Advies van de Raad

van 12 februari 2002

over het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Italië voor de periode 2001-2005

(2002/C 51/05)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,

Gelet op Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid(1), en met name op artikel 5, lid 3,

Gezien de aanbeveling van de Commissie,

Na raadpleging van het Economisch en Financieel Comité,

BRENGT HET VOLGENDE ADVIES UIT:

Op 12 februari 2002 heeft de Raad het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Italië voor de periode 2001-2005 besproken.

Dit meest recente geactualiseerde programma voldoet in grote lijnen aan de voorschriften van de herziene "gedragscode betreffende de inhoud en presentatie van de stabiliteits- en convergentieprogramma's"(2), hoewel er enkele kleinere inconsistenties zijn in de samenvoeging van de uitgaven en de ontvangsten volgens de regels van ESER 95.

De Raad neemt met instemming kennis van de toezegging door Italië om gedurende de gehele programmaperiode te blijven zorgen voor hoge primaire overschotten en tegelijkertijd de belastingdruk enigszins te verlichten. Hij spreekt voorts zijn voldoening uit over het feit dat de doelstellingen van het vorige geactualiseerde programma voor het begrotingssaldo in 2002 en 2003 worden bevestigd. Hij juicht vooral toe dat de begroting in 2003 in evenwicht zal komen. Ondanks de tegenvallende groei en in overeenstemming met de GREB's 2001, ligt het verwachte tekort voor 2001 slechts een beetje hoger dan oorspronkelijk beoogd. Hoewel de Raad erkent dat er marktgerelateerde problemen zijn bij het verwezenlijken van de privatiseringsdoelstellingen, betreurt hij het dat de verlaging van de schuldquote tot onder de 100 % van het BBP thans met een jaar wordt uitgesteld, in tegenstelling met de verbintenissen die Italië sinds 1998 is aangegaan.

Volgens het macro-economische scenario van het programma versnelt de reële BBP-groei reeds aan het einde van 2001 en zal de groei verder aantrekken in 2003 en daarna, om zich rond de 3 % te stabiliseren. Dit wordt gesteund door structurele hervormingen. Op de korte termijn is het macro-economische scenario echter gebaseerd op externe hypotheses die de in 2001 waargenomen verslechtering van de mondiale economische vooruitzichten onvoldoende weerspiegelen. De Raad merkt derhalve op dat de risico's voor het macro-economische scenario geconcentreerd zijn aan de onderzijde.

De begrotingsdoelstellingen voor 2002 en 2003 berusten vooral op eenmalige maatregelen, met name de verkoop van aan de overheid toebehorende onroerende goederen, terwijl weinig details worden verstrekt over de geplande aanzienlijke verlaging van de primaire uitgaven als percentage van het BBP over de programmaperiode. De Raad merkt op dat het uitgebreide gebruik van eenmalige transacties tijdens een cyclische neergang, aangevuld moet worden met maatregelen ter beperking van de lopende primaire uitgaven, die verduidelijkt moeten worden.

De Raad constateert dat de verwachte budgettaire situatie voor de middellange termijn, d.w.z. een nagenoeg evenwichtige begroting of een overschot vanaf 2003, in overeenstemming is met de vereisten van het stabiliteits- en groeipact. De Raad stelt vast dat er een marge is om ervoor te zorgen dat tijdens de gehele programmaperiode de tekortdrempel van 3 % van het BBP niet wordt overschreden.

De Raad acht het essentieel dat de begroting op middellange termijn in evenwicht komt zoals gepland en dat de vereiste hoge primaire overschotten in de orde van grootte van 5 % van het BBP worden verzekerd door maatregelen om de primaire lopende uitgaven duurzaam te verminderen. De zorgvuldige uitstippeling en tijdige tenuitvoerlegging van dergelijke maatregelen is des te belangrijker vanwege de uitdagingen die voortvloeien uit de geplande belastinghervorming, die tot een verdere belangrijke vermindering van de belastingdruk zou moeten leiden. De Raad dringt er bij Italië op aan regels vast te stellen om een effectiever toezicht op en een effectievere beheersing van de lopende uitgaven op alle niveaus mogelijk te maken. Hij beveelt voorts aan dat Italië gereed moet zijn om de begrotingsconsolidatie na 2003 op koers te houden voor het geval de in het programma vervatte hypothesen van een hoge trendmatige groei niet door de werkelijke ontwikkelingen worden ondersteund.

De Raad merkt op dat het vermogen van Italië om leeftijdsgebonden onevenwichtigheden te absorberen cruciaal afhangt van de handhaving van hoge primaire overschotten op lange termijn en van grote stijgingen van de arbeidsmarktparticipatie. Hervormingen van het pensioenstelsel hebben tot dusverre een bijdrage geleverd aan het beheersen van de groei van de pensioenuitgaven. De Raad moedigt Italië aan de tenuitvoerlegging van de pensioenhervorming te bespoedigen om de uitgaven onder controle te houden en aanvullende particuliere pensioenvoorzieningen te bevorderen, zoals in het programma staat. Bovendien wijst de Raad op het grote belang van arbeidsmarkthervormingen en van een bespoediging van de verlaging van de schuldquote met het oog op de noodzaak de participatiegraad te verhogen en voorbereid te zijn op van diverse zijden komende aanspraken op de openbare middelen.

(1) PB L 209 van 2.8.1997.

(2) Herzien advies van het Economisch en Financieel Comité inzake de inhoud en presentatie van de stabiliteits- en convergentieprogramma's, op 10.7.2001 goedgekeurd door de Raad Ecofin.