Advies van de Raad

van 22 januari 2002

over het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Nederland voor de periode 2000-2004

(2002/C 33/03)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,

Gelet op Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid(1), met name op artikel 5, lid 3,

Gezien de aanbeveling van de Commissie,

Na raadpleging van het Economisch en Financieel Comité,

BRENGT HET VOLGENDE ADVIES UIT:

Op 22 januari 2002 heeft de Raad het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Nederland voor de periode 2004-2004 onderzocht.

De reële groei van het BBP is sterk vertraagd van 3,5 % in 2000 tot ongeveer 1 % in 2001. De vermindering van het begrotingsoverschot was, deels als gevolg van de per 1 januari 2001 doorgevoerde belastinghervorming, minder dramatisch, maar nog altijd aanzienlijk: van 1,5 % tot naar schatting 0,7 % van het BBP. Naast het effect van de overschotten is de schuldquote vooral als gevolg van de ontwikkeling van het nominale BBP verder afgenomen.

De Raad constateert dat de macro-economische prognoses voor 2001 en 2002 na de indiening van het geactualiseerde stabiliteitsprogramma 2001 op 17 oktober 2001, door het Centraal Planbureau aanzienlijk naar beneden zijn bijgesteld om rekening te houden met de gevolgen van de internationale economische teruggang en de geraamde effecten van de gebeurtenissen van 11 september. De Nederlandse overheid erkent de economische vertraging en de gevolgen daarvan voor de begroting en heeft herziene cijfers gepresenteerd in het licht van de nieuwste beschikbare informatie (december) over de economische groei, die leiden tot een begrotingsoverschot van 0,7 % van het BBP in 2001 in 0,4 % in 2002.

De Raad merkt op dat de begrotingsramingen voor 2003 en 2004, jaren die na de termijn van de huidige regering vallen, technische prognoses zijn op basis van een voorzichtig macro-economisch scenario en een ongewijzigd beleid.

De Raad stelt vast dat, ondanks de economische vertraging, voor 2002 een begrotingsoverschot wordt verwacht; de Raad neemt aan dat voor de resterende jaren van het programma nog steeds overschotten zullen worden verwacht, wat betekent dat zij in overeenstemming zullen zijn met de eis van het stabiliteits- en groeipact dat de begroting bijna in evenwicht of positief moet zijn. De Raad is van oordeel dat de vorderingen die Nederland al bij de verbetering van de algemene begrotingssituatie heeft gemaakt, voldoende ruimte opleveren om de budgettaire gevolgen van normale macro-economische fluctuaties op te vangen zonder de tekortdrempel van 3 % van het BBP te overschrijden.

De Raad merkt op dat in de begroting 2002 de fifty-fiftyregel voor de besteding van extra ontvangsten aan schuldreductie en belastingverlichting is gewijzigd ten gunste van de schuldreductie. Hij erkent dat zulks gebeurde naar aanleiding van de aanbeveling van de Raad van maart 2001 en overeenkomstig de globale richtsnoeren voor het economisch beleid, maar ook om de begrotingssituatie te versterken en zich beter voor te bereiden op de gevolgen van de vergrijzing van de bevolking. De Raad stelt vast dat de toepassing van algemene streefcijfers een uitbreiding van de overheidsuitgaven op prioritaire terreinen en een verlaging van de belastingdruk mogelijk heeft gemaakt, met inachtneming van de eisen van het stabiliteits- en groeipact. De Raad is verheugd over de lopende structuurhervormingen, die tot doel hebben de doelmatigheid van de overheidsuitgaven, vooral in gezondheidszorg, onderwijs en sociale infrastructuur, te verbeteren en de participatiegraad en het concurrentievermogen te verhogen, wat de krapte op de arbeidsmarkten zou moeten verminderen en de loondruk zou moeten helpen matigen.

De Raad is ingenomen met de duidelijke strategie om de houdbaarheid van de overheidsfinanciën te verbeteren en de gevolgen van de vergrijzing op te vangen; hij moedigt de regering aan de inspanningen inzake schuldreductie en verbetering van arbeidsaanbod en participatiegraad voort te zetten om deze doelstellingen te bereiken.

(1) PB L 209 van 2.8.1997.