Mededeling van de Commissie aan de lidstaten

tot vaststelling van de richtsnoeren voor het communautaire initiatief Equal betreffende transnationale samenwerking voor de bevordering van nieuwe praktijken voor de bestrijding van discriminaties en ongelijkheden van welke aard ook wat de arbeidsmarkt betreft

(2000/C 127/02)

1. Op 14 april 2000 heeft de Commissie van de Europese Gemeenschappen goedkeuring verleend aan deze richtsnoeren voor het communautaire initiatief genaamd Equal.

2. In het kader van Equal zal, in de vorm van subsidies van het Europees Sociaal Fonds (ESF), steun van de Gemeenschap ter beschikking worden gesteld voor activiteiten die in de pas lopen met de richtsnoeren uit deze mededeling en die deel uitmaken van voorstellen die door iedere lidstaat ingediend en in de vorm van programma's in het kader van de communautaire initiatieven (PCI's) door de Commissie van de Europese Gemeenschappen goedgekeurd worden. Equal is van toepassing op het hele grondgebied van de Europese Unie.

I. DOELSTELLING

3. Het doel van Equal is het via transnationale samenwerking stimuleren van nieuwe benaderingen voor de bestrijding van arbeidsmarktgerelateerde discriminatie en ongelijkheid van welke aard dan ook. In het kader van Equal zal tevens passende aandacht worden besteed aan de integratie van asielzoekers in de maatschappij en het beroepsleven.

II. BELEIDSKADER

4. In het licht van de toenemende onderlinge afhankelijkheid tussen de economieën van de lidstaten is in het Verdrag van Amsterdam een nieuwe titel over de werkgelegenheid opgenomen. Deze titel voorziet in een gecoördineerde werkgelegenheidsstrategie en de goedkeuring van richtsnoeren waarmee door de lidstaten in het werkgelegenheidsbeleid rekening wordt gehouden. De werkgelegenheidsrichtsnoeren (die op vier pijlers gebaseerd zijn, namelijk inzetbaarheid, ondernemerschap, aanpassingsvermogen, en gelijke kansen) en de vertaling daarvan door de lidstaten in nationale actieplannen voor de werkgelegenheid (NAP's) vormen het raamwerk voor de financiële steunverlening op het niveau van de EU, en in het bijzonder voor de financiële steunverlening door de structuurfondsen.

5. De Europese werkgelegenheidsstrategie beoogt voor alle groepen op de arbeidsmarkt een hoog werkgelegenheidspeil te verwezenlijken. Om dit te bereiken is het essentieel dat de vaardigheden en inzetbaarheid worden ontwikkeld van degenen die momenteel nog geen deel uitmaken van de arbeidsmarkt. De vaardigheden van degenen die reeds werkzaam zijn, met name in kwetsbare of zwakke bedrijfstakken, moeten eveneens bijgesteld en op de nieuwste stand gebracht worden. Daarenboven moeten de capaciteiten voor het ondernemerschap worden gestimuleerd. Voorts dient voor een gelijke arbeidsdeelname van vrouwen en mannen te worden gezorgd. Tegen deze achtergrond zijn activiteiten nodig die ongelijkheid en discriminatie van zowel werklozen als werkenden tegengaan.

6. Om ten volle doeltreffend te zijn, moet de Europese werkgelegenheidsstrategie vertaald worden in activiteiten op lokaal en regionaal niveau, in stedelijke gebieden en in plattelandsgebieden, d.w.z. op het niveau waarop plaatselijke samenwerking tot stand kan komen. Er zijn nieuwe benaderingen voor de gezamenlijke prioriteiten en een effectieve disseminatie van succesvolle ideeën nodig.

7. Het Europees Sociaal Fonds (ESF) behoort samen met de fondsen voor de landbouw en de regionale ontwikkeling tot de Structuurfondsen. Het ESF houdt zich bezig met maatregelen die gericht zijn op de voorkoming en bestrijding van werkloosheid, de ontwikkeling van het menselijk potentieel en de bevordering van gelijke kansen voor allen die de arbeidsmarkt betreden. Het ESF heeft met name tot taak om een bijdrage te leveren aan activiteiten die de Europese werkgelegenheidstrategie ondersteunen.

8. Op het niveau van de Gemeenschap is een integrale strategie ontwikkeld ter bestrijding van discriminatie (in het bijzonder discriminatie op grond van geslacht, ras of etnische afstamming, godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid) en sociale uitsluiting. Equal, dat op de arbeidsmarkt gericht is, zal deel gaan uitmaken van deze strategie. Het zal een aanvulling vormen op het overige beleid, de overige instrumenten en activiteiten die in dit verband tot ontwikkeling worden gebracht en die veel verder gaan dan het terrein van de arbeidsmarkt. Het zal in het bijzonder een aanvulling vormen op de specifieke wetgeving en actieprogramma's uit hoofde van artikels 13 en 137 van het Verdrag. De Commissie en de lidstaten zullen zorg dragen voor de samenhang tussen Equal en dergelijke activiteiten. Equal zal dan ook een belangrijke rol spelen bij de onderlinge aansluiting tussen de activiteiten die de EU uit hoofde van artikels 13 en 137 ondersteunt, de programma's waaraan door het ESF steun wordt verleend en de politieke doelstellingen die worden nagestreefd in het kader van de Europese werkgelegenheidsstrategie.

III. ALGEMENE BEGINSELEN

Inleiding

9. Voortbouwend op de ervaringen die in het kader van de Employment- en Adapt-programma's zijn opgedaan, zal Equal als proeftuin fungeren voor de ontwikkeling en disseminatie van nieuwe benaderingen voor de invulling van het werkgelegenheidsbeleid met het doel om alle vormen van discriminatie en ongelijkheid tegen te gaan waarmee mensen die de arbeidsmarkt willen betreden en mensen die reeds op de arbeidsmarkt zijn, geconfronteerd worden. Aan de bijzondere behoeften van asielzoekers zal aandacht worden besteed en daarbij zal hun specifieke situatie in acht worden genomen.

10. Equal zal ten uitvoer worden gebracht op een aantal thematische terreinen die in het licht van de vier pijlers van de werkgelegenheidsstrategie en na overleg met de lidstaten vastgelegd zullen worden. Het gaat hierbij om prioritaire terreinen waarop, naar de mening van groepen lidstaten, door transnationale samenwerking een verbetering van de benaderingen voor de invulling van het nationale beleid zou kunnen worden bereikt. Overeenkomstig artikel 1 van Verordening (EG) nr. 1260/1999(1) en de Europese richtsnoeren voor de werkgelegenheid zullen de lidstaten op elk thematisch terrein een aanpak voor gender mainstreaming tot ontwikkeling brengen.

11. Equal zal ten uitvoer worden gebracht door partnerschappen op regionaal niveau en op sectoraal niveau, die ontwikkelingspartnerschappen (OP's) genoemd zullen worden. De partners in de OP's zullen de te volgen strategie vaststellen en goedkeuren, evenals de middelen die nodig zijn om de strategie, met behulp van vernieuwende benaderingen, tot een succes te maken. De OP's zullen transnationaal samenwerken en medewerking verlenen aan de disseminatie en mainstreaming van goede benaderingen.

12. Succesvolle vernieuwingen die in het kader van Equal tot stand worden gebracht, dienen op brede schaal bekend te worden gemaakt, zodat maximale effecten op het beleid worden bereikt. Waar dit op zijn plaats is, moeten ze worden opgenomen in Doelstelling 1, 2 en 3 van de Structuurfondsen en het nationale actieplan voor de werkgelegenheid.

13. Equal zal zich onderscheiden van de programma's uit hoofde van Doelstelling 1, 2 en 3 van de Structuurfondsen, doordat de nadruk zal komen te liggen op het testen van nieuwe benaderingen voor de invulling van de beleidsprioriteiten in het kader van de Europese Werkgelegenheidsstrategie en op partnerschappen die in een context van transnationale samenwerking opereren.

Thematische aanpak

14. De lidstaten leggen hun strategie voor Equal vast aan de hand van de thematische terreinen die onder de vier pijlers van de Europese werkgelegenheidsstrategie vallen. De lidstaten dragen er in het kader van deze terreinen zorg voor dat hun voorstellen in eerste instantie van nut zijn voor de mensen die te maken hebben met de belangrijkste vormen van discriminatie (op grond van geslacht, ras of etnische afstamming, godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid) en ongelijkheid. Ieder thematisch terrein moet voor al deze groepen volledig openstaan. De bevordering van de gelijkheid tussen vrouwen en mannen is in deze horizontale benadering een integraal onderdeel van de thematische terreinen uit alle vier pijlers en wordt ook via specifieke activiteiten voor vrouwen in het kader van de vierde pijler nagestreefd.

15. De thematische terreinen, die als uitgangspunt voor de eerste oproep tot het indienen van voorstellen zal dienen, worden hieronder beschreven. De lijst met thematische terreinen kan vóór de volgende oproepen tot het indienen van voorstellen worden herzien, zodat rekening kan worden gehouden met ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en in de werkgelegenheidsrichtsnoeren. Na afloop van de nodige consultaties zal de Commissie voorstellen voor de herziening van de thematische terreinen doen. Ze zullen na beraad in het Comité voor de werkgelegenheid ter goedkeuring worden voorgelegd aan het bij artikel 147 van het Verdrag ingestelde Comité, waarna ze aan het Europees Parlement voorgelegd zullen worden.

De thematische terreinen voor de eerste oproep tot het indienen van voorstellen

16. Bij de vaststelling van hun strategie die op de genoemde thema's gebaseerd moet zijn, dienen de lidstaten uit te gaan van het idee dat er verbeteringen dienen te komen in het aanbod van en de vraag naar kwalitatief hoogwaardige arbeidsplaatsen die toekomst hebben. Ze dienen tevens te bevorderen dat er op doeltreffende wijze gebruik wordt gemaakt van bestaande mechanismen (bijvoorbeeld de mechanismen die bestaan voor de sociale dialoog) waarmee degenen die zich op de arbeidsmarkt bevinden, gesensibiliseerd kunnen worden voor de factoren die leiden tot discriminatie, ongelijkheid en uitsluiting van bepaalde groepen in relatie tot de arbeidsmarkt.

Inzetbaarheid

a) Verbetering van de intrede- en herintredemogelijkheden op de arbeidsmarkt voor degenen die moeilijkheden ondervinden bij hun integratie en reïntegratie op de arbeidsmarkt, die voor iedereen open zou moeten staan.

b) Bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat wat de arbeidsmarkt betreft.

Ondernemerschap

c) Schepping van mogelijkheden voor iedereen om een bedrijf te starten door het beschikbaar stellen van de vereiste instrumenten voor het opstarten van bedrijven en voor het in kaart brengen en benutten van nieuwe mogelijkheden om in stedelijke gebieden en plattelandsgebieden werkgelegenheid te scheppen.

d) Versterking van de "sociale economie" (de zogenaamde "derde sector"), en in het bijzonder van de maatschappelijke dienstverlening, waarbij de nadruk moet liggen op de verbetering van de kwaliteit van de arbeidsplaatsen.

Aanpassingsvermogen

e) Bevordering van levenslang leren en van integrerende manieren van werken die stimulansen bieden voor het in dienst nemen en houden van mensen die met arbeidsmarktgerelateerde discriminatie en ongelijkheid geconfronteerd worden.

f) Versterking van het vermogen van bedrijven en mensen om zich aan te passen aan structurele economische veranderingen en om gebruik te maken van de informatietechnologie en andere nieuwe technologieën.

Gelijke kansen voor vrouwen en mannen

g) Vergemakkelijking van de combinatie van werk en gezin en van de herintrede van mannen en vrouwen die de arbeidsmarkt hebben verlaten door de ontwikkeling van meer flexibele en doeltreffende vormen van arbeidsorganisatie en ondersteunende dienstverlening.

h) Verkleining van de genderkloof en verlening van steun bij de desegregatie op functiegebied.

17. De lidstaten dienen uitsluitend de thematische terreinen te selecteren waarop ze tot samenwerking willen komen. In overeenstemming met de omvang van de problematiek in de afzonderlijke lidstaten dient daarnaast door iedere lidstaat ten minste een minimum aan activiteiten voor asielzoekers te worden gepland.

18. Normaliter wordt van de lidstaten verwacht dat er bij iedere oproep tot het indienen van voorstellen minimaal een thematisch terrein per pijler geselecteerd wordt. Bij wijze van uitzondering kan de Commissie er toestemming voor geven dat in een lidstaat van deze bepaling wordt afgeweken.

Asielzoekers

19. De positie van asielzoekers in de Europese Unie is complex. Ze kunnen voornamelijk in drie categorieën(2) worden ingedeeld:

- degenen wier asielaanvraag bij de betrokken lidstaat in overweging is;

- degenen die zijn toegelaten uit hoofde van een humanitair opvang- of evacuatieprogramma of die onder een tijdelijke beschermende regeling vallen;

- degenen aan wie de status van vluchteling niet is toegekend, maar die een andere vorm van bescherming (complementaire of subsidiaire bescherming) genieten, aangezien ze op grond van hun persoonlijke situatie niet naar hun land van herkomst kunnen terugkeren.

20. In het merendeel van de lidstaten mogen de eigenlijke asielzoekers (de eerste categorie) niet tot de arbeidsmarkt worden toegelaten of is de toegang tot de arbeidsmarkt alleen onder zeer restrictieve voorwaarden mogelijk. Bij de twee laatste categorieën zijn de lidstaten echter vaker bereid gebleken om toelating tot de arbeidsmarkt in overweging te nemen. Daarnaast kan worden opgemerkt dat de Raad in zijn Gemeenschappelijk optreden van 26 april 1999 erkend heeft dat het wenselijk is dat asielzoekers die gerepatrieerd zullen worden onderwijs en scholing krijgen, zodat ze in hun vaderland over nuttige vaardigheden zullen kunnen beschikken(3). Het is van belang dat hiermee bij de implementatie van het "asielzoekerselement" in Equal rekening wordt gehouden.

21. De activiteiten voor asielzoekers kunnen worden gepland in de vorm van een sectoraal OP (d.w.z. als nationaal partnerschapsproject waarbij alle geschikte partners betrokken dienen te zijn die hulp verlenen bij de integratie van asielzoekers in de maatschappij en het beroepsleven) of in gebieden met grote aantallen asielzoekers in de vorm van een geografisch OP. Er dienen dezelfde soorten partnerschappen, strategieën en activiteiten te worden gepland als bij de overige ontwikkelingspartnerschappen in het kader van Equal.

Aanpak via partnerschappen

22. In het kader van Equal zullen activiteiten worden gefinancierd die ten uitvoer worden gebracht door strategische partnerschappen. De partnerschappen in het kader van Equal zullen werkzaam zijn binnen de thematische terreinen en zullen ontwikkelingspartnerschappen worden genoemd (OP's). In deze partnerschappen zullen alle belangstellende hoofdrolspelers opgenomen worden die over relevante deskundigheid beschikken en die gezamenlijk aan de ontwikkeling van een geïntegreerde aanpak voor zeer veelzijdige problemen willen werken. De partners zullen in het kader van het geselecteerde thematische terrein/de geselecteerde thematischge terreinen samenwerken bij het in kaart brengen van de factoren die tot arbeidsmarktgerelateerde ongelijkheid en discriminatie leiden. Ze zullen hun krachten en mogelijkheden bundelen om tot innovatieve oplossingen voor gezamenlijk vastgestelde problemen en gemeenschappelijke doelstellingen te komen.

23. De OP's dienen van meet of aan over een vaste kern van partners te beschikken. Ze dienen er tevens voor te zorgen dat relevante hoofdrolspelers, zoals overheidsinstellingen, arbeidsbureaus, niet-gouvernementele organisaties (NGO's), het bedrijfsleven (met name kleine en middelgrote bedrijven) en de sociale partners te allen tijde betrokken kunnen worden bij het partnerschap. Kleine organisaties met vernieuwende ideeën moeten ook een bijdrage kunnen leveren en dienen dan ook ten volle aan de OP's mee te kunnen werken. Uit de ervaringen die met Employment en Adapt zijn opgedaan, is gebleken dat de betrokkenheid van de regionale en lokale overheid voor de samenhang tussen de geplande activiteiten en de ontwikkelingseisen van het gebied van groot belang is. Door hun medewerking neemt ook de waarschijnlijkheid toe dat het tot mainstreaming van de resultaten komt.

24. De OP's kunnen een regionale grondslag hebben en de relevante hoofdrolspelers uit een bepaald geografisch gebied bij elkaar brengen. Deze OP's zullen geografische partnerschappen genoemd worden. Geografische partnerschappen zijn niet voor alle problemen even geschikt en er kan met inachtneming van de hierboven genoemde richtsnoeren dan ook voor een ander partnerschapsmodel gekozen worden. Deze partnerschappen zouden bepaalde economische sectoren of bedrijfstakken kunnen bestrijken. Indien dit op zijn plaats is, kunnen ze ook voornamelijk verband houden met een of meerdere specifieke groepen die met arbeidsmarktgerelateerde discriminatie of ongelijkheid te maken hebben. Deze andere partnerschappen zullen sectorale partnerschappen genoemd worden.

25. Zoals reeds beschreven in de punten 22-24 zullen de OP's in het kader van Equal de eindbegunstigden zijn. Op het moment dat de aanvraag voor Equal-financiering wordt ingediend, dient ieder OP over een regeling te beschikken waardoor gewaarborgd is dat de verantwoordelijkheden op administratief en financieel vlak bij een organisatie liggen die in staat is om subsidies uit de overheidssfeer te beheren en daarover ook rekenschap kan afleggen.

Empowerment

26. Het empowerment-beginsel is voor ieder OP van centraal belang. In de praktijk houdt dit in dat degenen die betrokken zijn bij de implementatie van de activiteiten ook deel moeten hebben aan de besluitvorming. Aan de andere kant dient de actieve participatie van degenen waarvoor de hulp bedoeld is bij de selectie in verband met de financiering van Actie 1 en bij de bevestiging van de selectie in het kader van Actie 2 positief te worden beoordeeld.

Transnationale samenwerking

27. Equal wordt op het beginsel van transnationale samenwerking gebaseerd. Uit de ervaringen die met de gemeenschapsinitiatieven Employment en Adapt zijn opgedaan, is gebleken dat transnationaliteit een aanzienlijke toegevoegde waarde kan opleveren voor de projectpromotoren die samen met anderen in gelijksoortige situaties werkzaam zijn. Voorts is gebleken dat er door transnationale samenwerking aanzienlijke beleidsvernieuwingen kunnen worden bereikt. Transnationaliteit zal dan ook een wezenlijk element van Equal zijn.

Innovaties

28. In het kader van Equal zullen vernieuwende benaderingen voor de invulling van het beleid worden getest. Het kan daarbij om geheel nieuwe benaderingen gaan of om van elders overgenomen elementen die de effectiviteit van de beleidsinvulling ten goede komen.

29. De definitie van innovaties in het kader van Equal is gebaseerd op de typologie die voortgekomen is uit de evaluatie van Employment en Adapt. Hierin wordt onderscheid gemaakt tussen drie verschillende vormen van innovaties, namelijk:

- procesgerichte innovaties die te maken hebben met de ontwikkeling van nieuwe methoden, instrumenten of benaderingen en met de verbetering van bestaande methoden

- doelgerichte innovaties die gericht zijn op de formulering van nieuwe doelstellingen; bij deze innovaties zou het om benaderingen kunnen gaan voor het in kaart brengen van nieuwe en veelbelovende kwalificaties voor de arbeidsmarkt en om het openen van nieuwe terreinen van werkgelegenheid

- op de context gerichte innovaties die verband houden met de politieke en institutionele structuren. Op de context gericht innovaties hebben te maken met de ontwikkeling van de systemen in verband met de arbeidsmarkt.

Mainstreaming

30. In het kader van Equal zullen financiële middelen worden verstrekt voor de ontwikkeling van vernieuwende formules voor de invulling van de beleidsprioriteiten van de lidstaten die in de NAP's zijn vastgelegd. Om te bewerkstelligen dat Equal een maximaal effect heeft, moeten de resultaten zowel in de lidstaten als in de Unie geanalyseerd worden en dient er benchmarking en disseminatie plaats te vinden. Het is van groot belang dat er van Equal een input uitgaat naar de beleidsmakers, en met name naar de beleidsmakers die verantwoordelijk zijn voor de NAP's en degenen die betrokken zijn bij de programma's voor Doelstelling 1, 2 en 3 van de Structuurfondsen.

IV. TE FINANCIEREN ACTIVITEITEN IN HET KADER VAN EQUAL

31. In het kader van Equal zullen activiteiten worden gefinancierd die deel uitmaken van de volgende vier acties.

Actie 1: opzet van ontwikkelingspartnerschappen en transnationale samenwerking

Actie 2: implementatie van de werkprogramma's van de ontwikkelingspartnerschappen

Actie 3: werkzaamheden in thematische netwerken, disseminatie van goede benaderingen en teweegbrenging van effecten op het nationale beleid.

Actie 4: Technische bijstand voor actie 1, 2 en 3.

De acties 1 en 2 volgen op elkaar. Van de lidstaten wordt verwacht dat ze met actie 3 zullen kunnen beginnen, zodra er resultaten beschikbaar zijn die zich voor disseminatie lenen. In het kader van actie 4 zal nog voor de start van actie 1 hulp worden verleend.

Actie 1: Opzet van ontwikkelingspartnerschappen en transnationale samenwerking

32. Actie 1 heeft tot doel de opzet en consolidatie van duurzame, doeltreffende ontwikkelingspartnerschappen (OP's) te vereenvoudigen en veilig te stellen dat de transnationale samenwerking daadwerkelijk een toegevoegde waarde oplevert. De voor deze actie ter beschikking te stellen tijdspanne wordt vastgesteld door de beheersautoriteit, maar neemt normaliter niet langer dan een half jaar in beslag. In het algemeen verwacht de Commissie niet dat actie 1 beslag legt op een aanzienlijk deel van het totale bedrag dat aan de lidstaat ter beschikking is gesteld.

33. De selectie in verband met actie 1 is het belangrijkste stadium in het selectieproces dat zal plaatsvinden met het oog op de financiering in het kader van Equal. Deze selectie zal worden gemaakt aan de hand van een aanvraag die gezamenlijk door een aantal organisaties wordt ingediend (initiatiefnemers van OP's). Tegen de achtergrond van het thematische terrein en het gebied/de sector waar de werkzaamheden plaatsvinden, dient in de aanvraag het volgende te worden vermeld:

- de partners die van meet af aan bij het OP betrokken zullen zijn; de regelingen waardoor gewaarborgd is dat alle relevante partners, en met name geschikte kleine organisaties, ten alle tijde betrokken kunnen worden bij het partnerschap; de regelingen in verband met de administratieve en financiële verantwoordelijkheden;

- het waarom van het partnerschap, een diagnose van het aan te pakken probleem en een toelichting over de wijze waarop zal worden ingepeeld op de behoeften van alle potentieel begunstigde groepen;

- de doelstellingen van het partnerschap;

- een werkprogramma voor actie 1;

- de aard van de activiteiten wier uitvoering gepland is in het kader van actie 2;

- de verwachtingen op het gebied van de transnationale samenwerking.

34. De procedure voor de selectie van de ontwikkelingspartnerschappen valt onder de verantwoordelijkheid van de beheersautoriteit, die daarbij samenwerkt met het toezichtcomité voor het PCI. De Commissie verwacht niettegenstaande dat de selectiecriteria in de pas lopen met de algemene beginselen van Equal, die uiteengezet zijn in deel III. Aan kandidaten wier aanvraag wordt afgewezen, dienen de redenen van de afwijzing meegedeeld te worden.

35. Aan het slot van actie 1 moet het OP in een overeenkomst voor een ontwikkelingspartnerschap een gemeenschappelijke strategie kunnen voorleggen. Hierin moet minimal het volgende opgenomen zijn:

- een beoordeling van de momenteel bestaande arbeidsmarktgerelateerde uitsluiting, discriminatie en ongelijkheid binnen het desbetreffende thematische terrein/de desbetreffende sector;

- doelstellingen en prioriteiten voor de werkzaamheden, waarin tot uiting komt dat er rekening is gehouden met de ervaringen met relevante voorgaande werkzaamheden in het gebied/de sector;

- een gedetailleerd werkprogramma dat vergezeld gaat van een realistisch budget;

- een duidelijke beschrijving van de taak van iedere partner, met inbegrip van de regelingen voor de leiding en het management van het partnerschap en voor de administratieve afwikkeling van de financiële steun;

- een mechanisme met het oog op een doorlopend beoordelingsproces, met inbegrip van de presentatie van gegevens en informatie over het OP en de analyse van de resultaten;

- de toezegging dat het OP meewerkt aan actie 3;

- de strategie en mechanismen voor de implementatie van een aanpak voor gender mainstreaming.

Transnationale samenwerking

36. De OP's dienen minimaal een partner uit een andere lidstaat te noemen. Als algemene regel geldt dat er samenwerking tot stand moet worden gebracht tussen OP's die door de lidstaten in het kader van Equal geselecteerd zijn en bij voorkeur tussen degenen die op hetzelfde thematische terrein werkzaam zijn. Deze samenwerking kan zich uitstrekken tot soortgelijke projecten in een niet tot de Gemeenschap behorend land, dat in aanmerking komt voor steun uit hoofde van het Phare-programma, het Tacis-programma of het MEDA-programma. In het PCI-voorstel kunnen parameters voor afwijkingen op de algemene regel worden opgenomen, op voorwaarde dat de potentiële toegevoegde waarde van samenwerking met partners buiten het Equal-verband duidelijk wordt beschreven en deze partners aan kunnen tonen dat ze zelf instaan voor de kosten die aan deze samenwerking verbonden zijn.

37. Aan het slot van actie 1, dient het OP in een overeenkomst voor transnationale samenwerking het volgende op te nemen:

- een transnationaal werkprogramma dat vergezeld gaat van een budget;

- de rol van iedere transnationale partner, de gemeenschappelijk te hanteren methoden op het gebied van de besluitvorming en de organisatorische afspraken voor de realisatie van het gemeenschappelijke werkprogramma;

- methodologieën voor de monitoring en evaluatie van de gezamenlijke activiteiten.

Actie 2: Implementatie van de werkprogramma's van de ontwikkelingspartnerschappen

38. Met het oog op de bevestiging van de selectie en om in het kader van actie 2 van Equal financiële middelen te verkrijgen voor de realisatie van het werkprogramma dient elk ontwikkelingspartnerschap twee documenten voor te leggen, namelijk een overeenkomst voor een ontwikkelingspartnerschap en een overeenkomst voor transnationale samenwerking, die beide aan de onder actie 1 uiteengezette criteria voldoen. In deze documenten moet tevens worden aangetoond dat de OP's aan de volgende voorwaarden voldoen:

- Transparantie: het OP dient aan te tonen dat de noodzakelijke medefinanciering beschikbaar is. Het OP dient er tevens mee akkoord te gaan dat de verkregen resultaten (producten, instrumenten, methoden, enz.) voor iedereen toegankelijk zullen zijn.

- Representativieteit: het OP dient te kunnen aantonen dat het met het oog op de samenwerking verscheidene hoofdrolspelers kan mobiliseren. Er zal in het bijzonder aandacht moeten worden besteed aan regelingen waardoor gewaarborgd is dat alle relevante hoofdrolspelers, zoals overheidsinstanties, arbeidsbureaus, NGO's het bedrijfsleven (met name kleine en middelgrote bedrijven), en de sociale partners ten alle tijde bij het partnerschap betrokken kunnen worden. De OP's dienen tevens aan te tonen dat geschikte kleine organisaties ten volle kunnen meewerken.

- Teamgeest: het OP dient te kunnen aantonen dat het in staat en bereid is om in een context van transnationale samenwerking te werken en de toegevoegde waarde toe te lichten van de transnationale samenwerking die bij de implementatie van de verschillende onderdelen van het werkprogramma verwacht wordt. Daarnaast dient het OP samenwerking te plannen bij de netwerk-, disseminatie- en mainstreaming-activiteiten op nationaal en Europees niveau.

39. Indien aan de voorwaarden in punt 38 is voldaan, wordt de initiële selectie van het partnerschap door de beheersautoriteit bevestigd en wordt het partnerschap op de hoogte gesteld van het meerjarenbudget dat voor de implementatie van zijn werkprogramma beschikbaar is.

40. Dit werkprogramma heeft normaliter betrekking op een eerste tijdvak van 2 tot 3 jaar. Indien in het licht van de resultaten een verlenging op zijn plaats is, kan nog een subsidie worden toegekend en kan de financieringsperiode van het OP verlengd worden.

In aanmerking komende activiteiten

41. De normale subsidievoorschriften van het ESF zijn van toepassing (zie artikel 3 van de ESF-verordening(4). Om te bereiken dat de activiteiten een maximaal effect hebben, kan in het kader van Equal evenwel ook financiële steun worden verstrekt voor activiteiten die normaliter in aanmerking komen voor subsidiëring onder het EFRO, het EOGFL - afdeling Oriëntatie of het FIOV (artikel 21 (2) van Verordening (EG) nr. 1260/1999).

42. De lidstaten zien erop toe dat de activiteiten van de OP's in de pas lopen met de bepalingen in het Verdrag en met name met de bepalingen ten aanzien van staatssteun. Indien dit op zijn plaats is, worden zij aangemeld overeenkomstig artikel 88 (3).

Actie 3: Werkzaamheden in thematische netwerken, disseminatie van goede benaderingen en teweegbrenging van effecten op het nationaal beleid

43. In het kader van Equal is een aparte actie opgenomen voor netwerk-, disseminatie- en mainstreaming-activiteiten. Alle OP's zijn verplicht om aan deze actie mee te werken, zodat gewaarborgd is dat het door Equal beoogde mainstreaming-effect daadwerkelijk optreedt. Deze actie dient onder verantwoordelijkheid van de beheersautoriteit zodanig te worden opgezet dat voor het arbeidsmarkt- en werkgelegenheidsbeleid een zo groot mogelijke input wordt bereikt. De sociale partners dienen bij de actie betrokken te worden.

44. De lidstaten dienen mechanismen in het leven te roepen die mainstreaming op een horizontaal niveau (het niveau van organisaties die op hetzelfde terrein of een soortegelijk terrein werkzaam zijn) en op een verticaal niveau (het niveau van regionaal en nationaal beleid, met inbegrip van het NAP en de Structuurfondsen) mogelijk maken. Deze mechanismen dienen gericht te zijn op:

- het in kaart brengen van factoren die tot ongelijkheid en discriminatie leiden en op het monitoren en analyseren van het effect of het potentiële effect van de OP's op de beleidsmatige prioriteiten die neergelegd zijn in de NAP's en op de verschillende groepen die met arbeidsmarktgerelateerde discriminatie en ongelijkheid geconfronteerd worden;

- het in kaart brengen en beoordelen van factoren die tot goede benaderingen leiden en het benchmarken van prestaties;

- de disseminatie van goede benaderingen vanaf het einde van actie 1.

45. Deze activiteiten zullen normaliter ten uitvoer worden gebracht door OP's die ofwel alléén werkzaam zijn of op grond van hun specifieke deskundigheid en aangetoonde capaciteiten als groep opereren. Deze OP's zullen hiervoor aanvullende financiering ontvangen.

Actie 4: Technische bijstand

46. Ter ondersteuning van de implementatie van het PCI zal technische bijstand worden verleend voor met name:

- advisering en hulpverlening bij de consolidatie van de partnerschappen en het zoeken naar geschikte partners voor transnationale samenwerking (actie 1);

- de bundeling, bewerking en disseminatie van ervaringen en resultaten, met inbegrip van de jaarverslagen van de OP's (actie 2);

- ondersteuning bij de werkzaamheden in de thematische netwerken, de horizontale disseminatie-activiteiten en de ontwikkeling van mechanismen die tot beleidseffecten moeten leiden (actie 3);

- de samenwerking in de Europese netwerken en de voorzieningen waardoor gewaarborgd is dat alle relevante informatie met de andere lidstaten en de Commissie worden gedeeld (zie Deel III. Activiteiten op Europees niveau).

47. Er zal eveneens technische bijstand beschikbaar worden gesteld voor hulpverlening bij de monitoring, audit en evaluaties van de activiteiten die in de lidstaten en op Europees niveau plaatsvinden.

48. Voor het budget voor de technische bijstand mag maximaal 5 % van de totale ESF-bijdrage voor het PCI uitgetrokken worden. Voor het bijdragepercentage van het ESF gelden de plafonds die in artikel 29 (3) van Verordening (EG) nr. 1260/1999 opgenomen zijn.

49. De lidstaten hanteren op transparante wijze hun eigen procedures voor de selectie en financiering van degenen die activiteiten in het kader van technische bijstand uitvoeren.

V. DISSEMINATIE EN EVALUATIE OP EUROPEES NIVEAU

50. Indien Equal haar rol als proeftuin voor de ontwikkeling en bevordering van nieuwe benaderingen voor de invulling van het werkgelegenheidsbeleid ten volle wil vervullen, dan zullen de lidstaten, de sociale partners en de Commissie heel nauw moeten samenwerken om ervoor te zorgen dat er op succesvolle wijze gebruik wordt gemaakt van de potentiële effecten die goede benaderingen uit de hele Unie op de Europese werkgelegenheidsstrategie hebben.

51. Het is van cruciaal belang dat het effect van Equal geëvalueerd wordt. De Commissie zal op het niveau van de Unie een evaluatiemechanisme tot stand brengen om de implicaties van Equal voor de Europese werkgelegenheidsstrategie en de andere programma's van de Gemeenschap te kunnen beoordelen.

52. Ter ondersteuning van het proces dat effecten op Europees niveau teweeg dient te brengen, stelt de Commissie voor dat er drie soorten activiteiten plaatsvinden, namelijk:

- thematische studies op het niveau van de Unie;

- periodieke beoordelingen van de toegevoegde waarde die Equal voor de nationale actieplannen voor de werkgelegenheid (NAP) oplevert;

- inschakeling van discussiefora op het niveau van de Unie.

Thematische studies

53. Met het oog op de disseminatie van goede benaderingen en de benchmarking van de prestaties zal de Commissie samen met clusters van ontwikkelingspartnerschappen voor ieder thematisch terrein uit Equal een reeks "thematische studies" opzetten.

54. De bevindingen zullen worden samengevat en openbaar gemaakt. Ze zullen worden gebruikt bij het beleidsonderzoek dat in het kader van de Europese werkgelegenheidsstrategie door onafhankelijke deskundigen wordt gedaan, bij de evaluatiewerkzaamheden op het niveau van de Unie en bij de disseminatie- en uitwisselingswerkzaamheden die gepland zijn in het kader van de communautaire programma's uit hoofde van artikel 13 (strijd tegen discriminatie) en 137 (ten behoeve van de sociale integratie) van het Verdrag. De kandidaat-landen zullen bij de discussie over en de verdere verwerking van de bevindingen betrokken worden.

Periodieke beoordelingen - Equal en de NAP's

55. Aan de hand van de activiteiten die in iedere lidstaat verricht zijn in het kader van actie 3 en op basis van de gegevens en informatie die door de lidstaten van de OP's zijn verkregen, zal de Commissie in het kader van Equal een databank van goede benaderingen opzetten. De data kunnen worden gebruikt als uitgangspunt voor de periodieke beoordeling van het feitelijke en potentiële effect op de NAP's. De beoordelingen dienen ter informatie te worden voorgelegd aan de toezichtcomités voor Doelstelling 1, 2 en 3 van de Structuurfondsen en dienen te worden meegenomen bij de implementatie van het Europees Sociaal Fonds.

Discussiefora

56. De discussie over Equal zal in een aantal bestaande fora plaatsvinden:

- het Comité voor de werkgelegenheid zal op de hoogte worden gebracht van de resultaten en van elke herziening van de thematische terreinen;

- het Comité uit hoofde van artikel 147 van het Verdrag zal advies uitbrengen over de herziening van de thematische terreinen en zal ingaan op specifieke vraagstukken die door de Commissie naar voren worden gebracht;

- met het bestaande platform van NGO's op het niveau van de Unie zal, ter vereenvoudiging van de discussie met en de feedback van de betrokken organisaties, jaarlijks een discussieforum over Equal worden georganiseerd;

- indien nodig zal de Commissie vergaderingen organiseren over meer specifieke Equal-kwesties, zoals over de transfer van goede benaderingen naar het beleid van de kandidaat-landen.

Technische bijstand

57. Voor een succesvolle implementatie van Equal is zeer veel samenwerking tussen de lidstaten en de Commissie vereist: verzamelen en verwerken van informatie over de ontwikkelingspartnerschappen, opzetten van gegevensbanken, sturen van de processen in verband met de thematische studies, organiseren van seminars, publiceren van resultaten, etc. Een aantal specifieke taken die zonder assistentie op Europees niveau niet ten uitvoer kunnen worden gebracht, zullen op initiatief en onder toezicht van de Commissie worden uitbesteed aan externe dienstverleners, op basis van in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen te publiceren oproepen tot inschrijving. De uitvoering van deze taken zal voor de volle honderd procent worden gefinancierd.

VI. VOORBEREIDING, PRESENTATIE EN GOEDKEURING VAN PROGRAMMA'S

58. In deel III van deze mededeling zijn de algemene beginselen voor Equal uiteengezet. In dit deel worden de elementen beschreven die de Commissie in de programmavoorstellen wenst te zien die door de aangewezen autoriteiten in de lidstaten na overleg met de hiervoor aangewezen partners moeten worden ingediend. De aangewezen beheersautoriteit is in samenwerking met het toezichtcomité voor het PCI volledig verantwoordelijk voor het financiële en administratieve management van het PCI.

59. Aan de hand van de indicatieve bedragen die door de Commissie aan iedere lidstaat worden toegekend, dienen de lidstaten voor Equal voorstellen te doen voor programma's in het kader van de communautaire initiatieven (PCI's). Deze voorstellen dienen in de pas te lopen met de vereisten die in artikel 16 van Verordening (EG) nr. 1260/1999 zijn neergelegd. Zoals bepaald in artikel 19 (3) van Verordening (EG) nr. 1260/1999 dienen de PCI's de vorm te hebben van een enkelvoudig programmeringsdocument en vergezeld te gaan van een programmacomplement. De prioriteiten in de PCI-voorstellen dienen te worden ontleend aan de in punt 16 opgenomen lijst met thematische terreinen. De activiteiten die beschreven zijn in deel IV moeten worden beschouwd als de maatregelen in het kader van deze prioriteiten.

60. Van de lidstaten wordt verwacht dat in de programmerings-, implementatie-, monitoring- en evaluatiefase van Equal plaats wordt ingeruimd voor het genderaspect.

PCI-voorstellen

61. Het door de lidstaat in te dienen PCI-voorstel dient het volgende te bevatten:

- een beschrijving van de huidige situatie op het gebied van de arbeidsmarktgerelateerde discriminatie en ongelijkheid en van de asielzoekers tegen de achtergrond van de gekozen thema's;

- een evaluatie van het verwachte effect, met inbegrip van het effect op de sociaal-economische situatie op plaatselijk of sectoraal niveau en op de situatie ten aanzien van de gelijke kansen voor mannen en vrouwen, overeenkomstig artikel 41 (2) van Verordening (EG) nr. 1260/1999;

- een beschrijving van de strategie voor de implementatie van Equal, die gebaseerd is op de geselecteerde prioriteiten uit de lijst in punt 16 en de specifieke activiteiten voor de asielzoekers (zie punten 19-21 hierboven). In de beschrijving dienen de specifieke doelstellingen te worden opgenomen en, indien ze zich voor kwantificering lenen, te worden uitgedrukt in cijfers;

- een beschrijving van de verbanden tussen de strategie en het van kracht zijnde NAP, zoals bedoeld in het beleidsreferentiekader dat in artikel 1 van Verordening (EG) nr. 1260/1999 genoemd wordt;

- een synthese van de lering die ten aanzien van de thematische terreinen uit Adapt en Employment is getrokken;

- een samenvatting van de regelingen die de aansluiting tussen Equal en de andere instrumenten en programma's van de Gemeenschap en de territoriale werkgelegenheidspacten moeten verzekeren;

- een samenvattende beschrijving van de geplande maatregelen met het oog op de implementatie van de prioriteiten en van de gegevens die nodig zijn om na te gaan of aan artikel 87 van het Verdrag is voldaan;

- vermelding of en in welke mate bij de voorstellen ten aanzien van iedere prioriteit activiteiten opgenomen zijn die normealiter in aanmerking komen voor subsidiëring uit hoofde van het EFRO, EOGFL of het FIOV (artikel 21 (2) van Verordening (EG) nr. 1260/1999), zodat de Commissie in haar beschikking ten aanzien van het PCI-voorstel de nodige maatregelen kan treffen;

- een beschrijving van de regelingen voor de technische bijstand die naar verwachting bij de implementatie van het PCI vereist zal zijn; deze regelingen dienen zowel het soort werkzaamheden te omvatten, als de procedures om degenen te selecteren die ze ten uitvoer moeten brengen;

- een indicatief financieringsplan waarin, overeenkomstig artikel 19 (3) (c) van Verordening (EG) nr. 1260/1999, voor iedere prioriteit en voor ieder jaar het beoogde bedrag aan ESF-steun is aangegeven, alsmede het tegenover de ESF-bijdrage te stellen totaalbedrag van de subsidiabele overheidsfinancieringen of daarmee gelijk te stellen financieringen en de geraamde bedragen van de particuliere sector;

- een beschrijving van de activiteiten en methoden die gepland worden om tot een doeltreffende implementatie van de aanpak voor gender mainstreaming te komen;

- een beschrijving van het programmeringsproces, met inbegrip van de regelingen voor de consultatie van partners - waaronder degenen die een bijzonder belang hebben in de belangrijkste domeinen van discriminatie en ongelijkheid en de sociale partners - en van de uitkomsten van de consultaties;

- bepalingen met het oog op de implementatie, monitoring en evaluatie van de PCI's, zoals hieronder beschreven:

Bepalingen met het oog op de implementatie, monitoring en evaluatie van de PCI's

62. De bepalingen met het oog op de implementatie, monitoring en evaluatie van het PCI dienen overeenkomstig de vereisten in artikel 19 (3) (d) van Verordening (EG) nr. 1260/1999 te worden vastgelegd. Daarnaast dient in het PCI het volgende te worden opgenomen:

- een beschrijving van het mechanisme waardoor minimaal twee oproepen tot het indienen van voorstellen (procedures voor de bekendmaking, richtlijnen en procedures voor de selectie, met inbegrip van de beroepsprocedures) kunnen worden gedaan;

- de soorten contracten met de eindbegunstigden;

- de nationale mechanismen ter vereenvoudiging van de mainstreaming op horizonteal en op verticaal niveau, zoals beschreven onder actie 3;

- de regelingen waardoor gewaarborgd is dat de sociale partners en degenen die rechtstreekse ervaring hebben met de belangrijkste vormen van arbeidsmarktgerelateerde discriminatie en ongelijkheid, alsmede relevante representatieve NGO's zitting kunnen hebben in het toezichtcomité;

- het type en de heoveelheid gegevens en inlichtingen die de OP's ieder jaar met oog op het doorlopende monitoringproces dienen te produceren en de mechanismen voor de beoordelingen binnen het OP;

- de evaluatie halverwege de looptijd van het PCI waarmee onmiddellijk na de goedkeuring een begin dient te worden gemaakt, zodat er met het oog op de eventueel noodzakelijke aanpassingen in de volgende oproepen tot het indienen van voorstellen voor een doorlopende feedback gezorgd is. In overeenstemming met de gemeenschappelijke voor alle lidstaten geldende minimumvoorschriften dienen in het PCI de specifieke parameters en kwantitatieve en kwalitatieve indicatoren te worden opgenomen waarmee bij de evaluatie halverwege de looptijd en de uiteindelijke beoordeling rekening moet worden gehouden.

Indiening en goedkeuring van de PCI's

63. De PCI-voorstellen dienen binnen de vier maanden na het verschijnen van de onderhavige mededeling in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen door de lidstaten bij de Commissie te worden ingediend. Hierna gaat een tijdsbestek in van vijf maanden voor onderhandelingen met de Commissie.

64. Overeenkomstig artikel 28 van Verordening (EG) nr. 1260/1999 keurt de Commissie ieder PCI goed door middel van een beschikking, waarin de toewijzing van de ESF-gelden voor iedere prioriteit bevestigd wordt.

65. Ieder PCI dient vergezeld te gaan van een programmacomplement, zoals gedefinieerd in artikel 9 (m) en zoals beschreven in artikel 18 (3) van Verordening (EG) nr. 1260/1999.

66. Het programmacomplement dient uiterlijk drie maanden na de goedkeuring van het PCI bij de Commissie binnen te zijn. Ter vereenvoudiging van de procedure, wordt de lidstaten evenwel verzocht om het programmacomplement tegelijk met het PCI-voorstel in te dienen.

VII. FINANCIERING

67. Het Equal-initiatief zal gezamenlijk door de lidstaten en de Europese Gemeenschap gefinancierd worden. In de periode 2000-2006 bedraagt de totale bijdrage van het Europees Sociaal Fonds voor Equal 2,847 miljoen EUR. Overeenkomstig artikel 7 (7) van Verordening (EG) nr. 1260/1999 wordt op de ESF-bijdrage voor Equal tot 2003 een indexcijfer van 2 % per jaar toegepast en op basis van het prijsniveau 2003 zal een beslissing worden genomen over de indexering voor de jaren 2004 tot 2006. Uiterlijk op 31 december 2003 zal de Commissie het toe te passen indexcijfer voor de periode 2004 tot 2006 vaststellen.

68. Voor de bijdragen van de Gemeenschap gelden de percentages zoals neergelegd in artikel 29 van Verordening (EG) nr. 1260/1999. In het licht van het innovatieve karakter van de te hanteren methoden wordt de systematische toepassing van de in de verordeningen aangegeven plafonds aanbevolen.

69. Een indicatief bedrag met een maximum van 2 % van de totale ESF-bijdrage zal worden gereserveerd voor de financiering van activiteiten die, zoals beschreven in deel V, op initiatief van de Commissie ten uitvoer worden gebracht. De kosten van deze activiteiten worden voor de volle honderd procent gefinancierd.

VIII. TIJDSCHEMA

70. De Commissie nodigt de lidstaten uit om hun ontwerp-programma voor het communautaire initiatief Equal binnen vier maanden na het verschijnen van deze mededeling in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen in te dienen.

Adres voor alle correspondentie in verband met deze mededeling: Dhr. A. Larsson Directeur-generaal

Directoraat-generaal Werkgelegenheid en Sociale Zaken

Wetstraat 200 B - 1049 Brussel.

(1) Verordening (EG) nr. 1260/1999 van de Raad van 21 juni 1999 houdende algemene bepalingen inzake de Structuurfondsen.

(2) Vluchtelingen vallen hier niet onder, daar ze uit hoofde van een langdurig verblijfsrecht in aanmerking komen voor steun uit hoofde van de normale ontwikkelingspartnerschappen uit hoofde van Equal.

(3) Gemeenschappelijk optreden van 26 april 1999 door de Raad vastgesteld op grond van artikel K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, tot vaststelling van projecten en maatregelen voor de verstrekking van praktische steun bij de opvang en de vrijwillige terugkeer van vluchtelingen, ontheemden en asielzoekers, inclusief noodhulp aan personen die gevlucht zijn als gevolg van de recente gebeurtenissen in Kosovo: PB L 114 van 1.5.1999, blz. 2, zie artikel 5 c).

(4) Verordening (EG) nr. 1784/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 12 juli 1999 betreffende het Europees Sociaal Fonds (PB L 213 van 13.8.1999).