BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE van 10 juli 1981 betreffende een door de Belgische Regering voorgenomen steunregeling ten behoeve van bepaalde investeringen die door een Belgische onderneming zijn verricht voor het moderniseren van de produktie-installaties voor butylrubber (Slechts de teksten in de Nederlandse en de Franse taal zijn authentiek) (81/626/EEG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, inzonderheid op artikel 93, lid 2, eerste alinea,

Na belanghebbenden overeenkomstig artikel 93 van het Verdrag te hebben aangemaand hun opmerkingen te maken en gezien deze opmerkingen,

I

Overwegende dat in de Belgische wet van 17 juli 1959 ingevoerd bij Koninklijk Besluit van 17 augustus 1959 (1), algemene steunmaatregelen zijn ingevoerd ten behoeve van de Belgische economie, met name bepaalde rentesubsidies voor leningen die zijn aangegaan met het oog op investeringen, staatsgaranties voor door ondernemingen met banken gesloten leningen, waarvoor een rentesubsidie wordt verleend, alsmede vrijstelling gedurende 5 jaar van belasting op onroerend goed;

Overwegende dat zij bij haar onderzoek van de Belgische wet conform artikel 93, leden 1 en 2, van het EEG-Verdrag stelde dat hier sprake was van een algemene steunregeling zonder sectoriële of regionale strekking en dat op grond van deze wet steun kon worden verleend voor investeringen van ongeacht welke onderneming in ongeacht welk gebied of welke bedrijfstak ; dat deze wet derhalve een algemene steunregeling vormt die als zodanig niet in aanmerking kan komen voor toepassing van één der uitzonderingsbepalingen van artikel 92, lid 3, sub a) of c), van het EEG-Verdrag ; dat zij, nu nadere gegevens daaromtrent ontbraken, de gevolgen van de steunregeling voor het handelsverkeer tussen. Lid-Staten en voor de mededinging niet kon beoordelen noch derhalve kon nagaan of zij verenigbaar was met de gemeenschappelijke markt;

Overwegende dat zij ten aanzien van dergelijke algemene steunregelingen nu de vaste politiek volgt hiermede akkoord te gaan, mits aan één der volgende twee voorwaarden wordt voldaan, namelijk dat de Lid-Staat haar in kennis stelt hetzij van een regionaal of sectorieel programma voor de toepassing of, wanneer zulks niet mogelijk wordt geacht, van belangrijke individuele toepassingsgevallen;

Overwegende dat zij bij Beschikking 75/397/EEG (2) de eis stelde dat de Belgische Regering haar vooraf en tijdig mededeling doet van belangrijke toepassingsgevallen van de Belgische wet van 17 juli 1959 tot invoering van maatregelen ter bevordering van de economische expansie en de oprichting van nieuwe industrieën, zodat de Commissie zich kan uitspreken over de verenigbaarheid van de voorgestelde steunmaatregelen met de gemeenschappelijke markt;

II

Overwegende dat de Belgische Regering de Commissie bij telex van 13 december 1978 in kennis heeft gesteld van haar voornemen tot steunverlening uit hoofde van bovengenoemde wet ten aanzien van investeringen van een chemisch bedrijf te Zwijndrecht in het arrondissement Antwerpen;

Overwegende dat het betrokken bedrijf de dochteronderneming is van een in de produktie van butylrubber gespecialiseerd concern ; dat de Belgische onderneming een personeelsbestand heeft van 421 personen en in 1978 een omzet van 2,8 miljard Bfr. bereikte;

Overwegende dat de door de Belgische Regering voorgenomen steunverlening bestemd is ter vergemakkelijking van een investering waarbij een produktie-installatie van gehalogeneerd butylrubber van het chloorbutyltype wordt vervangen door een capaciteit van 90 000 ton per jaar van het broombutyltype ; dat de voorgenomen investering tot de schepping van 51 nieuwe arbeidsplaatsen zou leiden;

Overwegende dat het betrokken bedrijf aldus beoogt zijn positie op de markt van gehalogeneerd butylrubber (1) Belgisch Staatsblad van 29 augustus 1959. (2) PB nr. L 177 van 8.7.1975, blz. 13. in stand te houden door zich te richten op een produkt dat aan de toenemende vraag, meer met name uit hoofde van de invoering van banden zonder binnenband voor vrachtwagens zal voldoen;

Overwegende dat het bedoelde bedrijf het enige is dat butylrubber in België produceert en dat zijn produktie ongeveer de helft van de Gemeenschapsproduktie bedraagt;

Overwegende dat de door de Belgische Regering voorgenomen steun zou geschieden in de vorm van een rentevergoeding van 4 % gedurende zes jaar over een krediet ten belope van tweederde van de investering (689 miljoen Bfr.) ; dat zulks volgens de Belgische autoriteiten overeenkomt met een subsidie van 12 % van het geïnvesteerde bedrag;

Overwegende dat het bedrijf in kwestie 46 % van zijn produktie uitvoert naar de andere Lid-Staten ; dat de communautaire vraag op 111 000 ton/jaar kan worden geraamd, waaraan in hoofdzaak wordt voldaan door drie ondernemingen;

III

Overwegende dat de Belgische Regering van oordeel is dat het in dit geval gaat om de normale ontwikkeling van de vestiging van de betrokken onderneming te Antwerpen en dat de steun naar haar oordeel voornamelijk bestemd is om de onderneming in staat te stellen haar positie op de betrokken markt te handhaven door invoering van een produktieproces, waardoor beter aan de vraag kan worden voldaan;

Overwegende voorts dat deze regering van oordeel is dat de nadelige beïnvloeding van het handelsverkeer die kan voortvloeien uit de invoering van deze nieuwe techniek, zal worden afgezwakt door het feit dat het hier voornamelijk gaat om vervanging van thans uit een derde land uitgevoerde produkten;

IV

Overwegende dat in het kader van de raadpleging der belanghebbenden door de regering van een der Lid-Staten er op wordt gewezen dat de door de Belgische Regering voorgenomen steun niet lijkt te kunnen worden gerechtvaardigd om redenen i.v.m. de markt van butylrubber ; dat de regering van een andere Lid-Staat, hoewel zij zich in beginsel niet tegen de voorgenomen steun verzet, van mening is dat deze een precedent zou kunnen vormen voor andere producenten van butylrubber;

V

Overwegende dat de door de Belgische Regering voorgestelde steun derhalve het handelsverkeer tussen de Lid-Staten vermoedelijk nadelig zal beïnvloeden en de concurrentie dreigt te vervalsen door begunstiging van de betrokken onderneming of van de produktie van haar goederen in de zin van artikel 92, lid 1, van het EEG-Verdrag;

Overwegende dat volgens de bepalingen van het EEG-Verdrag steunmaatregelen die aan de in artikel 92, lid 1, vermelde criteria voldoen, onverenigbaar zijn met de gemeenschappelijke markt ; dat de in artikel 92, lid 3, vermelde uitzonderingen op deze onverenigbaarheid betrekking hebben op doelstellingen die in het belang van de Gemeenschap en niet in dat van de individuele begunstigde worden nagestreefd ; dat deze uitzonderingen strikt moeten worden geïnterpreteerd bij de behandeling van regionale of sectoriële steunregelingen en van individuele toepassingen van een algemene steunregeling ; dat een uitzondering met name slechts dan mag worden toegestaan wanneer kan worden vastgesteld dat bij ontstentenis van deze maatregelen de begunstigde ondernemingen via het marktmechanisme alleen niet zouden overgaan tot de verwezenlijking van één der doelstellingen waarop deze uitzonderingen betrekking hebben;

Overwegende dat de toekenning van een uitzondering zonder tegenprestatie als rechtvaardigingsgrond zou neerkomen op aanvaarding van een ongunstige beïnvloeding van het handelsverkeer tussen de Lid-Staten en van vervalsing van de mededinging zonder dat daarmede enig belang van de Gemeenschap wordt gediend terwijl men er zich anderzijds bij neerlegt dat sommige Lid-Staten ten onrechte bevoordeeld worden;

Overwegende dat bij haar onderzoek van de steunprogramma's, zij bij de hantering van bovenbedoelde beginselen voor de behandeling van individuele gevallen van algemene steunregelingen ervan overtuigd dient te zijn dat er aan de zijde van de begunstigde in kwestie tegenprestatie als specifieke rechtvaardigingsgrond aanwezig is voor de conclusie dat toekenning van de steun nodig is om het bereiken van één der in artikel 92, lid 3, van het EEG-Verdrag bedoelde doelstellingen te bevorderen ; dat het, wanneer zulks niet kan worden aangetoond en in het bijzonder wanneer de gesteunde investering zonder meer zou worden verricht, vaststaat dat de steun niet tot het bereiken van de in de uitzonderingsbepalingen genoemde doelstellingen bijdraagt doch tot versterking van de financiële positie van de onderneming in kwestie dient;

Overwegende dat in het onderhavige geval een dergelijke tegenprestatie als rechtvaardigingsgrond van de zijde van de begunstigde onderneming kennelijk niet aanwezig is;

Overwegende dat de Belgische Regering geen argument heeft kunnen geven en de Commissie geen rechtvaardiging heeft kunnen ontdekken voor de conclusie dat de voorgestelde steun voldoet aan de voorwaarden die de toepassing van één der uitzonderingsbepalingen van artikel 92, lid 3, van het EEG-Verdrag rechtvaardigen;

Overwegende voorts dat, niettegenstaande de omstandigheid dat in België een zo grote werkloosheid heerst dat de Commissie een uitzondering heeft toegestaan ten behoeve van een steunregeling voor de werkgelegenheid op grond van het feit dat er sprake is van een ernstige verstoring in de economie van België, niet mag worden geconcludeerd dat iedere andere steunmaatregel van welke aard ook, die door de Belgische Regering wordt voorgesteld, automatisch in aanmerking komt voor toepassing van één der uitzonderingsbepalingen van artikel 92, lid 3, van het EEG-Verdrag aangezien iedere aangemelde steunmaatregel op zichzelf moet worden beoordeeld in het licht van de daarvoor geldende specifieke criteria;

Overwegende dat, voor zover de uitzonderingsbepalingen van artikel 92, lid 3, sub a) en c), van het EEG-Verdrag betrekking hebben op steunmaatregelen ter bevordering of ondersteuning van de ontwikkeling van bepaalde streken, de regio Antwerpen nog steeds in een gunstiger sociaal-economische situatie verkeert dan de andere Belgische regio's ; dat, in zoverre ook in de regio Antwerpen het algemene probleem van gebrek aan werkgelegenheid aanwezig is, zij reeds onder de algemene werkgelegenheidssteunregeling valt en dat mitsdien geen reden bestaat om weer een afwijking voor onderhavige steunmaatregel toe te staan op grond van de stelling dat deze de ontwikkeling van de regio zal bevorderen of vergemakkelijken voor welk doel deze steunmaatregel bovendien niet was bestemd;

Overwegende, in verband met de uitzondering van artikel 92, lid 3, sub b), van het EEG-Verdrag, dat de onderhavige investering geen bijzonderheden vertoont die haar de hoedanigheid geven van een "project van gemeenschappelijk Europees belang" of van een project om "een ernstige verstoring in de economie van een Lid-Staat op te heffen", welks bevordering een afwijking uit hoofde van genoemde bepaling van de in artikel 92, lid 1, van het EEG-Verdrag neergelegde onverenigbaarheid van steunmaatregelen rechtvaardigt;

Overwegende ten slotte, in verband met de uitzonderingsbepaling van artikel 92, lid 3, sub c), van het EEG-Verdrag ten behoeve van "steunmaatregelen om de ontwikkeling van bepaalde vormen van economische bedrijvigheid ... te vergemakkelijken", dat bij onderzoek van de situatie van de butylrubbermarkt blijkt, dat het marktmechanisme als zodanig zonder overheidsinterventie in staat moet zijn een normale ontwikkeling van deze vorm van bedrijvigheid te waarborgen ; dat bovendien, gezien het feit dat ca. 46 % van de totale butylrubberproduktie van het bedrijf zal worden uitgevoerd naar andere Lid-Staten, de toekenning van deze steun de handelsverhoudingen in een mate zou kunnen beïnvloeden die met het gemeenschappelijk belang in strijd is;

Overwegende dat bovenvermelde Belgische ontwerpsteunregeling, gelet op het voorgaande, niet aan de voorwaarden nodig voor toepassing van een der uitzonderingsbepalingen van artikel 92, lid 3, van het EEG-Verdrag voldoet,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

Het Koninkrijk België kan zijn op 13 december 1978 bij de Commissie aangemelde voornemen om volgens de wet van 17 juli 1959 ter bevordering van de economische expansie en de oprichting van nieuwe industrieën steun te verlenen ten behoeve van bepaalde investeringen, verricht door een te Zwijndrecht in het arrondissement Antwerpen gevestigd chemisch bedrijf voor de modernisering van produktie-installaties voor butylrubber, niet tot uitvoering brengen.

Artikel 2

Het Koninkrijk België deelt de Commissie binnen twee maanden na de datum van deze beschikking mede welke maatregelen het heeft getroffen om aan deze beschikking te voldoen.

Artikel 3

Deze beschikking is gericht tot het Koninkrijk België.

Gedaan te Brussel, 10 juli 1981.

Voor de Commissie

F.H.J.J. ANDRIESSEN

Lid van de Commissie