SLOWAKIJE: PARTNERSCHAP VOOR TOETREDING (98/C 202/09)

1. INLEIDING

In het advies dat de Commissie in juli 1997 aan de Raad heeft voorgelegd overeenkomstig de bepalingen van artikel O van het Verdrag, beveelt zij aan dat de toetredingsonderhandelingen met Slowakije worden geopend zodra het land voldoende vooruitgang heeft geboekt met betrekking tot de door de Europese Raad van Kopenhagen gedefinieerde voorwaarden voor lidmaatschap. Deze aanbeveling vloeit voort uit de analyse die in het advies is opgenomen, waarin de Commissie van mening is dat Slowakije niet op bevredigende wijze voldoet aan de politieke criteria die zijn opgesteld door de Europese Raad van Kopenhagen, maar op middellange termijn zou kunnen voldoen aan de economische criteria, en vastbesloten is het acquis over te nemen, vooral wat de interne markt betreft, ook al is verdere vooruitgang nodig om het acquis daadwerkelijk toe te passen.

De Europa-Overeenkomst blijft de basis voor de betrekkingen van de Unie met Slowakije. De pretoetredingsstrategie zal echter worden versterkt zodat de steun gericht kan worden op de specifieke behoeften van elke kandidaat zodat de in het advies genoemde problemen kunnen worden overwonnen. Dit werd door de Commissie in Agenda 2000 als volgt omschreven: "De voornaamste doelstellingen van de versterkte voorbereidingsstrategie zijn tweeërlei: de verschillende vormen van door de Unie verstrekte hulp in te passen in een kader, de partnerschappen voor de toetreding, en binnen dit kader met de kandidaat-landen samen te werken op basis van een duidelijk omlijnd programma ter voorbereiding op het lidmaatschap, waarbij de kandidaat-landen verbintenissen aangaan met betrekking tot bepaalde prioriteiten en een tijdschema voor het nakomen van die verbintenissen aanvaarden; ten tweede, de kandidaat-landen met het beleid en de procedures van de Unie vertrouwd maken, door hun de mogelijkheid te geven aan communautaire programma's deel te nemen.".

Op de vergadering in Luxemburg van december 1997 besloot de Europese Raad dat de partnerschappen voor toetreding de spil zouden vormen van de versterkte pretoetredingsstrategie, waarbij alle vormen van steun aan de kandidaat-landen in één enkel kader worden ondergebracht. Tot dit partnerschap voor toetreding werd besloten door de Commissie, na raadpleging van Slowakije en op basis van de door de Raad vastgestelde beginselen, prioriteiten, tussentijdse doelstellingen en voorwaarden.

2. DOELSTELLINGEN

Het partnerschap voor toetreding heeft als doel in een alomvattend kader de prioritaire gebieden te omschrijven voor verdere werkzaamheden zoals die zijn vastgelegd in het advies van de Commissie inzake het verzoek van Slowakije om toetreding tot de Europese Unie, de beschikbare financiële middelen om Slowakije te helpen bij de tenuitvoerlegging van deze prioriteiten, en de aan deze bijstand verbonden voorwaarden. Het partnerschap voor toetreding biedt een kader voor een aantal beleidsinstrumenten die gebruikt zullen worden om de kandidaat-landen te helpen bij de voorbereidingen op het lidmaatschap. Hiertoe behoren onder andere het nationale programma voor overname van het acquis, dat door Slowakije moet worden vastgesteld, de gezamenlijke beoordeling van economische beleidsprioriteiten, het pact tegen de georganiseerde misdaad en het parcours voor de interne markt. Deze instrumenten zijn alle verschillend van aard en zullen worden opgezet en aangewend volgens specifieke procedures. Zij vormen geen integrerend onderdeel van dit partnerschap, maar de erin opgenomen prioriteiten zijn met het partnerschap verenigbaar.

3. BEGINSELEN

De belangrijkste prioriteiten voor de kandidaat-landen hebben betrekking op hun vermogen te voldoen aan de criteria van Kopenhagen, waarin is vastgelegd dat voor het lidmaatschap het volgende vereist is:

- het kandidaat-land heeft stabiele instellingen die de democratie, de rechtsstaat, de mensenrechten, en het respect voor en de bescherming van minderheden garanderen;

- het kandidaat-land heeft een functionerende markteconomie, en kan het hoofd bieden aan de concurrentiedruk en de marktkrachten binnen de Unie;

- het kandidaat-land is in staat de verplichtingen van het lidmaatschap aan te gaan, met inbegrip van de doelstellingen van een politieke, economische en monetaire unie.

Op de bijeenkomst in Madrid benadrukte de Europese Raad dat de kandidaat-landen hun administratieve structuren moeten aanpassen om na de toetreding een harmonieus functioneren van het beleid van de Gemeenschap te garanderen; in Luxemburg benadrukte de Europese Raad dat de opname van het acquis in de wetgeving noodzakelijk is, maar op zich niet afdoende; het acquis moet ook daadwerkelijk worden toegepast.

4. PRIORITEITEN EN TUSSENTIJDSE DOELSTELLINGEN

De adviezen van de Commissie en de bestudering ervan door de Raad hebben duidelijk gemaakt dat op bepaalde terreinen nog aanzienlijke inspanningen van de kandidaat-landen vereist zijn bij de voorbereiding op de toetreding, en dat geen van deze landen op dit moment volledig aan alle criteria van Kopenhagen voldoet. Deze situatie vereist een definitie van tussenfasen in termen van prioriteiten, waarbij voor elke prioriteit exacte doelstellingen worden opgesteld in samenwerking met de betrokken landen; het bereiken van deze doelstellingen bepaalt het niveau van de toegekende steun, de vooruitgang in de lopende onderhandelingen met bepaalde landen, en de opening van onderhandelingen met de andere landen. De prioriteiten en tussentijdse doelstellingen zijn in twee groepen verdeeld: korte en middellange termijn. Met betrekking tot de in de categorie "korte termijn" opgenomen prioriteiten en tussentijdse doelstellingen wordt het realistisch geacht dat Slowakije deze eind 1998 kan verwezenlijken of er aanzienlijke vooruitgang mee kan hebben geboekt. Met het oog op het korte tijdsinterval en de benodigde administratieve capaciteit is het aantal prioriteiten voor de korte termijn beperkt gehouden. Van de onder "middellange termijn" opgenomen prioriteiten wordt aangenomen dat de verwezenlijking langer dan een jaar zal vergen, hoewel in de loop van 1998 met de werkzaamheden kan en moet worden begonnen.

Slowakije zal gevraagd worden eind maart een nationaal programma voor de overname van het acquis (National Programme for the adoption of the acquis - NPAA) op te stellen, waarin zijn opgenomen een tijdschema voor het verwezenlijken van deze prioriteiten en de tussentijdse doelstellingen en, indien mogelijk en relevant, de nodige personele en financiële middelen.

In het partnerschap voor toetreding zal worden opgenomen dat Slowakije alle in het advies genoemde zaken moet aanpakken. Ook zal erop worden gewezen dat de opname van het acquis in de wetgeving op zich niet voldoende is, en dat het acquis ook daadwerkelijk moet worden toegepast volgens de normen die binnen de Unie worden gehanteerd. Op alle onderstaande terreinen bestaat behoefte aan geloofwaardige en daadwerkelijke toepassing en handhaving van het acquis.

Aan de hand van de analyse van het advies van de Commissie en de bestudering ervan door de Raad zijn voor Slowakije de volgende prioriteiten op korte en middellange termijn en tussentijdse doelstellingen vastgesteld.

4.1. Korte termijn (1998)

- Politieke criteria: vrije en eerlijke verkiezingen van president, parlement en lokale overheden in 1998, effectieve deelname oppositie in parlementaire comités en raden van toezicht; vaststelling wettelijke bepalingen inzake gebruik minderheidstalen en verwante uitvoeringsbepalingen.

- Economische hervorming: het vaststellen van de economische beleidsprioriteiten voor de middellange termijn en een gezamenlijke beoordeling binnen het kader van de Europa-Overeenkomst; tenuitvoerlegging beleid om interne en externe onevenwichtigheden aan te pakken, en voor een duurzame macro-economische stabiliteit; vooruitgang bij structurele hervormingen, privatisering en herstructurering ondernemingen, financiën, banksector en energie-intensieve zware industrie.

- Versterking van institutionele en administratieve capaciteit: onder andere vaststelling wetgeving ambtenaren en vooruitgang bij de hervorming van het overheidsapparaat, met nadruk op bestuurlijke versterking in verband met toetreding tot de Europese Unie; institutionele versterking op gebied van milieu, fytosanitaire en veterinaire controles, vooral met betrekking tot faciliteiten aan de buitengrenzen; een begin maken met het opzetten van structuren voor regionaal en structuurbeleid.

- Interne markt: onder andere voortzetting aanpassing wetgeving normen en certificering, staatssteun (vooruitgang vaststelling wet), intellectuele eigendom (aanpassing wetgeving), overheidsopdrachten (onder andere transparantie, faillissement) en landbouw (veterinair, fytosanitair); instelling van structuren voor standaardisering en conformiteitsbeoordeling.

- Milieu: voortzetting van de omzetting van de kaderwetgeving; het vaststellen van uitvoerige harmonisatieprogramma's en uitvoeringsstrategieën die verband houden met individuele wetten; planning en aanvang van de uitvoering van deze programma's en strategieën.

4.2. Middellange termijn

- Politieke criteria: verdere stappen om eerbiediging van de grondwet en de rechten van de oppositie, en de onafhankelijkheid van justitie te garanderen; bevordering functioneren democratische instellingen, niet-gouvernementele organisaties, onafhankelijkheid van de media (vooral radio en televisie) en beleid en instellingen die de rechten van minderheden beschermen.

- Economisch beleid: regelmatige herziening van de gezamenlijke beoordeling van de economische beleidsprioriteiten, binnen het kader van de Europa-Overeenkomst, gericht op het voldoen aan de criteria van Kopenhagen voor lidmaatschap van de Unie en het acquis op het gebied van economisch en monetair beleid (coördinatie van economisch beleid, het indienen van convergentieprogramma's, het vermijden van excessieve tekorten); hoewel van Slowakije niet wordt verwacht dat het de euro onmiddellijk na de toetreding overneemt, wordt een beleid verwacht dat is gericht op daadwerkelijke convergentie overeenkomstig de doelstellingen van de Unie inzake economische en sociale cohesie en een nominale convergentie die verenigbaar is met het uiteindelijke doel van het overnemen van de euro.

- Versterking van institutionele en administratieve capaciteit: auditbureau overheid, financiële controle en interne audit, douane, banksector en toezichthoudende organen voor de financiële markten; institutionele structuren voor regionale ontwikkeling en begrotingsmechanismen; verbeterde werking van justitie, opleiding personeel justitie in Gemeenschapsrecht en de toepassing ervan; versterking van de instellingen voor justitie en binnenlandse zaken (zorgen voor voldoende en goed opgeleid personeel, vooral politie, grenswachten, ministeries en rechtbanken); versterking van de nucleaire veiligheidsautoriteit; hervorming douane- en belastingdiensten zodat deze klaar zijn voor overname van het acquis; versterking van instanties voor voedselcontrole.

- Interne markt: onder andere verdere aanpassing wetgeving, mededinging (antitrust en toezicht en transparantie op het gebied van staatssteun); indirecte belastingen, intellectuele eigendom (handhaving), financiële diensten, gegevensbescherming, audiovisuele sector; instelling van structuren voor standaardisering en conformiteitsbeoordeling; instelling van een systeem voor markttoezicht; aanpassing technische wetgeving industrieproducten; stimulering van de ontwikkeling van ondernemingen (met inbegrip van het midden- en kleinbedrijf); aanpassing aan het acquis op het gebied van telecommunicatie, consumentenbescherming en de interne energiemarkt.

- Justitie en binnenlandse zaken: verdere ontwikkeling instellingen justitie en binnenlandse zaken (vooral met het oog op een garantie dat de politie verantwoording schuldig is, en de onafhankelijkheid van justitie); verdere ontwikkeling effectief grensbeheer, bestrijding georganiseerde misdaad (vooral witwassen, drugs, mensenhandel) en corruptie; aanpassing van het visumbeleid aan dat van de Europese Unie, voltooiing van de aanpassing aan internationale verdragen; verbeterde capaciteit op het gebied van asiel- en migratiekwesties, met name met het oog op de toepassing van het acquis van Schengen.

- Landbouw: onder andere aanpassing aan het landbouwacquis (onder andere veterinaire en fytosanitaire zaken, vooral controle aan de buitengrens), aandacht voor de milieuaspecten van landbouw en biodiversiteit; vergroting van de capaciteit om het SAP uit te voeren en te handhaven, vooral de fundamentele beheermechanismen en bestuurlijke structuren om toezicht te houden op de landbouwmarkten en de maatregelen voor structurele en plattelandsontwikkeling uit te voeren; het vaststellen en uitvoeren van de veterinaire en fytosanitaire voorschriften; het moderniseren van bepaalde voedselverwerkende bedrijven en test- en diagnosefaciliteiten; herstructurering van de agrovoedingssector.

- Energie: tenuitvoerlegging alomvattende energiestrategie voor de lange termijn op basis van efficiëntie en diversificatie, gericht op aanpassing en tenuitvoerlegging communautaire energiewetgeving; voltooiing Mochovce-kerncentrale volgens internationale veiligheidsprincipes, en tenuitvoerlegging van een realistisch programma voor de sluiting van de Bohunice-centrale.

- Vervoer: verdere aanpassing aan het acquis, vooral wat betreft het vervoer over de weg (markttoegang, veiligheidsregels, belastingen) en vervoer per spoor, en de noodzakelijke investeringen voor de vervoersinfrastructuur, vooral de uitbreiding van de trans-Europese netwerken.

- Werkgelegenheid en sociale zaken: ontwikkeling van de gepaste arbeidsmarktstructuren en een gezamenlijke herziening van het werkgelegenheidsbeleid ter voorbereiding op deelname aan EU-coördinatie; van het werkgelegenheidsbeleid; aanpassing van arbeidswetgeving en wetgeving op het gebied van de gezondheid en veiligheid op het werk, en het opzetten van structuren voor de handhaving, met name vroegtijdige overname van de kaderrichtlijn inzake gezondheid en veiligheid op het werk; verdere ontwikkeling van een actieve, autonome sociale dialoog; verdere ontwikkeling van sociale bescherming; stappen om de normen voor de volksgezondheid op Gemeenschapsniveau te brengen.

- Milieu: onder andere ontwikkeling van controlestructuren en capaciteiten voor toezicht en uitvoering, continue planning en tenuitvoerlegging van aanpassingsprogramma's die verband houden met specifieke wetten. Lucht, water en afval, en de geïntegreerde bestrijding van industriële vervuiling en risicobeheer verdienen bijzondere aandacht. Milieubeschermingseisen en de noodzaak van duurzame ontwikkeling moeten worden opgenomen in de definitie en de implementatie van nationaal en sectoraal beleid.

- Regionaal beleid en cohesie: instelling van een wettelijk, bestuurlijk en budgettair kader voor een geïntegreerd regionaal beleid, teneinde na toetreding deel te nemen aan de structuurprogramma's van de Europese Unie.

5. BELANGRIJKSTE INSTRUMENTEN VOOR DE TECHNISCHE EN FINANCIËLE BIJSTAND VAN DE GEMEENSCHAP

5.1. Programmering van de financiële middelen

In de periode 1995-1997 is in het kader van Phare 95 miljoen ECU toegewezen. Onder voorbehoud van de goedkeuring van het Phare-budget voor de resterende periode, zal de Commissie de toewijzingen voor 1998 en 1999 bevestigen. Bovendien komt Slowakije in aanmerking voor steun uit hoofde van de voor 1998 geplande inhaalfaciliteit ("catch-up facility") voor de financiering van projecten in verband met privatisering en herstructurering, bevordering van directe buitenlandse investeringen, en de bestrijding van de corruptie. Financiële voorstellen worden ingediend bij het Phare-beheerscomité, zoals bepaald in Verordening (EEG) nr. 3906/89 van de Raad. Voor alle investeringsprojecten zal systematisch gemeenschappelijke financiering door de kandidaat-landen worden vereist. De Commissie zal samenwerken met Slowakije, de Europese Investeringsbank (EIB) en de internationale financiële instellingen, in het bijzonder de Europese Bank voor wederopbouw en ontwikkeling (EBWO) en de Wereldbank, ter bevordering van de cofinanciering van projecten in verband met de pretoetredingsprioriteiten. Financiële bijstand na het jaar 2000 zal hulp voor de landbouw omvatten en een structureel instrument dat prioriteit zal geven aan soortgelijke maatregelen als die van het Cohesiefonds. Bovendien zal Slowakije toegang hebben tot financiering uit meerlandenprogramma's die direct verband houden met het acquis.

Het Phare-programma is het belangrijkste financiële instrument van de versterkte pretoetredingsstrategie. Het hoofddoel van Phare is de landen van Midden- en Oost-Europa te helpen bij de voorbereiding op de toetreding door de bijstand te concentreren op de overname van het acquis van de Gemeenschap, en in het bijzonder op de prioriteiten zoals omschreven in het partnerschap voor de toetreding en in het nationale programma voor overname van het acquis (National Programme for the adoption of the acquis - NPAA). Elk jaar zal de Commissie een financieringsmemorandum met Slowakije ondertekenen waarin Slowakije zich ertoe verbindt een aantal in dit partnerschap voor toetreding omschreven prioriteiten te verwezenlijken; de Commissie zal zich ertoe verbinden financieel aan deze verwezenlijking bij te dragen. Bij de programmering van de financiële bijstand van de Gemeenschap zal rekening worden gehouden met de prioriteiten en het tijdschema van het nationale programma voor overname van het acquis.

De daaropvolgende toewijzing van financiële steun zal nauw verband houden met de naleving door de Slowaakse regering van verbintenissen in het NPAA. Bepaalde toetredingsactiviteiten kunnen nu worden versterkt (bijvoorbeeld steun voor institutionele versterking), maar andere, zoals de financiering van belangrijke investeringsprojecten die gericht zijn op overname van het acquis op terreinen als milieu en kernveiligheid, zullen over een periode van vijf tot zes jaar moeten worden geprogrammeerd, wanneer meer middelen beschikbaar komen.

Na 1998 zal de bijstand van Phare via de volgende soorten activiteiten worden gekanaliseerd:

- Institutionele versterking (ongeveer 30 %): versterking van de democratische instellingen, rechtsstaat, overheidsapparaat en alle organen die verantwoordelijk zijn voor openbare diensten, teneinde de nodige institutionele en bestuurlijke structuren op te zetten en de mensen op te leiden die het acquis moeten toepassen. Steun voor institutionele versterking zal onder andere vorm krijgen in opleidingsactiviteiten, technische bijstand en het smeden van nauwe banden tussen instellingen en bestuurlijke eenheden in Slowakije met de desbetreffende organen in de lidstaten. Aanvankelijk zal deze steun geconcentreerd worden op prioritaire gebieden als financiën, landbouw, milieu, justitie en binnenlandse zaken.

- Investeringssteun (ongeveer 70 %): voor de aanpassing van de Slowaakse infrastructuur aan het acquis van de Gemeenschap. Deze steun zal geconcentreerd zijn op: i) structurele maatregelen, vooral herstructurering van de landbouw, regionale ontwikkeling en investering in menselijk en intellectueel kapitaal, waaronder Phare-bijdragen zouden kunnen vallen voor deelname aan het kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling, ii) het voldoen aan de normen van de Gemeenschap, met name wat betreft milieu, landbouw, industrie, veiligheid en gezondheid op het werk, vervoer en telecommunicatie, iii) medefinanciering van grootschalige infrastructuur (1) en iv) de ontwikkeling van kleine en middelgrote ondernemingen (2).

5.2. De rol van de internationale financiële instellingen

De samenwerking tussen Slowakije en de internationale financiële instellingen (IFI) krijgt door het partnerschap voor toetreding nieuwe richting en een nieuw elan. De subsidies in het kader van het partnerschap voor toetreding zullen dienen als startkapitaal en als katalysator voor grotere hoeveelheden ontwikkelingskapitaal van de IFI. Dit proces zal door de Commissie worden ontwikkeld in overleg met de kandidaat-landen, de EIB en de IFI, in het bijzonder de EBWO en de Wereldbank, teneinde de medefinanciering van projecten in verband met de pretoetredingsprioriteiten te bevorderen.

Krachtens een nieuw leenmandaat over de periode 1997-1999 kan de EIB 3,52 miljoen ECU beschikbaar stellen voor Midden- en Oost-Europa. Met de nieuwe pretoetredingsfaciliteit die begin 1998 door de gouverneurs van de EIB werd goedgekeurd, werd dit bedrag verhoogd tot 7 miljard ECU. EIB-leningen zullen in alle sectoren worden gebruikt die in aanmerking komen voor EIB-financiering om het toetredingsproces te vergemakkelijken.

6. CONDITIONALITEIT

Aan de bijstand van de Gemeenschap zijn voor Slowakije voorwaarden verbonden in verband met het nakomen van de verbintenissen krachtens de Europa-Overeenkomst, en verdere vooruitgang bij het voldoen aan de criteria van Kopenhagen en bij de tenuitvoerlegging van dit partnerschap voor toetreding. Het niet-naleven van deze algemene voorwaarden kan leiden tot een besluit van de Raad inzake opschorting van de financiële bijstand op basis van artikel 4 van Verordening (EG) nr. 622/98 van de Raad.

7. TENUITVOERLEGGING VAN DE PRETOETREDINGSSTEUN

Het verlenen van financiële bijstand aan Slowakije is afhankelijk van de "rijpheid" van de projecten waarvan de Slowaakse regering opname in een financieringsmemorandum voorstelt. Bij aanbesteding zal de Commissie alleen die projecten financieren die bij de ondertekening van het financieringsmemorandum gereed zijn voor aanbesteding. Bovendien moeten voor alle voorgaande of bestaande verbintenissen in dezelfde sector contracten zijn afgerond of op schema liggen. Met het oog op een efficiënte uitvoering mogen projecten in principe niet onder een drempel van 2 tot 3 miljoen ECU vallen, vooral waar het infrastructuur betreft. Als deze principes ertoe leiden dat Slowakije zijn indicatieve toewijzing niet volledig kan absorberen, zal de toewijzing dienovereenkomstig worden verminderd. Het verschil tussen de indicatieve en uiteindelijke toewijzing zal worden overgemaakt naar de horizontale MKB-faciliteit en/of de grootschalige infrastructuurfaciliteit. Dit bedrag wordt naderhand niet gecompenseerd.

De regering van Slowakije wordt verzocht een implementatiestructuur op te zetten die samenhang en complementariteit tussen alle soorten financiële bijstand van de Europese Unie en de nationale middelen garandeert. Een nationale coördinator zorgt voor een nauwe samenhang tussen het algemene toetredingsproces en de programmering van de financiële bijstand van de Gemeenschap.

De regering van Slowakije zal (bij voorkeur in het Ministerie van Financiën) in de loop van 1998 een Nationaal Fonds voor bevordering van investeringen en versterking van de capaciteit opzetten, onder verantwoordelijkheid van een nationaal ordonnateur. Dit Nationaal Fonds zal, als centrale eenheid via welke de financiële bijstand van Phare of andere vormen van financiering door de Gemeenschap gekanaliseerd worden, verantwoordelijk zijn voor het beheer van deze fondsen door middel van gedecentraliseerde tenuitvoerlegging, om de transparantie te vergroten en versnippering van middelen tegen te gaan. Het fonds zal de algemene verantwoordelijkheid dragen voor het fondsenbeheer, waartoe ook de naleving van de bepalingen van het financieringsmemorandum behoort, en moet aan de Commissie rekenschap afleggen over het gebruik van de fondsen. Het fonds ziet ook toe op de stroom van nationale middelen en andere cofinancieringsmiddelen zoals omschreven in het financieringsmemorandum. De taken en verantwoordelijkheden van het Nationaal Fonds zullen gedetailleerd omschreven worden in de individuele financieringsmemoranda.

Samen met de regering van Slowakije zal de Commissie streven naar verdere decentralisatie van de implementatie van de financiële bijstand indien aan bepaalde voorwaarden is voldaan, en voorzover het Financieel Reglement van de Europese Gemeenschappen dat toelaat, met name artikel 105, lid 3. Doel hiervan is binnen bepaalde grenzen en geleidelijk een relatie van gedeelde verantwoordelijkheid te creëren tussen de Commissie en Slowakije, analoog aan de bestaande betrekkingen met de lidstaten bij de tenuitvoerlegging van de Structuurfondsen.

In dit kader kan de Commissie onderzoeken of de nationale aanbestedingsprocedures bij de aanbesteding en gunning van Phare-projecten kunnen worden toegepast, indien de regering van Slowakije hierom vraagt, vooral waar het investeringen betreft. Het besluit van de Commissie over deze zaak zal worden genomen nadat - onder andere - is bestudeerd in hoeverre de Slowaakse nationale aanbestedingswetgeving voldoet aan en verenigbaar is met de basisbepalingen van de communautaire aanbestedingsregels voor overheidsopdrachten en het Financieel Reglement, met inbegrip van gelijke voorwaarden voor deelneming aan aanbestedingen en de bepalingen van artikel 118. Besluiten over het gebruik van de nationale aanbestedingsregels worden door de Commissie van geval tot geval genomen en worden bevestigd in de individuele financieringsmemoranda.

Het toezicht op de uitvoering van het programma wordt samen met de Commissie uitgevoerd via procedures die zijn vastgelegd in de individuele financieringsmemoranda. Met het oog op een effectief toezicht op de uitvoering van de bijstand in het Phare-programma zal elk Phare-programma gekwantificeerde fysieke en financiële doelstellingen hebben, die in het financieringsmemorandum worden gespecificeerd. Voor een beoordeling van de effectiviteit worden alle in het kader van Phare geplande operaties onderworpen aan een ex post-evaluatie om hun effect in relatie tot hun doelstellingen te beoordelen.

8. TOEZICHT

Op de uitvoering van het partnerschap voor toetreding wordt toezicht gehouden in het kader van de Europa-Overeenkomst. Dit neemt een aanvang in 1998, voordat de Commissie haar eerste periodieke evaluatierapport over de voortgang van Slowakije bij de uitvoering van het partnerschap voor toetreding bij de Raad indient.

De relevante onderdelen van het partnerschap voor toetreding zullen in het desbetreffende subcomité worden besproken. Het Associatiecomité bespreekt de algemene ontwikkelingen, de vooruitgang en de problemen bij het verwezenlijken van de prioriteiten en de tussentijdse doelstellingen, en specifiekere zaken die door de subcomités worden doorverwezen. Het Associatiecomité brengt verslag uit aan de Associatieraad over de tenuitvoerlegging van het partnerschap voor toetreding.

Het Phare-beheerscomité zorgt ervoor dat financieringsbesluiten verenigbaar zijn met de partnerschappen voor toetreding.

Het partnerschap voor toetreding wordt zodanig gewijzigd dat het voldoet aan artikel 2 van Verordening (EG) nr. 622/98. De Commissie zal voorstellen dit partnerschap voor eind 1999, en daarna periodiek, te evalueren. Bij deze evaluaties wordt onder andere nagegaan of er behoefte is aan verdere specificatie van tussentijdse doelstellingen in het licht van de vooruitgang van Slowakije bij de verwezenlijking van de in dit partnerschap opgenomen doelstellingen.

(1) Met betrekking tot investeringsprojecten in het algemeen zal Slowakije moeten voldoen aan het principe van de complementariteit door minimaal 25 % bij te dragen aan gemeenschappelijk gefinancierde projecten.

(2) Een horizontale faciliteit voor het midden- en kleinbedrijf zal beschikbaar zijn om het tekort aan investeringskapitaal voor kleinschalige bedrijven op te vangen.

BIJLAGE

Slowakije zal oplossingen moeten zoeken voor alle in het advies vermelde problemen. Doel van deze bijlage is het verstrekken van een beknopt overzicht van die problemen, welke worden omschreven in de vorm van aanbevelingen tot optreden. Voor de volgorde werd uitgegaan van die waarin zij worden vermeld in het advies en werd geen rangschikking naar relatief belang of urgentie in aanmerking genomen. De prioritaire gebieden waarop elk kandidaat-land maatregelen dient te nemen, werden reeds als prioriteiten en tussentijdse doelstellingen opgenomen in het partnerschap voor toetreding zelf.

1. Politieke criteria

Hoewel Slowakije een parlementaire democratie is, wordt de functionering van de Slowaakse instellingen gekenmerkt door het feit dat de regering de door de grondwet aan andere organen toegewezen bevoegdheden of de rechten van de oppositie niet voldoende eerbiedigt. De behandeling van de Hongaarse minderheid moet worden verbeterd, terwijl de situatie van de Roma om aandacht van de autoriteiten vraagt. Er dienen derhalve verdere stappen te worden genomen ter verzekering van eerbiediging van de grondwet en de rechten van de oppositie, ter bevordering en versterking van de werking van de democratische instellingen, NGO's, onafhankelijke media (met name de tv en radio) en het beleid en de instellingen die de rechten van minderheden beschermen. Er zullen substantiële inspanningen moeten worden verricht om betere garanties voor de onafhankelijkheid van het gerechtelijk apparaat en het op bevredigende wijze functioneren hiervan te bieden. Ook de bestrijding van corruptie moet efficiënter worden.

2. Economische criteria

Om de economische stabiliteit te garanderen, moeten de macro-economische beleidsmaatregelen voldoende restrictief zijn en onderling beter worden gecoördineerd. De structurele problemen binnen de Slowaakse economie (het probleem van dubieuze vorderingen, het trage tempo van herstructurering van ondernemingen en de financiële sector en het ontbreken van directe buitenlandse investeringen) dienen vroegtijdig en op doorzichtige wijze te worden aangepakt. Er bestaat behoefte aan een doorzichtiger en meer marktgericht economisch beleid. Er moeten verdere maatregelen worden getroffen ter vergemakkelijking van de herstructurering van ondernemingen en directe buitenlandse investeringen. De financiële sector moet worden versterkt en er dient voortgang te worden geboekt met de regelgeving over faillissement en kapitaalmarkten. De Slowaakse wet op de prijzen en de Slowaakse wet inzake stimulering van het bedrijfsleven spelen niet bepaald in op de marktmechanismen en moeten worden herzien.

3. Het vermogen om de verplichtingen van het lidmaatschap na te komen

3.1. Interne markt zonder grenzen

De vier vrijheden

Algemeen kader - Er moeten belangrijke inspanningen worden verricht om de structuren voor tenuitvoerlegging en het doen naleven op het gebied van openbare aanbestedingen (met name wat betreft de sector nutsbedrijven en onderzoeksprocedures), intellectuele en industriële eigendomsrechten en gegevensbescherming te versterken.

Vrij verkeer van goederen - De aanpassing aan het EU-stelsel moet worden versneld. Het accent moet worden gelegd op verbetering van de kaderwetgeving en op de totstandbrenging van onafhankelijke normalisatie- en conformiteitsbeoordelingsinfrastructuren. De "nieuwe aanpak"-richtlijnen dienen te worden overgenomen en harmonisatie met andere sectorale richtlijnen (met name op het gebied van voedingsmiddelen, motorvoertuigen en farmaceutische producten) is geboden. Wanneer de sectorale wetgeving volledig is geharmoniseerd, zal een mechanisme dat toezicht houdt op de markt in het leven moeten worden geroepen dat op langere termijn volledig operationeel moeten worden.

Vrij verkeer van diensten - Verdere stappen moeten worden genomen om de wetgeving op het gebied van verzekeringen, accountancy en accountantswerkzaamheden aan te passen. Hoewel aanzienlijke voortgang werd geboekt met aanpassing van de wetgeving op het gebied van het vennootschapsrecht, de banksector, effecten en het vrije verkeer van kapitaal moeten er nog verdere werkzaamheden worden verricht om de volledige overeenstemming met de EG-regels en -voorschriften op deze gebieden te verwezenlijken.

Vrij verkeer van personen - Er dienen wijzigingen op de huidige wetgeving inzake buitenlanders en de tewerkstelling van buitenlanders te worden aangebracht om haar volledig in overeenstemming met de EU-beginselen inzake het vrije verkeer van werknemers te brengen. Op het gebied van de wederzijdse erkenning van diploma's moeten verdere aanpassingen de wetgeving volledig in overeenstemming met het acquis brengen. Verdere inspanningen moeten worden verricht om te zorgen voor de nodige wettelijke en uitvoeringsmaatregelen met betrekking tot de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels.

Mededinging

De harmonisatie van de wetgeving op het gebied van kartels moet worden afgerond. Wat staatssteun betreft, moet in de inventarisering alle bestaande steun zijn opgenomen, inclusief bestaande staatssteun toegekend door alle subsidieverlenende instanties, met inbegrip van steun verstrekt in het kader van de wet op de stimulering van het bedrijfsleven. De inventaris moet in overeenstemming met de communautaire praktijk voortdurend worden bijgewerkt. Er moet een nationaal wettelijk kader inzake staatssteun in het leven worden geroepen dat het toezicht op en de toelaatbaarheid van staatssteun regelt. Er moet een onderzoek naar alle bestaande steunmaatregelen worden ingesteld en die maatregelen die niet verenigbaar zijn met de Europa-Overeenkomst moeten worden gewijzigd of opgeheven. De op staatssteun toezichthoudende instantie dient te beschikken over de bevoegdheid, voldoende en geschoold personeel en de procedures en praktische instrumenten om alle nieuwe steunmaatregelen systematisch op efficiënte wijze te kunnen controleren. Bepaalde exclusieve rechten en staatsmonopolies die niet verenigbaar met het communautaire acquis zijn, moeten geleidelijk worden aangepast en/of afgeschaft.

3.2. Innovatie

Onderwijs, opleiding en jeugdzaken

Er zijn verdere hervormingen nodig om tot een kwalitatieve verbetering van het Slowaakse onderwijsstelsel op alle niveaus te komen. Teneinde de beroepsbevolking bij te scholen met het oog op het huidige proces van economische herstructurering en gezien de noodzaak te zorgen voor overeenstemming van de normen met de in de lidstaten van de Europese Unie geldende is voortgezette hervorming van het beroepsopleidingsstelsel van groot belang.

Onderzoek en ontwikkeling

Het wettelijke en financiële kader voor onderzoek en ontwikkeling moet worden geconsolideerd om de sector te stabiliseren en deze duidelijke vooruitzichten op toekomstige ontwikkeling te bieden.

Telecommunicatie

Er moeten belangrijke besluiten worden genomen om een bevredigend beleid voor de telecommunicatiesector uit te stippelen en uit te voeren. Er is een verreikende nieuwe wetgeving nodig om aan de EU-richtlijnen te voldoen, met name dient er een naar behoren gestelde regelgevende instantie te worden opgericht. Terzelfder tijd eist het acquis nu van overheden dat zij ervoor zorgen dat er overal betaalbare moderne telefoondiensten ter beschikking staan. Om aan deze verplichting te voldoen, zullen er aanzienlijke investeringen in het systeem moeten worden gedaan.

Audiovisuele sector

De bestaande Slowaakse audiovisuele wetgeving zal moeten worden gewijzigd, met name met het oog op de bevordering van Europese en onafhankelijke producties.

3.3. Economische en fiscale aspecten

Economische en Monetaire Unie

Det wetgeving van de Centrale Bank moet volledig in overeenstemming met de EG-regels worden gebracht en de banksector moet volgens de beginselen en de praktijken van een markteconomie worden geherstructureerd.

Belastingen

Bijzondere inspanningen zijn nodig op het gebied van de structuur van het BTW-percentage en de regeling voor terugbetaling van BTW aan buitenlandse belastingplichtigen. Er moet iets worden gedaan aan de grote verschillen tussen het Slowaakse accijnsstelsel en de EU-voorschriften. Op het gebied van de accijnzen moet bijzondere aandacht worden geschonken aan de totstandbrenging van een entrepotstelsel voor het verkeer van goederen in het kader van regelingen inzake schorsing van accijnzen. De belastingstructuren en het niveau van de accijnzen moeten worden aangepast aan het communautaire model.

Statistieken

Er zal het nodige moeten worden verricht met het oog op de doorzichtigheid, vertrouwelijkheid en verspreiding en met het oog op verbetering van de nationale en de regionale rekeningen en het handelsregister. Ook moeten er verbeteringen op het regionale statistische systeem worden aangebracht na de hervorming van de territoriale indeling van het land.

3.4. Sectoraal beleid

Industrie

Om het concurrentievermogen te verhogen, moeten verdere inspanningen worden verricht ter voortzetting van een beleid dat beoogt open en concurrerende markten te bevorderen en de instrumenten van de industriepolitiek van de Europese Gemeenschap betrekking hebbende op zowel het functioneren van markten (productspecificatie en markttoegang, handelsbeleid, staatssteun en mededingingsbeleid) als op maatregelen verbandhoudende met het vermogen van de industrie in te spelen op veranderingen (stabiel macro-economisch klimaat, technologie, opleiding enz.), over te nemen. Verdere inspanningen ter herstructurering van bepaalde industrieën, met name de energie-intensieve, zijn nodig.

Landbouw

Er moeten nog verdere aanpassingen aan het communautaire acquis plaatsvinden. Er zijn bijzondere inspanningen nodig in verband met de tenuitvoerlegging en het doen naleven van diergeneeskundige en fytosanitaire voorschriften en het in overeenstemming brengen met de EG-normen van instellingen, (dit is met name van belang voor de inspectie- en controleregelingen ter bescherming van de buitengrenzen van de EU). Voorts moeten de administratieve structuren worden versterkt om te zorgen voor de nodige capaciteit om de instrumenten van het gemeenschappelijk landbouwbeleid ten uitvoer te leggen en te doen naleven en dient de voedingsmiddelensector ingrijpend te worden geherstructureerd ter verbetering van zijn concurrentievermogen.

Energie

Er moeten extra inspanningen worden geleverd met name met het oog op het voldoen aan de energiewetgeving van de Europese Gemeenschap. Vooral moeten oplossingen worden gevonden voor zaken, zoals de aanpassing van monopolies, inclusief invoer- en uitvoerkwesties, de toegang tot netwerken, energietarieven, het voorbereid zijn op noodtoestanden, inclusief het aanleggen van verplichte olievoorraden, overheidsingrijpen in de sector vaste brandstoffen en de totstandbrenging van een efficiënt energiegebruik en de invoering van kwaliteitsnormen voor brandstoffen. De nucleaire veiligheid vraagt om aanhoudende bijzondere aandacht. De kwestie veiligheidsnormen moet op de juiste wijze worden aangepakt en er moeten snel realistische programma's worden uitgevoerd. Ook moet er aandacht worden geschonken aan langeretermijnoplossingen voor afval. De onafhankelijkheid van de veiligheidsinstantie moet worden gesteund.

Vervoer

Er moeten inspanningen worden gedaan voor de invoering van wetgeving en haar effectieve tenuitvoerlegging op het gebied van het wegvervoer (met name markttoegang, veiligheidsnormen en belastingen) en de spoorwegen. Er moeten stappen worden genomen ter vergemakkelijking van investeringen in de trans-Europese netwerken. Op nationaal niveau moeten er specifieke strategieën voor de ontwikkeling en financiering van de vervoersinfrastructuur worden ontwikkeld. De Slowaakse administratieve structuren, inclusief inspectieorganen, moeten op alle niveaus aanzienlijk worden versterkt.

Midden- en kleinbedrijf

Er moeten maatregelen worden genomen ter vereenvoudiging van de wetgeving en het administratieve klimaat om er voor te zorgen dat deze vriendelijker ten opzichte van de KMO's worden alsmede ter versterking van de ondersteunende infrastructuur, ter verbetering van het belastingklimaat en ter ontwikkeling van de toegang van KMO's tot financiering en hun vermogen nieuwe markten te penetreren.

3.5. Economische en sociale cohesie

Werkgelegenheid en sociale zaken

De sociale hervormingen moeten verder worden opgevoerd en de sociale dialoog en de gezondheidszorg moeten worden verbeterd. Slowakije moet substantiële voortgang boeken op het gebied van de gezondheid en veiligheid op de arbeidsplaats en de arbeidswetgeving met het oog op aanpassing aan de EU-normen. De inspanningen ter daadwerkelijke tenuitvoerlegging van het acquis moeten worden voortgezet.

Regionaal beleid en cohesie

Er moet een veelomvattend gedifferentieerd beleid dat iets doet aan de regionale verschillen worden uitgestippeld. Het administratieve vermogen van de Slowaakse Republiek om geïntegreerde regionale ontwikkelingsprogramma's te beheren, dient te worden verbeterd. Er moeten grote inspanningen worden gedaan om te zorgen voor adequate administratieve en begrotingsprocedures met behulp waarvan na de toetreding de toepassing van de communautaire bepalingen en het doelmatig gebruik van de fondsen uit hoofde van het structuurbeleid van de EG kunnen worden vergemakkelijkt.

3.6. Levenskwaliteit en milieu

Milieu

Er moeten stappen worden genomen met het oog op de volledige omzetting van het acquis op milieugebied en het boeken van aanzienlijke voortgang met het daadwerkelijk voldoen aan dit acquis. Aan de Slowaakse toetredingsstrategie op milieugebied moet de laatste hand worden gelegd. Bijzondere aandacht moet worden besteed aan de omzetting van kaderrichtlijnen op het gebied van lucht, afval, water en de richtlijn geïntegreerde preventie en bestrijding van verontreiniging alsmede aan de uitstippeling van financieringsstrategieën voor wetgeving in de sectoren water, lucht en afval, die om grote investeringen vragen. Aanzienlijke inspanningen moeten worden verricht met het oog op de tenuitvoerlegging van de milieuwetgeving en de ontwikkeling van doelmatige structuren die op de naleving hiervan toezien. Er zal behoefte bestaan aan een aanhoudend hoog niveau van investeringen en aanzienlijke administratieve inspanningen. Er moet aandacht worden besteed aan de bewustmaking van het publiek.

Consumentenbescherming

Verdere inspanningen zijn vereist met het oog op het bereiken van volledige overeenstemming met de EG-richtlijnen op het gebied van de algemene productveiligheid, prijsaanduiding en misleidende reclame, consumentenkrediet, oneerlijke contractvoorwaarden, pakketreizen, verkoop buiten normale verkoopruimten en timesharing. Er moet een door de overheid gesteunde krachtige en onafhankelijke consumentenbeweging in het leven worden geroepen.

3.7. Justitie en binnenlandse zaken (JBZ)

Enkele belangrijke leemten in de wetgeving van Slowakije moeten worden aangevuld. Er moet worden gezorgd voor de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht. Er moeten hervormingen plaatsvinden, met name op het gebied van de uitstippeling van een visumbeleid ten opzichte van de NOS, grensbeheer en controle op migratie en uitlevering. De strijd tegen de georganiseerde misdaad moet worden opgevoerd, inclusief de strijd tegen drugshandel, mensenhandel, wapenhandel, de handel in nucleair materiaal, gestolen auto's, valuta's culturele kunstvoorwerpen. Afpersing en het witwassen van geld moeten worden aangepakt. Bijzondere inspanningen moeten worden gedaan om te zorgen voor de politieverantwoordelijkheid en het op efficiënte wijze aanpakken van corruptie binnen JBZ-instellingen.

3.8. Buitenlands beleid

Handel en internationale economische betrekkingen

Er moeten voorbereidingen worden getroffen voor de toepassing na de toetreding van de verschillende samenwerkings- en preferentiële overeenkomsten, multilaterale en bilaterale handelspolitieke verbintenissen en autonome handelsbeschermingsinstrumenten van de Gemeenschap. Terzelfder tijd moet de nationale wetgeving op dit terrein worden ingetrokken.

Ontwikkeling

Er moeten voorbereidingen worden getroffen om na de toetreding de handelsregeling van Lomé op de ACS-staten toe te passen en tezamen met de andere lidstaten deel te nemen aan de financiering van het Europees Ontwikkelingsfonds.

Douane

De douanewetgeving moet in overeenstemming met die van de Europese Gemeenschap worden gebracht en de organisatie en de personeelstaken moeten worden aangepast aan die van een moderne douaneadministratie. Er moeten inspanningen worden verricht ter invoering van geautomatiseerde systemen met het oog op volledige deelneming aan de douane-unie en de interne markt. Bijzondere aandacht moet worden besteed aan het voorbereiden van de douaneadministraties op de praktische toepassing van alle douaneregelingen met economische gevolgen, het systeem van tariefschorsingen en het beheer van communautaire tariefcontingenten en hun plafonds. Bij de strategische planning moet rekening worden gehouden met de versterking na de toetreding van de grensposten aan de buitengrenzen van de Slowaakse Republiek met niet-lidstaten van de Europese Unie.

3.9. Financiële aspecten

Er dienen de nodige mechanismen voor het financieel beheer en de financiële controle van overheidsuitgaven in het leven te worden geroepen met voorzieningen voor fraudebestrijding met het oog op een bevredigende tenuitvoerlegging van het Gemeenschapsbeleid, met name voor wat betreft de landbouw en de structuurfondsen. Ook moeten er grote inspanningen worden geleverd ter versterking van de financiële controle en de accountantscontrole. Voorts moet de wetgeving worden geharmoniseerd met het oog op de invoering van het systeem van de "eigen middelen" en moeten er bevredigende boekhoudkundige voorzieningen worden getroffen.

4. Het administratieve vermogen om het acquis toe te passen

Om de doelmatige tenuitvoerlegging en het doen naleven van het acquis te verzekeren, moeten er ingrijpende hervormingen plaatsvinden ter versterking van de administratieve structuren van Slowakije in bijna alle voor de EU-relevante sectoren. Met name moeten de instanties die toezien op de correcte toepassing van de interne marktvoorschriften, in het bijzonder op het gebied van normen en certificatie, de intellectuele eigendom en openbare aanbestedingen, worden versterkt. De regelgevings- en controleorganen dienen te worden versterkt op gebieden zoals staatssteun, effecten, verzekeringen, banken, kapitaalmarkten, het witwassen van geld, diergeneeskundige en fytosanitaire controle, voedselbeheer, milieu, veiligheid van het vervoer, telecommunicatie, consumentenbescherming en de arbeidsmarkt. Op enkele terreinen, zoals de bescherming van gegevens en kapitaalmarkten, dienen er onafhankelijke instanties in het leven te worden geroepen. Op het gebied van justitie en binnenlandse zaken vraagt het doelmatig beheer van het acquis om verbeteringen op het gebied van de politieverantwoordelijkheid, de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en de versterking van het institutionele kader.

Op alle niveaus van het ambtenarenapparaat bestaat er dringende behoefte aan verbetering van de beroepsvaardigheden, versterking van de ethische normen en het bijbrengen van een gemeenschappelijk besef van openbare dienstverlening. De talenkennis zal sterk moeten worden verbeterd om contacten met Europese instellingen te vergemakkelijken en een snellere en directere toegang tot met de Europese integratie verband houdende documenten mogelijk te maken.

He gerechtelijk apparaat moet wat de middelen en de ter zake doende deskundigheid betreft, worden versterkt. Er dient een veelomvattende bijscholing van rechters, met name op het gebied van EU-zaken, plaats te vinden.