Beschikking van de Commissie

van 12 juli 2000

betreffende de overheidssteun die Italië in de vorm van de bij Italiaanse wet nr. 549/95 bepaalde belastingverminderingen heeft toegekend ten behoeve van de scheepsbouwsector

(kennisgeving geschied onder nummer C(2000) 2448)

(Slechts de tekst in de Italiaanse taal is authentiek)

(Voor de EER relevante tekst)

(2000/668/EG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 88, lid 2, eerste alinea,

Gelet op de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, en met name op artikel 62, lid 1, onder a),

Na de belanghebbenden overeenkomstig het genoemde artikel te hebben aangemaand hun opmerkingen te maken(1), en gezien deze opmerkingen,

Overwegende hetgeen volgt:

I. PROCEDURE

(1) Bij schrijven van 5 maart 1996 van de permanente vertegenwoordiging van Italië bij de Europese Unie hebben de Italiaanse autoriteiten bij de Commissie aanmelding gedaan van wet nr. 549/95 (hierna: "de wet") houdende belastingverminderingen ten behoeve van bepaalde ondernemingen.

(2) Bij schrijven van 21 mei 1997 heeft de Commissie Italië in kennis gesteld van haar besluit de procedure van artikel 6, lid 5, van Beschikking nr. 2496/96/EGKS en van artikel 93, lid 3, van het Verdrag (het huidige artikel 88, lid 3, van het Verdrag) in te leiden ten aanzien van de toepassing van de betrokken steunmaatregelen op gevoelige sectoren, waaronder de ijzer- en staalsector, de automobielindustrie, de scheepsbouwsector en de synthetischevezelsector.

(3) Het besluit van de Commissie tot inleiding van de procedure is in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen(2) bekendgemaakt. De Commissie heeft belanghebbenden verzocht hun opmerkingen over de maatregelen in kwestie mee te delen.

(4) De Commissie heeft van de belanghebbenden opmerkingen terzake ontvangen. Zij heeft deze bij schrijven van 24 oktober 1997 voor een reactie aan Italië doorgezonden.

(5) Op 13 mei 1998 gaf de Commissie Beschikking 1999/148/EG, EGKS betreffende staatssteun in de vorm van bij wet nr. 549/95 bepaalde belastingverminderingen voor ondernemingen uit de automobielsector, de scheepsbouwsector, de sector synthetische vezels, alsmede ijzer- en staalondernemingen die onder het EGKS-Verdrag vallen(3). In artikel 3 van die beschikking heeft de Commissie Italië gelast haar alle gegevens en relevante informatie te verstrekken die haar in staat moeten stellen de aan de ondernemingen uit de scheepsbouw-, automobiel- en synthetischevezelsector toegekende steun te beoordelen op zijn verenigbaarheid met de gemeenschappelijke markt.

(6) Ingevolge deze beschikking hebben de Italiaanse autoriteiten circulaire nr. 218/E van 14 september 1998(4) gezonden aan alle brancheorganisaties uit de betrokken sectoren en aan de buitendiensten van het ministerie van Financiën; in deze circulaire werden de ondernemingen die in voornoemde sectoren actief zijn, opgeroepen de desbetreffende informatie mee te delen aan het ministerie van Industrie, zodat dit in staat zou zijn om de communautaire instanties iedere relevante informatie te kunnen meedelen met het oog op de beoordeling van de betrokken belastingverminderingen op hun verenigbaarheid met de gemeenschappelijke markt.

(7) Uit het onderzoek door de Italiaanse autoriteiten van de informatie die zij ingevolge de circulaire hadden ontvangen, is gebleken dat twee ondernemingen die onderworpen zijn aan de betrokken communautaire regelgeving, belastingverminderingen kregen. In casu gaat het om de scheepswerf CLEMNA Soc. Coop a R.L. (bedrag niet-betaalde belastingen: 46,249 miljoen ITL of circa 24000 EUR) en C.R.N - Costruzioni Meccaniche Riparazioni Navali Srl (bedrag niet-betaalde belastingen: 53,708 miljoen ITL of circa 27000 EUR). Geen van beide ondernemingen (CLEMNA Soc. Coop a R.L. bevindt zich ondertussen in gedwongen administratieve vereffening) heeft informatie verstrekt waarmee de betrokken belastingverminderingen konden worden getoetst op hun verenigbaarheid met het Gemeenschapsrecht. Dit gezegd zijnde, hebben de Italiaanse autoriteiten bij schrijven van 6 december 1999 aan de Commissie meegedeeld dat het ministerie van Financiën in staat was om over te gaan tot de terugvordering van de niet-betaalde belastingen. Evenzo hebben de Italiaanse autoriteiten bij schrijven van 8 mei 2000 meegedeeld dat het ministerie de procedure had ingeleid tot terugvordering van de genoemde niet-betaalde belastingen.

II. GEDETAILLEERDE BESCHRIJVING VAN DE STEUNMAATREGEL

(8) In de aangemelde wet werd voorzien in investeringssteun in de vorm van belastingvrijstellingen voor opnieuw geïnvesteerde winst. Deze regeling gold voor alle ondernemingen in de regio's van de doelstellingen 1, 2 en 5b, alsmede voor kleinschalige ondernemingen in de rest van Italië. Kleinschalige ondernemingen zijn bedrijven die in het belastingtijdvak, volgende op het op 12 juni 1994 lopende tijdvak, een omzet van minder dan 5 miljard ITL behaalden en maximaal 20 werknemers in dienst hadden.

(9) In de wet werd met name voorzien in een belastingvrijstelling van 50 % voor de opnieuw geïnvesteerde winst. Voor deze belastingverlaging kwamen enkel de winsten in aanmerking die gebruikt werden voor de financiering van investeringen die in 1996 plaatsvonden en hoger lagen dan het gemiddelde van de investeringen uit de vijf voorgaande jaren. De in aanmerking komende investeringen hadden betrekking op de bouw van nieuwe vestigingen, de uitbreiding en de modernisering van bestaande installaties, alsmede de aankoop van nieuwe uitrustingsgoederen, ook door middel van leasingovereenkomsten.

III. OPMERKINGEN VAN ITALIË

(10) De Italiaanse autoriteiten hebben de beschikking van de Commissie niet betwist, noch op formele aspecten noch ten gronde. Zij hebben integendeel de nodige maatregelen getroffen om tot een oplossing te komen wat betreft de naleving van de communautaire regelgeving (cf. overweging 6) en zijn vervolgens begonnen met de terugvordering van de niet-betaalde belastingen bij de ondernemingen uit de sectoren waarop het besluit van de Commissie tot inleiding van de procedure betrekking had.

IV. BEOORDELING VAN DE STEUN

(11) De te onderzoeken maatregelen vormen steun ten gunste van de ondernemingen omdat zij voor de begunstigde ondernemingen resulteren in een selectieve verlaging van de uitgaven die normaliter ten laste van de concurrerende ondernemingen komen. Bovendien kunnen alleen sommige ondernemingen voor deze verminderingen in aanmerking komen, meer bepaald de ondernemingen uit de regio's van de doelstellingen 1, 2 en 5b, alsmede de kleinschalige ondernemingen in de zin van de wet en de kleine en middelgrote ondernemingen.

(12) Bijgevolg vervalst deze steun in de vorm van belastingverminderingen de mededinging tussen ondernemingen en kan hij het intracommunautaire handelsverkeer ongunstig beïnvloeden.

(13) Deze ondernemingen waren onderworpen aan de bijzondere regels inzake overheidssteun die zijn vastgesteld in Richtlijn 90/684/EEG van de Raad van 21 december 1990 betreffende de steunverlening aan de scheepsbouw(5), laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 94/73/EG(6). Deze richtlijn werd verlengd bij Verordening (EG) nr. 3094/95 van de Raad(7) en bij Verordening (EG) nr. 1904/96 van de Raad(8). Volgens artikel 11, lid 2, onder b), van deze richtlijn moeten besluiten om algemene dan wel regionale steunregelingen te doen gelden voor de in de richtlijn bedoelde ondernemingen vooraf door de lidstaten ter kennis van de Commissie worden gebracht en mogen zij niet zonder haar goedkeuring ten uitvoer worden gelegd. De mededeling van de Commissie van 6 maart 1996 inzake de minimis-steun(9) is niet van toepassing op de scheepsbouwsector.

(14) De steun die Italië in 1996 verleende in de vorm van belastingverminderingen, werd niet bij de Commissie aangemeld, laat staan door haar goedgekeurd, zodat het onrechtmatige steun betreft, zoals werd vastgesteld in artikel 3 van Beschikking 1999/148/EG, EGKS.

(15) Wat betreft de verenigbaarheid van de steun met de gemeenschappelijke markt, hebben de Italiaanse autoriteiten niet de informatie verstrekt die het mogelijk maakt voormelde steunmaatregelen te toetsen op hun verenigbaarheid met Richtlijn 90/684/EEG. De Italiaanse autoriteiten zijn daarentegen begonnen met de terugvordering van de steun.

V. CONCLUSIES

(16) In het licht van het voorgaande komt de Commissie tot de conclusie dat de steun die Italië in 1996, onder de vorm van belastingverminderingen op grond van wet nr. 549/95, heeft toegekend aan CLEMNA Soc. Coop. a R.L. en aan C.R.N - Costruzioni Meccaniche Riparazioni Navali Srl, twee ondernemingen uit de scheepsbouwsector, onrechtmatig is omdat hij niet is aangemeld bij de Commissie, laat staan vóór de toekenning ervan door haar werd goedgekeurd. Bovendien is de steun onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt omdat hij niet in aanmerking komt voor een van de afwijkingen uit Richtlijn 90/684/EEG,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

De overheidssteun die Italië ten uitvoer heeft gelegd in de vorm van belastingverminderingen ten behoeve van CLEMNA Soc. Coop. a R.L. en van C.R.N - Costruzioni Meccaniche Riparazioni Navali Srl, voor een bedrag van, onderscheidenlijk, 46,249 miljoen ITL en 53,708 miljoen ITL, is onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt.

Artikel 2

1. Italië neemt alle nodige maatregelen om de in artikel 1 bedoelde en reeds onwettig ter beschikking gestelde steun van de begunstigden terug te vorderen.

2. De terugvordering geschiedt onverwijld en in overeenstemming met de nationaalrechtelijke procedures voorzover deze procedures een onverwijlde en daadwerkelijke tenuitvoerlegging van de onderhavige beschikking toelaten. Het bedrag van de terug te vorderen steun wordt vermeerderd met rente vanaf de datum waarop de steun aan de begunstigden ter beschikking gesteld werd tot en met de terugbetaling ervan. De rente wordt berekend op grond van de referentierentevoet welke wordt gehanteerd voor de berekening van het nettosubsidie-equivalent in het kader van regionale steunregelingen.

Artikel 3

Binnen twee maanden na de kennisgeving van de onderhavige beschikking deelt Italië de Commissie de maatregelen mee die genomen zijn om daaraan te voldoen.

Artikel 4

Deze beschikking is gericht tot de Italiaanse Republiek.

Gedaan te Brussel, 12 juli 2000.

Voor de Commissie

Pedro Solbes Mira

Lid van de Commissie

(1) PB C 268 van 4.9.1997, blz. 4.

(2) Zie noot 1.

(3) PB L 47 van 23.2.1999, blz. 6.

(4) Bekendgemaakt in de Gazzetta ufficiale della Repubblica italiana nr. 216 van 16.9.1998.

(5) PB L 380 van 31.12.1990, blz. 27.

(6) PB L 351 van 31.12.1994, blz. 10.

(7) PB L 332 van 30.12.1995, blz. 1.

(8) PB L 251 van 3.10.1996, blz. 5.

(9) PB C 68 van 6.3.1996, blz. 9.