30.4.2004 Publicatieblad van de Europese Unie L 139/55 NL 
VERORDENING (EG) Nr. 853/2004 
VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD 
van 29 april 2004 
 
houdende vaststelling van specifieke hygiënevoorschriften 
voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong 
  
 
HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, 
 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europe se Gemeenschap, inzonderheid op artikel 152,  
lid 4, onder b),  
Gezien het voorstel van de Commissie 
1, 
 
Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité 2, 
 Na raadpleging van het Comité van de Regio's, 
 
Handelend volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag 
3, 
                                                 
1 PB C 365 E van 19.12.2000, blz. 58. 
2 PB C 155 van 29.5.2001, blz. 39. 
3 Advies van het Europees Parlement van 15 mei 2002 (PB C 180 E van 31.7.2003, blz. 288), 
gemeenschappelijk standpunt van de Raad van 27 oktober 2003 (PB C 48 E van 24.2.2004, 
blz. 23), Standpunt van het Europees Parlement van 30 maart 2004 (nog niet bekendgemaakt in het Publicatieblad) en Beslu it van de Raad van 16 april 2004. 
 
 Overwegende hetgeen volgt: 
 
(1) In Verordening (EG) nr. .../2004 1 hebben het Europees Parlement en de Raad de algemene 
hygiënevoorschriften op het gebied van le vensmiddelen voor exploitanten van levens-
middelenbedrijven vastgesteld. 
 (2) Bepaalde levensmiddelen kunnen specifieke gevaren inhouden voor de volksgezondheid, 
zodat specifieke hygiënevoorschriften moeten worden vastgesteld. Dat geldt met name voor 
levensmiddelen van dierlijke oorsprong waarbij herhaaldelijk microbiologische en chemische 
gevaren zijn gemeld. 
 
(3) In het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid is een groot aantal richtlijnen vast-
gesteld die specifieke gezondheidsvoorschriften bevatten voor de productie en het op de markt brengen van de producten van bijlage I van het Verdrag. Deze gezondheids-
voorschriften hebben de handelsbelemmeringen  voor de betrokken producten verminderd en 
bijgedragen aan het totstandkomen van de interne markt waarbij tevens een hoog niveau van 
bescherming van de volksgezondheid is gewaarborgd. 
 (4) Wat de volksgezondheid betreft, bevatten deze voorschriften gemeenschappelijke beginselen. 
Zo stellen zij met name soortgelijke regels vast met betrekking tot de verantwoordelijkheden 
van fabrikanten en bevoegde auto riteiten, de structurele, oper ationele en hygiënevoorschriften 
waaraan inrichtingen moeten voldoen, de proced ures voor de erkenning van inrichtingen, en 
de voorwaarden voor opslag en vervoer, en keurmerken. 
 
(5) Deze beginselen vormen een gemeenschappelijke basis voor de hygiënische productie van 
levensmiddelen van dierlijke oorsprong, die het mogelijk maakt de bestaande richtlijnen te 
vereenvoudigen. 
 
(6) Het is wenselijk de regelgeving verder te vereenvoudigen door waar mogelijk op alle 
producten van dierlijke oorsprong dezelfde regels toe te passen. 
                                                
 
1  Bladzijde … van dit PB. 
 
 (7) Ook de eis van Verordening (EG) nr. .../2004 * dat exploitanten van een levensmiddelen-
bedrijf die zich bezighouden met een op de primaire productie volgende fase van de 
productie, de verwerking en de distributie van levensmiddelen en de daarmee verband 
houdende handelingen, dienen te zorgen voor de invoering, de uitvoering en de handhaving 
van procedures die gebaseerd zijn op risicoanalyse en de HACCP-beginselen, maakt 
vereenvoudiging mogelijk. 
 
(8) Al deze elementen tezamen rechtvaardigen een herziening van de specifieke hygiëne-
voorschriften van de bestaande richtlijnen. 
 
(9) De herziening heeft hoofdzakelijk ten doel om, met betrekking tot voedselveiligheid, een 
hoog niveau van bescherming van de consument te garanderen, met name door alle 
exploitanten van levensmiddelenbedrijven in de  gehele Gemeenschap aan dezelfde regels te 
onderwerpen, en de goede werking van de interne markt met betrekking tot producten van 
dierlijke oorsprong te waarborgen, en aldus bij te dragen tot de verwezenlijking van de doel-
stellingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. 
 
(10) Er dienen uitvoerige hygiënevoorschriften voor producten van dierlijke oorsprong te worden 
gehandhaafd en deze moeten eventueel worden aangescherpt, voorzover dat nodig is voor de 
bescherming van de consument. 
 
(11) Communautaire voorschriften dienen niet van toepassing te zijn op de primaire productie voor 
particulier huishoudelijk gebruik, noch op de huishoudelijke bereiding, hantering en opslag 
van levensmiddelen voor particulier huishoudelijk verbruik. Voorts dient, in het geval van de 
rechtstreekse levering van kleine hoeveelheden  primaire producten of van bepaalde vlees-
soorten aan eindverbruikers of een plaatselijke detailhandelszaak door de levensmiddelen-
bedrijfexploitant die die producten produceert, de volksgezondheid door het nationale recht te 
worden beschermd, met name vanwege de nauwe relatie tussen de producent en de 
consument. 
                                                 
*  Het Publicatiebureau zal het nummer invoegen van de verordening inzake levensmiddelen-
hygiëne (zoals in overweging 1). 
 
 (12) Het bepaalde in Verordening (EG) nr. .../2004 * is over het algemeen toereikend om de 
voedselveiligheid te garanderen in handelszak en die levensmiddelen van dierlijke oorsprong 
rechtstreeks verkopen of leveren aan de eindverbruiker. Onderhavige verordening zou in het 
algemeen van toepassing moeten zijn op groothandelsactiviteiten (d.w.z. door handelszaken 
verrichte handelingen met het oog op de levering  van levensmiddelen van dierlijke oorsprong 
aan andere bedrijven). Met uitzondering van de specifieke temperatuurvoorschriften die in onderhavige verordening zijn vastgelegd, zou het bepaalde in Verordening (EG) nr. .../2004 
* 
echter moeten volstaan voor groothandelsactiv iteiten die uitsluitend opslag of transport 
behelzen. 
 
(13) De lidstaten zouden tot op zekere hoogte zelf moeten kunnen bepalen of zij de toepassing van 
deze verordening uitbreiden of beperken tot handelsactiviteiten die onder hun nationale wet-
geving vallen. Zij mogen de toepassing echter alleen beperken indien zij van oordeel zijn dat de voorschriften van Verordening (EG) nr. .../2004 
* volstaan om de doelstellingen inzake 
levensmiddelenhygiëne te verwezenlijken en wanneer de levering van levensmiddelen van 
dierlijke oorsprong van een handelszaak aan een ander bedrijf een marginale, lokale en 
beperkte activiteit is. In dat geval mag de levering slechts een klein deel uitmaken van de 
activiteiten van de handelszaak; de bedrijven die de leveringen ontvangen, moeten in de onmiddellijke nabijheid gelegen zijn; en de levering mag slechts bepaalde soorten producten 
of bedrijven betreffen. 
                                                
 
*  Het Publicatiebureau zal het nummer invoegen van de verordening inzake levensmiddelen-
hygiëne (zoals in overweging 1). 
 
 (14) Overeenkomstig artikel 10 van het Verdrag zijn  de lidstaten verplicht alle maatregelen te 
treffen die geschikt zijn om de naleving van de  in deze verordening vervatte verplichtingen 
door de exploitanten van levensmiddelenbedrijven te garanderen. 
 
(15) De traceerbaarheid van levensmiddelen is essentieel voor de voedselveiligheid. Exploitanten 
van levensmiddelenbedrijven die verantwoordelijk  zijn voor inrichtingen die overeenkomstig 
deze verordening erkend moeten worden, moeten niet alleen aan de algemene voorschriften 
van Verordening (EG) nr. 178/2002 1 voldoen, maar er tevens voor zorgen dat op alle 
producten van dierlijke oorsprong die zij in de handel brengen een keurmerk of een 
identificatiemerk is aangebracht. 
 
(16) In de Gemeenschap ingevoerde levensmiddelen moeten voldoen aan de algemene eisen van 
Verordening (EG) nr. 178/2002 of voldoen aan veiligheidseisen die gelijkwaardig zijn aan de communautaire voorschriften. De onderhavige verordening bevat specifieke hygiëne-
voorschriften voor in de Gemeenschap ingevo erde producten van dierlijke oorsprong. 
                                                
 
1  Verordening (EG) nr. 178/2002 van het Europees Parlement en de Raad van 28 januari 2002 
tot vaststelling van de algemene beginselen  en voorschriften van de levensmiddelen-
wetgeving, tot oprichting van een Europese Autoriteit voor voedselveiligheid en tot 
vaststelling van procedures voor voedselveiligheidsaangelegenheden (PB L 31 van 1.2.2002, 
blz. 1). Verordening gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1642/2003 (PB L 245 van 29.9.2003, blz. 4) 
 
 (17) Vaststelling van deze verordening mag niet  leiden tot een verlaging van het beschermings-
niveau dat geboden wordt door de aanvullende garanties die voor Finland en Zweden bij hun 
toetreding tot de Gemeenschap overeengekomen zijn en bekrachtigd zijn bij de 
Beschikkingen 94/968/EG 1, 95/50/EG 2, 95/160/EG 3, 95/161/EG 4, 95/168/EG 5, 
95/409/EG 6, 95/410/EG 7 en 95/411/EG 8. De verordening moet voorzien in het voor een 
overgangsperiode verlenen van garanties aan lidstaten die, wat de betrokken levensmiddelen van dierlijke oorsprong betreft, een nationaal controleprogramma hebben dat is goedgekeurd 
als zijnde gelijkwaardig met het programma dat voor Finland en Zweden is goedgekeurd. 
Verordening (EG) nr. 2160/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 17 november 
2003 inzake de bestrijding van salmonella en andere door voedsel overgedragen 
zoönoseverwekkers 
9 voorziet in een vergelijkbare procedure ten aanzien van levende dieren 
en broedeieren. 
 (18) Het is dienstig dat de structurele en hygiënevoorschriften van deze verordening van 
toepassing zijn op alle soorten inrichtingen, inclusief kleine bedrijven en mobiele slacht-
huizen. 
                                                
 
1 PB L 371 van 31.12.1994, blz. 36. 
2 PB L 53 van 9.3.1995, blz. 31. 
3 PB L 105 van 9.5.1995, blz. 40. 
4 PB L 105 van 9.5.1995, blz. 44. 
5 PB L 109 van 16.5.1995, blz. 44. 
6 PB L 243 van 11.10.1995, blz. 21. 
7 PB L 243 van 11.10.1995, blz. 25. 
8 PB L 243 van 11.10.1995, blz. 29. 
9  PB L 325 van 12.12.2003, blz. 1. 
 
 (19) Flexibiliteit is wenselijk om voortgezet gebrui k van traditionele methoden in alle stadia van 
de productie, verwerking en distributie van leve nsmiddelen mogelijk te maken, alsook in 
verband met de structurele vereisten voor inrichtingen. Flexibiliteit is met name belangrijk 
voor regio's met bijzondere geografische beperkingen, met inbegrip van de in artikel 299, 
lid 2, van het Verdrag genoemde ultraperifere gebieden. Deze flexibiliteit mag echter de 
doelstellingen inzake levensmiddelenhygiëne ni et in het gedrang brengen. Aangezien alle 
overeenkomstig de hygiënevoorschriften geproduceerde levensmiddelen normaliter vrij in de 
Gemeenschap zullen circuleren, moet de proc edure op grond waarvan lidstaten flexibiliteit 
kunnen hanteren bovendien volledig transparant zijn. De procedure moet voorzien in overleg 
met het bij Verordening (EG) nr. 178/2002 ingestelde Permanent Comité voor de 
voedselketen en de diergezondheid om, zo nodig, meningsverschillen op te lossen  en de 
Commissie in staat te stellen het proces te c oördineren en passende maatregelen te nemen. 
 (20) De definitie van separatorvlees moet een algemene definitie zijn die alle mechanische 
separatiemethoden omvat. In verband met de snelle technologische ontwikkelingen op dit 
gebied moet de definitie ook flexibel zijn. De  technische voorschrift en voor separatorvlees 
moeten echter verschillen naar gelang van de risicobeoordeling van het product dat via de 
verschillende methoden verkregen wordt. 
 
(21) In alle stadia van productie, verwerking en dist ributie is er sprake van een wisselwerking 
tussen de exploitanten van levensmiddelenbedrijv en, inclusief de diervoe dersector, en zijn 
diergezondheid, dierenwelzijn en volksgezondheid met elkaar verweven. Daarom is een 
adequate communicatie tussen alle betrokkenen in de hele voedselketen, van de primaire 
productie tot de detailhandel, vereist. 
 
 (22) Opdat gejaagd wild dat op de communautaire markt wordt aangeboden behoorlijk gekeurd 
wordt, moeten de kadavers van gejaagde dieren mét de ingewanden voor een officiële 
postmortemkeuring bij een wildbewerkingsinrichting worden aangeboden. Om bepaalde 
jachttradities te behouden zonder de voedselveil igheid in gevaar te brengen, moet worden 
voorzien in een opleiding voor jagers die vrij wild voor menselijke consumptie in de handel 
brengen. Dit zou jagers in staat stellen vrij wild ter plekke aan een eerste onderzoek te 
onderwerpen. Opgeleide jagers hoeven niet alle  ingewanden voor een postmortemkeuring aan 
de wildbewerkingsinrichting te bezorgen, wanneer  zij dit eerste onderzoek zelf verrichten en 
geen afwijkingen of gevaren vaststellen. Even wel zouden de lidstaten strengere voorschriften 
moeten kunnen vaststellen om rekening te houden met specifieke risico's. 
 
(23)  Deze verordening dient nieuwe criteria voor rauwe melk vast te stellen, in afwachting van de 
aanneming van nieuwe voorschriften voor het in de handel brengen van dit product. Deze criteria dienen drempelwaarden te zijn, hetgeen betekent dat, indien zij worden overschreden, 
de exploitanten van levensmiddelenbedrijven corrigerende maatregelen moeten nemen en de 
bevoegde autoriteit daarvan in kennis moeten st ellen. De criteria dienen geen maximumcijfers 
te zijn waarboven rauwe melk niet in de handel mag worden gebracht. Dit impliceert dat, 
onder bepaalde omstandigheden, rauwe melk die niet aan alle criteria voldoet, veilig voor menselijke consumptie kan worden gebruikt indien passende maatregelen worden genomen. 
Voor rauwe melk of rauwe room bestemd voor rechtstreekse menselijke consumptie dient 
elke lidstaat passende gezondheidsmaatregelen te kunnen handhaven of vast te stellen om 
ervoor te zorgen dat de doelstellingen van deze verordeing op zijn grondgebied worden 
bereikt. 
 
 
 (24) Het criterium voor rauwe melk die gebruikt wordt voor de vervaardiging van zuivelproducten 
dient driemaal hoger te zijn dan het criterium voor op de boerderij opgehaalde rauwe melk. 
Het criterium voor melk die gebruikt wordt bij de vervaardiging van verwerkte zuivel-
producten is namelijk een absolute waarde, terw ijl die voor op de boerderij opgehaalde rauwe 
melk een gemiddelde is. Naleving van de temperatuurvoorschriften van deze verordening 
betekent niet dat elke bacteriële groei tijdens het vervoer en de opslag is uitgesloten. 
 
(25) Als gevolg van deze herziening kunnen de bestaande hygiënevoorschriften worden 
ingetrokken. Dit gebeurt middels Richtlijn 2004/.../EG van het Europees Parlement en de Raad van ... houdende intrekking van bepaalde richtlijnen inzake levensmiddelenhygiëne en 
tot vaststelling van gezondheidsvoorschriften voo r de productie en het in de handel brengen 
van bepaalde voor menselijke consumptie bestemde producten van dierlijke oorsprong 
1. 
 
(26) Voorts komen de bepalingen van deze verorden ing met betrekking tot eieren in de plaats van 
de bepalingen van Beschikking 94/371/EG van de  Raad van 20 juni 1994 tot vaststelling van 
specifieke gezondheidsvoorschriften voor het in  de handel brengen van bepaalde soorten 
eieren 2, die door de intrekking van bijlage II van Richtlijn 92/118/EEG 3 komen te vervallen. 
 (27) De communautaire wetgeving inzake levensmiddelenhygiëne moet gebaseerd zijn op weten-
schappelijk advies. Daartoe dient, indien nodig, de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid 
te worden geraadpleegd. 
 
                                                
 
1 Blz. … van dit PB. 
2  PB L 168 van 2.7.1994, blz. 34. 
3  Richtlijn 92/118/EEG van de Raad van 17 december 1992 tot vaststelling van de veterinair-
rechtelijke en de gezondheidsvoorschriften voor het handelsverkeer en de invoer in de 
Gemeenschap van producten waarvoor ten aanzien van deze voorschriften geen specifieke 
communautaire regelgeving geldt als bedoeld in bijlage A, hoofdstuk I, van Richtlijn 
89/662/EEG, en, wat ziekteverwekkers betref t, van Richtlijn 90/425/EEG. PB L 62 van 
15.3.1993, blz. 49. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 445/2004 van de Commissie (PB L 72 van 11.3.2004, blz. 60). 
 
 (28) Teneinde rekening te houden met de vooruitg ang op technisch en wetenschappelijk gebied, 
dient een nauwe, doeltreffende samenwerking tussen de Commissie en de lidstaten te worden 
gewaarborgd in het kader van het Permanent Comité voor de voedselketen en de 
diergezondheid. 
 
(29)  De voorschriften van de onderhavige verordening dienen pas van toepassing te worden als 
alle onderdelen van de nieuwe wetgeving inzake levensmiddelenhygiëne in werking zijn getreden. Ook past het om tussen de inwerkingtreding en de toepassing van de nieuwe regels te voorzien in een termijn van ten minste 18 maa nden, teneinde de betrokken sectoren tijd te 
geven om zich aan te passen. 
 (30) De voor de uitvoering van deze verordening vereiste maatregelen dienen te worden vast-
gesteld overeenkomstig Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling 
van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoerings-bevoegdheden 
1, 
                                                 
1 PB L 184 van 17.7.1999, blz. 23. 
 
 HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: 
 
HOOFDSTUK I 
 
ALGEMENE BEPALINGEN 
 
Artikel 1  
Werkingssfeer 
 
1. In deze verordening worden voor exploitanten van levensmiddelenbedrijven specifieke hygiëne-
voorschriften op het gebied van levensmiddelen  van dierlijke oorsprong vastgesteld. Deze 
voorschriften zijn een aanvulling op Verordening (EG) nr. .../2004 *. Zij hebben betrekking op 
onverwerkte en verwerkte producten van dierlijke oorsprong.  
2. Tenzij uitdrukkelijk anders is bepaald, is deze verordening is niet van toepassing op levens-
middelen die zowel producten van plantaardige oorsprong als verwerkte producten van dierlijke 
oorsprong bevatten. Verwerkte producten van dierli jke oorsprong die worden gebruikt bij de berei-
ding van dergelijke levensmiddelen moeten evenwel worden verkregen en gehanteerd overeen-komstig de voorschriften van deze verordening. 
 
3. Deze verordening is niet van toepassing met betrekking tot: 
 
a) de primaire productie voor particulier huishoudelijk gebruik;  
b) de huishoudelijke bereiding, het hanteren of  de opslag van levensmiddelen voor particulier 
huishoudelijk verbruik; 
                                                
 
*  Het Publicatiebureau zal het nummer invoegen van de verordening inzake levensmiddelen-
hygiëne. 
 
 c) de rechtstreekse levering, door de producent, van kleine hoeveelheden primaire producten aan 
de eindverbruiker of de plaatselijke detailhandel die rechtstreeks aan de eindverbruiker levert; 
 
d) de rechtstreekse levering, door de producent,  van kleine hoeveelheden vlees van op het bedrijf 
geslacht(e) pluimvee en lagomorfen aan de eindverbruiker of aan de plaatselijke detailhandel 
die dergelijk vlees rechtstreeks als vers vlees aan de eindverbruiker levert; 
 
e) jagers die kleine hoeveelheden vrij wild of  vlees van vrij wild rechtstreeks leveren aan de 
eindverbruiker of aan de plaatselijke detailhandel die rechtstreeks aan de eindverbruiker 
levert. 
 
4. De lidstaten stellen overeenkomstig het nationale recht regels vast inzake de in lid 3, onder de 
punten c), d) en e), genoemde activiteiten en pe rsonen. Dergelijke nationale regels waarborgen de 
verwezenlijking van de doelstellingen van deze verordening. 
 
5. a) Tenzij uitdrukkelijk anders is bepaald, is deze verordening niet van toepassing op de 
detailhandel. 
 
b) Deze verordening is wel van toepassing op de kleinhandel wanneer handelingen worden 
verricht met het oog op de levering van producten van dierlijke oorsprong aan andere detailhandels-
zaken, tenzij: 
 
i) de handelingen uitsluitend bestaan in opslag of transport, in welk geval niettemin de 
specifieke temperatuurvoorschriften va n bijlage III van toepassing zijn; of 
 
ii) de producten van dierlijke oorsprong door de detailhandelszaak alleen aan andere 
detailhandelszaken worden geleverd, en die levering overeenkomstig het nationaal recht een 
marginale, plaatselijke en beperkte activiteit is. 
 
 c) De lidstaten mogen nationale maatregelen treffen om de voorschriften van deze verordening 
toe te passen op de op hun grondgebied gelegen kleinhandelszaken waarop deze verordening op 
grond van punt a) of punt b) niet van toepassing zou zijn. 
 
6. Deze verordening geldt onverminderd: 
 a) de relevante veterinairrechtelijke en volksgezondheidsvoorschriften, met inbegrip van 
stringentere voorschriften die zijn vastgesteld met het oog op preventie, bestrijding en uit-
roeiing van bepaalde overdraagbare spongiforme encefalopathieën; 
 
b) de vereisten inzake welzijn van dieren; en 
 
c) de vereisten inzake de identificatie van dier en en de traceerbaarheid van producten van dier-
lijke oorsprong. 
 
Artikel 2
 
Definities 
 Voor de toepassing van deze verordening gelden de volgende definities: 
 
1) de definities in Verordening (EG) nr. 178/2002; 
 
2) de definities in Verordening (EG) nr. .../2004 
*; 
 
3) de definities in bijlage I; en 
 
4) alle in de bijlagen II en III opgenomen technische definities. 
                                                 
*  Het Publicatiebureau zal het nummer invoegen van de verordening inzake levensmiddelen-
hygiëne. 
 
 HOOFDSTUK II 
 
VERPLICHTINGEN VAN DE EXPLOITANTEN VAN LEVENSMIDDELENBEDRIJVEN 
 
Artikel 3  
Algemene verplichtingen 
 
1. Exploitanten van levensmiddelenbedrijven dienen te voldoen aan de toepasselijke bepalingen van 
de bijlagen II en III. 
 
2. Exploitanten van levensmiddelenbedrijven gebr uiken geen andere stoffen dan drinkwater - of, 
indien Verordening (EG) nr. .../2004 * of de onderhavige verordening het gebruik daarvan toestaat, 
schoon water - om de buitenkant van producten va n dierlijke oorsprong te reinigen, tenzij het 
gebruik van de stof is goedgekeurd overeenkomstig de procedure van artikel 12, lid 2. Exploitanten 
van levensmiddelenbedrijven dienen tevens te vol doen aan alle voorschriften die volgens dezelfde 
procedure vastgesteld worden. Het gebruik van een goedgekeurde stof doet niets af aan de plicht 
van de exploitant van het levensmiddelenbedrijf om te voldoen aan de voorschriften van deze 
verordening.  
Artikel 4
 
Registratie en erkenning van inrichtingen 
 
1. Exploitanten van levensmiddelenbedrijven br engen alleen in de Gemeenschap vervaardigde 
producten van dierlijke oorsprong in de handel, indien  ze uitsluitend bewerkt en gehanteerd zijn in 
inrichtingen: 
 
a) die voldoen aan de toepasselijke voorschriften van Verordening (EG) nr. .../2004 *, van de 
bijlagen II en III bij deze verordening en andere toepasselijke voorschriften van de 
levensmiddelenwetgeving; en 
                                                 
*  Het Publicatiebureau zal het nummer invoegen van de verordening inzake levensmiddelen-
hygiëne. 
 
 b) die door de bevoegde autoriteit geregistreer d of, indien lid 2 zulks vereist, erkend zijn. 
 
2. Onverminderd artikel 6, lid 3, van Verordening (EG) nr. .../2004 *, mogen inrichtingen waar de 
producten van dierlijke oorsprong wo rden gehanteerd waarvoor bijlag e III voorschriften bevat, niet 
in bedrijf zijn, tenzij de bevoegde autoriteit ze overeenkomstig lid 3 heeft erkend, met uitzondering 
van inrichtingen waarin uitsluitend handelingen worden verricht met betrekking tot:  
a) primaire productie; 
 
b) vervoer; 
 
c) de opslag van producten waarvoor geen opslag met geconditioneerde te mperatuur vereist is; 
of 
 
d) kleinhandel, met uitzondering van de verrichtingen waarop deze verordening overeenkomstig 
artikel 1, lid 5, onder b), van toepassing is. 
 
3. Een inrichting die aan de in lid 2 bedoelde erkenning is onderworpen, mag niet in bedrijf zijn, tenzij de bevoegde autoriteit, overeenkomstig Verordening (EG) nr. .../2004 van het Europees 
Parlement en de Raad van ... houdende vaststelli ng van specifieke voorschriften voor de organisatie 
van de officiële controles van voor menselijke consumptie bestemde producten van dierlijke 
oorsprong 
1: 
 a) de inrichting erkend heeft na een inspectiebezoek ter plaatse; of 
 
b) de inrichting voorwaardelijk erkend heeft. 
                                                
 
*  Het Publicatiebureau zal het nummer invoegen van de verordening inzake levensmiddelen-
hygiëne. 
1  Blz. … van dit PB. 
 
 4. Exploitanten van levensmiddelenbedrijven werken samen met de bevoegde autoriteiten 
overeenkomstig Verordening (EG) nr. .../2004 *. Exploitanten van levensmiddelenbedrijven zorgen 
er met name voor dat een inrichting ophoudt in bedrijf  te zijn wanneer de bevoegde autoriteit de 
erkenning intrekt of, in geval van voorwaardelijke erkenning, nalaat deze te verlengen of een 
volwaardige erkenning te verlenen. 
 5. Dit artikel belet een inrichting niet om tussen de datum van toepassing van deze verordening en 
de eerstvolgende inspectie door de bevoegde autoriteit, levensmiddelen op de markt te brengen, 
indien de inrichting: 
 
a) onderworpen is aan de in lid 2 bedoelde erkenning en vlak vóór de toepassing van deze 
verordening producten van dierlijke oorsprong op de markt bracht overeenkomstig de 
communautaire wetgeving; of 
 
b) behoort tot een categorie waarvoor vóór de toep assing van deze verordening geen erkennings-
eis gold. 
                                                
 
*  Het Publicatiebureau zal het nummer invoegen van de verordening inzake de organisatie van 
de officiële controles (zie artikel 4, lid 3). 
 
 Artikel 5  
Gezondheids- en identificatiemerken 
 
1. Exploitanten van levensmiddelenbedrijven  brengen producten van dierlijke oorsprong die 
gehanteerd zijn in een inrichting die overeenkomstig artikel 4, lid 2, moet worden erkend, alleen in 
de handel met  
a) een gezondheidsmerk aangebracht overeenkomstig Verordening (EG) nr. .../2004 
*; of 
 
b) wanneer genoemde verordening niet in het aanbrengen van een gezondheidsmerk voorziet, 
een identificatiemerk aangebracht overeenkomstig bijlage II, sectie I, van deze verordening. 
 
2. Exploitanten van levensmiddelenbedrijven mo gen alleen een identificatiemerk op een product 
van dierlijke oorsprong aanbrengen indien dat product in overeenstemming met deze verordening is 
vervaardigd in inrichtingen die voldoen aan de voorschriften van artikel 4. 
 
3. Exploitanten van levensmiddelenbedrijven mogen een gezondheidsmerk dat is aangebracht 
overeenkomstig Verordening (EG) nr. .../2004 * niet van het vlees verwijderen, tenzij zij dat vlees 
uitsnijden of verwerken dan wel op een andere manier bewerken. 
 
                                                 
*  Het Publicatiebureau zal het nummer invoegen van de verordening inzake de organisatie van 
de officiële controles. 
 
 Artikel 6  
Producten van dierlijke oorsprong van buiten de Gemeenschap 
 
1. Exploitanten van levensmiddelenbedrijven die producten van dierlijke oorsprong invoeren uit 
derde landen, zorgen ervoor dat die invoer uitsluitend geschiedt indien: 
 a) het derde land van verzending voorkomt op een overeenkomstig artikel 11 van Verordening 
(EG) nr. [..] /2004 
* opgestelde lijst van derde landen waaruit invoer van dat product is 
toegestaan; 
 
b) (i) de inrichting van verzending en de inrichting waar het product verkregen of bereid  
is, voorkomt op een overeenkomstig artikel 12 van Verordening (EG) 
nr. [..]  /2004* opgestelde lijst van inrichtingen waaruit invoer van dat product is toegestaan, indien van toepassing; 
 
(ii) in geval van vers vlees, gehakt vlees, vleesbereidingen, vleesproducten en separator-
vlees, het product werd bereid van vlees uit slachthuizen of uitsnijderijen die 
voorkomen op lijsten die worden opgesteld en bijgehouden overeenkomstig artikel 12 van Verordening (EG) nr. [..]/2004 * of in uit een goedgekeurde communautaire 
inrichting; 
 
(iii) in geval van levende tweekleppige weekdier en, stekelhuidigen, manteldieren en mariene 
buikpotigen, het productiegebied voorkomt op een lijst die is opgesteld overeenkomstig artikel 13 van die verordening, indien van toepassing; 
                                                
 
*  Het Publicatiebureau zal het nummer invoegen van de verordening inzake de organisatie van 
de officiële controles. 
 
 c) het product voldoet aan: 
 
i) de voorschriften van deze verordening, met inbegrip van de voorschriften van artikel 5 
betreffende gezondheids- en identificatiemerken;  
ii) de voorschriften van Verordening (EG) nr. [..] /2004
* en 
 
iii) de invoervoorwaarden die zijn vastgesteld overeenkomstig de communautaire 
wetgeving inzake de invoercontroles op levensmiddelen van dierlijke oorsprong, en 
 d) aan de in artikel 14 van Verordening (EG) nr. [..]/2004
** vastgestelde voorschriften inzake 
certificaten en documenten is voldaan, indien van toepassing. 
 
2. Bij wijze van uitzondering op lid 1 kan de invoer van visserijproducten ook plaatsvinden 
overeenkomstig de speciale bepalingen van arti kel 15 van Verordening (EG) nr. [..] /2004**. 
 
3. Exploitanten van levensmiddelenbedrijven die producten van dierlijke oorsprong invoeren, 
zorgen ervoor dat:  
a) de producten voor een invoercontrole wo rden aangeboden overeenkomstig Richtlijn 
97/78/EG 
1; 
                                                 
*  Het Publicatiebureau zal het nummer invoegen van de verordening inzake levensmiddelen-
hygiëne. 
**  Het Publicatiebureau zal het nummer invoegen van de verordening inzake de organisatie van 
de officiële controles. 
1  Richtlijn 97/78/EG van de Raad van 18 dece mber 1997 tot vaststelling van de beginselen 
voor de organisatie van de veterinaire controles voor producten die uit derde landen in de 
Gemeenschap worden binnengebracht (PB L 24 van 30.1.1998, blz. 9). Richtlijn gewijzigd bij de Toetredingsakte van 2003. 
 
 b) de invoer voldoet aan de voorschriften van Richtlijn 2002/99/EG 1; en 
 
c) handelingen die na de invoer onder hun controle plaatsvinden, verricht worden 
overeenkomstig bijlage III. 
 
4. Exploitanten van levensmiddelenbedrijven die levensmiddelen invoeren welke zowel producten 
van plantaardige oorsprong als verwerkte producte n van dierlijke oorsprong bevatten, zorgen ervoor 
dat de verwerkte producten van dierlijke oorsprong die in die levensmiddelen verwerkt zijn, 
voldoen aan de voorschriften van de leden 1 tot en met 3. Zij moeten kunnen aantonen dit te hebben 
gedaan (bijvoorbeeld door middel van passen de documenten of certificaten, die niet 
noodzakelijkerwijs het in lid 1, onder d), gespecificeerde model hoeven volgen).  
 
HOOFDSTUK III 
 
HANDEL 
 
Artikel 7
 
Documenten 
 
1. Indien vereist overeenkomstig bijlage II of III, zorgen de exploitanten van levensmiddelen-bedrijven ervoor dat de zendingen producten van dierlijke oorsprong vergezeld gaan van 
certificaten of andere documenten. 
 
2. Overeenkomstig de in artikel 12, lid 2, genoemde procedure: 
 a) kunnen er modeldocumenten worden vastgesteld; en 
 
b) kan er worden voorzien in het gebruik van elektronische documenten. 
                                                
 
1  Richtlijn 2002/99/EG van de Raad van 16 december 2002 houdende vaststelling van 
voorschriften in verband met de gezondheid van dieren voor de productie, de afzet en de 
invoer van voor menselijke consumptie bestem de producten van dierlijke oorsprong (PB L 18 
van 23.1.2003, blz. 11). 
 
 Artikel 8  
Bijzondere waarborgen 
 
1. Exploitanten van levensmiddelenbedrijven die voornemens zijn de volgende producten van 
dierlijke oorsprong in Zweden of Finland in de handel te brengen, moeten voldoen aan de 
voorschriften van lid 2 met betrekking tot salmonella:  
a) vlees van runderen en varkens, inclusief ge hakt vlees, maar met uitzondering van vlees-
bereidingen en separatorvlees; 
 
b) vlees van pluimvee van de volgende diersoorte n: kippen, kalkoenen, parelhoenders, eenden en 
ganzen, inclusief gehakt vlees, doch met uitzond ering van vleesbereidingen en separatorvlees; 
en 
 
c) eieren. 
 
2. a) Bij vlees van runderen en varkens alsmede vlees van pluimvee worden in de inrichting 
van verzending monsters van de partij genomen, die overeenkomstig de Gemeenschapswetgeving een microbiologische test hebben  ondergaan met negatief resultaat. 
 
b) Bij eieren geeft het pakstation de garantie dat de zendingen afkomstig zijn van koppels 
die overeenkomstig de Gemeenschapswetgeving een microbiologische test hebben ondergaan met 
negatief resultaat. 
 
 c) Vlees van runderen en varkens hoeft de ond er a) bedoelde test niet te ondergaan 
wanneer de partij bestemd is voor een inrichting om  daar te worden gepast euriseerd of gesterili-
seerd, dan wel een behandeling met een soortgelijke werking te ondergaan. Eieren hoeven de 
onder b) bedoelde test niet te ondergaan wanneer de partij bestemd is voor de vervaardiging van 
verwerkte producten volgens een procédé waarbij de uitschakeling van salmonella gegarandeerd is. 
 d) De onder a) en b) bedoelde tests hoeven  niet te worden verricht wanneer de levens-
middelen komen uit een inrichting waar een controleprogramma wordt toegepast dat, wat de 
betrokken producten van dierlijke oorsprong betreft,  volgens de in artikel 12, lid 2, bedoelde 
procedure is erkend als gelijkwaardig met het voo r Zweden en Finland goedgekeurde programma. 
 
e) Vlees van runderen en varkens alsmede van pluimvee gaat vergezeld van een 
handelsdocument of een certificaat dat voldoet aan een in de Gemeenschapswetgeving vastgelegd 
model, waarin wordt verklaard dat: 
 
i) de onder a) bedoelde controles zijn uitgevoerd met negatief resultaat; of 
 
ii) het vlees bestemd is voor een van de onder c) bedoelde doeleinden; of  
iii) het vlees afkomstig is van een inrichting waarop punt d) van toepassing is. 
 
f) Partijen eieren gaan vergezeld van een certificaat waarin wordt verklaard dat de 
onder b) bedoelde tests zijn verricht met negatief re sultaat, of dat de eieren voor gebruik volgens het 
onder c) bedoelde procédé zijn bestemd. 
 
 3. Overeenkomstig de in artikel 12, lid 2, genoemde procedure: 
 
a) kunnen de in de leden 1 en 2 vastgestelde voorschriften worden bijgewerkt, zodat met name 
rekening kan worden gehouden met eventuele wijzigingen in de programma's van de lidstaten 
of met de aanneming van microbiologische criteria overeenkomstig Verordening (EG) 
nr. .../2004 *; en 
 
b) kunnen de voorschriften van lid 2 met betrekking tot alle in lid 1 bedoelde levensmiddelen, 
volledig of gedeeltelijk worden uitgebreid tot elke lidstaat of elk gebied van een lidstaat met 
een controleprogramma dat is erkend als ge lijkwaardig met het voor Zweden en Finland 
goedgekeurde programma wat betreft de betrokken levensmiddelen van dierlijke oorsprong. 
 
4. Voor de toepassing van dit artikel wordt met "controleprogramma" een controleprogramma 
bedoeld dat is goedgekeurd overeenkomstig Verordening (EG) nr. 2160/2003. 
 
 
HOOFDSTUK IV 
 
SLOTBEPALINGEN 
 
Artikel 9  
Uitvoeringsbepalingen en overgangsmaatregelen 
 Uitvoeringsbepalingen en overga ngsmaatregelen kunnen worden vastgesteld volgens de procedure 
van artikel 12, lid 2. 
                                                
 
*  Het Publicatiebureau zal het nummer invoegen van de verordening inzake levensmiddelen-
hygiëne. 
 
  
Artikel 10  
Wijziging en aanpassing van de bijlagen II en III 
 
1. De bepalingen in de bijlagen  II en III kunnen aangepast of geactu aliseerd worden volgens de in 
artikel 12, lid 2, bedoelde procedure, waarbij rekening dient te worden gehouden met:  
a) de ontwikkeling van codes van goede praktijken; 
 
b) de ervaring die is opgedaan met de uitvoering van op HACCP gebaseerde systemen uit 
hoofde van artikel 5 van Verordening nr. .../2004*; 
 
c) de technische ontwikkelingen, de praktische gevolgen daarvan en de verwachtingen van de 
consument ten aanzien van de samenstelling van voedsel; 
 
d) het wetenschappelijk advies, met name nieuwe risicobeoordelingen; 
 
e) de microbiologische en temperatuurscriteria voor voedingsmiddelen; 
 
f) de veranderingen in consumptiepatronen. 
 
2. Vrijstellingen van de bepalinge n van de bijlagen II en III kunnen in overeenstemming met de in 
artikel 12, lid 2, bedoelde procedure worden verl eend, mits dergelijke vrijstellingen geen afbreuk 
doen aan de verwezenlijking van de doelstellingen van deze verordening. 
 
  
3. De lidstaten mogen, zonder daarbij de doel stellingen van deze verordening in het gedrang  te 
brengen, overeenkomstig de leden 4 tot en met 8, nationale maatregelen tre ffen om de in bijlage III 
vastgestelde voorschriften aan te passen. 
 
4. a) De in lid 3 bedoelde nationale maatregelen zijn bedoeld:  
i) om het voortgezet gebruik van traditionele methoden in alle stadia van de productie, 
verwerking en distributie van levensmiddelen mogelijk te maken; of 
 
ii) om tegemoet te komen aan de behoeften van levensmiddelenbedrijven die gelegen zijn in 
gebieden die met bijzondere, geografisch bepaalde beperkingen te kampen hebben, of 
 
b) In andere omstandigheden zijn zij uitsluit end van toepassing op de bouw, de indeling en 
de uitrusting van inrichtingen. 
 
5. Lidstaten die overeenkomstig lid 3 nationale maatregelen willen aannemen stellen de Commissie 
en de andere lidstaten daarvan in kennis. Elke kennisgeving omvat:  
a) een gedetailleerde beschrijving van de voorschriften die volgens die lidstaat aangepast moeten 
worden en de aard van de gewenste aanpassing; 
 
b) een beschrijving van de betrokken  levensmiddelen en inrichtingen; 
 
  
c) de motivering van de aanpassing (waaronder, zo nodig, een samenvatting van de risicoanalyse 
en van de maatregelen die ervoor zorgen dat de aanpassing de doelstellingen van deze 
verordening niet in het gedrang brengt); en 
 
d) alle andere relevante informatie.  
6. De andere lidstaten hebben na ontvangst van de kennisgeving als bedoeld in lid 5 drie maanden 
de tijd om schriftelijke opmerkingen aan de Comm issie toe te zenden. In geval van aanpassingen als 
bedoeld in lid 4, onder b), wordt deze termijn op verzoek van een lidstaat tot vier maanden 
verlengd. De Commissie kan de lids taten raadplegen in het in artikel 12, lid 1, genoemde comité en 
is gehouden deze mogelijkheid te gebruiken wanneer zij schriftelijke opmerkingen van één of meer 
lidstaten ontvangt. De Commissie kan volgens de in artikel 12, lid 2, bedoelde procedure besluiten 
of de voorgenomen maatregelen, zo nodig na passe nde wijzigingen, kunnen worden toegepast. In 
voorkomend geval kan de Commissie overeenkomstig lid 1 of 2 van dit artikel algemene maat-
regelen voorstellen. 
 
7. Lidstaten kunnen nationale ma atregelen tot wijziging van de  voorschriften in bijlage III 
uitsluitend aannemen, 
 
a) op grond van een overeenkomstig lid 6 aangenomen besluit; 
 
b) indien de Commissie een maand na afloop van de in lid 6 bedoelde termijn de lidstaten nog 
niet heeft meegedeeld dat zij schriftelijke opmerkingen heeft ontvangen of dat zij voornemens 
is overeenkomstig lid 6 de aanneming van een besluit voor te stellen, of 
 
c) overeenkomstig lid 8. 
 
 8. Een lidstaat mag op eigen initiatief, onde r voorbehoud van de algemene bepalingen van het 
Verdrag, nationale voorschriften handhaven of vaststellen die: 
 
a) het in de handel brengen op zijn grondgebied van rauwe melk of rauwe room, bestemd voor 
rechtstreekse menselijke consumptie, verbieden of beperken; of 
 b) met toestemming van de bevoegde autoriteit, toestaan dat rauwe melk die niet voldoet aan de 
in bijlage III, sectie IX, vastgelegde criteria wa t betreft het kiemgetal en het aantal somatische 
cellen wordt gebruikt voor de vervaardiging va n kaas met een rijpingstijd van ten minste 
60 dagen, en bij de vervaardiging van dergelijke kaas verkregen zuivelproducten, op 
voorwaarde dat daardoor de verwezenlijking van de doelstellingen van deze verordening niet 
wordt gehinderd. 
 
Artikel 11
 
Specifieke besluiten 
 
Onverminderd de algemene strekking van artikel 9 en artikel 10, lid 1, kunnen volgens de in 
artikel 12, lid 2, bedoelde procedure uitvoerings bepalingen worden vastgesteld of wijzigingen op 
bijlage II of III worden aangenomen teneinde: 
 
1) regels vast te stellen voor het ve rvoer van vlees terwijl het nog warm is; 
 
2) met betrekking tot separatorvlees, te specificer en welk calciumgehalte niet aanzienlijk hoger 
is dan dat van gehakt vlees; 
 
 3) andere behandelingen vast te stellen die in een verwerkingsinstallatie mogen worden toe-
gepast op levende tweekleppige weekdieren van klasse B- of klasse C-productiegebieden die 
niet gezuiverd of heruitgezet zijn; 
 
4) erkende testmethodes voor mariene biotoxines te specificeren; 
 5) aanvullende gezondheidsnormen vast te stellen voor levende tweekleppige weekdieren, in 
samenwerking met het betrokken communautair referentielaboratorium, waaronder: 
 
a) grenswaarden en analysemethodes voor andere mariene biotoxines, 
 
b) procedures voor het opsporen van virussen, alsmede virologische normen, en 
 c) bemonsteringsschema's, analysemethoden en -toleranties om na te gaan of aan de 
gezondheidsnormen wordt voldaan; 
 
6) gezondheidsnormen of -controles vast te stel len wanneer wetenschappelijk is aangetoond dat 
die nodig zijn om de volksgezondheid te beschermen; 
 
7) bijlage III, sectie VII, hoofdstuk IX, uit te breiden tot andere levende tweekleppige week-
dieren dan pectinidae; 
 
8) criteria vast te stellen aan de hand waar van wordt bepaald uit welke epizoötiologische 
gegevens blijkt dat een visgrond, wat de aanwezigheid van parasieten betreft, geen gevaar 
voor de gezondheid oplevert en de bevoegde autoriteit exploitanten van levensmiddelen-
bedrijven bijgevolg mag toestaan visserijproducten niet in te vriezen, als bepaald in 
bijlage III, sectie VIII, hoofdstuk III, punt D; 
 
 9) versheidscriteria en grenswaarden vast te st ellen inzake histamine en de totale vluchtige-
basestikstof voor visserijproducten; 
 
10) het gebruik toe te staan van rauwe melk die niet voldoet aan de in bijlage III, sectie IX, 
vastgelegde criteria met betrekking tot het kiemge tal en het aantal somatische cellen, voor de 
vervaardiging van bepaalde zuivelproducten; 
 
11) onverminderd het bepaalde in Richtlijn 96/23/EG 1, een maximum toegestane waarde voor het 
gecombineerde totaal van antibioticaresiduen in rauwe melk vast te stellen; en 
 
12) gelijkwaardige processen voor de productie van gelatine of collageen goed te keuren. 
 
Artikel 12  
Comitéprocedure 
 
1. De Commissie wordt bijgestaan door het Perm anent Comité voor de voedselketen en de 
diergezondheid. 
 2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, zijn de artikelen 5 en 7 van Besluit 1999/468/EG, met 
inachtneming van artikel 8 van dat besluit, van toepassing. 
 
De in artikel 5, lid 6, van Besluit 1999/468/EG bedoelde termijn wordt vastgesteld op drie 
maanden.  
3. Het Comité stelt zijn reglement van orde vast. 
                                                
 
1  Richtlijn 96/23/EG van de Raad van 29 april 1996 inzake controlemaatregelen ten aanzien 
van bepaalde stoffen en residuen daarvan in levende dieren en in producten daarvan 
(PB L 125 van 23.5.1996, blz. 10). Richtlijn gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 806/2003 (PB L 122 van 16.5.2003, blz. 1). 
 
 Artikel 13  
Raadpleging van de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid 
 
De Commissie raadpleegt de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid over elke aangelegenheid 
binnen de werkingssfeer van deze verordening die wezenlijke gevolgen kan hebben voor de 
volksgezondheid, met name alvorens de uitbreiding va n bijlage III, sectie III, tot andere diersoorten 
voor te stellen. 
 
Artikel 14  
Verslag aan het Europees Parlement en de Raad 
 
1. Uiterlijk ......... * brengt de Commissie bij het Europees Parlement en bij de Raad verslag uit over 
de met de toepassing van deze verordening opgedane ervaring.  
2. De Commissie laat dit verslag, zo nodig, vergezeld gaan van passende voorstellen. 
 
Artikel 15
 
 Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in 
het Publicatieblad van de Europese Unie. 
 
Zij is van toepassing 18 maanden na de datum waarop alle volgende besluiten in werking zijn 
getreden:  
a) Verordening (EG) nr. .../2004 
**; 
                                                 
*  Vijf jaar na de inwerkingtreding van deze verordening. 
**  Het Publicatiebureau zal het nummer invoegen van de verordening inzake levensmiddelen. 
 
  
b) Verordening (EG) nr. …/2004 *; en 
 
c) Richtlijn 2004/.../EG **. 
 
Zij is evenwel niet vóór 1 januari 2006 van toepassing.  
 
 
 
 
Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. 
  
 
Gedaan te Straatsburg, 29.4.2004. 
 
 Voor het Europees Parlement       Voor de Raad 
 De voorzitter        De voorzitter 
  P .  C O X          M .  M c D O W E L L  
 
                                                
 
*  Het Publicatiebureau zal het nummer invoegen van de in artikel 4, lid 3, bedoelde 
verordening. 
**  Het Publicatiebureau zal het nummer invoegen van de in overweging 25 bedoelde richtlijn. 
 
 
 BIJLAGE I  
DEFINITIES 
 
Voor de toepassing van deze verordening gelden de volgende definities:  
1. VLEES 
 
1.1. Vlees: eetbare delen van de in de punten 1.2 tot en met 1.8 bedoelde dieren, inclusief het 
bloed. 
 
1.2. Als landbouwhuisdier gehouden hoefdieren: als landbouwhuisdier gehouden runderen (met 
inbegrip van de soorten Bubalus en Bison), varkens, schapen, geiten en eenhoevigen. 
 
1.3. Pluimvee: gekweekte vogels, met inbegrip van vogels die niet als landbouwhuisdier worden 
beschouwd, maar wel als landbouwhuisdier worden gekweekt, met uitzondering van 
loopvogels. 
 
1.4. Lagomorfen: konijnen, hazen en knaagdieren.  1.5. Vrij wild: 
 - wilde hoefdieren en lagomorfen, evenals andere landzoogdieren die voor menselijke 
consumptie bejaagd worden en die krachtens  de in de betrokken lidstaten geldende 
wetgeving als vrij wild beschouwd worden, met inbegrip van zoogdieren die in een 
gesloten gebied leven met eenzelfde vrijheid als vrij wild; en 
 - voor menselijke consumptie bejaag de niet-gedomesticeerde vogels. 
 
 1.6. Gekweekt wild: gekweekte loopvogels en andere gekweekte landzoogdieren dan die bedoeld 
in punt 1.2. 
 
1.7. Klein vrij wild: vrij vederwild en in vrijheid levende lagomorfen.  
1.8. Grof vrij wild: in vrijheid levende landzoogdieren die niet onder de definitie van klein vrij 
wild vallen. 
 
1.9. Karkas: het hele slachtdier na slachting en uitslachting. 
 
1.10. Vers vlees: vlees dat, buiten de koel- of vriesbehandeling, geen enkele behandeling heeft 
ondergaan om de houdbaarheid te bevorderen, met inbegrip van vacuümverpakt vlees of vlees 
in CA-verpakking (gecontroleerde atmosfeer). 
 
1.11. Slachtafval: vers vlees dat geen deel uitmaakt  van het karkas, inclusief ingewanden en bloed. 
 1.12. Ingewanden: de organen uit de borst-, buik- en bekkenholte, evenals de luchtpijp en de 
slokdarm, en, bij vogels, de krop. 
 1.13. Gehakt vlees: vlees zonder been, dat in kleine stukken is gehakt en minder dan 1% zout bevat. 
 1.14. Separatorvlees: het product dat wordt verkre gen door vlees dat na het uitbenen nog aan de 
beenderen vastzit of vlees van de pluimvee karkassen daarvan mechanisch te scheiden, 
waardoor de spierweefselstructuur verloren gaat of verandert. 
 
 1.15. Vleesbereidingen: vers vlees, met inbegrip van vlees dat in kleine stukken is gehakt, waaraan 
levensmiddelen, kruiderijen of additieven zijn toegevoegd of dat een verwerking heeft 
ondergaan die niet volstaat om de inwendige spierweefselstructuur van het vlees te 
veranderen en daardoor de kenmerken van vers vlees te doen verdwijnen. 
 
1.16. Slachthuis: een inrichting voor het slachten en uitslachten van dieren waarvan het vlees 
bestemd is voor menselijke consumptie. 
 
1.17. Uitsnijderij: een inrichting voor het uitbenen en/of uitsnijden van vlees. 
 
1.18. Wildbewerkingsinrichting: een inrichting waar het wild en het vlees van wild dat is verkregen 
na de jacht geprepareerd worden om in de handel gebracht te worden. 
 
2. LEVENDE TWEEKLEPPIGE WEEKDIEREN 
 
2.1. Tweekleppige weekdieren: plaatkieuwige weekdieren (lamellibranchiata).  
2.2. Mariene biotoxines: giftige stoffen die door tweekleppige weekdieren worden opgenomen, in 
het bijzonder door het eten van plankton dat toxines bevat. 
 
2.3. Verwatering: de behandeling waarbij le vende tweekleppige weekdieren die komen uit 
productiegebieden van klasse A, zuiveringscentra of verzendingscentra, worden opgeslagen in 
bassins of andere installaties met schoon zeew ater, dan wel op natuurlijke gronden ten einde 
zand, slik of slijm te verwijderen en organoleptische eigenschappen te behouden of te 
verbeteren, en om ervoor te zorgen dat zij in goede staat van vitaliteit verkeren voordat de 
onmiddellijke verpakking of verpakking wordt aangebracht. 
 
 2.4. Producent: iedere natuurlijke persoon of rechtspersoon die op enigerlei wijze levende twee-
kleppige weekdieren verzamelt in een productiegebi ed om deze te hanteren en in de handel te 
brengen. 
 2.5. Productiegebied: een gebied in zee, in een lagune of in een estuarium waarin zich hetzij 
natuurlijke gronden voor tweekleppige weekdier en, hetzij voor de kweek van tweekleppige 
weekdieren gebruikte gebieden bevinden en waar levende tweekleppige weekdieren worden 
verzameld. 
 
2.6. Heruitzettingsgebied: gebied in zee, in een lagune of in een estuarium dat duidelijk is afgeba-
kend en is aangegeven door boeien, palen of ande re verankerde materialen en dat uitsluitend 
bestemd is voor de natuurlijke zuivering van levende tweekleppige weekdieren. 
 
2.7. Verzendingscentrum: op het land gevestigde of drijvende inrichting, die is bedoeld voor 
ontvangst, verwatering, wassen, reiniging, sort ering, onmiddellijke verpakking, en verpakking 
van levende tweekleppige weekdieren die gesc hikt zijn voor menselijke consumptie. 
 
2.8. Zuiveringscentrum: inrichting die over waterbekkens beschikt die van schoon zeewater 
worden voorzien en waarin levende tweekleppige weekdieren worden gehouden gedurende de tijd die nodig is om de verontreiniging te ve rminderen, zodat zij geschikt worden voor mense-
lijke consumptie. 
 
2.9. Heruitzetting: het overbrengen van levende twee kleppige weekdieren naar gebieden in zee, in 
een lagune of in een estuarium voor de tijd die nodig is om de verontreiniging te verminderen, 
zodat zij geschikt worden voor menselijke consumptie. Het overbrengen van tweekleppige 
weekdieren naar gebieden die beter geschikt zijn  voor de verdere groei of gewichtstoename, is 
hier niet onder begrepen. 
 
 3. VISSERIJPRODUCTEN 
 
3.1. Visserijproducten: alle vrije of gekweekte  zee- of zoetwaterdieren (met uitzondering van 
levende tweekleppige weekdieren, levende stekel huidigen, levende manteldieren en levende 
mariene buikpotigen, en alle zoogdieren, reptielen en kikkers), alle eetbare vormen, delen en 
producten van deze dieren daaronder begrepen. 
 
3.2. Fabrieksvaartuig: vaartuig aan boord waarvan visserijproducten één of meer van de volgende 
behandelingen ondergaan en nadien van een onmiddellijke verpakking worden voorzien en 
indien nodig worden gekoeld of ingevroren: fileren, in moten verdelen, stropen, schalen en 
schelpen verwijderen, hakken, verwerken. 
 
3.3. Vriesvaartuig: vaartuig aan boord waarvan visserijproducten worden ingevroren, eventueel na 
het verrichten van voorbereidende werkzaamheden zoals verbloeden, koppen, strippen en 
verwijderen van de vinnen. Deze behandelingen worden zo nodig gevolgd door het aan-
brengen van een onmiddellijke verpakking of een verpakking. 
 
3.4. Mechanisch verwijderd vlees van visserijproducten: het product dat wordt verkregen door het 
vlees van visserijproducten mechanisch te verw ijderen, waardoor de vleesstructuur verloren 
gaat of verandert. 
 3.5. Verse visserijproducten: onverwerkte visserijp roducten, in gehele staat of na bewerking, 
daaronder begrepen vacuüm of onder een gewijz igde atmosfeer verpakte producten die geen 
andere op conservering gerichte behandeling hebben ondergaan dan koeling. 
 
3.6. Bewerkte visserijproducten: onverwerkte visserijproducten die een behandeling hebben 
ondergaan waardoor hun anatomische toestand is ge wijzigd, zoals strippen, koppen, in moten 
verdelen, fileren, en hakken. 
 
 4. MELK 
 
4.1. Rauwe melk: melk afgescheiden door de melkklier van een of meer landbouwhuisdieren, die 
niet is verhit tot meer dan 40 °C en evenmin een behandeling met een gelijkwaardig effect heeft ondergaan. 
 
4.2. Melkproductiebedrijf: een inrichting met een of meer landbouwhuisdieren voor de melk-
productie, waarbij het oogmerk is deze melk als levensmiddel in de handel te brengen. 
 
5. EIEREN 
 5.1. Eieren: door gekweekte vogels gelegde eieren in  de schaal die geschikt zijn voor rechtstreekse 
menselijke consumptie of voor de bereiding van eiproducten, met uitzondering van gebroken 
eieren, bebroede eieren en gekookte eieren. 
 
5.2. Vloeibaar ei: de niet-verwerkte ei-inhoud na verwijdering van de schaal.  
5.3. Gebarsten eieren: eieren waarvan de schaal beschadigd is, en waarvan de eivliezen geen 
breuken vertonen. 
 
5.4. Pakstation: een inrichting waar eieren volgens kwaliteits- en gewichtsklassen worden gesor-
teerd. 
 
6. KIKKERBILLETJES EN SLAKKEN 
 
6.1. Kikkerbilletjes: het achterst e gedeelte van tot de soorten Rana (familie Ranidae) behorende 
dieren, transversaal doorgesneden achter de  voorste ledematen, gestript en gevild. 
 
  
6.2. Slakken: terrestrische buikpotigen van de soorten Helix pomatia L., Helix aspersa Muller en 
Helix lucorum en tot de Achatinidae behorende soorten. 
 7. VERWERKTE PRODUCTEN 
 
7.1. Vleesproducten: verwerkte producten die zijn verkregen door verwerking van vlees of door 
verdere verwerking van zulke verwerkte producte n, zodat op het snijvlak geconstateerd kan 
worden dat de kenmerken van vers vlees verdwenen zijn. 
 
7.2. Zuivelproducten: verwerkte producten die z ijn verkregen door verwerking van rauwe melk of 
door verdere verwerking van zulke verwerkte producten. 
 
7.3. Eiproducten: verwerkte producten die verkre gen worden door de verwerking van eieren, 
bestanddelen of mengsels van eieren, of door verdere verwerking van verwerkte producten. 
 7.4. Verwerkte visserijproducten: verwerkte producten die zijn verkregen door verwerking van 
visserijproducten of door verdere verw erking van zulke verwerkte producten. 
 7.5. Gesmolten dierlijke vetten: voor menselijke consumptie bestemde vetten die afkomstig zijn 
van het smelten van vlees, met inbegrip van de beenderen. 
 
7.6. Kanen: het eiwithoudende residu van het smel tproces, na gedeeltelijke afscheiding van vet en 
water. 
 
7.7. Gelatine: natuurlijk, oplosbaar eiwit, gelere nd of niet-gelerend, verkregen door gedeeltelijke 
hydrolyse van collageen uit beenderen, huiden, ligamenten en pezen van dieren. 
 
 7.8. Collageen: product op basis van eiwitten, dat afkomstig is van dierlijke beenderen, huiden en 
pezen en geproduceerd is overeenkomstig de desbetreffende voorschriften van deze 
verordening. 
 7.9. Behandelde magen, blazen en darmen: magen, blazen en darmen die, nadat zij zijn gereinigd, 
een behandeling hebben ondergaan (b .v. zouten, verhitten, drogen). 
 
8. ANDERE DEFINITIES 
 
8.1. Producten van dierlijke oorsprong 
 
- levensmiddelen van dierlijke oorsprong, inclusief honing en bloed; 
 
- levendige tweekleppige weekdieren, levende stekelhuidigen, levende manteldieren en 
levende mariene buikpotigen bestemd voor menselijke consumptie; en 
 - andere dieren bestemd om bereid te word en teneinde levend aan de eindverbruiker te 
worden geleverd. 
 8.2. Groothandelsmarkt: een levensmiddelenbedrijf dat verschillende afzonderlijke eenheden 
omvat, met gemeenschappelijke installaties  en afdelingen waar levensmiddelen aan 
exploitanten van levensmiddelenbedrijven worden verkocht. 
 
 
_______________ 
 
 
 BIJLAGE II  
 
VOORSCHRIFTEN BETREFFENDE VERSCHEIDENE PRODUCTEN 
VAN DIERLIJKE OORSPRONG 
 
SECTIE I: IDENTIFICATIEMERKEN 
 
Wanneer zulks overeenkomstig de artikelen 5 en 6 vereist is, moeten, onverminderd het bepaalde in 
bijlage III, exploitanten van levensmiddelenbedr ijven ervoor zorgen dat producten van dierlijke 
oorsprong een identificatiemerk dragen in over eenstemming met de onderstaande bepalingen. 
 A. AANBRENGEN VAN HET IDENTIFICATIEMERK 
 
1. Het identificatiemerk wordt aangebracht voordat het product de inrichting verlaat. 
 
2. Er hoeft evenwel geen nieuw merk op een pr oduct worden aangebracht, tenzij de verpakking 
en/of de onmiddellijke verpakking ervan wordt verwijderd, dan wel het product verder wordt 
verwerkt in een andere inrichting; in dat geval moet het nieuwe merk het erkenningsnummer vermelden van de inrichting waar deze bewerkingen plaatsvinden. 
 
3. Een identificatiemerk is niet nodig voor eieren waarvoor in Verordening (EG) nr. 1907/90 
1 
voorschriften inzake etikettering of id entificatiemerken zijn vastgelegd. 
 
4. Exploitanten van levensmi ddelenbedrijven moeten, overeenkomstig artikel 18 van 
Verordening (EG) nr. 178/2002, beschikken over systemen en procedures om de exploitanten 
van levensmiddelenbedrijven van wie zij produc ten van dierlijke oorsprong hebben ontvangen 
of aan wie zij dergelijke producten hebben geleverd, te identificeren. 
                                                 
1  Verordening (EEG) nr. 1907/90 van de Raad van 26 juni 1990 betreffende bepaalde 
handelsnormen voor eieren (PB L 173 van 6.7.1990, blz. 5), laatstelijk gewijzigd bij 
Verordening (EG) nr. 2052/2003 (PB L 305 van 22.11.2003, blz. 1).  
 
 B. VORM VAN HET IDENTIFICATIEMERK 
 
5. Het merk moet leesbaar en onuitwisbaar en in duidelijke cijfer- en lettertekens worden 
aangebracht. Het moet duidelijk zichtbaar  zijn voor de bevoegde autoriteiten. 
 
6. Het merk moet de naam van het land vermelden waar de inrichting gevestigd is, voluit 
geschreven of aangegeven met een uit twee letters bestaande code overeenkomstig de 
desbetreffende ISO-norm. 
 
Voor de lidstaten luiden deze codes evenwel als volgt: AT, BE, DE, DK, ES, FI, FR, GR, IE, 
IT, LU, NL, PT, SE en UK.  
Exploitanten van levensmiddelenbedrijven moge n de voorraden en uitrusting die zij vóór de 
inwerkingtreding van deze verordening hadden besteld, blijven gebruiken totdat deze uitgeput 
zijn of aan vervanging toe zijn. 
 7. Het merk moet het erkenningsnummer van de inrichting vermelden. Indien een inrichting 
zowel levensmiddelen waarop deze verordening van toepassing is, als levensmiddelen waarvoor dat niet het geval is, produceert, kan de exploitant van het levensmiddelenbedrijf 
hetzelfde identificatiemerk op beide soorten levensmiddelen aanbrengen. 
 8. Wanneer het merk in een in de Gemeenschap gevestigde inrichting wordt aangebracht, moet 
het ovaal zijn en de afkorting CE, EC, EF, EG, EK of EY bevatten. 
 
 C. METHODE VOOR HET AANBRENGEN VAN DE MERKEN 
 
9. Het merk mag, naargelang van de aanbiedingsvorm van de verschillende producten van 
dierlijke oorsprong, worden aangebracht op het product zelf, op de onmiddellijke verpakking of op de verpakking, dan wel worden gedrukt op een etiket dat wordt aangebracht op het 
product, op de onmiddellijke verpakking of op de verpakking. Het merk mag ook een plaatje 
van duurzaam materiaal zijn dat niet kan worden verwijderd. 
 
10. In geval van een verpakking die uitgesneden vlees  of slachtafval bevat, moet het merk worden 
aangebracht op een etiket dat op de verpakking is bevestigd, dan wel op de verpakking 
worden gedrukt, en wel zodanig dat het bij het openen van de verpakking wordt vernietigd. Dit is evenwel niet vereist wanneer door het openen de verpakking wordt vernietigd. Wanneer 
een onmiddellijke verpakking dezelfde bescherming biedt als een verpakking, mag het etiket 
op de onmiddellijke verpakking worden bevestigd. 
 
11. Voor producten van dierlijke oorsprong die in vervoerscontainers of grote verpakkingen zijn 
geplaatst en bestemd zijn voor verdere hanter ing, verwerking, onmiddellijke verpakking of 
verpakking in een andere inrichting, mag het merk worden aangebracht op de buitenkant van de container of de verpakking. 
 
12. Voor vloeibare, korrelvormige en poeder vormige producten van dierlijke oorsprong die in 
bulk worden vervoerd, en voor visserijproducten die in bulk worden vervoerd, is een 
identificatiemerk niet vereist indien de begeleid ende documenten de in de punten 6, 7 en, zo 
nodig, 8 bedoelde gegevens bevatten. 
 
13. Wanneer producten van dierlijke oorsprong zich bevinden in een verpakking bedoeld voor 
rechtstreekse levering aan de eindverbruiker, hoe ft het merk alleen op de buitenkant van die 
verpakking te worden aangebracht. 
 
 14. Als het merk rechtstreeks wordt aangebrach t op producten van dierlijke oorsprong, mogen 
slechts die kleuren worden gebruikt die zijn toegestaan op grond van de communautaire 
voorschriften inzake het gebruik van kleurstoffen in levensmiddelen. 
 
SECTIE II: DOELSTELLINGEN VAN DE OP HACCP GEBASEERDE PROCEDURES 
 
1. Exploitanten van een levensmiddelenbedrijf di e een slachthuis beheren, zorgen ervoor dat de 
procedures die zij hebben ingevoerd in overeenstemming met de algemene eisen van artikel 5 
van Verordening (EG) nr. .../2004 * voldoen aan de eisen die blijkens de risico-analyse 
noodzakelijk zijn, alsook aan de specifieke eisen vermeld onder punt 2. 
 2. De procedures moeten garanderen dat elk dier c.q. elke groep dieren dat c.q. die op het terrein 
van het slachthuis wordt aanvaard,  aan de volgende eisen voldoet: 
 
a) de dieren zijn naar behoren geïdentificeerd; 
 b) de relevantie informatie van het in sect ie III bedoelde bedrijf va n herkomst is bij het 
binnenbrengen van de dieren aanwezig; 
 c) de dieren komen niet van een bedrijf of een gebied waarvoor met het oog op de 
gezondheid van mens en dier een verplaatsingsverbod dan wel een andere beperking geldt, tenzij de bevoegde autoriteit daarvoor toestemming gegeven heeft; 
 
d) de dieren zijn schoon; 
                                                
 
*  Het Publicatiebureau zal het nummer invoegen van de verordening inzake levensmiddelen-
hygiëne. 
 
 e) de dieren zijn gezond, voorzover dit door  de exploitant van het levensmiddelenbedrijf 
kan worden beoordeeld; en 
 
f) het welzijn van de dieren bij aankomst in het slachthuis is bevredigend. 
 
3. Wanneer een van de onder punt 2 genoemde eisen niet kan worden nageleefd, moet de 
exploitant van het levensmiddelenbedrijf de officiële dierenarts daarvan in kennis stellen en 
passende maatregelen treffen. 
 
SECTIE III: INFORMATIE OVER DE VOEDSELKETEN 
 Exploitanten van een levensmiddelenbedrijf die een slachthuis beheren, moeten de in deze sectie 
bedoelde informatie over de voedselketen aangaande  alle andere dieren dan vrij wild die naar het 
slachthuis worden gebracht of daarvoor bestemd zijn, naar gelang van het geval, opvragen, 
ontvangen, controleren en er actief gebruik van maken. 
 
1. Exploitanten van slachthuizen mogen geen di eren tot het terrein van het slachthuis toelaten 
zonder dat zij de relevante informatie in zake voedselveiligheid, die overeenkomstig 
Verordening (EG) nr. .../2004 
* [inzake levensmiddelenhygiëne] bijgehouden wordt in de 
registers van het bedrijf van herkomst, hebben opgevraagd en ontvangen. 
 
2. Slachthuisexploitanten moeten ten minste 24 uur voordat de dieren bij het slachthuis aan-
komen, in het bezit zijn van de informatie, behalve in de in punt 7 genoemde omstandigheden. 
 
3. De in punt 1 bedoelde relevante informatie over de voedselketen dient betrekking te hebben 
op het volgende: 
 
a) de status van het bedrijf van herkomst of de regionale gezondheidsstatus van de dieren; 
 
b) de gezondheidsstatus van de dieren; 
                                                 
*  Het Publicatiebureau zal het nummer invoegen va n de verordening inzake de organisatie van 
de officiële controles. 
 
 
 c) de toegediende geneesmiddelen voor diergen eeskundig gebruik of andere behandelingen die 
de dieren binnen een relevante periode hebben ondergaan, tezamen met de data van 
toediening of behandeling en wachttijden, wanneer er een wachttijd is; 
 
d) de aanwezigheid van ziekten die de veiligheid van het vlees in het gedrang kunnen brengen; 
 
e) indien relevant voor de bescherming van de volksgezondheid, de resultaten van de analyses 
van de bij de dieren genomen monsters of va n andere voor het diagnosticeren van ziekten die 
de veiligheid van vlees in het gedrang brengen,  genomen monsters, met inbegrip van monsters 
die in het kader van de bewaking en de be strijding van zoönoses en residuen worden 
genomen;  
 
f) de relevante verslagen van slachthuizen ov er de resultaten van eerdere antemortem- en 
postmortemkeuringen van dieren van hetzelfde bedrijf van herkomst, met name verslagen van 
de officiële dierenarts; 
 g) de productiegegevens, wanneer die ziekten aan het licht kunnen brengen; en 
 h) naam en adres van de dierenarts die normalit er het bedrijf van herkomst diensten verleent. 
 
 4. a) Slachthuisexploitanten hoeven echter niet in kennis te worden gesteld van: 
 
i) de informatie bedoeld in punt 3 a), b), f) en h), indien de exploitant al over deze 
informatie beschikt (bv. via een lopende overeenkomst of een kwaliteitsborgings-systeem); of 
 
ii) de informatie bedoeld in punt 3 a), b), f) en g), indien de producent verklaart dat 
er geen relevante informatie te melden valt. 
 
b) De verstrekte informatie hoeft geen woorde lijk afschrift van de registers van het bedrijf 
van herkomst te zijn. De informatie mag elektronisch of in de vorm van een door de producent ondertekende standaardverklaring worden verstrekt. 
 
5. Exploitanten van een levensmiddelenbedrijf die na de beoordeling van de relevante gegevens 
over de voedselketen besluiten op het terrein van het slachthuis dieren toe te laten, moeten de 
gegevens onmiddellijk en ten minste 24 uur voordat de dieren of de groep dieren bij het slachthuis aankomen/aankomt (uitgezonderd in de in punt 7 genoemde omstandigheden) ter 
beschikking stellen van de officiële dierenarts. Exploitanten van een levensmiddelenbedrijf dienen voorafgaand aan de antemortemkeuring van het betrokken dier de officiële dierenarts 
in kennis te stellen van alle informatie die kan duiden op een gezondheidsprobleem. 
 6. Wanneer een dier bij het slachthuis aankomt zonder gegevens over de voedselketen, dient de 
exploitant onmiddellijk de officiële dierenarts daarvan in kennis te stellen. Het dier mag niet 
worden geslacht zolang de officiële dierenar ts daarvoor geen toestemming heeft gegeven. 
 
 7. Indien de bevoegde autoriteit dit toestaat, moge n in de volgende gevallen de gegevens over de 
voedselketen de dieren vergezellen, en hoeven ze  niet uiterlijk 24 uur van tevoren te worden 
verstrekt: 
 
a) varkens, pluimvee of gekweekt wild die in het bedrijf van herkomst een antemortem-
keuring hebben ondergaan, mits zij vergezel d gaan van een door de dierenarts onder-
tekend certificaat waarin deze verklaart dat hij de dieren op het bedrijf van herkomst 
heeft onderzocht en gezond heeft bevonden; 
 
b) eenhoevige landbouwhuisdieren; 
 
c) dieren waarbij een noodslachting is uitgevoe rd, mits zij vergezeld gaan van een door de 
dierenarts ondertekende verklaring dat het resultaat van de antemortemkeuring 
bevredigend was; en 
 
d) dieren die niet rechtstreeks van het bedrijf van herkomst aan het slachthuis geleverd 
worden. 
 
De exploitanten van slachthuizen dienen de betr okken informatie te beoordelen. Indien zij de 
dieren voor slachting aanvaarden, dienen zij de in de punten a) en c) genoemde documenten 
aan de officiële dierenarts te overhandigen. De dieren mogen niet geslacht of verder behandeld worden zolang de officiële dierenar ts daarvoor geen toestemming heeft gegeven. 
 
 
 8. Exploitanten van een levensmiddelenbedrijf dienen de paspoorten van eenhoevige landbouw-
huisdieren te controleren om zich ervan te verg ewissen dat het dier bestemd is om te worden 
geslacht voor menselijke consumptie. Indien zij het dier voor slachting aanvaarden, dienen zij 
het paspoort aan de officiële dierenarts te overhandigen. 
_______________ 
 
 
 BIJLAGE III  
 
SPECIFIEKE VOORSCHRIFTEN 
 
SECTIE I: VLEES VAN ALS LANDBOUWHUISDIER GEHOUDEN HOEFDIEREN 
 
 
HOOFDSTUK I: VERVOER VAN LEVENDE DIEREN NAAR HET SLACHTHUIS 
 
Exploitanten van levensmiddelenbe drijven die levende dieren naar slachthuizen vervoeren, moeten 
ervoor zorgen dat wordt voldaan aan de volgende voorschriften.  
1. Bij het verzamelen en tijdens het vervoer mo et met de dieren voorzichtig worden omgegaan, 
zonder onnodig leed te veroorzaken. 
 
2. Dieren die ziektesymptomen vertonen, of afkomstig zijn uit beslagen waarvan bekend is dat 
zij zijn besmet met agentia die relevant zijn voor de volksgezondheid, mogen alleen naar het 
slachthuis worden vervoerd wanneer de bevoegde autoriteit dit toestaat. 
 HOOFDSTUK II: VOORSCHRIFTEN VOOR SLACHTHUIZEN 
 Exploitanten van levensmiddelenbe drijven moeten ervoor zorgen da t de bouw, de indeling en de 
uitrusting van slachthuizen waar als huisdier gehouden hoefdieren worden geslacht, aan de 
volgende eisen voldoen. 
 
1. a) Slachthuizen moeten beschikken over ad equate en hygiënische stallen of, voorzover het 
weer dat mogelijk maakt, over omheinde terreinen die gemakkelijk kunnen worden 
schoongemaakt en ontsmet. De nodige voorzieningen moeten aanwezig zijn om de 
dieren te drenken en, zo nodig, te voederen. De afvoer van het afvalwater mag de 
voedselveiligheid niet in het gedrang brengen. 
 
 b) Zij moeten ook beschikken over afzonderli jke afsluitbare stallen of, voorzover het weer 
dat mogelijk maakt, over omheinde terreinen voor zieke of verdachte dieren, met een 
afzonderlijk waterafvoersysteem en zo gele gen dat verontreiniging van andere dieren 
wordt vermeden, tenzij de bevoegde autor iteit zulke faciliteiten niet nodig acht. 
 
c) De stallen moeten ruim genoeg zijn om he t welzijn van de dieren te kunnen garanderen. 
Zij moeten zo ontworpen zijn dat de antemortemkeuringen, inclusief de identificatie van 
de dieren of groepen dieren, gemakkelijk kunnen plaatsvinden. 
 
2. Om verontreiniging van het vlees te vermijden, moeten zij: 
 a) beschikken over een voldoende aantal lokalen die geschikt zijn om er de nodige 
bewerkingen uit te voeren; 
 
b) beschikken over een afzonderlijk lokaal voor het ledigen en schoonmaken van magen en 
darmen, tenzij de bevoegde autoriteit per geval toestaat dat deze bewerkingen in een 
bepaald slachthuis in tijd worden gescheiden; 
 c) zorgen voor een scheiding in lokaal of tijd tussen de volgende bewerkingen: 
 
i) het bedwelmen en verbloeden;  
ii) in het geval van varkens, het broeien, het ontharen, het afschrapen en het 
schroeien; 
 
iii) het verwijderen van de ingewanden en verdere behandeling;  
iv) het verwerken van schoongemaakte magen en darmen; 
 
 v) het bereiden en schoonmaken van andere slachtafvallen, in het bijzonder het 
hanteren van van de huid ontdane koppen indien deze bewerking niet aan de 
slachtlijn plaatsvindt; 
 vi) het verpakken van slachtafval; en 
 
vii) het verzenden van het vlees; 
 
d) de nodige voorzieningen hebben om te vermijden dat het vlees in contact komt met 
vloeren, muren of installaties; en 
 e) (indien van toepassing) beschikken over slachtlijnen die zo zijn ontworpen dat het 
slachtproces niet wordt onderbroken en dat kruisverontreiniging tussen de verschillende 
onderdelen van de slachtlijn wordt vermeden. Indien in hetzelfde lokaal meer dan één 
slachtlijn wordt gebruikt, dient tussen deze lijnen een adequate scheiding te zijn 
aangebracht om kruisverontreiniging te voorkomen. 
 
3. Zij moeten beschikken over de nodige voorzieningen om gereedschap te ontsmetten met heet 
water van ten minste 82 °C of over een altern atief systeem met een gelijkwaardig effect. 
 
4. Voorzieningen voor het wassen van de handen , die worden gebruikt door personeel dat omgaat 
met onverpakt vlees, moeten uitgerust zijn met kr anen die zo zijn ontworpen dat de verspreiding 
van verontreiniging wordt voorkomen. 
 
5. Er moeten afsluitbare voorzieningen zijn voor de gekoelde opslag van voor nadere keuring 
aangehouden vlees, en aparte afsluitbare voorzieni ngen voor de opslag van voor menselijke 
consumptie ongeschikt verklaard vlees. 
 
 6. Er moet een apart lokaal zijn met de nodige voorzieningen voor het reinigen, wassen en 
ontsmetten van de veetransportmiddelen. Slachthui zen zijn evenwel niet verplicht over dit soort 
lokalen en voorzieningen te beschikken indien de bevoegde autoriteit dit toestaat en in de directe omgeving officieel erkende lokalen en voorzieningen beschikbaar zijn. 
 
7. Er moeten afsluitbare voorzieningen zijn voor het slachten van zieke en verdachte dieren. Een 
dergelijke afsluitbare voorziening is niet absoluut noodzakelijk indien de betrokken dieren worden 
geslacht in andere daartoe door de bevoegde auto riteit erkende inrichtingen, of na beëindiging van 
de normale slachtwerkzaamheden. 
 8. Indien in het slachthuis mest en de inhoud va n het spijsverteringskanaal worden opgeslagen, moet 
een speciaal daarvoor bestemde plaats of lokaal beschikbaar zijn. 
 
9. Er moet een afsluitbare voorziening of, waar nodig, een apart lokaal zijn met een adequate 
uitrusting die uitsluitend door de vete rinaire dienst gebruikt mag worden. 
 
HOOFDSTUK III: VOORSCHRIFTEN VOOR UITSNIJDERIJEN 
 
Exploitanten van levensmiddelenbedrijven moeten erv oor zorgen dat uitsnijderijen waar vlees van als 
landbouwhuisdier gehouden hoefdieren wordt bewerkt: 
 
1) zo gebouwd zijn dat verontreiniging van het vlees voorkomen wordt, in het bijzonder door: 
 
a) het mogelijk te maken dat de diverse bewerkingen elkaar zonder onderbreking kunnen 
opvolgen, of 
 
b) ervoor te zorgen dat twee opeenvolgende productiepartijen van elkaar gescheiden blijven; 
 
 2) beschikken over lokalen om verpakt en onverpakt vlees gescheiden op te slaan, tenzij verpakt en 
onverpakt vlees nooit tegelijk worden opgeslagen of zodanig dat het verpakkingsmateriaal en de wijze van opslag geen bron van verontreiniging van het vlees kunnen zijn; 
 
3) uitsnijlokalen hebben met de nodige voorzienin gen om ervoor te zorgen dat de eisen van 
hoofdstuk V nageleefd worden; 
 4) voor het personeel dat met onverpakt vlees omgaat voorzieningen hebben voor het wassen van de 
handen, uitgerust met kranen die zo zijn ontworpen dat de verspreiding van verontreiniging wordt voorkomen; en 
 
5) beschikken over voorzieningen om gereedschap te ontsmetten met heet water van ten minste 
82 °C, of over een alternatief systeem  dat een gelijkwaardig effect heeft.
 
 
HOOFDSTUK IV: HYGIËNE BIJ HET SLACHTEN 
 Exploitanten van levensmiddelenbedrijven die ee n slachthuis beheren waar als landbouwhuisdier 
gehouden hoefdieren worden geslacht, moeten ervoor zorgen dat aan de volgende voorschriften 
wordt voldaan. 
 
1. Als de dieren in het slachthuis zijn aangekomen, mag het slachten niet onnodig worden 
uitgesteld. Wanneer dat om welzijnsredenen vereist is, moeten de dieren evenwel kunnen 
rusten vóórdat ze worden geslacht. 
 2. a) Vlees van andere dan de onder b) en c)  vermelde dieren mag niet voor menselijke 
consumptie worden gebruikt indien zij op een  andere manier sterven dan door slachting 
in het slachthuis. 
 
 b) In de slachtinrichting mogen alleen voor de slacht bestemde levende dieren worden 
binnengebracht, met uitzondering van: 
 
i) dieren waarbij overeenkomstig hoofds tuk VI een noodslachting is uitgevoerd 
buiten het slachthuis, 
 
ii) dieren die overeenkomstig sectie III op de productieplaats zijn geslacht; en 
 
iii) vrij wild, als bedoeld in sectie IV, hoofdstuk II. 
 
c) Vlees van dieren die worden geslacht na een ongeval in een slachthuis mag voor 
menselijke consumptie worden gebruikt als bi j inspectie geen andere ernstige laesies 
zijn gevonden dan die welke bij het ongeval opgelopen zijn. 
 
3. Naar het slachthuis verzonden dieren of par tijen dieren, moeten zo worden geïdentificeerd dat 
hun oorsprong kan worden getraceerd. 
 
4. De dieren moeten schoon zijn.  5. Exploitanten van een slachthuis dienen de in structies van de door de bevoegde autoriteit 
overeenkomstig Verordening (EG) nr. .../2004 
* aangewezen dierenarts te volgen om te 
garanderen dat de antemortemkeuring van ieder te slachten dier onder adequate 
omstandigheden wordt uitgevoerd. 
                                                 
*  Het Publicatiebureau zal het nummer invoegen va n de verordening inzake de organisatie van 
de officiële controles. 
 
 6. Dieren die in de slachtlokaal zijn binnengebracht, moeten onverwijld worden geslacht. 
 
7. Het bedwelmen, het verbloeden, het villen of plukken, het verwijderen van de ingewanden en 
andere vormen van uitslachten moeten zo spoedig mogelijk plaatsvinden en op zodanige wijze dat verontreiniging van het vlees wordt voorkomen. In het bijzonder geldt het volgende: 
 
a) de luchtpijp en de slokdarm moeten tijdens het verbloeden intact blijven, behalve bij 
rituele slachtingen; 
 
b) tijdens het verwijderen van huiden en vachten: 
 i) mag de buitenkant daarvan niet in aanraking komen met het karkas, en  
 
ii) mogen personeelsleden en apparatuur die met de buitenkant van huiden en 
vachten in contact zijn geweest, niet meer in aanraking komen met het vlees; 
 c) er worden maatregelen genomen om te voorkomen dat bij en na het verwijderen van de 
ingewanden de inhoud van maag en darmen wordt gemorst en om het verwijderen van de ingewanden zo snel mogelijk na het bedwelmen te voltooien; en 
 
d) het verwijderen van de uier mag niet leiden tot verontreiniging van het karkas met melk 
of colostrum. 
 
 8. Het karkas van de dieren en de andere, voor  menselijke consumptie bestemde delen moeten 
volledig worden gevild, behalve wat betreft varkens, de koppen en poten van schapen en 
geiten en kalveren. Koppen en poten moeten zo worden gehanteerd dat elke verontreiniging 
van vlees wordt voorkomen. 
 
9. Wanneer varkens niet worden gevild, moeten de haren onmiddellijk worden verwijderd. Het 
risico van verontreiniging van het vlees met broeiwater moet zo klein mogelijk zijn. Hierbij 
mogen alleen erkende additieven worden gebruikt. Nadien moeten de varkens grondig met 
drinkwater worden afgespoeld. 
 
10. Karkassen mogen niet zichtbaar met uitwerpselen verontreinigd zijn. Elke zichtbare 
verontreiniging moet onmiddellijk worden verw ijderd door bijsnijden of door een andere 
behandeling met een gelijkwaardig effect. 
 
11. Karkassen en slachtafval mogen niet in contact komen met vloeren, wanden of werktafels. 
 12. Exploitanten van een slachthuis dienen de inst ructies van de bevoegde autoriteit te volgen om 
te garanderen dat de postmortemkeuring van alle  geslachte dieren onder adequate omstandig-
heden wordt uitgevoerd overeenkomstig Verordening (EG) nr. .../2004 
*. 
 
13. Zolang de postmortemkeuring niet is voltooid, moet van de delen van een geslacht dier dat 
aan die keuring wordt onderworpen: 
 
a) op elk moment kunnen worden bepaald bij welk karkas zij horen; en  
                                                 
*  Het Publicatiebureau zal het nummer invoegen va n de verordening inzake de organisatie van 
de officiële controles. 
 
 b) mag geen van die delen in aanraking komen met een ander karkas, met slachtafval of 
met ingewanden, met inbegrip van die waarop al een postmortemkeuring is uitgevoerd. 
 
De penis mag evenwel onmiddellijk worden we ggegooid, tenzij er sprake is van door een 
ziekte veroorzaakte laesies. 
 
14. Beide nieren moeten van alle aanhangend vet worden ontdaan. Bij runderen, varkens en 
eenhoevigen moet ook het nierkapsel worden verwijderd. 
 
15. Wanneer het bloed of ander slachtafval van vers chillende dieren in dezelfde recipiënt worden 
verzameld vóórdat de postmortemkeuring is voltooid, wordt de volledige inhoud ongeschikt 
voor menselijke consumptie verklaard indien het karkas van één of meer van de betrokken 
dieren ongeschikt voor menselijke consumptie is verklaard. 
 
16. Na de postmortemkeuring: 
 a) moeten bij runderen en eenhoevigen de amandelen op hygiënische wijze worden 
verwijderd; 
 b) moeten de niet voor menselijke consumptie geschikte delen zo spoedig mogelijk uit de 
schone afdeling van de inrichting worden verwijderd; 
 
c) mogen voor nadere keuring aangehouden vlee s, vlees dat ongeschikt voor menselijke 
consumptie is verklaard en niet voor consum ptie geschikte bijproducten niet in contact 
komen met vlees dat geschikt is verklaard voor menselijke consumptie; en 
 
 d) moeten ingewanden of delen van ingewanden die in het karkas blijven, met uitzonde-
ring van nieren, in hun geheel en zo spoedig mogelijk worden verwijderd, tenzij de 
bevoegde autoriteit anders toestaat. 
 17. Na het slachten en de postmortemkeuring moet het vlees overeenkomstig hoofdstuk VII 
worden opgeslagen. 
 
18. Wanneer zij bestemd zijn voor  verdere verwerking, moeten: 
 
a) magen worden gebroeid of schoongemaakt; 
 b) darmen worden geledigd en schoongemaakt; en 
 
c) koppen en poten worden gevild of gebroeid en onthaard worden. 
 
19. Als inrichtingen zijn erkend voor het slacht en van verschillende diersoorten of voor het 
hanteren van karkassen van gekweekt wild en vrij wild, zijn er voorzorgsmaatregelen nodig 
om kruisverontreiniging te voorkomen; de we rkzaamheden bij de verschillende diersoorten 
worden ook op verschillende tijdstippen of plaats en verricht. Er moeten aparte voorzieningen 
zijn voor de ontvangst en de opslag van niet gevilde karkassen van op het bedrijf geslacht 
gekweekt wild en voor vrij wild. 
 
20. Indien het slachthuis niet over afsluitbar e voorzieningen voor het slachten van zieke of 
verdachte dieren beschikt, dienen de voorzien ingen voor het slachten van deze dieren onder 
officieel toezicht te worden gereinigd, gewassen en ontsmet, vóórdat het slachten van andere 
dieren wordt hervat. 
 
 HOOFDSTUK V: HYGIËNE BIJ HET UITSNIJDEN EN HET UITBENEN 
 
Exploitanten van levensmiddelenbe drijven moeten ervoor zorgen dat het uitsnijden en uitbenen van 
vlees van als landbouwhuisdier gehouden hoefdieren geschiedt volgens de volgende eisen:  
1. Karkassen van als huisdier gehouden hoefdieren mogen in slachthuizen worden verdeeld in 
halve karkassen of in kwartieren, en halve kark assen in ten hoogste drie voor de groothandel 
bestemde deelstukken. Het verder uitsnijden en uitbenen moeten plaatsvinden in een 
uitsnijderij. 
 
2. De bewerkingen van het vlees moeten zo wo rden georganiseerd dat verontreiniging wordt 
voorkomen of tot een minimum wordt beperkt. Daartoe moeten exploitanten van levens-
middelenbedrijven er in het bijzonder voor zorgen dat: 
 
a) voor uitsnijding bestemd vlees slechts naar ge lang van de behoefte in de uitsnijlokalen 
wordt binnengebracht; 
 
b) tijdens het uitsnijden, het uitbenen, het schoonsnijden, het in plakken snijden, het in 
dobbelstenen snijden, het aanbrengen van een onmiddellijke verpakking en het verpakken, het vlees op ten hoogste 3 ºC voor  slachtafvallen en 7 ºC voor ander vlees 
wordt gehouden, door middel van een omgeving stemperatuur van ten hoogste 12 ºC of 
een alternatief systeem met een gelijkwaardig effect; en 
 
c) als een uitsnijderij is erkend voor het uits nijden van vlees van verschillende diersoorten, 
voorzorgen worden genomen om kruisverontreiniging te voorkomen, indien nodig door 
de werkzaamheden naar gelang van de diersoort op een andere plaats of op een ander tijdstip uit te voeren. 
 
3. Vlees mag evenwel uitgebeend en uitgesneden worden voordat het de in punt 2, onder b), 
genoemde temperatuur heeft bereikt overeenkomstig hoofdstuk VII, punt 3. 
 
 4. Vlees mag eveneens uitgebeend en uitgesneden worden voordat het de in punt 2, onder b), 
genoemde temperatuur heeft bereikt indien het uitsnijlokaal zich op dezelfde locatie bevindt 
als het slachtlokaal. In dat geval wordt het vlees rechtstreeks van het slachtlokaal naar het 
uitsnijlokaal, dan wel na een wachttijd naar ee n koel- of vrieslokaal gebracht. Zodra het is 
uitgesneden en, waar nodig, verpakt, moet het worden gekoeld tot de in punt 2, onder b), 
genoemde temperatuur. 
 
HOOFDSTUK VI: NOODSLACHTINGEN BUITEN HET SLACHTHUIS 
 
Exploitanten van levensmiddelen bedrijven moeten erop toezien dat vlees van als landbouwhuisdier 
gehouden hoefdieren waarbij een noodslachting bu iten het slachthuis is uitgevoerd, alleen voor 
menselijke consumptie kan worden aangewend indien aan de volgende voorwaarden voldaan is. 
 
1. Een voor het overige gezond dier moet een ong eval gehad hebben waardoor het om welzijns-
redenen niet naar het slachthuis kon worden vervoerd. 
 2. Een dierenarts dient een antemortemkeuring van het dier te verrichten. 
 3. Het geslachte en verbloede dier is zonder node loos uitstel onder hygiënische omstandigheden 
naar het slachthuis vervoerd. Maag en darmen  mogen ter plaatse onder toezicht van de 
dierenarts worden verwijderd, evenwel zonder verdere uitslachting. Verwijderde ingewanden moeten het geslachte dier naar het slachthuis vergezellen, en worden aangeduid als afkomstig 
van dat dier. 
 
4. Indien er tussen de slacht en de aankomst bij het slachthuis meer dan twee uur verstrijkt, moet 
het dier gekoeld worden. Actieve koeling is niet nodig wanneer de weersomstandigheden dit 
toelaten. 
 
 5. Een verklaring van de exploitant van het le vensmiddelenbedrijf die het dier heeft gefokt, 
waarin de identiteit van het dier, de toeg ediende geneesmiddelen voor diergeneeskundig 
gebruik of andere behandelingen die het dier heeft ondergaan, de data van toediening of 
behandeling en wachttijden zijn  vermeld, dient het naar het slachthuis gebrachte geslachte 
dier te vergezellen. 
 
6. Een verklaring van de dierenarts waarin het gunstige resultaat van de antemortemkeuring, de 
datum en het tijdstip van en de reden voor de noodslachting, naast de aard van de door de 
dierenarts op het dier toegepaste behandeling zijn vermeld, dient het naar het slachthuis 
gebrachte geslachte dier te vergezellen. 
 7. Het geslachte dier dient geschikt te zijn bevonden voor menselijke consumptie na een 
overeenkomstig Verordening (EG) nr. .../2004 
* in het slachthuis verrichte postmortem-
keuring, inclusief eventuele extra tests in geval van een noodslachting. 
 
8. Exploitanten van levensmidd elenbedrijven dienen eventuele instructies van de officiële 
dierenarts na de postmortemkeuring over het gebruik van het vlees op te volgen. 
 9. Exploitanten van levensmidd elenbedrijven mogen vlees van dieren waarbij een noodslachting 
is uitgevoerd, niet op de markt brengen tenzij het een speciaal gezondheidsmerk draagt, dat 
niet verward kan worden met het gezondheidsmerk aangebracht overeenkomstig Verordening (EG) nr. .../2004 
* of het identificatiemerk als bedoeld in bijlage II, sectie I, van deze 
verordening. Zulk vlees mag alleen op de markt wo rden gebracht in de lidstaat waar de slacht 
plaatsvindt en met inachtneming van de nationale wetgeving. 
                                                 
*  Het Publicatiebureau zal het nummer invoegen va n de verordening inzake de organisatie van 
de officiële controles. 
 
 HOOFDSTUK VII: OPSLAG EN VERVOER 
 
Exploitanten van levensmiddelenbe drijven moeten ervoor zorgen dat de opslag en het vervoer van 
vlees van als landbouwhuisdier gehouden hoefdieren geschiedt volgens de volgende eisen:  
1. a) Tenzij andere specifieke bepalingen in  een andere regeling voorzien, moet de 
postmortemkeuring onmiddellijk worden gevolgd door koeling in het slachthuis om via 
een continue daling van de temperatuur overal in het vlees een temperatuur van niet 
meer dan 3 °C voor slachtafvallen en 7 °C voor ander vlees te verzekeren. Vlees mag 
evenwel overeenkomstig het bepaalde in hoofdstuk V, punt 4, tijdens het koelen worden 
versneden en uitgebeend. 
 
b) Tijdens het koelen dient voldoende ventila tie aanwezig te zijn om condensvorming aan 
de oppervlakte van het vlees te voorkomen. 
 
2. Vlees moet de in punt 1 bedoelde temperatuur hebben bereikt en moet die temperatuur 
behouden tijdens de opslag. 
 3. Vlees moet de in punt 1 bedoelde temperatuur hebben bereikt alvorens het kan worden 
vervoerd, en moet die temperatuur tijdens het vervoer behouden. Vlees mag evenwel ook 
worden vervoerd indien de bevoegde autoriteit zulks toestaat om de bereiding van specifieke producten mogelijk te maken, op voorwaarde dat: 
 
a) een dergelijk transport verloopt in overeenstemming met de voorwaarden die de 
bevoegde autoriteiten vaststelt met betr ekking tot het vervoer tussen bepaalde 
inrichtingen; en 
 
b) het vlees onmiddellijk het slachthuis of ee n zich aldaar bevindende uitsnijderij verlaat 
en het vervoer niet meer dan twee uur duurt. 
 
 4. Vlees dat bestemd is om te worden ingevroren, moet onverwijld worden ingevroren, zo nodig 
na een stabilisatieperiode. 
 
5. Onverpakt vlees mag niet samen met verpakt vlees worden opgeslagen en vervoerd, tenzij de 
opslag of het vervoer in verschillende periodes plaatsvindt of op een dergelijke wijze dat het 
verpakkingsmateriaal en de wijze van opslag of  vervoer geen bron van verontreiniging van 
het vlees kunnen zijn. 
 
SECTIE II: VLEES VAN PLUIMVEE EN LAGOMORFEN 
 
HOOFDSTUK I: VERVOER VAN LEVENDE DIEREN NAAR HET SLACHTHUIS  
Exploitanten van levensmiddelenbe drijven die levende dieren naar slachthuizen vervoeren, moeten 
ervoor zorgen dat wordt voldaan aan de volgende voorschriften. 
 
1. Bij het verzamelen en tijdens het vervoer mo et met de dieren voorzichtig worden omgegaan, 
zonder onnodig leed te veroorzaken. 
 2. Dieren die ziektesymptomen vertonen, of afkomstig zijn uit beslagen waarvan bekend is dat 
zij zijn besmet met agentia die relevant zijn voor de volksgezondheid, mogen alleen naar het 
slachthuis worden vervoerd wanneer dat is toegestaan door de bevoegde autoriteit. 
 
3. Kratten voor de levering van dieren aan het slachthuis en modules, zo die worden gebruikt, 
moeten zijn vervaardigd uit niet-corrosief materiaal dat gemakkelijk kan worden 
schoongemaakt en ontsmet. Alle materieel dat is gebruikt om levende dieren te verzamelen en 
af te leveren, moet onmiddellijk na lediging en, indien van toepassing, vóór hergebruik worden gereinigd, gewassen en ontsmet. 
 
 HOOFDSTUK II: VOORSCHRIFTEN VOOR SLACHTHUIZEN 
 
Exploitanten van levensmiddelenbe drijven moeten ervoor zorgen da t de bouw, de indeling en de 
uitrusting van slachthuizen waar pluimvee of la gomorfen worden geslacht, aan de volgende eisen 
voldoen: 
 
1. Zij moeten beschikken over een lokaal of overde kt lokaal om de dieren te verzamelen en vóór 
het slachten te keuren. 
 
2. Om verontreiniging van het vlees te vermijden, moeten zij: 
 a) beschikken over een voldoende aantal lokalen die geschikt zijn om er de nodige 
bewerkingen uit te voeren; 
 
b) beschikken over een afzonderlijk lokaal voor het verwijderen van ingewanden en verder 
bewerken, waaronder de toevoeging van kruiderijen aan pluimveekarkassen, tenzij de bevoegde autoriteit per geval toestaat dat deze bewerkingen in een bepaald slachthuis in 
tijd worden gescheiden; 
 c) zorgen voor een scheiding in lokaal of tijd tussen de volgende bewerkingen: 
 i) het bedwelmen en verbloeden; 
 
ii) het plukken of onthuiden en het broeien; en 
 
iii) het verzenden van het vlees; 
 
 d) de nodige voorzieningen hebben om te vermijden dat het vlees in contact komt met 
vloeren, muren of installaties; en 
 
e) (indien van toepassing) beschikken over slachtlijnen die zo zijn ontworpen dat het 
slachtproces niet wordt onderbroken en dat kruisverontreiniging tussen de verschillende 
onderdelen van de slachtlijn wordt vermeden. Indien in dezelfde lokaal meer dan één 
slachtlijn wordt gebruikt, dient tussen deze lijnen een adequate scheiding te zijn 
aangebracht om kruisverontreiniging te voorkomen. 
 
3. Zij moeten beschikken over de nodige voorzieningen om gereedschap te ontsmetten met heet 
water van ten minste 82 °C of over een altern atief systeem met een gelijkwaardig effect. 
 
4. De voorzieningen voor het wassen van de handen, die worden gebruikt door personeel dat 
omgaat met onverpakt vlees, moeten uitgerust zijn met kranen die zo zijn ontworpen dat de 
verspreiding van verontreiniging wordt voorkomen. 
 5. Zij moeten beschikken over afsluitbare voorzieningen voor de gekoelde opslag van voor 
nadere keuring aangehouden vlees, en aparte afsluitbare voorzieningen voor de opslag van 
voor menselijke consumptie ongeschikt verklaard vlees. 
 
6. Zij moeten beschikken over een apart lokaal met de nodige voorzieningen voor het reinigen, 
wassen en ontsmetten van: 
 
a) bij het transport gebruikte voorzieningen, bijvoorbeeld kratten; en 
 
b) vervoermiddelen.  
Deze lokalen en voorzieningen zijn niet vereist voor b) wanneer in de directe omgeving 
officieel erkende lokalen en voorzieningen beschikbaar zijn. 
 
 7. Zij moeten beschikken over een afsluitbare voor ziening of, waar nodig, een apart lokaal met 
een adequate uitrusting die uitsluitend door de veterinaire dienst gebruikt mag worden. 
 
HOOFDSTUK III: VOORSCHRIFTEN VOOR UITSNIJDERIJEN  
1. Exploitanten van levensmiddel enbedrijven moeten ervoor zorgen dat uitsnijderijen waar vlees 
van pluimvee of lagomorfen wordt bewerkt: 
 
a) zo gebouwd zijn dat verontreiniging van het vlees voorkomen wordt, in het bijzonder 
door: 
 i) het mogelijk te maken dat de diverse bewerkingen elkaar zonder onderbreking 
kunnen opvolgen, of 
 
ii) ervoor te zorgen dat twee opeenvolgende productiepartijen van elkaar gescheiden 
blijven; 
 
b) beschikken over lokalen om verpakt en onv erpakt vlees gescheiden op te slaan, tenzij 
verpakt en onverpakt vlees nooit tegelijk  worden opgeslagen of zodanig dat het 
verpakkingsmateriaal en de wijze van opslag geen bron van verontreiniging van het 
vlees kunnen zijn; 
 
c) uitsnijlokalen hebben met de nodige voorzieningen om ervoor te zorgen dat de eisen 
van hoofdstuk V nageleefd worden; 
 
d) voor het personeel dat met onverpakt vlees omgaat, beschikken over voorzieningen voor 
het wassen van de handen, uitgerust met kranen die zo zijn ontworpen dat de 
verspreiding van verontreiniging wordt voorkomen; en 
 
e) beschikken over voorzieningen om gereedschap te ontsmetten met heet water van ten 
minste 82 °C, of over een alternatief systeem dat een gelijkwaardig effect heeft. 
 
 2. Voorzover de onderstaande bewerkingen in de uitsnijderij plaatsvinden: 
 
a) het verwijderen van de ingewanden van ganzen en eenden die voor de productie van 
"foie gras" zijn gehouden en die op het mestbedrijf bedwelmd en na verbloeding geplukt zijn, of 
 
b) het verwijderen van de ingewanden van pluimvee waarvan de verwijdering van de 
ingewanden uitgesteld is, 
 
moeten exploitanten van levensmiddelenbedrijv en ervoor zorgen dat daarvoor afzonderlijke 
lokalen beschikbaar zijn. 
 
HOOFDSTUK IV: HYGIËNE BIJ HET SLACHTEN 
 
Exploitanten van levensmiddel enbedrijven die een slachthuis beheren waarin pluimvee of 
lagomorfen worden geslacht, moeten ervoor zorgen dat aan de volgende voorschriften wordt voldaan: 
 1. a) Vlees van andere dan de onder b) vermelde dieren mag niet voor menselijke consumptie 
gebruikt worden indien zij op een andere mani er gestorven zijn dan door slachting in het 
slachthuis. 
 
b) In de slachtinrichting mogen alleen voor de slacht bestemde levende dieren worden 
binnengebracht, met uitzondering van: 
 
i) pluimvee waarvan de verwijdering van de  ingewanden uitgesteld is, ganzen en 
eenden die voor de productie van "foie gras" zijn gehouden en vogels die niet als 
landbouwhuisdier worden beschouwd, maar wel als landbouwhuisdier worden 
gekweekt, indien zij overeenkomstig hoofds tuk VI op het bedrijf geslacht zijn; 
 
 ii) gekweekt wild dat op de productieplaats ove reenkomstig sectie III is geslacht; en 
 
iii) klein vrij wild, als bedoel d in sectie IV, hoofdstuk III. 
 2. Exploitanten van een slachthuis dienen de inst ructies van de bevoegde autoriteit te volgen om 
te garanderen dat de antemortemkeuring onder adequate omstandigheden wordt uitgevoerd. 
 
3. Als inrichtingen zijn erkend voor het slacht en van verschillende diersoorten of voor het 
bewerken van gekweekte loopvogels en klein vrij wild, moeten voorzorgen worden genomen 
om kruisverontreiniging te voorkomen, door ervoor te zorgen dat de werkzaamheden bij de 
verschillende diersoorten worden verricht op een ander tijdstip of op een andere plaats. Er 
moeten aparte voorzieningen zijn voor de ontvangst en de opslag van karkassen van op het 
bedrijf geslachte gekweekte loopvogels en voor vrij wild. 
 
4. Dieren die in het slachtlokaal worden gebracht, moeten zonder onnodig uitstel worden 
geslacht. 
 
5. Het bedwelmen, het verbloeden, het villen of plukken, het verwijderen van de ingewanden en 
andere vormen van uitslachten moeten zonder onnodig uitstel plaatsvinden op zodanige wijze dat verontreiniging van het vlees wordt voorkomen. Met name moeten maatregelen worden 
getroffen om te voorkomen dat bij het uitnemen van de ingewanden de inhoud van maag en darmen wordt gemorst. 
 
6. Exploitanten van een slachthuis dienen de inst ructies van de bevoegde autoriteit te volgen om 
te garanderen dat de verplichte postmortemkeuring onder adequate omstandigheden kan 
worden uitgevoerd; zij zien er met name op toe dat geslachte dieren naar behoren kunnen worden gekeurd. 
 
 7. Na de postmortemkeuring: 
 
a) moeten de niet voor menselijke consumptie geschikte delen zo spoedig mogelijk uit de 
reine afdeling van de inrichting worden verwijderd; 
 
b) mogen voor nadere keuring aangehouden vlee s, vlees dat ongeschikt voor menselijke 
consumptie is verklaard en niet voor consum ptie geschikte bijproducten niet in contact 
komen met vlees dat geschikt is verklaard voor menselijke consumptie; en 
 
c) moeten ingewanden of delen van ingewanden die in het karkas blijven, met uitzonde-
ring van nieren, indien mogelijk in hun geheel, zo spoedig mogelijk worden verwijderd, tenzij door de bevoegde autoriteit anders is toegestaan. 
 
8. Na keuring en verwijdering van de ingewanden moeten geslachte dieren zo spoedig mogelijk 
worden schoongemaakt en gekoeld tot een temperatuur van ten hoogste 4 °C, tenzij het vlees 
warm wordt uitgesneden. 
 
9. Voor karkassen die door onderdompeling worden gekoeld, dient rekening te worden 
gehouden met de onderstaande voorschriften.  
a) De nodige voorzorgen moeten worden genomen om verontreiniging van de karkassen te 
voorkomen, rekening houdend met factoren als karkasgewicht, watertemperatuur, 
volume en stroomrichting van het water, en koeltijd. 
 
b) De apparatuur moet telkens als dat nodig is en ten minste eenmaal per dag, volledig 
worden leeggemaakt, gereinigd en ontsmet. 
 
 10. Zieke of verdachte dieren en dieren die worden geslacht in het kader van een programma voor 
de bestrijding en de uitroeiing van een dierziekte  mogen niet in de inrichting worden geslacht, 
tenzij de bevoegde autoriteit daarvoor toestemming heeft gegeven. In dat geval moet het 
slachten onder officieel toezicht plaatsvinden en moeten er maatregelen worden genomen om 
verontreiniging te voorkomen. De gebouwen moet en worden gereinigd en ontsmet voordat zij 
opnieuw worden gebruikt. 
 
HOOFDSTUK V: HYGIËNE TIJDENS EN NA HET UITSNIJDEN EN HET UITBENEN 
 
Exploitanten van levensmiddelenbe drijven moeten ervoor zorgen dat het uitsnijden en uitbenen van 
het vlees van pluimvee en lagomorfen geschiedt volgens de volgende eisen:  
1. De bewerkingen van het vlees moeten zo wo rden georganiseerd dat verontreiniging wordt 
voorkomen of tot een minimum wordt beperkt. Daartoe moeten exploitanten van levens-
middelenbedrijven er in het bijzonder voor zorgen dat: 
 a) voor uitsnijding bestemd vlees slechts naar ge lang van de behoefte in de uitsnijlokalen 
wordt binnengebracht; 
 b) tijdens het uitsnijden, het uitbenen, het trimmen, het in plakken snijden, het in 
dobbelstenen snijden, het aanbrengen van een onmiddellijke verpakking en het verpakken, het vlees op ten hoogste 4 ºC wordt gehouden door middel van een 
omgevingstemperatuur van 12 ºC of een alternatief systeem met een gelijkwaardig 
effect, en 
 
c) als een uitsnijderij is erkend voor het uits nijden van vlees van verschillende diersoorten, 
voorzorgen worden genomen om kruisverontreiniging te voorkomen, indien nodig door 
de werkzaamheden naar gelang van de diersoort op een andere plaats of op een ander 
tijdstip uit te voeren. 
 
 2. Vlees mag evenwel uitgebeend en uitgesneden worden voordat het de in punt 1, onder b), 
genoemde temperatuur heeft bereikt, indien het uitsnijlokaal zich op dezelfde locatie als het 
slachtlokaal bevindt en het vlees: 
 
a) rechtstreeks van het slachtlokaal naar  het uitsnijlokaal worden gebracht; of 
 
b) na een wachttijd naar een koel- of vrieslokaal wordt gebracht. 
 
3. Zodra het is uitgesneden en, waar nodig, verpakt, moet het worden gekoeld tot de in punt 1, 
onder b), genoemde temperatuur. 
 4. Onverpakt vlees mag niet samen met verpakt vlees worden opgeslagen en vervoerd, tenzij de 
opslag of het vervoer in verschillende periodes plaatsvindt of op een dergelijke wijze dat het 
verpakkingsmateriaal en de wijze van opslag of  vervoer geen bron van verontreiniging van 
het vlees kunnen zijn. 
 HOOFDSTUK VI: SLACHTING OP HET BEDRIJF 
 Exploitanten van levensmiddelenbedrijven moge n het in hoofdstuk IV, punt 1, onder b), i), 
bedoelde pluimvee alleen op het bedrijf slachten met toestemming van de bevoegde autoriteit en 
mits aan de onderstaande voorwaarden wordt voldaan:  
1. Op het bedrijf worden regelmatig veterinaire inspecties verricht. 
 
2. De exploitant van het levensmiddelenbedrijf st elt de bevoegde autoriteit vooraf in kennis van 
de datum en het tijdstip waarop de dieren worden geslacht. 
 
 3. Het bedrijf beschikt over voorzieningen voor he t bijeenbrengen van de dieren teneinde bij de 
groep een antemortemkeuring te verrichten. 
 
4. Het bedrijf beschikt over de nodige lokalen om de dieren hygiënisch te slachten en verder uit 
te slachten. 
 
5. Aan alle eisen betreffende het welzijn van de dieren is voldaan. 
 
6. De naar het slachthuis gebrachte geslachte vogels gaan vergezeld van een verklaring van de 
exploitant van het levensmiddelenbedrijf die het dier heeft gekweekt, waarin de toegediende 
diergeneesmiddelen of andere behandelingen die het dier heeft ondergaan, de data van toediening of behandeling en de wachttijden, alsook de datum en het tijdstip van de slachting 
zijn vermeld. 
 
7. De naar het slachthuis gebrachte geslachte vog els gaan vergezeld van een door de officiële of 
erkende dierenarts overeenkomstig Verordening (EG) nr. .../2004 
* afgegeven certificaat. 
 
8. In het geval van pluimvee dat is gekweekt voor  de productie van "foie gras" worden de niet 
van de ingewanden ontdane dieren onmiddellijk, en zo nodig gekoeld, naar een pluimveeslachterij of een uitsnijderij vervoe rd. Zij worden binnen 24 uur na het slachten 
onder toezicht van de bevoegde autoriteit van de ingewanden ontdaan. 
 
9. Pluimvee waarvan de verwijdering van de ingewanden is uitgesteld en dat is verkregen op het 
bedrijf van herkomst, kan tot 15 dagen worden bewaard bij een temperatuur van ten hoogste 
4 °C. Vervolgens wordt het van de ingewanden  ontdaan in een pluimveeslachthuis of een 
uitsnijderij die gelegen is in dezelfde lidstaat als het productiebedrijf. 
                                                
 
*  Het Publicatiebureau zal het nummer invoegen va n de verordening inzake de organisatie van 
de officiële controles. 
 
 SECTIE III: VLEES VAN GEKWEEKT WILD 
 
1. De bepalingen van sectie I zijn van toepassing op de productie en het in de handel brengen 
van vlees van evenhoevige gekweekte wilde zoogdieren (Cervidae en Suidae), tenzij deze door de bevoegde autoriteit ongeschikt worden geacht. 
 
2. De bepalingen van sectie II zijn van toepassing op de productie en het in de handel brengen 
van vlees van loopvogels. De bepalingen van sectie  I zijn evenwel van toepassing indien de 
bevoegde autoriteit deze dienstig acht. De voorzieningen moeten aangepast zijn aan de grootte 
van de dieren. 
 3. Onverminderd de punten 1 en 2, mogen exploitanten van levensmiddelenbedrijven met 
toestemming van de bevoegde autoriteit de in punt 1 bedoelde gekweekte loopvogels en 
gekweekte hoefdieren op de plaats van oorsprong slachten, indien: 
 
a) de dieren niet vervoerd kunnen worden va nwege een mogelijk risico voor de personen 
die met de dieren in contact komen of om het welzijn van de dieren te beschermen; 
 b) op het beslag regelmatig veterinaire inspecties verricht worden;  
c) de eigenaar van de dieren een verzoek indient;  
d) de bevoegde autoriteit vooraf in kennis wordt gesteld van de datum en het tijdstip waarop 
de dieren worden geslacht; 
 
e) het bedrijf beschikt over procedures voor het bijeenbrengen van de dieren, teneinde bij 
de groep een antemortemkeuring te verrichten; 
 
 f) het bedrijf beschikt over de nodige voorzi eningen voor het slachten, het verbloeden en, 
indien loopvogels geplukt moeten worden, het plukken van de dieren; 
 
g) aan de eisen betreffende het we lzijn van de dieren wordt voldaan; 
 
h) geslachte en verbloede di eren zonder nodeloos  uitstel onder hygiënische voorwaarden 
naar het slachthuis worden vervoerd. Indien het vervoer meer dan twee uur duurt, 
worden de dieren zo nodig gekoeld. De ingewanden mogen ter plaatse onder toezicht 
van de dierenarts worden verwijderd; 
 
i) naar het slachthuis gebrachte geslachte dieren vergezeld gaan van een verklaring van de 
exploitant van het levensmiddelenbedrijf die de dieren heeft gekweekt, waarin de 
identiteit van de dieren, alsmede de toegediende diergeneesmiddelen of andere 
behandelingen die het dier heeft ondergaan, de data van toediening of behandeling en de 
wachttijden zijn vermeld; en 
 j) tijdens het vervoer naar de erkende inrich ting geslachte dieren vergezeld gaan van een 
door de officiële of erkende dierenarts afgegeven en ondertekend certificaat waarmee 
het gunstige resultaat van de antemortemke uring alsmede een correcte slachting en 
bloeding en datum en tijdstip van de slachting worden gestaafd. 
 4. Exploitanten van levensmiddelenbedrijven mogen in uitzonderlijke omstandigheden onder 
naleving van het bepaalde in punt 3 ook bizons op het bedrijf slachten. 
 
 SECTIE IV: VLEES VAN VRIJ WILD 
 
HOOFDSTUK I: OPLEIDING VAN JAGERS OP HET GEBIED VAN GEZONDHEID EN 
HYGIËNE  
1. Personen die op vrij wild jagen om dat wild  voor menselijke consumptie in de handel te 
brengen, moeten over voldoende kennis van de pathologie van vrij wild en van de productie 
en het hanteren van vrij wild en vlees van vrij wild na de jacht beschikken om dat wild ter 
plaatse aan een eerste onderzoek te kunnen onderwerpen. 
 
2. Het is echter voldoende als ten minste één persoon per jachtgezelschap over de in lid 1 
bedoelde kennisbeschikt. In deze sectie word t met "gekwalificeerd pe rsoon" naar die persoon 
verwezen. 
 
3. De gekwalificeerde persoon zou ook de wildbeheerder of de jachtopziener kunnen  zijn, indien 
deze tot het jachtgezelschap behoort of zich in de  onmiddellijke nabijheid van het jachtterrein 
bevindt. In het laatste geval moet de jager het wild aan de wildbeheerder of de jachtopziener 
tonen en hem meedelen of hij vóór het doden ongewoon gedrag heeft waargenomen. 
 4. Er dient ten genoegen van de bevoegde autoriteit een opleiding te worden verstrekt om jagers 
tot gekwalificeerde personen op te leiden. Daarin komen ten minste de volgende onderwerpen aan bod. 
 
a) normale anatomie, fysiologie en gedrag van vrij wild ; 
 
b) abnormaal gedrag en pathologische veranderingen bij vrij wild als gevolg van ziekten, 
milieuverontreiniging of andere factoren di e negatieve gevolgen kunnen hebben voor de 
gezondheid van de mens als het vlees wordt geconsumeerd; 
 
 c) hygiënevoorschriften en adequate technieken  om vrij wild na het doden te hanteren, te 
vervoeren, van de ingewanden te ontdoen, enz.; en 
 
d) wetgeving, voorschriften en administratieve bepalingen op het gebied van gezondheid 
en hygiëne van dier en mens, waaraan moet worden voldaan om vrij wild in de handel 
te mogen brengen. 
 
5. De bevoegde autoriteit moedigt de jagersverenigingen aan om in een dergelijke opleiding te 
voorzien.  
 
HOOFDSTUK II: HANTEREN VAN GROF VRIJ WILD  
1. Grof vrij wild moet na het doden zo snel mogelijk van maag en darmen worden ontdaan en zo 
nodig worden verbloed. 
 
2. De gekwalificeerde persoon moet het gedode di er en de weggehaalde ingewanden onderzoeken 
om na te gaan of er kenmerken zijn die erop kunnen wijzen dat het vlees  een risico voor de 
gezondheid vormt. Het onderzoek moet zo spoedig mogelijk na het doden worden uitgevoerd. 
 3. Vlees van grof vrij wild kan alleen in de ha ndel worden gebracht indien het gedode dier na het 
in punt 2 bedoelde onderzoek zo spoedig mogelijk naar een wildbewerkingsinrichting wordt gebracht. De ingewanden moeten het gedode dier vergezellen, zoals nader bepaald in punt 4. 
Er moet kunnen worden vastgesteld van welk dier de ingewanden afkomstig zijn. 
 
 4. a) Wanneer tijdens het in lid 2 bedoelde  onderzoek geen abnormale kenmerken worden 
vastgesteld, er vóór het doden geen abnorm aal gedrag is geconstateerd en er geen 
effecten van milieuverontreiniging worden vermoed, moet de gekwalificeerde persoon 
een genummerde verklaring waarin dit word t gestaafd aan het gedode dier bevestigen. 
In die verklaring moeten ook datum, tijdstip en plaats van het doden worden vermeld. In 
dat geval hoeven de kop en de ingewanden het dode dier niet te vergezellen, tenzij bij 
voor Trichinella spiralis va tbare soorten (varkens, eenhoevigen en andere dieren), 
waarvan de kop (behalve de slagtanden) en het middenrif het dode dier moeten 
vergezellen . Jagers dienen evenwel te voldoen aan alle aanvullende eisen die in de 
lidstaten waar de jacht plaatsvindt worden opgelegd, met name om overeenkomstig 
Richtlijn 96/23/EG de controle van bepaalde residuen en stoffen te kunnen uitvoeren.  
 
b) In de andere gevallen dienen de kop (behalve de slagtanden, geweien en horens) en alle 
ingewanden, met uitzondering van maag en darmen, het gedode dier te vergezellen. De 
gekwalificeerde persoon die het onderzoek heeft verricht moet de bevoegde autoriteit in 
kennis stellen van de abnormale kenmerken,  het abnormale gedrag of het vermoeden 
van effecten van milieuverontreiniging di e hem of haar ervan weerhouden heeft een 
verklaring conform punt a) op te stellen. 
 c) Indien in een specifiek geval geen gekwalif iceerd persoon beschikbaar is om het in lid 2 
bedoelde onderzoek te verrichten, moeten de  kop (behalve de slagtanden, geweien en 
horens) en alle ingewanden behalve maag en darmen het lichaam vergezellen. 
 
 5. Na het doden moet binnen een redelijke tijd met koeling worden begonnen en moet er gekoeld 
worden tot een temperatuur die overal in het vlees ten hoogste 7 °C bedraagt. Actieve koeling 
is niet nodig wanneer de w eersomstandigheden dit toelaten. 
 6. Tijdens het vervoer naar de wildbewerkingsinrichting moet stapelen worden vermeden . 
 
7. Grof vrij wild dat aan een wildbewerkingsinrichting wordt afgeleverd moet aan de bevoegde 
autoriteit ter keuring worden aangeboden. 
 
8. Bovendien mag niet-onthuid grof vrij wild alleen worden gevild en in de handel worden 
gebracht wanneer:  
a) het vóór het villen tijdens de opslag en de hantering gescheiden wordt gehouden van 
andere levensmiddelen en niet wordt ingevroren, en 
 
b) het na het villen een eindkeuring ondergaat overeenkomstig Verordening (EG) 
nr. .../2004 
*. 
 9. De voorschriften van sectie I, hoofdstuk V, zijn van toepassing op het uitsnijden en uitbenen 
van grof vrij wild. 
 HOOFDSTUK III: HANTEREN VAN KLEIN VRIJ WILD 
 
1. De gekwalificeerde persoon moet onderzoeken of er kenmerken zijn die erop kunnen wijzen 
dat het vlees een risico voor de gezondheid vor mt. Het onderzoek moet zo spoedig mogelijk 
na het doden worden uitgevoerd. 
                                                
 
*  Het Publicatiebureau zal het nummer invoegen va n de verordening inzake de organisatie van 
de officiële controles. 
 
 2. Wanneer tijdens het onderzoek abnormale ke nmerken worden vastgesteld, vóór het doden 
abnormaal gedrag werd geconstateerd of effect en van milieuverontreiniging worden vermoed, 
moet de gekwalificeerde persoon de bevoegde  autoriteit daarvan in kennis stellen. 
 3. Vlees van klein vrij wild mag uitsluitend in de handel gebracht worden indien het gedode dier 
zo spoedig mogelijk na het in punt 1 bedoelde onderzoek naar een wildbewerkingsinrichting 
wordt gebracht. 
 
4. Na het doden moet binnen een redelijke tijd met koeling worden begonnen en moet er gekoeld 
worden tot een temperatuur die overal in het vlees ten hoogste 4 °C bedraagt. Actieve koeling 
is niet nodig wanneer de w eersomstandigheden dit toelaten. 
 
5. Bij aankomst in de wildbewerkingsinrichting worden zonder onnodig uitstel de ingewanden 
verwijderd of wordt de verwijdering ervan afgerond, tenzij de bevoegde autoriteit anders 
toestaat. 
 6. Klein vrij wild dat aan een wildbewerkingsinrichting wordt afgeleverd moet aan de bevoegde 
autoriteit ter keuring worden aangeboden. 
 7. De voorschriften van sectie II, hoofdstuk V, zijn van toepassing op het uitsnijden en uitbenen 
van klein vrij wild.  
 
 SECTIE V: GEHAKT VLEES, VLEESBEREIDINGEN EN SEPARATORVLEES 
 
HOOFDSTUK I: VOORSCHRIFTEN VOOR PRODUCTIE-INRICHTINGEN 
 Exploitanten van levensmiddelenbedrijven die in richtingen beheren waar gehakt vlees, vlees-
bereidingen en separatorvlees worden geproduceerd, moeten erop toezien dat deze: 
 
1) zo gebouwd zijn dat verontreiniging van vlees en producten voorkomen wordt, in het 
bijzonder door: 
 
a) het mogelijk te maken dat de diverse bewerkingen elkaar zonder onderbreking kunnen 
opvolgen, of 
 
b) ervoor te zorgen dat twee opeenvolgende productiepartijen van elkaar gescheiden 
blijven; 
 2) beschikken over lokalen om verpakt en onverpa kt vlees en verpakte en onverpakte producten 
gescheiden op te slaan, tenzij verpakt en onverpakt vlees of verpakte en onverpakte producten nooit tegelijk worden opgeslagen of zodanig da t het verpakkingsmateriaal en de wijze van 
opslag geen bron van verontreiniging van het vlees of de producten kunnen zijn; 
 3) over lokalen met de nodige voorzieningen beschikken om te kunnen garanderen dat wordt 
voldaan aan de eisen inzake te mperatuur van hoofdstuk III; 
 
4) voor het personeel dat met onverpakt vlees en onverpakte producten omgaat, beschikken over 
voorzieningen voor het wassen van de handen, uitg erust met kranen die zo zijn ontworpen dat 
de verspreiding van verontreiniging wordt voorkomen; en 
 
5) beschikken over voorzieningen om gereedschap te ontsmetten met heet water van ten minste 
82 °C, of over een alternatief systeem dat een gelijkwaardig effect heeft. 
 
 HOOFDSTUK II: VOORSCHRIFTEN MET BETREKKING TOT DE GRONDSTOFFEN  
 
Exploitanten van levensmiddelenbe drijven waar gehakt vlees, vleesbereidingen en separatorvlees 
worden geproduceerd, moeten erop toezien dat de  gebruikte grondstoffen aan onderstaande eisen 
voldoen: 
 
1. De grondstoffen die worden gebruikt bij de vervaardiging van gehakt vlees moeten aan 
onderstaande eisen voldoen. 
 
a) Zij moeten voldoen aan de voorschriften voor vers vlees. 
 b) Zij moeten afkomstig zijn van skeletspieren (met inbegrip van het aanhangend 
vetweefsel). 
 
c) Zij mogen niet afkomstig zijn van: 
 i) snijresten of afsnijdsels (met uitzondering van volledige spieren); 
 ii) separatorvlees;  
iii) vlees met beensplinters of huid; of  
iv) hoofdvlees (behalve de kauwspieren), het niet-musculaire deel van de linea alba, 
vlees uit de omgeving van het voorkniegewricht en het spronggewricht, en 
vleesresten die van de beenderen zijn gesc hraapt, en de spieren van het middenrif 
(tenzij het sereus vlies is weggenomen). 
 
2. De volgende grondstoffen mogen bij de produc tie van vleesbereidingen worden gebruikt: 
 
a) vers vlees; 
 
 b) vlees dat voldoet aan de in punt 1 genoemde voorwaarden; en 
 
c) indien de vleesbereiding duidelijk niet bestemd is om te worden geconsumeerd zonder 
eerst een hittebehandeling te hebben ondergaan:  
i) vlees, verkregen door het hakken of vermalen van vlees dat voldoet aan de in 
punt 1 genoemde voorwaarden, met uitzondering van die van punt 1, onder c), i), 
en 
 
ii) separatorvlees dat voldoet aan de in hoofdstuk III, punt 3, onder d), genoemde 
voorwaarden. 
 
3. De grondstoffen die worden gebruikt bij de bereiding van separatorvlees moeten aan 
onderstaande eisen voldoen. 
 
a) Zij moeten voldoen aan de voorschriften voor vers vlees.  
b) De volgende grondstoffen mogen bij de productie van separatorvlees niet worden 
gebruikt:  
i) bij pluimvee: poten, nekvel en kop; en  
ii) bij andere dieren: de beenderen van de kop, de poten, de staart, de beenderen 
femur, tibia, fibula, humerus, radius en ulna. 
 
 HOOFDSTUK III: HYGIËNEVOORSCHRIFTEN TIJDENS EN NA DE PRODUCTIE 
 
Exploitanten van levensmiddelenbe drijven waar gehakt vlees, vleesbereidingen en separatorvlees 
worden geproduceerd, moeten ervoor zorgen dat aan de onderstaande eisen wordt voldaan:  
1. De bewerkingen van het vlees moeten zo wo rden georganiseerd dat verontreiniging wordt 
voorkomen of tot een minimum wordt beperkt. Daartoe moeten exploitanten van levens-
middelenbedrijven er in het bijzonder voor zorgen dat vlees wordt gebruikt: 
 
a) met een temperatuur van ten hoogste 4 ºC voor  pluimvee, 3 ºC voor slachtafval en 7 ºC 
voor ander vlees; en 
 
b) slechts naar gelang van de behoefte in het productielokaal wordt gebracht. 
 
2. De volgende voorschriften zijn van toepassi ng op de productie van gehakt vlees en vlees-
bereidingen:  
a) tenzij de bevoegde autoriteit toestaat dat er onmiddellijk vóór het hakken wordt 
uitgebeend, moet bevroren of diepgevroren vlees dat voor de bereiding van gehakt vlees of vleesbereidingen is bestemd, vóór het invriezen zijn uitgebeend. Het vlees mag 
slechts gedurende een beperk te tijd worden opgeslagen; 
 
b) indien het is bereid met gekoeld vlees, moet het gehakt vlees worden bereid: 
 
i) in het geval van pluimvee, ten hoogste 3 dagen nadat de dieren zijn geslacht; 
 ii) in het geval van andere dieren dan pluimvee, ten hoogste 6 dagen nadat de dieren 
zijn geslacht; of 
 
 iii) ten hoogste 15 dagen nadat de dieren zijn geslacht, wanneer het gaat om uitge-
beend en vacuümverpakt rund- en kalfsvlees.  
 
c) Onmiddellijk na de productie moet gehakt vlees van een onmiddellijke verpakking en/of 
een verpakking worden voorzien en 
 
i) gekoeld worden tot een inwendige temperatuur van ten hoogste 2 ºC voor gehakt 
vlees en 4 °C voor vleesbereidingen; of 
 
ii) ingevroren worden tot een inwendige temperatuur van ten hoogste -18 °C. 
 Deze temperaturen moeten tijdens de opslag en het vervoer worden aangehouden. 
 
3. De volgende voorwaarden zijn van toepassing op de productie en het gebruik van 
separatorvlees dat geproduceerd is  met technieken die de structuur van de voor de productie 
van het separatorvlees gebruikte beenderen niet wijzigen en waarvan het calciumgehalte niet 
aanzienlijk hoger is dan dat van gehakt vlees. 
 a) Grondstoffen die voor uitbening bestemd zijn en afkomstig zijn van een ter plaatste 
gevestigd slachthuis, mogen niet ouder zijn dan zeven dagen; andere voor uitbening 
bestemde grondstoffen mogen niet ouder zijn dan vijf dagen. Pluimveekarkassen mogen echter niet ouder zijn dan 3 dagen. 
 
b) Het separatorvlees moet onmiddellijk na het uitbenen zijn verkregen. 
 
c) Wanneer separatorvlees niet  onmiddellijk na de productie gebruikt wordt, moet het van 
een onmiddellijke verpakking of een verpakking voorzien worden en vervolgens 
gekoeld worden tot een temperatuur van ten hoogste 2 ºC of bevroren worden tot een 
inwendige temperatuur van ten hoogste -18 ºC. Deze voorschriften betreffende de 
temperatuur moeten ook tijdens de opslag en het vervoer nageleefd worden. 
 
 d) Wanneer de exploitant van een levensmiddel enbedrijf analyses heeft uitgevoerd waaruit 
blijkt dat het separatorvlees voldoet aan de microbiologische criteria voor gehakt vlees 
van Verordening (EG) nr. .../2004 *, mag het gebruikt worden in vleesbereidingen die 
duidelijk niet bestemd zijn om te worden geconsumeerd zonder eerst een hitte-behandeling te hebben ondergaan, en in vleesproducten. 
 
e) Separatorvlees waarvoor niet is aangetoond dat het aan de in punt d) bedoelde criteria 
voldoet, mag alleen gebruikt worden voor de productie van hittebehandelde 
vleesproducten in inrichtingen die overee nkomstig deze verordening erkend zijn. 
 
4. De volgende voorschriften zijn van toepassing op de productie en het gebruik van 
separatorvlees dat geproduceerd is met andere dan de in punt 3 genoemde technieken. 
 
a) Grondstoffen die voor uitbening bestemd zijn en afkomstig zijn van een ter plaatste 
gevestigd slachthuis, mogen niet ouder zijn dan zeven dagen; andere voor uitbening 
bestemde grondstoffen mogen niet ouder zijn dan vijf dagen. Pluimveekarkassen mogen echter niet ouder zijn dan 3 dagen. 
 b) Wanneer het separatorvlees niet onmiddellijk na het uitbenen wordt verkregen, moeten 
de beenderen met het restvlees opgeslagen en vervoerd worden bij een temperatuur van 
ten hoogste 2 °C of indien bevroren, bij een temperatuur van ten hoogste -18 °C. 
 
c) Beenderen met restvlees die van bevroren karkassen afkomstig zijn, mogen niet 
opnieuw worden ingevroren. 
 
d) Als het separatorvlees niet binnen één uur  nadat het is verkregen wordt gebruikt, moet 
het onmiddellijk worden gekoeld tot een temperatuur van ten hoogste 2 °C. 
                                                
 
*  Het Publicatiebureau zal het nummer invoegen van de verordening inzake levensmiddelen-
hygiëne. 
 
 e) Indien het separatorvlees na koeling niet binnen 24 uur gebruikt wordt, moet het binnen 
12 uur na de productie worden bevroren en binnen zes uur een inwendige temperatuur 
van ten hoogste -18 °C bereiken. 
 f) Ingevroren separatorvlees moet vóór opslag of vervoer van een onmiddellijke 
verpakking of een verpakking worden voorzien, mag niet langer dan drie maanden 
worden opgeslagen en moet tijdens de opsla g en het vervoer op een temperatuur van ten 
hoogste -18 ºC worden gehouden. 
 
g) Separatorvlees mag alleen worden ge bruik voor de productie van hittebehandelde 
vleesproducten in inrichtingen die overee nkomstig deze verordening erkend zijn. 
 
5. Gehakt vlees, vleesbereidingen en separato rvlees mogen na ontdooien niet opnieuw worden 
ingevroren. 
 
HOOFDSTUK IV: ETIKETTERING  
1. Naast de voorschriften van Richtlijn 2000/13/EG 
1 moeten exploitanten van levens-
middelenbedrijven ervoor zorgen dat zij voldoen aan het voorschrift van punt twee, indien en voorzover de nationale regels van de lidstaat op het grondgebied waarvan het product in de 
handel wordt gebracht dit voorschrijven. 
 
2. Pakketten die bestemd zijn voor de eindgebruiker en die gehakt vlees bevatten van gevogelte 
of eenhoevigen, of vleesbereidingen die separatorvlees bevatten, moeten een opschrift dragen 
waarop staat dat dergelijke producten vóór consumptie gekookt moeten worden. 
                                                
 
1  Richtlijn 2000/13/EG van het Europees Parl ement en de Raad van 20 maart 2000 betreffende 
de onderlinge aanpassing van de wetgeving der lidstaten inzake de etikettering en presentatie 
van levensmiddelen alsmede inzake de daarvoor gemaakte reclame (PB L 109 van 6.5.2000, blz. 29). Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 2003/89/EG (PB L 308 van 25.11.2003, 
blz. 15). 
 
 SECTIE VI: VLEESPRODUCTEN 
 
1. Exploitanten van levensmidd elenbedrijven moeten ervoor zorg en dat de volgende producten 
niet worden gebruikt voor de bereiding van vleesproducten: 
 
a) de voortplantingsorganen van zowel vrouwelijke als mannelijke dieren, met 
uitzondering van de testikels; 
 
b) de organen van het urinaire apparaat, met uitzondering van de nieren en de blaas; 
 
c) het kraakbeen van het strottenhoofd, de luchtpijp en de extralobulaire bronchiën;  
d) de ogen en de oogleden; 
 
e) de externe gehoorgang; 
 f) het hoornachtige weefsel; en 
 g) bij pluimvee, de kop - met uitzondering van de kam en de oorschelpen, de lellen en de 
caruncula -, de slokdarm, de krop, de darmen en de voortplantingsorganen. 
 2. Al het vlees, inclusief gehakt vlees en vleesbereidingen, dat wordt gebruikt voor de 
vervaardiging van vleesproducten, moet voldoen aan de voorschriften voor vers vlees. Gehakt 
vlees en vleesbereidingen die bestemd zijn voor de productie van vleesproducten behoeven 
evenwel niet te voldoen aan andere sp ecifieke voorschriften van sectie V. 
 
 SECTIE VII: LEVENDE TWEEKLEPPIGE WEEKDIEREN 
 
1. Deze sectie is van toepassing op levende twee kleppige weekdieren. Behoudens de bepalingen 
inzake zuivering, is deze sectie ook van toepassing op levende stekelhuidigen, manteldieren en mariene buikpotigen. 
 
2. De hoofdstukken I tot en met VIII zijn van toepassing op dieren die verzameld worden in 
productiegebieden die door de bevoegde autoriteit zijn ingedeeld overeenkomstig 
Verordening (EG) nr. .../2004 
*. Hoofdstuk IX is van toepassing op pectinidae die buiten die 
gebieden worden verzameld. 
 
3. De hoofdstukken V, VI, VIII en IX en punt 3 van hoofdstuk VII zijn van toepassing op de 
kleinhandel. 
 
4. De voorschriften van deze sectie zijn  een aanvulling op Verordening (EG) nr. .../2004 **. 
 a) Voor handelingen die plaatsvinden voordat levende tweekleppige dieren in een 
verzendings- of zuiveringscentrum aankomen, vormen zij een aanvulling op de voorschriften van bijlage I bij die verordening. 
 
b) Voor andere handelingen vormen zij een aa nvulling op de voorschriften van bijlage II 
bij die verordening. 
                                                
 
*  Het Publicatiebureau zal het nummer invoegen va n de verordening inzake de organisatie van 
de officiële controles. 
**  Het Publicatiebureau zal het nummer invoegen van de verordening inzake levensmiddelen-
hygiëne. 
 
 HOOFDSTUK I: ALGEMENE VOORSCHRIFTEN VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN 
VAN LEVENDE TWEEKLEPPIGE WEEKDIEREN 
 
1. Levende tweekleppige weekdieren mogen alleen voor detailverkoop in de handel worden 
gebracht via een verzendingscentrum waar een identificatiemerk moet worden aangebracht 
overeenkomstig hoofdstuk VII. 
 
2. Exploitanten van levensmi ddelenbedrijven mogen een partij levende tweekleppige week-
dieren alleen aanvaarden indien aan de document atievereisten van de punten 3 tot en met 7 is 
voldaan. 
 3. Wanneer een exploitant van een levensmiddelen bedrijf een partij levende tweekleppige week-
dieren van één inrichting naar een andere verplaatst, moet die partij tot en met de aankomst in 
het verzendingscentrum of de verwerkingsinstallatie vergezeld gaan van een 
registratiedocument. 
 4. Het registratiedocument moet zijn opgesteld in  ten minste één officiële taal van de lidstaat 
waar de ontvangende inrichting is gevestigd, en ten minste de hieronder vermelde gegevens 
bevatten.  
a) Wanneer een partij levende tweekleppige weekdieren vanuit een productiegebied wordt 
verstuurd, bevat het registratiedocument ten minste de volgende gegevens: 
 
i) identiteit en adres van de producent; 
 
ii) datum van verzameling; 
 
 iii) ligging van het productiegebied, zo nauwkeurig mogelijk beschreven dan wel 
aangegeven door een codenummer; 
 
iv) gezondheidsstatus va n het productiegebied; 
 
v) soort weekdier en de hoeveelheid; en 
 
vi) bestemming van de partij. 
 
b) Wanneer een partij levende tweekleppige weekdieren vanuit een heruitzettingsgebied 
wordt verstuurd, bevat het registratiedocument ten minste de in punt a) bedoelde gegevens alsook de volgende gegevens: 
 
i) de ligging van het heruitzettingsgebied; en 
 
ii) de duur van de heruitzetting. 
 
c) Wanneer een partij levende tweekleppige weekdieren vanuit een zuiveringscentrum 
wordt verstuurd, bevat het registratiedocument ten minste de in punt a) bedoelde gegevens alsook de volgende gegevens: 
 i) het adres van het zuiveringscentrum; 
 
 ii) de duur van de zuivering; en 
 
iii) de data waarop de partij weekdieren het zuiveringscentrum is binnengekomen en 
weer heeft verlaten. 
 
5. Exploitanten van levensmiddel enbedrijven die partijen levende tweekleppige weekdieren ver-
zenden, moeten de desbetreffende onderdelen van het registratiedocument zo invullen dat ze 
gemakkelijk leesbaar zijn en niet gewijzigd kunnen worden. De exploitanten van de 
levensmiddelenbedrijven die de partijen ontvangen, moeten het document bij ontvangst van 
de partij van een datumstempel voorzien, of de ontvangstdatum op een andere wijze 
registreren. 
 
6. Exploitanten van levensmidd elenbedrijven moeten een afschrift van het registratiedocument 
bewaren gedurende ten minste twaalf maanden na  de verzending of de ontvangst van de partij 
(of zoveel langer als de bevo egde autoriteit vaststelt). 
 7. Indien echter:   
 a) het personeel voor het verzamelen van levende tweekleppige weekdieren, tevens is 
belast met het beheer van het verzendingscentrum, het zuiveringscentrum, het 
heruitzettingsgebied of de verwerkingsinrichting van ontvangst van de levende tweekleppige weekdieren; en 
 
b) één enkele bevoegde autoriteit toezicht houdt op alle betrokken inrichtingen,  
 
zijn er geen registratiedocumenten vereist, op voorwaarde dat de betrokken autoriteit met het 
achterwege blijven van deze documenten instemt.  
 
 HOOFDSTUK II: HYGIËNEVOORSCHRIFTEN VOOR DE PRODUCTIE EN HET 
VERZAMELEN VAN LEVENDE TWEEKLEPPIGE WEEKDIEREN 
 
A. VOORSCHRIFTEN VOOR PRODUCTIEGEBIEDEN  
1. Producenten mogen levende tweekleppige w eekdieren alleen verzamelen in productie-
gebieden met een vaste ligging en vaste grenzen die door de bevoegde autoriteit, waar nodig 
in samenwerking met de exploitanten van levensmiddelenbedrijven, overeenkomstig 
Verordening (EG) nr. .../2004 
* in klasse A, klasse B of  klasse C zijn ingedeeld. 
 
2. Exploitanten van levensmidd elenbedrijven mogen levende tweekleppige weekdieren die in 
een klasse A-productiegebied zijn verzameld voor menselijke consumptie in de handel 
brengen als zij aan de voorschriften van hoofdstuk V voldoen. 
 
3. Exploitanten van levensmidd elenbedrijven mogen levende tweekleppige weekdieren die in 
een klasse B-productiegebied zijn verzameld all een na behandeling in een zuiveringscentrum 
of na heruitzetting voor menselijke consumptie in de handel brengen. 
 4. Exploitanten van levensmidd elenbedrijven mogen levende tweekleppige weekdieren die in 
een klasse C-productiegebied zijn verzameld alleen na een ruime heruitzettingsperiode 
overeenkomstig punt C van dit hoofdstuk voor mens elijke consumptie in de handel brengen. 
                                                
 
*  Het Publicatiebureau zal het nummer invoegen va n de verordening inzake de organisatie van 
de officiële controles. 
 
 5. Na zuivering of heruitzetting moeten levende tweekleppige weekdieren uit de productie-
gebieden van klasse B en klasse C aan de voorschriften van hoofdstuk V voldoen. Uit 
dergelijke gebieden afkomstige levende tweek leppige weekdieren die niet gezuiverd of 
heruitgezet zijn, mogen evenwel naar een verwerkende inrichting worden verzonden, waar zij een behandeling ondergaan om pathogene micro-organismen te elimineren (in voorkomend 
geval, na verwijdering van zand, slik of slijm in dezelfde of een andere inrichting). De 
toegestane behandelingsmethoden zijn de volgende: 
 
a) sterilisatie in hermetisch afgesloten recipiënten; en 
 
b) warmtebehandelingen: 
 
i) onderdompeling in kokend water zolang als nodig is om ervoor te zorgen dat de 
kerntemperatuur van het vlees van de weekdieren ten minste 90° bedraagt, en 
handhaving van deze minimale kerntemperat uur gedurende ten minste 90 seconden, 
 
ii) koken gedurende 3 tot 5 minuten in een gesloten recipiënt waarin de temperatuur 
tussen 120 en 160 °C en de druk tussen 2 en 5 kg/cm2 ligt, gevolgd door verwijdering 
van de schelpen en vriezen van het vlees tot een kerntemperatuur van -20 °C, 
 
iii) koken met stoom onder druk in een gesloten recipiënt waarbij ten minste wordt 
voldaan aan de onder i) bedoelde eisen inzake kooktijd en kerntemperatuur van het 
vlees van de weekdieren. Er moet een gev alideerde methode worden gebruikt. Er 
moeten procedures worden ingevoerd die gebaseerd zijn op de HACCP-beginselen, 
om er zeker van te zijn dat de warmte gelijkmatig wordt verdeeld . 
 
 6. Exploitanten van levensmiddelenbedrijven mogen geen levende tweekleppige weekdieren 
produceren of verzamelen in gebieden die niet d oor de bevoegde autoriteit ingedeeld zijn of om 
gezondheidsredenen ongeschikt zijn. Zij moeten  rekening houden met alle informatie over de 
geschiktheid van gebieden voor productie en verzameling, waaronder informatie uit eigen 
onderzoek en van de bevoegde autoriteit. Zij moeten die informatie, met name informatie over 
milieutechnische en meteorologische omstandighe den, gebruiken om te bepalen welke behan-
deling het best op de verzamelde partijen kan worden toegepast.  
 B. VOORSCHRIFTEN VOOR HET VERZAMELEN  EN HANTEREN NA HET VERZAMELEN 
 Exploitanten van levensmiddelenbedrijven die le vende tweekleppige weekdieren verzamelen of 
onmiddellijk na het verzamelen, hanteren, moeten erv oor zorgen dat aan de volgende voorschriften 
wordt voldaan. 
 1. De verzameltechnieken en de verdere behandeli ng mogen niet resulteren in extra verontreiniging 
of te sterke beschadiging van de schelpen of de weefsels van de levende tweekleppige week-
dieren, en mogen niet leiden tot andere wijziginge n die ernstig afbreuk doen aan de mogelijkheid 
om de weekdieren te zuiveren, te verwerken of opnieuw uit te zetten. De exploitanten van 
levensmiddelenbedrijven 
 
a) moeten de levende tweekleppige weekdier en op adequate wijze beschermen tegen over-
dreven druk, schuring of trilling; 
 
b) mogen de levende tweekleppige weekdieren niet blootstellen aan extreme temperaturen; 
 
c) mogen de levende tweekleppige weekdieren  niet opnieuw onderdompelen in water dat de 
oorzaak kan zijn van extra verontreiniging; en 
 d) moeten, wanneer de verwatering op natuurlijke gronden plaatsvindt, alleen gebieden 
gebruiken die de bevoegde autoriteit heeft ingedeeld als gebied van klasse A. 
 
 2. De vervoermiddelen moeten een adequate wateraf voer mogelijk maken en zo uitgerust zijn dat de 
dieren maximale overlevingskansen hebben en verontreiniging wordt voorkomen.  
 
C. VOORSCHRIFTEN VOOR HET HERUITZETTEN VAN LEVENDE TWEEKLEPPIGE 
WEEKDIEREN 
 
Exploitanten van levensmiddelenbedrijven die le vende tweekleppige weekdieren heruitzetten, 
moeten ervoor zorgen dat aan de volgende voorschriften wordt voldaan.  
1. Zij mogen alleen gebieden gebruiken die door  de bevoegde autoriteit voor heruitzetting van 
levende tweekleppige weekdieren zijn erkend. Deze gebieden moeten duidelijk zijn 
afgebakend met boeien, palen en andere verankerde materialen. Tussen heruitzettings-
gebieden onderling en tussen heruitzettingsgebieden en productiegebieden moet een minimumafstand in acht genomen worden om ervoor te zorgen dat het risico van verspreiding 
van een verontreiniging zo klein mogelijk is . 
 
2. Bij het heruitzetten toegepaste technieken moeten optimale zuiveringsomstandigheden garan-
deren. Exploitanten van levensmiddelenbedrijven 
 
a) moeten bij het hanteren van levende tweekleppige weekdieren die bestemd zijn om weer 
te worden uitgezet technieken gebruiken die hervatting van de voedselopname via 
filtrering na onderdompeling in natuurlijk water mogelijk maken; 
 
b) mogen levende tweekleppige weekdieren niet in een zodanige concentratie uitzetten dat 
zuivering onmogelijk wordt; 
 
c) moeten levende tweekleppige weekdieren in het heruitzettingsgebied in zeewater 
onderdompelen gedurende een passende periode die wordt vastgesteld naar gelang van 
de temperatuur van het water, doch die ten mi nste twee maanden moet bedragen, tenzij 
de bevoegde autoriteit op basis van de risicoanalyse van de exploitant van het levensmiddelenbedrijf instemt met een kortere periode; en  
 
 d) moeten ervoor zorgen dat gebieden met een heruitzettingsgebied voldoende van elkaar 
gescheiden worden zodat vermenging van partijen voorkomen wordt; het "all in, all 
out"-systeem moet worden gebruikt zodat een nieuwe partij niet binnengebracht kan 
worden voordat de vorige partij helemaal verwijderd is. 
 
3. Exploitanten van heruitzettingsgebieden dienen permanent de gegevens te registreren die 
betrekking hebben op de oorsprong van de levende tweekleppige weekdieren, de periode 
waarin de weekdieren in het heruitzettingsgebied blijven, het heruitzettingsgebied en de 
verdere bestemming van de partij, zodat deze gegevens door de bevoegde autoriteit kunnen 
worden gecontroleerd.  
 HOOFDSTUK III: STRUCTURELE VOORSCHRIFTEN VOOR VERZENDINGSCENTRA EN 
ZUIVERINGSCENTRA 
 
1. De gebouwen aan de wal moeten zo gelegen zijn dat zij niet kunnen overstromen bij gewone 
vloed, noch door water uit omliggende gebieden.
 
 
2. Bassins en watercontainers moeten aan de volgende eisen voldoen: 
 a) de inwendige oppervlakken moeten glad, hard en ondoordringbaar zijn en gemakkelijk 
gereinigd kunnen worden; 
 
b) zij moeten zo gebouwd zijn dat alle water kan worden afgevoerd; 
 
c) elk punt voor watertoevoer moet zo gelegen zijn dat verontreiniging van het water voor-
komen wordt. 
 
3. Bovendien moeten zuiveringsbassins van zuiveringscentra geschikt zijn voor de hoeveelheid 
die en het soort producten dat gezuiverd moet worden . 
 
 HOOFDSTUK IV: HYGIËNEVOORSCHRIFTEN VOOR VERZENDINGSCENTRA EN 
ZUIVERINGSCENTRA 
 
A. VOORSCHRIFTEN VOOR ZUIVERINGSCENTRA  
 
Exploitanten van levensmiddelenbedrijven die leve nde tweekleppige weekdieren zuiveren moeten 
ervoor zorgen dat aan de volgende voorschriften wordt voldaan. 
 
1. Voordat met de zuivering wordt begonnen, worden de levende tweekleppige weekdieren met 
schoon water van slik en andere vervuiling ontdaan. 
 2. De zuiveringsinstallatie moet zo werken da t de levende tweekleppige weekdieren snel weer 
voedsel kunnen (blijven) opnemen via filtrer ing, residuaire verontreiniging kunnen 
elimineren, niet opnieuw kunnen worden verontreinigd en na zuivering in goede omstandig-
heden in leven kunnen blijven met het oog op onmiddellijke verpakking, opslag en vervoer 
voordat zij in de handel worden gebracht. 
 
3. De te zuiveren hoeveelheid levende tweekleppige weekdieren mag de capaciteit van het 
zuiveringscentrum niet overschrijden. Levende tweekleppige weekdieren moeten continu worden gezuiverd gedurende een periode die lang genoeg is om ze te laten voldoen aan de 
gezondheidsnormen van hoofdstuk V en aan de overeenkomstig Verordening (EG) 
nr. .../2004 
* aangenomen microbiologische normen. 
 
4. Indien een zuiveringsbassin verscheidene pa rtijen levende tweekleppige weekdieren bevat, 
moeten deze van dezelfde soort zijn en moet de duur van de behandeling gebaseerd zijn op de 
tijd die nodig is voor de partij die het langste zuiveringsproces behoeft. 
                                                 
*  Het Publicatiebureau zal het nummer invoegen van de verordening inzake levensmiddelen-
hygiëne. 
 
 5. De containers voor levende tweekleppige weekdieren in zuiveringsinstallaties moeten zo 
gebouwd zijn dat er schoon zeewater doorheen kan stromen. De levende tweekleppige week-
dieren mogen niet in te dikke lagen worden gestapeld, zodat de schelpen zich tijdens het 
zuiveringsproces ongehinderd kunnen openen. 
 
6. In de zuiveringsbassins mogen op het moment waarop levende tweekleppige weekdieren er 
een zuiveringsproces ondergaan, geen schaaldi eren, vissen of andere mariene diersoorten 
aanwezig zijn.  
 
7. Elke verpakking met gezuiverde levende tweekleppige weekdieren die naar een verzendings-
centrum wordt gezonden, moet worden voorzien van een etiket waaruit blijkt dat de week-dieren zijn gezuiverd. 
 
B. VOORSCHRIFTEN VOOR VERZENDINGSCENTRA 
 
Exploitanten van levensmiddelenbedrijven die ee n verzendingscentrum exploiteren moeten aan de 
volgende voorschriften voldoen. 
 1. Het hanteren van levende tweekleppige weekdi eren, met name verwatering, groottesortering, 
onmiddellijke verpakking en verpakking , mag geen verontreiniging van het product 
veroorzaken, noch de houdbaarheid van de weekdieren aantasten. 
 
2. Vóór verzending moeten de schelpen va n levende tweekleppige weekdieren grondig 
gewassen worden met schoon water. 
 
3. Levende tweekleppige weekdieren moeten afkomstig zijn van 
 
a) een productiegebied van klasse A; 
 
b) een heruitzettingsgebied; 
 
 c) een zuiveringscentrum; of 
 
d) een ander verzendingscentrum.  
 4. De voorschriften van de punten 1 en 2 zijn ook van toepassing op verzendingscentra aan 
boord van schepen. Weekdieren die in zulke centra gehanteerd worden moeten afkomstig zijn 
van een productiegebied van klasse A of een heruitzettingsgebied. 
 
HOOFDSTUK V: GEZONDHEIDSNORMEN VOOR LEVENDE TWEEKLEPPIGE 
WEEKDIEREN 
 Exploitanten van levensmiddel enbedrijven moeten ervoor zorgen dat levende tweekleppige 
weekdieren die in de handel worden gebracht voor menselijke consumptie niet alleen voldoen aan 
de overeenkomstig Verordening (EG) nr. .../2004 
* aangenomen microbiologische criteria, maar ook 
aan de normen van dit hoofdstuk. 
 1. De weekdieren moeten de organoleptische kenmerken vertonen die in verband worden 
gebracht met versheid en houdbaarheid, de schelpen moeten vrij zijn van vuil, de dieren moeten adequaat reageren op beklopping en mo eten een normale hoeveelheid lichaamsvocht 
bevatten. 
 2. Zij mogen geen mariene biotoxines bevatten die in totale hoeveelheden (gemeten in het hele 
dier of elk afzonderlijk eetbaar deel) de volgende maximumwaarden overschrijden: 
 
a) voor PSP ("Paralytic Shellfish Poison"), 800 microgram per kilogram; 
 b) voor ASP ("Amnesic Shellfish Poison"), 20 milligram "saxitoxine" per kilogram; 
                                                
 
*  Het Publicatiebureau zal het nummer invoegen van de verordening inzake levensmiddelen-
hygiëne. 
 
 c) voor "okadaic acid", dinophysistoxines en pectenotoxines tezamen, 160 microgram 
"okadaic acid"-equivalent per kilogram; 
 
d) voor yessotoxines, 1 milligram yessotoxine-equivalent per kilogram; en  
e) voor azaspiracides, 160 microgram azaspiracide-equivalent per kilogram. 
 
HOOFDSTUK VI: ONMIDDELLIJKE VERPAKKING EN VERPAKKING VAN LEVENDE 
TWEEKLEPPIGE WEEKDIEREN 
 
1. Oesters moeten met de holle kant naar beneden in de onmiddellijke verpakking worden 
geplaatst. 
 
2. Individuele consumentenverpakkingen van levende tweekleppige weekdieren moeten in het 
verzendingscentrum worden gesloten en moeten  na verzending uit het verzendingscentrum 
gesloten blijven totdat zij voor verkoop aan de eindverbruiker worden gepresenteerd. 
 
HOOFDSTUK VII: AANBRENGEN VAN EEN IDENTIFICATIEMERK EN ETIKETTERING  1. Het etiket, met inbegrip van het identificatiemerk, moet waterbestendig zijn. 
 2. Onverminderd de in bijlage II, sectie I, vermelde algemene voorschriften voor 
identificatiemerken, moet het etiket de volgende gegevens bevatten: 
 
a) de soort tweekleppige weekdieren (gebruikelijke naam en wetenschappelijke naam), en 
 b) de datum van verpakking, met vermelding van ten minste de dag en de maand. 
 
In afwijking van Richtlijn 2000/13/EG mag de datum van minimale houdbaarheid worden 
vervangen door de vermelding "Deze dieren moeten bij verkoop levend zijn". 
 
 3. Het op de verpakking van levende tweekleppige weekdieren die niet in individuele 
consumentenverpakking zijn verpakt, aangebrachte etiket moet door de detailhandelaar 
worden bewaard gedurende ten minste 60 dagen nadat hij de inhoud van de zending heeft 
gesplitst. 
 
HOOFDSTUK VIII: ANDERE VOORSCHIFTEN 
 
1. Exploitanten van levensmidd elenbedrijven die levende tweekleppige weekdieren opslaan en 
vervoeren zorgen ervoor dat deze bewaard wo rden bij een temperatuur die de voedsel-
veiligheid en de houdbaarheid van de weekdieren niet aantast. 
 2. Levende tweekleppige weekdieren mogen niet opnieuw in water worden ondergedompeld of 
met water worden besproeid nadat zij verpakt zijn voor de detailverkoop en het verzendings-
centrum hebben verlaten. 
 
HOOFDSTUK IX: SPECIFIEKE VOORSCHRIFTEN VOOR PECTINIDAE DIE BUITEN INGEDEELDE PRODUCTIEGEBIEDEN VERZAMELD ZIJN 
 Exploitanten van levensmiddelen bedrijven die pectinidae buiten de ingedeelde productiegebieden 
verzamelen of zulke pectinidae hanteren moeten aan de volgende voorschriften voldoen. 
 1. Pectinidae mogen niet in de handel gebracht  worden, tenzij zij overeenkomstig hoofdstuk II, 
punt B verzameld en gehanteerd zijn, en gestaafd door een systeem van interne controles 
voldoen aan de normen van hoofdstuk V. 
 
2. Wanneer de bevoegde autoriteit op grond van gegevens uit officiële toezichtsprogramma's 
visgronden kan indelen, zo nodig in samenwerking met de exploitanten van levens-
middelenbedrijven, zijn de bepalingen van hoofdstuk II, punt A ook van toepassing op 
pectinidae. 
 
 3. Pectinidae mogen alleen via een visveili ng, een verzendingscentrum of een verwerkings-
bedrijf voor menselijke consumptie in de handel worden gebracht. Exploitanten van 
levensmiddelenbedrijven die zulke inrichtingen beheren moeten de bevoegde autoriteit ervan 
in kennis stellen dat zij ook pectinidae hanter en, en wat verzendingscentra betreft, aan de 
desbetreffende eisen van de hoof dstukken III en IV voldoen. 
 
4. De exploitanten van levensmiddelenbedrijven  die pectinidae hanteren, moeten voldoen, 
 
a) aan de in hoofdstuk I, punten 3 tot en met 7, bedoelde documentenvereisten, indien deze 
van toepassing zijn. In dat geval moet in het registratiedocument duidelijk vermeld 
worden waar de pectinidae verzameld zijn; of 
 
b) wat betreft verpakte pectinidae en pectinidae in een onmiddellijke verpakking die een 
gelijkwaardige bescherming biedt als een verpakking, aan de voorschriften van 
hoofdstuk VII betreffende het aanbrengen van een identificatiemerk en etikettering. 
 
SECTIE VIII: VISSERIJPRODUCTEN 
 1. Deze sectie is niet van toepassing op levend in de handel gebrachte tweekleppige weekdieren, 
stekelhuidigen, manteldieren en mariene buikpotigen. Uitgezonderd de hoofdstukken I en II, 
is zij van toepassing op deze dieren wanneer die niet levend in de handel worden gebracht, in welk geval zij verkregen moeten zijn overeenkomstig het bepaalde in sectie VII. 
 
2. Hoofdstuk III, punten A, C en D, hoofdstuk IV en hoofdstuk V zijn van toepassing op de 
detailhandel. 
 
 3. De voorschriften van deze sectie zijn  een aanvulling op Verordening (EG) nr. .../2004 *. 
 
a) Voor inrichtingen, inclusief vaartuigen, die worden gebruikt voor de primaire productie 
en de daarmee samenhangende bewerkingen vormen zij een aanvulling op de voorschriften van bijlage I bij die verordening. 
 
b) Voor andere inrichtingen, inclusief vaartuigen, vormen zij een aanvulling op de 
voorschriften van bijlage II bij die verordening. 
 
4. Wat betreft visserijproducten: 
 a) heeft primaire productie betrekking op het kweken, vangen en verzamelen van levende 
visserijproducten met als doel deze op de markt te brengen; en 
 
b) hebben daarmee samenhangende bewerkingen betrekking op de volgende handelingen 
indien zij aan boord van het vaartuig worden uitgevoerd: doden, verbloeden, koppen, strippen, verwijderen van de vinnen, koelen en het aanbrengen van de onmiddellijke 
verpakking; zij hebben ook betrekking op: 
 
i) het vervoer en de opslag van visserijproducten waarvan de aard niet wezenlijk is 
veranderd, inclusief levende visserijproducten, in viskwekerijen te land, en  
 
ii) het vervoer van visserijproducten waarvan de aard niet wezenlijk is veranderd, 
inclusief levende visserijproducten, van de plaats van productie naar de eerste 
inrichting van bestemming. 
                                                
 
*  Het Publicatiebureau zal het nummer invoegen van de verordening inzake levensmiddelen-
hygiëne. 
 
 HOOFDSTUK I: VOORSCHRIFTEN VOOR VAARTUIGEN 
 
Exploitanten van levensmiddelen bedrijven zorgen ervoor dat: 
 1. vaartuigen die gebruikt worden om visserijproducten in hun natuurlijk milieu te verzamelen, 
dan wel deze producten na het verzamelen te hanteren of te verwerken, voldoen aan de 
structurele en uitrustingsvoorschriften van deel I van dit hoofdstuk; en 
 
2. de bewerkingen aan boord van vaartuigen plaatsvinden in overeenstemming met de 
voorschriften in deel II. 
 I. STRUCTURELE EN UITRUSTINGSVOORSCHRIFTEN 
 
A. Voorschriften voor alle vaartuigen  
 
1. De vaartuigen moeten zodanig ontworpen en gebouwd zijn dat de producten niet 
verontreinigd kunnen worden door lenswater, afva lwater, rook, brandstof, olie, vet of andere 
schadelijke stoffen. 
 2. De oppervlakken waarmee visserijproducten in aanraking komen, moeten bestaan uit 
adequaat, corrosiebestendig materiaal dat glad is en gemakkelijk kan worden schoongemaakt. Beschermlagen moeten duurzaam en niet-toxisch zijn. 
 
3. Uitrusting en gereedschap voor bewerking va n visserijproducten moeten bestaan uit corrosie-
bestendig materiaal dat gemakkelijk kan worden schoongemaakt en ontsmet. 
 4. Wanneer vaartuigen een punt voor waterva ng hebben voor water dat met visserijproducten 
wordt gebruikt, moet die zo gelegen zijn dat verontreiniging van het water voorkomen wordt. 
 
 B. Voorschriften voor vaartuigen die zodanig ontworpen en uitgerust zijn dat verse visserij-
producten gedurende meer dan 24 uur aan boord kunnen worden bewaard 
 
1. Vaartuigen die zodanig ontworpen en uitgerust zijn dat visserijproducten gedurende meer dan 
24 uur aan boord kunnen worden bewaard, moet en uitgerust zijn met ruimen, tanks of 
containers waarin de visserijproducten kunnen worden opgeslagen bij de in hoofdstuk VII 
voorgeschreven temperaturen. 
 
2. Deze ruimen moeten van de machinekamer en van de voor de bemanning bestemde lokalen 
gescheiden zijn door wanden die een voldoende hermetische afsluiting vormen om 
verontreiniging van de opgeslagen visserijprodu cten te voorkomen. De lokalen en recipiënten 
die worden gebruikt voor de opslag van de visser ijproducten, moeten van dien aard zijn dat de 
producten onder bevredigende hygiënische omstandigheden kunnen worden bewaard en dat, 
waar nodig, het smeltwater niet in contact blijft met de producten. 
 
3. Aan boord van vaartuigen die uitgerust zijn om visserijproducten te koelen in gekoeld schoon 
zeewater moeten de tanks uitgerust zijn met een systeem dat een homogene temperatuur in de 
tanks garandeert. De met de hulp van dit syst eem bereikte koeling moet waarborgen dat het 
mengsel van vis en schoon zeewater uiterlijk 6 uur na het vullen tot 3 °C en uiterlijk 16 uur na het vullen tot 0 °C daalt, en de bewaking en, indien nodig, de registratie van de temperatuur 
mogelijk maken. 
 C. Voorschriften voor vriesvaartuigen  
 
Vriesvaartuigen moeten: 
 
1. een vriesinstallatie hebben die krachtig genoeg is om de temperatuur van de producten snel te 
doen dalen tot een kerntemperatuur van ten hoogste -18 °C; 
 
 2. een koelinstallatie hebben die krachtig genoeg is om visserijproducten in de opslagruimen te 
bewaren bij ten hoogste -18 °C. De opslagruim en moeten voorzien zijn van een thermograaf die 
gemakkelijk kan worden afgelezen. De sonde moet  zich bevinden in het gedeelte van het ruim 
waar de temperatuur het hoogste is, en 
 
3. voldoen aan de in punt B, onder 2, vermelde eisen voor vaartuigen die zodanig ontworpen en 
uitgerust zijn dat de verse visserijproducten gedu rende meer dan 24 uur aan boord kunnen worden 
bewaard. 
 D. Voorschriften voor fabrieksvaartuigen   
1. Fabrieksvaartuigen moeten ten minste beschikken over: 
 
a) een ontvangstzone die uitsluitend bestemd is  om visserijproducten aan boord te nemen en 
die zo ontworpen is dat elke aan boord genomen hoeveelheid producten van de volgende hoeveelheid kan worden gescheiden. Deze zone moet gemakkelijk kunnen worden 
gereinigd en zodanig ontworpen zijn dat de producten beschermd zijn tegen zon en slecht 
weer en tegen elke bron van verontreiniging; 
 
b) een hygiënisch systeem voor het vervoer van de visserijproducten van de ontvangstzone 
naar de werkplaats; 
 
c) werkplaatsen die groot genoeg zijn om de bewerking en de verwerking van visserij-
producten onder hygiënische omstandigheden te laten verlopen, die gemakkelijk kunnen 
worden gereinigd en ontsmet en die zodanig ontworpen en ingedeeld zijn dat 
verontreiniging van de producten wordt voorkomen; 
 d) opslagplaatsen voor de eindpr oducten die groot genoeg zijn en die zodanig ontworpen zijn 
dat zij gemakkelijk kunnen  worden gereinigd. Als aan boord  van het vaartuig een installatie 
voor de behandeling van afval in bedrijf is , moet het afval in een afzonderlijk, speciaal 
daarvoor bestemd ruim worden opgeslagen; 
 
 e) een opslaglokaal voor het verpakkingsmateriaal die gescheiden is van de lokalen voor de 
bewerking en de verwerking van de producten; 
 f) speciale voorzieningen om afval en niet v oor menselijke consumptie geschikte visserij-
producten rechtstreeks in zee of, als de omstandigheden dat vereisen, in een uitsluitend 
daarvoor bestemde waterdichte tank te verwijde ren. Als afval met het oog op zuivering aan 
boord worden opgeslagen en behandeld, moeten daarvoor aparte lokalen worden gebruikt; 
 g) een watervang die zich op een zodanige plaats bevindt dat verontreiniging van de 
watervoorraad voorkomen wordt; en 
 
h) een voorziening voor het handenwassen voor het personeel dat blootgestelde visserij-
producten bewerkt, met kranen die zodanig ontworpen zijn dat de verspreiding van 
verontreiniging wordt voorkomen. 
 
2. Fabrieksvaartuigen aan boord waarvan schaal- en schelpdieren en weekdieren worden 
gekookt, gekoeld en in een onmiddellijke verpakking worden geplaatst, behoeven evenwel 
niet aan de voorschriften van punt 1 te voldoen indien geen enkele andere vorm van hanteren 
of verwerking aan boord van die vaartuigen plaatsvindt. 
 
3. Fabrieksvaartuigen waar visserijproducten worden ingevroren, moeten beschikken over 
uitrusting die aan de in punt C, onder 1 en 2, vermelde eisen voor vriesvaartuigen voldoet. 
 II. HYGIËNEVOORSCHRIFTEN 
 
1. De gedeelten van vaartuigen of recipiënte n die bestemd zijn voor de opslag van visserij-
producten dienen, wanneer zij worden gebruikt, schoon te zijn en goed te worden 
onderhouden. Zij mogen met name niet verontreinigd worden door brandstof of lenswater. 
 
 2. Zodra de visserijproducten aan boord zijn, mo eten zij zo snel mogelijk worden beschermd 
tegen verontreiniging en tegen de inwerking van de zon of andere warmtebronnen. Als de 
producten worden gewassen, moet daarvoor gebruik worden gemaakt van drinkwater of, in 
elk geval, van schoon water. 
 
3. De visserijproducten moeten zodanig worden gehanteerd en opgeslagen dat beschadiging 
wordt voorkomen. Degenen die de producten hanteren, mogen gebruik maken van gepunt 
gereedschap om grote vissen of vissen waar aan zij zich kunnen verwond en te verplaatsen, 
mits het vlees van de producten niet wordt beschadigd. 
 
4. De visserijproducten moeten, tenzij zij levend worden bewaard, zo snel mogelijk na het aan 
boord brengen worden gekoeld. Als de visserijproducten niet kunnen worden gekoeld, moeten 
zij zo snel mogelijk aan land worden gebracht. 
 
5. Het ijs dat gebruikt wordt voor het koelen van visserijproducten moet afkomstig zijn van 
drinkwater of schoon water. 
 
6. Wanneer de vis aan boord wordt ontkopt en/of gestript, moeten die bewerkingen zo snel 
mogelijk na het vangen onder hygiënische omstandigheden worden uitgevoerd en moeten de producten onmiddellijk en grondig met drinkwater of schoon water worden afgespoeld. De 
ingewanden en de delen van de vis die een gevaar kunnen vormen voor de volksgezondheid moeten in dat geval zo spoedig mogelijk worden verwijderd en gescheiden worden gehouden 
van de voor menselijke consumptie bestemde  producten. Voor menselijke consumptie 
bestemde levers, kuit en hom moeten onder ijs worden bewaard bij de temperatuur welke die 
van smeltend ijs benadert, of worden ingevroren. 
 7. Wanneer de hele vis die bestemd is voor de bereiding van conserven, wordt ingevroren in 
pekel, moet het product op een temperatuur va n ten hoogste -9 ºC worden gebracht. De pekel 
mag voor de vis geen bron van verontreiniging zijn.  
 
 HOOFDSTUK II: VOORSCHRIFTEN BIJ EN NA HET AANLANDEN 
 
1. Exploitanten van levensmiddel enbedrijven die verantwoordelijk zijn voor het lossen en het 
aanlanden van visserijproducten moeten:  
a) erop toezien dat de voorzieningen voor het lossen en aanlanden die in contact komen 
met de visserijproducten bestaan uit materiaal  dat gemakkelijk kan worden gereinigd en 
ontsmet en dat deze voorzieningen in een goede staat van onderhoud verkeren en 
schoon zijn; en 
 
b) verontreiniging van visserijproducten bij het lossen en aanlanden voorkomen, met name 
door: 
 
i) ervoor te zorgen dat het lossen en het aanlanden snel geschieden; 
 
ii) de visserijproducten onverwijld in een beschermde omgeving onder te brengen bij 
de in hoofdstuk VII gespecificeerde temperatuur; en 
 iii) geen voorzieningen te gebruiken en geen  behandelingen uit te voeren die de eet-
bare delen van de visserijproducten onnodig kunnen aantasten. 
 2. Exploitanten van levensmidd elenbedrijven die verantwoordelijk zijn voor afslagen en 
groothandelsmarkten, of gedeelten daarvan, waar visserijproducten met het oog op verkoop 
worden uitgestald, moeten ervoor zorgen dat aan de volgende voorschriften voldaan wordt: 
 
a) i) Zij moeten beschikken over afslu itbare voorzieningen voor de gekoelde opslag 
van aangehouden visserijproducten, en apar te afsluitbare voorzieningen voor de 
opslag van voor menselijke consumptie ongeschikt verklaarde visserijproducten. 
 
 ii) Indien de bevoegde autoriteit dit verla ngt, moet er een afsluitbare voorziening of, 
waar nodig, een apart lokaal met een ad equate uitrusting beschikbaar zijn die 
uitsluitend door de bevoegde autoriteit mag worden gebruikt. 
 b) wanneer er visserijproducten worden uitgestald of opgeslagen: 
 
i) mogen de lokalen niet voor andere doeleinden worden gebruikt; 
 
ii) mogen voertuigen waarvan de uitlaatgassen een negatieve invloed kunnen hebben 
op de kwaliteit van de visserijproducten geen toegang hebben tot de lokalen; 
 iii) mogen personen die toegang hebben tot de lokalen geen andere dieren 
binnenbrengen; en 
 
iv) moeten de lokalen goed verlicht zijn om officiële controles te vergemakkelijken.  
 3. Wanneer koeling aan boord van het vaartuig niet mogelijk is, moeten verse visserijproducten, 
tenzij zij levend worden bewaard, zo snel mogelijk na het aanlanden worden gekoeld en worden opgeslagen bij een temperatuur welke die van smeltend ijs benadert. 
 
4. Exploitanten van levensmidd elenbedrijven werken samen met de relevante bevoegde autori-
teiten, zodat deze overeenkomstig Verordening (EG) nr. .../2004 
* de officiële controles 
kunnen uitvoeren, in het bijzonder wat betreft de procedures voor de kennisgeving van het 
aanlanden van visserijproducten die nodig worden geacht door de bevoegde autoriteit van de 
lidstaat waarvan het vissersvaartuig de vlag vo ert of door de bevoegde autoriteit van de 
lidstaat waar de visserijproducten aan land worden gebracht. 
                                                 
*  Het Publicatiebureau zal het nummer invoegen va n de verordening inzake de organisatie van 
de officiële controles. 
 
 HOOFDSTUK III: VOORSCHRIFTEN VOOR INRICHTINGEN, INCLUSIEF VAARTUIGEN, 
WAAR VISSERIJPRODUCTEN WORDEN GEHANTEERD 
 
Exploitanten van levensmiddelen bedrijven moeten ervoor zorgen dat in inrichtingen waar 
visserijproducten worden gehanteerd wordt voldaan aan de volgende voorschriften, voorzover die 
toepasselijk zijn. 
 
A. VOORSCHRIFTEN VOOR VERSE VISSERIJPRODUCTEN 
 
1. Wanneer gekoelde, onverpakte producten niet onm iddellijk na aankomst in een inrichting aan 
land worden gedistribueerd, verzonden, bewerkt of  verwerkt, moeten zij in een passend lokaal 
onder ijs worden opgeslagen. Het ijs moet zo vaak als nodig worden vervangen. Verpakte 
verse visserijproducten moeten worden gekoeld tot een temperatuur welke die van smeltend 
ijs benadert. 
 
2. Bij bewerkingen zoals koppen en strippen moet de nodige hygiëne in acht worden genomen. 
Wanneer strippen vanuit technisch en commercieel oogpunt mogelijk is, moet dit zo snel 
mogelijk na het vangen of het lossen geschieden. De producten moeten onmiddellijk na de bewerking grondig worden gewassen met drinkwater of, aan boord van vaartuigen, schoon water. 
 3. Bewerkingen zoals fileren en in moten verdelen dienen op zodanige wijze te worden 
uitgevoerd dat verontreiniging of bevuiling van de filets en de moten wordt voorkomen. Filets 
en moten mogen niet langer op de werktafel blijven dan nodig is voor de bewerking. Filets en 
moten moeten in een onmiddellijke verpakking worden geplaatst en, indien nodig, worden 
verpakt, en moeten zo spoedig mogelijk na de bewerking worden gekoeld. 
 
 4. De voor de verzending of opslag van onverpakte bewerkte verse, onder ijs bewaarde 
visserijproducten gebruikte recipiënten moeten  op zodanige wijze vervaardigd zijn dat 
gewaarborgd is dat het smeltwater niet  in contact met de producten blijft. 
 5. Hele en gestripte verse visserijproducten mogen aan boord van het vaartuig in gekoeld water 
vervoerd en opgeslagen worden. Zij mogen ook na het aanlanden in gekoeld water verder 
vervoerd worden, ook vanaf aquacultuurbedrijven, tot aan de eerste inrichting op het 
vasteland waar een andere activiteit dan vervoer of sorteren wordt verricht. 
 
B. VOORSCHRIFTEN VOOR INGEVROREN PRODUCTEN 
 Inrichtingen op het vasteland die visserijproduct en invriezen, moeten beschikken over vries-
installaties die in overeenstemming zijn met de voorschriften voor vriesvaartuigen in hoofdstuk I, 
deel I.C, punten 1 en 2. 
 
C. VOORSCHRIFTEN VOOR MECHANISCH GESCHEIDEN VISSERIJPRODUCTEN  
Exploitanten van levensmiddelenbedrijven di e mechanisch gescheiden visserijproducten 
vervaardigen, moeten ervoor zorgen dat wordt voldaan aan de volgende voorschriften.  
1. De gebruikte grondstoffen moeten voldoen aan de volgende voorschriften. 
 
a) Voor de productie van mechanisch gesc heiden visserijproducten mogen alleen hele 
vissen en de na het fileren overb lijvende graten worden gebruikt. 
 
b) De grondstoffen mogen geen ingewanden bevatten. 
 
 2. Het vervaardigingsprocédé moet voldoen aan de volgende voorschriften. 
 
a) Het mechanisch van de graten scheiden moet zo snel mogelijk na het fileren 
plaatsvinden. 
 
b) Indien de hele vis wordt gebruikt, moet  die vooraf worden gestript en gewassen. 
 
c) De mechanisch gescheiden visserijproducten moeten zo spoedig mogelijk na de 
productie worden ingevroren of worden verw erkt in een product dat bestemd is om te 
worden ingevroren of een stabiliserende behandeling te ondergaan. 
 D. VOORSCHRIFTEN MET BETREKKING TOT PARASIETEN 
 
1. De volgende visserijproducten moeten geduren de ten minste 24 uur worden ingevroren bij 
een temperatuur van ten hoogste -20 °C in alle  delen van het product; deze behandeling moet 
worden toegepast op het rauwe product of op het eindproduct:  
a) visserijproducten bestemd om rauw of vrijwel rauw te worden verbruikt;  b) visserijproducten van de volgende soorten, als zij een koud rookproces moeten 
ondergaan waarbij de inwendige temperatuur van het visserijproduct niet meer dan 60 °C bedraagt: 
 
i) haring, 
 
ii) makreel,  
iii) sprot, 
 
iv) (wilde) Atlantische en Pacifische zalm; en 
 
 c) gemarineerde en/of gezouten visserijproducten indien de toegepaste bewerking niet 
volstaat om de larven van nematoden te vernietigen. 
 
2. Exploitanten van levensmidd elenbedrijven behoeven de krachtens punt 1 vereiste bewerking 
niet uit te voeren indien: 
 
a) uit de beschikbare epizoötiologische gege vens blijkt dat de visgronden van oorsprong 
geen gevaar voor de gezondheid opleveren wat de aanwezigheid van parasieten betreft; 
en 
 
b) de bevoegde autoriteit zulks toestaat. 
 
3. Behalve bij levering aan de eindverbruiker moet en de in punt 1 bedoelde visserijproducten, 
wanneer zij in de handel worden gebracht, vergezeld gaan van een door de fabrikant 
afgegeven document waarin is aangegeven welke behandeling is toegepast. 
 HOOFDSTUK IV: VOORSCHRIFTEN VOOR VERWERKTE VISSERIJPRODUCTEN 
 Exploitanten van levensmiddelen bedrijven die schaal- en weekdieren koken, moeten aan de 
volgende voorschriften voldoen. 
 1. Na het koken moeten de producten snel worden  afgekoeld. Hiervoor moet drinkwater of, aan 
boord van schepen, schoon water  worden gebruikt. Als geen andere conserveringsmethoden 
worden gebruikt, moet de afkoeling worden voortgezet totdat een temperatuur is bereikt 
welke die van smeltend ijs benadert. 
 
 2. De schalen en schelpen moeten op hygiënische wijze worden verwijderd, waarbij veront-
reiniging van het product moet worden voorkomen. Als dit met de hand gebeurt, moet het 
personeel de handen zeer zorgvuldig wassen. 
 3. Na het verwijderen van schalen of schelpen  moeten de gekookte producten onmiddellijk 
worden ingevroren, of zo snel mogelijk worden gekoeld tot de in hoofdstuk VII vermelde 
temperatuur. 
 
HOOFDSTUK V: GEZONDHEIDSNORMEN VOOR VISSERIJPRODUCTEN 
 
Exploitanten van levensmiddelen bedrijven moeten ervoor zorgen dat visserijproducten die voor 
menselijke consumptie in de handel worden gebracht , naargelang van de aard van het product of de 
soort, niet alleen voldoen aan de overeenkomstig Verordening (EG) nr. .../2004 
* aangenomen 
microbiologische criteria, maar ook aan de normen van dit hoofdstuk. 
 
A. ORGANOLEPTISCHE EIGENSCHAPPEN VAN VISSERIJPRODUCTEN  
Exploitanten van levensmiddelen bedrijven moeten een organoleptisch onderzoek van de visserij-
producten uitvoeren. Daarbij moet er met name op  worden toegezien dat de visserijproducten vol-
doen aan alle versheidsnormen. 
 B. HISTAMINE 
 
Exploitanten van levensmiddelenbedrijven mo eten ervoor zorgen dat de grenswaarden voor 
histamine niet worden overschreden. 
                                                
 
*  Het Publicatiebureau zal het nummer invoegen van de verordening inzake levensmiddelen-
hygiëne. 
 
 C. TOTALE VLUCHTIGE BASESTIKSTOF 
 
Onverwerkte visserijproducten mogen  niet in de handel worden gebracht indien uit chemische tests 
is gebleken dat de maximumwaarden voor TVB-N of TMA-N zijn overschreden.  
D. PARASIETEN 
 
Exploitanten van levensmiddelen bedrijven moeten ervoor zorgen dat vis en visserijproducten, 
voordat zij in de handel worden gebracht, zijn on derworpen aan een visuele controle ter opsporing 
van zichtbare parasieten. Duidelijk met parasieten  verontreinigde visserijp roducten mogen zij niet 
in de handel brengen voor menselijke consumptie.  
E. VOOR DE VOLKSGEZONDHEID SCHADELIJKE TOXINES 
 
1. Visserijproducten afkomstig van giftige vis van de volgende families mogen niet in de handel 
worden gebracht: Tetraodontidae, Molidae, Diodontidae en Canthigasteridae. 
 
2. Visserijproducten die biotoxines, zoals cigu atoxine of spierverlamme nde toxines bevatten, 
mogen niet in de handel worden gebracht. Visserijproducten op basis van tweekleppige weekdieren, stekelhuidigen, manteldieren en mariene buikpotigen mogen wel in de handel 
worden gebracht, indien zij geproduceerd zijn overeenkomstig sectie VII en voldoen aan de in hoofdstuk V, punt 2, van die sectie vastgestelde normen. 
 
 HOOFDSTUK VI: ONMIDDELLIJKE VERPAKKING EN VERPAKKING VAN VISSERIJ-
PRODUCTEN 
 
1. De recipiënten waarin verse visserijproduc ten onder ijs worden bewaard, moeten water-
bestendig zijn en zodanig geconstrueerd zijn dat het smeltwater niet in contact met de 
producten blijft . 
 
2. Bevroren blokken die geproduceerd zijn aan boord van vaartuigen moeten van een adequate 
onmiddellijke verpakking worden voorzien voordat zij aan land worden gebracht. 
 
3. Wanneer visserijproducten aan boord van het vaartuig van een onmiddellijke verpakking 
worden voorzien, zien de exploitanten van levensmiddelenbedrijven erop toe dat het materiaal 
voor onmiddellijke verpakking: 
 
a) geen bron van besmetting vormt; 
 b) op zodanige wijze wordt opgeslagen dat het niet kan worden verontreinigd; 
 c) indien het bestemd is voor hergebruik, gemakkelijk kan worden schoongemaakt en, 
indien nodig, ontsmet. 
 HOOFDSTUK VII: OPSLAG VAN VISSERIJPRODUCTEN 
 
Exploitanten van levensmiddelenbe drijven die visserijproducten opslaan, moeten ervoor zorgen dat 
wordt voldaan aan de volgende voorschriften. 
 1. Verse visserijproducten, ontdooide onverwerkt e visserijproducten en gekookte en gekoelde 
producten van schaal- en weekdieren moeten op een temperatuur welke die van smeltend ijs 
benadert, worden gehouden. 
 
 2. Ingevroren visserijproducten moeten op een te mperatuur van ten hoogste -18 °C in alle delen 
van het product worden gehouden; hele in pekel ingevroren vissen die voor de vervaardiging 
van conserven bestemd zijn, mogen worden bewaard bij een temperatuur van ten hoogste 
-9 °C. 
 
3. Levend bewaarde visserijproducten moeten worden bewaard bij een temperatuur en op een 
manier die de voedselveiligheid of de houdbaarheid ervan niet aantast. 
 
HOOFDSTUK VIII: VERVOER VAN VISSERIJPRODUCTEN 
 
Exploitanten van levensmiddelenbe drijven die visserijproducten vervoeren, moeten ervoor zorgen 
dat wordt voldaan aan de volgende voorschriften. 
 
1. Visserijproducten moeten tijdens het vervoer op de vereiste temperatuur worden gehouden. In 
het bijzonder geldt het volgende: 
 a) verse visserijproducten, ontdooide onverwerkte visserijproducten en gekookte en 
gekoelde producten van schaal- en weekdieren moeten op een temperatuur welke die van smeltend ijs benadert, worden gehouden; 
 
 b) ingevroren visserijproducten, met uitzonder ing van in pekel ingevroren vis die voor de 
vervaardiging van conserven bestemd is, moeten tijdens het vervoer op een constante 
temperatuur van ten hoogste -18 °C in alle delen van het product worden gehouden met 
eventuele korte schommelingen naar boven van maximaal 3 °C . 
 
2. Exploitanten van levensmidd elenbedrijven behoeven niet aan punt 1, onder b), te voldoen 
wanneer ingevroren visserijproducten van een koelhuis naar een erkende inrichting worden 
gevoerd om er bij aankomst te worden ontdooid met het oog op een bewerking en/of ver-
werking, indien de reisduur kort is en de bevoegde autoriteit zulks toestaat. 
 
3. Indien de visserijproducten onder ijs worden  bewaard, moet ervoor worden gezorgd dat het 
smeltwater niet in contact blijft met de producten. 
 
4. Visserijproducten die bestemd zijn om levend in de handel te worden gebracht, moeten onder 
zodanige omstandigheden worden vervoerd dat de voedselveiligheid of de houdbaarheid 
ervan niet worden aangetast. 
 
SECTIE IX: RAUWE MELK EN ZUIVELPRODUCTEN 
 HOOFDSTUK I: RAUWE MELK - PRIMAIRE PRODUCTIE 
 Exploitanten van levensmiddelen bedrijven die rauwe melk produceren dan wel ophalen, moeten 
ervoor zorgen dat aan de voorschriften van dit hoofdstuk is voldaan. 
 
 I. GEZONDHEIDSVOORSCHRIFTEN VOOR DE PRODUCTIE VAN RAUWE MELK 
 
1. Rauwe melk moet afkomstig zijn van dieren:  
 a) die geen symptomen vertonen van een besmettelijke ziekte die via melk op de mens kan 
worden overgebracht; 
 
b) die in een goede algemene gezondheidstoestand verkeren, geen ziekteverschijnselen 
vertonen die zouden kunnen resulteren in besmetting van de melk en, in het bijzonder, 
niet lijden aan aandoeningen van de voortplantingsorganen waarbij afscheiding 
plaatsvindt, aan darmontsteking waarbij diarree en koorts optreden of aan een zichtbare uierontsteking; 
 
c) die geen uierlesies vertonen wa ardoor de melk kan worden aangetast; 
 
d) waaraan geen verboden stoffen of producten zi jn toegediend of dieren die geen illegale 
behandeling in de zin van Richtlijn 96/23/EG hebben ondergaan; en 
 e) waarvoor in het geval van toediening van toegestane stoffen of producten de daarvoor 
voorgeschreven wachttijd in acht is genomen. 
 
 2. a) Met name geldt met betrekking tot brucellose dat rauwe melk afkomstig moet zijn van: 
 
i) koeien of buffelkoeien die behoren tot een beslag dat in de zin van Richt-
lijn 64/432/EEG 1 brucellosevrij of officieel brucellosevrij is, 
 
ii) schapen of geiten die behoren tot een officieel brucellosevrij of brucellosevrij 
bedrijf in de zin van Richtlijn 91/68/EEG 2, of 
 
iii) vrouwelijke dieren van andere soorten die, wanneer het gaat om soorten die vat-
baar zijn voor brucellose, behoren tot beslagen die regelmatig op deze ziekte 
worden gecontroleerd in het kader van een door de bevoegde autoriteit erkend controleprogramma. 
 
b) Met betrekking tot tuberculose geldt dat rauwe melk afkomstig moet zijn van: 
 
i) koeien of buffelkoeien die behoren tot een beslag dat in de zin van Richt-
lijn 64/432/EEG officieel tuberculosevrij is, of 
 ii) vrouwelijke dieren van andere soorten die, wanneer het gaat om soorten die vat-
baar zijn voor tuberculose, behoren tot beslagen die regelmatig op deze ziekte 
worden gecontroleerd in het kader van een door de bevoegde autoriteit erkend controleprogramma. 
                                                
 
1  Richtlijn 64/432/EEG van de Raad van 26 juni  1964 inzake veterinairrechtelijke vraagstukken 
op het gebied van het intracommunautaire handelsverkeer in runderen en varkens (PB 121 van 
29.7.1964, blz. 1977/64). Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij de Toetredingsakte van 2003. 
2  Richtlijn 91/68/EEG van de Raad va n 28 januari 1991 inzake veterinairrechtelijke 
voorschriften voor het intracommunautaire handelsv erkeer in schapen en geiten (PB L 46 van 
19.2.1991, blz. 19). Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 806/2003 (PB L 
122 van 16.5.2003, blz. 1). 
 
 c) Als op een bedrijf naast runderen ook geiten worden gehouden, moeten ook de geiten 
op tuberculose worden onderzocht en getest. 
 
3. Rauwe melk van dieren die niet voldoen aan de voorschriften van punt 2, kan evenwel met 
toestemming van de bevoegde autoriteit worden gebruikt: 
 
a) in het geval van koeien of buffelkoeien die niet positief hebben gereageerd op een tuber-
culose- of een brucellosetest en geen symptomen van die ziekten vertonen, nadat de 
melk een warmtebehandeling heeft ondergaan die volstaat om een negatieve reactie te 
veroorzaken op een fosfatasetest; 
 b) in het geval van schapen of geiten die niet  positief hebben gereageerd op een brucellose-
test of die in het kader van een goedgekeurd uitroeiingsprogramma tegen brucellose zijn 
gevaccineerd, en geen symptomen van die ziekte vertonen, hetzij: 
 
i) voor de vervaardiging van kaas met een rijpingsperiode van ten minste twee 
maanden, of 
 ii) nadat de melk een warmtebehandeling heeft ondergaan die volstaat om een nega-
tieve reactie te veroorzaken op een fosfatasetest; en 
 c) in het geval van vrouwelijke dieren van andere soorten die niet positief hebben gerea-
geerd op een tuberculose- of een brucellose test en geen symptomen van die ziekten 
vertonen, maar behoren tot een beslag waarbij brucellose of tubercul ose is geconstateerd 
bij de in punt 2, littera a), onder iii), of punt 2, littera b), onder ii), bedoelde controles, 
mits de melk is behandeld om de veiligheid ervan te garanderen. 
 
 4. Rauwe melk van dieren die niet voldoen aan de voorschriften van de punten 1 tot en met 3, in 
het bijzonder dieren die individueel positief hebben gereageerd op de preventieve test op 
tuberculose of op brucellose bedoeld in Richtlijn 64/432/EEG en Richtlijn 91/68/EEG, mag 
niet voor menselijke consumptie worden gebruikt. 
 
5. Dieren die besmet zijn of waarvan vermoed wordt dat zij besmet zijn met een van de in de 
punten 1 en 2 vermelde ziekten, moeten op doeltreffende wijze worden geïsoleerd om 
negatieve gevolgen voor de melk van andere dieren te vermijden. 
 
II. HYGIËNE OP MELKPRODUCTIEBEDRIJVEN 
 A. Voorschriften inzake lokalen en uitrusting  
 
1. Melkinstallaties en de lokalen waar de melk  wordt opgeslagen, gehanteerd of gekoeld, moeten 
zo zijn gelegen en gebouwd dat het gevaar voor verontreiniging van de melk zoveel mogelijk 
wordt beperkt.  
2. De lokalen waar de melk wordt opgeslagen, moeten beschermd zijn tegen ongedierte, goed 
zijn afgescheiden van de lokalen waar de dier en worden gehuisvest en, indien nodig om te 
kunnen voldoen aan de voorschriften van punt B, voorzien zijn van adequate koelapparatuur. 
 
3. Oppervlakken van materieel die bestemd zijn om met melk in contact te komen (gereed-
schappen, recipiënten, tanks enz. die bestem d zijn voor melken, ophalen of vervoer) moeten 
gemakkelijk te reinigen en zo nodig te ontsmetten zijn en goed worden onderhouden. Dat 
houdt in dat glad, afwasbaar en niet-toxisch materiaal wordt gebruikt. 
 
 4. Na gebruik moeten dergelijke oppervlakken gereinigd en, zo nodig, ontsmet worden. Na elke 
rit, of na elke serie ritten wanne er het tijdsverloop tussen loss en en opnieuw laden zeer kort is, 
maar in elk geval ten minste éénmaal per dag, moeten recipiënten en tanks die worden 
gebruikt voor het vervoer van rauwe melk worden gereinigd en op passende wijze ontsmet alvorens opnieuw te worden gebruikt. 
 
B. Hygiëne bij het melken, het ophalen en het vervoer 
 
1. Het melken moet onder hygiënische omstandigheden worden verricht, en er moet in het bij-
zonder op worden toegezien dat: 
 a) voordat met het melken wordt begonnen, de tepels, de uier en de nabijgelegen delen 
schoon zijn, 
 
b) de melk van elk dier op de aanwezigheid van abnormale organoleptische of fysisch-
chemische eigenschappen wordt gecontroleerd, hetzij door de melker, hetzij op een wijze die gelijkwaardige resultaten oplevert, en dat melk met dergelijke eigenschappen 
niet voor menselijke consumptie wordt gebruikt, 
 c) melk van dieren met klinische symptome n van een uierziekte niet voor menselijke 
consumptie wordt gebruikt, behoudens in ove reenstemming met de instructies van een 
dierenarts, 
 
d) dieren die een behandeling hebben ondergaa n waardoor residuen van geneesmiddelen in 
de melk kunnen terechtkomen, kunnen worden opgespoord, en dat van zulke dieren 
verkregen melk vóór het verstrijken va n de voorgeschreven wachttijd niet voor 
menselijke consumptie wordt gebruikt, en 
 
 e) er uitsluitend gebruik wordt gemaakt van speendippers of sprays die door de bevoegde 
autoriteit zijn erkend en zo worden gebrui kt dat ze geen onaanvaardbare gehalten aan 
residuen achterlaten in de melk. 
 2. Na het melken moet de melk onmiddellijk worden opgeslagen in een schoon lokaal die is ont-
worpen en uitgerust om verontreiniging te voorkomen. De melk moet onmiddellijk tot ten 
hoogste 8 °C worden gekoeld wanneer de melk dagelijks wordt opgehaald, en tot ten 
hoogste 6 °C wanneer dat niet het geval is. 
 
3. Tijdens het vervoer moet de koudeketen in st and worden gehouden en bij aankomst in de 
inrichting van bestemming mag de temperatuur van de melk niet meer bedragen dan 10 °C. 
 
4. Exploitanten van levensmidd elenbedrijven behoeven niet te voldoen aan de temperatuur-
voorschriften in de punten 2 en 3 indien de me lk voldoet aan de in deel III vastgestelde 
criteria, en indien: 
 a) de melk binnen twee uur na het melken wordt verwerkt; of 
 b) een hogere temperatuur noodzakelijk is om technologische redenen in verband met de 
vervaardiging van sommige zuivelproducten en de bevoegde autoriteit zulks toestaat. 
 C. Hygiëne van het personeel 
 
1. Personen die betrokken zijn bij het melken en/of het hanteren van rauwe melk, moeten 
geschikte schone kleding dragen. 
 
 2. Personen die betrokken zijn bij het melken, moeten een zeer goede persoonlijke hygiëne in 
acht nemen. Dicht bij de melkplaats moeten geschikte voorzieningen aanwezig zijn om 
degenen die betrokken zijn bij het melken en bi j het hanteren van rauwe melk de gelegenheid 
te geven handen en armen te wassen. 
 
III. CRITERIA VOOR RAUWE MELK 
 
1. Voor rauwe melk gelden de volgende criteria in afwachting van  de vaststelling van normen in 
het kader van een meer specifieke regelgeving inzake de kwaliteit van melk en zuivel-
producten. 
 2. Een representatief aantal steekproefsgewi js genomen monsters van bij melkproductie-
bedrijven opgehaalde rauwe melk moet worden gecontroleerd om na te gaan of de melk aan 
de punten 3 en 4 voldoet. De controles kunnen worden uitgevoerd door of namens: 
 
a) de exploitant van het levensmiddelenbedrijf dat de melk produceert,  
b) de exploitant van het levensmiddelenbedrijf dat de melk ophaalt of verwerkt,  c) een groep exploitanten van levensmiddelenbedrijven, of 
 d) in het kader van de nationale of regionale controleregeling. 
 
 3. a) Exploitanten van levensmiddelenbedrijv en moeten procedures op gang brengen om 
ervoor te zorgen dat rauwe melk voldoet aan de volgende criteria: 
 
i) met betrekking tot rauwe koemelk:  
Kiemgetal bij 30 °C (per ml) 
Aantal somatische cellen (per ml) ≤ 100 000
 (*) 
≤ 400 000 (**) 
 
ii) met betrekking tot rauwe melk van andere diersoorten: 
 
Kiemgetal bij 30 °C (per ml) ≤ 1 500 000 (*) 
 
b) Indien rauwe melk van andere dieren dan koeien bestemd is voor de vervaardiging van 
producten met rauwe melk door middel van een procédé waarbij geen warmte-behandeling plaatsvindt, moeten exploitanten van levensmiddelenbedrijven de nodige 
maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat de gebruikte rauwe melk aan het volgende 
criterium voldoet: 
 
Kiemgetal bij 30 °C (per ml) ≤ 500 000
 (*) 
 
(*) Voortschrijdend meetkundig gemiddelde ove r een periode van twee maanden, met ten 
minste twee monsternemingen per maand. 
(**) Voortschrijdend meetkundig gemiddelde over een periode van drie maanden, met ten 
minste één monsterneming per maand, tenzij de bevoegde autoriteit een andere methode 
voorschrijft om seizoensschommelingen in de productie te verdisconteren. 
 
 4. Onverminderd het bepaalde in Richtlijn 96/ 23/EG, moeten exploitanten van levensmiddelen-
bedrijven procedures op gang brengen om ervoor te  zorgen dat rauwe melk niet in de handel 
wordt gebracht indien: 
 a) de rauwe melk een gehalte aan antibioticaresiduen bevat dat de op grond van 
Verordening (EEG) nr. 2377/90 
1 toegestane gehalten voor één van de in de bijlagen I 
en III bij die verordening geno emde stoffen overschrijdt; of 
 
b) het gecombineerde totaal van antibioticaresiduen hoger is dan enige toegestane 
maximumwaarde. 
 5. Wanneer rauwe melk niet in overeenstemming is met punt 3 of 4 moeten exploitanten van 
levensmiddelenbedrijven de bevoegde autoriteit daarvan in kennis stellen en corrigerende 
maatregelen treffen. 
 
HOOFDSTUK II: VOORSCHRIFTEN INZAKE ZUIVELPRODUCTEN  
I. TEMPERATUURVOORSCHRIFTEN  1. Exploitanten van levensmiddel enbedrijven moeten ervoor zorgen dat de melk, na ontvangst in 
een verwerkende inrichting, snel wordt gekoeld tot ten hoogste 6 graden en bij die temperatuur wordt bewaard tot ze is verwerkt. 
 
2. Exploitanten van levensmidd elenbedrijven mogen evenwel melk bij een hogere temperatuur 
bewaren indien: 
 a) met de verwerking wordt begonnen onmiddellijk na het melken, of binnen vier uur na 
ontvangst in de verwerkende inrichting; of 
                                                
 
1  Verordening (EEG) nr. 2377/90 van de Raad van 26 juni 1990 houdende een communautaire 
procedure tot vaststelling van maximumwaarden voor residuen van geneesmiddelen voor 
diergeneeskundig gebruik in levensmiddele n van dierlijke oorsprong (PB L 224 van 
18.8.1990, blz. 1). Verordening laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 324/2004 van 
de Commissie (PB L 58 van 26.2.2004, blz. 16). 
 
 b) de bevoegde autoriteit een hogere temperat uur toestaat om technische redenen die 
betrekking hebben op de vervaardiging van bepaalde zuivelproducten. 
 
II. VOORSCHRIFTEN VOOR WARMTEBEHANDELING   
1. Wanneer rauwe melk of zuivelproducten een warmtebehandeling ondergaan, moeten 
exploitanten van levensmiddelenbedrijven er op toezien dat daarbij wordt voldaan aan het 
bepaalde in bijlage II, hoofdstuk XI, van Verordening (EG) nr. .../2004 
*. 
 
2. Wanneer overwogen wordt rauwe melk aan een warmtebehandeling te onderwerpen, moeten 
exploitanten van levensmiddelenbedrijven:  
a) rekening houden met de procedures die zijn ontwikkeld volgens de HACCP-beginselen 
overeenkomstig Verordening (EG) nr. .../2004 
*; en 
 
b) voldoen aan alle voorschriften die de bevoegde autoriteit in dit verband kan opleggen 
bij de erkenning van inrichtingen of de uitvoering van controles overeenkomstig 
Verordening (EG) .../2004 **. 
                                                 
*  Het Publicatiebureau zal het nummer invoegen van de verordening inzake levensmiddelen-
hygiëne. 
**  Het Publicatiebureau zal het nummer invoegen va n de verordening inzake de organisatie van 
de officiële controles. 
 
 III. CRITERIA VOOR RAUWE KOEMELK 
 
1. Exploitanten van levensmi ddelenbedrijven die zuivelproducten vervaardigen, moeten 
procedures op gang brengen om ervoor te zorgen dat, onmiddellijk voor verwerking:  
a) rauwe koemelk die gebruikt wordt bij de bereiding van zuivelproducten een kiemgetal 
bij 30 °C heeft van minder dan 300.000 per ml, en 
 
b) verwerkte koemelk die gebruikt wordt bij de bereiding van zuivelproducten een 
kiemgetal bij 30 °C heeft van minder dan 100.000 per ml. 
 2. Indien melk niet voldoet aan de criteria va n punt 1, moet de exploitant van het levens-
middelenbedrijf de bevoegde autoriteit daarva n in kennis stellen en corrigerende maatregelen 
treffen. 
 
HOOFDSTUK III: ONMIDDELLIJKE VERPAKKING EN VERPAKKING  
Het sluiten van de consumentenverpakkingen moet onmiddellijk na het vullen plaatsvinden in de inrichting waar de laatste warmtebehandeling van vloeibare verwerkte zuivelproducten plaatsvindt, 
door middel van een sluiting die besmetting voorkomt. Het sluitingssysteem moet zo zijn 
ontworpen dat na opening het bewijs van opening duidelijk aanwezig en gemakkelijk controleerbaar blijft. 
 
 HOOFDSTUK IV: ETIKETTERING 
 
1. Naast de vermelding van de voorschriften van Richtlijn 2000/13/EG moet en, uitgezonderd in 
de in artikel 13, leden 4 en 5, van die richtlijn bedoelde gevallen, op het etiket duidelijk voorkomen: 
 
a) in het geval van rauwe melk bestemd voor rechtstreekse menselijke consumptie, de ver-
melding "rauwe melk"; 
 
b) in het geval van met rauwe melk bereide producten, waarvan het fabricageprocédé geen 
warmtebehandeling noch een fysische of chemische behandeling omvat, de vermelding "bereid met rauwe melk". 
 
2. De voorschriften van punt 1 zijn van toep assing op producten bestemd voor de detailhandel. 
De term "etikettering" omvat verpakkingen, documenten, borden, etiketten, wikkels of man-
chetten die bij het product zijn gevoegd of ernaar verwijzen. 
 
HOOFDSTUK V: HET AANBRENGEN VAN IDENTIFICATIEMERKEN  In afwijking van de voorschriften van bijlage II, sectie I,  
 1. mag het identificatiemerk, in plaats van een vermelding van het erkenningsnummer van de 
inrichting, een verwijzing bevatten naar de plaats op de onmiddellijke verpakking of de 
verpakking waar het erkenningsnummer van de inrichting is aangegeven; 
 
2. mag het identificatiemerk van flessen die kunnen worden hergebruikt, slechts de initialen van het verzendende land en het erkenningsnummer van de inrichting vermelden. 
 
 SECTIE X: EIEREN EN EIPRODUCTEN 
 
HOOFDSTUK I: EIEREN 
 1. Eieren moeten op het bedrijf van de producent en tot op het moment van verkoop aan de 
consument schoon, droog en vrij van vreemde geuren worden gehouden, en op afdoende 
wijze worden beschermd tegen schokken en rechtstreeks zonlicht. 
 
2. De eieren moeten worden opgeslagen en ver voerd bij een bij voorkeur constante temperatuur 
die de meeste garanties biedt voor het behoud van hun hygiënische kwaliteit. 
 3. De eieren moeten uiterlijk 21 dagen na de legdatum aan de consument worden geleverd. 
 
HOOFDSTUK II: EIPRODUCTEN 
 
I. VOORSCHRIFTEN VOOR INRICHTINGEN  
Exploitanten van levensmiddelenbedrijven dien en ervoor te zorgen dat inrichtingen voor de 
bereiding van eiproducten zo worden gebouwd, ingedeeld en uitgerust dat de volgende handelingen van elkaar gescheiden blijven: 
 1) het wassen, drogen en ontsmetten van vu ile eieren, indien dit wordt uitgevoerd; 
 
2) het breken en opvangen van de inhoud van eieren, alsmede het verwijderen van de delen van 
schalen en vliezen; en 
 3) andere dan de in de punten 1 en 2 bedoelde handelingen. 
 
 II. GRONDSTOFFEN VOOR DE BEREIDING VAN EIPRODUCTEN 
 
Exploitanten van levensmiddelenbedrijven dien en ervoor te zorgen dat grondstoffen voor de 
bereiding van eiproducten aan de  volgende voorschriften voldoen. 
 
1. De schaal van voor de bereiding van eiproducten gebruikte eieren  moet volledig ontwikkeld 
zijn en mag geen gebreken vertonen. Gebarste n eieren mogen echter voor de bereiding van 
eiproducten worden gebruikt, indien de productie-inrichting of het pakstation de eieren 
rechtstreeks aan een verwerkingsinrichting  levert, waar zij zo snel mogelijk moeten worden 
gebroken. 
 2. Vloeibaar ei, verkregen in een daartoe erkende inrichting, mag als grondstof worden gebruikt. 
Vloeibaar ei moet worden verkregen met inachtneming van de in de punten 1, 2, 3, 4 en 7 van 
deel III vastgestelde voorschriften.  
 
III. BIJZONDERE HYGIËNEVOORSCHRIFTEN VOOR DE BEREIDING VAN 
EIPRODUCTEN 
 Exploitanten van levensmiddelenbe drijven dienen ervoor te zorgen dat alle handelingen zo worden 
uitgevoerd dat elke vorm van verontreiniging tijdens de productie, behandeling en opslag van 
eiproducten wordt voorkomen, met name door ervoor te zorgen dat aan de onderstaande voorschriften wordt voldaan. 
 
1. Eieren mogen niet gebroken worden, tenzij ze schoon en droog zijn. 
 
 2. Het breken van de eieren moet zo geschieden dat verontreiniging tot een minimum wordt 
beperkt, met name door het breken afdoende van de andere handelingen te scheiden. 
Gebarsten eieren moeten zo spoedig mogelijk worden verwerkt. 
 3. Andere eieren dan die van kippen, kalkoenen en parelhoenders, moeten afzonderlijk worden 
behandeld en verwerkt. Alle voorzieningen moeten worden schoongemaakt en ontsmet 
voordat weer met de verwerking van eieren van kippen, kalkoenen of parelhoenders wordt 
begonnen. 
 
4. Ei-inhoud mag niet worden verkregen door centrifugering of persing van de eieren, noch door 
centrifugering van de lege schalen om het re sterende eiwit eruit te halen met het oog op 
menselijke consumptie. 
 
5. Na het breken moeten alle delen van de eipr oducten zo spoedig mogelijk worden verwerkt om 
elk microbiologisch risico uit te sluiten of tot een aanvaardbaar niveau te beperken. Een partij 
die niet op afdoende wijze is verwerkt, mag onverwijld een nieuwe verwerking ondergaan in dezelfde inrichting, op voorwaarde dat deze verwerking de partij geschikt maakt voor 
menselijke consumptie. Indien geconstateerd wo rdt dat een partij niet geschikt is voor 
menselijke consumptie, moet ze worden gede natureerd zodat ze niet voor menselijke 
consumptie kan worden gebruikt. 
 6. Voor eiwit dat bestemd is voor de bereiding van gedroogde of gekristalliseerde albumine die 
vervolgens een warmtebehandeling dient te ondergaan, is geen verwerking vereist. 
 
  
7. Indien de ei-inhoud niet onmiddellijk na het breken wordt verwerkt, moet het vloeibaar ei 
bevroren worden of bewaard worden bij een temperatuur van ten hoogste 4°C. Bewaring bij 
4°C vóór verwerking mag niet langer dan 48 uur  duren. Deze voorschriften gelden evenwel 
niet voor producten die ontsuikerd moeten worden, op voorwaarde dat de ontsuikering zo 
spoedig mogelijk plaatsvindt. 
 
8. Producten die niet zijn gestabiliseerd om bij kamertemperatuur te worden bewaard, moeten 
worden afgekoeld tot een temperatuur van ten hoogste 4 °C. Wanneer producten moeten 
worden bevroren, dient zulks onmiddellijk na verwerking te gebeuren. 
 IV. ANALYTISCHE EISEN 
 
1. Het gehalte aan 3 OH-boterzuur mag niet hoger zijn dan 10 mg/kg niet-gemodificeerd 
eiproduct, berekend op de droge stof. 
 2. Het melkzuurgehalte van grondstoffen voor de  productie van eiproducten mag niet hoger zijn 
dan 1 g/kg, berekend op de droge stof. Voor gefermenteerde producten moet evenwel worden 
uitgegaan van de waarde die is gemeten vóór het fermentatieproces. 
 
3. De hoeveelheid resten van schalen, vliezen en eventuele andere deeltjes in het eiproduct mag 
niet groter zijn dan 100 mg per kg eiproduct. 
 
V.
 ETIKETTERING EN HET AANBRENGEN VAN EEN IDENTIFICATIEMERK 
 
1. Naast de in bijlage II, sectie I, vastgestelde algemene voorschriften inzake identificatiemerken 
moeten partijen eiproducten die niet voor de kl einhandel zijn bestemd, maar als ingrediënt 
voor de bereiding van een ander product worden gebruikt, voorzien zijn van een etiket waarop 
is aangegeven bij welke temperatuur de eiproducten moeten worden bewaard en hoe lang ze bij 
die temperatuur houdbaar zijn. 
 
 2. Voor vloeibaar ei moet op het in punt 1 bedoelde etiket ook het volgende staan: "niet-
gepasteuriseerd eiproduct - te behandelen op de  plaats van bestemming" en moeten de datum 
en het tijdstip van het breken worden vermeld. 
 
SECTIE XI: KIKKERBILLETJES EN SLAKKEN 
 
Exploitanten van levensmiddelenbe drijven die kikkerbilletjes of slakken bereiden voor menselijke 
consumptie moeten ervoor zorgen dat aan de volgende voorschriften wordt voldaan. 
 
1. Kikkers en slakken moeten worden gedood in een inrichting die voor dat doel gebouwd, 
ingedeeld en uitgerust is. 
 
2. Een inrichting waarin kikkerbilletjes worden bereid, moet beschikken over een afzonderlijk 
lokaal voor de opslag en het wassen van de levende kikkers en voor het slachten en het uit-
bloeden daarvan. Dit lokaal moet fysiek gescheiden zijn van het bereidingslokaal. 
 3. Kikkers en slakken die anders gestorven zijn dan door doding in de inrichting, mogen niet 
voor menselijke consumptie worden gebruikt. 
 4. Kikkers en slakken moeten steekproefsgewijs  organoleptisch worden onderzocht. Indien bij 
dat onderzoek blijkt dat zij een risico oplever en, mogen zij niet voor menselijke consumptie 
worden gebruikt. 
 
 5. Kikkerbilletjes moeten na de bereiding onmiddellijk overvloedig met stromend drinkwater 
worden gewassen en onmiddellijk worden gekoeld tot de temperatuur welke die van smeltend 
ijs benadert, ofwel worden bevroren tot een  temperatuur van ten hoogste -18 °C, ofwel 
worden verwerkt. 
 
6. De hepatopancreas van slakken moet, indien hij een risico kan opleveren, na de slacht worden 
verwijderd en mag niet voor menselijke consumptie worden gebruikt.  
 
SECTIE XII: GESMOLTEN DIERLIJKE VETTEN EN KANEN 
 
HOOFDSTUK I: VOORSCHRIFTEN VOOR INRICHTINGEN DIE GRONDSTOFFEN VERZAMELEN OF VERWERKEN 
 
Exploitanten van levensmiddelen bedrijven moeten ervoor zorgen dat inrichtingen die grondstoffen 
verzamelen of verwerken voor de productie van gesm olten dierlijke vetten en kanen voldoen aan de 
volgende voorschriften.  
1. Centra voor het verzamelen van grondstoffe n en het verdere transport daarvan naar 
verwerkingsinrichtingen moeten beschikken over voorzieningen voor de opslag van grond-stoffen bij een temperatuur van ten hoogste 7 °C. 
 2. Elke verwerkingsinrichting moet beschikken over: 
 
a) koelvoorzieningen; 
 
 b) een verzendingslokaal, tenzij de inrichting  gesmolten dierlijke vetten alleen als stort-
goed verzendt; en 
 
c) indien nodig, adequate apparatuur voo r de bereiding van producten bestaande uit 
gesmolten dierlijke vetten, vermengd met a ndere levensmiddelen en/of kruiderijen. 
 
3. De onder de punten 1 en 2, onder a), vereiste koelvoorzieningen zijn evenwel niet nodig 
indien de levering van grondstoffen zo is geregeld dat zij nooit zonder actieve koeling worden 
opgeslagen of vervoerd, behoudens het bepaalde in hoofdstuk II, punt 1, onder d). 
 
HOOFDSTUK II: HYGIËNEVOORSCHRIFTEN VOOR DE BEREIDING VAN GESMOLTEN DIERLIJKE VETTEN EN KANEN 
 
Exploitanten van levensmiddelenbedrijven die gesmolten dierlijke vetten en kanen bereiden, 
moeten ervoor zorgen dat voldaan is aan de volgende voorschriften. 
 1. De grondstoffen moeten: 
 a) afkomstig zijn van dieren die geslacht zijn in een slachthuis en die op grond van een 
keuring vóór en na het slachten geschikt voor menselijke consumptie zijn bevonden; 
 b) bestaan uit vetweefsel of beenderen die zo weinig mogelijk bloed en onzuiverheden 
bevatten; 
 
 c) afkomstig zijn van inrichtingen die erkend of geregistreerd zijn op grond van 
Verordening (EG) nr. .../2004 * of op grond van deze verordening; en 
 
d) in goede hygiënische omstandigheden en bij een inwendige temperatuur van ten hoogste 
7 °C worden vervoerd en opgeslagen tot met het smelten wordt begonnen. Grondstoffen 
mogen evenwel zonder actieve koeling word en opgeslagen en vervoerd indien zij 
worden gesmolten binnen 12 uur na de dag waarop zij zijn verkregen. 
 
2. Tijdens het smelten is het gebruik van oplosmiddelen verboden. 
 
3. Wanneer het voor raffinage bestemde vet vo ldoet aan de normen van punt 4 mogen gesmolten 
dierlijke vetten die overeenkomstig de punten 1 en 2 zijn bereid, in dezelfde inrichting of in 
een andere inrichting worden geraffineerd om de fysisch-chemische kwaliteiten ervan te 
verbeteren. 
                                                 
*  Het Publicatiebureau zal het nummer invoegen van de verordening inzake levensmiddelen-
hygiëne. 
 
 4. Gesmolten dierlijke vetten moeten, naar gelang van het type, aan de volgende normen 
voldoen: 
 
 Herkauwers Varkens Andere dierlijke vetten 
 Eetbare talg Talg voor 
raffinage Eetbare vetten Reuzel en 
andere vetten 
voor raffinage Eetbare 
vetten Vetten 
voor 
raffinage 
 Premier 
jus(1) Diversen  Reuzel(2)Diversen     
FFA (m/m % oliezuur) 
maximaal 0,75 1,25 3,0 0,75 1,25 2,0 1,25 3,0 
Peroxidegetal 
maximaal 4 meq/kg 4 meq/kg 6 meq/kg 4 meq/kg 4 meq/kg 6 meq/kg 4 meq/kg 10 meq/kg
Totaal aan onoplos-
bare onzuiverheden maximaal 0,15% maximaal 0,5% 
Geur, smaak, kleur normaal 
(1) Gesmolten dierlijke vetten die zijn verkregen door vers vet van hart, darmvlies, nieren en darmscheil van 
runderen bij lage temperatuur te smelten, alsmede vetten afkomstig uit uitsnijderijen. 
(2) Gesmolten dierlijke vetten die zijn verkregen uit het vetweefsel van varkens. 
 
5. Voor menselijke consumptie bestemde kanen moeten worden opgeslagen overeenkomstig de 
volgende temperatuurvoorschriften. 
 a) Wanneer kanen zijn verkregen bij een te mperatuur van ten hoogste 70 °C, moeten zij 
worden opgeslagen: 
 
i) bij een temperatuur van ten hoogste 7 °C gedurende ten hoogste 24 uur, of 
 
ii) bij een temperatuur van ten hoogste -18 °C. 
 
 b) Wanneer kanen zijn verkregen bij een temperatuur van meer dan 70 °C en ten minste 
10% (m/m) vocht bevatten, moeten zij worden opgeslagen: 
 
i) bij een temperatuur van ten hoogste 7 °C gedurende ten hoogste 48 uur of bij een 
andere tijd/temperatuurcombinatie die een gelijkwaardige garantie biedt, ofwel 
 
ii) bij een temperatuur van ten hoogste -18 °C. 
 
c) Wanneer kanen zijn verkregen bij een temperatuur van meer dan 70 °C en minder dan 
10% (m/m) vocht bevatten zijn er geen specifieke voorschriften van toepassing. 
 
SECTIE XIII: BEHANDELDE MAGEN, BLAZEN EN DARMEN 
 
Exploitanten van levensmiddelenbe drijven die magen, blazen en darmen behandelen, moeten ervoor 
zorgen dat voldaan is aan de volgende voorschriften. 
 1. Dierlijke darmen, blazen en magen mogen alleen op de markt worden gebracht indien: 
 a) zij afkomstig zijn van dieren die geslacht zijn in een slachthuis en die op grond van een 
keuring vóór en na het slachten geschikt voor menselijke consumptie zijn bevonden;  
 b) zij gezouten, verhit of gedroogd zijn; en 
 
c) na de onder b) bedoelde behandeling, doeltreffende maatregelen zijn getroffen om 
nieuwe verontreiniging te voorkomen. 
 
 2. Behandelde magen, blazen en darmen die niet bij omgevingstemperatuur mogen worden 
bewaard, moeten tot het moment van verzending worden opgeslagen en gekoeld met behulp 
van voorzieningen die voor dat doel zijn bestemd. In het bijzonder moeten niet-gezouten of 
niet-gedroogde producten bij een temperatuur van ten hoogste 3 °C worden bewaard.  
 
SECTIE XIV: GELATINE 
 
1. Exploitanten van levensmidd elenbedrijven die gelatine vervaardigen, moeten ervoor zorgen 
dat wordt voldaan aan de voorschriften van deze sectie. 
 
2. In deze sectie wordt onder looiing verstaan: het verharden van huiden door middel van 
plantaardige looimiddelen, chroomzouten of a ndere stoffen als aluminiumzouten, ferrizouten, 
kiezelzouten, aldehyden en chinonen of andere synthetische verhardingsstoffen. 
 
HOOFDSTUK I: VOORSCHRIFTEN VOOR GRONDSTOFFEN 
 1. Voor de vervaardiging van voor gebruik in levensmiddelen bestemde gelatine mogen de 
volgende grondstoffen worden gebruikt:  a) beenderen; 
 b) huiden van als landbouwhui sdier gehouden herkauwers; 
 
c) varkenshuiden; 
 
d) huid van pluimvee; 
 
 e) ligamenten en pezen; 
 
f) huiden van vrij wild; en 
 g) huiden en graten van vis.  
 
2. Het gebruik van huiden die een looiprocédé hebben ondergaan is verboden, ongeacht of dit 
procédé is voltooid. 
 
3. Onder punt 1, a) tot en met e), vermelde grondstoffen moeten afkomstig zijn van dieren die in 
een slachthuis zijn geslacht en die op grond van een keuring vóór en na het slachten geschikt voor menselijke consumptie zijn bevonden; de huiden van vrij wild moeten afkomstig zijn 
van vrij wild dat voor menselijke consumptie geschikt is bevonden. 
 
4. Grondstoffen moeten afkomstig zijn van inrichtingen die erkend of geregistreerd zijn op 
grond van Verordening (EG) nr. .../2004 
* of op grond van deze verordening. 
 
5. Verzamelcentra en leerlooierijen mogen ook grondstoffen voor de vervaardiging van voor 
menselijke consumptie bestemde gelatine le veren indien zij daarvoor door de bevoegde 
autoriteit specifiek worden gemachtigd en zij voldoen aan de volgende voorschriften. 
 a) Zij moeten beschikken over opslaglokaal met een harde vloer en gladde muren die 
gemakkelijk gereinigd en ontsmet kunnen worden en waar, indien nodig, in een 
koelsysteem is voorzien. 
                                                
 
*  Het Publicatiebureau zal het nummer invoegen van de verordening inzake levensmiddelen-
hygiëne. 
 
 b) De opslaglokalen moeten schoon worden gehouden en goed worden onderhouden zodat 
zij geen bron van verontreiniging zijn voor de grondstoffen. 
 
c) Wanneer grondstoffen die niet aan de in  dit hoofdstuk vastgestelde voorschriften 
voldoen, in deze gebouwen worden opgeslagen en/of verwerkt, moeten zij in elk 
stadium van ontvangst, opslag, verwerking en verzending gescheiden worden gehouden 
van grondstoffen die wel aan de voorschriften van dit hoofdstuk voldoen.  
 
HOOFDSTUK II: VERVOER EN OPSLAG VAN GRONDSTOFFEN 
 
1. Grondstoffen die worden afgeleverd bij een verzamelcentrum of leerlooierij of bij de 
gelatineverwerkende inrichting, moeten vergez eld gaan van een document dat de inrichting 
van herkomst vermeldt en de in het aanhangsel bij deze bijlage vermelde gegevens bevat, 
zulks in plaats van het in bijlage II, sectie I, vastgestelde identificatiemerk. 
 
2. Grondstoffen moeten gekoeld of bevroren worden vervoerd en opgeslagen, tenzij zij binnen 
24 uur na verzending worden verwerkt. Ontvette en gedroogde beenderen of beenderlijm, 
gezouten, gedroogde en gekalkte huiden, en met een base of een zuur behandelde huiden mogen evenwel bij omgevingstemperatuur worden vervoerd en opgeslagen. 
 
 HOOFDSTUK III: EISEN MET BETREKKING TOT DE VERVAARDIGING VAN GELATINE 
 
1. Bij de productie van gelatine moet erop worden toegezien dat: 
 
a) alle beendermateriaal van herkauwers da t afkomstig is van dieren die zijn geboren, 
gehouden of geslacht in landen of regio's die op grond van communautaire wetgeving 
als land of regio met een lage BSE-incidentie zijn aangemerkt, wordt onderworpen aan 
een procédé waarbij het beendermateriaal eerst wordt fijngemalen, met heet water wordt 
ontvet en gedurende ten minste twee dagen met verdund zoutzuur (minimumconcentra-
tie 4 % en pH < 1,5) wordt behandeld, en vervolgens gedurende ten minste 20 dagen 
een behandeling ondergaat met een basische verzadigde kalkoplossing (pH > 12,5), in de loop waarvan het materiaal wordt ge steriliseerd bij 138-140 °C gedurende 
4 seconden, of aan een gelijkwaardig erkend procédé; en 
 
b) andere grondstoffen worden behandeld met een  zuur of een base en vervolgens één of 
meer keren worden gespoeld. Daarna wordt de pH aangepast. De gelatine wordt geëxtraheerd door de grondstoffen één of verschillende keren na elkaar te verhitten; het 
extract wordt dan gezuiverd door middel van filtrering en sterilisatie. 
 2. Indien een levensmiddelenbedrijf voor alle gelatine dat het vervaardigt voldoet aan de 
voorschriften inzake voor menselijke consumptie bestemde gelatine, mag het bedrijf niet voor menselijke consumptie bestemde gelatine in dezelfde inrichting vervaardigen en opslaan. 
 
 HOOFDSTUK IV: VOORSCHRIFTEN VOOR EINDPRODUCTEN 
 
Exploitanten van levensmiddelenbedrijven mo eten waarborgen dat gelatine voldoet aan de 
grenswaarden in onderstaande tabel.  
Residu Grenswaarde 
As 1 ppm 
Pb 5 ppm 
Cd 0,5 ppm 
Hg 0,15 ppm 
Cr 10 ppm 
Cu 30 ppm 
Zn 50 ppm 
SO 2 ( Reith Williams) 50 ppm 
H2O2 (Europese Pharmacopee 1986 
(V2O2)) 10 ppm 
 
 
SECTIE XV: COLLAGEEN 
 
1. Exploitanten van levensmidd elenbedrijven die collageen vervaardigen, moeten ervoor zorgen 
dat wordt voldaan aan de voorschriften van deze sectie. 
 2. In deze sectie wordt onder looiing verstaan: het verharden van huiden door middel van 
plantaardige looimiddelen, chroomzouten of a ndere stoffen als aluminiumzouten, ferrizouten, 
kiezelzouten, aldehyden en chinonen of andere synthetische verhardingsstoffen. 
 
 HOOFDSTUK I: VOORSCHRIFTEN VOOR GRONDSTOFFEN 
 
1. Voor de vervaardiging van voor gebruik in levensmiddelen bestemd collageen mogen de 
volgende grondstoffen worden gebruikt:  
a) huiden van als landbouwhui sdier gehouden herkauwers; 
 
b) huiden en beenderen van varkens; 
 
c) huiden en beenderen van pluimvee; 
 d) pezen; 
 
e) huiden van vrij wild; en 
 
f) huiden en graten van vis. 
 
2. Het gebruik van huiden die een looiprocédé he bben ondergaan is verboden, ongeacht of dit 
procédé is voltooid. 
 
3. Onder punt 1, a) tot en met d), vermelde gronds toffen moeten afkomstig zijn van dieren die in 
een slachthuis zijn geslacht en waarvan de karkassen op grond van een antemortem en een 
postmortem keuring geschikt voor menselijke consumptie bevonden zijn; de huiden van vrij 
wild moeten afkomstig zijn van vrij wild dat voor menselijke consumptie geschikt is 
bevonden. 
 
 4. Grondstoffen moeten afkomstig zijn van inrich tingen die erkend of geregistreerd zijn op 
grond van Verordening (EG) nr. .../2004 * of op grond van deze verordening. 
 
5. Verzamelcentra en leerlooierijen mogen ook grondstoffen voor de vervaardiging van voor 
menselijke consumptie bestemd collageen levere n, indien zij daarvoor door de bevoegde 
autoriteit specifiek zijn gemachtigd en zij aan de volgende voorschriften voldoen. 
 
a) Zij moeten beschikken over opslaglokaal met een harde vloer en gladde muren die 
gemakkelijk gereinigd en ontsmet kunnen worden en waar, indien nodig, in een 
koelsysteem is voorzien. 
 b) De opslaglokalen moeten schoon worden gehouden en goed worden onderhouden zodat 
zij geen bron van verontreiniging zijn voor de grondstoffen. 
 
c) Wanneer grondstoffen die niet aan de in  dit hoofdstuk vastgestelde voorschriften 
voldoen, in deze gebouwen worden opgeslagen en/of verwerkt, moeten zij in elk stadium van ontvangst, opslag, verwerking en verzending gescheiden worden gehouden 
van grondstoffen die wel aan de voorschriften van dit hoofdstuk voldoen. 
 HOOFDSTUK II: VERVOER EN OPSLAG VAN GRONDSTOFFEN 
 1. Grondstoffen die worden afgeleverd bij een verzamelcentrum of leerlooierij of bij de 
collageenverwerkende inrichting, moeten vergezeld gaan van een document dat de inrichting 
van herkomst vermeldt en de in het aanhangsel bij deze bijlage vermelde gegevens bevat, 
zulks in plaats van het in bijlage II, sectie I, vastgestelde identificatiemerk. 
                                                
 
*  Het Publicatiebureau zal het nummer invoegen van de verordening inzake levensmiddelen-
hygiëne. 
 
 2. Grondstoffen moeten gekoeld of bevroren worden vervoerd en opgeslagen, tenzij zij binnen 
24 uur na verzending worden verwerkt. Ontvette en gedroogde beenderen of beenderlijm, 
gezouten, gedroogde en gekalkte huiden, en met een base of een zuur behandelde huiden 
mogen evenwel bij omgevingstemperatuur worden vervoerd en opgeslagen. 
 
HOOFDSTUK III: voorschriften vo or de productie van collageen 
 
1. Collageen moet worden vervaardigd via een pr océdé waarbij de grondstof gewassen wordt, de 
pH-waarde met een zuur of een base aangepast wordt en vervolgens één of meer keren 
gespoeld, gefilterd en geëxtrudeerd wordt, dan wel via een erkend gelijkwaardig procédé. 
 2. Na de bij lid 1 bedoelde bewerkingen, kan het collageen gedroogd worden. 
 
3. Indien een exploitant van een levensmiddelenbedrijf voor alle collageen dat hij vervaardigt, 
voldoet aan de voorschriften inzake voor menselijke consumptie bestemd collageen, mag hij 
in dezelfde inrichting ook collageen vervaardigen en opslaan dat niet voor menselijke consumptie bestemd is. 
 
 HOOFDSTUK IV: VOORSCHRIFTEN VOOR EINDPRODUCTEN 
 
Exploitanten van een levensmiddelenbedrijf mo eten waarborgen dat collageen voldoet aan de 
grenswaarden in onderstaande tabel.  
Residu Grenswaarde 
As 1 ppm 
Pb 5 ppm 
Cd 0.5 ppm 
Hg 0,15 ppm 
Cr 10 ppm 
Cu 30 ppm 
Zn 50 ppm 
SO 2 ( Reith Williams) 50 ppm 
H2O2 (Europese Pharmacopee 1986 
(V2O2)) 10 ppm 
 
HOOFDSTUK V: ETIKETTERING  
Op de onmiddellijke verpakking en de verpakking van collageen moet "Voor menselijke 
consumptie geschikt collageen" vermeld staan, alsmede de bereidingsdatum. 
 
 
_______________ 
 
 
 Aanhangsel bij BIJLAGE III  
 
MODEL VAN HET BEGELEIDEND DOCUMENT VOOR GRONDSTOFFEN 
DIE BESTEMD ZIJN VOOR DE PRODUCTIE VAN GELATINE OF COLLAGEEN 
 
I. Identificatie van de grondstoffen 
 
Type producten: ................................................................................................................ ................  
Productiedatum: ................................................................................................................ ................  
Type verpakking: ............................................................................................................... ...............  
Aantal colli:.................................................................................................................. .....................  
Gegarandeerde bewaringstijd:................................................................................................... ........  
Nettogewicht (kg): ............................................................................................................. ...............  
 
II. Herkomst van de grondstoffen 
 Adres(sen) en registratienummer(s) van de  erkende productie-inrichting(en):................................  
............................................................................................................................... ............................  
 III. Bestemming van de grondstoffen
 
 
De grondstoffen worden verzonden: 
van:........................................................................................................................... .........................  
(plaats van lading) 
aan:........................................................................................................................... .........................  
(land en plaats van bestemming) 
 
met het volgende vervoermiddel:................................................................................................ ......  
Naam en adres van de afzender: ................................................................................................. ......  
Naam en adres van de geadresseerde:............................................................................................ ...  
 
 
________________