BESLUIT 2010/179/GBVB

van 11 maart 2010

ter ondersteuning van de wapenbeheersingsactiviteiten van het SEESAC in de westelijke Balkan in het kader van de strategie van de Europese Unie ter bestrijding van de illegale accumulatie van en handel in handvuurwapens en lichte wapens (SALW) en munitie daarvoor

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag betreffende de Europese Unie, en met name op artikel 26, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

De bovenmatige en ongecontroleerde accumulatie en verspreiding van handvuurwapens en lichte wapens (small arms and light weapons — SALW) heeft de onveiligheid in Zuidoost-Europa gevoed, het conflict in de regio verscherpt en de vredesopbouw na het conflict ondermijnd, en vormt daarom een ernstige bedreiging voor de vrede en de veiligheid in de regio.

Een van de doelstellingen van de SALW-strategie van de Europese Unie is de doeltreffende multilaterale aanpak in de hand te werken bij de ontwikkeling van internationale, regionale en interne mechanismen in de Europese Unie en haar lidstaten tegen het aanbod en de destabiliserende verspreiding van SALW en munitie daarvoor. In de SALW-strategie van de Europese Unie wordt de westelijke Balkan tevens aangemerkt als een van de regio’s die het sterkst getroffen worden door de illegale handel en bovenmatige accumulatie van wapens.

Onder auspiciën van het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties (UNDP) en het vroegere Stabiliteitspact voor Zuidoost-Europa (sinds 2008 bekend als de Raad voor regionale samenwerking) werd in Belgrado een „Uitwisselingscentrum voor Zuidoost-Europa en Oost-Europa inzake de beheersing van het aantal handvuurwapens en lichte wapens” (het SEESAC) opgericht. Het SEESAC is gevestigd te Belgrado en bestaat uit een eenheid voor technische bijstand die steun verleent aan een aantal operationele activiteiten op regionaal en nationaal niveau.

In het verleden heeft de Europese Unie het SEESAC ondersteund door Besluit 2002/842/GBVB van de Raad van 21 oktober 2002 betreffende de uitvoering van Gemeenschappelijk Optreden 2002/589/GBVB, verlengd en gewijzigd bij Besluiten 2003/807/GBVB van de Raad van 17 november 2003 en 2004/791/GBVB van de Raad van 22 november 2004. De uitvoering van deze besluiten is positief beoordeeld door de Raad,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

1. De Europese Unie bevordert veiligheid en vrede in de westelijke Balkan door het ondersteunen van effectief multilateralisme en van regionale initiatieven ter zake die gericht zijn op het verminderen van de risico’s die de proliferatie en bovenmatige accumulatie van SALW en de munitie daarvoor vormen voor vrede en veiligheid.

2. Met het oog op de verwezenlijking van de in lid 1 genoemde doelstelling verleent de Europese Unie steun voor een SEESAC-project om de dreiging die SALW vormen voor de veiligheid in de westelijke Balkan te verminderen. De door de Europese Unie te steunen activiteiten hebben de volgende specifieke doelstellingen:

Artikel 2

1. De hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (HV) draagt de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van dit besluit.

2. De technische uitvoering van het in artikel 1, lid 2, bedoelde project wordt toevertrouwd aan het SEESAC. Het voert deze taak uit onder verantwoordelijkheid van de HV. Daartoe treft de HV de nodige regelingen met het SEESAC.

Artikel 3

1. Het financieel referentiebedrag voor de uitvoering van de in artikel 1, lid 2, bedoelde project bedraagt 1 600 000 EUR.

2. De financiering van de in lid 1 gespecificeerde uitgaven wordt beheerd overeenkomstig de procedures en voorschriften die van toepassing zijn op de algemene begroting van de Europese Unie.

3. De Commissie houdt toezicht op het correct beheer van de in lid 1 bedoelde uitgaven. Hiertoe sluit zij een financieringsovereenkomst met het UNDP, dat handelt namens het SEESAC. In de overeenkomst wordt bepaald dat het SEESAC er zorg voor moet dragen dat de EU-bijdrage zichtbaar is in een mate die overeenstemt met haar omvang.

4. De Commissie stelt alles in het werk om de in lid 3 bedoelde financieringsovereenkomst zo spoedig mogelijk na de inwerkingtreding van dit besluit te sluiten. Zij stelt de Raad in kennis van eventuele moeilijkheden daarbij en van de datum van sluiting van de financieringsovereenkomst.

Artikel 4

De HV brengt aan de Raad verslag uit over de uitvoering van dit besluit, op basis van geregelde verslagen die worden opgesteld door het SEESAC. Deze verslagen zullen de basis vormen voor de evaluatie door de Raad. De Commissie brengt verslag uit over de uitvoering van het in artikel 1, lid 2, bedoelde project.

Artikel 5

1. Dit besluit treedt in werking op de dag waarop het wordt vastgesteld.

2. Het verstrijkt 24 maanden na de sluiting van de in artikel 3, lid 3, bedoelde financieringsovereenkomst. Het verstrijkt echter zes maanden nadat het in werking is getreden indien de financieringsovereenkomst niet voor die tijd is gesloten.

Artikel 6

Dit besluit wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie.

BIJLAGE

BIJDRAGE VAN DE EUROPESE UNIE TEN BEHOEVE VAN HET SEESAC-PROJECT BETREFFENDE SALW IN DE WESTELIJKE BALKAN

1. Inleiding

De grootschalige accumulatie van handvuurwapens en lichte wapens (SALW) in Zuidoost-Europa is in de SALW-strategie van de Europese Unie aangemerkt als een belangrijke uitdaging op het gebied van vrede en veiligheid. De historische accumulatie van wapens en munitievoorraden in de landen van de westelijke Balkan heeft tot grote bezorgdheid aanleiding gegeven. De regio wordt niet alleen rechtstreeks getroffen door de proliferatie van SALW en de munitie daarvoor, maar blijft ook een risico vormen in verband met wapenhandel naar conflictgebieden elders.

Momenteel wordt de belangrijkste uitdaging voor de landen van de westelijke Balkan gevormd door de praktische uitvoering van hun juridische en politieke toezeggingen op het gebied van SALW-beheersing, met inbegrip van het actieprogramma van de VN inzake SALW en het internationaal markerings- en traceringsinstrument (ITI).

Om het risico van SALW-proliferatie zoveel mogelijk te beperken, is het daarom van essentieel belang de veiligheid van de bestaande SALW- en munitievoorraden te vergroten, overschotten te vernietigen en te voorzien in stringentere SALW-controles, onder meer door het ITI op regionaal niveau toe te passen en het registratieproces te verbeteren. Deze doelstellingen en activiteiten sluiten aan op die welke zijn opgenomen in de SALW-strategie van de Europese Unie. Het SEESAC stelt voor projecten met betrekking tot deze drie activiteitengebieden uit te voeren.

2. Projectbeschrijving

2.1. Beter voorraadbeheer

2.1.1. Regionale opleidingsmodules voor SALW-voorraadbeheer

Met het oog op een betere veiligheid en beveiliging van wapen- en munitievoorraden beoogt het project de ontwikkeling van drie leermodules voor ambtenaren die in de ministeries van Defensie en van Binnenlandse Zaken in de landen van de westelijke Balkan verantwoordelijk zijn voor de materiële hulpmiddelen. De cursus wordt aan de inspectieteams en ambtenaren aangeboden om hen vertrouwd te maken met de beste praktijken op het gebied van voorraadbeheerstechnieken.

Het project zal leiden tot een grotere vertrouwdheid met de internationale normen en beste praktijken met betrekking tot voorraadbeheerstechnieken. Zowel het niveau als de kwaliteit van de toepassing van de voorraadbeheerstechnieken zullen worden verbeterd, waardoor de voorraden veiliger en beter beveiligd zullen worden.

2.1.2. Betere veiligheid en beveiliging van SALW- en munitieopslagplaatsen

Het project brengt verbetering in de veiligheid en beveiliging van de wapen- en munitieopslagplaatsen in de westelijke Balkan door middel van specifieke technische en infrastructurele bijstand voor de vergroting van de capaciteit voor veilige opslag. In het kader van de activiteiten van dit project zal bijstand worden verleend aan de ministeries van Defensie van Bosnië en Herzegovina en Montenegro en aan het ministerie van Binnenlandse Zaken van de Republiek Kroatië bij de aanschaf en de installatie van de nodige apparatuur voor de beveiliging van wapen- en munitievoorraden. Het personeel dat belast is met het voorraadbeheer zal een opleiding ontvangen.

Het project zal leiden tot strengere beveiligingsvoorschriften en een strengere toegangscontrole op de geselecteerde opslagplaatsen, zodat de veiligheid van de munitievoorraden wordt vergroot. Het gevaar van diefstal en van ongecontroleerde explosies zal aldus sterk worden beperkt dankzij een betere beheersing van de toestand van de munitie en wapens.

2.2. Vernietiging van SALW

Het project beoogt vergroting van de veiligheid en vermindering van het proliferatierisico door een aanmerkelijke beperking van de opgeslagen wapenoverschotten. Om de hoeveelheden overtollige SALW van de ministeries van Binnenlandse Zaken van Kroatië en Servië te verminderen, zullen in het kader van het project verschillende SALW-destructieactiviteiten plaatsvinden. Het ligt in de bedoeling dat in Kroatië in het kader van het project ongeveer 30 000 wapens worden vernietigd. Het aantal in Servië te vernietigen wapens wordt geraamd op 40 000 stuks.

Dankzij het project zal het aantal overtollige en geconfisqueerde SALW in de opslagplaatsen van het ministerie van Binnenlandse Zaken in Kroatië en Servië gevoelig afnemen. De vernietiging van ingezamelde wapens zal aanzienlijk bijdragen tot het voorkomen van verdere SALW-proliferatie. Bovendien zal de veiligheid toenemen en zal men zich in beide landen scherper bewust zijn van de SALW-problematiek.

2.3. Intensievere SALW-controles

2.3.1. Ontwikkeling van nationale wapenregistratie- en -administratiesystemen

Het project zal voorzien in de ontwikkeling of verbetering van de bestaande systemen voor het registreren, afgeven van vergunningen voor en administreren van wapens. De registratiesystemen omvatten operaties voor het volgen van vuurwapens die eigendom zijn van een persoon en/of rechtspersoon en van de toegelaten hoeveelheid munitie die men in bezit mag hebben. Ten behoeve van de administratie worden onder meer softwareproducten ontwikkeld die niet alleen wapens in het bezit van burgers identificeren, maar ook operaties in verband met het beheer van wapens, munitie en/of springstoffen in magazijnen, goedgekeurde opslagplaatsen of wapenkamers, zoals plaatselijke politieposten of centrale opslagplaatsen. Wapens, de gebruikers en de plaats waar wapens die niet in gebruik zijn liggen opgeslagen, kunnen aldus worden geïdentificeerd. De activiteiten in het kader van het project voorzien ook in een toereikende technische infrastructuur voor de implementatie van de wapenregistreringssoftware.

De ontwikkeling en de invoering van een elektronisch systeem/elektronische systemen voor wapenregistratie en -administratie zullen uitmonden in de toepassing van de registratie- en administratievoorschriften die zijn vastgelegd in het VN-Vuurwapenprotocol en het ITI.

2.3.2. Inzameling en registratie van wapens

Het project beoogt steun te bieden bij het inzamelen van alle wapens, explosieven, oorlogsmaterieel en bijbehorende munitie, mede door het legaliseren van wapens in burgerbezit door middel van registratie.

De bewustmakingsacties zullen worden gecoördineerd door comités bestaande uit specialisten van de ministeries van Binnenlandse Zaken en UNDP/SEESAC, waar nodig versterkt met andere PR-deskundigen, die op passende wijze bekendheid dienen te geven aan de nadere bepalingen van de wetgeving en de vrijwillige inlevering van illegale vuurwapens. In de campagnes zal de nadruk liggen op de plaatselijke kanalen waarmee het lokale niveau op de meest doeltreffende wijze kan worden bereikt. De verspreiding van informatie op plaatselijk niveau zal op nationaal niveau worden aangevuld met reportages, vraaggesprekken en documentaires. Voorlichting over de campagne verloopt via de elektronische en geschreven media. De campagneboodschappen zullen positief zijn en een beeld geven van de toepassing van de wet in de praktijk.

Dankzij het project zal de veiligheid in de westelijke Balkan worden vergroot, omdat gevaarlijke wapens uit het openbare leven verdwijnen dankzij een dialoog tussen het publiek en de politie. Via het project worden met name alle leeftijdsgroepen bereikt die over illegale wapens beschikken, alsmede allen die wapens willen aanschaffen.

2.3.3. Regionale studiebijeenkomst over markering en tracering

Het project voorziet in de organisatie van een tweedaagse regionale studiebijeenkomst, naar verwachting in Belgrado, Servië. Daar zal een overzicht worden gegeven van de stand van zaken met betrekking tot de toetreding tot internationale instrumenten en de aanneming van nationale wetgeving betreffende markering en tracering in de westelijke Balkan. Ook de uitvoering van de nationale wetgeving zal dan worden geëvalueerd. Specifiek doel is uitvoering te geven aan het vereiste betreffende het markeren van ingevoerde wapens krachtens het VN-Vuurwapenprotocol.

Aan deze regionale studiebijeenkomst zal onder meer worden deelgenomen door vertegenwoordigers van de landen van de westelijke Balkan, internationale organisaties, waaronder ngo’s, nationale industrieën, alsmede technische deskundigen uit de EU-lidstaten. Naar verwachting zullen tot 50 deelnemers de studiebijeenkomst bijwonen.

Er zal een verslag worden opgesteld met de bijdragen, de discussies en de aanbevelingen. De documenten van de bijeenkomst zullen online kunnen worden geraadpleegd.

3. Duur

De totale duur van het project wordt op 24 maanden geraamd.

4. Begunstigden

De begunstigden van het project zijn de nationale instellingen van de landen van de westelijke Balkan die belast zijn met het toezicht op wapens en het beheer van de voorraden.

Het project zal ten goede komen aan de bevolking van de landen van de westelijke Balkan omdat de onveiligheid en het gebrek aan stabiliteit die voortvloeien uit de grootschalige SALW-proliferatie, afnemen.