<(BLK0)LA ORG="CCF">NL</(BLK0)LA>SPECIAAL VERSLAG Nr. 4/87 over de communautaire maatregelen betreffende de distillatie van wijn vergezeld van de antwoorden van de Commissie (87/C 297/02) (Opmerkingen krachtens artikel 206 bis, lid 4, EEG-Verdrag)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

1. Inleiding

TOTSTANDKOMING EN REIKWIJDTE VAN HET VERSLAG 1.1. Het onderhavige verslag is de neerslag van een door de Rekenkamer als onderdeel van haar werkprogramma 1985/86 verricht onderzoek naar de communautaire maatregelen inzake wijndistillatie. Daarnaast haakt het verslag in op het door het Europees Parlement bij schrijven van zijn voorzitter, d.d. 22 juli 1986 tot de Kamer gericht verzoek om na te gaan welke risico's van fraude of onregelmatigheden inherent zijn aan het systeem van beheer en controle van de communautaire maatregelen betreffende wijndistillatie in de Lid-Staten. Dit verslag bevat opmerkingen over de doeltreffendheid van de maatregelen in het algemeen en over de deugdelijkheid en betrouwbaarheid van de nationale systemen inzake de tenuitvoerlegging en de controle. Bij deze controle van de Kamer werden de Iberische Lid-Staten buiten beschouwing gelaten. 1.2. De communautaire ordening van de wijnmarkt, zoals in 1962 ingevoerd, was hoofdzakelijk gericht op verbetering van de produktiviteit en de kwaliteit, steun voor het inkomen van de producenten en behoud van het evenwicht tussen vraag en aanbod. Omdat in de jaren zeventig - gedeeltelijk als gevolg van een dalende vraag van de consument - een structureel overschot aan tafelwijn (wijn van mindere kwaliteit) was ontstaan, zag men zich genoopt een reeks ad hoc-mechanismen in te voeren die bedoeld waren om dit marktoverschot tijdelijk of blijvend weg te werken. Thans behelst de regeling hiertoe hoofdzakelijk de volgende twee mechanismen: steun voor particuliere opslag op lange termijn en steun voor de distillatie van tafelwijn en van de bijprodukten van de wijnbereiding. 1.3. Een andere vorm van communautaire steun die de laatste jaren steeds belangrijker is geworden, is steun voor het gebruik van druivemost ter verrijking van wijn en voor de vervaardiging van druivesap. Voorts was de laatste jaren een reeks structurele maatregelen van kracht die voornamelijk ten doel hadden het met wijnstokken beplante areaal te verkleinen. 1.4. De gemeenschappelijke marktordening kent ook bijzondere bepalingen betreffende in bepaalde gebieden voortgebrachte kwaliteitswijn (v.q.p.r.d.), die met name bepaalde gemeenschappelijke regels betreffende de produktie inhouden, zonder dat de toepassing daarvan tot communautaire uitgaven leidt. 1.5. Hoewel de verschillende maatregelen onderling verband houden, behandelt dit verslag, zoals in paragraaf 1.1 aangegeven, alleen de communautaire distillatiemaatregelen. De laatste jaren waren deze maatregelen goed voor meer dan twee derde (1986: 461 Mio ECU) van de begrotingsuitgaven voor de wijnmarkt. 1.6. De controle van de Kamer hield een onderzoek in naar de communautaire uitgaven voor de distillatiemaatregelen over de wijnoogstjaren 1982/83 - 1984/85 in de belangrijkste producerende Lid-Staten (Italië, Frankrijk, BR Duitsland en Griekenland). Zoals hierboven vermeld, strekte de controle zich niet uit tot de Iberische Lid-Staten, die op 1 januari 1986 tot de Gemeenschap toetraden. Terwijl voor Portugal een speciale overgangsregeling geldt, zijn de bepalingen van de gemeenschappelijke marktordening volledig van toepassing in Spanje, waar alleen voor het prijsniveau een overgangsregeling geldt. 1.7. Uit het verslag blijkt het volgende (voor nadere uitwerking van deze conclusies zij verwezen naar de hoofdstukken 7 en 8): (a)wat betreft de doeltreffendheid van de regeling: (i)het ingewikkelde samenstel van de geldende distillatiemaatregelen vertoont een gebrek aan samenhang en daarmee kan alleen een wijnoverschot uit de markt worden genomen ten koste van de vorming van een ongewenste alcoholvoorraad (ongeveer 13,4 Mio hl per 31 augustus 1986) tegen een kostprijs die boven de marktprijs ligt; (ii)de distillatiemaatregelen doen in feite het huidige structurele overschot voortbestaan, daar aantrekkelijke prijzen worden geboden voor tafelwijn van middelmatige kwaliteit die anders geen aftrek zou vinden; (iii)de onlangs voor de verplichte distillatie van tafelwijn ingevoerde maatregelen zullen wel niet tot een produktiedaling leiden omdat de producenten hun verplichtingen gemakkelijk kunnen overdragen en aldus aan de in de maatregelen vervatte financiële sancties ontsnappen; (b)wat betreft het beheer van de maatregelen: (i)wegens onvolkomenheden in de verordeningen en in sommige controleregelingen staat het systeem bloot aan een ernstig risico van onregelmatigheden of fraude; (ii)het grootste risico vloeit voort uit de ondeugdelijkheid van de bepalingen inzake de monsterneming en de analyse van de wijn bij binnenkomst in de distilleerderijen; (iii)de definitie zelf van tafelwijn voldoet niet en dit vergroot het gevaar dat versnijding van de wijn onontdekt blijft; (iv)betaling die alleen op het alcoholgehalte is gebaseerd, zet aan tot een frauduleuze opvoering van het alcoholgehalte van de wijn; (v)teveel wordt afgegaan op controles aan de hand van stukken en er vinden onvoldoende fysieke controles plaats; (vi)de aan de hiervoor genoemde onvolkomenheden inherente risico's worden nog versterkt door het aantrekkelijke niveau van de prijzen die de producenten krachtens de distillatieregeling aangeboden krijgen; (c)naast hun forse jaarlijkse begrotingskosten brengen de maatregelen voor de Gemeenschap een toekomstige financiële verplichting van 380 Mio ECU met zich mee in verband met de afzet van de bij de verplichte distillatie verkregen alcohol.

2. Beoordeling van de wijnmarkt over de periode 1981/82 - 1985/86

Aandeel van de Gemeenschap in de wereldproduktie 2.1. In de Gemeenschap van 10 worden in 5 Lid-Staten, namelijk Italië, Frankrijk, de BR Duitsland, Griekenland en Luxemburg, grote hoeveelheden wijn geproduceerd. In de verslagperiode schommelde de produktie tussen 140 en 172 Mio hl wijn per jaar, hetgeen tussen de 44 % en 48 % van de wereldproduktie uitmaakt. Gedurende de verslagperiode werd in de Gemeenschap van 10 per jaar gemiddeld 107 Mio hl tafelwijn geproduceerd. In dit cijfer is de produktie van v.q.p.r.d. niet meegerekend. Analyse van de produktie in de Gemeenschap >RUIMTE VOOR DE TABEL>

2.2. Tabel 1 geeft de voorzieningsbalans van de wijnmarkt van de Gemeenschap (inclusief v.q.p.r.d.) over de periode (1 september - 31 augustus) 1981/82 - 1986/87. Uit deze tabel kan worden afgelezen dat de consumptie per hoofd van de bevolking gestadig afneemt en dat de overschotsituatie dienovereenkomstig verergert. Het wijnbouwareaal in de Gemeenschap van 10 beslaat in totaal een oppervlakte van ca. 2 260 000 hectare en het aantal producenten bedraagt in totaal ca. 2 285 000. 2.3. Uit tabel 2, die alleen betrekking heeft op tafelwijn, blijkt dat het overgrote deel van de wijnproduktie en wijndistillatie aan Italië en Frankrijk samen moet worden toegerekend. De desbetreffende cijfers voor Griekenland zijn betrekkelijk bestendig, terwijl het produktiepercentage van de BR Duitsland en Luxemburg slechts marginaal is. In de BR Duitsland bestaat er slechts dan belangstelling voor de communautaire distillatiemaatregelen wanneer de oogst uitzonderlijk groot is. In Luxemburg vinden de communautaire distillatiemaatregelen geen toepassing. Belangrijkste gegevens over de produktie in de Lid-Staten Frankrijk 2.4. Over de periode 1981/82 - 1985/86 bedroeg de totale wijnproduktie in Frankrijk gemiddeld 68 Mio hl per jaar. Tafelwijn, waarvan de gemiddelde jaarproduktie 40 Mio hl bedraagt, wordt hoofdzakelijk geproduceerd in de Midi en wel in het gebied dat zich vanaf het departement Gard via Languedoc-Roussillon tot aan de Spaanse grens uitstrekt. 2.5. Een streek waar de communautaire wijndistillatiemaatregelen veel toepassing vinden is Charentes, waar de witte wijnen worden geproduceerd die hoofdzakelijk gebruikt worden om tot eaux-de-vie à appellation d'origine (cognac) te worden verwerkt. De communautaire reglementering schrijft de verplichte distillatie voor van wijn, die in dit gebied boven een quantum van 100 hl per met wijnstokken beplante hectare wordt geproduceerd. De onder deze limiet geproduceerde wijn, voor zover niet gebruikt om er cognac van te maken, wordt als tafelwijn aangemerkt waarop de communautaire distillatiemaatregelen van toepassing zijn. Van de vrijwillige distillatiemaatregelen wordt veel gebruik gemaakt om wijn te verrijken. Deze verrijkte wijn wordt vervolgens in Duitsland gedistilleerd om er brandewijn van te maken. 2.6. Het totale wijnbouwareaal in Frankrijk bedraagt 1 048 000 hectare en het aantal producenten bedraagt ca. 685 000, waarvan ongeveer 40 % lid is van een cooeperatie. De gemiddelde bedrijfsoppervlakte bedraagt 1,5 hectare, terwijl 36 % van de bedrijfsoppervlakten kleiner is dan 1 hectare en slechts 3 % meer dan 20 hectaren groot is. De gemiddelde opbrengst per hectare is 65 hl. Italië 2.7. Ongeveer een vijfde van de wijnproduktie en een derde van de wijnexport in de wereld is van Italiaanse oorsprong, hetgeen de geschiktheid van dit land voor de wijnbouw weerspiegelt. Het gaat hoofdzakelijk om tafelwijn, die met gemiddeld 60 Mio hl per jaar in de periode 1981/82 - 1985/86 meer dan 80 % van de totale produktie uitmaakte. De tafelwijn stamt voor het overgrote deel uit het Zuiden. 2.8. Er zijn in Italië ca. 1,2 Mio producenten, waarvan de meeste bij een cooeperatie zijn aangesloten. In Italië zijn meer dan 800 wijncooeperaties, die zich in hoofdzaak in het Zuiden bevinden. Zij nemen ongeveer 40 % van de totale produktie voor hun rekening. Het totale wijnbouwareaal bestrijkt 1 026 000 hectare. De gemiddelde bedrijfsoppervlakte ligt derhalve rond 1 hectare. De gemiddelde opbrengst per hectare ligt rond 75 hl. 2.9. Daarnaast is er in Italië, vooral op Sicilië en in Puglia, een omvangrijke tafeldruiventeelt. De totale oppervlakte waarop tafeldruiven worden verbouwd, beslaat ca. 80 000 hectare. Omdat het moeilijk bleek, de totale geproduceerde hoeveelheid als tafeldruiven af te zetten, wordt een groot deel hiervan voor de wijnbereiding gebruikt. Volgens de communautaire reglementering valt de uit tafeldruiven verkregen wijn steeds onder de verplichte distillatie. Griekenland 2.10. Naast de olijventeelt maakt de wijnbouw een belangrijk deel uit van de Griekse landbouw. Wijngaarden treft men zowel op het vaste land als op de eilanden aan en het totale wijnbouwareaal bedraagt bijna 200 000 hectare. Slechts 97 000 hectare zijn beplant met voor de wijnbereiding geschikte wijnstokrassen, terwijl de rest is beplant met tafeldruiven of druiven die gedroogd worden om er krenten van te maken. 2.11. Er zijn in Griekenland ongeveer 310 000 producenten van druiven die voor de wijnbereiding geschikt zijn. De wijnbereiding is hoofdzakelijk in handen van particuliere wijnkelders en pas sinds korte tijd zijn er ook producentencooeperaties. Er zijn ongeveer 300 wijnkelders in het land, waarvan ongeveer 60 cooeperaties. De gemiddelde opbrengst per hectare bedraagt 54 hl. BR Duitsland 2.12. In de BR Duitsland, waar de omvang van de wijnproduktie van jaar tot jaar sterk uiteenloopt, wordt het overgrote deel van de produktie (± 90 %) in de categorie v.q.p.r.d. ingedeeld. De opbrengst van ca. 115 hl per hectare behoort tot de hoogste in Europa, hetgeen het gevolg is van een intensieve teelt met een uitgebreide irrigatie van de wijngaarden. 2.13. In de BR Duitsland zijn ca. 90 000 producenten van druiven die voor de wijnbereiding geschikt zijn, van wie meer dan twee derde minder dan een hectare, meestal op deeltijdbasis, bebouwen. Ongeveer 48 000 producenten leveren hun druiven af aan cooeperaties. Het wijnbouwareaal beslaat in totaal ongeveer 90 000 hectare. 2.14. De marktprijzen voor de in Duitsland geproduceerde wijnen liggen gewoonlijk op een hoger peil dan de minimum aankoopprijzen die in het kader van de communautaire distillatiemaatregelen worden vastgesteld. Dit verklaart dat er slechts weinig belangstelling is voor de toepassing van deze maatregelen, behalve in jaren met een uitzonderlijk grote oogst, omdat dan het prijsniveau door het grote aanbod wordt gedrukt. In de BR Duitsland wordt echter op grote schaal verrijkte wijn, afkomstig uit het Charentes-gebied in Frankrijk gedistilleerd voor de vervaardiging van brandewijn. Dit is een commerciële activiteit die voor communautaire steun in aanmerking komt (zie paragraaf 2.5). 2.15. In de BR Duitsland zijn geen nauwkeurig afgebakende geografische gebieden voor de produktie van v.q.p.r.d. Alle wijnen kunnen als v.q.p.r.d. worden aangemerkt mits zij goedgekeurd worden bij de controles die daartoe bij het bottelen door instanties van de deelstaten worden uitgevoerd. Indien de wijn deze kwaliteitstest niet doorstaat, wordt hij als tafelwijn aangemerkt. Deze bijzonderheid bij de Duitse (en Luxemburgse) wijnproduktie heeft in het verleden bepaalde moeilijkheden opgeleverd inzake de vraag of deze wijnen voor de toepassing van communautaire interventiemaatregelen in aanmerking kunnen komen. Consumptie 2.16. De laatste 35 jaar is de rechtstreekse menselijke consumptie in de Gemeenschap als geheel gestadig gedaald. Deze teruggang is het sterkst in de belangrijkste wijnproducerende Lid-Staten, waar de totale consumptie de laatste 15 jaar met ongeveer 20 % is gedaald. Hoewel de consumptie in de niet-producerende Lid-Staten in dezelfde periode toegenomen is, was deze stijging niet voldoende om de algemene dalende tendens van de consumptie te compenseren. Er zij echter op gewezen dat de scherpe daling van de consumptie van tafelwijn in de voornaamste producerende/consumerende Lid-Staten samenviel met een stijgende consumptie van v.q.p.r.d. Import en export 2.17. Zoals tabel 1 laat zien is de Gemeenschap een netto-exporteur van wijn. Italië is het grootste wijnexporterende land van de wereld (ca. 16 Mio hl per jaar), gevolgd door Frankrijk (ca. 9 Mio hl per jaar). De intracommunautaire handel in wijn vertegenwoordigt een groot gedeelte van de wereldhandel. De export naar derde landen bedroeg de laatste jaren gemiddeld rond 9 Mio hl en de invoer uit deze landen ongeveer 5 Mio hl, waarvan het grootste deel uit Spanje afkomstig was. Veredeling van wijn 2.18. Gezien het in het algemeen verschillende ontwikkelingspatroon van de wijnconsumptie en wijnproduktie in de Gemeenschap, is de veredeling van wijn belangrijk om vraag en en aanbod met elkaar in evenwicht te brengen. Het grootste deel van de veredeling vindt plaats in het kader van de communautaire distillatiemaatregelen, met name in jaren met een zeer grote oogst. Zo gold voor de wijnoogstjaren 1983/84 - 1984/85 dat van de totale hoeveelheid veredelde wijn respectievelijk 80 % en 76 % onder de communautaire distillatiemaatregelen viel.

3. Hoofdtrekken van de gemeenschappelijke ordening van de wijnmarkt

De grondslagen 3.1. De grondslagen van de gemeenschappelijke ordening van de wijnmarkt werden geformuleerd in Verordening nr. 24 van de Raad van 4 april 1962 (2), houdende de geleidelijke totstandbrenging van de markt. Deze verordening voorzag in het bijzonder in: (a)de instelling van een wijnbouwkadaster, gebaseerd op een algemene telling van de wijngaarden; (b)verplichte jaarlijkse opgave door de producenten van de door hen geproduceerde hoeveelheden wijn en druivemost en door de handelaren, met uitzondering van de kleinhandelaren, van de hoeveelheden wijn of druivemost die zij onder zich hebben; (c)een jaarlijkse raming door de Commissie van de beschikbare hoeveelheden en de behoeften in de Gemeenschap; (d)vaststelling van regels betreffende kwaliteitswijnen die in bepaalde gebieden worden voortgebracht (v.q.p.r.d.); (e)de instelling van een Comité van Beheer. 3.2. De geldende verordeningen werden in 1979 gecodificeerd bij Verordening (EEG) nr. 337/79 van de Raad van 5 februari 1979 (3), samen met 23 verordeningen van de Raad terzake. In maart 1987 werden de geldende verordeningen wederom gecodificeerd bij 's Raads Verordening (EEG) nr. 822/87 (4) (de basisverordening). De steunmaatregelen 3.3. Voornoemde basisverordening voorziet nu in de volgende reeks steunmaatregelen: -steun voor de particuliere opslag van tafelwijn en druivemost; -steun voor de distillatie van tafelwijn en van bijprodukten van de wijnbereiding; -een vergunningenstelsel voor de regeling van het handelsverkeer met derde landen en de instelling van uitvoerrestituties en invoerheffingen; -een prijsregeling; -steun voor het gebruik van druivemost; -een aankoopregeling voor alcohol, verkregen bij de verplichte distillatie. De belangrijkste onderdelen en het tijdschema van de maatregelen zijn opgenomen in de bijlage. 3.4. In de verordeningen wordt tafelwijn omschreven als wijn, andere dan v.q.p.r.d., die: -afkomstig is van bepaalde goedgekeurde wijnstokrassen; -geproduceerd is in de Gemeenschap; -een effectief alcohol-volumegehalte heeft van ten minste 8,5 % vol, alsmede een totaal alcohol-volumegehalte van niet meer dan 15 % vol; -een minimaal totaalgehalte aan zuren, uitgedrukt in wijnsteenzuur, bezit. De bovengrens van het totaal alcohol-volumegehalte kan echter voor bepaalde wijnen op 17 % vol worden gebracht. De prijsregeling 3.5. Jaarlijks stelt de Raad voor tafelwijn een oriëntatieprijs vast. Dit is een theoretische prijs die bedoeld is als de weergave van een billijk inkomen van de producenten en die vastgesteld wordt op basis van onder andere het gemiddelde van de gedurende de twee voorgaande wijnoogstjaren geconstateerde prijzen en het prijsverloop tijdens het lopende wijnoogstjaar. De minimum aankoopprijzen voor de verschillende distillatiemaatregelen (zie de paragrafen 3.9 en 3.10) worden uitgedrukt in verschillende percentages van de oriëntatieprijs. 3.6. Wekelijks stelt de Commissie voor elk van de zes soorten tafelwijn aan de hand van de op iedere representatieve markt geregistreerde prijs een gemiddelde produktieprijs vast alsmede een communautaire representatieve prijs die gelijk is aan het gewogen gemiddelde van de gemiddelde prijzen. 3.7. De laatste jaren werden door de Raad de oriëntatieprijzen voor de twee belangrijkste soorten tafelwijn in Frankrijk en Italië in het algemeen vastgesteld op een niveau dat boven de meest gangbare representatieve prijzen lag. De communautaire distillatiemaatregelen 3.8. De basisverordening (4) voorziet thans in zes verschillende distillatiemaatregelen. Drie ervan worden vrijwillig toegepast, naar keuze van de producent, en de drie andere zijn verplicht. De producent ontvangt van de distillateur een minimumprijs die varieert naar gelang van de maatregel en het soort wijn of het bijprodukt dat gedistilleerd wordt. De distillateur maakt op zijn beurt aanspraak op distillatiesteun die grosso modo aldus berekend wordt dat het verschil tussen zijn kosten (minimumprijs voor de wijn plus distillatiekosten) en de marktprijs voor alcohol wordt gecompenseerd. De financiering van deze steun komt volledig ten laste van de communautaire begroting. Als marktprijs van alcohol wordt, ten behoeve van deze berekening, een prijs aangehouden van 96 ECU per hl (uitgedrukt als neutrale alcohol van 100 % vol). Zoals hierna wordt uiteengezet, wordt slechts een fractie van de in het kader van voornoemde maatregelen geproduceerde alcohol op de vrije markt verkocht. 3.9. De vrijwillige distillatiemaatregelen zijn: (a)preventieve distillatie: indien noodzakelijk, gelet op de oogstvooruitzichten ten einde de kwaliteit der op de markt gebrachte produkten te verbeteren, kan in elk wijnoogstjaar vanaf 1 september tot 15 januari worden besloten tot preventieve distillatie van tafelwijnen of wijnen die geschikt zijn om tafelwijnen op te leveren. De bij toepassing van deze maatregel aan de producent te betalen minimum koopprijs is 65 % van de oriëntatieprijs. Vanaf het wijnoogstjaar 1984/85 is de toepassing van deze maatregel gebonden aan hoeveelheidslimieten per producent, die momenteel voor de meeste producenten op 13 % van de produktie zijn vastgesteld; (b)distillatie als aanvulling op opslagcontracten op lange termijn (garantie voor de instandhouding van de prijs): voor deze maatregel komen slechts de wijnproducenten in aanmerking die opslagcontracten op lange termijn hebben gesloten, voor de kosten waarvan zij recht hebben bij communautaire steun. Het doel van deze maatregel is te garanderen dat bij het aflopen van het contract een prijs wordt gemaakt die dicht bij 92 % van de oriëntatieprijs ligt. Indien bij het verstrijken van de lange-termijncontracten aanvullende marktsteun noodzakelijk is omdat de representatieve prijzen onder 92 % van de oriëntatieprijs liggen, kunnen de betrokken wijnen ofwel voor een verdere periode opgeslagen ofwel gedistilleerd worden. Deze maatregel werd gedurende het wijnoogstjaar 1976/77 ingevoerd bij wijze van tijdelijke steunmaatregel, maar is nu een blijvende vorm van steun geworden. Distillatie ter garantie van de instandhouding van de prijs is voor 1986/87 beperkt tot 13 % van de totale produktie aan tafelwijn van de houder van het opslagcontract. De minimum aankoopprijs die bij toepassing van deze maatregel betaald wordt aan de producent bedraagt 90 % van de oriëntatieprijs voor witte wijn en 91,5 % van de oriëntatieprijs voor rode wijn. Dit is financieel gezien verreweg de meest aantrekkelijke distillatiemaatregel voor de producenten; (c)steundistillatie: deze maatregel, die in hoofdzaak een restant is van de vorige bij uitzondering toegepaste maatregel, wordt automatisch toegepast wanneer een verplichte distillatiemaatregel wordt ingevoerd. De maatregel kan ook worden ingevoerd in jaren dat er geen verplichte distillatie bestaat. Hij is beperkt tot 5 miljoen hl, hoewel de Raad van Ministers in uitzonderlijke omstandigheden deze hoeveelheidslimiet kan verhogen. De aanspraak op steundistillatie kan worden beperkt tot producenten die reeds van de preventieve distillatie gebruik hebben gemaakt. De aankoopprijs bij toepassing van deze maatregel is 82 % van de oriëntatieprijs. 3.10. De verplichte distillatiemaatregelen zijn: (a)verplichte distillatie van de bijprodukten van de wijnbereiding: deze regeling is bedoeld om te voorkomen dat druivendraf of wijnmoer intens geperst wordt (5) en dat wijn van een inferieure kwaliteit met een laag natuurlijk alcoholgehalte op de markt wordt gebracht. Bepaalde uitzonderingen zijn toegestaan waarin de bijprodukten niet worden gedistilleerd, maar teruggenomen kunnen worden en onder toezicht vernietigd. Voor elk wijnoogstjaar en elk wijnbouwgebied wordt een standaard minimum alcoholgehalte voor de bijprodukten vastgesteld. De betaalde prijs is gebaseerd op het alcoholgehalte van de druivendraf en wijnmoer; (b)verplichte distillatie van wijn, andere dan tafelwijn: deze maatregel wordt in Frankrijk toegepast op wijn die geschikt is voor de bereiding van cognac en armagnac wanneer de produktie uitkomt boven 100 hl per met wijnstokken beplante hectare en is voor de hele Gemeenschap van toepassing op wijn die verkregen is uit tafeldruiven of uit andere druivesoorten die niet als wijndruiven worden erkend. De bij toepassing van deze maatregel te betalen minimum aankoopprijs bedraagt 50 % van de oriëntatieprijs van wijn van klasse AI (een van de meest courante soorten witte wijn); (c)verplichte distillatie van tafelwijnen: tot toepassing van deze maatregel wordt door de Commissie steeds vóór 28 februari besloten, mits: -de aan het begin van het wijnoogstjaar geconstateerde beschikbare hoeveelheden groter zijn dan de hoeveelheden die normaal in vier maanden worden verbruikt; of -de produktie meer dan 9 % groter is dan de normaal verbruikte hoeveelheid; of -het gewogen gemiddelde van de representatieve prijzen van alle soorten tafelwijn aan het begin van een wijnoogstjaar lager is dan 82 % van de oriëntatieprijs. 3.11. De maatregel inzake verplichte distillatie van tafelwijn werd voor het eerst ingevoerd voor het wijnoogstjaar 1984/85. Over de op communautair niveau te distilleren hoeveelheid wordt door de Commissie beslist ten einde produktieoverschotten uit te sluiten en aldus een normale marktsituatie te herstellen. Deze hoeveelheid wordt onder de gebieden verdeeld op basis van het geconstateerde verschil tussen de produktie in dat gebied in het betrokken wijnoogstjaar en 85 % van de gemiddelde produktie in dat gebied, gerekend over een driejarige referentieperiode (1981/82-1983/84). De distillatieverplichting van elke producent wordt uitgedrukt in een percentage van zijn produktie volgens een progressief systeem op basis van zijn opbrengst per hectare maar met een wegingsfactor per gebied om rekening te houden met de verschillen in opbrengst per wijnbouwgebied in de Gemeenschap. De reeds door de producent voor preventieve distillatie afgeleverde hoeveelheden kunnen in mindering worden gebracht op de door hem voor verplichte distillatie te leveren hoeveelheden. De bij toepassing van deze maatregel aan de producent te betalen minimum aankoopprijs bedraagt 50 % van de oriëntatieprijs voor de eerste 10 Mio hl en 40 % van de oriëntatieprijs voor de boven deze limiet gedistilleerde hoeveelheden. Uitvoeringsbepalingen inzake de distillatiemaatregelen 3.12. De voorschriften inzake de distillatie zijn opgenomen in Verordening (EEG) nr. 2179/83 van de Raad (6) volgens onderstaand schema: -voorschriften voor vrijwillige distillatie van wijn; -voorschriften voor verplichte distillatie; -gemeenschappelijke bepalingen. Vrijwillige distillatie 3.13. De belangrijkste bepalingen zijn: (a)voor al deze distillatieverrichtingen moet tussen producent en distillateur een leveringscontract worden gesloten. Dit contract moet vóór een nader te bepalen datum bij het bevoegde interventiebureau ter goedkeuring worden ingediend. In het contract worden tenminste de hoeveelheid, de kleur, en het effectieve alcohol-volumegehalte van de te distilleren wijn vermeld; (b)om voor de vrijwillige distillatiemaatregelen in aanmerking te kunnen komen, moeten de producenten het bevoegde interventiebureau aantonen dat zij met betrekking tot het vorige wijnoogstjaar hun verplichtingen inzake de verplichte distillatie zijn nagekomen; (c)om in aanmerking te kunnen komen voor steun dient de distillateur binnen een bepaalde termijn voor de aan hem geleverde wijn aan de producent minstens de minimum aankoopprijs te betalen, zoals voor de betrokken distillatiemaatregel vastgesteld; (d)bij levering geldt een tolerantie van 10 % van de hoeveelheid naar beneden of naar boven en een tolerantie van 1 % vol is toegestaan ten opzichte van het in het contract vermelde effectieve alcohol-volumegehalte; (e)de distillateur moet voor iedere producent die hem ingevolge een goedgekeurd distillatiecontract wijn heeft geleverd, het bevoegd interventiebureau de volgende gegevens verstrekken: -een specificatie van elke wijnleverantie, met vermelding van het nummer van het door de Gemeenschap goedgekeurde vervoersdocument, dat voor het vervoer van de wijn naar de installaties van de distillateur is gebruikt; -het bewijs dat de overeenkomstige hoeveelheden wijn zijn gedistilleerd; (f)de aan de distillateur te betalen communautaire steun wordt uitgedrukt in een bedrag per % vol alcohol en per hectoliter verkregen distillatieprodukt, op basis van de minimum aankoopprijs voor de betrokken distillatieverrichting, de forfaitaire kosten voor vervoer en verwerking, de technische verliezen en de marktprijs van de verkregen distillatieprodukten. Een voorschot op de steun kan worden uitgekeerd op voorwaarde dat de distillateur ten name van het interventiebureau een waarborg heeft gesteld die gelijk is aan 110 % van de steun; (g)er zijn geen communautaire bepalingen voor de aankoop van alcohol die bij vrijwillige distillatieverrichtingen is verkregen. De Lid-Staten waar de produktie aanzienlijk groter is dan de marktbehoeften, hebben deze alcohol echter consequent op eigen kosten ingekocht. Gezien de grote omvang van de geproduceerde hoeveelheden en de beperkte mogelijkheid tot afzet op de markt, zijn de alcoholvoorraden in deze Lid-Staten gestadig toegenomen en hadden zij per 31 augustus 1986 een omvang van 9,7 Mio hl. Verplichte distillatie 3.14. De belangrijkste bepalingen zijn: (a)een distillatiecontract is niet vereist. In plaats daarvan wordt van de producenten die krachtens de verplichte distillatiemaatregelen verplicht zijn wijn of bijprodukten van de wijnbereiding te distilleren, alleen maar vereist dat zij aan hun distillatieverplichting voldoen. De uitvoeringsvoorschriften bepalen dat ofwel de producenten verzocht kunnen worden zelf hun verplichting te berekenen, ofwel het interventiebureau deze berekeningen kan uitvoeren en de uitkomsten ervan aan de producenten toezendt; (b)de maatregel voorziet in enkele ontheffingen van de distillatieverplichting, namelijk voor Griekenland en voor de Italiaanse eilanden, met uitzondering van Sicilië en Sardinië, alsmede voor de wijnbouwgebieden van Duitsland en Luxemburg. In deze gevallen moeten de bijprodukten onder toezicht uit de markt worden genomen; (c)de voor de betrokken verrichting vastgestelde minimum aankoopprijs moet door de distillateur binnen een bepaalde termijn aan de producent worden betaald; (d)de aan de distillateur te betalen steun wordt vastgesteld aan de hand van een berekening waarin de in paragraaf 3.13 (f) genoemde factoren in aanmerking worden genomen; (e)om de steun te kunnen ontvangen dient de distillateur binnen een bepaalde termijn een aanvraag in te dienen bij het interventiebureau en daarbij het bewijs van de distillatie te leveren; (f)anders dan de bepalingen betreffende de vrijwillige distillatie verlenen de bepalingen inzake de verplichte distillatie de distillateurs het recht hun produktie aan de interventiebureaus te leveren, mits hun produkten voor minstens 92 % uit zuivere alcohol bestaan. De aankoopprijs is vastgesteld op 96 ECU/hl. Dit is de bij de berekening van de distillatiesteun als marktprijs voor neutrale alcohol aangehouden prijs (zie paragraaf 3.8). In de praktijk kan slechts een zeer geringe hoeveelheid tegen deze prijs worden afgezet en aangezien de communautaire voorschriften verbieden alcohol af te zetten tegen prijzen of onder voorwaarden die de normale alcoholmarkt zouden verstoren, hebben zich al spoedig voorraden gevormd tot een niveau van ongeveer 3,7 Mio hl (naast de door sommige Lid-Staten aangehouden voorraden van 9,7 Mio hl - zie paragraaf 3.13. (g)). Bijgevolg zijn speciale voorzieningen getroffen, in de hoop deze voorraden buiten de normale alcoholmarkt te kunnen afzetten; (g)de onder (f) beschreven aankoopverrichtingen worden in eerste aanleg door de Lid-Staten gefinancierd, maar de verdeling van de financiële lasten over de Lid-Staten en de Gemeenschap verschilt naar gelang van de distillatiemaatregel. Bij de in paragraaf 3.10(a) en 3.10(b) bedoelde maatregelen worden de opslagkosten uiteindelijk ten laste van de Lid-Staten gebracht en komen alleen eventuele verliezen als gevolg van speciale verkopen buiten de normale alcoholmarkt om, bijvoorbeeld aan de brandstofsector, ten laste van de communautaire begroting. Bij verplichte distillatie van tafelwijn verkregen alcohol (paragraaf 3.10(c)) wordt daarentegen aangemerkt als alcohol in openbare opslag en komt daarom volledig ten laste van de Gemeenschap, inclusief de opslagkosten en de eventuele verliezen bij verkoop. In hoofdstuk 7 van dit verslag wordt nader ingegaan op de budgettaire gevolgen van de verplichte distillatie. Gemeenschappelijke bepalingen 3.15. De belangrijkste zijn: (a)de distillatieverrichtingen mogen slechts plaatsvinden in bepaalde tijdvakken; (b)de hoeveelheid en de kenmerken van de ingevolge de communautaire distillatiemaatregelen geleverde produkten, moeten bij binnenkomst in de distilleerderij worden gecontroleerd. Deze controles kunnen steekproefsgewijze geschieden; (c)de bevoegde instanties in de Lid-Staten dienen de distilleerderijen die gebruik maken van de communautaire distillatiemaatregelen te erkennen en een lijst van deze erkende distilleerderijen op te stellen en voor publikatie aan de Commissie te zenden. Tot op heden zijn er 578 erkende distilleerderijen waarvan 240 in Frankrijk, 228 in Italië, 84 in de BR Duitsland, 25 in Griekenland en 1 in het Verenigd Koninkrijk. >RUIMTE VOOR DE TABEL>

4. Begrotingsuitgaven

4.1. Tabel 3 geeft een overzicht van de communautaire uitgaven voor de wijnmarkt over de jaren 1980 - 1985. 4.2. In deze periode lagen de uitgaven voor distillatie van wijn tussen 65 % en 77 % van de totale uitgaven voor de wijnmarkt. Deze uitgaven bereikten hun hoogste punt in 1984, hetgeen was toe te schrijven aan twee bijzonder rijke oogsten in 1982/83 en 1983/84. 4.3. In 1985 werden voor de eerste keer uitgaven gedaan voor het opkopen van bij verplichte distillatie verkregen alcohol. Dat de daarmee gemoeide bedragen in 1985 slechts 1,5 Mio ECU en in 1986 3,8 Mio ECU beliepen, is toe te schrijven aan de omstandigheid dat tot dusverre slechts te verwaarlozen hoeveelheden werden afgezet, alsmede aan het feit dat de Lid-Staten hun uitgaven pas door de Gemeenschap vergoed krijgen wanneer de alcohol is afgezet. Het is waarschijnlijk dat deze kosten in de komende jaren veel hoger zullen uitvallen omdat bij afzet van de alcohol belangrijke verliezen te verwachten zijn (zie paragraaf 7.6). 4.4. Tabel 4 geeft een opsplitsing van de door de Lid-Staten gedane uitgaven voor distillatie. In tabel 5 wordt voor de wijnoogstjaren 1982/83 - 1985/86 een overzicht van de gedistilleerde hoeveelheden gegeven. Uit de laatste tabel kan worden afgelezen dat de distillatie ter garantie van de instandhouding van de prijs voor de houders van lange termijn-opslagcontracten in alle Lid-Staten verreweg het belangrijkst is.

5. De werking van het stelsel in de Lid-Staten - Controlebevindingen

Algemeen 5.1. De basisverordening (4) voorziet in het verstrekken van opgaven over de oogst, de produktie en de voorraden, aan de hand waarvan kan worden gecontroleerd of de producenten aanspraak maken op toepassing van de vrijwillige distillatiemaatregel en of zij aan hun verplichtingen ingevolge de verplichte distillatiemaatregelen hebben voldaan. 5.2. De bestuurlijke uitwerking in de Lid-Staten van de communautaire distillatiemaatregelen houdt in dat de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van controles op belangrijke punten in bijna alle stadia aan speciale diensten wordt gedelegeerd. Ten gevolge hiervan zijn de controleactiviteiten breed gespreid en verschillen zij sterk van Lid-Staat tot Lid-Staat. Hieronder wordt nader ingegaan op de controlebevindingen betreffende elk van de volgende belangrijke controlepunten: (a)controles op de opgaven betreffende de oogst, de produktie en de voorraden; (b)goedkeuring van distillatiecontracten voor vrijwillige distillatie; (c)controles op het vervoer van voor distillatie bestemde wijn; (d)gebruik van een indicator bij voor distillatie bestemde wijn; (e)controles op de produkten bij binnenkomst in de distilleerderijen; (f)controles op de distillatie; (g)controles op de verrijking van voor distillatie bestemde wijn; (h)controles op de verplichte distillatiemaatregelen. >RUIMTE VOOR DE TABEL>

5.3. De mate waarin de autoriteiten afgaan op de uitkomsten van de controles op de voornoemde hoofdpunten loopt van Lid-Staat tot Lid-Staat sterk uiteen. 5.4. In de onderstaande opmerkingen is de door de Kamer gegeven beoordeling over de vraag of de aard en reikwijdte van de verrichte inspecties al dan niet voldoen, gebaseerd op tijdens het onderzoek steekproefsgewijs verrichte controles op de verrichtingen, op een analyse van de door de nationale autoriteiten verschafte statistieken, alsmede op besprekingen met de autoriteiten in de Lid-Staten en met de diensten van de Commissie. Controles op de opgaven betreffende de oogst, de produktie en de voorraden 5.5. Het aantal door de Lid-Staten ter plaatse uitgevoerde controles op deze opgaven was uiterst klein, hetgeen hoofdzakelijk te wijten was aan personeelsgebrek bij de controle-instanties en aan het grote aantal van de hun opgedragen taken. Gezien het belang van deze opgaven als middel om een doeltreffende controle op de wijnmarkt uit te oefenen geeft het huidige niveau van de door de Lid-Staten ter plaatse uitgevoerde controles ernstige redenen tot bezorgdheid. Frankrijk 5.6. Er wordt zwaar geleund op boekencontroles in de vorm van controles op de voorraadstaten die door de controlerende instanties zelf worden bijgehouden. Maar aan hun doeltreffendheid wordt afbreuk gedaan doordat slechts een zeer gering aantal fysieke controles wordt verricht om na te gaan of de opgaven van de producenten waarop de voorraadstaten zijn gebaseerd, juist zijn. >RUIMTE VOOR DE TABEL>

Italië 5.7. De op de producentenopgaven uitgevoerde verificatieverrichtingen waren ondeugdelijk, althans wat betreft de belangrijke tijdens het onderzoek bezochte wijnbouwgebieden (Puglia en Sicilië). Fysieke controles vinden hoofdzakelijk plaats aan het eind van het oogstseizoen en zij zijn meer gericht op toetsing van de voorraadstaten aan de opgaven dan op controle op de juistheid van de opgaven zelf. Uit de beschikbare statistieken kon worden afgeleid dat de door de controlediensten verrichte monsternemingen en analyses van de monsters veel te wensen overlaten. 5.8. De functionarissen van de lokale controlediensten gaven toe dat het moeilijk is ervoor te zorgen dat alle producenten volledige opgaven doen. De controlemoeilijkheden worden verergerd door het ontbreken van een wijnbouwkadaster of betrouwbare statistieken op plaatselijk niveau betreffende individuele bedrijven. Griekenland 5.9. Tot het wijnoogstjaar 1986/87 waren de producenten ontheven van het verstrekken van opgaven over de oogst. In plaats daarvan moesten de wijnkelders zich door de producenten die hun de druiven verkochten een opgave laten bezorgen, waarin voor de betrokken druiven de opbrengst per hectare was vermeld. De Kamer heeft geconstateerd dat de controles op deze opgaven zeer zeldzaam waren en alleen maar betrekking hadden op de vaststelling of de berekeningen al dan niet juist waren, zodat de verstrekte gegevens in het geheel niet gecontroleerd werden op hun betrouwbaarheid. Wanneer de huidige periode van ontheffing afloopt, zal de betrouwbaarheid van de opgaven van de producenten een bijzonder belangrijke factor in Griekenland worden, vooral in het kader van de uitvoering van de maatregelen inzake de verplichte distillatie van tafelwijn. 5.10. De Kamer werd te kennen gegeven dat elk jaar vele controlebezoeken aan wijnkelders en distilleerderijen alsook aan klein- en groothandelaren in wijn worden gebracht. Er waren echter geen precieze gegevens over het aantal van deze bezoeken beschikbaar. Evenmin waren er gegevens beschikbaar over de aard, de duur en de resultaten van deze bezoeken. De Kamer constateerde eveneens dat de boekhouding van de bezochte distilleerderijen en wijnkelders geen bewijsstukken van de uitgevoerde controles bevatte. BR Duitsland 5.11. De voorzieningen voor de controle van de door de producenten gedane opgaven verschillen per deelstaat. Onnauwkeurigheden in deze opgaven, in het bijzonder betreffende de opgegeven opbrengsten, kwamen slechts aan het licht wanneer de distillatieverplichtingen door het interventiebureau berekend werden. De Kamer leidt daaruit af dat de voorzieningen voor de verificatie van de opgaven ondeugdelijk zijn; anders zouden de onnauwkeurigheden in de opgaven op een eerder tijdstip aan het licht zijn gekomen en zouden de problemen met de waarborging dat de producenten hun verplichtingen nakomen makkelijker op te lossen zijn geweest. Goedkeuring van distillatiecontracten voor vrijwillige distillatie 5.12. De Kamer constateerde dat de op dit gebied gevolgde procedures in het algemeen bevredigend waren, behalve wat de volgende punten betreft: (a)in Italië worden de contracten inzake de vrijwillige distillatie goedgekeurd op basis van een plechtige verklaring van de producent dat hij zijn verplichtingen in het kader van de verplichte distillatie voor het voorgaande wijnoogstjaar is nagekomen en dus niet op basis van een daartoe opgestelde officiële verklaring, zoals de communautaire reglementering vereist. Deze situatie is te wijten aan het feit dat de controledienst zijn werkzaamheden op een te laat tijdstip uitvoert; (b)in de BR Duitsland wordt de goedkeuringsprocedure niet toegepast, hetgeen in strijd is met de communautaire reglementering. Controles op het vervoer van voor distillatie bestemde wijn 5.13. Het doel van de communautaire vervoersdocumenten is te voorzien in een uniform document waardoor de controle op alle fysieke verplaatsingen van wijn vergemakkelijkt wordt. Als deze documenten op de juiste wijze worden gebruikt, vormen zij een waardevol aanvullend instrument tot toezicht op de verplaatsing van voor distillatie bestemde tafelwijn. De Kamer constateerde echter dat de procedures voor de afgifte en controle van deze documenten alsmede voor het verrichten van fysieke controles onderweg in vele opzichten ondeugdelijk zijn. Hierover kan met name het volgende worden opgemerkt. Frankrijk 5.14. In het Franse systeem wordt veel vertrouwen gesteld in een boekencontrole op de produktie en de afzet van wijn door middel van een systeem van voorraadcontrole dat door de autoriteiten wordt bijgehouden. Dit stelsel is gebaseerd op de vervoersdocumenten. Deze documenten zijn weliswaar belangrijk, maar de Kamer heeft geconstateerd dat een groot aantal vervoersdocumenten wordt afgegeven door: (a)hulpdiensten dan wel (b)de distilleerderijen zelf, met name de grootste distilleerderijen, omdat deze gerechtigd zijn om zowel hun eigen vervoersdocumenten af te geven als op deze documenten de tijd van aanvoer van de produkten in de distilleerderij aan te tekenen door middel van een hun door de controle-instantie ter beschikking gestelde frankeermachine, hetgeen erop neerkomt dat de distilleerderijen alle stadia van de procedures betreffende de vervoersdocumenten volledig beheersen. 5.15. In beide genoemde gevallen is het naar behoren functioneren van het stelsel afhankelijk van een afdoend toezicht door de verantwoordelijke controlediensten. De beperkte personeelssterkte van de betrokken dienst en het ruime scala van de hun opgedragen taken maken het noodzakelijke toezicht echter moeilijk, zo niet onmogelijk. 5.16. De Kamer constateerde voorts, dat de voor de controle van de vervoersdocumenten verantwoordelijke dienst bijna uitsluitend afgaat op het stelsel van uitslagbiljetten en dat fysieke controle tijdens het vervoer zeldzaam is. Hoewel een dergelijk systeem garandeert dat alle afgegeven vervoersdocumenten in de financiële administratie worden verwerkt, kan daardoor het gebrek aan fysieke controles niet worden gecompenseerd. Italië 5.17. De controle van de Kamer heeft uitgewezen dat de controles op de afgifte en de boeking van de vervoersdocumenten in sommige opzichten ondeugdelijk zijn. Hierover zij met name het volgende opgemerkt: (a)uit de onderzochte documenten kon niet worden opgemaakt op welk tijdstip en welke datum de produkten feitelijk in de distilleerderijen aankwamen, hoewel het communautaire document bij wijze van facultatieve maatregel in opgave daarvan voorziet; (b)in sommige gevallen werden zonder motivering en zonder goedkeuring door de desbevoegde instantie (politie) de inzake het vervoer gemaakte afspraken gewijzigd; (c)de voor de controlediensten bestemde documenten komen te laat aan om nog tijdens het vervoer fysieke controles te kunnen uitvoeren. De termijn waarbinnen een afschrift van het document aan de controledienst kan worden toegezonden bedraagt bij wijn zeven werkdagen en bij bijprodukten een werkdag; (d)het bestaande stelsel voorziet niet in controles om te waarborgen dat alle afgegeven documenten naar behoren in de boeken worden verwerkt. 5.18. Uit discussies met de controlediensten kwam naar voren dat acties van deze instanties om onderweg controles te verrichten op het transport van wijn of bijprodukten van de wijnbereiding meestal oppervlakkig waren. Er worden zelden of nooit monsters genomen en zelfs de inhoud van de laadbakken wordt praktisch nooit vergeleken met de desbetreffende bewijsstukken inzake het vervoer, tenzij er sterke verdenking van fraude bestaat (bijv. clandestien vervoer van wijn of vervoer van versneden wijn). Griekenland 5.19. De Kamer constateerde dat de procedure voor de afgifte van vervoersdocumenten niet is gestandaardiseerd. Bovendien wordt door de ambtenaren van de controledienst niet systematisch nagegaan of alle afgegeven documenten in de boeken zijn verwerkt. Ook heeft de Kamer geconstateerd dat bij het vervoer van de wijn geen fysieke controles onderweg plaatsvinden. BR Duitsland 5.20. Bij het onderzoek naar de vervoersdocumenten heeft de Kamer vastgesteld dat in een aantal gevallen de geschatte duur van het vervoer buitensporig lang was (in één geval zelfs tot drie dagen). Een zo lange levertijd is moeilijk te rechtvaardigen en het valt te betwijfelen of in zulk een situatie het verantwoordelijke controle-orgaan, met het oog op een fysieke controle onderweg, exact kan weten op welk tijdstip de fysieke verrichting is gepland. Gebruik van een indicator bij voor distillatie bestemde wijn 5.21. Het betreft hier een in de regeling voorziene facultatieve bepaling. In Frankrijk en de BR Duitsland wordt deze maatregel niet toegepast omdat de verantwoordelijke controlediensten aldaar afgaan op het effect van andere maatregelen om te voorkomen dat produkten aan hun bestemming worden onttrokken. Italië 5.22. De producenten zijn verplicht voorgeschreven hoeveelheden lithiumchloride aan de voor distillatie bestemde produkten toe te voegen alvorens deze naar de distilleerderijen worden getransporteerd. Daar de toevoeging van de indicator echter plaatsvindt zonder dat daarop van ambtswege toezicht wordt uitgeoefend, wordt de doeltreffendheid van de maatregel vanuit een oogpunt van controle aangetast. Bovendien draagt de aan de distilleerderijen opgelegde verplichting tot onderzoek van de ontvangen wijn op de toevoeging van lithiumchloride er geenszins toe bij dat wijn die naar de markt is omgeleid, opgespoord wordt. De toevoeging van een indicator, op de wijze zoals thans geschiedt, heeft eerder verslapping dan verscherping van de controles op de voor distillatie bestemde wijn tot gevolg, doordat te zeer op de doeltreffendheid van het stelsel wordt vertrouwd en het aantal fysieke controles onderweg dienovereenkomstig wordt verminderd, zoals in paragraaf 5.18 vermeld. Controles op de produkten bij binnenkomst in de distilleerderijen 5.23. De op de produkten bij binnenkomst in de distilleerderijen uitgevoerde controles (zowel de fysieke als die aan de hand van stukken) waren vaak ondeugdelijk en lieten grote mogelijkheden voor clandestiene activiteiten open. Frankrijk 5.24. Het is moeilijk de deugdelijkheid te waarborgen van de in artikel 22 van Verordening (EEG) nr. 2179/83 van de Raad (6) voorgeschreven controle op wijn en bijprodukten van wijn die in de distilleerderijen worden aangevoerd, aangezien de ambtelijke instantie die met het toezicht op de distillatie-activiteiten is belast, slechts voor een deel van de werktijd in de distilleerderij aanwezig is. Voornoemde verordening bepaalt dat deze controles steekproefsgewijze kunnen geschieden, maar aangezien de ambtenaren van de controle-instantie slechts gemiddeld één dag per maand in elke distilleerderij aanwezig zijn, kunnen geen deugdelijke controles aan de hand van werkelijk representatieve monsters worden verricht. Bovendien werd geconstateerd dat de controlebezoeken met een bepaalde regelmaat plaatsvonden, waardoor zij aan doeltreffendheid inboetten. Italië 5.25. Terwijl de meeste grote distilleerderijen bijna permanent onder toezicht staan van de controledienst, die daarbij soms geassisteerd wordt door ambtenaren van de Guardia di Finanza, zijn de controles op de kleine distilleerderijen zeldzaam en beperkt tot bepaalde dagen per week. De mogelijkheid tot clandestiene activiteiten is in kleine distilleerderijen meestal groter, aangezien de interne controle op alle belangrijke activiteiten vaak slechts bij één of enkele personen berust en dus onbevredigend is. Onder zulke omstandigheden kan de aanwezigheid van ambtenaren van de controledienst op bepaalde dagen in de kleine distilleerderijen wel eens niet afdoende zijn om de communautaire gelden te bewaken. 5.26. In een middelgrote distilleerderij, die gecontroleerd werd door een ambtenaar die slechts drie keer per week aanwezig was, constateerde de Kamer dat de controles ondeugdelijk waren om de volgende redenen: (a)een levering van bijprodukten vond plaats in de namiddag van het controlebezoek, toen de ambtenaar alweer weg was, hoewel functionarissen van de controledienst verklaard hadden dat leveringen aan de distilleerderij slechts in aanwezigheid van een ambtenaar konden plaatsvinden; (b)de per levering afgegeven weegbrugbriefjes werden niet bewaard; (c)hoewel tegenover de Kamer beweerd was dat het alcoholgehalte van leveranties systematisch door middel van laboratoriumanalyses op de plaats van aankomst werd vastgesteld, konden de personeelsleden van de distilleerderij geen afschriften van de analyserapporten verstrekken; (d)tussen de in de vervoersdocumenten opgegeven alcoholgehaltes en die welke als zijnde betaald in de boeken van het bedrijf geregistreerd stonden, werden vele forse verschillen geconstateerd (in 79 % van de onderzochte gevallen. Zowel positieve als negatieve verschillen werden geconstateerd met afwijkingen die varieerden tussen 15 en 65 %. In één onderzocht geval werd een verschil van 125 % vastgesteld); (e)het controleteam stuitte op ernstige moeilijkheden bij pogingen tot het volgen van het controlespoor bij voor het onderzoek geselecteerde verrichtingen. Deze moeilijkheden deden zich voor wanneer getracht werd de hoeveelheden gedistilleerde wijn en geproduceerde alcohol zoals opgegeven in de door de controle-instantie afgegeven certificaten, te toetsen aan de overeenkomstige opgaven betreffende de hoeveelheden wijn en het alcoholgehalte in de goedgekeurde registers. Van de drie door het controleteam ondernomen pogingen tot toetsing leidde er één na vele moeilijkheden tot een resultaat, maar de twee andere toetsingen konden niet binnen de beschikbare tijd worden uitgevoerd, ondanks het feit dat de directie van de distilleerderij daarbij full-time assistentie verleende. Griekenland 5.27. Hoewel de controles in het algemeen goed waren - ambtenaren van een controledienst waren permanent in de distilleerderij aanwezig en aan de afgeleverde produkten werd onder toezicht een indicator toegevoegd - meent de Kamer de volgende opmerkingen te moeten maken over de wijze waarop monsters getrokken en onderzocht worden: (a)de met de controle op de producenten belaste ambtenaren nemen slechts zelden monsters, hoewel hun aanwezigheid vereist is om toezicht te houden op de toevoeging van een indicator aan de wijn; (b)de met de controle op de distilleerderijen belaste ambtenaren nemen geen monsters van iedere afzonderlijke levering, maar van de opslagtanks wanneer de totale bij contract overeengekomen hoeveelheid is afgeleverd. Een dergelijke monstertrekking lijkt niet bevorderlijk voor het scheppen van een mogelijkheid om, zoals vereist in artikel 22 van Verordening (EEG) nr. 2179/83 van de Raad (6), na te gaan of de kenmerken van de wijn overeenstemmen met de opgaven in de vervoersdocumenten. BR Duitsland 5.28. Over het algemeen waren de controles bevredigend. Ten aanzien van verrijkte Franse wijn, bestemd voor distillatie en daarop volgende verwerking tot brandewijn, stuitte de Kamer op moeilijkheden toen getracht werd de hoeveelheden wijn die volgens de verklaring in Frankrijk voor verrijking waren afgeleverd, te toetsen aan de hoeveelheden die daarna aan de Duitse distilleerderij waren afgeleverd. De Kamer merkte op dat de thans door de Franse autoriteiten toegepaste maatregel niet voorziet in een schriftelijke verklaring waarin exact opgave wordt gedaan van afzonderlijke leveringen van verrijkte wijn aan distilleerderijen in Duitsland. Zo'n verklaring zou zeer bevorderlijk zijn voor de globale toetsing door de ambtenaren van het interventiebureau van de hoeveelheden in Frankrijk verrijkte wijn aan de hoeveelheden daarvan die aan verschillende distilleerderijen in de BR Duitsland zijn afgeleverd. Thans wordt getracht zo'n toetsing uit te voeren, maar voltooiing van deze procedure blijkt uiterst moeilijk te zijn. Controles op de distillatie 5.29. Ook op dit punt leidt de slechts beperkte aanwezigheid van controle-instanties in bepaalde Lid-Staten tot tekortkomingen in de controles op de distillatie. Bovendien werden moeilijkheden ondervonden bij de aansluiting van de gegevens over de geproduceerde alcohol op die betreffende gedistilleerde wijn. Frankrijk 5.30. De geproduceerde alcohol wordt geregistreerd met behulp van alcoholmeters, terwijl in andere Lid-Staten toepassing van een tweede methode (nl. weging) als aanvullende test noodzakelijk wordt geacht. 5.31. De korte tijd die de controle-ambtenaren ter beschikking staat en het vereiste, de sinds het laatste bezoek aan de distilleerderij aangevoerde en afgevoerde hoeveelheden op elkaar aan te sluiten, brengt met zich mee dat zelfs deze controles ter plaatse noodzakelijkerwijze summier zijn en bijna uitsluitend beperkt blijven tot boekencontroles. Ook deze boekencontroles zijn echter moeilijk uitvoerbaar en tijdrovend, in het bijzonder wat betreft de toetsing van de afzonderlijk geleverde hoeveelheden wijn of bijprodukten van de wijnbereiding aan de hoeveelheden geproduceerde alcohol. 5.32. Hoewel de Kamer erkent dat het distillatieproces een continu karakter heeft, hetgeen op zichzelf de onderkenning van afzonderlijke verrichtingen in een bepaald stadium van het proces enigszins bemoeilijkt, is het van wezenlijk belang dat er gemakkelijker verband kan worden gelegd tussen de afzonderlijke contracten, of in het geval van de verplichte distillatie, tussen de afgeleverde hoeveelheden en de geproduceerde hoeveelheden alcohol. Het terzake ondervonden probleem is een uitvloeisel van het feit dat de met de controle van de producenten belaste dienst hoofdzakelijk geïnteresseerd is in de invoering van een boekencontrole op de in de distilleerderij aangevoerde grondstoffen, terwijl de documentatie die voor het interventiebureau vereist is, hoofdzakelijk gericht is op de boeking van de feitelijk geproduceerde en aan het interventiebureau afgeleverde hoeveelheid alcohol. Het verband tussen de aan de distilleerderij afgeleverde hoeveelheden wijn of bijprodukten van de wijnbereiding en de geproduceerde alcohol is nogal kunstmatig en is niet gebaseerd op boekhoudregisters die het mogelijk maken, vanaf het begin tot het einde van het distillatieproces de fysieke verplaatsing van de grondstoffen na te trekken. Italië 5.33. Zie de controle-opmerkingen in de paragrafen 5.25 en 5.26 die ook voor de controles op de distillatie gelden. Griekenland 5.34. De Kamer constateerde dat de verantwoordelijke controledienst: (a)zijn procedures en instructies niet heeft aangepast aan de communautaire reglementering; (b)praktisch geen gebruik maakt van de bij de communautaire reglementering voorgeschreven documenten. 5.35. In het bijzonder is er aanleiding tot de volgende opmerkingen: (a)de controledienst geeft voor elke verrichting die leidt tot verplaatsing van wijn of van de bijprodukten van de wijnbereiding zijn eigen vervoersdocument af en gaat bijna uitsluitend op dit document af ten detrimente van het communautaire document. Dit heeft tot gevolg dat het laatste geen bewijs inhoudt dat de daarop vermelde gegevens geverifieerd zijn en in overeenstemming met de feiten zijn bevonden; (b)de controledienst stelt een officieel rapport op waarin vermeld wordt welk verband er bestaat tussen de afzonderlijke leveranties en de gedistilleerde en in de goedgekeurde registers opgegeven totale hoeveelheden. Dit rapport is weliswaar van groot belang, maar is niet gestandaardiseerd, zodat slechts een gedeelte van de in de vervoersdocumenten opgenomen gegevens in bepaalde rapporten wordt geregistreerd, hetgeen moeilijkheden oplevert bij het volgen van het controlespoor; (c)aangezien de precieze plaats waar de wijn of de bijprodukten zich bevinden (bv. nummer van de voorraadtank) niet in de door de controledienst bijgehouden registers is opgetekend, wordt het vaststellen van de verhouding tussen de geproduceerde hoeveelheid alcohol en de verbruikte hoeveelheid wijn onnodig ingewikkeld. Daarom bestaat het risico dat de controle-instantie zich genoopt ziet te zeer af te gaan op de opgaven van de distillateurs, in plaats van op hun eigen objectieve bescheiden. Controles op de verrijking van voor distillatie bestemde wijn 5.36. Wijn die bestemd is om een van de communautaire distillatieverrichtingen te ondergaan, mag voordien verrijkt worden. Deze bewerking houdt in dat aan de wijn een distillaat wordt toegevoegd en dat het aldus verkregen produkt een alcoholgehalte heeft dat tussen 18o en 24o vol ligt. De bewerking vindt bijna uitsluitend plaats in het Franse Charentes-gebied. Frankrijk 5.37. Wanneer wijn voor distillatie in het kader van een vrijwillige distillatiemaatregel verrijkt moet worden, is een door het interventiebureau goedgekeurd leveringscontract vereist. De Kamer heeft geconstateerd dat de verklaring van een erkend veredelingsbedrijf waarmee deze zijn voornemen te kennen geeft voor distillatie bestemde wijn te verrijken, geen verwijzing bevat naar goedgekeurde contracten die deze verrichting dekken. In feite wordt niet het bewijs geleverd dat de controledienst verifieert of de verrijking door goedgekeurde contracten wordt gedekt. Ook wordt in het bij het interventiebureau ingediende document niet vermeld of en zo ja wanneer de verrijking heeft plaatsgevonden (zie ook paragraaf 5.32). Controles op de verplichte distillatiemaatregelen 5.38. Op dit gebied heeft de controle van de Kamer een reeks hieronder nader aangeduide tekortkomingen in de controleprocedures in alle Lid-Staten aan het licht gebracht. In het bijzonder zij vermeld dat de controlediensten in bepaalde Lid-Staten wegens gebreken in het systeem niet bij machte zijn te verzekeren dat deze maatregelen correct worden toegepast. Frankrijk 5.39. Bij alle verplichte distillatiemaatregelen zijn de boekencontroles in het algemeen in orde. Eens te meer worden deze controles echter verzwakt doordat, zoals hiervoor opgemerkt, slechts weinig fysieke controles worden uitgevoerd op de oogst-, produktie-, en voorraadopgaven. 5.40. Met betrekking tot de distillatie van de bijprodukten van de wijnbereiding constateerde de Kamer dat de controledienst in de Charentes van de producenten die wijn voor de cognacbereiding leveren niet verlangt dat zij ook de wijnmoer die soms in de wijn voorkomt voor distillatie afleveren. De communautaire reglementering kent deze vrijstelling niet. Daar sommige cognacfabrikanten niet toestaan dat de hun geleverde wijn wijnmoer bevat, is de door de autoriteit verleende algehele vrijstelling misplaatst. 5.41. Wat betreft de verplichte distillatie van tafelwijn mochten de producentengroepen in 1984/85 hun eigen distillatieverplichtingen berekenen (zie paragraaf 5.4(a)). Bij de controle van de Kamer is gebleken dat de autoriteiten onvoldoende toezicht houden op deze berekeningen. Italië 5.42. Wegens gebreken in het systeem was de controledienst niet bij machte te verzekeren dat de producenten de verplichte distillatiemaatregelen eerbiedigen. De Kamer heeft geconstateerd dat de dienst niet systematisch nagaat of alle producenten aan hun verplichtingen hebben voldaan, maar pas met het controlewerk begint, wanneer de producent hem om de afgifte van een certificaat heeft verzocht. In sommige van de bezochte provincies en regio's gaven de ambtenaren te kennen, dat gezien het grote aantal af te geven certificaten de beschikbare middelen het onmogelijk maakten controles ter plaatse te verrichten. Dit heeft tot gevolg dat met een aldus uitgevoerde boekencontrole hoogstens kan worden verzekerd dat de producenten ten aanzien van de door hen opgegeven produktie aan de verplichte distillatiemaatregelen hebben voldaan. Deze controleaanpak is niet geschikt om de naleving te verifiëren van de verplichtingen van de producenten die geen of een te lage opgave van hun produktie hebben gedaan. 5.43. Wijnkelders en distilleerderijen zijn verplicht goedgekeurde registers bij te houden die periodiek door controleambtenaren worden geïnspecteerd. In de gedurende haar onderzoek bezochte wijnkelders en distilleerderijen constateerde de Kamer dat uit de registers niet bleek of door de inspectiedienst controles waren uitgevoerd, hoewel het personeel van de bezochte bedrijven te kennen gaf dat periodieke controlebezoeken hadden plaatsgevonden. In een van de bezochte wijnkelders constateerde het controleteam van de Kamer dat de boekingen in het goedgekeurde register niet overeenkwamen met de door de wijnkelder gedane produktie- en voorraadopgaven. Toch werd de Kamer medegedeeld dat de verantwoordelijke dienst een reeks inspecties in de kelder had uitgevoerd en een certificaat had afgegeven waarin verklaard werd dat de verplichte distillatiemaatregelen waren nagekomen. Voor de geconstateerde verschillen werd echter geen bevredigende verklaring gegeven. 5.44. De Kamer is met name bezorgd over het vermogen van de dienst om toe te zien op de naleving van de verplichting tot distillatie van alle uit tafeldruiven verkregen wijn. In Puglia en op Sicilië worden op grote schaal tafeldruiven geproduceerd. In het algemeen is het aanbod van deze druiven aanzienlijk groter dan de vraag op de markt. Tegelijkertijd zijn de aan de controledienst ter beschikking staande middelen om te verzekeren dat al deze wijn gedistilleerd wordt, duidelijk ontoereikend en maken zij alleen voornoemde boekencontroles mogelijk. De producenten van tafeldruiven behoeven niet hun totale produktie op te geven en voor het vervoer van deze druiven binnen een straal van 40 km van de produktieplaats is geen vervoersdocument vereist. Gebleken is dat het huidige controlesysteem veel ruimte laat voor de verwerking tot wijn van deze tafeldruiven en de ongeoorloofde afzet van deze wijn op de markt of de aanbieding ervan ter toepassing van lucratievere distillatiemaatregelen. 5.45. Met betrekking tot de verplichte distillatie van tafelwijn maakten de Italiaanse autoriteiten gebruik van de bepaling krachtens welke van de producenten verlangd kan worden dat zij in eerste instantie zelf hun verplichtingen berekenen en hun berekening vervolgens ter verificatie bij de autoriteiten indienen. Toen door de Kamer een klein aantal van deze berekeningen werd onderzocht werden verschillende gevallen aangetroffen waarin het de controledienst gebleken was dat de berekening van de producent niet juist was. Er valt begrip op te brengen voor deze gang van zaken wanneer een zo complexe verordening voor het eerst ten uitvoer wordt gelegd, maar het grote aantal door de producenten gemaakte fouten vormt een aanwijzing temeer dat de controledienst de berekening van de verplichtingen geruime tijd vóór de goedkeuring van de contracten inzake vrijwillige distillatie voor het volgend wijnjaar moet verifiëren (zie paragraaf 5.12(a)). Griekenland 5.46. Op het Griekse vasteland bestaat de regeling, dat de bijprodukten van de wijnbereiding onder ambtelijk toezicht uit de markt worden genomen. De Kamer constateerde dat het aan bewijzen ontbrak omtrent het officiële toezicht op het uit de markt nemen en de destructie. Evenmin was er bewijs dat het alcoholgehalte van de bijprodukten werd gemeten om te voorkomen dat er intense persing plaatsvond (5). In de onderzochte documenten was het alcoholgehalte daarentegen voorgedrukt op het gehanteerde standaardformulier, waaruit kan worden afgeleid dat een vooraf bepaald alcoholpercentage wordt toegepast in plaats van het feitelijk alcoholgehalte van de bijprodukten. 5.47. De uitvoeringsverordeningen betreffende de verplichte distillatie van wijn bevatten voor de wijnoogstjaren 1984/85, 1985/86 en 1986/87 speciale voor Griekenland geldende bepalingen in verband met ondervonden administratieve moeilijkheden. Aan de Griekse autoriteiten werd veel vrijheid gelaten bij de uitvoering van de maatregel mits de toegepaste methoden resulteerden in de verplichte distillatie van 120 000 tot 150 000 hl en deze methoden billijk waren. Ca. 151 000 hl wijn werden in 1984/85 met toepassing van deze maatregel gedistilleerd. Aandacht dient te worden geschonken aan het feit dat geen spoed wordt betracht bij het treffen van de nodige voorzieningen om de huidige moeilijkheden (nl. om de opbrengst per hectare nauwkeurig vast te stellen) te overwinnen en aan het gevaar dat deze speciale bepalingen permanent deel blijven uitmaken van het systeem. BR Duitsland 5.48. In de BR Duitsland zijn de producenten niet verplicht de bijprodukten te distilleren; in plaats daarvan moeten zij onder ambtelijk toezicht aan de markt worden onttrokken. 5.49. Ten aanzien van een door de Kamer bezochte wijncooeperatie was de controle op het aan de markt onttrekken van de bijprodukten om de volgende redenen onbevredigend: (a)nadat de druiven geperst waren, werd de overblijvende draf van de druiven opgeslagen in een open silo. Van ambtswege was er geen toezicht op deze activiteiten, zelfs geen steekproefsgewijze uitgevoerd toezicht, en evenmin was er enig bewijs dat in dit stadium het alcoholgehalte van de draf gemeten was; (b)er was geen bewijs van fysieke controle op de opgeslagen draf, daar de toegang tot het gebied vrij was. Volgens de door personeelsleden van de cooeperatie gegeven verklaringen stond het de leden van de cooeperatie namelijk vrij, de draf op elk gewenst moment terug te nemen uit de silo's. 5.50. Wat betreft de vrijwillige distillatiemaatregelen bevatte geen van de onderzochte dossiers een door een officiële instantie afgegeven certificaat waarop was vermeld dat de producent zijn verplichtingen betreffende de verplichte distillatie voor het voorgaande wijnbouwjaar vervuld had, hoewel artikel 4, lid 1, van Verordening (EEG) nr. 2179/83 van de Raad (6) van de producenten verlangt dat zij zo'n certificaat verstrekken. 5.51. In het wijnoogstjaar 1984/85 werden de communautaire maatregelen voor de verplichte distillatie van tafelwijn voor het eerst ten uitvoer gelegd. De toepassing van deze maatregel in de BR Duitsland was echter een grote mislukking als gevolg van de weigering van een groot aantal producenten om aan hun verplichtingen te voldoen. De bij de uitvoering van de maatregelen ondervonden problemen werden verergerd door het feit dat onjuistheden in de aangiften van de producenten (op basis waarvan zij zelf hun verplichtingen hadden geraamd) pas in een vergevorderd stadium van het wijnoogstjaar, wanneer de meeste producenten hun gehele produktie reeds hadden afgezet, ontdekt werden. Eveneens stuitte het opleggen van zware sancties (nl. de verplichte distillatie van 20 % van hun produktie), zoals voorgeschreven in de communautaire verordeningen, op soortgelijke weigeringen door een betrekkelijk groot aantal producenten. 5.52. Uitsluiting van deze producenten van de vrijwillige distillatiemaatregelen in volgende jaren is geen effectieve sanctie voor hen, omdat zij nauwelijks belang hebben bij deze maatregelen. De bij de uitvoering van de maatregel ondervonden moeilijkheden vormen opnieuw een aanwijzing dat, zoals uiteengezet in paragraaf 5.50, de uitvoering van de certificatieprocedure van groot belang is. Controles op de geproduceerde alcohol 5.53. Aangezien er geen gemeenschappelijke ordening van de alcoholmarkt bestaat, zijn er geen algemene communautaire bepalingen betreffende de controle op de uit de communautaire distillatiemaatregelen verkregen alcohol. De controle op de alcohol is geregeld in nationale bepalingen inzake de accijnzen. De controle van de Kamer omvatte geen onderzoek naar deze controles.

6. Het door de Commissie gevoerde beheer

6.1. De specifieke verantwoordelijkheden van de Commissie op het gebied van de wijnmarkt zijn: (a)ervoor te zorgen dat er van de Lid-Staten binnen de bij de geldende verordeningen vastgestelde termijnen volledige en nauwkeurige beheersgegevens worden ontvangen; (b)over te gaan tot de verschillende distillatiemaatregelen, waarbij terdege rekening wordt gehouden met de marktsituatie. 6.2. De Commissie is tevens in het algemeen verantwoordelijk: (a)voor het toezicht op de correcte uitvoering van de maatregelen in de Lid-Staten; (b)voor de toetsing van de goede werking van de communautaire verordeningen en, zo nodig, het indienen van wijzigingsvoorstellen. 6.3. Voormelde verantwoordelijkheden nopen de Commissie ertoe zowel de ontwikkelingen in de Lid-Staten als die op de wereldmarkt te volgen. Zoals in het verleden bij andere markten, heeft de Kamer ook inzake de wijnmarkt echter gemerkt dat het de diensten van de Commissie ontbreekt aan voldoende gedetailleerde kennis van de situatie in de Lid-Staten. Zo beschikte de Commissie ten tijde van de controle bijvoorbeeld niet over gedetailleerde documenten inzake de in de Lid-Staten gehanteerde controlesystemen. 6.4. Voor het volgen van de ontwikkelingen gaan de diensten van de Commissie vrijwel uitsluitend af op de gegevens verschaft door de in het Comité van beheer zitting hebbende nationale vertegenwoordigers. Ambtenaren van de afdeling marktbeheer hebben weinig of geen gelegenheid om zich ter plaatse te begeven en rechtstreeks kennis te nemen van problemen en tekortkomingen, teneinde corrigerende maatregelen te kunnen treffen. In het algemeen voeren slechts de financiële diensten van de Commissie bezoeken ter plaatse uit, met name in het kader van de goedkeuring van de rekeningen van voorgaande jaren. Deze ambtenaren hebben echter zelden of nooit de gelegenheid een bezoek te brengen aan de gebieden en de bedrijven die communautaire steun genieten en beperken in de praktijk hun onderzoek tot boekencontroles. De Kamer is van mening dat deze benadering niet afdoende is, gezien de centrale taak van beheer die de diensten van de Commissie is toegedacht, en dat dit rechtstreeks leidt tot enige van de hieronder behandelde tekortkomingen. 6.5. Inzake de in de paragrafen 6.1 en 6.2 omschreven taken, bracht de controle van de Kamer het volgende aan het licht: (a)inwinning en gebruik van beheersgegevens: (i)het systeem voor de melding van de marktprijzen (grondslag voor de vaststelling van de representatieve prijs) functioneert niet doelmatig doordat talrijke grote marktcentra systematisch verzuimen, de prijzen te registreren; (ii)in het verleden zijn er problemen gerezen bij de vaststelling van de oogstramingen waarvan de betrouwbaarheid van essentieel belang is om te waarborgen dat er tijdig gepaste maatregelen ter regulering van de markt worden genomen. Toch verklaarde de Commissie zich eerst bij Verordening (EEG) nr. 2396/84 (7) van de Commissie bevoegd, nieuwe informatiebronnen te benutten; (iii)ook is men op ernstige problemen gestuit bij de opstelling van de definitieve voorzieningsbalansen voor wijn, met name wat betreft een nauwkeurige opgave van begin- en eindvoorraden. Deze problemen, die betrekking hebben op het wijnoogstjaar 1984/85, dienen nog te worden opgelost. Voor het betrokken oogstjaar bedroegen de door Italië opgegeven beginvoorraden (40,590 Mio hl) meer dan het dubbele van de als eindvoorraden van het voorgaande oogstjaar opgegeven hoeveelheid (19,685 Mio hl). De definitieve balans voor het betrokken oogstjaar werd door de Commissie bij de Raad op 22 januari 1987 ingediend, vergezeld van een nota waarin werd gewezen op het verschil tussen de begin- en eindvoorraden. Er werd geen bevredigende verklaring gegeven voor de oorzaak van de stijging van de voorraden met ongeveer 21 Mio hl - meer dan 30 % van de gemiddelde jaarlijkse produktie van tafelwijn in Italië. Er is evenmin een gewijzigde voorzieningsbalans opgesteld voor het wijnoogstjaar 1983/1984. Indien dit wel was gebeurd zou die balans tenminste een aanwijzing hebben gegeven voor de oorzaak van de extra voorraden (bijv. te laag opgegeven produktie, te hoog opgegeven consumptie, enz.). Het grote verschil roept sterke twijfels op over de betrouwbaarheid van de aan de Commissie verschafte statistieken en het nut ervan voor het marktbeheer. De Kamer is van mening dat het van essentieel belang is dat de Commissie onverwijld een grondig onderzoek naar deze grote voorraadverschillen instelt; (iv)de Kamer constateerde dat de Commissie een groot gedeelte van de belangrijke periodieke beheersgegevens (met name inzake de krachtens de diverse vrijwillige distillatiemaatregelen contractueel vastgelegde hoeveelheden wijn, alsmede inzake de voor verplichte distillatie geleverde hoeveelheden) vaak pas een jaar later ontvangt; de Commissie lijkt evenwel niet bij machte, deze situatie recht te trekken, ofschoon de geldende verordeningen voor de verschaffing van de gegevens exacte termijnen voorschrijven; (b)het overgaan tot de diverse distillatiemaatregelen: gezien de onbetrouwbaarheid van de beheersgegevens is het besluit om tot een bijzondere distillatiemaatregel over te gaan bijna een automatisme geworden in plaats van een handeling die berust op een grondige kennis van de marktsituatie; (c)toezicht op de correcte uitvoering van de maatregelen door de Lid-Staten: (i) de in hoofdstuk 5 van dit verslag samengevatte controlebevindingen tonen aan dat de Lid-Staten de distillatiemaatregelen niet altijd correct ten uitvoer hebben gelegd. Doordat de diensten van de Commissie zich niet bewust waren van de foutieve interpretaties van de verordeningen door de Lid-Staten, konden deze praktijken een aantal jaren worden voortgezet; (ii) met betrekking tot de controle op de inachtneming van de verplichte distillatiemaatregelen werd geconstateerd dat de Commissie onvoldoende toezicht hield. Zo werd het volgende opgemerkt: -inzake de distillatie van de bijprodukten van de wijnbereiding bleek zeer weinig aandacht te worden besteed aan de stelselmatige vaststelling of de opgaven van de Lid-Staten klopten met de inachtneming van de verplichtingen door voor elk wijnoogstjaar na te gaan of de hoeveelheden gedistilleerde bijprodukten in een redelijke verhouding stonden tot de totale oogst; -inzake de distillatie van op basis van tafeldruiven geproduceerde wijn hebben de diensten van de Commissie niet aan de hand van een lijst van herkomst en gebruik van tafeldruiven vastgesteld of de hoeveelheden van deze ter distillatie aangeboden wijn redelijk waren. Een dergelijke lijst van herkomst en gebruik kan evenwel worden opgesteld en de opstelling hiervan op jaarbasis is vooral noodzakelijk met het oog op de algemeen gekoesterde twijfels omtrent de vraag of alle producenten hun verplichtingen terzake nakomen; (d)toetsing van de verordeningen: de controle van de Kamer bracht talrijke tekortkomingen in de huidige verordeningen aan het licht, waarvan de volgende bijzonder belangrijk zijn: (i) de verordeningen waarbij de opstelling van opgaven inzake oogst, produktie en voorraden wordt geregeld, schieten in zoverre tekort, dat zij niet voorzien in een minimum aantal controles ter plaatse op deze opgaven; (ii) de communautaire vervoersdocumenten zouden als controlemiddel op de voor distillatie bestemde wijntransporten doeltreffender zijn indien de verordeningen zouden voorschrijven dat de precieze tijd en datum waarop de wijn bij de distilleerderijen binnenkomt, op deze documenten moet worden aangegeven; (iii) artikel 22 van Verordening (EEG) nr. 2179/83 van de Raad (6) bepaalt dat de kenmerken van de voor distillatie geleverde produkten, en met name de hoeveelheid, de kleur en het alcoholgehalte, dienen te worden gecontroleerd op het ogenblik waarop het produkt in de distilleerderij wordt binnengebracht. Dit artikel bepaalt dat deze controles steekproefsgewijs mogen plaatsvinden, maar schrijft niets voor inzake: -geschikte analyses ter opsporing van wijn waarvan het alcoholgehalte is verhoogd door niet-goedgekeurde oenologische procédés; -passende analyses ter opsporing van versneden wijn; -een verplicht minimum aantal steekproeven; (iv) de huidige definitie van tafelwijn (zie paragraaf 3.4) voldoet niet doordat deze slechts twee kwaliteitskenmerken bevat (alcoholgehalte en zuurgehalte) in tegenstelling tot die voor v.q.p.r.d., welke een lijst van 21 elementen opsomt ter onderscheiding van deze wijnen. Dit gebrek aan nauwkeurigheid in de definitie van tafelwijn vormt zowel een moeilijkheid voor een afdoende keuring van de wijn bij binnenkomst in de distilleerderij als een gevaar dat voor communautaire distillatiemaatregelen aangeboden versneden wijn niet kan worden opgespoord; (v) het is dringend noodzakelijk de controles op de uit tafeldruiven geproduceerde wijn te verscherpen; (vi) de bewijsmiddelen betreffende het feit dat de distilleerderijen de producenten binnen de vastgestelde termijnen de minimum aankoopprijzen hebben betaald, lopen sterk uiteen en in enkele gecontroleerde gevallen was het bewijsstuk ontoereikend, vooral wat de betaaldatum betrof. De verordeningen zijn op dit punt niet duidelijk genoeg; (vii) tevens dient aandacht te worden besteed aan het gebrek aan vooruitgang bij het verbieden van de verbouw van wijnstokrassen die waren aangemerkt als ongeschikt voor de wijnproduktie, de produktie van tafeldruiven of van speciale wijnen, maar die krachtens Verordening (EEG) nr. 347/79 van de Raad (8) tijdelijk waren toegelaten; (viii) de definitie van wijnproducent in de huidige verordeningen heeft ten aanzien van de cooeperaties of particuliere wijnkelders tot gevolg dat de maatregelen inzake de verplichte distillatie van tafelwijn niet rechtstreeks worden toegepast op de producenten van druiven voor de wijnbereiding (zie paragraaf 7.13); (ix) er bestaat vooral dringend behoefte aan de invoering van een wijnbouwkadaster waarvoor de eerste voorstellen al uit 1962 dateren. De Kamer is van mening dat een dergelijk kadaster van essentieel belang is voor de controle op de produktiecapaciteit. Ofschoon de Raad onlangs op basis van een voorstel van de Commissie, een verordening (9) heeft vastgesteld voor de invoering van een dergelijk kadaster, is er een periode van nog zes jaar vastgesteld voordat het kadaster operationeel zal worden.

7. Doeltreffendheid van de distillatiemaatregelen

Afzet van wijnoverschotten 7.1. De wijndistillatiemaatregelen vormen het belangrijkste middel om wijnoverschotten in de Gemeenschap af te zetten. Het structurele communautaire overschot bedraagt ongeveer 20 Mio hl per jaar, dat wil zeggen ongeveer 20 % van de totale produktie van tafelwijn, en het staat wel vast dat dit blijft voortbestaan of zelfs nog groter wordt. 7.2. Een van de oorzaken voor de stijgende produktie was de steeds toenemende opbrengst van de producenten waardoor de wijnproduktie blijft stijgen, hoewel het wijnareaal ten gevolge van de structurele communautaire maatregelen is ingekrompen (het areaal is tussen 1981 en 1985 met 180 000 ha gereduceerd). Een andere belangrijke factor is, volgens de Kamer, het communautaire distillatiestelsel geweest dat de afzet verzekerde tegen een voor de producent aantrekkelijke prijs en daardoor een aanmoediging vormde tot voortzetting van de produktie van wijn waarvoor op de markt geen afzetmogelijkheid bestaat en die bijgevolg wordt geproduceerd voor distillatie. 7.3. Wat de distillatiemaatregelen betreft, wenst de Kamer op het volgende te wijzen: (a)de door de Gemeenschap vastgestelde prijsstructuur voor tafelwijnen vormt geen aanmoediging om de kwaliteit van tafelwijnen te verbeteren. De produktie van tafelwijn van betere kwaliteit is voor de producenten economisch niet aantrekkelijk omdat dit doorgaans met kleinere opbrengsten gepaard gaat; (b)de uitsluitend op het alcoholgehalte van de wijnen gebaseerde subsidie voor distillatiemaatregelen moedigt ofwel de produktie van wijnen met een hoog alcoholgehalte aan - ofschoon de markt zich richt op wijnen met een lager alcoholgehalte - ofwel het halen van hoge opbrengsten die ten koste van de kwaliteit gaan; (c)voorts vormt het uitsluitend hanteren van het alcoholgehalte als basis voor de subsidie een prikkel voor de frauduleuze verhoging van dit element indien de wijn voor distillatie is bestemd; (d)gezien de grote structurele overschotten beschouwt de Kamer de voor vele van de communautaire distillatiemaatregelen vastgestelde minimum aankoopprijzen als een aanmoediging om nu juist tafelwijn te produceren om van de distillatiemaatregelen te profiteren. Dit is met name het geval bij de voor de houders van langlopende opslagcontracten voorbehouden distillatie ter garantie van de instandhouding van de prijs. De op ongeveer 90 % van de oriëntatieprijs vastgestelde minimum aankoopprijs voor deze maatregel waarborgt de producent een prijs die aanzienlijk hoger ligt dan de marktprijzen. Voorts betwijfelt de Kamer of het economisch verantwoord is om eerst over een periode van 9 maanden de opslag van de wijn te betalen voordat deze wordt gedistilleerd, met name omdat een groot percentage van de producenten uitsluitend particuliere opslagcontracten schijnt te willen sluiten ten einde zoveel mogelijk van deze distillatiemaatregelen te profiteren. Afzet van alcoholvoorraden 7.4. Door het wijnoverschot om te zetten in alcohol, krijgt de Gemeenschap met een ander probleem te doen, namelijk het ontstaan van een overschotsituatie op de alcoholmarkt. Bovendien is deze alcohol uiterst duur: volgens de berekeningen van de Commissie (10) zijn de respectieve kosten voor alcohol van verschillende herkomst als volgt: -synthetische alcohol: 35 à 41 ECU/hl; -graanalcohol : 56 à 63 ECU/hl; -wijnalcohol : ongeveer 388 ECU/hl. Door de hoge kosten is het merendeel van de uit wijn geproduceerde alcohol tot dusver opgeslagen, waardoor de voorraden in de Lid-Staten per 31 augustus 1986 tot ongeveer 13,4 Mio hl zijn opgelopen. Niettegenstaande de kostprijs van deze alcohol, die boven de marktprijs ligt, functioneren vele distilleerderijen, met name in Italië en in mindere mate ook in Frankrijk, uitsluitend op basis van deze alcoholproduktie en breiden zij hun produktie- en opslagcapaciteit voortdurend uit omdat zij daar voordeel in zien. 7.5. De gegevens die de Commissie tot haar beschikking heeft, maken het niet mogelijk, de communautaire distillatiesteun die voor de huidige voorraden wordt betaald, nauwkeurig te berekenen. Er is echter tijdens de periode 1980-1986, toen de huidige alcoholvoorraden zich ophoopten, in totaal 3 436,3 Mio ECU betaald voor deze vorm van steun (met inbegrip van die voor de bijprodukten van de wijnbereiding). Dit bedrag is echter geenszins in zijn geheel doorgegeven aan de wijnproducenten via de door de distilleerderijen betaalde minimumprijs. Omdat de steun een betrekkelijk ruime vergoeding van de distillatiekosten omvat, gebaseerd op de kosten van de minst efficiënte bedrijven, hebben de distilleerderijen zelf in feite een belangrijk aandeel ingehouden (naar schatting van de Kamer een bedrag van ongeveer 650 Mio ECU op de alcoholvoorraden per 31 augustus 1986). 7.6. De situatie inzake de afzet van de alcoholvoorraden is als volgt: (a)van de per 31 augustus 1986 in voorraad zijnde 13,4 Mio hl alcohol, komen de kosten voor de afzet van ongeveer 9,7 Mio hl alcohol die in het kader van vrijwillige distillatiemaatregelen zijn geproduceerd, volledig ten laste van de Lid-Staten die zelf besloten de distillatieprodukten op te kopen. De Italiaanse autoriteiten zijn er onlangs in geslaagd een aanzienlijk gedeelte van hun voorraden (5,2 Mio hl) buiten de Gemeenschap te verkopen tegen prijzen die schommelden tussen 5 en 9 ECU/hl, leverbaar over een periode van twee jaar. In feite heeft deze verkoop de traditionele marktkanalen voor de nabije toekomst echter volkomen verzadigd. Bovendien drukt de resterende grote voorraad (4,5 Mio hl) die de markt overschaduwt, onvermijdelijk de marktprijzen; (b)ongeveer 3,7 Mio hl zijn geproduceerd via verplichte distillatie. Wegens de communautaire aard van deze voorraden zijn er recentere cijfers beschikbaar. Zo waren de betrokken voorraden per 30 november 1986 gestegen tot 4,0 Mio hl. Hiervan worden 0,67 Mio hl, afkomstig van de verplichte distillatie van tafelwijn (paragraaf 3.10 (c))beschouwd als openbare voorraden waarvan opslag en afzet voor rekening van de Gemeenschap komen. De overblijvende 3,33 Mio hl nemen in zoverre een tussenpositie in dat de opslagkosten ten laste van de Lid-Staten komen, evenals de kosten van afzet op de normale alcoholmarkt. Verliezen ten gevolge van afzet op andere markten worden echter door de Gemeenschap betaald. In de praktijk zijn de verkopen op de normale alcoholmarkt te verwaarlozen geweest omdat de alcohol op grond van de bepalingen betreffende deze verkopen (11) moet worden aangeboden tegen mimimaal de marktprijs (vastgesteld op 96 ECU per hl) teneinde verstoringen van deze markt te voorkomen. Recente pogingen om deze voorraden af te zetten op de brandstofmarkt mislukten, ondanks een zeer lage aanbodprijs. De Commissie berekent in de Jaarrekening en Financiële Balans 1986 de potentiële kosten voor de afzet van als openbare voorraden aangemerkte alcohol op 95 ECU per hl. Wordt dezelfde berekening op voornoemde 4 Mio hl toegepast, dan betekent dit dat de totale afzetkosten 380 Mio ECU belopen. 7.7. Distillatie is derhalve een zeer dure methode voor de afzet van het wijnoverschot, zonder dat aan het ontstane produkt een waarde wordt toegevoegd. Verplichte distillatie van tafelwijn 7.8. Ingevolge het akkoord dat tijdens de bijeenkomst van staatshoofden en regeringsleiders in december 1984 te Dublin werd bereikt, werden maatregelen voor de verplichte distillatie van tafelwijn ingevoerd, gebaseerd op de opbrengst per hectare van de producenten. De maatregelen werden voor het eerst toegepast tijdens het wijnoogstjaar 1984/1985. 7.9. Deze maatregelen worden in het algemeen beschouwd als een doeltreffend middel om het probleem van de overproduktie van wijn in de Gemeenschap te bestrijden doordat zij, via een progressieve toepassing, hoge opbrengsten onaantrekkelijk maken. 7.10. Ofschoon de Kamer erkent dat de maatregelen een stap in de goede richting vormen, is zij niettemin van mening dat ze de produktie waarschijnlijk niet noemenswaardig zullen afremmen en wel voornamelijk omdat: (a)de prijzen die de producenten worden geboden - 50 % van de oriëntatieprijs - voor producenten in bepaalde regio's nog aantrekkelijk zijn; (b)de door de Commissie vastgestelde uitvoeringsvoorschriften, die een systeem van overdracht van producentenverplichtingen mogelijk maken, de maatregelen tot een onwerkzame sanctie op hoge opbrengsten maken, te meer omdat de producent zijn verplichting kan overdragen aan een producent in om het even welke andere streek van de Gemeenschap die zelfs een verschillende wijnsoort mag leveren. De Kamer is van mening dat een dergelijke overdrachtregeling strijdig is met de geest van de overeenkomst van de Europese Raad die uitdrukkelijk was bedoeld om overdadige opbrengsten tegen te gaan. 7.11. Ter illustratie van laatstgenoemd punt constateerde de Kamer gedurende haar controlebezoeken dat er een serie overdrachten van verplichtingen plaatsvond tussen Franse en Italiaanse, hoofdzakelijk Siciliaanse, producenten en tussen Noord- en Zuiditaliaanse producenten. Er vonden eveneens enige overdrachten plaats tussen Griekenland en Italië. Gebleken is, dat de distilleerderijen bij deze transacties als tussenpersoon optraden en dat op Sicilië bijvoorbeeld een stimulans van 200 Lire per alcoholpercent voor plaatselijke producenten al volstond om wijn af te leveren in naam van andere producenten op wie de maatregel van toepassing was. Op het totaal van ongeveer 3,5 Mio hl wijn die in Italië krachtens deze maatregel werden gedistilleerd, werden overdrachten verricht voor: (a)400 000 hl in naam van Franse producenten; (b)290 000 hl Griekse wijn die in Italië werd gedistilleerd om de verplichtingen van de Italiaanse producenten te kunnen nakomen. Exacte cijfers inzake overdrachten binnen Italië waren ten tijde van de controle niet beschikbaar, doch ambtenaren van het interventiebureau verklaarden dat ze, vooral wat betreft overdrachten van Noorditaliaanse aan Siciliaanse producenten, hoog waren. 7.12. Ofschoon de overdrachtprocedure ertoe kan leiden dat de goedkoopste wijn ter distillatie wordt aangeboden, vormt zij voor de producenten met hoge opbrengsten toch de gelegenheid om de negatieve financiële gevolgen van de verplichte distillatiemaatregel sterk te beperken. De Kamer is derhalve van mening dat de huidige regelingen betreffende de verplichte distillatie van tafelwijn niet afdoende zijn om hoge opbrengsten onaantrekkelijk te maken en de producenten van middelmatige wijn zijn dank zij de overdrachtregeling beschermd tegen de commerciële gevolgen van overproduktie. 7.13. Voorts is de doeltreffendheid van de maatregelen ter ontmoediging van hoge opbrengsten in het geval van Griekenland sterk afgezwakt door de wijze waarop de bijzondere bepalingen ten uitvoer werden gelegd, hetgeen ook geldt voor de wijncooeperaties in Italië. In beide gevallen vormt de toepassing van de maatregelen op de wijnkelders in plaats van op de afzonderlijke leden met een hoge produktie druiven voor de wijnbereiding eveneens een grote tekortkoming. Wat Griekenland betreft betekende de beperking van de maatregelen tot wijnkelders met een produktie van meer dan 10 000 hl, dat de leden van kleine cooeperaties met een hoge produktie druiven voor de wijnbereiding aan de maatregelen ontsnapten.

8. Algemene conclusies

De met het beheer- en controlesysteem verbonden risico's van onregelmatigheden of fraude Tekortkomingen in de bepalingen van de verordeningen 8.1. De momenteel van kracht zijnde distillatiemaatregelen zijn voortgekomen uit een aantal ad hoc besluiten in plaats van uit een algemene beoordeling van de marktbehoeften. Dientengevolge vormen deze maatregelen nu een mengeling van stimulantia en hindernissen voor de producenten, zonder enige duidelijke onderlinge samenhang. De sterk uiteenlopende prijzen die in het kader van de maatregelen worden geboden, tussen maximaal 91,5 % en minimaal 40 % van de oriëntatieprijs, zijn moeilijk te rechtvaardigen. Zo'n grote verscheidenheid in prijzen vormt op zich al een prikkel tot fraude omdat het de producenten kan stimuleren zich aan te melden voor de maatregelen in de hoge prijsklasse zonder dat zij daarop recht hebben (zie paragraaf 7.3 (d)). 8.2. Het grootste risico van onregelmatigheden of fraude vloeit rechtstreeks voort uit de tekortkomingen in de bepalingen inzake het trekken van monsters en de laboratoriumanalyse van voor distillatie bestemde wijn op het moment dat deze bij de distilleerderijen binnenkomt. De bepalingen zijn niet afdoende om versneden wijn op te sporen (zie paragraaf 6.5(d)(iii)). 8.3. Aangezien de methode ter berekening voor de communautaire steun is gebaseerd op het alcoholgehalte van de wijn, brengt zij de producenten in de verleiding versneden wijn ter distillatie aan te bieden. De verleiding wordt nog sterker door de aantrekkelijke prijzen die voor distillatie worden geboden en het minimale risico om bij de huidige regelingen te worden betrapt. Het officiële toezicht in de Lid-Staten op produkten die zouden kunnen worden gebruikt als basis voor de produktie van kunstmatige wijn, is soms onbevredigend (zie paragraaf 7.3). 8.4. Door de huidige onnauwkeurige definitie van tafelwijn is het risico van frauduleuze praktijken nog gestegen (zie paragraaf 6.5(d)(iv)). 8.5. Door het ontbreken van een wijnbouwkadaster, 24 jaar nadat dit voor het eerst werd overwogen, en door de ongeschikte communautaire normen voor het vaststellen en controleren van oogst-, produktie- en voorraadopgaven, zijn in de belangrijkste producerende Lid-Staten, met uitzondering van Frankrijk, geen betrouwbare statistieken over het produktiepotentieel voorhanden (zie paragraaf 6.5(d)(ii)). 8.6. Er bestaat ook dringend behoefte aan een versterking van de regelingen voor de controle op de wijnbereiding uit tafeldruiven, gezien het risico dat de aldus geproduceerde wijn als tafelwijn ter distillatie kan worden aangeboden en zodoende in aanmerking kan komen voor een hogere communautaire steun dan de bedoeling was (zie paragraaf 5.44). 8.7. Gebrek aan grondige kennis bij de Commissie leidt tot zwakke plekken in de administratie en foutieve interpretaties door Lid-Staten (zie voor details de hoofdstukken 5 en 6). Tekortkomingen in de controleprocedures van de Lid-Staten 8.8. De grootste tekortkoming op dit gebied is het feit dat men te sterk afgaat op de boekencontroles en te weinig op de fysieke controles. De controlediensten van de Lid-Staten hebben naast de controle van de distillatiemaatregelen een groot aantal taken en beschikken over te weinig personeel. Daardoor bestaat er een sterke, uit noodzaak geboren tendens, de controles te concentreren op aspecten van nationaal belang ten koste van de maatregelen die door de Gemeenschap worden gefinancierd (zie de paragrafen 5.5, 5.13, 5.23, 5.29). 8.9. Met name de controles op de verplichte distillatiemaatregelen baren zorgen. Gewezen zij op de onvolkomenheden in de controles op bijprodukten van de wijnbereiding en bij het waarborgen van verplichte distillatie van op basis van tafeldruiven geproduceerde wijn in sommige Lid-Staten (zie paragraaf 5.38). 8.10. De onbetrouwbaarheid van de door sommige Lid-Staten verschafte statistische gegevens maakt fraude gemakkelijker en derhalve waarschijnlijker en bemoeilijkt de controle. De Commissie had de ingrijpende herziening van de Italiaanse statistieken over 1984/85 niet zonder een diepgaand onderzoek mogen aanvaarden (zie paragraaf 6.5(a)(iii)). Bij de Commissie gemelde gevallen van fraude en onregelmatigheden 8.11. Gedurende de verslagperiode bedroeg het aantal bij de Commissie gemelde gevallen van fraude en onregelmatigheden in totaal 106, waarvan 12 gevallen werden gemeld door Frankrijk, 5 door Italië, 1 door Griekenland en 88 door de BR Duitsland. In juli 1985 verzocht de Commissie de Franse en Italiaanse autoriteiten schriftelijk om uitleg waarom deze Lid-Staten zo weinig gevallen hadden gemeld. De Franse autoriteiten gaven ten antwoord dat de door de controleautoriteiten uitgevoerde verificaties doorgaans ofwel pogingen tot onregelmatigheden of fraude aan het licht brengen voordat de communautaire steun aan de begunstigden is betaald, ofwel leiden tot onmiddellijke actie tot terugvordering van onverschuldigd betaalde bedragen. De Commissie heeft van de Italiaanse autoriteiten tot dusverre geen antwoord ontvangen. 8.12. Wat betreft een onlangs ontdekte fraude in Italië, waarbij onrechtmatig methanol voor de wijnproduktie werd gebruikt, voeren de diensten van de Commissie in samenwerking met de controle-autoriteiten van de Lid-Staat een diepgaand onderzoek uit. Bijzonderheden over dit onderzoek zijn thans nog niet beschikbaar. Het structureel overschot 8.13. Het voornaamste effect van de distillatiemaatregelen is dat het probleem van het structureel overschot van de wijnmarkt naar de alcoholmarkt wordt verschoven. De afzetkosten van deze alcohol zullen voor de toekomstige communautaire begrotingen een bijkomende belasting van 380 Mio ECU vormen (zie paragraaf 7.6 (b)). 8.14. Het gebrek aan evenwicht tussen vraag en aanbod op de communautaire wijnmarkt is grotendeels het gevolg van een daling in de consumptie van tafelwijn (van ongeveer 17 Mio hl in 4 jaar). Er is echter zeer weinig aandacht besteed aan de vraagzijde van de wijnvoorzieningsbalans. Hierover valt het volgende op te merken: (a)de producenten worden niet, door middel van een goed gedifferentieerde prijsstructuur, aangemoedigd de kwaliteit van tafelwijnen te verbeteren. De smaak van de consumenten is veranderd, zoals duidelijk blijkt uit de stijgende consumptie van v.q.p.r.d. per hoofd van de bevolking. Bovendien gaat verbeterde kwaliteit doorgaans gepaard met kleinere opbrengsten; (b)er wordt onvoldoende aandacht besteed aan het vinden van nieuwe gebruiksmogelijkheden, ofwel voor de druiven voordat er wijn van wordt gemaakt, ofwel voor wijn door middel van nieuwe produkten op wijnbasis, zoals blush wines en wine coolers. Het in de handel brengen van dergelijke produkten wordt in sommige Lid-Staten namelijk belemmerd of verboden. De huidige steunvormen voor het gebruik van druivemost hebben, ondanks hun hoge kosten, geen merkbare invloed gehad. 8.15. Het structurele overschot van tafelwijn is eveneens te wijten aan de steeds grotere opbrengsten. Deze stijging heeft de als gevolg van communautaire structuurmaatregelen (13) bereikte areaalinkrimpingen tenietgedaan. Dientengevolge acht de Kamer het dringend noodzakelijk dat er meer doeltreffende structurele maatregelen worden genomen om tot een aanzienlijke inkrimping van het wijnbouwareaal en daarmee tot een vermindering van het aanbod van tafelwijn te komen (zie paragraaf 7.2). 8.16. De distillatiemaatregelen van de Gemeenschap hebben geleid tot een ongewenste alcoholvoorraad van ongeveer 13,4 Mio hl per 31 augustus 1986, waarvoor door de uiterst hoge produktiekosten geen commerciële afzetmogelijkheid bestaat (zie paragraaf 7.4). 8.17. De maatregelen hebben bovendien bijgedragen tot het structurele overschot door tegen uitermate aantrekkelijke prijzen een gegarandeerde afzetmogelijkheid te bieden voor tafelwijn die anders niet zou zijn afgezet. Vele distilleerderijen functioneren uitsluitend dank zij de produktie van alcohol in het kader van de communautaire regelingen en hebben hun produktie- en opslagcapaciteit uitgebreid (zie paragraaf 7.4). 8.18. De onlangs ingevoerde maatregelen voor de verplichte distillatie van tafelwijn, gebaseerd op de opbrengsten per hectare, zijn meer gericht op de gevolgen dan op de oorzaken van het structurele overschotprobleem. Zij lijken in ieder geval niet meer dan marginale resultaten te kunnen opleveren, daar de betaalde prijzen nog steeds vrij aantrekkelijk kunnen zijn. Voorts stelt het door de Commissie geoorloofde overdrachtsysteem de producenten in staat de in de maatregelen vervatte financiële sancties te ontlopen. De omvang van deze overdrachten vormt op zich al een aanwijzing dat de prijs, die als afschrikking was bedoeld, voor sommige producenten nog aantrekkelijk is (zie de paragrafen 7.8 - 7.12). 8.19. Gezocht dient te worden naar alternatieven voor de distillatiemaatregelen die een verkapte en dure methode vormen voor de vernietiging van overtollige wijn. Het is dringend noodzakelijk dat op de wijnmarkt van de Gemeenschap het mechanisme van vraag en aanbod gaat functioneren. >RUIMTE VOOR DE TABEL>

Dit verslag werd door de Rekenkamer te Luxemburg te harer zitting van 17 september 1987 vastgesteld. Voor de Rekenkamer Marcel MART President

ANTWOORDEN VAN DE COMMISSIE

I. Inleidende opmerkingen De sector wijn wordt sinds 1970 geconfronteerd met een voortdurende daling van het verbruik. Hoewel het verbruik van kwaliteitswijn die is geproduceerd in bepaalde gebieden (v.q.p.r.d.) is toegenomen, moet worden geconstateerd dat het totale wijnverbruik sinds 1971 gemiddeld met 1 % per jaar is gedaald en dat de daling sinds 1980 sterker is geworden. Aan de produktiezijde kan een stabilisering in de produktie van tafelwijn worden vastgesteld, met name in de laatste jaren, en daarnaast een toeneming in de produktie van v.q.p.r.d.: in 1971/1972 bedroeg het aandeel van de v.q.p.r.d. in de totale produktie slechts 15 % tegen 24 % nu. Er zij op gewezen dat van de hoeveelheden die de Rekenkamer noemt de v.q.p.r.d. en een groot gedeelte van de andere wijnsoorten, met name de soorten die bestemd zijn voor de produktie van brandewijn met gecontroleerde benaming van oorsprong, niet in aanmerking komen voor toepassing van communautaire interventiemaatregelen (het gaat hierbij om ongeveer 28 % van de totale produktie). De distillatiemaatregelen hebben dus betrekking op 70 % v