Beschikking van de Commissie

van 5 november 2003

inzake steun ten behoeve van de onderneming González y Díez SA ter dekking van buitengewone lasten (steunmaatregelen voor 2001 en misbruik van de steunmaatregelen voor 1998 en 2000) en tot wijziging van Beschikking 2002/827/EGKS

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2003) 3910)

(Slechts de tekst in de Spaanse taal is authentiek)

(Voor de EER relevante tekst)

(2004/340/EG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid artikel 88, lid 2, eerste alinea,

Gelet op de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, inzonderheid artikel 62, lid 1, onder a),

Na oproep aan belanghebbenden om, overeenkomstig de genoemde artikelen(1), hun opmerkingen te maken en rekening houdende met bedoelde opmerkingen,

Overwegende hetgeen volgt:

1. PROCEDURE

(1) Op 2 juli 2002 heeft de Commissie Beschikking 2002/827/EGKS(2) goedgekeurd, waarbij de steunmaatregelen ten behoeve van de onderneming González y Díez SA ter dekking van de buitengewone lasten - steunmaatregelen voor 2001 en misbruik van de steunmaatregelen voor 1998 en 2000 - onverenigbaar met de interne markt werden verklaard en om terugvordering van bedoelde steun werd gevraagd.

(2) Bij brief van 19 februari 2003 stelde de Commissie, na heroverweging van het dossier en haar Beschikking 2002/827/EGKS en gezien bepaalde argumenten die genoemde onderneming bij de behandeling van Zaak T-291/02, die voor het Gerecht van eerste aanleg van de Europese Gemeenschappen diende, naar voren heeft gebracht, Spanje in kennis van haar besluit de procedure aan te spannen als bedoeld in artikel 88, lid 2, van het Verdrag met als doel de artikelen 1, 2 en 5 van Beschikking 2002/827/EGKS in te trekken en deze te vervangen door een nieuwe, definitieve beschikking.

(3) De beschikking van de Commissie inzake het aanspannen van de procedure werd gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen(3). De Commissie verzocht de belanghebbenden hun opmerkingen over de steun in kwestie te maken.

(4) De Commissie ontving opmerkingen terzake van de zijde van de belanghebbenden. Zij gaf deze opmerkingen door aan Spanje en stelde dat land in de gelegenheid opmerkingen te maken, aangezien zij geen opmerkingen had ontvangen.

2. VOORGESCHIEDENIS

2.1. Data van aanmelding

(5) De data van voorafgaande aanmelding van de steunmaatregelen ter dekking van de buitengewone lasten van de onderneming González y Díez SA en die van de brieven waarin het verlenen van de steun aan González y Díez SA werd medegedeeld, zijn:Jaar 1998:

a)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

b)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Jaar 2000:

a)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

b)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Jaar 2001:

a)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

b)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

2.2. Beschikkingen van de Commissie

(6) Inzake de steunmaatregelen voor 1998: Beschikking 98/637/EGKS(4), waarbij voor alle ondernemingen van de sector in Spanje een totaalbedrag werd goedgekeurd.

(7) Inzake de steunmaatregelen voor 2000: Beschikking 2001/162/EGKS(5), waarbij voor alle ondernemingen van de sector in Spanje een totaalbedrag werd goedgekeurd.

(8) Inzake de steunmaatregelen voor 2001: Beschikking 2002/241/EGKS(6), waarbij werd aangekondigd dat de Commissie zich over de steun aan González y Díez SA later zou uitspreken.

(9) Beschikking 2002/827/EGKS stond de aangemelde steun voor 2001 ten behoeve van González y Díez SA niet toe. Bovendien werd in bedoelde beschikking geconcludeerd dat een deel van de voor de jaren 1998 en 2000 toegekende steun onjuist was gebruikt en moest worden teruggevorderd.

2.3. Brieven met informatie over de steunmaatregelen ter dekking van buitengewone kosten van de onderneming González y Díez SA

(10)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

2.4. Beschikking 2002/827/EGKS

(11) Enerzijds richtte Beschikking 2002/827/EGKS zich feitelijk tegen het misbruik van bepaalde steun die de onderneming González y Díez SA in 1998 en 2000 had ontvangen. De Commissie was immers van mening dat niet was voldaan aan de voorwaarden voor het goedkeuren van deze steun overeenkomstig de Beschikkingen 98/637/EGKS en 2001/162/EGKS. Anderzijds werd in Beschikking 2002/827/EGKS ook een uitspraak gedaan over een aangemelde steun voor het jaar 2001, die door Spanje te vroeg aan de onderneming was verleend en niet verenigbaar werd geacht met de bepalingen van artikel 5 van Beschikking 3632/93/EGKS van de Commissie van 28 december 1993 tot vaststelling van een communautaire regeling voor de steunmaatregelen van de lidstaten ten behoeve van de kolenindustrie(7). Beschikking 2002/827/EGKS werd goedgekeurd op basis van het EGKS-Verdrag en in het kader van de procedure die in Beschikking 3632/93/EGKS is vastgelegd.

2.5. Beroep tot nietigverklaring

(12) De onderneming González y Díez SA tekende op 17 september 2002 bij het Gerecht van eerste aanleg beroep aan tegen Beschikking 2002/827/EGKS (zaak T-291/02).

2.6. Redenen om de procedure te heropenen

(13) Gezien bepaalde argumenten die in het kader van genoemd beroep tot nietigverklaring voor het Gerecht van eerste aanleg naar voren zijn gebracht en na heroverweging van het dossier en haar beschikking, vroeg de Commissie zich af of de regels van de toepasselijke procedures wel volledig waren gevolgd. Deze twijfel had met name betrekking op de kwalificatie van haar brief van 13 december 2001 als brief van ingebrekestelling of eerder als brief die aan ingebrekestelling voorafging. Hoewel de problemen waarop de procedure betrekking had openbaar waren gemaakt in Beschikking 2002/241/EGKS, gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen(8), konden de geadresseerde van de brief en de begunstigde van de steunmaatregelen uit de tekst van de brief concluderen dat de fase van "ingebrekestelling" nog niet officieel was aangebroken. De Commissie wees er eveneens op dat de procedureregels die momenteel van toepassing zijn op de sectoren die vroeger onder het EGKS-Verdrag vielen, dat wil zeggen artikel 88, lid 2, van het EG-Verdrag, alsmede die welke zijn opgenomen in Verordering (EG) 659/1999 van de Raad van 22 maart 1999 tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van artikel 93 van het EG-Verdrag(9), voor de volledige handhaving van de rechten van de lidstaat, van de begunstigde onderneming en van alle overige belanghebbenden betere garanties bieden dan het EGKS-Verdrag. De Commissie besloot derhalve tot formele heropening van de procedure tot intrekking van de artikelen 1, 2 en 5 van Beschikking 2002/827/EGKS en de vervanging daarvan door een nieuwe, definitieve beschikking en stelde Spanje daarvan met haar brief van 19 februari 2003 in kennis.

3. GEDETAILLEERDE BESCHRIJVING VAN DE STEUNMAATREGELEN

3.1. Steunmaatregelen ter dekking van buitengewone lasten voor de jaren 1998 en 2000 en het gebruik daarvan

(14) Spanje verleende de onderneming González y Díez SA, overeenkomstig artikel 5 van Beschikking 3632/93/EGKS, steun ten bedrage van 651908560 ESP (3918049,35 EUR) voor het jaar 1998 en 463592384 ESP (2786246,34 EUR) voor het jaar 2000, met als doel het dekken van buitengewone lasten die een gevolg waren van de herstructurering van de kolenmijnbouw en die geen verband hielden met de lopende productie (lasten uit het verleden).

(15) Deze steun werd aan de onderneming González y Díez SA verleend ter dekking van de kosten van de sluiting van productiecapaciteiten van 48000 ton per jaar in 1998 en van 38000 ton per jaar in 2000. De productiecapaciteit van deze onderneming moest daarom dalen van 286000 ton per jaar aan het begin van 1998, tot 238000 ton aan het einde van dat jaar en van 238000 ton per jaar aan het begin van 2000, tot 200000 ton aan het einde van dat jaar. Deze verminderingen van productiecapaciteit moesten in 1998 tot stand worden gebracht in de Buseiro-dagbouwmijn en in 2000 in de ondergrondse Sorriba-mijn (La Prohida-mijn) (26000 ton) en in de Buseiro-dagbouwmijn (12000 ton).

(16) De plannen tot vermindering van de productiecapaciteit van de onderneming González y Díez SA voor de jaren 1998 en 2000 passen in het kader van het "Plan de modernización, racionalización, reestructuración y reducción de actividad 1998-2002" (plan voor modernisering, rationalisering, herstructurering en buitenbedrijfstelling voor de periode 1998-2002), dat Spanje aan de Commissie heeft aangemeld en waaraan deze in haar Beschikking 98/637/EGKS, in verband met de beginselen en doelstellingen van Beschikking 3632/93/EGKS, haar goedkeuring heeft verleend. Het door Spanje aangemelde Plan 1998-2002 voorzag in globale verminderingen van de capaciteit voor productie van kolen zonder objectieve individuele doelstellingen voor de ondernemingen te noemen, aangezien deze ondernemingen verplicht waren een voorstel te doen voor sluiting van productie-eenheden, vermindering van hun productiecapaciteit of eventueel beide om, onder bepaalde voorwaarden, te kunnen kiezen voor de steunmaatregelen als genoemd in artikel 5 van Beschikking 3632/93/EGKS.

(17) De Commissie besloot de steunverlening ten behoeve van de onderneming González y Díez SA ter dekking van buitengewone lasten te analyseren, gezien de informatie in de pers naar aanleiding van de overname van 100 % van deze onderneming door Mina la Camocha SA op 23 juli 1998.

(18) De Commissie analyseerde het jaarverslag van de onderneming Mina la Camocha SA voor het jaar 1998 en leidde hieruit af dat de onderneming op 23 juli 1998 de aandelen van de onderneming González y Díez SA had overgenomen voor een bedrag van 784439000 ESP. De balans van de onderneming Mina la Camocha SA per 31 december 1998 vermeldt, onder het kopje "Deelnemingen in de ondernemingen van het concern", een totaalbedrag aan financiële activa van 784439000 ESP. Onder de passiva van de balans staat een bedrag vermeld van in totaal 700 miljoen ESP, onder de vermelding "schulden met ondernemingen van het concern". In noot 15 van het verslag wordt vermeld dat op 29 december 1998 en op 30 december 1998 de onderneming González y Díez SA bedragen tot een totaal van resp. 600 miljoen en 100 miljoen ESP heeft overgemaakt ten gunste van de onderneming Mina la Camocha SA.

(19) Het jaarverslag van de onderneming González y Díez SA voor het boekjaar 1998 laat zien dat de onderneming overheidssteun van in totaal 651908560 ESP heeft ontvangen ter compensatie van de vermindering van haar jaarlijkse productiecapaciteit met 48000 ton. De exploitatierekening voor het jaar 1998 vermeldt een volkomen uitzonderlijke nettobedrijfswinst van 700015591 ESP. Het jaarverslag van de onderneming González y Díez SA laat eveneens zien dat op 29 en 30 december 1998 ten gunste van de onderneming Mina la Camocha SA bedragen van resp. 600 miljoen en 100 miljoen ESP zijn overgemaakt.

(20) In het jaarverslag van de onderneming González y Díez SA wordt uiteengezet dat de onderneming op 11 november 1998 een clausule heeft ondertekend als aanvulling op de overeenkomst met Unión Eléctrica Fenosa SA van 30 maart 1998, in verband met de vermindering met 48000 ton per jaar van de door de onderneming aan de thermische centrale van Soto de la Barca te leveren hoeveelheid kolen; op deze wijze werd deze hoeveelheid voor de periode 1999-2000 vastgesteld op 238000 ton per jaar. In het jaarverslag wordt in het geheel niets gezegd over de sluiting van installaties in verband met deze productievermindering en het vermeldt wijzigingen in de winningsmethoden, met als een gevolg vermindering van de werkzaamheden die in de dagbouwmijn door onderaannemers worden verricht, aangezien de onderneming vrijwel alle winningswerkzaamheden zelf ging verrichten.

(21) Na bestudering van de rekeningen van de onderneming González y Díez SA met betrekking tot het boekjaar 1998, kwam de Commissie tot de conclusie dat de steun van in totaal 651908560 ESP, die aan deze onderneming was verleend voor een vermindering van de jaarlijkse productiecapaciteit met 48000 ton, in de rekeningen van de onderneming als bedrijfsinkomsten staat vermeld. De Commissie slaagde er niet in de kosten terug te vinden die met de jaarlijkse productievermindering van 48000 ton verband hielden.

(22) De brutobedrijfswinst van de onderneming González y Díez SA over het boekjaar 1998 beloopt 998185023 ESP en de nettowinst over dat boekjaar 700015591 ESP. De winst over het boekjaar 1998 is veel hoger dan die over de eerdere boekjaren, die over 1997 141084825 ESP bedroeg en over 1996 65722182 ESP. Over het boekjaar 1999 werd een verlies geleden van 408740 ESP. De winst over het boekjaar 1998 tot en met 30 juni van dat jaar, dat wil zeggen voordat 100 % van de aandelen van de onderneming González y Díez SA door de onderneming Mina la Camocha SA werd overgenomen, bedroeg 50420961 ESP.

(23) Blijkbaar kon op 29 en 30 december 1998 door de onderneming González y Díez SA respectievelijk 600 miljoen en 100 miljoen ESP aan de onderneming Mina la Camocha SA worden overgemaakt, dankzij de winst van de onderneming González y Díez SA over het boekjaar 1998, die het resultaat was van de steunmaatregelen ter dekking van de buitengewone sluitingskosten.

(24) De overname van de onderneming González y Díez SA door de onderneming Mina la Camocha SA op 23 juli 1998 kan misschien alleen worden verklaard uit het vooruitzicht op de ontvangst van buitengewone inkomsten als gevolg van de te verwachten staatssteun voor het verminderen van de hoeveelheden kolen die in de overeenkomst tussen González y Díez SA en de elektriciteitsmaatschappij worden genoemd. Volgens de jaarverslagen is de waarde van de overgenomen onderneming (González y Díez SA) immers dubbel zo hoog als die van de overnemende onderneming (Mina la Camocha SA). Bovendien is de financiële structuur van de onderneming Mina la Camocha SA heel zwak: het totaal van haar activa, met een waarde van 22443136000 ESP per 31 december 1998, bedraagt 46 maal haar eigen vermogen, dat op diezelfde datum een waarde had van 481403000 ESP. Voor de onderneming Mina la Camocha SA geldt bovendien een sluitingsplan en zij ontvangt elk jaar steun voor buitenbedrijfstelling overeenkomstig artikel 4 van Beschikking 3632/93/EGKS. De onderneming González y Díez SA harerzijds ontvangt ieder jaar steun voor haar bedrijfsvoering overeenkomstig artikel 3 van die beschikking.

(25) Het geheel van deze gegevens gaf dus aan dat:

a) op 23 juli 1998 het gehele kapitaal van González y Díez SA voor 784 miljoen ESP is overgenomen door de onderneming Mina la Camocha SA;

b) González y Díez SA in de loop van het boekjaar 1998 steun ontving voor een bedrag van 652 miljoen ESP, bedoeld ter compensatie van een veronderstelde capaciteitsvermindering van 48000 ton;

c) González y Díez SA in de loop van het boekjaar 1998 een nettowinst van ca. 700 miljoen ESP behaalde;

d) González y Díez SA eind 1998 ca. 700 miljoen ESP overmaakte aan Mina la Camocha SA.

(26) Uit deze gegevens kan men opmaken dat de steun die González y Díez SA heeft ontvangen, ruimschoots de kosten van de veronderstelde capaciteitsvermindering dekte, omdat deze steun in zijn geheel als bedrijfsinkomsten werd geboekt en deze uitzonderlijke winst aan het moederbedrijf kon worden overgemaakt.

(27) In het verslag dat Spanje op 2 december 1999 heeft ingezonden, erkende de onderneming González y Díez SA dat in de bedrijfswinst over het jaar 1998 steun ten bedrage van 651908560 ESP, die bestemd was ter dekking van de buitengewone sluitingskosten, was begrepen. De onderneming González y Díez SA benadrukt echter dat het hier ging om twee leningen van de ene onderneming aan de andere, die vóór 2 augustus 1999 met rente werden terugbetaald. Wat de buitengewone sluitingskosten betreft, worden in het verslag van de onderneming de buitengewone kosten die het gevolg waren van de herstructurering van González y Díez SA, niet gerechtvaardigd. Het verslag verwijst daarentegen wel naar een besteding van 319896354 ESP, die overeenkomt met de terugbetaling van leningen en subsidies die geen verband hielden met de herstructurering over de periode van 1998-2000, een besteding van 232589000 ESP voor investeringen in machines voor de dagmijnbouw en een besteding van 158973459 ESP voor investering in de modernisering van de ondergrondse mijnen.

(28) Bij brief van 19 maart 2001 deelde Spanje de Commissie mede dat het de onderneming González y Díez SA voor het jaar 2000 een nieuwe steun had verleend voor een totaal van 463592384 ESP, ter dekking van de buitengewone kosten voor een vermindering van de jaarproductie met 38000 ton in dat jaar.

(29) De Commissie bestudeerde het jaarverslag van de onderneming González y Díez SA voor het jaar 2000 en kwam tot de conclusie dat de steun ten bedrage van in totaal 463592384 ESP als bedrijfsinkomsten werd geboekt, zonder dat in de rekeningen van de onderneming de uitgaven die met de sluiting van de productiecapaciteiten verband hielden konden worden teruggevonden. De bedrijfswinst over 2000 beliep 217383757 ESP, terwijl de resultaten negatief zouden zijn geweest, als de onderneming geen steun ten belope van 463592384 ESP zou hebben ontvangen ter dekking van de kosten van vermindering van de productiecapaciteiten.

3.2. Steun ter dekking van buitengewone lasten voor het jaar 2001

(30) Zonder voorafgaande goedkeuring door de Commissie verleende Spanje aan de onderneming González y Díez SA voor het jaar 2001 steun voor een totaalbedrag van 383322896 ESP (2303817 EUR), ter dekking van de kosten voor sluiting van een jaarlijkse productiecapaciteit van 34000 ton. Deze vermindering moest in 2001 haar beslag krijgen in de ondergrondse Sorriba-mijn (La Prohida-mijn). De productie van de onderneming zou van 200000 ton aan het begin van het jaar dalen tot 166000 ton aan het einde van dat jaar.

(31) In Beschikking 2002/241/EGKS deed de Commissie geen uitspraak over steun ter dekking van buitengewone herstructureringslasten tot een totaalbedrag van 394000000 ESP, die Spanje voornemens was aan de onderneming González y Díez SA te verlenen voor het jaar 2001 (de aangemelde steun was hoger dan de verleende steun). De Commissie motiveerde haar besluit om zich niet over deze steun uit te spreken, door betrokkenen mede te delen dat zij de analyse afwachtte van de informatie die Spanje moest verstrekken over de steun die voor de jaren 1998 en 2000 aan deze onderneming was verleend en waarover Spanje verslag zou doen.

(32) Bij brief van 13 december 2001 vroeg de Commissie Spanje om informatie over de steun ten bedrage van 383322896 ESP (2303817 EUR) die Spanje de onderneming González y Díez SA in 2001 had verleend.

(33) Bij brieven van 28 februari 2002 en 24 april 2002 zond Spanje de Commissie technische verslagen toe, gedateerd 13 februari 2002 en 26 februari 2002, van de onderneming González y Díez SA, betreffende de kosten van sluiting van installaties in 2001.

(34) In de brief van González y Díez SA van 26 februari 2002, die Spanje op 28 februari 2002 aan de Commissie doorzond, deelt de onderneming mee dat de waarde van de ontginningen die als gevolg van de buitenbedrijfstelling in 1998, 2000 en 2001 verloren waren gegaan, 657700000 ESP beliep.

(35) Op 13 mei 2002 deelde Spanje de Commissie mede dat de steun voor het jaar 2001 voor een bedrag van 383322896 ESP (2303817 EUR) reeds aan de onderneming was verleend.

4. OPMERKINGEN VAN DE BELANGHEBBENDEN

(36) In de context van de onderhavige procedure stelde de onderneming González y Díez SA de Commissie op de hoogte van opmerkingen en wel bij:

a) brief van 28 april 2003 aan het Instituto para la reestructuración de la minería del carbón (instituut voor de herstructurering van de kolenmijnbouw), dat onder het Spaanse ministerie van Economisch Zaken valt; Spanje heeft deze brief, met als bijlagen een door mijnbouwdeskundigen goedgekeurd verslag en andere aanvullende stukken op 30 april 2003 naar de Commissie gezonden;

b) brief van 26 mei 2003, door het advocatenkantoor Uría & Menéndez rechtstreeks aan het Directoraat-generaal Energie en Vervoer van de Commissie verzonden.

Het door mijnbouwdeskundigen goedgekeurde verslag voldoet aan "de eis tot informatie" (punt 5) van de beschikking van de Commissie aan de hand waarvan de onderhavige procedure is aangespannen(10).

(37) Na enkele inleidende opmerkingen over de mijnen van de La Prohida-mijn van de groep Sorriba (ondergrondse winning) en van de Buseiro-mijn (dagbouwwinning), worden in het verslag de kosten van de buitenbedrijfstelling in de jaren 1998, 2000 en 2001 gemotiveerd.

De verstrekte informatie is veel vollediger dan die welke de Commissie is verstrekt bij de procedure tot vaststelling van Beschikking 2002/827/EGKS en bevat nieuwe elementen.

In de informatie met betrekking tot de onderhavige procedure brengt González y Díez SA namelijk een wijziging aan in haar presentatie van de feiten in verband met de procedure van Beschikking 2002/827/EGKS. De onderneming rechtvaardigt thans de uitgaven als gevolg van het totaal van de werkzaamheden voor sluiting van de La Prohida-mijn van de groep Sorriba, in plaats van deze te behouden door het opgeven van 170000 ton boven niveau 3 van genoemde mijn.

Volgens deze nieuwe presentatie van de feiten, zegt het door onafhankelijke deskundigen goedgekeurde verslag het volgende over de kosten die aan de sluiting van de La Prohida-mijn van de groep Sorriba verbonden waren (in het kort):

a) de totale lengte van de galerijen die op niveau 3 zijn aangelegd voor het winnen van de 170000 ton die nu worden opgegeven is 1030 m; de totale kosten hiervan bedragen 738523,68 EUR (122880000 ESP);

deze werken worden in de rekeningen van de onderneming als bedrijfskosten geboekt; zij kunnen dus niet worden teruggevonden in het hoofdstuk onroerende goederen van de balans van de situatie op het ogenblik dat zij worden verlaten;

b) de totale lengte van de verlaten galerijen op niveau 3 van de La Prohida-mijn die voor het winnen van de reserves boven niveau 3 werden gebruikt, is 1640 m; hiervan is 1496 m opgenomen in de notities inzake het onroerend goed met een restwaarde van 610716,04 EUR (101614599 ESP) per 31 december 2001;

c) de totale lengte van de gesloten galerijen op niveau 2 en 4 van de La Prohida-mijn is 1625 m; hiervan is 1093 m opgenomen in de notities inzake het onroerend goed met een restwaarde van 395808,55 EUR (65857001 ESP) per 31 december 2001;

d) de totale lengte van de verlaten galerijen op verdieping 1 die aan de La Prohida-mijn waren toegewezen, is 490 m; de restwaarde van deze galerijen en andere in deze subsector opgegeven activa, zoals die zijn opgenomen in de notities inzake het onroerend goed, bedraagt 1046970,83 EUR (174201288 ESP) per 31 december 2000;

e) de restwaarde van de gehele La Prohida-mijn, inclusief de galerijen die in de notities inzake het onroerend goed voorkomen en de rest van het onroerend goed, beloopt volgens de boekhouding van de onderneming overigens 341672888 ESP (2053495,41 EUR);

f) de deskundigen voegen hieraan nog toe dat bij dit totaal nog niet de verliezen zijn meegerekend van activa in de balans 22404600 ESP (134654,36 EUR), waarvan aan het verlies in het boekjaar 2003 een bedrag van 19417316 ESP (116700,42 EUR) zal worden toegevoegd, aangezien het verschil van 2987284 ESP (17953,94 EUR) in de boekjaren 2001 en 2002 als aflossing fungeert;

g) in het door onafhankelijke deskundigen goedgekeurde verslag worden de werkzaamheden ter wijziging van het ventilatiecircuit gemotiveerd door de noodzaak om de Tres Hermanos-mijn te verbinden met verdieping 1 van de La Prohida-mijn; hiervoor werden in de Tres Hermanos-mijn, die lager ligt dan de La Prohida-mijn, verschillende hellende vlakken aangelegd en andere werkzaamheden uitgevoerd; de totale kosten hiervan bedroegen 602146,29 EUR (100188713 ESP); in het schrijven van Uría & Menéndez worden deze werkzaamheden op 698489,70 EUR (16218907,20 ESP) geraamd;

h) de herinrichting van de buitenzijde van de La Prohida-mijn maakte een besteding van 61609,60 EUR (10250975 ESP) noodzakelijk;

i) de onderneming heeft in de balans een voorziening van 601012,10 EUR (100000000 ESP) opgenomen voor mogelijk noodzakelijke uitgaven aan de buitenzijde van de mijn.

(38) Ten aanzien van de Buseiro-dagbouwmijn wordt in het door onafhankelijke deskundigen goedgekeurde verslag bevestigd dat tot 1998 de integrale afzetting werd gewonnen, dat wil zeggen de ader van het dak en de ader van de vloer van laag I: het vervoer van het gesteente en de tot dat moment aangelegde steenbergen komen overeen met de integrale winning van genoemde laag I.

Op het moment van de winning in het scharnierpunt van de synclinale werd besloten de ader van de vloer van laag I te verlaten, omdat de kwaliteit van de kolen slecht was. Volgens de deskundigen is echter in de noordelijke zone van het scharnierpunt sprake van een overmaat aan afbraak van naar schatting 1005080 m3 die nodig was om de vloer te bereiken.

De totale kosten van het met deze overmaat verband houdende grondverzet zijn 1902805,52 EUR (316600200 ESP). In de rekeningen van de onderneming worden deze kosten opgevoerd als "bedrijfskosten".

In het door onafhankelijke deskundigen bevestigde verslag zijn ook andere uitgaven vermeld die door wijziging van de plannen zijn ontstaan, zoals:

a) saneringskosten (hoger dan voorzien) voor 24,87 ha voor een bedrag van 547066,46 EUR (91024200 ESP); deze kosten stemmen overeen met de waarde van de garanties die aan de regering van het Prinsdom Asturië zijn gegeven; deze kosten worden geboekt onder het hoofdstuk "productiekosten";

b) aankoop van meer grond voor steenbergen voor een bedrag van 372176,75 EUR (61925000 ESP), die als onroerend goed van de onderneming wordt opgevoerd;

c) aanleg van een steenberg aan de oostkant en verbindingswegen met de westkant en de latere sanering daarvan, om de overmaat aan afbraak onder te brengen in de noordelijke zone van het scharnierpunt, ten bedrage van 1227156,65 EUR (204181686 ESP);

de deskundigen zijn van mening dat deze kosten geheel of gedeeltelijk aan de buitenbedrijfstelling zouden kunnen worden toegeschreven en dat geen gegevens beschikbaar zijn om deze te ramen;

van dit totaal van 1227156,65 EUR wordt een bedrag van 772763,27 EUR geboekt onder verliezen op onroerend goed over het boekjaar 2002 en een bedrag van 249662,02 EUR (41540265 ESP) op rekeningen voor aflossingen over de jaren 1999, 2000 en 2001; het restant, een bedrag van 204731,36 EUR (34064432 ESP), hangt af van waardevermindering van het onroerend goed;

d) het verslag van onafhankelijke deskundigen rechtvaardigt dat in het boekjaar 2002 het bedrag van 1693504,15 EUR (281775381 ESP) in zijn geheel voor de door het Prinsdom Asturië gevraagde garanties werd bestemd; van dit bedrag heeft 547066,40 EUR betrekking op de sanering van terreinen vanwege de eerder bedoelde buitenbedrijfstelling.

(39) De Commissie merkt op dat de deskundigen op verschillende plaatsen in hun verslag vermelden dat zij niet in staat zijn geweest fysiek de werken te bezoeken waarvan is opgegeven dat zij inactief zijn of dat gesteente is gestort in de zones van de overmaat aan afbraak van de dagbouwmijn. De gegevens en verslagen die door de onderneming zijn verstrekt en die door de deskundigen tijdens bezoeken aan de mijnen en aan de kantoren van González y Díez SA wel konden worden bevestigd, prevaleren boven de overige waarop de analyse van de Commissie is gebaseerd. In veel gevallen hebben de deskundigen niet meer kunnen doen dan de door de onderneming verstrekte informatie bevestigen.

(40) Wat de juridische kant van de zaak betreft, zegt de onderneming González y Díez SA in haar schrijven van 26 mei 2003 dat de Commissie geen bevoegdheid zou hebben om een oordeel uit te spreken: noch in het EGKS-Verdrag, noch in het EG-Verdrag, noch in het Protocol van Nice over de financiële gevolgen van het aflopen van het EGKS-Verdrag en het Fonds voor onderzoek naar staal en ijzer, zou haar een dergelijke bevoegdheid worden toegekend. De Commissie geeft niet aan welk wettelijk voorschrift haar toestaat procedures aan te spannen betreffende steunmaatregelen aan de kolensector die vóór het aflopen van het EGKS-Verdrag op 23 juli 2002 zijn toegekend en daarover een beslissing te nemen. Het EG-Verdrag staat de Commissie niet toe een onderzoek in te stellen naar steunmaatregelen ten behoeve van de kolenmijnbouw die door de lidstaten vóór 24 juli 2002 zijn toegekend. De algemene beginselen van het niet met terugwerkende kracht toepassen van wettelijke voorschriften en van gewettigd vertrouwen verzetten zich tegen de toepassing van wettelijke voorschriften op situaties uit de tijd voordat deze van kracht werden. Geen enkel wettelijk voorschrift biedt de mogelijkheid het EG-Verdrag met terugwerkende kracht toe te passen op situaties van voor 24 juli 2002 en in het bijzonder op de steunmaatregelen ten behoeve van de kolenmijnbouw. Derhalve zou de Commissie niet gerechtigd zijn deze procedure aan te spannen en een uitspraak te doen.

(41) Volgens de onderneming González y Díez SA zou de door de Commissie gekozen procedure niet toereikend zijn voor het gestelde doel, dat wil zeggen de intrekking van de artikelen 1, 2 en 5 van Beschikking 2002/827/EGKS en de vervanging daarvan door een nieuwe, definitieve beschikking. Volgens het legaliteitsprincipe zou de Commissie de artikelen 1, 2 en 5 van bedoelde beschikking onmiddellijk en officieel hebben moeten intrekken. Het beginsel van legitieme verwachtingen zou hier geen rol spelen, aangezien handhaving immers niet in het belang van betrokkene zou zijn: intrekking werkt in zijn voordeel. Deze procedure zou aldus voor de Commissie niet het juiste middel zijn, omdat Verordening (EG) 659/1999 het de Commissie niet toestaat deze beschikking in te trekken als onderdeel van de formele onderzoeksprocedure als bedoeld in artikel 4, lid 4, van genoemde verordening. De formele onderzoeksprocedure zou alleen kunnen worden aangespannen nadat de artikelen 1, 2 en 5 van Beschikking 2002/827/EGKS door het Gerecht van eerste aanleg zijn ingetrokken of, zoals het legaliteitsprincipe eist, nadat deze door de Commissie officieel zijn ingetrokken.

(42) De onderneming González y Díez SA deelde eveneens de kosten mede die verband hielden met de activiteitsvermindering van González y Díez SA, gebaseerd op het door onafhankelijke deskundigen goedgekeurde verslag van 25 april 2003 en de verslagen van Salas & Maraver, accountants van 28 mei 2001, die werden ingezonden in het kader van de procedure die tot Beschikking 2002/827/EGKS leidde.

(43) Volgens de onderneming González y Díez SA zijn in de periode 1998-2002 de leveringen met 125426,58 ton verminderd, dat wil zeggen meer dan met de voorziene 120000 ton; daarbij zijn zij van 286139,46 ton in 1998 gedaald tot 160712,88 ton in 2002.

(44) González y Díez SA vindt dat er rekening mee moet worden gehouden dat Beschikking 2002/827/EGKS "uitgaat van gegevens die verband houden met het doel van de eerdere procedure van formeel onderzoek naar de steunmaatregelen" en dat, zoals gezegd, deze gegevens achterhaald zijn gezien de huidige stand van volledige stillegging van de La Prohida-mijn. In het schrijven wordt ook gezegd dat González y Díez SA de westelijke zone van de afzetting in de Buseiro-dagbouwmijn volledig heeft verlaten.

(45) González y Díez SA voegt kritische opmerkingen en verduidelijkingen toe aan het verslag van de onafhankelijke deskundigen, zoals:

a) González y Díez SA kritiseert de opvatting van de Commissie dat de overmaat aan afbraak van 1005080 m3 overgewaardeerd zouden kunnen zijn. De onderneming is van oordeel dat bedoelde overmaat aan afbraak in werkelijkheid 6687064 m3 had kunnen zijn. De onafhankelijke deskundigen hebben echter medegedeeld dat zij weliswaar de overmaat aan afbraak van 1005080 m3 niet konden kwantificeren, maar dat zij deze op basis van de gegevens van de onderneming als redelijk kunnen beschouwen. Volgens González y Díez SA "kon de onderneming de kosten die met het volume van de te veel verwijderde gesteente verband hielden, niet afboeken", terwijl de onafhankelijke deskundigen bevestigden dat de uitgaven als "bedrijfskosten" en niet als investering werden geboekt.

b) González y Díez SA verwijst naar de beëindiging van de overeenkomst met Transportes Peral, terwijl in de brief van 8 november 1999 van Mina la Camocha (eigenares van González y Díez SA), die Spanje op 2 december 1999 heeft toegezonden, wordt gezegd dat er geen installaties zijn gesloten en dat González y Díez SA 232589000 ESP moest investeren om met eigen middelen te ontginnen, in plaats van dat werk uit te besteden.

(46) In het schrijven van González y Díez SA wordt informatie verstrekt over aankoop van terreinen voor een bedrag van 61925000 ESP, het aanleggen van een steenberg aan de oostkant, waarvan de restwaarde op 31 december 1998 34064432 ESP bedroeg, het aanleggen van toegangswegen naar de steenberg waarvan de restwaarde op dezelfde datum 170117254 ESP beliep en het herstellen van het terrein van de dagbouwwinning, waarvan 91024200 ESP voor rekening komt van de sanering van het terrein van de westelijke steenberg. González y Díez SA deelt mede dat deze steenberg wordt gebruikt om het gesteente op te slaan dat van de winning van de westelijke afzetting van Buseiro afkomstig is en niet alleen de overmaat aan afbraak van de noordelijke zone; deze uitgaven vloeien voort uit de wijziging van het winningsplan, die tot gevolg had dat de werkzaamheden die waren uitgevoerd om een groter volume aan gesteente op te slaan, nu niet nodig zijn. In het schrijven worden het einde van de activiteit van de steenberg en de terugwinning daarvan gerechtvaardigd door het verlaten van de winning van de westflank van Buseiro.

(47) In het schrijven van González y Díez SA worden de uitgaven in de Buseiro-mijn gemotiveerd op grond van punt e) van de bijlage bij Beschikking 3632/93/EGKS, overblijvende lasten die voortvloeien uit wettelijke bepalingen ten aanzien van de sanering van terreinen, omdat dit een wettelijke verplichting is en punt k), uitzonderlijke intrinsieke waardeverminderingen.

(48) Wat de kosten van het verlaten van de La Prohida-mijn van de groep Sorriba betreft, is de informatie in het schrijven van González y Díez SA in overeenstemming met die van het verslag van onafhankelijke deskundigen en zij wordt gemotiveerd op basis van de volgende punten van de bijlage bij Beschikking 3632/93/EGKS, punt f) voor de ventilatieschachten, sanering van een dwarssteengang en toekomstige kosten, die gedeeltelijk ook onder de punten l) en g) kunnen vallen, punt k) voor het verlaten van de 1030 m galerijen in verdieping 3 en de restwaarde van de overige galerijen van de La Prohida-mijn en de punten f) en g) voor de herinrichtingswerkzaamheden in de La Prohida-mijn.

(49) Het schrijven van González y Díez SA bevat ook informatie over de aflosbare lening van 313500000 ESP, bestemd voor investeringsprojecten en verstrekt in de periode 1990-1993 in de context van het Plan Estratégico de Acción Competitiva (hierna te noemen "PEAC") (strategisch actieplan ter bevordering van de concurrentiekracht). In het schrijven wordt tevens medegedeeld dat in dezelfde context een niet terugvorderbare investeringssteun ten bedrage van 209 miljoen ESP is verleend. Het schrijven rechtvaardigt dat in de jaren 1999-2000 233492186 ESP is betaald voor het aflossen van de lening en aan vervallen rente.

Het schrijven van González y Díez SA beschrijft uitvoerig het besluit van het Ministerio de Industria y Energía (ministerie van industrie en energie), gedateerd 30 mei 1985, inzake de verlening van subsidie en steun in het kader van het programma voor energiemijnbouw en de doelstellingen van die regeling, die voornamelijk bestaan uit bevordering van de kolenproductie onder rendabele economische voorwaarden, verhoging van de productiviteit of beteugeling van de kosten van de productie, van de installaties voor het verwerken van kolen en van het geologisch en mijnbouwkundig onderzoek. Het schrijven vermeldt dat op 31 december 1999 met het ministerie van industrie en energie overeenkomsten zijn gesloten (de bijlagen zijn later ondertekend). Het doel daarvan was:

i) invoering van een nieuw winningssysteem door middel van de kamerbreukbouwmethode, met de daaraan voorafgaande noodzakelijke aanpassingen;

ii) verhoging van de jaarlijkse productie tot een verhandelbare hoeveelheid van 240000 ton;

iii) verbetering van het rendement per werknemer en van de veiligheid;

iv) verlaging van de exploitatiekosten.

De totale begroting beliep 1160 miljoen ESP.

Krachtens de overeenkomst tussen González y Díez SA en het ministerie van industrie en energie werden voor de periode 1990-1993 de volgende subsidies verleend:

i) 23 miljoen ESP à fonds perdu (20 % van de investeringsuitgaven) voor activiteiten op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling;

ii) 209 miljoen ESP à fonds perdu (30 % van de investeringsuitgaven) en 313,5 miljoen ESP (30 % van de investeringsuitgaven), als terugvorderbare subsidie voor activiteiten in verband met de winning en verwerking van delfstoffen.

González y Díez SA voert aan dat laatstgenoemde subsidies van 209000000 en 313500000 ESP bestemd waren voor investeringen in installaties en activiteiten om de mijnbouwproductie te verhogen, een productie die met ingang van het jaar 1998 is verminderd in de afzetting van Buseiro en van het jaar 2000 in de afzetting van Sorriba (La Prohida-mijn). González y Díez SA voert tenslotte aan dat, ondanks het begin van de productievermindering in de jaren 1998 en 2000 in de Buseiro-mijn en de La Prohida-mijn, tegelijkertijd aan de Spaanse overheid bedragen moesten worden terugbetaald van een subsidie die aanvankelijk bestemd was voor de verhoging van genoemde productiecapaciteit.

(50) Bij het schrijven van González y Díez SA zijn 20 bijlagen met verslagen, overeenkomsten en betalingsbewijzen gevoegd; deze informatie is vollediger dan de eerder verstrekte.

Bijlage 6 bevat het Proyecto de explotación a cielo abierto de la zona de Buseiro (plan voor dagbouwwinning in de zone van Buseiro) uit juli 1994, waarin een analyse wordt gegeven van de planning en winning van de afzetting van Buseiro met ingang van het jaar 1994.

5. COMMENTAAR VAN SPANJE

(51) Bij brief van 29 april 2003 zond Spanje aan de Commissie een kopie van de overeenkomsten die in de periode 1990-1993 in het kader van het PEAC zijn gesloten tussen het toenmalige Ministerio de Industria (ministerie van industrie) en González y Díez SA, alsmede de terugvorderbare en niet terugvorderbare subsidies die voor dat doel zijn verleend.

Bij dezelfde brief zond Spanje een kopie van het door de regering van het Prinsdom Asturië, de Spaanse autoriteit die terzake van de mijnbouw verantwoordelijk is, opgestelde verslag. In het verslag wordt gezegd dat de precieze voorwaarden van de buitenbedrijfstelling van de activiteit die door González y Díez SA is gepresenteerd, niet bekend zijn. De regering van het Prinsdom Asturië deelt mede dat alle werkzaamheden in de Buseiro-mijn, die sedert het jaar 1998 worden verricht, op 545 m boven zeespiegel uitgevoerd worden.

De onderneming González y Díez SA heeft eveneens aan de Commissie een brief van 14 april 2003 gezonden die de regering van het Prinsdom Asturië op haar verzoek heeft geschreven en waarin onder meer wordt bevestigd dat in de La Prohida-mijn sedert 2001 geen kolen meer zijn gewonnen en dat genoemde mijn inactief en verlaten is. In de brief wordt de La Prohida-mijn gedefinieerd als het deel van de mijn dat zich bevindt tussen de eerste verdieping van 277 m boven zeespiegel en de oppervlakte, met een tweede verdieping op 330 m boven zeespiegel, een derde verdieping op 385 m boven zeespiegel en een vierde verdieping op 454 m boven zeespiegel.

In genoemde brief van de regering van het Prinsdom Asturië wordt eveneens gezegd dat uit de bedrijfsplanning blijkt dat de productie is gedaald van 302423 ton in 1997 tot 160686 ton in 2002.

Bij brief van 30 juni 2003 verzocht de Commissie Spanje te reageren op de door de belanghebbende (González y Díez SA) gemaakte opmerkingen. Spanje heeft niet gereageerd.

6. EVALUATIE VAN DE STEUNMAATREGELEN EN CONCLUSIES

(52) Aan de hand van alle beschikbare informatie heeft de Commissie de steunmaatregelen aan een uitvoerige analyse onderworpen.

6.1 Wettelijk kader en bevoegdheid van de Commissie

(53) Het EGKS-Verdrag, alsmede de voorschriften die voor de uitvoering daarvan zijn goedgekeurd, met name Beschikking 3632/93/EGKS, zijn op 23 juli 2002 beëindigd. Tot het aflopen van het EGKS-Verdrag werd de staatssteun ten behoeve van de kolensector onderzocht aan de hand van de regels die in Beschikking 3632/93/EGKS zijn vastgelegd. De Beschikkingen 98/637/EGKS en 2001/162/EGKS, waarbij steunmaatregelen voor de ondernemingen van de kolenindustrie in Spanje werden toegestaan, werden in die context gegeven.

(54) De onderhavige beschikking heeft betrekking op gebeurtenissen van vóór 24 juli 2002 in verband met steunmaatregelen die onderworpen waren aan de regelingen van het EGKS-Verdrag en op een terrein waarop momenteel de regeling van het EG-Verdrag van toepassing is. De onderhavige beschikking bevindt zich dus tussen twee opeenvolgende regelingen in.

(55) De wettelijke benadering die de Commissie in deze zaak van toepassing acht, is uitvoerig uiteengezet in haar mededeling betreffende bepaalde aspecten van de behandeling van mededingingszaken als gevolg van het aflopen van het EGKS-Verdrag(11) (2002/C 152/03). Voor de afbakening van het wettelijke kader dat in geval van processen van toepassing is, verwijst de Commissie naar bedoelde mededeling en in het bijzonder naar de punten 22-26 en 45-47.

(56) Het basisprincipe is dat de sectoren die vóór 24 juli 2002 onder het EGKS-Verdrag, alsmede onder de procedureregels en het afgeleide recht van het EGKS-Verdrag vielen, te rekenen van die datum af vallen onder de voorschriften van het EG-Verdrag, alsmede de procedureregels en het afgeleide recht van het EG-Verdrag. Te rekenen van die datum is de Commissie krachtens artikel 88, lid 2, van het EG-Verdrag bevoegd ten aanzien van de staatssteun aan de kolenindustrie. Indien de Commissie waarneemt dat door een staat of met middelen van een staat onwettige steun is verleend en dat deze steun niet verenigbaar is met de interne markt, besluit zij dat de staat in kwestie deze steun moet intrekken. De Commissie is eveneens verplicht op doeltreffende wijze te controleren of aan haar besluit gevolg wordt gegeven. Om die reden moet de Commissie, zowel voor als na afloop van het EGKS-Verdrag, de uitvoering door de lidstaten van de Beschikkingen 98/637/EGKS en 2001/162/EGKS die krachtens Beschikking 3632/93/EGKS zijn gegeven, blijven controleren en aldus heeft zij de mogelijkheid de nodige maatregelen te treffen ingeval van de steunmaatregelen misbruik wordt gemaakt.

(57) Het idee waarop Mededeling 2002/C 152/03 is gebaseerd, is dat het EG-Verdrag en het EGKS-Verdrag twee elementen van eenzelfde rechtsstelsel zijn. Het is een feit dat het EG-Verdrag van algemene toepassing is, terwijl het EGKS-Verdrag een sectorale toepassing had en derhalve een uitzondering daarop is. De relaties tussen deze verdragen werden geregeld krachtens het bepaalde in artikel 305, lid 1, van het EG-Verdrag, waarin wordt bepaald dat de bepalingen van het EG-Verdrag geen wijziging brengen in die van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, met name wat betreft de rechten en verplichtingen der lidstaten, de bevoegdheden van de instellingen van die Gemeenschap en de in dat Verdrag gestelde regels voor de werking van de gemeenschappelijke markt voor kolen en staal. Derhalve zal voor alles waarop het sectorale verdrag niet van toepassing is, het algemene verdrag gelden. Anders dan de onderneming González y Díez SA beweert, kan het aflopen van het EGKS-Verdrag geen juridisch vacuüm scheppen, omdat bedoeld verdrag past in een rechtsstelsel waarmee een vacuüm dat door de verdwijning van een van de elementen ontstaat, automatisch wordt opgevuld. Bovendien kan worden benadrukt dat in dit geval de basisregels die krachtens de EGKS- en EG-stelsels van toepassing zijn, dat wil zeggen Beschikking 3632/93/EGKS en Verordening (EG) 1407/2002 van de Raad van 23 juli 2002 betreffende de staatssteun aan de kolenmijnbouw(12), ten principale een praktisch identieke inhoud hebben.

(58) In tegenstelling tot wat de onderneming in haar commentaar beweert, beslist "het Protocol van Nice niet over de financiële gevolgen van het aflopen van het EGKS-Verdrag en het fonds voor onderzoek van kolen en staal" en evenmin over de kwestie van het wettelijke kader na afloop van het EGKS-Verdrag in algemene zin, maar verduidelijkt het alleen een zeer concrete kwestie (het toekomstig gebruik van bepaalde EGKS-fondsen), die geen enkel verband houdt met de kwesties waarop deze beschikking betrekking heeft.

(59) De Commissie merkt eveneens op dat de theorie van het "wettelijk vacuüm" die door de onderneming González y Díez SA wordt ondersteund, niet alleen juridisch gezien verkeerde gevolgen zou hebben, maar ook tegen de belangen van genoemde onderneming zou indruisen. Indien de Commissie immers niet meer bevoegd zou zijn om haar Beschikking 2002/827/EGKS na afloop van het EGKS-Verdrag in te trekken, zou men op grond van dezelfde logica moeten concluderen dat ook het Gerecht niet bevoegd zou zijn om na het aflopen van bedoeld verdrag een EGKS-beschikking te annuleren. Het onontkoombare gevolg zou zijn dat Beschikking 2002/827/EGKS volledig van kracht zou blijven en de juridische gevolgen ervan niet zouden kunnen worden gewijzigd. De Commissie is van mening dat deze visie vanuit juridisch en logisch standpunt simpelweg onhoudbaar is.

(60) Daarnaast beklaagt de onderneming zich over het feit dat niet onmiddellijk is overgegaan tot intrekking van de artikelen 1, 2 en 5 van Beschikking 2002/827/EGKS, in plaats van de procedure aan te spannen om tot deze intrekking te komen. Hierbij moet worden benadrukt dat een definitief besluit over de juistheid van het intrekken van bedoelde bepalingen alleen kan worden genomen na bestudering van de opmerkingen van Spanje, van de aanvrager en van andere eventuele belanghebbenden. Het is overduidelijk dat de onderneming González y Díez SA een onmiddellijke intrekking wenste zonder dat eerst de procedure weer werd aangespannen, maar die beslissing zou de rechten van andere belanghebbenden, zoals van eventuele concurrerende ondernemingen, hebben kunnen schaden. Intrekking van een negatieve beslissing vormt een handeling die in het voordeel van de begunstigde van de steun werkt, maar kan voor de belangen van diens concurrenten schadelijk zijn. Voor de Commissie betekent het dat zij niet tot een dergelijke intrekking kan besluiten, zonder eerst de eventuele belanghebbenden in de gelegenheid te stellen hun bezwaren kenbaar te maken.

6.2. Toepasselijke procedureregels

(61) De onderhavige beschikking wordt goedgekeurd nadat het EGKS-Verdrag op 23 juli 2002 is afgelopen. Dit betekent, zoals de Commissie in de punten 26 en 45 van haar Mededeling 2002/C 152/03 uitvoerig had uiteengezet, dat vanaf 23 juli 2002 de volgende van het EG-Verdrag afgeleide procedureregels gelden: artikel 88 van laatstgenoemd verdrag, Verordening (EG) 659/1999 en de procedurebepalingen van Verordening (EG) 1407/2002. Het basisprincipe is, zoals uiteengezet in punt 26 van Mededeling 2002/C 152/03, dat de regels van toepassing zijn die op de datum van het aanspannen van de desbetreffende fase van de procedure van kracht zijn. Derhalve is er wat de procedureregels betreft geen sprake van terugwerkende kracht en de regels die op het ogenblik van de procedure van kracht waren, zijn van toepassing. Anders gezegd past de Commissie vanaf 24 juli 2002 in elke hangende kwestie uitsluitend de procedureregels van Verordening (EG) 659/1999 toe.

(62) De onderhavige beschikking bevindt zich daarom binnen het kader dat in artikel 88, lid 2, van het EG-Verdrag en Verordening (EG) 659/1999 is afgebakend. Met name ten aanzien van het misbruik van de steunmaatregelen die op de jaren 1998 en 2000 betrekking hebben, is de procedure als bedoeld in artikel 16 van bedoelde verordening van toepassing. Wat de steunmaatregelen betreft die op het jaar 2001 betrekking hebben, geldt met name de procedure van de artikelen 10 en volgende.

6.3. Toepasselijke basisregels

(63) Ten aanzien van de toepasselijke basisregels geldt het volgende:

a) Na het aflopen van het EGKS-Verdrag blijft de Commissie, zoals uiteengezet in punt 45 van Mededeling 2002/C 152/03, controleren hoe de lidstaten de beschikkingen toepassen waarin de maatregelen voor staatssteun die goedgekeurd zijn krachtens Beschikking 3632/93/EGKS, werden toegestaan. Bij niet-naleving wordt de zaak aanhangig gemaakt overeenkomstig het bepaalde in Verordening (EEG) 659/1999. Derhalve moet de Commissie ten aanzien van het mogelijke misbruik van de steunmaatregelen met betrekking tot de jaren 1998 en 2000 nagaan of voldaan is aan de voorwaarden die zijn gesteld in haar Beschikkingen 98/637/EGKS en 2001/162/EGKS. Deze beschikkingen zijn in 1998 en 2001 gegeven op grond van de toen geldende regels van de EGKS en zij vormen beschikkingen die definitief en verplichtend zijn. Derhalve moet worden gecontroleerd of bij de toepassing van de steunmaatregelen aan de in genoemde EGKS-beschikkingen gestelde voorwaarden wordt voldaan.

In ieder geval stelt de Commissie vast dat de voorwaarden van genoemde beschikkingen in overeenstemming zijn met de eisen die in Beschikking 3632/93/EGKS worden gesteld en dat deze eisen gelijk zijn aan die van Verordening (EG) 1407/2002, die sedert 23 juli 2002 van kracht is.

De kostencategorieën die kunnen worden gedekt met de steunmaatregelen als bedoeld in artikel 5, worden gedefinieerd in de bijlage bij Beschikking 3632/93/EGKS. Met name zijn de kostencategorieën waarnaar in de bijlage wordt verwezen en die kunnen worden geacht overeen te komen met "technische kosten van bedrijfssluiting", de volgende:

i) overblijvende lasten die voortvloeien uit fiscale, wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen (punt e) van de bijlage);

ii) bijkomende beveiligingswerken die fundamenteel het gevolg zijn van herstructureringen (punt f) van de bijlage);

iii) schade aan mijnen voor zover deze is toe te schrijven aan vroeger geëxploiteerde ontginningsgebieden (punt g) van de bijlage);

iv) bijkomende lasten als gevolg van bijdragen aan organismen die zijn belast met de watervoorziening en de lozing van afvalwater (punt h) van de bijlage);

v) andere overblijvende lasten die het gevolg zijn van de watervoorziening en de lozing van afvalwater (punt i) van de bijlage);

vi) uitzonderlijke intrinsieke waardeverminderingen indien deze het resultaat zijn van de herstructurering van de industrie (waarbij geen rekening wordt gehouden met revaluaties na 1 januari 1986 die het inflatiepercentage zouden overschrijden) (punt k) van de bijlage).

b) Ten aanzien van de steun voor het jaar 2001, die daadwerkelijk was verleend voordat de Commissie deze had goedgekeurd, heeft de Commissie onderzocht of deze in principe verenigbaar was met artikel 7 van Verordening (EG) 1407/2002, zoals uiteengezet in punt 47 van Mededeling 2002/C 152/03. Wanneer de Commissie na 23 juli 2002 een uitspraak doet over steunmaatregelen die zonder haar voorafgaande goedkeuring zijn toegekend, zal zij de specifieke bepalingen van Verordening (EG) 659/1999 toepassen. De Commissie merkt op dat ten aanzien van de feiten waarop deze beschikking van toepassing is, de inhoud van artikel 7 van Verordening (EG) 1407/2002 in alle opzichten vrijwel gelijkwaardig is aan die van artikel 5 van Beschikking 3632/93/EGKS. Het resultaat van de grondige analyse moet dan ook gelijk zijn, hoewel deze laatste beschikking zal worden toegepast. Telkens wanneer sprake is van een eventueel verschil, zal de Commissie eveneens het beginsel van rechtszekerheid in acht nemen bij de bepaling welke regel van toepassing is.

6.4. Evaluatie

(64) Ten aanzien van de aard van de steun waarop al deze maatregelen betrekking hebben, bestaat niet de minste twijfel. Voor de steunmaatregelen van 1998 en 2000 staat de aard van de steun niet ter discussie, aangezien alleen moet worden nagegaan of het gebruik dat ervan is gemaakt aan de eisen van de goedkeuringsbeschikkingen voldoet of niet. Het is in ieder geval duidelijk dat al deze maatregelen voldoen aan de eisen van artikel 87, lid 1, van het Verdrag (en zeker aan die van artikel 4, onder c), van het EGKS-Verdrag). Het gaat immers om steunmaatregelen die in selectieve vorm bepaalde ondernemingen van een bepaalde sector bevoordelen; derhalve zijn zij van invloed op de concurrentie en de handel tussen de lidstaten en de geldmiddelen zijn duidelijk afkomstig uit openbare middelen. Vandaar dat de Commissie in dit geval moet nagaan of zij verenigbaar zijn met de goedkeuringsbeschikkingen 98/637/EGKS en 2001/162/EGKS en met het Verdrag.

(65) Op 31 maart 1998 en 5 oktober 1999 meldde Spanje aan de Commissie steunmaatregelen ter dekking van de "technische kosten van bedrijfssluiting" voor de jaren 1998 en 2000 in het kader van artikel 5 van Beschikking 3632/93/EGKS.

(66) In de aanmelding van de steunmaatregelen ter dekking van de buitengewone lasten voor de jaren 1998 en 2000 heeft Spanje een globaal bedrag genoemd voor alle kolenondernemingen in particulier eigendom. Spanje rechtvaardigde deze globale aanmelding, omdat op het ogenblik van de aanmelding nog niet bekend was welke concrete ondernemingen in de loop van het jaar met plannen voor bedrijfssluiting of buitengebruikstelling zouden komen.

(67) Bij de Beschikkingen 98/637/EGKS en 2001/162/EGKS stond de Commissie globale steunbedragen toe ter dekking van technische kosten van bedrijfssluiting van Spaanse ondernemingen in particulier eigendom voor een totaal van 10325 miljoen ESP in 1998 en 9959 miljoen ESP (59854795,48 EUR) in 2000.

(68) De door de Commissie in de Beschikkingen 98/637/EGKS en 2001/162/EGKS goedgekeurde steun was bestemd ter dekking van de concrete kostencategorieën als bedoeld in de bijlage bij Beschikking 3632/93/EGKS, te weten:

- de waardevermindering van de onroerende goederen van de ondernemingen die tot gehele of gedeeltelijke sluitingen moeten overgaan (punt k) van de bijlage);

- overige buitengewone kosten die uit de geleidelijke sluitingen in verband met de herstructurering van de kolenindustrie voortvloeien (de punten e), f), h) en i) van de bijlage).

(69) In haar Beschikkingen 98/637/EGKS en 2001/162/EGKS verzocht de Commissie Spanje om bij het verlenen van individuele steun aan de ondernemingen de criteria in acht te nemen die in Beschikking 3632/93/EGKS zijn vastgesteld.

In artikel 2 van haar Beschikking 98/637/EGKS stelde de Commissie vast:

"Spanje neemt overeenkomstig artikel 86 van het EGKS-Verdrag alle algemene of bijzondere maatregelen die dienen ter verzekering van de nakoming van de uit deze beschikking voortvloeiende verplichtingen. Spanje ziet erop toe dat de goedgekeurde steun uitsluitend voor de genoemde doelstellingen wordt gebruikt en draagt ervoor zorg dat elk op grond van deze beschikking bepaald steunbedrag dat niet is uitgegeven, te hoog is geraamd of oneigenlijk is gebruikt, wordt terugbetaald.".

De inhoud van artikel 2 van Beschikking 2001/162/EGKS is praktisch identiek.

In de considerans van haar twee beschikkingen vermeldde de Commissie:

"Spanje dient erop toe te zien dat de steun die ter dekking van buitengewone lasten aan de ondernemingen wordt toegekend, beantwoordt aan de kostencategorieën die in de bijlage bij Beschikking 3632/93/EGKS zijn omschreven.".

Aan de considerans van Beschikking 2001/162/EGKS betreffende het jaar 2000 voegde de Commissie nog het volgende toe:

"Spanje dient erop toe te zien, overeenkomstig het bepaalde in artikel 86 van het Verdrag, dat de steun wordt beperkt tot het strikt noodzakelijke, met inachtneming van sociale en regionale overwegingen in verband met de teruggang van de steenkoolwinning in de Gemeenschap. De steun mag direct noch indirect economisch voordeel opleveren voor producties waarvoor geen steun is toegestaan of voor andere activiteiten dan de steenkoolwinning. Met name dient Spanje zich ervan te vergewissen dat steun die uit hoofde van artikel 5 van Beschikking 3632/93/EGKS aan ondernemingen wordt verleend en die bestemd is ter financiering van de technische kosten van bedrijfssluiting niet door de ondernemingen wordt gebruikt als steun voor de lopende productie (artikelen 3 en 4 van de beschikking) en dat de buitenbedrijfstelling waarvoor de steun wordt toegekend definitief is en onder de best mogelijke omstandigheden inzake veiligheid en milieubescherming wordt uitgevoerd.".

(70) De steunmaatregelen ter dekking van buitengewone lasten moeten in ieder geval voldoen aan de voorwaarden van artikel 5, lid 1, van Beschikking 3632/93/EGKS, te weten dat zij verenigbaar kunnen worden geacht met de interne markt indien het bedrag van de steun niet hoger is dan deze kosten.

(71) In eerste instantie analyseerde de Commissie het misbruik van de steunmaatregelen voor de jaren 1998 en 2000 en de verenigbaarheid van de steunmaatregelen van 2001 aan de hand van de door de lidstaat en de begunstigde onderneming verstrekte gegevens. De conclusies van deze analyse vloeiden logischerwijze voort uit de aan de Commissie ter beschikking gestelde informatie. Voor een gedetailleerde uiteenzetting van bedoelde analyse verwijst de Commissie naar haar Beschikking 2002/827/EGKS.

(72) Als reactie op het besluit van de Commissie om een formele procedure voor onderzoek naar de aan González y Díez SA verleende steun aan te spannen, maakte de onderneming nieuwe opmerkingen en zond ter ondersteuning daarvan uitvoerige, goed gedocumenteerde verslagen in, waarvoor nieuwe, onafhankelijke deskundigen garant stonden. De Commissie wijst erop dat zij na haar eerste verzoek van 25 oktober 1999 de onderneming herhaaldelijk in de gelegenheid had gesteld om inlichtingen te verstrekken over de steun waarop het onderzoek betrekking had en dat de verslagen van de onderneming thans veel vollediger zijn.

(73) De Commissie stelt echter vast dat de nieuwe onafhankelijke deskundigen veel van de gegevens met betrekking tot de buitenbedrijfstelling niet hebben kunnen controleren, omdat op het ogenblik van hun verslag (in 2003) de werken waren verlaten of voltooid. Toen de Commissie bij eerdere gelegenheden om de verslagen verzocht, hadden deze controles wel kunnen plaatsvinden, omdat de werken toen nog toegankelijk waren. Daarom moest de Commissie haar conclusies trekken op grond van de verslagen die Spanje op 29 en 30 april 2003 toezond, alsmede van eerdere verslagen, wanneer nodig, om een volledig overzicht van de feiten te krijgen.

(74) De onderneming González y Díez SA zorgt in haar schrijven met opmerkingen naar aanleiding van het besluit tot heropening van de procedure voor een nieuw probleem door haar verklaring dat zij, in plaats van de sluiting van 170000 ton in de La-Prohida-mijn en 585000 ton in de Buseiro-mijn, de volledige La Prohida-mijn en de totale westelijke zone van de dagbouwafzetting van Buseiro heeft verlaten.

De Commissie is van mening dat de La Prohida-mijn, zoals gedefinieerd in de brief van 14 april 2003 van de regering van het Prinsdom Asturië, beschouwd kan worden als een "productie-eenheid" als bedoeld in Verordening (EG) 1407/2002 en Beschikking 2002/871/EG van de Commissie van 17 oktober 2002 waarbij een gemeenschappelijk kader wordt vastgesteld voor de mededeling van de informatie die noodzakelijk is voor de toepassing van Verordening (EG) 1407/2002 van de Raad inzake de staatssteun aan de kolensector(13). Als men rekening houdt met het bedrijfsplan voor het jaar 1994 dat aan de Commissie is toegezonden, voldoet de westelijke zone van Buseiro echter niet aan deze definitie.

De Commissie kan echter aanvaarden dat de steunmaatregelen ter dekking van buitengewone herstructureringskosten in de La Prohida-mijn betrekking hebben op de totale sluiting van deze productie-eenheid. De door de Commissie gemaakte analyse van de steunmaatregelen baseert zich op artikel 7 van Verordening (EG) 1407/2002 en de bijlage daarbij, die alleen voorziet in steunmaatregelen voor de volledige sluiting van productie-eenheden.

In het geval van de gedeeltelijke sluiting van de Buseiro-mijn, kan de Commissie haar analyse baseren op de criteria van artikel 5 van Beschikking 3632/93/EGKS en de bijlage daarbij, gezien het feit dat een analyse op basis van de noodzaak tot totale sluiting ongunstig zou zijn voor de onderneming en in de bijzondere omstandigheden van dit dossier in strijd zou zijn met het legaliteitsbeginsel. Gezien het feit dat het definitieve besluit over dit dossier vóór de inwerkingtreding van Verordening (EG) 1407/2002 had moeten worden genomen en deze vertraging niet uitsluitend aan de onderneming te wijten is, zou het tegen het legaliteitsbeginsel indruisen wanneer zij de negatieve gevolgen van een verscherping van de basisregels in die periode moest dragen.

6.4.1 Steun die (gedeeltelijk) kan worden toegestaan

(75) Na bestudering van de plannen voor verlaten werken op niveau 3 van de La Prohida-mijn is de Commissie van mening dat de prijs voor de aanleg van 1030 m galerij die nodig was voor de winning van de 170000 ton die thans verlaten zijn, veel te hoog is vastgesteld. Een aanzienlijk deel van deze galerijen was al gebruikt. Bovendien werd de aanleg van deze galerijen geboekt onder bedrijfskosten en werd 40 % van deze kosten door staatssteun gedekt. De motivering die de onderneming aanvoert voor een dekking van de aanlegkosten voor 100 %, komt neer op de cumulatie van onverenigbare steunmaatregelen. De Commissie neemt het voor de onderneming gunstigste standpunt in en kan 60 % van de aanlegkosten van de 1030 m galerij, te weten 443114,21 EUR (73728000 ESP) rechtvaardigen. Een deel van de in het jaar 2000 ontvangen steun kan worden gerechtvaardigd op basis van de punten g) en h) van de bijlage bij Verordening (EG) 1407/2002. Het resterende bedrag, zijnde 295409,47 EUR (49152000 ESP), is niet verenigbaar.

(76) De Commissie kan de 610716,04 EUR (101614599 ESP), overeenkomende met de restwaarde van 1496 m verlaten galerij van de La Prohida-mijn, die zijn opgenomen in de beschrijving van het onroerend goed per 31 december 2000, gemotiveerd achten. De Commissie heeft het jaarverslag van de onderneming voor het jaar 2001 geanalyseerd en vastgesteld dat dit bedrag als verlies op het onroerend goed staat vermeld. De steun wordt gerechtvaardigd op grond van punt k) van de bijlage bij Verordening (EG) 1407/2002. Het bedrag van 610716,04 EUR (101614599 ESP) kan worden goedgekeurd voor het jaar 2001, het jaar waarin de bedrijfsresultaten van de onderneming achteruitgang vertonen.

(77) De Commissie kan de 395808,55 EUR (65857001 ESP) en de 1046170,83 EUR (174201288 ESP) die respectievelijk overeenkomen met de restwaarde per 31 december 2000 van de 1093 m verlaten galerij op de niveaus 2 en 4 en die van de 490 m andere activiteiten die op niveau 1 van de La Prohida-mijn zijn verlaten, gerechtvaardigd achten. De Commissie baseert zich op de totale sluiting van deze productie-eenheid. De Commissie heeft het jaarverslag van de onderneming voor 2001 geanalyseerd en vastgesteld dat dit bedrag als verlies op het onroerend goed staat vermeld. De steun is gerechtvaardigd op grond van punt k) van de bijlage bij Verordening (EG) 1407/2002 en de Commissie is voornemens deze steun goed te keuren voor het jaar 2001.

(78) De Commissie kan de 134654,36 EUR (22404600 ESP) die volgens de onderneming blijven staan als waarde van het verschil tussen de meters galerij die in de La Prohida-mijn zijn verlaten en die welke volgens de beschrijving van het onroerend goed per 31 december 2000 een restwaarde hadden, goedkeuren. De Commissie heeft op grond van de mededeling van de onderneming vastgesteld dat de desbetreffende activa voorkomen in de beschrijving van het onroerend goed van de onderneming per 31 december 2000. De Commissie is voornemens deze steun goed te keuren voor het jaar 2001.

(79) De Commissie kan de steun van 61609,60 EUR (10250975 ESP) voor de herinrichting van de buitenzijde van de La Prohida-mijn goedkeuren. Deze steun is verenigbaar met de punten h) en c) van de bijlage bij Verordening (EG) 1407/2002 en kan worden goedgekeurd voor het jaar 2001.

(80) De Commissie bevestigt, na bestudering van het "Proyecto de explotación a cielo abierto de la zona de Buseiro" (plan voor dagbouwwinning in de zone van Buseiro) uit juli 1994, dat als bijlage bij het schrijven van Uría & Menéndez was gevoegd, dat de afzetting van Buseiro talrijke geologische onregelmatigheden en dus onzekerheden voor de toekomstige winning vertoont. De beschrijvingen die de onafhankelijke deskundigen van laag I geven zijn onvolledig, aangezien deze alleen op het zuidelijk deel van de afzetting betrekking hebben. Het plan maakt melding van de complexiteit van de westelijke flank van de afzetting. Wat de werkelijke aanwezigheid van laag I betreft, vermeldt het verslag dat dit niveau op bepaalde plaatsen niet kan worden gewonnen als gevolg van het hoge asgehalte, motiveert het de keuze van de vijfde variant van de vaststelling van de reserves en plant het een alternatieve variant aan het eind van de positie van 450000 ton. De Commissie is het niet eens met de opmerkingen van González y Díez SA dat de extra kosten die in de Buseiro-mijn zijn gemaakt een gevolg zouden zijn van de technische wijzigingen in het plan en deelt daarentegen de stelling van de onafhankelijke deskundigen dat de bijkomende kosten als gevolg van de productievermindering veroorzaakt zijn door de overmaat aan afbraak van 1005080 m3 in de noordelijke zone. De Commissie is eveneens van mening dat de kosten van het genoemde transport van 1005080 m3 gesteente te hoog zijn opgegeven, aangezien - hoewel de onafhankelijke deskundigen dit cijfer niet konden evalueren - de deskundigen die het verslag van januari 2001 hebben opgesteld, spreken van "de ervaring die is opgedaan met de gedeeltelijke winning van de onderzijde van de synclinale in de noordelijke zone (de enige waar de bodem werd bereikt) leert dat het asgehalte van deze ader (de ader van de vloer) tussen 40 % en 60 % schommelt". De Commissie concludeert na bestudering van de technische gegevens dat de enige besteding die aan de activiteit in de Buseiro-mijn kan worden toegeschreven, die is welke verband houdt met de overmaat aan afbraak in de noordelijke zone, met de bijbehorende kosten als gevolg van de opslag in de buitenste steenberg. De Commissie meent eveneens dat de wijziging van de planning te wijten is aan geologische factoren waarmee reeds in het oorspronkelijke plan rekening werd gehouden en dat de extra kosten als gevolg van deze geologische factoren in geen enkel geval door aanvullende steunmaatregelen mogen worden gedekt, omdat de onderneming reeds elk jaar steun voor de bedrijfsvoering heeft ontvangen.

(81) Het grondverzet van de overmaat aan afbraak van 1005080 m3 werd, volgens normaal gebruik, als bedrijfskosten geboekt. Gezien het feit dat de onderneming steun heeft ontvangen ter dekking van verliezen op de dagbouwwinning, die ongeveer 27 % van de productiekosten belopen, kan de Commissie, uitgaande van de voor de onderneming gunstigste veronderstelling, slechts 73 % van de door de onderneming gerechtvaardigde kosten van 1902805,52 EUR (316600200 ESP), dat wil zeggen 1389048,03 EUR (231118146 ESP), goedkeuren. De Commissie is van mening dat zij deze steun kan goedkeuren voor het jaar 1998. De steun is verenigbaar met punt i) van de bijlage bij Verordening (EG) 1407/2002. Derhalve is de Commissie van oordeel dat het bedrag van 513757,49 EUR (85482054 ESP) niet verenigbaar is.

(82) De Commissie is van mening dat het te ver zou gaan de gehele restwaarde van de aanleg van de westelijke steenberg en van de toegangswegen te boeken als verlies als gevolg van de buitengebruikstelling, omdat de mogelijkheid van het verlaten van de westelijke flank al in het plan van juli 1994 was voorzien en dat zoals in het plan van 1994 wordt gezegd: "de ophoging van de bodem van de mijn automatisch mogelijkheden van meer dan voldoende capaciteit oplevert voor het ter plaatse storten, waardoor het totale volume van het af te voeren gesteente kleiner wordt en de beschikking wordt verkregen over een gat van grote afmetingen in het uiterste noorden waar de bodem op ca. 530 m ligt". De Commissie neemt echter, gegeven het feit dat de westelijke steenberg wordt verlaten en gezien de moeilijkheid om de werkelijke kosten die zouden moeten worden toegeschreven aan de vermindering van de activiteit van de Buseiro-mijn te ramen, het voor de onderneming gunstigste standpunt in en is voornemens de steun van 204731,36 EUR (34064432 ESP), alsmede de steun van 1022423,30 EUR (170117254 ESP) die respectievelijk overeenkomen met de restwaarde van de aanleg van de steenberg en van de toegangswegen per 31 december 1998, goed te keuren. De Commissie kan deze steun voor de jaren 1998 en 2000 goedkeuren op basis van punt i) van de bijlage bij Verordening (EG) 1407/2002.

6.4.2. Steunmaatregelen die niet kunnen worden goedgekeurd

(83) De steun ten bedrage van 602146,29 EUR (100188713 ESP) heeft tot doel schachten en andere werken tot stand te brengen voor de ventilatie van de "Tres Hermanas"-mijn van de groep Sorriba. Deze uitgaven komen overeen met investeringen in de mijnbouwkundige infrastructuur die voor de winning van de "Tres Hermanas"-mijn nodig is. Uitgaven voor nieuwe investeringen kunnen niet worden beschouwd als lasten uit het verleden, zoals bedoeld in Verordening (EG) 1407/2002 en evenmin volgens Beschikking 3632/93/EGKS. Anderzijds is Spanje, zoals kan worden afgeleid uit de mededeling van 19 december 2002 over het plan 2003-2007 inzake herstructurering van de kolenmijnbouw, niet voornemens steun te verlenen aan het soort investering als bedoeld in artikel 5, lid 2 van Verordening (EG) 1407/2002. Een dergelijke investeringssteun zou bovendien onverenigbaar zijn met de steun ter dekking van de exploitatieverliezen van de groep Sorriba die Spanje aan González y Díez SA verleent. De steun komt evenmin overeen met lid I, punt l), van de bijlage bij Beschikking 3632/93/EGKS. Deze steuncategorie valt niet onder de bijlage bij Verordening (EG) 1407/2002, aan de hand waarvan de Commissie momenteel de steunmaatregelen onderzoekt, maar zou evenmin verenigbaar zijn met artikel I, punt l), van de bijlage bij Beschikking 3632/93/EGKS, aangezien bedoelde investering de winning van de reserves van de "Tres Hermanas"-mijn tot doel heeft.

(84) De Commissie kan de steun van 601012,10 EUR (100000000 ESP) om een voorziening te vormen ter dekking van toekomstige uitgaven als gevolg van schade aan de oppervlakte die door de sluiting van de La Prohida-mijn is veroorzaakt, niet goedkeuren. De Commissie merkt op dat deze voorziening en het desbetreffende bedrag in het geheel niet staan vermeld in de mededeling van de door Spanje geplande steunmaatregelen voor het jaar 2001. Bovendien is dit bedrag hoger dan het door Spanje aangemelde (en vervroegd toegekende) bedrag voor dat jaar. Derhalve kan de Commissie niet verklaren dat deze steun verenigbaar is in de onderhavige beschikking.

(85) De kosten van 547066,46 EUR (91024200 ESP) voor de aan de regering van het Prinsdom Asturië gegeven garanties voor het in de oorspronkelijke toestand terugbrengen van terreinen waar dagbouwwinning heeft plaatsgevonden, maken deel uit van de productiekosten van de in de westelijke zone van de Buseiro-mijn gewonnen kolen. De sanering van terreinen is immers het laatste deel van de productiecyclus van een dagbouwmijn en de kosten van de sanering zijn een onderdeel van de totale kosten van de gewonnen kolen. In het geval van de steenberg van Buseiro rechtvaardigt de onderneming niet dat het verlaten van de steenberg extra saneringskosten met zich meebrengt en rechtvaardigt daarentegen deze uitgaven aan de hand van de wettelijke verplichting die is vastgelegd in het Decreto Real (koninklijk besluit) 1116/1984 van 9 mei 1984 en de daaruit afgeleide verordening van de minister van industrie en energie van 13 juni 1984, waarin wordt vastgesteld dat de betrokken gebieden na afloop van de winning moeten worden gesaneerd. De onderneming ontving staatssteun ter dekking van de totale exploitatieverliezen, de sanering daaronder begrepen, van de Buseiro-dagbouwmijn. De nieuwe steun zou toegevoegd worden aan de reeds ontvangen steun ter dekking van de exploitatieverliezen en de Commissie kan de steun ten belope van 547066,46 EUR (91024200 ESP) niet goedkeuren.

(86) De gronden die door de onderneming zijn aangekocht voor de dagbouwmijn staan vermeld onder het onroerend goed van de onderneming, maar het zijn geen goederen die worden afgeschreven. De Commissie kan de steun ten bedrage van 372176,75 EUR (61925000 ESP) die op de aankoopwaarde van de terreinen betrekking heeft niet goedkeuren, aangezien zij niet beschouwd worden als verloren activa en de steun aan geen van de punten van de bijlage bij Verordening (EG) 1407/2002 voldoet.

(87) De terugvorderbare subsidies en de steun à fonds perdu die González y Díez SA ontving in het kader van de PEAC-overeenkomst die op 30 december 1989 met het ministerie van industrie en energie is gesloten, hadden tot doel projecten ter bevordering van de kolenproductie onder rendabele productieomstandigheden en ter verhoging van de productiviteit te financieren. De leningen werden ontvangen in de periode 1990-1993, de jaren waarin de projecten werden uitgevoerd. Zoals kan worden afgeleid uit bijlage III van de gesloten overeenkomst, was de terugvorderbare lening van 313500000 ESP in de allereerste plaats bedoeld voor de invoering van het nieuwe winningssysteem met behulp van de "kamerbreukbouwmethode" die, volgens het verslag van onafhankelijke deskundigen, in de onderneming gebruikt werd en wordt. Bijlage III van de PEAC-overeenkomst verwijst tevens naar "duidelijke aanwijzingen voor bijzondere mogelijkheden voor dagbouwwinning, hetgeen de geraamde rentabiliteit van het geheel zal vergroten" en naar een productiedoel van 240000 ton verhandelbare kolen, dat werd overschreden. De terugbetaling van 233492186 ESP (1403316 EUR) in de jaren 1999 en 2000 komt echter overeen met de terugbetaling van tussen 1990 en 1993 ontvangen leningen en houdt geen verband met het plan voor capaciteitsvermindering van de onderneming voor de periode 1998-2001, waarvan de Commissie op de hoogte is gebracht. Bovendien merkt de Commissie op dat als gevolg van de achterstand in de betalingen, zoals valt af te leiden uit de brief van het ministerie van industrie en energie (MINER) die op 22 december 1997 is verzonden en andere aan de Commissie toegezonden documentatie, de terugbetalingen die de onderneming in 1999 en 2000 heeft verricht, veel hoger zijn dan die welke in het oorspronkelijke plan waren voorzien. De Commissie merkt ook op dat naast de terugvorderbare lening van 313500000 ESP, een subsidie à fonds perdu van 209 miljoen ESP werd verstrekt en ook nog een subsidie à fonds perdu van 23 miljoen ESP voor activiteiten op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling. Naast deze subsidies heeft de onderneming elk jaar steun ontvangen ter dekking van ca. 40 % van de productiekosten van de ondergrondse mijn en van 27 % van de kosten van de dagbouwmijn. De Commissie is, zoals hierboven uiteengezet, voornemens de gehele restwaarde per 31 december 2000 van het onroerende goed van de La Prohida-mijn en van een belangrijk deel van de Buseiro-mijn toe te staan. De steun ten bedrage van 233492186 ESP (181292186 ESP voor het jaar 1998 en 52200000 ESP voor het jaar 2000), overeenkomende met de terugbetaling van PEAC-subsidies, waartoe kunnen worden gerekend investeringen in werken van de La Prohida-mijn, zou tot een accumulatie van steunmaatregelen leiden, die niet verenigbaar is met de interne markt. De Commissie kan deze steun derhalve niet goedkeuren.

(88) Hoewel de Commissie van mening is dat de vermindering van kolenleveringen geen criterium is voor het verlenen van steun ter dekking van buitengewone herstructureringskosten, wijst zij erop dat zij de mening van González y Díez SA over de tot stand gebrachte verminderingen niet deelt, omdat de leveringen van 1997 en 1998 ongeveer 15000 ton groter zijn dan de onderneming in eerdere jaren leverde.

(89) In de bijlage wordt vermeld welke steunmaatregelen wel en welke niet zijn toegestaan.

6.4.3. Conclusies betreffende het misbruik van de steun die Spanje in de jaren 1998-2000 heeft verleend

(90) Na analyse van alle beschikbare informatie stelt de Commissie vast dat de steun die González y Díez SA heeft ontvangen ter dekking van de buitengewone herstructureringslasten krachtens artikel 5 van Beschikking 3632/93/EGKS, ten bedrage van in totaal 651908560 ESP voor het jaar 1998 en 463592384 ESP voor het jaar 2000, in de rekeningen van de onderneming als bedrijfsinkomsten werden geboekt, met als resultaat in 1998 en in 2000 een uitzonderlijke brutowinst, van respectievelijk 998185023 ESP en 217383752 ESP. De nettowinst na belasting zou zonder de steun ter dekking van buitengewone lasten, in 1998 277177852 ESP hebben bedragen en het resultaat zou in 2000 waarschijnlijk negatief zijn geweest.

(91) De Commissie stelt vast dat door het gebruik van de steun ter dekking van buitengewone herstructureringslasten (artikel 5 van Beschikking 3632/93/EGKS) alsmede steun voor de bedrijfsvoering (artikel 3 van Beschikking 3632/93/EGKS), het eigen vermogen van de onderneming steeg van 787009112 ESP op de datum van overname door Mina la Camocha SA tot 1624447451 ESP op 31 december 2000 en dat deze verhoging tot stand kwam dankzij de buitengewone winsten van de jaren 1998 en 2000.

(92) De Commissie is van oordeel dat de steun die voor de jaren 1998 en 2000 aan de onderneming González y Díez SA in het kader van artikel 5 van Beschikking 3632/93/EGKS is verleend, hoger is dan de kosten van de herstructureringen die in 1998 en 2000 tot stand zijn gebracht en dat deze steun door de onderneming werd gebruikt als steun voor de bedrijfsvoering overeenkomstig artikel 3 van bedoelde beschikking en deze dus niet heeft gebruikt voor de doeleinden die de Commissie had toegestaan.

(93) Noch in de procedure die aan Beschikking 2002/827/EGKS ten grondslag lag, noch in de huidige formele inbreukprocedure heeft de onderneming González y Díez SA de herkomst gerechtvaardigd van de buitengewone winsten in de periode van 1998 tot 2001 die tot een gelijkwaardige verhoging van haar eigen vermogen leidden. In haar brief van 11 november 1999 aan de eigenaar, de onderneming Mina de la Camocha, die op 2 december 1999 door Spanje aan de Commissie is toegezonden, erkende zij dat "de steun in geen enkel geval bestemd was ter compensatie van kosten van welke aard ook en dat in de winst over het boekjaar 1998 de door MINER verleende steun ten bedrage van 651908560 ESP was inbegrepen".

(94) De Commissie is van mening dat de onderneming González y Díez SA misbruik heeft gemaakt van de door Spanje verleende steun, in het jaar 1998 in het kader van Beschikking 98/637/EGKS en in het jaar 2000 in het kader van Beschikking 2001/241/EGKS, voor een totaalbedrag van 521075440 ESP (3131726,47 EUR), dat als volgt wordt onderverdeeld:

a)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

b)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

c)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

d)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

e)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

6.4.4. Conclusies betreffende de steunmaatregelen ter dekking van buitengewone lasten in 2001

(95) Bij brief van 19 maart 2001 deelde Spanje de Commissie mede dat het voornemens was tijdens het boekjaar 2001 aan verscheidene ondernemingen, waaronder de onderneming González y Díez SA, steun te verlenen ter dekking van "technische kosten van bedrijfssluiting" voor een bedrag van 393971600 ESP (2367817 EUR).

(96) In haar Beschikking 2002/241/EGKS deed de Commissie geen uitspraak over de hierboven bedoelde steun en deelde mede dat zij dat niet zou doen, voordat zij de informatie die haar door Spanje als reactie op de door de Commissie gestelde vragen over de steun voor de jaren 1998 en 2000 was verstrekt, had geanalyseerd.

(97) Bij brief van 13 mei 2002 deelde Spanje de Commissie mede dat het aan de onderneming González y Díez SA steun had verleend voor een bedrag van 383322896 ESP (2303817 EUR) ter dekking van de technische kosten van vermindering van de productiecapaciteit met 34000 ton per jaar.

(98) De verlening door Spanje van deze steun was niet in overeenstemming met het bepaalde in artikel 9, lid 4, van Beschikking 3632/93/EGKS, waarin wordt vastgesteld:

"De lidstaten mogen de door hen voorgestelde steunmaatregelen uitsluitend na goedkeuring van de Commissie ten uitvoer leggen. De Commissie neemt een besluit op grond van de in artikel 2 genoemde algemene doelstellingen en criteria en de bij de artikelen 3 tot en met 7 vastgestelde specifieke criteria.".

(99) Derhalve is de steun van 383322896 ESP (2303817 EUR) die Spanje voor het jaar 2001 aan González y Díez SA heeft verleend, onwettig.

(100) De Commissie heeft een eerste onderzoek ingesteld naar de verenigbaarheid van de steun van 383322896 ESP (2303817 EUR), op basis van elementen uit de verslagen van de onderneming González y Díez SA en in het bijzonder die van 13 februari 2002 en 26 februari 2002, die Spanje respectievelijk op 28 februari 2002 en 24 april 2002 aan de Commissie heeft toegezonden.

(101) De Commissie ontving op 22 augustus 2002 het jaarverslag van de onderneming González y Díez SA over het jaar 2001, als reactie op haar vraag aan alle ondernemingen om toezending van het jaarverslag om na te gaan of werd voldaan aan het bepaalde in artikel 2, lid 3, van Beschikking 3632/93/EGKS.

(102) In het jaarverslag over 2001 van de onderneming González y Díez SA wordt het bedrag van 383322896 ESP geboekt als "buitengewone inkomsten" en een bedrag van 389268288 ESP als "buitengewone uitgaven" dat op de volgende manier wordt onderverdeeld: 319268288 ESP als restwaarde van de La Prohida-mijn (sector Sorriba) en 70000000 ESP als voorzieningen voor uitgaven in verband met het verlaten van werken dat in 2002 moest plaatsvinden. In de rekeningen van de onderneming González y Díez SA zijn deze steunmaatregelen dus juist vermeld. Er moet echter worden nagegaan of zij verenigbaar zijn met het bepaalde in artikel 7 van Verordening (EG) 1407/2002 en de bijlage daarbij.

(103) Als reactie op het aanspannen van de huidige formele inbreukprocedure ontving de Commissie van Spanje nieuwe informatie over de steunmaatregelen.

(104) Als resultaat van het door de Commissie uitgevoerde onderzoek kan de steun tot een totaalbedrag van 374328463 ESP (2249759,37 EUR) als verenigbaar worden beschouwd met artikel 7 van Verordening (EG) 1407/2002, en wordt als volgt verdeeld:

a)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

b)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

c)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

d)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

e)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

(105) De steun tot een totaalbedrag van 602146,29 EUR (100188713 ESP) aan de onderneming González y Díez SA voor investering in de mijnbouwkundige infrastructuur die voor de exploitatie van de "Tres Hermanas"-mijn van de groep Sorriba noodzakelijk is, is onverenigbaar met artikel 7 van Verordening (EG) 1407/2002, aangezien nieuwe investeringen niet als lasten uit het verleden kunnen worden beschouwd. Bovendien zou een investeringssteun van deze aard onverenigbaar zijn met de steun ter dekking van de exploitatieverliezen van de groep Sorriba die Spanje aan González y Díez SA verleent.

(106) Wat de samenstelling van de balans van de onderneming over 2001 betreft, met een voorziening ten bedrage van 601012,10 EUR (100000000 ESP) ter dekking van buitengewone herstructureringskosten die een gevolg zijn van de toekomstige sluiting van de La Prohida-mijn, de gedeeltelijke sluiting van de Buseiro-mijn, of beide, merkt de Commissie op dat in de aanmelding van de door Spanje voor het jaar 2001 geplande steunmaatregelen in het geheel niet wordt gesproken over deze voorziening en het daarbij behorende bedrag. Bovendien is dit bedrag hoger dan het door Spanje aangemelde (en te vroeg toegekende) bedrag. Derhalve kan de Commissie dit in deze beschikking niet verenigbaar verklaren.

(107) De Commissie is van oordeel dat de steun van 8994433 ESP (54057,63 EUR) die Spanje voor het jaar 2001 aan González y Díez SA heeft verleend, hoger is dan de bedrijfssluitingskosten en dus niet met de interne markt verenigbaar is.

6.4.5. Terugvordering

(108) Overeenkomstig artikel 16 en artikel 14, lid 2, van Verordening (EG) 695/1999, moet de steun voor de jaren 1998 en 2000, die een misbruik van de Beschikkingen 98/637EGKS en 2001/162/EGKS vormen, door de begunstigde onderneming worden terugbetaald. Er dient op gewezen te worden dat in deze goedkeuringsbeschikkingen (98/637/EGKS en 2001/162/EGKS) heel duidelijk wordt gezegd dat het voor de goedkeuring van de steunmaatregelen expliciet noodzakelijk is dat zij werkelijk overeenstemmen met bepaalde categorieën kosten van bedrijfssluiting. In bedoelde beschikkingen werd immers bepaald dat de steunmaatregelen ter dekking van buitengewone lasten te allen tijde moeten voldoen aan de eisen die in artikel 5, lid 1, van Beschikking 3632/93/EGKS zijn gesteld, hetgeen ook betekent dat het steunbedrag bedoelde kosten niet mag overschrijden. Gezien het feit dat de goedkeuring aan voorwaarden onderworpen was en bij de in deze beschikking onderzochte steunmaatregelen niet aan de opgelegde voorwaarden is voldaan, wordt automatisch een eventueel beroep op het vertrouwensbeginsel uitgesloten.

(109) Overeenkomstig het bepaalde in artikel 14, lid 2, van Verordening (EG) 659/1999 moeten de steunmaatregelen met betrekking tot 2001, die reeds ten uitvoer zijn gelegd en in deze beschikking eveneens onverenigbaar zijn verklaard, door de begunstigde onderneming worden terugbetaald. Gegeven het feit dat bedoelde steun op onwettige wijze werd verleend voordat deze door de Commissie was toegestaan, wordt automatisch een eventueel beroep op het vertrouwensbeginsel uitgesloten.

6.4.6. Wijziging van Beschikking 2002/827/EGKS

(110) Gaat vervolgens over tot wijziging van Beschikking 2002/827/EGKS, waarbij bepaalde artikelen daarvan worden ingetrokken,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

De staatssteun ten bedrage van 3131726,47 EUR, die door Spanje aan de onderneming González y Díez SA is verleend ter dekking van buitengewone herstructureringslasten voor de jaren 1998 en 2000, vormt krachtens artikel 5 van Beschikking 3632/93/EGKS misbruik van de Beschikkingen 98/637/EGKS en 2001/162/EGKS en is onverenigbaar met de interne markt.

Artikel 2

De staatssteun ten bedrage van 2249759,37 EUR (374328463 ESP) die door Spanje aan de onderneming González y Díez SA is verleend voor het jaar 2001 ter dekking van buitengewone kosten van bedrijfssluitingen die in de periode 1998-2001 hebben plaatsgevonden, is verenigbaar met artikel 7 van Verordening (EG) 1407/2002.

Artikel 3

Onderstaande staatssteun die Spanje voornemens is aan de onderneming González y Díez SA te verlenen, is niet verenigbaar met artikel 7 van Verordening (EG) 1407/2002:

a) ten bedrage van 602146,29 EUR (100188713 ESP) voor het jaar 2001, bestemd voor investeringen in mijnbouwkundige infrastructuur voor de exploitatie van de "Tres Hermanas"-mijn van de groep Soriba;

b) ten bedrage van 601012,10 EUR (100000000 ESP) voor het jaar 2001, bestemd voor de vorming van een voorziening ter dekking van toekomstige kosten als gevolg van de sluiting van de "La Prohida"-mijn en de gedeeltelijke sluiting van de Buseiro-mijn, die in de periode 1998-2001 hebben plaatsgevonden.

De in de punten a) en b) van het eerste lid bedoelde steunmaatregelen kunnen dus niet worden toegestaan.

Artikel 4

1. Spanje zal het nodige verrichten om van de onderneming González y Díez SA terug te vorderen:

a) de steun als bedoeld in artikel 1;

b) een bedrag van 54057,63 EUR (8994433 ESP) dat op onwettige wijze is uitgekeerd voordat de goedkeuring van de Commissie voor het boekjaar 2001 was verkregen en een niet toegestane overschrijding van de krachtens artikel 2 goedgekeurde steunmaatregelen betekent, alsmede elk ander bedrag dat eventueel in dezelfde omstandigheden onwettig is uitgekeerd.

2. De terugbetalingen als bedoeld onder de punten a) en b) van lid 1 zullen worden verricht zonder uitstel en overeenkomstig de procedures van nationaal recht, mits deze de onmiddellijke daadwerkelijke uitvoering van deze beschikking toestaan. Over de terugvorderbare steun is rente verschuldigd vanaf de datum waarop deze ter beschikking van de begunstigde stond, tot de datum van terugbetaling. De rente zal worden berekend op basis van het referentietarief dat wordt gebruikt om het subsidie-equivalent in het kader van de regionale steunmaatregelen te berekenen.

Artikel 5

Spanje stelt binnen een termijn van twee maanden, te rekenen van de kennisgeving van deze beschikking, de Commissie in kennis van de maatregelen die voor de uitvoering ervan zijn getroffen.

Artikel 6

De artikelen 1, 2 en 5 van Beschikking 2002/827/EGKS zijn ingetrokken.

Artikel 7

Deze beschikking is gericht tot het Koninkrijk Spanje.

Gedaan te Brussel, 5 november 2003.

Voor de Commissie

Loyola de Palacio

Vice-voorzitter van de Commissie

(1) PB C 87 van 10.4.2003, blz. 17.

(2) PB C 296 van 30.10.2002, blz. 80.

(3) Zie voetnoot 1.

(4) PB C 303 van 13.11.1998, blz. 57.

(5) PB C 58 van 28.2.2001, blz. 24.

(6) PB C 82 van 26.3.2002, blz. 11.

(7) PB C 329 van 30.12.1993, blz. 12.

(8) Zie voetnoot 6.

(9) PB L 83 van 27.3.1999, blz. 1.

(10) Zie voetnoot 1.

(11) PB C 152 van 26.6.2002, blz. 5.

(12) PB L 205 van 2.8.2002, blz. 1.

(13) PB L 300 van 5.11.2002, blz. 42.

BIJLAGE

>RUIMTE VOOR DE TABEL>