Beschikking van de Commissie

van 21 december 2000

betreffende de staatssteun die Italië voornemens is ten uitvoer te leggen ten gunste van de staalbedrijven Lucchini SpA en Siderpotenza SpA

(kennisgeving geschied onder nummer C(2000) 4368)

(Slechts de tekst in de Italiaanse taal is authentiek)

(Voor de EER relevante tekst)

(2001/466/EGKS)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, en met name op artikel 4, onder c),

Gelet op de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, en met name op artikel 62, lid 1, onder a), juncto de bepalingen van Protocol nr. 14,

Gelet op Beschikking nr. 2496/96/EGKS van de Commissie van 18 december 1996 houdende communautaire regels voor steun aan de ijzer- en staalindustrie(1) (hierna: "de Staalsteuncode" genoemd),

Na de belanghebbenden overeenkomstig de genoemde artikelen(2) te hebben aangemaand hun opmerkingen te maken en gezien deze opmerkingen,

Overwegende hetgeen volgt:

I. PROCEDURE

(1) Bij schrijven van 16 maart 1999 heeft Italië, in overeenstemming met artikel 3 van de Staalsteuncode, de Commissie in kennis gesteld van de steun ten gunste van Lucchini SpA voor investeringen in de fabriek te Piombino. Bij schrijven van 29 november 1999 heeft Italië, in overeenstemming met artikel 3 van de Staalsteuncode, de Commissie bovendien in kennis gesteld van een steunmaatregel ten gunste van Lucchini SpA, Piombino, en het staalbedrijf Siderpotenza SpA, dat het eigendom is van de familie Lucchini.

(2) Bij schrijven van 26 april 2000 heeft de Commissie Italië in kennis gesteld van haar besluit om de procedure van artikel 6, lid 5, van de Staalsteuncode in te leiden ten aanzien van deze steun.

(3) Het besluit van de Commissie tot inleiding van de procedure is in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen(3) bekendgemaakt. De Commissie heeft de belanghebbenden uitgenodigd hun opmerkingen over de betrokken steun te maken.

(4) De Commissie heeft opmerkingen ontvangen van UK Steel Association en van de permanente vertegenwoordiging van het Verenigd Koninkrijk bij de Europese Unie. Zij heeft deze voor een reactie aan Italië gezonden en heeft bij schrijven van 13 oktober 2000 zijn opmerkingen ontvangen.

II. BESCHRIJVING VAN DE STEUN

(5) De gemelde investeringen en de verwachte milieueffecten zijn uitvoerig beschreven in het besluit tot inleiding van de procedure. Deze beschrijving blijft geldig voor deze beschikking.

(6) De investeringen van Lucchini SpA, waarvan is meegedeeld dat zij in aanmerking komen voor milieusteun, hebben betrekking op de cokesinstallatie, de staalgieterij, de hoogoven, de rookafzuiginstallatie van de staalgieterij en het water- en rioolsysteem. De totale kosten van de gemelde investering, die volgens de Italiaanse autoriteiten voor steun in aanmerking komen, belopen 190,9 miljard ITL (98,58 miljoen EUR). De voorgestelde steun bedraagt 13,5 miljard ITL (6,98 miljoen EUR), wat overeenkomt met een steunintensiteit van 7 %.

(7) De investeringen van Siderpotenza SpA, waarvan is meegedeeld dat zij in aanmerking komen voor milieusteun, hebben betrekking op de rookafzuiginstallatie van de staalgieterij, de nabrandinstallatie en een nieuw beladingssysteem voor de walserij. De totale kosten, die volgens de Italiaanse autoriteiten voor steun in aanmerking komen, belopen 5,9 miljard ITL (3,4 miljoen EUR) en de voorgestelde steun bedraagt 1,3 miljard ITL (0,68 miljoen EUR), wat overeenkomt met een steunintensiteit van 22,3 %.

III. OPMERKINGEN VAN DE BELANGHEBBENDEN

(8) UK Steel Association en de permanente vertegenwoordiging van het Verenigd Koninkrijk bij de Europese Unie hebben de Commissie opmerkingen toegezonden, waarin zij stellen dat de door de Italiaanse autoriteiten voorgenomen steun onverenigbaar is met de milieunormen van de Staalsteuncode omdat de investeringen hoofdzakelijk plaatsvinden om economische redenen en niet met het oog op de milieubescherming.

IV. OPMERKINGEN VAN ITALIË

Lucchini SpA

(9) In hun opmerkingen weerleggen de Italiaanse autoriteiten de twijfels die de Commissie heeft uitgedrukt met betrekking tot de subsidiabiliteit van de investeringen van Lucchini SpA te Piombino. In het bijzonder betwisten zij de bewering van de Commissie als zouden de gemelde investeringen hoofdzakelijk zijn ingegeven door productiedoeleinden en niet door het streven naar een betere bescherming van het milieu; zij stellen dat de investeringen in herscholing en reorganisatie van het productieproces parallel verlopen met een plan voor een betere bescherming van het milieu. De milieu-uitrusting van de hoogoven en de staalgieterij was qua technische eigenschappen geschikt om verder te worden gebruikt, zelfs met de nieuwe productie-installaties, zonder dat de huidige emissienormen zouden worden overtreden. Hun vervanging staat los van die van de productiemiddelen (hoogoven en converters van de staalfabriek) en heeft uitsluitend tot doel de emissiewaarden ver beneden de geldende norm te brengen, die reeds voorheen werd nageleefd.

(10) In dit verband wijzen de Italiaanse autoriteiten erop dat, wat de installaties voor de productie van gietijzer betreft, de belangrijkste maatregel met het oog op de productie bestond uit de vervanging van de hoogoven door een nieuwe, die aangepast is aan de nieuwe productievereisten. Het overeenkomstige systeem voor de opvang van stof en de zuivering van gas van de vroegere hoogoven had kunnen worden gebruikt voor de nieuwe hoogoven aangezien de emissienormen werden nageleefd (gelijke hoeveelheid gas vóór en na de bouw van de nieuwe hoogoven, ondanks de enigszins hogere productiecapaciteit hiervan). Niettemin is het systeem van de hoogoven voor de opvang van stof en de zuivering van gas vernieuwd met het oog op een aanzienlijke verbetering op milieugebied in vergelijking met de geldende normen. Door een nieuwe wasser met waterverstuiving (uitrusting van Baumco in plaats van het vroegere Venturi-systeem) en een wijziging van de stofzak kon het emissieniveau worden verlaagd.

(11) Wat de staalgieterij betreft, hielden de belangrijkste investeringen met het oog op de productie in dat de bestaande converters werden vervangen door nieuwe, die geschikter zijn voor de productievereisten. De overeenkomstige systemen voor het afzuigen en opvangen van de rook van de converters door middel van vocht hadden ook met de nieuwe converters in gebruik kunnen blijven. In dat geval zouden de geldende emissienormen zijn nageleefd (de hoeveelheid rook was na de installatie van de nieuwe converters kleiner dan voorheen, ondanks de enigszins hogere productiecapaciteit van de nieuwe converters). Niettemin zijn nieuwe converters geïnstalleerd met het oog op een aanzienlijke verbetering op milieugebied in vergelijking met de geldende normen. Door het nieuwe droge systeem met elektrostatische filters konden de emissieniveaus aanzienlijk worden verlaagd.

(12) Ter ondersteuning van de stelling dat de vervanging van de milieu-uitrusting niet door economische motieven is ingegeven, verwijzen de Italiaanse autoriteiten ook naar het verslag van de externe deskundige, dat zij bij de mededeling hebben gevoegd. In dit verslag wordt besloten dat de milieu-uitrusting nog minstens 25 % van de normale levensduur voor zich had, totdat ze moest worden vervangen of aangepast. De investeringen vonden plaats omdat met de oude milieu-uitrusting geen aanzienlijke verbetering op milieugebied in vergelijking met de vroegere niveaus kon worden bereikt, wat niettemin nodig was, daar de fabriek in een dichtbevolkt gebied lag, zelfs vóór de bouw van de nieuwe productie-installaties. Hoewel de vroegere milieu-uitrusting de emissienormen kon naleven en kon functioneren met de vernieuwde productie-installatie, kon zij de doelstelling van een aanzienlijke verbetering op milieugebied niet waarmaken. Wat deze doelstelling betreft, was de vroegere technische uitrusting derhalve verouderd. Dat was de reden waarom zij werd vervangen, gemoderniseerd of gewijzigd.

(13) Wat betreft de noodzaak voor de investeerder om aan te tonen dat duidelijk werd gekozen voor een hoger niveau van milieubescherming en de daarmee verbonden bijkomende investeringen, zijn de Italiaanse autoriteiten van oordeel dat alle gemelde investeringen als extra moeten worden beschouwd. De onderneming heeft namelijk gekozen voor aanzienlijk hogere normen voor milieubescherming, los van de investeringen met het oog op de productie, waarvoor geen investering in milieu-uitrusting nodig was om de geldende emissienormen na te leven.

(14) Wat betreft het feit dat de emissies na de investeringen in de cokesinstallatie slechts in beperkte mate werden gereduceerd, wijzen de Italiaanse autoriteiten erop dat de investeringen in de cokesinstallatie met het oog op de milieubescherming achtereenvolgens plaatsvonden in het kader van één programma, hoewel zij in twee keer werden gemeld. Derhalve moeten de emissiewaarden na de laatste investering worden vergeleken met de oorspronkelijke situatie. De Italiaanse autoriteiten besluiten dientengevolge dat de reductie van de emissies van de cokeovens ongeveer 25 % bedraagt, en dus als beduidend moet worden beschouwd.

(15) In verband met het vermoeden van de Commissie dat de uitrusting, die uitdrukkelijk bestemd is voor de bescherming van het milieu, kan worden gebruikt voor productiedoeleinden, wijzen de Italiaanse autoriteiten erop dat de totale kosten die de onderneming draagt voor de maatregelen tot bescherming van het milieu 247,6 miljard ITL (206,2 + 41,4) bedragen. Bij de beoordeling hebben de Italiaanse autoriteiten evenwel op basis van het extern verslag beslist, slechts 190,9 miljard ITL (waarvan 152,5 miljard ITL voor de eerste melding en 38,4 voor de tweede) in aanmerking te nemen voor steun, aangezien enkele maatregelen geheel of ten dele niet bleken te beantwoorden aan de strengere voorwaarden van de Staalsteuncode.

(16) In verband met het standpunt van de Commissie over het opnemen van de kosten voor de afschrijving van de investeringen bij de berekening van het voordeel inzake productiekosten, verwijzen de Italiaanse autoriteiten nogmaals naar de normale boekhoudkundige praktijk voor het berekenen van de kostprijs van de productie. Daar de afschrijvingskosten een normaal onderdeel van de productiekosten zijn, moet er volgens hen onbetwist rekening mee worden gehouden.

(17) Wat betreft de periode waarover de kostenvoordelen moeten worden berekend, delen de Italiaanse autoriteiten mee dat zij het jaarlijkse afschrijvingspercentage hebben bepaald volgens de vigerende Italiaanse regelgeving. Voor het betrokken investeringsproject zou het resultaat van de wettelijk vastgelegde coëfficiënten zijn dat de periode waarvoor de voordelen inzake productiekosten moeten worden afgetrokken gelijk is aan 100/15 = 6,66 jaar.

Siderpotenza SpA

(18) De Italiaanse autoriteiten verantwoorden de steunintensiteit van 22,3 % voor de investering van de onderneming in rookafzuiging en nabranding door erop te wijzen dat de maximale steunintensiteit in dit geval 50 % beloopt. Wat de bereikte verbetering betreft, stellen de Italiaanse autoriteiten dat het opvangen van 30 % van het stof en de vermindering van het CO in de rook met 10 % zeer beduidend zijn, temeer omdat de stabiliteit van het bereikte (lage) emissieniveau wordt gewaarborgd. Derhalve zou de investering niet enkel moeten worden beoordeeld op de absolute verlaging van het emissieniveau, maar ook op de gewaarborgde continuïteit en dus op de hogere betrouwbaarheid van het gehele systeem.

(19) Wat betreft de investering in de installatie voor het heet laden van gegoten knuppels en de eventuele gevolgen voor de productiviteit, stellen de Italiaanse autoriteiten dat de productiviteit van de walserij hoegenaamd niet wordt gewijzigd. Bij installaties zoals deze, die bestaan uit een reeks machines achter elkaar, wordt de productiviteit van het geheel bepaald door die van de traagste machine (flessenhals). De investering in het heet gieten vormt geen enkele bijdrage tot het wegwerken van de flessenhalzen van de installatie, die bestaan uit de afvoerplaat (glijders) en de machines voor het maken van het eindproduct (balken).

(20) De Italiaanse autoriteiten stellen dat de opmerking van de Commissies als zou de investering hebben plaatsgevonden om de gezondheids- en veiligheidssituatie van de arbeiders te verbeteren, in tegenspraak is met de objectieve realiteit. Dankzij de investering wordt het opwarmingsproces van de te walsen knuppels gewijzigd, wat leidt tot een vermindering van de CO2-uitstoot in de atmosfeer. De opwarming geschiedt met een doorschuifoven, d.i. een statische, volledig geautomatiseerde machine, waarvan de cycli door een PLC worden geregeld. De werking van de oven wordt door één persoon per ploeg gecontroleerd; deze bevindt zich in een controlekamer op een andere plaats waar de gegevens samenkomen van de sensoren waarmee wordt toegezien op de vordering van de cyclus. Derhalve was de veiligheidssituatie van de werknemers geregeld vóór de betrokken investering.

Opmerkingen van de belanghebbenden

(21) De Italiaanse autoriteiten delen mee dat zij nota hebben genomen van de opmerkingen van UK Steel Association en van de permanente vertegenwoordiging van het Verenigd Koninkrijk bij de Europese Unie, maar bevestigen andermaal hun standpunt dat reeds is uitgelegd in hun antwoord op het besluit van de Commissie.

V. BEOORDELING VAN DE STEUN

Rechtsgrond

(22) In artikel 3 van de Staalsteuncode wordt voorzien in de mogelijkheid dat ijzer- en staalondernemingen steun krijgen voor investeringen die gericht zijn op een betere bescherming van het milieu. De desbetreffende normen en voorwaarden zijn vastgelegd in de bijlage bij de Staalsteuncode en in de communautaire kaderregeling, inzake staatssteun. ten behoeve van het milieu(4) (hierna "het milieukader" genoemd).

(23) Volgens het milieukader valt steun die ogenschijnlijk bedoeld is voor maatregelen ter bescherming van het milieu, maar in feite neerkomt op algemene investeringssteun, niet onder die kaderregeling. Uitsluitend de extra investeringskosten die noodzakelijk zijn voor het verwezenlijken van de milieudoeleinden mogen in aanmerking worden genomen(5). Volgens het milieukader (punt 3.2.3, onder B, eerste alinea) kan bovendien tot maximaal 30 % steun worden toegestaan voor investeringen die gericht zijn op een beduidend hoger niveau van bescherming van het milieu dan bij de verplichte normen is vereist, in verhouding tot de verbetering die dit voor het milieu betekent en tot de investering die hiervoor dient te worden gemaakt.

(24) Overeenkomstig de bijlage bij de Staalsteuncode zal de Commissie ten aanzien van alle gevallen van steunverlening ten behoeve van het milieu, al naar gelang van het geval, strikte voorwaarden opleggen en waarborgen eisen om te vermijden dat algemene investeringssteun voor nieuwe fabrieken of installaties op verdoken wijze wordt verleend.

24.1. In het geval van steun die bedoeld is om de ondernemingen te stimuleren aanzienlijk verder te gaan inzake milieubescherming, moet de investeerder aantonen dat er een besluit is genomen om voor striktere normen te kiezen die aanvullende investeringen noodzakelijk maken, dat wil zeggen dat een goedkopere oplossing waarbij aan de vigerende milieunormen zou worden voldaan, voorhanden was. Het hogere steunbedrag kan hoe dan ook slechts van toepassing zijn op de aanvullende milieubescherming die wordt gerealiseerd. Enig voordeel met betrekking tot lagere productiekosten dat uit dit aanzienlijk hoger niveau van bescherming van het milieu voortvloeit, zal in mindering worden gebracht.

24.2. De Commissie zal de economische en milieuaspecten van de beslissing tot vervanging van een bestaande fabriek of van bestaande installaties analyseren. A priori komt een investeringsbeslissing die hoe dan ook op economische gronden of vanwege de ouderdom van de vroegere fabriek of installaties (resterende levensduur van minder dan 25 %) zou zijn genomen, niet voor steun in aanmerking.

Beoordeling van de steun in het licht van de opmerkingen van de Italiaanse autoriteiten

Lucchini SpA, Piombino

(25) De Italiaanse autoriteiten leggen er de nadruk op dat, hoewel de onderneming een investeringsprogramma voor de modernisering en de rationalisering van de productie-installaties had verwezenlijkt, de investeringen in de milieu-uitrusting niet hebben plaatsgevonden ten gevolge van een soortgelijk investeringsprogramma met productiedoeleinden. De milieu-uitrusting was evenmin verouderd. Zij had samen met de nieuwe productie-installatie kunnen worden gebruikt en de milieunormen zouden zijn nageleefd. De vervanging ervan was het gevolg van een vrije beslissing van de onderneming om het milieu beter te beschermen.

(26) Er is evenwel nog geen enkel bewijs geleverd dat dit werkelijk de beweegredenen waren van de genomen beslissingen of dat de oude uitrusting werkelijk compatibel kon zijn met de nieuwe productie-installatie. Zoals UK Steel Association stelt in de opmerkingen die het als belanghebbende heeft toegestuurd, zijn bij een grondige modernisering van de productie-installaties door een onderneming, zoals Lucchini heeft gedaan, de kosten voor milieu-uitrusting niet hoger dan wat normaal vereist is voor een onderdeel van een moderne productie-installatie.

(27) Gelet op de leeftijd van de installatie, die van 1971 en 1978 dateert, is het nog moeilijker vol te houden dat de onderneming de oude milieu-uitrusting samen met de nieuwe productie-installatie in gebruik zou hebben gehouden. Overigens wordt in de door de Italiaanse autoriteiten gezonden expertise bevestigd dat de levensduur van de milieu-uitrusting overeenstemt met die van de hele fabriek, omdat zij er slechts een onderdeel van vormt. Dit geldt voor de drie installaties waarop de maatregelen betrekking hebben: de cokesinstallatie, de staalgieterij en de hoogoven. Zodra de eigenlijke productie-installatie wordt vervangen omdat zij technisch verouderd is, kan derhalve moeilijk worden volgehouden dat de hiermee verbonden uitrusting ter bescherming van het milieu in staat zou zijn om normaal te blijven functioneren.

(28) De Italiaanse autoriteiten vermelden ook dat de verbetering op het gebied van de milieubescherming reeds noodzakelijk was geworden vóór het investeringsplan met het oog op de productie, aangezien de fabriek zich in een dichtbevolkt gebied bevindt. Dit bevestigt de informatie in de mededeling (brief van 15 februari 2000), waarin is vermeld: "Dankzij de milieumaatregelen zullen de staalfabriek en de hierdoor verschafte werkgelegenheid kunnen worden verzoend met de omliggende sociale realiteit, wat bijzonder belangrijk is omdat de fabriek van Piombino in een dichtbevolkt gebied ligt". Op grond van deze gegevens kan de Commissie enkel besluiten dat de milieu-investeringen noodzakelijk waren om het bedrijf toe te laten zijn economische activiteit voort te zetten en dat dus het doorslaggevende motief voor de investering van economische aard was.

(29) Wat de hoofdmotieven voor de investeringen van Lucchini SpA, Piombino, in de cokesinstallatie, de staalgieterij en de hoogoven betreft, besluit de Commissie dat de Italiaanse autoriteiten niet hebben aangetoond, zoals vereist in de bijlage bij de Staalsteuncode, dat de onderneming een duidelijke beslissing heeft genomen om investeringen te doen uit milieuoverwegingen. Alle feiten wijzen er in tegendeel op dat de milieu-investeringen hebben plaatsgevonden als voorwaarde voor of als gevolg van noodzakelijke investeringen met het oog op de productie.

(30) Wat betreft de verplichting om de subsidiabele kosten te beperken tot de extra investeringen die nodig zijn voor het overtreffen van de vigerende normen, merken de Italiaanse autoriteiten slechts op dat alle meegedeelde investeringen als extra moeten worden beschouwd, aangezien de onderneming de oude milieu-uitrusting had kunnen blijven gebruiken. De Commissie is het niet eens met dit standpunt. De gemaakte investeringen bestaan vooral uit de vervanging van de vroegere installatie, zoals blijkt uit de verklaring van de Italiaanse autoriteiten dat de onderneming weliswaar de oude systemen kon behouden, maar er de voorkeur aan gaf deze te vervangen door nieuwere installaties, die efficiënter zijn uit het oogpunt van de milieubescherming. Daar de onderneming in elk geval moet werken met een milieu-uitrusting die geschikt is voor de vigerende normen, moeten de hypothetische kosten van zulk een uitrusting - voorzover die bestaat - worden afgetrokken van de kosten van die waarvoor de onderneming heeft gekozen en die zorgt voor een hoger niveau van milieubescherming. Met de kosten van de oude uitrusting kan geen rekening worden gehouden, aangezien de resterende levensduur hiervan ook volgens de Italiaanse autoriteiten al was gedaald tot 25 %, wat zou betekenen dat 75 % van de levensduur van de installatie hoe dan ook onwettig gesubsidieerd zou zijn. De Commissie besluit derhalve dat de meegedeelde kosten voor alle installaties niet alleen betrekking hebben op de extra kosten die noodzakelijk zijn om een betere milieubescherming te waarborgen, zoals nochtans wordt vereist in de bijlage bij de Staalsteuncode.

(31) Italië ontkent de mogelijkheid dat de meegedeelde kosten ook bestemd zijn voor uitrusting met productiedoeleinden die niet in aanmerking komen voor milieusteun, en wijst er slechts op dat de meegedeelde kosten al aanzienlijk zijn verminderd in vergelijking met het oorspronkelijk door het bedrijf ingediende verzoek. Zoals verklaard werd in het besluit tot inleiding van de procedure, kan de Commissie slechts concluderen dat de uitrusting waarop de mededeling betrekking heeft, grotendeels rechtstreeks voor productiedoeleinden kan worden gebruikt en is zij van oordeel dat de meegedeelde kosten niet in aanmerking komen voor milieusteun, aangezien zij geen informatie heeft ontvangen waaruit blijkt hoe de twee soorten uitrusting kunnen worden gescheiden.

(32) De Commissie trekt bijgevolg de conclusie dat de door de Italiaanse autoriteiten meegedeelde investeringen niet slechts kosten behelzen die uitsluitend met de bescherming van het milieu te maken hebben. De kostprijs van de uitrusting die voor productiedoeleinden kan worden gebruikt, wordt niet naar verhouding afgetrokken en in het ene geval waarin de economische voordelen ingevolge de energiebesparing worden afgetrokken, waarborgt de gebruikte methode niet dat alle economische voordelen worden uitgesloten.

(33) Bij de berekening van de financiële voordelen die de onderneming krijgt door de nieuwe rookafzuiginstallatie van de staalgieterij, dringen de Italiaanse autoriteiten er namelijk op aan dat een periode van 6,66 jaar wordt gebruikt voor het aftrekken van de besparingen van de onderneming. Volgens de Commissie sluit de fiscale afschrijvingsperiode die de Italiaanse autoriteiten in dit geval toepassen, fiscale voordelen niet volledig uit. Italië heeft geen enkel bewijs in die zin geleverd, maar beperkt zich ertoe de afschrijvingstermijn te rechtvaardigen, door erop te wijzen dat zij conform de wetgeving is. Volgens de Staalsteuncode moeten alle voordelen in mindering worden gebracht. De Commissie is van oordeel dat dit uitsluitend mogelijk is indien rekening wordt gehouden met de economische levensduur van de installatie. Indien de economische levensduur van de vervangen installatie 36 jaar is, zoals gesteld in de door de Italiaanse autoriteiten toegezonden expertise, kan de fiscale afschrijvingsperiode van 6,66 jaar beslist niet worden gebruikt in plaats van de levensduur van de betrokken installatie.

(34) Wat de door de Commissie betwiste opname van de afschrijvingskosten betreft, herhalen de Italiaanse autoriteiten dat het kostenvoordeel van de investering wordt berekend volgens de normale boekhoudkundige regels inzake de factoren die de productiekosten bepalen. De Commissie betwist in geen geval de berekening van de normale factoren van de productiekosten van een onderneming, maar zij kan niet toestaan dat bij de berekening van het financiële voordeel dat een onderneming ontvangt door bepaalde investeringsuitgaven te doen, de afschrijvingskosten van diezelfde investering in aanmerking worden genomen. Zoals verklaard in het besluit tot inleiding van de procedure, zou dit er in de praktijk op neerkomen dat de kosten voor dezelfde investeringen dubbel worden geteld en dat dergelijke investeringen steeds voor steun in aanmerking zouden komen. Het doel is integendeel ervoor te zorgen dat de onderneming gesubsidieerde milieu-investeringen niet voor haar eigen voordeel aanwendt. De Commissie besluit derhalve dat bij de berekening van het kostenvoordeel dat een onderneming door een investering ontvangt, de Italiaanse autoriteiten de voordelen die de onderneming door de investering zelf ontvangt, niet volledig uitsluiten.

(35) Wat betreft de vervuilingsniveaus die zijn vermeld in de tweede mededeling van investeringen in de cokesinstallatie, lijken de Italiaanse autoriteiten het eens te zijn met de Commissie dat deze niet als voldoende laag kunnen worden beschouwd om aanleiding te geven tot steun. Zij gaan er evenwel van uit dat deze niveaus samen moeten worden beoordeeld met de investeringen van de eerste mededeling en dat enkel met de eindresultaten rekening moet worden gehouden bij een vergelijking. De Italiaanse autoriteiten hebben echter het tweede deel van de investeringen niet gemeld als een aanvulling op de eerste mededeling, aangezien de eerste werd ingediend in maart 1999 en de andere in november van hetzelfde jaar. Om de verbetering op milieugebied die wordt verwacht van de in november meegedeelde investeringen, te verantwoorden, gingen de Italiaanse autoriteiten uit van de vervuilingsniveaus die waren bereikt met de in maart meegedeelde investeringen. Dit betekent dat deze niveaus reeds waren bereikt. Iedere investering die wordt gedaan om het milieu beter te beschermen, moet worden beoordeeld in vergelijking met de huidige vervuilingsniveaus, en niet met die van het verleden. De Commissie besluit derhalve dat de in september meegedeelde investeringen in de cokesinstallatie van de onderneming Lucchini SpA te Piombino niet leiden tot de in de Staalsteuncode vereiste beduidend betere bescherming van het milieu en dat zij om deze redenen niet rechtstreeks in aanmerking komen voor milieusteun.

Siderpotenza SpA

(36) Wat de investeringen in de rookafzuiginstallatie en de nabrandinstallatie betreft, geeft de Commissie toe dat de maximumbijdrage niet als gewoonlijk 30 % is, aangezien het maximum voor regionale steun 50 % beloopt. Op grond van het milieukader (punt 3.2.3, onder B, tweede alinea) kan steun voor investeringen van KMO's in een steunzone, die gericht zijn op een beduidend hoger niveau van bescherming van het milieu dan bij de verplichte normen is vereist, worden toegestaan tegen de normale intensiteit voor regionale steun die de Commissie toestaat voor deze zones. Deze toeslag wordt niet verboden in de bijlage bij de Staalsteuncode.

(37) Aangezien de onderzochte investeringen geen productiedoeleinden hebben, en de steun slechts de helft van het toegelaten maximum bedraagt, stelt de Commissie dat de bezwaren die zij aanvankelijk had geuit tegen de steun voor deze investeringen, ontkracht zijn. Zij erkent dat de meegedeelde steun voor deze twee projecten voldoet aan de vereisten van de Staalsteuncode voor milieusteun.

(38) De Commissie neemt nota van het feit dat de investering in de walserij niet heeft bijgedragen tot de verbetering van de gezondheids- en veiligheidssituatie. Bovendien hebben de Italiaanse autoriteiten niet bewezen dat de investering niet vooral was ingegeven door economische motieven. Het feit dat de totale productiviteit van de fabriek niet is toegenomen omdat de verbeteringen die op een bepaald punt van de productieketen worden bereikt, worden beperkt door het bestaan van "flessenhalzen" op andere punten, bewijst niet dat de investeringen niet zijn ingegeven door economische redenen of zijn gedaan met het oog op de productiviteit. Anderzijds is geen enkele informatie verstrekt over de verminderde vervuilingsniveaus die dankzij de investering zouden zijn bereikt. Eventuele verbeteringen lijken het onrechtstreekse resultaat van de investering te zijn, en niet de doorslaggevende reden ervoor. De Commissie besluit derhalve dat de investering niet in aanmerking komt voor milieusteun, daar niet is voldaan aan de in de bijlage bij de Staalsteuncode vastgestelde voorwaarden.

Conclusie

(39) De door Italië meegedeelde steun ten gunste van Lucchini SpA voor de cokesinstallatie, de staalgieterij en de hoogoven, voor een totaalbedrag van 13,5 miljard ITL, komt niet in aanmerking voor milieusteun aangezien de Italiaanse autoriteiten niet hebben bewezen dat de investeringen niet zijn ingegeven door economische motieven. In elk geval blijkt op grond van het onderzoek in het licht van de nauwkeurig bepaalde criteria dat de meegedeelde steun niet voldoet aan de verschillende vereiste voorwaarden om redenen die hierboven uitvoeriger zijn verklaard. De meegedeelde kosten hebben niet enkel betrekking op de extra kosten die noodzakelijk zijn voor een betere bescherming van het milieu, niet alle kostenvoordelen zijn afgetrokken en in sommige gevallen kan de vermindering van de vervuilingsniveaus niet "beduidend" worden genoemd. De steun is derhalve onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt en kan daarom niet ten uitvoer worden gelegd.

(40) De steun ten bedrage van 203,2 miljoen ITL ten gunste van Siderpotenza SpA, die betrekking heeft op de investeringen in de walserij ten bedrage van 910 miljoen ITL, komt niet in aanmerking voor milieusteun omdat de Italiaanse autoriteiten niet hebben bewezen dat de investeringen hebben plaatsgevonden met het oog op de bescherming van het milieu. De steun is derhalve onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt en kan daarom niet ten uitvoer worden gelegd.

(41) De steun van 1,112 miljard ITL ten gunste van Siderpotenza SpA, met betrekking tot de investeringen in de rookafzuiginstallatie en het systeem voor naverbranding ten bedrage van 4,980 miljard ITL in totaal, is verenigbaar met de gemeenschappelijke markt,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

De staatssteun die Italië ten uitvoer wil leggen ten gunste van Lucchini SpA, ten bedrage van 13,5 miljard ITL (6,98 miljoen EUR), en ten gunste van Siderpotenza SpA, ten bedrage van 203,2 miljoen ITL (104944 EUR), is met de gemeenschappelijke markt onverenigbaar.

Deze staatssteun mag bijgevolg niet ten uitvoer worden gelegd.

Artikel 2

De door Italië meegedeelde staatssteun ten gunste van Siderpotenza SpA, ten bedrage van 1,112 miljard ITL (574300 EUR), is met de gemeenschappelijke markt verenigbaar.

De tenuitvoerlegging van deze steunmaatregel is bijgevolg geoorloofd.

Artikel 3

Italië deelt de Commissie binnen twee maanden vanaf de kennisgeving van deze beschikking mee welke maatregelen het heeft genomen om hieraan te voldoen.

Artikel 4

Deze beschikking is gericht tot de Italiaanse Republiek.

Gedaan te Brussel, 21 december 2000.

Voor de Commissie

Mario Monti

Lid van de Commissie

(1) PB L 338 van 28.12.1996, blz. 42.

(2) PB C 184 van 1.7.2000, blz. 2.

(3) Zie voetnoot 2.

(4) PB C 72 van 10.3.1994, blz. 3.

(5) Cfr. punt 3.2.1 van het milieukader.