*****

BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE

van 28 oktober 1988

inzake een procedure op grond van artikel 85 van het EEG-Verdrag

(IV/B-2/31.424, Hudson's Bay - Dansk Pelsdyravlerforening)

(Slechts de tekst in de Deense taal is authentiek)

(88/587/EEG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE

GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap,

Gelet op Verordening nr. 17 van de Raad van 6 februari 1962, eerste verordening over de toepassing van de artikelen 85 en 86 van het Verdrag (1), laatstelijk gewijzigd bij de Akte van Toetreding van Spanje en Portugal, inzonderheid op artikel 3, lid 1, en artikel 15, lid 2,

Gezien het door Hudson's Bay and Annings Ltd, Londen, Verenigd Koninkrijk, hierna »HBA" te noemen, op 4 januari 1985 overeenkomstig artikel 3 van Verordening nr. 17 ingediende verzoek tot vaststelling van een inbreuk,

Gezien de aanmelding en het verzoek om een negatieve verklaring door de Dansk Pelsdyravlerforening (Vereniging van Deense bontkwekers), Glostrup, Denemarken, hierna »DPF" te noemen, op 27 augustus 1985 bij de Commissie inzake de volgende overeenkomsten en besluiten:

a) Love for Dansk Pelsdyravlerforening - de statuten van de vereniging van Deense bontkwekers,

b) Regler for avlernes kapitalfond - het reglement inzake het kapitaalfonds,

c) Regler for katastrofehjaelpsordningen - het reglement van het noodbijstandfonds,

Gezien het besluit van de Commissie van 30 maart 1987 om de procedure in deze zaak in te leiden,

Na de betrokken ondernemingen en ondernemersvereniging in de gelegenheid te hebben gesteld hun opmerkingen te maken ten aanzien van de door de Commissie in aanmerking genomen punten van bezwaar overeenkomstig artikel 19, leden 1 en 2, van Verordening nr. 17 en Verordening nr. 99/63/EEG van de Commissie van 25 juli 1963 over het horen van belanghebbenden en derden overeenkomstig artikel 19, leden 1 en 2, van Verordening nr. 17 van de Raad (2),

Na raadpleging van het Raadgevend Comité voor mededingingsregels en economische machtsposities,

Overwegende hetgeen volgt:

I. DE FEITEN

(1)

Klacht en aanmelding

Op 4 januari 1985 en vervolgens daarna diende HBA een formele klacht in bij de Commissie met het verzoek vast te stellen dat op artikel 85, lid 1, en op artikel 86 inbreuk was gepleegd in verband met de navolgende overeenkomsten en/of gedragingen:

a) artikel 4, lid 1, onder f), van de DPF-statuten (genoemd onder punt 3 a) hieronder) waarin leden wordt verboden om verkopen door concurrenten van DPF te organiseren of te steunen en waarop een beroep werd gedaan om drie DPF-leden met uitstoting te bedreigen omdat zij als agenten voor HBA optraden. Twee van hen werden inderdaad uitgestoten;

b) artikel 5 van het reglement van het noodbijstandfonds (genoemd onder punt 3 b) hieronder) waarin noodbijstand wordt ontzegd indien een lid aan andere verkooppunten heeft geleverd dan aan die van »Danske Pelsauktioner" (Deense bontveiling), hierna »DPA" te noemen;

c) de voorwaarden waaronder DPF haar leden een voorschot in contanten verschaft op jonge dieren (»kit advance") - dat krachtens besluit van het bestuur op 11 april 1975 werd ingevoerd - aangezien een lid ten eerste de verbintenis moet aangaan, zijn gehele produktie via DPA te verkopen en ten tweede lid moet worden van het noodbijstandfonds; deze verplichtingen versterkten elkaar wederzijds;

d) de verplichting voor vossenbontkwekers die een cursus kunstmatige inseminatie van vossen willen volgen en die voor het DPF als kunstmatige inseminatoren van vossen mogen optreden, om de produkten niet aan concurrenten van DPF af te staan en geen dieren te insemineren voor kwekers die vellen aan concurrenten van DPF leveren;

e) artikel 5 van de »Standard Pelting Control Agreement" (standaardovereenkomst inzake bontcontrole krachtens welke DPF zich verbindt de bewerking van vellen in een »Pelting Centre" (bontcentrum) te controleren) waarin is bepaald dat het »Pelting Centre" zich slechts verbindt te letten op de belangen van DPA en onder andere niet zijn eigen of de aan hem geleverde vellen aan iemand anders dan de vertegenwoordigers van DPA mag tonen. Het »Pelting Centre" verbindt zich eveneens ertoe niet te bemiddelen bij verkoop aan of een andere vorm van verzending van huiden aan afnemers of aan andere verkooporganisaties dan DPA;

f) het reglement voor de opneming op een »hit"-lijst, dat wil zeggen een lijst van leden die kwaliteitsvellen produceren, waarbij van de kweker verlangd wordt om de gehele produktie van zijn kwekerij voor verkoop door DPA aan te bieden, ook voor typen vellen waarvoor geen opneming op de »hit"-lijst wordt verlangd;

g) de toepassing door DPA van een quotasysteem waarbij een bepaald percentage van de produktie van ieder lid op de vijf jaarlijks te houden veilingen wordt verkocht.

(2)

Partijen

i) HBA, de voornaamste veilinghouder voor bont in het Verenigd Koninkrijk, heeft dochterondernemingen in Denemarken, Nederland, Finland, Zweden en Noorwegen. Hij heeft in Denemarken (en elders) agenten die voor de veiling in Londen bont opkopen. HBA werd op 19 december 1986 overgenomen door Finnish Fur Sales en de naam luidt thans Hudson's Bay Company Properties (UK) Ltd.

ii) DPF, een cooeperatieve vereniging van meer dan 5 000 bontkwekers (1) (2), verschaft haar leden advies, verleent veterinaire diensten, diensten voor bijscholing, geeft een maandblad uit, doet proeven en voert onderzoek uit. Sommige diensten voor de leden zijn gratis, voor andere moet worden betaald. DPA is de verkooporganisatie van DPF en leidt de veilingen. Transacties overzee worden krachtens contract samen met Global Fur A/S verricht, waarvan de aandelen in handen zijn van de provinciale verenigingen.

(3)

De aangemelde overeenkomsten en besluiten

De relevante onderdelen van de bij de Commissie aangemelde overeenkomsten en besluiten kunnen als volgt worden samengevat:

a) De statuten van DPF, met name voor zover in artikel 4, lid 1, onder f), is bepaald dat de leden »zich verbinden geen verkoop te organiseren of anderszins de verkoop van vellen te steunen in concurrentie met de verkoopactiviteiten van de vereniging van Deense bontkwekers".

b) Het reglement van het noodbijstandfonds, voor zover hierin wordt bepaald dat:

- noodbijstand wordt uitgekeerd voor verliezen bij de leden wegens de dood van hun dieren;

- een nieuw lid geen recht heeft op noodbijstand zolang hij niet gedurende één jaar lid is geweest; noodbijstand na drie maanden echter mogelijk is indien hij per dier dat op zijn kwekerij ten tijde van de aanmelding aanwezig is, 3 Dkr. betaalt;

- noodbijstand wordt overeenkomstig artikel 5 van de statuten onthouden »indien de verzekerde in het jaar waarin het schadegeval zich heeft voorgedaan (15 augustus - 14 augustus) of in het voorgaande boekjaar aan andere verkooppunten dan DPA heeft geleverd" (met uitzondering van particulier gebruik).

Over het reglement van het kapitaalfonds is geen enkele klacht ingediend.

(4)

De markt

i) Het betrokken produkt wordt gevormd door vellen van nerts, vos, wasbeer en bunzing. Om praktische redenen zijn echter alleen nerts en vossebont in dit geval van belang. Denemarken produceert jaarlijks ongeveer negen miljoen

nertsvellen (72 % van de Gemeenschaps- produktie en 27 % van de wereldproduktie), ongeveer 240 000 vellen vosse- en enig chinchillabont. In 1985/1986 verkocht DPA 11,7 miljoen vellen, waaronder 8 miljoen Deense nerts en 185 000 Deense vos. In 1986/1987 werden op de DPA-veilingen meer dan 13 miljoen vellen verkocht, waaronder 8,3 miljoen Deense nerts en 190 000 Deense vos.

Vellen worden particulier verkocht aan bonthandelaren of, hetgeen gebruikelijker is, op openbare veilingen. Kopenhagen is het belangrijkste centrum voor openbare veilingen in Europa waar kopers uit de gehele wereld komen. (In 1986/1987 werden de DPA-veilingen door 995 kopers uit 28 verschillende landen bezocht).

Te Kopenhagen wordt één derde van de wereldproduktie van nertsvellen verkocht. Ongeveer 98 % van het verhandelde bont wordt geëxporteerd. De prijzen schommelen sterk, afhankelijk van internationale economische condities. Deens bont kan worden verkocht via enkele buitenlandse ondernemingen, waarvan HBA de belangrijkste is. Slechts een klein gedeelte van het Deense bont wordt op veilingen in het buitenland verhandeld.

ii) In de seizoenen 1985/1986 en 1986/1987 verkreeg HBA de volgende percentages van de nationale produktie uit de Scandinavische landen:

(in %)

1.2,3.4,5 // // // // // 1985/1986 // 1986/1987 1.2.3.4.5 // // Nerts // Vos // Nerts // Vos // // // // // // Denemarken // 1,7 // 13,5 // 2,4 // 12,9 1.2.3.4,5 // Finland // 8,9 // 7,6 // // Noorwegen // 8,8 // 1,4 // geen cijfers verschaft // Zweden // 15,2 // 31,0 // // // // //

iii) De inkomsten van DPF zijn bijna volledig afkomstig uit vaste vergoedingen die producenten in rekening worden gebracht, en uit commissielonen bij verkoop, betaald door de kopers.

Deze verkopen bedroegen in 1985/1986 in totaal 226 miljoen Ecu en in 1986/1987 in totaal 504 miljoen Ecu, waaronder verkoop van vellen uit Finland, Zweden, Noorwegen enz. Vergoedingen en commissielonen bedroegen ± 16 miljoen Ecu, respectievelijk ± 23 miljoen Ecu. De jaarwinst houdt rechtstreeks verband met de omzet en was verdeeld over de bedrijfsfonds- en de kapitaalfondsrekeningen van de leden overeenkomstig een verdeelsleutel tussen de twee fondsen die jaarlijks door de algemene vergadering wordt vastgesteld. Ieder lid is gerechtigd naar verhouding van het aantal zaken dat hij via DPA heeft gedaan (artikel 22 van de DPF-statuten).

Na aftrek van betaling voor onderzoek, cursussen, lonen, enz. bleef in 1986/1987 een batig saldo van 2,97 miljoen Ecu over, waarvan 2,3 miljoen Ecu werd overgedragen aan het bedrijfsfonds en het kapitaalfonds van de leden als interest en 0,67 miljoen Ecu aan het bedrijfsfonds van de leden. In 1985/1986 was er een tekort van 1,7 miljoen Ecu dat gedragen werd door het kapitaalfonds van DPF.

(5)

De opmerkingen van DPF

In antwoord op de van 13 april 1987 daterende mededeling van punten van bezwaar alsmede in de loop van de procedure ontkende DPF dat op de mededingingsregels inbreuk was gepleegd en stelde zij dat haar regels en gedragingen gerechtvaardigd waren door het bijzondere karakter van de aan de leden van de cooeperatieve vereniging verleende diensten, waarbij DPF met name het volgende stelde:

a) inzake punt 1 a) hierboven: artikel 4, lid 1, onder f), is een verbod van daadwerkelijke mededinging met de veilingactiviteiten van DPA en verbiedt een kweker niet zijn eigen produktie elders voor verkoop aan te bieden;

b) inzake punt 1 b) hierboven: het zou oneerlijk zijn tegenover andere deelnemers indien een lid zonder zijn bont via DPA ten verkoop aan te bieden door het noodbijstandfonds kan worden verzekerd daar hij immers dan niet aan het fonds zou bijdragen.

c) inzake punt 1 c) hierboven: de verplichting tot integrale levering als voorafgaande voorwaarde om voor »kit advance" in aanmerking te komen, beoogt de activa te beschermen waaruit dit voorschot wordt uitgekeerd;

d) inzake punt 1 d) hierboven: DPF ontkent dat er hoe dan ook met betrekking tot kunstmatige inseminatie van vossen van dergelijke verplichtingen sprake is;

e) inzake punt 1 e) hierboven: DPF ontkent dat door artikel 5 van de »Standard Pelting Control Agreement" de mededinging wordt beperkt;

f) inzake punt 1 f) hierboven: opneming op de »hit"-lijst vereist niet alleen de beoordeling, door een deskundige, van bepaalde vellen, doch van de gehele vellenvoorraad van de kweker; alleen dan kan een juiste aanbeveling voor kweekdoeleinden worden gegeven;

(1) PB nr. 13 van 21. 2. 1962, blz. 204/62.

(2) PB nr. 127 van 20. 8. 1963, blz. 2268/63.

(1) Op een lager niveau dan DPF bestaan er vijf provinciale verenigingen, met elk plaatselijke verenigingen onder zich. Iedere bontkweker die zich bij een provinciale vereniging aansluit, wordt daardoor lid van de DPF.

(2) DPF verklaarde tijdens de hoorzitting dat een groot percentage van de Deense nertsfokkers lid is.

g) inzake punt 1 g) hierboven: DPF stelt dat de quotaregeling op de veilingen gerechtvaardigd is vanwege gebrek aan opslagruimte en dat die regeling in het belang van de leden is om te waarborgen dat de kopers op elke veiling voldoende keuze hebben. DPF verklaarde dat alle dieren altijd eind november worden gedood en gevild. Met alle leden werd overeengekomen dat de levering van bontvellen in termijnen geschiedt op grond van een bepaald percentage van de totale aanvoer per veiling die vijf maal per jaar wordt gehouden, en tegen vaste vergoeding. Er is een voorschot in contanten beschikbaar, dat is gebaseerd op het totale aantal via DPA te verkopen huiden.

(6)

De voorstellen van DPF

Hoewel DPF formeel haar positie verdedigde, diende zij toch de navolgende voorstellen voor wijzigingen in:

i) Bij brief van 4 juni 1987 aan de Commissie:

a) Wat de voorschotten betreft zullen alle kwekers - leden en niet-leden - »kit advance" ontvangen op voorwaarde, dat zij zich slechts verbinden een aantal vellen te leveren dat overeenkomt met het aantal dieren waarvoor zij een voorschot in contanten hebben ontvangen.

Voorts zal in de toekomst de overeenkomst inzake het voorschot niet de verplichting inhouden dat men lid van het noodbijstandfonds dient te zijn.

b) Terwijl het lidmaatschap van het noodbijstandfonds vrijwillig blijft en alle dieren van elke aangesloten kweker zijn verzekerd, zal de toezegging van integrale verkoop via DPA worden afgeschaft: uitgekeerde noodbijstand zal worden berekend in verhouding tot het percentage vellen dat via DPA ten verkoop is aangeboden in het aan het jaar waarin het schadegeval zich voordeed voorafgaande boekjaar.

c) Het reglement voor plaatsing op de »hit"-lijst zal alleen van toepassing zijn voor één type vel. (Een kweker bij voorbeeld die zijn nertsvellen op de »hit"-lijst wil hebben, behoeft slechts zijn volledige produktie nertsvellen te leveren. Hij is dan vrij zijn produktie vossevellen via andere verkooppunten te verkopen.) DPF bood later aan het reglement verdergaand te wijzigen door slechts te eisen dat de volledige produktie van ofwel lichtgekleurde ofwel donkergekleurde vellen wordt geleverd.

ii) Bij brief van 26 november 1987 aan de Commissie:

a) Het verbod in artikel 4, lid 1, onder f), van de DPF-statuten inzake de organisatie of de ondersteuning van verkopen die concurreren met DPF-verkopen, zal ongedaan worden gemaakt;

b) artikel 5 van de standaardovereenkomst inzake bontcontrole zal worden geschrapt.

De voorgestelde wijzigingen zijn nog niet, voorzover de Commissie weet, in praktijk gebracht, mogelijk met uitzondering van de voorschotregeling die per juli 1988 van kracht diende te worden.

II. JURIDISCHE BEOORDELING

Artikel 85, lid 1

(7) Volgens artikel 85, lid 1, zijn onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt en verboden alle overeenkomsten tussen ondernemingen, besluiten van ondernemersverenigingen en alle onderling afgestemde feitelijke gedragingen welke ertoe strekken of ten gevolge hebben dat de mededinging binnen de gemeenschappelijke markt wordt verhinderd, beperkt of vervalst.

(8) De bij DPF aangesloten bontkwekers zijn ondernemingen in de zin van artikel 85 van het Verdrag en hun onderlinge overeenkomsten zijn overeenkomsten in de zin van genoemd artikel, aangezien zij de basisregels van DPF vormen.

DPF is een ondernemersvereniging in de zin van dit artikel en de reglementen die door de bevoegde organen werden vastgesteld zijn besluiten van deze vereniging in de zin van artikel 85 (1).

(9) De statuten en reglementen die de juridische betrekkingen regelen tussen DPF en haar leden hebben onder andere tot doel te voorkomen dat bont door DPF-leden in bewaring wordt gegeven bij of verkocht wordt door een van DPF's concurrenten, door de DPF-leden te verplichten om hun volledige produktie via DPA te verkopen.

(10) De navolgende statuten en reglementen worden beschouwd ertoe te strekken of ten gevolge te hebben dat de mededinging wordt beperkt zoals bedoeld in artikel 85, lid 1 (toepassing van artikel 85, lid 1, wordt niet uitgesloten door artikel 2 van Verordening nr. 26 van de Raad (2), omdat vellen niet zijn opgenomen in bijlage II van het Verdrag):

i) In artikel 4, lid 1, onder f), van de DPF-statuten werd de leden de verplichting opgelegd DPF geen concurrentie aan te doen. Met name verbiedt deze verplichting de leden om op te treden als agenten voor concurrenten, waardoor derhalve de Deense markt werd afgegrendeld

voor concurrenten. De beperkende gevolgen van het verbod werden nog versterkt door de omstandigheid van onderling afgestemde feitelijke gedragingen die eruit bestonden dat leden vellen in het geheel niet bij concurrenten in bewaring konden geven. Door het Directoraatgeneraal Concurrentie werd DPF verzocht de leden dienaangaande opheldering te verschaffen, doch DPF weigerde dit, omdat zij opheldering niet nodig achtte.

ii) De verplichtingen van integrale levering vastgeknoopt aan de »kit-advance", aan het lidmaatschap van het noodbijstandfonds, de plaatsing op de »hit"-lijst en die vervat in de standaardovereenkomst inzake bontcontrole, beperkt de leden in hun keuze, zodat zij niet op onafhankelijke wijze hun verkooppolitiek kunnen bepalen. Zij verhinderen dat concurrenten op de markt komen, omdat zij hen van de voornaamste voorzieningsbron van vellen in Denemarken afsnijden.

(11) Het handelsverkeer tussen Lid-Staten wordt ongunstig beïnvloed aangezien met deze voorschriften, verplichtingen en onderling afgestemde feitelijke gedragingen werd beoogd het betreden van de markt door concurrenten te beperken door in beginsel de levering en de verkoop van vellen in Denemarken te monopoliseren. Het beperken of onmogelijk maken van een daadwerkelijke mededinging heeft tot gevolg gehad, dat de gemeenschappelijke markt werd afgegrendeld, in zoverre Denemarken in beginsel niet voor concurrenten van DPF toegankelijk is. Geredelijk mag worden aangenomen dat wanneer de verplichting tot integrale levering zou worden afgeschaft of verminderd, een groter percentage bont, met name nerts, door DPF-leden aan concurrenten van DPF, waaronder HBA, zou worden geleverd, zoals het geval is in de andere Scandinavische landen. Door soortgelijke voorschriften en verplichtingen werd en wordt het de leden verhinderd een deel van hun produktie naar andere Lid-Staten te verzenden om daar te worden geveild of rechtstreeks verkocht (1). Voorts is voor Deense kwekers vrijwel volledig de mogelijkheid uitgeschakeld om zelf aan afnemers in andere Lid-Staten te verkopen. Gelet op het belang van de bontsector in Denemarken (ruim 27 % van de wereldproduktie in nerts) zijn de gevolgen voor het handelsverkeer tussen Lid-Staten merkbaar.

(12)

Artikel 85, lid 3

i) Het gevolg van artikel 4, lid 1, onder f), van de DPF-statuten, alsmede de verplichting tot integrale levering is, dat mededinging voor een aanzienlijk deel van de door de leden van DPF geproduceerde vellen wordt uitgeschakeld, waarbij de leden wordt verhinderd hun bontvellen bij veilingen die met DPA wensen te concurreren, voor verkoop aan te bieden. Bovendien worden leden ervan afgehouden rechtstreeks zelf te verkopen. Derhalve vallen de aangemelde reglementen en statuten niet onder de vrijstelling van artikel 85, lid 3, omdat de voorwaarden ervoor niet zijn vervuld. Bovendien is onvoldoende aangetoond dat deze verplichtingen onontbeerlijk zijn om de doelen van DPF te bereiken.

ii) De standaardovereenkomst inzake de »kit advance"-regeling, de voorwaarden voor opneming op de »hit"-lijst en de standaardovereenkomst inzake bontcontrole werden niet krachtens artikel 4, lid 1, van Verordening nr. 17 bij de Commissie aangemeld. Het doel van deze overeenkomsten en voorwaarden is verhindering van nevenuitvoer. Zij vallen derhalve niet onder de bepalingen van artikel 4, lid 2, van genoemde verordening aangezien zij niet voldoen aan het vereiste dat zij geen betrekking hebben op invoer of uitvoer tussen Lid-Staten (2). Een beschikking krachtens artikel 85, lid 3, kan voor deze overeenkomsten derhalve niet worden gegeven. In ieder geval kan geen toepassing van artikel 85, lid 3, plaatsvinden, aangezien de overeenkomsten op dezelfde wijze als de onder i) genoemde verplichtingen de mededinging beperken.

iii) Hoewel door DPF voorstellen werden gedaan om haar reglementen aan te passen ten einde deze verenigbaar te maken met de bepalingen van artikel 85, werden deze wijzigingen, met mogelijke uitzondering van de »kit advance"-regeling, niet aangebracht.

De Commissie zal ten aanzien van een ontheffing of een negatieve verklaring eerst een beslissing nemen nadat de door DPF voorgestelde wijzigingen zijn aangebracht en zij gelegenheid heeft gehad de praktische toepassing van de gewijzigde statuten en reglementen te onderzoeken.

(13)

Artikel 15, lid 2, van Verordening nr. 17

Overeenkomstig artikel 15, lid 2, van Verordening nr. 17 kan de Commissie geldboeten opleggen van ten minste 1 000 en ten hoogste 1 000 000 Ecu of tot een bedrag van ten hoogste 10 % van de omzet van elk der betrokken ondernemingen in het voorafgaande boekjaar, indien bedoeld bedrag hoger is

dan 1 000 000 Ecu wanneer deze ondernemingen opzettelijk of uit onachtzaamheid inbreuk maken op artikel 85, lid 1, of artikel 86 van het Verdrag. Bij de vaststelling van het bedrag van de geldboete wordt niet alleen rekening gehouden met de zwaarte, maar ook met de duur van de inbreuk.

Naar het oordeel van de Commissie is in dit geval een geldboete gerechtvaardigd, aangezien de inbreuken opzettelijk of althans uit onachtzaamheid zijn gepleegd. DPF moet zich ervan bewust zijn geweest dat de verplichting tot integrale levering beperking van de mededinging tot doel en als gevolg heeft gehad. De inbreuken zelf waren van ernstig karakter, aangezien ten gevolge daarvan andere bonthandelsagentschappen bijna volledig van bevoorrading in Denemarken waren uitgesloten en dus in beginsel elke concurrentie met DPF werd uitgesloten. Het belang van Denemarken als bontproducent in de Gemeenschap, waardoor DPF bij de bontverkopen in de gemeenschappelijke markt nagenoeg een machtspositie verkrijgt, houdt in dat de zwaarte van de inbreuk nog ernstiger wordt. DPF heeft, zo er al sprake is van concurrenten, weinig concurrenten bij de levering van diensten (veeartsenijkundige diensten, advies en technisch advies, laboratoriumdiensten, enz.) en produkten die voor de meerderheid van de Deense bontkwekers die lid zijn van de vereniging onontbeerlijk zijn.

(14) De inbreuken namen uiterlijk op de navolgende data hun aanvang:

i) op 11 april 1975 respectievelijk 1 januari 1973 voor de verplichting tot integrale levering met betrekking tot respectievelijk de »kit advance"-regeling en het noodbijstandfonds;

ii) op 22 oktober 1976 voor de verplichting om de verkoop van vellen door concurrenten van DPF te organiseren noch te steunen;

iii) in de loop van het boekjaar 1984/1985 voor de verplichting tot integrale levering die als voorwaarde voor opneming op de »hit"-lijst geldt;

iv) op 1 januari 1973 voor de verplichting tot integrale levering in de standaardovereenkomst inzake bontcontrole.

De Commissie heeft bij de vaststelling van de hoogte van de geldboete de navolgende verzachtende omstandigheden in aanmerking genomen:

- sinds de ontvangst van de mededeling van punten van bezwaar heeft DPF concrete voorstellen gedaan om de gewraakte mededingingsbeperkingen af te schaffen;

- het feit dat DPF een nationale cooeperatieve vereniging is verdient bijzondere aandacht. Een typisch kenmerk van cooeperaties is dat zij het eigendom zijn van boeren die voor hun inkomen rechtstreeks afhankelijk zijn van de commerciële resultaten van hun cooeperatie.

(15) Om deze redenen en gelet op de bovengenoemde omstandigheden is de Commissie van oordeel dat DPF een geldboete moet worden opgelegd. Voor wat de aangemelde overeenkomsten en besluiten betreft, wordt de boete vastgesteld voor de periode tot 27 augustus 1985, de datum van aanmelding.

(16)

Artikel 3 van Verordening nr. 17

Overeenkomstig artikel 3, lid 1, van Verordening nr. 17 kan de Commissie, indien zij een inbreuk op artikel 85 van het Verdrag vaststelt, de betrokken ondernemingen bij beschikking verplichten aan de vastgestelde inbreuk een einde te maken. Aangezien DPF nog niet alle wijzigingen heeft aangebracht, is de Commissie van oordeel dat zij moet gelasten dat aan de inbreuken een einde wordt gemaakt,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

1. De navolgende overeenkomsten, besluiten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen van de Dansk Pelsdyravlerforening (vereniging van Deense bontkwekers) (DPF) vormen een inbreuk op artikel 85, lid 1:

a) artikel 4, lid 1, onder f), van de statuten van DPF waarin is bepaald dat actieve leden onder andere diegenen zijn die de verbintenis aangaan de verkoop van vellen in concurrentie met de verkooptransacties van de vereniging van Deense bontkwekers te organiseren noch op enige andere wijze te ondersteunen, alsmede de toepassing van deze bepaling;

b) artikel 5 van het reglement van het noodbijstandfonds de noodbijstand weigert indien de verzekerde vellen heeft geleverd met het oog op verkoop langs andere verkoopkanalen dan DPA in het jaar waarin het schadegeval zich heeft voorgedaan of in het voorafgaande boekjaar;

c) de een lid opgelegde verplichtingen om zijn/haar volledige produktie via DPA te verkopen:

- wanneer aan het lid een »kit advance" wordt verleend;

- wanneer het lid op de »hit"-lijst wenst te worden opgenomen;

d) artikel 5 van de standaardovereenkomst inzake bontcontrole waarbij het bontcentrum wordt verboden de vellen te tonen of voor verkoop te leveren aan iemand anders dan DPA.

2. DPF moet, voor zover zij zulks nog niet reeds heeft gedaan, een einde maken aan de inbreuken vermeld in lid 1, en mag voortaan geen enkele maatregel treffen met hetzelfde voorwerp of uitwerking als bovengenoemde beperkingen.

3. Een vrijstelling krachtens artikel 85, lid 3, voor de bij de Commissie aangemelde en in lid 1, onder a) en b), genoemde reglementen wordt hierbij ontzegd. 4. DPF moet de twee leden die omdat zij als agenten voor HBA optraden uit de vereniging zijn gestoten, mededelen dat de verplichting die tot hun uitstoting leidde, als een inbreuk op artikel 85, lid 1, is aangemerkt. DPF dient de Commissie van deze mededeling en van alle daarop ontvangen antwoorden een afschrift te verstrekken.

Artikel 2

1. Voor de in artikel 1 genoemde inbreuken wordt DPF een geldboete van 500 000 (vijfhonderdduizend) Ecu opgelegd.

2. Het in lid 1 genoemde bedrag moet binnen drie maanden na de datum van kennisgeving van deze beschikking door DPF worden voldaan door storting of overmaking

a) op rekening nr. 1013823 van de Commissie van de Europese Gemeenschappen, Brussel, bij de Kjoebenhavens Handelsbank, Holmens Kanal 2, DK-1091 Koebenhavn K (bij betaling in Ecu), of

b) op rekening nr. 7351-6 van de Commissie van de Europese Gemeenschappen, Brussel, bij de Danmarks Nationalbank, Havnegade 5, DK-1093 Koebenhavn K (bij betaling in Deense kroon).

Na het verstrijken van genoemde betalingstermijn is van rechtswege rente verschuldigd op de voet die door het Europees Fonds voor Monetaire Samenwerking ter zake van zijn verrichtingen in Ecu wordt toegepast op de eerste werkdag van de maand waarin deze beschikking is gegeven, vermeerderd met 3,5 percentpunten ofwel 10,75 %.

Bij betaling in Deense kroon geschiedt omrekening aan de hand van de wisselkoers van de dag voorafgaande aan die waarop de storting of overmaking plaatsvindt.

Artikel 3

DPF dient haar leden uiterlijk op 31 januari 1989 van de beschikking in kennis te stellen en dient de Commissie mede te delen op welke wijze dit is geschied.

Artikel 4

Deze beschikking is gericht tot:

Dansk Pelsdyravlerforening,

Langagervej 60,

DK-2600 Glostrup.

Deze beschikking vormt overeenkomstig artikel 192 van het EEG-Verdrag executoriale titel.

Gedaan te Brussel, 28 oktober 1988.

Voor de Commissie

Peter SUTHERLAND

Lid van de Commissie

(1) In bepaalde opzichten is DPF eveneens een vereniging van de plaatselijke en provinciale verenigingen, doch dit doet in dit geval niet ter zake.

(2) PB nr. 30 van 20. 4. 1962, blz. 993/62.

(1) Ten aanzien van een invoerbeperking stelde het Hof: ». . . dat dit belang, waardoor de vrijheid der leden tot rechtstreekse invoer in Nederland wordt beperkt, geëigend is de natuurlijke oriëntatie van de handelsstromen om te buigen en aldus de handel tussen Lid-Staten ongunstig te beïnvloeden" (Frubo tegen Commissie, Jurispr. 1975, blz. 584).

(2) In de gevoegde zaken 96-102/82, 104/82, 105/82, 108/82 en 110/82, IAZ (Jurispr. 1983, blz. 3369) stelde het Hof in overweging 35 dat »de Overeenkomst . . . (beoogt) . . . de parallelle invoer . . . merkbaar te beperken, en leidt zij er dus toe, de Belgische markt te isoleren op een met de grondbeginselen van de gemeenschappelijke markt onverenigbare wijze".