Het schokeffect van de omslag in Letlands binnenlandse krediet- en vastgoedhausse is versterkt door de mondiale financiële crisis, die tot kredietkrapte en een aanscherping van de kredietvoorwaarden heeft geleid. De terugval op externe markten, die gelijktijdig plaats greep, heeft de sector verhandelbare goederen en diensten getroffen. Voorts heeft de waardevermindering van de valuta's van bepaalde belangrijke handelspartners het verlies aan concurrentievermogen uit de afgelopen jaren geaccentueerd.

Vanaf oktober 2008 kwamen Letlands financiële markten en bankwezen onder grote druk te staan. Dit heeft de Letse autoriteiten er toe aangezet een beroep te doen op internationale financiële bijstand, die eind 2008 is verleend (2) op voorwaarde dat de begroting in aanzienlijke mate zou worden geconsolideerd en hervormingen in het financiële stelsel en structurele hervormingen zouden worden doorgevoerd. Vervolgens heeft de regering nog aanvullende, deels door structurele hervormingen geschraagde budgettaire consolidatiemaatregelen ten uitvoer gelegd omdat de economische en budgettaire omstandigheden in de eerste helft van 2009 veel sterker waren verslechterd dan verwacht. Op grond van de bovengenoemde ontwikkelingen besloot de Raad op 7 juli 2009 dat er in Letland sprake was van een buitensporig tekort, en deed hij overeenkomstig artikel 104, lid 7, VEG de aanbeveling om dit tekort uiterlijk in 2012 te corrigeren. In de tweede helft van 2009 stabiliseerde de exportsector van de economie zich en begon hij de eerste tekenen van herstel te vertonen. Vooral door de forse verslechtering van de arbeidsmarkt en door de negatieve kredietgroei bleef de binnenlandse vraag echter sterk teruglopen. Niettemin hebben de verlening van internationale financiële bijstand, de rigoureuze uitvoering van de begroting van 2009 en de aanneming van de begroting van 2010 met daarin verdere budgettaire consolidatiemaatregelen geleid tot een stabilisatie van het vertrouwen en tot een verbetering van het marktsentiment jegens Letland. Economische stabilisatie en een hervatting van een solide inhaalproces blijven de belangrijkste uitdagingen voor het economisch beleid. Economische stabilisatie is voor een groot deel afhankelijk van een verankering van de langetermijnverwachtingen. In dit verband is het van cruciaal belang dat het consolidatietraject volgens plan ten uitvoer wordt gelegd. Economische stabilisatie is tevens rechtstreeks afhankelijk van het nemen van structureel solide en sociaal rechtvaardige maatregelen en ook van een verdere omschakeling naar een economie van verhandelbare goederen en diensten. Gezien de duidelijke verslechtering van het externe concurrentievermogen in de haussejaren lijkt het noodzakelijk dat de binnenlandse prijzen zich nog iets verder aanpassen en de productiviteit nog iets verder verbetert. Met middelen uit EU-structuurfondsen zou de sector verhandelbare goederen en diensten kunnen worden versterkt en zou de recessie kunnen worden opgevangen.

Door de sterke daling van de binnenlandse vraag en door het vrijkomen van reservecapaciteit zijn bestaande onevenwichtigheden verminderd, is de inflatie teruggelopen en is het externe tekort — grotendeels via een sterk gedaalde invoer — verdwenen. Het saldo van de externe rekening, dat in de haussejaren fors negatief was en gefinancierd werd met een bancaire kapitaalinstroom die tot een snelle stijging van de externe nettoverplichtingen leidde, is in 2009 omgeslagen in een geraamd overschot van meer dan 8 % van het bbp. Het ziet ernaar uit dat de externe rekening in de programmaperiode een duidelijk overschot blijft vertonen.