*****

BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE

van 10 maart 1982

inzake de verlening, door de Belgische Regering, van directe steun bij de aankoop van aardolieprodukten voor de verwarming van kassen aan beroepstuinders die onderworpen zijn aan het bijzondere stelsel van de belasting over de toegevoegde waarde

(Slechts de teksten in de Nederlandse en de Franse taal zijn authentiek)

(82/175/EEG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE

GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, en met name op artikel 93, lid 2, eerste alinea,

Gelet op Verordening (EEG) nr. 1035/72 van de Raad van 18 mei 1972 houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector groenten en fruit (1), laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EEG) nr. 1116/81 (2), en met name op artikel 31,

Gelet op Verordening (EEG) nr. 234/68 van de Raad van 27 februari 1968 houdende de totstandbrenging van een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector levende planten en produkten van de bloementeelt (3), laatstelijk gewijzigd bij de Akte van Toetreding van Griekenland, en met name op artikel 11,

Gelet op Verordening (EEG) nr. 827/68 van de Raad van 28 juni 1968 houdende een gemeenschappelijke ordening der markten voor bepaalde in bijlage II van het Verdrag vermelde produkten (4), laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EEG) nr. 2966/80 (5), en met name op artikel 5,

Na, overeenkomstig het bepaalde in artikel 93, lid 2, eerste alinea, van het Verdrag, de belanghebbenden te hebben aangemaand hun opmerkingen te maken en gelet op hun opmerkingen,

I

Overwegende dat de Belgische Regering bij schrijven van haar Permanente Vertegenwoordiging bij de Europese Gemeenschappen van 28 april 1981, toegekomen bij de Commissie op 30 april 1981, op verzoek van de Commissie, overeenkomstig artikel 93, lid 3, van het Verdrag de Commissie in kennis heeft gesteld van een maatregel voor de verlening van steun bij de aankoop van aardolieprodukten voor de verwarming van kassen aan beroepstuinders, die onder de forfaitaire BTW-regeling inzake landbouw vallen, ter compensatie van de verhoging van de belasting over de toegevoegde waarde op deze brandstoffen; dat deze steunregeling evenwel is ingevoerd bij Ministerieel Besluit nr. 81-11 van 2 december 1980, bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad van 6 januari 1981, zonder dat de Commissie overeenkomstig artikel 93, lid 3, van het Verdrag, van tevoren en tijdig van het voornemen op de hoogte is gebracht om haar opmerkingen te kunnen maken;

Overwegende dat in het kader van deze steunmaatregel directe steun ten bedrage van 1,20 Bfr./kg zware stookolie en extra zware stookolie en van 0,90 Bfr./l gasolie en lichte stookolie wordt verleend bij de aankoop van aardolieprodukten voor de verwarming van de kassen van de beroepstuinders die onder de forfaitaire BTW-regeling inzake landbouw vallen; dat deze maatregel geldt voor de brandstof die aan de belanghebbenden is geleverd tussen 1 oktober 1980 en 31 december 1981 en door hen is betaald vóór 31 maart 1982;

Overwegende dat de Belgische Regering, in haar antwoord, het standpunt heeft ingenomen dat het hier niet gaat om steun, maar om een compensatie voor de wijziging, per 1 oktober 1980, in de regeling inzake accijnzen en BTW op de in de glastuinbouw gebruikte brandstoffen; voorts dat de accijnsrechten op stookolie en gasolie tot nul zijn herleid, maar de belasting over de toegevoegde waarde van 6 op 16 % is gebracht; tenslotte dat, aangezien voor de beroepstuinders die onder de forfaitaire BTW-regeling inzake landbouw vallen de forse stijging van de kosten van de produktiemiddelen ten gevolge van de fiscale wijziging niet via het normale stelsel van belasting over de toegevoegde waarde kan worden opgevangen, de Belgische Regering hen heeft moeten helpen door aan hen een compensatie toe te kennen waarvan het bedrag overeenstemt met de verhoging van de belasting over de toegevoegde waarde van 6 tot 16 %;

Overwegende dat op grond van de specifieke artikelen van de hierboven genoemde gemeenschappelijke marktordeningen deze steunmaatregel onder de artikelen 92 tot en met 94 van het Verdrag valt;

Overwegende dat de nieuwe regeling ten opzichte van de vroegere regeling een voordeel oplevert van 0,64 Bfr./kg stookolie en 0,30 Bfr./l gasolie; dat hierdoor de verhoudingen tussen de brandstofprijzen onvermijdelijk worden gewijzigd in het voordeel van zware stookolie; dat bijgevolg ook de compensatie meer is dan een vergoeding van de verhoging van de belasting over de toegevoegde waarde op deze brandstoffen;

Overwegende dat in het licht van het voorafgaande, de directe steun waardoor de kosten van bepaalde produktiemiddelen - in dit geval aardolieprodukten - voor een bepaalde categorie van producenten - in dit geval beroepstuinders - en voor bepaalde produkties - in dit geval glasteelt - gaan dalen, beantwoordt aan de criteria van artikel 92, lid 1, van het Verdrag en dat deze steun niet in aanmerking kan komen voor een van de in lid 3 van dat artikel bedoelde afwijkingen;

Overwegende dat de reden die de Belgische Regering ter rechtvaardiging van de steunmaatregel aanvoert, namelijk dat het een compensatie is voor de verhoging van de belasting over de toegevoegde waarde op aardolieprodukten, niet in aanmerking kan worden genomen; dat de Belgische Regering maatregelen had moeten nemen binnen het raam van de Zesde Richtlijn 77/388/EEG van de Raad van 17 mei 1977 betreffende de harmonisatie van de wetgevingen der Lid-Staten inzake omzetbelasting - gemeenschappelijk stelsel van belasting over de toegevoegde waarde: uniforme grondslag (1), en met name van artikel 25, waarin wordt bepaald dat de Lid-Staten gedifferentieerde forfaitaire compensatiepercentages kunnen vaststellen voor de verschillende deelsectoren van de landbouw, indien zij de verhoging van de belasting over de toegevoegde waarde werkelijk had willen compenseren en zij geen gerichte steun had moeten verlenen die door de vorm waarin die wordt verleend, geen billijke compensatie kan zijn;

Overwegende dat de Commissie, in het licht van alle elementen die haar onderzoek opleverde, besloten heeft op 19 juni 1981 ten aanzien van deze steunmaatregel de in artikel 93, lid 2, van het Verdrag bedoelde procedure in te leiden en uit dien hoofde de belanghebbenden heeft aangemaand hun opmerkingen te maken;

II

Overwegende dat de Belgische Regering in haar antwoord van 17 augustus 1981 aan de Commissie opnieuw heeft aangevoerd dat het geen steun betreft, maar dat het hier slechts gaat om het handhaven, na de fiscale wijziging van 1 oktober 1980, van een gelijke behandeling, op het gebied van de concurrentie, van de tuinders die onder de normale regeling vallen en de tuinders die onder de forfaitaire regeling van belasting over de toegevoegde waarde vallen, aangezien de laatstgenoemden - in tegenstelling tot de eerstgenoemden - de verhoging van de fiscale last niet kunnen doorberekenen bij de verkoop; dat zij opmerkt dat de staatsmiddelen voor de financiering van deze maatregelen bovendien afkomstig moeten zijn van de inkomsten uit de belasting over de toegevoegde waarde, die door het Ministerie van Financiën moeten worden overgedragen aan het Landbouwfonds; dat de Belgische Regering evenwel heeft toegegeven dat de compensatie via het specifieke mechanisme van de belasting over de toegevoegde waarde kan worden verleend, maar dat zij, aangezien de steun dringend moest worden verleend, daarvan geen gebruik heeft gemaakt; dat aldus de Belgische Regering de invoer van een gedifferentieerd percentage voor glastuinbouw namelijk langdurige onderhandelingen zou hebben vereist, aangezien in België voor alle landbouwers in alle sectoren één enkel forfaitair percentage geldt voor de terugbetaling van de belasting over de toegevoegde waarde;

Overwegende dat het antwoord van de Belgische Regering de beoordeling van de Commissie ten aanzien van deze steun niet kan wijzigen;

Overwegende dat verschillende Lid-Staten, alsmede andere belanghebbenden hun opmerkingen aan de Commissie hebben medegedeeld; dat zij de mening van de Commissie delen;

III

Overwegende dat uit het voorafgaande blijkt dat de door de Belgische Regering verleende steun het handelsverkeer tussen de Lid-Staten ongunstig kan beïnvloeden en de mededinging kan vervalsen of dreigen te vervalsen als bedoeld in artikel 92, lid 1, van het Verdrag;

Overwegende dat in artikel 92, lid 1, van het Verdrag is bepaald dat steunmaatregelen die aan de in dat artikel vermelde criteria beantwoorden in principe onverenigbaar zijn met de gemeenschappelijke markt; dat bij de in lid 3 van genoemd artikel bedoelde afwijkingen op de onverenigbaarheid duidelijk wordt aangegeven welk doel wordt nagestreefd in het belang van de Gemeenschap en niet alleen in het belang van bepaalde sectoren van de nationale economie; dat deze afwijkingen strikt moeten worden geïnterpreteerd bij het onderzoek van elke steunmaatregel met een regionaal of sectorieel karakter, of van elk individueel geval van toepassing van algemene steunregelingen; dat deze slechts mogen worden verleend wanneer de Commissie kan vaststellen dat steun noodzakelijk is voor de verwezenlijking van één van de in deze bepalingen genoemde doelstellingen;

Overwegende dat de Commissie in onderhavig geval van mening is dat er geen gegronde reden bestaat om een van de in artikel 92, lid 3, van het Verdrag genoemde afwijkingen toe te staan;

Overwegende bijgevolg dat het duidelijk geen steunmaatregelen betreft ter bevordering van de economische ontwikkeling van streken waarin de levensstandaard abnormaal laag is of waar een ernstig gebrek aan werkgelegenheid heerst, en ook geen steunmaatregel om de verwezenlijking van een belangrijk project van gemeenschappelijk Europees belang te bevorderen, noch een maatregel om een ernstige verstoring van de economie van de betrokken Lid-Staat te verhelpen en dat derhalve artikel 92, lid 3, sub a) en sub b), van het Verdrag niet van toepassing is;

Overwegende dat steun bij de aankoop van brandstoffen, als steunmaatregel voor het drukken van de kosten van bepaalde produktiemiddelen, bovendien steun is voor de bedrijfsvoering zonder duurzaam effect voor de begunstigde bedrijven; dat de Commissie zich over het algemeen steeds heeft verzet tegen dergelijke steunmaatregelen, aangezien deze op zichzelf gewoonlijk niet voldoen aan de voorwaarden om in aanmerking te kunnen komen voor de in artikel 92, lid 3, sub c), van het Verdrag bedoelde afwijking in die zin dat zij niet bijdragen tot de ontwikkeling als bedoeld in die bepaling;

Overwegende voorts dat, rekening houdende met het feit dat de landbouwers in alle Lid-Staten zich op dit ogenblik in vrijwel dezelfde economische situatie bevinden, namelijk een stagnatie of een daling van de inkomens en fors stijgende produktiekosten, en met het feit dat er binnen de Gemeenschap voor de produkten van deze sector een scherpe concurrentie bestaat, door deze steun de omstandigheden waarin het handelsverkeer plaatsvindt dermate kunnen worden gewijzigd dat het algemeen belang wordt geschaad;

Overwegende dat de betrokken maatregel derhalve moet worden verboden,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

De directe steun bij de aankoop van aardolieprodukten voor de verwarming van kassen, die door de Belgische Regering is verleend aan de beroepstuinders die onderworpen zijn aan het bijzondere stelsel van belasting over de toegevoegde waarde, die op 28 april 1981 door de Belgische Regering ter kennis is gebracht van de Commissie en in de vorm waarin zij is bekendgemaakt bij Ministerieel Besluit nr. 81-11 van 2 december 1980, is onverenigbaar met het bepaalde in artikel 92 van het Verdrag, en moet derhalve worden ingetrokken.

Artikel 2

Het Koninkrijk België zal de Commissie binnen één maand na de kennisgeving van deze beschikking mededelen welke maatregelen zijn genomen om deze beschikking na te leven.

Artikel 3

Deze beschikking is gericht tot het Koninkrijk België.

Gedaan te Brussel, 10 maart 1982.

Voor de Commissie

Poul DALSAGER

Lid van de Commissie

(1) PB nr. L 118 van 20. 5. 1972, blz. 1.

(2) PB nr. L 118 van 30. 4. 1981, blz. 1.

(3) PB nr. L 55 van 2. 3. 1968, blz. 1.

(4) PB nr. L 151 van 30. 6. 1968, blz. 16.

(5) PB nr. L 307 van 18. 11. 1980, blz. 5.

(1) PB nr. L 145 van 13. 6. 1977, blz. 1.