12. 8. 68 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 79/1 
I 
(Mededelingen) 
RAAD  EN  COMMISSIE 
TIENDE  VERSLAG  VAN  DE  WERKZAAMHEDEN 
VAN  HET  MONETAIR  COMITÉ 
INLEIDING 
Dit verslag  bevat  een  overzicht  van  de werkzaamheden  van  het Monetair  Comité  van 
de E.E.G.  in het afgelopen  jaar.  Naast  de uitvoering  van  de in het Verdrag  genoemde 
taken,  in het bijzonder  het volgen  van  de monetaire  en financiële  toestand  van  de Lid-
Staten,  heeft  het Comité  zich  dit jaar  vooral  beziggehouden  met  de herziening  van  het 
internationale  stelsel. 
Het Comité  hield  in de loop  van  het jaar  15 vergaderingen,  terwijl  de werkgroepen  tal-
rijke  malen  bijeenkwamen.  De huidige  samenstelling  van  het Comité  is in de bijlage  ver-
meld.  Het  verslag  is afgesloten  op 26 april  1968;  de inhoud  heeft  derhalve  geen  betrek-
king op de sindsdien  binnen  en buiten  de Gemeenschap  ingetreden  economische  ontwik-
keling  en getroffen  maatregelen. 
HOOFDSTUK  I 
ALGEMENE  BESCHOUWINGEN 
1. Evenals  in de voorgaande  jaren  heeft  het Mone-
tair Comité  de monetaire  en financiële  toestand  van 
de Lid-Staten  van  de Gemeenschap  onderzocht.  De 
conjuncturele  ontwikkeling  van  de industriële  pro-
duktie,  de prijzen,  de werkgelegenheid  en de betalings-
balans  bleken  van  land  tot land  sterk  uiteen  te lopen. 
De conclusies  van  het  Comité  zijn  neergelegd  in 
hoofdstuk  II van  dit verslag. 
2. De  economische  groei  van  de Gemeenschap  was 
in 1967  lager  dan  ooit  sinds  het bestaan  van  de ge-
meenschappelijke  markt.  De reële  toeneming  van  het 
BNP  van  de Gemeenschap,  die in de twee  voorgaande 
jaren  4 % had  bedragen,  daalde  tot 3 %>. De econo-
mische  bedrijvigheid  herstelde  zich  evenwel  geleide-
lijk in de tweede  helft  van het jaar. 
De prijsstijging  was  minder  sterk  dan  in 1966.  Niet-
temin  ging  het impliciete  prijsindexcijfer  van het BNP der Gemeenschap  met  ruim  twee  punten  omhoog. 
Ook de loonkosten  per eenheid  produkt  bleven  in de 
meeste  Lid-Staten  toenemen,  zij het minder  snel  dan 
in de voorgaande  jaren. 
Door  de meer  aarzelende  ontwikkeling  van  de con-
junctuur  in de Gemeenschap  kwam  de goedereninvoer 
in 1967  nauwelijks  boven  de stand  van  het voorgaande 
jaar uit. Daarentegen  was  de groei  van de waarde  van 
de uitvoer  naar  derde  landen  in 1967  vrijwel  even 
hoog  als in 1966  (7,5  °/o, tegen  8,5 %). Zulks  is te dan-
ken aan  het aanhouden  van  een betrekkelijk  levendige 
vraag  op de wereldmarkt  en aan  de door  de onder-
nemingen  ondernomen  pogingen  om door  afzet  buiten 
de Gemeenschap  een  compensatie  te vinden  voor  de 
aarzelende  ontwikkeling  van  de vraag  in de Lid-Sta-
ten. 
Deze  omstandigheden  leidden  tot een  positief  saldo 
van ongeveer  4,2 miljard  dollar  op de lopende  reke-
Nr. C 79/2 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 12. 8. 68 
ning  van  de betalingsbalans  der Gemeenschap,  tegen-
over 2,1 miljard  dollar  in 1966.  Dit zeer  aanzienlijke 
overschot  werd  voor  een groot  deel  tenietgedaan  door 
de netto-uitvoer  van  lang  kapitaal  door  particulieren 
en in mindere  mate  ook  door  de overheid.  Verder 
dient  gewezen  te worden  op een  structurele  verbete-
ring van  de betalingsbalansen  der  Gemeenschapslan-
den als resultaat  van  het feit  dat de in 1965  en 1966 
opgetreden  ombuiging  van  de tendenties  in de kapi-
taalbewegingen  zich  in 1967  voortzette  in de door  het 
Comité  in zijn  vorige  verslagen  aangeduide  richting. 
Dientengevolge  bedroeg  het  overschot  op de basic 
balance  ongeveer  2 miljard  dollar.  Met  inbegrip  van 
het kapitaalverkeer  op korte  termijn  beliep  het totale 
overschot  (nettogoud-  en deviezenreserves  van  de 
overheid,  buitenlands  saldo  op korte  termijn  van  de 
handelsbanken,  saldo  bij het I.M.F.)  van  de E.E.G.-
landen  in het  verslagjaar  1,5  miljard  dollar,  tegen-
over 1,2 miljard  in 1966. 
3. De  in 1964  en 1965  in verscheidene  Lid-Staten 
en met  name  in de Bondsrepubliek  Duitsland  en Ne-
derland  opgetreden  inflatoire  ontwikkeling  was  voor 
deze  landen  aanleiding  tot het treffen  van maatregelen 
die de binnenlandse  vraag  moesten  inperken  en de stij-
ging van  prijzen  en kosten  een  halt  moesten  toeroe-
pen. Dank  zij dit beleid  zette  tegen  het einde  van 1966 
en in het begin  van  1967  een vertraging  in, die in de 
Bondsrepubliek  Duitsland  zelfs  de vorm  van  een echte 
recessie  aannam. 
De andere  Lid-Staten  van  de Gemeenschap  ondervon-
den de weerslag  van  de economische  ontwikkeling  in 
de Bondsrepubliek.  De snelle  doorwerking  van  deze 
vertragingstendentie  in het merendeel  der E.E.G.-lan-
den vormt  een  bevestiging  van  het vroeger  reeds  on-
der omgekeerde  verhoudingen  waargenomen  feit  dat 
inflatoire  spanningen  geen  halt  houden  bij de lands-
grenzen.  Dit verschijnsel  bewijst  eens  te meer  dat de 
conjuncturele  situatie  van  een  land  in toenemende 
mate  afhangt  van  het  economisch  beleid  van  zijn 
partners,  in het  bijzonder  van  die  welke  door  het 
gewicht  van  hun  economie  de  grootste  invloed 
hebben. 
4. De  oorzaak  van  de in 1967  opgetreden  vertra-
ging in het groeitempo  moet  in de eerste  plaats  wor-
den gezocht  bij het door  de Lid-Staten  in de voor-
gaande  jaren  gevoerde  beleid  ter beteugeling  van  de 
inflatoire  spanningen.  De verhouding  tussen  de ge-
hanteerde  monetaire  en budgettaire  instrumenten  was 
vaak  onevenwichtig,  in die zin dat in de meeste  lan-
den te veel  nadruk  werd  gelegd  op de monetaire  be-
leidsmiddelen.  Het  Monetair  Comité  heeft  evenwel 
kunnen  vaststellen  dat in 1967  een zekere  vooruitgang 
in de zin van  een  betere  dosering  werd  bereikt,  met 
name  in Nederland  en de Duitse  Bondsrepubliek. 
5. De  verbetering  van  de mogelijkheden  tot in-
grijpen  stuit  evenwel  op belemmeringen.  Bij de tegen-
woordige  structuur  van  de begrotingen  en de thans 
geldende  wettelijke  regelingen  der  Lid-Staten  lijden 
de openbare  financiën  aan  een  duidelijk  gebrek  aan soepelheid  op korte  termijn,  zodat  het begrotingsbe-
leid als onderdeel  van  het economische  beleid  op korte 
termijn  slechts  een  vrij  beperkte  rol kan  spelen.  Aan 
het begrotingsbeleid  op langere  termijn  en vooral  in 
het kader  van  meerjarige  ramingen  zou  echter  een 
grotere  flexibiliteit  kunnen  worden  verleend,  zowel 
ten behoeve  van  de structuur-  als van de conjunctuur-
politiek. 
Wanneer  het  begrotingsbeleid  evenwel  een  ruimere 
conjunctuurpolitieke  taak  wordt  toegedacht,  dient  de 
elasticiteit  op korte  termijn  van de openbare  financiën 
en vooral  van  de belastingontvangsten  te worden  ver-
groot.  In verband  met  de vaak  plotselinge  verande-
ringen  in het  conjunctuurverloop  zou  de tijdsduur 
tussen  een  besluit  tot wijziging  van  het  begrotings-
beleid  en het  optreden  van  de uitwerking  moeten 
worden  verkort.  De regeringen  zouden  zich  een  gro-
tere vrijheid  van  handelen  moeten  verwerven  om  in 
de loop  van  het begrotingsjaar  binnen  zekere  grenzen 
tot verhoging  of verlaging  van  de uitgaven  en ont-
vangsten  te kunnen  besluiten.  De tegenwoordige  wet-
gevingsprocedures  zijn  namelijk  in het  algemeen  te 
traag  om met  dergelijke  maatregelen  tijdig  en volledig 
het gewenste  effect  te bereiken.  De in juni  1967  in de 
Bondsrepubliek  Duitsland  aangenomen  wet  op de 
economische  stabilisatie  en expansie  betekent  in dit 
opzicht  een belangrijke  stap  voorwaarts. 
6. Bij  gebrek  aan  een  passend  begrotingsbeleid  viel 
men in het verleden  voor  de handhaving  of het herstel 
van het interne  evenwicht  in hoofdzaak  terug  op het 
monetaire  beleid  en liep  daarbij  het gevaar  de ont-
wikkeling  van  de particuliere  investeringen  tegen  te 
houden.  Het  is trouwens  vaak  voorgekomen,  dat de 
resultaten  van  dit beleid  ten dele  of wellicht  zelfs  ge-
heel zijn  tenietgedaan  door  interactieverschijnselen, 
die zich  via het mechanisme  van  de internationale  ka-
pitaalmarkt  en in het bijzonder  van de Euro-deviezen-
markt  openbaren.  Daar  de verwachte  effecten  dan  te 
lang op zich  lieten  wachten,  moesten  de genomen 
maatregelen  worden  verscherpt.  Men  wist  echter  niet 
nauwkeurig  hoe  ver men  hiermede  gaan  moest,  om-
dat de vertraging  in de uitwerking  der  oorspronke-
lijke maatregelen  onbekend  was.  Als  gevolg  hiervan 
werd  soms  te plotseling  en te laat  afgeremd,  zulks  tot 
schade  van  de harmonische  ontwikkeling  van  de 
volkshuishoudingen  op langere  termijn. 
7. Bij  de tegenwoordige  stand  van  zaken  dient  het 
beleid  der Lid-Staten  in de eerste  plaats  gericht  te zijn 
op een groeitempo  van  voldoende  niveau  om geleide-
lijk tot een  optimale  bezetting  van  de produktiecapa-
citeiten  te geraken.  De onlangs  door  Groot-Brittannië 
en de Verenigde  Staten  genomen  en aangekondigde 
maatregelen  zouden  evenwel  tot een  zekere  inkrim-
ping  van  het  aanbod  op de internationale  kapitaal-
markten  en zomede  tot een  rentestijging  op deze 
markten  kunnen  leiden. 
In het licht  van  deze  situatie  hebben  de ministers  van 
Financiën  en Economische  zaken  der  Lid-Staten  na 
afloop  van hun  eind  februari  1968  te Rome  gehouden 
12. 8. 68 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 79/3 
bijeenkomst  gewezen  op hun  vastbeslotenheid  om 
„door  middel  van  gezamenlijk  optreden  een  stabiel 
rentepeil  in hun  landen  te handhaven".  Deze  uit-
spraak  geeft  uitdrukking  aan  een  streven  dat gericht 
is op het voorkomen  van  een  belemmering  der parti-
culiere  investeringen  welker  opleving  de komende 
maanden  wordt  verwacht.  Ook  zouden  de financiële 
autoriteiten  ervoor  moeten  waken  dat  de wijze  van 
dekking  der  overheidsuitgaven  niet  tot spanningen 
op de kapitaalmarkten  leidt,  althans  voor  zover  deze 
gedragslijn  niet  in strijd  is met  de handhaving  van  de 
interne  stabiliteit. 
8. Een  dergelijke  actie  betekent  een  nieuwe  stap 
op de weg  naar  de nauwere  coördinatie  van  het eco-
nomisch  beleid  der  Lid-Staten  die nodig  is voor  de 
overgang  van  de douane-unie  naar  de economische 
unie.  Deze  coördinatie  moet  geleidelijk  duidelijker 
vormen  aannemen,  bij voorbeeld  door  een  besluit  tot 
het plegen  van  voorafgaand  overleg  omtrent  de door 
een Lid-Staat  te nemen  maatregelen  die van  belang 
zijn en die een aanzienlijke  invloed  op de economieën 
van de partnerlanden  hebben.  Het  ligt in het voorne-
men van  het  Monetair  Comité  dit vraagstuk  in be-
handeling  te nemen  en voorstellen  daaromtrent  te 
doen. 
9. Een  dergelijke  coördinatie  komt  het best  tot haar 
recht  in de comités  die de diverse  aspecten  van  het 
beleid  op korte  termijn  onderzoeken.  Organisatorisch 
zou het dan  ook  wenselijk  zijn  over  te gaan  tot ver-
sterking  van  de reeds  nauwe  banden  die tussen  deze 
comités  bestaan  en van  de betrekkingen  die zij onder-
houden  met  de organen  waarin  de ministers  van 
Financiën  en die  van  Economische  zaken  der  Lid-
Staten  zitting  hebben. 
Een ontwikkeling  in hiervóór  bedoelde  zin zou  bevor-
derlijk  zijn  voor  de tijdige  behandeling  van  de voor 
de Gemeenschap  rijzende  problemen  in de vergade-
ringen  van  deze  organen,  welke  periodiek  plaatsvin-
den. Daarnaast  zou  de  Commissie,  die  aan  het 
werk  van  deze  comités  en organen  deelneemt,  beter 
in staat  zijn  om haar  taken  te vervullen  en de Minis-
terraad  van  de Europese  Gemeenschappen  ontwerp-
aanbevelingen  te doen  in verband  met  de bestrijding 
van dringende  evenwichtsverstoringen. 
10. In  de praktijk  vereist  deze  samenwerking  een 
beter  informatiesysteem,  zodat  de betrokkenen  sneller 
en nauwkeuriger  op de hoogte  worden  gebracht  van 
de jongste  ontwikkeling  in de verschillende  Lid-
Staten. 
In verband  hiermede  achtte  het Monetair  Comité  het 
gewenst  dat in het kader  van  de bestudering  van  het 
intracommunautaire  kapitaalverkeer  meer  aandacht 
wordt  besteed  aan  de toestand  op de effectenmarkten 
in de Gemeenschap.  Het  heeft  daartoe  een werkgroep 
ingesteld  die voorlopig  is belast  met  een  studie  van 
de instrumenten  en procedures  welke  de Lid-Staten 
toepassen  voor  de handhaving  van  het  evenwicht 
tussen  vraag  en aanbod  op hun  kapitaalmarkten. Verder  is het  Comité  voornemens  de in 1962  ver-
richte  studie  van  de „instrumenten  van  het monetaire 
beleid  in de landen  van  de E.E.G."  bij te werken. 
Daarnaast  hebben  het  Monetair  Comité  en het Co-
mité  voor  conjunctuurpolitiek  gezamenlijk  een werk-
groep  van  deskundigen  opdracht  verleend  om  een 
voorlopig  onderzoek  in te stellen  naar  de mogelijk-
heid van  het  ontwerpen  van  een  stelsel  van  criteria 
en indicatoren  voor  het vaststellen  van  kritieke  con-
junctuursituaties. 
Het is de bedoeling  dat situaties  van  een  ernstig  ge-
brek  aan  evenwicht  met  behulp  van  dit systeem  tijdig 
worden  onderkend. 
Tenslotte  zij nog  gewezen  op het belang  van  een  ver-
dere uitbouw  van  het statistische  apparaat  in de Lid-
Staten,  een harmonisatie  van  de definities  en van  het 
basismateriaal  en vooral  een  snellere  toezending  der 
statistieken.  Het  Comité  herinnert  in dit verband  aan 
de aanbeveling  inzake  het opheffen  van de bestaande 
gebreken  die de Raad  op 28 juli 1966  tot de Lid-Sta-
ten heeft  gericht. 
11. Op  het wijdere  vlak  van  de internationale  ver-
houdingen  werd  het jaar  1967  gekenmerkt  door  een 
verslechtering  van  de betalingsbalansverhoudingen. 
Deze  ontwikkeling  kwam  vooral  in de achteruitgang 
van de balansen  der  sleutelvalutalanden  tot uitdruk-
king.  Het  tekort  der Verenigde  Staten  op „liquiditeits-
basis"  bedroeg  in 1967  ongeveer  3,6  miljard  dollar 
(een toeneming  van  2,2  miljard  dollar),  terwijl  de 
lopende  rekening  en het lange  kapitaalverkeer  van  het 
Verenigd  Koninkrijk  te zamen  een  passiefsaldo  van 
rond  540  miljoen  pond  aanwezen  (een  stijging  van 
400 miljoen  pond).  Anderzijds  is het overschot  op de 
betalingsbalans  van  de gehele  E.E.G.  toegenomen  (zie 
paragraaf  2), terwijl  een  verbetering  van  de externe 
positie  der  ontwikkelingslanden  blijkt  uit de stijging 
van hun  monetaire  reserves  met  meer  dan  800  mil-
joen dollar  in 1967. 
De monetaire  reserves  van  de overige  ontwikkelde 
landen  geven  een lichte  daling  te zien. 
12. Door  het toenemende  gebrek  aan  evenwicht  in 
de wereld  is een malaise  ontstaan  die een  verspreide, 
doch  groeiende  weerslag  heeft  op de internationale 
goud-  en deviezenmarkten.  De stijgende  discrepantie 
tussen  de reserves  en de verplichtingen  op korte  ter-
mijn  van  de sleutelvalutalanden  leidde  herhaaldelijk 
tot speculatieve  bewegingen  van  grote  omvang,  die 
een bedreiging  voor  het bestaan  van  het internationale 
monetaire  systeem  in zijn  huidige  vorm  betekenden. 
De nog  actief  aan  de goudpool  deelnemende  landen 
besloten  naar  aanleiding  van  deze  gebeurtenissen  op 
17 maart  1968  hun  interventies  op de Londense  markt 
te staken. 
13. Voor  de reservevalutalanden  was  er aanleiding 
om ingrijpende  maatregelen  tot herstel  van  het even-
Nr. C 79/4 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 12. 8. 68 
wicht  op hun  betalingsbalans  te treffen  of te overwe-
gen. Het  Verenigd  Koninkrijk  besloot  in november 
1967  tot een  devaluatie  van  het  pond  met  14,3  %>, 
waarin  het door  een  aantal  andere  landen  werd  ge-
volgd.  In overeenstemming  met  de hiervoor  vastge-
stelde  procedures  werd  tussen  de Lid-Staten  van  de 
E.E.G.  herhaaldelijk  voorafgaand  overleg  gepleegd, 
met name  in het kader  van  het Monetair  Comité.  Dit 
overleg  speelde  een  belangrijke  rol in het door  deze 
staten  genomen  besluit  om  hun  muntpariteit  niet  te 
wijzigen. 
14. Het  Monetair  Comité  is van  mening  dat  de 
moedige  besluiten  van  de Britse  Regering  een bijdrage 
tot het  herstel  van  de buitenlandse  betalingspositie 
van dit land  zullen  vormen.  De devaluatie  en de aan-
vullende  maatregelen  tot beperking  van  de binnen-
landse  vraag  — met  name  die welke  in de op 19 maart 
bij het Parlement  ingediende  begroting  zijn  verwerkt 
— dienen  tot beperking  van  de invoer  en tevens  tot 
vrijmaking  van  produktiekrachten  die een  fundamen-
tele verbetering  van  de handelsbalans  teweeg  moeten 
brengen.  Willen  de door  de wijziging  van  de munt-
pariteit  geschapen  nieuwe  concurrentieverhoudingen 
een duurzaam  effect  hebben,  dan  zal bovendien  een 
doeltreffend  inkomensbeleid  gepaard  moeten  gaan 
met maatregelen  tot afremming  van  de uitgaven  en 
verhoging  van  de ontvangsten  in de overheidssector. 
Gezien  de omvang  van  de lasten  welke  het Verenigd 
Koninkrijk  in de komende  jaren  zal moeten  dragen 
voor  de aflossing  van  zijn  buitenlandse  schulden  en 
de noodzaak  tot herstel  van  het  vertrouwen  van  de 
houders  van  sterlingsaldi,  zal dit land  het niet  zonder 
een onafgebroken  reeks  van  omvangrijke  overschot-
ten kunnen  stellen. 
15. Begin  van  dit jaar  maakte  de president  van  de 
Verenigde  Staten  een  programma  tot sanering  van  de 
betalingsbalans  van  zijn  land  bekend.  Zowel  door  zijn 
omvang  als door  zijn  mogelijke  uitwerking  op het 
buitenlandse  betalingsverkeer  en de conjuncturele  ont-
wikkeling  in de rest  van  de wereld  — in het bijzon-
der in de E.E.G.  — is dit programma  van  bijzonder 
belang.  Het  zwaartepunt  lag bij een vermindering  van 
het tekort  in het kapitaalverkeer,  een  beleidsrichting 
die het Monetair  Comité  overigens  reeds  herhaalde-
lijk in zijn  jaarverslagen  heeft  aanbevolen.  Succes  is 
echter  slechts  te verwachten  en het nagestreefde  doel 
kan slechts  worden  bereikt  wanneer  aanvullende 
maatregelen  worden  getroffen  om  de binnenlandse 
inflatoire  tendensen  tegen  te gaan.  Deze  maatregelen 
zouden  gericht  moeten  worden  op het wegnemen  van 
het binnenlandse  vraagoverschot  door  meer  gebruik 
te maken  van  het  begrotingsbeleid  en dit te onder-
steunen  door  een passend  monetair  beleid. 
16. Het  streven  van  het Verenigd  Koninkrijk  en de 
Verenigde  Staten  naar  een  beter  evenwicht  in hun 
buitenlands  betalingsverkeer  zal  worden  bevorderd 
door  het op zichzelf  reeds  wenselijke  stimuleringsbe-leid van  de Gemeenschapslanden.  In de tot de Lid-
Staten  gerichte  aanbeveling  van  de Raad  inzake  de in 
1968  te voeren  conjunctuurpolitiek  is dan  ook  gewe-
zen op de betekenis  die een gemeenschappelijk  optre-
den van  de budgettaire  en monetaire  autoriteiten  in 
nationaal  en communautair  verband  in dit opzicht 
dient  te bezitten. 
Gezocht  zal moeten  worden  naar  de juiste  dosering 
van monetair  beleid  en begrotingsbeleid  om de nega-
tieve  effecten  van de Amerikaanse  en Britse  maatrege-
len op de nationale  kapitaalmarkten  en dus  ook  op 
de conjunctuur  binnen  de E.E.G.  te neutraliseren  en 
zodoende  tevens  de omstandigheden  te bestendigen  of 
zelfs  te verbeteren  welke  kunnen  leiden  tot een  op-
leving  van  de economische  bedrijvigheid  waardoor 
een voldoend  gebruik  van  de beschikbare  bronnen  is 
verzekerd. 
17. Weliswaar  is het de taak  der  deficitlanden  de 
nodige  maatregelen  tot herstel  van  hun  buitenlandse 
betalingspositie  te treffen,  doch  het  blijft  van  groot 
belang  dat de andere  geïndustrialiseerde  landen  geen 
beleid  voeren  dat dit streven  in de weg  staat. 
In de meeste  Lid-Staten  blijkt  nog  steeds  een  zekere 
onderbezetting  van  de produktiefactoren  te bestaan, 
terwijl  bij enkele  hunner  een  — soms  aanzienlijk  — 
overschot  op  de  betalingsbalans  voorkomt.  Voor 
de laatste  zullen  de voortzetting  en,  voor  zover 
hun interne  stabiliteit  het toelaat,  de versterking  van 
het gevoerde  expansiebeleid  de totstandkoming  van 
een beter  extern  evenwicht  ten goede  komen.  De lan-
den met  een vrijwel  evenwichtige  betalingsbalans  zou-
den bij voorkeur  hun  stimuleringsbeleid  moeten  voort-
zetten,  zelfs  als dit tot een matig  tekort  in hun  buiten-
landse  betalingspositie  zou  leiden,  althans  voor  zover 
geen  gevaar  voor  hun  binnenlandse  economische  sta-
biliteit  ontstaat. 
18. Het  Monetair  Comité  heeft  gedurende  de ver-
slagperiode  een  aanzienlijk  deel  van  zijn  aandacht 
gewijd  aan  een  onderzoek  van  de werking  van  het 
internationale  monetaire  stelsel  en zijn  mogelijke  ver-
beteringen.  Dit  werk  vormt  een  wezenlijk  onderdeel 
van de hem  opgedragen  taak.  Er waren  twee  beweeg-
redenen  om  zich  met  deze  vraagstukken  bezig  te 
houden,  t.w.  enerzijds  het  feit  dat  het  natuurlijke 
verlengstuk  van  de coördinatie  van  het  monetaire 
beleid  der  E.E.G.-landen  wordt  gevormd  door  een 
onderlinge  aanpassing  van  de standpunten  der  Lid-
Staten  ten  opzichte  van  de internationale  monetaire 
problemen,  anderzijds  de omstandigheid  dat  de ont-
wikkeling  van  het  internationale  betalingsverkeer  in 
het afgelopen  decennium  aanleiding  is geweest  tot 
een algemene  discussie  over  de werking  van  het  in-
ternationale  monetaire  stelsel,  waaraan  het Monetair 
Comité  actief  moest  deelnemen  in verband  met  de 
belangrijke  rol die  Lid-Staten  van  de E.E.G.  in dit 
stelsel  vervullen. 
12. 8. 68 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 79/5 
19. Reeds  in 1961  heeft  het Monetair  Comité  naar 
aanleiding  van  een  verzoek  van  de  ministers  van 
Financiën  en Economische  zaken  van  de Zes  een  door 
de heer  Emminger  voorgezeten  werkgroep  ingesteld 
ter bestudering  van  de met  de liquiditeiten  samen-
hangende  internationale  problemen.  In het  door  deze 
groep  in juli  van  hetzelfde  jaar  uitgebrachte  verslag 
werd  onder  andere  voorgesteld  een  „tweede  verde-
digingslinie"  aan  te leggen  in de vorm  van  speciale 
kredieten  in het kader  van  de internationale  instellin-
gen. In december  1961  sloot  men  de Algemene  le-
ningsovereenkomsten  af,  waarin  deze  „tweede  ver-
dedigingslinie"  was  belichaamd. 
20. Ter  versterking  van  de coördinatie  van  het 
externe  monetaire  beleid  der Lid-Staten  heeft  de Raad 
van de E.E.G.  bij besluit  van  8 mei  1964  aan  het reeds 
binnen  het  Monetair  Comité  verrichte  werk  een  offi-
cieel  karakter  gegeven  door  dit  lichaam  te belasten 
met de coördinatie  van  de houding  der  Zes  ter zake 
van de internationale  monetaire  betrekkingen.  In het 
bijzonder  werd  opdracht  gegeven  tot het  plegen  van 
voorafgaand  overleg  over  de volgende  aangelegen-
heden: 
— de algemene  werking  van  het internationale  mone-
taire  stelsel; 
— het  beroep  van  een  Lid-Staat  op middelen  die  in 
het kader  van  internationale  akkoorden  ter  be-
schikking  kunnen  worden  gesteld; 
— de deelneming  van  een  of meer  Lid-Staten  aan 
belangrijke  acties  voor  monetaire  bijstand  aan 
derde  landen. 
21. Het  op 16 en 17 januari  1967  te 's-Gravenhage 
door  de ministers  van  Financiën  en Economische  za-
ken en de presidenten  van  de circulatiebanken  der 
Lid-Staten  genomen  besluit  vestigde  opnieuw  de aan-
dacht  op de reeds  ondernomen  pogingen  tot coördi-
natie  van  het beleid  der E.E.G.-landen  met  betrekking 
tot de internationale  monetaire  problemen.  Volgens 
de bewoordingen  van  dit besluit  werd  het  Monetair 
Comité  opgedragen  „in  de eerste  plaats  een  studie  te 
maken  van  de verbetering  van  de methoden  van  inter-
nationale  kredietverlening  . . . doch  het  onderzoek 
van de voordien  besproken  projecten  voort  te zetten". 
Ter uitvoering  van  deze  opdracht  heeft  het Monetair 
Comité  de grondslagen  ontworpen  voor  een  door  de 
E.E.G.-landen  in te nemen  gemeenschappelijk  stand-
punt  bij de discussies  die in vergaderingen  van  andere 
internationale  organisaties  zijn  gevoerd  over  de creatie 
van additionele  kredietmiddelen  en de gelijktijdige 
aanpassing  van  bepaalde  regels  en gebruiken  van  het 
I.M.F.  in verband  met  de veelvuldige  en verstrekkende 
veranderingen  die  sinds  de akkoorden  van  Bretton 
Woods  zijn  ingetreden.  De tijdens  de beraadslagingen 
van het  Comité  opgestelde  conclusies  zijn  vervat  in 
een verslag  van  11 april  1967  dat  door  de ministers 
van Financiën  en Economische  zaken  der  E.E.G.-lan-den in hun  conferentie  van  17 en 18 april  1967  te 
München  is goedgekeurd. 
Tijdens  deze  conferentie  werd  tevens  overeengekomen 
dat de Lid-Staten  in het  kader  van  het  Monetair 
Comité  onderling  overleg  zouden  plegen  over  de nog 
hangende  problemen  rondom  de overwogen  hervor-
ming  teneinde  zoveel  mogelijk  tot een  zelfde  stand-
punt  ten aanzien  van  al deze  vraagstukken  te komen. 
22. Dit  overleg  leidde  tot een  gemeenschappelijke 
houding  der  E.E.G.-landen,  hetgeen  een  belangrijke 
rol speelde  bij het  op 26 augustus  1967  te Londen 
gesloten  akkoord  van  de Groep  van  tien  omtrent  be-
paalde  „grondslagen  voor  het instellen  van  faciliteiten 
in de vorm  van  speciale  trekkingsrechten  op  het 
I.M.F."  Deze  grondslagen  werden  eind  september 
goedgekeurd  door  de te Rio  de Janeiro  gehouden  jaar-
vergadering  van  het Internationaal  Monetair  Fonds. 
23. Tot  een  dergelijke  schepping  van  nieuwe  liqui-
diteiten  kan  pas  worden  overgegaan  wanneer  de leden 
van het  I.M.F.  collectief  van  oordeel  zijn  dat  een 
algemene  behoefte  aan  reserves  is ontstaan.  Daarnaast 
is een  zodanige  schepping  afhankelijk  gesteld  van  een 
beter  evenwicht  in het internationale  betalingsverkeer 
en van  de waarschijnlijkheid  van  een  beter  functio-
neren  van  het  aanpassingsproces  in de toekomst.  Zij 
mag niet  worden  gebaseerd  op de betalingsbalans-
behoeften  van  individuele  landen. 
Zonder  een  adequaat  betalingsbalansbeleid  valt  der-
halve  niet  aan  enige  duurzame  verbetering  van  het 
internationale  monetaire  systeem  te denken.  Dit  geldt 
voor  elk  land  en in het  bijzonder  voor  de Verenigde 
Staten,  waar  de steeds  terugkerende  tekorten  thans 
een element  van  toenemende  onzekerheid  in het  mo-
netaire  wereldbestel  brengen.  De ministers  van  Finan-
ciën en van  Economische  zaken  der  Gemeenschap 
hebben  herhaaldelijk  gewezen  op de betekenis  die de 
Zes aan  deze  kwestie  hechten. 
24. Dank  zij het  werk  van  het  Monetair  Comité 
kon de coördinatie  van  de standpunten  der  Lid-Staten 
zodoende  gedurende  het gehele  verloop  van  de onder-
handelingen  over  de herziening  van  het internationale 
monetaire  stelsel  worden  gehandhaafd. 
Ten aanzien  van  de herziening  van  de procedures  en 
gebruiken  van  het  I.M.F.  zij vermeld  dat  de gemeen-
schappelijke  houding  van  de Lid-Staten  der  E.E.G. 
heeft  geleid  tot een  versterking  van  hun  onderhande-
lingspositie  bij de beraadslagingen  in de Groep  van 
tien en van  de beheerders  van  het  I.M.F.  Dienten-
gevolge  werd  het  merendeel  van  de voorstellen  van 
het Monetair  Comité  uiteindelijk  aanvaard. 
Omtrent  de instelling  van  een  stelsel  van  speciale 
trekkingsrechten  kwam  men  ten aanzien  van  een  aan-
tal belangrijke  punten  tot  een  gemeenschappelijk 
standpunt.  Tot  een  voor  alle  landen  van  de gemeen-
Nr. C 79/6 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 12. 8. 68 
schappelijke  markt  aanvaardbaar  akkoord  over  dit 
stelsel  kwam  het in dit stadium  weliswaar  niet,  doch 
wel hebben  zij te zamen  met  de andere  leden  van  de 
Groep  van  tien  tijdens  de op 29 en 30 maart  1968  te 
Stockholm  gehouden  conferentie  van  de ministers 
van Financiën  en van  Economische  zaken  en de presi-denten  van  de centrale  banken  van  de leden  van  de 
Groep  van  tien  in een  verklaring  getuigenis  afgelegd 
van hun  voornemen  tot  nauwere  samenwerking  op 
internationaal  monetair  terrein.  Het  Monetair  Comité 
zal, evenals  in het verleden,  alles  in het werk  stellen 
om aan  het welslagen  van  dit streven  mede  te werken. 
HOOFDSTUK  II 
BESPREKING  VAN  DE  SITUATIE  IN DE  LID  STATEN 
EN VOORNAAMSTE  BEVINDINGEN  VAN  HET  MONETAIR  COMITÉ 
Bondsrepubliek  Duitsland 
De verflauwing  en zelfs  zich  aftekenende  daling  van 
de bedrijvigheid  die de Duitse  economie  aan  het eind 
van 1966  kenmerkten,  werden  begin  1967  gevolgd 
door  een  onmiskenbare  recessie.  Voor  de eerste  zes 
maanden  van  dat  jaar  lag  de industriële  produktie 
meer  dan  5 "/o beneden  het  peil  van  de overeen-
komstige  periode  van  het voorgaande  jaar.  De werk-
loosheid  breidde  zich  uit  en  zulks  ondanks  de 
repatriëring  van  bijna  20 %> van  het  aantal  buiten-
landse  werknemers.  Hoewel  de bedrijvigheid  werd 
ondersteund  door  de krachtige  ontwikkeling  van  de 
uitvoer  en vanaf  het  begin  van  het  voorjaar  door  de 
uitvoering  van  het  eerste  aanvullende  investerings-
programma,  vertoonden  de overige  vraagcomponen-
ten kennelijke  tekenen  van  verzwakking.  Dit  gold 
zowel  voor  de produktieve  bedrijfsinvesteringen  als de 
woningbouw  en het verbruik.  De voorraadinkrimping, 
ten dele  toe te schrijven  aan  het  vooruitzicht  van  in-
werkingtreden  van  het  stelsel  van  belasting  op de 
toegevoegde  waarde  in het  begin  van  1968,  werkte 
in dezelfde  zin. 
Uitzonderlijk  krachtig  waren  daarnaast  de verschijn-
selen  die normaliter  met  een  daling  van  het expansie-
tempo  gepaard  plegen  te gaan.  De situatie  kon  vrijwel 
worden  gelijkgesteld  met  een  stagnatie  en werd  ge-
kenmerkt  door  een  geprononceerde  vertraging  van 
de loonstijging,  een  geleidelijke  afzwakking  van  de 
stijgingstendens  van  de prijzen  en de kosten  van 
levensonderhoud,  een  sterke  daling  van  de invoer 
van goederen  en diensten,  alsmede  het  vertragen  en 
vervolgens  ophouden  van  de expansie  van  de kredie-
ten aan  het bedrijfsleven,  ondanks  de verruiming  van 
de bankliquiditeit  die de Deutsche  Bundesbank  sinds 
eind 1966  nastreefde. 
Omstreeks  het  begin  van  de zomer  is de Duitse 
economie  echter,  onder  impuls  van  het  herstel  van 
de bedrijfsinvesteringen  en voorts  gestimuleerd  door 
fiscale  maatregelen,  de verbetering  van  de winstont-
wikkeling  alsmede  de aankondiging  en geleidelijke 
uitvoering  van  de twee  opeenvolgende  programma's 
tot stimulering  door  middel  van  de overheidsinveste-
ringen,  weer  langzaam  een  opgaande  fase  ingegaan. 
De expansie  van  de industriële  activiteit  bleek  name-lijk gedurende  de laatste  maanden  van  1967  zelfs 
uitzonderlijk  snel  uit te vallen,  waardoor  een  netto-
stijging  van  de invoer,  een  langzame  daling  van  de 
werkloosheid  en zeer  sterke  produktiviteitsverhogin-
gen ontstonden.  Terzelfder  tijd  onderging  de krediet-
vraag  der  bedrijven  een  snelle  toeneming.  De  aan-
kondiging  van  fiscale  verlichtingen  met  betrekking 
tot de per  1 januari  1968  aangehouden  voorraden, 
bij de invoering  van  de belasting  op de toegevoegde 
waarde,  heeft  eveneens  bijgedragen  tot  een  weder-
aanvulling  van  de voorraden,  waarvan  wordt  ver-
wacht  dat  zij zich  in 1968  in snel  tempo  zal voort-
zetten. 
Niettemin  is over  het  gehele  jaar  gezien  het  reële 
bruto  nationaal  produkt,  voor  het  eerst  in de na-
oorlogse  periode,  ten  opzichte  van  het  voorgaande 
jaar ongewijzigd  gebleven. 
Gezien  de daling  van  de invoer  en de aanhoudende 
expansie  van  de uitvoer  bereikte  het overschot  op de 
goederen-  en dienstenbalans  in 1967  bijna  16 miljard 
DM.  Daar  het  tekort  op de eenzijdige  overdrachten 
slechts  een  geringe  verandering  onderging,  ontstond 
op de lopende  rekening  van  de betalingsbalans  een 
surplus  van  9,7  miljard  DM.  Gezien  de grote  netto-
uitvoer  van  lang  kapitaal  bedroeg  het  overschot 
op de globale  betalingsbalans  tenslotte  3,6  miljard 
DM.  Dit  kwam  tot uiting  in een  toeneming  van  de 
goudvoorraad  en nettodeviezenreserves  bij de mone-
taire  autoriteiten  met  1,2  miljard  DM,  een  verlaging 
van de nettopositie  bij het  Internationaal  Monetair 
Fonds  van  0,8 miljard  DM  en een  verbetering  van  de 
netto  buitenlandse  tegoeden  op  korte  termijn  van 
de handelsbanken  met  3,2 miljard  DM. 
Het Comité  heeft  de monetaire  en financiële  situatie 
van de Bondsrepubliek  Duitsland  in de loop  van  zijn 
zitting  van  18 en 19 maart  1968  aan  een  onderzoek 
onderworpen.  Daarbij  werd  vastgesteld  dat de Duitse 
economie  nog  wordt  gekenmerkt  door  tegenstrijdige 
tendensen.  Derhalve  adviseert  het  Comité  de Duitse 
autoriteiten  de ontwikkeling  van  de conjunctuur  met 
grote  waakzaamheid  te volgen  ten  einde  in staat  te 
zijn aan  het eind  van  het eerste  halfjaar  over  de ont-
wikkeling  van  de economie  duidelijker  conclusies  uit 
te spreken  dan  die  welke  thans  kunnen  worden  ge-
12. 8. 68 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 79/7 
formuleerd.  Mocht  er twijfel  rijzen  aan  de mogelijk-
heid voor  de Duitse  economie  om  in de loop  van 
1968  een  groeitempo  te verzekeren  dat  leidt  tot een 
optimaal  gebruik  van  de produktiecapaciteiten,  dan 
zou de Regering  van  de Bondsrepubliek  naar  het 
oordeel  van  het  Monetair  Comité  onverwijld  een 
adequaat  gebruik  moeten  maken  van  de verschillende 
mogelijkheden  die  de wet  op de stabilisatie  en de 
expansie  van  de economie,  aanvaard  in juni  1967, 
haar biedt.  Zulk  een  waakzaamheid  klemt  des  te 
meer,  omdat  het volgen  van  een  stimuleringspolitiek 
moet  bijdragen  tot een vermindering  van het omvang-
rijke  voorschot  op  de  handelsbalans.  Gezien  de 
mogelijkheid,  dat het positieve  saldo  van  de lopende 
betalingen  een  aanzienlijk  bedrag  zal belopen,  acht 
het Comité  het wenselijk,  dat de nettokapitaalexport 
op lange  termijn  op het hogere  niveau  van  1967  zal 
worden  gehandhaafd. 
Sinds  het  afschaffen  van  de kredietrestricties  eind 
1966  volgt  de Deutsche  Bundesbank  een  politiek  van 
expansie,  waarmede  zij het nastreven  van  de doel-
stellingen  van  de  Bondsregering  ondersteunt.  De 
centrale  bank  heeft  het gamma  van  haar  interventies 
uitgebreid  door  de kapitaalmarkt  te ondersteunen 
via open-markttransacties  en door  vergemakkelijking 
van de plaatsing  van  de „kasobligaties"  der  over-
heden.  Hoewel  het erkent  dat het voeren  van  een der-
gelijk  beleid  onder  de huidige  omstandigheden  met 
het oog  op het  zowel  interne  als het externe  even-
wicht  het juiste  is, blijft  het Comité  zich  niet  minder 
bewust  van  de gevaren  die de massale  expansie  van 
de bankliquiditeit  op langere  termijn  in zich  zou 
kunnen  bergen. 
Tenslotte  heeft  het  Comité  geconstateerd  dat  de 
Duitse  overheden  erin  zijn  geslaagd  in 1967  tot een 
betere  inzet  van  de instrumenten  van  budgettair  en 
monetair  beleid  te komen.  Het  heeft  de hoop  uitge-
sproken  dat de Duitse  autoriteiten  in de toekomst  de 
gebruikmaking  van  deze  verschillende  instrumenten 
met dezelfde  souplesse  zullen  kunnen  aanpassen  aan 
de vereisten  van  de conjuncturele  ontwikkeling. 
Frankrijk 
De expansie  onderging  gedurende  de eerste  acht 
maanden  van  het  jaar  een  vertraging,  waarna  met 
ingang  van  de herfst  een geleidelijk  herstel  intrad.  De 
buitenlandse  vraag  heeft  in deze  ontwikkeling  een 
belangrijke  rol gespeeld.  De vertraging  in de goederen-
uitvoer  die omstreeks  medio  1966  een  aanvang  nam 
heeft  zich  in de loop  van  de eerste  maanden  van  1967 
voortgezet.  In de herfst  begon  zich  echter  een  duide-
lijk herstel  af te tekenen.  Voor  het gehele  jaar  bedroeg 
de toeneming  van  het  uitvoervolume  tenslotte  iets 
meer  dan  4 °/o. 
Het verbruik  is naar  volume  gestegen  met  het  be-
trekkelijk  lage  percentage  van  4,2,  dat  wil  zeggen 
langzamer  dan  in het voorgaande  jaar  toen  een  stij-gingspercentage  van  4,6 werd  bereikt;  het onderging 
namelijk  de repercussie  van  de weinig  gunstige  ont-
wikkeling  der  werkgelegenheidssituatie  die  geken-
merkt  werd  door  een  langzame,  maar  regelmatige 
stijging  van  de werkloosheid,  waarvan  het peil  in de 
loop  van  het jaar  van  1,6 % tot 2,2 % van  het totaal 
van de beroepsbevolking  is gestegen. 
Daarentegen  is de ontwikkeling  van  de bruto-investe-
ringen  in vaste  activa  gedurende  het  gehele  jaar 
tamelijk  levendig  gebleven.  Zij bereikten  een  stijging 
van 6,3 °/o, hetgeen  iets  meer  is dan  in 1966  toen  de 
toeneming  5,8 °/o bedroeg. 
De afzwakking  zowel  van  de vraag  der  gezinshuis-
houdingen  als  de buitenlandse  vraag  hebben  de 
toeneming  van  de produktie  gedurende  de eerste  helft 
van het jaar  geremd.  Dank  zij het stelsel  van  de indu-
striële  produktie  na de zomeronderbreking  en de 
goede  opbrengsten  in de landbouw,  die ten opzichte 
van het voorgaande  jaar  6 % hoger  waren,  heeft  het 
bruto  nationaal  produkt  tegen  constante  prijzen 
tenslotte  een stijging  ondergaan  van  4,2 °/o, dat slechts 
0,5 °/o beneden  het  in 1966  bereikte  percentage  ligt. 
Ondanks  de verflauwing  van  de conjunctuur  en de 
ontspanning  op de arbeidsmarkt  zijn  de kosten  van 
het levensonderhoud  in een weliswaar  gematigd,  doch 
niettemin  vrijwel  ongewijzigd  tempo  blijven  stijgen. 
Uitzonderlijke  haussefactoren  deden  in het  tweede 
halfjaar  hun  invloed  gelden  in de vorm  van  herziene 
tarieven  van  openbare  diensten  en de maatregelen  tot 
herstel  van  het financiële  evenwicht  in de administra-
tie der  sociale  verzekeringen.  De consumptieprijzen 
zijn, evenals  in 1966,  op jaarbasis  ongeveer  2,8  % 
boven  het  peil  van  het  voorgaande  jaar  komen  te 
liggen. 
De invoer  onderging  sterk  de invloed  van  de lusteloze 
conjunctuur.  Weliswaar  begon  eerst  vanaf  het  voor-
jaar het invoerstijgingspercentage  te dalen,  doch  daar-
na is het zeer  laag  gebleven  tot het eind  van  het jaar; 
de effecten  van  het economisch  herstel  begonnen  pas 
in december  een  overigens  zeer  matige  invloed  uit te 
oefenen  op de invoer.  Voor  het gehele  jaar  bedraagt 
het groeipercentage  naar  volume  iets  meer  dan  4 °/o 
tegenover  12 °/o in 1966. 
De betalingsbalans  was  in 1967  ongeveer  in even-
wicht.  Op de lopende  rekening  ontstond  een  gering 
deficit  dat was  toe  te schrijven  aan  enige  verslechte-
ring van  de dienstenrekening.  Daar  de rekeningen 
lang kapitaalverkeer,  departementen  overzee  en de 
sluitposten  te zamen  ongeveer  in evenwicht  waren, 
ontstond  op de totale  balans  een tekort  van  163  mil-
joen frank.  Daar  stonden  een  toeneming  van  de 
officiële  reserves  aan  goud  en deviezen  van  2163 
miljoen  frank,  een vermindering  van  de buitenlandse 
rekening-courantsaldo's  van  het bankwezen  van  1 823 
miljoen  frank  en een  vermindering  van  de netto 
positie  bij het I.M.F.  van  503  miljoen  tegenover. 
De overheidsuitgaven  zijn  tamelijk  duidelijk  gestegen 
onder  invloed  met  name  van  de maatregelen  tot 
Nr. C 79/8 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 12. 8. 68 
ondersteuning  van  de bedrijvigheid;  de toeneming 
van de  inkomsten,  ongunstig  beïnvloed  door  de 
lusteloze  conjunctuur,  geschiedde  minder  snel.  Het 
tekort  op de schatkisttransacties  (exclusief  de schuld-
aflossing)  bereikte  ongeveer  6,2 miljard  frank,  tegen-
over  2 miljard  frank  in de loop  van  het  voorgaande 
jaar. 
De lichte  versnelling  van  de ontwikkeling  van  de 
interne  liquiditeiten  in 1967  was  vooral  het  gevolg 
van de expansie  van  de kredieten  aan  het  bedrijfs-
leven.  De monetaire  autoriteiten  hebben  op de ver-
traging  van  de  expansie  gereageerd  met  het  op-
heffen  van  de laatste  overblijfselen  van  de beperking 
der bankkredieten  en het  versoepelen  van  de inter-
venties  van  de Banque  de France  op de geldmarkt. 
Het disconto  werd  niet  gewijzigd,  maar  het  was  niet 
verhoogd  in de periode  dat de meeste  centrale  banken 
zulks  wel  deden.  De  rentetarieven  op de kapitaal-
markt  zijn  praktisch  ongewijzigd  gebleven.  Nu waren 
zij dan  ook,  dank  zij een  weloverwogen  beleid  van 
de overheden,  gedurende  de voorafgaande  fase  van 
conjuncturele  spanningen  in 1966  toen  de buiten-
landse  tarieven  sterk  opliepen,  slechts  zeer  matig 
gestegen. 
Daar  de tijdelijke  oorzaken  van  vertraging  van  de 
conjunctuur  in de loop  van  het  tweede  halfjaar  aan 
intensiteit  begonnen  te verliezen,  is het  Monetair 
Comité  bij het onderzoek  van  de monetaire  en finan-
ciële  situatie  van  Frankrijk  in september  1967  van 
oordeel  geweest  dat  er geen  aanleiding  bestond  tot 
het nemen  van  aanvullende  maatregelen  tot stimule-
ring van  de bedrijvigheid.  Indien  echter,  zo luidde  zijn 
opvatting,  het vermoeden  dat de conjunctuur  zich  zou 
herstellen  niet  werd  bewaarheid,  dan  zou  dit stand-
punt  eventueel  moeten  worden  herzien,  daar  de beta-
lingsbalans,  hoewel  geen  overschot  meer  opleverende, 
geen  beletsel  vormt  voor  het  eventueel  invoeren  van 
nieuwe  stimulerende  maatregelen.  Het  Comité  stelde 
overigens  met  genoegen  vast  dat  de Franse  autoritei-
ten zich  aansloten  bij de opvatting  dat  de internatio-
nale reserves  een  tijdelijke  verslechtering  van  de be-
talingsbalans  gedoogden.  De wens  om een  versnelling 
van de stijging  van  prijzen  en kosten  te vermijden  zou 
echter  nopen  tot een  behoedzaam  inzetten  van  even-
tuele  stimulerende  maatregelen.  Zoals  bekend,  zijn 
deze  eind  januari  in werking  getreden  toen  bleek  dat 
de stijging  van  de prijzen,  volgende  op de hervorming 
van de BTW,  binnen  redelijke  grenzen  was  gebleven. 
Italië 
In 1967  onderging  de Italiaanse  economie  een  snelle 
expansie  ondanks  de tegen  het  midden  van  het  jaar 
opgetreden  kalmering.  Het  bruto  nationaal  produkt 
tegen  constante  prijzen  is met  5,9 °/o gestegen,  tegen-
over  5,7 % in 1966.  Terwijl  in 1966  de ontwikkeling 
van de produktie  hoofdzakelijk  werd  ondersteund 
door  de uitvoer,  vormden  in het  vorige  jaar  de bin-nenlandse  vraag  en in het  bijzonder  de investerings-
vraag  de meest  dynamische  componenten. 
De ontwikkeling  van  de produktie  ging  vergezeld  met 
een aanzienlijke  stijging  van  de werkgelegenheid  — 
het aantal  werknemers  in loondienst  is met  ongeveer 
2,2 % toegenomen,  terwijl  het van  1965  op 1966  nog 
met 1,1  % was  gedaald  — en een  daling  van  de 
werkloosheid.  De  stijging  van  de lonen  is opnieuw 
hoger  geweest  dan  die  van  de produktiviteit  en de 
loonkosten  per eenheid  produkt  zijn  in 1967  met  3 % 
gestegen  tegenover  1,2 % in 1966.  Deze  ontwikkeling 
heeft  krachtig  bijgedragen  tot het  oplopen  van  het 
prijsniveau.  Het  impliciete  prijsindexcijfer  van  het 
bruto  nationaal  produkt  is in 1967  met  2,6  °/o ge-
stegen,  tegenover  2,2 % in het voorgaande  jaar. 
Het expansietempo  van  de buitenlandse  handel  is 
lager  geworden.  De invoer  van  goederen  en diensten, 
waarvan  het stijgingspercentage  vanaf  de zomer  begon 
te dalen,  is naar  volume  met  10,5  % toegenomen, 
tegenover  13,7  % in 1966.  Ten  aanzien  van  de uitvoer 
kan worden  opgemerkt  dat  hij reëel  slechts  met  6 % 
gestegen  is tegenover  13,2  % in 1966. 
Het actieve  saldo  op de lopende  rekening  van  de 
betalingsbalans  is derhalve  in 1967  sterk  afgenomen, 
hoewel  het nog  hoog  bleef,  namelijk  1076  miljard  lire 
tegenover  1323  miljard  lire in 1966.  Het  tekort  op de 
kapitaalrekening  is groot  gebleven,  onder  andere 
wegens  de bestendiging  van  een  aanzienlijke  kloof 
tussen  de rentetarieven  in Italië  en in het buitenland. 
De totale  betalingsbalans  werd  afgesloten  met  een 
overschot  van  202  miljard  lire,  waardoor  onder  an-
dere de officiële  nettodeviezenreserves  met  351  mil-
jard lire  zijn  toegenomen,  de nettopositie  bij  het 
I.M.F.  met  27 miljard  lire  is gedaald  en de buiten-
landse  rekening-courantsaldo's  van  de handelsbanken 
met 122  miljard  lire zijn  verminderd. 
De versnelling  van  de uitbreiding  der  bankkredieten 
en de vertraging  van  die  der  deposito's  hebben  de 
banken  gebracht  tot  een  ruimer  beroep  op buiten-
landse  middelen  en eveneens  op de centrale  bank.  Via 
de banken  heeft  de centrale  bank  inderdaad  met  ruime 
middelen  geïntervenieerd  om  de verminderde  liquidi-
teitsschepping  die  enerzijds  voortvloeide  uit een  ver-
mindering  van  het  overschot  op de betalingsbalans 
en anderzijds  uit de vermindering  van  de financiering 
van de schatkist  via de geldmarkt  te compenseren.  De 
bankliquiditeit  is niettemin  gedaald,  zowel  absoluut 
als ten opzichte  van  het totale  bedrag  aan  deposito's. 
Wat de liquiditeit  van  het  bedrijfsleven  betreft  kan 
worden  opgemerkt  dat  zij op jaarbasis  minder  is 
gestegen  dan  in 1966,  hoewel  het  stijgingspercentage 
nog steeds  ongeveer  13 bedroeg. 
Het Monetair  Comité  heeft  de monetaire  en finan-
ciële  situatie  van  Italië  in december  1967  aan  een 
onderzoek  onderworpen.  Het  heeft  bij die gelegenheid 
opgemerkt  dat  het  kastekort  van  de overheidssector 
is gedaald  en dat het met  middelen  van  de geldmarkt 
gefinancierde  gedeelte  van  het  staatsbegrotingstekort 
eveneens  is afgenomen.  In de budgettaire  politiek  zijn 
12. 8. 68 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 79/9 
dus de aanbevelingen  opgevolgd  die  het  Monetair 
Comité  in zijn  verslag  van  1966  inzake  de situatie  van 
Italië  had  gedaan. 
Het Comité  heeft  echter  opgemerkt  dat de betrekkelijk 
gunstige  ontwikkeling  van  de netto-uitbetalingen  voor 
een groot  deel  is toe  te schrijven  aan  de toeneming 
van de ongebruikte  kredietopeningen  (residui  passivi) 
die reeds  een al te grote  omvang  had  aangenomen.  De 
laatste  zouden  op een uit conjunctuurpolitiek  oogpunt 
ongewenst  ogenblik  kunnen  worden  omgezet  in effec-
tieve  uitgaven  en aldus  een  gevaar  vormen  voor  het 
economisch  evenwicht  in de eerstkomende  jaren.  Het 
ware  dus  wenselijk  een  nieuwe  toeneming  van  de 
ongebruikte  kredietopeningen  intensief  tegen  te gaan. 
Naar  het  oordeel  van  het  Comité  moet  mede  bijzon-
dere aandacht  worden  gewijd  aan  de lagere  publiek-
rechtelijke  lichamen  en de organen  van  de sociale 
zekerheid;  sanering  van  hun  financiële  opzet  en 
beheer  lijkt  dringend  noodzakelijk. 
De monetaire  politiek  heeft  er met  succes  naar  ge-
streefd  het  bedrijfsleven  het  kredietvolume  ter  be-
schikking  te stellen  dat  voor  een  snelle,  doch  even-
wichtige  expansie  van  de produktie  volstrekt  nood-
zakelijk  is. Een  belangrijke  doelstelling  van  de mone-
taire  politiek  was  eveneens  de rentevoet  op lange  ter-
mijn  op een  betrekkelijk  laag  peil  te houden  ten einde 
de financiering  van  de investeringen  en de plaatsing 
van de nog  talrijke  openbare  emissies  te bevorderen. 
Terzelfder  tijd  was  de centrale  bank  in staat  haar 
controle  op het  kredietpotentieel  van  de banken  te 
versterken,  dank  zij een  beperking  van  hun  liquidi-
teitsmarges. 
Het Comité  heeft  geconstateerd  dat,  althans  op het 
gebied  van  de monetaire  politiek,  nu de essentiële 
voorwaarden  zijn  vervuld  om voldoende  snel  te kun-
nen optreden  tegen  een  eventuele  oververhitting  van 
de conjunctuur.  Het  heeft  voorts  met  voldoening  op-
gemerkt  dat het monetaire  beleid  is gericht  op beheer-
sing van  de cyclische  expansiefactoren  en stemt  in met 
de voortzetting  daarvan,  aangezien  in 1968  nog  be-
trekkelijk  belangrijke  prijsstijgingen  moeten  worden 
verwacht. 
Het Comité  is dan  ook  van  mening  dat de autoriteiten 
sterker  moeten  streven  naar  een  ten  aanzien  van  de 
prijzen  „neutrale"  inkomenspolitiek,  waardoor  even-
eens wordt  vermeden  dat  de ontwikkeling  van  de 
kosten  een  belemmering  vormt  voor  de groei  der  in-
vesteringen. 
Nederland 
De sedert  het  tweede  kwartaal  van  1966  aarzelende 
conjunctuurontwikkeling  hield  tot de lente  van  1967 
aan. In het tweede  kwartaal  zette  echter  een gunstiger 
ontwikkeling  van  de bedrijvigheid  in, hetgeen  vooral 
tot uiting  kwam  in een  toenemend  stijgingstempo  van de industriële  produktie.  De werkloosheid  is stabiel 
geworden  en beweegt  zich  op een  iets  lager  niveau 
dan het  in oktober/november  bereikte  hoogtepunt. 
Mede  door  de als  gevolg  van  de gunstige  weers-
gesteldheid  buitengewoon  goede  produktieresultaten 
in de landbouw  en de bouwnijverheid  vertoonde  het 
B.N.P.  een volumestijging  van  5,5 °/o (tegenover  2,5 °/o 
in 1966). 
De buitenlandse  vraag  vertoonde  een  betrekkelijk  le-
vendige  ontwikkeling,  vooral  dank  zij de goederen-
uitvoer,  welke  na enige  vertraging  in de eerste  maan-
den van  1967  een  zeer  krachtige  conjunctuurexpansie 
heeft  vertoond.  Voor  het  gehele  jaar  bedroeg  de vo-
lumestijging  7,5  % tegenover  6,5  °/o in 1966.  Het 
expansietempo  van  de binnenlandse  vraag  is eveneens 
toegenomen  en wel  van  3,5  % in 1966  tot 5 % in 
1967,  vooral  dank  zij een  aanzienlijke  reële  stijging 
van de  consumptieve  bestedingen  (5 °/o tegenover 
2,5 % in 1966),  terwijl  de stijging  van  de bruto-
investeringen  gelijk  bleef  aan  die van  1966. 
Dank  zij een  forse  stijging  van  de produktiviteit  en 
een vertraging  van  de loonstijging  is de druk  van  de 
loonkosten  afgenomen  en de stijging  van de consump-
tieprijzen  krachtig  vertraagd.  De  laatste  stegen  met 
3 °/o tegenover  6,2 % in 1966. 
Vooral  als gevolg  van  een  krachtig  herstel  — ten dele 
van incidentele  aard  — van  de invoer  aan  het  einde 
van het  jaar  bleef  de verbetering  van  de lopende  re-
kening  van  de betalingsbalans  achter  bij de ramingen. 
Zij sloot  met  een  tekort  van  355  miljoen  gulden 
tegenover  686  miljoen  gulden  in 1966.  Hoewel  de 
netto-uitvoer  van  lang  kapitaal  meer  dan  gecompen-
seerd  werd,  met  name  door  de uit het buitenland  af-
komstige  niet-geregistreerde  handelskredieten,  sloot 
de globale  betalingsbalans  met  een  gering  tekort  van 
76 miljoen  gulden,  hetgeen  tot uiting  kwam  in een 
toeneming  van  de netto  monetaire  goud-  en deviezen-
reserves  met  839  miljoen  gulden,  een  verslechtering 
van het nettodeviezenbezit  van  de handelsbanken  van 
693 miljoen  gulden  en een vermindering  van  de netto-
positie  bij het I.M.F.  van  222  miljoen  gulden. 
Het Monetair  Comité  heeft  op de vergadering  van 
18 en 19 maart  1968  de monetaire  en financiële  situa-
tie van  Nederland  besproken  en geconstateerd  dat de 
conjunctuurpolitiek  in 1967  soepel  werd  aangepast 
aan de ontwikkeling  van  de economische  situatie.  De 
kredietrestrictie,  welke  reeds  in maart  was  versoepeld, 
werd  in juni  opgeheven,  hetgeen  heeft  geleid  tot in 
hoog  tempo  stijgende  bankkredieten.  Op  het  gebied 
van de budgetpolitiek  kan  de stijging  van  het  begro-
tingstekort  van  de staat  tussen  1966  en 1967  onder 
meer  worden  verklaard  door  de lagere  belasting-
oprengsten  als gevolg  van de conjunctuurontwikkeling 
en de kosten  van  bestrijding  der regionale  werkloos-
heid.  De  financiering  van  het  tekort  van  de staat 
geschiedde  voor  een  deel  met  monetaire  middelen, 
terwijl  consolidatie  van  de vlottende  schuld  der  ge-
meenten  niet  wenselijk  werd  geacht. 
Nr. C 79/10 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 12. 8. 68 
Het Comité  heeft  kennis  genomen  van  het voornemen 
van de Nederlandse  autoriteiten  om  in 1968  geen 
maatregelen  te treffen  waardoor  een  stijging  van  de 
totale  vraag  kan  worden  veroorzaakt.  Het  is van  me-
ning  dat  dit economisch  beleid  volkomen  is gerecht 
vaardigd,  gezien  de tendens  van  de Nederlandse  eco-
nomie  naar  een  normaal  economisch  groeitempo. 
Bovendien  doen  zich,  wegens  de verslechtering  van 
de dienstenbalans,  zowel  conjuncturele  als structurele 
problemen  voor  met  betrekking  tot de betalingsbalans. 
Een juiste  dosering  van  de verschillende  instrumenten 
van de economische  politiek  en vooral  van  de mone-
taire  en budgettaire  politiek  is in het bijzonder  vereist 
gezien  het  door  de overheid  gevoerde  vrijere  loon-
beleid,  zij het  met  bepaalde  mogelijkheden  tot  in-
grijpen.  Bij het georganiseerd  overleg  over  de vernieu-
wing  van  bepaalde  collectieve  arbeidsovereenkomsten 
in het eerste  kwartaal  van  1968  zou  namelijk  de loon-
stijging  de raming  van  het  Centraal  Planbureau  aan-
zienlijk  kunnen  overschrijden^  Indien  het  stijgings-
tempo  van  de produktiviteit  belangrijk  beneden  het 
loonstijgingstempo  blijft,  zal de prijsstijging  opnieuw 
gaan  toenemen  en het  externe  evenwicht  in gevaar 
kunnen  brengen.  In dit  verband  heeft  het  Comité 
waardering  voor  het streven  van  de Nederlandse  auto-
riteiten  tot aanpassing  van  de inkomenspolitiek  aan 
de eisen  van  de economische  situatie.  Gezien  even-
wel de buitengewone  gevoeligheid  van  d'e  Neder-
landse  conjunctuur  voor  de omstandigheden  op de 
wereldmarkt  is een  grote  mate  van  waakzaamheid  op 
het gebied  van  de ontwikkeling  van  de loonkosten 
geboden. 
Overigens  heeft  het Comité  gewezen  op de grote  be-
tekenis  van  een  juiste  politiek  der  openbare  financiën. 
Volgens  de ontwerp-begroting  van  1968  zal het tekort 
even  groot  zijn  als het werkelijke  tekort  van  1967,  ter-
wijl de overheidsbesparingen  op tamelijk  hoog  niveau 
zullen  worden  gehandhaafd.  Daar  het echter  mogelijk 
is dat dit doel  niet  wordt  bereikt,  zal ter voorkoming 
van een  verslechtering  op dit gebied  krachtig  moeten 
worden  opgetreden.  De Commissie  heeft  te dien  aan-
zien nota  genomen  van  het voornemen  van  de Neder-
landse  autoriteiten  te vermijden  dat  de begrotingsuit-
gaven  in 1968  de oorspronkelijke  ramingen  overschrij-
den, hetgeen  in de voorgaande  jaren  het  geval  is ge-
weest.  Tenslotte  is het Comité  van  mening  dat finan-
ciering  van  een  deel  van  het  begrotingstekort  met 
monetaire  middelen  in 1968  nog  gerechtvaardigd  lijkt 
voor  zover  het conjunctuurbeloop  dit toelaat. 
België 
De economische  expansie  is in België  in 1967  betrek-
kelijk  traag  gebleven.  Dat  het  reële  bruto  nationaal 
produkt  is gestegen  in een  tempo  dat  vergelijkbaar  is 
met dat  van  het  voorafgaande  jaar  (2,7  °/o),  is vooral 
te danken  aan  de bijzonder  gunstige  oogsten  en de 
doelbewuste  interventie  van  de overheidssector,  met name  in de vorm  van  een  duidelijke  toeneming  van 
de overheidswerken.  De  particuliere  consumptieve 
vraag  is namelijk  aarzelend  gebleven  en naar  volume 
slechts  met  2,5  % toegenomen  tegenover  2,9%  in 
1966.  Verder  toonde  de toeneming  van  de bedrijfs-
investeringen  in vaste  activa  en van  de woningbouw-
investeringen  een  duidelijke  verzwakking. 
Het resultaat  van  een  en ander  was  een  enigszins  ver-
minderde  bezetting  van  de  beschikbare  industriële 
produktiecapaciteit,  terwijl  de werkloosheid  steeg. 
De stijging  van  de detailhandelsprijzen  die  in het 
eerste  halfjaar  tijdelijk  werd  geaccentueerd,  met  name 
door  de versoepeling  van  de afremmings-maatregelen 
die tevoren  door  de overheden  wafen  genomen,  be-
reikte  over  het  gehele  jaar  2,8 % tegenover  4,2  % in 
1966.  De loonkosten  die  aanvankelijk  hun  stijging  in 
het bestaande  tempo  hadden  voortgezet,  vertoonden 
in het  verdere  verloop  van  het  jaar  een  geleidelijke 
vertraging. 
De stabilisatie  van  de goedereninvoer,  toe te schrijven 
aan de conjuncturele  ontwikkeling,  verklaart  de aan-
zienlijke  verbetering  van  de handelsbalans  van  de 
B.L.E.U.  in 1967  ondanks  de matige  expansie  van  de 
uitvoer.  Het  overschot  op de lopende  rekening  van  de 
betalingsbalans  was  bijna  11 miljard  Bfr.,  zulks  ver-
geleken  met  een  tekort  van  bijna  5 miljard  Bfr.  in 
1966.  Voorts  stelde  de snelle  toeneming  van  de parti-
culiere  kapitaalinvoer,  in het bijzonder  het gevolg  van 
de rechtstreekse  investeringen  door  het buitenland,  in 
staat  tot compensatie  van  de aanzienlijke  toeneming 
van de netto-uitvoer  als gevolg  van  een  gedeeltelijke 
aflossing  van  haar  buitenlandse  schuld  door  de over-
heid.  De totale  betalingsbalans  van  de B.L.E.U.  ver-
toonde  tenslotte  een  overschot  van  13,3  miljard  Bfr. 
Daar  tegenover  stonden  een  toeneming  van  de offi-
ciële  nettodeviezenreserves  met  12,4  miljard  Bfr., 
inclusief  een  vermindering  van  de nettopositie  bij het 
I.M.F.  van  2 miljard  Bfr.,  en een  toeneming  met  0,9 
miljard  Bfr.  van  de buitenlandse  rekening-courant-
saldo's  van  de handelsbanken  en de geherdisconteerde 
commerciële  schuldvorderingen  op het  buitenland. 
Ter bereiking  van  een  herstel  van  de economische 
expansie  hebben  de monetaire  autoriteiten  in de loop 
van 1967  een  reeks  maatregelen  genomen.  Zo werd 
bij herhaling  het  disconto  verlaagd,  terwijl  tal van 
kredietbeperkingen  werden  weggenomen  en de moge-
lijkheid  werd  geschapen  van  een  gedeeltelijke  finan-
ciering  van  de openbare  werken  met  middelen  van  de 
geldmarkt.  Gezien  de rentevoet  in het buitenland  zijn 
de effecten  van  dit beleid  op de kosten  van  het  lang-
lopend  krediet  evenwel  beperkt  gebleven.  Teneinde 
voorts  het op gang  gekomen  herstel  van  de bedrijvig-
heid zeker  te stellen  hebben  de Belgische  autoriteiten 
in januari  1968  een  aantal  aanvullende  maatregelen 
van diverse  aard  aanvaard  die  kwantitatief  van  de 
orde  van  grootte  van  4 miljard  Bfr.  waren  en met 
name  gericht  zijn  op vergroting  van  de overheids-
investering  en  ontwikkeling  van  de  particuliere 
bouwactiviteit. 
12. 8. 68 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 79/11 
Tijdens  het onderzoek  van  de monetaire  en financiële 
situatie  van  België  in februari  1968  heeft  het Mone-
tair Comité  gewezen  op de noodzaak  het structurele 
doel van  sanering  van  de overheidsfinanciën  in het 
oog te blijven  houden,  hoewel  door  geschikte  bud-
gettaire  maatregelen  verzekerd  moet  worden  dat  het 
herstel  van  de economische  bedrijvigheid  bevredigen-
de afmetingen  aanneemt. 
Het Monetair  Comité  deelt  de mening  van  de Bel-
gische  autoriteiten  dat  het  herstel  van  de expansie, 
dat normaliter  vergezeld  moet  gaan  van  een afneming 
van het  overschot  op  de betalingsbalans,  op  het 
huidige  tijdstip  het  allereerste  doel  vormt  van  het 
economische  beleid.  Het  samenstel  van  de genomen 
maatregelen  mag  in overeenstemming  worden  geacht 
met het  nagestreefde  doel.  Indien  echter  het herstel 
der bedrijvigheid  in de eerstkomende  maanden  te 
langzaam  mocht  verlopen  om  de bezetting  van  alle 
beschikbare  produktiecapaciteiten  te verzekeren,  dan 
dienen  de autoriteiten  de wenselijkheid  te onder-
zoeken  van  de aanvullende  maatregelen  van  tijdelijk 
en omkeerbaar  karakter  met  het oog  op het stimule-
ren van  de binnenlandse  vraag,  zonder  daardoor 
echter  een  opwaartse  druk  te doen  ontstaan  op prij-
zen en kosten. 
Tenslotte  heeft  het Comité  geconstateerd  dat  de in 
het kader  van  de wet  van  31 maart  1967  aanvaarde 
maatregelen  inzake  de „speciale  bevoegdheden",  die 
gericht  zijn  op vergroting  van  de souplesse  van  de 
kapitaalmarkten,  tot  een  aanmerkelijke  verbetering 
van de financieringsvoorwaarden  van  de investerin-
gen bijdragen  en dus  tot  aanwakkering  van  het 
economische  herstel.  Nieuwe  voortgang  op dit terrein 
zou ongetwijfeld  kunnen  worden  bereikt  in het kader 
van een  nog  krachtiger  bevorderen  van  de vorming 
van risicodragend  kapitaal. 
Groothertogdom  Luxemburg 
De economische  groei  van  Luxemburg  onderging  in 
1967  een lichte  verbetering.  Het  bruto  nationaal  pro-
dukt  tegen  constante  prijzen  is met  2 °/o gestegen 
tegenover  1 °/o in 1966.  Deze  ontwikkeling  is toe te 
schrijven  aan  een  licht  herstel  van  de buitenlandse 
vraag  naar  ijzer-  en staalproduktie  en aan  de uitbrei-ding van  de afzet  van  de nieuwe  industrieën.  Daar-
entegen  is de binnenlandse  vraag  gedaald,  met  name 
wegens  de duidelijke  afneming  van de investeringen  in 
vaste  activa  die  naar  volume  15 % geringer  waren 
dan in 1966. 
De aarzeling  die de conjuncturele  ontwikkeling  ken-
merkt  verklaart  de voortzetting  en zelfs  accentuering 
van het  ontspanningsproces  op de arbeidsmarkt.  De 
produktiekosten,  die  in de voorgaande  jaren  een 
stijgende  tendens  volgden,  hebben  zich  daarna  ge-
stabiliseerd,  vooral  na de vertraging  van  het stijgings-
tempo  der  lonen.  De stijging  van  het  prijspeil  heeft 
zich voortgezet,  doch  in een tempo  dat lager  was  dan 
in het  voorgaande  jaar  (2,2  % tegenover  3,3%  in 
1966);  hierin  komt  vooral  de zeer  grote  afhankelijk-
heid van  de Luxemburgse  markt  van  de buitenlandse 
ontwikkeling  van  de prijzen  van  duurzame  en niet-
duurzame  consumptiegoederen  tot uiting. 
Het Monetair  Comité  heeft  bij het onderzoek  van  de 
monetaire  en financiële  situatie  van  Luxemburg  in 
februari  laatstleden  met  voldoening  vastgesteld  dat 
de autoriteiten  streven  naar  sanering  van  de structuur 
van de overheidsuitgaven  door  vermindering  van  het 
stijgingspercentage  van  de lopende  uitgaven  en ver-
snelling  van  het  stijgingspercentage  van  de investe-
ringsbestedingen.  Het  blijft  daarom  niet  minder  ge-
wenst  dat de Luxemburgse  Regering,  zonder  de reali-
sering  van  het  structurele  doel  te verwaarlozen, 
streeft  naar  herstel  van  de binnenlandse  vraag,  met 
name  door  een  zo sterk  mogelijke  aanmoediging  van 
de aanvullende  investeringsprogramma's.  Wat  dit 
betreft  heeft  het Comité  geconstateerd  dat de fiscale 
hervorming,  die in 1968  in werking  is getreden,  reeds 
een niet  verwaarloosbare  anticyclische  invloed  uit-
oefent. 
De maatregelen  tot stimulering  van  de binnenlandse 
vraag  dreigen  evenwel  op hinderpalen  te stuiten  die 
verband  houden  met  de vraagstukken  van  financie-
ring waarvoor  de Luxemburgse  autoriteiten  zich  in 
1968  gesteld  zouden  kunnen  zien.  Enerzijds  zijn  aan 
een financiering  met  middelen  van  de Luxemburgse 
geldmarkt  of via een  vergroting  van  de schulden  aan 
het buitenland  grenzen  gesteld  en anderzijds  zou  een 
te groot  beroep  op de kapitaalmarkt  niet  nalaten  de 
dekking  van  de behoeften  van  de particuliere  sector 
moeilijker  en duurder  te maken. 
Nr. C 79/12 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 12. 8. 68 
BIJLAGE 
Lijst  van  leden  en plaatsvervangende  leden  van  het Monetair  Comité 
Voorzitter: 
Jonkheer  Mr.  E. van  Lennep Thesaurier-generaal  bij het ministerie  van  Financiën  (Den 
Haag) 
Vice-voorzitters: 
B. Clappier 
Dr. O. Emminger Sous-gouverneur  de la Banque  de France  (Parijs) 
Mitglied  des  Direktoriums  der  Deutschen  Bundesbank 
(Frankfurt  am Main) 
Leden: 
P. Bastian 
F. De Voghel Commissaire  du gouvernement  (Luxemburg) 
Vice-gouverneur  de  la Banque  Nationale  de  Belgique 
(Brussel) 
T. de Vries 
(tot 19.  4. 1968) Directeur  bij  het  directoraat-generaal  Economische  en 
financiële  zaken,  Commissie  van  de Europese  Gemeen-
schappen  (Brussel) 
M. D'Haeze Directeur-generaal  van  het  Bestuur  der  thesaurie  en de 
openbare  schuld,  ministerie  van  Financiën  (Brussel) 
Dr. R. Gocht 
(tot 28.  3. 1967) Ministerialdirektor,  Bundesministerium  für  Wirtschaft 
(Bonn) 
Dr. W. Hanemann 
(m.i.v.  6. 9. 1967) Ministerialdirigent,  Bundesministerium  für  Wirtschaft 
(Bonn) 
R. Larre 
(m.i.v.  30.  9. 1967) Directeur  du Trésor,  ministère  de Péconomie  et des  finan-
ces (Parijs) 
Mr. A. W. R. baron  Mackay 
(m.i.v.  24.  1. 1968) Directeur  der Nederlandsche  Bank  N.V.  (Amsterdam) 
Dott.  U. Mosca 
(m.i.v.  10.  5. 1967) 
Dott.  R. Ossola Directeur-generaal  Economische  en financiële  zaken,  Com-
missie  van  de Europese  Gemeenschappen  (Brussel) 
Consigliere  economico  della  Banca  d'Italia  (Rome) 
M. Perouse 
(tot 30. 9. 1967) Directeur  du Trésor,  ministère  de 1'économie  et des finan-
ces (Parijs) 
Prof.  G. Stammati Ragioniere  generale  dello  Stato  — Ministero  del  Tesoro 
(Rome) 
Mr. J. H. O. graaf  v. d. Bosch 
(tot 24.  1. 1968) Directeur  der  Nederlandsche  Bank  N.V.  (Amsterdam) 
R. Weber Membre  du comité  de direction  de la Caisse  d'épargne  de 
1'État  (Luxemburg) 
12. 8. 68 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 79/13 
Voorzitter  van  de plaatsvervangende  leden: 
Directeur  der Nederlandsche  Bank  N.V.  (Amsterdam) Mr. A. W. R. baron  Mackay 
(tot 24.  1. 1968) 
Prof.  J. Mertens  de Wilmars 
(m.i.v.  5. 2. 1968) Adviseur  van  de directie  van  de Nationale  bank  van  België 
(Brussel) 
Plaatsvervangende  leden: 
F. Boyer  de la Giroday 
Dott.  M. Cardinali 
(tot 3. 4. 1967) 
D. Deguen 
(m.i.v.  30.  9. 1967) 
Dott.  L. Fronzoni 
Dott.  D. Gagliardi 
(m.i.v.  12.  7. 1967) 
G. Jennemann 
H. Koch 
M. Meulemans 
C. Pierre-Brossolette 
(tot 30.  9. 1967) 
N. Rollmann 
Drs. A. Szasz 
(m.i.v.  24.  1. 1968) 
M. Schmit 
Dr. H. Steffe 
(tot 30.  9. 1967) 
Dr. D.M.  N. van  Wensveen Afdelingschef  bij het directoraat-generaal  Economische  en 
financiële  zaken,  Commissie  van  de Europese  Gemeen-
schappen  (Brussel) 
Ispettore  generale  delle  valute,  ministero  del  Commercio 
estero  (Rome) 
Directeur  adjoint  a la direction  du Trésor,  ministère  de 
Péconomie  et des  finances  (Parijs) 
Delegato  della  Banca  d'Italia  per il Benelux  (Brussel) 
Ispettore,  ministero  del commercio  estero  (Rome) 
Bankoberrat  — Deutsche  Bundesbank  (Frankfurt/Main) 
Directeur  général  des  études,  Banque  de France  (Parijs) 
Ministerie  van  Financiën  (Brussel) 
Directeur  adjoint  a la direction  du Trésor,  ministère  de 
Péconomie  et des  finances  (Parijs) 
Conseiller  de direction  de la Caisse  d'épargne  de 1'État 
(Luxemburg) 
Hoofd  van  de afdeling  Internationale  zaken  van  de Neder-
landsche  Bank  N.V.  (Amsterdam) 
Chef  du service  du budget  (Luxemburg) 
Directeur  bij  het  directoraat-generaal  Economische  en 
financiële  zaken,  Commissie  van  de Europese  Gemeen-
schappen  (Brussel) 
Hoofd  afdeling  Monetaire  zaken  bij de directie  Buiten-
lands  betalingsverkeer  van  het  ministerie  van  Financiën 
(Den  Haag) 
Dr. G. Willmann Bundesministerium  der  Finanzen  (Bonn) 
Secretariaat: 
R. de Kergorlay 
G. Lermen