Verslag over de activiteiten in het kader van het zesde, zevende en achtste Europese Ontwikkelingsfonds (EOF)

Verslag over de activiteiten in het kader van het zesde, zevende en achtste EOF(1)

INHOUD

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Tabel 1 - Besteding van de middelen van het zesde, zevende en achtste Europees Ontwikkelingsfonds (EOF) per 31 december 1999

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

HOOFDSTUK I - UITVOERING VAN HET ZESDE, ZEVENDE EN ACHTSTE EOF PER 31 DECEMBER 1999

Situatie aan het eind van het begrotingsjaar 1999

1. De Europese Ontwikkelingsfondsen (EOF's) zijn ontstaan uit internationale overeenkomsten(2) tussen de lidstaten van de Europese Unie en 71 staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan (ACS), en uit besluiten van de Raad betreffende de associatie van 24 landen en gebieden overzee (LGO). De Commissie is verantwoordelijk voor het beheer van de EOF's, afgezien van bepaalde financiële instrumenten waarvoor de Europese Investeringsbank (EIB) verantwoordelijk is(3).

2. In 1999 is de uitvoering van het zesde(4), zevende(5) en achtste(6) EOF gelijktijdig voortgezet, want hoewel zij in principe een looptijd van vijf jaar hebben, zijn hun kredieten onbeperkt besteedbaar(7). Pas als de Commissie van mening is dat de tenuitvoerlegging van een fonds nagenoeg is voltooid, draagt zij het saldo naar het volgende fonds over.

3. Tabel 1 geeft een overzicht van de besteding van het zesde, zevende en achtste EOF per 31 december 1999. De betalingen voor het begrotingsjaar 1999 bedragen 1275,4 miljoen euro; in 1998 was dit 1439,6 miljoen euro. De verplichtingen(8) belopen in 1999, na aftrek van de vrijgekomen kredieten, 2692,8 miljoen euro. In 1998 bedroegen ze 2296,3 miljoen euro.

4. Veertien jaar na de inwerkingtreding van het zesde EOF kwamen de betalingen daaruit op 89,2 % van de netto EOF-middelen. De toename in 1999 bedroeg niet meer dan 1,3 procentpunt. In dit tempo duurt het nog meer dan acht jaar voordat het zesde EOF is uitgeput. De vraag kan worden gesteld waarom een fonds dat in feite ten einde loopt, nog in stand gehouden moet worden. Ook het Comité ACS-EG laat zich in zijn verslag over 1998, dat is ingediend krachtens artikel 327 van de Overeenkomst van Lomé, in die zin uit.

5. De betalingen voor het zevende EOF beliepen aan het eind van het negende uitvoeringsjaar 69,1 %, een toename van 5,3 procent in 1999. Voor het zesde EOF bedroeg dat percentage 76,8 %. De betalingen voor het achtste EOF bedroegen aan het eind van het tweede uitvoeringsjaar 7,7 %, terwijl die voor het zevende EOF na hetzelfde tijdvak 9,8 % bedroegen.

6. Ondanks een sterker beroep op instrumenten voor snel uitkeerbare steun sinds het zevende EOF, daalt het uitvoeringstempo van de EOF's nog steeds. De talrijke conflicten waarmee sommige van deze landen te kampen hebben, zijn maar één oorzaak voor deze vertraging. De interne zwakte van de nationale instanties van de ACS-staten vormt een andere oorzaak, waarvoor de technische ondersteuning van het EOF geen soelaas biedt, zoals nog eens is vastgesteld tijdens controlebezoeken ter plaatse in 1999 (Oeganda, Tanzania, Senegal, Tsjaad, Kameroen...).

7. Op 4 november 1995 sloten de ACS-staten en de lidstaten van de Europese Unie op Mauritius een Overeenkomst tot wijziging van de Vierde Overeenkomst van Lomé. Overeengekomen werd dat van de aan het achtste EOF toegewezen middelen 292 miljoen euro afkomstig moest zijn uit eerdere EOF's (zie tabel 1). Dit besluit is echter geen afdoende oplossing voor het vraagstuk van de restbedragen van afgesloten EOF's(9). Per 31 december 1999 beliepen de restbedragen nog 243,7 miljoen euro, ofwel 45 % van de overgedragen middelen (zie tabel 2). Met het oog hierop zou opnieuw moeten worden bezien wat de zin is van artikel 7, lid 1, van het intern akkoord van 20 december 1995, dat bepaalt dat de overgebleven middelen worden aangewend totdat zij volledig zijn gebruikt, maar geen streefdatum noemt die als aansporing voor de nationale ordonnateurs van het EOF kan dienen. Toch had het Europees Parlement in zijn resolutie bij het kwijtingsbesluit voor 1995 de Commissie opgeroepen "om de kredieten voor nationale of regionale indicatieve programma's die tijdens een bepaalde periode na hun overdracht naar de volgende EOF's niet zijn besteed, opnieuw te bestemmen voor niet-programmeerbare steun".

8. Artikel 67, lid 2, van het financieel reglement van het achtste EOF bepaalt dat aan de jaarrekening een analyse van het financieel beheer voorafgaat. Deze analyse ontbreekt voor zowel 1999 als 1998. In haar jaarverslag over het begrotingsjaar 1998 en betreffende de uitvoering van de algemene begroting heeft de Rekenkamer erop gewezen dat de analyse voor de externe maatregelen zeer gebrekkig was(10). Het gaat dus om een gebied waar bijzondere inspanningen op informatiegebied geleverd moeten worden. De splitsing van het beheer van de EOF's tussen drie directoraten-generaal van de Commissie is niet vreemd aan de huidige situatie (DG Ontwikkeling, DG Begroting en SCR).

9. De presentatie van de EOF-balansen, die vervolgens worden opgenomen in het kwijtingsbesluit, zou grondig moeten worden gewijzigd om meer samenhang tussen de bijeengebrachte gegevens te garanderen. De passiefzijde zou de nettosituatie van de middelen (toewijzingen verminderd met de verrichte uitgaven) en de eventuele crediteuren moeten weergeven. Anderzijds zou de actiefzijde een overzicht moeten geven van de besteding van de overblijvende middelen en slechts de kasmiddelen en de debiteuren moeten bevatten.

Opmerkelijke feiten bij de uitvoering van de kredieten in de loop van het begrotingsjaar

Kredietbewegingen in het begrotingsjaar

10. De toegewezen subsidies aan het zesde EOF zijn verhoogd met 18,6 miljoen euro door overdrachten van kredieten voor speciale leningen (17,8 miljoen euro) en

Tabel 2 - Stand van de restbedragen van de per 31 december 1999 afgesloten EOF's

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

hulp aan vluchtelingen (0,8 miljoen euro). Deze twee bedragen vloeien voort uit in 1999 geannuleerde besluiten. Maar tijdens deze periode viel het nettoresultaat van de besluiten over de subsidies negatief uit (- 3,4 miljoen euro), wat duidelijk aangeeft dat er bij de reorganisatie van het beheer van de buitenlandse steun van de Commissie overwogen moet worden, het restbedrag van het zesde EOF na annulering van de saldi van beëindigde operaties naar een volgend EOF over te dragen.

11. Voor het zevende EOF heeft zich geen enkele kredietbeweging voorgedaan, behalve de inning van bankinteresten ter waarde van 23,7 miljoen euro (Stabex en administratieve kosten als bedoeld in artikel 9, lid 2, van het intern akkoord voor het zevende EOF(11)).

12. Voor het achtste EOF is een bedrag van 1250 miljoen euro opgenomen van de kredieten die bestemd zijn voor programmeerbare steun (subsidies), ten eerste om de structureleaanpassingsfaciliteit te verhogen met 250 miljoen euro(12) en voorts om een nieuw instrument te scheppen voor de landen met een zware schuldenlast (1000 miljoen euro). Van dit nieuwe instrument was tot 31 december 1999 nog geen gebruikgemaakt. Bij besluit van de ACS-EG-Raad van ministers(13) werden twee verschillende componenten ingevoerd: één ad 320 miljoen euro voor de uitstaande schuld jegens de Gemeenschap, en één ad 680 miljoen euro, die met name was bestemd "om de behoeften van de Afrikaanse Ontwikkelingsbank te dekken" door middel van een door de Wereldbank beheerd "trustfonds" (zie paragraaf 25).

Stabex achtste EOF

13. Artikel 2 van het intern akkoord van 20 december 1995 wijst aan het systeem voor de stabilisatie van de exportopbrengsten 1805,5 miljoen euro toe, die volgens artikel 191 van de Overeenkomst verdeeld zijn in een aantal gelijke jaarlijkse tranches, dat overeenkomt met het aantal jaren dat het financieel protocol van toepassing is. De bedoeling van dit systeem is elk jaar te beschikken over een minimale hoeveelheid kredieten, maar ook te garanderen dat deze kredieten ter beschikking zullen staan van het Stabex-instrument. Het financieel reglement van het achtste EOF (artikel 54) laat de lidstaten de keuze om hun bijdragen rechtstreeks te storten op een "speciale bankrekening voor het Stabex", of deze bijdrage om te zetten in een "openstaande schuldvordering die rente oplevert voor het systeem".

14. Op 31 december 1999, toen de Commissie door de automatismen van het systeem 1440 miljoen euro aan tranches had afgeroepen en 43,6 miljoen euro aan rente had geïnd, had zij toch slechts voor 302,9 miljoen euro aan overdrachtsrechten ten behoeve van de ACS-staten geconstateerd, die waren gestort tot een bedrag van 169,9 miljoen euro, hetgeen tot een theoretisch kassaldo leidt van 1313,7 miljoen euro. Volgens de financiële verantwoording van het EOF waren de effectieve kasmiddelen van Stabex óf gedeponeerd op de "speciale bankrekening" (109,8 miljoen euro), óf belegd in de vorm van obligaties (772,2 miljoen euro), óf door de lidstaten aangehouden in de vorm van openstaande vorderingen (594,4 miljoen euro), wat tot een totaal saldo leidt van 1476,4 miljoen euro. Het overschot aan kasmiddelen van 162,7 miljoen euro wordt veroorzaakt door verrichtingen voor het zevende EOF die nog moeten worden verevend.

15. Het systeem voor het kasbeheer van Stabex leidt er om conjuncturele redenen(14) toe dat een zeer omvangrijk deel van de middelen ongebruikt blijft, hetgeen in strijd is met de beginselen die gelden voor het beheer van de andere middelen van de Overeenkomsten van Lomé. Zonder de toewijzing van de Stabex-middelen opnieuw ter discussie te stellen is een correctie van de huidige kasoverschotten uitsluitend mogelijk door een besluit van de Raad op voorstel van de Commissie.

Vertragingen in de uitvoering van de programmeerbare steun

16. Uit de jaarrekening blijkt dat de vrijmaking van programmeerbare steun voor het zesde en zevende EOF vertragingen oploopt die in sommige gevallen de bedragen die aanvankelijk door de Commissie voor de betrokken staten gereserveerd zijn, op losse schroeven kunnen zetten. Voor het zesde EOF, dat normaliter al afgesloten zou moeten zijn, dienden tien landen eind 1999 betalingen in die lager zijn dan 80 % van het bedrag van hun indicatieve programma. Voor het zevende EOF bereiken de betalingen na negen jaar voor 29 landen nog geen 65 % van de programmeerbare middelen. Tabel 3 geeft een overzicht van de landen die tot allebei de groepen behoren.

Tabel 3 - Zesde en zevende EOF: landen met aanzienlijke vertraging bij de uitvoering van hun indicatieve programma's

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

17. Terwijl bij sommige landen met vertragingen onlusten de oorzaak zijn van de moeilijkheden bij de uitvoering, dient men zich bij andere landen af te vragen of zij tot een tijdige en weldoordachte mobilisatie van de fondsen die hun zijn toegewezen, in staat of bereid zijn. In dergelijke gevallen zou het aanbeveling verdienen de oorspronkelijke toewijzingsbesluiten van de Commissie opnieuw te beoordelen en deze met instemming van de betrokken staten aan te passen aan de hand van de dringende behoeften. In dit opzicht lijkt het mechanisme voor vrijmaking in twee tranches van de bedragen die zijn toegewezen aan de indicatieve programma's van het achtste EOF een betere oplossing voor het vermijden van de onnodige bevriezing van middelen.

HOOFDSTUK II - BETROUWBAARHEIDSVERKLARING VOOR DE EUROPESE ONTWIKKELINGSFONDSEN

Betrouwbaarheidsverklaring inzake het zesde, zevende en achtste Europese Ontwikkelingsfonds (EOF) voor het begrotingsjaar 1999

I. De Europese Rekenkamer ("de Rekenkamer") heeft de rekeningen van het zesde, zevende en achtste EOF voor het op 31 december 1999 afgesloten begrotingsjaar onderzocht. Deze rekeningen, die de financiële verantwoording en de jaarrekeningen omvatten(15), zijn onder verantwoordelijkheid van de Commissie te laat ingediend bij Mededeling COM(2000) 357 def. van 15 juni 2000, gericht aan het Europees Parlement, de Raad en de Rekenkamer. Krachtens het financieel reglement(16) dient de Rekenkamer aan het Parlement en de Raad een verklaring voor te leggen waarin de betrouwbaarheid van de rekeningen en de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen worden bevestigd.

II. De Rekenkamer heeft de controle overeenkomstig haar controlerichtlijnen verricht. Deze berusten op de algemeen aanvaarde internationale controlenormen, aangepast aan de EOF-context. De controle omvatte een reeks passende controleprocedures die ten doel hadden, de bewijsstukken met betrekking tot zowel de bedragen en de toelichtingen in de rekeningen als de wettigheid en de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen op basis van steekproeven te onderzoeken. Zij omvatte tevens een evaluatie van de boekhoudbeginselen en de voornaamste ramingen waarmee de beheersinstanties werken, en van de presentatie van de rekeningen. De controle verschafte de Rekenkamer een deugdelijke grondslag voor de navolgende verklaringen.

Betrouwbaarheid van de rekeningen

III. Behoudens de gevolgen van de in de punten a) en b) geschetste feiten is de Rekenkamer van oordeel dat de financiële verantwoording en de jaarrekeningen over het begrotingsjaar 1999 een getrouw beeld geven van de ontvangsten en de uitgaven van het zesde, zevende en achtste EOF voor het begrotingsjaar en van hun financiële situatie aan het eind van het jaar:

a) de omvang en de uitvoeringsgraad van de macrofinanciële (macro-economische) steun worden niet vermeld,

b) de staat van de verplichtingen beantwoordt niet aan de werkelijkheid en geeft geen betrouwbaar overzicht van de feitelijk beschikbare kredieten.

Wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen

IV. a) Bij de ontvangsten die in de rekeningen van het begrotingsjaar zijn opgenomen, heeft de Rekenkamer bij haar controle op het niveau van de Commissie geen fouten vastgesteld die materiële gevolgen hebben.

b) Bij de toewijzingen van het achtste EOF voor het begrotingsjaar heeft de Rekenkamer bij haar controle op het niveau van de Commissie geen fouten vastgesteld die materiële gevolgen hebben.

c) Bij de betalingsverplichtingen van het begrotingsjaar heeft de Rekenkamer bij haar controle op het niveau van de Commissie geen fouten vastgesteld die materiële gevolgen hebben.

d) Bij de gedelegeerde kredieten van het achtste EOF voor het begrotingsjaar heeft de Rekenkamer bij haar controle op het niveau van de Commissie geen fouten vastgesteld die materiële gevolgen hebben.

e) Bij de betalingen van het begrotingsjaar heeft de Rekenkamer bij haar controle op het niveau van de Commissie geen fouten vastgesteld die materiële gevolgen hebben.

f) Wat betreft de betalingen in de ACS-staten onder verantwoordelijkheid van de nationale en regionale ordonnateurs in het kader van bepaalde programma's of financiële instrumenten, blijkt zowel uit de financiële controles uit hoofde van financieringsovereenkomsten als uit die op verzoek van de internecontroledienst van de SCR dat niet-subsidiabele verrichtingen ten laste van de EOF's gebracht kunnen worden (zie de paragrafen 52 - 55).

g) Aangezien het gaat om macro-economische steun, is een strikte controle van de wettigheid en regelmatigheid op basis van een stelstelmatig onderzoek van de voorwaarden van de financieringsovereenkomsten niet zinvol (zie paragraaf 35).

Gelet op de hiervoor vermelde constateringen en onder voorbehoud van de resultaten van de controles op lokaal niveau van de verrichtingen die onder verantwoordelijkheid van de begunstigde autoriteiten hebben plaatsgevonden (zie punt f)), is de Rekenkamer van oordeel dat de verrichtingen die ten grondslag liggen aan de financiële verantwoording van het zesde, zevende en achtste EOF voor het op 31 december 1999 afgesloten begrotingsjaar, over het geheel genomen wettig en regelmatig zijn.

12 oktober 2000

Jan O. Karlsson

President

Europese Rekenkamer

12, rue Alcide De Gasperi, L-1615 Luxemburg

Toelichting bij de betrouwbaarheidsverklaring

Inleiding

18. De navolgende opmerkingen dienen te worden gelezen in samenhang met de verklaring over de betrouwbaarheid van de rekeningen van het zesde, zevende en achtste EOF en de wettigheid en de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen voor het begrotingsjaar 1999.

Reikwijdte van de controle

19. Het financieel reglement van toepassing op het achtste EOF schrijft voor dat behalve verplichtingen (besluiten) en betalingen, ook toewijzingen en gedelegeerde kredieten moeten worden geboekt. Voor het achtste EOF zijn de twee laatstgenoemde categorieën dus opgenomen in de betrouwbaarheidsverklaring(17).

20. Sommige opzettelijke onregelmatigheden die ten nadele van de EOF's zijn gepleegd, kunnen juist vanwege hun aard niet met behulp van traditionele controleprocedures aan het licht worden gebracht. De hoofdverantwoordelijkheid voor het voorkomen en opsporen van onregelmatigheden, alsook voor het bijbehorende onderzoek, berust bij de organen voor het beheer van de ontvangsten en uitgaven van de EOF's (nationale en regionale ordonnateurs, maar ook de hoofdordonnateur van het EOF). Het is niet zo dat de hier gemaakte opmerkingen in het algemeen overeenkomen met gevallen van fraude.

Beperking van de controlewerkzaamheden met betrekking tot de onderliggende verrichtingen

21. De Rekenkamer heeft de onderliggende verrichtingen gecontroleerd aan de hand van de documentatie die beschikbaar was bij de centrale diensten van de Commissie en, in voorkomend geval, bij haar delegaties in de ACS-staten. Er zijn in enkele gevallen ook controles ter plaatse verricht in vijf landen om na te gaan of de door de uiteindelijk begunstigden gedane uitgaven wettig en regelmatig waren. Voor bepaalde soorten betalingen met betrekking tot macro-economische steunmechanismen (Stabex en structurele-aanpassingsfaciliteit) bleven de controlewerkzaamheden beperkt tot de betalingen in euro van de Commissie aan de ACS-staat.

22. De Rekenkamer wil erop wijzen dat gezien de vele uitzonderingsmogelijkheden het juridische kader van de EOF's zich moeilijk leent voor scherpe controle op het nakomen van de normen. Dit kader blijft vaak indicatief, hetgeen de reikwijdte van de controles naar de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen aanzienlijk beperkt.

Betrouwbaarheid van de rekeningen

23. Voor de rekeningen wordt een verklaring met beperking afgegeven wegens de in de paragrafen 25 - 33 vermelde opmerkingen.

Ontvangsten

24. De jaarlijks voor Stabex afgeroepen tranches die de lidstaten op hun verzoek ter beschikking worden gesteld, zijn volgens artikel 54 van het financieel reglement voor het achtste EOF rentedragend. Terwijl het financieel reglement in bijlage II bepaalt dat het om samengestelde interest gaat, heeft de Commissie in 1999 enkelvoudige interest berekend. De in 1999 op die manier misgelopen rente bedraagt circa 0,5 miljoen euro. Verder is interest ter waarde van 0,94 miljoen euro niet ten laste van de lidstaten gebracht.

Stand van uitvoering van de macro-economische steun

25. De begrotingssteun heeft een steeds groter aandeel in de instrumenten voor snel uitkeerbare steun van de EOF's. Deze steun, die een geheel eigen logica kent, komt niet goed naar voren uit de eindejaarsrekeningen van de EOF's, want hij is afkomstig uit verschillende financiële instrumenten waarvan sommige programmeerbaar zijn en andere niet. Zo is deze steun per 31 december 1999 verleend op basis van de structureleaanpassingsfaciliteit, Stabex, en nationale en regionale indicatieve programma's. Verder vormt de instelling eind 1999 van een nieuw instrument voor de arme landen met een zware schuldenlast voortaan een aanvullende bron voor macro-economische steun die volgens nieuwe regels wordt verleend. Binnen de indicatieve programma's wordt sommige steun voorgesteld als een aanvulling op de structureleaanpassingsfaciliteit, terwijl andere hulp de vorm van volwaardige projecten aanneemt. In tabel 4 is een poging gedaan een overzicht te geven van de directe en indirecte begrotingssteun die verleend wordt op grond van de verschillende financiële instrumenten van het zevende en achtste EOF.

Tabel 4 - Macro-economische steun, verleend in het kader van het zevende en achtste EOF (besluiten)

Situatie per 31 december 1999

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

26. Terwijl er in het verleden een direct verband bestond tussen de financiële instrumenten en de verleende vormen van hulp, is dit thans niet meer het geval en het zou wenselijk zijn als de financiële verantwoording of de analyse van het financieel beheer (zie paragraaf 8) een precieze aanwijzing van deze steun gaf.

27. Aangezien het om macro-economische hulp gaat, komen de in de rekeningen van de EOF's genoemde bedragen overeen met de en bloc aan de begunstigde landen gedane overmakingen. Om een indruk te krijgen van de werkelijke uitvoering van deze hulp, zou uit een toelichting moeten blijken welke bedragen aan het eind van het begrotingsjaar nog niet zijn gemobiliseerd. Tijdens controlebezoeken in 1999 aan de ACS-staten is immers vastgesteld dat sommige Stabex-overdrachten voor de jaren na 1990 nog steeds niet gemobiliseerd waren zonder dat de rekeningen van het EOF de aandacht vestigden op de geconstateerde moeilijkheden. Dit was het geval in Oeganda (80 miljoen euro), Tanzania (18 miljoen euro) en Kameroen (45 miljoen euro).

Stand van de betalingsverplichtingen

28. Sinds juni 1998 bevatten de financieringsovereenkomsten van de EOF's een uiterste termijn voor de aanvang. Als de uitvoering van de overeenkomsten op die datum nog niet is begonnen, gelden zij niet meer en dient de Commissie nieuwe besluiten te nemen voor de gehandhaafde operaties. In het systeem voor boekhoudkundig beheer van het EOF kunnen deze besluiten niet achterhaald worden. Zodoende kan het bedrag van de betrokken verplichtingen uitsluitend worden vastgesteld door het uitpluizen van duizenden verrichtingen.

29. Artikel 291, lid 1, van de Vierde ACS-EG-overeenkomst van Lomé verlangt dat de financieringsovereenkomsten binnen 60 dagen na het besluit van de Commissie gesloten worden. Op 5 maart 1999 heeft de Commissie een besluit genomen voor vier voorstellen tot het aangaan van verplichtingen ter waarde van 79,5 miljoen euro. Een jaar later was er nog geen één financieringsovereenkomst gesloten. Verder is een besluit van de Commissie van 21 december 1999 ter waarde van 55 miljoen euro niet uitgemond in enige financieringsovereenkomst omdat het project opgeschort is. De desbetreffende betalingsverplichtingen dienen als voorbarig te worden beschouwd.

30. In bijlage 3.1.1 van de jaarrekening presenteert de Commissie een analyse van de verplichtingen waarvoor de rekeningen sinds meer dan 18 maanden geen mutaties vertonen (72,5 miljoen euro voor het zesde EOF en 326,9 miljoen euro voor het zevende EOF), waarvan 52,5 miljoen euro voor acties die door de EIB krachtens een mandaat worden beheerd.

31. De Commissie heeft vastgesteld dat van de sluimerende verplichtingen 53,1 miljoen euro moet worden vrijgemaakt (23,8 miljoen euro voor het zesde EOF en 29,3 miljoen euro voor het zevende EOF). De Commissie heeft hiertoe de primaire betalingsverplichtingen onderzocht waarbij zich in de afgelopen 18 maanden geen mutaties voordeden. Deze inventarisatie is niet toereikend voor de beoordeling van de werkelijke omvang van de sluimerende verplichtingen. Sommige van de in uitvoering zijnde primaire betalingsverplichtingen zijn immers gedelegeerde kredieten waar niets mee gebeurt (secundaire betalingsverplichtingen). De Commissie zou deze stelselmatig moeten onderzoeken alvorens over te gaan tot de overdracht van de restbedragen van de in uitvoering zijnde EOF's naar het negende EOF.

32. Er zijn Stabex-transfers (103,8 miljoen euro ten behoeve van Soedan) krachtens het zevende EOF, die nog opgenomen zijn in de af te wikkelen betalingsverplichtingen, ondanks de opschorting van de werkzaamheden door de Commissie. Haar in juni 1999 begonnen actie om goedkeuring van de nationale ordonnateur te verkrijgen voor afsluiting van de betrokken projecten was in juni 2000 nog steeds niet afgerond, zodat de bedragen geblokkeerd bleven.

33. In bijlage 3.1.2 van de jaarrekening wijst de Commissie erop dat van de 6774 miljoen euro aan nog af te wikkelen verplichtingen van de EOF's (d.w.z. financieringsbesluiten waarvoor nog geen betalingen hebben plaatsgehad) naar verwachting 1230 miljoen euro (18,1 %) wel niet zal worden betaald. Dit bedrag bestaat hoofdzakelijk uit reserves voor onvoorzien die werden aangelegd toen de verplichtingen werden aangegaan. Deze reserves groeien gestaag en zijn gestegen van 530 miljoen euro in 1996 tot 640 miljoen euro in 1997, en daarna van 1057 miljoen euro in 1998 tot 1230 miljoen euro in 1999.

Wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen

34. De gedetailleerde opmerkingen die zijn geformuleerd naar aanleiding van de controle van de onderliggende verrichtingen en die geen materiële gevolgen hebben voor de betrouwbaarheidsverklaring zijn bij de Commissie onder de aandacht gebracht in het kader van de met haar overeengekomen controleprocedures. Deze opmerkingen betreffen voornamelijk rekenfouten, het stellen van garanties, het overleggen van bewijsstukken en de benutting van de ontstane marges bij verrichtingen die onder het beheer van de EIB vallen.

35. Ten aanzien van macro-economische steun (zie tabel 4) en met name steun aan programma's voor structurele aanpassing is de vrijgave van de steuntranches voor de begunstigde landen geregeld in financieringsovereenkomsten die de voorwaarden bevatten die vóór de vrijmaking van de gelden moeten worden vervuld. De Commissie gebruikt deze voorwaarden als een politiek instrument om de begunstigde regeringen aan te zetten tot de invoering van de overeengekomen hervormingen. Aangezien de steun voor structurele aanpassing deel uitmaakt van een gezamenlijke actie van financiers kan er slechts één programma per land zijn. Soms heeft de Commissie dan ook afwijkingen toegestaan van bepaalde voorwaarden van de financieringsovereenkomsten en steuntranches vrijgemaakt op grond van een algehele beoordeling van de situatie in het begunstigde land. In deze context is een strikte controle van de wettigheid en regelmatigheid op basis van een stelselmatig onderzoek van elke voorwaarde van de financieringsovereenkomsten niet zinvol. Het gaat er dan immers niet meer om, te zien of een situatie voldoet aan een vooraf vastgestelde norm, maar te beoordelen of het programma moet worden voortgezet.

HOOFDSTUK III - FOLLOW-UP VAN EERDERE OPMERKINGEN

Inleiding

36. Op 28 juli 1999 heeft de Commissie de hoofdordonnateur benoemd van het op 1 juni 1998(18) in werking getreden achtste EOF. De benoeming is geschied met terugwerkende kracht. Bijgevolg zijn alle maatregelen die in 1999 zijn getroffen in de functie-uitoefening van de hoofdordonnateur of de eventuele gedelegeerden, gedekt door een formele machtiging.

37. Artikel 74, lid 5, van het financieel reglement verlangt dat de Commissie verslag doet van de maatregelen die zij heeft genomen om gevolg te geven aan de opmerkingen in de kwijtingsbesluiten. Over de laatste twee jaren waarvoor kwijting is verleend (1996 en 1997) heeft zij een dergelijk verslag niet ingediend. Zonder deze verslagen is het moeilijk vast te stellen wat voor effect de aanbevelingen van de begrotingsautoriteit hebben gehad. De laatste jaren zou het met name nuttig zijn geweest informatie te krijgen over het door de Commissie gevoerde beleid om te bepalen welke delegaties in de ACS-landen vanuit operationeel oogpunt noodzakelijk zijn (kwijting 1995) of over de geplande maatregelen om de rampzalige gevolgen op te heffen van de clausules voor vaste wisselkoersen bij bepaalde EOF-opdrachten (kwijting 1996).

Mechanisme ter voorkoming van bevriezing van onbestede kredieten van eerdere EOF's

38. In haar jaarverslag over het begrotingsjaar 1997(19) heeft de Rekenkamer gewezen op de noodzaak een mechanisme in te voeren waarmee kan worden voorkomen dat uit eerdere EOF's naar het achtste EOF overgedragen kredieten onbesteed blijven (zie paragraaf 7).

39. In het kader van het financieel protocol bij de nieuwe "Partnerschapsovereenkomst tussen de staten in Afrika, het Caribische gebied en de Stille Oceaan (ACS) en de Europese Gemeenschap en haar lidstaten" stelt de Commissie voor om alle resterende saldi van eerdere EOF's, alsmede alle bedragen die moeten worden vrijgemaakt uit lopende projecten, over te dragen naar het negende EOF. Met het oog op dit streven dienen de delegaties van de Commissie in het bijzonder aandacht te schenken aan de annulering van sluimerende verplichtingen van het zesde en zevende EOF (zie paragraaf 10).

Informatie over de levensvatbaarheid van operaties gefinancierd met risicodragend kapitaal

40. Eveneens in het jaarverslag over het begrotingsjaar 1997(20) heeft de Rekenkamer de invoering aanbevolen van een systeem ter beoordeling van niet alleen de levensvatbaarheid van operaties waarvoor risicodragend kapitaal is verstrekt dat wordt beheerd door de EIB, maar ook de feitelijke bijdrage van deze operaties aan de economische en sociale ontwikkeling van de ACS-staten.

41. Hoewel de Commissie heeft toegezegd, de aanbeveling van de Rekenkamer te volgen, is het evaluatiesysteem in kwestie nog niet ingevoerd. De Commissie voert hiertoe als reden aan dat de beoordeling van risicodragend kapitaal niet haar prioriteit is, nu de EIB staande houdt dat zij die taak dient te verrichten en dit te zijner tijd ook zal doen.

42. Beoordelingen achteraf zouden des te nuttiger zijn geweest daar het de bedoeling is de verrichtingen met risicodragend kapitaal en rentesubsidies te vervangen door een nieuwe "Investeringsfaciliteit" in het kader van de nieuwe "partnerschapsovereenkomst", genoemd in paragraaf 39.

Motivering door de nationale ordonnateurs van de aanvragen tot betaling in een andere dan de plaatselijke munteenheid

43. In haar jaarverslag over het begrotingsjaar 1998(21) heeft de Rekenkamer een opmerking herhaald uit haar jaarverslag over het begrotingsjaar 1996(22) over het feit dat het deel van overeenkomsten inzake werken dat in vreemde valuta kon worden betaald, slechts zelden gerechtvaardigd was. De Commissie merkt thans op dat zij de nationale en regionale ordonnateurs eraan heeft herinnerd ervoor te zorgen dat elk verzoek om betaling van contracten in een vreemde valuta deugdelijk wordt gemotiveerd. Er zijn echter geen aanwijzingen dat dergelijke herinneringen zijn verstuurd.

44. Uit een steekproef van opdrachten blijkt dat de situatie in de praktijk aan het verbeteren is. De Commissie zou voortaan echter offertes moeten weigeren waarin de inschrijver het verzoek om betaling in een Europese valuta niet voor elk van de uitgavenposten van de opdracht kan motiveren (bijvoorbeeld salarissen van personeel in het buitenland, geïmporteerd materiaal, geïmporteerde uitrusting, financiële kosten en winstmarge).

Toepassing van de fiscale en douaneregelingen op opdrachten voor werken in de context van de Lomé-overeenkomsten

45. De Rekenkamer sprak zich uit voor een verbetering van de informatie over de fiscale en douaneregelingen van de ACS-staten om de aanbiedingen van de inschrijvers beter af te stemmen op de regelgeving van het begunstigde land(23). De Commissie heeft niet kunnen aantonen dat er voor dit vraagstuk een follow-up heeft plaatsgevonden.

HOOFDSTUK IV - OVERIGE OPMERKINGEN

Hoge controle-instanties van de ACS-staten

46. In de meeste ACS-staten bestaan hoge controle-instanties die belast zijn met het onderzoek van de ontvangsten en uitgaven van de staat. De Lomé-overeenkomsten hebben hun, anders dan aan de overheidsdiensten, geen nauwkeurige rol toegekend in het kader van de door de EOF gefinancierde acties. Bij recente controles ter plaatse hebben verscheidene van deze instanties de wens te kennen gegeven, een rol toebedeeld te krijgen bij de controle op de uitvoering van de EOF's.

47. Aangezien het hierbij gaat om goed beheer van overheidsaangelegenheden, zou de Commissie moeten bekijken hoe en op welke voorwaarden deze nationale controle-instanties een rol kunnen spelen, met name als de EOF-subsidies in de vorm van rechtstreekse begrotingssteun aan de begunstigde landen worden overgemaakt(24). Het betrekken van deze controle-instanties bij de uitvoering van de EOF's zou ook bijdragen aan de institutionele versterking van de betrokken landen, alsook aan het proces van ontwikkeling van democratische praktijken in de overheidssector, zoals de Vierde Lomé-overeenkomst (herzien artikel 5) voorstaat. Om een dergelijke bijdrage mogelijk te maken, is het wellicht aan te raden om deze instanties in sommige landen technisch te ondersteunen(25).

Contracten voor de uitvoering van werken

48. De regelgeving die geldt voor contracten voor werken van het EOF omvat een geheel van procedures om de toepassing van de beginselen van goed financieel beheer te waarborgen. Toch bestaat er een geducht risico dat deze beginselen worden ondermijnd wanneer de Commissie zich belast met verzoeken tot schadevergoeding die contractanten hebben ingediend en die in der minne zijn gehonoreerd met instemming van de autoriteiten van het begunstigde land.

49. Hoewel de ingenieursbureaus die belast zijn met het toezicht op de werken dergelijke schadevergoedingen attesteren, dient ook de Commissie de gegrondheid ervan zorgvuldig te onderzoeken. Uit de in paragraaf 50 vermelde controles die de Rekenkamer op operaties uit 1999 heeft verricht is gebleken dat de elementen die de basis vormen van aanvullende rekeningen moeilijk te verifiëren zijn en op een subtiele interpretatie van de contractvoorwaarden berusten. De uiteindelijk betaalde bedragen worden dan ook vaak forfaitair vastgesteld na onderhandelingen tussen de contractant, de opdrachtgever, de ingenieur en de Commissie.

50. Zo zijn op Madagaskar aanvullende betalingen van 730000 euro gedaan voor werken zonder dat getracht is de contractuele partijen hun verantwoordelijkheid te laten nemen. In Tsjaad heeft de Commissie een protocol van overeenkomst geaccepteerd inzake extra betalingen ad 422000 euro, terwijl de gegrondheid van een deel van deze betalingen niet kon worden geverifieerd en de rest in tegenspraak was met de aanwijzingen van het speciaal bestek van de opdracht. In Malawi heeft een ondernemer voor openbare werken een verzoek ingediend voor een aanvullend bedrag van 7,7 miljoen euro, circa 40 % van de aanvankelijke contractsom voor de aanleg van een weg. Er is een technische expertise nodig om vast te stellen of de aanvraag, waarvan talrijke aspecten twijfelachtig lijken, gegrond is.

51. De delegaties van de Commissie wijzen erop dat zij vaak gedwongen zijn dit soort situaties te aanvaarden omdat de contractant anders zijn contract verbreekt. De Rekenkamer meent dat een dergelijke houding ontoelaatbaar is en dat de Commissie voor de verzoeken om aanvullende betalingen van de contractanten een gedragscode moet vaststellen. Deze gedragscode zou voor de delegaties duidelijk moeten vastleggen onder welke omstandigheden zij niet moeten aarzelen een rechtsgeding aan te spannen in geval van kennelijk misbruik door de contractanten.

Door de Commissie in 1999 verrichte controles

52. De SCR, die sinds eind 1997(26) geleidelijk is ingevoerd, heeft een internecontroledienst opgezet die in de loop van het volgende begrotingsjaar operationeel is geworden. Deze dienst verricht rechtstreeks en met eigen personeel een beperkt aantal controles van alle EOF-programma's. Hij is ook belast met de organisatie van en het toezicht op controles die hij aan particuliere accountantskantoren toevertrouwt. In 1999 is 1,17 miljoen euro, opgenomen van de financiële interest van het EOF, besteed aan de uitvoering van 25 controles: negen financiële en tien operationele controles en zes controles van overheidsfinanciën met betrekking tot programma's voor rechtstreekse begrotingssteun.

53. Tal van deze controles hebben onrechtmatige uitgaven aan het licht gebracht, die in hoofdzaak te wijten zijn aan gebreken in de aanbestedingsprocedures of aan ontbrekende bewijsstukken, en die aanleiding zouden moeten geven tot terugvordering van ten onrechte ontvangen gelden of zelfs tot melding bij het OLAF indien er een vermoeden van fraude bestaat.

54. De internecontroledienst van de SCR acht het niet zijn taak in de plaats te treden van de hoofdordonnateur van het EOF om in te spelen op de resultaten van deze controles. Hoewel deze werkzaamheden van recente datum zijn, lijkt het er echter op dat, afgezien van de programma's voor structurele aanpassing, de beheersdiensten (DG Ontwikkeling) moeilijkheden ondervinden om op te treden naar aanleiding van controles, want de verslagen zijn niet altijd zo expliciet als wenselijk is. Om de resultaten van de controles te benutten en te garanderen dat er op passende wijze corrigerende maatregelen worden genomen, zou de hoofdordonnateur de benodigde mechanismen moeten invoeren om de aanbevelingen van de controleverslagen om te zetten in concrete acties. Tevens zou de internecontroledienst van de SCR moeten nagaan of de ordonnateurs werkelijk gevolg hebben gegeven aan de aanbevelingen en zou hij in het bijzonder meer aandacht moeten schenken aan de opstelling van invorderingsopdrachten wanneer is vastgesteld dat uitgaven onrechtmatig zijn geweest.

55. Met uitzondering van de steun voor structurele aanpassing, zijn ook in de financieringsovereenkomsten voor de projecten talrijke controles voorgeschreven. Deze controles worden dan vaak verricht op initiatief van de delegaties van de Commissie. Tijdens controles ter plaatse in 1999 is herhaaldelijk gebleken dat de nationale ordonnateurs de controles waarin de financieringsovereenkomsten voorzagen, niet hadden uitgevoerd (Eritrea, Malawi, Centraal-Afrikaanse Republiek, Kameroen). Verder werd duidelijk dat de delegaties op moeilijkheden stuitten om controlemandaten te verkrijgen die werkelijk nuttig waren in het kader van de follow-up van de EOF-projecten. Kwesties als de regelmatigheid van de gevolgde procedures, de rechtmatigheid van de uitgaven of de analyse van de kosten-batenverslagen werden door de controleurs niet goed aangepakt bij gebreke van specifieke mandaten. Ten slotte ontvangen de delegaties in geval van fraude of verspilling van activa niet altijd de steun van de centrale diensten van de Commissie die zij nodig hebben om iets te doen aan de geconstateerde overtredingen (Oeganda, Kameroen, Tsjaad...). Ook in dit geval zou de internecontroledienst van de SCR een centrale rol moeten spelen door erop toe te zien dat de voorgeschreven controles tijdig worden uitgevoerd, dat de aan de controleurs toegewezen mandaten nauwkeurig genoeg zijn om hun verslagen bruikbaar te maken voor de diensten van de Commissie en ten slotte dat de ordonnateurs goed gevolg geven aan de in de verslagen geformuleerde aanbevelingen.

(1) De antwoorden van de Commissie zijn te vinden op bladzijde 221.

(2) De eerste hiervan, de Overeenkomst van Yaoundé I, dateert uit 1964.

(3) Risicodragend kapitaal en rentesubsidies.

(4) Derde Overeenkomst van Lomé (PB L 86 van 31.3.1986).

(5) Vierde Overeenkomst van Lomé (PB L 229 van 17.8.1991).

(6) Vierde Overeenkomst van Lomé zoals gewijzigd in Mauritius (PB L 156 van 29.5.1998).

(7) Zie artikel 7, lid 1, van het intern akkoord van 20 december 1995 (PB L 156 van 29.5.1998, blz. 108).

(8) Financieringsbesluiten. Deze besluiten zijn in tabel 1 niet afzonderlijk opgenomen omdat zij steeds meer het onderwerp van betalingen zijn.

(9) Jaarverslag van de Rekenkamer over het begrotingsjaar 1996, paragraaf 12.7.

(10) Jaarverslag van de Rekenkamer over het begrotingsjaar 1998, paragraaf 5.14.

(11) Intern akkoord 91/401/EEG van 16 juli 1990 (PB L 229 van 17.8.1991).

(12) Besluit nr. 2/1999 van de ACS-EG-Raad van ministers van 8 december 1999 (PB L 103 van 28.4.2000).

(13) Besluit nr. 1/1999 van de ACS-EG-Raad van ministers van 8 december 1999 (PB L 103 van 28.4.2000).

(14) Zeer laag niveau van de belangrijkste producten in de referentiejaren van het systeem en anderzijds de groeimarkten van de laatste jaren.

(15) Zoals omschreven in de artikelen 66 en 67 van het financieel reglement van toepassing op het achtste EOF, die van overeenkomstige toepassing zijn op het zesde en zevende EOF.

(16) Artikel 73 van het financieel reglement van toepassing op het achtste EOF, dat van overeenkomstige toepassing is op het zesde en zevende EOF.

(17) Artikel 37 van het financieel reglement van 16 juni 1998 van toepassing op het achtste EOF (PB L 191 van 7.7.1998, blz. 54 - 66).

(18) Jaarverslag over de activiteiten in het kader van het zesde en zevende EOF voor het begrotingsjaar 1998, paragraaf 79.

(19) Jaarverslag over de activiteiten in het kader van het zesde en zevende EOF, paragraaf 6.

(20) Jaarverslag over de activiteiten in het kader van het zesde en zevende EOF, paragrafen 35 en 36.

(21) Jaarverslag over de activiteiten in het kader van het zesde en zevende EOF, paragrafen 30 en 31.

(22) Paragraaf 12.78.

(23) Jaarverslag van de Rekenkamer over het begrotingsjaar 1996, paragraaf 12.79.

(24) Zie ook het jaarverslag van de Rekenkamer over het begrotingsjaar 1995, paragraaf 11.69.

(25) Steun in deze vorm is in het verleden al in enkele gevallen verleend, bijvoorbeeld aan Ghana en Tanzania.

(26) Besluit van de Commissie van 15 oktober 1997.

Antwoorden van de commissie

HOOFDSTUK I - UITVOERING VAN HET ZESDE, ZEVENDE EN ACHTSTE EOF PER 31 DECEMBER 1999

Situatie aan het eind van het begrotingsjaar 1999

4. Reeds vanaf eind 1999 heeft de Commissie bij de voorbereiding van de onderhandelingen over het negende Europees Ontwikkelingsfonds (EOF) onderzocht of het wenselijk was om de activiteiten van het zesde EOF, rekening houdend met de gevorderde stand van uitvoering van dit fonds, nog in stand te houden. Aangezien in de nieuwe ACS-EU-partnerschapsovereenkomst, die in juni 2000 te Cotonou is ondertekend, wordt bepaald dat zodra deze overeenkomst in werking treedt de nog niet vastgelegde saldi van de vorige EOF's worden samengevoegd in één EOF, namelijk het negende EOF, vond de Commissie het wenselijk pas na de officiële ratificatie van de eigenlijke overeenkomst (begin/medio juni 2002) tot deze formele samenvoeging over te gaan.

5 en 6. De Commissie heeft meerdere malen herkend dat de oorzaak van het ontoereikende uitvoeringstempo van het EOF niet alleen moet worden gezocht in de conflicten waarmee een aantal ACS-staten te kampen hebben doch ook in de institutionele zwakheid van veel van die landen en ook in factoren binnen de Commissie zoals de overdreven ingewikkelde interne procedures, de onduidelijke en verdeelde verantwoordelijkheden en een chronisch personeelstekort.

Wat de institutionele zwakheid van het land betreft, doet de Commissie steeds vaker een beroep op institutionele ondersteuning in het kader van de verschillende instrumenten voor ontwikkelingshulp doch dit leidt uiteraard pas op langere termijn tot resultaat. Er zij bovendien op gewezen dat dit soort ondersteuning geen aanleiding geeft tot belangrijke betalingen.

De diensten van de Commissie besteden bovendien door middel van de vergaderingen van de "Quality Support Group" steeds meer aandacht aan de verbetering van de opzet van de voorgestelde programma's en projecten, met name wat betreft de uitvoeringsprocedures (en derhalve de uitbetalingsmogelijkheden), om rekening te houden met deze problemen van institutionele aard.

Wat de tekortkomingen in de werkwijze van de Commissie betreft, wordt met de hervorming van de buitenlandse betrekkingen waartoe in mei 2000 is besloten, gecombineerd met de algemene beleidsverklaring van april 2000, gestreefd naar het wegwerken van deze tekortkomingen door de middelen te concentreren op sleutelsectoren en een efficiëntere organisatie. Dit behelst de oprichting van een instantie die wat de buitenlandse hulp betreft vanaf het identificatiestadium verantwoordelijk is voor de volledige projectcyclus en een speciale inspanning met het oog op een effectieve deconcentratie vanuit de centrale diensten naar de delegaties.

De voorbije twee jaar zijn een aantal maatregelen genomen om het tempo van de jaarlijkse vastleggingen te verbeteren. Het directoraat-generaal Ontwikkeling (DG DEV) heeft in samenwerking met de delegaties van de Commissie een systeem ontwikkeld om de jaarlijkse doelstellingen inzake vastleggingen regelmatig nauwgezet te controleren en te evalueren en dit op maandbasis en voor elk land afzonderlijk. Een van de kenmerken van het systeem is dat middelen kunnen worden doorgesluisd van landen die, om welke reden dan ook, problemen ondervinden bij de tenuitvoerlegging van de steun, naar landen die dergelijke problemen niet kennen, en dat een aanpassing mogelijk is van programmeerbare steun in de richting van niet-programmeerbare steun. Dit systeem heeft sterk bijgedragen tot het recordbedrag van 2,7 miljard euro aan vastleggingen en tot de voor 2000 geraamde vastleggingen die ongeveer 4 miljard euro zouden moeten bedragen (3 miljard euro indien de 1 miljard euro voor steunverlening aan de arme landen met een zware schuldenlast (HIPC) daarvan wordt afgetrokken). Dit systeem zal in de toekomst worden uitgebreid om ook voor de betalingen tot een dergelijke verbetering te komen.

7. Voor de kwestie van de beperking in de tijd van het gebruik van de kredieten voor de nationale of regionale indicatieve programma's die niet binnen een redelijke periode zijn besteed, is thans met de in de nieuwe ACS-EU-partnerschapsovereenkomst, die in juni 2000 te Cotonou is ondertekend, vastgelegde glijdende programmering (on-rolling programming) een oplossing gevonden die in de lijn ligt van de resolutie van het Europees Parlement over het kwijtingsbesluit voor 1995. In deze overeenkomst wordt met name bepaald dat:

- de Gemeenschap na de tussentijdse evaluatie en de eindevaluatie de toewijzing van middelen aan het land of de regio kan herzien (zie bijlage 4, artikelen 7 en 11);

- de middelen moeten worden toegewezen op basis van behoeften en prestaties (bijlage 4, artikel 3, lid 1b);

- de toewijzingen van het negende EOF vormen, samen met de niet vastgelegde saldi van aan het land onder eerdere EOF's toegewezen middelen de basis voor het opstellen van het indicatieve programma voor het betrokken land of de regio (bijlage IV, artikel 3, lid 3).

8. Er is een financiële analyse van het achtste EOF uitgevoerd die aan het ACS-EG-comité voor de financiering van de ontwikkelingssamenwerking is voorgelegd als onderdeel van het in juni van dit jaar aangenomen gemeenschappelijk ACS-EG-verslag.

Als gevolg van de reorganisatie van de diensten van de Commissie die bevoegd zijn voor het EOF, is deze analyse niet tezamen met de rekeningen overgelegd. Door de komende hereniging van de diensten van de Commissie die zich met deze aangelegenheden bezighouden, zou deze onoplettendheid in de toekomst niet meer gebeuren.

9. De bijgevoegde balansen en tabellen van de verschillende EOF's bevatten de door het financieel reglement voorgeschreven gegevens (artikel 66 van het financieel reglement van het achtste EOF).

De Commissie is begonnen met het verbeteren van de presentatie van de rekeningen van het EOF. Met dit doel zal onverwijld een studie worden opgezet om te komen tot een verbetering van de op het EOF betrekking hebbende boekhoudkundige gegevens. Een van de aspecten die zullen worden onderzocht is de inschrijving van bestanddelen van het vermogen. De Rekenkamer zal worden verzocht haar opmerkingen te maken zodra de conclusies van deze studie beschikbaar zijn.

Opmerkelijke feiten bij de uitvoering van de kredieten in de loop van het begrotingsjaar

Kredietbewegingen in het begrotingsjaar

10. Het financieel protocol bij de Overeenkomst van Cotonou bepaalt dat zodra het in werking treedt de resterende middelen van de vorige EOF's automatisch naar het negende EOF worden overgedragen.

Zoals in punt 4 hierboven is gezegd, deelt de Commissie het standpunt van de Rekenkamer en heeft zij in het kader van het negende EOF bepalingen voorgesteld om dit doel te bereiken.

Stabex achtste EOF

14. Het overschot van 162,7 miljoen euro is voor 86,7 miljoen euro afkomstig van de resterende kasmiddelen van Stabex van het zevende EOF en voor 76 miljoen euro van Stabex-betalingen die betrekking hebben op het achtste EOF doch met kasmiddelen van Stabex van het zevende EOF zijn gefinancierd.

15. In het kader van de overgangsmaatregelen die van 2 augustus 2000 tot en met de inwerkingtreding van de ACS-EU-partnerschapsovereenkomst (besluit nr. 1/2000 van de Raad van ACS-EU-ministers van 27 juli 2000) van toepassing zijn, heeft het comité van ACS-EU-ambassadeurs op 26 september 2000 besloten de resterende Stabex-middelen over te dragen naar de speciale rekening van het EOF. Het overgedragen bedrag zal worden gebruikt voor de financiering van ontwikkelingsacties.

Vertragingen in de uitvoering van de programmeerbare steun

16. Het is juist dat in een minderheid van de partnerlanden de uitvoering van de aan hen toegekende programmeerbare steun grote vertraging heeft opgelopen. Zoals uit het verslag blijkt, was dit voor de meerderheid van de landen van tabel 3 te wijten aan het uitbreken van interne conflicten of endemische zwakheden dan wel corruptie in de overheidsdiensten van het partnerland. In het geval van Trinidad, een van de in tabel 3 vermelde landen, waren de problemen vooral te wijten aan een technische fout bij de uitvoering van een belangrijk infrastructuurproject waarvoor de bedoelde middelen moesten worden gebruikt. Voor Barbados was de vertraging vooral te wijten aan moeilijkheden om met de regering tot overeenstemming te komen over de sectorale prioriteiten (te sterke versnippering van de zeer beperkte middelen) waardoor het ontwerp en de afronding van de daaruit voortvloeiende projecten vertraging opliepen.

17. De Commissie is zich bewust van het probleem van de vertragingen bij de uitvoering van de programmeerbare steun zoals dit door de Rekenkamer is omschreven. Zij is er gaandeweg in geslaagd een methode te ontwikkelen om de toewijzing van middelen aan te passen of te herzien en er aldus voor te zorgen dat er minder kans bestaat dat de middelen door dergelijke negatieve ontwikkelingen worden geïmmobiliseerd. Zoals in het verslag is gesteld, maakten de bepalingen van het achtste EOF het mogelijk de aan een land toegewezen middelen in twee tranches vrij te maken, waarbij de tweede tranche (30 % van de totale oorspronkelijke toewijzing) pas wordt vrijgemaakt nadat een vrij streng tussentijds onderzoek bevredigende resultaten heeft opgeleverd. Wat Trinidad betreft, waarnaar hierboven wordt verwezen, is op grond van dit onderzoek besloten om de tweede tranche niet toe te kennen, precies omdat een groot deel van de vroeger toegewezen middelen nog niet was vastgelegd. Een soortgelijke aanpak is gevolgd voor alle andere programma's voor de ACS-landen en hoewel het tussentijds onderzoek voor het achtste EOF nog niet is afgerond, is reeds een groot deel van de niet gebruikte middelen vrijgemaakt om opnieuw te worden toegewezen aan landen die beter presteren. Hoewel een aantal besluiten op grond van het tussentijds onderzoek nog steeds is opgeschort in afwachting van de afloop van politieke ontwikkelingen of een nieuw onderzoek door het comité van het EOF, is tot dusver reeds 209 miljoen euro overgedragen naar de algemene reserve om opnieuw te worden toegewezen. Indien de voorstellen van de Commissie voor de vijf landen waarvoor het onderzoek nog loopt ongewijzigd worden goedgekeurd, zal nog eens 128 miljoen euro vrijkomen om opnieuw te worden toegewezen.

In het kader van het negende EOF, dat onlangs is ondertekend en waarvan de bepalingen met betrekking tot het beheer binnenkort op voorlopige basis in werking zullen treden, wordt veel verder gegaan in de richting van een flexibele toewijzing van middelen. Voortaan zal de oorspronkelijke toewijzing die aan de partnerlanden is medegedeeld afhankelijk zijn van een systematisch voortschrijdend programma waarbij de behoeften en prestaties elk jaar formeel worden onderzocht en met een grootschalig onderzoek halverwege en aan het eind van de periode van vijf jaar. De oorspronkelijke middelen worden na een rigoureuze analyse, die tijdens dit onderzoek plaatsvindt, bevestigd, verhoogd dan wel verlaagd. De nieuwe overeenkomst voorziet tevens in het uitvoeren van ad hoc landenonderzoeken indien er buiten het bovengenoemde patroon van geregelde onderzoeken dient te worden overgegaan tot een wijziging in de toewijzing van middelen.

Zowel de Commissie als de ACS-partners zijn van mening dat deze fundamentele wijzigingen van het toezicht op het gebruik van de middelen de nodige soepelheid zullen bieden om er voor te zorgen dat de schaarse middelen in de toekomst niet worden bevroren door onvoorziene ontwikkelingen in bepaalde landen of regio's.

HOOFDSTUK II - BETROUWBAARHEIDSVERKLARING VOOR DE EUROPESE ONTWIKKELINGSFONDSEN

Toelichting bij de betrouwbaarheidsverklaring

Inleiding

Beperking van de controlewerkzaamheden met betrekking tot de onderliggende verrichtingen

22. Wat betreft de mogelijkheid uitzonderingen toe te passen op de wetsteksten, is in het juridisch kader van de EOF's daadwerkelijk voorzien in uitzonderingen.

Betrouwbaarheid van de rekeningen

Ontvangsten

24. De Commissie erkent de door de Rekenkamer gesignaleerde fouten bij de berekening van de Stabex-interesten. De nodige regulariseringen zijn doorgevoerd.

Stand van uitvoering van de macro-economische steun

25 en 26. Als een van de belangrijkste multilaterale donors van begrotingssteun, daar waar de bilaterale donors hun programmasteun in steeds sterkere mate op uitgekozen landen concentreren, heeft de Commissie met succes verschillende van haar instrumenten gebruikt om te voorzien in vastgestelde behoeften op het vlak van externe financiering van de ACS-landen die aanpassingen doorvoeren. De begrotingssteun van de EG moet helpen voorzien in de externe-financieringsbehoeften van de landen die aanpassingen doorvoeren om het macro-economisch kader te ondersteunen, daarin geholpen door de instellingen van Bretton Woods. Uit de ervaring blijkt dat de tijdige beschikbaarheid van voldoende steun van cruciaal belang was voor het doorvoeren van economische hervormingen.

In de toekomst zal de voorgenomen programmering van de toewijzingen voor elk land in het kader van het negende EOF het mogelijk maken de omvang van de begrotingssteun aan landen die aanpassingen doorvoeren soepeler te bepalen in functie van de vastgestelde behoeften aan externe financiering, die door IMF in het kader van de strategiedocumenten voor armoedebestrijding (Poverty Reduction Strategy Papers) jaarlijks worden vastgesteld en herzien.

Wat betreft de verslagen over diverse vormen van begrotingssteun heeft de Commissie voortdurend inspanningen geleverd om uitvoerige doch geconsolideerde informatie te verstrekken. In de jaarlijkse publicatie van de Commissie over de samenwerking tussen de EU en de ACS wordt een overzicht gegeven van de gebruikte instrumenten, zowel per land als in het algemeen. Vooral de steunmaatregelen voor structurele aanpassing worden ongeacht hun financieringsbron op geconsolideerde wijze voorgesteld. De uit de Stabex- en EG-begroting gefinancierde projecten worden op geconsolideerde wijze voorgesteld. Dit geldt ook voor de jaarverslagen van de EG-delegaties in de ACS-landen.

26. Vanaf 2001 zal één verslag worden gepubliceerd dat een algemeen overzicht geeft van de activiteiten en de financiële toestand van het EOF en precieze gegevens verstrekt per instrument (zie antwoord 8).

27. Over de vertraging bij de Stabex-betalingen voor een aantal van de vermelde landen kan het volgende worden gezegd:

Tanzania

Van de Stabex-transfers na 1990 blijft nog ongeveer 18 miljoen euro over. Van dat bedrag is in totaal 7,8 miljoen euro aan specifieke activiteiten toegewezen. De totale uitgaven (d.w.z. betalingen) voor deze activiteiten bedragen momenteel 1,5 à 2 miljoen euro.

Het door de bank genomen trage uitvoeringstempo van de Stabex-middelen is het gevolg van een aantal interventies van de autoriteiten in deze sector tijdens de voorbije jaren waarbij vertegenwoordigers van de particuliere sector in de diverse belangrijke diensten voor handelsgewassen (met name de "Coffee Board") door ambtenaren werden vervangen. De delegatie heeft medio 1999 daartegen geprotesteerd en besloten geen nieuwe projectactiviteiten op te starten voordat deze situatie was rechtgezet. De autoriteiten hebben sindsdien maatregelen genomen met betrekking tot de samenstelling van deze raden en de gewone uitvoering van projecten en uitgaven zou bijgevolg binnenkort kunnen worden hervat.

Kameroen

Wat betreft de opmerkingen van de Rekenkamer over het gebruik van de Stabex-middelen in Kameroen, ziet de toestand er als volgt uit:

- alle Stabex-transfers tot en met 1993 hebben het voorwerp uitgemaakt van een kader voor wederzijdse verplichtingen (FMO) en zijn in uitvoering;

- over de FMO's voor Stabex 94 (12 miljoen euro) en 98 (11,8 miljoen euro betaald in maart 2000) worden onderhandelingen gevoerd. Een punt van het FMO dat betrekking heeft op de liberalisering van de koffie- en cacaosector wordt nog besproken en daardoor wordt de afronding en ondertekening daarvan reeds sinds 1999 verhinderd.

Oeganda

De verschillende Stabex-transfers zijn aangewend in overeenstemming met de respectieve kaders voor wederzijdse verplichtingen (FMO) die tussen de Commissie en Oeganda zijn overeengekomen. De niet betaalde saldi en de bedoelde vertraging waren vooral het gevolg van het feit dat meer tijd nodig was voor de evaluatie en de uitschrijving van aanbestedingen voor de projecten op twee gebieden:

- steun voor de economische infrastructuur op het platteland: rehabilitatie en verbetering van de weg Ntungamo-Rukungiri-Ishasha;

- diversifiëring en ontwikkeling van de uitvoer rehabilitatie van vakken van de spoorlijn Kampala-Malaba.

Beide projecten zijn goed voor bijna 2/3 van de bestaande saldi.

Voor het resterende 1/3 wordt het goedgekeurde tijdschema van de FMO's gevolgd en er worden geen nieuwe vertragingen verwacht.

Stand van de betalingsverplichtingen

28. De gebeurtenissen die bepalend zijn voor de aanvangsdata van de financieringsovereenkomsten zijn niet altijd financiële of boekhoudkundige gebeurtenissen, waardoor het moeilijk is om vanuit een boekhoudingsysteem de aanvangsdata te volgen. Dit laatste systeem maakt het echter wel mogelijk controlelijsten op te stellen die vervolgens door de diensten van de Commissie en eventueel de autoriteiten van de betrokken ACS-landen worden onderzocht om na te gaan of de bedoelde projecten en programma's wel degelijk voor het verstrijken van de vastgestelde tijdslimieten zijn gestart.

29. De Vierde Overeenkomst van Lomé bepaalt dat de Commissie de financieringsovereenkomsten moet opstellen binnen de 60 dagen na het financieringsbesluit. In het merendeel van de gevallen gebeurt dit binnen de voorgeschreven tijdslimiet. In bepaalde gevallen zoals bijvoorbeeld het project voor de rehabilitatie van de noordelijke corridor in Kenia moet voor de ondertekening van de financieringsovereenkomst aan een aantal voorwaarden zijn voldaan. Is niet aan deze voorwaarden voldaan dan kan de financieringsovereenkomst niet binnen de 60 dagen worden ondertekend.

Dit hoeft echter niet te betekenen dat dergelijke projecten te vroeg zijn goedgekeurd. Een financieringsvoorstel kan vaak worden gebruikt als politiek instrument om de regering er toe aan te zetten hervormingen goed te keuren zoals dit bijvoorbeeld het geval was met het bovengenoemde wegenproject in Kenia en met diverse projecten inzake structurele aanpassing. In die gevallen is het volgens de Commissie verantwoord dat de financieringsovereenkomst na het verstrijken van de 60 dagen wordt ondertekend.

De in het financieel reglement van het achtste EOF ingevoerde aanvangsdata houden bovendien in dat voor een project een nieuw besluit moet worden genomen indien het niet tegen de in het besluit genoemde datum is aangevat. Daarom moet in de door de Rekenkamer geciteerde gevallen meestal een nieuw besluit worden genomen. Dit biedt de gelegenheid om de situatie opnieuw te evalueren en te onderzoeken of het besluit nog steeds wenselijk is.

De door de Rekenkamer bedoelde financieringsvoorstellen hebben betrekking op de rehabilitatie van het vak Sultan Hamud-Mtito Andei van de noordelijke corridor, de belangrijkste weg in Kenia, die tevens voor Oeganda de belangrijkste toegangsweg tot de zee is. Kenia heeft in het verleden zijn wegeninfrastructuur slecht beheerd en verwaarloosd en dit heeft tot gevolg dat de donors weigeren nieuwe grote wegenprogramma's te financieren voordat de Keniaanse autoriteiten deze sector hebben hervormd. De Commissie heeft het voortouw genomen bij het aandringen op hervormingen en heeft het de regering duidelijk gemaakt dat dit financieringsvoorstel niet aan het EOF-comité zou worden voorgelegd (en dat de lidstaten geen gunstig advies daarover zouden uitbrengen) voordat maatregelen waren genomen om deze problemen te verhelpen.

Als gevolg van de druk van de donors en de steeds slechtere staat van het wegennet hebben de Keniaanse autoriteiten in de loop van 1998 hervormingsmaatregelen genomen en zijn zij met name begonnen met het controleren van de asdruk omdat de te zwaar beladen vrachtwagens de wegeninfrastructuur vernielen. Om de sectorale hervormingen aan te moedigen en de zeer slechte staat van het wegennet, nog verergerd door de regens van El Niño, te verhelpen is het financieringsvoorstel betreffende de rehabilitatie van dit deel van de noordelijke corridor aan het EOF-comité van december 1998 voorgelegd.

De lidstaten hebben erop aangedrongen vier voorwaarden met betrekking tot de aan de gang zijnde hervormingen op te nemen. Deze voorwaarden zouden moeten zijn vervuld voordat de financieringsovereenkomst kan worden ondertekend. Aan voorwaarden 1 en 3 is begin 1999 voldaan en aan voorwaarde 4 in november 1999. In overeenstemming met voorwaarde 2 is in 1999 in het Publicatieblad een aanbesteding bekendgemaakt waarvoor echter geen offertes zijn ingediend.

Dit betekent dat - zonder dat de Kenianen daar zelf schuld aan hebben - het contract voor installaties voor het wegen van rijdende vrachtwagens niet kan worden goedgekeurd en dat niet aan alle voorafgaande voorwaarden kan worden voldaan. Na besprekingen met de delegatie en de autoriteiten stellen de diensten van de Commissie voor om deze voorwaarde uit het contract te schrappen en haar in een gewijzigde vorm als flankerende maatregel in de financieringsovereenkomst op te nemen. Dit moet door de commissaris worden goedgekeurd en ter kennisgeving aan de lidstaten worden medegedeeld. Pas dan kan de financieringsovereenkomst worden ondertekend.

Wat het financieringsbesluit van 21 december 1999 betreft, is de problematiek dezelfde vermits het hier gaat om een aanvullend deel van het project voor de sanering van de noordelijke corridor van Kenia.

30 en 31. De door de Commissie gemaakte en in bijlage 3.1.1 van de jaarrekeningen opgenomen inventarisatie van de sluimerende verplichtingen is het resultaat van de wil om tot doorzichtigheid te komen bij de overlegging van de rekeningen. De Commissie staat open voor alle discussies om de bij de opstelling van de toekomstige jaarrekening te verstrekken gegevens te verbeteren.

De Commissie wenst er bovendien op te wijzen dat zij in de loop van het begrotingsjaar 1999 voortdurend toezicht heeft gehouden op de vastleggingen en gedelegeerde kredieten met het oog op de afsluiting en eventuele vrijmaking daarvan. Het bedrag van de sluimerende verplichtingen in het kader van het zesde en zevende EOF is aldus van eind 1998 tot eind 1999 met 13 % afgenomen, namelijk van 457 tot 399 miljoen euro. Ook het aantal openstaande gedelegeerde kredieten is met 18 % verminderd, namelijk van 9165 tot 7529 miljoen euro.

Daarnaast is de Commissie begonnen met het wegwerken van de last van het verleden. Deze werkzaamheden hebben in dit stadium betrekking op alle voor eind 1994 aangegane verplichtingen die tot dusver nog niet zijn afgesloten. Doel hiervan is het wegwerken van de last van het verleden door zoveel mogelijk nog uitstaande betalingsverplichtingen af te sluiten. De Commissie stelt op dit ogenblik de criteria vast die het mogelijk zullen maken om de nog betaalbaar te stellen bedragen, zowel wat het aantal betalingsverplichtingen als de omvang daarvan betreft, te verminderen. Er zal een controlesysteem worden uitgewerkt om de ontwikkeling van de werkzaamheden te volgen. Bij gebrek aan voldoende middelen kan deze operatie jammer genoeg niet op korte termijn worden beëindigd en zal zij meerdere jaren in beslag nemen.

32. De Stabex-transfer ten behoeve van Soedan en de opschorting van de werkzaamheden door de Commissie hebben het voorwerp uitgemaakt van een onderzoek in verband met de overgangsmaatregelen die de ACS-EU-Raad bij het verstrijken van de Vierde herziene Overeenkomst van Lomé moet aannemen.

Het verstrijken van de Stabex-regeling heeft geen invloed op de rechten die Soedan onder de Vierde Overeenkomst van Lomé heeft verkregen. In dit verband wordt verwezen naar artikel 70, lid 1, van het Verdrag van Wenen inzake het verdragenrecht dat handelt over het terzake geldende gewoonterecht. Volgens deze bepaling tast de beëindiging van een verdrag, tenzij het verdrag anders bepaalt of de partijen anders overeenkomen, "geen enkel recht, geen enkele verplichting of geen enkele rechtspositie van partijen aan, die voor de uitvoering van het verdrag voor zijn beëindiging is ontstaan".

Bijgevolg zouden de door de Rekenkamer genoemde betalingsverplichtingen ingedeeld moeten blijven als verplichtingen die open moeten blijven.

33. De reserves onvoorzien worden berekend op grond van de oorspronkelijke totale betalingsverplichtingen. Dit in percent uitgedrukte bedrag varieert naargelang de aard van de projecten (werken, landbouwontwikkeling, institutionele ondersteuning, enz.) en bedraagt gemiddeld 10 % van de oorspronkelijke totale verplichtingen.

De zeer grote stijging van de nog uitstaande betalingsverplichtingen van het EOF is het gevolg van de stijging van de jaarlijks vastgelegde bedragen na de inwerkingtreding van het achtste EOF. Het EOF heeft aldus in 1998 en 1999 betalingsverplichtingen aangegaan voor bedragen die gemiddeld tweemaal groter waren dan de jaarlijkse vastleggingen in de periode van 1995 tot en met 1997.

Voor de uitvoering van de samenwerkingsactiviteiten wordt de reserve onvoorzien, indien nodig, aan het eind van het boekjaar gebruikt. Het is dan ook niet ongewoon dat het percentage van deze reserve, gerelateerd aan de nog uitstaande betalingsverplichtingen (en niet aan de oorspronkelijke betalingsverplichtingen) het door de Rekenkamer genoemde cijfer bereikt.

Het in bijlage III.1.2 genoemd bedrag blijft echter een op statistische berekeningen gebaseerde raming.

HOOFDSTUK III - FOLLOW-UP VAN EERDERE OPMERKINGEN

Inleiding

37. De Commissie heeft een vervolgverslag ingediend voor de kwijting 1997 in haar geheel, gezien de specifieke omstandigheden voor dat begrotingsjaar. Sindsdien heeft de Commissie zowel voor de algemene begroting als voor het EOF aan de begrotingsautoriteit een actieplan voorgelegd waarin de maatregelen worden opgesomd die zijn genomen om tegemoet te komen aan de aanbevelingen van de begrotingsautoriteit bij de kwijting 1998.

Mechanisme ter voorkoming van bevriezing van onbestede kredieten van eerdere EOF's

39. Van eind 1998 tot eind 1999 zijn de sluimerende betalingsverplichtingen met in totaal 13 % afgenomen, namelijk van 457 tot 399 miljoen euro, en is het totaal aantal nog openstaande gedelegeerde kredieten met ruim 18 % gedaald, namelijk van 9165 tot 7529. De afsluiting van een project en de vrijmaking van de uit hoofde van dat project vastgelegde middelen kunnen slechts plaatsvinden wanneer de door de Commissie ten opzichte van derden aangegane juridische verbintenis is beëindigd. Zoals reeds in punt 31 is gezegd, is men thans bezig met het wegwerken van de last van het verleden.

Informatie over de levensvatbaarheid van operaties gefinancierd met risicodragend kapitaal

40. In antwoord op de aanbeveling van de Rekenkamer en in aansluiting op de opstelling van een ontwerp-taakomschrijving door de evaluatiedienst van de Commissie, heeft de EIB gewezen op de bepalingen van de interne EOF-overeenkomsten waaruit zou blijken dat de EIB zelf verantwoordelijk is voor de evaluatie van dergelijke projecten. De EIB is dan ook begonnen aan een evaluatie waarvan de resultaten eind 2000 worden verwacht.

Motivering door de nationale ordonnateurs van de aanvragen tot betaling in een andere dan de plaatselijke munteenheid

43. Wat de motivering betreft, heeft de Commissie in augustus 2000 via haar delegaties in de ACS-landen een herinnering gestuurd naar de nationale en regionale ordonnateurs.

44. De verbetering van de situatie op het gebied van de opdrachten is het resultaat van systematisch onderzoek door de Commissie. De voor de betalingen in deviezen overgelegde bewijsstukken worden onderzocht en gecontroleerd bij de goedkeuring van de aanbestedingsdossiers en bij het onderzoek van de evaluatieverslagen van de offertes.

Toepassing van de fiscale en douaneregelingen op opdrachten voor werken in de context van de Lomé-overeenkomsten

45. De kwestie van de verbetering van de informatie is gezien het aantal landen dat daarbij is betrokken, de vaak gecompliceerde voorschriften en de ontwikkeling daarvan een bijzonder delicate aangelegenheid.

De Commissie heeft haar delegaties in de EOF-landen in augustus 2000 gevraagd de toepassing te controleren van de bepalingen van de artikelen 308, 390 en 310 van de Vierde Overeenkomst van Lomé die betrekking hebben op de belasting- en douaneregeling voor aanbestedingen van het EOF.

De Commissie onderzoekt in ieder geval systematisch of alle verzoeken om betaling in vreemde valuta ten volle verantwoord zijn. Rekening houdend met de beperkte middelen waarover zij beschikt, kan de Commissie niet in detail alle wijzigingen in de belasting- en douaneregelingen van de 71 ACS-landen (en 20 overzeese gebieden) controleren en volgen.

HOOFDSTUK IV - OVERIGE OPMERKINGEN

Hoge controle-instanties van de ACS-staten

46 en 47. De dienst Interne audit onderhoudt in de mate van het mogelijke contacten met de controle-instellingen van de ACS-staten waarnaar hij missies organiseert en wenst die instellingen volledig bij zijn werkzaamheden te betrekken. Er moet echter rekening worden gehouden met het feit dat deze instellingen op dit ogenblik over slechts weinig personele middelen beschikken en dat hun bevoegdheden niet altijd zijn aangepast aan de taken die zij zouden moeten vervullen. De Commissie zal echter al het mogelijke doen om deze samenwerking in de toekomst uit te breiden.

Bovendien heeft de dienst Interne audit in het kader van de audits van de steun voor structurele aanpassing systematisch aan de Rekenkamers of aan de auditeur-generaal voorgesteld om een of meerdere auditeurs aan zijn werkzaamheden te laten deelnemen doch geen enkel land(1) heeft daarop gunstig gereageerd, met uitzondering van Ivoorkust dat, via de algemene inspectie van financiën, rechtstreeks aan de werkzaamheden van de onderhandelingsmissie heeft deelgenomen.

Op grond van de resultaten van de audits van de "steun voor structurele aanpassing" heeft de Commissie tevens met de ACS-staten onderhandelingen gevoerd over aanpassingsmaatregelen en institutionele ondersteuning(2) die grotendeels zijn gericht op de interne en externe audit.

Contracten voor de uitvoering van werken

48. Zoals de Rekenkamer terecht opmerkt omvat de regelgeving inzake contracten voor werken van het EOF een geheel van procedures om de toepassing van de beginselen van goed financieel beheer te waarborgen. Deze beginselen zijn van toepassing op geschillen die tijdens de uitvoering van een opdracht tussen de opdrachtgever/directie en de gekozen inschrijver kunnen ontstaan. De Commissie zelf is geen overeenkomstsluitende partij bij door het EOF gefinancierde opdrachten, die nationale opdrachten blijven, en zij is ook geen partij bij de geschillen.

De regelgeving op dit gebied hanteert als algemeen beginsel de minnelijke schikking van geschillen die in het kader van door het EOF gefinancierde overeenkomsten tussen de partijen kunnen ontstaan.

In artikel 68, lid 1, van de algemene voorwaarden (besluit nr. 3/90 van de ACS-EEG-Raad van ministers van 29 maart 1990, PB L 382 van 31.12.1990, blz. 31) wordt namelijk gesteld dat de opdrachtgever en de aannemer alles in het werk stellen om een minnelijke schikking te treffen voor geschillen in verband met de overeenkomst die tussen hen of tussen de directie en de aannemer kunnen ontstaan.

De omstandigheden waaronder het EOF financiële steun kan verlenen zijn duidelijk vastgesteld in artikel X van de algemene voorwaarden voor financieringen uit hoofde van het zevende EOF en in artikel 8 van de algemene voorwaarden voor financieringen in het kader van het achtste EOF.

Volgens deze bepalingen is de voorafgaande goedkeuring van het EOF nodig voor een eventuele betaling van de procedurekosten en van de financiële gevolgen van arbitrage met betrekking tot de door het EOF gefinancierde overeenkomsten. Aangezien zij voor het EOF geen systematische verplichting creëren om de financiële gevolgen te dekken, vloeit daaruit voort dat de Commissie als beheerder van het EOF in de besluiten die zij terzake moet nemen, rekening kan houden met de mate waarin de administraties van de ACS-staten in alle stadia van de arbitrageprocedure, van de samenstelling van het scheidsgerecht tot de uitspraak daarvan, met haar hebben samengewerkt en haar vooraf hebben geraadpleegd.

49. Bij EOF-projecten financiert de Commissie in de regel de overeenkomst voor werken en het met een onafhankelijke consultant gesloten contract voor toezicht.

Aangezien de controlemissie het best op de hoogte is van het verloop van de werkzaamheden, lijkt het normaal dat de directie de controlemissie belast met het onderzoek van de gegrondheid van klachten. In geval van twijfel en/of wanneer belangrijke financiële belangen op het spel staan, eist de Commissie een bijkomend tegenonderzoek door een raadgevend ingenieur/gespecialiseerd bureau om zich te vergewissen van de gegrondheid van het verzoek.

Het onderzoek van de klachten is vaak zeer moeilijk en steunt zoveel mogelijk op controleerbare indicatoren. Anderzijds bevat een minnelijke schikking tussen de onderneming en de opdrachtgever vaak een compromisgedeelte waardoor de overeenkomstsluitende partijen afzien van bepaalde contractuele voorschriften en bijgevolg van elke mogelijkheid tot beroep. Een goede minnelijke schikking kan aldus een zware, langdurige en dure procedure overbodig maken.

Wanneer de Commissie van oordeel is dat geen minnelijke schikking mogelijk is, adviseert zij de opdrachtgever de geschillenprocedure in te leiden.

50. In verband met de genoemde projecten merkt de Commissie het volgende op:

a) Project 7 ACP MAG 033 - Madagaskar

Het gaat hier om een minnelijke schikking in verband met een klacht van de onderneming over het opgeven van een steengroeve.

1. Het door de Rekenkamer genoemde bedrag bestaat uit 418000 euro voor schadeloosstelling en de rest voor het zoeken naar andere steengroeven.

De onderneming vroeg oorspronkelijk 943668 euro, doch de administratie heeft het bedrag van de schadeloosstelling vastgesteld op grond van een uitvoerig onderzoek van de klacht, opgesteld door de dienst toezicht werken, en heeft daarbij rekening gehouden met het advies van de Commissie.

De schadeloosstelling dekt de algemene kosten die zijn ontstaan doordat na het opgeven van de steengroeve de uitvoeringstermijn met vier maanden moest worden verlengd.

2. Een onafhankelijke expertise door het Laboratoire National des Ponts et Chaussées (Parijs-M. P. Autret) heeft bevestigd dat het besluit om het gebruik van materiaal uit de steengroeve voor de funderingslaag te verbieden terecht was.

3. Rekening houdend met het feit dat de resultaten van voorafgaand onderzoek slechts ter indicatie worden verstrekt en dat de steengroeve reeds sedert het eerste onderzoek werd geëxploiteerd, kan het studiebureau dat het project heeft opgezet niet verantwoordelijk worden gesteld.

4. De Commissie is van oordeel dat het bedrag van de schadeloosstelling zeer precies is vastgesteld. (Het dekte uitsluitend de kosten die verband houden met de verlenging van de uitvoeringstermijn). Door de minnelijke schikking, gebaseerd op een compromis inzake de verantwoordelijkheid van de twee overeenkomstsluitende partijen, kon een geschilprocedure worden vermeden.

b) Project 7 ACP CD 012 - Tsjaad

In het kader van bovengenoemd project in Tsjaad heeft de Rekenkamer in haar uitvoerig verslag toegegeven dat de opdracht als gevolg van de onzekere situatie en een algemeen brandstoftekort in bijzonder moeilijke omstandigheden moest worden uitgevoerd. De onderneming heeft haar klacht gebaseerd op het feit dat geen normale omstandigheden voor de uitvoering van de overeenkomst (artikel 21 CGC) konden worden gewaarborgd en zij was van plan om de werkzaamheden stop te zetten.

De Commissie heeft ermee ingestemd om een onafhankelijke deskundige te betalen die het ministerie van Publieke Werken moest helpen bij de onderhandelingen over een minnelijke schikking met de onderneming.

Deze onderhandelingen hebben ertoe geleid dat:

1. de vordering van 1357 miljoen euro werd teruggebracht tot 422000 euro;

2. de onderneming in het kader van een compromis ervan heeft afgezien om later beroep in te stellen;

3. de onderhoudswerkzaamheden zoals gepland zijn uitgevoerd;

4. de deskundige zijn berekeningen heeft gebaseerd op de uitgesplitste prijzen en dat de overeenkomstsluitende partijen en ook de Commissie dit compromis hebben aanvaard.

c) Project 7 ACP MAI 041 - Malawi

Het derde, door de Rekenkamer vermelde project heeft betrekking op een recente klacht waarover noch de plaatselijke administratie noch de diensten van de Commissie zich hebben uitgesproken.

Rekening houdend met het gevorderde bedrag heeft de Commissie op verzoek van de nationale autoriteiten in februari van dit jaar een contract gesloten voor een onafhankelijke expertise waarvan de resultaten in oktober worden verwacht.

51. De Commissie neemt nota van het voorstel van de Rekenkamer in verband met een eventuele gedragscode voor aanvullende betalingen en verbindt zich ertoe dit voorstel te onderzoeken. De Commissie herinnert er echter aan dat terzake reeds bepalingen bestaan, die weliswaar steeds kunnen worden verbeterd, met name (bovengenoemd) Besluit nr. 3/90 tot vaststelling van de algemene voorschriften, de algemene voorwaarden en de procedurevoorschriften voor bemiddeling en arbitrage inzake uit de door de Commissie beheerde middelen van het Europees Ontwikkelingsfonds (EOF) gefinancierde overeenkomsten voor werken, leveringen en diensten, de "Guide de l'utilisateur" voor aanbestedingen en opdrachten gefinancierd door het Europees Ontwikkelingsfonds (VIII/151/94) en de "Recueil des Instructions" van 1988.

Door de Commissie in 1999 verrichte controles

52. De controles waarnaar de Rekenkamer verwijst, zijn die welke in het kader van drie kaderovereenkomsten uit de financiële middelen van het EOF zijn gefinancierd.

De Rekenkamer maakt geen melding van de elf andere projecten die door de gemeenschappelijke dienst voor buitenlandse betrekkingen (SCR) of onder zijn toezicht zijn gecontroleerd (uit de middelen van het NIP (nationaal indicatief programma) of de tegenwaardefondsen). Deze elf projecten vertegenwoordigen 256895 miljoen euro (waarde van de financieringsovereenkomst); de kosten van deze niet vermelde controles bedroegen 676447 euro.

De Commissie hoopt haar controles in de toekomst uit te breiden, voorzover daarvoor extra personeel kan worden ingezet.

53. De uitgaven voor projecten die na afloop van de contradictoire procedure met het begunstigde land als niet in aanmerking komend worden beschouwd, worden teruggevorderd.

54. Indien de dienst Interne audit de verantwoordelijkheid moet dragen van het aan zijn controles gegeven gevolg dan moet deze dienst in het kader van de huidige administratieve reorganisatie van de SCR worden versterkt zonder dat daardoor de operationele diensten van hun verantwoordelijkheden worden ontlast.

De terugvorderingopdrachten moeten door de financiële diensten van de ordonnateur (nationale administratie, delegatie of zetel) worden opgesteld.

De met de buitenlandse betrekkingen belaste diensten moeten tenslotte deel III " financieel beheer" van de hervorming ten uitvoer leggen dat met name voorziet in de oprichting van een nieuwe audit-eenheid die de ordonnateur moet helpen bij het ontwikkelen van interne systemen.

55. Het is precies omdat de nationale ordonnateurs vaak aarzelen om de controles uit te voeren waarin de financieringsovereenkomsten voorzien dat de Commissie aan de lidstaten heeft gevraagd de middelen van het EOF daarvoor te gebruiken (artikel 9, lid 2, van de interne overeenkomst). De lidstaten hebben dit verzoek gesteund. Deze mogelijkheid kan echter niet in de plaats komen van alle controleverplichtingen waarin de financieringsovereenkomsten voorzien.

Wat de kwaliteit van de op het niveau van de delegaties voorbereide mandaten betreft, beschikt de eenheid audit over standaardmandaten die ter beschikking van de delegaties zijn gesteld. Bovendien zijn verschillende pogingen ondernomen om lokale kadercontracten in te voeren. Guinee (Conakry) en Tsjaad zouden de eerste landen moeten zijn om deze formule uit te testen aangezien Senegal dit voorstel heeft afgewezen.

Zowel de centrale diensten als DG DEV hebben de delegaties in gevallen van fraude en verduistering ten volle gesteund. De dossiers van de drie genoemde landen zijn op initiatief van de centrale diensten aan het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) voorgelegd. Wat Tsjaad en Kameroen betreft, zijn de dossiers rechtstreeks door de diensten in Brussel met de steun van de delegaties geregeld.

(1) Guinee (Conakry), Tsjaad, Ghana, Madagaskar, Kameroen, Kaapverdië.

(2) Zie maatregelen Ivoorkust, Kameroen en voorstellen Madagaskar.

Verslag over de activiteiten in het kader van het zesde, zevende en achtste Europese Ontwikkelingsfonds (EOF)

Grafische voorstelling

Grafische voorstelling van het zesde, zevende en achtste geconsolideerde EOF:

toewijzing, verdeling en besteding van de steun

>PIC FILE= "C_2000342NL.023501.EPS">

Bijlagen

Bijlage I

Financiële gegevens betreffende de algemene begroting van de EuropeseUnie

INHOUD

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

OPMERKINGEN VOORAF

BRONNEN VAN DE FINANCIËLE GEGEVENS

De in deze bijlage opgenomen financiële gegevens zijn ontleend aan de jaarrekeningen en financiële balansen van de Europese Gemeenschappen(1), alsmede aan verschillende andere door de Commissie verstrekte financiële staten. De geografische verdeling vond plaats aan de hand van de indices van de landencodes van het Sincom-systeem. Zoals uiteengezet door de Commissie, is het verdelen van de uitgaven over de lidstaten slechts een administratieve handeling die een zeer beperkt beeld geeft van het profijt dat elke lidstaat van de Unie trekt.

MUNTEENHEID

Alle financiële gegevens zijn in miljoenen euro (Mio EUR) weergegeven. Zij zijn afgerond op tienden van miljoenen. Het gaat telkens om de afronding van een exacte waarde en niet om een optelling van afrondingen.

NOMENCLATUUR

De Kamer bedient zich voor het weergeven van historische reeksen voor elk begrotingsjaar van de met dat jaar overeenkomende financiële vooruitzichten.

GEBRUIKTE AFKORTINGEN EN TEKENS

EG Europese Gemeenschap(pen)

EGKS Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal

EEG Europese Economische Gemeenschap

EGA of Euratom Europese Gemeenschap voor Atoomenergie

EVA Europese Vrijhandelsassociatie

EU Europese Unie

BNP Bruto nationaal product

BTW Belasting over de toegevoegde waarde

ATS Oostenrijkse schilling

BEF Belgische frank

DEM Duitse mark

DKK Deense kroon (krone)

ESP Spaanse peseta

FIM Finse mark

FRF Franse frank

GBP Pond sterling

GRD Griekse drachme

IEP Iers pond (punt)

ITL Italiaanse lire

LUF Luxemburgse frank

NLG Nederlandse gulden

PTE Portugese escudo

SEK Zweedse kroon (krona)

EUR Euro

Mio EUR Miljoen(en) euro

GK Gesplitste kredieten

NGK Niet-gesplitste kredieten

VK Vastleggingskredieten

BK Betalingskredieten

KVV Kredieten voor vastleggingen

KVB Kredieten voor betalingen

B België

DK Denemarken

D Duitsland

EL Griekenland

E Spanje

F Frankrijk

IRL Ierland

I Italië

L Luxemburg

NL Nederland

A Oostenrijk

P Portugal

FIN Finland

S Zweden

UK Verenigd Koninkrijk

EUR 15 Alle 15 lidstaten van de Europese Gemeenschap tezamen

FR Financieel Reglement van 21 december 1977 (zie ook het bericht aan de lezer op bladzijde II van het omslag)

PB Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen

A Afdeling van de begroting

Oa Onderafdeling van de begroting

T Titel van de begroting

H Hoofdstuk van de begroting

0,0 Tussen nul en 0,05

- Geen gegevens voorhanden

% Percentage

GV Grafische voorstelling waarnaar wordt verwezen in een andere grafische voorstelling (bv. GV III)

BASISGEGEVENS BETREFFENDE DE ALGEMENE BEGROTING

1. ONTSTAAN VAN DE ALGEMENE BEGROTING

De algemene begroting werd ingesteld bij het Fusieverdrag(2) (artikel 20) en kwam op 1 januari 1968 in de plaats van de drie afzonderlijke EG-begrotingen die voordien bestonden: de administratieve begroting van de KS, de begroting van de EEG en de exploitatiebegroting van de EGA. Sinds 1971 is krachtens het Verdrag van Luxemburg(3) (artikel 10) de EGA-begroting voor onderzoek en investeringen opgenomen in de algemene begroting.

2. RECHTSGROND

Voor de algemene begroting gelden de financiële bepalingen van de Verdragen van Parijs(4) (artikel 78 van het EGKS-Verdrag) en van Rome(5)(6) (artikelen 268 - 280 van het EG-Verdrag en artikelen 171 - 183 van het EGA-Verdrag), en een aantal financiële reglementen(7).

3. VOORNAAMSTE BEGROTINGSBEGINSELEN, NEERGELEGD IN DE VERDRAGEN EN HET FINANCIEEL REGLEMENT

Alle ontvangsten en uitgaven van de Gemeenschap dienen in één begroting te worden opgenomen (eenheidsbeginsel). De ontvangsten moeten zonder onderscheid dienen voor de financiering van alle uitgaven en moeten evenals de uitgaven voor het volle bedrag in de begroting en in de rekeningen worden opgenomen; ontvangsten en uitgaven mogen niet met elkaar worden gecompenseerd (universaliteitsbeginsel). De kredieten worden gegroepeerd naar hun aard of bestemming (specificiteitsbeginsel). De begroting wordt vastgesteld voor één begrotingsjaar (beginsel van de jaarperiodiciteit). De ontvangsten en uitgaven moeten in evenwicht zijn (beginsel van begrotingsevenwicht). Op deze algemene beginselen bestaan enkele uitzonderingen.

4. INHOUD EN STRUCTUUR VAN DE ALGEMENE BEGROTING

De begroting bestaat uit een "algemene staat van ontvangsten" en een "staat van ontvangsten en uitgaven", die weer is onderverdeeld in zes afdelingen: (I) Parlement; (II) Raad (tot 1994 in bijlage opgenomen: Economisch en Sociaal Comité); (III) Commissie(8); (IV) Hof van Justitie; (V) Rekenkamer, en (VI) Economisch en Sociaal Comité en Comité van de Regio's.

Binnen elke afdeling(9) worden de ontvangsten en uitgaven naar hun aard of bestemming ondergebracht in begrotingsonderdelen (titels, hoofdstukken, artikelen en eventueel posten).

5. MUNTEENHEID VAN DE ALGEMENE BEGROTING

De begroting wordt opgesteld en uitgevoerd in euro. Krachtens Verordening (EG) nr. 1103/97 van de Raad is de euro per 1 januari1999 de Europese rekeneenheid gaan vervangen.

Tussen de euro en de deelnemende nationale valuta's werden de volgende onherroepelijke omrekeningskoersen vastgesteld: 1 EUR = 13,7603 ATS = 40,3399 BEF = 1,95583 DEM = 166,386 ESP = 5,94573 FIM = 6,55957 FRF = 0,787564 IEP = 1936,27 ITL = 40,3399 LUF = 2,20371 NLG = 200,482 PTE.

6. FINANCIERING VAN DE ALGEMENE BEGROTING (BEGROTINGSONTVANGSTEN)

De algemene begroting wordt voornamelijk gefinancierd door de eigen middelen van de Gemeenschappen: landbouwrechten, heffingen en bijdragen voor suiker en isoglucose, douanerechten, eigen middelen afkomstig uit de BTW en op basis van het BNP; voor nadere informatie raadplege men de geldende rechtsvoorschriften(10).

Naast de eigen middelen bestaan er nog andere ontvangsten, die van geringe betekenis zijn (zie grafische voorstelling I).

7. DE VERSCHILLENDE SOORTEN BEGROTINGSKREDIETEN

Ter dekking van de voorziene uitgaven onderscheidt de algemene begroting de volgende soorten begrotingskredieten:

a) gesplitste kredieten, die zijn bestemd ter financiering van meerjarige activiteiten in bepaalde sectoren. Zij omvatten vastleggingskredieten en betalingskredieten:

- met de vastleggingskredieten kunnen tijdens het begrotingsjaar juridische verplichtingen worden aangegaan voor werkzaamheden waarvan de uitvoering zich uitstrekt over meer dan één begrotingsjaar,

- met de betalingskredieten kunnen uitgaven worden gefinancierd die voortvloeien uit verplichtingen die zijn aangegaan in het lopende begrotingsjaar en/of tijdens vorige begrotingsjaren;

b) niet-gesplitste kredieten, waarmee tijdens het begrotingsjaar verplichtingen kunnen worden aangegaan en betalingen verricht voor uitgaven betreffende activiteiten in dat jaar.

Het is dan ook van belang om voor eenzelfde begrotingsjaar de volgende twee totalen vast te stellen:

a) het totaal van de kredieten voor vastleggingen(11) = niet-gesplitste kredieten + vastleggingskredieten(12);

b) het totaal van de kredieten voor betalingen(13) = niet-gesplitste kredieten + betalingskredieten(14).

De begrotingsontvangsten dienen ter dekking van de kredieten voor betalingen. De vastleggingskredieten behoeven niet door ontvangsten te worden gedekt.

Uit onderstaand vereenvoudigd schema (met fictieve bedragen) blijkt in welke mate deze verschillende soorten kredieten van invloed zijn voor ieder begrotingsjaar.

>PIC FILE= "C_2000342NL.024401.EPS">

8. UITVOERING VAN DE ALGEMENE BEGROTING

8.1. Verantwoordelijkheid voor de uitvoering

De Commissie voert de begroting onder haar eigen verantwoordelijkheid uit, overeenkomstig het Financieel Reglement en binnen de grenzen van de toegewezen begrotingskredieten. Zij verleent de andere instellingen de nodige bevoegdheden voor de uitvoering van de begrotingsafdelingen die op hen betrekking hebben(15). Het Financieel Reglement omschrijft nauwkeurig de uitvoeringsprocedures en met name de verantwoordelijkheid van de ordonnateurs, de rekenplichtigen, de beheerders van gelden ter goede rekening en de financiële controleurs van de instellingen(16). Op bepaalde specifieke terreinen (met name EOGFL-Garantie en de structuurfondsen) wordt het beheer over de middelen van de Gemeenschap met de lidstaten gedeeld.

8.2. Ontvangsten

De geraamde ontvangsten worden in de begroting opgenomen onder voorbehoud van eventuele wijzigingen via gewijzigde en aanvullende begrotingen.

De begrotingsuitvoering van de ontvangsten bestaat in de vaststelling van de rechten en de inning van de aan de Gemeenschappen verschuldigde bedragen (eigen middelen en andere ontvangsten): voor deze uitvoering gelden speciale bepalingen(17). De werkelijke ontvangsten van een begrotingsjaar worden gedefinieerd als de som van de bedragen, geïnd op grond van de vastgestelde rechten van het lopende begrotingsjaar, en de nog in te vorderen bedragen op grond van de rechten van voorgaande begrotingsjaren.

Er wordt op gewezen dat de lidstaten, optredend namens de Gemeenschappen, verantwoordelijk zijn voor de inning van uit hoofde van douanerechten, landbouwrechten en heffingen voor suiker en isoglucose verschuldigde bedragen. De lidstaten houden 10 % van de betrokken bedragen in ter dekking van hun inningskosten.

8.3. Uitgaven

De geraamde uitgaven worden in de begroting opgenomen.

De begrotingsuitvoering van de uitgaven, dat wil zeggen het beloop en de besteding van de kredieten, kan als volgt worden samengevat:

a) kredieten voor vastleggingen:

i) beloop van de kredieten: de totale, in een begrotingsjaar beschikbare kredieten voor vastleggingen zijn als volgt samengesteld: oorspronkelijke begroting (NGK en VK) + gewijzigde en aanvullende begrotingen + bijkomende ontvangsten(18) + overschrijvingen(19) + uit het voorgaande begrotingsjaar overgedragen vastleggingskredieten(20) + niet-automatische overdrachten(21) van het voorgaande begrotingsjaar, waarvoor nog geen verplichtingen zijn aangegaan (NGK) + van voorgaande begrotingsjaren vrijgemaakte en wederopgevoerde kredieten(22) + terugbetaalde vooruitbetalingen die opnieuw kunnen worden gebruikt(23);

ii) besteding van de kredieten: de kredieten voor vastleggingen zijn tijdens het begrotingsjaar beschikbaar voor het aangaan van verplichtingen (bestede kredieten voor vastleggingen = bedrag van de aangegane verplichtingen);

iii) overdrachten van kredieten van het begrotingsjaar naar het volgende begrotingsjaar: niet-gesplitste kredieten van het begrotingsjaar waarvoor geen verplichtingen zijn aangegaan, kunnen na goedkeuring door de begrotingsautoriteit niet-automatisch naar het volgende begrotingsjaar worden overgedragen(24). Niet-bestede vastleggingskredieten van het begrotingsjaar kunnen door de Commissie worden overgedragen naar het volgende begrotingsjaar(25). Bedragen met betrekking tot uitgaven voor rekening van derden mogen meer dan eens worden overgedragen;

iv) annulering van kredieten: het saldo wordt geannuleerd;

b) kredieten voor betalingen:

i) beloop van de kredieten: de totale, in een begrotingsjaar beschikbare kredieten voor betalingen zijn als volgt samengesteld: oorspronkelijke begroting (NGK en BK) + gewijzigde en aanvullende begrotingen + bijkomende ontvangsten(26) + overschrijvingen(27) + uit het vorige begrotingsjaar overgedragen kredieten in de vorm van automatische overdrachten (of overdrachten van rechtswege)(28) of van niet-automatische overdrachten(29) + terugbetaalde vooruitbetalingen die opnieuw kunnen worden gebruikt(30);

ii) besteding van de kredieten: de kredieten voor betalingen zijn tijdens het begrotingsjaar beschikbaar voor het verrichten van betalingen (bestede kredieten voor betalingen = bedrag van de betalingen ten laste van de kredieten van het begrotingsjaar);

iii) overdrachten van kredieten van het begrotingsjaar naar het volgende begrotingsjaar: de niet-bestede kredieten van het begrotingsjaar kunnen naar het volgende begrotingsjaar worden overgedragen als automatische overdrachten (of overdrachten van rechtswege)(31) of als niet-automatische overdrachten(32). Bedragen met betrekking tot uitgaven voor rekening van derden mogen meer dan eens worden overgedragen;

iv) annulering van kredieten: het saldo wordt geannuleerd;

v) totaal van de tijdens het begrotingsjaar verrichte betalingen: betalingen ten laste van kredieten voor betalingen van het begrotingsjaar + betalingen ten laste van uit het voorgaande begrotingsjaar overgedragen kredieten voor betalingen;

vi) uit hoofde van een begrotingsjaar gedane werkelijke uitgaven: uitgaven, opgenomen in de geconsolideerde jaarrekening (zie paragraaf 8.4) = betalingen ten laste van de kredieten voor betalingen van het begrotingsjaar + naar het volgende begrotingsjaar overgedragen kredieten voor betalingen van het begrotingsjaar.

8.4. Geconsolideerde jaarrekening en vaststelling van het saldo van het begrotingsjaar

Bij de afsluiting van elk begrotingsjaar wordt een geconsolideerde jaarrekening opgesteld. Daarin wordt het saldo van het begrotingsjaar vastgesteld, dat bij gelegenheid van een gewijzigde begroting moet worden opgenomen in de begroting van het volgende begrotingsjaar(33).

9. INDIENING VAN DE REKENINGEN

De rekeningen van een begrotingsjaar worden uiterlijk op 1 mei van het volgende begrotingsjaar voorgelegd aan het Parlement, de Raad en de Rekenkamer; deze rekeningen worden ingediend in de vorm van een jaarrekening en een financiële balans en gaan vergezeld van een analyse van het financieel beheer(34).

10. EXTERNE CONTROLE

Sinds 1977 wordt de externe controle van de algemene begroting verricht door de Rekenkamer van de Europese Gemeenschappen(35). De Rekenkamer onderzoekt de rekeningen van alle ontvangsten en uitgaven van de algemene begroting. Zij legt aan het Europees Parlement en aan de Raad een verklaring voor waarin de betrouwbaarheid van de rekeningen en de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen wordten bevestigd. Zij onderzoekt de wettigheid en regelmatigheid van de ontvangsten en uitgaven en gaat na of een goed financieel beheer werd gevoerd. De controles kunnen worden verricht vóór afsluiting van het betrokken begrotingsjaar, en wel aan de hand van stukken en, zo nodig, ter plaatse bij de instellingen van de Gemeenschappen en in de lidstaten. De Rekenkamer stelt een jaarverslag op over ieder begrotingsjaar en kan voorts op ieder gewenst moment opmerkingen maken over bepaalde aangelegenheden en op verzoek van een der instellingen van de Gemeenschappen adviezen uitbrengen.

11. KWIJTING EN TE NEMEN MAATREGELEN

Sinds 1977 zijn de volgende bepalingen van toepassing(36): op aanbeveling van de Raad verleent het Parlement de Commissie uiterlijk op 30 april van het tweede jaar dat volgt op het betrokken begrotingsjaar, kwijting voor de uitvoering van de begroting. Te dien einde onderzoeken de Raad en het Parlement de door de Commissie ingediende rekeningen en het jaarverslag van de Rekenkamer. De instellingen dienen de nodige maatregelen te nemen naar aanleiding van de opmerkingen in de kwijtingsbesluiten en moeten van de genomen maatregelen verslag uitbrengen(37).

GRAFISCHE VOORSTELLINGEN

ALGEMENE BEGROTING VAN 1999 EN BEGROTINGSUITVOERING IN HET JAAR 1999

GV I - Algemene begroting 1999 - Geraamde ontvangsten en definitieve kredieten voor betalingen

GV II - Algemene begroting 1999 - Kredieten voor vastleggingen

GV III - In 1999 beschikbare kredieten voor vastleggingen en de besteding daarvan, naar financieel vooruitzicht

GV IV - In 1999 beschikbare kredieten voor betalingen en de besteding daarvan, naar financieel vooruitzicht

GV V - In 1999 verrichte betalingen, naar financieel vooruitzicht

GV VI - In 1999 verrichte betalingen, naar lidstaat

HISTORISCHE GEGEVENS BETREFFENDE DE UITVOERING VAN DE ALGEMENE BEGROTING (1995 - 1999)

GV VII - Evolutie en besteding van de kredieten voor betalingen in de periode 1995 - 1999, naar financieel vooruitzicht

Grafische voorstelling I

Algemene begroting 1999 - Geraamde ontvangsten en definitieve kredieten voor betalingen

(voor ontvangstencriteria, zie "Basisgegevens betreffende de algemene begroting", paragraaf 8.2, en voor meer gedetailleerde informatie, zie hoofdstuk 1, tabel 1.1,

en voor uitgavencriteria, zie "Basisgegevens betreffende de algemene begroting", paragraaf 8.3, en voor meer gedetailleerde informatie, zie GV IV, kolom (a))

>PIC FILE= "C_2000342NL.024801.EPS">

(38)(39)(40)(41)

Grafische voorstelling II

Algemene begroting 1999 - Kredieten voor vastleggingen

(na gewijzigde en aanvullende begrotingen: voor meer gedetailleerde informatie, zie GV III, kolom (b))

>PIC FILE= "C_2000342NL.024901.EPS">

NB:

Er is geen evenwicht tussen het totaal van de kredieten voor vastleggingen en de ontvangsten volgens de begroting 1999, aangezien in de vastleggingskredieten ook bedragen zijn begrepen die zullen worden gefinancierd met ontvangsten uit latere begrotingsjaren.

Grafische voorstelling III

In 1999 beschikbare kredieten voor vastleggingen en de besteding daarvan, naar financieel vooruitzicht

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Grafische voorstelling IV

In 1999 beschikbare kredieten voor betalingen en de besteding daarvan, naar financieel vooruitzicht

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Grafische voorstelling V

In 1999 verrichte betalingen, naar financieel vooruitzicht

NB: In 1999 verrichte betalingen = betalingen ten laste van de