Beschikking van de Commissie

van 20 december 2001

betreffende de staatssteun die België voornemens is ten uitvoer te leggen ten gunste van Sidmar NV

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2001) 4471)

(Slechts de teksten in de Nederlandse en de Franse taal zijn authentiek)

(Voor de EER relevante tekst)

(2002/285/EGKS)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, en met name op artikel 4, onder c),

Gelet op de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, en met name op artikel 62, lid 1, onder a),

Gelet op Beschikking nr. 2496/96/EGKS van de Commissie van 18 december 1996 houdende communautaire regels voor steun aan de ijzer- en staalindustrie(1),

Na de belanghebbenden overeenkomstig genoemde beschikking te hebben aangemaand hun opmerkingen te maken(2),

Gezien deze opmerkingen,

Overwegende hetgeen volgt:

I. PROCEDURE

(1) Bij schrijven van 27 november 2000 heeft België, overeenkomstig artikel 6, lid 1, van Beschikking nr. 2496/96/EGKS houdende communautaire regels voor steun aan de ijzer- en staalindustrie, hierna "de Staalsteuncode" genoemd, bij de Commissie een voornemen aangemeld om milieusteun te verlenen aan Sidmar NV, hierna "Sidmar" genoemd. Bij brieven van 19 december 2000, 16 februari 2001 en 29 maart 2001 verzocht de Commissie om aanvullende informatie. De Belgische autoriteiten antwoordden op deze verzoeken bij schrijven van, onderscheidenlijk, 26 januari, 15 maart en 3 mei 2001.

(2) Bij schrijven van 21 juni 2001 heeft de Commissie België in kennis gesteld van haar besluit de procedure van artikel 6, lid 5, van de Staalsteuncode in te leiden ten aanzien van de steun ten behoeve van drie van de projecten en medegedeeld dat zij geen bezwaar maakte tegen de steun voor de vijf overige projecten.

(3) Het besluit van de Commissie tot inleiding van de procedure is in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen bekendgemaakt(3). De Commissie heeft de belanghebbenden uitgenodigd hun opmerkingen over de betrokken steun te maken.

(4) Sidmar heeft haar opmerkingen gemaakt bij schrijven van 14 september 2001. De Commissie heeft deze voor een reactie aan België doorgezonden. België maakte zijn eigen opmerkingen bij schrijven van 2 augustus 2001, terwijl het bij schrijven van 31 oktober 2001 opmerkingen maakte over het schrijven van Sidmar.

II. GEDETAILLEERDE BESCHRIJVING VAN DE STEUN

(5) De totale kosten van de drie projecten ten aanzien waarvan de Commissie de procedure heeft ingeleid, bedragen in totaal 5140419 EUR, en de Belgische autoriteiten hebben voorgesteld om steun te verlenen voor een bedrag dat overeenkomt met 12 % van de respectieve kosten, in totaal 616851 EUR.

(6) Eén van deze drie projecten, "gecentraliseerde verkleining van schroot", betreft de vervanging van het oude systeem voor de verkleining van schroot op de plaats waar het geproduceerd wordt, door een gecentraliseerd systeem waarbij het schroot op één centrale plaats verkleind zal worden. Deze centrale plaats zal - in tegenstelling tot de vroegere situatie - een gesloten ruimte zijn en de daarbij ontstane rookgassen zullen vervolgens gezuiverd worden via een filter. De totale installatiekosten (2478935 EUR) kwamen volgens de Belgische autoriteiten in aanmerking voor milieusteun. Het betreft niet alleen de installaties voor de zuivering van de rookgassen, maar ook de snij-installaties. De voorgenomen steun voor dit project bedraagt 297472 EUR.

(7) De twee overige projecten, "slibbehandeling staalfabriek" en "slibbehandeling hoogovens", bestond uit investeringen om van de staalfabriek en hoogovens afkomstig slib te ontwateren in centrifuges. Hoewel deze projecten het mogelijk maken het slib te hergebruiken als grondstof, brengen de Belgische autoriteiten geen besparingen op de investeringskosten in mindering bij hun berekening van de kosten die in aanmerking komen voor milieusteun. Deze investeringskosten bedragen, onderscheidenlijk, 1545963 EUR en 1115521 EUR. De voorgenomen steun bedraagt, onderscheidenlijk, 185516 EUR en 133863 EUR.

III. OPMERKINGEN VAN DE BELANGHEBBENDEN

(8) Sidmar, de begunstigde onderneming, was de enige belanghebbende die opmerkingen maakte. Volgens de onderneming was bij deze drie projecten de reden voor de investering wel degelijk een betere milieubescherming. Voor het project "gecentraliseerde verkleining van schroot" benadrukt Sidmar dat het project niet bedoeld was om een productieactiviteit te rationaliseren. De investering zou geen financieel voordeel hebben opgeleverd, omdat sinds de voltooiing van de investering in juni 2001 de behandelingskosten voor de verwerking van schroot gestegen zijn met 4,52 EUR per ton, hetgeen volgens de onderneming overeenkomt met de kosten van de nieuwe installatie. Vervolgens concludeert de onderneming dat alle uitrusting, inclusief de snij-installatie (1829454 EUR), in aanmerking komt voor milieusteun.

(9) Wat het project "slibbehandeling hoogovens" betreft, verklaart de onderneming dat de investering uitsluitend plaatsvond om de vervuiling terug te dringen. Het chloridegehalte in het water is gedaald van 1059 mg/l in juli 1999 tot 648 mg/l in juni 2001. De reden daarvoor zou zijn dat in het verleden het hoogovenslib vanuit de bezinkbak werd verpompt naar een hoogovenslibbekken, dat geen bescherming had naar de bodem, hetgeen leidde tot verzilting van de bodem door infiltrerend kanaalwater. Na de investering wordt het slib van de bezinkbak geforceerd ontwaterd in de nieuwe centrifuges. Doordat er niet langer kanaalwater naar het hoogovenslibbekken gaat, wordt verdere bodemverontreiniging tegengegaan. Voorts zou de investering geen extra grondstoffenbesparing opleveren omdat het slib zowel in de oude als in de nieuwe situatie kon worden gebruikt: vóór de investering - nadat een verdere (interne of externe) behandeling ervoor gezorgd had dat het slib volledig ontwaterd was, en na de investering - onmiddellijk na het centrifugeren.

(10) Wat het project "slibbehandeling staalfabriek" betreft, verklaart de onderneming dat de investering uitsluitend plaatsvond om de vervuiling terug te dringen. In het verleden werd het waterrijke slib naar de mengers van de sinterfabrieken verpompt. Op die manier kon de sinterlading bevochtigd worden en kon het staalfabriekslib als nuttige grondstof hergebruikt worden. Na de investering wordt het waterrijke slib nu geforceerd ontwaterd in centrifuges en vervolgens wordt het ontwaterde slib naar de prebedding gebracht, waar de lading van de sinterfabrieken voorbereid wordt. Op die manier wordt het ingedikte slib nu ook als nuttige grondstof in de sinterfabrieken hergebruikt. In de nieuwe situatie wordt het sintermengsel echter bevochtigd met chloridearm grondwater, hetgeen bijdraagt tot een vermindering in de dioxine-uitstoot van de sinterfabrieken. De dioxine-uitstoot is gedaald van circa 13 ng TEQ/Nm3 tot circa 2,5 ng TEQ/Nm3.

IV. OPMERKINGEN VAN BELGIË

(11) De Belgische autoriteiten herhaalden hun standpunt dat naar hun mening uitsluitend om milieuredenen tot de investeringen werd besloten, zodat alle kosten voor steun in aanmerking komen. Zij zijn het volledig eens met het standpunt van Sidmar.

V. BEOORDELING VAN DE STEUN

Rechtsgrond

(12) Sidmar is een onderneming in de zin van artikel 80 van het EGKS-Verdrag. Steun voor deze onderneming is derhalve onderworpen aan de Staalsteuncode. De door België aangemelde maatregelen vormen steun in de zin van artikel 1 van de Staalsteuncode. In artikel 3 van de Staalsteuncode is voorzien in de mogelijkheid dat staalbedrijven steun ontvangen voor milieu-investeringen. De voorwaarden waaronder deze steun verenigbaar kan worden geacht, zijn uiteengezet in de bijlage bij de Staalsteuncode en in de communautaire kaderregeling inzake staatssteun ten behoeve van het milieu van 1994(4), hierna "het milieukader" genoemd.

(13) Volgens punt 3.2.1 van het milieukader valt steun die ogenschijnlijk bedoeld is voor maatregelen tot bescherming van het milieu, maar in feite neerkomt op algemene investeringen, niet onder het milieukader. Voor steun komen uitsluitend de extra investeringskosten in aanmerking die noodzakelijk zijn voor het verwezenlijken van de milieudoeleinden.

(14) Sidmar voldoet reeds aan de huidige verplichte normen met betrekking tot de verontreinigende stoffen, die door middel van de voorgestelde investeringen verder kunnen worden teuggedrongen. De steun wordt derhalve beoordeeld op grond van de regels inzake "steun om ondernemingen tot aanzienlijke verbetering van de milieubescherming te stimuleren". Volgens punt B, eerste alinea, van het milieukader kan steun voor investeringen die gericht zijn op een beduidend hoger niveau van bescherming van het milieu worden toegestaan tot maximaal 30 %. De omvang van de steun moet in verhouding staan tot de verbetering die dit voor het milieu betekent en tot de investering die voor de verbetering dient te worden gemaakt.

(15) Volgens de bijlage bij de Staalsteuncode zijn in het geval van steun om ondernemingen tot aanzienlijke verbetering van de milieubescherming te stimuleren, de volgende voorwaarden van toepassing:

a) de Commissie zal de economische en milieuaspecten van een beslissing tot vervanging van een bestaande fabriek of van bestaande installaties analyseren. A priori komt een investeringsbesluit dat hoe dan ook op economische gronden of vanwege de ouderdom van de bestaande fabriek of installaties (resterende levensduur minder dan 25 %) zou zijn genomen, niet voor steun in aanmerking;

b) de investeerder dient aan te tonen dat er een duidelijk besluit is genomen om voor striktere normen te kiezen die aanvullende investeringen noodzakelijk maken;

c) enig voordeel met betrekking tot lagere productiekosten zal in mindering worden gebracht.

Project 1: Gecentraliseerde verkleining van ijzerschroot

(16) Zoals bij de inleiding van de procedure al is aangegeven, kan worden geaccepteerd dat dit project bijdraagt tot belangrijke verbeteringen van de milieubescherming, met een reductie van de dioxine-uitstoot - van 50 mg/Nm3 tot 10 mg/Nm3. Toch moeten, volgens de regelgeving, de in aanmerking komende kosten strikt beperkt blijven tot de extra investeringskosten die noodzakelijk zijn om milieudoelstellingen te verwezenlijken; algemene investeringskosten die niet toe te rekenen zijn aan milieubescherming, moeten worden uitgesloten. Feit blijft in ieder geval dat de onderneming het schroot moet verkleinen in het kader van haar productiebehoeften. Een deel van de aangeschafte uitrusting (snijbranders, snijtafel, de voeding met gas en elektriciteit voor de branders, en een handbediende voorziening met zuurstofbrander) zorgt op zich niet voor een verdere verbetering van de milieusituatie. Het is integendeel voor de onderneming gewoon een nieuwe manier om haar productieactiviteiten uit te voeren. Ook al beweert de onderneming dat de behandelingskosten voor de verwerking van schroot momenteel hoger liggen ingevolge de kostprijs van de nieuwe uitrusting, dan nog rechtvaardigen die hogere kosten op zich nog niet dat productie-uitrusting in aanmerking komt voor milieusteun. Daarom kunnen de kosten van de snij-installatie (1829454 EUR) niet worden geacht in aanmerking te komen voor milieusteun.

(17) De kosten van de filtereenheid en de collector voor de opvang van rookgassen (649481 EUR) komen daarentegen wel voor steun in aanmerking. Deze installaties vervangen geen bestaande installaties en dienen enkel voor het terugdringen van de vervuiling. De aldus behaalde verlaging van de dioxine-uitstoot kan als aanzienlijk worden aangemerkt, zodat deze kosten volgens de regels inzake steun om ondernemingen tot aanzienlijke verbetering van de milieubescherming te stimuleren, voor steun in aanmerking komen.

Project 2: Slibbehandeling hoogovens

(18) De Belgische autoriteiten hadden aanvankelijk verklaard dat de onderneming "met het verrichten van deze investering het hoogovenslib wil gaan behandelen zodat het opnieuw in het productieproces als grondstof kan aangewend worden. (...) De centrifuge moet toelaten het meeste water te verwijderen en draagt dus rechtstreeks bij tot het hergebruik van het slib.". Thans benadrukken zij echter - samen met Sidmar - dat de enige reden voor de investering een verhoogde milieubescherming was, omdat vóór de investering het slib enkel kon worden hergebruikt na een passende behandeling. Niettemin is het zo dat Sidmar pas na de investering het slib begon te hergebruiken. Voordien werd het gestort en achtergelaten in het hoogovenslibbekken, vanwaar het de bodem infiltreerde en deze vervuilde. Doordat er een eind kwam aan het storten van slib - en daardoor ook aan de infiltratie met chloriderijk kanaalwater - werd een belangrijke daling van het chloridegehalte van het water verwezenlijkt. Dit is inderdaad een positief effect voor het milieu. Toch moeten, met het oog op de berekening van de voor milieusteun in aanmerking komende uitgaven, de investeringskosten worden verminderd met de waarde van de grondstof die men nu - dankzij de investering - is begonnen te hergebruiken. Ondanks het herhaalde verzoek, onder meer bij het besluit tot inleiding van de procedure, nadere inlichtingen te verstrekken over de gemaakte besparingen op grondstoffen en deze op de in aanmerking komende kosten in mindering te brengen, heeft België zulks nagelaten. Daarom is niet bekend welk deel van de investeringsuitgaven eventueel voor steun in aanmerking komt. Derhalve dient te worden geconcludeerd dat de aangemelde kosten (1115521 EUR) niet uitsluitend bestemd zijn voor het verwezenlijken van extra milieubescherming, en bijgevolg niet in aanmerking komen voor milieusteun.

Project 3: Slibbehandeling staalfabriek

(19) In de aanmelding hadden de Belgische autoriteiten hetzelfde verklaard als ten aanzien van het vorige project, namelijk dat de reden voor deze investering het hergebruik van slib als grondstof was. In het kader van de procedure hebben zij - samen met Sidmar - evenwel hun latere standpunt verduidelijkt dat er geen grondstoffenbesparingen zijn omdat na de nieuwe investering het gebruik van slib niet toeneemt. In tegenstelling tot het hoogovenslib, dat werd gestort, werd in de staalfabriek het slib, zonder dat het ontwaterd hoefde te worden, verpompt naar de mengers van de sinterfabrieken. Dit slib bevatte chloriderijk kanaalwater, hetgeen bijdroeg tot een verhoogde dioxine-uitstoot van de sinterfabrieken. Met de nieuwe centrifuges wordt het slib thans geforceerd ontwaterd en wordt grondwater in plaats van kanaalwater toegevoegd. Daarom komt er minder chloor in het sinterproces en wordt ook minder dioxine uitgestoten. De dioxine-uitstoot is gedaald van circa 13 ng TEQ/Nm3 tot circa 2,5 ng TEQ/Nm3.

(20) De centrifuges in de staalfabriek hadden geen invloed op het productieproces omdat na het centrifugeren dezelfde hoeveelheid slib in de sinterfabriek wordt gepompt als toen het slib nog rijk was aan kanaalwater. Daarom kan worden ingestemd met de stelling van de Belgische autoriteiten en van Sidmar dat de investering uitsluitend om milieuredenen plaatsvond en geen effect had op de productie, en evenmin tot grondstoffenbesparingen leidde. Deze investering vervangt geen bestaande uitrusting en de verlaging van het niveau van verontreiniging kan worden beschouwd als aanzienlijk in de zin van de regels inzake steun om ondernemingen tot aanzienlijke verbetering van de milieubescherming te stimuleren. Bijgevolg kan de investering van 1545963 EUR worden geacht in aanmerking te komen voor milieusteun.

VI. CONCLUSIE

(21) Gelet op het bovenstaande mag worden geconcludeerd dat, wat betreft een deel van de aangemelde steun - ten bedrage van 263454 EUR - aan alle voorwaarden van de Staalsteuncode is voldaan om deze milieusteun als verenigbaar aan te merken. Het betreft hier met name de subsidiabiliteit en de steunintensiteit, die onder de toegestane 30 % blijft. Dit steunbedrag stemt overeen met een deel van de aangemelde steun voor het project "gecentraliseerde verkleining van schroot" (77938 EUR) en met de aangemelde steun voor het project "slibbehandeling staalfabriek" (185516 EUR).

(22) Daarentegen voldoet steun ten belope van 353397 EUR niet aan de voorwaarden om voor steun in aanmerking te komen en verenigbaar te worden verklaard. Dit steunbedrag betreft de aangemelde steun voor het overige deel van het hierboven beschreven investeringsproject "gecentraliseerde verkleining van schroot" (219534 EUR) en de aangemelde steun voor het project "slibbehandeling hoogovens" (133863 EUR),

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

De steun die België voornemens is ten uitvoer te leggen ten gunste van de staalonderneming Sidmar NV, ten bedrage van 263454 EUR, is verenigbaar met de gemeenschappelijke markt. Dit bedrag stemt overeen met de aangemelde steun voor een deel van het investeringsproject "gecentraliseerde verkleining van schroot" (77938 EUR) en met de aangemelde steun voor het investeringsproject "slibbehandeling staalfabriek" (185516 EUR).

Artikel 2

De steun die België voornemens is ten uitvoer te leggen ten gunste van de staalonderneming Sidmar NV, ten bedrage van 353397 EUR, is onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt. Dit bedrag stemt overeen met de aangemelde steun voor een deel van het investeringsproject "gecentraliseerde verkleining van schroot" (219534 EUR) en met de aangemelde steun voor het investeringsproject "slibbehandeling hoogovens" (133863 EUR).

Dit deel van de steun mag bijgevolg niet ten uitvoer worden gelegd.

Artikel 3

België deelt de Commissie binnen twee maanden vanaf de kennisgeving van deze beschikking mee welke maatregelen het heeft genomen om hieraan te voldoen.

Artikel 4

Deze beschikking is gericht tot het Koninkrijk België.

Gedaan te Brussel, 20 december 2001.

Voor de Commissie

Mario Monti

Lid van de Commissie

(1) PB L 338 van 28.12.1996, blz. 42.

(2) PB C 234 van 18.08.01, blz. 2.

(3) Zie voetnoot 2.

(4) PB C 72 van 10.3.1994, blz. 3.