Advies van de Raad

van 5 maart 2002

over het geactualiseerde convergentieprogramma van Denemarken voor de periode 2001-2005

(2002/C 64/01)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,

Gelet op Verordening (EG) nr. 1466/97 van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid(1), en met name op artikel 9, lid 3,

Gezien de aanbeveling van de Commissie,

Na raadpleging van het Economisch en Financieel Comité,

HEEFT HET VOLGENDE ADVIES UITGEBRACHT:

Op 5 maart 2002 heeft de Raad het geactualiseerde convergentieprogramma van Denemarken voor de periode 2001-2005 behandeld. Volgens het macro-economische scenario van het geactualiseerde convergentieprogramma zal de reële BBP-groei toenemen van 1 % in 2001 tot 1,5 % in 2002 en tot 2,5 % in 2003, en zich daarna stabiliseren rond 2 % in zowel 2004 en 2005. Verwacht wordt dat de inflatie onder 2 % zal blijven en dat de werkloosheid laag zal blijven. De Raad acht dit een plausibel economisch scenario dat in overeenstemming is met de najaarsvoorspellingen van de Commissie van 2001.

De Raad is verheugd dat Denemarken blijft voldoen aan de convergentiecriteria inzake de inflatie, de lange rente en de wisselkoers.

Met betrekking tot de overheidsfinanciën heeft de Raad er nota van genomen dat het begrotingsoverschot voor 2001 weliswaar lager is uitgevallen dan verwacht, voornamelijk ten gevolge van tegenvallende inkomsten onder invloed van de krimpende effectenmarkt, maar dat niettemin een aanzienlijk overschot werd gerealiseerd. De Raad heeft met instemming kennis genomen van de doelstelling de overschotten gedurende de programmaperiode op 1,5 tot 2,5 % van het BBP te houden, gedurende welke periode de schuld van de totale overheid naar verwachting zal worden verlaagd om in 2005 uit te komen op 35 % van het BBP. Denemarken voldoet derhalve ruimschoots aan de vereiste van het stabiliteits- en groeipact dat "de begroting op de middellange termijn vrijwel in evenwicht is of een overschot vertoont" gedurende de gehele periode waarop het programma van toepassing is. Voorts wordt verwacht dat Denemarken een normale neergaande conjunctuur-beweging kan doorstaan zonder dat het tekort de referentiewaarde van 3 % van het BBP zal overschrijden.

De in het voorgaande geactualiseerde programma beschreven strategie van begrotingsconsolidatie, met onder andere een verlaging van de primaire uitgaven als aandeel van het BBP en van de belastingdruk gedurende de programmaperiode, wordt voortgezet. Deze strategie is verder versterkt door de toezegging van de regering om alle belastingen en accijnzen te bevriezen teneinde de opwaartse tendens van de belastingdruk een halt toe te roepen. De Raad verwelkomt deze maatregel, maar tekent daarbij aan dat deze er niet toe mag leiden dat verlagingen van marginale belastingen op arbeid worden verhinderd.

De Raad constateert dat de resultaten van de uitgavenbeheersing de afgelopen jaren nogal wisselend zijn geweest aangezien de doelstelling de reële groei van de overheidsconsumptie tot 1 % te beperken, regelmatig werd overschreden. De noodzaak van uitgavenbeheersing is, in het bijzonder op het niveau van de lagere overheden, gezien de bevriezing van de belastingen thans des te belangrijker, wil men erin slagen de hoge overschotten te realiseren. De Raad roept derhalve de overheden van alle niveaus op zich in te spannen de uitgaven zodanig te beheersen dat de reële jaarlijkse toename van de overheidsconsumptie binnen het streefcijfer van 1 % per jaar blijft. Tevens verzoekt hij de Deense regering het institutionele kader te versterken om te voorkomen dat de streefcijfers voor de uitgaven worden overschreden, zoals reeds werd aanbevolen in het advies van de Raad van vorig jaar(2).

De Raad is vergheugd over de centrale plaats die vraagstukken in verband met de houdbaarheid op langere termijn in het programma innemen. Hij constateert met instemming dat de doelstelling om de bruto schuldquote aanzienlijk te verlagen, bijdraagt tot een houdbare situatie van de overheidsfinanciën, en de Deense economie aldus terdege voorbereidt op de uitgaven die naar verwachting zullen moeten worden gedaan wegens de vergrijzing van de bevolking, terwijl tegelijkertijd de vereisten van het stabiliteits- en groeipact worden nageleefd. Hij merkt op dat deze resultaten afhangen van de handhaving van de hoge overschotten. De prognoses stoelen voorts op een blijvend hoge belastingquote tussen 2005 en 2050. De Raad merkt op dat een dergelijke hoge belastingquote wellicht moeilijk haalbaar zal zijn in het kader van de toegenomen mobiliteit van bepaalde belastinggrondslagen onder invloed van de globalisering.

Een belangrijke aanname die ten grondslag ligt aan de voorspellingen van het programma is een toename van de arbeidsmarktparticipatiegraden in Denemarken. Verwacht wordt dat dit voor een belangrijk deel het resultaat zal zijn van hervormingen die reeds zijn doorgevoerd, maar waarvan de volledige effecten nog niet merkbaar waren. Niettemin zijn verdere structurele hervormingen nodig met betrekking tot de werking van de arbeidsmarkt, met inbegrip van verlagingen van de belastingen op arbeid die kunnen bijdragen tot vergroting van het arbeidsaanbod. De Raad moedigt de autoriteiten derhalve aan voort te gaan met deze maatregelen, vanzelfsprekend zonder af te wijken van de vereisten van het stabiliteits- en groeipact.

(1) PB L 209 van 2.8.1997.

(2) PB C 77 van 9.3.2001.