ddrg/super_eurlex huggingface dataset:
NL Publicatieblad van de Europese Unie C 80/6

Verklaring van de Commissie

2014/C 80/03

Hierbij verklaart de Commissie dat zij voornemens is het vervoersgedeelte van de Connecting Europe Facility ten uitvoer te leggen overeenkomstig de indicatieve bedragen voor elke financieringsprioriteit, zoals vermeld in de mededeling van de Commissie (COM(2013) 940) (1), onverminderd de flexibiliteit die nodig is voor de tenuitvoerlegging van de begroting.

De indicatieve bedragen kunnen worden herzien na de halftijdse evaluatie van de Connecting Europe Facility, die uiterlijk op 31 december 2017 moet zijn uitgevoerd, zoals bepaald in artikel 27, lid 1, van de verordening betreffende de Connecting Europe Facility (2).

(1) Mededeling van de Commissie „Bouw van het kernvervoersnet: kernnetwerkcorridors en de Connecting Europe Facility” COM(2013) 940.

(2) Verordening (EU) nr. 1316/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 tot vaststelling van de financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen, tot wijziging van Verordening (EU) nr. 913/2010 en tot intrekking van Verordeningen (EG) nr. 680/2007 en (EU) nr. 67/2010 (PB L 348 van 20.12.2013).
NL Publicatieblad van de Europese Unie C 345/1

VERKLARING VAN DE RAAD

(2015/C 345/01)

De Raad merkt op dat de verplichting tot opheffing van alle EU-sancties in verband met nucleaire vraagstukken overeenkomstig het gezamenlijk alomvattend actieplan (JCPOA) geen afbreuk doet aan het in het JCPOA gespecificeerde geschillenbeslechtingsmechanisme en aan de herinvoering van de EU-sancties in geval van significante niet-nakoming door Iran van zijn verplichtingen in het kader van het JCPOA.

De Raad neemt zich voor om, in geval van significante niet-nakoming door Iran van zijn verplichtingen in het kader van het JCPOA, alle geschorste en/of beëindigde nucleair-gerelateerde sancties van de EU onverwijld opnieuw in te voeren op gezamenlijke aanbeveling aan de Raad van de hoge vertegenwoordiger van de Europese Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk.
(16)

De Europese pijler van sociale rechten verbiedt het lidstaten of hun sociale partners niet, ambitieuzere sociale normen vast te stellen. In het bijzonder mag niets in de Europese pijler van sociale rechten worden uitgelegd als een beperking op, of als afbreuk doend aan, rechten en beginselen die zijn erkend, binnen hun respectieve werkingssfeer, in het recht van de Unie, het internationaal recht en internationale overeenkomsten waarbij de Unie of alle lidstaten partij zijn, waaronder het op 18 oktober 1961 te Turijn ondertekende Europees Sociaal Handvest en de relevante verdragen en aanbevelingen van de Internationale Arbeidsorganisatie.
NL Publicatieblad van de Europese Unie C 158/1

Verklaringen van de Raad en de Commissie met betrekking tot Verordening (EU) 2017/821 van het Europees Parlement en de Raad van 17 mei 2017 tot vaststelling van verplichtingen inzake passende zorgvuldigheid in de toeleveringsketen voor Unie-importeurs van tin, tantaal en wolfraam, de overeenkomstige ertsen, en goud uit conflict- en hoogrisicogebieden (1)

(2017/C 158/01)

Verklaring van de Raad

De Raad stemt er per uitzondering mee in dat aan de Commissie de bevoegdheid wordt verleend gedelegeerde handelingen vast te stellen om de in artikel 1, leden 4 en 5, genoemde drempels van bijlage I te wijzigen, teneinde te waarborgen dat de drempels tijdig worden vastgesteld en de doelstellingen van deze verordening worden gehaald. Met deze instemming wordt geen precedent geschept voor toekomstige wetgevingsvoorstellen op handelsgebied of op het gebied van de externe betrekkingen in het algemeen.

Verklaring nr. 1 van de Commissie

De Commissie zal mogelijk bijkomende wetgevingsvoorstellen voorleggen voor EU-bedrijven met tin, tantaal, wolfraam of goud in hun toeleveringsketen indien zij vaststelt dat de gezamenlijke inspanningen van de EU-markt ten opzichte van de verantwoordelijke toeleveringsketen van mineralen in de wereld ontoereikend zijn om als hefboom te fungeren voor een verantwoorde houding van leveranciers in producentenlanden, of indien zij van mening is dat er te weinig deelname is van stroomafwaartse actoren die een regeling inzake passende zorgvuldigheid kennen die aansluit bij de OESO-richtsnoeren.

Verklaring nr. 2 van de Commissie

Bij het uitoefenen van haar bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen overeenkomstig artikel 1, lid 5, houdt de Commissie naar behoren rekening met de doelstellingen van onderhavige verordening zoals met name genoemd in de overwegingen 1, 7, 10 en 17.

Hierbij zal de Commissie in het bijzonder rekening houden met de specifieke risico’s die kleven aan de exploitatie van stroomopwaartse toeleveringsketens voor goud in conflict- en hoogrisicogebieden en met de positie van kleine en micro-ondernemingen in de Unie die goud in de EU invoeren.

Verklaring nr. 3 van de Commissie

In antwoord op het verzoek van het Europees Parlement om specifieke richtsnoeren is de Commissie bereid om prestatie-indicatoren te ontwikkelen voor het verantwoord betrekken van conflictmineralen. Door middel van dergelijke richtsnoeren zouden bedrijven met meer dan vijfhonderd werknemers die overeenkomstig Richtlijn 2014/95/EU verplicht zijn niet-financiële informatie bekend te maken, worden aangemoedigd om specifieke informatie over producten die tin, tantaal, wolfraam of goud bevatten, openbaar te maken.

(1) PB L 130 van 19.5.2017, blz. 1.
C 409/1

Gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende Verordening (EU) 2018/1671 van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) 2017/825 om de financiële middelen van het steunprogramma voor structurele hervormingen te verhogen en de algemene doelstelling ervan aan te passen (1)

(2018/C 409/01)

Met betrekking tot de financiering van de verhoging van de financiële middelen voor het steunprogramma voor structurele hervormingen zijn het Europees Parlement, de Raad en de Commissie, onverminderd de bevoegdheden van de begrotingsautoriteit, het volgende overeengekomen:

1. 40 miljoen EUR zal worden gefinancierd uit de begrotingslijn van het SRSP in rubriek 1b (13.08.01) van het MFK (Economische, sociale en territoriale cohesie) door in het kader van de begrotingsprocedure van artikel 314 VWEU de overkoepelende marge voor vastleggingen te gebruiken overeenkomstig artikel 14 van MFK-Verordening (EU, Euratom) nr. 1311/2013.

2. 40 miljoen EUR zal worden gefinancierd uit de begrotingslijn van het SRSP in rubriek 2 (13.08.02) van het MFK (Duurzame groei: natuurlijke hulpbronnen) door andere posten dan technische bijstand en plattelandsontwikkeling binnen deze rubriek te herschikken zonder de marges te gebruiken. De precieze bronnen voor deze herschikkingen zullen te zijner tijd nader worden gespecificeerd, rekening houdend met de onderhandelingen over de begrotingsprocedure voor de begroting 2019.

Verklaring van de Commissie

De Commissie zal voor 40 miljoen EUR aan herschikkingen in rubriek 2 van het MFK (Duurzame groei: natuurlijke hulpbronnen) in kaart brengen en voorstellen in de nota van wijzigingen bij het ontwerp van algemene begroting 2019.

De Commissie is voornemens in het kader van de begrotingsprocedure voor 2020 overeenkomstig artikel 314 VWEU voor te stellen de overkoepelende marge voor vastleggingen te gebruiken in overeenstemming met artikel 14 van de MFK-Verordening (EU, Euratom) nr. 1311/2013.

(1) PB L 284 van 12.11.2018, blz. 3.
Gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement en de Raad betreffende Verordening (EU) 2018/1240 van het Europees Parlement en de Raad van 12 september 2018 tot oprichting van een Europees reisinformatie- en -autorisatiesysteem (Etias) en tot wijziging van de Verordeningen (EU) nr. 1077/2011, (EU) nr. 515/2014, (EU) 2016/399, (EU) 2016/1624 en (EU) 2017/2226 (1)

(2018/C 333/01)

De exploitatie- en onderhoudskosten van het Etias-informatiesysteem, de centrale Etias-eenheid en de nationale Etias-eenheden worden volledig gedekt door de ontvangsten uit de leges. De leges dienen derhalve waar nodig te worden aangepast aan de kosten. Dit omvat zowel de kosten die de EU-lidstaten maken als de kosten die de met Schengen geassocieerde landen in dit verband maken, in overeenstemming met de bepalingen van de Etias-verordening. De kosten in verband met de ontwikkeling van het Etias-informatiesysteem, de integratie van de bestaande nationale grensinfrastructuur en de koppeling met de nationale uniforme interface alsook in verband met het hosten van de nationale uniforme interface, en het opzetten van de centrale Etias-eenheid en de nationale Etias-eenheden, met inbegrip van de kosten die de EU-lidstaten en de met Schengen geassocieerde landen maken, worden respectievelijk gedragen door het Fonds voor interne veiligheid (Grenzen en Visa) en zijn opvolger(s).

Deze kosten mogen daarom niet worden meegewogen bij de berekening van de bijdrage van de met Schengen geassocieerde landen aan Etias uit hoofde van de desbetreffende associatieovereenkomst en de bijbehorende specifieke regelingen voor de deelname van de met Schengen geassocieerde landen aan de agentschappen. Dit moet met name in aanmerking worden genomen in het kader van de onderhandelingen over de opvolger(s) van het Fonds voor interne veiligheid (Grenzen en Visa) en de specifieke regelingen voor de deelname hieraan van de met Schengen geassocieerde landen.

Het Europees Parlement en de Raad verzoeken de Commissie onverwijld na de vaststelling van deze verordening een voorstel in te dienen over de in artikel 95 van deze verordening bedoelde specifieke regelingen.

(1) PB L 236 van 19.9.2018, blz. 1.
Verklaring — Verordening van het Europees Parlement en de Raad tot instelling van het industrieel ontwikkelingsprogramma voor de Europese defensie ter ondersteuning van het concurrentievermogen en de innovatieve capaciteit van de defensie-industrie van de Unie (eerste lezing) — Vaststelling van de wetgevingshandeling

(2018/C 277 I/02)

Verklaring van de Commissie met de steun van het Europees Parlement met betrekking tot de uitvoering van het programma

Met het oog op de efficiënte uitvoering van het industrieel ontwikkelingsprogramma voor de Europese defensie en om te zorgen voor volledige samenhang met andere initiatieven van de Unie, is de Commissie voornemens het programma overeenkomstig artikel 62, lid 1, onder a), van het Financieel Reglement in direct beheer uit te voeren.

Verklaring van de Commissie betreffende de opstelling en goedkeuring van het werkprogramma van het EDIDP

Overeenkomstig artikel 188 van Verordening (EU) nr. 1268/2012 is de Commissie verantwoordelijk voor het opstellen van het werkprogramma. In dit verband merkt de Commissie op dat de lijst van prioriteiten die zijn vastgesteld in de verordening tot instelling van het industrieel ontwikkelingsprogramma voor de Europese defensie niet uitputtend mag zijn, en daarom is zij niet van mening dat onderhavig geval een precedent schept wat de grenzen van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden betreft.

Verklaring van de Commissie over de selectie van deskundigen voor de evaluatie van voorstellen in het kader van het programma, met het oog op de gunningsprocedure

De Commissie zorgt ervoor dat de deskundigen die geselecteerd zijn uit de in artikel 15 bedoelde database van onafhankelijke deskundigen beschikken over de benodigde vaardigheden, ervaring en kennis om hun taken naar behoren uit te voeren. De Commissie kan daartoe gebruikmaken van alle relevante bronnen, met inbegrip van informatie waarover de lidstaten in dit verband beschikken, met volledige inachtneming van het Financieel Reglement.

De Commissie zorgt ervoor dat in de grootst mogelijke mate rekening wordt gehouden met de feedback van de lidstaten over de kwalificaties van de deskundigen in de database van onafhankelijke deskundigen.
NL Publicatieblad van de Europese Unie L 163/19

INTREKKING VAN DE VERKLARING VAN NEDERLAND BETREFFENDE ARTIKEL 28 VAN KADERBESLUIT 2008/909/JBZ

Het Koninkrijk der Nederlanden heeft zijn verklaring op grond van artikel 28, lid 2, van Kaderbesluit 2008/909/JBZ van de Raad van 27 november 2008 inzake de toepassing van het beginsel van wederzijdse erkenning op strafvonnissen waarbij vrijheidsstraffen of tot vrijheidsbeneming strekkende maatregelen zijn opgelegd, met het oog op de tenuitvoerlegging ervan in de Europese Unie, zoals bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie van 9 oktober 2009 (1), ingetrokken. Deze intrekking is van kracht geworden op 1 juni 2018.

(1) PB L 265 van 9.10.2009, blz. 41.
Verklaring van de Commissie

(2019/C 422/01)

De Commissie is van mening dat het, met het oog op de verkeersveiligheid, consumentenbescherming, afvalbeperking en de circulaire economie, belangrijk is dat banden niet alleen in nieuwe, maar ook in versleten staat worden getest. Daartoe zal de Commissie in het kader van het Wereldforum voor de harmonisatie van de regelgeving voor motorvoertuigen van de Verenigde Naties de ontwikkeling van geschikte testprotocollen ondersteunen. Als dit proces echter niet is afgerond tegen juli 2023, wil de Commissie EU-wetgeving voorstellen die specifiek voorziet in het testen van banden in versleten staat.
Gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement en de Raad

(2019/C 386/01)

Verwacht wordt dat het Europees Grens- en kustwachtagentschap de komende jaren, gezien de uitzonderlijke behoeften, moeilijkheden zal ondervinden om gekwalificeerd personeel met een zo breed mogelijke geografische spreiding aan te werven, op te leiden en te behouden. Gezien het mandaat van het Agentschap en het grote aantal personen dat daar werkzaam is, is het essentieel om naar mechanismen te zoeken die de aantrekkelijkheid van het Agentschap als werkgever kunnen waarborgen door de beloning van het personeel van het Agentschap in Warschau in overeenstemming met het toepasselijke Unierecht aan te passen.

Het Europees Parlement en de Raad roepen de Commissie dan ook op de grondslag en modaliteiten van een dergelijk passend mechanisme te beoordelen, met name bij het indienen van voorstellen voor de herziening van het Statuut van de ambtenaren van de Europese Unie en de regeling welke van toepassing is op de andere personeelsleden van de Unie, vervat in Verordening (EEG, Euratom, EGKS) nr. 259/68 van de Raad (1). Dergelijke mechanismen zijn in verhouding tot het belang van de nagestreefde doelstellingen en geven geen aanleiding tot een ongelijke behandeling van het personeel van de instellingen, organen en instanties van de Unie als deze instellingen, organen en instanties van de Unie te maken krijgen met een soortgelijke situatie.

(1) PB L 56 van 4.3.1968, blz. 1.
Verklaring van de Commissie

(2019/C 360/02)

De Commissie wijst erop dat de Unie exclusieve externe bevoegdheid heeft over geografische aanduidingen en als zelfstandige partij toetreedt tot de Akte van Genève bij de Overeenkomst van Lissabon. Dit blijkt uit het arrest van het Europees Hof van Justitie van 25 oktober 2017 (zaak C-389/15, Commissie/Raad). Gezien de exclusieve externe bevoegdheid van de EU kunnen lidstaten geen zelfstandige partij worden bij de Akte van Genève en mogen zij geografische aanduidingen die nieuw zijn ingeschreven door derde landen die lid zijn van het systeem van Lissabon niet langer zelf beschermen. Rekening houdend met de buitengewone omstandigheden dat zeven lidstaten al lange tijd partij zijn bij de Overeenkomst van Lissabon, dat zij krachtens de overeenkomst een aanzienlijke hoeveelheid intellectuele eigendom hebben geregistreerd en dat een soepele overgang nodig is, zou de Commissie uitzonderlijk bereid zijn geweest ermee in te stemmen dat BG, CZ, SK, FR, HU, IT en PT in dit specifieke geval zouden worden gemachtigd om in het belang van de EU tot de Akte van Genève toe te treden.

De Commissie heeft er grote bezwaren tegen dat de Raad blijft aandringen op de mogelijkheid dat alle EU-lidstaten desgewenst kunnen worden gemachtigd om, naast de Unie, de Akte van Genève te ratificeren of ertoe toe te treden, en dat hij daarbij in plaats van de bovengenoemde omstandigheden, de regeling voor de stemrechten van de Unie in het licht van artikel 22, lid 4, onder b), ii), van de Akte van Genève, als reden opgeeft.

Voorts herinnert de Commissie eraan dat de EU-lidstaten, aangezien de Unie haar interne bevoegdheid op het gebied van geografische aanduidingen voor landbouwproducten heeft uitgeoefend, geen eigen nationale systemen ter bescherming van geografische aanduidingen voor landbouwproducten mogen hebben.

De Commissie behoudt zich derhalve haar rechten voor, met inbegrip van het recht om rechtsmiddelen aan te wenden tegen het besluit van de Raad, en is in ieder geval van oordeel dat deze zaak geen precedent mag vormen voor andere bestaande of toekomstige internationale of WIPO-overeenkomsten, in het bijzonder, maar niet uitsluitend, wanneer de EU op basis van haar exclusieve bevoegdheid reeds zelf internationale overeenkomsten heeft geratificeerd.
Gemeenschappelijke verklaring van het Parlement, de Raad en de Commissie betreffende Verordening (EU) 2019/1243 van het Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2019 tot aanpassing van een aantal rechtshandelingen die voorzien in het gebruik van de regelgevingsprocedure met toetsing, aan de artikelen 290 en 291 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (1)

(2019/C 250/01)

In punt 27 van het Interinstitutioneel Akkoord over beter wetgeven erkennen de drie instellingen de noodzaak om alle bestaande wetgeving aan te passen aan het bij het Verdrag van Lissabon ingevoerde rechtskader, en met name de noodzaak om hoge prioriteit te verlenen aan de snelle aanpassing van alle basishandelingen die nog verwijzen naar de regelgevingsprocedure met toetsing. Naar aanleiding van het daartoe strekkende voorstel van de Commissie komt deze verordening aan die behoefte tegemoet door te voorzien in de aanpassing van de regelgevingsprocedure met toetsing in een belangrijk aantal handelingen die in dat voorstel zijn vervat. De drie instellingen zullen blijven werken aan de aanpassing van de resterende handelingen van dat voorstel.

(1) PB L 198 van 25.7.2019, blz. 241.
Verklaringen betreffende Richtlijn (EU) 2019/1153 van het Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2019 tot vaststelling van regels ter vergemakkelijking van het gebruik van financiële en andere informatie voor het voorkomen, opsporen, onderzoeken of vervolgen van bepaalde strafbare feiten, en tot intrekking van Besluit 2000/642/JBZ van de Raad (1)

(2019/C 234/01)

Verklaring van het Europees Parlement betreffende artikel 9

Het Europees Parlement betreurt het dat de richtlijn, in tegenstelling tot het oorspronkelijke voorstel, geen regels bevat over precieze termijnen en IT-kanalen voor de uitwisseling van informatie tussen financiële-inlichtingeneenheden van verschillende lidstaten. Het Europees Parlement betreurt ook dat het toepassingsgebied van dit artikel is beperkt tot gevallen van terrorisme en aan terrorisme verbonden georganiseerde criminaliteit, en geen betrekking heeft op — zoals oorspronkelijk voorgesteld — alle soorten ernstige strafbare feiten, die ook ernstige nadelige gevolgen voor onze samenlevingen kunnen hebben. Het Europees Parlement dringt er bij de Commissie op aan deze kwestie opnieuw te onderzoeken in het kader van haar verslagen over de tenuitvoerlegging en evaluatie van deze richtlijn en de antiwitwasrichtlijn, en in het bijzonder in het kader van haar beoordeling uit hoofde van artikel 21. Het Europees Parlement zal deze verslagen en beoordelingen nauwgezet volgen en analyseren en zo nodig met eigen aanbevelingen komen.

Verklaring van de Commissie

De Commissie betreurt met betrekking tot artikel 9 dat de richtlijn, anders dan haar het oorspronkelijke voorstel, geen bepalingen bevat ten aanzien van precieze termijnen en IT-kanalen voor de uitwisseling van informatie tussen financiële-inlichtingeneenheden van verschillende lidstaten. De Commissie betreurt tevens dat de werkingssfeer van dit artikel is teruggebracht tot terrorisme en met terrorisme samenhangende georganiseerde misdaad en deze dus niet meer, zoals oorspronkelijk voorgesteld, alle soorten ernstige strafbare feiten betreft. De Commissie zal verder reflecteren over de samenwerking tussen financiële-inlichtingeneenheden, met name als onderdeel van haar verslaglegging over de uitvoering van onderhavige richtlijn en de antiwitwasrichtlijn.

(1) PB L 186 van 11.7.2019, blz. 122.
C 145/1

Verklaring van de Commissie betreffende Verordening (EU) 2019/632 van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) nr. 952/2013 houdende verlenging van het tijdelijke gebruik van andere middelen dan de elektronische gegevensverwerkingstechnieken waarin het douanewetboek van de Unie voorziet, en betreffende de gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement en de Raad hierover (1)

(2019/C 145/01)

De Commissie is verheugd over het akkoord dat het Europees Parlement en de Raad hebben bereikt over het voorstel tot verlenging van de termijn voor het tijdelijke gebruik van andere middelen dan de elektronische gegevensverwerkingstechnieken waarin het douanewetboek van de Unie voorziet.

De Commissie neemt nota van de gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement en de Raad dat eventuele toekomstige audits door de Europese Rekenkamer met beoordelingen van de verslagen van de Commissie op grond van artikel 278 bis van het douanewetboek van de Unie een positieve bijdrage zouden kunnen leveren om verdere vertragingen te vermijden.

Als de Rekenkamer zou besluiten de verslagen van de Commissie te beoordelen, zal de Commissie, zoals vereist krachtens artikel 287, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, de Europese Rekenkamer haar volledige medewerking verlenen en ten volle rekening houden met haar bevindingen.

(1) PB L 111 van 25.4.2019, blz. 54.
Verklaring: Verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) nr. 1303/2013 wat betreft uitzonderlijke extra middelen en uitvoeringsregelingen in het kader van de doelstelling “investeren in groei en werkgelegenheid” om bijstand te verlenen ter bevordering van het crisisherstel in de context van de COVID-19-pandemie en ter voorbereiding van een groen, digitaal en veerkrachtig herstel van de economie (React-EU) — Vaststelling van de wetgevingshandeling

(2020/C 450 I/01)

VERKLARING VAN DE COMMISSIE

Verklaring betreffende overweging 6

De Commissie betreurt dat het Europees Parlement en de Raad zijn overeengekomen het streefdoel voor klimaatuitgaven op te nemen in een overweging in plaats van een juridisch bindend streefdoel vast te stellen in een artikel. De Commissie is van mening dat dit haar onvoldoende juridische middelen geeft om er daadwerkelijk voor te zorgen dat de bijdrage van React-EU-middelen het overeengekomen niveau bereikt van het algemene streefcijfer voor klimaatbijdragen dat is vastgesteld voor het meerjarig financieel kader en NextGenerationEU samen, overeenkomstig punt 15 van het Interinstitutioneel Akkoord.
(2)

In het licht van hun begrotingsbevoegdheden uit hoofde van de Verdragen is het dienstig dat de twee takken van de begrotingsautoriteit beraadslagen over de budgettaire gevolgen van dergelijke voorgenomen handelingen wanneer die gevolgen waarschijnlijk belangrijk zijn. Daartoe moet de Commissie alle relevante informatie verstrekken die nodig is om het Europees Parlement en de Raad in hun beraadslagingen te ondersteunen,