12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 1 
REKENKAMER 
Ingevolge de bepalingen van de Verdragen (artikel 78 septies, lid 4, 
EGKS; artikel 206 bis, lid 4, EEG; artikel 180 bis, lid 4, EGA) en het 
Financieel Reglement van 21 december 1977 (artikel 83) alsmede de 
overeenkomstige bepalingen betreffende de Europese 
Ontwikkelingsfondsen, heeft de Rekenkamer van de Europese 
Gemeenschappen te harer zitting van 17 november 1988 haar 
JAARVERSLAG 
over het 
begrotingsjaar 1987 
vastgesteld 
Dit verslag, te zamen met de antwoorden van de Instellingen op 
de opmerkingen van de Kamer, is vóór 30 november 1988 aan de 
decharge-verlenende autoriteiten en aan de andere Instellingen toegezonden. 
Marcel MART 
(President) 
Aldo ANGIOI 
Pierre LELONG 
André J. MIDDELHOEK 
Keld BRIXTOFTE 
Lothar HAASE 
Stergios VALLAS 
John CAREY 
Josep SUBIRATS 
Carlos MORENO 
Richie RYAN 
Fernand HEBETTE 
2 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
BERICHT AAN DE LEZER 
1. De voetnoten waarnaar in de opmerkingen van elk hoofdstuk wordt verwezen, zijn 
opgenomen aan het eind van het betrokken hoofdstuk. 
2. De betekenis van de in dit verslag gehanteerde afkortingen en symbolen vindt u op de 
2e blz. van bijlage III. 
3. De antwoorden van de Instellingen zijn na de bijlagen bij dit verslag te vinden op de 
pagina's voorzien van een grijze strook aan de rand. 
1^1^^ Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen ^ 
J^^rver^^v^nde^ekenk^n^^r 
ever het be^renh^^r^o^ 
Blz. 
Inleiding ^ 
^e^tedeet 
Algemene begroting van de Europese Gemeenschappen 9 
Hoofdstuk 1^^ Algemene opmerkingen 9 
Hoofdstuk ^ — Begrotingsuitvoering en tinanciële administratie ^1 
Hoofdstuk 3 — Ontvangsten 44 
Hoofdstuk 4 — Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw^ 
Afdeling ^Garantie^EOGFL-Garantie^ ó^ 
Hoofdstuk éö — Europees Oriëntatie en Garantiefonds voor de Landbouw — 
Afdeling ^Oriëntatie^EOGFL-Oriëntatie^ ^7 
Hoofdstuk ó — Europees Fonds voor regionale Ontwikkeling ^EFR.O^ 97 
Hoofdstuk 7^^ Europees Sociaal Fonds 1^ 
Hoofdstuk D^ Onderzoek 119 
Hoofdstuk 9 — Financiële en technische samenwerking met derde landen 1^4 
Hoofdstuk!^— Personeelsuitgaven en huishoudelijke uitgaven 14^ 
Hoofdstukll—Opgenomen en verstrekte leningen en rentesubsidies l^éó 
P^eededeet 
Europese Ontwikkelingsfondsen 17^ 
BIILAGEl^ 
Bijlage 1 —Verdeling vanbevoegdheden over deLedenvandeR-ekenkamer 
tijdens de vaststelling van het onderhavige verslag 191 
Bijlage II ^^Verslagenen adviezen die de rekenkamer de laatste vijfjaar heeft 
uitgebracht ^ 19^ 
Bijlage III —Financiële gegevens betreffende de algemene begroting van de 
Europese Gemeenschappen en de Europese Ontwikkelingsfondsen 
C19^ ^1 
4 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Antwoorden van de Instellingen op de opmerkingen van de 
Rekenkamer betreffende het begrotingsjaar 1987 
Eerste deel Blz. 
Algemene begroting van de Europese Gemeenschappen 235 
Hoofdstuk 1 — Algemene opmerkingen 235 
Hoofdstuk 2 — Begrotingsuitvoering en financiële administratie 241 
Hoofdstuk 3 — Ontvangsten 250 
Hoofdstuk 4 — Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, 
Afdeling „Garantie" (EOGFL-Garantie) 257 
Hoofdstuk 5 — Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw — 
Afdeling („Oriëntatie" EOGFL-Oriëntatie) 265 
Hoofdstuk 6 — Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) 271 
Hoofdstuk 7 — Europees Sociaal Fonds 275 
Hoofdstuk 8 —Onderzoek 279 
Hoofdstuk 9 — Financiële en technische samenwerking met derde landen 287 
Hoofdstuk 10 — Personeelsuitgaven en huishoudelijke uitgaven 289 
Hoofdstuk 11 — Opgenomen en verstrekte leningen en rentesubsidies 300 
Tweede deel 
Europese Ontwikkelingsfondsen 303 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 5 
Jaarverslag van de Rekenkamer over het 
begrotingsjaar 1987 
INLEIDING 
VERLOOP VAN DE PROCEDURE INHOUD VAN HET JAARVERSLAG OVER 
HET BEGROTINGSJAAR 1987 
1. Het onderhavige verslag, dat de rekeningen van het 
begrotingsjaar 1987 behandelt, is het elfde jaarverslag van 
de Rekenkamer van de Europese Gemeenschappen (1). 4. Het onderhavige jaarverslag bevat twee delen en drie 
bijlagen en gaat vergezeld van de antwoorden van de 
instellingen. 
2. In de Verdragen (2) en het Financieel Reglement (3) 
wordt bepaald dat de Commissie de rekeningen inzake de 
begrotingsuitvoering, een financiële balans van de activa 
en passiva van de Gemeenschappen, alsmede een analyse 
van het financieel beheer van het afgelopen begrotings­
jaar opstelt en uiterlijk 1 juni voorlegt aan het Parlement, 
de Raad en de Rekenkamer. Tegen 15 juli worden alle 
opmerkingen, die volgens de Kamer in haar jaarverslag 
moeten voorkomen, door haar aan de Commissie 
toegezonden en worden tevens de voor de andere 
instellingen relevante opmerkingen aan die instellingen 
toegezonden. Het Financieel Reglement bepaalt dat alle 
instellingen hun antwoorden uiterlijk 31 oktober aan de 
Kamer moeten zenden en dat de Kamer uiterlijk 30 
november haar jaarverslag moet opstellen (4). In de 
praktijk wordt de redactie van de formele antwoorden 
voorafgegaan door een contradictoire procedure tussen 
de instellingen en de Kamer. Deze procedure behelst 
zowel de opmerkingen van de Kamer als de informeel 
meegedeelde ontwerp-antwoorden. Zij dient eventueel ter 
aanpassing van de opmerkingen en de antwoorden, zodat 
de lezer een zo objectief mogelijke voorstelling krijgt van 
de naar voren gebrachte standpunten. De Kamer heeft 
het niet nodig geacht, een standpunt in te nemen inzake de 
na de contradictoire procedure ontvangen definitieve 
antwoorden van de instellingen. Dit houdt echter niet 
noodzakelijkerwijze in dat zij instemt met de inhoud van 
alle antwoorden. 
3. Met name in het licht van het jaarverslag van de 
Kamer, spreekt het Parlement, op aanbeveling van de 
Raad, zich vóór 30 april van het volgende jaar uit over de 
aan de Commissie te verlenen kwijting voor de uitvoering 
van de begroting. 
(') Voor de voetnoten zij verwezen naar het eind van de 
inleiding. 5. In het eerste deel van het verslag geeft hoofdstuk 1 een 
globaal commentaar van de Kamer op de financiële 
situatie van de Gemeenschappen. 
6. In hoofdstuk 2 zijn alle opmerkingen van de Kamer 
samengebracht die voortvloeien uit de horizontale 
controle op de begrotingsuitvoering of het onderzoek van 
de wettigheid en de regelmatigheid van de verrichtingen 
tijdens het begrotingsjaar, onafhankelijk van de betrok­
ken begrotingssector. Dit hoofdstuk bevat tevens alle 
bevindingen van de Kamer op het gebied van de financiële 
administratie. 
7. De hoofdstukken 3 tot 11 zijn meer speciaal gewijd 
aan de bevindingen betreffende het financiële beheer op 
de door de Kamer geselecteerde gebieden. De opmerkin­
gen in deze hoofdstukken kunnen zeer verreikend zijn en 
gaan in vergelijking met de opmerkingen in hoofdstuk 2 
in sommige gevallen het kader van de jaarrekeningen 
1987 te buiten. 
8. Het tweede deel van het verslag handelt over de 
Europese Ontwikkelingsfondsen. Deze maken geen deel 
uit van de algemene begroting van de Gemeenschappen 
en worden gefinancierd door specifieke bijdragen van de 
Lid-Staten. 
9. Bijlage I van het verslag geeft de verdeling van de 
bevoegdheden over de Leden van de Kamer ten tijde van 
de vaststelling van dit verslag. Bijlage II bestaat uit een 
lijst van de verslagen en adviezen die de Kamer de laatste 
vijfjaar heeft vastgesteld. Bijlage III bevat samenvattin­
gen en diverse gedetailleerde analyses van de financiële 
6 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
gegevens betreffende de algemene begroting van de 
Gemeenschappen en de Europese Ontwikkelingsfondsen. 
SPECIFIEKE JAARVERSLAGEN 
10. De Kamer brengt voor de bevoegde decharge-
verlenende autoriteiten aparte verslagen uit over de 
rekeningen van het begrotingsjaar 1987 van Jet (Joint 
European Torus), het Europees Centrum voor de 
Ontwikkeling van de Beroepsopleiding (Berlijn), de 
Europese Stichting voor de Verbetering van de Levens- en 
Arbeidsomstandigheden (Dublin), het Voorzienings­
agentschap van Euratom, alsmede van de Europese 
Scholen. De Kamer heeft ook het in artikel 78 septies, lid 
5, van het EGKS-Verdrag voorgeschreven afzonderlijk 
jaarverslag over de rekenplichtige handelingen betref­
fende de operationele verrichtingen van de EGKS en het 
financiële beheer van de Commissie met betrekking tot 
deze handelingen uitgebracht. 
SPECIALE VERSLAGEN 
11. Voorts heeft de Kamer sedert haar laatste jaarver­
slag de volgende speciale verslagen vastgesteld over: 
(a) het beheer van de tegenwaardefondsen op het gebied 
van de voedselhulp (5); 
(b) de communautaire en nationale procedures en 
systemen betreffende het beheer van het Europees 
Sociaal Fonds (6); 
(c) de geïntegreerde aanpak bij de communautaire 
financiering van acties met een structureel oog­
merk (7); 
(d) de gemeenschappelijke ordening der markten in de 
sector visserijprodukten in Spanje en Portugal (8); 
(e) de regionale samenwerking, gefinancierd in het kader 
van de overeenkomsten van Lomé (9); 
(f) het beheer en de controle van de openbare opslag (10). 
12. In dit verband beklemtoont de Kamer ten behoeve 
van de decharge-verlenende autoriteit en de lezers van 
haar jaarverslag, dat haar speciale verslagen en het 
onderhavige verslag elkaar aanvullen, met name wegens 
de extra informatie die deze speciale verslagen ver­
schaffen. ADVIEZEN 
13. Sedert de vaststelling van haar laatste jaarverslag, 
heeft de Kamer tevens adviezen uitgebracht over: 
(a) voorstellen voor een verordening (EGKS, EEG, 
Euratom) van de Raad houdende wijziging van het 
Financieel Reglement van 21 december 1977 van 
toepassing op de algemene begroting (n); 
(b) een voorstel voor een verordening van de Raad tot 
wijziging van Verordening (EEG) nr. 1883/78 van de 
Raad betreffende de algemene regels voor de 
financiering van interventies door het EOGFL, 
afdeling „Garantie" (12); 
(c) een voorstel voor een verordening van de Raad tot 
wijziging van Verordening (EEG) nr. 729/70 betref­
fende de financiering van het gemeenschappelijk 
landbouwbeleid, zoals gewijzigd bij Verordening 
(EEG) nr. 3183/87 van 19 oktober 1987, houdende 
vaststelling van bijzondere bepalingen betreffende de 
financiering van het gemeenschappelijk landbouw­
beleid (»3); 
(d) een voorstel tot wijziging van het financieel reglement 
van toepassing op de begroting van de „Joint 
European-Torus" (JET), Joint Undertaking (14); 
(e) een voorstel voor een verordening (EGKS, EEG, 
Euratom) van de Raad betreffende de definitieve 
uniforme regeling voor de inning van de eigen 
middelen uit de BTW (15); 
(f) een voorstel voor een wijziging van artikel 12 van 
Verordening (EEG) nr. 2891/77 houdende toepassing 
van het besluit van 21 april 1970 betreffende de 
vervanging van de financiële bijdragen van de Lid­
staten door eigen middelen van de Gemeenschap­
pen (16); 
(g) een ontwerp van financieel reglement van de Europe­
se Scholen (17); 
(h) een voorstel voor een verordening (EGKS, EEG, 
Euratom) van de Raad houdende toepassing van het 
besluit van 24 juni 1988 betreffende het stelsel van 
eigen middelen van de Gemeenschappen (18). 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 7 
BEGROTING EN PERSONEELSBESTAND 
VAN DE KAMER CONTROLE VAN DE REKENINGEN VAN 
DE KAMER 
14. De uitgaven van de Kamer bedroegen in 1987 
(betalingen ten laste van kredieten 1987 plus betalingen 
ten laste van overdrachten uit 1986) 24,5 Mio ECU. 
15. Op de begrotingen voor 1986 en 1987 werd aan de 
Kamer het volgende aantal posten toegewezen: 
Categorie 
Categorie A 
Categorie LA 
Categorie B 
Categorie C 
Categorie D 
Totaal 1986 
124 
44 
70 
82 
25 
345 1987 
132 
46 
74 
86 
28 
366 (19) 16. Krachtens de Verdragen onderzoekt de Kamer de 
rekeningen van alle ontvangsten en uitgaven van alle 
instellingen, inclusief de hare. De in 1983 door de Kamer 
ingevoerde regeling betreffende de controle van haar 
eigen rekeningen behelst dat het onderzoek van een 
bepaald onderwerp bij de andere instellingen ook het 
gebruik van de overeenkomstige kredieten op de begro­
ting van de Kamer omvat. Elke opmerking naar 
aanleiding van dit onderzoek is in het desbetreffende 
hoofdstuk van het jaarverslag van de Kamer opgenomen. 
Voorts heeft de Kamer voor het begrotingsjaar 1987 een 
particuliere accountantsfirma belast met de controle van 
haar rekeningen. 
(>) 
(2) 
(3) 
(4) Het jaarverslag wordt uitgebracht ingevolge 
EGKS-Verdrag, artikel 78 septies, lid 4, 
EEG-Verdrag, artikel 206 bis, lid 4, 
EGA-Verdrag, artikel 180 bis, lid 4, 
artikel 83 van het Financieel Reglement van 21 december 
1977, PB L 356 van 31.12.1977, 
en soortgelijke bepalingen in de onderscheiden financiële 
reglementen van toepassing op het derde, vierde, vijfde en 
zesde Europees Ontwikkelingsfonds, respectievelijk: 
(i) Raadsbesluit 71/68/EEG, PB L 31 van 8.2.1971; 
(ii) Raadsbesluit 76/647/EEG, PB L 229 van 20.8.1976; 
(iii) Raadsbesluit 81/215/EEG, PB L 101 van 11.4.1981; 
(iv) Raadsbesluit 86/548/EEG, PB L 325 van 20.11.1986. 
EGKS-Verdrag, artikel 78 quinquies; 
EEG-Verdrag, artikel 205 bis; 
EGA-Verdrag, artikel 179 bis. 
Artikel 77. 
Artikelen 83 en 84 van het Financieel Reglement. (5) Speciaal verslag 7/87, PB C 31 van 4.2.1988. 
(6) Speciaal verslag 1/88, PB C 126 van 16.5.1988. 
(7) Speciaal verslag 2/88, PB C 188 van 18.7.1988. 
(8) Speciaal verslag 3/88, PB C 188 van 18.7.1988. 
(9) Speciaal verslag 4/88, PB C 188 van 18.7.1988. 
(10) Speciaal verslag 5/88, PB C 274 van 24.10.1988. 
(") Advies 6/87, PB C 337 van 16.12.1987. 
Advies 7/87, PB C 339 van 17.12.1987. 
Advies 8/87, PB C 339 van 17.12.1987. 
Advies 1/88, PB C 166 van 25.6.1988. 
(12) Advies 2/88, PB C 166 van 25.6.1988. 
(13) Advies 3/88, PB C 166 van 25.6.1988. 
(14) Advies 4/88, niet gepubliceerd. 
C5) Advies 5/88, PB C 191 van 20.7.1988. 
(16) Advies 6/88, PB C 212 van 12.8.1988. 
(17) Advies 7/88, niet gepubliceerd. 
(18) Advies 8/88, PB C 313 van 8.12.1988. 
(19) Waarvan 310 vaste ambten en 56 tijdelijke ambten. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 9 
EERSTE DEEL 
Algemene begroting van de Europese Gemeenschappen 
HOOFDSTUK 1 
Algemene opmerkingen 
1.0. INHOUD Paragraaf 
Belangrijkste budgettaire gegevens uit de rekeningen van het begrotingsjaar 
1987 1.1 — 1.25 
Inleiding 1.1 
Overschot in de boeken en werkelijk tekort 1.2 — 1.10 
Toezicht op de begrotingsuitvoering 1.11 — 1.15 
Toekomstige lasten 1.16 — 1.23 
Herziening van het Financieel Reglement 1.24 — 1.25 
Gevolgen van het gedeelde beheer 1.26 — 1.46 
Het beginsel van de deling van beheer en controle 1.26 — 1.27 
Problemen in verband met de deling van de verantwoordelijkheden op 
belangrijke communautaire werkterreinen 1.28 — 1.37 
Problemen in verband met het aan de EIB verstrekte mandaat 1.38 — 1.45 
Slotopmerking over het gedeelde beheer 1.46 
BELANGRIJKSTE BUDGETTAIRE 
GEGEVENS UIT DE REKENINGEN VAN 
HET BEGROTINGSJAAR 1987 gewijzigde en aanvullende begroting nr. 1/87 (2) van 17 
juli 1987 zijn deze bedragen op respectievelijk 
37 452,8 Mio ECU en 36 168,4 Mio ECU vastgesteld. 
Inleiding 
1.1. Nadat in het begin van het begrotingsj aar het stelsel 
van de voorlopige twaalfden had gegolden, werd op 19 
februari 1987 de algemene begroting van de Europese 
Gemeenschappen voor het begrotingsjaar 1987 (!) vast­
gesteld, met een totaalbedrag van 37 414,9 Mio ECU aan 
kredieten voor vastleggingen en van 36 313,4 Mio ECU 
aan ontvangsten en kredieten voor betalingen. Bij 
(') Voor de voetnoten zij verwezen naar het eind van het 
hoofdstuk. Overschot in de boeken en werkelijk tekort 
1.2. Vergeleken met de betalingen, verschijnt in de 
jaarrekening van de Europese Gemeenschappen voor het 
begrotingsjaar 1987 een overschot aan ontvangsten van 
521 Mio ECU. Hoewel de rekening door de Commissie is 
opgesteld overeenkomstig de op 31 december 1987 
geldende wetgeving, mag dit zuiver boekhoudkundige 
resultaat niet doen vergeten dat er betalingen voor een 
bedrag van 6 775 Mio ECU, ofwel meer dan 18 % van de 
definitieve begroting van het begrotingsjaar, niet op de 
begroting 1987 zijn aangerekend, ofschoon deze overeen­
kwamen met daadwerkelijk in 1987 opgekomen uitgaven. 
10 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Gelet op deze bedragen, beloopt het negatief saldo van 
het begrotingsjaar 6 254 Mio ECU, dat de Kamer als 
volgt heeft berekend: Tabel 1.1 — Negatieve uitgaven van het 
EOGFL-Garantie in 1987 
(a) comptabel overschot 1987 
(b) in 1987 betaalbaar geworden 
landbouwuitgaven van twee 
maanden, die ten laste van de 
Lid-Staten zijn gebracht 
(c) schulden voortvloeiend uit het 
speciale programma voor bo-
terafzet (Verordening (EEG) 
nr. 801/87 van de Raad van 
16 maart 1987 (3)], dat reeds in 
1987 werd uitgevoerd door 
middel van voorfinanciering 
van de Lid-Staten, die echter 
pas met ingang van 1989 zal 
worden terugbetaald 
(d) overdracht naar 1988 van de 
terugbetaling aan de Lid-Sta­
ten: 
— van de voor de inning der 
eigen middelen verschul­
digde bedragen (4) 
— van de terug te betalen 
voorschotten die zij de Ge­
meenschappen in 1984 
hebben verstrekt (5) 
Totaal tekort: + 521,0 Mio ECU 
-4 546,6 Mio ECU 
-1 534,8 Mio ECU 
- 442,7 Mio ECU 
250,9 Mio ECU 
6 254 Mio ECU (Mio ECU) 
Sector 
(A) 
Granen en rijst 
Oliehoudende 
gewassen 
Melk 
Monetaire 
compenserende 
bedragen 
(MCB's) 
Diversen Artikel/Post 
1030 
1306 
207 
2802 
2804 
1029 Medeverantwoorde-
lijkheidsheffing 
Interventies in de 
vorm van opslag 
Financiële verant­
woordelijkheid van de 
melkproducenten 
MCB's bij invoer, ge­
heven door importe­
rende Lid-Staten 
MCB's bij uitvoer, ge­
heven door exporte­
rende Lid-Staten 
184; 2060 
Sub-totaal (A) 
(B) 
Vereffeningen 290 Vereffeningen betref­
fende voorgaande 
begrotingsjaren 
Totaal generaal Bedrag 
378,7 
0,4 
601,3 
121,8 
542,2 
0,1 
1 644,5 
208,1 
1 852,6 
1.3. Voorts zijn, volgens dezelfde jaarrekening, de 
uitgaven van het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds 
voor de Landbouw, afdeling „Garantie" (EOGFL-
Garantie) in 1987 met 3,8 % gestegen, en wel van 
22 133,9 Mio ECU tot 22 967,0 Mio ECU, doch deze 
voorstelling is niet representatief voor de werkelijke 
ontwikkeling van de uitgaven van het EOGFL-Garantie. 
Deze bedragen moeten namelijk worden bijgesteld door 
enerzijds de naar andere begrotingsjaren doorgeschoven 
landbouwuitgaven aan de begrotingsjaren te koppelen 
waartoe zij normaliter zouden hebben behoord, hetgeen 
in 1987 een zeer belangrijke factor vormt (+ 6 081,4 Mio 
ECU, zie paragraaf 1.2 sub (b) en (c) en — 692,7 aan 
uitgaven van 1986, die ten laste van 1987 zijn gebracht) en 
door anderzijds rekening te houden met alle zogenoemde 
„negatieve" landbouwuitgaven (zie tabel 1.1). 
1.4. Gelet op de in paragraaf 1.3 aangebrachte precise­
ringen stijgen de uitgaven van het EOGFL-Garantie van 
19 225,6 Mio ECU in 1984 tot 20 567,7 Mio ECU ( + 
7 %) in 1985, 24 132,3 Mio ECU (+ 17,3 %) in 1986 en 
30 208,3 Mio ECU (+ 25,2%) in 1987. Dit stijgings­
percentage ligt duidelijk hoger dan dat van de grondslag 
van de eigen middelen, hetwelk volgens de conclusies van 
de Europese Raad van Fontainebleau in 1984 evenwel 
niet door de landbouwuitgaven had mogen worden 
overschreden. Het stijgingspercentage van de grondslag 
van de eigen middelen bedroeg in 1985 namelijk 5,9 %, in 
1986 4,3% en in 1987 5,6%. 1.5. Nog steeds volgens de jaarrekening, zou het 
aandeel van de uitgaven van het EOGFL-Garantie in het 
totaal van de communautaire uitgaven in 1987 65 % 
hebben bedragen, hetgeen vergelijkbaar is met het 
percentage van 1986. Ook dit cijfer moet drastisch 
worden opgetrokken om rekening te houden met de in de 
voorgaande paragraaf vermelde correcties: het stijgt dan 
tot 71,0 % in 1987, terwijl het in 1986 nog 66,7 % bedroeg 
(zie tabel 1.2). 
1.6. In haar vorige jaarverslagen heeft de Kamer de 
aandacht van de decharge-verlenende autoriteit gevestigd 
op zorgwekkende factoren die de voorgaande begrotings­
jaren hebben gekenmerkt en die ook in 1987 voortduur­
den, te weten het onvermogen van de begrotingsautoriteit 
om tijdig de begroting vast te stellen, ten einde het beheer 
tijdens het begrotingsjaar normaal te doen verlopen, het 
aanhoudende gebrek aan evenwicht van de begroting en 
tenslotte de vertraging bij de herziening van het 
Financieel Reglement van 21 december 1977 van 
toepassing op de algemene begroting der Europese 
Gemeenschappen (6). Om het hoofd te bieden aan deze 
wanorde in de situatie der financiën en regelgeving, 
hebben de Gemeenschappen sinds het begrotingsjaar 
1983 gebruik gemaakt van diverse kunstgrepen die door 
de Kamer in haar jaarverslagen reeds uitvoerig werden 
behandeld en voornamelijk tot gevolg hadden dat het 
beginsel van de jaarperiodiciteit van de begroting ernstig 
werd aangetast. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 11 
Tabel 1.2 — Aandeel van de jaarlijkse uitgaven van het EOGFL-Garantie in het totaal van de jaarlijkse begrotingsuitgaven (') 
(1973-1987) 
1 
% A 
80 
70— 
60— Jaarlijkse begrotingsuitgaven = 100 % 
79,3 77,5 
75,2 
73,6 
72,6 '70,9 72,6 * % Jaarlijkse begrotingsuitgaven 
EOGFL-Garantie 
71,1 71,0 
69,4 
66, 70,2 
*66,7 
64,7 S. 
65,0 
61,6 
60,6 
1973 74 75 76 77 78 79 82 83 84 85 86 87 
(') Jaarlijkse uitgaven: betalingen ten laste van kredieten van het begrotingsjaar plus betalingen ten laste van overdrachten uit het vorige begrotingsjaar. 
NB: De aandelen van 70,2 %, 64,7 % en 65,0 % voor de begrotingsjaren 1985, 1986 en 1987, zijn berekend op basis van de cijfers in de jaarrekening. De 
aandelen van 71,1 %,66,7 % en 71,0 % (stippellijn), zijn voor het EOGFL-Garantie uitgerekend door de Rekenkamer, die daarbij de in paragraaf 1.5 
vermelde correcties in aanmerking nam. 
1.7. Tijdens het begrotingsjaar 1987 hebben de Ge­
meenschappen, zoals uiteengezet in de paragrafen 1.8 en 
1.9, de tijdsduur van het begrotingsjaar van het EOGFL-
Garantie en de boekhoudmethoden voor de indiening van 
de resultaten van het beheer op dit gebied gewijzigd. 
1.8. Ofschoon artikel 5 van het Financieel Reglement 
bepaalt dat een begrotingsjaar van 1 januari tot en met 31 
december loopt, worden de uitgaven van het EOGFL-
Garantie, die meer dan twee derde van de begroting 
vormen, voortaan aangewezen op een begrotingsjaar dat 
loopt van 16 oktober tot en met 15 oktober van het 
volgend jaar en hiervan worden de uitgaven in verband 
met de opslag weer aangewezen op een begrotingsjaar dat 
loopt van 16 september tot en met 15 september van het 
volgende jaar. Aan de duur van het landbouwbegrotings­
jaar werd voor het eerst getornd tegen het einde van 1983, 
toen bij Verordening (EEG) nr. 3184/83 van de Commis­
sie van 31 oktober 1983 (7) de duur van het boekjaar van 
de uitgaven voor openbare opslag met een maand werd 
verkort, waardoor de boeking van ongeveer 150 Mio 
ECU tot het volgende begrotingsjaar werd uitgesteld. In 
1987 werd bij Verordening (EEG) nr. 3183/87 van de 
Raad van 17 oktober 1987 (8) de duur van het begrotings­
jaar 1987 tot ongeveer tien maanden teruggebracht, 
hetgeen de Gemeenschap in staat stelde om uitgaven 
betreffende het EOGFL-Garantie van ongeveer twee 
maanden van het begrotingsjaar 1987 met uitstel ten laste van de communautaire begroting te brengen. Tenslotte 
had Verordening (EEG) nr. 2048/88 van 24 juni 1988 (9), 
die tegen het advies van de Kamer in werd vastgesteld (10), 
tot gevolg dat de duur van het begrotingsjaar 1988 werd 
teruggebracht tot 11 Vi maand. 
1.9. Door de kalender van het „landbouw"-begrotings-
jaar steeds opnieuw aan te passen om hem af te stemmen 
op de beschikbare kredieten of door andere betaalbaar 
geworden uitgaven naar latere begrotingsjaren over te 
dragen, heeft de Gemeenschap de schijn kunnen ophou­
den dat de begroting in evenwicht was. Maar deze 
lapmiddelen hebben ernstige gevolgen voor de controle 
op de begroting van de Gemeenschappen. De politieke 
doelstellingen, neergelegd in het besluit van de Europese 
Raad van Fontainebleau van 1984, waarin werd bepaald 
dat de landbouwuitgaven niet sneller mochten stijgen dan 
de eigen middelen of de, kennelijk nog dwingender, 
doelstellingen op het gebied van begrotingsdiscipline, 
opgenomen in de conclusies van de Europese Raad van 
Brussel van 1988, verliezen immers hun betekenis en 
doeltreffendheid, indien het beginsel dat voor ieder 
begrotingsjaar dezelfde boekhoudmethoden worden 
toegepast, niet strikt wordt nageleefd. De rekeningen die 
de Commissie tijdens de laatste jaren heeft ingediend, zijn 
niet samenhangend genoeg en uit de rubriek „Samenvat­
ting van de voornaamste boekingsregels" van de rekenin­
gen van het begrotingsjaar 1987 blijkt zelfs niet welke 
wezenlijke wijzigingen in de regels zijn aangebracht. 
12 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
1.10. Het is nauwelijks aan te nemen dat deze wijzigin­
gen alleen om hun theoretische merites zijn ingevoerd; de 
Kamer moet integendeel de conclusie trekken dat ze zijn 
aangebracht om de stijging van de uitgaven van het 
EOGFL-Garantie op kunstmatige wijze onder die van de 
eigen middelen te houden, overeenkomstig de richtlijnen 
van de Europese Raad van Fontainebleau op het gebied 
van de begrotingsdiscipline en om het recht aldus in schijn 
te doen overeenstemmen met de feiten. 
Toezicht op de begrotingsuitvoering 
1.11. Met inbegrip van de overdrachten uit het begro­
tingsjaar 1986, bedroegen de voor 1987 beschikbare 
definitieve kredieten voor vastleggingen en voor betalin­
gen respectievelijk 39 801,5 Mio ECU en 37 575,8 Mio 
ECU. De besteding van deze kredieten bedraagt in totaal 
96,7 % van de beschikbare kredieten voor vastleggingen 
(93,9 % in 1985 en 95 % in 1986) en 94,0 % van de 
beschikbare kredieten voor betalingen (95,2 % in 1985 en 
94,3 % in 1986). 
1.12. Wanneer men de betalingen uit hoofde van het 
EOGFL-Garantie buiten beschouwing laat, blijkt de 
totale bestedingsgraad van de beschikbare kredieten voor 
betalingen op het gebied van de „verplichte uitgaven-
"(VU)(H) nog slechts 79,7% te bedragen (83,1 % in 
1986). Op het gebied van de „niet verplichte uitgaven-
"(NVU) zijn 8 878,2 Mio ECU aan kredieten voor 
betalingen besteed en zijn 1 349,1 Mio ECU ongebruikt 
gebleven. De totale besteding van de NVU bedraagt 
daarmee 86,4 % in 1987, welk percentage gelijk is aan dat 
van 1986 (zie tabel 1.3). 
1.13. In haar vorige jaarverslagen heeft de Kamer eraan 
herinnerd dat er, overeenkomstig de regels van de 
jaarperiodiciteit van de begroting, slechts kredieten 
zouden mogen worden aangevraagd en a fortiori door de 
begrotingsautoriteit goedgekeurd, wanneer deze met een 
zeer hoge mate van waarschijnlijkheid ook worden 
besteed, om de communautaire begrotingsmiddelen niet 
onnodig beschikbaar de stellen. Een aantal bevindingen 
van de Kamer had aan het licht gebracht dat talrijke 
begrotingslijnen een lage bestedingsgraad kenden en deed 
twijfels rijzen over de betrouwbaarheid van de ramingen 
van de Commissie, zowel bij de opstelling van het 
voorontwerp van begroting als tijdens de behandeling 
daarvan door de begrotingsautoriteit. 
1.14. Op voorstel van de Kamer had de Raad, in zijn 
commentaar bij de aanbeveling aan het Parlement over de 
aan de Commissie te verlenen decharge voor de uitvoe­
ring van de begroting 1986 (12), de Commissie aangemoe­
digd, haar onderzoek naar de oorzaken van de onder­
besteding van de kredieten te verdiepen en de in cijfers 
uitgedrukte resultaten ervan bekend te maken. 
1.15. Aangezien de Commissie geen gevolg heeft 
gegeven aan deze aanbeveling, heeft de Kamer getracht 
deze leemte op te vullen. Uit haar analyse blijkt dat de voornaamste verklaringen voor de lage bestedingsgraad 
van bepaalde kredieten (voor details zij verwezen naar de 
paragrafen 2.11 — 2.14) als volgt kunnen worden 
samengevat: 
(a) structurele vertragingen die verband houden met het 
weinig realistische karakter van bepaalde program­
ma's en de traagheid waarmee zij worden uitgevoerd; 
(b) omslachtigheid en in bepaalde gevallen, ingewikkeld­
heid van de procedures en het mechanisme waarmee 
de begunstigde toegang verkrijgt tot de communau­
taire middelen; 
(c) ontbreken van een wettelijke grondslag; 
(d) problemen in verband met de afwikkeling van 
beëindigde acties, het lanceren van nieuwe program­
ma's of de tenuitvoerlegging van nieuwe verordenin­
gen; 
(e) in sommige'gevallen de weinig bevredigende wijze 
waarop door de Commissie het beheer kan worden 
gevoerd. 
Toekomstige lasten 
1.16. Uit de door de Commissie ingediende rekeningen 
blijkt dat de eind 1987 bestaande zekere of zeer 
waarschijnlijke verplichtingen die in de loop van de 
volgende jaren moeten worden nagekomen 26 484,5 Mio 
ECU bedragen (tegen 22 855,1 Mio ECU in 1986)(zie de 
tabellen 1.4 en 1.5). 
1.17. Voorts raamt de Commissie de lasten en schuld­
vorderingen waarvan volgens haar „het bestaan twijfel­
achtig is, die nauwelijks kunnen worden geraamd en 
waarvan het tijdschema afhankelijk is van onvoorspelba­
re factoren" op ca. 14 600 Mio ECU (tegen 8 400 Mio 
ECU in 1986). Deze potentiële lasten en schuldvorderin­
gen, die de Commissie niettemin nauwkeurig heeft 
berekend, zijn eveneens in tabel 1.4 uitgesplitst. 
1.18. De in de twee voorgaande paragrafen vermelde 
potentiële lasten en verplichtingen vertegenwoordigen 
een totaalbedrag van ca. 41 000 Mio ECU tegen 
31 200 Mio ECU in 1986. De Kamer herinnert er echter 
aan dat het definitieve bedrag en de data van opeisbaar­
heid van deze schuldvorderingen grote veranderingen 
kunnen ondergaan en dat de optelling slechts ter 
informatie is gemaakt om de orde van grootte van de 
toekomstige lasten aan te geven, met name met het oog op 
de opstelling van een voorlopig tijdschema voor de 
betalingen. 
1.19. Ofschoon de Rekenkamer verheugd vaststelt dat 
bepaalde elementen die de Commissie in 1986 had 
weggelaten, in de financiële situatie per 31 december 1987 
zijn opgenomen, is zij niettemin van mening dat er 
eveneens rekening moet worden gehouden met een 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 13 
£ ï> 
tl 
1 Irt 
CQ o» 
ö 
•2-5 
f-« 
03 
JJoo 
13 e 
H^ 
, 
c=^ 
"O "O 
&*> 
e 
"rt 
« 
ö 
jg 
T3 ,_ 
Ö'3 
O 
, 
c5? 
T3T3 
|üb 
c 
e 
1 « 
> c 
il-Q^ 
1 S 
+ 
S 
+ 
s 
^ O TT TT 
— r- oo 
ON OO OO 
fN fN -"Ü-
O O 
fN (N 
^ fN NO 
t O 0\ 
—' —' 
« 00 0\ 
'P 'P 13 
>> B Z o 
S? 
%3 
'la 
.22 <u 
3 =3 E sS ON 
ON 
ON 
ON 
fN 
fN 
TT 
NO 
ON 
fN 
ON 
<N 
NO 
fN 
fN 
ON 
ON 
ON 
NO 
ON 
•* 
ON 
fN 
(N 
O 
NO 
fN 
fN 
5 
> 
c 
cd 
0 
j 
Ü 
o m 
fN r- ON NO 
fN NO OO 
^ r-~ — 
NO CN ON 
^tooo 
fN Tt NO 
r- CM ON 
NO fN 00 
ON <N ^H 
t m O 
H3 H3 13 
> > 3 
3 
3 
1 
3 
O 
X> c CS J 
m r— fN ON 
f- r- c— 
"* Tj- 00 
— No r— 
(N(N^ 
— fN 
O «^ 00 
TT <3 Tfr 
o" of ri •<* •* 
— fN -H 
r- r- r~ 
r^ >sf fN 
P 5 13 
>> B *£ 
f 
> 
•>* o 
fN 
ON 
NO 
fN 
fN 
fN 
ON 
fN 
TT 
r-o fN 
NO 
fN 
"* fN 
VO 
fN 
ON 
ON 
ON 
Tf 
fN 
ON 
r-NO 
(N 
D 
> z 
3 
13 
cd e o '5b 
Bi 
VN. NO 
o\ 
fN 
fN 
•* 
ON 
fN 
•* 
ON 
f-. 
fN 
ON 
fN 
O 
^D 
ON 
•* 
NO 
fN 
•* 
fN 
D 
> Z 
T3 
X3 
13 
o on 
NO o o ON 
f 
o 
•<* 
NO" 
fN 
t-
ON 
fN 
fN 
O 
ON 
NO 
ON 
P 
> z 
'5b 
c 
O 
-o 
C O 
^ t 
o 
ON 
o t 
fN 
NO 
ON 
ON 
fN 
O 
o" O 
fN 
fN 
ON 
fN 
fN 
O 
ON 
NO 
fN 
D 
> 
c 
g B 
t— cd 
oo NO <n iri 
Tf 't 00 
O 00 ON 
"* - -
ON O ON 
— No r-
o — —' 
•*•*•<* 
ON fN —i 
«fr •<* 
^to* 
— ON O 
5 P 13 
>> B Z ° 
J3 « 
'S g 
O S 
o\ 1 1 1 
O fN fN 
O O 
00 — ON 
o o 
P> P 13 
>> B *£ 
c 
c 
t>0 
c 
'S 
'N > 
o Ö 
O g 
ö t- 00 © 
NO NO -T 
fS «S "» 
NO X "* 
•4 X f^ 
NO 00 in 
«s m 
inn» 
oo' t^ vf ^ <N t~-
f<*) «S IT) 
t- © t-
*s F-i m 
00^ w-* 
Oo'l^ NO 
fS fN ^t 
oe »n o ve •* ^H 
f0 00 fN 
^ 
00^ TP fN 
•<* o" irT 
-* 2« © 
•^ 5\ Tf ^H 
oo © r> 
VCVTt' 
©^©^©^ 
«MH 
t- m -H 
© © ^N 
NO 00 "* 
fN rn 
t~^<> NC^ 
f*T No ©" 
f*> n t-« 
ON fN -H 
««« <N «*1 
551 
> > 5 
H 
"ëS 
H t-
o\ t^ 
"» 
TT 
©\ 
T 
m 
fN 
^f 00 
f*) 
©^ 
oT X 
o 
tf 
w 
rn 
TT 
r-^ 
w" r~ 
•* 
oo' fN 
m 
c> 
rf t-
ON 
m 
5 
> 
e 
es 
es 
O 
O 
O 
B 
o 
> 
*ês 
O 
H 
14 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
bedrag van ca. 1 458 Mio ECU dat bestaat uit de 
volgende elementen: 
(a) raming van de uitgaven in verband met de over acht 
begrotingsjaren gespreide tenuitvoerlegging van 
Verordening (EEG) nr. 776/87 van de Raad van 16 
maart 1987 (13) tot vaststelling van een vergoeding 
voor de definitieve beëindiging van de melkproduk-
tie, ofwel een bedrag van 1 287,4 Mio ECU (tegen 
905,6 Mio ECU in 1986); (b) in behandeling zijnde verplichtingen in verband met 
door sommige Lid-Staten uit hoofde van het 
EOGFL-afdeling „Oriëntatie" ingediende aanvragen 
tot terugbetaling, ofwel 95,6 Mio ECU (tegen een 
bedrag van 107,9 Mio ECU, dat de Commissie in de 
bijlage bij deel V van de jaarrekening 1986 had 
opgenomen en in 1987 niet heeft bijgesteld); 
Tabel 1.4 — Situatie van de verplichtingen en potentiële lasten per 31 december 1987 
(Mio ECU) 
A — Verplichtingen 
(1) „Juridisch dwingende" verplichtingen 
(a) verplichtingen die voorkomen in de geconsolideerde balans van de Gemeenschappen en 
voortvloeien uit het gebrek aan evenwicht tussen ontvangsten en uitgaven: 
(i) terugbetaalbare voorschotten die door de Lid-Staten in 1984 en 1985 werden betaald 
om de tekorten van 1984 en 1985 gedeeltelijk te dekken 
(ii) tekort van het jaar 1986 
(b) nog niet afgewikkelde betalingsverplichtingen die zijn geboekt ten laste van gesplitste 
kredieten, en niet worden gedekt door de naar het begrotingsjaar 1988 overgedragen 
betalingskredieten 
(c) verplichtingen die voortvloeien uit juridisch dwingende betalingsverplichtingen maar die 
niet als vastleggingen in de rekeningen van de Gemeenschap zijn opgenomen: 
(i) uitgaven van het EOGFL-Garantie die zijn uitgesteld bij gebrek aan beschikbare 
kredieten 
(ii) verplichtingen in verband met de aanvragen tot terugbetaling van uitgaven van het 
EOGFL-Oriëntatie door bepaalde Lid-Staten 
(iii) schulden jegens Lid-Staten in verband met de verevening van de rekeningen van het 
EOGFL-Garantie 
(iv) uitgaven van 1987 voor forfaitaire terugbetalingen aan de Lid-Staten van hun kosten 
voor de inning van de eigen middelen 
(v) schulden voortvloeiend uit het reeds in 1987 uitgevoerde speciale programma voor 
boterafzet 
Sub-totaal (c) 
Sub-totaal (1) 
(2) Schatting van de potentiële last voortvloeiend uit de voorraaduitslag van bij interventie 
opgekochte landbouwprodukten uit hoofde van de verordeningen van het EOGFL-Garantie 
Totaal (A) 
B — Overige potentiële lasten 
(1) Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, afdeling Oriëntatie (vijfjarige 
financiële planning) 
(2) Kaderprogramma voor de visserijstructuren (vijfjarige indicatieve toewijzing) 
(3) Verplichtingen die voortvloeien uit de door de Commissie vastgestelde quotavrije programma's 
in het kader van het EFRO (meerjarige toewijzing) 
(4) Geïntegreerde mediterrane programma's (specifieke budgettaire inspanning) 
(5) Verplichtingen jegens Lid-Staten en derde landen in verband met meerjarige programma's op het 
terrein van Titel 7 van de begroting (onderzoek, energie, enz.): genomen programmabesluiten 
(6) Ontwikkelingssteun, vastgesteld in het kader van het eerste en tweede protocol met de landen in 
het Middellandse-Zeegebied 
Totaal (B) Situatie per 
31.12.1987 
750,9 
13 435,8 
4 546,6 
40,7 
442,7 
1 534,8 
6 564,8 
20 751,5 
5 733,00) 
26 484,5 
3 700,0 
678,0 
3 243,0 
1 397,0 
5 121,0 
466,0 
14 605,0 Situatie per 
31.12.1986 
750,9 
819,9 
11 681,7 
693,0 
107,9 
800,9 
14 053,4 
8 801,7 
22 855,1 
3 504,0 
800,0 
974,0 
1 600,0 
1 460,0 
93,0 
8 431,0 
(') Openbare opslag (exclusief de voorraad boter waarvoor het speciale afzetprogramma was bedoeld en die in 1988 nog moest worden afgezet) — 3 659,1 
Mio ECU; „gemengde" alcohol — 430,9 Mio ECU; schulden voortvloeiend uit het speciale programma voor boterafzet — (1988) 1 643,0 Mio ECU. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 15 
Tabel 1.5 — Toeneming van de lopende betalingsverplichtingen (gesplitste kredieten) 
(Mio ECU) 
Beloop van de 
verplichtingen 
Cumulatie van de nog lopende ver­
plichtingen aan het begin van het jaar 
Annuleringen en herwaarderingen 
van de verplichtingen van de vorige 
jaren 
Ten laste van verplichtingen van de 
vorige jaren verrichte betalingen 
Cumulatie van aan het eind van het 
jaar nog lopende verplichtingen van 
yorige jaren 
Tijdens het jaar aangegane verplich­
tingen 
Ten laste van verplichtingen van het 
begrotingsjaar verrichte betalingen 
Cumulatie van de nog lopende ver­
plichtingen aan het eind van het jaar 
Opsplitsing van de cumulatie van de 
verplichtingen naar begrotingstitel: 
— Landbouwstructuren (Titel 3) 
— Visserij (Titel 4) 
— Regionaal beleid en vervoerbeleid 
(Titel 5) 
— Sociaal beleid (Titel 6) 
— Onderzoek, energie, enz. (Titel 7) 
— Ontwikkelingssamenwerking (Ti­
tel 9) 1985 
10 346,1 
-965,2 
-2 639,1 
6 741,8 
+ 7 663,5 
-2 600,2 
11805,1 (+14,1%) 
1 169,3 (+1,5%) 
125,8 ( + 40,1%) 
5 336,2 (+14,4%) 
2 850,5 (+12,8%) 
1066,7 ( + 34,1%) 
1 256,6 (+12,3 %) 1986 
11 805,1 
- 1 298,0 
-3 860,1 
6 647,0 
+ 9 121,2 
-3 310,1 
12 458,1 ( + 5,5%) 
1259.8 ( + 7,7%) 
187,3 ( + 48,9%) 
6 049,0 (+13,4%) 
2 071,0 (-27,4%) 
1278,1 (+19,8%) 
1612.9 ( + 28,4%) 1987 
12 458,1 
- 1 259,3 
-3 871,5 
7 327,3 
+ 10 866,1 
- 3 962,6 
14 230,8 (+14,2%)(]) 
1253,8 ( + 0,5%) 
255,3 ( + 36,3%) 
6 982,2 (+15,4%) 
2 182,7 ( + 5,4%) 
1649,1 ( + 29,0%) 
1907,7 (+18,3%) 
(>) De cijfers tussen haakjes geven het stijgingspercentage in vergelijking met het vorige begrotingsjaar aan. 
(c) verplichtingen op het gebied van voedselhulp en met 
betrekking tot de uitvoering van de programma's van 
1986 en voorgaande jaren, geraamd op 75 Mio ECU 
(tegen 131 Mio ECU in 1986). 
1.20. De jaarrekening bevat sinds enkele jaren, per titel 
van de begroting, een tijdschema voor de voldoening van 
nog lopende betalingsverplichtingen. Eind 1987 bedraagt 
het totaal van de in dit tijdschema opgenomen betalingen, 
exclusief de van 1987 naar 1988 overgedragen betalings­
kredieten, 13 435,8 Mio ECU. Wat de andere potentiële 
lasten en verplichtingen betreft, heeft de Kamer in haar 
jaarverslagen over de begrotingsjaren 1985 en 1986 (14) de 
Commissie verzocht „te trachten een tijdschema voor de 
opeisbaarheid ervan op te stellen". De Raad heeft dit 
verzoek in zijn opmerkingen bij de aanbeveling over de 
decharge voor het begrotingsjaar 1986 krachtig gesteund. 
De Kamer constateert dat de invoering van een dergelijk 
tijdschema door de Commissie nog niet is gerealiseerd of 
zelfs maar overwogen. De begrotingsautoriteit kan dus 
zelfs niet bij benadering beoordelen op welk moment in de 
volgende begrotingsjaren deze lasten opeisbaar worden. 
De Kamer blijft ervan overtuigd dat hier een grote leemte 
bestaat in de beheersplanning en de budgettaire striktheid 
die op de laatste Europese Raden van Fontainebleau en 
Brussel werden geëist. 1.21. Tabel 1.6 toont aan dat de Commissie zelfs op het 
gebied van nog af te wikkelen verplichtingen, blijk geeft 
van een gebrek aan nauwkeurigheid en zelfs striktheid bij 
de opstelling van de indicatieve tijdschema's voor de 
betalingen. De afwikkelingen bedroegen per 31 december 
1987 namelijk slechts 77,6 % van de totale ramingen die 
omstreeks april-mei 1987, dus slechts zeven a acht 
maanden tevoren, voor dat begrotingsjaar waren opge­
steld. Overigens worden op bepaalde beleidsterreinen nog 
grotere afwijkingen in de uitvoering geconstateerd. Zo 
werd in 1987 voor de ontwikkelingssamenwerking slechts 
47 % en voor het sociaal beleid slechts 65 % van de nog 
lopende betalingsverplichtingen (tranche 1987) voldaan. 
De Commissie moet nog vaststellen in hoeverre een lage 
besteding van de betalingskredieten het gevolg is van een 
slechte raming of van een strikter beheer van de 
betalingsverplichtingen. 
1.22. In haar jaarverslag over het begrotingsjaar 
1986 (15) heeft de Kamer erop gewezen dat er op het 
gebied van nog lopende betalingsverplichtingen „zeer 
hoge bedragen gedurende lange tijd, soms zelfs langer dan 
tien jaar vastgelegd blijven" en zij herhaalde haar 
voordien reeds gemaakte opmerking dat zij „een somtijds 
ondoeltreffende controle op de nog af te wikkelen 
betalingsverplichtingen in de sectoren visserij, het 
Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) 
16 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
en het Europees Sociaal Fonds (ESF) betreurde". De 
Kamer kan slechts opnieuw wijzen op de noodzaak dat de 
Commissie, zoals zij dat sinds 1986 voor het Europees 
Sociaal Fonds heeft gedaan, het nodige gewicht hecht aan 
haar aanbeveling „dat de gewenste verbeteringen in het toezicht op de nog lopende betalingsverplichtingen 
worden verwezenlijkt" (16) (zie tabel 1.7). In dit verband 
vestigt de Kamer de aandacht op de vertraging van 
verscheidene jaren bij de verevening van de rekeningen 
van de voedselhulp (zie paragraaf 2.65). 
Tabel 1.6 — Per 31 december 1986 nog lopende betalingsverplichtingen: vergelijking tussen de voor 1987 geraamde en in 1987 verrichte 
betalingen 
(Mio ECU) 
Sector 
3. Landbouwstructuren 
4. Visserij 
5. Regionaal beleid 
6. Sociaal beleid 
7. Onderzoek, energie, enz. 
9. Ontwikkelingssamenwerking 
Totaal Voor 1987 
geraamde 
betalingen (') 
(1) 
287,9 
66,4 
1 613,2 
1 510,6 
543,7 
969,6 
4 991,4 In 1987 verrichte betalingen 
Ten laste van 
kredieten 
1987 
(2) 
250,0 
45,8 
1 503,2 
773,8 
442,7 
225,4 
3 241,0 Ten laste van 
overdrachten 
uit 1986 
(3) 
29,5 
2,5 
108,1 
208,1 
52,4 
230,0 
630,5 Totaal 
(4) = (2)+ (3) 
279,5 
48,3 
1 611,3 
981,9 
495,1 
455,4 
3 871,5 Betalings­
percentage 
(5) = (4)/(l) 
97,1 
72,7 
99,9 
65,0 
91,1 
47,0 
77,6 
(>) Zie deel V van de jaarrekening 1986, blz. 30 (Doe. COM(87) 191). 
Tabel 1.7 — Per 31 december 1987 nog lopende betalingsverplichtingen ten laste van gesplitste kredieten (J)(2) 
(Mio ECU) 
Sector 
Landbouwstructuren 
(Titel 3) 
Visserij (Titel 4) 
Regionaal beleid en 
vervoerbeleid (Titel 5) 
Sociaal beleid 
(Titel 6) 
Onderzoek, energie, 
enz. (Titel 7) 
Ontwikkelings­
samenwerking (Titel 9) 
Totaal 1977 
(2,2) 
2,1 
(9,5) 
2,6 
(3,8) 
2,4 
(15,5) 
7,1 1978 1979 
(1,8) (9,7) 
1,0 6,3 
(0,2) 
(15,8) (50,8) 
12,3 41,4 
(3,1) (1,1) 
(1,3) 
0,9 
(5,1) (26,6) 
4,3 15,9 
(25,8) (89,7) 
17,6 64,5 Begrotingsjaar waarin de verplichtinger 
1980 
(17,5) 
13,4 
(0,02) 
(114,3) 
81,1 
(5,8) 
0,02 
(11,1) 
8,2 
(40,6) 
25,9 
(189,3) 
128,6 1981 
(44,5) 
32,7 
(0,8) 
0,5 
(254,7) 
213,6 
(23,8) 
1,9 
(8,4) 
5,6 
(81,8) 
60,3 
(414,0) 
314,6 1982 
(73,1) 
43,2 
(2,7) 
2,2 
(319,7) 
274,9 
(62,3) 
0,9 
(21,2) 
14,4 
(84,8) 
61,0 
(563,8) 
396,6 1983 
(139,1) 
74,1 
(4,7) 
3,5 
(451,0) 
336,6 
(169,4) 
16,7 
(64,4) 
26,4 
(105,6) 
89,0 
(934,2) 
546,3 werden aangegaan 
1984 
(199,6) 
138,8 
(23,3) 
14,6 
(927,1) 
693,5 
(135,5) 
27,2 
(135,4) 
66,0 
(225,3) 
183,0 
(1 646,2) 
1 123,1 1985 
(369,1) 
268,7 
(40,9) 
23,7 
(1 367,2) 
1 024,2 
(379,9) 
54,7 
(348,2) 
168,5 
(263,2) 
201,6 
(2 768,5) 
1 741,4 1986 
(403,2) 
312,3 
(114,7) 
87,9 
(2 538,9) 
1 452,3 
(1 290,1) 
278,1 
(688,1) 
398,5 
(776,1) 
434,5 
(5 811,1) 
2 963,6 1987 
361,1 
122,9 
2 849,7 
1 803,2 
960,6 
829,9 
6 927,4 (1 259,8) 
1 253,7 
(187,3) 
255,3 
(6 049,0) 
6 982,2 
(2 071,0) 
2 182,7 
(1 278,1) 
1 649,1 
(1 612,9) 
1 907,8 
(12 458,1) 
14 230,8 
(') Bron: Deel V van de jaarrekeningen over 1986 en 1987. 
(2) De situatie per 31 december 1986 staat tussen haakjes. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17 
1.23. De Kamer merkt overigens op dat alle nog 
lopende betalingsverplichtingen in het algemeen vrijwel 
gelijk worden gesteld met juridische, en dus praktisch 
onontkoombare, verplichtingen. Dit is niet altijd het 
geval gezien de grote speelruimte die de Commissie wordt 
gelaten bij de omschrijving van het begrip „boekhoud­
kundige vastlegging". Zo is bij voorbeeld voor de 
aanpassing van de capaciteiten in de sector visserij op 29 
december 1987 een bedrag van 26,3 Mio ECU globaal 
vastgelegd, met als enige basis een besluit van de 
Commissie tot vaststelling van het maximumbedrag van 
de uitgaven van de Lid-Staten die voor financiering in 
aanmerking komen. Ook op het gebied van de contracten 
voor gezamenlijke rekening voor de energie, worden de 
bedragen vastgelegd zodra de Raad of de Commissie een 
besluit heeft genomen — in het algemeen enkele maanden 
vóór de ondertekening van de contracten — terwijl de 
Commissie op andere gebieden de kredieten pas vastlegt 
wanneer de contracten gereed zijn voor ondertekening. 
De Kamer nodigt de Commissie uit om in de toekomst 
onderscheid te maken tussen vastleggingen die overeen­
komen met juridische verplichtingen jegens derden en 
vastleggingen die slechts steunen op door haar genomen 
besluiten of verrichte algemene ramingen. 
Herziening van het Financieel Reglement 
1.24. De Kamer herinnert eraan dat men bij de reeds 
sinds 1981 lopende procedure ter herziening van het 
Financieel Reglement in de loop van het begrotingsjaar 
1987 te maken kreeg met een plotselinge stroom van 
verbrokkelde en vaak onderling tegenstrijdige wijzigings­
voorstellen, zonder dat de algehele verduidelijking van 
deze voor de communautaire wetgeving essentiële tekst 
tot een goed einde is gebracht. Met name in haar adviezen 
nrs. 4/87, 5/87, 6/87 en 7/87 (17) heeft de Kamer reeds 
gelegenheid gehad haar formele en materiële bezwaren te 
uiten tegen een dergelijke methode van wetgeving die leidt 
tot een verzwakking van de structuur zelf van het 
communautaire rechtsstelsel. 
1.25. In de „voorafgaande opmerking" bij het commen­
taar op de aanbeveling inzake de decharge voor het 
begrotingsjaar 1986 (12), stelde de Raad dat de herziening 
van het Financieel Reglement samen met de behandeling 
van de voorstellen inzake het gemeenschappelijk land­
bouwbeleid, de structuurfondsen, het evenwicht tussen 
ontvangsten en uitgaven en de begrotingsdiscipline, één 
der elementen vormde „waarmee wordt tegemoetgeko­
men aan de opmerkingen die de Rekenkamer reeds 
verscheidene begrotingsjaren maakt" en die verband 
houden met „problemen die de rol van de begroting als 
ramings- en beheersinstrument aantasten". De Kamer is 
van mening dat de Commissie, indien zij haar ver­
antwoordelijkheden op het gebied van de begrotings­
uitvoering correct wil vervullen, opnieuw de budgettaire 
basisbeginselen van de Verdragen moet toepassen en de 
nodige maatregelen moet nemen ter verbetering van haar 
vermogen de algemene begroting te controleren en te 
beheren. GEVOLGEN VAN HET GEDEELDE 
BEHEER 
Het beginsel van de deling van beheer en 
controle 
1.26. Het beheer van het grootste deel van de commu­
nautaire begrotingsuitgaven wordt hetzij toevertrouwd 
aan autoriteiten of bedrijven van de Lid-Staten (zoals bij 
voorbeeld de uitgaven van het EOGFL-Garantie of de 
inning van de eigen middelen), hetzij in samenwerking 
met de Lid-Staten gevoerd (bij voorbeeld in het geval van 
structurele beleidsmaatregelen). Deze gedeelde beheers­
verantwoordelijkheid heeft gevolgen voor de uitoefening 
van de controles op dit beheer. Deze controles worden 
door en in de Lid-Staten verricht in samenwerking met de 
Commissie. Ofschoon verschillend van aard, hebben deze 
vormen van beheer gemeen dat zij, overeenkomstig 
artikel 5 van het EEG-Verdrag, uitgaan van een actieve 
samenwerking tussen de Commissie en de betrokken 
autoriteiten van de Lid-Staten, met name op het gebied 
van toezicht, uitwisseling van gegevens, coördinatie en 
het bijhouden van de aldus verkregen resultaten. Bij haar 
werkzaamheden met betrekking tot de controle van het 
begrotingsjaar 1987, heeft de Kamer bijzondere aandacht 
besteed aan het functioneren van deze mechanismen, 
zowel op communautair als op nationaal niveau. 
1.27. De controles die de Kamer in 1987 heeft verricht, 
leiden tot bepaalde conclusies die volgens haar van groot 
belang zullen zijn voor het welslagen van het beleid 
betreffende de begrotingsdiscipline. De Kamer is van 
mening dat een grotere striktheid ter zake niet alleen tot 
uiting zou moeten komen in een kwantitatieve beperking 
van de uitgaven op sommige gebieden, maar vooral in een 
verbetering van de kwaliteit der begrotingskeuzen en van 
het beheer der communautaire middelen. De navolgende 
opmerkingen hebben dus evenzeer betrekking op de 
beoordeling van het financieel beheer als op de aspecten 
van wettigheid en regelmatigheid van de gecontroleerde 
verrichtingen. 
Problemen in verband met de deling van de 
verantwoordelijkheden op belangrijke 
communautaire werkterreinen 
1.28. De Kamer wijst er andermaal op dat sommige 
Lid-Staten hun verplichting tot samenwerking met de 
Commissie op bepaalde gebieden niet nakomen (zie de 
paragrafen 3.33, 3.34, 3.82, 4.91, 5.37 en 5.42), maar 
beklemtoont dat de Commissie niet altijd voldoende 
moeite heeft gedaan voor de coördinatie en het toezicht, 
die met name noodzakelijk zijn om de nationale controles 
deel te doen uitmaken van een geïntegreerde aanpak op 
18 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Europees vlak (zie paragraaf 4.85 (a)). Grote leemten op 
dit gebied veroorzaken niet alleen een brede kloof tussen 
de bedoelingen van de wetgever en de praktische 
toepassing van de maatregelen op plaatselijk niveau (zie 
paragraaf 4.133 (a)), maar zouden ook de communautai­
re financiën aanzienlijk kunnen belasten. 
1.29. In de sector van het EOGFL-Garantie spelen de 
douanediensten onder de talrijke verschillende nationale 
instanties, die bij het beheer en de bewaking van de 
communautaire middelen zijn betrokken, een vooraan­
staande rol. Zij voeren de belangrijkste controles uit op de 
exportrestituties en op sommige betalingen van monetai­
re compenserende bedragen. Voorts zijn zij, ter zake van 
de eigen middelen, belast met de inning van de douane­
rechten en de landbouwheffingen en in sommige Lid­
staten zelfs met de inning van de BTW. 
1.30. Naar aanleiding van haar onderzoek naar de 
werkzaamheden van de nationale douane-autoriteiten op 
deze gebieden, moet de Kamer ernstige twijfels uiten over 
de doeltreffendheid van de inning van de communautaire 
ontvangsten en over de regelmatigheid van sommige 
uitgaven. De Kamer vestigt in het bijzonder de aandacht 
op haar bevindingen inzake het stelsel van het commu­
nautair douanevervoer (zie de paragrafen 3.32 — 3.35) en 
de exportrestituties (zie de paragrafen 4.20 — 4.59). Zij is 
namelijk van mening dat het toezicht van de nationale 
douane-autoriteiten op de bewaking en het beheer van de 
communautaire middelen niet altijd overeenkomt met het 
door de thans geldende voorschriften vereiste minimum­
niveau dat voor de verwezenlijking van de in de 
Verdragen neergelegde doelstellingen aanvaardbaar is, 
terwijl de Commissie zich niet altijd voldoende op de 
hoogte heeft gesteld van de door de overheidsinstanties 
ingevoerde controlesystemen (zie de paragrafen 3.8, 3.32 
en 4.76 — 4.85(e)). 
1.31. Voorts beschikt de Commissie nog steeds niet over 
bijgewerkte en volledige gegevens betreffende de beheer-
en controlesystemen die in de Lid-Staten zijn ingevoerd 
voor de interventie-opslag (zie paragraaf 4.78) en voor de 
tenuitvoerlegging van Richtlijn 77/435/EEG van de Raad 
van 27 juni 1977 (18) inzake de door de Lid-Staten uit te 
voeren controles op de verrichtingen in het kader van de 
financieringsregeling van het EOGFL-Garantie (zie 
paragraaf 4.81 (a)). Voorts stelt de procedure van de 
verevening van de rekeningen haar nog steeds niet in staat 
om haar standpunt te bepalen over de betrouwbaarheid 
van de rekeningen van de Lid-Staten (zie paragraaf 4.85). 
Doordat de Commissie geen helder inzicht heeft in de 
nationale systemen, is zij nog steeds niet in staat om te 
beoordelen wat de werkelijke omvang en aard van de 
fraude ten koste van het EOGFL-Garantie is en hoe deze 
fraude over de verschillende steunmaatregelen voor de 
landbouwmarkten is verdeeld. 
1.32. In het kader van het EOGFL-Oriëntatie werd 
geconstateerd dat talrijke door de Lid-Staten ingediende 
programma's in de sector graanopslag gebaseerd zijn op 
produktiestijging, zonder dat rekening wordt gehouden 
met het perspectief dat stabilisatie of vermindering van de 
communautaire overschotten de lasten van de afdeling Garantie van het EOGFL zullen verlichten (zie paragraaf 
5.1 l(a)). Harerzijds besteedt de Commissie, bij de 
goedkeuring van deze programma's, aan dit probleem 
onvoldoende aandacht, en zij zoekt in het algemeen niet 
voldoende naar de gegevens en de analyse-instrumenten, 
die toch absoluut noodzakelijk zijn voor de ver­
wezenlijking van een doeltreffend structuurbeleid met 
behulp van rationele investeringen (zie paragraaf 5.38). 
Tenslotte gaat de Commissie, wanneer zij over rapporten 
betreffende de uitgevoerde projecten beschikt, niet altijd 
over tot bestudering of gebruik ervan (zie paragraaf 5.26). 
Doordat zowel de Commissie als de Lid-Staten onvol­
doende zijn geïnformeerd over de resultaten van de 
voltooide projecten en deze ook niet analyseren, kan niet 
worden nagegaan of de communautaire doelstellingen 
zijn bereikt (zie paragraaf 5.42). 
1.33. Voorts doet zich, eveneens in het kader van het 
EOGFL-Oriëntatie, bij de tenuitvoerlegging van de 
communautaire steun tot stimulering van de agrarische 
ontwikkeling in Griekenland een tegenstelling voor 
tussen de overvloed aan communautaire voorschriften 
enerzijds en het geringe toezicht daarop anderzijds (zie 
paragraaf 5.45). De talrijke ondernomen communautaire 
acties geven bovendien blijk van het ontbreken van een 
globale opzet. Voor acties van een dergelijke omvang 
zouden reeds bij aanvang de nodige maatregelen inzake 
toezicht en controle moeten worden getroffen en het 
vraagstuk van de subsidiabiliteit van de uitgaven zou de 
Commissie ertoe moeten nopen, voortdurend informatie 
en bijstand te verlenen, ten einde de doelstellingen van de 
communautaire actie te onderstrepen en tot een zo 
doeltreffend mogelijk gebruik van de steun te komen (zie 
de paragrafen 5.48 — 5.50). 
1.34. Wat betreft de financiering van geïntegreerde 
acties met een structureel oogmerk, is de wijze van beheer 
van de diverse financiële instrumenten niet aan het 
communautair niveau aangepast en wordt geen rekening 
gehouden met de behoeften en de doelstellingen van de 
geïntegreerde aanpak (zie paragraaf 6.78). Voorts kan 
wegens het ontbreken van een geschikte financiële 
administratie moeilijk worden nagegaan wat de werke­
lijke inhoud van de gefinancierde projecten is en hoe deze 
precies verlopen. Bij diverse geïntegreerde projecten 
verricht de Commissie bij gebreke van volledige boekings-
bescheiden en uitvoeringsrapporten, geen toezicht op de 
acties, noch beoordeelt zij de resultaten ervan (zie 
paragraaf 6.80). 
1.35. Met name wat het EFRO betreft, zou de analyse 
van de door de Lid-Staten over te leggen rapporten over 
de uitvoering van de programma's van regionale ontwik­
keling en het gebruik van de belangrijkste voltooide 
infrastructuren, tot de uitwerking van een systeem van 
meting en beoordeling van het gebruik van de financiële 
investeringen moeten leiden. Een dergelijk instrument is 
absoluut noodzakelijk om de uitwerking van de projecten 
op de regionale ontwikkeling te kennen en te beoordelen 
en zou indirect ook de methoden voor het onderzoek van 
de steunaanvragen kunnen verbeteren, waardoor de 
toekomstige besluiten beter kunnen worden georiënteerd 
en de doeltreffendheid ervan kan worden verhoogd (zie 
paragraaf 6.75). 
12 12 88 Rublikatieblad van de Europese Gemeenscriappen 19 
1^6 Elet Europees Sociaal Eonds zou een doeltref 
tender en beter te controleren tïnancieel instrument zijn^ 
mdienmet name de criteria betreffende de subsidiabiliteit 
en de prioriteit duidelijker en nauwkeuriger veerden 
gesteld^mdiendeLid^tatenuitdrukkelijkeinstructies 
kregen over de te verschaffen aanwijzingen enover de 
soorten controles daarop de nationale bevestigingen 
moeten zijn gebaseerd en tenslotte^ indien van de 
controlebevoegdheden van de commissie ten volle en 
regelmatiggebruik^erdgemaakt en deze gepaard gingen 
met doeltreffende sancties (zie paragraaf79^ COvengens 
heeft de commissie uit haar ervaring niet alle lering 
getrokkendienuttigzouzijn voorde voortzettingen 
ontwikkeling van de acties op experimenteel gebied van 
het Europees Sociaal Eonds^ zoveel ^vat de omschrijving 
vanhete^penmenteergebied als v^at het linancieel beheer 
ofde beoordeling van de resultaten betreft (zie paragraaf 
1^7 E^et gebrek aan geschikte gegevens belemmert dus 
niet alleen het optreden van de C^ommissie(en bijgevolg 
van de begrotingsautoriteit en de ^éamer^bij de controle 
op het juiste gebruik van de communautaire middelend 
maar vormt ookeen obstakel voorde onontbeerlijke 
beoordelingaposterior^ vBaarmeehetgebruikvande 
middelen die later aan nieuvBe^ soortgelijke projecten 
borden toege^vezem zoukunnen voorden verbeterd en 
zelfs geoptimaliseerd 
1^38 löe Warner heeft^ hoe dan ook^ nog nimmer 
getracht de verrichtingen van de Europese Investenngs 
bank (ElB^tenaanzienvanhaareigenmiddelen^ aan haar 
controle te onderwerpen L^e Warner moet echter v^el 
constateren dat zij op steeds grotere hindernissen stuit bij 
de uitoetenmg van haar m de Verdragen neergelegde 
controlebevoegdheden inzake de middelen van de 
Gemeenschap die onder de verantwoordelijkheid van de 
óèommissie^vorden gebruikt ter financiering van ver 
nchtingen^vaarbij deElB opdeeen of andere^vijze 
betrokken is (beheer door deElBvancommunautaire 
gelden inopdrachtvandeGommissie^ rentesubsidies^ 
medetïnanciermgen^enz^ 
1^9 ^et qua volume grootste gedeelte van deze 
middelen ^vaarvanhetbeheeraan de E1B is toevertrouwde 
^vordtopde kapitaalmarkt geleend door deGommissieen 
door haan met behulp van de EIB^ herverdeeld In haar 
jaarverslag over het begrotingsjaar 1986 (^merkte de 
Warner op ^Bij de voor het begrotingsjaar 198^ door de 
Warner op l^ÓèLleningstransacties verrichte controle 
bleken de door de commissie opgevraagde en beschik 
baar gestelde gegevensen documenten met toereikend om 
de Warner in staat te stellen zich een oordeel te vormen 
over de mate v^aarm de in de besluiten van de R^aad van 
ministers beoogde doelstellingen zijn bereikte tOeze 
herhaalde opmerkingen hebben de Warner buitengewoon 
waakzaam gemaakt ^vat betreft de v^ijze vBaarop de 
commissie haar taak van beheerster van de betrokken 
middelen vervult en bijgevolg de ^vijze daarop zij haar 
eigen controlebevoegdheid moet uitvoeren 1^0 In zijn aan de Rresident van de rekenkamer 
gerichte brief van 2^ apnll988 heeft deVoorzittervan de 
Gommissie opnieuw bevestigd dat ^deGommissie haar 
principiële standpunt inzake de bevoegdheden van de 
Rekenkamer met betrekking tot de verrichtingen v^aar^ 
vanhet beheer aandeElBis toevertrouwde geenszins 
heeft gewijzigd en datzijvanmeningisdatdeformulenng 
vanartikell0vanBesluit87^182^EEGmzake^GllVniet 
aldus mag voorden geïnterpreteerd dat de rechten die de 
Warner bij de Verdragen zijn verleend^v^orden beperkte 
In deze brief spreekt de Gommissie^ evenals trouvBensm 
haar eerdere antwoorden op de opmerkingen van de 
l^amermet betrekkingtot de begrotmgsjarenl98^(^en 
1986 (^deverv^achtinguitdatdev^ijzev^aarophet 
controlerecht van de Warner in concreto v^ordtuitgeoe^ 
fend^ uiteindelijk spoedig door de betrokken partijen zal 
voorden vastgesteld 
1^1 L^e Warner herinnert eraan dat haar controlerecht 
onweerlegbaar uit de voorschriften blijkt en door de 
betrokken instellingen ook niet v^ordtbetv^isp maar dat 
zijuitsluitend in een constructieve geest heeft voorgesteld 
om^metnamevoordecontrolesterplaatse^ gezamenlijk te 
zoeken naar de ^vijze daarop zij haar bevoegdheden kan 
uitoefenend en v^elomrekemngtehoudenmetenerzijdsde 
vervlechting van de bemoeienissen van de commissie en 
de EIB^ en anderzijds de zorgvan de E1B om ten opzichte 
van de buitenwereld niet de schijn te vlekken dat zij^ als 
zodanige onderworpen is aan controle van de Warner löe 
controleuitoefeningvBaarnaar de t^amermde voorgaand 
de paragraafverv^ijspis ontleend aan de regeling die met 
de commissie is getroffen inzake decontroles op het 
gebied van opgenomen en verstrekte leningen van de 
EGl^volgensvBelke de Warner de Gommissie op haar 
autonome controlebezoeken ter plaatse kan vergezellen 
1^2 löe Warner heeft in kerkelijkheid tijdens controle 
bezoeken moktoberen november 1987echter moeten 
constateren dat de E1B contact heeft opgenomenmet 
ontvangers van door de E1B voor rekening van de 
Gemeenschap beheerde ^Gtdenmgem om te beletten dat 
de Warner haar controlebevoegdheden ter plaatse uitoeD 
fende rdet argument dat v^erd aangevoerde v^as dat 
aangezien de betrokken fondsen in opdracht van de 
Gommissie door de E1B veerden beheerde de ontvangers 
geen controleteam van de Warner konden accepteren 
zonder een door de E1B afgegeven ^controlemachtiging^ 
te hebben ontvangen (zie de paragrafen!17—11 19^ 
1^ L^e begrotingskredieten van hoofdstuk 96 
samenwerking met landen in het Ivliddellandse^eege^ 
bied^ vormen een andere categorie van communautaire 
middelen die medebeheerd moeten voorden door de E1B 
^ij veerden in 1987 onverdacht afgeschermd tegen de 
uitoefemngdoordel^amer van haar controlebevoegdD 
heden ter plaatse löe nationale autoriteiten van Gvprus 
— die expliciet melding maakten van door de E1B 
uitgeoefende druk — hebben de Warner namelijk 
verbodem terplaatse het gedeeltevan de met communauD 
taire begrotingskredieten gelïnancierde projecten te 
controleren löeGommissie heeft op haar beurt nagelaten 
deze ^taapdiecommunautaire gelden ontvangt te ^vijzen 
op de verplichtingen inzake de controles die krachtens de 
overeenkomsten met de Gemeenschap op hem rusten löe 
reden van deze weigering schijnr te zijn dat de E1B met 
eigen middelen een klein gedeelte van de betrokken 
projecten medetïnanciert (zie paragraaf96^ 
20 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
1.44. De aldus tegen de Kamer aangevoerde argumen­
ten zijn te minder toelaatbaar omdat zij bij uitbreiding 
ertoe zouden kunnen leiden dat andere onderdelen van de 
communautaire begroting aan enige noemenswaardige 
controle door de Kamer zouden worden onttrokken, 
zodat ernstig inbreuk kan worden gemaakt op de bij de 
Verdragen aan de decharge-verlenende autoriteit toege­
kende bevoegdheden. De Kamer wijst er bovendien op 
dat de houding van de EIB in de hiervoor gesignaleerde 
concrete gevallen nog onbegrijpelijker is, nu de Kamer bij 
de uitvoering van haar controles op door internationale 
financieringsorganisaties medegefinancierde of beheerde 
projecten nooit met moeilijkheden van deze aard is 
geconfronteerd. 
1.45. De voorgaande elementen belichten voldoende de 
verantwoordelijkheid die de Commissie draagt door het 
de betrokken begrotings- en beleidsinstanties al sinds 
verscheidene jaren steeds moeilijker te maken om over de 
controleresultaten te beschikken die hen in staat zouden 
moeten stellen om met kennis van zaken de besteding van zeer hoge geldsommen die zij ieder jaar goedkeuren, te 
beoordelen. 
Slotopmerking over het gedeelde beheer 
1.46. De Kamer constateert dat de Commissie op 
belangrijke werkterreinen van de Gemeenschap — 
vrijwillig of op grond van de voorschriften — afstand kon 
nemen van haar verantwoordelijkheden of deze zelfs 
geheel kon opgeven, zonder dat deze tendens tot dusver 
voldoende werd gecompenseerd door invoering van een 
centraal communautair systeem van toezicht en controle. 
Wat betreft de verrichtingen die worden gefinancierd met 
communautaire middelen, waarbij de EIB in ver­
schillende hoedanigheden een rol speelt, heeft de Kamer 
reden te vrezen dat de uitoefening van haar taken als 
hoogste externe controle-instelling geleidelijk aan beteke­
nis inboet en zelfs onmogelijk wordt gemaakt omdat de 
Commissie niet oplettend genoeg optreedt. 
O (2) 
(3) 
(4) 
(5) 
(6) 
(7) 
(8) 
(9) PB L 86 van 30.3.1987. 
PB L 211 van 3.8.1987. 
PB L 79 van 21.3.1987. 
PB L 211 van 3.8.1987, blz. 58. 
Intergouvernementeel akkoord van 2 en 3 oktober 1984. 
PB L 356 van 31.12.1977. 
PB L 320 van 17.11.1983, blz. 1. 
PB L 304 van 27.10.1987. 
PB L 185 van 15.7.1988, blz. 1. 
('0) Advies nr. 3/88, PB C 166 van 25.6.1988, blz. 7. 
(u) Volgens de door de Commissie gehanteerde indeling ter 
onderscheiding van de „verplichte" en „niet-verplichte" 
uitgaven in de jaarrekening; zie tevens artikel 203, lid 9, 
EEG-Verdrag. 
(12) Doe. Raad 4581/1/88. (13) PB L 78 van 20.3.1987, blz. 9. 
(14) PB C 321 van 15.12.1986, paragraaf 1.6. 
PB C 336 van 15.12.1987, paragraaf 1.13. 
(!5) PB C 336 van 15.12.1987, paragraaf 2.55. 
O6) PB C 336 van 15.12.1987, paragraaf 2.57. 
(17) Advies nr. 4/87, PB C 337 van 16.12.1987, blz. 6. 
Advies nr. 5/87, PB C 337 van 16.12.1987, blz. 8. 
Advies nr. 6/87, PB C 337 van 16.12.1987, blz. 10. 
Advies nr. 7/87, PB C 339 van 17.12.1987, blz. 16. 
(18) PB L 172 van 12.7.1977, blz. 17. 
(19) PB C 336 van 15.12.1987, paragraaf 14.26. 
(20) PB C 321 van 15.12.1986, antwoord op de paragrafen 73 en 
74. 
(21) PB C 336 van 15.12.1987, antwoord op de paragrafen 14.27 
— 14.30. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 21 
HOOFDSTUK 2 
Begrotingsuitvoering en financiële administratie 
2.30 
2.26 
2.29 
2.37 
2.33 
2.37 2.0. INHOUD Paragraaf 
Analyse van de uitvoering van de algemene begroting 1987 2.1 — 2.16 
Algemene gegevens 2.1 
Begrotingsraming en beheer van de kredieten 2.2 —2.16 
Algemene beoordeling van de besteding der kredieten 2.2 — 2.5 
Kredietoverschrijvingen 2.6 
Overgedragen betalingskredieten 2.7 —2.10 
Analyse van de besteding der kredieten 2.11 — 2.14 
Regeling van de voorlopige twaalfden 2.15 — 2.16 
Eerbiediging van het Financieel Reglement 2.17 — 2.39 
Opmerkingen naar aanleiding van de controle op de bezoldigingen bij de 
Raad, het Hof van Justitie en het Economisch en Sociaal Comité 2.18 
Door de financieel controleur verrichte controles 2.19 
Scheiding van functies 2.27 
Ontbreken van interne regels voor de uitvoering van de begroting 2.30 
Procedures inzake betalingsverplichtingen en betalingen 2.31 
Parlement 2.31 
Raad 2.34 
Commissie 2.35 
Economisch en Sociaal Comité 2.36 
Aanwijzing op de begroting 2.38 
Bewijsstukken 2.39 
Terugvordering van voorschotten in verband met beleidsuitgaven 2.40 — 2.54 
Procedures voor de onderkenning van terugvorderingen en voor de boeking 
van voorschotten 2.41 — 2.43 
Gebruik van teruggevorderde voorschotten ter financiering van nieuwe 
uitgaven 2.44 — 2.46 
Presentatie in de jaarrekeningen van de teruggevorderde voorschotten en de 
„herbesteding" ervan ter financiering van nieuwe uitgaven 2.47 — 2.49 
Terugvorderingsprocedures 2.50 — 2.51 
Slotopmerking over de terugvordering van voorschotten 2.52 — 2.54 
Financiële administratie en financiële balans van de Gemeenschappen 2.55 — 2.71 
Kastekort bij het Parlement 2.55 
Te innen ontvangsten 2.56 
Te verhalen rechten en belastingen 2.57 — 2.59 
Voorschotten aan het personeel 2.60 
Betrouwbaarheid en volledigheid van de rekeningen van het EOGFL-
Garantie 2.61 —2.64 
Goedkeuring van de rekeningen inzake voedselhulp 2.65 
Controle op de bankrekeningen 2.66 — 2.68 
Diverse te boeken ontvangsten 2.69 
Aan landen van het Middellandse-Zeegebied verstrekte leningen 2.70 
Wisselkoersverschillen 2.71 
22 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
ANALYSE VAN DE UITVOERING VAN DE 
ALGEMENE BEGROTING 1987 
Algemene gegevens 
2.1. Overeenkomstig artikel 77 van het Financieel 
Reglement van 21 december 1977 van toepassing op de 
algemene begroting der Europese Gemeenschappen (l), 
heeft de Rekenkamer van de Commissie de jaarrekening, 
de analyse van het financieel beheer en de financiële 
balans van de Europese Gemeenschappen over het 
begrotingsjaar 1987 (2) ontvangen. De tabellen 2.1 en 2.2 
geven respectievelijk het beloop en de besteding van de 
beschikbare kredieten op de grote werkterreinen in 1987 
weer. Voor een meer gedetailleerde weergave van het 
beloop en de besteding van deze kredieten zij verwezen 
naar bijlage III, tabellen 6, 7 en 14 van dit verslag. Verdere 
financiële gegevens met betrekking tot het Europees 
Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, afde­
ling „Garantie" (EOGFL-Garantie), zijn opgenomen in 
tabel 2.3, waar de uitgaven zijn opgesplitst naar 
hoofdstuk en economische aard, alsmede in tabel 2.4, die 
de besteding van de kredieten in 1987, inclusief de 
overschrijvingen van het ene naar het andere hoofdstuk 
en binnen de hoofdstukken van de begroting, gedetail­
leerd weergeeft. Tabel 2.5 geeft een overzicht van de 
ontvangsten tijdens het begrotingsjaar per ontvangsten­
categorie, en laat zien op welke wijze het saldo door de 
Commissie werd berekend. 
Begrotingsraming en beheer van de kredieten 
Algemene beoordeling van de besteding der kredieten 
2.2. De in 1987 beschikbare kredieten voor vast­
leggingen die per 31 december 1987 nog niet waren 
besteed, bedragen 1 312,0 Mio ECU (1 918,9 Mio ECU in 
1986). Hiervan werden 876,8 Mio ECU geannuleerd en 
blijven 435,2 Mio ECU beschikbaar voor 1988. Deze 
onbestede kredieten voor vastleggingen kunnen als volgt 
worden opgesplitst: 
(a) 815,4 Mio ECU betreffende verplichte uitgaven 
(VU) (3), ofwel 3,0 % van de desbetreffende kredie­
ten; en 
(b) 496,6 Mio ECU betreffende niet-verplichte uitgaven 
(NVU) (3), ofwel 3,9 % van de desbetreffende 
kredieten. 
2.3. De in 1987 beschikbare kredieten voor betalingen 
die per 31 december 1987 nog niet waren besteed, 
(') Voor de voetnoten zij verwezen naar het eind van het 
hoofdstuk. bedragen 2 251,4 Mio ECU (tegenover 2 074,9 Mio ECU 
in 1986). Hiervan werden 890,9 Mio ECU geannuleerd en 
1 360,5 Mio ECU (te weten 817,4 Mio ECU aan beta­
lingskredieten en 543,1 Mio ECU aan niet-gesplitste 
kredieten) overgedragen naar 1988. Deze onbestede 
kredieten voor betalingen kunnen als volgt worden 
opgesplitst: 
(a) 2 059,6 Mio ECU aan voor het begrotingsjaar 1987 
uitgetrokken kredieten voor betalingen, waarvan 
(i) 855,7 Mio ECU betreffende VU, ofwel 3,2 % van 
de desbetreffende kredieten; en 
(ii) 1 203,9 Mio ECU betreffende NVU, ofwel 
13,0 % van de desbetreffende kredieten; 
(b) 191,8 Mio ECU aan van 1986 naar 1987 over­
gedragen kredieten voor betalingen, waarvan 
(i) 46,6 Mio ECU betreffende VU, ofwel 12,7 % van 
de hiervoor overgedragen kredieten, en 
(ii) 145,2 Mio ECU betreffende NVU, ofwel 17,2 % 
van de hiervoor overgedragen kredieten. 
2.4. De onbesteed gebleven bedragen werden ver­
minderd met 181,1 Mio ECU aan kredieten voor 
vastleggingen, en met 88,9 Mio ECU aan kredieten voor 
betalingen, daar het noodzakelijk was kredieten over te 
schrijven om de in hoofdstuk 100 van de algemene 
begroting opgenomen „negatieve reserve" aan te zui­
veren. Voor de begrotingsautoriteit bestaat het systeem 
erin, uitgaven toe te staan waarvan het bedrag hoger is 
dan de daadwerkelijk beschikbare ontvangsten en in feite 
te speculeren op de onderbesteding van de kredieten. In 
haar advies (4) van 19 mei 1988 over een voorstel van de 
Commissie betreffende een wijziging van het Financieel 
Reglement, heeft de Kamer haar fundamentele bezwaren 
bevestigd tegen de invoering van een negatieve reserve, 
die zij in flagrante strijd acht met de beginselen van een 
strikt begrotingsbeheer van de Gemeenschappen. Zij 
heeft de begrotingsautoriteit verzocht om de begroting 
vast te stellen op basis van realistische en restrictieve 
ramingen, die een beroep op een dergelijk hulpmiddel 
overbodig maken. 
2.5. Voorts dient erop te worden gewezen dat bij 
bepaalde kredieten die werden toegekend ingevolge door 
het Europees Parlement aangebrachte wijzigingen (voor 
een totaal bedrag van 421,4 Mio ECU aan kredieten voor 
vastleggingen voor 116 begrotingslijnen en 405,3 Mio 
ECU aan kredieten voor betalingen voor 119 begrotings­
lijnen), het bedrag van de aan het eind van het jaar 
onbesteed gebleven kredieten groter was dan het bedrag 
van de wijzigingen. Uit tabel 2.6 blijkt dat het gaat om zes 
begrotingslijnen voor een bedrag van 23,8 Mio ECU aan 
kredieten voor vastleggingen en 22 begrotingslijnen voor 
een bedrag van 165,3 Mio ECU aan kredieten voor 
betalingen. Bij deze begrotingslijnen was het bedrag van 
de wijzigingen hoger dan 1 Mio ECU. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 23 
01 e sa 
CS 
a. o o 
1 S" 
o >*; 1 
e 
.e 
JS 
o o 
T3 
a 
e 
c 
'5b 
« 
o o 
w 
^ e <u Totaal 
van de 
in 1987 
eschikba 
kredietei 
x> 
c 
sa 
'53) § 
£ e 
O'? ijzigde 
anvul-
e begr. 
r. 1 
ü S S 
i Oorspronk 
lijk uitge­
trokken 
kredieten 
voor het 
begrotings 
jaar 1987 Uit 1986 
over­
gedragen 
kre­
dieten 
<U aal 
de 
987 
kbar 
eten 
o S^-'-e^ 
£> 
e 
!§»§ 
£ e 
8»-i 
0:cT ijzigde 
anvul-
e begr. 
r. 1 
0 S S rspronki 
k uitge-
rokken 
redieten 
oor het 
grotings 
ar 1987 
o '•^*-J j4 > u .5. 0- .o -
M o <u 
^MMH"^ 
« W)J2 
oogu 
D£J2 
u •§ 
00 ~ + 2 
ii 
~-
s 
—+s 
ss+ 
s 
£ 
£ 
ei lO 
-
CN 
+ 
1 
oo 
vo„ 
CN 
°\ oC 
CN 
+ 
00 
r~ 
^ 
1 
c 
> <—-
3 'S 
O C 
-G *H 
3 3 
X s en 
•* 
NO 
ON 
CN 
CN 
1 
00 
o' 
NO 
ON 
CN 
00 
o NO 
ON 
CN 
CN 
OO 
o NO 
ON 
CN 
CN 
• 
_JJ 
C3 
C3 
Ü 
j 
Ü 
o w ON 
ON 
1 
co 
1 
CN 
NO" 
ON 
o 
00 
NO 
o 
co T 
•<* 
NO" 
ON 
NO 
•* 
•/-> 
^r 
s 3 
3 
% 
3 
O 
X> 
T3 
G 
ca 
HJ •* 
NO" 
CN 
| 
O 
o" CN 
1 
en 
ON 
Tl-
CN 
•<* 
en 
ON 
CN 
O 
NO 
+ 
o^ 
1 
ND 
ON 
CN 
ON 
f 
> 
"* CN 
CN 
ON 
t-
1 
1 
CN 
CN 
NO 
CN 
•* 
CN 
•* 
ON 
-* 
ON 
1 
CN 
NO 
•* 
O 
00 
CN 
O 
> 
> 
G 
•X3 
Jo 
*c3 
G 
O 
"Eb 
f* TT 
ON 
CN 
+ 
1 
NO** 
NO 
CN 
ON 
CN 
1 
00 
"* 
CN 
NO 
O 
•* 
>o 
32 
.o 
.5 
o 
NO rt 
r-o 
•* 
+ 
1 
•<t 
ON 
CN 
OO 
•* 
•sf 
Tt 
•* 
tN 
+ 
TT 
ON 
ON 
«* 
^t 
e 
<u 
'5b 
S 
o 
•o 
c O OO 
NO 
ON 
ON 
tN 
ON 
CN 
+ 
NO" 
CN 
CN 
O^ 
oC NO 
CN 
ON 
CN 
+ 
NO 
CN 
| 
T3 
C 
ei 
60 
Ï33 
H J ON 
^t" 
| 
o^ 
CN 
1 
°\ oC 
CN 
CN 
ON 
CN 
O 
Tt 
1 
^ 
O 
o 
NO 
o 
ON 
CN 
00 
g M 
t 
G 
e cd 
Ö0 
G 
O 
ON CN 
ON 
O 
^a-
o 
1 
1 
NO^ 
ON" 
CN 
ON 
CN 
NO 
CN 
1 
r-m 
1 
> 
u, 
G 
G 
00 
G 
'S 
O 
O 
> 
ö 00 
*n r-
f^i 
<s + 
vf 
•* 
1 
•* 
«*? 
NO 
IT) 
O 
•<* 
IT) 
O 
00 
Os 
f) 
fN 
fl 
+ 
°l 
en 
+ 
ON 
Tf 
f^ 
t-~ 
00 
rr ON 
00 
NO 
ON 
en 
"3 es 
e 
0D 
73 
es 
© 
1 H _ ^ 
—1 Tl" 
CN 
ON CN 
1 + 
°\ °^ 
+ 7 i 
OO NO 
—« o CN —' 
CN 
^ ON 
•* ON 
oo r-
CN -H 
ON —i 
1 + 
°\ 1 
+ 
00 ~. 
—i o 
00 ON 
CN 
•* 
ON 
1 OO 
1 NO 
ON an: 
esplitste kred. 
tste kredieten waarv 
niet-gi 
gespli eg 
Sm 
11 
I s 
>T3 
a 
a c 
Ö 
c 
fci 3 
C 
« 
H 
T3 
C 
Q^ 
24 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
03 ü 
§ 
c 
o o 
c 
a 
^ 
c 
'§> 
> 
> 
TJ 
£ £3 
<u 
13 g 
« 
'S ê? 
SS 
<u 
S^^ 
03 
C 
u jÊ: 
e« O, 
<u 
jj Ö 
^"S 
« 
«S 
< u 
ca 
S g 
-a-o 
m SS 
S 
£ 
^ 
S 
1 25 
"* ON 
•* 
NO 
w> 
o^ 
O 
fN 
(N 
^ 
25 
ON 
O 
ON 
ON 
ON 
N? 
NO 
ON 
TT 
Tt 
O 
NO 
> eb 
es .2 
'3 % 
3 = 
ffi ^s v= 
ON 
ON 
ON 
00 
ON 
CN 
m 
Tf 
NO 
ON 
<N 
^ 
ON 
ON 
ON 
O 
O 
CN 
CN 
fN 
TJ-
ON 
fN 
fN 
N° 
ON 
ON 
ON 
O 
ON 
fN 
00 
o NO 
ON 
fN 
fN 
N? 
ON 
ON 
ON 
•"* 
ON 
fN 
fN 
O 
fN 
C 
O 
PH 
O 
O 
w 
fN 2? 
TT 
NO 
ON 
ON 
£ 
ON 
in 
NO 
NO 
r^ 
r^ 
NO 
00 
2? 
ON 
fN 
ON 
ON 
OO 
NO 
O 
25 
fN 
"<* av 
o ON 
Tf 
ON 
ON 
e 
3 
3 
% 3 O £> 
•o 
J vo 
ON 
fN 
00 
Tfr 
NO 
fN 
£5 
o 
NO 
00 
OO 
fN 
s» 
Tf 
fN 
fN 
co 
ON 
fN 
N? 
t 
O 
fN 
fN 
f 
> 
't è5 
o 
fN 
ON 
fN 
\D 
fN 
fN 
fN 
ON 
fN 
£ 
ON 
CN 
ON 
ON 
NO 
fN 
£ 
"*• 
ON 
ON 
ON 
co 
Tf 
ON 
Tl-
25 
ON 
O 
O 
Tt 
co 
ON 
O > 
> 
•O 
c3 
O 
'5b 
& N» 
NO 
ON 
UO 
fN 
Tf 
ON 
fN 
o^ 
TT 
fN 
ON 
TT 
fN 
NO 
ON 
ON 
fN 
N? 
ON 
fN 
Tf 
ON 
NO 
m 
N» 
ON 
fN 
Tf 
NO 
fN 
lO 
o 
fN 
."2 
"3 
.2 
C/3 
NO £ 
co 
O 
O 
ON 
TJ-
O 
2? 
-* 
CO 
O 
ON 
25 
fN 
fN 
ON 
fN 
NO 
OO 
•* 
"t 
5s 
ON 
NO 
O 
~ 
OO 
o o 
e 
'5b 
c 
o 
-o 
c O 2? 
TT 
o" 
ON 
O 
TT 
fN 
00 
NO 
Os 
ON 
fN 
^ 
O, 
o' 
Tf 
fN 
e-ON 
fN 
i/o 
•*t 
O 
25 
<o 
ON 
O 
fN 
O 
ON 
NO 
fN 
25 
ON 
•sr 
ON 
O 
00 
ON 
ON 
fN 
c 
a £ 
'|3 
H 03 0? 
ON 
ON 
ON 
"NT 
25 
0 
NO 
Tt 
co 
ON 
x° 
ON 
ON 
Tf 
NO 
fN 
fN 
O 
Tf 
x° 
0 
ON 
fN 
~ 
fN 
oü 
C 
3 
l 
eb 
M 
c 
0 
ON' , 
1 
, 
fN 
ON 
O 
1 
, 
' 
fN 
1 
<U 
> 
ï 
c 
G 
C 
'S 
0 0 
> 
ö £ 
0 
Tf 
ON 
Tt 
"* fN 
r»^ 
«Ti 
00 
•rT t^-
V) 
i^ 
m 
s? 
f*^ 
Tf 
ON 
00 
rf ON 
5 
f^ 
K NO 
NO 
f*J 
^ 
t~-
N©" 
ON 
tn 
o\ 00 
Tt 
"i. 
0 
00 
ON 
f^ 
S5 
0 
vT ON 
W 
oC t~-
«*i 
NO 
fN 
00" 
ON 
fN 
00 
r> 
« 
B 
0£ 
'M 
H 
c' 
& cd 
c3 o^ ^ 
ro — 
O •* 
fN 
_ ^ 
-H Tf 
O^ ^ 
O — 
fN 
r-^ 0 
—T NO" 
^ ^ 
fN 
2? 25 
r^ TJ-
ON OS 
Tt — 
fN NO 
r- 0 
fN — 
00 r-
fN ^H 
25 25 
— fN 
fN —< 
fN 
O fN 
r- 0 
fN — 
-T3 C 
£ 1 
^ J2 
c3 ^2 
MS 
*L D. 
C bO 
12. 12. Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 25 
O 
O 
o •c 
o 
g» 
„, o< •8° 
'|j! 
c 
<u 
•c O 
60 
s 
T3 
rt 
c 1 
H 
i c 
>.£> 
g M| Fin 
cieri 
kos 
•O J3 u 
H-S^ 
O 
H 
& è s-i fc-S— g< Pre­
mies 
voor 
Oriën­
tatie 
•o 
c c 
ö 1 
&:cT 
B o. 
U U 60 
js.e 
> it de 
arkt 
:men 
D E e 
'|.| 
<* 
o 
H 
o 
oo 
3.* 
O 3 2H—— 
~ 
::;-
£N 
II J^ 
"£- + 
2-
s 
+ 2 
w + II Zv 
s 
3 (N 1 ^OM't I 1 1 © «"> 1 *-< © 1 I | 1 | | 
•* ' N-1 © ' ' ' r- NO ' ON Tf ' ' ' ' ' ' 
c-> NO > N -<oo ON 1 OSO\ 
© 1 r- r-~ —i 1 | | co t-- l CN --< l | i | i | 
00 ' oooo ' ' —i 00 ' © — ' 1 i 1 I i 
oo 1 — r-m >o r-
•* 1 - 0\ (N 1 I (S«1 IN- | 1 1 1 1 
N ' - co © ' ' •*« ' ->fO ' ' ' ' ' 
CO CN I ON OO 
— 1 CN 
oo l oo NO -^1 1 l in f<i 1 ^oo^ 1 1 I 1 I 1 
en ' o <x © ' ' ' —T VO ' r~" oC ' ' ' ' ' ' 
CN 1 ^ — -H 
ooorsooooM'tma\Oinooooo-H i i o>^ 
co r-i >ofNoo©©r-~r<-iTj-rnoor-'* CN — 
-H ioo^o^mo\>h oo (N <n Tf 
— <N — 
ON | T}- 1 1 | | «O CN | I © co —« —< | 1 | —« 
(s ' *o ' ' i^r--1 > oo NO © r-- ' ' ' © NO HO © NO ^t 
^ -H 
F:2 
•O © OO CN | I 1 ^ co 1 | co 1 I | 1 | ON ON 
>r> ^ © r- ' ' oo vo ' in ' ' ' ' l--vi co i/o r-- m —i co CN CM t Tj- —< (N •<*• 
NO l | NO oo^ CN •<* Tt I ©_ io co ©_ r~-^ 1 1 I 1 1 
in ' ' r-" co t-~ NO cN ' •>* •*" oo' »-4 co ' ' ' ' ' © r- CN oo © <N co •>* t-- © t--
— in \o ^ m r- m CN >/o 
1 <N 1 
I 1 II 1 1 1 ©,"* 1 II 1 II 1 | 't 1 1 1 1 1 1 1 oo ^ 1 1 1 1 1 1 1 1 1 _T 
— ON — 
NO © OO fN © 1 00^- I o\» I «O CN O 
o^incT* ' NO © co ' r- r-- ' — CN © C--
r- o\ — CM NO NO (N 't «o r- -H ui ONCNI ©lO N00 H-. VIN 
co —. CN 
100*MTfM't-ifflVO>nOtv-00>00 (S 0\ it 
r~~o\»oCTsr--t~-^or-©m'^-cnoocooocN ©Tfr-mUimmooooo^ooo^'H^fr»^^ ON W-I — — o-\o^mo\oooo o—<io — — w-ivo 
•^- CN —< <N lO (N 
C 
a gewassen 
2 gewassen 
i en zijderu 
ruit 
en 
Iprodukten 
tevlees 
htpluimvee 
niet onder 
n Granen 
Rijst 
Suiker 
Olijfolie 
Oliehoudende 
Eiwithoudendi 
Vezelgewassen 
Groenten en f 
Wijn 
Tabak 
Overige sector 
Melk en zuive 
Rundvlees 
Schape- en gei 
Varkensvlees 
Eieren en slacl 
Produkten die 
bijlage II valle 
MCB's 
Visserij 
©O—<<NcocnTi-iovDr--oo© — cNrnTtio r-"o «s 
s o\ fs 
VO 
tf 
00 
«s 
t-^ m *n 
•* 
* «D 
9\ 
\c ve X 
© 
^o 
©C TT 
r-
«r> 
£ 
r*l 
e 
t^ 
se 
00 o\ 
•<r 
00 
£ © 
^ 
•'T 
vT 
0\ 
«n 
vo 
0\ 
N 
*s 
O 
H •* 
ON 
CN 
fN 
C 
> OO 
'3 
< 
ON 
CM 00 
rf t-C) 
©\ 
r^ 
f-^1 NO 
ON 
fS 
fS 
^^ 
CS 
e 
en 
"ëS 
os 
o H P-t» 
£ z 
^g 
Ü I 
si 
°.2 
'-Ho',:É? 
?o-3> 
"B ^® 
ë "'S 
-!l 
TT OU 
CSW 
ioo-2 
R<N — 
Ie 
26 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 
£ 60 
O 
M .0 
& ö 
O c c «. " 
> gJS.a 
MD «s W 
*- w 
"'t 
> cp 
islu ° 
Q-^'t 
S c 
S-^ 
S"2 
13 ° 
H 
a 
jsg 
S o 
§•* 
s 
^3 
ë o 
1 « 
> c"c a 
.5 o 
MP 
2 w 
"1 
c"c £ 
°_ o & •5 o 
^P 
2w 
«| 
Ba £ In% 
oors] 
kre 
MD 
•|jw 
a-| 
& cD 
£-1-2 o -*§ 
O —-
2^ ° 5 
BC £ ii 
£ 
d 
+ 
^ 
-
s 
er 
c^ 
s 
II 
S t--^oofNso©so^so©r^.-*oooo-<i--n-s©oo 
somr--t--so©fNC"-i/~>>/*)©"'tr—r-->/-)i--so^ -NO\(S^O«OM»000\0«00'tO\(S 
sOsocNsO"*^msoir>©C--OOSO©CN©OstN 
sow">osTfrsor--©m'<*moomoo<N©oo'<0'— mmmr-osoooTj-^Tj-r-^nomos —< m ^ 
MO — Mfoaoooo o-^io — ^>n so 
rf (N —i m in (N 
r--somr--o\<Nms©©r--r--oosoom'-<os''* 
«^^^•«^OPKNnoonooNOw^N mmmt"-©so©Om™'^-r-->/->i/->os-^m</-i 
NO-H(S(<1<M»I)0 o -H i^i -H -. in SO 
->* <N -H m io (N 
oovo-^-o lm 1 ^O\ONIO« ivo-* | os l 
(S ui ts - i^- i « PH « >o <t ' «N u-> 'm ' n (N-HM « -H ,—. CN os 
•^•ossooo los looosooo lasm |m | 
eN <N •«* r- ' r- ' <N — Os O <N ' -H o ' 00 ' as <N -<t os m — as os (N mm <N 
rt^fr-h rt som so 
rn<t<too IN I^OM^W looi |m| 
sofNfNm'Ti-1^-* — so1 '•*' ' r- ' -H —1 — _1 —1 —< os 
r-^ m so -* 1 r-^ i ©^ ©^ os © l 1 as^ l 1 "*, 1 
oo*tf-"3-as m —i osos (N <-* 
»o —i —• so m m 
r-^^cN<Nmo^os | om-H(Noo-*-<*sor--
som<Nt--mor--<N |u->os-^-<Nt--'o<Nsot---^(NifNm m 1 ^i mi m as r-
1 1 1 1 II 
t-~^ot--r--rt<Nr--Tt immoo^omososTj-
so<Ni^omor~--<i- r^«(N<n-.oo\(NN © oo <N © »/-> r-<N oo(NfSf~--H(^ — rnoo som.r--^-" "* i oofN i 1 m —< 
' 1 1 ' 1 1 ' ' 1 
OOOOOOOOOOOOOOOOO00 
©m>/-i^-©r--oooo<N^© —• •* —'OM't't mv*>sot--sosot--<Nu-)©r~->/-)mTi-somcNm SO SO — lO Tj- Os <N 00 Osm'OfN'—'O MM 
tn —c -H (N) ^H in (N 
O—'<NmTj-u->sor--ooo-H<Nm'*irir--ooas Os, 
oC Os 
m 
© «Ti Os 
00 
cT X 
«s <s 
r^-
oC 
00 
V) 
+ 
SO SO 
o o 
+ 1 
SO SO 
3 3 3 3 •4 •* 
+ 1 
o e 
Os Os + 1 
*s fS 
hV SO SO o e 
+ 1 
00 
© SO Os 
C4 <S 
o H =3 =P 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 27 
Tabel 2.5 — Ontvangsten en eindsaldo in 1986 en 1987 
(Mio ECU) 
Ontvangstencategorie 
Douanerechten 
Landbouwheffingen 
Bijdragen en heffingen suiker en isoglucose 
BTW-eigen middelen 
Financiële bijdragen 
Correcties op BTW-eigen middelen en financiële bijdragen van vorige 
begrotingsjaren 
Diverse ontvangsten 
Overschot van het vorige begrotingsjaar 
Totaal ontvangsten 
Correcties: 
Annulering van het saldo van uit het vorige begrotingsjaar over­
gedragen kredieten voor betalingen 
Wisselkoersverschillen 
Totaal gecorrigeerde ontvangsten 
Uitgaven van het begrotingsjaar 
Eindsaldo van het begrotingsjaar 1986 
Werkelijke 
ontvangsten 
(1) 
8 172,9 
1 175,5 
1 111,5 
22 223,4 
210,1 
377,3 
342,6 
53,9 
33 667,2 
355,6 
20,5 
34 043,3 
34 863,2 
-819,9 1987 
Begroting 
(2) 
8 396,7 
1 763,9 
1 438,6 
23 433,0 
211,6 
p.m. 
624,6 
35 868,4 
300,0 
36 168,4 
36 168,4(1) 
— Werkelijke 
ontvangsten 
(3) 
8 936,5 
1 626,1 
1 471,7 
23 463,5 
210,6 
-359,3 
434,2 
35 783,3 
189,5 
17,9 
35 990,7 
35 469,2(1) 
521,5 
(') Inclusief het boekingstekort van het begrotingsjaar 1986 (819,9 Mio ECU) dat werd opgenomen in de begroting 1987. 
Kredietoverschrijvingen Overgedragen betalingskredieten 
2.6. In haar jaarverslag over het begrotingsjaar 1986 (5) 
heeft de Kamer gewezen op het aanzienlijke volume van 
de overschrijvingen die de Commissie in dat begrotings­
jaar heeft verricht, daar de desbetreffende overschrijvin­
gen een duidelijke aanwijzing vormen dat de raming van 
de begroting stoelt op te onzekere schattingen. Uit de 
rekeningen van het begrotingsjaar 1987 blijkt echter dat 
op nog grotere schaal overschrijvingen werden verricht: 
(a) 2 851,8 Mio ECU aan kredieten voor vastleggingen, 
waarvan 2 067,2 Mio ECU uit hoofde van het 
EOGFL-Garantie, werden overgeschreven van het 
ene hoofdstuk naar het andere; 
(b) 2 556,0 Mio ECU aan kredieten voor betalingen, 
waarvan 2 067,2 Mio ECU voor het EOGFL-Garan­
tie, werden overgeschreven van het ene hoofdstuk 
naar het andere. 2.7. Artikel 1, lid 3, van het Financieel Reglement 
bepaalt: „Betalingskredieten dekken, met een maximum 
van het in de begroting opgenomen bedrag, de uitgaven 
die voortvloeien uit verplichtingen die in het begrotings­
jaar en/of in vorige begrotingsjaren zijn aangegaan". 
2.8. In haar jaarverslagen over de begrotingsjaren 
1985 (6) en 1986 (7) leverde de Kamer kritiek op het feit 
dat, in strijd met de bepalingen van artikel 1, lid 3, van het 
Financieel Reglement, de uit het vorige begrotingsjaar 
overgedragen betalingskredieten werden gebruikt voor de 
betaling van nieuwe, in het lopende jaar aangegane 
verplichtingen. In de dechargeprocedure voor de begro­
tingsjaren 1985 en 1986, heeft de Raad het standpunt van 
de Kamer gedeeld. 
De omvang van de overschrijvingen tussen de hoofdstuk­
ken van het EOGFL-Garantie, die in principe betrekking 
hebben op de verschillende landbouwmarkten, heeft in 
1987 een nieuwe recordhoogte bereikt, en vertegen­
woordigde, met 2 067,2 Mio ECU, 9 % van de oorspron­
kelijke begroting van het EOGFL-Garantie (zie tabel 
2.4). 2.9. Tabel 2.7 geeft, respectievelijk voor 1986 en 1987, 
de besteding weer van de uit het vorige begrotingsjaar 
overgedragen betalingskredieten. Hieruit blijkt dat in 
1987 een bedrag van 189,6 Mio ECU werd gebruikt voor 
betalingen ten laste van vastleggingen van het lopende 
begrotingsjaar, tegenover slechts 65,4 Mio ECU in 1986. 
28 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Tabel 2.6 — Op amendement van het Parlement opgenomen kredieten op begrotingslijnen waarvoor het bedrag van de aan het eind van het 
begrotingsjaar onbesteed gebleven kredieten groter was dan het bedrag van de wijzigingen 
(Mio ECU) 
Sector 
Deel A 
Specifieke taken 
Deel B 
Visserij 
Regionaal beleid 
en vervoer 
Sociaal beleid 
Onderzoek, 
energie, enz. 
Ontwikkelings­
samenwerking Begrotings­
lijn 
3300 
351 
460 
552 
610 
631 
7301 
7352 
7356 
750 
7750 
7758 
7760 
923 
924 
925 
9280 
929 
930 
931 
933 
958 
990 Omschrijving 
Voorlichting en deelneming aan openbare manifestaties 
Statistische enquêtes en studies, verwerking en verspreiding van 
statistische informatie 
EOGFL-Oriëntatie: Herstructurering, modernisering en 
ontwikkeling van de visserij en de aquicultuur 
Geïntegreerde mediterrane programma's — technische bijstand 
Europees Sociaal Fonds — Specifieke maatregelen 
Samenwerking universiteit/industrie en opleidingen voor 
nieuwe technologieën (Comett) 
Horizontale werkzaamheden — Versterking van het weten­
schappelijk en technisch potentieel van de Gemeenschap — het 
Europa van de onderzoekers 
Industriële technieken — Fundamenteel technologisch onder­
zoek en toepassingsmogelijkheden voor nieuwe technologieën 
(BRITE) 
Biotechniek 
Communautair beleid op informatiegebied 
Maatregelen ter voltooiing van de interne markt 
Toekenning van financiële steun ten behoeve van het IDIS-
project 
Bevordering van de uitvoer van de Gemeenschap naar Japan 
Levering van plantaardige oliën / olijfolie als voedselhulp 
Levering van andere produkten als voedselhulp 
Vervoer 
Buitengewone reserve 
Voedselmaatregelen ter vervanging van voedselhulpleveranties 
Financiële en technische samenwerking met ontwikkelingslan­
den in Latijns-Amerika en Azië 
Bevordering van de handelsbetrekkingen van ontwikkelingslan­
den in Latijns-Amerika en Azië 
Samenwerking met ontwikkelingslanden in Latijns-Amerika en 
Azië op energiegebied 
Speciaal programma ter bestrijding van de honger in de wereld 
Maatregelen in het kader van overeenkomsten voor economi­
sche en commerciële samenwerking met derde landen 
Totaal Op amendement van het Parlement 
opgenomen kredieten 
voor 
vastleggingen 
2,9 
3,0 
2,0 
2,5 
3,4 
10,0 
23,8 voor 
betalingen 
2,9 
3,0 
4,2 
2,0 
2,1 
1,0 
5,0 
10,8 
1,0 
1,0 
1,5 
2,0 
14,9 
14,5 
3,4 
40,0 
1,9 
44,0 
2,0 
1,4 
3,7 
3,0 
165,3 
2.10. De Kamer merkt evenwel op dat, van de 
817,4 Mio ECU aan betalingskredieten die per 31 
december 1987 werden overgedragen, 795,0 Mio ECU, 
ofwel 97,3 % betrekking hebben op nog lopende beta­
lingsverplichtingen ten laste van de desbetreffende 
begrotingslijnen. Voorts is de Kamer verheugd dat de 
Commissie, in haar voorstel van 18 maart 1988 (8) tot 
wijziging van artikel 6, lid 2, van het Financieel 
Reglement, streeft naar een striktere procedure voor de 
overdracht van betalingskredieten. Analyse van de besteding der kredieten 
2.11. Van de zes werkterreinen die de operationele 
sectoren van de begroting, met uitzondering van het 
EOGFL-Garantie, omvatten, zijn er drie waarop de 
besteding van kredieten voor betalingen betreffende VU 
en NVU over het geheel genomen minder dan 90 % 
bedraagt. Het gaat om de sectoren visserij: 72,9 % 
(waarvan VU: 73,7% en NVU: 71,2%); onderzoek, 
energie, enz.: 83,5 % (alleen NVU) en ontwikkelings-
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 29 
Tabel 2.7 — Besteding van de uit het vorige begrotingsjaar overgedragen betalingskredieten in 1986 en 1987 
(Mio ECU) 
Besteding van de kredieten 
(1) Uit het vorige begrotingsjaar overgedragen kredieten 
(2) Betalingen 
waarvan: betalingen ten laste van bij afsluiting van het vorige 
begrotingsjaar nog niet afgewikkelde betalingsver­
plichtingen 
betalingen ten laste van verplichtingen van het begro­
tingsjaar 
(3) Naar het volgende begrotingsjaar overgedragen kredieten 
(4) Annuleringen [(1)-(2)-(3)] 1986 
749,8 
534,9 
469,5 
65,4 
4,0 
210,9 1987 
949,9 
820,1 
630,5 
189,6 
2,3 
127,5 1988 
817,4 
samenwerking: 53,3 % (waarvan VU: 60,2 % en NVU: 
51,3 %) — (zie de tabellen 1.3 en 2.2). Ten aanzien van de 
zes genoemde werkterreinen heeft de Kamer een overzicht 
(zie tabel2.8) opgesteld van de begrotingslijnen waarop in 
1987 meer dan 5 Mio ECU aan oorspronkelijk beschik­
baar gestelde kredieten waren toegewezen, en waarvan de 
bestedingsgraad lager was dan 75 %. Het overzicht van 
de Kamer geeft voor zover nodig aan in hoeverre de 
betrokken begrotingslijnen waren gewijzigd door het 
Parlement. De Kamer wijst met name op het volgende: 
(a) 24 begrotingslijnen waarop meer dan 5 Mio ECU aan 
kredieten voor vastleggingen waren toegewezen, 
kenden een besteding van minder dan 75 %. Deze 
lijnen vertegenwoordigen een geldvolume van 
1150,1 Mio ECU, waarvan 547,9 Mio ECU niet 
werden besteed zoals oorspronkelijk was voorzien, 
d.w.z. zij werden overgeschreven, geannuleerd of 
overgedragen; 2.13. De verschillende soorten oorzaken van onder­
besteding der kredieten worden hierna beschreven, en met 
voorbeelden verduidelijkt: 
(a) de structurele vertragingen die voortvloeien uit het 
weinig realistisch karakter van bepaalde program­
ma's en de traagheid waarmee zij worden tenuitvoer-
gelegd, blijven een essentiële oorzaak van onder­
besteding. Dit blijkt met name het geval te zijn bij de 
besteding van de betalingskredieten. In vele gevallen 
is de bestedingsgraad van de vastleggingskredieten 
betrekkelijk hoog in vergelijking met die van de 
betalingskredieten. Begrotingslijn 510 (Europees 
Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) — 
specifieke communautaire maatregelen), waarvoor 
wegens de vertraging bij de goedkeuring van de 
programma's een bedrag van 71,6 Mio ECU aan 
betalingskredieten moest worden overgedragen naar 
1988, vormt hiervan een voorbeeld; 
(b) 62 begrotingslijnen waarop meer dan 5 Mio ECU aan 
kredieten voor betalingen waren toegewezen, kenden 
een besteding van minder dan 75 %. Deze lijnen 
vertegenwoordigen een geldvolume van 3 492,4 Mio 
ECU, waarvan 1 971,6 Mio ECU evenmin werden 
besteed zoals oorspronkelijk was voorzien. 
2.12. Op grond van de in deel I van de jaarrekening 
(„Analyse van het financieel beheer") verstrekte gegevens, 
en de tijdens haar controleverrichtingen vergaarde 
informatie, heeft de Kamer getracht de belangrijkste 
oorzaken van de onderbesteding van de kredieten op de 
betrokken begrotingslijnen op te sporen. De verschillende 
soorten geïdentificeerde oorzaken zijn opgesomd in tabel 
2.9. Deze tabel vermeldt voor elk soort oorzaak de 
bedragen die ermee gemoeid zijn. Ingeval de onder­
besteding op een bepaalde begrotingslijn verschillende 
oorzaken kent, wordt enkel de belangrijkste oorzaak 
genoemd. (b) de omslachtigheid en, in bepaalde gevallen, de 
ingewikkeldheid van de procedures en het mechanis­
me waarmee de begunstigde toegang verkrijgt tot de 
communautaire middelen, vormen nog steeds een 
oorzaak van onderbesteding. Dit kan worden geïllus­
treerd aan de hand van de acties met betrekking tot 
hoofdstuk 93 (Samenwerking met ontwikkelingslan­
den in Latijns-Amerika en Azië), waarvan de 
vertraagde uitvoering, zoals de Commissie vermeldt 
in haar analyse van het financieel beheer, te wijten is 
aan administratieve moeilijkheden in de begunstigde 
landen, maar ook, zoals de Kamer beklemtoont in de 
paragrafen 9.56 — 9.65 van dit verslag, aan de 
belangrijke tekortkomingen in de door de Commissie 
opgezette procedures voor de betaling van de 
begunstigden. Deze omstandigheden veroorzaken 
aanzienlijke vertragingen bij de tenuitvoerlegging van 
de projecten. Hierdoor diende een bedrag van 
ongeveer 145,6 Mio ECU aan betalingskredieten te 
worden overgedragen naar 1988; 
30 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Tabel 2.8 — Begrotingslijnen met meer dan 5 Mio ECU, waarbij de bestedingsgraad van de aanvankelijk voor het begrotingsjaar 1987 ter 
beschikking gestelde kredieten voor betalingen (KVB) en/of voor vastleggingen (KW) (oorspronkelijke kredieten en uit 1986 resterende of 
overgedragen kredieten) lager is dan 75 % 
(Mio ECU) 
Sector 
Landbouw­
structuren 
Visserij 
Regionaal 
beleid 
en vervoer 
Sociaal 
beleid 
Onderzoek, 
energie, enz. 3) 
300 
321 
322 
324 
380 
(NGK) 
381 
(NGK) 
382 
(NGK) 
385 
(NGK) 
401 
(NGK) 
450 
451 
500 
510 
5411 
5412 
5420 
5421 
550 
551 
607 
608 
610 
630 
(NGK) 
631 
(NGK) 
6330 
(NGK) 
634 
(NGK) 
7301 
7326 
7342 
7352 
7382 
750 
7702 
7717 Omschrijving 
EOGFL-Oriëntatie: Projecten bedoeld in artikel 13 van Verordening 
nr. 17/64/EEG 
EOGFL-Oriëntatie: Verbetering van de infrastructuur in bepaalde 
Mediterrane gebieden 
EOGFL-Oriëntatie: Vóór 1985 ingestelde maatregelen voor bepaalde 
gebieden 
EOGFL-Oriëntatie: Specifiek programma voor ontwikkeling van de 
landbouw in Portugal 
Gerichte veterinaire acties 
Programma's voor de uitroeiing van ziekten binnen de Gemeenschap 
Controles in de landbouw 
Herstructurering van het stelsel van landbouwenquêtes 
Interventies voor visserijprodukten 
Aanpassing van de capaciteit in de visserijsector 
Heroriëntatie van de capaciteit in de visserijsector 
Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling — Steunmaatregelen 
EFRO (Herziening 1979) 
Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling — Specifieke 
communautaire maatregelen 
Maatregelen van de Gemeenschap ter bevordering van geïntegreerde 
acties 
Proefprojecten in het kader van geïntegreerde acties 
Bouw, aanpassing en uitrusting van centra voor beroepsopleiding 
Bouw, aanpassing en uitrusting van centra voor revalidatie van 
psychisch en mentaal zieken en gehandicapten 
Mediterrane programma's — Voorbereiding van de geïntegreerde 
programma's 
Geïntegreerde mediterrane programma's — Aanvullende middelen 
Financiering van maatregelen waarvoor vóór 1984 verplichtingen zijn 
aangegaan (oud hoofdstuk 60) 
Financiering van maatregelen waarvoor vóór 1984 verplichtingen zijn 
aangegaan (oud hoofdstuk 61) 
Europees Sociaal Fonds — Specifieke maatregelen 
Onderwijs 
Samenwerking universiteit / industrie en opleidingen voor nieuwe 
technologieën (Comett) 
Programma van uitwisseling van jeugdige werknemers 
Beroepsopleiding en beroepskeuzevoorlichting 
Horizontale werkzaamheden — Versterking van het wetenschappe­
lijk en technisch potentieel van de Gemeenschap — Europa van de 
onderzoekers 
Gezondheid en veiligheid — Biologie en bescherming van de 
gezondheid; stralingsbescherming 
Geavanceerde communicatietechnologie in Europa (RACE) 
Industriële technieken — Fundamenteel technologisch onderzoek en 
toepassingsmogelijkheden voor nieuwe technologieën (Brite) 
Dienstverlening aan derden 
Communautair beleid op informatiegebied 
Communautaire maatregelen voor de ontwikkeling van de informa-
Normalisatie op het gebied van de informatica-technieken kredieten 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW Aanvankelijk 
ter beschik-
cing gestelde 
kredieten 
(2) 
6,3 
19,7 
29,6 
171,7 
142,5 
37,8 
103,0 
6,8 
6,0 
12,3 
12,3 
28,7 
20,0 
17,0 
8,4 
27,7 
27,7 
23,2 
40,0 
7,2 
8,5 
442,8 
4,7 
172,1 
162,5 
13,4 
3,3 
6,3 
22,7 
18,9 
18,7 
11,7 
14,0 
9,7 
278,1 
397,8 
267,0 
329,9 
84,4 
157,6 
12,0 
8,6 
13,7 
13,0 
6,3 
4,5 
15,6 
8,8 
23,4 
19,8 
16,9 
15,8 
5,5 
1,4 
32,6 
43,2 
5,9 
4,3 
8,3 
6,9 
8,7 
1,3 
5,7 
6,8 waarvan 
opgenomen 
op 
amendement 
van het 
Parlement 
0,1 
2,0 
5,0 
2,1 
2,4 
0,1 
0,1 
1,0 
1,0 
5,0 
6,0 
10,8 
12,0 
1,0 
2,0 Bestedings­
kredieten 
17 
96 
34 
62 
49 
61 
22 
12 
13 
0 
53 
31 
77 
33 
25 
63 
63 
37 
22 
51 
18 
68 
21 
53 
79 
49 
36 
29 
8 
34 
8 
51 
87 
70 
37 
47 
3 
19 
62 
62 
51 
97 
37 
100 
66 
100 
69 
98 
60 
100 
63 
89 
68 
100 
57 
100 
66 
51 
69 
100 
71 
100 
32 
100 Belang­
rijkste 
oorzaak 
onderbe-
sted. (3) 
(b) 
(a) 
(a) 
(a) 
(a) 
(a) 
(0 
(0 
(e) 
(e) 
(e) 
(a) 
(a) 
(e) 
(e) 
(d) 
(d) 
(d) 
(d) 
(d) 
(a) 
(a) 
(a) 
(a) 
(a) 
(a) 
(a) 
(a) 
(a) 
(a) 
(d) 
(d) 
(d) 
(d) 
(e) 
(b) 
(e) 
(e) 
(0 
(e) 
(c) 
(c) 
(0 
(0 
(0 
(d) 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31 
( Vervolg) 
Sector 
. 
Ontwikkelings­
samenwerking ?) 
774 
(NGK) 
7750 
7760 
777 
9200 
9201 
9202 
9210 
9211 
923 
924 
925 
(NGK) 
9280 
(NGK) 
9281 
(NGK) 
929 
(NGK) 
930 
931 
933 
934 
943 
950 
(NGK) 
951 
958 
9601 
9602 
9605 
961 
9630 
9632 
964 
9650 
9651 
990 
(NGK) Omschrijving 
Toezicht op de toepassing van bepaalde maatregelen in de ijzer- en 
staalsector 
Maatregelen ter voltooiing van de interne markt 
Bevordering van de uitvoer van de Gemeenschap naar Japan 
Maatregelen ten behoeve van het midden- en kleinbedrijf 
Levering van ander graan dan rijst als voedselhulp 
Levering van rijst als voedselhulp 
Aanvullende voedselhulp in de vorm van graan 
Levering van melkpoeder als voedselhulp 
Levering van butteroil als voedselhulp 
Levering van plantaardige oliën / olijfolie als voedselhulp 
Levering van andere produkten als voedselhulp 
Vervoer 
Buitengewone reserve 
Deelneming door de Gemeenschap aan opslagprogramma's en 
alarmsystemen 
Voedselmaatregelen ter vervanging van voedselhulpleveranties 
Financiële en technische samenwerking met ontwikkelingslanden in 
Latijns-Amerika en Azië 
Bevordering van de handelsbetrekkingen van ontwikkelingslanden in 
Latijns-Amerika en Azië 
Samenwerking met ontwikkelingslanden in Latijns-Amerika en Azië 
op energiegebied 
Opleidingsmaatregelen en -stages voor onderdanen van ontwikke­
lingslanden in Latijns-Amerika en Azië 
Deelneming van de Gemeenschap in de financiering van projecten 
van het Internationaal Fonds voor Agrarische Ontwikkeling (IFAD) 
Hulp aan de bevolking van ontwikkelingslanden en aan door rampen 
getroffen derde landen 
Bijdrage in de uitgaven voor de aankoop van levensmiddelen door 
niet-gouvernementele en internationale organisaties 
Speciaal programma ter bestrijding van de honger in de wereld 
Steun ter voorbereiding van de toetreding van Portugal 
Specifieke hulp voor verbetering van de landbouwstructuur in 
Portugal 
Specifieke hulp voor de aanpassing van de capaciteit in de 
visserijsector in Spanje 
Financiële samenwerking met Malta 
Derde financieel protocol met Turkije 
Speciale hulp aan Turkije 
Financiële samenwerking met Cyprus 
Eerste en tweede protocollen met de landen van het zuidoostelijk 
Middellandse-Zeegebied 
Derde financiële protocollen met de landen van het zuidoostelijk 
M iddellandse-Zeegebied 
Maatregelen in het kader van overeenkomsten voor econ. en 
commerciële samenwerking met derde landen kredieten 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW Aanvankelijk 
ter beschik­
king gestelde 
kredieten 
(2) 
26,9 
14,8 
11,2 
9,8 
5,2 
8,0 
6,9 
6,5 
95,9 
79,3 
34,0 
21,8 
59,8 
49,9 
122,9 
85,4 
79,6 
43,3 
33,1 
24,0 
47,0 
30,0 
189,9 
139,1 
45,8 
40,0 
10,0 
10,0 
6,9 
5,4 
288,7 
361,5 
12,8 
15,3 
6,6 
6,6 
5,6 
8,8 
15,0 
20,0 
32,3 
31,2 
6,0 
5,5 
15,1 
27,4 
19,2 
14,5 
3,0 
9,0 
33,8 
12,7 
29,0 
8,1 
5,8 
89,4 
76,7 
3,0 
50,0 
10,9 
8,1 waarvan 
opgenomen 
op 
amendement 
van het 
Parlement 
1,5 
2,2 
1,7 
2,5 
0,5 
0,5 
14,9 
12,0 
14,5 
11,3 
3,4 
3,4 
40,0 
40,0 
10,0 
10,0 
1,9 
1,9 
44,0 
10,0 
2,0 
6,0 
1,4 
2,0 
2,1 
4,7 
10,0 
20,0 
3,0 
5,5 
3,7 
3,0 
3,0 Bestedings­
van de 
kredieten 
40 
61 
38 
90 
69 
43 
55 
100 
67 
100 
29 
100 
36 
100 
70 
100 
48 
100 
10 
100 
27 
100 
29 
80 
7 
100 
6 
99 
52 
100 
53 
95 
47 
95 
36 
67 
54 
86 
67 
50 
47 
71 
60 
71 
48 
56 
66 
0 
0 
33 
33 
32 
34 
52 
0 
65 
93 
0 
0 
37 
89 'Mio ECU) 
Belang­
rijkste 
oorzaak 
onderbe-
sted. (3) 
(e) 
(e) 
(e) 
(0 (0 
(e) 
(a) 
(a) 
(a) 
(a) 
(a) 
(a) 
(a) 
(e) 
(a) 
(a) 
(a) 
(b) 
(b) 
(b) 
(b) 
(b) 
(0 (0 
(e) 
(e) 
(0 (0 
(d) 
(a) 
(a) 
(c) 
(a) 
(e) 
(c) 
(c) 
(a) 
(a) 
(a) 
(c) 
(0 
(') NGK = Niet-gesplitste kredieten. 
(2) Aanvankelijke kredieten van de begroting, vermeerderd met de per 31 december 1986 resterende / overgedragen kredieten. 
(3) Duidt het soort oorzaak aan (zoals beschreven in paragraaf 2.13 en in tabel 2.9) dat de belangrijkste reden is voor de onderbesteding van de kredieten op 
de desbetreffende begrotingslijn. 
32 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Tabel 2.9 — Analyse van de belangrijkste oorzaken van de onderbesteding van 
de kredieten voor vastleggingen en betalingen in 1987 
(Mio ECU) 
Soort oorzaak van de 
onderbesteding 
(a) Structurele vertragingen die voortvloeien uit 
het weinig realistisch karakter van bepaalde 
programma's en de trage tenuitvoerlegging 
ervan 
(b) Omslachtigheid en, in bepaalde gevallen, 
ingewikkeldheid van de procedures en het 
mechanisme dat de begunstigde toegang 
verschaft tot de communautaire middelen 
(c) Ontbreken van een wettelijke grondslag 
(d) Problemen verbonden aan de afwikkeling 
van beëindigde acties, het lanceren van 
nieuwe programma's en de tenuitvoerleg­
ging van nieuwe verordeningen 
(e) In sommige gevallen weinig bevredigend 
karakter van het beheer dat de Commissie 
kan voeren 
(f) Oorzaken veelvuldig of niet vastgesteld 
Totaal Soort 
kredieten 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW Aantal begro­
tingslijnen 
22 
11 
6 
1 
4 
2 
8 
3 
13 
4 
9 
4 
62 
25 Aanvankelijk ter 
beschikking ge­
stelde kredieten 
1 410,6 
742,7 
333,7 
6,6 
65,3 
79,0 
1 175,3 
206,1 
420,5 
86,0 
90,2 
39,5 
3 495,6 
1 159,9 On besteed 
gebleven 
kredieten 
737,3 
325,7 
161,8 
38,9 
69,0 
730,7 
98,0 
261,7 
31,0 
38,4 
21,4 
1 968,8 
545,1 
(c) het ontbreken van een wettelijke grondslag, of de 
tardieve goedkeuring ervan vormde in verscheidene 
gevallen de belangrijkste oorzaak van de lage 
bestedingsgraad. Bijlage 1 van deel I van de jaarreke­
ning groepeert de gevallen van onderbesteding die 
volgens de Commissie te wijten zijn aan het ontbreken 
van een wettelijke grondslag. De Kamer heeft een 
aantal andere gevallen geconstateerd, die niet in de 
bijlage van de Commissie voorkomen. Het geval van 
begrotingspost 9651 (Derde financiële protocollen 
met de landen van het zuidoostelijk Middellandse-
Zeegebied) is in dit opzicht tekenend. Bedragen van 
50 Mio ECU aan vastleggingskredieten en 3,0 Mio 
ECU aan betalingskredieten zijn onbesteed gebleven 
omdat de protocollen pas op 21 december 1987 
werden ondertekend; 
(d) de problemen in verband met de afwikkeling van 
beëindigde acties, het lanceren van nieuwe program­
ma's en de tenuitvoerlegging van nieuwe ver­
ordeningen vormden een belangrijke oorzaak van 
onderbesteding. De afwikkeling van het oude Sociaal 
Fonds kan dit illustreren. Door de vermindering van 
de nog verschuldigde bedragen voor beëindigde 
projecten, hebben een aantal nog lopende betalings­
verplichtingen uiteindelijk niet geleid tot betalingen. 
Van de oorspronkelijke betalingskredieten van de 
begrotingsartikelen 607 en 608, die respectievelijk 
194,3 en 280,0 Mio ECU beliepen, werden slechts 8,2, 
respectievelijk 61,5 Mio ECU gebruikt. Hierdoor 
werden, binnen hetzelfde hoofdstuk, ten bedrage van 
185,0 Mio ECU, respectievelijk 215,6 Mio ECU, overschrijvingen verricht van deze begrotingsposten 
naar posten betreffende het nieuwe Sociaal Fonds 
(verordeningen van 1984); 
(e) de weinig bevredigende wijze waarop in sommige 
gevallen door de Commissie het beheer kan worden 
gevoerd, is een andere belangrijke oorzaak van de 
onderbesteding der kredieten. Zo stelt de Kamer vast 
dat de Commissie met betrekking tot artikel 401 
(Interventies voor visserijprodukten) 10,3 Mio ECU 
heeft geannuleerd, terwijl uitgaven ten laste van de 
twee laatste maanden van het begrotingsjaar 1987 
nog niet waren aangewezen. Op dezelfde wijze heeft 
de Commissie in de titels 1 en 2 van deel B van de 
algemene begroting, 10,5 Mio ECU aan kredieten 
geannuleerd. Deze situatie, die het gevolg is van een 
onjuiste toepassing van Verordening (EEG) nr. 
3183/87 van 19 oktober 1987 (9) houdende vast­
stelling van bijzondere bepalingen betreffende de 
financiering van het gemeenschappelijk landbouw­
beleid (GLB), heeft ertoe geleid dat uitgaven, 
waarvan de verschuiving alleen had kunnen worden 
gerechtvaardigd door de uitputting van de in 1987 
beschikbare kredieten, ten laste komen van de 
begroting 1988. In totaal werden 20,8 Mio ECU aan 
kredieten uit hoofde van de afdeling „Garantie" van 
het EOGFL geannuleerd. Voor ongeveer 18,5 Mio 
ECU was deze annulering te wijten aan het feit dat de 
Lid-Staten nog over liquide middelen beschikten op 
het ogenblik dat de herziene regels voor de financie­
ring van het EOGFL-Garantie in november 1987 van 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 33 
kracht werden. Een ander voorbeeld van inadequaat 
beheer vindt men bij de niet-gesplitste kredieten 
waarvoor de betalingsverplichtingen te laat werden 
aangegaan om de desbetreffende betalingen tijdens 
het lopende begrotingsjaar te kunnen verrichten. Zo 
werd het grootste deel van de verplichtingen met 
betrekking tot artikel 382 (Controles in de land­
bouw), voor een bedrag van 15,4 Mio ECU, aange­
gaan in december 1987, hetgeen heeft geleid tot de 
overdracht van 14,2 Mio ECU aan kredieten voor 
betalingen naar het begrotingsjaar 1988; 
(f) in enkele gevallen lagen aan de onderbesteding van de 
kredieten diverse of niet-vastgestelde oorzaken ten 
grondslag. 
2.14. Bij een groot deel van de in tabel 2.8 opgesomde 
begrotingsposten was het bedrag van de beschikbare 
definitieve kredieten in 1987 als gevolg van over­
schrijvingen lager dan het oorspronkelijk ter beschikking 
gestelde bedrag. De Kamer heeft evenwel verschillende 
andere gevallen geconstateerd (zie tabel 2.10), waarin de 
definitieve kredieten hoger waren dan de oorspronkelijk 
ter beschikking gestelde kredieten, en waarin deze 
definitieve kredieten, die meer bedroegen dan 5 Mio 
ECU, een bestedingsgraad kenden van minder dan 75 %. 
Deze situatie was meestal te wijten aan kredietover­schrijvingen die — voor een deel althans — klaarblijkelijk 
overbodig waren. Twee van deze gevallen vertegen­
woordigden samen een bedrag van 46,6 Mio ECU aan 
kredieten voor vastleggingen, waarvan 29,9 Mio ECU 
onbesteed waren gebleven, terwijl zeven andere gevallen 
samen een bedrag van 142,3 Mio ECU aan kredieten voor 
betalingen vertegenwoordigden, waarvan 61,3 Mio ECU 
niet waren besteed. De nieuwe actie waarin wordt 
voorzien door begrotingspost 4702 (Modernisering en 
ontwikkeling) vormt hiervan een frappant voorbeeld: een 
bedrag van 9,5 Mio ECU aan betalingskredieten (3,3 Mio 
ECU opgenomen op amendement van het Europees 
Parlement en 6,2 Mio ECU door middel van over­
schrijvingen) zijn in 1987 onbesteed gebleven. 
Regeling van de voorlopige twaalfden 
2.15. Zoals reeds opgemerkt in paragraaf 1.1, werd het 
beheer van het begrotingsjaar 1987 gekenmerkt door een 
begrotingsuitvoering volgens de regeling van de voorlopi-
Tabel 2.10 — Begrotingslijnen met meer dan 5 Mio ECU, waarbij de bestedingsgraad 
van de definitieve kredieten voor betalingen (KVB) 
en/of voor vastleggingen (KW) in 1987 lager is dan 75 % 
(Mio ECU) 
Begro­
tings­
lijn 
0) 
420 
(NGK) 
4702 
632 
(NGK) 
6609 
7325 
7330 
778 
(NGK) Omschrijving 
Uitgaven in verband met overeen­
komsten inzake visserijrechten 
Modernisering en ontwikkeling 
Samenwerking tussen Europese uni­
versiteiten en mobiliteit van studen­
ten en professoren (Erasmus) 
Communautaire actie ter bescher­
ming van de bossen tegen brand en 
zure deposities 
Gezondheid en veiligheid — Medisch 
onderzoek 
Onderzoek in verband met de ontwik­
keling — Wetenschap en Techniek 
ten dienste van de ontwikkeling 
Studies op industrieel gebied en op 
het gebied van de interne markt Soort 
kredieten 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW Aanvan­
kelijk 
ter 
beschik­
king 
gestelde 
kredieten 
(2) 
(1) 
64,2 
44,1 
3,3 
47,3 
1,2 
1,2 
2,0 
3,5 
2,6 
1,1 
11,4 
1,9 
2,3 
2,0 waarvan 
opge­
nomen 
op amende­
ment 
van het 
Parle­
ment 
(2) 
3,3 
47,3 
0,3 
0,3 Over­
schrij­
vingen, 
enz. 
(3) 
11,0 
11,0 
6,2 
51,2 
24,2 
24,2 
3,5 
5,5 
5,0 
15,0 
2,5 
19,3 
2,9 
2,9 Defini­
tieve 
kre­
dieten 
(4) = (l) + (3) 
75,2 
55,1 
9,5 
98,5 
25,4 
25,4 
5,5 
9,0 
7,6 
16,1 
13,9 
21,2 
5,2 
4,9 Onbesteed 
gebleven 
bedragen 
(5) 
20,8 
0 
9,5 
15,2 
14,2 
4,3 
3,2 
4,9 
15,7 
3,4 Beste­
dings­
graad 
van de 
defini­
tieve 
kre­
dieten 
(6) 
72 
100 
0 
96 
40 
44 
21 
90 
58 
76 
65 
25 
35 
100 
(•) NGK = Niet-gesplitste kredieten. 
(2) Aanvankelijke kredieten van de begroting en per 31 december 1986 resterende/overgedragen kredieten. 
34 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
ge twaalfden. In haar analyse van het financieel beheer 
heeft de Commissie echter geen verslag uitgebracht over 
de belemmeringen die zij van deze regeling heeft 
ondervonden, noch over de wijze waarop zij zich eraan 
heeft aangepast. De Kamer heeft reeds in het verleden (10) 
opgemerkt dat de doelmatigheid van deze regeling een 
restrictieve interpretatie van de voorschriften vereist, en 
dat de onnauwkeurigheden en de leemten die de 
wetgeving inzake de voorlopige twaalfden kenmerken, in 
het kader van de herziening van het Financieel Reglement 
dienen te worden verduidelijkt en aangevuld. 
2.16. Zonder terug te komen op de aard van deze 
onnauwkeurigheden en leemten in de wetgeving, noch op 
de verscheidenheid van de praktijken die de instellingen 
hebben ontwikkeld om hieraan iets te doen, is de Kamer 
van mening dat de Commissie zich op het gebied van het 
EOGFL-Garantie, niet heeft gevoegd naar het voor­
schrift van een strikt en vooruitziend beheer, dat voor de 
regeling van de voorlopige twaalfden absoluut noodzake­
lijk is. Met name hebben de middelen die de Lid-Staten als 
voorschotten van het EOGFL-Garantie ter beschikking 
werden gesteld, al in de tweede maand van het begrotings­
jaar de door de regeling van de twaalfden gestelde 
limieten met 1 321,7 Mio ECU overschreden. Dat heeft 
de Commissie ertoe gebracht om sneller een beroep te 
doen op de eigen middelen, waarvan haar gewoonlijk 
iedere maand één twaalfde ter beschikking wordt gesteld. 
EERBIEDIGING VAN HET FINANCIEEL 
REGLEMENT 
2.17. De belangrijkste inbreuken op het Financieel 
Reglement die de Kamer in 1987 heeft vastgesteld — 
behalve die welke zijn vermeld in de paragrafen 2.15 — 
2.16 van dit verslag — zijn, zonder aanspraak te maken 
op volledigheid, uitvoerig beschreven in de volgende 
paragrafen. 
Opmerkingen naar aanleiding van de controle 
op de bezoldigingen bij de Raad, het Hof van 
Justitie en het Economisch en Sociaal Comité 
2.18. De door de Kamer verrichte controle op de door 
de Raad, het Hof van Justitie en het Economisch en 
Sociaal Comité (ESC) uitbetaalde bezoldigingen (zie de 
paragrafen 10.4 — 10.23) geeft aanleiding tot opmerkin­
gen betreffende de tenuitvoerlegging van de bepalingen 
van het Financieel Reglement in deze drie instellingen. 
Door de financieel controleur verrichte controles 
2.19. Naar aanleiding van een in haar jaarverslag over 
het begrotingsjaar 1982 (u) door de Kamer geformuleer­de opmerking, heeft de financieel controleur van de Raad 
op basis van de persoonsdossiers en van andere bewijs­
stukken, verbetering gebracht in de verificatie van alle 
financiële rechten die door de dienst „Beheer" worden 
vastgesteld en aan de dienst „Bezoldigingen" worden 
doorgegeven door middel van nota's of kaarten ter 
invoering in het computerprogramma „Salarisbereke­
ning". 
2.20. Deze verbetering in de situatie kan evenwel niet 
volledig bevredigend worden geacht. Zo treedt de 
financieel controleur niet op bij de aanwervingsprocedure 
om — door het viseren van de benoemingsbesluiten — 
overeenkomstig artikel 34 van het Financieel Reglement 
toe te zien op de beschikbaarheid van de kredieten en de te 
begeven posten, alsmede op de deugdelijkheid van de 
voorgestelde inschaling. 
2.21. Bij de Raad stelt de ordonnateur voor geen der 
uitgaven die deel uitmaken van de bezoldiging, het in 
artikel 32 van het Financieel Reglement voorgeschreven 
voorstel tot het aangaan van een — eventueel zelfs 
voorlopige — betalingsverplichting op. Deze werkwijze is 
niet alleen strijdig met het Financieel Reglement, maar 
maakt het bovendien onmogelijk, enerzijds dat de 
financieel controleur de voorgeschreven controles inzake 
het aangaan van betalingsverplichtingen en het ver­
strekken van betalingsopdrachten uitvoert en, anderzijds 
dat de rekenplichtige de boekingen ingevolge de artikelen 
29 en 30 van de uitvoeringsvoorschriften bij het 
Financieel Reglement (12) verricht. 
2.22. Bovendien handelt de financieel controleur van de 
Raad bij de betaling van de bezoldigingen, ondanks de 
bepalingen van artikel 43 van het Financieel Reglement 
dat een controle van de juistheid van de te betalen 
bedragen voorschrijft, als volgt: 
(a) hij viseert de betalingsopdrachten waaraan de 
verzamelstaten van de bezoldigingen zijn gehecht, 
zonder controles te verrichten op basis van de 
persoonsdossiers en beperkt zich tot de vaststelling 
dat de kredieten beschikbaar zijn; hij acht de 
maandelijkse toetsing door de dienst „Bezoldigingen" 
van het totaal aan het bezoldigingstotaal van de 
voorafgaande maand voldoende grondslag om zijn 
visum te verlenen; 
(b) hij verricht geen controles op de invoering in het 
computerprogramma „Salarisberekening", noch op 
de gegevens die zijn opgenomen in de bestanden, noch 
op de correcties die noodzakelijk zijn ingevolge de 
tussen de verschillende bestanden van „Beheer" en 
„Salarisberekening" verrichte periodieke toetsingen; 
(c) hij verricht in de loop van het jaar geen gerichte 
controles op welbepaalde bestanddelen van de 
bezoldiging. 
2.23. De financieel controleur van het Hof van Justitie 
verricht bij het viseren van de betalingsopdrachten 
waaraan de verzamelstaten van de bezoldigingen zijn 
gehecht, geen controles op basis van de persoonsdossiers. 
Bovendien verricht hij in de loop van het jaar geen 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 35 
gerichte controles op welbepaalde elementen van de 
bezoldigingen. De Kamer is van oordeel dat deze 
controles evenals bij de Raad onontbeerlijk zijn om de uit 
artikel 43 van het Financieel Reglement voortvloeiende 
verplichtingen ten volle na te komen. 
2.24. Het Hof van Justitie heeft geen gebruik gemaakt 
van de in artikel 19 van het Financieel Reglement 
geboden mogelijkheid om zijn financieel controleur te 
laten bijstaan door een ondergeschikt financieel contro­
leur. Deze situatie noopt de financieel controleur om in 
geval van afwezigheid zijn verantwoordelijkheden over te 
dragen aan een onbevoegd persoon. 
2.25. De financieel controleur van het ESC viseert geen 
enkel besluit van het tot aanstelling bevoegde gezag en 
treedt met name niet op bij de aanwervingsprocedure om 
— door het viseren van de benoemingsbesluiten — 
overeenkomstig artikel 34 van het Financieel Reglement 
toe te zien op de beschikbaarheid van de kredieten en de 
posten en op de vastgestelde inschaling. Bovendien viseert 
hij de betalingsopdrachten waaraan de verzamelstaten 
van de bezoldigingen zijn gehecht, zonder controles te 
verrichten op basis van de persoonsdossiers, hij oefent 
geen controle uit op de invoering in het computerpro­
gramma „Salarisberekening", noch op de in de bestanden 
opgenomen gegevens, en verricht in de loop van het jaar 
geen gerichte controles op welbepaalde bestanddelen van 
de bezoldiging. Naar de mening van de Kamer is dit 
ontoereikend ten aanzien van de verplichtingen die hem 
krachtens artikel 43 van het Financieel Reglement zijn 
opgelegd. 
2.26. De financieel controleur van het ESC dient zijn 
visum aan te brengen op de formulieren „Persoonlijke 
gegevens" betreffende de statutaire situatie van de 
personeelsleden, en „Financiële positie" betreffende de 
toekenning, intrekking en wijziging van financiële 
rechten, alsmede op de verzamelstaten van de bezoldigin­
gen. Op het ogenblik dat zij ter goedkeuring worden 
voorgelegd, gaan evenwel noch de formulieren „Persoon­
lijke gegevens", noch de formulieren „Financiële positie" 
vergezeld van bewijsstukken, en worden bij de ver­
zamelstaten geen aanwervings- en benoemingsbesluiten 
gevoegd. Op deze wijze worden de visa verleend zonder 
dat een echte controle kon worden verricht. 
Scheiding van functies 
2.27. Bij de Raad heeft het hoofd van de afdeling 
waaronder de boekhouding ressorteert, de functie van 
ordonnateur, en de verantwoordelijke van de eenheid 
„Bezoldiging" binnen de dienst „Bezoldiging, informati­
ca,..." is ondergeschikt rekenplichtige. Deze situatie is 
strijdig met het in artikel 17 van het Financieel Reglement 
vastgelegde beginsel van scheiding van functies. 
2.28. In haar jaarverslag over het begrotingsjaar 
1986 (13) heeft de Kamer reeds vastgesteld dat ordonna-
teurs bij het ESC beschikken over tekeningsbevoegdheid 
op de bankrekeningen, hetgeen in strijd is met het beginsel van scheiding van functies. Per 31 mei 1988 waren vijf 
ordonnateurs gemachtigd documenten in verband met de 
bankrekeningen van het ESC te ondertekenen. 
2.29. De Kamer heeft eveneens vastgesteld dat twee 
ordonnateurs van de Raad en twee van het Hof van 
Justitie gemachtigd zijn om documenten in verband met 
de bankrekeningen te ondertekenen. 
Ontbreken van interne regels voor de uitvoering van de 
begroting 
2.30. Artikel 4 van de Verordening van de Commissie 
houdende uitvoeringsvoorschriften betreffende een aan­
tal bepalingen van het Financieel Reglement, verplicht 
elke Instelling ertoe interne voorschriften op te stellen die 
de hoofdregels bevatten betreffende de verdeling van de 
bevoegdheden van de ordonnateurs en van de beheerders 
met betrekking tot de uitvoering van de staat van 
uitgaven en de staat van ontvangsten. Dit document 
wordt ter beschikking gesteld van alle diensten die 
betrokken zijn bij het begrotingsbeheer. Per 31 mei 1988 
had noch de Raad, noch het ESC een dergelijk document 
opgesteld. 
Procedures inzake betalingsverplichtingen en 
betalingen 
Parlement 
2.31. Met betrekking tot huishoudelijke uitgaven (Titel 
2 van de begroting) heeft het hoogste gezag van het 
Parlement in 1987 besloten 21 visumweigeringen betref­
fende in totaal 1,05 Mio ECU aan uitgaven, terzijde te 
stellen. Een analyse van de door de financieel controleur 
vastgestelde onregelmatigheden toont aan dat de visum­
weigeringen in hoofdzaak werden gemotiveerd door 
inbreuken op artikel 32 van het Financieel Reglement 
inzake het aangaan van betalingsverplichtingen en op het 
grondbeginsel van de éénjarige begroting. De desbetref­
fende uitgaven houden verband met dagelijkse aspecten 
van het administratief beheer van het Parlement, zoals 
betalingen van honoraria, organisatiekosten van ver­
gaderingen, telefoonkosten, enz. In andere, uit financieel 
oogpunt belangrijker gevallen, gaat het om de uitvoering 
van werkzaamheden voor de inrichting van dienstruimten 
en de huur van een opslagruimte in België. 
2.32. In deze besluiten tot terzijdestelling heeft het 
hoogste gezag van het Parlement weliswaar de gegrond­
heid van de opmerkingen van de financieel controleur 
erkend, maar zich met name beroepen op het nut van de 
verrichte betalingen, die beantwoordden aan de criteria 
van zuinigheid, en in het algemeen op het feit dat het 
Parlement in elk geval verplicht was de ten opzichte van 
derden aangegane financiële verplichtingen na te komen. 
36 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
2.33. De Kamer verzoekt de administratie van het 
Parlement, de oorzaken die dergelijke inbreuken in de 
loop van de laatste twee begrotingsjaren mogelijk hebben 
gemaakt, grondig te onderzoeken en de nodige maat­
regelen te nemen. 
Raad 
2.34. Met betrekking tot andere uitgavenposten dan de 
bezoldigingen, heeft de Kamer vastgesteld dat in 18 
gevallen, waarmee in totaal 2,6 Mio ECU gemoeid waren, 
de desbetreffende voorstellen tot het aangaan van een 
betalingsverplichting — in strijd met artikel 32 van het 
Financieel Reglement — a posteriori door de ordonna-
teurs werden opgesteld en door de financieel controleur 
geviseerd. 
Commissie 
2.35. Het onderzoek van de in het kader van titel 9 van 
de begroting verrichte betalingen heeft een aantal 
tekortkomingen aan het licht gebracht, met name: 
(a) zes boekingsfouten (3,0 Mio ECU) in betalings­
opdrachten voor een totaalbedrag van 50,4 Mio ECU 
op het gebied van de voedselhulp; 
(b) 23 betalingen voor een totaalbedrag van 35,8 Mio 
ECU, die werden aangewezen op artikel 930 van de 
begroting, ter uitvoering van een financieringsover­
eenkomst, die aan het eind van het begrotingsjaar 
1986 had moeten aflopen; 
(c) drie betalingen voor een totaalbedrag van 0,3 Mio 
ECU, die werden verricht ten gunste van niet-
gouvernementele organisaties, hoewel de Commissie 
niet beschikte over het eindverslag dat in een dergelijk 
geval door de algemene voorwaarden verplicht wordt 
gesteld. 
Economisch en Sociaal Comité 
2.36. Zoals de Kamer in haar jaarverslag over het 
begrotingsjaar 1986 (14) reeds heeft doen opmerken, voert 
de rekenplichtige van het ESC een boekhouding van de 
betalingen en van de verrichtingen buiten de begroting 
om, terwijl de boeking van de betalingsverplichtingen 
uitsluitend wordt verricht door de financieel controleur. 
Deze handelwijze is strijdig met artikel 29 van de 
uitvoeringsvoorschriften bij het Financieel Reglement, 
waarin wordt bepaald dat van de voorstellen tot het 
aangaan van betalingsverplichtingen aantekening wordt gehouden door de boekhouding van de instelling, en met 
artikel 30, volgens hetwelk de boekhouding zodanig moet 
worden georganiseerd dat de financieel controleur de 
juistheid van de boeking der betalingsverplichtingen en 
betalingen kan verifiëren. 
2.37. Het door de Kamer verrichte onderzoek van een 
steekproef die in waarde ongeveer 66 % van de uitgaven 
van titel 2 van de begroting van het ESC vertegen­
woordigde, heeft aangetoond dat in 36 gevallen, voor een 
bedrag van 0,6 Mio ECU, de betalingsverplichtingen pas 
werden aangegaan na ontvangst van de factuur van de 
leverancier en/of nadat de gevraagde diensten waren 
verleend. Deze handelwijze is in strijd met de bepalingen 
van het Financieel Reglement, met name artikel 32, 
krachtens hetwelk elke handeling waardoor een uitgave 
ten laste van de begroting ontstaat, dient te worden 
voorafgegaan door een voorstel tot het aangaan van een 
betalingsverplichting. 
Aanwijzing op de begroting 
2.38. Wat betreft de uitgaven voor voedselhulp, heeft de 
Commissie aan het eind van 1987 geconstateerd dat 
46,7 Mio ECU aan betalingen teveel waren aangerekend. 
De betalingen met betrekking tot de buitengewone 
reserve (post B 9280) werden voor het grootste deel 
aangewezen op de uit 1986 overgedragen kredieten. 
Tijdens de aanvullende periode heeft de ordonnateur de 
correctie opnieuw onder de kredieten van het lopende 
begrotingsjaar geboekt. Daar deze kredieten in 1987 een 
lage bestedingsgraad kenden, had de correctie van 
3,9 Mio ECU tot gevolg dat zij in de jaarrekening 1987 
verscheen als een netto negatieve uitgave van 2,6 Mio 
ECU. De correctie had moeten worden aangebracht in de 
toewijzing waarbij de vergissing was begaan, temeer 
omdat het begrip zelf van negatieve uitgave in het geheel 
niet strookt met de in het Financieel Reglement 
neergelegde budgettaire beginselen. Deze handelwijze 
heeft bovendien aanleiding gegeven tot een kredietover­
dracht van 44,0 Mio ECU aan het eind van 1987, hoewel 
de op de begroting uitgetrokken kredieten slechts 
41,4 Mio ECU bedroegen. 
Bewijsstukken 
2.39. Het onderzoek van de Kamer heeft verschillende 
problemen aan het licht gebracht in verband met de 
bewijsstukken van de verrichtingen betreffende de 
begrotingsuitgaven van 1987: 
(a) vele 'bewijsstukken werden te laat bij de Kamer 
ingediend; zo zijn onder andere een aantal stukken 
betreffende het vierde kwartaal van 1987 pas begin 
juni 1988 bij de Kamer ingekomen. Dit was te laat om 
de stukken nog te onderzoeken en tevens de in artikel 
83 van het Financieel Reglement vastgestelde uiterste 
datum van 15 juli te eerbiedigen. Dit was bijvoorbeeld 
het geval bij de bewijsstukken van de aanvullende 
periode met betrekking tot de voedselhulp; 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 37 
(b) herhaalde malen werden geen of onvoldoende 
bewijsstukken ingediend. Zo is het bij voorbeeld niet 
steeds mogelijk om op basis van de bij de Kamer 
ingekomen bewijsstukken vast te stellen of de onder 
de hoofdstukken 92 en 93 ingeschreven „negatieve 
betalingen" slechts het gevolg van een boekhoudkun­
dige regularisatie, dan wel de weergave van een 
daadwerkelijke mutatie van kasmiddelen van externe 
oorsprong zijn (bij voorbeeld de inning van terugge­
vorderde voorschotten). De bij de Kamer ingediende 
bewijsstukken bevatten met name geen motivering 
van de annulering van betalingsopdrachten, met 
betrekking tot vier annuleringen ad 2,2 Mio ECU in 
hoofdstuk 92, en vier annuleringen ad 0,9 Mio ECU 
in hoofdstuk 93. 
TERUGVORDERING VAN 
VOORSCHOTTEN IN VERBAND MET 
BELEIDSUITGAVEN 
2.40. Een groot deel van de in de jaarrekeningen 
opgenomen uitgaven bestaat uit voorschotten die een 
bepaald percentage (schommelend tussen 40 % en 90 %) 
vertegenwoordigen van de geraamde bijdrage van de 
Gemeenschap in de totale kosten van een project of van 
een specifiek programma. Dit is het geval bij een 
aanzienlijk deel van de uitgaven die worden verricht uit 
hoofde van de structuurfondsen, in de sectoren energie, 
onderzoek en nieuwe technologieën, en in het kader van 
de samenwerking met de ontwikkelingslanden (titels B3 
tot B7 en B9 van de begroting). Deze uitgaven worden pas 
Tabel 2.11 — Terugvorderingen van voorschotten in 1987 
(Mio ECU) 
Uitgavensector 
EOGFL-Oriëntatie: 
Directe maatregelen 
Indirecte maatregelen 
Visserij 
Regionaal Fonds 
Sociaal Fonds 
Sociale maatregelen 
Energie 
Onderzoek (indirecte maatregelen) 
Vernieuwingen, industrie, enz. 
Voedselhulp 
Samenwerking met de ontwikkelingslanden Begro­
tings­
lijnen 
B30 
B33 
B 42-46 
B 50-51 
B 60-61 
B 63-67 
B 70-71 
B73 
B75&77 
B92 
B 93-99 In 1987 
opgestelde 
innings­
opdrachten 
1,7 
169,4 
5,9 
1,8 
Totaal In 1987 verhaalde bedragen 
Ingeschreven op 
ontvangsten 
rekening 
— 
— 
— 
— 
111,9 
3,3 
115,2 herbestedings-
rekening 
0,1 
— 
0,2 
— 
1,2 
2,7 
2,2 
1,5 
0,9 
4,9 
13,7 In 
mindering 
gebracht 
op de 
uitgaven 
— 
1,0 
±50,0 
±51,0 Totaal 
0,1 
1,0 
0,2 
±50,0 
111,9 
1,2 
6,0 
2,2 
1,5 
0,9 
4,9 
± 179,9 definitief wanneer de Commissie zich ervan heeft 
vergewist dat de begunstigde het volledige aanvankelijk 
geraamde bedrag daadwerkelijk voor de geplande 
doeleinden heeft gebruikt en aan alle gestelde voorwaar­
den heeft voldaan. Indien de begunstigde de Commissie 
hierover geen bewijzen kan voorleggen, bij voorbeeld 
wanneer projecten werden geannuleerd of onderbroken, 
heeft de Commissie het recht om het voorschot, naar 
gelang van de omstandigheden geheel of gedeeltelijk terug 
te vorderen. Tabel 2.11 geeft de bedragen die in 1987 met 
dergelijke terugvorderingen van voorschotten waren 
gemoeid. 
Procedures voor de onderkenning van 
terugvorderingen en voor de boeking van 
voorschotten 
2.41. In de loop van 1987 heeft de Commissie interne 
regels vastgesteld met betrekking tot de inning van 
bepaalde schuldvorderingen, inzonderheid die welke 
voortvloeien uit de terugvordering van voorschotten. 
Deze regels bevestigen het beginsel volgens hetwelk voor 
elke maatregel die een schuldvordering doet ontstaan, 
vaststelt of wijzigt, een inningsopdracht dient te worden 
opgesteld. De afgifte hiervan valt onder de verantwoorde­
lijkheid van de ordonnateur voor de betrokken begro­
tingslijnen. Deze regels omschrijven tevens de procedures 
die hierna dienen te worden gevolgd. Zij geven de 
ordonnateurs echter geen enkele aanwijzing hoe zij in een 
eerste fase kunnen verzekeren dat de terug te vorderen 
voorschotten, met name door een regelmatig en syste­
matisch onderzoek van de nog lopende betalingsver-
38 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
plichtingen, snel kunnen worden onderkend. Bovenal 
echter wordt in het huidige boekhoudsysteem van de 
Commissie geen onderscheid tussen de betalingen 
gemaakt naar juridische aard (definitieve betalingen, 
voorschotten, gesaldeerde voorschotten, voorlopige en 
tussentijdse betalingen aan andere personen dan de 
eindbegunstigde, enz.). Het is bijgevolg onmogelijk het 
globale geldvolume van de niet-deflnitieve betalingen te 
schatten. Men weet alleen dat zij een aanzienlijk deel van 
de beleidsuitgaven uitmaken (zie paragraaf 2.40). Het is 
evenmin mogelijk om bij afzonderlijke verrichtingen te 
onderkennen of deze op voorlopige basis worden 
gefinancierd, zodat de Commissie daarop systematisch 
toezicht zou moeten houden. 
2.42. De in de vorige paragraaf beschreven ontoe­
reikendheid van de geldende regels kan worden aange­
toond door middel van het volgende, door de Kamer 
geconstateerde geval. Een project dat werd gefinancierd 
met middelen van artikel 941 van de begroting, diende op 
verzoek van de overheid van het betrokken ontwikke­
lingsland plotseling te worden stilgelegd. Terwijl een 
voorschot van 240 000 ECU was uitgekeerd en geboekt 
als begrotingsuitgave, kon de ordonnateur zes maanden 
na de stopzetting van de werkzaamheden niet preciseren 
in hoeverre het voorschot was gebruikt. Er was geen 
enkele — zelfs voorlopige — inningsopdracht afgegeven, 
waarmee het dossier boekhoudkundig kon worden 
verwerkt. 
2.43. Ondanks de bezorgdheid die door de financieel 
controleur in zijn dertiende verslag betreffende de inning 
van schuldvorderingen (15) werd uitgesproken , en de 
regelmatige aanmaningen van de dienst van de Commis­
sie die verantwoordelijk is voor de inning van vorderingen 
(DG XIX), blijft het probleem van de aan de Commissie 
overgemaakte bedragen, waarvoor geen inningsopdracht 
werd opgesteld, bestaan. Zo verschenen in de geconsoli­
deerde balans per 31 december 1987 ongeveer 10,1 Mio 
ECU aan ontvangsten (waarvan 2,7 Mio ECU reeds in 
1986 waren geïnd), die nog niet als zodanig in de 
rekeningen konden worden opgenomen, omdat de 
overeenkomstige inningsopdrachten niet waren opgesteld 
(per 31 december 1986 beliepen deze ontvangsten 
27,0 Mio ECU). Dit probleem is bijzonder ernstig bij het 
Sociaal Fonds, klaarblijkelijk wegens de problemen die 
rijzen bij de behandeling van het toenemende aantal 
terugvorderingen. 
Gebruik van teruggevorderde voorschotten ter 
financiering van nieuwe uitgaven 
2.44. In artikel 3 van het Financieel Reglement wordt 
het beginsel uitgedrukt volgens hetwelk de ontvangsten 
en de uitgaven „voor het volle bedrag in de begroting en in 
de rekeningen worden opgenomen; zij mogen niet met 
elkaar worden gecompenseerd". Artikel 22 biedt echter de 
mogelijkheid om, in afwijking van artikel 3, bepaalde 
ontvangsten in mindering te brengen op de uitgaven of 
opnieuw aan te wenden ter financiering van andere 
betalingen in dezelfde uitgavensector. Bovendien bepaalt 
artikel 6, lid 6, dat de kredieten van het EOGFL-
Oriëntatie bij wijze van uitzondering kunnen worden aangewend voor de financiering van projecten waarvoor 
zij aanvankelijk niet waren vastgelegd, onder de in 
Verordening (EEG) nr. 3171/75 van de Raad van 3 
december 1975 (16).genoemde voorwaarden. Deze bepa­
ling werd naar analogie toegepast op latere verordeningen 
betreffende het EOGFL-Oriëntatie. Hoewel het Finan­
cieel Reglement hiervan geen melding maakt, zijn 
soortgelijke bepalingen vastgesteld in Verordening 
(EEG) nr. 1787/84 van de Raad van 19 juni 1984 
betreffende het EFRO (17). 
2.45. De Commissie heeft deze bepalingen betreffende 
de herbesteding niet op homogene wijze toegepast. Zo 
werden bij voorbeeld aanzienlijke bedragen, afkomstig 
van voorschotten in het kader van het Sociaal Fonds die 
in de loop van de laatste jaren werden teruggevorderd, als 
ontvangsten in de begroting opgenomen, zonder gebruik 
te maken van de mogelijkheid tot herbesteding. Bijgevolg 
werden aanzienlijke bedragen aan kredieten uiteindelijk 
niet gebruikt zoals aanvankelijk door de begrotingsauto­
riteiten was voorzien. In de sector onderzoek was 
herbesteding van kredieten gebruikelijk, terwijl zij in de 
sector energie vóór 1987 nooit was toegepast. 
2.46. De Commissie heeft nog geen criteria vastgesteld 
met betrekking tot de herbesteding van teruggevorderde 
voorschotten. Dergelijke criteria — die zouden moeten 
voorkomen in het Financieel Reglement — zouden met 
name duidelijk moeten aangeven of de voorschotten die 
in de gegeven omstandigheden volkomen gerecht­
vaardigd waren en die jaren later geheel of gedeeltelijk 
terugvorderbaar blijken te zijn, werkelijk „onverschul­
digd betaalde bedragen" in de zin van artikel 22 van het 
Financieel Reglement zijn. 
Presentatie in de jaarrekeningen van de 
teruggevorderde voorschotten en de 
„herbesteding" ervan ter financiering van 
nieuwe uitgaven 
2.47. De aan de Commissie terugbetaalde voorschotten 
die niet bestemd zijn voor hernieuwde aanwending, 
worden rechtstreeks gecrediteerd op de begrotings­
rekeningen betreffende de diverse ontvangsten. Deze 
rekeningen worden apart gepresenteerd van die welke de 
begrotingsuitgaven weergeven, maar vermelden geen 
afzonderlijke bedragen per betrokken uitgavensector. In 
1987 werden ongeveer 115,2 Mio ECU op deze wijze 
geboekt (zie tabel 2.11). 
2.48. Wanneer de terugbetaalde bedragen zijn bestemd 
voor herbesteding, worden de ontvangsten aangewezen 
op een speciale rekening buiten de begroting om 
(ongeveer 13,7 Mio ECU in 1987). Een tabel die de graad 
van herbesteding van deze ontvangsten in de loop van het 
jaar weergeeft, wordt door de Commissie voorgelegd als 
bijlage bij deel II van de jaarrekeningen. Wanneer nieuwe 
vastleggingen en betalingen worden aangewezen, ten 
einde middelen overeenkomend met de ontvangen 
bedragen opnieuw aan te wenden, worden zij afzonderlijk 
van de normale budgettaire verrichtingen geboekt, en 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 39 
worden zij niet opgenomen in de tabellen van deel II van 
de jaarrekeningen, die de totale begrotingsuitgaven 
weergeven. Wanneer deze bedragen na twee begrotings­
jaren nog niet opnieuw zijn aangewend, worden zij 
overgeschreven op een ontvangstenrekening en ver­
schijnen zij als zodanig in de jaarrekeningen. 
2.49. In uitgavensectoren als het EFRO en de indirecte 
maatregelen van het EOGFL-Oriëntatie wordt de 
terugvordering van voorschotten met betrekking tot 
bepaalde projecten verricht door inhouding op de 
betalingen voor andere projecten (ongeveer 51,0 Mio 
ECU in 1987). De aldus verhaalde bedragen worden in 
mindering gebracht op de uitgaven, en als „negatieve 
betalingen" geboekt op de gedetailleerde rekeningen 
betreffende de begrotingsuitgaven. Hierdoor worden de 
totale uitgaven ten laste van de betrokken begrotings­
lijnen verminderd, en worden in feite kredieten voor 
betalingen vrijgemaakt die bestemd zijn voor de financie­
ring van andere projecten. De jaarrekeningen betreffende 
de begrotingsuitgaven bevatten enkel de geboekte 
nettobedragen, en geven bijgevolg een te lage schatting 
van de totale uitgaven van het jaar. Bovendien bestaat er 
geen boekhoudkundige controle van de bedragen die 
dienen te worden verhaald door middel van een inhou­
ding op toekomstige betalingen. 
Terugvorderingsprocedures 
2.50. Nadat de inningsopdrachten door de ordonnateur 
zijn opgesteld en in het boekhoudsysteem zijn opgeno­
men, is het de taak van een specifieke afdeling van DG 
XIX om erop toe te zien dat de invorderingen worden 
verricht op de vooraf vastgestelde vervaldatum. De 
werkzaamheden van deze afdeling verlopen in nauw 
overleg met de diensten van de ordonnateurs, telkens 
wanneer de termijnen niet worden geëerbiedigd en 
inzonderheid wanneer een rechtsvervolging wordt over­
wogen. 
2.51. Hoewel erkend moet worden dat de werkzaam­
heden met betrekking tot de inning van schuldvorderin­
gen ingewikkeld zijn, dient toch te worden opgemerkt dat 
het systeem als geheel nog niet volstrekt bevredigend 
functioneert, zoals blijkt uit de volgende voorbeelden: 
(a) een aanzienlijk deel (± 30 %) van de per 31 december 
1987 hangende inningsopdrachten voor de terugvor­
dering van uit hoofde van het Sociaal Fonds betaalde 
middelen (139,5 Mio ECU) was sedert meer dan 12 
maanden vervallen; 
(b) van de per 31 december 1987 niet uitgevoerde 
inningsopdrachten in de sector EOGFL-Oriëntatie 
(15 gevallen voor een totaalbedrag van ongeveer 
2,7 Mio ECU) kunnen vier gevallen voor een 
totaalbedrag van ongeveer 0,9 Mio ECU als oninbaar 
worden beschouwd. In één van deze gevallen ver­
keerde de schuldenaar in staat van faillissement en is 
het aan de Commissie verschuldigde bedrag van 
188 690 ECU door de curator niet erkend, omdat de 
schuldvordering van de Commissie te laat werd 
ingediend. In twee andere gevallen, die in totaal 709 000 ECU vertegenwoordigen, gaf de Commissie 
nog inningsopdrachten af terwijl de schuldenaar 
reeds in staat van faillissement verkeerde. In één van 
deze gevallen werd de inningsopdracht in 1985 
opgesteld, hoewel de schuldenaar sinds 1978 in 
liquidatie was. 
Slotopmerking over de terugvordering van 
voorschotten 
2.52. De terugvordering van voorschotten vormt een 
belangrijk kenmerk van het door de Commissie gevoerde 
beheer van de bijdragen aan meerjarige projecten en 
programma's. Naarmate de Commissie strenger is bij het 
toezicht op de nog lopende betalingsverplichtingen en de 
desbetreffende voorschotten, zullen de terugvorderingen 
in aantal en in waarde toenemen. Dit is in de loop van de 
laatste begrotingsjaren aangetoond met betrekking tot 
het Sociaal Fonds. 
2.53. De Kamer dringt er bij de Commissie op aan, haar 
boekhoudsysteem en -procedures aan te passen ten einde 
de noodzakelijke voorwaarden te scheppen voor: 
(a) een onmiddellijke onderkenning van de juridische 
aard van de verrichte betalingen, zodat het op elk 
ogenblik mogelijk is, specifiek of globaal, de definitie­
ve en de niet-definitieve betalingen te onderscheiden; 
(b) een snelle identificatie van de verhaalbare voorschot­
ten en de onmiddellijke opstelling en boeking van de 
inningsopdrachten; 
(c) de herbesteding van de verhaalde bedragen voor de 
financiering van nieuwe acties binnen dezelfde 
uitgavensector, volgens nauwkeurig omschreven 
criteria; 
(d) een presentatie, in de jaarrekeningen, van alle 
teruggevorderde bedragen en de aanwending ervan 
voor de financiering van nieuwe uitgaven, die de 
globale bedragen van de ontvangsten, de herstelde 
kredieten en de uitgaven exact weergeeft; 
(e) de uitvoering van de terugvorderingen binnen de 
gestelde termijnen; 
(f) de toegang tot de nodige gegevens betreffende de 
debiteuren waarvan de financiële situatie zorgelijk is. 
2.54. De Kamer vestigt de aandacht op het feit dat haar 
aanbeveling in paragraaf 2.53(d) een bevestiging is van 
haar advies (18) van 27 mei 1981 over een voorstel van de 
Commissie tot wijziging van het Financieel Reglement. 
Het nadien gewijzigde en in 1984 voorgelegde voorstel 
40 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
van de Commissie (19), stemt niet overeen met het 
standpunt dat de Kamer ter zake inneemt. De Raad heeft 
met betrekking tot dit voorstel nog geen besluit genomen. 
Bovendien wijst de Kamer erop dat deze aanbeveling in 
praktijk kan worden gebracht zonder dat daarvoor een 
wijziging van het Financieel Reglement noodzakelijk is, 
en wel door de presentatie die gebruikelijk is bij de 
rekeningen betreffende de begrotingsuitgaven naar 
analogie toe te passen, ten einde de vastleggingskredieten 
die beschikbaar zijn gekomen door de annulering van 
verplichtingen van voorgaande begrotingsjaren duidelijk 
weer te geven. 
FINANCIËLE ADMINISTRATIE EN 
FINANCIËLE BALANS VAN DE 
GEMEENSCHAPPEN 
Kastekort bij het Parlement 
2.55. Het bedrag van 4,1 Mio BFR (± 0,1 Mio ECU), 
dat reeds op de balans van het Parlement per 31 december 
1982 onder de benaming „Kastekort" onder de nog op de 
begroting aan te wijzen bedragen was opgenomen (20), 
verschijnt nog steeds op de activa van de balans per 31 
december 1987. De Rekenkamer verwijst voor dit punt 
naar haar voorgaande verslagen (21)-
Te innen ontvangsten 
2.56. De situatie van de te innen ontvangsten waarvan 
de vervaldag is verschenen, die per 31 december 
1987 126,5 Mio ECU belopen (tegen 96,2 Mio ECU eind 
1986) ziet er als volgt uit: 
(Mio ECU) 
Vervaldag 
1982 
1983 
1984 
1985 
Subtotaal A 
1986 
Subtotaal B 
1ste halfjaar 1987 
3 de kwartaal 
oktober 
november 
december 
Subtotaal C 
Totaal Bedrag van de vorderingen 
31.12.1987 31.12.1986 
0,1 0,1 
0,1 3,3 
0,3 0,6 
2,1 3,5 
2,6 7,5 
37,3 88,7 
37,3 88,7 
31,0 
32,2 
5,1 
7,6 
10,7 
86,6 — 
126,5 96,2 Bij deze bedragen komen op de balans nog vorderingen 
betreffende door de Commissie opgelegde boetes 
(72,1 Mio ECU per 31 december 1987 — tegen 70,9 Mio 
ECU eind 1986 — waarvan de opeisbaarheid afhangt van 
uitspraken van het Hof van Justitie) (22) en vorderingen in 
verband met de eigen middelen en de desbetreffende 
vertragingsrenten (15,7 Mio ECU per 31 december 1987 
— waarvan 7,9 Mio ECU betreffende 1984 — tegen 
70,1 Mio ECU eind 1986). De Kamer dringt er bij de 
Commissie derhalve op aan, haar pogingen om vervallen 
vorderingen te verhalen, kracht bij te zetten. 
Te verhalen rechten en belastingen 
2.57. In haar jaarverslag over het begrotingsjaar 
1984 (23) heeft de Kamer opgemerkt dat voor de 
facturering aan de Gemeenschappen van de belasting 
over de toegevoegde waarde (BTW) regels golden die per 
Lid-Staat verschilden. De Kamer heeft de Commissie dan 
ook aanbevolen, met de Lid-Staten in onderhandeling te 
treden om tot een harmonisatie en vereenvoudiging van 
de BTW-vrijstellingsprocedures te komen, waarbij als 
ideaal gold dat de rekeningen in alle Lid-Staten zonder 
BTW werden gepresenteerd, zoals dat in drie Lid-Staten 
het geval was (België, Italië en Luxemburg). In haar 
antwoorden op de jaarverslagen over de begrotingsjaren 
1985 en 1986 deelde de Commissie (24) mee dat zij in juni 
1986 een verzoek had gericht tot de Lid-Staten die geen 
rechtstreekse vrijstelling van BTW toepasten om onder­
handelingen te openen teneinde tot een wijziging van de 
bepalingen ter uitvoering van artikel 3 van het protocol 
betreffende de voorrechten en immuniteiten van de 
Europese Gemeenschappen (25) te komen. De Commissie 
moet bij zeven Lid-Staten nog steeds aanvragen tot 
terugbetaling achteraf indienen. Voorts hebben de bij de 
twee nieuwe Lid-Staten (Spanje en Portugal) onder­
nomen stappen tot dusver nog niet geleid tot vaststelling 
van de uitvoeringsbepalingen bij het protocol. 
2.58. Ten vervolge op de door de Kamer in haar 
jaarverslagen sinds 1983 gemaakte opmerkingen had de 
Commissie zich verbonden (26) om een procedure in te 
voeren voor de boekhoudkundige verwerking van de te 
verhalen BTW. Inderdaad is in 1987 een nieuwe 
procedure ingevoerd. Deze nieuwe procedure lijkt nog 
steeds niet bevredigend want: 
(a) eind mei 1988 zijn de verzoeken om terugbetaling 
betreffende 1987 slechts ten aanzien van vier Lid-
Staten opgesteld (ofwel 1,8 Mio ECU op een bedrag 
van 2,7 Mio ECU); 
(b) het bedrag van 3,2 Mio ECU aan „te verhalen rechten 
en belastingen", dat verschijnt op de balans van 31 
december 1987, geeft niet de werkelijke vorderingen 
van de Commissie op de Lid-Staten weer, omdat de te 
verhalen belastingen uit hoofde van 1986 voor Spanje 
en Portugal nog steeds niet bekend zijn. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 41 
2.59. De conclusie is, dat de Commissie ondanks 
onmiskenbare inspanningen nog steeds niet in staat is aan 
het eind van het begrotingsjaar de BTW-vorderingen op 
betrouwbare wijze vast te stellen. De Kamer verzoekt de 
Commissie derhalve andermaal, een echte boekhoudkun­
dige verwerking van deze te verhalen rechten en 
belastingen in te voeren. 
Voorschotten aan het personeel 
2.60. Per 31 december 1987 bedragen de voorschotten 
aan het personeel in totaal 5,4 Mio ECU (inclusief 
2,5 Mio ECU aan voorschotten op bezoldigingen die zijn 
opgenomen onder de „aan te rekenen uitgaven"), tegen 
4,5 Mio ECU eind 1986. In de laatste drie verslagen (over 
de begrotingsjaren 1984, 1985 en 1986) (27) heeft de 
Kamer kritiek geuit op het feit dat de computerlijsten die 
deze rekeningen staven, een groot aantal creditposten 
bevatten, die schijnbaar overeenkomen met schulden van 
de instelling aan het personeel, terwijl de voorschotten 
aan het personeel schulden van het personeel aan de 
Commissie vormen. De situatie is per 31 december 1987 
nauwelijks verbeterd, want op die datum waren er alleen 
al voor de voorschotten op dienstreiskosten 255 creditsal-
di, tegen 150 onder dezelfde post eind 1986. De Kamer 
moet de Commissie dan ook opnieuw met de meeste klem 
verzoeken het nodige onderzoek naar deze lijsten te 
verrichten en de procedures voor de boeking en de 
controle van deze rekeningen te herzien. 
Betrouwbaarheid en volledigheid van de 
rekeningen van het EOGFL-Garantie 
2.61. Afgezien van de in paragraaf 1.2 genoemde 
omissie betreffende de uitgaven over twee maanden, 
ofwel in totaal 4 546,6 Mio ECU, zijn de bij de decharge-
verlenende autoriteit ingediende rekeningen ook in een 
ander opzicht onvolledig. Deze rekeningen berusten 
immers geheel op de maandelijkse declaraties van de Lid­
staten en de daarin vervatte cijfers van de ontvangsten en 
uitgaven zijn dus noch door de nationale controle­
instanties, noch door de Commissie gecontroleerd en 
kunnen nadien aanzienlijke wijzigingen ondergaan: in de 
eerste plaats wanneer de Lid-Staten hun herziene 
jaarrekeningen betreffende de uitgaven van het begro­
tingsjaar ter goedkeuring indienen en in de tweede plaats 
ten gevolge van de eigenlijke goedkeuringsprocedure. 
Volgens de huidige procedures moeten deze correcties in 
de latere rekeningen worden opgenomen. Deze praktijk 
impliceert dat er aan het eind van het jaar wellicht 
belangrijke activa- en passiva-elementen bestaan, die niet 
in de gemeenschapsbalans zijn opgenomen. 
2.62. Het volume van deze correcties kan niet a priori 
worden geschat, maar de Kamer merkt op dat het netto 
saldo van dit soort elementen uit vorige begrotingsjaren 
in 1987 circa 208,2 Mio ECU bedroeg. De Kamer is van mening dat de waarschijnlijkheid dat dit soort correcties 
plaatsvinden, in een toelichting in de financiële staten zou 
moeten worden vermeld. Bovendien zouden de correcties 
moeten worden geboekt zodra zij bekend zijn. De 
correcties naar aanleiding van de indiening door de Lid-
Staten van de gerectificeerde EOGFL-rekeningen, welke 
correcties in het algemeen bekend zijn vóór het decharge-
besluit betreffende de rekeningen in kwestie, vallen in het 
bijzonder onder deze categorie. 
2.63. In 1987 ging de budgettaire boeking van de 
verrichtingen van het EOGFL-Garantie door de Com­
missie evenals in 1986 met grote vertragingen gepaard, en 
werd geen enkele maandelijkse uitgave binnen de in 
artikel 97 van het Financieel Reglement voorgeschreven 
termijn van twee maanden geboekt. Om het probleem van 
ontbrekende kredieten het hoofd te bieden, werd in 1987 
bovendien vaak gebruik gemaakt van het systeem van de 
tussenrekeningen, en wel in die mate dat eind oktober een 
bedrag van 3 862,0 Mio ECU op dergelijke rekeningen 
was opgenomen in afwachting van kredietoverschrijvin­
gen die de aanwijzing ervan op de begroting mogelijk 
zouden maken. Evenals in voorgaande jaren is deze 
situatie geregulariseerd door middel van een gegroepeer­
de overschrijving na het einde van het begrotingsjaar, 
hetgeen de begrotingsautoriteiten slechts als een formali­
teit konden behandelen. 
2.64. De Commissie is niet in staat, de voor november 
1987 door drie Lid-Staten gedeclareerde saldi betreffende 
het EOGFL-Garantie aan te sluiten op de saldi in haar 
eigen boeken (één Lid-Staat dient een saldo in dat 47 000 
ECU boven dat van de boeken van de Commissie ligt en 
de beide andere Lid-Staten presenteren saldi waarvan het 
totaal 212 000 ECU lager is dan de saldi van de 
Commissie). 
Goedkeuring van de rekeningen inzake 
voedselhulp 
2.65. Voor de uitgaven betreffende voedselhulp welke 
door tussenkomst van de Lid-Staten worden gedaan, gaat 
de Commissie over tot maandelijkse stortingen van 
voorschotten aan de Lid-Staten, gevolgd door besluiten 
tot goedkeuring van de jaarrekeningen. De laatste door 
de Commissie genomen besluiten hebben betrekking op 
het begrotingsjaar 1979. Anders dan bij het EOGFL-
Garantie heeft de Commissie bijgevolg haar achterstand 
bij de afsluiting van deze rekeningen niet ingehaald. Deze 
situatie is strijdig met Verordening (EEG) nr. 249/77 van 
de Commissie van 2 februari 1977 (28), waarvan artikel 8 
bepaalt dat tot de goedkeuring van de rekeningen in 
beginsel vóór het einde van het daaropvolgende begro­
tingsjaar wordt besloten. De niet-naleving van deze 
bepaling komt erop neer, dat bijna 3 000 Mio ECU aan 
uitgaven betreffende voedselhulp voorlopig in de boek­
houding van de Commissie worden aangewezen voor de 
begrotingsjaren 1980-1986. De achterstand van verschei­
denejaren bij de goedkeuring, welke plaatsvindt op basis 
42 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
van de door de Lid-Staten in nationale valuta's verrichte 
uitgaven, brengt het risico met zich van financiële 
consequenties voor de in Ecu luidende algemene begro­
ting van de Gemeenschappen, alleen al omdat de 
wisselkoersen kunnen fluctueren, zoals het bijzondere 
geval van de door Denemarken in 1979 gedane uitgaven 
aantoont. Een bedrag van 9,2 Mio ECU voor voedsel­
hulp werd tijdens de goedkeuringsprocedure in 1985 niet 
door de Commissie aanvaard. Intussen had Denemarken 
dit bedrag afgetrokken van haar uit hoofde van het 
begrotingsjaar 1980 gedeclareerde uitgaven, en de 
Commissie heeft besloten dit bedrag op de balans op te 
nemen in afwachting van de goedkeuring van de 
rekeningen betreffende voedselhulp van het begrotings­
jaar 1980. Daar er nog geen algemeen of specifiek voor dit 
geval geldend goedkeuringsbesluit is genomen, verschijnt 
het bedrag nog steeds op de balans per 31 december 1987 
onder de rubriek „aan te rekenen uitgaven''. Indien de 
aanrekening bij voorbeeld op 31 december 1987 had 
plaatsgevonden, zou daaruit als gevolg van de waardestij­
ging van de Deense kroon sinds 1985, een bijkomende last 
van 139 000 ECU voor de algemene begroting zijn 
voortgevloeid. De Kamer is van mening dat de grote 
achterstand bij de goedkeuring van de rekeningen zo snel 
mogelijk moet worden weggewerkt. 
Controle op de bankrekeningen 
2.66. Voor het beheer van de communautaire middelen 
heeft de Commissie van haar banken geëist dat de 
overschrijvingen tussen haar verschillende bankrekenin­
gen worden verricht „met gecompenseerde valutadatum", 
dat wil zeggen dat de valutadatum van het credit bij de 
ontvangende bank gelijk is aan de valutadatum van het 
debet bij de uitgaande bank. Toch heeft een onderzoek 
naar 57 overschrijvingen tussen banken van december 
1987 met een gemiddelde waarde van 12 Mio ECU 
aangetoond, dat de „gecompenseerde valutadatum" in 16 
gevallen niet was toegekend en dat daaruit een totaalver-
lies van 32 valutadagen was ontstaan. Dit, tot één maand 
beperkte, onderzoek toont aan dat de Commissie zich zou 
moeten voorzien van de noodzakelijke middelen voor een 
dergelijk onderzoek, dat snel rendabel zou blijken. 
2.67. Op door de Kamer gedane verzoeken tot bevesti­
ging van de banksaldi van de Commissie, zijn de 
antwoorden van de banken (of bankbevestigingen) 
gelijktijdig naar DG XIX van de Commissie en naar de 
Kamer gezonden. Enkele antwoorden van de banken 
waren echter onvolledig of onjuist, met name voor wat de 
bevoegde ondertekenaars betreft. Alle onjuiste antwoor­
den hadden tot een rectificatie van de Commissie bij haar 
banken moeten leiden. 
2.68. De Commissie heeft ten behoeve van DG XIX 
(dat per 31 december 1987 over 119 bankrekeningen 
beschikte), maar ook van DG XVIII (Krediet en 
investeringen) zeer veel bankrekeningen geopend. Bij 
deze rekeningen komen nog de bankrekeningen die 
worden gebezigd door de onderzoekscentra van de 
Commissie (Ispra, Geel, Karlsruhe, Petten), de delegaties 
en de voorlichtingsbureaus, maar ook rekeningen die 
door het een of ander Directoraat-generaal worden gebruikt voor een bijzonder programma of rekeningen 
voor winkels en restaurants; tenslotte zijn er bankreke­
ningen geopend door andere instellingen. Van al deze 
rekeningen bestaat er geen permanent bijgehouden lijst. 
DG XIX, dat het beheer van alle communautaire 
middelen dient te coördineren, zou een dergelijke lijst 
moeten opstellen. De instellingen zouden dan in staat zijn, 
het volume van de met elke bank behandelde zaken te 
onderkennen en een rem te zetten op de vermeerdering 
van het aantal bankrekeningen, die door de Kamer reeds 
is bekritiseerd (29), hetgeen een goed beheer van de 
communautaire middelen zou vergemakkelijken. 
Diverse te boeken ontvangsten 
2.69. De post „Diverse te boeken ontvangsten" be­
draagt per 31 december 1987 14,1 Mio ECU, tegen 
27 Mio ECU per eind 1986. In feite zou deze post slechts 
10,1 Mio ECU mogen bedragen, waarbij het verschil is 
ontstaan door twee boekingsfouten. Van deze 10,1 Mio 
ECU komen tenslotte 2,7 Mio ECU overeen met 
geconstateerde ontvangsten van 1986. Het toezicht op de 
verrichtingen op deze rekening moet derhalve worden 
verbeterd. 
Aan landen van het Middellandse-Zeegebied 
verstrekte leningen 
2.70. De aan landen van het Middellandse-Zeegebied 
verstrekte leningen verschijnen in een tabel in deel II van 
de jaarrekening (30). Deze tabel kent talrijke inrichtings-
fouten (weglating van enkele ondertekende, of zelfs 
uitbetaalde leningen, opneming van een niet tot stand 
gekomen operatie, enz.). Het netto resultaat van de 
vergissingen houdt in dat het totaal aantal ondertekende 
leningen, dat volgens de tabel van de Commissie 
494.6 Mio ECU beloopt, slechts 472,1 Mio ECU be­
draagt, terwijl het totaal der uitbetaalde leningen, dat 
volgens deze tabel 392,1 Mio ECU bedraagt, slechts voor 
388.7 Mio ECU zou mogen verschijnen. De Commissie 
had de betrouwbaarheid en de samenhang van de 
ingediende gegevens kunnen verbeteren, met name door 
ze te toetsen aan de regelmatig van de EIB ontvangen 
informatie, hetgeen bij voorbeeld zou hebben voorkomen 
dat de omvang van de aan Turkije toegekende leningen 
10,8 Mio ECU te hoog werd gewaardeerd. 
Wisselkoers versch Uien 
2.71. Tijdens het begrotingsjaar 1987 heeft de Kamer 
een onderzoek ingesteld naar de oorzaken, de controles 
en de boekingsmethoden van de wisselkoersverschillen bij 
alle instellingen (144,8 Mio ECU koerswinst en 
126,9 Mio ECU koersverlies over het begrotingsjaar, 
ofwel 17,9 Mio ECU netto koerswinst voor alle instel­
lingen, geconsolideerd per 31 december 1987). Gebleken 
is dat een poging tot harmonisatie tussen de instellingen 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 43 
geboden is om de oorzaken, alsmede de dispariteiten in de 
oorsprong en de behandeling van deze verschillen te 
verminderen. Een gedetailleerde controle van deze 
verschillen door de financieel controleur is eveneens 
noodzakelijk gebleken. De conclusies van dit onderzoek zijn naar de belanghebbende instellingen gezonden. Twee 
daarvan hebben hun opmerkingen reeds naar de Kamer 
teruggezonden en de Commissie heeft een gedachtenwis-
seling van de rekenplichtigen over dit onderwerp 
georganiseerd. 
PB L 356 van 31.12.1977. 
Doe. COM(88)212 —216. 
Volgens de indeling die de Commissie heeft ingevoerd om de 
„verplichte" en de „niet-verplichte" uitgaven in de jaarreke­
ning te onderscheiden. 
Advies nr. 1/88, PB C 166 van 25.6.1988, blz. 3. 
PB C 336 van 15.12.1987, paragraaf 2.5. 
PB C 321 van 15.12.1986, paragraaf 7.10(b). 
PB C 336 van 15.12.1987, paragrafen 2.7 — 2.10. 
Doe. COM(88) 148 def. van 18 maart 1988. 
9) PB L 304 van 27.10.1987, blz. 1. 
,0) Jaarverslag over het begrotingsjaar 1985, PB C 321 van 
15.12.1986, paragrafen 1.30— 1.35. 
") PBC 357 van 31.12.1983, paragrafen 11.37— 11.38. 
12) PB L 360 van 19.12.1986. 
13) PB C 336 van 15.12.1987, paragraaf 2.47. 
14) PB C 336 van 15.12.1987, paragraaf 2.33. 
15) Dertiende verslag (gedateerd 20 juli 1987) van de financieel 
controleur aan de Commissie — artikel 24, lid 3, van het 
Financieel Reglement van 21 december 1977. 
16) PB L 315 van 5.12.1975. 
17) PBL 169 van 28.6.1984. 
18) PBC 232 van 11.9.1981. 
19) Doe. COM(84) 123 def. van 9.3.1984. 
20) Jaarverslag over het begrotingsjaar 1982, PB C 357 van 
31.12.1983, paragraaf 2.9. 
(21) Speciaal verslag over de Kas voor de Afgevaardigden van 
het Parlement, PB C 202 van 5.8.1982. 
Jaarverslag over het begrotingsjaar 1982, PB C 357 van 
31.12.1983, paragraaf 2.9. 
Jaarverslag over het begrotingsjaar 1983, PB C 348 van 
31.12.1984, paragrafen 2.5 — 2.7. 
Jaarverslag over het begrotingsjaar 1984, PB C 326 van 
16.12.1985, paragraaf 2.2. 
Jaarverslag over het begrotingsjaar 1985, PB C 321 van 
15.12.1986, paragrafen 2.2 — 2.3. 
Jaarverslag over het begrotingsjaar 1986, PB C 336 van 
15.12.1987, paragraaf 3.2. (22) Jaarverslag over het begrotingsjaar 1986, PB C 336 van 
15.12.1987, paragraaf 3.4. 
(23) PB C 326 van 16.12.1985, paragraaf 2.4. 
(24) PB C 321 van 15.12.1986, antwoorden paragraaf 2.10. 
PB C 336 van 15.12.1987, antwoorden paragraaf 3.5. 
(25) Verdragen tot oprichting van de Europese Gemeenschap­
pen, editie 1987, Deel I, blz. 856. 
(26) Jaarverslag over het begrotingsjaar 1983, PB C 348 van 
31.12.1984, antwoorden paragrafen 2.18 — 2.19. 
Jaarverslag over het begrotingsjaar 1984, PB C 326 van 
16.12.1985, antwoorden paragrafen 2.3 — 2.4. 
Jaarverslag over het begrotingsjaar 1985, PB C 321 van 
15.12.1986, antwoorden paragraaf 2.9. 
(27) PB C 326 van 16.12.1985, paragrafen 2.8 — 2.9. 
PB C 321 van 15.12.1986, paragraaf 2.12. 
PB C 336 van 15.12.1987, paragraaf 3.6. 
(28) PB L 34 van 5.2.1977, blz. 21. 
(29) Jaarverslag over het begrotingsjaar 1984, PB C 326 van 
16.12.1985, paragraaf 2.39. 
(30) Doe. COM(88) 213 FR — final. 
^ Publikatieblad van de Lnropese gemeenschappen 1^1^^ 
rddC^ruE^LlK3 
tE^ntv^n^ten 
3,0. l^^OUL^ Raragraaf 
Algemene inleiding 3.1 —3.^ 
regeling voor communautair douanevervoer — overde^veg 3.3 —3.3éö 
Inleiding 3.3 ^3.7 
invloed van de regeling op de eigen middelen van de ólemeenschap 3.^ —3.10 
Opmerkingen naar aanleiding vande controle op detoepassingvande 
regeling in de Lidstaten 3.11 —3.^ 
Laak van het comité verkeer van goederend 3.30—331 
conclusie 3.3^^3.3^ 
Systeem betreffende de heffing en de hoeking van antidumpingrechten 3.3o—3^ 
Inleiding 33o^33^ 
Lóe communautaire procedures betreffende antidumpingrechten 3.^0—3.^ 
Opmerkingennaar aanleidingvan de controle op het systeem betreffendede 
heftïng en de hoeking van antidumpingrechten 3.^ —3só^ 
^ieflïng van voorlopige antidumpingrechten en toedicht op de verD 
bintenissen door de commissie 3.^7—3Bó^ 
conclusies 3.(^0—3.o^ 
Landhouv^heflïngen op de invoer van granen 3.(^3 —3.77 
inleiding 3(^3^3^ 
Vaststelling van de heffing — c.i.f. prijs op de wereldmarkt 3.^—3.o^ 
Vaststelling van de heftïng — drempelprijs 3.^—3.70 
systeem van voorafgaande vaststelling 3.71 —3.7^1 
Ontwikkeling van de handel in granen en vervangingsprodukten 3.7éö —3.7(^ 
conclusie 3.77 
Lerbeschikkingstelling van douanerechten door Spanje en Rortugal 3.7^ —3.^0 
Unilateraal door Lidstaten verleende vrijstelling van douanerechten voor 
goederen van militaire aard 3.^1 —3^ 
Algemene conclusie 3.^êö 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 45 
ALGEMENE INLEIDING 
3.1. De in dit hoofdstuk behandelde ontvangsten 
maken deel uit van de bij Besluit 85/257/EEG, Euratom, 
van de Raad van 7 mei 1985 C1) aan de Gemeenschappen 
toegekende eigen middelen. 
3.2. Het handelsverkeer en de daarmee verband hou­
dende douanewerkzaamheden zijn zeer belangrijk voor 
de eigen middelen van de Gemeenschap. Daar de laatste 
tijd sterk wordt aangedrongen op de vrijmaking van het 
handelsverkeer binnen de Gemeenschap en op internatio­
naal niveau, achtte de Rekenkamer het wenselijk 
bepaalde communautaire systemen betreffende ontvang­
sten, beïnvloed door dit handelsverkeer, te onderzoeken. 
Hiertoe selecteerde de Kamer drie verschillende sys­
temen: de regeling voor communautair douanevervoer 
(over de weg), het systeem betreffende de heffing en 
boeking van antidumpingrechten en het stelsel van 
landbouwheffingen op de invoer van granen, dat van alle 
landbouwheffingen de meeste ontvangsten oplevert. De 
Kamer gaat ook in op de niet-vaststelling van douane­
rechten in Spanje en Portugal in januari en februari 1986, 
en op bepaalde eenzijdige vrijstellingen van douanerech­
ten door de Lid-Staten. 
DE REGELING VOOR COMMUNAUTAIR 
DOUANEVERVOER — OVER DE WEG 
Inleiding 
3.3. Door middel van de regeling voor communautair 
douanevervoer (RCD), kan de binnenkomst en de 
doorvoer op het grondgebied van de Gemeenschap van 
een belangrijk deel van het externe handelsverkeer 
plaatsvinden met een minimum aan douaneformaliteiten 
bij de binnengrenzen, voordat de goederen op de plaats 
van bestemming onder een douaneregeling worden 
geplaatst — meestal worden zij toegelaten tot het vrije 
verkeer na betaling van alle verschuldigde invoerrechten. 
Bij het goederenverkeer dat met toepassing van de 
regeling plaatsvindt, staat dus een aanzienlijk deel van de 
eigen middelen van de Gemeenschap uit de douanerech­
ten en de landbouwheffingen op het spel (in 1987 beliepen 
deze in totaal ongeveer 10 500 Mio ECU). De RCD is 
eveneens van toepassing op het intracommunautair 
handelsverkeer en op de uitvoer van communautaire 
goederen naar derde landen. 
(') Voor de voetnoten zij verwezen naar het eind van het 
hoofdstuk. 3.4. Er bestaan twee versies van de standaardprocedure 
voor douanevervoer, een „externe" en een „interne". De 
regeling voor extern douanevervoer („Tl") is van 
toepassing op goederen die zich in de Gemeenschap niet 
in het vrije verkeer bevinden, en op landbouwprodukten 
die hoewel zij zich in het vrije verkeer bevinden, bestemd 
zijn voor uitvoer naar derde landen met toekenning van 
restituties bij uitvoer. De regeling voor intern douanever­
voer („T2") is van toepassing op communautaire 
goederen. Er wordt een aangifte voor communautair 
douanevervoer ingediend en geregistreerd bij het kantoor 
waar het vervoer begint (kantoor van vertrek). In de 
praktijk zijn dit douanekantoren of kantoren die onder 
toezicht van de douane-autoriteiten staan. De standaard­
aangifte omvat de volgende exemplaren van de voorge­
schreven formulieren: 
(a) Exemplaar nr. 1 - bestemd voor het kantoor van 
vertrek; 
(b) Exemplaar nr. 2 - bestemd voor het kantoor van 
bestemming; 
(c) Exemplaar nr. 3 - door het kantoor van bestemming 
terug te zenden naar het kantoor van vertrek als 
ontvangstbewijs voor de goederen; 
(d) Exemplaar nr. 4 - bestemd voor statistische doelein­
den. 
Als gevolg van de invoering van het „enig document" per 
1 januari 1988, zijn de desbetreffende in de RCD te 
gebruiken exemplaren de nieuwe exemplaren nrs. 1, 4, 5 
en 7. 
3.5. De exemplaren nrs. 2, 3 en 4 (vanaf 1 januari 1988: 
de exemplaren nrs. 4, 5 en 7) begeleiden de goederen naar 
het kantoor van bestemming, waar het douanevervoer 
eindigt. Er dient een zekerheid te worden gesteld om 
eventuele rechten en heffingen te dekken, hoewel 
communautaire goederen vanaf 1 juli 1988 onder 
bepaalde voorwaarden van deze verplichting zijn onthe­
ven. Bij aankomst op het kantoor van bestemming 
worden de goederen gewoonlijk onder een douanerege­
ling geplaatst, en alle rechten en andere heffingen bij 
invoer worden in aanmerking genomen. De procedure 
wordt afgesloten wanneer het kantoor van vertrek een 
geldig ontvangstbewijs verkrijgt van het kantoor van 
bestemming. 
3.6. In haar jaarverslag over het begrotingsjaar 1979 (2), 
heeft de Kamer kritiek geleverd op de werking van de 
RCD. Gezien het belang van deze regeling voor de 
controle op de traditionele eigen middelen, en met het oog 
op de bij de controle in 1979 geconstateerde tekortkomin­
gen en de wijzigingen die de douaneprocedures sindsdien 
hebben ondergaan, besloot de Kamer de werking van de 
regeling opnieuw te onderzoeken. Bovendien achtte de 
46 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Kamer het dienstig, in het licht van de geplande 
voltooiing van de interne markt in 1992, de werking van 
de regeling opnieuw te evalueren, nu op dit tijdstip een 
duidelijker onderscheid tussen douanevervoer van com­
munautaire en niet-communautaire goederen meer en 
meer noodzakelijk wordt. Het onderzoek had ten doel, 
vast te stellen welke invloed de toepassing van het systeem 
heeft op een gewaarborgde en correcte inning van de 
traditionele eigen middelen. Tijdens dit onderzoek 
werden gesprekken gevoerd met de Commissie, en werden 
bezoeken afgelegd in vier Lid-Staten — de BR Duitsland, 
Italië, Nederland en het Verenigd Koninkrijk. Indien 
sprake is van „het Comité" wordt het „Comité Verkeer 
van goederen" bedoeld (zie paragraaf 3.30). 
3.7. Verordening (EEG) nr. 222/77 van de Raad van 13 
december 1976 (3) bevat de communautaire basis­
voorschriften ter zake, en Verordening (EEG) nr. 1062/87 
van de Commissie van 27 maart 1987 (4) bevat de 
desbetreffende uitvoeringsbepalingen en vereenvoudi-
gingsmaatregelen. 
Invloed van de regeling op de eigen middelen 
van de Gemeenschap 
3.8. De invloed van de regeling op de eigen middelen 
betreft met name twee essentiële punten: 
(a) na de binnenkomst van goederen op het grondgebied 
van de Gemeenschap, en zolang de buitengrenzen van 
de Gemeenschap niet worden overschreden, kunnen 
de ontvangsten dank zij de regeling worden gewaar­
borgd en gecontroleerd, tot de goederen onder een 
douaneregeling worden geplaatst en de invoerrechten 
in aanmerking worden genomen; 
(b) de regeling maakt het mogelijk, aan de hand van 
documenten gemakkelijk te onderkennen welke 
status goederen hebben, zowel tijdens het douanever­
voer als bij de navolgende indiening van de douane­
verklaring. De aangiften voor douanevervoer onder 
de externe procedure krijgen het opschrift „Tl", en 
die welke voor de interne procedure worden gebruikt, 
worden voorzien van het opschrift „T2". Het 
onrechtmatige of onjuiste gebruik van „T2"-docu-
menten voor het douanevervoer van goederen die zich 
in de Gemeenschap niet in het vrije verkeer bevinden 
en van voor uitvoer bestemde communautaire 
landbouwprodukten waarvoor in het kader van het 
EOGFL restituties worden verleend, zou derhalve 
ernstige gevolgen hebben voor de eigen middelen of 
de uitgaven betreffende restituties bij uitvoer. 
3.9. In haar vroegere opmerkingen heeft de Kamer 
reeds gewezen op het „dilemma" waarvoor de RCD staat bij de verwezenlijking van haar tweeledige doelstelling: 
het bevorderen van een vrij handelsverkeer en het 
waarborgen van de ontvangsten. Uit de bevindingen van 
dit onderzoek blijkt dat de oplossing van dit dilemma, 
door de steeds toenemende druk om het handelsverkeer te 
liberaliseren en de procedures te vereenvoudigen, wordt 
gezocht in de richting van het vrije handelsverkeer, ten 
nadele van de zekerheid van ontvangsten. 
3.10. De Kamer erkent dat de RCD een centrale rol 
speelt bij de opheffing van de intracommunautaire 
handelsbelemmeringen. Zij zou echter graag zien dat ook 
aan de andere aspecten — het waarborgen en controleren 
van de ontvangsten — de nodige aandacht wordt besteed. 
Nu de procedure voor het interne douanevervoer, 
waarmee alleen nationale ontvangsten zijn gemoeid, 
steeds meer wordt geliberaliseerd, bestaat de noodzaak te 
verzekeren dat voldoende onderscheid wordt gemaakt 
tussen de externe procedure (met betrekking tot TI-
goederen) en de eerder genoemde voor wat betreft de 
controlebehandeling, ten einde de eigen middelen van de 
Gemeenschap op deugdelijke wijze te blijven beschermen. 
De bevindingen van het onderzoek tonen aan dat er nog 
heel wat verbeteringen moeten worden aangebracht, 
alvorens het niveau van bescherming bevredigend kan 
worden genoemd. 
Opmerkingen naar aanleiding van de controle 
op de toepassing van de regeling in de Lid-
Staten 
Veiligheid van de documenten voor douanevervoer 
3.11. In haar jaarverslag over het begrotingsjaar 1979 
heeft de Kamer kritiek geleverd op het feit dat voor het 
externe (Tl) en interne (T2) douanevervoer hetzelfde 
formulier wordt gebruikt. De Commissie verdedigde dit 
gebruik door te wijzen op de eisen die wórden gesteld 
door de druktechnieken voor documenten en de interna­
tionale handelspraktijken. Uit het hernieuwd onderzoek 
van deze kwestie blijkt duidelijk dat een terugkeer naar 
afzonderlijke documenten thans niet doenlijk is, met 
name nu er één enkel administratief document werd 
ingevoerd. De huidige praktijk, waarbij de aangevers 
alleen maar het opschrift „Tl" of „T2" aanbrengen op de 
aangiften voor communautair douanevervoer, kan echter 
niet met zekerheid beletten dat „Tl"-aangiften achteraf 
wederrechtelijk worden gewijzigd, met name wanneer het 
gaat om exemplaar nr. 2 van de vervoersaangifte (vanaf 1 
januari 1988: exemplaar nr. 4). Dit exemplaar van de 
aangifte dat bij het kantoor van bestemming wordt 
gebruikt om aan te duiden of de goederen die in het vrije 
verkeer worden gebracht (of tot verbruik worden 
aangegeven) communautair, dan wel niet-communautair 
zijn, wordt gewoonlijk samen met de invoeraangifte 
gearchiveerd. Wanneer geen vermoeden van onregelma­
tigheden bestaat, wordt de rechtsgeldigheid van de 
aangifte niet meer ex post facto gecontroleerd. De 
voorzorgsmaatregelen tegen de wijziging van een „T1"- in 
een „T2"-aangifte vertonen bijgevolg ernstige tekortko­
mingen. Om deze situatie te verhelpen dienen dringend 
passende maatregelen te worden genomen. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 47 
3.12. Hoewel de RCD een goed uitgewerkt systeem is, 
werden in Italië en Nederland gevallen geconstateerd 
waarin oneigenlijk gebruik werd gemaakt van documen­
ten voor communautair douanevervoer ten einde natio­
nale systemen en procedures te vergemakkelijken (bij 
voorbeeld het gebruik van Tl-formulieren voor de 
uitvoer van bepaalde niet uit de landbouw afkomstige 
communautaire goederen). Deze praktijken leidden tot 
vertragingen bij de afsluiting van het douanevervoer en 
deden het risico van verwarring tussen extern en intern 
vervoer tijdens onderzoekprocedures ontstaan. 
Verzegeling van de vervoermiddelen bij vertrek 
3.13. Artikel 18, lid 1, van de basisverordening bepaalt 
dat de identificatie van de goederen in de regel wordt 
verzekerd door verzegeling. Artikel 18, lid 4, bepaalt 
echter dat van verzegeling kan worden afgezien wanneer 
het mogelijk is de goederen aan de hand van de 
omschrijving ervan in de aangifte te identificeren. De 
voorschriften van het Comité houden in dat, in de regel, 
bepaalde in een lijst opgenomen goederen waarop zware 
heffingen drukken (voornamelijk accijnsplichtige goede­
ren), en landbouwprodukten die onderworpen zijn aan 
heffingen bij invoer of restituties bij uitvoer, dienen te 
worden verzegeld. Bijgevolg behoeven de meeste niet-
communautaire goederen waarop invoerrechten worden 
geheven, niet te worden verzegeld, tenzij de omschrijving 
ervan ontoereikend is voor de identificatie van de 
goederen. Met deze maatstaf voor de omschrijving van de 
goederen wordt bij de douanekantoren in de praktijk 
zelden rekening gehouden, en de laadruimten worden 
door de douane gewoonlijk alleen maar verzegeld op 
verzoek van de handelaars of wegens de uitzonderlijke 
fraudegevoeligheid van de goederen, dan wel wegens de 
gevolgde route (bij voorbeeld via Oostenrijk/Zwitser­
land). Bovendien werden grote verschillen tussen de Lid­
staten vastgesteld wat betreft de mate van verzegeling, 
afhankelijk van het belang dat de douanediensten eraan 
hechtten. 
3.14. Dit is een aspect van de RCD waar duidelijk 
onderscheid zou moeten worden gemaakt tussen Tl- en 
T2-goederen. De verzegeling van de vervoermiddelen zou 
voldoende veiligheid moeten bieden bij het vervoer van 
Tl-goederen op het grondgebied van de Gemeenschap, 
met name omdat daarmee wordt tegengegaan dat de 
goederen onderweg onrechtmatig worden weggenomen 
en vervangen. Er dient rekening te worden gehouden met 
de risico's die de huidige werkwijze inhoudt voor de eigen 
middelen. Hierbij wordt de aandacht gevestigd op het 
door het Comité vastgestelde voorschrift dat het kantoor 
van bestemming alleen in geval van twijfel een gedetail­
leerd onderzoek dient te verrichten. Wanneer de zending 
niet is verzegeld, lijkt het moeilijk, dit voorschrift op een 
juiste wijze toe te passen. Behalve in geval van uitzonder­
lijke praktische problemen, zouden alle Tl-goederen die 
met toepassing van de RCD over de weg worden vervoerd, moeten worden verzegeld, indien het ver­
voermiddel geschikt is voor verzegeling. 
Controle van de goederen op het kantoor van 
bestemming 
3.15. De taak van het kantoor van bestemming bestaat 
er in hoofdzaak in, te controleren of de goederen intact 
zijn aangekomen, hiervan aantekening te maken op een 
exemplaar van de aangifte voor douanevervoer (namelijk 
het gelijkvormigheidscertificaat), en dit terug te zenden 
naar het kantoor van vertrek als ontvangstbewijs voor de 
goederen. De Kamer heeft vastgesteld dat de controles bij 
aankomst, die werden verricht bij de door haar bezochte 
grenskantoren aan de weg, tamelijk bevredigend waren. 
De douanecontroles in de bezochte zeehavens waren 
daarentegen indirect en minder doeltreffend. In de havens 
van Rotterdam en Felixstowe werd geconstateerd dat ten 
onrechte werd afgegaan op documenten die door 
scheepvaartmaatschappijen en stuwadoorsbedrijven wer­
den afgegeven als bewijs van de aankomst van containers 
in transitovervoer. Bovendien heeft de Kamer vastgesteld 
dat bij een groot deel van de op het voornoemde 
terugzendingsexemplaar aangebrachte certificaten, de 
naam van de verantwoordelijke ambtenaar onleesbaar 
was. Er zou op communautair niveau een gepaste 
methode voor de identificatie van de betrokken ambte­
naar (bij voorbeeld het gebruik van een speciale stempel) 
moeten worden ingevoerd, om de officiële handtekenin­
gen op documenten voor douanevervoer te bekrachtigen. 
Behandeling van op het kantoor van bestemming 
ontdekte onregelmatigheden 
3.16. Wanneer bij aankomst van de goederen op het 
kantoor van bestemming onregelmatigheden worden 
ontdekt, stelt dit kantoor het kantoor van vertrek hiervan 
in kennis door middel van een aantekening op het 
terugzendingsexemplaar. De Kamer constateerde dat dit 
informatiesysteem niet bevredigend is, daar alleen het 
verschil tussen de aangegeven en de ontvangen hoeveel­
heden werd vermeld, maar het kantoor van vertrek niet 
op de hoogte werd gesteld van de stappen die (eventueel) 
dienden te worden ondernomen, noch van de maatregelen 
die het kantoor van bestemming had getroffen of van plan 
was te treffen. In veel van de onderzochte gevallen heeft 
dit gebrek aan coördinatie geleid tot overbodige en 
verkeerd gerichte onderzoeken. De Kamer tekent hierbij 
aan dat de sinds 1 januari 1988 geldende nieuwe 
voorschriften van het Comité het kantoor van bestem­
ming ertoe verplichten om in dergelijke gevallen nuttiger 
en uitgebreider informatie te verstrekken. 
4^ Rublikatieblad van de europese gemeenschappen 1^ 1^ ^ 
317 Poe afsluiting van de procedure voor douanever^ 
voer verloopt als volgt na ontvangst van een gelijkvor 
migheidscertiticaat voor de zending op het door het 
kantoor van bestemming teruggezonden exemplaar van 
de aangiften vergelijkt het kantoor van vertrek dit 
exemplaar met het door haar bevBaardetexemplaarnr 1^ 
Indien de tv^ee exemplaren overeenstemmem ^ de 
procedure afgesloten Póe aangever en de borg ontvangen 
geen oftïciele kennisgeving van de afsluiting^ alleen 
gevallen v^aarmde afsluiting v^erd gev^eigerd^ moeten 
voorden meegedeeld Len van de essentiële voorwaarden 
voordegoedev^erking van het svsteem is derhalve de 
onmiddellijke terugzending door hetkantoorvan bestem 
ming van exemplaar nr 3 van de aangifte voor 
douanevervoer Om praktische redenen heeft het CAamite 
dit vereiste geïnterpreteerd als een maximumtermijn van 
tien dagen volgend op de aanbieding van de zending Póe 
Warner heeft vastgesteld dat dit exemplaar dikwijls veel te 
laat v^ordt teruggezonden In vele gevallen^verdende 
terugzendmgsexemplaren door het kantoor van bestem 
ming pas 3 tot 4 maanden na ontvangst van de 
documenten en de goederen verzonden Oeze vertraging 
aan het begin ^vordt nog aanzienlijk vergroot door 
verdere vertragingen die optreden wanneer de formulie 
ren de centralisatiekantoren passeren löe uitbreiding van 
het ^grondgebied^ van het communautair douanevervoer 
door de toetreding van nieuwe landen in de loop van de 
laatste jarem heeft de praktische commumcatiemoeilijk 
heden tussen de kantoren nog doen toenemen föe meeste 
vertragingen zijn niettemin tenten aan het feit dat het 
kantoor van bestemming zich volstrekt niet houdt aan de 
noodzaakt het beluste exemplaar snel terug te zenden 
L^ientengevolge raken de kantorenvanvertrekdik^vijls 
verwikkeld in overbodige onderzoekenbij de aangevers 
en andere betrokken partijem ten einde de zending op te 
sporenOokv^erd geconstateerd dat kantoren van vertrek 
de tijdslimiet voor het instellen van een onderzoekproces 
dure bijmet^afge^vikkelde operaties niet langer eerbiedi 
gem omdat zij op de hoogte zijn van de vertragingen die 
gev^oonlijkoptredenbij de ontvangst van deterugzen 
dingsexemplarenvanuit bepaalde plaatsenvanbestem 
ming Griekenland is hiervan een frappant voorbeeld^ 
^o heeft de laksheid bij de toepassing van redelijke 
normen op een gebied van del^Cmü negatieve gevolgen 
gehad op een ander gebied L^it heeft geleid tot een 
verzwakking van de controlenormen als geheel 
Onderzoek^ro^edure^ 
3 1^ Ingevalhetkantoorvan vertrek geen ontvangstbe^ 
v^ijsvoordezendingonrvangpishetverplichpbmnen 
bepaalde door het CAomite vastgestelde termijnen een 
onderzoekprocedurem te leidenen uit te voeren föe 
Warner heeft geconstateerd dat de termijnen voor het 
inleiden en uitvoeren van onderzoekend op bijna alle 
bezochtekantorenvanvertrek in mindere of meerdere 
mate veerden overschreden Voor alle metDafgesloten 
dossiers vBasv^elisvBaar een onderzoek ingeleide maar het 
kwalijke van deze gevallen ligt in de aanzienlijke 
vertragingen die het verloop van deprocedure na deeerste fasen hebben gekenmerkt Op dit gebiedzijnernstige 
problemen gerezen^ env^el om de volgende redenen 
ta^ detraagheidv^aarmeedekantorenantv^oordenop 
vragen om inlichtingen^ 
^ het toenemende aantal gevallen v^aann een antwoord 
uitblijft r^voornamelijk^kantoren vanbestemming 
sturen geen enkel antwoord op vragen om inlichting 
gen en op aanmaningen^ 
^ deonervarenheidendelagerang vande douane 
beambten die met de onderzoekenbelast zijn — in 
veel van de bezochte kantoren heeft de Warner 
vastgesteld dat deze beambten geïsoleerd vBaren van 
dedouaneleidmg^ 
^ het verzuim om onderscheid te maken tussen de 
gevallen naar gelang van het belang ervanvoor de 
ontvangsten en van de nsico^sdiezij inhouden— m 
het algemeen borden alle nietafgesloten gevallen op 
dezelfde ^vijze behandelde 
^ de gebrekkige v^ijze daarop de documenten en 
dossiers in de met de onderzoeken belaste kantoren 
voorden bijgehouden^ 
^ het gebrek aan degelijk toezicht en begeleiding door 
dedouaneleiding — dit heeft geleid tot een achter 
stand bij de behandeling van de gevallen op vele 
kantoren löeze achterstand is met name te bijten aan 
een gebrek aan besluitvorming bipdebeoordelmgvan 
de gevallen en aan het verzuim om gevallend mdien 
nodige snel bij de bevoegde instanties te meldend 
^ vertragingen als gevolg van de noodzaakomdocu 
menten te laten vertalen 
31^ Póe onderzoekprocedure v^erd eveneens geken 
merktdoorhetfeitdatdekantorenvan vertrekgeen 
bevestiging ontvingen dat de bevoegde instanties de 
nodige maatregelen hadden getroffen tot invordering van 
de ontvangsten In vele gevallen vBerd vastgesteld dat de 
kantoren van vertrek aan de bevoegde instanties hadden 
gemeld dat zij krachtens de ter zake geldende bepalingen 
partikel 3^ van de basisverordening^ dienden over te gaan 
tot de invorderingvan de rechtemmaardatzijhierop zelfs 
na lange tijd geen antwoord ontvingen In sommige 
bezochte kantoren ^verd vastgesteld dat het kantoor van 
vertrek de documenten met betrekking tot het onderzoek 
rechtstreeks naar het kantoor van bestemming had 
gezondene ni plaats van naar de bevoegde instanties 
^centrale admimstratie^zoalsbepaaldin de regels vanhet 
CAomite Bovendienv^erdenbepaalde gevallen doorhet 
kantoor van vertrek als afgesloten beschou^vd^ nadat het 
dooreen ander kantoorervanmkennisvBas gesteld datdit 
kantoor een actie tot invordering had ingesteld POe 
afsluiting van douanevervoer zonder bevestiging van de 
daadwerkelijke inning van de verschuldigde rechten 
vormt geen zekere procedure PtetCAamite dient aan de 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 49 
douanediensten duidelijke richtsnoeren te geven met 
betrekking tot de afsluiting van het douanevervoer, 
waarvoor alleen het kantoor van vertrek verantwoorde­
lijk is, en met betrekking tot de risico's ingeval de 
waarborgen vóór de bevestiging van de inning der rechten 
worden vrijgegeven. 
3.20. Deze tekortkomingen bij de uitvoering van 
onderzoeken brengen tevens risico's met zich mee voor de 
invordering van rechten door middel van de doorlopende 
zekerheid die dient ter dekking van alle douanevervoer 
dat door een aangever tijdens een bepaalde periode wordt 
verricht. Volgens de bepalingen van de verbintenis van de 
borg, kan laatstgenoemde zijn aansprakelijkheid tot het 
maximumbedrag van de zekerheid beperken in geval van 
opeenvolgende vorderingen tot betaling voor ver­
richtingen die binnen 30 dagen na de eerste vordering 
aanvangen, en kan hij in dergelijke omstandigheden de 
zekerheid zelfs intrekken aan het eind van deze periode 
van 30 dagen. Blijft men een zekerheid aanvaarden voor 
lopende verrichtingen, hoewel er nog mogelijke ver­
plichtingen bestaan met betrekking tot voorafgaande 
niet-afgesloten verrichtingen, dan kan dit ertoe leiden dat 
de ontvangsten die op het spel staan niet afdoende worden 
gewaarborgd. 
Terugvordering van de eigen middelen ingeval de 
procedure niet is afgesloten 
3.21. De RCD bepaalt dat de Lid-Staat waar een 
overtreding of onregelmatigheid is begaan, verantwoor­
delijk is voor de invordering van alle rechten. Wanneer 
het douanevervoer niet kan worden afgesloten, wordt een 
voorgeschreven procedure ingesteld ter identificatie van 
de Lid-Staat die met de invordering zal worden belast. Dit 
geschiedt door middel van de „kennisgevingen van 
doorgang", die worden voorgelegd aan de kantoren van 
doorgang bij de binnengrenzen, en aan de hand van de 
gegevens in de aangifte voor douanevervoer. In geval van 
onregelmatigheden dienen deze kennisgevingen ter 
identificatie van de Lid-Staat waar de goederen of 
vervoermiddelen zijn binnengekomen, maar die zij niet 
hebben verlaten. Het kantoor van vertrek houdt toezicht 
op de procedure. Deze procedure is noodzakelijk omdat 
de Lid-Staten als enige bevoegd zijn inzake de inning van 
de betrokken ontvangsten. Bovendien kunnen bij het 
handelsverkeer tussen de Lid-Staten nationale belas­
tingen op de invoer worden geheven. Gelet op de 
vertragingen die optreden bij de uitvoering van de 
onderzoeken, is de Kamer er niet van overtuigd dat het 
huidige invorderingssysteem de eigen middelen van de 
Gemeenschap ten goede komt. Daar het om communau­
taire ontvangsten gaat, worden de douanerechten en 
heffingen op uniforme wijze toegepast op de invoer, 
ongeacht de plaats waar de goederen het douanegebied 
van de Gemeenschap binnenkomen om in het vrije 
verkeer te worden gebracht, of waar de douaneschuld 
ontstaat. Het zou derhalve gepast zijn, een directere en 
snellere methode vast te stellen voor de invordering van 
de eigen middelen, met name omdat de basisverordening 
voorziet in een „aangever" die verantwoordelijk is voor de 
eerbiediging van de bepalingen van de RCD. De Commissie heeft verklaard dat de invoering van een 
afzonderlijke invorderingsprocedure voor de eigen 
middelen zou leiden tot complicaties, met name wat 
betreft de borgen. De Kamer is nochtans van mening dat 
er nog steeds een dringende noodzaak bestaat, de 
procedures te verbeteren ten einde over een doelmatige 
methode voor de invordering van achterstallige eigen 
middelen te kunnen beschikken. 
3.22. Het is onmogelijk gebleken het aantal niet-
afgesloten douanevervoersoperaties in verhouding tot de 
totaliteit van het geregistreerde douanevervoer in kwanti­
tatieve termen te vatten. De documenten die in de 
gecontroleerde kantoren voorhanden waren, verstrekten 
deze gegevens niet in een toegankelijke vorm, en de 
analyse van dit verhoudingscijfer kon ter plaatse niet 
worden verricht. De Kamer kan niettemin in het 
algemeen opmerken dat het aantal verrichtingen dat zes 
maanden na de registratie nog niet is afgesloten, slechts 
een klein percentage vormt van de totaliteit van het 
douanevervoer, maar dat dit aantal, in absolute cijfers 
uitgedrukt, behoorlijk hoog kan zijn. In de belangrijkste 
kantoren die zij heeft bezocht, heeft de Kamer vastgesteld 
dat honderden operaties sedert lange tijd hangende 
waren. De Nederlandse overheid heeft bij voorbeeld 
verklaard dat, per 31 december 1986, tegen 1 093 
aangevers, 39 borgen en 18 andere partijen een invorde­
ringsprocedure was ingesteld, waarmee een bedrag van 
(ongeveer) 3 Mio ECU aan eigen middelen was gemoeid. 
De Italiaanse overheid schat, op basis van onvolledige 
gegevens, dat sinds 1 januari 1984 in dat land 4 456 
onregelmatigheden werden ontdekt die daadwerkelijk 
hebben geleid tot een verlies van ontvangsten. Per 31 mei 
1987 waren in Italië 645 invorderingen, waarmee, 
voorzichtig geschat, 2,4 Mio ECU aan eigen middelen 
waren gemoeid, nog niet afgewikkeld. 
Controleprocedures na inklaring 
3.23. Teneinde fraudegevallen op te sporen en te 
voorkomen, werden maatregelen genomen om de authen­
ticiteit en de juistheid van de door de douane op de 
aangifteformulieren gemaakte aantekeningen te controle­
ren. Aanvragen om controle dienen door het kantoor van 
vertrek naar het kantoor van bestemming en vice versa te 
worden gezonden, en hebben betrekking op documenten 
die werden geselecteerd om bijzondere redenen of bij 
wijze van steekproef. Bij alle gecontroleerde kantoren van 
vertrek werd vastgesteld dat deze procedure sterk in 
onbruik was geraakt. In de praktijk hadden vrijwel alle 
verzonden aanvragen betrekking op documenten waarop 
de stempel van het douanevervoer of de handtekening van 
de bevoegde ambtenaar ontbrak, en die in elk geval 
hadden moeten worden teruggezonden. Bovendien waren 
in de meeste gecontroleerde kantoren noch de geselecteer­
de gevallen, noch de resultaten van de controle op 
behoorlijke wijze geregistreerd. Zoals zij nu wordt 
toegepast, draagt de procedure weinig bij tot de 
verwezenlijking van het gestelde doel. 
50 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Het bijhouden van registers betreffende douanevervoer 
en van andere documenten 
3.24. In het algemeen werden de registers betreffende 
douanevervoer op de gecontroleerde kantoren op gebrek­
kige wijze bijgehouden. Voor alle aspecten van het 
douanevervoer — vertrek, aankomst en onderzoek — 
bleken de registers onzorgvuldig te zijn bijgehouden. In 
vele gevallen werden registers die oorspronkelijk waren 
gedrukt voor lokale doeleinden zonder meer gebruikt 
voor douanevervoer, hetgeen heeft geleid tot onbevredi­
gende resultaten. Bovendien kwamen talrijke informele 
en weinig zekere praktijken in de plaats van een correcte 
registratie. De registratie van nog niet afgesloten gevallen 
werd bijzonder veronachtzaamd — op de meeste 
gecontroleerde kantoren van vertrek werd geen afzonder­
lijk register bijgehouden van de gevallen waarin een 
onderzoek was ingesteld, en was het noodzakelijk de 
afzonderlijke dossiers te raadplegen om bijzonderheden 
te verkrijgen over het verloop van de onderzoekprocedu-
re. Op de gecontroleerde kantoren van bestemming 
werden de ingekomen kennisgevingen inzake onder­
zoeken meestal niet afzonderlijk geregistreerd, hetgeen 
ernstige moeilijkheden veroorzaakte bij de vaststelling 
van het totale aantal niet-afgesloten gevallen. In de 
Italiaanse kantoren die de Kamer heeft bezocht, werden 
de gemelde onderzoeken bij voorbeeld opgenomen in het 
algemene „protocol" van het kantoor (register van de 
briefwisseling), dat echter geen overzicht biedt van de 
omvang of het verloop van deze onderzoeken. In het 
Verenigd Koninkrijk heeft de Kamer vastgesteld dat de 
registers op de kantoren van vertrek bijzonder slecht 
waren ingericht en bijgehouden. Op andere kantoren 
golden operaties in het register van vertrek als geannu­
leerd, wanneer de desbetreffende gegevens waren door­
gestreept. Deze aanduiding ging niet vergezeld van een 
handtekening ten bewijze van de echtheid ervan, noch van 
een verklaring betreffende de reden van de annulering. Er 
bestaat duidelijk een dringende noodzaak om op dit 
gebied strengere normen te hanteren. 
Door de douaneleiding verrichte controle 
3.25. De Kamer heeft reden om aan te nemen dat de 
tekortkomingen in de toepassing van de regeling voor een 
groot deel te wijten zijn aan een gebrek aan controle en 
toezicht door de douaneleiding. De slechte kwaliteit van 
de registers, waarvan reeds sprake was, zou niet zijn 
getolereerd indien de douaneleiding haar taak naar 
behoren had vervuld. Op vele gecontroleerde kantoren 
bleek duidelijk dat de ondervraagde leiders onvoldoende 
op de hoogte waren van de praktische problemen en 
tekortkomingen op de kantoren. Het gebrek aan begelei­
ding was met name duidelijk zichtbaar in de afdelingen 
van de kantoren die belast zijn met de behandeling van de 
onderzoeken inzake douanevervoer, en met de invorde­
ring van de rechten. De Kamer is van mening dat de 
douaneleiding meer aandacht dient te besteden aan haar 
verantwoordelijkheden op het gebied van communautair 
douanevervoer, en zich beter bewust moet worden van de 
risico's die de toepassing van de regeling meebrengt voor 
de ontvangsten ten einde haar methodes inzake controle 
en toezicht aan te passen. Centralisatiekantoren 
3.26. Artikel 11 van Verordening (EEG) nr. 1062/87 
voorziet in de mogelijkheid, zulke kantoren aan te wijzen. 
De verantwoordelijkheid voor de instelling en de werking 
van deze kantoren ligt bij de Lid-Staten. Het Comité heeft 
de idee van centralisatiekantoren in de Lid-Staten 
gepropageerd ten einde de verzending van documenten 
inzake douanevervoer te bespoedigen, en in het algemeen 
de procedures te verbeteren. Daar deze kantoren tevens 
de verzendingskosten drukken, staan de nationale 
administraties positief tegenover de ontwikkeling ervan. 
Het aantal documenten dat de drukste gecontroleerde 
kantoren passeert is zeer hoog en blijft stijgen. In Arnhem 
(Nederland) werden in 1986 4,5 miljoen exemplaren nr. 3 
(terugzendingsexemplaren) en bijna 220 000 controle­
exemplaren T nr. 5 (5) behandeld. In Hamm (BR 
Duitsland) werden in 1986 dagelijks gemiddeld 47 595 
exemplaren nr. 3 behandeld en verzonden naar 883 
kantoren. In Southend (Verenigd Koninkrijk) worden 
elke dag ongeveer 11 000 exemplaren nr. 3 behandeld. 
3.27. De documenten voor douanevervoer die bestemd 
zijn voor terugzending naar de centralisatiekantoren 
worden zo slordig verpakt, dat de veiligheid van de 
regeling in het gedrang komt. Er dienen dringend 
maatregelen te worden genomen om hierin verbetering te 
brengen. 
3.28. De centralisatiekantoren hebben ten doel de chaos 
te voorkomen die onvermijdelijk zou ontstaan indien de 
documenten werden verzonden via de afzonderlijke 
kantoren van vertrek en bestemming. Door de toename 
van het aantal documenten wordt het voor de grote 
centralisatiekantoren echter steeds moeilijker om alle 
terugzendingsexemplaren te behandelen en achter­
standen te vermijden. De Kamer is van mening dat bij de 
verzending van documenten via de centralisatiekantoren, 
onder bepaalde omstandigheden een selectie zou moeten 
worden toegepast. Zij heeft vastgesteld dat zich bij de 
afsluiting van douanevervoer vertragingen kunnen 
voordoen wanneer documenten met betrekking tot een 
groot aantal normale douanevervoersoperaties tussen 
drukke kantoren op de belangrijke transportroutes, 
worden teruggezonden via de centralisatiekantoren. Deze 
vertragingen zouden kunnen worden voorkomen indien 
in dat geval een rechtstreekse verzending van kantoor 
naar kantoor zou worden ingevoerd. 
Geautomatiseerde gegevensregistratie inzake het 
douanevervoer 
3.29. De enige bevredigende oplossing van de proble­
men die worden veroorzaakt door de stroom van 
documenten die tussen de centralisatiekantoren circule­
ren, bestaat in de ontwikkeling van een niet-documentair 
systeem door middel van geautomatiseerde on-line 
verbindingen tussen de kantoren, ter vervanging van de 
daadwerkelijke verzending van de documenten. Dit zou 
tevens de veiligheid van de regeling ten goede komen. In 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 51 
1981 heeft het Comité communautair douanevervoer een 
„groep voor proefonderzoek" opgericht die een oplossing 
moest zoeken voor het probleem van de automatisering 
van de douanevervoerprocedures. Deze groep heeft 
gedetailleerde voorstellen uitgewerkt met betrekking tot 
een uitvoerbaar basisnetwerk. Toch hebben andere 
computerprojecten op het gebied van de „douane-unie" 
voorrang gekregen op dit project betreffende het 
douanevervoer. Gelet op de onbevredigende situatie die 
op dit moment heerst op het gebied van de afsluiting van 
douanevervoersoperaties, en op de duidelijke mogelijk­
heden die de informaticatechnieken bieden voor de 
verbetering van de systemen, is het van essentieel belang 
voor de hervorming van de RCD dat zo snel mogelijk een 
geautomatiseerd netwerk wordt ingevoerd, met name 
gelet op de voltooiing van de interne markt in 1992. 
Taak van het „Comité verkeer van goederen" 
3.30. Aanvankelijk was het „Comité communautair 
douanevervoer", ingesteld bij artikel 55 van de basisver­
ordening, belast met het onderzoek van vraagstukken en 
het uitbrengen van adviezen betreffende de toepassing 
van deze verordening. Met ingang van 1 januari 1988 
werden deze bevoegdheden overgedragen aan het „Comi­
té verkeer van goederen", ingesteld bij Verordening 
(EEG) nr. 678/85 van de Raad van 18 februari 1985 
inzake de vereenvoudiging van de formaliteiten in het 
goederenverkeer binnen de Gemeenschap (6). Het Comité 
bestaat uit vertegenwoordigers van de Lid-Staten en staat 
onder voorzitterschap van een vertegenwoordiger van de 
Commissie. 
3.31. Het Comité brengt advies uit over ontwerpen van 
bepalingen voor de toepassing van de Verordening 
waarbij het werd ingesteld. Het stelt ook talrijke 
„administratieve" afspraken, conclusies en interpretaties 
vast met betrekking tot de technische en praktische 
aspecten van de werking van de RCD. Deze adminis­
tratieve afspraken zouden een code moeten vormen van 
gemeenschappelijke regels en richtsnoeren die door de 
bevoegde nationale instanties in praktijk worden ge­
bracht. Zij zijn derhalve van groot belang voor de 
bevordering van de uniforme toepassing van de bepalin­
gen van de RCD, en voor de bescherming van deze 
regeling tegen misbruik. De Kamer heeft vastgesteld dat 
zich aanzienlijke vertragingen hebben voorgedaan bij de 
goedkeuring door het Comité van voorstellen voor 
administratieve afspraken, en komt tot de conclusie dat 
de procedures voor de besluitvorming van het Comité op 
dit gebied dringend dienen te worden verbeterd. 
Conclusie 
3.32. De bevindingen van de Kamer tijdens dit onder­
zoek van de regeling voor communautair douanevervoer, 
bevestigen de kritische opmerkingen die zij heeft gefor­
muleerd in haar jaarverslag over 1979. Doordat er drie 
nieuwe Lid-Staten en zes landen van de EVA (sinds 1 
januari 1988) zijn bijgekomen, zijn de verbindingen en controles langer en moeilijker beheersbaar geworden. De 
RCD is tegenwoordig een zeer liberaal systeem dat de 
handel en het goederenverkeer vergemakkelijkt. Dit mag 
dan een gepaste doelstelling zijn voor wat betreft met 
toepassing van de regeling vervoerde communautaire 
goederen, maar wanneer het gaat om goederen die zich 
niet in het vrije verkeer bevinden en die aan tariefbepalin­
gen zijn onderworpen, zijn strengere criteria voor de 
controle noodzakelijk om de ontvangsten te waarborgen. 
Er wordt nog steeds geen duidelijk onderscheid gemaakt 
tussen de controle op intern en extern douanevervoer. Dit 
brengt onaanvaardbaar grote risico's met zich mee, en 
kan zelfs leiden tot verliezen ten koste van de eigen 
middelen van de Gemeenschap. 
3.33. Het feit dat de Lid-Staten de uitvoeringsbepalin­
gen niet eerbiedigen, schept ernstige problemen voor de 
veiligheid van de regeling. De toepassing van eenvoudige 
regels door de douanekantoren laat in het algemeen veel 
te wensen over, met name wat betreft de terugzending van 
T-documenten en het beantwoorden van aanvragen om 
informatie betreffende douanevervoer en andere berich­
ten. Deze tekortkomingen moeten dringend verholpen 
worden. De vertragingen en moeilijkheden die zich 
hebben voorgedaan tijdens de onderzoek- en invorde­
ringsprocedures, geven aanleiding tot ernstige bezorgd­
heid over de vraag of de regeling de douanerechten en 
heffingen die de eigen middelen van de Gemeenschap 
uitmaken, wel kan waarborgen. In dit verband vestigt de 
Kamer de aandacht op de verplichting voor de Lid-
Staten, om een behoorlijke service te verlenen in ruil voor 
de terugbetaling van 10 % van de geïnde douanerechten 
en heffingen. 
3.34. De verrichte controles hebben aangetoond dat 
belangrijke centralisatiekantoren ernstige moeilijkheden 
ondervonden om het grote aantal inkomende T-docu­
menten te verwerken. Ten gevolge van de uitbreiding van 
de RCD tot alle landen van de EVA, en de daaruit 
voortvloeiende toename van het communautair douane­
vervoer, zal het aantal circulerende T-documenten 
hoogstwaarschijnlijk zeer hoog blijven, ondanks de 
verwachte daling van het aantal interne douanever­
voersoperaties na 1992. De nationale instanties dienen 
dringend meer middelen te besteden aan de werking van 
de centralisatiekantoren. Op langere termijn echter 
bestaat de enige bevredigende oplossing van het probleem 
met de vastlegging en de afsluiting van douanevervoer in 
de uitwerking van een geautomatiseerd netwerk dat de 
verschillende kantoren verbindt, en de fysieke verzending 
van documenten overbodig maakt. 
3.35. Het Comité speelt een beslissende rol bij de 
totstandkoming van een doeltreffende uniforme regeling. 
Daar moet immers in de eerste plaats de bereidheid 
bestaan, de resultaten te verbeteren, en moeten de nodige 
stappen worden ondernomen. Uit de vele tekortkomin­
gen die door de Kamer tijdens haar controle werden 
vastgesteld, blijkt duidelijk dat het Comité zich dringend 
dient toe te leggen op de talrijke problemen die om een 
oplossing vragen. 
52 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
SYSTEEM BETREFFENDE DE HEFFING definitieve rechten; 
EN DE BOEKING VAN 
ANTIDUMPINGRECHTEN 
Inleiding 
3.36. De antidumpingwetgeving van de Europese 
Gemeenschap, neergelegd in Verordening (EEG) nr. 
2176/84 van de Raad van 23 juli 1984 (7), voorziet onder 
meer in de heffing van antidumpingrechten als bescher­
mende maatregel tegen de invoer met dumping of 
subsidiëring, die in de jaren tachtig sterk is toegenomen. 
3.37. De antidumpingrechten verhogen het prijsniveau 
van produkten die met dumping of subsidiëring in de 
Gemeenschap worden ingevoerd tot hun normale waar­
de, die dikwijls gelijk is aan de prijs van de produkten op 
de interne markt van het land van uitvoer. Deze rechten 
maken ingevolge artikel 2 van Besluit 85/257/EEG, 
Euratom eveneens deel uit van de eigen middelen. 
3.38. De omvang van de communautaire ontvangsten 
uit antidumpingrechten is niet bekend, omdat de 
antidumpingrechten niet afzonderlijk dienen te worden 
vermeld in de door de Lid-Staten aan de Commissie 
voorgelegde maandelijkse staten betreffende de traditio­
nele eigen middelen. Volgens de Commissie zijn deze 
ontvangsten van ondergeschikt financieel belang. De 
betekenis van antidumpingrechten voor de eigen midde­
len van de Gemeenschap kan derhalve enkel worden 
verduidelijkt aan de hand van gevallen waarin de 
Commissie of de Lid-Staten onderzoeken hebben inge­
steld ter vaststelling van de waarde van de handels­
stromen of de totale bedragen van antidumpingrechten 
met betrekking tot de invoer van bepaalde goederen. De 
Kamer heeft bij voorbeeld van de Commissie vernomen 
dat de totale waarde van de fotokopieerapparaten die in 
de Gemeenschap werden ingevoerd tijdens de periode 
waarop het onderzoek betrekking had — van januari tot 
en met juli 1985 — 1 000 Mio ECU bedroeg. De 
Commissie liet de Kamer ook weten dat de antidumping­
rechten die werden ontgaan bij de invoer van Kraftliner-
papier in de Gemeenschap volgens de meldingen van 
Frankrijk, de BR Duitsland en het Verenigd Koninkrijk 
ongeveer 8,5 Mio ECU beliepen. 
3.39. De Kamer heeft bij het onderzoek van het 
communautair systeem voor de heffing en de boeking van 
antidumpingrechten bijzondere aandacht besteed aan de 
volgende aspecten: 
(a) de onmiddellijke, uniforme en algemene toepassing 
van de verordeningen betreffende voorlopige en (b) de snelle vaststelling en terbeschikkingstelling van de 
eigen middelen uit antidumpingrechten; 
(c) de doorzichtigheid van de nationale en communau­
taire rekeningen, zodat de uit antidumpingrechten 
afkomstige ontvangsten kunnen worden onderkend 
en geboekt. 
De Kamer heeft het systeem eveneens onderzocht ten 
einde vast te stellen of het tekortkomingen vertoonde die 
een negatieve invloed zouden uitoefenen op de verwachte 
ontvangsten uit deze bron. Met dit doel werden controle­
bezoeken afgelegd in België, Griekenland, Spanje en het 
Verenigd Koninkrijk, en werden besprekingen gevoerd 
met de diensten van de Commissie. 
De communautaire procedures betreffende 
antidumpingrechten 
De antidumpingprocedure 
3.40. De heffing van antidumpingrechten is de laatste 
fase van een antidumpingprocedure die begint met de 
indiening bij de Commissie van een schriftelijke klacht 
door de bedrijfstak van de Gemeenschap die zich 
geschaad acht door invoer met dumping. Tijdens de 
gehele procedure wordt in een raadgevend comité overleg 
gepleegd met de Lid-Staten. Tot dit overleg kan een Lid­
staat of de Commissie het initiatief nemen. 
Het antidumpingonderzoek 
3.41. Wanneer de Commissie van mening is dat de 
klacht voldoende bewijsmateriaal bevat om een onder­
zoek te rechtvaardigen, besluit zij tot de inleiding van een 
formele procedure die in het Publikatieblad wordt 
aangekondigd. Het antidumpingonderzoek wordt ver­
richt door de Commissie en heeft betrekking op de 
bewijzen van de dumping en de daaruit voortvloeiende 
schade. Wanneer de omvang van de dumping en van de 
door een bedrijfstak van de Gemeenschap geleden schade 
eenmaal is vastgesteld, en wanneer de belangen van de 
Gemeenschap de heffing van definitieve rechten noodza­
kelijk maken, worden deze op voorstel van de Commissie 
ingesteld bij verordening van de Raad, tenzij de 
betrokken exporteur(s) verbintenissen (zie paragraaf 
3.43) hebben aangeboden die door de Commissie zijn 
aanvaard. De rechten gelden gedurende vijf jaar na de 
datum waarop zij van kracht zijn geworden of laatstelijk 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 53 
werden gewijzigd of bevestigd. Zij zijn van toepassing in 
de hele Gemeenschap en worden geïnd door de Lid­
staten op het ogenblik dat de betrokken goederen in de 
Gemeenschap in het vrije verkeer worden gebracht. 
Voorlopige antidumpingrechten 
3.42. Voorlopige antidumpingrechten kunnen worden 
ingesteld voordat het antidumpingonderzoek is afgerond, 
wanneer uit een voorlopig onderzoek blijkt dat dumping 
wordt toegepast en dat er voldoende bewijzen zijn voor 
daardoor veroorzaakte schade, en wanneer de belangen 
van de Gemeenschap een optreden noodzakelijk maken 
om verdere schade te voorkomen. Zij worden ingesteld bij 
verordening van de Commissie en hebben een maximale 
geldigheidsduur van vier maanden, die op voorstel van de 
Commissie door de Raad nog met twee maanden kan 
worden verlengd. In dergelijke gevallen dienen de rechten 
niet onmiddellijk te worden betaald, maar wordt het in de 
Gemeenschap in het vrije verkeer brengen van de 
betrokken produkten afhankelijk gesteld van het stellen 
van een waarborg tot het bedrag van het voorlopig recht. 
De Raad neemt pas later een besluit betreffende de 
definitieve inning of de vrijgave van de voorlopige 
antidumpingrechten. 
Verbintenissen 
3.43. De verbintenissen vormen een alternatief voor de 
heffing van antidumpingrechten. Het gaat om formele 
toezeggingen door een exporteur om geen dumping toe te 
passen of ervoor te zorgen dat de uitvoer naar de 
Gemeenschap de communautaire producenten van het 
betrokken produkt geen schade berokkent. De ver­
bintenissen kunnen in de loop van het onderzoek worden 
aanvaard bij wege van een formeel besluit van de 
Commissie. 
Communautaire bepalingen betreffende de inning van 
antidumpingrechten 
3,44. De belangrijkste bepalingen van de communautai­
re wetgeving inzake de toepassing van antidumpingrech­
ten en de vaststelling ervan als eigen middelen, zijn 
neergelegd in Verordening (EEG) nr. 2176/84 en Ver­
ordening (EEG, Euratom, EGKS) nr. 2891/77 van de 
Raad van 19 december 1977 (8). Voorts wordt in de 
heffing van antidumpingrechten voorzien door specifieke 
verordeningen. Opmerkingen naar aanleiding van de controle 
op het systeem betreffende de heffing en de 
boeking van antidumpingrechten 
Presentatie van de antidumpingrechten in de rekeningen 
van de Gemeenschap 
3.45. Alleen in Spanje worden de antidumpingrechten 
afzonderlijk geboekt. In alle andere Lid-Staten worden de 
geïnde antidumpingrechten niet afzonderlijk geboekt (zie 
paragraaf 3.38), maar worden zij in de door de Lid-Staten 
aan de Commissie voorgelegde maandelijkse staten 
betreffende de traditionele eigen middelen, opgenomen 
onder de ontvangstenrubriek „douanerechten". 
3.46. Bijgevolg kan noch uit de nationale, noch uit de 
communautaire rekeningen duidelijk worden afgeleid 
welke eigen middelen afkomstig zijn van antidumping­
rechten. Het gebrek aan precieze boekhoudkundige 
gegevens maakt het eveneens onmogelijk de financiële 
resultaten van het communautaire antidumpingbeleid te 
onderkennen. De Kamer beveelt aan, de antidumping­
rechten door alle Lid-Staten afzonderlijk te laten boeken. 
Kennisgeving van besluiten tot instelling van voorlopige 
antidumpingrechten 
3.47. De voorlopige antidumpingrechten worden inge­
steld bij een verordening van de Commissie die in het 
Publikatieblad verschijnt. Zij worden gewoonlijk de dag 
na de publikatie van kracht. De verspreiding van de 
Publikatiebladen onder de douanekantoren in de Lid-
Staten kan geruime tijd in beslag nemen. Vanaf het 
ogenblik dat de publikatiedatum van de verordening 
bekend is, zendt de Commissie derhalve een telex met de 
volledige tekst van de verordening naar de Lid-Staten, 
zodat deze onmiddellijk maatregelen kunnen treffen, nog 
voor zij het desbetreffende Publikatieblad hebben 
ontvangen. 
3.48. De Kamer heeft vastgesteld dat in België, 
Griekenland en Spanje ofwel met deze telex helemaal 
niets werd gedaan ofwel de inhoud ervan pas na verloop 
van twee tot vier weken bij de met inning van de rechten 
belaste douanekantoren arriveerde. In Spanje worden de 
rechten pas toegepast wanneer de douanekantoren het 
Publikatieblad hebben ontvangen. Doorgaans is dit pas 
twee weken na de datum van publikatie. In Griekenland 
ontvingen de gecontroleerde lokale douanekantoren pas 
kopieën van de telexberichten op het ogenblik dat de 
rechten al drie of vier weken van kracht waren. Dit 
verschil in handelwijze tussen de Lid-Staten is geen 
waarborg voor een snelle toepassing van deze rechten, en 
54 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
schept zelfs het risico dat toepassing ervan achterwege 
blijft. 
Boeking van voorlopige antidumpingrechten als eigen 
middelen 
3.49. De zekerheid voor voorlopige antidumpingrech­
ten wordt gesteld in de vorm van deposito's in contanten 
of bankgaranties, tot aan het tijdstip waarop de rechten 
op basis van een besluit van de Raad definitief ver­
schuldigd zijn geworden. Intussen zullen de goederen zijn 
toegelaten tot het vrije verkeer, en kan de grondregel die 
bepaalt dat de boeking van de rechten moet geschieden 
uiterlijk veertien dagen nadat de goederen zijn toegelaten 
tot het vrije verkeer (Artikel 3, lid 2, van Richtlijn 78/453/ 
EEG van de Raad van 22 mei 1978 (9) betreffende uitstel 
van betaling) niet worden toegepast. 
3.50. Er bestaat geen communautair voorschrift dat een 
tijdslimiet bepaalt voor de boeking van voorlopige 
antidumpingrechten als eigen middelen, nadat zij defini­
tief zijn geworden. In België, Griekenland en het Verenigd 
Koninkrijk traden bij de boeking en derhalve ook bij de 
terbeschikkingstelling van definitief geworden voorlopige 
rechten vertragingen op, die van drie maanden tot een 
jaar varieerden, en voor wat betreft België en het Verenigd 
Koninkrijk bij uitzondering meer dan eenjaar bedroegen. 
3.51. De Commissie zou maatregelen moeten treffen 
teneinde de eigen middelen uit voorlopige antidumping­
rechten die definitief zijn geworden, zo snel mogelijk vast 
te stellen en beschikbaar te maken. 
Doeltreffendheid van de systemen betreffende het 
toezicht op de aangiften waarvoor voorlopige 
antidumpingrechten zijn ingesteld 
3.52. Goederen waarop voorlopige antidumpingrech­
ten van toepassing zijn, worden pas toegelaten tot het 
vrije verkeer wanneer een zekerheid wordt gesteld voor 
het bedrag van de rechten. In afwachting van het besluit 
tot definitieve inning van de betrokken rechten, zouden 
de invoeraangiften in registers of dossiers moeten worden 
bijgehouden, zodat zij snel kunnen worden geïdentifi­
ceerd op het ogenblik dat de voorlopige rechten definitief 
verschuldigd worden. 
3.53. Het systeem bleek in geen van de bezochte Lid­
staten doeltreffend te zijn voor de snelle identificatie van 
alle aangiften waarop voorlopige antidumpingrechten 
werden toegepast. In twee Lid-Staten (Griekenland en het 
Verenigd Koninkrijk) dienden bij voorbeeld verscheidene 
aangiften te worden opgespoord in het centrale archief, waar zij waren geklasseerd zonder dat de voorlopige 
antidumpingrechten waren geboekt. Bovendien werden 
de voorlopige antidumpingrechten in geen enkele Lid­
staat onmiddellijk nadat zij definitief waren geworden, 
geboekt (zie paragraaf 3.50). 
Douanecontroles op de invoer van goederen waarvoor 
mogelijk antidumpingrechten verschuldigd zijn 
3.54. Of goederen al dan niet aan antidumpingrechten 
zijn onderworpen, is afhankelijk van drie criteria: de post 
in het gemeenschappelijk douanetarief, het land van 
oorsprong van de goederen, en de identiteit van de 
exporteur/fabrikant van de goederen. De combinatie van 
deze criteria, de soms hoge rechten en de ingewikkeldheid 
van de berekening ervan, maken dat deze goederen 
gemakkelijk aanleiding geven tot onjuiste aangiften: bij 
voorbeeld door de vermelding van onjuiste gegevens met 
betrekking tot de indeling in het gemeenschappelijk 
douanetarief, het land van oorsprong of de identiteit van 
de exporteur/fabrikant van de goederen, en door een te 
hoge aangifte van de douanewaarde van de goederen. De 
volgende voorbeelden hiervan werden tijdens controles 
ter plaatse geconstateerd of door de Lid-Staten aan de 
Kamer gemeld: 
(a) invoer van Kraftliner-papier in het Verenigd Konink­
rijk, waarbij antidumpingrechten werden ontgaan 
door middel van een te hoge aangifte van de 
douanewaarde (zie ook paragraaf 3.38); 
(b) invoer van schrijfmachines en fotokopieerapparaten 
in het Verenigd Koninkrijk, waarbij antidumping­
rechten voor een bedrag van ongeveer 1,3 Mio ECU 
werden ontgaan met behulp van onjuiste aangiften 
van de oorsprong; 
(c) invoer van fotokopieerapparaten in Spanje, waarbij 
ongeveer 90 000 ECU aan antidumpingrechten 
werden ontgaan door middel van een onjuiste 
aangifte van de identiteit van de exporteur/fabrikant; 
(d) een betrekkelijk groot aantal aangiften met een 
foutieve berekening van de antidumpingrechten in 
het Verenigd Koninkrijk. 
3.55. De traditionele douanecontroles die ten doel 
hebben na te gaan of de ingevoerde goederen daadwerke­
lijk overeenkomen met de beschrijving en de specifieke 
gegevens die noodzakelijk zijn voor de toepassing van 
antidumpingrechten, verschillen in wezen niet van de 
controles die van toepassing zijn op ingevoerde goederen 
in het algemeen. Uit een onderzoek van de voorschriften 
van de Lid-Staten op dit gebied, blijkt dat alleen in België 
en het Verenigd Koninkrijk bepaalde specifieke controle-
criteria worden toegepast in het kader van de geauto­
matiseerde inklaringsprocedure. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 55 
3.56. Gezien het risico van onjuiste aangiften bij 
goederen waarvoor antidumpingrechten verschuldigd 
zijn, beveelt de Kamer de invoering van controlemaat­
regelen aan, die voorzien in meer en omvangrijker 
inspecties van deze goederen — zowel fysiek als aan de 
hand van documenten. 
Heffing van voorlopige antidumpingrechten en 
toezicht op de verbintenissen door de 
Commissie 
Voorlopige antidumpingrechten 
3.57. Voorlopige antidumpingrechten worden ingesteld 
om te voorkomen dat de industrie van de Gemeenschap 
schade lijdt tijdens de periode die nodig is voor een 
grondig onderzoek met het oog op de vaststelling van het 
bedrag aan antidumpingrechten dat definitief dient te 
worden opgelegd. De tijdsspanne tussen het begin van het 
onderzoek en de instelling van een voorlopig recht is 
echter opgelopen van 5,7 maanden in 1983 tot 7,0 
maanden in 1984 en 8,0 maanden in 1985. Sindsdien heeft 
de toestand zich gestabiliseerd: in 1986 en 1987 duurde 
deze periode gemiddeld 7,6, respectievelijk 7,7 maan­
den (10). De verlenging van de onderzoekperiode biedt de 
importeurs een goede gelegenheid om te ontkomen aan 
antidumpingrechten of restrictieve verbintenissen, door 
de invoer van de onderzochte goederen te bespoedigen. 
De aanvaarding van en het toezicht op verbintenissen 
3.58. Zoals hiervoor reeds vermeld, kan de Commissie 
tijdens het onderzoek verbintenissen aanvaarden. De 
communautaire basiswetgeving inzake antidumpingrech­
ten voorziet in een aantal mogelijkheden om de nakoming 
van de verbintenissen te controleren. De Kamer merkt 
echter op dat de Commissie geen systematisch toezicht 
heeft gehouden op de naleving van prijs verbintenissen. 
Zij heeft bij voorbeeld vastgesteld dat bij acht van de 
twaalf in 1986 aanvaarde verbintenissen, de exporteurs de 
overeengekomen verplichtingen inzake het verstrekken 
van inlichtingen niet zijn nagekomen. Dit is een inbreuk 
op de verbintenis, en kan leiden tot de toepassing van 
voorlopige antidumpingrechten. In twee van deze 
gevallen heeft de Commissie daadwerkelijk dergelijke 
rechten geheven. 
3.59. Een bedrijfstak van de Gemeenschap die zich door 
invoer met dumping geschaad acht, kan verzoeken om 
heroverweging van het besluit tot aanvaarding van een verbintenis, op grond dat er reden is om aan te nemen dat 
daarop inbreuk is gemaakt. De inhoud van de ver­
bintenissen wordt echter niet gepubliceerd, en alleen de 
betrokken partijen, met inbegrip van de Commissie, zijn 
ervan op de hoogte. Dit onderstreept de noodzaak dat de 
Commissie zelf toezicht zou moeten houden op de 
verbintenissen en indien nodig passende maatregelen 
treffen. Een heroverweging dient niet afhankelijk te zijn 
van een klacht van een belanghebbende bedrijfstak. 
Conclusies 
3.60. Naar de mening van de Kamer biedt het systeem 
betreffende de heffing en de boeking van antidumping­
rechten, zoals het in de communautaire wetgeving is 
neergelegd en door de Lid-Staten wordt toegepast, 
onvoldoende zekerheid op de volgende punten: 
(a) de onmiddellijke en uniforme toepassing van de 
verordeningen waarbij voorlopige antidumpingrech­
ten worden ingesteld (zie de paragrafen 3.47 — 3.48); 
(b) de snelle vaststelling en betaling aan de Gemeenschap 
van de eigen middelen uit voorlopige antidumping­
rechten, nadat deze definitief zijn geworden (zie de 
paragrafen 3.49 — 3.51); 
(c) de duidelijkheid van de nationale en communautaire 
rekeningen met betrekking tot de eigen middelen 
welke afkomstig zijn van antidumpingrechten (zie de 
paragrafen 3.45 — 3.46). 
3.61. De Kamer is van mening dat de reikwijdte en de 
kwaliteit van de traditionele douanecontroles op goede­
ren waarvoor mogelijk antidumpingrechten verschuldigd 
zijn, zouden moeten worden uitgebreid, daar bij dergelij­
ke goederen de mogelijkheden tot het doen van een 
onjuiste aangifte bij invoer groter zijn. 
3.62. De Kamer beveelt de Commissie aan, maatregelen 
te treffen ten einde de tijd die nodig is voor de instelling 
van voorlopige antidumpingrechten te verkorten. Voorts 
beveelt zij aan, het toezicht op de verbintenissen te 
verbeteren. 
56 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
LANDBOUWHEFFINGEN OP DE INVOER 
VAN GRANEN Aandeel van de sector granen in de van heffingen 
afkomstige ontvangsten 
Inleiding 
3.63. In haar jaarverslag over het begrotingsjaar 
1982 (n) heeft de Kamer opmerkingen geformuleerd 
betreffende een aantal tekortkomingen in de procedures 
van de Commissie ter berekening van de heffingen op 
graan en graanprodukten. Tijdens het begrotingsjaar 
1987 heeft de Kamer deze procedures opnieuw onder­
zocht in het licht van haar vroegere opmerkingen. Zij 
heeft tijdens dit onderzoek echter ook aandacht besteed 
aan andere belangrijke aspecten van de berekening van de 
heffingen op graan, en aan factoren die invloed hebben op 
de eigen middelen van de Gemeenschap. 3.65. De ontvangsten die afkomstig zijn van landbouw-
heffingen, worden in de algemene begroting van de 
Gemeenschap opgenomen onder de eigen middelen, en 
worden zonder onderscheid en zonder toewijzing ge­
bruikt voor de financiering van alle in de begroting 
voorkomende uitgaven. De Commissie beschikt niet over 
afzonderlijke cijfers voor de bedragen van de heffingen 
met betrekking tot de verschillende marktsectoren. Bij 
gebreke van deze gegevens schat de Commissie dat 
ongeveer twee derde van de heffingen afkomstig zijn van 
de sector granen. Tabel 3.1 geeft op basis van deze 
schatting de ontvangsten uit heffingen op granen voor de 
begrotingsjaren 1978-1987 weer. 
Vaststelling van de heffing 
wereldmarkt c.i.f.-prijs op de 
3.66. De gedetailleerde voorschriften waaraan de 
Commissie zich dient te houden bij de bepaling van de 
c.i.f.-prijs op de wereldmarkt, zijn neergelegd in Ver­
ordening (EEG) nr. 156/67/EEG van de Commissie van 
23 juni 1967 (13). Zij kunnen als volgt worden samenge­
vat: 
Beschrijving van het stelsel van heffingen (a) de Commissie dient rekening te houden met alle 
aanbiedingen waarvan zij via de Lid-Staten, uit haar 
eigen bronnen of via de belangrijkste internationale 
graanbeurzen op de hoogte is; 
3.64. De marktordening voor produkten die onder het 
gemeenschappelijk landbouwbeleid vallen, voorziet in de 
toepassing van heffingen op landbouwprodukten die 
worden ingevoerd uit derde landen. De heffing heeft 
voornamelijk ten doel, te voorkomen dat de prijs-
schommelingen op de wereldmarkt doorwerken in de 
prijzen van de Gemeenschap. De op 1 juli 1967 ingestelde 
marktordening in de sector granen wordt beheerst door 
de bepalingen van basisverordening (EEG) nr. 2727/75 
van de Raad van 29 oktober 1975 (12). De heffingen op 
granen worden berekend op basis van een variabel tarief, 
dat dient om het verschil tussen de communautaire 
drempelprijs voor Rotterdam (afgeleid van de richtprijs) 
en de c.i.f.-prijs (cost, insurance, freight) op de wereld­
markt voor levering aan Rotterdam te overbruggen. Ten 
einde de wereldmarktprijzen aan te passen wegens 
kwaliteitsverschillen ten opzichte van de standaardkwali­
teit waarvoor de drempelprijs is vastgesteld, is tevens 
voorzien in gelijkwaardigheidscoëfficiënten voor granen. 
Evenals op de interventieprijs en de richtprijs, worden op 
de drempelprijs voor granen maandelijkse verhogingen 
toegepast, die over een gedeelte van het verkoopseizoen 
worden gespreid en ten doel hebben de opslagkosten te 
compenseren en het aanbod, dat erg seizoengebonden is, 
aan te passen aan de betrekkelijk stabiele vraag. (b) de prijs wordt bepaald op basis van de meest gunstige 
aankoopmogelijkheden, met uitsluiting van termijn­
aanbiedingen ; 
Tabel 3.1 • Schatting van de ontvangsten uit heffingen op granen: 
1978-1987 
Begrotingsjaar 
1978 
1979 
1980 
1981 
1982 
1983 
1984 
1985 
1986 (EUR 12) 
1987 Landbouw-
heffingen 
(werkelijke 
ontvangsten) 
(Mio ECU) 
1 872,7 
1 678,6 
1 535,4 
1 264,9 
1 522,0 
1 347,1 
1 260,0 
1 121,7 
1 175,5 
1 626,1 Geschatte opbrengst van de 
heffingen op granen 
Bedrag 
(Mio ECU) 
1 248,5 
1 119,1 
1 023,6 
843,3 
1 014,7 
898,1 
840,0 
747,8 
783,6 
1 084,1 % van de 
traditionele 
eigen 
middelen 
18,7 
15,3 
12,9 
10,4 
11,2 
9,7 
8,1 
7,1 
7,5 
9,0 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 57 
(c) de prijs dient aangepast te worden indien de levering 
plaatsvindt in een andere haven dan Rotterdam; 
(d) kwaliteitsverschillen tussen het ingevoerde en het 
communautaire produkt dienen te worden gecom­
penseerd door toepassing van gelijk waardigheids-
coëfficiënten; 
(e) bepaalde aanbiedingen kunnen worden uitgesloten 
indien de Commissie aanneemt dat zij niet aan de 
„fair average quality" voldoen, niet representatief zijn 
voor de werkelijke marktontwikkeling, of slechts in 
een geringe, niet representatieve hoeveelheid ver­
krijgbaar zijn; 
(f) bij wijze van uitzondering kan een aanbiedingsprijs 
gedurende een beperkte periode worden gehandhaafd 
om te voorkomen dat de c.i.f.-prijs plotseling sterk 
varieert, en niet meer representatief is voor de 
werkelijke marktsituatie; 
(g) de bestaande heffingsvoet wordt slechts gewijzigd 
indien het bedrag van de verhoging of verlaging een 
bepaalde marge (op dit ogenblik 0,73 ECU/ton) 
overschrijdt. 
3.67. De Kamer kwam tot de volgende bevindingen: 
(a) in gevallen waar bij de bepaling van de prijzen geen 
rekening werd gehouden met de laagste c.i.f.-prijzen 
op de wereldmarkt, werden de redenen hiervoor in het 
algemeen niet op afdoende wijze opgetekend. Gezien 
het belang van deze discretionaire beslissing voor de 
definitieve vaststelling van de c.i.f.-prijs, is het 
noodzakelijk de redenen op grond waarvan dergelijke 
beslissingen worden genomen, duidelijk op de 
desbetreffende documenten te vermelden; 
(b) het komt dikwijls voor dat de opgegeven aanbiedings-
prijzen geen c.i.f.-prijzen zijn. In dat geval moeten de 
elementen „cost, insurance, freight" worden berekend 
en aan de prijs toegevoegd. De bedragen voor 
vrachtkosten die hierbij werden gehanteerd, be­
rustten niet op recente en representatieve tarieven. 
Wat de verschepingskosten betreft, zijn de tarieven 
van de enige onderneming waarmee rekening werd 
gehouden (een Rotterdams bedrijf) sinds 1983 
ongewijzigd gebleven. De bedragen voor verzeke­
ringskosten waren gebaseerd op de tarieven die door 
één enkele maatschappij werden toegepast. In het 
algemeen zouden deze bedragen moeten worden 
berekend op basis van recente, representatieve en 
gecontroleerde gegevens; 
(c) de wijze waarop de Lid-Staten de Commissie 
informatie over de prijzen verschaffen, is onsyste­
matisch en doorgaans onbevredigend. De gegevens 
die door bepaalde Lid-Staten (bij voorbeeld Ierland 
en het Verenigd Koninkrijk) worden verstrekt, zijn 
volgens de diensten van de Commissie volstrekt niet 
representatief; de juiste basis waarop deze landen hun gegevens verzamelen, is echter niet bekend. Artikel 24 
van Verordening (EEG) nr. 2727/75 voorziet in de 
uitwisseling en verspreiding van gegevens tussen de 
Lid-Staten en de Commissie overeenkomstig regels 
die door de Commissie dienen te worden vastgesteld, 
met inachtneming van het advies van het Comité voor 
beheer voor granen. Deze regels zijn nog niet 
vastgesteld. Het is belangrijk voor het stelsel van de 
heffingen, dat de diensten van de Commissie in staat 
zijn, de aanbiedingsprijzen en de informatiebronnen 
behoorlijk met elkaar te vergelijken. Dat de regels die 
noodzakelijk zijn voor een systematische en nauw­
keurige uitwisseling van gegevens over de prijzen nog 
niet zijn vastgesteld, is derhalve een ernstige tekortko­
ming; 
(d) er dient meer aandacht te worden besteed aan de 
interne controle op de procedures en aan de toetsing 
van de berekeningen die van invloed zijn op de 
vaststelling van de c.i.f.-prijs en de heffing. 
3.68. De graanprijzen op de wereldmarkt zijn onder­
hevig aan sterke schommelingen. Zelfs nu de prijzen dank 
zij de in paragraaf 3.66 genoemde voorschriften steeds op 
dezelfde wijze worden berekend, veranderen de vast­
gestelde c.i.f.-prijs en de eruit afgeleide heffingsvoet bijna 
dagelijks. Daar de heffingsvoet op centraal niveau wordt 
vastgesteld, moet men hiervoor sterk vertrouwen op de 
methoden en het oordeelsvermogen van de diensten van 
de Commissie. De terzake geldende voorschriften zijn 
gericht op de verwezenlijking van twee doelstellingen: 
nauwkeurigheid en stabiliteit. Daarom is het noodzake­
lijk zeer zorgvuldig en oordeelkundig te werk te gaan, 
teneinde bij de vaststelling van de prijs en de heffing tot 
een passend evenwicht te komen. Vanuit een oogpunt van 
de eigen middelen is het van belang dat de uiteindelijk 
vastgestelde c.i.f.-prijs gebaseerd is op alle beschikbare 
betrouwbare gegevens, dat lage aanbiedingsprijzen niet 
ten onrechte worden uitgesloten en dat de c.i.f.-prijzen 
niet zonder geldige reden op een te hoog niveau worden 
gehandhaafd. De Commissie dient derhalve de nodige 
maatregelen te nemen om de nauwkeurigheid en de 
betrouwbaarheid van haar procedures op dit gebied te 
verbeteren. 
Vaststelling van de heffing — drempelprijs 
3.69. Het tweede element dat bepalend is voor de 
heffing, namelijk de drempelprijs, wordt afgeleid van de 
richtprijs, die op zijn beurt is afgeleid van de interventie­
prijs. De interventieprijs wordt voor elk produkt op 
hetzelfde niveau vastgesteld voor alle interventiecentra 
van de Gemeenschap. De richtprijs voor granen wordt 
verkregen door aan de interventieprijs de volgende 
elementen toe te voegen: 
(a) een marktcomponent; 
58 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
(b) de kosten voor vervoer van het gebied met het 
grootste overschot (Ormes in Frankrijk) naar het 
gebied met het grootste tekort (Duisburg in de BR 
Duitsland). 
Om te komen tot de drempelprijs voor Rotterdam, 
moeten van de richtprijs de volgende elementen worden 
afgetrokken: 
(a) vervoerkosten Duisburg-Rotterdam; 
(b) handelsmarge; 
(c) kosten voor verscheping in Rotterdam. 
3.70. Tijdens de onderhavige controle heeft de Kamer 
een voorbereidend onderzoek verricht naar de gegevens 
en de methoden die door de Commissie worden gehan­
teerd bij de vaststelling van deze prijzen. Daar de 
richtprijs en de drempelprijs voor de marktordening in de 
sector granen centrale elementen zijn, waarvan het effect 
niet alleen voor de heffingen van belang is, kan de Kamer 
in dit stadium echter nog geen conclusies trekken. Een 
aantal aspecten zal nog nader moeten worden bestudeerd. 
Systeem van voorafgaande vaststelling 
Bepalingen betreffende de voorafgaande vaststelling 
3.71. Voorafgaande vaststelling, ter vereenvoudiging 
van de formaliteiten, is van toepassing op heffingen bij 
invoer en restituties bij uitvoer van landbouwprodukten 
in het kader van het handelsverkeer met derde landen. 
Met betrekking tot de heffingen op graan wordt bepaald 
(artikel 15, lid 2, van de basisverordening) dat, op verzoek 
van de belanghebbende, de op de dag van indiening van 
de aanvraag van een certificaat geldende heffing, 
aangepast aan de hand van de in de maand van invoer 
geldende drempelprijs, kan worden toegepast. Aan de 
vooraf vastgestelde heffing kan nog een premie worden 
toegevoegd. De voorafgaande vaststelling moet de 
importeurs in staat stellen, het bedrag van de heffing te 
kennen vóór de invoer plaatsvindt, en op deze wijze de 
vaststelling van de definitieve prijzen inclusief douane­
rechten en de uitvoering van aankoop- en leverings­
contracten te vergemakkelijken. De Kamer heeft vast­
gesteld dat de door de Lid-Staten aan de Commissie 
verstrekte gegevens met betrekking tot het gedeelte van de 
graaninvoer dat met toepassing van de voorafgaande 
vaststelling plaatsvond, onbetrouwbaar waren. De 
Kamer schat echter dat voor ongeveer 75 % van de totale 
invoer van granen, de heffing vooraf wordt vastgesteld. Gevolgen van de voorafgaande vaststelling voor de 
ontvangsten uit heffingen 
3.72. De Kamer heeft aan de hand van door de 
Commissie verstrekt cijfermateriaal een onderzoek 
verricht naar de toepassing van de voorafgaande 
vaststelling van heffingen op de belangrijkste granen 
tijdens de drie verkoopseizoenen 1984/85 tot en met 
1986/87. Zij wijst erop dat de voorafgaande vaststelling 
duidelijk toeneemt tegen het einde van elk verkoopsei­
zoen. Op dat tijdstip biedt de voorafgaande vaststelling de 
importeurs de mogelijkheid om ten volle te profiteren van 
de daling van de drempelprijs naar aanleiding van het 
begin van het nieuwe verkoopseizoen (waarvoor de 
vooraf vastgestelde heffing naar beneden zal worden 
bijgesteld), en zich tegelijkertijd te beschermen tegen een 
mogelijke verhoging van de heffing als gevolg van een 
daling van de c.i.f.-prijs op de wereldmarkt. De mogelijk­
heid om de heffing vooraf vast te stellen, biedt de 
importeurs ruimschoots de gelegenheid om deze regeling 
te benutten voor speculatieve doeleinden, en verleent hun 
op deze wijze bijkomende en onbedoelde financiële 
voordelen. De bevindingen van de Kamer bevestigen de 
verklaring van de Commissie dat „de aanvragen voor 
certificaten worden geconcentreerd op de laagste heffin­
gen, met name voor maïs" (14) en dat „de feitelijke heffing 
5 a 10 % lager is dan de theoretische heffing" (15) die geldt 
op de dag van invoer. Gezien de inelasticiteit van de vraag 
betreffende graanimporten, schat de Kamer dat de 
negatieve uitwerking van de voorafgaande vaststelling op 
de ontvangsten uit heffingen tijdens de jaren 1984-1986 
tussen 40 en 45 Mio ECU per jaar bedroeg. 
Beoordeling van het systeem van voorafgaande 
vaststelling 
3.73. De onmiskenbare doelstelling van het stelsel van 
heffingen is te verzekeren dat geïmporteerde granen op de 
gemeenschappelijke markt niet worden verkocht tegen 
een lagere prijs dan de drempelprijs. De andere voor­
schriften die het handelsverkeer met derde landen regelen, 
zouden hetzelfde doel moeten nastreven. Men is nochtans 
zeer inconsequent te werk gegaan, door een stelsel uit te 
werken dat er bij uitstek op gericht is te verzekeren dat de 
heffing, van dag tot dag, op bevredigende wijze beant­
woordt aan de noodzaak om de drempelprijs te bescher­
men, en vervolgens in dit stelsel een regeling van 
voorafgaande vaststelling op te nemen, die de ver­
wezenlijking van deze doelstelling ernstig kan belemme­
ren. In de loop der jaren heeft de Commissie verschillende 
maatregelen genomen in een poging de negatieve 
gevolgen van de voorafgaande vaststelling te verhelpen en 
te compenseren. Gelet op de ontwikkeling van het 
handelsverkeer in de sector granen, en met name op de 
dalende graaninvoer van de Gemeenschap (zie paragraaf 
3.75), lijkt het echter niet realistisch om de bestaande 
ingewikkelde regeling van voorafgaande vaststelling in 
haar huidige vorm te handhaven. 
3.74. De Kamer is van oordeel dat deze regeling 
opnieuw dient te worden bezien, waarbij ten volle 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 59 
rekening moet worden gehouden met de gevolgen ervan 
voor de ontvangsten van de Gemeenschap en met de 
ontwikkelingen in de graanhandel. 
Ontwikkeling van de handel in granen en 
vervangingsprodukten 
3.75. Sinds 1973 hebben zich in de samenstelling van de 
communautaire handel in granen fundamentele wijzigin­
gen voorgedaan. Tussen de verkoopseizoenen 1973/74 en 
1986/87 daalde de totale invoer van granen in de 
Gemeenschap van 24,3 Mio ton tot 6,3 Mio ton, terwijl 
de uitvoer steeg van 9,3 Mio ton tot 20,7 Mio ton. Terwijl 
in 1973 de invoer van de Gemeenschap 17,9 % en de 
uitvoer 6,9 % van de wereldhandel in granen vertegen­
woordigden, bedroegen deze cijfers in 1984 respectievelijk 
4,2% en 11,4%. Tussen 1973/74 en 1983/84 nam de 
zelfvoorziening van de Gemeenschap in de sector granen 
als geheel toe van 91 % tot 116 %. Deze toename in de 
zelfvoorziening was bijzonder sterk bij maïs (van 55 % tot 
84 %) en bij de verschillende tarwesoorten (van 104 % tot 
134 %). 
3.76. De vermindering van de hoeveelheid ingevoerd 
graan is in hoofdzaak te wijten aan het feit dat zij op de 
communautaire markt zijn vervangen door graan van 
eigen bodem of door ingevoerde vervangingsprodukten. 
Tabel 3.2 toont duidelijk de tegengestelde trend van de 
ingevoerde hoeveelheden graan en vervangingsprodukten 
over een periode van tien jaar. Deze vervangings­
produkten zijn zeer calorierijk, en concurreren recht­
streeks met de granen, vooral in de sector veevoeder. In 
tegenstelling tot de granen, waarop een heffing wordt 
toegepast waarvan het gewogen gemiddelde in 1987 191 ECU/ton bedroeg, worden deze produkten ingevoerd 
tegen een nultarief of met zeer lage heffingen. Daar deze 
vervangingsprodukten de ingevoerde granen van de 
communautaire markt verdringen, heeft de toegenomen 
invoer van dergelijke produkten geleid tot een ver­
mindering van de eigen middelen uit heffingen op granen. 
Een schatting van het effect van de invoer van vervan­
gingsprodukten op de ontvangsten uit heffingen, op basis 
van de hypothese dat 4 ton ingevoerde vervangings­
produkten in de plaats komen van 1 ton ingevoerd graan, 
levert een potentiële vermindering van de heffingen voor 
1987 met 724 Mio ECU op. 
Conclusie 
3.77. Naar aanleiding van haar onderzoek van het 
stelsel van heffingen zoals dit in de sector granen wordt 
toegepast, stelt de Kamer met bezorgdheid vast dat de 
Commissie de gronden voor haar besluiten nog steeds niet 
afdoende documenteert, dat de gegevens niet op bevredi­
gende wijze worden verzameld, en dat onvoldoende 
toezicht wordt uitgeoefend op de berekeningsmethoden. 
De Kamer beklemtoont dat de nodige aandacht dient te 
worden besteed aan de uitwerking van de in het kader van 
de algemene marktordening voor granen genomen 
besluiten op de eigen middelen van de Gemeenschap. In 
deze regeling heeft de heffing specifiek ten doel de prijzen 
te corrigeren, en hoewel zij niet kan worden gezien als een 
fiscaal instrument dat los staat van de marktsituatie, rust 
op de Commissie de verantwoordelijkheid, ervoor te 
zorgen dat de ontvangsten van de Gemeenschap die 
afkomstig zijn van landbouwheffingen, niet zonder 
dwingende redenen onder hun hoogst mogelijke niveau 
komen te liggen. 
Tabel 3.2 — Hoeveelheden graan en vervangingsprodukten bestemd voor veevoeding die in de Gemeenschap werden ingevoerd 
tijdens bepaalde begrotingsjaren 
(1 000 t) 
Produkt 
Vervangingsprodukten: 
Maniok 
Glutenvoeder 
Schillen van citrusvruchten 
Maïskiemkoek 
Melasse. 
Geïmporteerde granen bestemd voor veevoeding 1976 
2 984 
1 147 
646 
629 
2 199 
27 800 1985 
(EUR 10) 
6 336 
3 542 
1 467 
958 
2 920 
5 600 1986 
(EUR 12) 
5 822 
4 097 
1 237 
1 430 
3 507 
5 824 1987(0 
(EUR 12) 
6 289 
4 244 
1 463 
2 089 
3 161 
4 496 
Bron: Eurostat/Comext. 
(') De gegevens voor 1987 zijn gebaseerd op de 11 eerste maanden van het jaar. 
60 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
TERBESCHIKKINGSTELLING VAN 
DOUANERECHTEN DOOR SPANJE EN 
PORTUGAL 
3.78. In haar jaarverslag over het begrotingsjaar 
1986 (16) vestigde de Kamer de aandacht op het feit dat de 
douanerechten door Spanje en Portugal pas werden 
vastgesteld vanaf 1 maart 1986, en niet vanaf de datum 
van toetreding, 1 januari 1986. De financiële bepalingen 
van de Toetredingsakte voorzagen in de vaststelling van 
deze rechten vanaf de datum van toetreding. De diensten 
van de Commissie schatten het bedrag dat hiermee 
gemoeid was op 50 a 60 Mio ECU. De Commissie diende 
een officieel verzoek tot betaling in, en ten tijde van de 
publikatie van het jaarverslag over 1986 was de zaak nog 
steeds in behandeling. 
3.79. Intussen heeft de Commissie, na langdurige 
besprekingen met Spanje en Portugal, haar standpunt 
gewijzigd. Deze Lid-Staten hebben het verzoek tot 
vaststelling en betaling van de rechten niet opgevolgd. 
Toch besloot de Commissie op 6 januari 1988, geen 
inbreukprocedure krachtens artikel 169 van het EEG-
Verdrag in te stellen. Voorts besloot zij, de zaak verder te 
laten rusten. 
3.80. Dit doet de vraag rijzen of de Commissie rechtens 
bevoegd is, op eigen gezag te besluiten af te zien van eigen 
middelen van de Gemeenschap. 
UNILATERAAL DOOR LID-STATEN 
VERLEENDE VRIJSTELLING VAN 
DOUANERECHTEN VOOR GOEDEREN 
VAN MILITAIRE AARD 
3.81. In haar jaarverslag over het begrotingsjaar 
1984 (17) heeft de Kamer gewag gemaakt van de — voor 
het eerst in 1977 geconstateerde — praktijk in België, 
Denemarken, Griekenland, Italië, Luxemburg, Neder­
land en het Verenigd Koninkrijk om vrijstelling van 
douanerechten te verlenen voor de invoer van goederen 
van uitsluitend militaire aard en goederen die eveneens 
voor civiele doeleinden kunnen worden gebruikt. Deze 
vrijstellingen, waarvoor de Lid-Staten zich beriepen op 
artikel 223, lid 1, sub b), van het EEG-Verdrag, werden 
door de Commissie afgekeurd, en gaven aanleiding tot de 
instelling van inbreukprocedures overeenkomstig artikel 
169 van het EEG-Verdrag, met betrekking tot de invoer 
uit derde landen van militaire goederen die eveneens voor 
civiele doeleinden kunnen worden gebruikt. Wat betreft 
materiaal van uitsluitend militaire aard — dat bij de 
inbreukprocedure niet in het geding was — was de Commissie ervan overtuigd dat het resultaat van de 
inbreukprocedure haar standpunt inzake de toepasselijk­
heid van het gemeenschappelijk douanetarief op militaire 
uitrusting in het algemeen, zou bevestigen; daardoor 
zouden verdere inbreukprocedures overbodig worden. 
3.82. De Commissie heeft de Kamer in kennis gesteld 
van de huidige situatie met betrekking tot het verloop van 
deze inbreukprocedures. 
(a) in juli 1985 werd aan België, Denemarken, Italië, 
Luxemburg, Nederland en het Verenigd Koninkrijk 
een met redenen omkleed advies gezonden betref­
fende de niet-toepassing van het gemeenschappelijk 
douanetarief op de invoer uit derde landen van 
materiaal dat zowel voor militaire als voor civiele 
doeleinden kon worden gebruikt. In oktober 1985 en 
april 1986 werd een formeel verzoek tot betaling van 
de desbetreffende invoerrechten ingediend bij België, 
Denemarken, Griekenland, Italië, Nederland en het 
Verenigd Koninkrijk. Vier Lid-Staten, namelijk 
België, Italiëj Nederland en het Verenigd Koninkrijk, 
hebben de eventuele betaling van verschuldigde eigen 
middelen afhankelijk gesteld van het resultaat van de 
inbreukprocedure. Van Denemarken en Griekenland 
werd nog geen antwoord ontvangen; 
(b) de Commissie herhaalt dat het de Lid-Staten zijn, die 
de bedragen berekenen van de douanerechten welke 
ter beschikking van de Gemeenschap moeten worden 
gesteld en dat, nu de Lid-Staten de rechten in kwestie 
niet ter beschikking stellen, zij evenmin de desbetref­
fende bedragen berekenen. De Commissie verklaart 
voorts dat zij krachtens de bestaande communautaire 
voorschriften de Lid-Staten niet kan verzoeken, de 
bedragen van de rechten te berekenen los van de 
vraag of deze ter beschikking worden gesteld. 
3.83. Om de situatie voor de toekomst te regulariseren, 
heeft de Commissie op 29 september 1988 — tien jaar 
nadat de Kamer voor het eerst commentaar op deze zaak 
heeft geleverd — een voorstel voor een ontwerp­
verordening bij de Raad ingediend (18). Als gevolg van de 
in de paragrafen 3.81 en 3.82 beschreven situatie, zijn 
aanzienlijke bedragen aan douanerechten op de ingevoer­
de goederen in kwestie nog niet ter beschikking van de 
Commissie gesteld. Het is niet alleen dringend noodzake­
lijk om definitieve communautaire voorschriften inzake 
de invoer en de toelating tot het vrije verkeer van militair 
materiaal vast te stellen, maar ook om de nog niet ter 
beschikking gestelde communautaire ontvangsten in te 
vorderen. 
3.84. Ten aanzien van de berekening en de kennisgeving 
van de bedragen der betrokken rechten (zie paragraaf 
3.82 (b)), is de Kamer van oordeel dat de Commissie 
bevoegd is, de bewuste Lid-Staten te verzoeken haar deze 
gegevens te verstrekken, en wel op grond van artikel 18, 
lid 2, van Verordening (EEG, Euratom, EGKS) nr. 
2891/77 van de Raad, en van de interpretatie van de 
draagwijdte van dit artikel in het arrest van het Europese 
Hof van Justitie in de zaak „Como-boter" (19). 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 61 
ALGEMENE CONCLUSIE 
3.85. Alle opmerkingen met betrekking tot de vijf 
onderwerpen die in dit hoofdstuk zijn behandeld, 
illustreren de .kwetsbaarheid van de eigen middelen van de 
Gemeenschap. Ten einde de eigen middelen op afdoende 
wijze te beschermen is op het niveau van de Commissie en 
van de Lid-Staten een voortdurende waakzaamheid 
vereist. Doordat de Gemeenschap 10 % van de traditio­
nele eigen middelen betaalt ter dekking van de innings-kosten van de Lid-Staten, moeten zij op dit gebied een 
optimale dienstverlening bieden, en is de Commissie 
verplicht te verzekeren dat de dienstverlening van hoge 
kwaliteit is. De bescherming van de eigen middelen van de 
Gemeenschap is meer dan ooit noodzakelijk in de context 
van de algemene liberalisering van het handelsverkeer en 
de tendens tot minder strenge douanecontroles. Het 
vooruitzicht van één enkele Europese markt in 1992 
maakt de noodzaak om te verzekeren dat alle vereiste 
maatregelen tijdig worden getroffen, nog dringender. 
C1) PB L 128 van 14.05.1985, blz. 15 
(2) PB L 342 van 31.12.1980, paragrafen 3.48 ~~ 3.61. 
(3) PB L 38 van 09.02.1977, blz. 1. 
(4) PB L 107 van 22.04.1987, blz. 1. 
(5) Het controle-exemplaar T 5 is een document dat, indien 
nodig, ter aanvulling van de normale aangifte voor 
douanevervoer wordt gebruikt. Het geldt als bewijs voor het 
feit dat de goederen waarvoor het werd afgegeven hun 
bestemming hebben bereikt, of werden gebruikt overeen­
komstig de specifieke communautaire bepalingen op grond 
waarvan dit exemplaar wordt vereist. Het wordt bij 
voorbeeld gebruikt om officieel te bevestigen dat goederen 
die bestemd waren voor uitvoer met toekenning van 
restituties, het geografisch grondgebied van de Gemeen­
schap hebben verlaten. 
(6) PB L 79 van 21.03.1985, blz. 1. (7) PB L 201 van 30.07.1984, blz. 1. 
(8) PB L 336 van 27.12.1977, blz. 1. 
(9) PB L 146 van 02.06.1978, blz. 19. 
(10) Jaarverslagen van de Commissie aan het Europees Parle­
ment betreffende de antidumpingmaatregelen van de 
Gemeenschap. 
01) PB C 357 van 31.12.1983, paragrafen 3.20 — 3.23. 
(12) PB L 281 van 01.11.1975, blz. 1. 
(13) PB nr. 128 van 27.06.1967, blz. 2533. 
04) Doe. COM(86)200 — NL van 13.06.1986, Volumen 7/2, 
blz. B/417. 
(15) Doe. COM(87) 150 — NL van 15.06.1987, Volumen 0/3, 
blz. 363. 
(16) PB C 336 van 15.12.1987, paragrafen 4.12 — 4.13. 
(17) PB C 326 van 16.12.1985, paragrafen 3.29 — 3.33. 
(18) PB C 265 van 12.10.1988, blz. 9. 
C9) Zaak nr. 267/78. 
62 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
HOOFDSTUK 4 
Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, 
Afdeling „Garantie" (EOGFL-Garantie) 
4.0. INHOUD 
Algemene inleiding 
De situatie van de voorraden per ultimo 1987 
Nationale controles op de uitgaven uit hoofde van het EOGFL-Garantie 
Controle op de uitgaven betreffende interventie-opslag 
Controle op de hoeveelheden 
Controle op de kwaliteit 
Opslagvoorwaarden 
Uitgavendeclaraties van de Lid-Staten 
Conclusies over de interventie-opslag 
Controle op de uitgaven voor exportrestituties 
Inleiding 
Omvang van het onderzoek van de Kamer 
Bevindingen naar aanleiding van het onderzoek van de Kamer 
Controles op de export van rundvlees 
Controles op de export van levende runderen 
Controles op de export van stierevlees 
Controle op het bewijs van export 
Controles op goederen die via de regeling voor communautair 
douanevervoer worden geëxporteerd 
Bewijs van aankomst op de eindbestemming 
Controles op rundvlees dat onder douanecontrole is geplaatst 
krachtens de vooruitbetalingsregeling 
Slotopmerkingen over de exportrestituties 
Marktmaatregelen 
Richtlijn 77/435/EEG 
Inleiding 
Opmerkingen van de Kamer betreffende de tenuitvoerlegging van de 
Richtlijn in de Lid-Staten 4.64 — 4.71 
Controles op grond van de Richtlijn van ondernemingen die 
aanspraak maken op exportrestituties 4.72 — 4.75 
De toezichtregeling van de Commissie 4.76 — 4.85 
Inleiding 4.76 
Toezicht van de Commissie op de systemen van de Lid-Staten voor 
dagelijks beheer en controle van maatregelen van het EOGFL-Garantie 4.77 — 4.79 
Het toezicht van de Commissie op de tenuitvoerlegging van Richtlijn 
77/435/EEG van de Raad 4.80 — 4.82 Paragraaf 
4.1 
4.4 
4.5 
4.6 
4.8 
4.10 
4.13 
4.14 
4.17 
4.20 
4.20 
4.29 
4.31 
4.31 
4.35 
4.40 
4.43 
4.44 
4.45 
4.49 
4.55 
4.60 
4.62 
4.62 — 4.3 
— 4.75 
— 4.19 
— 4.9 
— 4.12 
— 4.16 
— 4.19 
— 4.59 
— 4.28 
— 4.30 
— 4.54 
— 4.34 
— 4.39 
— 4.42 
— 4.48 
— 4.54 
— 4.59 
— 4.61 
— 4.75 
— 4.63 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 63 
Verevening van de rekeningen door de Commissie 4.83 
Controle van de afzonderlijke markten 4.86 
Controle van de markt voor tafelwijn: contracten betreffende particuliere 
opslag en communautaire steun voor het gebruik van druivemost 4.88 
Particuliere opslag van tafelwijn en druivemost 4.89 
Controlebevindingen 4.91 
Communautaire steun voor het gebruik van druivemost 4.100 
Controlebevindingen 4.102 
Belangrijkste door de Commissie ingevoerde veranderingen sinds de 
publikatie van de speciale verslagen van de Kamer 4.107 
Steun voor de produktie van olijfolie 4.107 
Maatregelen betreffende de distillatie van wijn 4.110 
Door Spanje vastgestelde administratieve voorschriften 
Kenmerken van de olijfolieproduktie en -consumptie 
Kenmerken van de wijnproduktie en -consumptie 
Administratieve voorschriften 
Controlebevindingen 
Algemene conclusies 4.115 
4.115 
4.117 
4.120 
4.122 4.85 
4.106 
4.106 
4.99 
4.99 
4.106 
4.106 
4.114 
4.109 
4.114 
4.131 
4.116 
4.119 
4.121 
4.131 
4.132 —4.133 
ALGEMENE INLEIDING 
4.1. Behoudens de hierna in paragraaf 4.3 genoemde 
wijziging, werd het beheer van het Europees Oriëntatie-
en Garantiefonds voor de Landbouw, afdeling Garantie 
(EOGFL-Garantie) ook in 1987 beheerst door Ver­
ordening (EEG) nr. 729/70 van de Raad van 21 april 
1970 O), die tezamen met de bepalingen van het 
Financieel Reglement, met name die van titel VIII, een 
specifiek kader van voorschriften vormt ten opzichte van 
de voor de algemene begroting geldende regels. 
4.2. De belangrijkste kenmerken van de in deze 
verordeningen vervatte financiële regeling betreffende het 
EOGFL-Garantie zijn de volgende: 
(a) terwijl de eindverantwoordelijkheid voor het begro-
tingsbeheer bij de Commissie blijft, zijn de dagelijkse 
uitvoering van het beleid en de acties die tot uitgaven 
leiden vast in handen van de Lid-Staten; 
(b) de Lid-Staten ontvangen maandelijks voorschotten 
van de Commissie die slechts steunen op declaraties 
van de door hen gedane en geraamde uitgaven; naar 
hun aard worden deze voorschotten niet onder­
worpen aan een gedetailleerde goedkeuring van de 
(') Voor de voetnoten zij verwezen naar het eind van het 
hoofdstuk. financieel controleur, wiens visum ten aanzien van de 
betrokken totaalbedragen alleen maar aangeeft dat 
de voorschotten door beschikbare kredieten zijn 
gedekt; 
(c) de geconsolideerde rekeningen van deze maandelijkse 
declaraties monden uit in de rekening van ontvang­
sten en uitgaven van het EOGFL-Garantie voor het 
betrokken jaar; 
(d) op een later tijdstip dienen de Lid-Staten jaarrekenin­
gen van de door hen uit hoofde van het EOGFL-
Garantie verrichte uitgaven bij de Commissie in; deze 
rekeningen worden door de Commissie aan een 
selectieve controle onderworpen in het kader van de 
zogenaamde vereveningsprocedure, en daarbij wor­
den alle eventueel noodzakelijke financiële aanpas­
singen uitgevoerd via verrekeningen tussen de 
Commissie en de Lid-Staten en in dit stadium in de 
rekeningen verwerkt. 
4.3. In oktober 1987 werden bij Verordening (EEG) nr. 
3183/87 van de Raad van 19 oktober 1987 (2) bijzondere 
overgangsbepalingen ingevoerd betreffende de financie­
ring van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB). 
Het hoofddoel van deze verordening was, te voorzien in 
een tekort aan in 1987 voor de afdeling Garantie van het 
EOGFL beschikbare kredieten. Daarom bepaalde deze 
verordening dat, wanneer de kredieten voor 1987 zouden 
zijn uitgeput, hetgeen in november 1987 het geval bleek te 
zijn, de benodigde middelen ter financiering van het 
gemeenschappelijk landbouwbeleid voor de rest van het 
jaar in eerste instantie door de Lid-Staten ter beschikking 
64 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
zouden worden gesteld. Daartoe werd de datum waarop 
de in paragraaf 4.2 (b) bedoelde „voorschotten" aan de 
Lid-Staten werden uitbetaald en ten laste van de 
begroting werden gebracht met twee maanden uitgesteld. 
Dit systeem zal in 1988 van kracht blijven. De controle­
mechanismen van dit systeem, waarover verder in dit 
hoofdstuk enkele opmerkingen worden gemaakt, blijven 
echter ongewijzigd, behalve dat de betalingen nu niet 
meer gebaseerd zijn op de verwachte financiële behoeften 
van de Lid-Staten maar op hun declaraties van de gedane 
uitgaven. 
DE SITUATIE VAN DE VOORRADEN PER 
ULTIMO 1987 
4.4. In de tabellen 4.1 en 4.2 worden de hoeveelheden en 
boekwaarden van de voorraden in openbare opslag per 
ultimo 1987 aangegeven en vergeleken met de cijfers van 
vorige jaren. Over het geheel genomen geven deze cijfers 
enkele belangrijke verbeteringen te zien ten opzichte van 
de situatie van het voorafgaande jaar. Qua hoeveelheid 
geven zij een vermindering aan van 9 % en qua waarde 
van 18 %. Deze verbeteringen komen tot uitdrukking in 
een belangrijke vermindering van de aan de voorraden in 
openbare opslag per ultimo 1987 toe te rekenen latente 
verliezen. Terwijl de Kamer de latente verliezen op 
openbare interventievoorraden eind 1986 op 8 501,7 Mio 
ECU schatte, raamt de Commissie de latente verliezen 
eind 1987 op 3 659,1 Mio ECU (tabel 1 van bijlage B bij 
de geconsolideerde jaarrekening en balans). Het door de 
Commissie genoemde cijfer geeft de Kamer aanleiding tot 
de volgende opmerkingen: 
(a) na een kritische opmerking van de Kamer in haar 
verslag over het begrotingsjaar 1986 (3) (paragraaf 
5.14) hanteert de Commissie nu niet meer haar begrip 
normale interventievoorraden, die eigenlijk niet 
onderhevig zijn aan waardevermindering, en gaat zij 
bij haar schatting van de latente verliezen per ultimo 
1987 uit van de totale voorraden per die datum; 
(b) in werkelijkheid bedroeg eind 1987 de totale toekom­
stige schuld van de Gemeenschap voor de openbare 
opslag 5 302,1 Mio ECU. Bij de 3 659,1 Mio ECU 
moet immers het bedrag van 1 643 Mio ECU (Bijlage 
A, sub 1 b) bij de jaarrekening) worden gevoegd, dat 
de schuld van de Gemeenschap jegens de Lid-Staten 
vertegenwoordigt voor de boter (530 000 ton) (4), 
voor de afzet waarvan in 1987 betalingsverplichtin­
gen zijn aangegaan, maar die aan het eind van het jaar 
fysiek beschikbaar bleef. NATIONALE CONTROLES OP DE 
UITGAVEN UIT HOOFDE VAN HET 
EOGFL-GARANTIE 
4.5. Een gevolg van de hiervoor in paragraaf 4.2 
beschreven regeling is dat de wettigheid en de regelmatig­
heid van de ontvangsten en uitgaven betreffende het 
EOGFL-Garantie in een beginstadium en grotendeels 
ook nog daarna afhankelijk zijn van de door de Lid-
Staten uitgeoefende controles. In 1987 onderzocht de 
Kamer de controles van de Lid-Staten in verschillende 
belangrijke uitgavensectoren van het EOGFL-Garantie, 
alsmede het verband tussen deze controles en die welke op 
centraal niveau door de Commissie worden verricht. 
Sommige van deze onderzoeken zijn uitgebreid en zijn 
nog steeds niet afgerond. Dit deel van het jaarverslag geeft 
een samenvatting van de reeds voorhanden bevindingen 
en op basis hiervan worden conclusies getrokken over de 
geschiktheid van de gedecentraliseerde controleregelin­
gen en over de betrouwbaarheid van een aantal cijfers in 
de financiële staten betreffende 1987. 
Controle op de uitgaven betreffende 
interventie-opslag 
4.6. De Kamer heeft onlangs een studie voltooid over de 
communautaire regelingen inzake het beheer en de 
controle van de openbare opslag van landbouwproduk-
ten. Deze studie was geconcentreerd op drie markten 
(granen, zuivelprodukten en rundvlees) en zes Lid-Staten 
(D, F, I, IRL, NL en UK), welke combinatie goed is voor 
ongeveer 95 % van de communautaire uitgaven voor 
openbare opslag. De ten laste van de begroting 1987 
gebrachte uitgaven met betrekking tot de in dit verslag 
beschreven verrichtingen belopen ongeveer 2 800 Mio 
ECU. 
4.7. Terwijl de Commissie de centrale taken uitvoert 
(marktbeheer, budgettering, financiering, enz.), zijn de 
Lid-Staten verantwoordelijk voor de dagelijkse uitvoe­
ring van de administratieve taken betreffende de openba­
re opslag op lokaal niveau. Bij haar controle schonk de 
Kamer bijzondere aandacht aan deze laatste aspecten en 
zij constateerde dat de Lid-Staten zich niet altijd op 
bevredigende wijze kwijten van hun taken inzake de 
openbare opslag. 
Controle op de hoeveelheden 
4.8. Fysieke voorraadopneming is een fundamentele 
garantie met betrekking tot de hoeveelheid in opslag 
gehouden produkten en de Commissie heeft aan alle Lid-
Staten een handleiding doen toekomen waarin wordt 
aangegeven dat fysieke voorraadopneming van interven­
tiegoederen aan het eind van het betrokken jaar moet 
worden uitgevoerd. Maar dit voorschrift wordt ten 
zeerste ontkracht doordat de Commissie, indien volledige 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 65 
£ 
O 
-J 
Ü 
O 5 ., §°° 
2^-02 o_; 
o.* > 5 
o-* 
O fS Tf \C /l MN OO M -< oo UI (S (N r- CN o© rt ON ON oo -H rt oo ON CN m oo 
NO m oo oo oo r~ o r~ r-- rt 
oc* (s w * ^o co in en rt oo — C~~ rj- O 0\ h- '-' NONONOoONt — OONOC^ 
m ^-< m CN rt -H •* io m cn en rt NO _, _i Tf <n NO t~--H \o - in ^o M o\ (NfS -^ — rt 
rt rt O NO o o -<voooo\ -H CN r- en r-CN CN 
O' <N rf I 00 t~- fN NO I ON ON 
oo | — rt CN m I oo oo t t I NO NO O 
O rt en >n m in m oo m r- >n CN oo enNO<nOOOONNOOOin©in ON —< 00 (N m vo ^ i^ m o NO CN ND oo m ON en O 't —« f- OO (N ON V~l CN ON —i l^ en rt »—< CN NO 
in o en oo m o en 
00 NO ON rf CN ON NOenONOONNOCNrt — m •HBO (Nm *O^D h MO CN NO oo co ON m NO co NO co ON CN 
oo in cN ON r- r-en rf •—< cN NO 
r~- r- in en o ^ oo in o CN co o 
ON fN ON eo CN fN rt ^ CN rt -H oo r~ in NO oo ON NO oo in rt co 
t — NO 
t-- O eo 't .—i fN co •—i O eo NO t-~ ON 
(S Ui ^t fl (N ro co rt NO o CN CN 
NO NO rt rt NO NO —' 
CN eo rf ON NO 
O ON CN — ON — rf ON ON O0 
in in No eo o »n oo rt oo rt o No 't ON ON r— —H —- CN fN in — cN oo 
CN CN ^H OO NO —. o in o oo O ON NO — ON -* O — —i O CN 
oo ON oo NO in 
CN ON 't ND NO 
in co NO — en »-* NO co 't v-i O rt NO rf 00 — NO 
43 ON m 
X __• 00 
ÖO «50 
«.s C? ° 
cd £^ WWW {^ 
~A "^ «^ u, *D 
N X 3% xj o o 
N X) co _ S 
00 ^ 00 o 00 00 •£ 
ex ex o o o -° 
rt <u o 3«.H:^>o'3^o o 1« — ,2 o o o ÜeJQ20o!hMO^Nh<;S«fflH 'o -; c 
x 
« o JP 
oo ° .•£ 
ex r ^ 
°-° <" 
00 3 -o 
3 • in ^ in *— • QJ "e jj 
2 & 
-3 >2? > 9S ra > > -r: 
(D o> ca ^ 
3 
tó - -; H Pi & H ll 
O rt 
H > 2 ^ Mg 
x-a 
> Ö 
•o > 
c 2 
'S c 
<s 
c •n 
-a 
•a 
ex « 
-o s 
u, > 
8 I B 
> C^ 
•O fi M 
• Ê + J 
1 Ë s«. 
M b 2 c 
a > o g 
• S S.l e 3 « ecg 
S.U-
OJ 
c 
M 
•o S 
P o U 
T3 s^ 
-o .22 
b 1 O 
u cj-g u 
-.£,r? 
&-£T<N ra 'B fN a * 
3 — — " c 
_3.r: o > 8) 
*y oj 53 U S 
66 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Tabel 4.2 — EOGFL-Garantie 1987: waarde van de voorraden 
aan het eind van het jaar, vergeleken met voorgaande jaren 
(Mio ECU) 
Produkt 
Zachte tarwe, geschikt voor 
brood bereiding 
Zachte tarwe, niet geschikt 
voor broodbereiding 
Sub-totaal zachte tarwe 
Gerst 
Rogge 
Durumtarwe 
Maïs 
Gierst 
Totaal granen 
Suiker 
Olijfolie 
Koolzaad 
Zonnebloemzaad 
Totaal oliehoudende zaden 
Tabak 
Alcohol 
Magere-melkpoeder 
Boter 
Totaal zuivelprodukten 
Rundvlees met been 
Rundvlees uitgebeend 
Totaal rundvlees 
Varkensvlees 
Totaal-generaal 1985 
(Waarde 
per 30.11) 
776,7 
1 613,6 
2 390,3 
940,5 
225,7 
264,2 
3 820,7 
115,6 
14,6 
47,3 
866,7 
3 415,7 
4 282,4 
1 508,7 
761,5 
2 270,2 
28,9 
10 579,7 1986 
(Waarde 
per 30.11) 
541,2 
1 135,4 
1 676,6 
728,8 
248,3 
287,7 
34,9 
0,7 
2 977,0 
9,7 
421,1 
0,1 
13,9 
14,0 
30,4 
64,8 
1 621,6 
4 284,7 
5 906,3 
1 211,9 
783,6 
1 995,5 
— 
11 418,8 1987 
526,3 
332,4 
858,7 
706,4 
165,3 
577,8 
4,1 
1,6 
2 313,9 
487,7 
8,5 
8,5 
40,7 
160,4 
1 136,7 
2 941,7 
4 078,4 
1 475,5 
805,4 
2 280,9 
— 
9 370,5 
voorraadopneming niet uitvoerbaar is, genoegen neemt 
met door de depothouders zelf ingediende overzichten. 
Wat het administratieve gemak van deze procedure ook 
moge zijn, de Kamer is van mening dat deze niet de 
noodzakelijke onafhankelijke controle mogelijk maakt. 
Een programma van onafhankelijke permanente voor­
raadopneming zou beter voldoen aan de doelstellingen 
van administratief gemak en adequate controle. 
4.9. De Kamer constateerde dat in de praktijk de Lid­
staten de interventievoorraden in het gunstigste geval 
onvoldoende opnemen en in het ongunstigste geval 
helemaal niet. In drie van de bezochte Lid-Staten (D, IRL 
en UK) bestond een procedure voor onafhankelijke 
voorraadopneming, maar deze strekte zich niet uit tot alle 
produkten. In andere gevallen (F en NL) werd volledig 
vertrouwd op de voorraadopgaven van de depothouders, 
waarbij soms enig toezicht door onafhankelijk technisch 
personeel werd uitgevoerd. In één Lid-Staat (I) bestonden 
noch onafhankelijke fysieke voorraadopnemingen, noch 
voorraadopgaven van depothouders tot staving van de 
hoeveelheden die te boek stonden als openbare voorraden 
aan het eind van het jaar. Controle op de kwaliteit 
4.10. De Commissie heeft de Lid-Staten geen gedetail­
leerde richtsnoeren verstrekt over de procedures inzake de 
kwaliteitscontrole die moeten worden gehanteerd voor­
dat de produkten in openbare opslag worden genomen en 
bijgevolg lopen de praktijken in de Lid-Staten sterk 
uiteen. In sommige gevallen (D, IRL en NL) is personeel 
van het interventiebureau aanwezig in de gebouwen en 
brengt het een onafhankelijke controle op de in openbare 
opslag genomen produkten op gang; in andere gevallen 
(F en UK) wordt deze controle overgelaten aan de 
depothouder, die samen met de aanbieder van het 
produkt optreedt, of aan de depothouder alleen. 
4.11. Gedurende de periode dat de produkten zijn 
opgeslagen, komt het zeer zelden voor dat door of namens 
de interventiebureaus controles worden uitgevoerd om na 
te gaan in welke staat van conservering de betrokken 
goederen zich bevinden. Sommige depothouders voeren 
zulke controles in hun eigen belang uit, daar zij 
persoonlijk aansprakelijk zijn voor de staat van conser­
vering van de produkten in hun depots en de interventie­
bureaus hebben soms wel, soms niet toegang tot de 
resultaten van deze controles. Voor de rest wordt de 
controle op de kwaliteit op zijn gunstigst uitgesteld totdat 
de produkten uit interventie worden vrijgegeven. 
4.12. De kwaliteitscontrole op produkten die de 
interventievoorraden verlaten is in grote mate gebaseerd 
op de veronderstelde belangentegenstelling tussen koper 
en depothouder, maar naar de mening van de Kamer kan 
deze soms meer schijn dan werkelijkheid zijn, bij 
voorbeeld in die gevallen waar de koper en de depothou­
der in een zakenrelatie tot elkaar staan. Onbetwistbaar 
gaan de interventiebureaus zelf slechts zeer zelden over 
tot monsterneming en analyse van de produkten die de 
openbare opslag verlaten om te bevestigen dat zij tijdens 
de opslag geen overmatige kwaliteitsvermindering heb­
ben ondergaan of door andere vervangen werden. Zelfs 
als de interventiebureaus bereid waren deze controles 
systematisch uit te voeren, zouden zij niet in staat zijn 
rechtstreekse vergelijkingen te maken tussen de kwalitei­
ten bij in- en uitslag, aangezien de voorraadadministratie 
niet de voor zulke toetsingen noodzakelijke informatie 
bevat. Aangezien depothouders aansprakelijk zijn voor 
de financiële gevolgen van overmatige kwaliteitsver­
mindering van de produkten die zij in bewaring hebben, is 
het wellicht veelzeggend dat in de historie van het GLB er 
slechts één sector bekend is (granen in Frankrijk), waar 
depothouders van interventieprodukten financiële sanc­
ties werden opgelegd wegens overmatige kwaliteitsver­
mindering van de opgeslagen produkten. 
Opslagvoorwaarden 
4.13. De regelingen voor het toezicht op openbare 
voorraden door personeel van interventiebureaus lopen 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 67 
sterk uiteen. In Ierland is personeel van het interventiebu­
reau permanent aanwezig in de gebouwen; in andere Lid­
staten bezoeken zij de interventiedepots slechts zelden, bij 
voorbeeld wanneer de verdenking is gerezen dat er een 
bijzonder probleem bestaat. Dezelfde diversiteit doet zich 
voor bij de kwaliteit van de officiële instructies inzake de 
opslagvoorwaarden die door de interventiebureaus aan 
de depothouders worden gegeven. Onder deze omstan­
digheden is het niet verwonderlijk dat de Kamer 
constateerde dat de opslagvoorwaarden voor sommige 
produkten in een aantal Lid-Staten (b.v. granen in F) 
verre van ideaal waren. Deze bevinding versterkt de 
mening dat adequate onafhankelijke fysieke voorraadop­
neming en kwaliteitscontrole van fundamenteel belang 
zijn voor een goed beheer van de interventievoorraden. 
Uitgavendeclaraties van de Lid-Staten 
4.14. Zoals bij alle andere door het EOGFL-Garantie 
gefinancierde maatregelen, worden de uitgaven van de 
Lid-Staten inzake openbare opslag ten laste van de 
begroting van de Gemeenschap gebracht op basis van 
maandelijkse declaraties. Ten behoeve van de vaststelling 
van de maandelijkse uitgaven worden de voorraden 
gewaardeerd op basis van de gecumuleerde gemiddelde 
kosten, dat wil zeggen het gemiddelde wordt genomen 
van de waarde per eenheid waartegen de voorraad aan het 
begin van elke maand wordt overgeboekt, en de kosten 
van de gedurende elke volgende maand verkregen 
voorraad: de daaruit resulterende boekwaarde vormt de 
berekeningsbasis voor verliezen op verkopen. Deze 
procedure heeft drie gevolgen: 
(a) de waarde van de voorraden, de verliezen op 
verkopen, enz. moeten worden berekend volgens 
extracomptabele procedures die niet onderhevig zijn 
aan normale controles, die in het kader van klassieke 
boekhoudsystemen worden toegepast; 
(b) de declaraties van de uitgaven kunnen slechts 
voorlopig zijn en kunnen later correcties ondergaan, 
hetgeen leidt tot een zekere nonchalance met betrek­
king tot de betrouwbaarheid van de declaraties; 
(c) winsten of verliezen op verkopen kunnen niet aan 
afzonderlijke transacties worden toegeschreven. 
4.15. De Kamer constateerde dat, om deze en andere 
redenen die verband houden met de administratieve 
regelingen van de Lid-Staten, de maandelijks door de Lid-
Staten overgelegde declaraties in de praktijk slechts in een 
zeer verwijderd verband staan met het feitelijk niveau van 
de daaraan ten grondslag liggende uitgaven. Haar 
analyses lieten bij voorbeeld zien dat het gemiddelde 
foutenpercentage bij de hoeveelheden waarvan werd 
opgegeven dat zij in openbare opslag waren genomen, bij 
circa 25 % lag en dat het gemiddelde foutenpercentage 
van hoeveelheden waarvan werd gemeld dat zij de 
openbare opslag hadden verlaten, en die bepalend zijn 
voor de verliezen op verkopen uit interventievoorraden 
die door de Gemeenschap dienen te worden vergoed, wel 
45 % bedroeg. 4.16. Deze cijfers zijn maatgevend voor de nauwkeurig­
heid van de individuele maandelijkse declaraties zoals zij 
in eerste instantie door de verschillende Lid-Staten 
worden ingediend; zij zijn gebaseerd op daaropvolgende 
correcties op deze declaraties die door de Lid-Staten zelf 
worden ingediend op grond van latere informatie. Daar 
deze fouten in beide richtingen kunnen gaan, geven de 
cijfers niet noodzakelijkerwijs ernstige onder- of over-
financiering aan van de totale ten laste van het EOGFL 
komende uitgaven. Niettemin doet de systematische 
tendens dat de maandelijkse opgaven onnauwkeurig zijn 
volgens de Kamer twijfels rijzen over de betrouwbaarheid 
van de eindejaarsdeclaraties van de Lid-Staten, die de 
basis vormen voor de berekening van het ten laste van het 
begrotingsjaar te brengen eindbedrag. 
Conclusies over de interventie-opslag 
4.17. Daar er in de Lid-Staten grosso modo geen 
adequate regelingen betreffende onafhankelijke fysieke 
voorraadopneming en kwaliteitscontrole bestaan, kan 
naar de mening van de Kamer geen vertrouwen worden 
gesteld in de gepubliceerde cijfers betreffende de hoeveel­
heden en waarden van de aan het eind van het 
begrotingsjaar in interventie-opslag opgenomen produk­
ten, noch in de betreffende uitgaven gedurende het jaar. 
4.18. Het systeem van maandelijkse voorschotten geeft 
de Lid-Staten praktisch automatisch toegang tot de 
communautaire middelen, hetgeen naar het oordeel van 
de Kamer alleen maar gerechtvaardigd kan zijn indien 
aan twee voorwaarden wordt voldaan: ten eerste dat de 
maandelijkse declaraties van de Lid-Staten redelijk 
nauwkeurig zijn en ten tweede dat er doeltreffende 
voorschriften zijn voor een controle achteraf. Het is 
overduidelijk dat aan de eerste van deze voorwaarden niet 
voldaan wordt met betrekking tot de uitgaven voor 
openbare opslag. Het systeem leidt gemakkelijk tot 
fouten en kan gevolgen hebben voor de tijdens het jaar 
verrichte beoordeling van de begroting betreffende de 
uitgaven voor de openbare opslag. 
4.19. Wat betreft de tweede voorwaarde, bevestigen de 
opmerkingen in de paragrafen 4.83 — 4.85 de in het 
verslag van de Kamer over het begrotingsjaar 1986 (3) 
(paragrafen 5.26 — 5.44) uitgedrukte twijfels over de 
doeltreffendheid van het door de EOGFL-controleurs 
van de Commissie gedane werk in het kader van de 
verevening van de jaarrekeningen van de Lid-Staten. 
68 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Controle op de uitgaven voor exportrestituties 
Inleiding 
4.20. Exportrestituties zijn subsidies die betaald worden 
aan in de Gemeenschap gevestigde exporteurs van 
bepaalde landbouwprodukten om hen in staat te stellen te 
concurreren op markten in derde landen waar de 
geldende prijzen in het algemeen lager zijn dan die in de 
Gemeenschap. In 1987 beliepen de ten laste van de 
communautaire begroting gebrachte exportrestituties 
9 375 Mio ECU, of ongeveer 41 % van de totale uitgaven 
ten laste van het EOGFL-Garantie. Het ging voorname­
lijk om de volgende sectoren: granen (3 070,6 Mio ECU), 
rundvlees (877,9 Mio ECU) en zuivelprodukten 
(2 257,9 Mio ECU). 
4.21. De restitutiebedragen voor geëxporteerde pro-
dukten verschillen naar gelang van de precieze indeling 
van de betrokken goederen. Zo is op gekoeld rundvlees 
een hoger bedrag van toepassing dan op diepgevroren 
rundvlees, op achtervoeten een hoger bedrag dan op 
voorvoeten, op stierevlees een hoger bedrag dan op 
koeievlees, op levende raszuivere fokstieren een hoger 
bedrag dan op andere runderen. De ingewikkeldheid van 
dit alles valt af te leiden uit het feit dat de nomenclatuur 
voor exportrestituties meer dan 1 200 afzonderlijke 
categorieën voor landbouwprodukten omvat, inclusief 
bijna 400 voor zuivelprodukten en ongeveer 80 voor 
rundvlees. 
4.22. De bedragen van de exportrestituties kunnen ook 
verschillen naar gelang van het land van de eindbestem­
ming. Zo is de wereld voor export van rundvlees 
onderverdeeld in 11 zones, met sterk uiteenlopende 
restitutiebedragen voor elke zone. Ter illustratie hiervan 
zij vermeld dat het bedrag per 31 december 1987 voor 
export naar Zuid-Afrika van gekoelde achtervoeten van 
volwassen stieren 223 ECU/100 kg bedroeg, terwijl dit 
voor de buurlanden Zimbabwe en Botswana nul was. 
4.23. Een bijkomende complicatie is dat exportresti­
tuties vooruitbetaald kunnen worden. Dit houdt in dat 
tegen het stellen van zekerheid de restitutie aan de 
handelaar kan worden uitbetaald wanneer de betrokken 
goederen onder douanecontrole zijn geplaatst. In het 
algemeen geschiedt dit in de gebouwen van de handela­
ren, gewoonlijk vele maanden voor de feitelijke export. 
4.24. Onder deze omstandigheden zijn strenge controles 
vereist om te verzekeren: dat hetgeen geëxporteerd wordt, 
nauwkeurig overeenkomt (wat betreft indeling, conditie 
en gewicht) met wat de handelaar als geëxporteerd heeft gemeld om in aanmerking te komen voor de restitutie; dat 
het geëxporteerde produkt in het vrije verkeer wordt 
gebracht in het land dat als eindbestemming is opgege­
ven ; en dat goederen waarvoor exportrestituties vooruit­
betaald zijn, daadwerkelijk in overeenstemming met de 
voorschriften zijn geëxporteerd. 
4.25. De noodzaak van strenge controles wordt zelfs 
nog duidelijker wanneer men beziet hoe groot het aandeel 
is van het restitutiebedrag in het totale bedrag van de 
exporttransactie. Zo ontvangt een exporteur van levende 
runderen in het handelsverkeer met een Noordafrikaans 
land een exportrestitutie die 80,0 ECU/100 kg bedraagt 
op een produkt dat op de wereldmarkt 81,6 ECU/100 kg 
waard is (cijfers per 31 december 1987). 
4.26. Krachtens de in paragraaf 4.2 beschreven algeme­
ne regeling voor het beheer van de uitgaven uit hoofde van 
het EOGFL-Garantie ligt de eerste verantwoordelijkheid 
voor het onderzoeken van de geëxporteerde goederen en 
van de restitutie-aanvragen bij de Lid-Staten. De 
Gemeenschap heeft echter enige van de essentiële 
algemene vereisten vastgesteld. Bij Verordening (EEG) 
nr. 3665/87 van de Commissie van 27 november 1987 (5) 
zijn gemeenschappelijke uitvoeringsbepalingen van het 
stelsel van restituties bij uitvoer voor landbouwproduk­
ten vastgesteld, waaronder voorschriften voor de beschei­
den die nodig zijn tot staving van een aanspraak; de 
vereiste bewijsstukken van de export en het in het vrije 
verkeer brengen in het land van de eindbestemming; de 
berekening van de restitutievoet en de speciale regelingen 
inzake de vooruitbetaling van restituties. En Richtlijn 
77/435/EEG van de Raad van 27 juni 1977 (6) legt de Lid-
Staten de verplichting op controles a posteriori uit te 
voeren op de handelsdocumenten van ondernemingen die 
betalingen uit het EOGFL ontvangen, inclusief betalin­
gen van exportrestituties. 
4.27. Deze voorschriften laten de Lid-Staten echter nog 
grote vrijheid om te beslissen over de frequentie en, wat 
nog belangrijker is, de kwaliteit van de controles die 
moeten worden verricht op uitgaven betreffende export­
restituties, in het bijzonder op het belangrijke gebied der 
douane. De Commissie streeft ernaar dit, althans in 
zekere mate, te ondervangen door de Raad een ver­
ordening (7) voor te stellen die de Lid-Staten zou 
verplichten tot een minimum aan fysieke controles op 
uitvoertransacties die voor communautaire restituties in 
aanmerking komen. 
4.28. In augustus 1985 bracht de Kamer een speciaal 
verslag uit (8), dat de aandacht vestigde op algemene 
tekortkomingen bij de controle op de communautaire 
uitgaven betreffende exportrestituties. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 69 
Omvang van het onderzoek van de Kamer 
4.29. Tegen deze achtergrond besloot de Kamer in 1987 
de doeltreffendheid te onderzoeken van de controles, met 
name op nationaal niveau, op betalingen van exportresti­
tuties. 
4.30. Het onderzoek was toegespitst op betalingen van 
exportrestituties in de sector rundvlees, omdat deze sector 
volgens de Kamer de meeste aspecten behelst die van de 
exportrestituties een zo moeilijk controlegebied maken. 
De meeste bevindingen zijn daarom specifiek voor de 
rundvleessector, maar de Kamer gelooft dat vele daarvan 
gelden voor de exportrestituties als geheel. Na de sector 
rundvlees te hebben uitgekozen als eerste doelgebied, 
heeft de Kamer controlebezoeken afgelegd in de vier Lid­
staten (D, F, IRL en UK) die samen goed zijn voor 80 % 
van de uitgaven in deze sector. Met betrekking tot de 
specifieke opmerkingen in de paragrafen 4.31 — 4.59 
werden de namen van de Lid-Staten achterwege gelaten 
om het vertrouwelijke karakter van sommige van de 
betrokken gegevens te bewaren, alsmede om het risico te 
verkleinen dat frauduleuze handelaren profiteren van de 
bevindingen van de Kamer. Deze bevindingen zijn echter 
ter kennis gebracht van de bevoegde autoriteiten van de 
betrokken Lid-Staten en de Kamer heeft hen om 
commentaar verzocht. 
Bevindingen naar aanleiding van het onderzoek van de 
Kamer 
Controles op de export van rundvlees 
4.31. In alle bezochte Lid-Staten berust de ver­
antwoordelijkheid voor het certificeren van de tariefinde­
ling, de staat en het gewicht van de geëxporteerde 
goederen bij de nationale douanedienst. Bij rundvlees 
worden de controles voornamelijk uitgevoerd in de 
gebouwen van de handelaars, en wel op de plaats waar zij 
voor export worden verpakt. 
4.32. In alle Lid-Staten is de handelaar in de regel 
verplicht, het plaatselijk douanekantoor voorafin kennis 
te stellen van zijn voornemen goederen voor export te 
verpakken. Nationale instructies bepalen dat een percen­
tage van alle voor export verpakte goederen door de 
plaatselijke douanefunctionaris moet worden gevisiteerd; 
deze moet voorts de gegevens inzake hoeveelheid, 
omschrijving en exporttariefindeling verifiëren via ge­
wichtcontroles en fysieke opneming, waaronder het 
openen van de kartons, van een representatief monster 
van de partij goederen. De voorschriften betreffende het 
transport van het vlees onder douanecontrole vanaf het 
terrein van de onderneming naar de haven verschillen van 
Lid-Staat tot Lid-Staat, maar meestal wordt het rund­
vlees vervoerd nadat het is verzegeld door de douane of een gezondheidsdienst. In de haven van export wordt het 
vlees al dan niet onderworpen aan verder douane­
onderzoek, afhankelijk van de nationale praktijk. 
4.33. De voornaamste conclusie van het onderzoek van 
de Kamer inzake de frequentie en de kwaliteit van deze 
controles is, dat zij in verschillende opzichten gebrekkig 
zijn: 
(a) de frequentie van de fysieke controles wordt niet 
bepaald door risico-analyses die gebaseerd zijn op 
criteria zoals de betrouwbaarheid van de onder­
neming of de met de transacties gemoeide bedragen. 
Zo worden MCB-transacties waarmee veel kleinere 
bedragen zijn gemoeid, even intensief onderzocht als 
transacties waarop exportrestituties van toepassing 
zijn; 
(b) zelfs wanneer willekeurige nationale onderzoekni-
veaus zijn vastgesteld, worden deze niet steeds door 
de douanediensten in acht genomen. Sommige 
douanekantoren hebben onderzoekpercentages gere­
gistreerd van slechts 1 %, zonder enige duidelijke 
motivering (in de in paragraaf 4.27 genoemde 
ontwerp-verordening werd door de Commissie een 
minimumpercentage van 5 % voorgesteld); 
(c) de omvang van het onderzoek wordt niet steeds 
bepaald overeenkomstig vooraf vastgestelde criteria 
betreffende het tijdstip van het onderzoek en het 
aantal te inspecteren kartons. Dit resulteerde in 
sommige gevallen in oppervlakkige controles van 
enkele kartons tijdens de verpakking, die niet 
noodzakelijkerwijs representatief waren voor de 
gehele partij; 
(d) tenzij een onderneming aan een speciaal onderzoek 
wordt onderworpen wegens fraude, wordt in drie Lid-
Staten vlees dat in gekoelde staat onder controle in 
verband met voorfinanciering wordt gebracht (zie de 
paragrafen 4.49 — 4.54) en dan vóór de export wordt 
diepgevroren, nooit ontdooid tijdens de verpakking 
voor de export als middel om na te gaan of het door 
ander vlees is vervangen. In de vierde Lid-Staat 
kwamen bij een speciale procedure in 1985, waarbij 
het vlees werd ontdooid, in 30 % van de gevallen 
onregelmatigheden aan het licht; 
(e) behalve in gevallen waarin goede redenen voor 
verdenking van fraude bestaan, gaan de controles in 
de havens nooit verder dan een verificatie of alle 
aangebrachte zegels van welke aard ook intact zijn. 
Bovendien werden gevallen geconstateerd waarin 
vlees geëxporteerd werd via niet voor vleeskeuring 
erkende havens en havens waar de voorzieningen 
voor keuring en weging ontoereikend waren, omdat 
er geen weegbrug en geen weegschalen in de koelhui­
zen aanwezig waren; 
7^ Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen P^.l^.^ 
^D statistieken betretPende controles en de resultaten 
ervan op regionaal en centraal niveau bestaan niet of 
zijn onvoldoende, daardoor wordt een doeltreffende 
beheerscontrole onmogelijk gemaakt. 
^.3^. netbelang van fvsiekecontroles wordt onderD 
streept door de volgende gevallend 
^ van de statistisch gekozen steekproef van ^éö door de 
Warner in één Lidstaat gecontroleerde e^cportD 
partijen was er slechtsééndie^door de nationale 
douanediensten van een andere Lidstaat dan die 
waarinde onderhavige controle plaatsvond^ steekt 
proefsgewijs was onderzocht in de haven van 
uiteindelijke export uit de Gemeenschap^ditonder^ 
zoek bracht een onjuiste omschrijving van de 
betrokken goederen aan het lichte 
t^in een andere Lidstaat bleek uit onderzoek van 
kartons, die gedurende de controledoor de ^eamerin 
de gebouwen van een onderneming onder controle in 
verband met de voorfinanciering werdengebracht, 
dat vetklompen die niet voor restitutiebetaling in 
aanmerkingkomen, verborgen waren inopgerolde 
stukkenuitgebeend rundvlees.Loen het onderzoek 
op verzoek vande^amertotdehelepartij werd 
uitgebreid,bracht dit een percentage onregelmatige 
heden aan het licht van ongeveer^^ó^ 
^ twee jaar lang importeerde een handelaar eersteklas 
rundvlees uit ^uidDAmerika in de EEG, dat beschreD 
ven werd als afvalvlees om invoerheffingen te 
ontgaan en exporteerde hij afvalvlees dat was 
gedeclareerd als vlees van eerste kwaliteit om 
exportrestituties teontvangen^metdeze onregelmatig 
ge transacties was een bedrag gemoeid van circa 
l^ioEGLE 
d^netonderzoekvandeGommissie naareen onregelmaD 
tigheid betreffende het land van bestemming bij een 
reeksrundvleese^porten bracht ook onregelmatige 
heden aan het licht betreffende de opgegeven 
gewichten en de omschrijving van sommige van de 
betrokken partijen. IB^et ging hierbij om een totaalbe^ 
drag van ongeveer êó^ioEGLE 
^ door één LidDStaat werden restituties betaaldvoor 
e^portpartijen die waren aangegeven als rundvlees. 
Bij de nationale controles was niet ontdekt dat het in 
feite ging om partijen afvalprodukten van kippevlees 
en de betrokken exporteurs ontvingen onrechtmatig 
exportrestituties van in totaal ongeveer l,^^viio 
EGL^ G^^^^^^^o^^^^^^^^^^^^r^^ 
^.^. indrie vande bezochte Lidstaten geldt voor 
levende dieren de zogenaamde directe e^portprocedure, 
krachtens welke een aangifte ten uitvoer wordt voorgeD 
legd op de plaats waar de goederen het grondgebied van 
de Lidstaten verlaten, alwaar de goederen onder 
douanetoezicht worden geplaatst, töe goederen moeten 
dan worden onderworpen aan een selectief onderzoek om 
na te gaan of deaangegeven gewichten, omschrijvingenen 
de voor de exportrestituties gebruikte nomenclatuur juist 
zijn. 
^.3o. Gp grond van haar onderzoek naar deze procedu 
re erkent de Warner dat de controle op het gewicht van 
levende dierenwaarop exportrestituties vantoepassing 
zijn, praktische problemen oplevert. Geen van de 
bezochte havensbeschikte over voorzieningenvoor het 
wegen van stuks vee, hetgeen betekent dat een volledige 
controle van het gewicht verrichtmoest wordendoor 
middel van een weegbrug enhet onderbrengen vanhet vee 
in veeloodsen. Pöe Warner constateerde dat sommige 
havens niet over deze accomodatie beschikten en gebruik 
moesten maken van voorzieningen die zich op enige 
afstand bevonden vanhet gebied van douanetoezicht, 
waardoor uiteraard het risicobestaat dat dierenwaarD 
voor exportrestituties werden betaald, op de interne 
markt in het vrije verkeer worden gebracht. 
^7. Een fraudegeval in een Lidstaat waaraan de 
media veel bekendheid hebben gegeven, heeftaangetoond 
datditrisico meer dan theoretischis.^owat tweejaar lang 
bracht een exporteur levende dieren waarvoor e^portre 
stituties warenaangevraagden betaald, opdeinterne 
markt in het vrije verkeer.Iöe totale kosten van de fraude 
waren ongeveer^^vlioEGPP 
^D. L^e Warner constateerde ook dat in één LidStaat 
het voor restitutiedoeleinden in aanmerking genomen 
gewicht bij alle exporten van levend vee niet het gewicht 
was ophet moment dathetveeonderdouanetoezicht 
werd geplaatst, maar het gewicht, vastgesteld op het 
verzamelpuntin het binnenland.Bij de berekeningvan de 
exportrestituties werd een gewichtsverlies tussen het 
centrum in het binnenland en de haven toegestaan vanlO 
tot 1^^. löeze op nationaal niveau goedgekeurde 
procedure is in strijd met artikels,lid ^, van Verordening 
t^EEG^nr ^o^7^, dat bepaalt dat het gewicht dat 
voor de berekeningvan de restitutie in aanmerkingwordt 
genomen, vastgesteld wordt op de dag waarop de 
goederen onder douanetoezicht worden geplaatst, löeze 
onregelmatige procedure heeft ertoe geleid dat er veel te 
grote bedragen aan exportrestituties werden betaald, en 
wel minstens vanafl^^. 
^.^. LOezelfde Lidstaat heeft ook restituties op export 
van levend vee toegestaan tegen het voor fokvee van 
zuiver rasgeldendtarief, terwijlduidelijk wasdat het 
geëxporteerde vee niet raszuiver was. iOit is naar de 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 71 
mening van de Kamer ook een duidelijke inbreuk op 
Verordening (EEG) nr. 1544/79 van 24 juli 1979 (9) en 
Richtlijn 77/504/EEG van de Raad van 25 juli 1977 (10). 
Controles op de export van stierevlees 
4.40. Wegens het daarop toepasselijke hoge bedrag aan 
restituties wordt vlees van volwassen stieren onder­
worpen aan speciale controles onder de algemene 
verantwoordelijkheid van de interventiebureaus. Artikel 
3 van Verordening (EEG) nr. 32/82 van 7 januari 1982 (> •) 
bepaalt dat de Lid-Staten de voorschriften vaststellen 
voor de afgifte van een attest betreffende de produkten 
waarop deze bijzondere exportrestituties van toepassing 
zijn en de nodige maatregelen nemen om te voorkomen 
dat de betrokken produkten in het tijdvak tussen de 
controle en het ogenblik waarop deze het geografisch 
grondgebied van de Gemeenschap verlaten, door andere 
produkten worden vervangen. Verder bepaalt dit artikel 
dat de maatregelen met name voorzien in de identificatie 
van elk produkt, door het aanbrengen van hetzij een 
onuitwisbaar merk, hetzij een loodje aan elke voet. In het 
geval van rundvlees zonder been, dat in aanmerking komt 
voor bijzondere exportrestituties, bepaalt artikel 8 van 
Verordening (EEG) nr. 1964/82 van 20 juli 1982 (12) dat 
bij het uitbenen, de opmaak en het verpakken van het 
vlees dat in aanmerking komt voor bijzondere restituties 
bij uitvoer, in het lokaal waar wordt uitgebeend, afgezien 
van varkensvlees geen ander vlees aanwezig mag zijn. 
Voorts bepaalt dit artikel dat de zakken, de dozen of 
ander verpakkingsmateriaal waarin de delen zonder been 
worden verpakt, door de bevoegde instanties worden 
verzegeld of gelood. In de bezochte Lid-Staten werden 
deze controles uitgevoerd door middel van fysiek toezicht 
op het volledige proces vanaf de aankomst van het levend 
rund tot en met het plaatsen onder douanecontrole van de 
verpakte uitgebeende delen rundvlees, voorzien van een 
identificatie-attest. De precieze aard van de controles 
varieerde van Lid-Staat tot Lid-Staat maar alle hadden 
ten doel te voorkomen dat het vlees vervangen werd door 
ander rundvlees waarop een lager restitutiebedrag van 
toepassing is. 
4.41. De Kamer heeft echter het volgende geconsta­
teerd : 
(a) bij één onderneming werd in het uitbeenlokaal 
tegelijk met rundvlees van volwassen mannelijke 
dieren ook ander rundvlees toegelaten waarop een 
lager bedrag aan restitutie van toepassing is. De beide 
produktielijnen kwamen op het punt van verpakking 
samen, waardoor uiteraard het risico van vervanging 
bestond; 
(b) bij dezelfde onderneming werd het aanbrengen van de 
officiële zegels op de kartons van tijd tot tijd 
overgelaten aan het personeel van de onderneming, 
waardoor afbreuk werd gedaan aan het beginsel van 
onafhankelijke controle; (c) bij dezelfde onderneming werd verondersteld dat 
identificatie van de voeten als voeten van volwassen 
mannelijke runderen bewezen werd door een zegel 
van het interventiebureau. Ten tijde van de controle 
door de Kamer werd geen bewijs aangetroffen dat 
deze zegels waren aangebracht; 
(d) in een andere Lid-Staat werden de labels waarmee de 
afzonderlijke delen werden geïdentificeerd als afkom­
stig van mannelijke runderen, evenals de papieren 
zegels, in het bezit gelaten van de onderneming, zodat 
ook hier weer afbreuk werd gedaan aan het beginsel 
van onafhankelijke controle; 
(e) in dezelfde Lid-Staat werd ook geconstateerd dat 
papieren verzegelingen onjuist waren aangebracht en 
niet van het deksel naar de bodem van de dozen 
liepen, waardoor vervanging gemakkelijk wordt. 
4.42. Dit zijn niet slechts theoretische gebreken. De in 
paragraaf 4.41 (a) t/m (c) bedoelde handelaar had de 
hoeveelheden vlees die doorgingen voor vlees afkomstig 
van mannelijke dieren, steevast vergroot door daarbij in 
het verpakkingsstadium delen van andere dieren te 
voegen. Deze onregelmatigheid kwam uiteindelijk aan het 
licht via een betrouwbaarheidsproef op het aantal levende 
mannelijke runderen die in het slachthuis aankwamen en 
de opbrengst in termen van afzonderlijke delen. 
Controle op het bewijs van export 
4.43. Controles om te verhinderen dat in de systemen 
voor de betaling van exportrestituties van de betaalkanto-
ren fictieve uitvoercertificaten van de douane sluipen, 
verschilden van Lid-Staat tot Lid-Staat. In één Lid-Staat, 
waar de controle op de authenticiteit van aangiften ten 
uitvoer afhankelijk was van de geautomatiseerde toetsing 
van de gegevens bij de douane aan die van het 
betaalkantoor, strekte deze zich niet uit tot vergelijkingen 
met de voor de exportrestituties gebruikte nomenclatuur 
en ontbrak ook een bevredigend systeem voor het nader 
onderzoeken van geconstateerde afwijkingen in hoeveel­
heden en exportdata. In een andere Lid-Staat, waar 
volgens de goedgekeurde procedure het betaalkantoor 
verplicht is een percentage van alle attesten terug te 
zenden naar de douane ter bevestiging van de authentici­
teit, constateerde de Kamer dat de procedure in onbruik 
was geraakt. Geen van de door de Kamer bezochte 
douanekantoren had ooit een attest ter waarmerking 
terugontvangen en het betaalkantoor had niet geregis­
treerd, dat het attesten had verzonden. 
72 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Controles op goederen die via de regeling voor 
communautair douanevervoer worden geëxporteerd 
AAA. Wanneer landbouwprodukten waarop exportre­
stituties van toepassing zijn, van de ene Lid-Staat via het 
grondgebied van een andere Lid-Staat vervoerd worden 
alvorens uiteindelijk de Gemeenschap te verlaten, schrijft 
de in Verordening (EEG) nr. 222/77 van 13 december 
1976 (13) bedoelde regeling voor communautair douane­
vervoer voor dat de betrokken containers of voertuigen 
worden verzegeld om te voorkomen dat de partij 
goederen onrechtmatig in de Gemeenschap in het vrije 
verkeer wordt gebracht (zie ook de paragrafen 3.13 en 
3.14 van dit verslag). Bij een belangrijk douanekantoor 
aan een landgrens tussen een Lid-Staat en een derde staat 
constateerde de Kamer dat 20 % van de voertuigen en 
containers waarmee zulke produkten in het kader van de 
regeling voor communautair douanevervoer werden 
getransporteerd, in de Lid-Staat van vertrek niet was 
verzegeld. Desondanks klaarde de douane op het kantoor 
van definitieve uitgang uit de Gemeenschap ze als zodanig 
uit zonder nader fysiek onderzoek en gaf zij de exporteur 
een certificaat tot staving van de restitutie-aanvraag. De 
Kamer is van mening dat de gebrekkigheid van deze 
controles het grote risico inhoudt dat exportrestituties 
betaald worden voor goederen die de Gemeenschap nooit 
verlaten. 
Bewijs van aankomst op de eindbestemming 
4.45. Voor de produkten waarmee de grootste uitgaven 
zijn gemoeid, zoals melk, granen en rundvlees, verschillen 
de bedragen van de exportrestituties naar gelang van het 
land van de eindbestemming. De exporteur moet daarom 
het bewijs leveren van aankomst op de eindbestemming 
tot staving van zijn aanspraak op de exportrestitutie en 
deze controle is van bijzonder belang voor de bestemmin­
gen waarvoor hoge restitutiebedragen worden betaald 
(zie paragraaf 4.22). Volgens de geldende voorschrif­
ten (5) kan het bewijs van aankomst worden geleverd in de 
vorm van: 
(a) een origineel douanedocument van binnenkomst van 
het importerende derde land of een voor eensluidend 
gewaarmerkte kopie ervan; 
(b) het normale douanecertificaat van inklaring, opge­
steld overeenkomstig bijlage II van Verordening 
(EEG) nr. 2730/79 (14) (dan wel Verordening (EEG) 
nr. 3665/87 (5) na 1 januari 1988) dat door de 
douanedienst van het importerende land is afgestem­
peld (documenten volgens bijlage II); 
(c) elk ander door de douanedienst van het importerende 
land geviseerd document waarin de produkten 
worden geïdentificeerd en waaruit blijkt dat zij in dat 
land in het vrije verkeer zijn gebracht. Indien door omstandigheden buiten de wil van de 
exporteur geen van deze documenten kan worden 
overgelegd, voorziet de verordening in vervangende of 
bijkomende bewijzen. Behalve in gevallen van overmacht 
moet binnen twaalf maanden na de datum van export het 
bewijs van aankomst worden geleverd. 
4.46. Ofschoon de documenten van bijlage II krachtens 
de communautaire verordeningen speciaal zijn goedge­
keurd (zie paragraaf 4.45), vormen zij naar de mening van 
de Kamer op zichzelf geen overtuigend bewijs dat de 
betrokken goederen in het derde land in het vrije verkeer 
zijn gebracht. Met deze documenten legt het importe­
rende land geen rekening en verantwoording af (het 
document zelf wordt in één Lid-Staat van een aanteke­
ning voorzien die erop neerkomt dat invulling van het 
formulier alleen voor gebruik binnen de EEG verplicht 
is). In de regel worden zij door de exporteur ingevuld en 
bevatten zij in het beste geval als enig bewijs van 
aankomst een handtekening en een stempel die van de 
douanedienst van het importerende land afkomstig heten 
te zijn. 
4.47. Verder heeft het onderzoek van de Kamer naar 
exportrestituties voor rundvlees uitgewezen dat betaal-
kantoren in de Lid-Staten als voornaamste bewijs van 
aankomst op de eindbestemming en zonder verder 
onderzoek genoegen hadden genomen met: 
(a) documenten zonder handtekeningen en stempels van 
douane-instanties, waarvan beweerd werd dat het 
invoerdocumenten van de douane of bijlage II-
documenten waren; 
(b) bijkomende bewijzen waarvan de echtheid dubieus is, 
bij voorbeeld: 
(i) een invoercertificaat in Lybië, vergezeld van een 
brief met het opschrift „Foreign Office, Bucha-
rest"; 
(ii) invoercertificaten gedateerd vóór de datum van 
aankomst van de betrokken goederen; 
(iii) certificaten die, soms lang na aankomst van de 
betrokken goederen, werden verschaft door een 
commerciële management-onderneming, die ken­
nelijk niet in het betrokken land was gevestigd en 
ook niet deskundig was inzake de verhandelde 
goederen; 
(iv) bankafschriften die aantoonden dat de rekenin­
gen voor goederen waren voldaan, maar geen 
bewijs leverden betreffende de herkomst van de 
gelden; 
(c) documenten vergezeld van niet-erkende vertalingen 
en vertalingen die te kennen gaven dat de stempels, 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 73 
handtekeningen en aantekeningen van de douane 
onleesbaar waren. 
4.48. De twijfels van de Kamer over de vraag of dit 
systeem van bewijzen van aankomst op de eindbestem­
ming voldoet, worden versterkt door gevallen van 
onregelmatigheden die onlangs ter kennis van de 
Commissie zijn gekomen: 
(a) ontdekt werd dat twee belangrijke in verschillende 
Lid-Staten gevestigde exporteurs van goederen 
waarvoor exportrestituties worden toegekend, in het 
bezit waren van een volledig assortiment douane­
stempels van de belangrijkste landen waarmee zij 
handel dreven. Dit illustreert hoe riskant het is, 
bijlage II-documenten als overtuigend bewijs van 
aankomst te aanvaarden, die slechts een douanestem­
pel bevatten; 
(b) rundvlees dat geëxporteerd werd naar een derde land 
in een zone waarop de hoogste restitutievoet van 
toepassing is, werd op zee naar een land gedirigeerd 
waarvoor de restitutie nihil is. Als bewijs van 
aankomst in het eerste land werd gebruik gemaakt 
van vervalste certificaten van binnenkomst. De 
onregelmatige betalingen van exportrestituties be­
droegen ongeveer 20 Mio ECU; 
(c) met behulp van exportrestituties vanuit de Gemeen­
schap naar Noord-Amerika geëxporteerd rundvlees 
werd nadien afgekeurd door de veterinaire diensten 
van de ontvangende landen. Desondanks maakten de 
betrokken exporteurs gebruik van de gedeeltelijk 
ingevulde invoerdocumenten ten bewijze van het feit 
dat de goederen in het derde land in het vrije verkeer 
waren gebracht en op grond daarvan werden op 
onregelmatige wijze exportrestituties betaald van in 
totaal ongeveer 3 Mio ECU. Slechts een deel van de 
latere afkeuringen werd bij de betaalkantoren ge­
meld. 
Controles op rundvlees dat onder douanecontrole is 
geplaatst krachtens de vooruitbetalingsregeling 
4.49. In Verordening (EEG) nr. 565/80 (15) zijn algeme­
ne voorschriften neergelegd voor de vooruitbetaling van 
exportrestituties voor onder douanecontrole opgeslagen 
produkten, mits zij binnen bepaalde termijnen worden 
geëxporteerd. De vooruitbetaling wordt verricht onder 
voorbehoud dat door de exporteur een zekerheid wordt 
gesteld van 120 % van het betrokken restitutiebedrag. De 
desbetreffende uitvoeringsbepalingen zijn neergelegd in 
titel 2, hoofdstuk 3 van Verordening (EEG) nr. 
3665/87 (5). Deze procedure wordt gewoonlijk vooruitbe­
talingsprocedure genoemd en wat rundvlees betreft is zij van groot belang, want de Kamer meent dat de meeste 
rundvleesexporten op deze wijze zijn gefinancierd. 
4.50. Rundvlees waarop de vooruitbetalingsprocedure 
van toepassing is, wordt gewoonlijk onder douanecontro­
le opgeslagen in de gebouwen van de exporteur. De 
exporteur moet de douane-instanties vooraf kennis geven 
van zijn voornemen, vlees onder douanecontrole te 
plaatsen; ook moet hij een aangifte ten uitvoer doen met 
nadere gegevens over de partij, met name een opgave van 
de hoeveelheid, de omschrijving van het produkt, de voor 
de restitutie gehanteerde nomenclatuur en de beoogde 
exportzone. Deze aangifte moet ter beschikking worden 
gehouden van de douane-autoriteiten ingeval één van hun 
ambtenaren gebruik maakt van het recht, aanwezig te zijn 
bij het overbrengen van de partij naar een entrepot voor 
opslag in verband met de vooruitbetaling. 
4.51. Naast de verplichting onaangekondigde controle­
onderzoeken uit te voeren op vlees dat in het kader van de 
vooruitbetaling in een douane-entrepot wordt geplaatst, 
hebben de douane-autoriteiten ook tot taak de datum van 
inslag te attesteren die, behalve wanneer het bedrag 
vooraf is vastgesteld, bepalend is voor de datum van 
vaststelling van de restitutievoet. 
4.52. De fysieke controle op dit tijdstip is bijzonder 
belangrijk voor rundvlees, aangezien het vlees in gekoelde 
staat onder douanecontrole wordt geplaatst en vervol­
gens vóór de export wordt ingevroren. Het is duidelijk 
dat, wanneer vlees eenmaal is ingevroren, het bijna 
onmogelijk wordt, precies vast te stellen wat het is, tenzij 
het ontdooid wordt. 
4.53. Controles op de inachtneming van de termijnen 
van opslag voorafgaande aan de export worden, naar 
gelang van de betrokken Lid-Staat, uitgevoerd door hetzij 
de douane-instanties, hetzij de betaalkantoren. In de 
meeste Lid-Staten zijn de betaalkantoren verantwoorde­
lijk voor het beheer en de controle van de bij de 
vooruitbetalingsaanvragen gestelde zekerheden. 
4.54. Het door haar ingestelde onderzoek naar de 
controles bij vooruitbetaling voor rundvlees geeft de 
Kamer aanleiding tot de volgende opmerkingen: 
(a) in één Lid-Staat voldeed de regeling inzake de 
melding vooraf dat het vlees onder douanecontrole 
wordt geplaatst niet, aangezien zij de douane­
ambtenaar niet voldoende tijd liet om desgewenst een 
onderzoek in te stellen. Onder deze omstandigheden 
is het niet verwonderlijk dat een belangrijke door de 
Kamer bezochte exporteur nooit aan zo een onder­
zoek was onderworpen; 
(b) in een andere Lid-Staat mocht een door de Kamer 
bezochte exporteur altijd tot na de termijn voor de 
douanecontrole wachten alvorens de aangifte ten 
74 RublikatiebMd van de Luropese gemeenschappen P^ P^ ^ 
invoer in te vullen, hetgeen volledig indruist tegen de 
doelsteihngvanselectieve,onaangekondigdedouane 
controles, 
^ bi^ onderzoek van de controleregisters betreffende de 
indiening van bewi^en voor de aankomst op de 
eindbestemming bleek dat er in vele gevallen nog lang 
nadeemddatum voor de indiening van bewnzen, 
kennelnknog waarborgenuitstonden Insommige 
gevallen hadden dewaarborgen duidelijk moeten zi^n 
verbeurd,docherwasgeen actie ondernomen Bi^ 
wi^zevanvoorbeeldzi^ vermelddateen handelaar 
waarborgen ad circa 4,71viio LCmU had uitstaan 
^waarvan er sommige uitl^^4 dateerden^, waarbij de 
termijnen voor de indiening van bewnzen waren 
verstreken, maar de nationale autoriteiten hadden 
geenstappenondernomenomde waarborgen ver 
beurd te verklaren in een andere Lid^taatwaar de 
controle van de waarborgen betreffende vooruitbeta 
lingwordt gedeeld tussen dedouaneenhetbetaalkanD 
toor,bedroegendeuitstaandewaarborgenvaneen 
handelaarvolgensdedouanel,41Vlio^C^C^,terwijl de 
documenten van het betaalkantoor betreffende 
dezelfde handelaar een nul saldo aangaven L^e 
betrokken autoriteiten hadden geen pogingen gedaan 
de twee cijferreeksen op elkaar aan te sluiten, 
t^hm sommige LidStaten bleek bi^ onderzoek van 
dezelfde documenten in vele gevallen dat er een 
gebrek aan controle bestond betreffende de uiteinde 
Inke export en aankomstop de defimtievebestem 
mmg van hoeveelheden rundvlees waarvoor vooruit 
betalingen waren gedaan, en betreffendedetermnnen 
voor de uitslag uit het entrepot, de definitieve export 
en de indiening van bewnzen, 
^ de Kamer constateert met bezorgdheid dat een 
handelaar,waarnaarml^5meenLid^taat^L^ 
reeds een onderzoek wegens traude met exportresti 
tuties was ingesteld, in l^om een andere Lidstaat 
^K^ ongeveer l^lvlioLC^U ontving, zonder dat er 
enige bijzondere aandacht werd besteed aan de 
afzonderlnkeaanvragen,zonder dat er een onderzoek 
naar znn activiteiten op het gebied van exportresti 
tuties plaatsvond en zonder een controle op grond 
vanR.ichtli^n77^^Lr3ól löaaromdoet zichde 
vraag voor, ofdeCAommissiemomenteelovereen 
svsteem beschikt waardoor zi^ kennis kan hebben van 
dergeli^kegevallen, toezicht kan uitoefenen op de 
onderlinge gegevensuitwisseling van de Lidstaten 
en, zo nodig, snel kan reageren in dit verband 
verwnstdeKamernaarhaareerdere opmerkingen 
terzake jaarverslag l^o ^,paragraafolO^, waarin 
werd beklemtoond dat, indien de namen van persoD 
nen of ondernemingen die fraude en^of een onregeP 
matigheidhadden gepleegd opcommunautair niveau 
bekend waren, dit de preventieve taak aanzienlek zou 
vergemakkelijken ^loto^n^^r^n^noverde^^ortr^t^ut^ 
4 55 Het onderzoek van de Kamer was toegespitst op 
deinparagraaf4^4samengevattecontroledoelstellmgen 
löe resultaten warenmalle gevallen onbevredigend l^aar 
demening van de Kamer bieden de reikwndteende 
kwaliteit van de nationale controles op de betaling van 
exportrestituties, met name in de sector rundvlees, geen 
redelijke garantie dat debetrokkenuitgavenwettig en 
regelmatig werden gedaan 
4 5o PóeKamer constateert met name eenduidelijke 
noodzaak tot verbetering van de fvsieke controles op 
exporten ^oals de Kamerm een recent advies e^ heeft 
opgemerkt, zou vaststelling van de voorgestelde ver 
ordening van de R.aadtzieparagraaf4^een stap in de 
goede richting znn POoch willen de uitvoermgsmaat 
regelen volledig doeltreffend zi^n, dan is het noodzakelijk 
datzi^ 
ta^ de aard en omvang van fvsieke controles omschnp 
ven, 
td^duidelnk maken dat het minimumaantal fvsieke 
controles dat ten tnde van de vervulling van de 
douaneformaliteiten moet worden verricht, geba 
seerd zou moeten znn op de waarde van de exportreD 
stituties en niet op het aantal aangiften, 
^ criteria aangeven voor de onderkenning van risicon, 
om te verzekeren dat fvsieke controles en het nemen 
van monsters ter analvsegenchtznn op gebieden met 
hoge risicon, 
^verzekeren dat fvsieke controles en analvses worden 
verricht op basis van representatieve monsters van de 
voor onderzoek geselecteerde partyen, 
^ de Lidstaten verplichten, dossiers bn te houden van 
deaanfvsiekecontroles onderworpen transacties, het 
aantal en de aard der verrichte controles en de 
resultaten daarvan, en samenvattingen van deze 
dossiers ^aarlnks naar de Commissie te zenden 
4 57 Het onderzoek van de Kamer naar de nationale 
controles op het beheer van waarborgen met betrekking 
tot vooruitbetaalde transacties biedt geen zekerheid, dat 
allemhet kader van de regels inzake verbeurdverklaring 
aan de Cremeenschap verschuldigde bedragen snel en 
volledig worden geboekt löe Kamer beveelt de vereve 
nmgscontroleurs van de commissie aan, bijzondere 
aandacht te bestedenaan de uitvoeringvan dezecontroles 
tndens bezoeken aan de Lidstaten 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 75 
4.58. Zolang er gedifferentieerde restitutiebedragen van 
toepassing zijn, acht de Kamer het moeilijk enig 
controlesysteem betreffende het bewijs van aankomst op 
de bestemming op te zetten, dat voldoende zekerheid zou 
bieden tegen een poging tot frauduleuze aangifte. 
4.59. Meer in het algemeen wenst de Kamer in dit 
verband het belang te beklemtonen van het niveau der 
communautaire steunprijzen, aangezien het verschil 
tussen de prijzen in de Gemeenschap en op de wereld­
markt bepalend is voor het niveau van de exportresti­
tuties. Zolang de restitutiebedragen min of meer op het 
thans geldende niveau blijven (vgl. paragraaf 4.25) zal het 
beheer van de exportrestituties een aanzienlijk frauderisi­
co, alsmede grote kosten voor de begroting met zich 
meebrengen. 
Marktmaatregelen 
4.60. Sinds de Kamer werd ingesteld heeft zij controles 
uitgeoefend op de afzonderlijke landbouwmarkten, 
waarvan de resultaten grotendeels zijn neergelegd in 
speciale verslagen. De desbetreffende maatregelen zijn zo 
heterogeen, dat het moeilijk is algemene conclusies te 
trekken. Doch bijna alle door de Kamer tot op heden 
onderzochte maatregelen geven aanleiding tot controle-
moeilijkheden in ten minste enkele Lid-Staten. 
4.61. De resultaten van bepaalde onderzoeken van deze 
aard, die in 1987 werden verricht, worden later in dit 
hoofdstuk uiteengezet (zie de paragrafen 4.86 — 4.131). 
Richtlijn 77/435/EEG 
Inleiding 
4.62. Met deze Richtlijn (6) wordt getracht, de bescher­
ming van EOGFL-middelen te verbeteren, door de Lid-
Staten te verplichten systematische verificaties of contro­
les a posteriori te verrichten op de handelsdocumenten 
van ondernemingen die bedragen ontvangen van of 
verschuldigd zijn aan het Fonds. Deze controles dienen 
een aanvulling te vormen op andere reeds vóór de 
afsluiting van de betrokken transacties verrichte contro­
les en dienen aldus te worden opgezet dat aan de hand van 
een onderzoek van alle relevante handelsdocumenten kan 
worden vastgesteld dat de transacties daadwerkelijk zijn 
verricht en wel in overeenstemming met de geldende 
communautaire verordeningen. De Richtlijn schrijft het 
minimumaantal ondernemingen voor dat elk jaar syste­
matisch moet worden gecontroleerd, maar laat de Lid-Staten vrij om te beslissen over de omvang en de 
frequentie van de te verrichten controles. De Lid-Staten 
zijn gehouden, jaarlijks aan de Commissie verslag uit te 
brengen over de uitvoering van de Richtlijn. 
4.63. In december 1984 vestigde de Kamer in een 
speciaal verslag (17), gebaseerd op tussen 1981 en 1983 
verrichte studies, de aandacht op tekortkomingen bij de 
tenuitvoerlegging van deze Richtlijn. Tijdens haar 
onderzoek van 1987, dat berustte op antwoorden op 
vragenlijsten van alle Lid-Staten en op bezoeken aan 
geselecteerde Lid-Staten (D, F, GR, I, IRL en UK) 
constateerde de Kamer dat, hoewel er enige vooruitgang 
was geboekt, in vele Lid-Staten nog steeds ernstige 
tekortkomingen bestaan. 
Opmerkingen van de Kamer betreffende de 
tenuitvoerlegging van de Richtlijn in de Lid-Staten 
4.64. Het aantal ondernemingen dat in elke Lid-Staat 
systematisch moet worden gecontroleerd, mag niet 
kleiner zijn dan de helft van het aantal ondernemingen 
waarvan de jaarlijkse transacties met het EOGFL meer 
dan 100 000 rekeneenheden bedragen. De Kamer consta­
teerde dat twee Lid-Staten (GR, I) de afgelopen jaren niet 
aan dit minimumaantal van systematische controles 
waren toegekomen, doch slechts 50 %, respectievelijk 
70 % van het nagestreefde aantal hadden verricht. 
4.65. De Lid-Staten moeten ervoor zorgen dat de 
selectie van de systematisch te controleren onder­
nemingen representatiefis, overeenkomstig het financiële 
gewicht ervan tegenover het EOGFL. De Kamer 
constateerde dat niet alle Lid-Staten deze noodzaak van 
representativiteit eerbiedigden. Zo sloten sommige Lid-
Staten (GR, I) alle ondernemingen die onder de drempel 
van 100 000 rekeneenheden zaten, van de controle uit, 
hoewel deze ondernemingen bij bepaalde maatregelen 
goed waren voor het overgrote gedeelte van de transacties 
met het Fonds; voorts verrichtten de meeste Lid-Staten 
geen enkele controle op grond van de Richtlijn betref­
fende verrichtingen in verband met de openbare opslag of 
met de inning van medeverantwoordelijkheidsheffingen. 
4.66. Zoals reeds gezegd, moeten de Lid-Staten jaarlijks 
aan de Commissie verslag uitbrengen over de toepassing 
van de Richtlijn. Het onderzoek van de Kamer wees uit 
dat op 31 december 1987, zo'n negen maanden nadat de 
verslagen over 1986 hadden moeten zijn ontvangen, één 
Lid-Staat (I) nog steeds geen verslagen had ingezonden 
over de jaren 1984-1986. 
4.67. Er bestaan grote verschillen tussen de Lid-Staten 
wat betreft de planning en de uitvoering van de in de 
Richtlijn voorgeschreven werkzaamheden. In het gun­
stigste geval werd het werk goed gecoördineerd (b.v. 
exportrestituties in F), vond de keuze van de onder-
76 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
nemingen plaats op een rationele basis, waarbij gebruik 
werd gemaakt van elementen zoals risico-analyses (b.v. 
exportrestituties in D) en waren er goede instructies, 
controlelijsten, enz. voor de uitvoering van de syste­
matische controles (b.v. UK). Het andere uiterste was dat 
de in de Richtlijn voorgeschreven werkzaamheden niet 
werden gepland, de keuze van de ondernemingen 
willekeurig plaatsvond en de methoden voor de uitvoe­
ring van de controles volledig aan het oordeel van elke 
controleur werden overgelaten (GR). In sommige geval­
len omvatten de controles — hetgeen naar de mening van 
de Kamer bijzonder belangrijk is — analytische beoorde­
lingen van de activiteiten van de onderneming over een 
bepaalde periode en toetsingen van de cijfers over 
aankopen, verkopen en voorraden; in andere, meer 
voorkomende gevallen, werd door middel van de 
controles slechts getracht, de geldigheid van een bepaalde 
transactie vast te stellen aan de hand van de boeken van 
de onderneming. Slechts in één Lid-Staat (F) strekten de 
controles zich uit tot fysieke inspecties en het nemen van 
monsters van de betrokken produkten. 
4.68. In sommige Lid-Staten bevatten de controlerap­
porten gegevens over de toegepaste soort controles en de 
gecontroleerde transacties (D, UK), terwijl in één Lid-
Staat (GR) zulke gegevens niet in de controleverslagen 
voorkwamen, waardoor deze nutteloos werden voor het 
toezicht op de uitvoering van de Richtlijn. Twee Lid-
Staten (IRL, UK) weigerden de Kamer toegang te 
verlenen tot controleverslagen, ondanks het feit dat deze 
controles krachtens het gemeenschapsrecht moeten 
worden uitgevoerd. 
4.69. Het aantal personeelsleden dat door de Lid-Staten 
met werkzaamheden in verband met de Richtlijn wordt 
belast, varieerde ook sterk naar gelang van het te 
controleren uitgavenvolume, en liep van één controleur 
per 3 Mio ECU aan uitgaven enerzijds (DK) tot één 
controleur per 140 Mio ECU anderzijds (GR). In 
sommige Lid-Staten worden de personeelsleden die zich 
met werkzaamheden in verband met de Richtlijn 
bezighouden, officieel opgeleid voor het onderzoeken en 
interpreteren van de boekhouding van ondernemingen 
(D, UK), terwijl er in andere landen helemaal geen 
specifieke opleiding bestaat (GR). 
4.70. In sommige Lid-Staten (GR, I) zouden zich 
belangenconflicten kunnen voordoen bij de toepassing 
van de Richtlijn, doordat personeel dat zich met dit werk 
bezighield ook verantwoordelijk was voor de controles op 
de betrokken transacties vóór de betaling. 
4.71. Gezien de hiervoor beschreven situatie is het niet 
verwonderlijk, dat de onderzoekingen van de Kamer 
grote verschillen aan het licht brachten wat betreft het 
aantal en het financiële belang van de door de Lid-Staten 
ingevolge controles op grond van de Richtlijn ontdekte 
onregelmatigheden. Enerzijds meldde een Lid-Staat (I) 
voor een bepaald jaar dat hij bij 80 ondernemingen (meer 
dan een kwart van het bezochte aantal) onregelmatig­
heden had ontdekt waarbij de financiële consequenties in 
totaal bijna 40 Mio ECU bedroegen. Anderzijds brachten de controles in sommige Lid-Staten (DK, GR) over 
hetzelfde jaar geen of slechts onbetekenende onregelma­
tigheden aan het licht. 
Controles op grond van de Richtlijn van ondernemingen 
die aanspraak maken op exportrestituties 
4.72. Als onderdeel van het in de paragrafen 4.20 — 
4.59 genoemde onderzoek heeft de Kamer de tenuitvoer­
legging van de Richtlijn beoordeeld ten aanzien van de 
reikwijdte en de kwaliteit van de controles op betalingen 
van exportrestituties voor rundvlees. 
4.73. Een van de belangrijkste bevindingen was dat twee 
van de vier betrokken Lid-Staten (IRL, UK) geen 
statistieken hadden over het aantal ondernemingen dat 
aanspraak maakt op restituties, de datum van de laatste 
controle op grond van de Richtlijn en de resultaten ervan. 
Op verzoek van de Kamer heeft één Lid-Staat (UK) enig 
onderzoek verricht en de cijfers geleverd. Hieruit bleek 
dat twee derde van alle ondernemingen die rundvlees 
exporteren, nooit waren geïnspecteerd en, hetgeen nog 
verontrustender is, dat een vijfde van die ondernemingen 
die in totaal meer dan 100 000 rekeneenheden aan 
restituties per jaar ontvangen, nooit was gecontroleerd. 
4.74. In twee Lid-Staten (IRL, UK) was de Kamer 
aanwezig bij controles ingevolge de Richtlijn. Zij 
constateerde dat de kwaliteit van de toegepaste controles 
niet hoog was. Er werd geen poging gedaan, analytische 
beoordelingen van de activiteiten der ondernemingen 
over een bepaalde periode te verrichten, b.v. toetsingen 
van aankopen, verkopen en voorraden. De controles 
waren beperkt tot een verificatie van bepaalde transacties 
in de boeken door vergelijking van basisdocumenten 
zoals vrachtbrieven, facturen, expeditiebriefjes, enz. In de 
regel omvatten zij geen onderzoek van secundair 
bewijsmateriaal zoals contracten, verzekeringsdocumen­
ten en transportkosten. Het was niet altijd mogelijk de 
herkomst van de factuurbetalingen na te gaan. Onder 
deze omstandigheden verschafte de gekozen benadering 
weinig aanvullende zekerheid omtrent de authenticiteit 
van de verrichtingen, ten opzichte van de zekerheid die bij 
een onderzoek van de documenten, gevoegd bij de 
aanvraag om exportrestitutie, kon worden verkregen. 
4.75. De bezorgdheid van de Kamer over de kwaliteit 
van deze controles is des te groter, daar in een bepaalde 
Lid-Staat (IRL), die bij de export van rundvlees een 
aantal zware fraudegevallen over lange periodes heeft 
gekend, bij bezoeken ingevolge de Richtlijn aan de 
betrokken ondernemingen geen frauduleuze praktijken 
werden gesignaleerd. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 77 
DE TOEZICHTREGELING VAN DE Het toezicht van de Commissie op de 
COMMISSIE tenuitvoerlegging van Richtlijn 77/435/EEG 
van de Raad 
Inleiding 
4.76. Deze regeling dient ertoe, te verzekeren dat de 
systemen van de Lid-Staten voor dagelijks beheer en 
controle van de maatregelen van het EOGFL-Garantie 
afdoende werken, dat Richtlijn 77/435/EEG (6) in alle 
Lid-Staten bevredigend wordt uitgevoerd en dat er een 
volledige en tijdige verevening of controle van de door de 
Lid-Staten ingediende jaarrekeningen betreffende het 
EOGFL plaatsvindt. Bij het onderzoek van de Kamer 
bleek dat deze regeling niet altijd bevredigend functio­
neert. 
Toezicht van de Commissie op de systemen 
van de Lid-Staten voor dagelijks beheer en 
controle van maatregelen van het EOGFL-
Garantie 
4.11. In paragraaf 5.71 van haar verslag over het 
begrotingsjaar 1986 (3) concludeerde de Kamer dat het 
toezicht van de Commissie op de uitvoering van de 
maatregelen van het EOGFL-Garantie op nationaal 
niveau onvoldoende was. Door de werkzaamheden van 
de Kamer in 1987 werd dit standpunt versterkt. 
4.78. Het onderzoek van de Kamer naar de communau­
taire regeling betreffende het beheer en de controle van de 
interventie-opslag bracht aan het licht, dat de Commissie 
geen volledige en bijgewerkte informatie heeft over de 
nationale voorschriften en systemen welke voor dit 
belangrijke uitgavengebied van het EOGFL-Garantie 
gelden, en derhalve niet kan nagaan of de nationale 
systemen voldoen aan de gemeenschapswetgeving. 
4.79. Ten aanzien van exportrestituties bleek uit het 
onderzoek van de Kamer dat de Commissie enige, zij het 
verre van volledige kennis van de bij de nationale 
betaalkantoren geldende controlesystemen heeft. Maar 
zij heeft praktisch geen gedetailleerde gegevens over de 
systemen bij de nationale douanediensten, die fundamen­
tele controles op dit uitgebreide en risicorijke uitgaven-
gebied verrichten. Wanneer de Commissie een onderzoek 
ter plaatse instelde en zich documenten verschafte over de 
nationale systemen, werd de waarde van haar werk wel 
eens teniet gedaan doordat zij de tekortkomingen in de 
fundamentele controles niet identificeerde en corrigeerde. 4.80. De eerste jaren na de invoering van de Richtlijn (6) 
maakte de Commissie gebruik van een aantal middelen 
om de toepassing van de Richtlijn te beïnvloeden en 
daarop toezicht uit te oefenen, met name studiebijeen­
komsten waarop ervaringen werden uitgewisseld, ver­
gaderingen van specialisten, het doorlichten van de 
systemen in de Lid-Staten, enz. Doch dit soort activiteiten 
was in 1984, zoals opgemerkt in het speciaal verslag van 
de Kamer van december 1984 (17), bijna stilgelegd en de 
Commissie deed weinig meer dan passief reageren op 
door de Lid-Staten verschafte gegevens. Bij het recente 
onderzoek van de Kamer naar het werk van de 
Commissie op het gebied van de Richtlijn bleek dat deze 
situatie in 1987 nog steeds bestond. Ondanks goede 
voornemens kon de Commissie niet de middelen vinden 
om haar toezichthoudende rol in de loop van dat jaar 
weer nieuw leven in te blazen, omdat zij de betrokken 
personeelsleden had ingezet bij het onderzoek van 
gevallen waarin verdenking van fraude bestond. Aldus 
moesten de volgende, voor 1987 geplande activiteiten alle 
worden geannuleerd: een vergadering tussen de Commis­
sie en de Lid-Staten om methoden ter verbetering van de 
toepassing van de Richtlijn, waaronder de voorstellen in 
het speciale verslag van de Kamer, te bespreken; 
bezoeken aan bepaalde Lid-Staten om de kennis van de 
Commissie omtrent de praktische tenuitvoerlegging van 
de Richtlijn te verhogen; het uitbrengen van richtsnoeren 
voor de Lid-Staten ten einde een eenvormiger toepassing 
van de Richtlijn te verzekeren. 
4.81. Het toezicht van de Commissie op de toepassing 
van de Richtlijn heeft ook in de volgende opzichten te 
wensen overgelaten: 
(a) zij beschikt nog steeds niet over een volledige en 
bijgewerkte documentatie van de in de Lid-Staten 
geldende procedures voor de tenuitvoerlegging van de 
Richtlijn; 
(b) in de specifieke gevallen Spanje en Portugal heeft zij 
in het geheel geen informatie geregistreerd betref­
fende de procedures die voor de uitvoering van de 
Richtlijn zijn ingevoerd, hoewel de Richtlijn momen­
teel geacht wordt in deze beide Lid-Staten volledig 
operationeel te zijn; 
(c) sinds 1983 hebben er geen studiebijeenkomsten of 
andere vergaderingen met de Lid-Staten plaatsgevon­
den om een forum voor een gedachtenwisseling over 
de tenuitvoerlegging van de Richtlijn te verschaffen; 
(d) de Commissie heeft niet altijd onmiddellijk gerea­
geerd op verzoeken om advies van de Lid-Staten over 
de correcte interpretatie van de Richtlijn of op andere 
78 Rublikatieblad van de europese ólemeenschaproen 12 Lu 88 
problemen in verband met de praktische uitvoering 
ervan^ 
^ de Commissie heeft geen stappen ondernomen om de 
zeer schaarseinformatiedie de Lid^tatenin hun 
jaarverslagen betreffende de richtlijn verschaffen, te 
verbeterend 
t^D deCommissieverrichtgeensvstematischeanalvses 
van deze verslagen om conclusies te trekken betref 
tende de daadwerkelijke eneenvormigetenuitvoer^ 
legging van de Richtlijn en de kosten^batenver 
houding ervan^ 
^het verrichten van dergelijke analvses wordt niet 
vergemakkelijkt doordat het in de huidige stand van 
zaken onmogelijk is gebruik te maken van „1R.L1^L^, 
hetinformaticasvsteem voor de registratie vanfraude 
en onregelmatigheden, om deals gevolgvan controles 
op grond van R.ichtlijn77^^LC^ aan het licht 
gebrachte fraudegevallen en onregelmatigheden te 
identificeren. 
4.82. De Commissieheeft injuni 1986 weleenbrief 
geschreven naar alleLid^taten waarin zij de aandacht 
vestigt opde voornaamste aanbevelingen van het speciaal 
verslag van de Warner van decemberl984^^,maar de 
oorspronkelijk voor het laatste halljaar van 1986 
geplande bijeenkomst van deskundigen om deze aanbeve 
lingen tebesnreken, heeft nooitplaatsgehad. De Lid 
staten hebben nietgereageerdophetschrijvenvande 
Commissie, en de Commissie zelfheeft ter zake geen 
verdere actie ondernomen. 
4.81 Anders dan bij de verevening van de rekeningen 
inzake voedselhulp^ziehoofdstuk2^,heeft de Commissie 
de laatste jaren grote vorderingen gemaakt bij het 
verkleinen van de — reeds tot vijf jaar oplopende — 
vertragingen bij de verevening van de jaarrekeningen van 
de LidStaten betreffende de uitgaven van het LC^dP^L 
ólarantie. ^o heeft de Commissie in 1987 besluiten 
genomenbetreffendedevereveningvanderekeningen 
van de Lidstaten over de begrotingsjaren 198^198éó 
4.84. hoewel de Warner erkent dat de Commissie erin is 
geslaagd de achterstand te verkleinen, moet zij toch 
opmerken dat de Commissie nog steeds niet in staat was, 
zich te houden aan de in de verordeningen gestelde 
termijnvans! december 1987 voor de verevening van de 
rekeningen over 1986. Indien de Commissie deze 
termijnen niet kan eerbiedigen, zal het LuropeseRarle 
ment geconfronteerd blijven met het moeilijke probleem 
dat het dechargebesluiten moet nemen op basis van 
rekeningen die niet door de Commissie zijn verevend, in 
dit verband verwijst de Warner naar het door haar 
uitgebrachteadvies^over het voorstel van de Commis^ 
sie tot wijziging van het Pinancieel reglement. 4.8^. Len aanzien van het lastiger probleem hoe de 
vereveningsprocedure zozeer kanwordenverbeterd dat 
zij de Commissie in staat stelt, een oordeel over de 
betrouwbaarheid van de rekeningen der Lidstaten uit te 
spreken, is niet zoveel vooruitgang geboekt. De Warner 
heeft ditprobleeminhaar laatste jaarverslag ^^paragra 
fen^.26—^.44^ vrij uitvoerig geanalyseerd.sindsdien is 
de Commissie overgegaan tot de invoering van proceduD 
res vanhetinparagraaf ^1 van voornoemd verslag 
genoemdecontrolehandboek, alsmede de uitbreiding van 
het gebruikervan tot controle op basis van svsteemD 
analvse. niettemin zijn er nog enige belangrijke aspecten 
van de vereveningwelke onbevredigend zijn en waarbij in 
1987 weinig vooruitgang werd geboekr 
^ er is een gebrek aan coördinatie en overleg tussen de 
vereveningsdiensten de marktdiensten bij de Com 
missie. Bovendien vindt er nauwelijks coördinatie 
plaats vandepogingenomdenationale controles 
ondereen geïntegreerde aanpak te brengen en de 
controlemaatregelen en activiteiten van de ver 
schillende delen van de controlepiramide zo efticiënt 
en doeltreffend mogelijk te makend 
^ het aantal personeelsleden dat door de Commissie bij 
ditwerkwordtingezet, blijft onvoldoende^tijdens het 
jaar werden geen e^tra personeelsleden beschikbaar 
gesteld en werd geen actie ondernomen om dedoor de 
Warner ^paragraaf ^.^Bó van haar verslagover het 
begrotingsjaar 1986^aanbevolen inspectie van het 
personeelsbestand uit te voeren om vast te stellen 
hoeveel personeelsleden er op lange termijn nodigzijn 
omditwerkvanvitaalbelangopeenbevredigend 
niveau te verrichtend 
^ naar de mening van de Warner is het bij de Commissie 
aanwezige niveau van deskundigheid wat betreft 
informaticaDensvsteemcontrole nog steeds niet hoog 
genoeg en in 1987 werden geen stappen ondernomen 
om dit te verbeterend 
^ de Commissie zet nog steeds nietvoldoende middelen 
in voor haar preventieve taak, die daarin bestaat, te 
verzekeren dat de svstemen van dePid^taten voor 
het beheer en de controle van maatregelen van het 
LCOÓlPLC^arantie adequaat zijn en aldus het risico 
datzichbij devereveningproblemenvoordoen, te 
verkleinend 
te^ op het belangrijke gebied van de e^portrestituties^zie 
deparagrafen4.20 — 4.éö9^omvattendeverevenings 
werkzaamheden van de Commissie nog steeds geen 
verificatie van de fundamentele douanecontroles op 
de exporten. 
Len slotte moet de Warner concluderen dat de reikwijdte 
van de vereveningsmethoden zo gering blijft dat de 
Commissie geen oordeel kan geven over de betrouwbaar 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 79 
heid van de rekeningen der Lid-Staten betreffende het 
EOGFL-Garantie. 
CONTROLE VAN DE AFZONDERLIJKE 
MARKTEN 
4.86. De verordeningen die de afzonderlijke markt­
ordeningen beheersen, kennen een grote verscheidenheid 
van vergoedingen, subsidies en andere maatregelen tot 
regulering van de markten. Deze maatregelen, die qua 
financieel volume aanzienlijk uiteenlopen, worden be­
heerd door de Lid-Staten door middel van verschillende 
interventiebureaus en een ingewikkeld netwerk van 
centrale en lokale instanties is belast met de controle van 
specifieke aspecten van de uitvoering ervan. Bovendien 
bestaan voor elke maatregel specifieke criteria en 
controle vereisten. 
4.87. Tijdens het jaar heeft de Kamer bepaalde specifie­
ke maatregelen betreffende de afzonderlijke landbouw­
markten onderzocht. Het onderzoek bevatte aspecten die 
niet alleen betrekking hadden op de wettigheid en 
regelmatigheid van de controle- en betalingsprocedures, 
maar ook op de deugdelijkheid van de maatregelen die de 
betrokken markten reguleren. Met name de volgende 
gebieden werden onderzocht: 
(a) de communautaire maatregelen betreffende de parti­
culiere opslag van tafel wijn en druivemost en de 
maatregelen betreffende het gebruik van druivemost; 
(b) de maatregelen die werden ingevoerd sinds de 
publikatie van de speciale verslagen van de Kamer 
over olijfolie (19) en over de communautaire maat­
regelen betreffende de distillatie van wijn (20); 
(c) de door Spanje vastgestelde administratieve regeling 
voor de controle van communautaire uitgaven op de 
markten voor olijfolie en wijn. Spanje is een van de 
grootste producenten ter wereld wat deze beide 
produkten betreft. 
Controle van de markt voor tafelwijn: 
contracten betreffende particuliere opslag en 
communautaire steun voor het gebruik van 
druivemost 
4.88. De Kamer heeft een controle op deze maatregelen 
verricht in de BR Duitsland, Griekenland, Spanje, 
Frankrijk, Italië en Luxemburg. Particuliere opslag van tafelwijn en druivemost 
4.89. De thans geldende communautaire maatregelen 
op dit gebied behelzen: 
(a) steun voor opslag op lange termijn van tafelwijn of 
druivemost: deze maatregel is vroeg in het wijnoogst­
jaar (21) van toepassing en strekt ertoe, overschotten 
aan tafelwijn of druivemost voor een bepaalde 
periode uit de markt te nemen en daardoor de 
marktprijs te steunen. De producent verbindt zich om 
een bepaalde hoeveelheid tafelwijn voor een periode 
van negen kalendermaanden ofwel, wat druivemost 
betreft, tot 15 september e.k. op te slaan. Behalve de 
steun voor de opslag krijgt de producent ook een 
speciale distillatieprijs gegarandeerd, die aanzienlijk 
hoger is dan de marktprijs van de opgeslagen wijn aan 
het eind van de contractperiode. Deze speciale 
distillatieprijs is beperkt tot een maximum van 18 % 
van de tafel wij nproduktie per producent; 
(b) aanvullende opslagcontracten: aan het eind van de 
opslag op lange termijn mag de producent beslissen, 
zijn wijn (of het gedeelte dat hij niet ter distillatie als 
omschreven sub (a) heeft aangeboden) nog eens vier 
maanden in opslag te houden; 
(c) contracten inzake het elders onderbrengen van de 
wijnvoorraad: indien het waarschijnlijk lijkt dat de 
opslagtanks die worden gebruikt voor de wijn 
waarvoor langlopende opslagcontracten zijn geslo­
ten, nodig zijn om de nieuwe oogst op te slaan, kan 
worden toegestaan de wijn elders onder te brengen. 
4.90. De jaarlijkse uitgaven betreffende communautaire 
steun voor de particuliere opslag van wijn bedroegen in de 
periode van 1981 tot en met 1986 gemiddeld 105,9 Mio 
ECU. In dit bedrag zijn begrepen uitgaven betreffende 
steun voor particuliere opslag op korte termijn tot 1984, 
toen de maatregel in de vorm van communautaire 
steun (22) werd stopgezet. De uitgaven voor de maat­
regelen betreffende opslag op lange termijn beliepen 
70,5 Mio ECU in 1986 en 45,9 Mio ECU in 1987. De 
steun voor het elders onderbrengen van wijn bedroeg in 
de periode 1981 tot en met 1986 gemiddeld 8,0 Mio ECU 
en in 1987 werd een bedrag van 7,6 Mio ECU ten laste van 
de rekeningen gebracht. 
Controlebevindingen 
4.91. De Kamer heeft geconcludeerd dat de controles 
op langlopende particuliere opslagcontracten voor 
tafelwijn en druivemost te wensen overlieten om de 
volgende redenen: 
80 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
(a) controles aan de hand van documenten werden 
bemoeilijkt door gebreken in de voorraadadmini­
stratie ; 
(b) fysieke controles waren onbevredigend omdat bezoe­
ken ter plaatse tijdens de opslagperiode zelden 
plaatsvonden en omdat slechts in een zeer beperkt 
aantal gevallen de wijn was opgeslagen in verzegelde 
containers; 
(c) er was onvoldoende officieel toezicht op de kwaliteits­
kenmerken van de opgeslagen tafelwijn om te 
verzekeren dat aan de minimumnormen werd vol­
daan. 
4.92. Ten aanzien van de voorraadadministratie werd in 
alle bezochte Lid-Staten, met uitzondering van de BR 
Duitsland, geconstateerd dat, hoewel de tanks waarin 
wijn of druivemost oorspronkelijk was opgeslagen bij de 
controle-organen waren gemeld, er geen gedetailleerde 
voorraadadministratie per tank aanwezig was waaruit de 
overslag tussen tanks bleek. De aanwezige voorraadad­
ministratie maakte het voorts onmogelijk om onder de 
totale voorraden van de wijnkelder op een bepaald 
moment de wijn waarop een opslagcontract gold 
duidelijk te identificeren, waardoor de doorzichtigheid 
van controles aan de hand van documenten wordt 
belemmerd. Deze tekortkomingen in de voorraadadmi­
nistratie kunnen toegeschreven worden aan leemten in de 
communautaire verordeningen. 
4.93. Ten aanzien van de fysieke controles constateerde 
de Kamer, met name in Frankrijk en Italië, dat het 
beschikbare personeelsbestand uiterst beperkt was, zodat 
niet vaak genoeg bezoeken ter plaatse konden worden 
afgelegd om te verzekeren dat de wijn gedurende de in het 
contract vastgelegde periode opgeslagen bleef. 
4.94. Het verzegelen van opslagtanks met wijn waar­
voor langlopende opslagcontracten zijn gesloten, zou 
bijdragen tot de garantie dat de wijn gedurende de 
contractueel vastgelegde periode opgeslagen blijft. Een 
dergelijke procedure wordt in de communautaire ver­
ordeningen niet voorgeschreven. Niettemin werd gecon­
stateerd dat verzegeling een normale procedure is in de 
provincie Padua in Italië en dat dit geen enkel bezwaar 
oproept bij de producenten. Ook werd geconstateerd dat 
de procedure in Griekenland wordt toegepast, wanneer 
de banken aan wijnkelders voorschotten verlenen, 
waarbij de wijn als zekerheid dient. De Kamer adviseert, 
de mogelijkheden te onderzoeken om de thans sporadisch 
toegepaste verzegelingsprocedure uit te breiden. 
4.95. Als voorbeeld van de risico's die de hiervoor 
genoemde algemene tekortkomingen voor de gemeen­
schapsbegroting opleveren, constateerde de Kamer bij 
een onderzoek in Frankrijk dat communautaire steun was 
betaald voor de opslag op lange termijn van geconcen­treerde most, hoewel het contract enkele dagen voor het 
einde van de contractperiode was verbroken. Bovendien 
werd voor de geconcentreerde most, die werd gebruikt 
voor de verrijking van wijn, voor dit doel nog een andere 
communautaire steun betaald. 
4.96. Hoewel de verordeningen een algemene bepaling 
bevatten welke de producenten verplicht, het interventie­
bureau te informeren of er gedurende de geldigheidsduur 
van een opslagcontract enige merkbare verandering in de 
kwaliteit van het opgeslagen produkt is opgetreden, 
bestaat er geen specifieke bepaling welke de controle­
instanties voorschrijft de kwaliteitskenmerken gedurende 
of aan het eind van de contractperiode te controleren. Bij 
de controle door de Kamer werd geen bewijs aangetroffen 
dat dergelijke controles werden uitgevoerd. 
4.97. Met betrekking tot de steun voor het elders 
onderbrengen van wijn bracht de controle van de Kamer 
aan het licht dat de noodzaak voor het elders onder­
brengen van de wijn in vele gevallen onvoldoende was 
gerechtvaardigd. In een in Italië onderzocht geval werd 
geconstateerd dat de wijn met steun van de Gemeenschap 
drie werkdagen voor het einde van de in het opslag­
contract vastgelegde periode elders was ondergebracht. 
De wijn werd opgeslagen dicht bij een distilleerderij waar 
hij later werd gedistilleerd krachtens een contract inzake 
distillatie ter garantie van de instandhouding van de prijs. 
Bovendien vond de overslag eind oktober plaats, toen de 
nieuwe oogst normaal gesproken beëindigd was. 
4.98. Gezien de combinatie van hiervoor genoemde 
gebreken zijn de producenten in vele gevallen slechts 
verplicht, aan het eind van de contractuele periode wijn 
van soortgelijke kleur, kwaliteit en alcoholgehalte aan te 
bieden en soms wordt zelfs niet gecontroleerd of deze 
fundamentele verplichtingen zijn nagekomen. Onder deze 
omstandigheden is de Kamer dan ook van mening dat er 
niet voldoende garanties bestaan om te verzekeren dat de 
langlopende particuliere opslagcontracten voor tafelwijn 
het gestelde doel, bepaalde hoeveelheden tafelwijn buiten 
de markt te houden, verwezenlijken. 
4.99. De Kamer betwijfelt het economisch nut van het 
huidige systeem van particuliere opslag op lange termijn, 
want er is ruim bewijs voorhanden dat vele producenten 
voornamelijk deelnemen aan de maatregel om profijt te 
trekken van de zeer aantrekkelijke prijzen die worden 
geboden door distillatie ter garantie van de instandhou­
ding van de prijs. Aangezien het zeer waarschijnlijk is dat 
deze wijn uiteindelijk wordt gedistilleerd, meent de 
Kamer, onder handhaving van haar reserves over de 
geschiktheid van de communautaire maatregelen voor de 
distillatie van wijn in het algemeen (zie speciaal ver­
slag (20)), dat het voor de gemeenschapsbegroting minder 
duur zou uitvallen, de wijn onmiddellijk te laten 
distilleren, dan om in eerste instantie gedurende een 
periode van negen maanden voor de opslag ervan te 
betalen. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 81 
Communautaire steun voor het gebruik van druivemost 
4.100. De controle van de Kamer had betrekking op de 
twee hoofdcategorieën van communautaire steun op dit 
gebied, en wel: 
(a) steun voor het gebruik van druivemost ter verrijking 
van wijnen: de steun wordt betaald aan producenten 
van geconcentreerde druivemost en gerectificeerde 
geconcentreerde druivemost die gebruikt wordt ter 
verhoging van het alcoholgehalte van druivemost, 
tafelwijn, wijn die tot tafelwijn kan worden verwerkt 
alsmede bepaalde mousserende wijnen. De steun 
wordt vastgesteld in ECU per potentieel % vol en per 
hectoliter om rekening te houden met het kostenver­
schil tussen verrijking door middel van most en 
verrijking door middel van saccharose, waarvan het 
gebruik in de zuidelijke wijnbouwgebieden is ver­
boden. Het gebruik van saccharose is echter toege­
staan in de BR Duitsland en Luxemburg tot 1990, 
wanneer de Raad de zaak opnieuw zal onderzoeken; 
(b) steun voor het gebruik van most voor de bereiding 
van druivesap: deze steun werd ingevoerd op 1 
september 1982. Een gedeelte van de steun (35 %) 
wordt door de Commissie achtergehouden om de 
consumptie van dit produkt te bevorderen. 
4.101. In het tijdvak van 1981 tot en met 1985 
bedroegen de communautaire uitgaven betreffende steun 
voor de verrijking gemiddeld 68,7 Mio ECU en betref­
fende steun voor druivesap 7,6 Mio ECU. De steun voor 
de verrijking bereikte in 1984 met 140,8 Mio ECU een 
top, hetgeen in hoofdzaak kwam door de kenmerken van 
de oogst 1983. Sindsdien zijn de uitgaven teruggelopen tot 
75 Mio ECU in 1986, maar namen zij in 1987 weer toe tot 
105,8 Mio ECU. De uitgaven betreffende steun voor de 
bereiding van druivesap volgden gedurende die periode 
een vast patroon en beliepen in 1987 6,7 Mio ECU. 
Controlebevindingen 
4.102. Evenals bij de contracten inzake particuliere 
opslag werd geconstateerd dat de diensten die ver­
antwoordelijk zijn voor de controle van de maatregelen 
inzake wijn verrijking en de bereiding van druivesap, vaak 
niet in staat waren, fysieke controles te verrichten, hoewel 
de communautaire verordeningen bepalen dat zij vooraf 
moeten worden geïnformeerd over de begindatum van de 
gesubsidieerde verrichtingen. Dit was met name het geval 
in Italië en Frankrijk, waar het grootste deel van de 
communautaire uitgaven in verband met deze maat­
regelen plaatsvindt. De Kamer is van mening dat een 
toereikend niveau van fysieke controles essentieel is om de 
fundamentele gegevens na te gaan, namelijk: (a) dat de te verrijken druivemost het vereiste minimum 
potentieel alcoholgehalte bevat; 
(b) dat de verhogingen in termen van volume en 
alcoholgehalte niet de vastgelegde limieten over­
schrijden ; 
(c) dat voor de verrijking geen stoffen worden gebruikt 
die verboden zijn. 
4.103. In sommige onderzochte gevallen werd geconsta­
teerd dat de registers niet het standaardmodel hadden en 
slecht werden bijgehouden. Essentiële gegevens, zoals de 
oorsprong van de geconcentreerde most, werden in 
sommige gevallen niet verstrekt. In andere gevallen waren 
de procedures waarbij de autoriteiten vooraf in kennis 
worden gesteld van de aanvang van de verrichtingen, 
onbevredigend. 
4.104. Wat betreft het achterhouden van een hoog 
percentage van de steun (zie paragraaf 4.100 (b)) 
constateerde de Kamer dat de procedures voor de 
boeking van de desbetreffende kredieten op het niveau 
van de Commissie onbevredigend waren, doordat de 
achtergehouden bedragen werden opgenomen in pro 
memorie-rekeningen, die geen deel uitmaakten van de 
begrotingsrekeningen. 
4.105. In de communautaire verordeningen wordt het 
toestaan van verrijking van wijn gezien als een uitzonder­
lijke maatregel, ingeval de weersomstandigheden daartoe 
noodzaken. De Kamer maakt zich echter zorgen dat de 
maatregel al te gemakkelijk wordt toegestaan. Zo werd bij 
voorbeeld geconstateerd dat in de zuidelijke wijnbouw­
gebieden van de Gemeenschap, waar de noodzaak tot 
verrijking op het eerste gezicht beperkt zou moeten zijn, 
de maatregel sinds de invoering ervan elk jaar op de 
ruimst mogelijke basis is toegestaan. Dit liberale beleid 
inzake de verrijking zou tot gevolg kunnen hebben dat de 
producenten ertoe aangezet worden, hun opbrengsten per 
hectare aanzienlijk op te voeren, in de wetenschap dat 
elke eventuele daling van het alcoholgehalte wel gecom­
penseerd wordt, indien zij gebruik maken van de 
aantrekkelijke mogelijkheid, steun bij de verrijking te 
verkrijgen. 
4.106. Wanneer verrijkte wijnen later ter distillatie 
worden aangeboden, wordt een korting toegepast op de 
betrokken distillatiesteun, indien het alcoholgehalte 
boven een bepaalde grens wordt verhoogd. Bij de controle 
van de Kamer werden volop bewijzen aangetroffen dat 
producenten hun wijnen verrijkten tot dicht bij de 
toegestane limieten en toch binnen de limieten bleven die 
waren vastgesteld voor de betaling van de volledige 
distillatiesteun. Het lijkt dan ook waarschijnlijk dat elke 
producent die naar hogere opbrengsten per hectare 
streefde, hetgeen normaal gesproken leidt tot wijnen met 
een lager alcoholgehalte, zijn wijn kon verrijken tot het 
toegestane maximum, zonder dat de hem uitbetaalde 
distillatiesteun werd verminderd. 
82 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
BELANGRIJKSTE DOOR DE COMMISSIE 
INGEVOERDE VERANDERINGEN SINDS 
DE PUBLIKATIE VAN DE SPECIALE 
VERSLAGEN VAN DE KAMER 
Steun voor de produktie van olijfolie 
4.107. Sinds de publikatie van het speciaal verslag van 
de Kamer (19) in 1985, werden de werkzaamheden 
betreffende de controle van communautaire uitgaven 
vooral toegespitst op de invoering van de controle­
organen voor olijfolie in Italië en Griekenland. Nadat er 
in het begin voornamelijk door juridische moeilijkheden 
bij het vinden van een passende structuur voor de organen 
vertragingen ontstonden, werden zij in Italië in juni 1986 
en in Griekenland in de periode oktober — december 
1987 operationeel. In Spanje en Portugal zijn onlangs 
controle-organen ingesteld, maar deze zijn tot dusverre 
nog niet operationeel. 
4.108. De Kamer heeft tot dusverre de activiteiten van 
de controle-organen nog niet gedetailleerd onderzocht. 
Zij stelde echter vast, dat de dienst van de Commissie die 
verantwoordelijk is voor het toezicht op deze activiteiten, 
regelmatig verslagen over de stand van zaken ontving en 
te kennen gaf dat zij tevreden is over de tot nu toe in Italië 
bereikte resultaten. De Kamer is van mening dat de 
resultaten, in termen van ondernomen acties, impliceren 
dat het Italiaanse orgaan de controles serieus benadert. 
De Commissie verklaarde onlangs dat „in het eerste jaar 
dat het olijventeeltkadaster werd ingevoerd in bepaalde 
Lid-Staten tot 30 % minder steun werd verleend" (23). 
Het is thans nog te vroeg om de door het Griekse, Spaanse 
en Portugese orgaan verrichte controles te beoordelen. 
4.109. Het speciaal verslag was bijzonder kritisch ten 
aanzien van de door producentenorganisaties verrichte 
controles. De Kamer wijst op de recente Verordening van 
de Raad (24) waarbij deze organisaties van de plicht 
worden ontslagen, controles ter plaatse op een percentage 
van de teeltaangiften van hun leden uit te voeren. Een van 
de voor deze wijziging opgegeven redenen luidt: „Door de 
geleidelijke invoering van de olijventeeltkadasters wordt 
deze controle — die zo ingewikkeld is dat ze niet altijd 
goed is uitgevoerd — overbodig". De verandering werd 
deels ook gegrond op het feit dat de controle-organen op 
het gebied van olijfolie door de Commissie worden geacht 
een bevredigend operationeel niveau te hebben be­
reikt (25). Maatregelen betreffende de distillatie van wijn 
4.110. In haar speciaal verslag over de communautaire 
maatregelen betreffende de distillatie van wijn oefende de 
Kamer kritiek op de regeling volgens welke producenten 
die aan verplichte distillatie van tafel wijn waren onder­
worpen, de financiële gevolgen van de maatregelen 
konden ontgaan door hun verplichtingen aan andere 
producenten over te dragen. De Kamer juicht het 
derhalve toe, dat de Commissie onlangs beperkingen 
heeft ingevoerd voor het wijnoogstjaar 1987/88. De 
nieuwe maatregelen sluiten de overdrachten wel niet 
helemaal uit, maar zij beperken deze tot producenten in 
dezelfde Lid-Staat. 
4.111. De Kamer wijst ook op het feit dat de Commissie 
haar verklaarde beleid om de distillatie ter garantie van de 
instandhouding van de prijs te beperken, voortzet. Voor 
het oogstjaar 1987/88 is de maatregel beperkt tot 10 % 
(tegenover 13 % in het vorige jaar) van de totale 
wijnproduktie van de houder van een langlopend 
opslagcontract gedurende het vorige oogstjaar. De 
Kamer herhaalt echter haar opmerking (26), dat de voor 
deze distillatiemaatregel geboden prijs gezien het huidige 
structurele overschot te hoog is, en adviseert de bemoeiin­
gen om de prijs te verlagen en uiteindelijk de betrokken 
maatregel af te schaffen, te intensiveren. 
4.112. Voorts heeft de Commissie onlangs voorge­
steld (27), bepaalde aspecten van de algemene voorschrif­
ten voor de distillatie van wijn en bijprodukten van de 
wijnbereiding te versterken. In dit voorstel wordt 
bijzonder belang gehecht aan het volgende: 
(a) bijkomende maatregelen, waardoor de identificatie 
van te distilleren wijn wordt vergemakkelijkt door 
middel van verbeterde procedures voor de monster­
neming wanneer de wijn bij de distilleerderij aan­
komt; 
(b) door de Commissie opgelegde sancties, ingeval 
verplichte distillatiemaatregelen niet worden geëer­
biedigd. 
De Commissie is van mening dat, wanneer deze maat­
regelen worden ingevoerd, bepaalde belangrijke tekort­
komingen, waarop de Kamer in haar speciaal verslag 
heeft gewezen, zouden worden weggenomen. 
4.113. Onlangs heeft de Commissie ook een voorstel (23) 
ingediend voor een Verordening van de Raad houdende 
algemene regels met betrekking tot de controles in de 
wijnbouwsector, waarin onder meer het volgende is 
voorgeschreven: 
(a) de verbetering van controles op nationaal niveau 
door onder meer een betere coördinatie tussen de 
bevoegde controle-instanties; 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 83 
(b) de oprichting binnen de Commissie van een team van 
gespecialiseerde ambtenaren voor controles in de 
wijnsector; 
(c) betere samenwerking tussen de bevoegde instanties 
die verantwoordelijk zijn voor de controles in de 
verschillende Lid-Staten. 
4.114. De Commissie verwacht dat de toepassing van de 
voorgestelde maatregelen tot aanzienlijke besparingen zal 
leiden. 
DOOR SPANJE VASTGESTELDE 
ADMINISTRATIEVE VOORSCHRIFTEN 
Kenmerken van de olijfolieproduktie en 
-consumptie 
4.115. Spanje neemt — evenals Italië — ongeveer 30 % 
van de wereldproduktie van olijfolie voor zijn rekening. 
De gemiddelde produktie van olijfolie van eerste persing 
bedraagt circa 500 000 ton per jaar, waarbij ongeveer 
40 000 ton aan olie uit afvallen van olijven komen. 
4.116. De jaarlijkse consumptie van olijfolie in Spanje 
bedraagt circa 370 000 ton, ofwel 75 % van de produktie. 
Daar de Spaanse markt wordt beschermd tegen goedko­
pere importen van oliehoudende zaden, behoeft er tot 
dusverre geen communautaire consumptiesteun in Spanje 
te worden betaald. 
Kenmerken van de wijnproduktie en 
-consumptie 
4.117. De totale wijnproduktie in Spanje schommelt 
gewoonlijk tussen 35 en 37 Mio hectoliter per jaar, 
waarvan 9 tot 10 Mio hectoliter kwaliteitswijnen zijn. De 
gemiddelde opbrengst per hectare is zeer laag (ongeveer 
23 hectoliter/hectare). 
4.118. De consumptie van wijn in Spanje, die ongeveer 
55 liter per hoofd bedraagt, is aanzienlijk lager dan in 
andere producerende Lid-Staten, met name Italië en 
Frankrijk. Zij is echter stabiel of iets stijgend, in 
tegenstelling tot de neerwaartse trend in de andere 
producerende Lid-Staten. 4.119. De communautaire distillatiemaatregelen zijn 
voor de Spaanse producenten aantrekkelijk. In het 
oogstjaar 1986/87 werden in het kader van deze maat­
regelen in totaal 12,5 Mio hectoliter gedistilleerd. Dit is 
iets meer dan 50 % van de produktie van tafelwijn in 
Spanje gedurende die periode. Voor het oogstjaar 1987/88 
is aan Spanje een hoeveelheid van 10,6 Mio hectoliter 
toegewezen, welke moet worden gedistilleerd krachtens 
de regeling betreffende de verplichte distillatie van 
tafelwijn. 
Administratieve voorschriften 
4.120. Voor beide produkten is de Senpa (28) aangewe­
zen als het interventiebureau. De algehele verantwoorde­
lijkheid voor de betaling van de communautaire steun ligt 
bij het directoraat Financiën in Madrid. De ver­
antwoordelijkheid voor de controle op het recht op steun 
berust bij de buitendiensten, namelijk de provinciale 
bureaus en de territoriale inspecties. Sommige ver­
antwoordelijkheden zijn gedelegeerd aan gespecialiseerde 
controlediensten, en wel op de volgende wijze: 
(a) de controle op de overslag van wijn berust bij de 
dienst fraudepreventie van het ministerie van land­
bouw; 
(b) de controle op de wijndistillatie komt toe aan de 
douanedienst; 
(c) de verantwoordelijkheid voor de fysieke verrichtin­
gen in verband met de interventie-opslag van olijfolie 
berust bij een bedrijfsorganisatie — een semi-
overheidsinstantie, genaamd Patrimonio Comunal 
Olivarero. 
4.121. Voorts zijn de autoriteiten van de autonome 
regio's eerstverantwoordelijk voor de goedkeuring van de 
aanvragen om produktiesteun voor olijfolie. Hiertoe 
ontvangen zij ook kopieën van de teeltaangiften en 
steunaanvragen en dienen zij op gezette tijden lijsten met 
goedgekeurde aanvragen in bij het desbetreffende 
proviciale bureau van Senpa. Het huidige systeem is 
echter tijdelijk van aard en wanneer het controlebureau 
voor olijfolie is ingesteld, zal dit de algehele ver­
antwoordelijkheid voor de controle van de juistheid der 
steunaanvragen op zich nemen. De oprichting van het 
bureau is reeds in voorbereiding en verwacht wordt dat 
het in het verkoopseizoen 1988/89 operationeel zal zijn. 
^ Rublikatieblad van de Europese Ólemeenschappen i^ m^ 
^d^. COndanks de betrekkelijk lage bedragen aan 
communautaire steun die tot dusverre in ^pame zi^n 
betaald,isde^amervanmeningdat het, gezien het 
belang van de betrokken markten voor de Spaanse 
landbouw, dienstig is de nadruk te leggen op bepaalde 
ti^densdecontroleaanhetlichtgetreden tekortkomingen, 
zodat correctiemaatregelen kunnen worden getroffen. 
^d^. L^e belangrijkste tekortkomingen kunnen voP 
gens de Warner als volgt worden samengevat^ 
^ bi^ de controlediensten bestaat de algemene tendens, 
te zeer te vertrouwen op de door producentenen 
andere belangengroeperingen tb.v. oliefabrikanten en 
wnndistilleerders^ afgelegde verklaringen, zonder 
afdoende en onafhankelijke controle of deze verD 
klaringen ^uistzi^n^ 
^ er bestaat behoefte aan een betere coördinatie tussen 
de verschillende diensten die verantwoordelijk zi^n 
voor de uitvoeringvan decontroles, zowel wat betreft 
een duidelijke omschrijving van de verplichtingen en 
verantwoordeli^khedenvanelkedienspalsmethet 
oog op een betere gegevensuitwisseling tussen de 
diensten, töergeli^kemaatregelenzoudenhet risico 
van dubbel werk voorkomen en een vergroting van de 
frequentie en omvang van de controles mogelijk 
makend 
^ geconstateerd werd dat het personeelsbestand van 
bepaalde controlediensten in verhouding tot het 
aantal steunaanvragen zo klein is, dat zowel de 
kwantiteit alsde kwaliteitvan decontroleinsommige 
gevallen al tezeerwordt beperkt.insommige gevallen 
werden de toegestane tolerantiegrenzen, zelfs bii 
ontdekking van onregelmatigheden, door de Warner 
te rovaal geacht. 
^.1^. töel^amer is van meningdat groterenadruk 
moet worden gelegd op de verillcatievan^ 
^ de teeltaangiften van de producenten en, wat olijfolie 
betreft, deaangiften van de oliefabrieken over de 
kwantiteit geperste olnven^en 
^aangiften over de oogst, produktie en voorraad, 
alsmede, ten aanzien van wnn, de door de distiP 
leerders opgestelde leveringsdocumenten 
^.l^éö. ^det belang van een dergelijke controle kan 
worden beoordeeld aan de hand van het gebruik dat van 
de voornoemde aangiften wordt gemaakt. L^e voor 
olijfolie gehanteerde aangiften vormen de basis voor de 
betaling van communautaire produktiesteun over een 
aantal^aren. fóe door de wijnproducenten opgestelde 
aangiften dienen ter vaststelling van hun recht om deel te nemen aan communautaire vrijwillige distillatiemaat 
regelen, alsmede van hun verplichtingen ter zake van de 
verplichte distillatie.löe door de distilleerders opgemaak 
te leveringsdocumenten worden gebruikt om te controles 
ren of een vrijwillig distillatiecontract is nagekomen dan 
wel ofeen verplichte distillatie wel is verricht, ólezien het 
belang van laatstgenoemde documenten voor controles 
doeleinden, adviseert de Warner, ze ten tnde van de 
opstelling door een openbare instantie te laten waarmerk 
ken. 
^.l^o. löe noodzaak van een betere coördinatie tussen 
de controle instanties werd met name waargenomen bii 
de controles op de steun voor de produktie van oliifolie, 
die werdenverricht door personeelsledenvande auto 
nome regionen van de provinciale diensten van ^enpa. 
debleken is dat geen van deze diensten momenteel 
gedetailleerde kennis heeft van de door de andere dienst 
verrichte controles en dat iedere dienst znn controles 
onafhankelijk organiseert. Een dergelijk svsteem kan tot 
grote ondoelmatigheid leiden. Een beter gecoördineerde 
benadering tussende diensten zouelke dienst in staat 
stellen, de reeds door de andere dienst verrichte controles 
aan te vullen, in plaats van reeds verrichte controles te 
herhalen, zoals thans kan gebeuren. Een gebrek aan 
coördinatiebleekookduidelnkbi^ decontrolesopde 
maatregelenbetreffendededistillatie van wi^n, waarbij de 
door de douanediensten overgelegde certificaten niet 
gedetailleerd genoeg warenom eentoetsing van de ter 
distillatiegeleverdewi^naandegeproduceerde alcohol 
mogelijk te maken, fóeprovincialebureaus van Senpa 
moesten daarom afgaan op door de distilleerders 
uitgewerkte overzichten. Lóaar deze overzichten niet door 
de verantwoordelijke controlediensten waren gewaar 
merkt, was de waarde ervan voor controledoeleinden 
sterk verminderd. 
^.1^7. Chohetgebied van desteun voor deproduktievan 
olijfolie werd ook de noodzaak van verscherping van de 
criteria voor de grondige verillcatie van steunaanvragen 
waargenomen, in de tijdens de controlebezochte regio 
werd bijvoorbeeld vastgesteld dat bijeen onderzoek van 
het geringe percentage aangiften dat was geselecteerd 
voor controle ter plaatse, aangiften zonder nader 
onderzoek werden aanvaard, zelfs wanneer controles 
vooraf verschillen te zien gaven die opliepen ton 
^ ^.O^ó bussen het aangegeven areaal en het in het 
kadaster opgenomen areaap 
td^ ^^otussen het voor het perceel aangegeven aantal 
olijfbomen en het gemiddelde aantal per hectare, dat 
voor de betrokken gemeente in het kadaster was 
opgetekend. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 85 
4.128. De Kamer is van mening dat, nu de communau­
taire verordeningen de verplichting opleggen een mini­
mum aantal aanvragen te controleren door bezoeken ter 
plaatse, voor de toepassing van dergelijke controles geen 
tolerantiegrenzen mogen worden toegestaan. 
4.129. In het huidige communautaire systeem is voor de 
erkende organisaties van olijfolieproducenten een belang­
rijke rol weggelegd bij de controle van de aangiften van 
hun leden (hetgeen door de Kamer in haar speciaal 
verslag (29) werd bekritiseerd). In Spanje bestonden zulke 
organisaties echter niet en in de eerste twee ver­
koopseizoenen na de toetreding werden speciale voor­
schriften toegepast om het mogelijk te maken dat de 
produktiesteun niettemin werd betaald op basis van de 
werkelijke olieproduktie in plaats van op forfaitaire basis. 
Op aanmoediging van de Commissie werden in Spanje in 
de loop van 1987 producentenorganisaties opgericht, en 
deze zien zich voor de moeilijke taak gesteld, controles bij 
hun leden uit te voeren. Het tijdstip van deze maatregelen 
wordt door de Kamer ongelukkig geacht, nu de Raad 
onlangs op voorstel van de Commissie maatregelen heeft 
vastgesteld (waarnaar in paragraaf 4.109 wordt ver­
wezen) om de rol van deze organisaties in de controlepro­
cedures terug te dringen. 
4.130. Ten aanzien van de controles op de verrichtingen 
in verband met de interventie-opslag van olijfolie 
constateerde de Kamer dat, terwijl de administratieve 
voorschriften in het algemeen bevredigend bleken te zijn, 
de kwaliteit van olijfolie tijdens de opslagperiode snel 
verslechterde. Exacte cijfers zijn nog niet beschikbaar, 
maar de voorlopige gegevens duiden aan dat er indelingen 
in veel lagere klassen noodzakelijk kunnen zijn. De 
Kamer adviseert, de diensten van de Commissie een 
onderzoek naar deze situatie te laten instellen, om te 
bepalen in welke mate deze is veroorzaakt door: 
(a) ongeschikte opslagaccomodatie; 
(b) onjuiste indeling van olijfolie wanneer deze voor 
interventie wordt aangekocht. 
4.131. Ook werd geconstateerd dat verkopen uit 
interventievoorraden tot nu toe niet erg succesvol zijn 
gelopen. Van een totale ten verkoop aangeboden 
hoeveelheid van 55 000 ton, werden in feite slechts 23 600 
ton verkocht. De Kamer herhaalt haar in het speciale 
verslag geoefende kritiek op het gebrek aan soepelheid in 
de huidige verkoopregeling (30). ALGEMENE CONCLUSIES 
4.132. Behalve de controle op enkele geselecteerde 
marktregelingen omvatten de activiteiten van de Kamer 
in 1987 een grondig onderzoek van twee van de 
belangrijkste horizontale instrumenten van marktbeheer, 
namelijk de openbare opslag en de exportrestituties. In 
beide gevallen had dit tot resultaat, dat de betrouwbaar­
heid van de rekeningen ernstig in twijfel kan worden 
getrokken; in het eerste geval betreffen de twijfels met 
name de nauwkeurigheid van die rekeningen en in het 
tweede geval de regelmatigheid van de transacties die 
eraan ten grondslag liggen. Zowel in dit hoofdstuk (b.v. 
de paragrafen 4.56 en 4.57) als in haar speciaal verslag 
over het beheer en de controle van de openbare opslag (31) 
heeft de Kamer een aantal praktische middelen aanbe­
volen om de vastgestelde tekortkomingen te verhelpen. 
4.133. Voorts wenst de Kamer de aandacht te vestigen 
op enkele andere conclusies, die naar haar mening 
gewettigd zijn op grond van het in 1987 verrichte 
onderzoek naar de landbouwuitgaven van de Gemeen­
schap : 
(a) zoals uiteengezet in paragraaf 4.2 is het beheer van het 
EOGFL-Garantie sinds de vroegste jaren gedecentra­
liseerd en van de Commissie naar de Lid-Staten 
verlegd. De Kamer is van oordeel dat een essentieel 
uitvloeisel van deze traditie van decentralisatie is, dat 
de Commissie zo energiek mogelijk gebruik moet 
maken van haar centrale bevoegdheden van toezicht 
en controle, ten einde te verzekeren dat de maat­
regelen van het EOGFL-Garantie consequent en 
correct op nationaal niveau ten uitvoer worden 
gelegd. Anders blijft de kloof tussen de bedoelingen 
van de wetgever en de praktische uitvoering van de 
maatregelen op lokaal niveau onaanvaardbaar groot; 
(b) ten einde deze zwaardere rol te vervullen, zal de 
Commissie haar invloed actiever bij de Lid-Staten tot 
gelding moeten brengen, en wel op twee niveaus: in de 
eerste plaats door de verschillende horizontale 
coördinatie- en controle-instrumenten; in de tweede 
plaats door een meer systematisch toezicht op en 
deelneming aan het beheer van de specifieke markt­
maatregelen door de Lid-Staten; 
(c) de Commissie heeft momenteel een te geringe kennis 
van de systemen in de Lid-Staten doordat zij te weinig 
toezicht uitoefent, en dit verklaart grotendeels de 
tekortkomingen in de controleprocedures van de Lid-
Staten. De in Spanje geconstateerde situatie illus­
treert dat de Commissie onvoldoende toezicht 
86 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
uitoefent: de Spaanse autoriteiten werd toegestaan 
een fundamentele verandering in hun controleproce­
dures betreffende de steun voor de olijfolieproduktie 
aan te brengen, terwijl de Commissie tegelijkertijd een wijziging in de relevante communautaire verordenin­
gen voorstelde, waardoor deze juist naar de oorspron­
kelijke Spaanse procedures zouden tenderen (zie 
paragraaf 4.129). 
(•) PB L 94 van 28.4.1970. 
(2) PB L 304 van 27.10.1987. 
(3) PB C 336 van 15.12.1987. 
(4) PB L 79 van 21.3.1987. 
(5) PB L 351 van 14.12.1987. 
(6) PBL 172 van 12.7.1977. 
O Doe. COM(87) 9 def. van 16.1.1987. 
(8) PB C 215 van 26.8.1985. 
(9) PB L 187 van 25.7.1979. 
(10) PB L 206 van 12.8.1977. 
(") PBL 4 van 8.1.1982. 
(12) PB L 212 van 21.7.1982. 
(,3) PB L 38 van 9.2.1977. 
O4) PB L 317 van 12.12.1979. 
(15) PBL 62 van 7.3.1980. 
(16) PB C 147 van 5.6.1987. 
(17) PB C 336 van 17.12.1984. 
(18) Advies nr. 1/88, uitgebracht op 
gepubliceerd. 19.5.1988, nog niet (19) PB C 134 van 3.6.1985, blz. 1. 
(20) PB C 297 van 6.11.1987, blz. 14. 
(21) Het wijnoogstjaar begint op 1 september. Contracten 
betreffende opslag op lange termijn kunnen van 16 
december tot 15 februari worden goedgekeurd, indien de 
voorlopige balans de noodzaak van deze maatregel aan­
toont. 
(22) Frankrijk, Griekenland en Italië hebben toestemming 
gekregen, deze maatregel in de vorm van nationale steun 
voort te zetten. 
(23) Doe. COM(87)694 def. van 13.1.1988. 
(24) Verordening (EEG) nr. 892/88 van de Raad van 29.3.1988, 
PB L 89 van 6.4.1988, blz. 1. 
C25) Doe. COM(87)718 def. van 21.12.1987. 
(26) PB C 297 van 6.11.1987, blz. 14 (paragraaf 7.3(d)). 
(27) Doe. COM(86)398 def. van 28.7.1986. 
(28) Servicio Nacional de Productos Agrarios. 
(29) PB C 134 van 3.6.1985, blz. 1 (paragrafen 4.76 en 8.6). 
(30) PB C 134 van 3.6.1985, blz. 1 (paragrafen 6.62 en 8.15(c)). 
(31) Speciaal verslag nr. 5/88, PB C 274 van 24.10.1988. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 87 
HOOFDSTUK 5 
Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, afdeling 
„Oriëntatie" (EOGFL-Oriëntatie) 
5.0. INHOUD Paragraaf 
Inleiding 5.1 
Toepassing van de maatregelen ter verbetering van de voorwaarden inzake 
opslag en afzet van graan (Verordening (EEG) nr.355/77) 5.2 — 5.43 
Doel van het onderzoek 5.2 — 5.5 
Problemen in verband met de specifieke programma's en met de beoogde 
doelstellingen 5.6 —5.16 
Het oogmerk en de goedkeuring van de specifieke programma's 5.9 —5.11 
Het toezicht op de uitvoering van de programma's en op de daaruit 
voortvloeiende gevolgen 5.12 
De duur van de programma's 5.13 
De lage realisatiegraad van de programma's 5.14 — 5.16 
Problemen met de door de Commissie gefinancierde projecten 5.17 — 5.27 
Voor de interventie gebruikte capaciteiten 5.18 — 5.20 
Inachtneming van de criteria inzake de keuze van de projecten 5.21 — 5.23 
Beperkte technische verbeteringen bij sommige opslagprojecten 5.24 
Benutting van de in Verordening (EEG) nr. 355/77 voorgeschreven 
financiële verslagen 5.25 — 5.26 
Tekortkomingen in de boekhouding en andere onregelmatigheden 5.27 
Specifieke problemen betreffende de havensilo's 5.28 — 5.36 
Inleiding 5.28 — 5.32 
Opmerkingen 5.33 — 5.36 
Gebrek aan coördinatie bij de goedkeuring van de programma­
onderdelen „havensilo's" 5.33 
Beperkte resultaten van de programma's 5.34 — 5.35 
Gebrek aan systematische controle 5.36 
Conclusies en aanbevelingen 5.37 — 5 43 
Opmerkingen naar aanleiding van het speciale verslag over de communautaire 
steun tot stimulering van de landbouwontwikkeling in Griekenland 5.44 — 5.50 
INLEIDING 
5.1. Tot de belangrijkste acties van het landbouwstruc-
tuurbeleid behoren die, welke zijn ingevoerd bij Ver­
ordening (EEG) nr. 355/77 van de Raad van 15 februari 1977 (!), Richtlijn 75/268/EEG van de Raad van 28 april 
1975 (landbouw in bergstreken en in sommige probleem­
gebieden) (2) en Verordening (EEG) nr. 797/85 van de 
Raad van 12 maart 1985 (3). In 1987 is het onderzoek van 
de Kamer vooral gericht geweest op de toepassing van de 
maatregelen ter verbetering van de voorwaarden inzake 
(') Voor de voetnoten zij verwezen naar het eind van het 
hoofdstuk. 
88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
opslag en afzet van graan (Verordening (EEG) nr. 
355/77). De Kamer heeft voorts een verslag vastgesteld 
over de communautaire steun tot stimulering van de 
landbouwontwikkeling in Griekenland, waarvan de 
conclusies aan het eind van dit hoofdstuk zijn samenge­
vat. 
TOEPASSING VAN DE MAATREGELEN 
TER VERBETERING VAN DE 
VOORWAARDEN INZAKE OPSLAG EN 
AFZET VAN GRAAN (VERORDENING 
(EEG) NR. 355/77) 
Doel van het onderzoek 
5.2. Bij Verordening (EEG) nr. 355/77, zoals herhaalde­
lijk gewijzigd en aangepast wegens de toetreding van 
Spanje en Portugal, werd een gemeenschappelijke actie 
ingevoerd ter verbetering van de voorwaarden inzake 
verwerking en afzet van landbouwprodukten. Het 
EOGFL, afdeling Oriëntatie (Fonds) draagt hieraan bij 
door deel te nemen in de financiering van investerings­
projecten die in specifieke programma's moeten passen. 
De deelneming is vastgesteld op maximaal 25 % van de in 
aanmerking komende kosten. Voor een beperkt aantal 
regio's is dit percentage echter op 35 % en voor sommige 
andere op 50 % gebracht. Het gemiddelde bijstands­
percentage van het Fonds voor de periode 1978-87 
bedraagt 26 %. 
5.3. Ingevolge deze verordening zijn in de periode 1978-
1987 6 268 projecten gefinancierd en is in totaal een 
bedrag van 2 251,4 Mio ERE/ECU toegekend. Hiervan 
hebben 697 projecten (dat wil zeggen 11,1 % van het 
totaal) en 218,7 Mio ECU (ofwel 9,7 % van de in totaal 
toegekende steun) betrekking op opslag van graan (zie 
tabel 5.1). 
5.4. Het onderzoek van de Kamer op het gebied van de 
granen was toegespitst op de specifieke programma's en 
op de projecten in verband met de rationalisatie of de 
ontwikkeling van de opslag in deze sector. Het voornaam­
ste doel ervan was enkele problemen te belichten in 
verband met de opstelling van de programma's door de 
Lid-Staten, de tenuitvoerlegging daarvan en het toezicht 
op de uitvoering. Tabel 5.2 geeft, per Lid-Staat, de 
ontwikkeling weer van de opslagcapaciteit, op basis van 
de in de nationale programma's opgegeven beschikbare 
capaciteit, waaraan de nieuwe in het kader van Ver­
ordening (EEG) nr. 355/77 tot stand gekomen capacitei­
ten worden toegevoegd. Tenslotte geeft tabel 5.3, per Lid-
Staat, de ontwikkeling weer van de produktie van de 
graansector en het oogstareaal, waarbij 1986 tegen 1980 is 
afgezet. 
5.5. De opmerkingen zijn gebaseerd op de controle aan 
de hand van stukken of ter plaatse van een aantal in specifieke programma's passende projecten die tijdens de 
periode 1980-1987 door de Commissie werden gefinan­
cierd. Met ingang van 1981 moeten de projecten in de 
regel passen in programma's en reeds met ingang van 1 
januari 1979 werd voorrang verleend aan projecten die 
passen in goedgekeurde programma's (artikel 12 van 
Verordening (EEG) nr. 355/77). In het tijdvak 1980-1987 
heeft de Commissie 604 projecten gefinancierd. Na een 
onderzoek van de afgesloten dossiers is een groot aantal 
projecten ter plaatse gecontroleerd tijdens autonome 
controlebezoeken in zeven Lid-Staten, te weten: België, 
de BR Duitsland, Griekenland, Frankrijk, Ierland, Italië 
en het Verenigd Koninkrijk. Deze Staten hebben in de 
betrokken periode, wat de graansector betreft, de meeste 
steun uit het Fonds ontvangen. 
Problemen in verband met de specifieke 
programma's en met de beoogde doelstellingen 
5.6. De voornaamste bepalingen terzake van de speci­
fieke programma's zijn: 
(a) de specifieke programma's worden opgesteld door de 
Lid-Staten en hebben ten doel de behandeling, de 
verwerking en/of de afzet van landbouwprodukten in 
de gehele Gemeenschap of een gedeelte daarvan te 
ontwikkelen of te rationaliseren (artikel 2 van de 
Verordening); 
(b) de Commissie kan bijstand uit het Fonds verlenen 
voor projecten die in specifieke programma's passen 
(artikel 1, lid 3); 
(c) uit de programma's moet blijken dat zij bijdragen tot 
de verwezenlijking van de doelstellingen van het 
gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) en met 
name tot de goede werking van de markten van 
landbouw- en visserijprodukten (artikel 3, lid 1); 
(d) de beoogde termijn voor de uitvoering van het 
programma zou, in beginsel, niet langer dan drie tot 
vijfjaar dienen te zijn (artikel 3, lid 1, sub g). 
5.7. De doelstelling van Verordening (EEG) nr. 355/77 
is voornamelijk van structurele aard en beoogt de 
ondernemingen die zich met de behandeling, de ver­
werking en/of de afzet van landbouwprodukten bezig­
houden, te ontwikkelen ofte rationaliseren. Ofschoon de 
verordening geen bepaling bevat waarbij de financiering 
van installaties die voor interventiedoeleinden zouden 
kunnen worden gebruikt, wordt uitgesloten, heeft de 
Commissie bij de goedkeuring van bepaalde program­
ma's in haar besluiten dan ook aangegeven dat zij niet zou 
bijdragen in de financiering van dergelijke installaties. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 89 
'S » 
& 
'S-s 
en o e 
c 
c 
1 
Ö 
o 
< p 
•o c 
^ 
H 
e 
.u 
OH 
3 
TJ Ö 
^ 
H 
c 
•I 
OH 
*? T3 
i-I o^ 
D U 
w o 
'S 
s? 
"3 
< 
N= 
D U 
« 
s 
£ 
"§ 
G 
< *-<<N©^©©CN(N^ liOVO 
rslomm-^-iriroMSO i -H -H 
r^ •* ^r -«t r-^ ©_ ©^ ~ en en <* 
"* o oo" o oo" —«" r-~ oC o" ' en «/•? (N i^i -H r- <N 
©©O^iMDO-^fTj-iz-ien i CN r--
ir>—<©enooen»/->en© 'cNvo 
int^^^^i'*oo"!t(N |>n^o 
en « N « (N m « |rt_H (N _ ^_ 
t^fnoot^ooh-ints-H^> oo m 
eN<NCT\en^-i/nr-©©en<Nt--
•^•r-o-\r-ooencNaN^ooen>o 
O-ai^00tnOMNW(NW vo«->.-H©©»/">t~»r- ^ovovo (N en -H rn —< ^O -* 
r-^ r^ ^H oo^ en r^ ^ ©_ en (N^ ©_ oo 
•ƒ Tt vo" Tf" r-" oo" vo t"-* o" rt-" en CN 
r-oor-oovocN-^mvo^ovoir) 
W^OOï^r-O^-iCOOO (NtNON^-'tO CM -« OO 
-H _l —1 België 
Denemarken 
BR Duitsland 
Griekenland 
Spanje 
Frankrijk 
Ierland 
Italië 
Luxemburg 
Nederland 
Portugal 
Verenigd Koninkrijk o 
Ê 
r-^ 
ao 
«s 
e 
© 
o """, 
r-
o\ so 
© 
1 
Tt 
in 
r< 
es 
o 
§ 
SS 
n so 
"5 M 
o H 
90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Tabel 5.2 — Granen: In de Lid-Staten sinds 1980 gerealiseerde opslagcapaciteit krachtens Verordening (EEG) nr. 355/77 
(in 1 000 t) 
Lid-Staat 
België 
Denemarken 
BR Duitsland 
Griekenland 
Spanje 
Frankrijk 
Ierland 
Italië 
Luxemburg 
Nederland 
Portugal 
Verenigd Koninkrijk Volgens de 
gegevens 
van de 
nationale 
programma's 
beschikbare 
capaciteit 
2 591 
— 
6 000 
1 337 
25 200 
1 821 
1 700 
70 
— 
1 005 
15 000 Te realiseren 
capaciteit 
volgens het 
programma 
158 
— 
495 
1 000 
450 
130 
1 000 
10 
— 
110 
1 000 volgens het 
addendum 
300 
— 
330 
1 000 
5 080 
70 
— 
— 
— 
— 
350 In het kader van 
Verordening 355/77 
gerealiseerde 
capaciteit 
351(1) 
— 
415 
700 
245 
212 
92 
— 
— 
— 
640 
(•) Toelichting, per Lid-Staat: 
— België: primaire opslag (oogst) en havenopslag, waarvan 250 000 ton havenopslag; 
— Denemarken: geen programma voor granen, de projecten van tabel 5.1 betreffen uitsluitend koolzaad; 
— BR Duitsland: primaire opslag; 
— Griekenland: primaire opslag; 
— Spanje: geen cijfers beschikbaar; 
— Frankrijk: primaire opslag en havenopslag, waarvan 195 000 ton havenopslag; 
— Ierland: primaire opslag; 
— Italië: het onderzochte nationale programma betreft de opslag van durum tarwe; 
— Luxemburg: het Luxemburgse programma werd op 30juni 1987 goedgekeurd; 
— Nederland: geen programma voor granen; 
— Portugal: cijfers gebaseerd op het ontwerpprogramma voor de jaren 1988-1990; 
— Verenigd Koninkrijk: primaire opslag en havenopslag. 
Tabel 5.3 — Granen (uitgezonderd rijst) 
Lid-Staat 
België 
Denemarken 
BR Duitsland 
Griekenland 
Spanje 
Frankrijk 
Ierland 
Italië 
Luxemburg 
Nederland 
Portugal 
Verenigd Koninkrijk 
EUR 12 Produktie 
in 1 000 ton 
1980 
1 894 
7 070 
23 087 
5 097 
12 746(0 
47 870 
2 064 
16 927 
121 
1 276 
1 148(0 
19 474 
138 774 1986 
2 258 
7 968 
25 590 
5 164 (2) 
15 795(2) 
50 502 
1 954 
17 350 (2) 
125 
1 265 (2) 
1 470 (i) 
24 486 (2) 
153 926(2) Oogstareaal 
in 1 000 ha 
1980 
391 
1 816 
5 210 
1 567 
7 385(0 
9 889 
444 
4 935 
40 
224 
1 037 (•) 
3 938 
36 876 1986 
350 
1 588 
4 812 
1 446 (2) 
7 592 (2) 
9 487 
380 
4 642 
34 
171 (2) 
973 (2) 
4 025 (2) 
35 499 (2) 
Bron: Eurostat. 
(') 1982. 
(2) Raming. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 91 
5.8. Uit het onderzoek van de specifieke programma's 
voor de graansector zijn tekortkomingen gebleken wat 
betreft het oogmerk van de programma's en de wijze 
waarop dit bij de goedkeuring wordt geanalyseerd, en wat 
betreft het toezicht op de uitvoering, de tijdsduur en de 
verwezenlijkingsgraad. 
Het oogmerk en de goedkeuring van de specifieke 
programma's 
5.9. In haar jaarverslag over het begrotingsjaar 1986 (4) 
heeft de Kamer erop gewezen dat de door de Lid-Staten 
opgestelde programma's meer zijn bedoeld om aan de 
formele voorwaarden van de verordeningen te voldoen 
dan om een maximaal rendement van de hulpverlening te 
verzekeren. Voorts wordt er in de programma's geen 
melding gemaakt van de verwachte gevolgen voor de 
produktie of het inkomen van de landbouwers. 
5.10. Het onderzoek in de graansector bevestigt deze 
opmerkingen; het heeft tevens aangetoond dat de opzet 
van de programma's op zich soms tot een gebrek aan 
samenhang leidt. Dit is voornamelijk te wijten aan het feit 
dat elke Lid-Staat de programma's voor elke landbouw­
sector, en dus ook de graansector, volledig vanuit een 
nationaal oogpunt opstelt zonder rekening te houden met 
de doelstellingen van het GLB. Voorts berust het streven 
om de opslagcapaciteit uit te breiden niet op een 
objectieve analyse van de behoeften. 
5.11. Er zijn twee soorten situaties die meer in het 
bijzonder voor kritiek in aanmerking komen: 
(a) in bijna alle onderzochte programma's wordt uitge­
gaan van een stijging van de graanproduktie en geen 
enkele maatregel is gebaseerd op een stabilisering of 
vermindering van de communautaire overschotten 
die de lasten van de afdeling Garantie van het 
EOGFL zou kunnen verlichten. Zo berust het laatste 
door de deelstaat Baden-Württemberg opgestelde 
programma (dat door de Commissie op 10 december 
1986 werd goedgekeurd als een tweede „addendum" 
op een oorspronkelijk uit 1980 daterend programma) 
op een stijging van de produktie tot 1995. Ook in het 
addendum op het Franse programma wordt de 
behoefte aan opslagcapaciteit geraamd op basis van 
de verwachting dat de graanproduktie toeneemt. De 
Commissie heeft de programma's goedgekeurd 
zonder er rekening mee te houden of zij wel passen in 
het tegengestelde beleid dat zij voorstaat op het 
gebied van het marktbeheer; 
(b) de Commissie schijnt niet op basis van onder meer 
algemeen bekende elementen, zoals de omvang en de 
ontwikkeling van de interventievoorraden, een 
afdoende onderzoek te hebben ingesteld naar de 
juistheid van de verstrekte gegevens en de voorgestel­
de doelstellingen en de betrouwbaarheid van de 
methoden die door de nationale diensten worden 
toegepast voor de schatting van de bestaande 
capaciteiten. Dat is het geval met het onderzoek van het door Italië ingediende programma voor de opslag 
van durum tarwe, dat bij besluit van de Commissie 
van 23 juni 1986 werd goedgekeurd. Volgens dit 
programma bedraagt de bestaande opslagcapaciteit 
voor durum tarwe 1,7 Mio ton en de nog te creëren 
aanvullende opslagcapaciteit 1 Mio ton. Eind 1987, 
dat wil zeggen één jaar later, bedroegen alleen de in 
interventie opgeslagen voorraden al 1,9 Mio ton, 
terwijl de capaciteit van de inmiddels afgesloten 
projecten slechts ca. 65 000 ton bedraagt. Dit bewijst 
dat als de in het programma opgenomen gegevens 
hadden geklopt, de daadwerkelijke capaciteit niet 
toereikend was geweest voor de opslag van zulke 
grote overschotten. Een in 1987 door de regionale 
diensten uitgevoerd onderzoek in de regio Puglia 
toont aan dat de opslagcapaciteit voor durum tarwe 
ca. 1 Mio ton bedroeg, terwijl deze capaciteit in 1985 
volgens het voormelde programma slechts 565 000 
ton bedroeg. Dit laatste cijfer komt derhalve niet 
overeen met de werkelijkheid. 
Het toezicht op de uitvoering van de programma's en op 
de daaruit voortvloeiende gevolgen 
5.12. Om de toekomstige besluiten beter te kunnen 
onderbouwen, zouden de betrokken partijen voortdu­
rend zorg moeten dragen voor een strikt toezicht op de 
uitvoering van elk programma en voor de analyse van de 
behaalde resultaten. De Kamer heeft echter noch bij de 
Commissie, noch tijdens controlebezoeken aan de Lid-
Staten kunnen constateren dat dit het geval was. 
Ofschoon de Lid-Staten doorgaans beschikken over de 
gegevens inzake het aantal der in het kader van elk 
programma gefinancierde en afgewikkelde projecten, zijn 
zij niet in staat om gegevens te verstrekken over de 
resultaten in het licht van de door de basisverordening 
beoogde doelstellingen (rentabiliteit van de projecten, 
bijdrage aan het economische effect van de door de 
programma's tot stand gebrachte verbetering van de 
structuur, economische voordelen voor de producenten, 
enz.). 
De duur van de programma's 
5.13. Verordening (EEG) nr. 355/77 bepaalt dat de 
tijdsduur voor de verwezenlijking van een programma in 
beginsel drie tot vijfjaar bedraagt (zie paragraaf 5.6 sub 
(d)). Door de Commissie addenda op de oorspronkelijke 
programma's voor te leggen, slagen de Lid-Staten er 
echter in de programma's te rekken tot acht jaar en soms 
zelfs meer. Indien dit zo doorgaat, dreigen de onder­
nomen gemeenschappelijke acties voortdurend uit te 
dijen, hetgeen onverenigbaar is met de in de verordening 
opgenomen planningsdoelstellingen. 
De lage realisatiegraad van de programma's 
5.14. De lage realisatiegraad van de programma's in 
twee door de Kamer bezochte Lid-Staten, Frankrijk en 
92 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Griekenland, toont aan dat de planning niet beantwoord­
de aan de reële behoeften van deze landen, althans wat de 
tijdsduur van de programma's betreft. Grote afwijkingen 
in de uitvoering van de programma's wijzen op een gebrek 
aan planning, hetgeen strijdig is met de geest van 
Verordening (EEG) nr. 355/77. 
5.15. Het Franse programma dat loopt over de periode 
1981-1985 is wat de verzameldepots betreft voor 33 % 
gerealiseerd (50 000 ton capaciteit verwezenlijkt; 150 000 
ton gepland) en wat de havensilo's betreft voor 65 % 
(195 000 ton capaciteit verwezenlijkt; 300 000 ton 
gepland). De realisatiegraad is gemiddeld niet hoger dan 
55 %. Desondanks heeft de Commissie een addendum op 
het voorgaande programma goedgekeurd teneinde tij­
dens de periode 1986-1990 5 Mio ton opslagcapaciteit op 
verzamelpunten en 80 000 ton ha venopslagcapaciteit tot 
stand te brengen. 
5.16. Het oorspronkelijke programma van Griekenland 
dat liep over de periode 1981-1984, werd, wat de opslag 
betreft, verwezenlijkt voor 70 % (700 000 ton capaciteit 
verwezenlijkt; 1 Mio ton gepland). Wat het drogen 
betreft, is het programma voor 100 % gerealiseerd. 
Daarentegen werd het in 1984 door de Commissie 
goedgekeurde addendum voor de periode 1985-1988 
slechts in zeer geringe mate verwezenlijkt. Dit addendum 
voorzag in de bouw van nieuwe opslagplaatsen met een 
totale capaciteit van 1 Mio ton en van 23 drooginstal­
laties. 
Problemen met de door de Commissie 
gefinancierde projecten 
5.17. De navolgende opmerkingen vloeien voort uit 
bevindingen bij het onderzoek van de dossiers en de 
controles ter plaatse. 
Voor de interventie gebruikte capaciteiten 
5.18. In de regio Puglia in Italië heeft het ministerie van 
Landbouw in 1986 uit de nationale begroting een project 
van 25 000 ton te Altamura gefinancierd, ondanks het 
negatieve advies van de regionale autoriteiten. De 
begunstigde van dit project, die eveneens communautaire 
steun heeft ontvangen, is een multinationale graanhol-
ding met vestigingen in zeven landen. Ten tijde van de 
indiening van het project beschikte deze onderneming in 
Puglia via een dochteronderneming reeds over 225 000 
ton aan opslagcapaciteit die in haar geheel voor 
interventie-opslag was erkend. Eind 1987 had de betrok­
ken onderneming haar opslagcapaciteit voor durum 
tarwe, buiten het EOGFL-project om, verhoogd tot 
335 000 ton, waarvan 320 000 ton waren erkend voor 
interventie-opslag; zij had 285 433 ton aan interventie-
voorraden in opslag, waardoor zij het grootste interven-
tie-opslagbedrijf in Puglia was en het op één na grootste in het hele land. In de regio Basilicata in hetzelfde land werd 
bij een ander project betreffende 13 800 ton opslag­
capaciteit geconstateerd dat 10 000 ton aan capaciteit in 
beslag werden genomen door interventievoorraden. De 
begunstigde die van het interventiebureau een fikse huur 
ontvangt, is van mening dat een dergelijk gebruik van de 
gecreëerde capaciteit normaal is. 
5.19. In de BR Duitsland werd in de deelstaat Schles-
wig-Holstein geconstateerd dat de begunstigden van vier 
projecten erkende ondernemingen voor interventie­
opslag waren en dat twee daarvan voor de interventie­
opslag silo's gebruikten die waren gesubsidieerd. 
5.20. Het voorgaande bevestigt de bevindingen met 
betrekking tot andere produkten in eerdere verslagen 
alsmede de opmerkingen van de Kamer (5) over de 
financiering van investeringen waarvan de rentabiliteit 
ten minste gedeeltelijk afhankelijk is van de mate waarin 
zij voor interventiedoeleinden worden gebruikt. Ver­
ordening (EEG) nr. 355/77 beoogt echter een duurzame 
verbetering van de structuren door het creëren of 
versterken van economische activiteiten die rentabiliteit 
garanderen. Wanneer dit afhankelijk is van steunmaat­
regelen voor de markt, zijn de aldus gecreëerde of 
versterkte structuren kwetsbaar. De beperkingen waartoe 
het communautair beleid inzake het marktbeheer aanlei­
ding zou moeten geven, zouden namelijk niet alleen de 
rentabiliteit, maar in sommige gevallen zelfs het voortbe­
staan van de betrokken ondernemingen kunnen bedrei­
gen. 
Inachtneming van de criteria inzake de keuze van de 
projecten 
5.21. Volgens de sinds 1979 door de Commissie 
vastgelegde subsidiabiliteitscriteria (6) zijn de projecten 
betreffende de maalderijen en de mouterijen (met 
uitzondering van die betreffende de opslag van gerst) van 
communautaire financiering uitgesloten. 
5.22. Deze formulering houdt in dat er wel een 
uitzondering wordt gemaakt voor de opslag van gerst 
door de mouterijen, maar dat dit niet het geval is voor de 
granen die zijn opgeslagen door de maalderij-industrie. 
5.23. Tijdens de controles ter plaatse is gebleken dat 
deze criteria niet altijd in acht zijn genomen. Zo werd het 
volgende geconstateerd: 
(a) in België werd een zeer groot project dat, toen het 
dossier bij de Commissie in onderzoek was, ten doel 
had een onderneming voor opslag en overslag te 
Antwerpen te moderniseren, uiteindelijk voor een 
groot gedeelte benut voor de opslag van mout voor 
rekening van de mouterijen; 
(b) twee projecten in de BR Duitsland, die bestemd 
waren voor de uitbreiding van de opslag- en 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 93 
droogcapaciteit van kwaliteitsgranen, voorzien in 
wezen in de behoeften van de molens; 
(c) in Puglia heeft de Commissie ten behoeve van een zeer 
grote onderneming, in de nabijheid van een molen de 
bouw van silo's met een totale capaciteit van 20 000 
ton gefinancierd voor de opslag van voor de 
maalderijen bestemde tarwe. In het besluit tot 
toekenning van de steun worden nergens de redenen 
aangeduid die de Commissie ertoe hebben gebracht 
om in dit geval haar eigen selectiecriteria voor de 
projecten niet toe te passen. 
Beperkte technische verbeteringen bij sommige 
opslagprojecten 
5.24. De projecten die werden verwezenlijkt door de 
coöperaties in Puglia en Basilicata bestaan uit een 
complex van silo's met een eenvoudige uitrusting. Dit 
soort beperkte installaties is niet geschikt voor het drogen 
van homogene partijen durum tarwe waardoor de 
aangeboden goederen aanzienlijk in waarde zouden 
stijgen. Deze situatie zou ertoe kunnen leiden dat in de 
naaste toekomst nieuwe, meer geavanceerde projecten 
worden gefinancierd ter vervanging van sinds kort 
voltooide constructies. 
Benutting van de in Verordening (EEG) nr. 355/77 
voorgeschreven financiële verslagen 
5.25. Artikel 20, lid 1, van Verordening (EEG) nr. 
355/77 bepaalt dat de begunstigde voor elk project 
waarvoor bijstand van het Fonds is verleend, de 
Commissie een verslag over de financiële resultaten van 
het project toezendt. Dit verslag moet worden ingediend 
twee jaar nadat de bijstand volledig is uitbetaald (7). 
5.26. Pas zeer onlangs heeft de Commissie ervoor 
gezorgd dat deze verslagen worden benut, en wel door de 
opstelling van een voorontwerp van verslag betreffende 
de ontwikkeling van de op basis van Verordening (EEG) 
nr. 355/77 gefinancierde projecten. 
Tekortkomingen in de boekhouding en andere 
onregelmatigheden 
5.27. Tijdens de controles ter plaatse werden bij het 
beheer van de projecten bepaalde tekortkomingen 
geconstateerd. Hier volgen de voornaamste: 
(a) in België kon een begunstigde van een project, een 
groot exportbedrijf van graan, zijn inschrijvings­
dossier met betrekking tot de verwezenlijking van zijn project niet tonen, en voerde daartoe aan dat deze 
procedure vier jaar geleden was aangevangen door 
personen die het bedrijf vervolgens hadden moeten 
verlaten. Voorts konden de verantwoordelijke perso­
nen de bewijsstukken betreffende de betaling van de 
door de verschillende bouwondernemingen en onder­
aannemers afgegeven facturen niet steeds ver­
strekken. Het basisdocument dat de Commissie werd 
toegezonden ter verkrijging van de bijstand, heeft de 
vorm van een verzamelstaat waarop aan de ene kant 
de afgegeven facturen zijn vermeld en aan de andere 
een aantal betalingen waarvan het totaalbedrag 
overeenkomt met dat van de facturen. Er zijn echter 
geen bewijzen dat de betalingen uitsluitend betrek­
king hebben op de werkzaamheden waarvoor het 
project was opgezet; 
(b) in Griekenland trekt de instantie die de door het 
Fonds gefinancierde projecten beheert en er tevens de 
begunstigde van is, naar gelang van de inschrijvings­
procedure verschillende bouwondernemingen aan. 
Laatstgenoemde dienen, naarmate de werkzaam­
heden vorderen, afrekeningen in, waarbij zij telkens 
de overeenkomstige factuur overleggen. Op die aldus 
afgegeven factuur staat niet altijd de gedetailleerde 
omschrijving van de werkzaamheden waarop de 
factuur betrekking heeft. Daardoor wordt de uitsplit­
sing van de kosten over de verschillende posten van de 
uitgevoerde werkzaamheden, zoals voorgeschreven 
in de uitvoeringsverordening (EEG) nr. 1685/78 van 
de Commissie van 11 juli 1978 (8) niet gebaseerd op de 
afgegeven facturen, maar op een berekening die de 
begunstigde aan de hand van zijn controles op de 
werkzaamheden heeft verricht. Daarom kunnen de 
facturen niet als basis dienen voor een grondige 
controle op de documenten betreffende de betaling 
van de communautaire steun. Overigens wordt in de 
kostenafrekening die de Commissie wordt toegezon­
den, de factuurdatum als datum van betaling 
genomen, ofschoon er altijd enige tijd verloopt tussen 
de datum van de factuur en die van de betaling en een 
goede boekhoudpraktijk vereist dat in elke afreke­
ning de werkelijke datum van betaling precies wordt 
vermeld; 
(c) de controlebezoeken ter plaatse hebben aangetoond 
dat de Lid-Staten de goede uitvoering van de 
projecten in het kader van Verordening (EEG) nr. 
355/77 niet op uniforme wijze controleren. Deze 
controle heeft in elk land zijn eigen bijzonderheden en 
verschilt soms per regio. De controletaken zouden 
aanzienlijk worden vereenvoudigd door invoering 
van standaardcontroles waaraan alle Lid-Staten zich 
moeten houden (bij voorbeeld: onderzoek van de 
bankboekhouding van de begunstigden, overeen­
komst tussen de facturen, uitgevoerde werkzaam­
heden, betaling van facturen, enz.). 
Specifieke problemen betreffende de 
havensHo 's 
Inleiding 
5.28. De havensilo's hebben ten opzichte van de andere 
investeringen voor graanopslag enkele bijzondere ken-
94 Rublikatieblad van de europese ólemeenschappen 12 12 88 
merken.Len eerste gaat het hier niet om projecten die, 
^oals de meeste gefinancierde projecten, betrekking 
hebben opde primaire opslag, maar ominvesteringen die 
bestemdzijnvoordeopslagvangraanindehavenmethet 
oog opdeuitvoerervannaar landen van deCremeenschap 
of naar derdelanden.L^eze projecten raken dus rechte 
streeks een min of meer gevoelige sector van de 
buitenlandse handel van de betrokken landen. Len 
tweede betreft het investeringen daarvan de omvang 
tinancieel en materieel gezien per begunstigde ontegen 
zeglijk veel groter is dan bij de projecten voor primaire 
graanopslag. eenander kenmerk is dat de begunstigden, 
vooral in^rankrijk, particuliere ondernemingen dan ^vel 
unies vancoöperaties ^ijn, terwijl het bij deprimaire 
graanopslag doorgaans coöperaties ^ijn. 
^29 Volgens Verordening^L^nr3^77moetende 
getïnancierdeprojecten ten goede komen aan de landbouw 
v^ers.löe„havensilo"projecten hebben echter slechts een 
secundaire betekenis voor de producenten,die er maar 
geinig prolïjt van hebben, löe producenten en de 
e^ploitantenvanhavensilo's bevinden zichelk aan het 
andere uiteinde van de afzetketen en dit soort projecten is 
dus slechts van beperkt belangvoor de landbou^ver.töe^e 
investeringen voorden in feite eerder ingegeven door 
belangen van buitenlandse handel, dan door de behartP 
ging van het rechtstreekse belang van de boeren, hetgeen 
strijdig is met de in de Verordening tot uitdrukking 
gebrachtebedoelingen. Bij dezeeconomischeactiviteit 
zijn drie Lidstaten in het bijzonder betrokkene Franke 
rijk, België en het Verenigd koninkrijk. 
éö.30. In Frankrijk, de grootste graanproducent van de 
ólemeenschapt^ca.38 tot 40^ovan de totale produktie^, 
voorzag het havenprogramma voor de periode 198P 
198^, indetotstandbrenging van 300 t^OOtonopslag^ 
capaciteit, daarvan uiteindelijk 19^000 ton ^ijn ver 
^vezenlijkt.L^e Franse autoriteiten hebben dan ook voor 
de periode 1980^1990 een addendum ingediendophet 
voorgaande programma voor het creëren van, onder 
meer, 80 000 tonopslagcapaciteitindehavens. Lr^ij 
echter op gelezen dat er in Frankrijk, buiten VerD 
ordening ^Fól^nr. 3^^/77 om, inhet tijdvak 1981^198^ 
e^tra opslagcapaciteit vanca. 210000 tontot stand is 
gekomen. 
éö.31. Ofschoon België slechts een kleinegraanprodu 
cent is,^ca.l,êö^óvan de communautaire produktie^met 
eennegatievebalansop het gebied van dezelfvoorziening, 
is het niettemin de derde e^portateur van granen in de 
Ólemeenschap, na FrankrijkendeBR. Duitsland, l^et 
geëxporteerde graan v^as tijdens de jaren 1982D1987 
gemiddeld voor 9ó^ afkomstig uit landen van de 
gemeenschap ^aarvan41^ouit Frankrijk, 27^ouit de 
BR. löuitsland en 23^uit het Verenigd koninkrijken 
voor4^uit derde landen.inhetkadervanhetspecilieke 
programma voor de Belgische havensilo's zijn zes 
projecten ingediend, daarvan er t^vee steun nebben 
ontvangen, ^etenebetreftdebouv^ van een silovoor 
horizontale opslagvan 2^0 000 ton te centen het andere 
de aanschaf van apparatuur voor de uitbreiding van de behandelingscapaciteit vaneen silo van4éó000 ton te 
Antwerpen, ^let programma, dat de commissie ter 
goedkeuring v^erd voorgelegd als een ^vij^iging op het uit 
1981 daterende programma betreflende de primaire 
opslagvan graan en de produktie van mengvoeder,loopt 
over de periode 1983198^. Lijdens deze jaren is de 
opslagcapaciteit voor graan in de haven van Ólent 
gestegenmet 3^0 000 ton, daarvan 2^0 OOOtonmet steun 
van de gemeenschap. Lussen 1983 en 198^ is de totale 
capaciteit van de Belgische havensilo's gestegen van 
797 000 ton totll^oOOO ton, daarvan 90^000 ton te 
ólent 
^.32. gelijktijdig met Frankrijk en België heeft het 
Verenigd koninkrijk zijn opslagcapaciteit in de havens 
van Fngeland en ^Vales verhoogd, Ftierdoor kon het 
hoofdsorden geboden aan de stijging van de Britse 
graanuitvoer^gerstentar^,dieisopgelopenvanca. 
4,7^iio ton in 1982/1983 tot circa lO^lio ton in 
198o/1987.1nfeite^vordt een gedeelte van het voor derde 
landen bestemde graan, dat met name via de Belgische 
havens ^verd doorgevoerd ^vooral gerst^ rechtstreeks 
vanuit de Britse havens geëxporteerd. 
éö.33. Lóe beschikbare cijfers en de informatie die tijdens 
de controlebezoeken indeLid^taten^verdverzameld, 
tonen aan dat een gedeelte van de voltooide en 
gedeeltelijk door de commissie gelïnancierde investering 
genmet overcapaciteittekampen hebben. Fóat ismet 
name het geval met de te ólentgelïnancierde havensilo's, 
die vooral berden gebruikt voor het transitovervoer van 
voor derde landen bestemde granen. L^edoorvoervan het 
graan uit ^oordFrankrijk is geleidelijk aan via de silo's 
van Lóuinkerkengaanlopen.letsdergelijksdoetzich voor 
met de Britse gerst die sinds de verwezenlijking van het 
programma in het Verenigd koninkrijk niet meer ^vordt 
doorgevoerdviaólent. ^vienkandanook vraagtekens 
betten bij de redenen die tot de aanvaarding van bepaalde 
programma'shebben geleid, terwijl sommige Lidstaten 
bij de indiening van de programma's bij het Rermanent 
comité voorde landbouv^structuurreserves hadden geuit 
op grond van de onzekerheden over de toekomstige 
ontwikkelingvan de handelsstromen enmetnameover de 
herkomst van de voor opslag aangeboden partijen. 
^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^ 
^.34. COfschoon het gaat om eenvormvan opslag die 
degens het kleine aantal betrokken regio's en landen 
welbepaald is, fijner grote at^vijléingen geconstateerd 
tussen de prognoses en de realisaties van sommige 
havenprogramma's. 
éó.3^. COverigens maken de inhet kadervan Verordening 
^FFCr^ nr. 3^/77 gelïnancierde havensilo's in het 
algemeen deel uitvan een veel omvangrijkerinvesteringsD 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 95 
plan van de begunstigde. De rol van de steun is dus slechts 
beperkt omdat de projecten waarvoor deze verleend 
wordt slechts een klein onderdeel vormen van meer 
ambitieuze plannen. 
Gebrek aan systematische controle 
5.36. Ofschoon de Commissie onmogelijk alle in het 
kader van Verordening (EEG) nr. 355/77 gefinancierde 
projecten ter plaatse kan controleren, is de Kamer van 
mening dat de projecten die financieel gezien belangrijk 
en technisch gezien ingewikkeld zijn, systematisch zouden 
moeten worden bezocht door de daartoe bevoegde 
diensten van Brussel. Dat is het geval met de projecten 
betreffende havensilo's, die uit financieel, technisch en 
economisch oogpunt belangrijk zijn. Dergelijke controles 
zijn echter bij de meeste bezochte projecten niet 
uitgevoerd. 
Conclusies en aanbevelingen 
5.37. Uit het voorafgaande volgt dat het beheer van de 
programma's en van de projecten tekortkomingen 
vertoont. De meeste lacunes worden aangetroffen bij de 
programma's. Zij betreffen de opstelling van de specifieke 
programma's door de Lid-Staten, de wijze waarop ze 
door de Commissie worden beoordeeld bij de goedkeu­
ring, de analyse van hun gevolgen in het licht van de 
doelstellingen van de basisverordening en van het GLB, 
alsmede het toezicht tijdens de tenuitvoerlegging en de 
evaluatie a posteriori. 
5.38. Voor het voorafgaand onderzoek van de pro­
gramma's, blijkt de Commissie niet voor alle Lid-Staten 
over de gegevens en de analyse-instrumenten te beschik­
ken die onontbeerlijk zijn om door middel van rationele 
investeringen een doeltreffend structureel beleid te 
verwezenlijken. De Commissie keurt de programma's in 
die gevallen goed zonder precies op de hoogte te zijn van 
de opslagcapaciteit die in de Gemeenschap en per regio 
beschikbaar is. 
5.39. In werkelijkheid vormt de indiening van de 
specifieke programma's een simpele formaliteit, terwijl de 
programma's een instrument zouden moeten vormen 
voor een doeltreffende planning ter verbetering van de 
landbouwstructuur. Voorts heeft het feit dat de program­
ma's louter op nationaal of zelfs regionaal niveau worden 
opgesteld, tot gevolg dat er op communautair niveau geen 
enkele samenhang bestaat tussen hun doelstellingen. 
Deze samenhang kan slechts tot stand komen door een 
streven naar coördinatie van alle programma's. 
5.40. Met name voor de havensilo's geldt dat de 
coördinatie belangrijker is wanneer de regio's waarin zij 
gelegen zijn, dicht bij elkaar liggen. De Kamer vraagt zich bovendien af of de financiering van dergelijke projecten 
wel prioriteit moet genieten. Het gaat namelijk om 
investeringen die meer in het belang zijn van de 
graanexportbedrijven dan in dat van de landbouwers. 
Voorts vormen de door de Gemeenschap gefinancierde 
projecten betreffende havensilo's in het algemeen slechts 
een klein gedeelte van de investeringen die de begunsti­
gden op dit gebied doen. 
5.41. Wat de uitvoering van de eigenlijke programma's 
betreft, dat wil zeggen de verwezenlijking van de geplande 
projecten, heeft de Commissie helemaal geen gegevens 
over de vorderingen van elk specifiek programma en over 
het werkelijk gebruik van de investeringen. Deze lacune is 
bijzonder ernstig omdat, zoals de Kamer tijdens haar 
controlebezoeken kon constateren, in sommige Lid-
Staten gerealiseerde opslagplaatsen geheel of gedeeltelijk 
voor interventiedoeleinden worden gebruikt. De deelne­
ming van het Fonds aan de financiering van opslag­
capaciteit geeft aanleiding tot tweeërlei opmerkingen. In 
de eerste plaats leidt deze bijdrage tot een dubbele 
communautaire uitgave voor dezelfde economische 
activiteit, namelijk de financiering van de capaciteit en de 
betaling van de opslagkosten. Ten tweede kan zij de 
begunstigden stimuleren om over te stappen op een 
activiteit waarvan de rentabiliteit gekoppeld is aan de 
interventiemechanismen en waarvan de levensvatbaar­
heid in gevaar zou komen wanneer aan deze mechanis­
men naderhand beperkingen worden gesteld. 
5.42. Doordat tenslotte gegevens en analyses betref­
fende de resultaten van de uitgevoerde programma's 
zowel bij de Commissie als in de Lid-Staten ontbreken, 
kan niet worden nagegaan of de communautaire doelstel­
lingen zijn bereikt. 
5.43. Als de Commissie, in het kader van de betrokken 
verordening, een doeltreffend en rationeel begeleidings­
systeem wil invoeren, dient zij ervoor te zorgen dat dit 
systeem werkzamer en samenhangender is en tevens 
verenigbaar met de communautaire doelstellingen. Dit 
systeem zou systematisch moeten worden gevolgd, 
waardoor de Commissie de ontwikkeling van de opslag­
capaciteit voor granen onder controle zou kunnen 
houden ten einde deze te kunnen aanpassen aan de nieuwe 
tendens van het GLB. 
OPMERKINGEN NAAR AANLEIDING VAN 
HET SPECIALE VERSLAG OVER DE 
COMMUNAUTAIRE STEUN TOT 
STIMULERING VAN DE 
LANDBOUWONTWIKKELING IN 
GRIEKENLAND 
5.44. Op 7 oktober 1987 heeft de Kamer een speciaal 
verslag vastgesteld inzake de communautaire steun tot 
stimulering van de landbouwontwikkeling in Grieken­
land (9); in deze steun is voorzien bij diverse specifieke 
verordeningen van de Raad die in 1982, 1983 en 1984 ten 
behoeve van dit land werden vastgesteld. 
96 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
5.45. In dit speciaal verslag heeft de Kamer opgemerkt 
dat er bij de tenuitvoerlegging van de communautaire 
steun voor de stimulering van de landbouwontwikkeling 
in Griekenland, sprake is van een wanverhouding tussen 
de zeer uitgebreide communautaire reglementering en de 
spaarzame vervolgcontroles op de toepassing van deze 
voorschriften op communautair, nationaal, regionaal en 
plaatselijk niveau. 
5.46. Deze wanverhouding is op haar beurt een gevolg 
van het feit dat men geneigd is veel meer aandacht te 
besteden aan de aspecten in verband met de financiële 
overdracht bij de maatregel dan aan de verwachte 
resultaten wat betreft de economische ontwikkeling en de 
structuurverbetering. 
5.47. Een programma dient niet alleen maar te bestaan 
uit een bundeling van verschillende verrichtingen. Het 
dient vooral een instrument te zijn voor de selectie van de 
maatregelen waarvan men het effect wil vergroten met het 
oog op bepaalde doelstellingen. Aan deze voorwaarde 
wordt niet voldaan wanneer de inhoud van het program­
ma hoofdzakelijk als oriënterend wordt beschouwd en er 
zelfs over de periode van subsidiabiliteit uiteenlopende 
interpretaties bestaan. 5.48. Diverse concrete gevallen die in het speciale 
verslag zijn behandeld, tonen aan dat het vraagstuk van 
de subsidiabiliteit der uitgaven noopt tot een permanent 
streven, informatie en bijstand te verschaffen om de 
doelstellingen van de communautaire actie te beklemto­
nen en te voorkomen dat de steun aangewend wordt voor 
uitgaven die minder doeltreffend zijn. 
5.49. Ook dient voldoende aandacht te worden besteed 
aan de noodzakelijke controle. Maatregelen van een 
omvang als die van de communautaire steun tot 
stimulering van de landbouwontwikkeling in Grieken­
land, kunnen niet naar behoren ten uitvoer worden gelegd 
zonder dat van begin af aan de noodzakelijke voorzienin­
gen voor toezicht en controle zijn getroffen. 
5.50. Uit de talrijke maatregelen die voor de Griekse 
landbouw zijn getroffen, blijkt dat er gestreefd wordt naar 
belangrijke resultaten ten aanzien van de structurele 
ontwikkeling. De maatregelen getuigen echter van het 
ontbreken van een basisconcept, hetgeen de verwezenlij­
king van de nagestreefde doelstellingen op losse schroe­
ven zet. Deze situatie verdient te meer de aandacht omdat 
er een gerede kans bestaat dat dezelfde problemen zich 
opnieuw zullen voordoen bij de tenuitvoerlegging van de 
geïntegreerde mediterrane programma's. 
(>) 
(2) 
(3) 
(4) 
(5) PB L 51 van 23.2.1977, blz. 1; Verordening laatstelijk 
gewijzigd bij Verordening (EEG) nr. 1760/87 van de Raad 
van 15.6.1987 (PB L 167 van 26.6.1987, blz. 1). 
PBL 128 van 19.5.1975, blz. 1. 
PB L93 van 30.3.1985, blz. 1. 
PB C 336 van 15.12.1987, paragrafen 7.15 — 7.16. 
Jaarverslag over het begrotingsjaar 1985, paragraaf 5.20 (e), 
(PB C 321 van 15.12.1986) en Jaarverslag over het 
begrotingsjaar 1986, paragraaf 7.46, (PB C 336 van 
15.12.1987). (6) 
O 
(8) 
(9) De criteria zijn met ingang van 1980 bekendgemaakt. 
Artikel 1 van Verordening (EEG) nr. 1932/84 van de Raad 
van 19.6.1984 (PB L 180 van 7.7.1984, blz. 1). Voordien 
werd de termijn door de Commissie vastgesteld in haar 
toekenningsbesluit. 
PBL 197 van 22.7.1978, blz. 1. 
Van dit verslag is melding gemaakt in PB C 326 van 
5.12.1987; het is op aanvraag verkrijgbaar bij het secreta­
riaat van de Kamer. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 97 
HOOFDSTUK 6 
Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) 
6.0. INHOUD Paragraaf 
Inleiding 6.1 —6.4 
Methode voor de analyse van de benutting van de gesubsidieerde infrastruc­
tuurvoorzieningen 6.5 —6.12 
Resultaten inzake de benutting van de infrastructuurvoorzieningen 
Wegeninfrastructuur 
Brutobenutting 
Nettobenutting 
Infrastructuurvoorzieningen voor havens en waterwegen 
Brutobenutting 
Nettobenutting 
Waterwegen 
Waterbouwkundige infrastructuur voorzieningen 
Brutobenutting 
Nettobenutting 
Infrastructuurvoorzieningen op het gebied van de energievoorziening 
Brutobenutting 
Nettobenutting 
Industrieterreinen en gebruiksklare fabriekshallen 
Brutobenutting 
Nettobenutting 
Infrastructuurvoorzieningen voor telecommunicatie 
Prijseffecten en het beheer van infrastructuurvoorzieningen 
Conclusies en aanbevelingen 
Speciaal verslag over de geïntegreerde aanpak bij de communautaire 
financiering van acties met een structureel oogmerk 6.76 — 6.84 6.13 
6.13 
6.13 
6.18 
6.23 
6.23 
6.27 
6.32 
6.33 
6.33 
6.38 
6.43 
6.43 
6.46 
6.50 
6.50 
6.55 
6.57 
6.59 
6.68 — 6.58 
— 6.22 
— 6.17 
— 6.22 
— 6.32 
— 6.26 
— 6.31 
— 6.42 
— 6.37 
— 6.42 
— 6.49 
— 6.45 
— 6.49 
— 6.56 
— 6.54 
— 6.56 
— 6.58 
— 6.67 
— 6.75 
INLEIDING februari 1979 (2) die werd vervangen door de nieuwe, op 
1 januari 1985 in werking getreden Verordening (EEG) 
?™ ™ * EurfPeeS F°nudS ™r Regionale Ontwikkeling nr j 78?/84 yan dg Raad yan {9 jmü ] 984 (3) Het Fonds 
(EFRO) werd opgericht bii Verordening (EEG) nr. , c_ ^ , , , .. , , x A , A. , 
n^Ainz A Ti A ,o + imc/i\ • • • A U" heelt ten doel bij te dragen tot de correctie van de 
724/75 van de Raad van 18 maart 1975 ('), gewijzigd bij J . to 
Verordening (EEG) nr. 214/79 van de Raad van 6 belangrijkste op regionaal gebied bestaande onevenwich-
tige situaties in de Gemeenschap, door middel van een 
(•) Voor de voetnoten zij verwezen naar het eind van het financiële deelneming aan de ontwikkeling en de struc-
hoofdstuk. turele aanpassing van de regio's met een ontwikkelings-
98 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
achterstand en aan de omschakeling van in verval 
geraakte industriële regio's. Het Fonds neemt een 
gedeelte van de uitgaven voor zijn rekening, die de Lid­
staten doen voor de verwezenlijking van communautaire 
programma's, nationale programma's van communau­
tair belang, studies en projecten. 
6.2. Van 1975 tot en met 1986 is 98 % van de betalingen 
uit het Fonds toegekend voor projecten en deze bijstand is 
vooral ten goede gekomen aan infrastructuurvoorzienin­
gen. Tijdens deze periode bedroeg de bijstand voor de 
infrastructuurprojecten 14 032Mio ECU, d.w.z. 81 % 
van de betalingsverplichtingen van het EFRO, en betrof 
hij 24 832 projecten, ofwel 74 % van het totaal aantal 
gesubsidieerde projecten. 
6.3. Krachtens Verordening (EEG) nr. 724/75 mochten 
alleen infrastructuurprojecten worden gefinancierd die 
een onmiddellijke of noodzakelijke voorwaarde vormden 
voor de direct productieve investeringen. In 1979 is het 
financieringscriterium verruimd. Het EFRO kon voor­
taan bijdragen aan de uitvoering van „infrastruc­
tuurvoorzieningen die bijdragen tot de ontwikkeling van 
de regio of de zone waarin zij gelegen zijn ... voor zover de 
noodzaak uit de regionale ontwikkelingsprogramma's 
blijkt...". Voorts werd bepaald dat het aandeel van de aan 
investeringen voor infrastructuur toegekende bijstand, 
over een tijdvak van drie jaar 70 % niet mocht over­
schrijden. Aangezien dit maximum permanent werd 
overschreden, werd bij besluit van de Raad van 29 
november 1983 (4) toegestaan deze grens voor de periode 
1981-1983 wel te overschrijden. 
6.4. Verordening (EEG) nr. 1787/84 handhaaft het 
beginsel van aansluiting op het programma voor 
regionale ontwikkeling en bevat een lijst van infrastruc­
tuurcategorieën die het EFRO niet mag medefïnancieren. 
Voorts bepaalt deze verordening, wat betreft de toeken­
ning van steun uit het Fonds, dat de Lid-Staten en de 
Commissie ernaar streven dat een passend gedeelte (zo 
mogelijk 30 %) van de middelen van het EFRO aan 
industriële investeringen wordt toegewezen. In werkelijk­
heid is dit percentage, bij gebrek aan voldoende 
steunaanvragen voor industriële projecten, nooit bereikt, 
terwijl het aandeel van de voor infrastructuurprojecten 
vastgelegde bedragen 78 % in 1985, 84 % in 1986 en 91 % 
in 1987 bedroeg. 
METHODE VOOR DE ANALYSE VAN DE 
BENUTTING VAN DE GESUBSIDIEERDE 
INFRASTRUCTUURVOORZIENINGEN 
6.5. Gezien de belangrijke plaats die de bijstand voor 
infrastructuurvoorzieningen in het actieterrein van het 
EFRO inneemt, en de rol die deze bijstand in het regionale 
ontwikkelingsbeleid speelt, heeft de Rekenkamer getracht 
een duidelijker beeld te krijgen van de uitwerking van de 
gesubsidieerde infrastructuurprojecten op de regionale 
ontwikkeling. 
6.6. De aanpak waarvoor zij heeft gekozen, is de 
benuttingsgraad te onderzoeken van de installaties die met behulp van het EFRO ten behoeve van de probleem­
gebieden tot stand zijn gekomen. Als van een nieuwe 
infrastructuurvoorziening geen gebruik wordt gemaakt, 
zal deze ook geen effect hebben op de regionale 
ontwikkeling. Als het project daarentegen volledig wordt 
benut, is de bijdrage ervan aan de ontwikkeling van de 
regio maximaal. Er bestaat dus een verband tussen de 
benuttingsgraad van infrastructuurvoorzieningen en de 
uitwerking ervan op de ontwikkeling, zowel door directe 
als indirecte gevolgen; laatstgenoemde worden in het 
algemeen pas na enige tijd merkbaar. 
6.7. De brutobenuttingsgraad is echter op zich niet 
voldoende om de bijdrage aan de regionale ontwikkeling 
te beoordelen. De eventuele uitwerking van een nieuw 
project op de regionale economie hangt namelijk niet 
zozeer af van de globale benutting ervan (brutobenutting) 
als van de benutting door de regionale economische 
subjecten (nettobenutting). Om deze gebruiksgraad te 
verkrijgen moet dus het gebruik worden beoordeeld van 
andere dan de regionale economische subjecten alsmede 
het gebruik dat ten opzichte van de vroegere situatie geen 
verhoogd gebruik van de nieuwe infrastructuur vormt. 
Met andere woorden, er moet rekening worden gehouden 
met de effecten van verplaatsing, vervanging, regionale 
export en normale vraagontwikkeling. In geval van 
uitbreiding of vervanging met uitbreiding van een 
installatie, wordt uiteraard slechts de netto capaciteitsstij­
ging geanalyseerd. 
6.8. Het verplaatsingseffect houdt in dat activiteiten 
vanuit andere infrastructuurvoorzieningen in dezelfde 
regio, worden verlegd naar de nieuwe. Het vervangings­
effect is van dezelfde aard als dat van de verplaatsing, 
maar in dit geval vindt de activiteitsverlegging naar de 
nieuwe infrastructuur plaats vanuit soortgelijke voorzie­
ningen buiten de regio. De nieuwe voorzieningen brengen 
dan een wijziging van het aanbod in de regio teweeg 
zonder echter de bedrijvigheid te doen toenemen. Het 
effect van de export omvat het gebruik van de nieuwe 
infrastructuurvoorzieningen door buiten de regio geves­
tigde ondernemingen. Om te bereiken dat de nettobenut-
tingsgraad de uitwerking op de regio zo correct mogelijk 
weergeeft, dient men tenslotte eveneens de stijging van het 
gebruik, veroorzaakt door de normale stijging van de 
regionale vraag tussen de datum waarop de installatie 
operationeel werd en die waarop het gebruik ervan is 
gemeten, af te trekken van de brutobenutting (effect van 
de normale vraag). Onder normale stijging van de 
regionale vraag, wordt de stijging verstaan die zich 
onafhankelijk van de totstandkoming van de nieuwe 
infrastructuurvoorziening zou hebben voorgedaan. 
6.9. Opgemerkt zij, dat de investeringen doorgaans niet 
alleen de kwantiteit van de ter beschikking van de 
gebruike'rs gestelde diensten verhogen, maar daarvan 
tevens de kwaliteit verbeteren. De kwalitatieve ver­
beteringen kunnen verschillende vormen aannemen 
(verbetering van de veiligheid bij wegen, verkorting van 
de aanlegtijd bij havens, verhoogde zekerheid bij de 
energievoorziening, betere kwaliteit van de verbindingen 
op het gebied van telecommunicatie, enz.). Willen deze 
kwalitatieve verbeteringen ten goede komen aan het 
proces van regionale ontwikkeling, dan zouden ze na 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 99 
verloop van tijd moeten leiden tot een stimulering van de 
economische bedrijvigheid en, normaliter, tot een stijging 
van de benuttingsgraad van de infrastructuurvoorzienin­
gen. 
6.10. Bij haar interpretatie van de resultaten inzake het 
gebruik van de infrastructuurvoorzieningen heeft de 
Kamer rekening gehouden met het probleem van de 
ondeelbaarheid, dat wil zeggen met het feit dat de nieuw te 
creëren capaciteit, om technisch-economische redenen 
groter moet zijn dan de vraag op korte termijn. Daarom 
moet een onderbenuttingsmarge bij aanvang als aan­
vaardbaar worden beschouwd; het belangrijkste is dat 
deze vervolgens kleiner wordt. 
6.11. De in de voorgaande paragrafen uiteengezette 
methode is toegepast met behulp van vragenlijsten over 
het gebruik van de infrastructuurvoorzieningen in recente 
perioden; de antwoorden daarop zijn door de nationale 
autoriteiten verzameld. 
6.12. Er zij op gewezen dat de controles van de Kamer 
geen kosten-baten-analyses of analyses van alternatieve 
projecten omvatten. De onderzochte projecten zijn 
overeenkomstig de besluiten van de nationale autoriteiten 
uitgevoerd en door het EFRO ondersteund. Voorts is 
evenmin rekening gehouden met de effecten tijdens de 
constructieperiode, daar die tijdelijk van aard zijn. De 
methode is er dus voornamelijk op gericht de benutting 
van de gefinancierde infrastructuurvoorzieningen vast te 
stellen ten einde de uitwerking ervan op de regionale 
ontwikkeling te beoordelen. 
RESULTATEN INZAKE DE BENUTTING 
VAN DE 
INFRASTRUCTUURVOORZIENINGEN 
Wegen infrastruc tuur 
Brutobenutting 
6.13. De Kamer heeft gegevens verzameld over de 
benutting van meer dan 50 weggedeelten, voor de aanleg 
waarvan één of meer keer bijstand werd ontvangen van 
het EFRO. In het algemeen werd geconstateerd dat de 
nieuw aangelegde wegen in meer dan 60 % van de 
gevallen voor minder dan 50 % van hun capaciteit 
worden benut. 
6.14. In 25 % van de gevallen had de voorheen 
bestaande infrastructuur de gerealiseerde trend van het 
verkeer kunnen verwerken en daaruit volgt dat de nieuwe infrastructuurvoorzieningen tot dusver van weinig bete­
kenis zijn geweest voor de ontwikkeling. Deze situatie 
werd geconstateerd bij verschillende weggedeelten in 
Frankrijk, op de RN („Route Nationale") 106 (Langue-
doc-Roussillon), de RN 21 (Aquitaine) en op de RN 11 
(Poitou-Charentes). Soortgelijke gevallen zijn waargeno­
men tijdens controlebezoeken in Ierland (westen), Italië 
(Puglia), Nederland (Limburg) en het Verenigd Konink­
rijk (noordwesten). 
6.15. In andere gevallen wordt van de wegen weinig 
gebruik gemaakt omdat de prognoses betreffende de 
ontwikkeling van de regio's waardoor zij lopen weinig 
realistisch bleken te zijn en ook nauwelijks zijn uitgeko­
men. Zo werd bij voorbeeld in Schotland de „East-Fife 
regional road" getraceerd in verband met de verwachte 
uitbreiding van de „new town" Glenrothes die echter 
uitbleef. Een dergelijke situatie doet zich voor in 
Nederland bij de in de jaren zeventig met steun van het 
EFRO aangelegde weg naar de Eemshaven, waarvan de 
ontwikkeling ver beneden de verwachtingen is gebleven. 
6.16. Ook bij de terminal van Bettembourg in Luxem­
burg kon een dergelijke situatie worden geconstateerd. 
Deze terminal was ontworpen met het oog op het 
transitoverkeer van 12 000 containers per jaar, doch 
werkt in feite op minder dan 15 % van zijn capaciteit. De 
aan dit project verbonden arbeidsplaatsen (vijf) zijn ver 
beneden de verwachtingen gebleven (tien). Overigens zij 
opgemerkt dat er in naburige regio's die eveneens voor 
financiering van het EFRO in aanmerking komen (Athus 
in België en Garolor in de nabijheid van Metz in 
Frankrijk) reeds concurrerende voorzieningen beston­
den. 
6.17. Soms worden de projecten weinig gebruikt omdat 
zij een onderdeel vormen van een netwerk dat onvoltooid 
blijft. Dat is de situatie bij de toegangsweg naar Moss Side 
in het noordwesten van het Verenigd Koninkrijk, 
waarvan de volledige benutting afhankelijk is van de 
voltooiing van het wegennet in dit gebied. 
Nettobenutting 
6.18. De studie van de nettobenuttingsgraad toont aan 
dat deze in meer dan 85 % van de gevallen beneden 50 % 
ligt, en dat bijna 45 % van de projecten zelfs een 
nettobenuttingsgraad van minder dan 20 % hebben. Dit 
verschil tussen de bruto- en nettobenutting kan voorna­
melijk worden verklaard door de invloed van de 
verplaatsingseffecten. 
6.19. Voor sommige, vaak rond een grote stad gelegen 
wegen, kan de brutobenuttingsgraad bevredigend worden 
geacht. Bij een nader onderzoek van het verkeer blijkt 
echter dat een groot gedeelte daarvan aangetrokken is 
van concurrerende routes. Dit is heel duidelijk het geval 
bij de weg N 1 in Ierland, bij een project voor de Calder 
Valley-weg in het noordwesten van het Verenigd Konink­
rijk, en in Frankrijk met name bij op de RN 106 gelegen 
projecten (omleiding van Nïmes en de rondweg om Alès). 
100 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
6.20. Sommige van de bij het EFRO ingediende 
wegenprojecten hebben niet ten doel het wegverkeer te 
ontwikkelen met het oog op de economische ontwikke­
ling, doch beogen veeleer de omstandigheden van het 
wegverkeer te verbeteren. Ofschoon de verwezenlijking 
van deze werkzaamheden het welzijn van de bewoners 
van de betrokken streken ten goede komt, dient toch te 
worden geconstateerd dat deze doelstelling weinig te 
maken heeft met de zorg om de achterstand in economi­
sche ontwikkeling weg te werken. Zo heeft het EFRO 
bijstand verleend aan de totstandkoming van diverse 
voorzieningen (verlichting, verbetering van de veiligheid, 
enz.) op de autoweg Patras-Korinte in Griekenland. In 
Frankrijk beoogden de werkzaamheden aan de RN 21 in 
de buurt van Bergerac en aan de RN 106 in de buurt van 
Florac niet zozeer, de capaciteit van de betrokken 
rijbanen te verhogen,' als wel de verkeerssituatie te 
verbeteren. Deze kwalitatieve verbeteringen hebben tot 
dusver nog niet geleid tot een duidelijke stijging van het 
gebruik van deze infrastructuurvoorzieningen. 
6.21. In Italië is bijstand verleend voor talrijke projecten 
ter verbetering van de tussen verschillende boerderijen 
lopende plattelands wegen. Uit de gevallen die de Kamer 
in Molise heeft onderzocht, blijkt dat van deze wegen zeer 
weinig gebruik wordt gemaakt en dat deze investeringen 
van geen betekenis zijn voor de economische ontwikke­
ling van de regio. Voorts kunnen de beheerinstanties, bij 
gebrek aan voldoende middelen, het onderhoud ervan 
niet goed verzorgen. Het gaat hier in feite om werkzaam­
heden die hoofdzakelijk beogen de landbouw en het 
plattelandsleven in stand te houden en waarvan de 
financiering in het kader van de steunverlening van de 
afdeling Oriëntatie van het EOGFL (Verordening (EEG) 
nr. 1760/78 van de Raad van 28 juli 1978 (5)) zou kunnen 
worden gerechtvaardigd, doch die niet passen in de 
strategie voor het wegwerken van economische ontwikke­
lingsachterstanden. 
6.22. De algemene conclusie is dat, zelfs indien de 
werkzaamheden aan wegen in sommige gevallen gerecht­
vaardigd zijn wegens knelpunten, zij toch voornamelijk 
zijn gepland om de normale ontwikkeling van het verkeer 
het hoofd te bieden en pas op zeer lange termijn invloed 
zullen hebben op de regionale economische ontwikkeling. 
In feite vallen deze acties meer onder het normale beleid 
betreffende de aanleg en uitbreiding van het wegennet dan 
onder een beleid van regionale ontwikkeling. 
Infrastructuurvoorzieningen voor havens en 
waterwegen 
Brutobenutting 
6.23. Op het gebied van de havenwerken heeft het 
EFRO bijstand verleend voor acties die soms ten doel hadden, de opvangcapaciteit van de haveninstallaties te 
verhogen, en soms om deze aan te passen aan het steeds 
algemener wordende gebruik van schepen met meer 
tonnage. In de meeste gevallen blijkt de brutobenuttings-
graad van de installaties 50 % of hoger te zijn. 
6.24. Het ontbreken van een samenhangend en gecoör­
dineerd kader voor beheer en programmering kan een 
obstakel vormen voor een optimaal en doeltreffend 
gebruik van de gesubsidieerde installaties. Zo heeft het 
EFRO in Italië de bouw van nieuwe kaden in de haven 
van Termoli gesubsidieerd, zonder dat er een algeheel 
operationeel programma bestaat voor de ontwikkeling 
van de diverse havens in het zuiden van de Adriatische 
Zee om een specialisering van de verkeersstromen en 
goede gebruiksperspectieven voor de installaties te 
verzekeren. De Kamer heeft in haar jaarverslag over het 
begrotingsjaar 1983 (6) overigens reeds gewag gemaakt 
van een soortelijke situatie in Schotland. 
6.25. Voor de exploitatie van de aangelegde havenin­
stallaties kunnen bepaalde aanvullende investeringen 
nodig zijn, en die ontbreken in sommige gevallen. Zo is in 
de haven van Tarente in Italië een multifunctioneel 
havenhoofd gebouwd dat, ofschoon het al enkele jaren is 
voltooid, slechts in noodgevallen wordt gebruikt omdat 
de installaties die voor de exploitatie noodzakelijk zijn, 
ontbreken. 
6.26. In andere gevallen is de economische en technische 
context waarin het project is ingepast, komen te vervallen 
en zijn de prognoses voor het gebruik onrealistisch 
geworden. Zo is de haven van Cagliari op Sardinië 
gepland in een tijd waarin het containervervoer zich nog 
volop uitbreidde. Door vertragingen bij de uitvoering van 
de werkzaamheden, is deze haven nog niet operationeel 
en geraamd wordt dat de-capaciteit ervan slechts voor 
50 % zal worden benut, nu ook de reeds aanwezige 
haveninstallaties op Sardinië lang niet volledig benut 
worden. 
Nettobenutting 
6.27. De nettobenutting van de projecten is laag bij twee 
derde van de onderzochte projecten; deze hebben dan 
ook nauwelijks invloed gehad op de ontwikkeling van het 
scheepvaartverkeer van en naar de betrokken regio en 
hun bijdrage aan de regionale ontwikkeling is beperkt. 
Het bestaan en functioneren van gesubsidieerde havenin­
frastructuurvoorzieningen kan echter in sommige geval­
len een ontwikkeling van de werkgelegenheid in de 
betrokken haven tot stand brengen. 
6.28. Op het eiland Juist in de BR Duitsland is een 
nieuwe haven aangelegd ter vervanging en verdubbeling 
van de capaciteit van een oudere haven die te kampen had 
met verzanding en moeilijk toegankelijkheid was. 
Ofschoon deze situatie het besluit om de bestaande 
infrastructuur te vervangen kon rechtvaardigen, moet 
toch worden geconstateerd dat de uitbreiding van de 
capaciteit niet heeft geleid tot een toename van het 
scheepvaartverkeer, dat gelijk is gebleven. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 101 
6.29. Andere havenwerkzaamheden hebben specifiek 
scheepvaartverkeer in staat gesteld, van bepaalde instal­
laties gebruik te maken. Zo is in de haven van Tarente in 
Italië speciaal voor de overlading van ijzer- en staalpro-
dukten een pier aangelegd. In Frankrijk is in de haven van 
La Rochelle een nieuwe kade gebouwd waarop het 
houttransport is geconcentreerd. Ofschoon de capaciteit 
van deze beide installaties bijna ten volle wordt benut, 
hadden zij voornamelijk tot gevolg, dat het scheepvaart­
verkeer dat voorheen gespreid was, zich op de nieuwe 
installaties heeft geconcentreerd zonder dat de ingebruik­
neming ervan werkelijk invloed heeft gehad op de totale 
omvang van het verkeer in de betrokken havens. De 
omvang van het geconstateerde verplaatsingseffect 
vermindert sterk de uitwerking van deze voorzieningen 
op de regionale ontwikkeling. 
6.30. In andere gevallen worden de aangelegde instal­
laties voornamelijk gebruikt ten behoeve van andere 
regio's dan die waarin zij gelegen zijn. Deze situatie doet 
zich voor in de reeds genoemde haven van Cagliari, die als 
middelpunt moet gaan dienen voor het containervervoer 
in de Middellandse Zee, een bedrijvigheid die slechts een 
zeer geringe toegevoegde waarde heeft. Een dergelijk 
exporteffect valt ook te constateren voor de haven van 
Sète (Frankrijk). De grote voorzieningen die zijn 
aangebracht, hebben slechts een zeer beperkte invloed op 
de ontwikkeling van de regio zelf, omdat meer dan 65 % 
van het scheepvaartverkeer in deze haven noch zijn 
oorsprong, noch zijn bestemming in de regio heeft. 
Voorts betreft het voor 40 % scheepvaartverkeer dat 
afkomstig is van concurrerende havens, met name die van 
Bordeaux, die eveneens gelegen is in een subsidiabele 
zone, en ook bijstand van het EFRO heeft ontvangen. 
6.31. Uit een en ander kan de conclusie worden 
getrokken dat, ofschoon de met steun van het EFRO tot 
stand gebrachte haveninstallaties kennelijk vaak in 
bevredigende mate worden benut (brutobenutting) hun 
uitwerking op de regionale ontwikkeling (nettobenutting) 
gering blijft. 
Waterwegen 
6.32. Twee projecten voor de verbetering van waterwe­
gen in Languedoc-Roussillon hebben bijstand van het 
EFRO ontvangen: het eerste project had ten doel, een 
gedeelte van het Rhönekanaal dat de haven van Sète met 
de Rhöne verbindt, toegankelijk te maken voor grotere 
schepen. De uitwerking van deze investering zal pas op 
zeer lange termijn merkbaar worden omdat zij pas 
werkelijk bruikbaar wordt als de andere secties van het 
kanaal voor even grote schepen toegankelijk worden 
gemaakt. In het tweede geval moesten in het kader van de 
modernisering van het „Canal du Midi" zeven sluizen 
worden vervangen door een nieuw systeem voor het 
optrekken van schepen. De Franse autoriteiten hebben 
het project voor de modernisering van het kanaal echter 
gestaakt, met name omdat de binnenscheepvaart bijna 
geheel is verdwenen daar zij door het concurrerende weg­
en spoorwegvervoer op dit traject werd verdrongen. 
Voorts is het project afgesloten zonder dat het nieuwe optreksysteem werkelijk functioneert. Het EFRO heeft 
steun verleend voor een investering die vrijwel niet zal 
worden benut en het effect van dit project op de regionale 
ontwikkeling zal vrijwel nihil blijven. 
Waterbouwkundige 
infrastructuurvoorzieningen 
Brutobenutting 
6.33. De Kamer heeft bijna 40 projecten onderzocht in 
de sector waterbouw. De helft van deze projecten betrof 
waterproduktie en -voorziening, en de andere helft de 
opvang en behandeling van afvalwater. In het algemeen 
ging het erom, de capaciteit van de reeds bestaande 
installaties te verbeteren en te verhogen. 
6.34. De brutobenutting van de projecten kan in meer 
dan 60 % van de gevallen als bevredigend worden 
beschouwd, en vijf van de installaties draaiden in de jaren 
die volgden op de ingebruikneming zelfs op volle toeren. 
6.35. Dat andere projecten minder worden benut, is een 
gevolg van het feit dat de prognoses op het gebied van de 
ontwikkeling van de bevolking en van de economische 
bedrijvigheid in de desbetreffende regio's weinig betrouw­
baar bleken. Deze situatie werd geconstateerd bij 
watervoorzieningsprojecten, zoals het Megget-plan in 
Schotland of dat van Castlebar in Ierland en de projecten 
voor zuivering van afvalwater zoals die van Shanganagh 
in Ierland of Garnock in Schotland. 
6.36. In andere gevallen worden de projecten niet, of 
weinig efficiënt benut, omdat de benodigde installaties 
voor een volledige benutting ervan ontbreken. Zo worden 
twee watervoorzieningsprojecten in de zone van Alghero 
op Sardinië nog steeds niet benut omdat de werken die 
voor de exploitatie noodzakelijk zijn, bij gebrek aan 
financiering nog steeds niet zijn gerealiseerd. In haar 
jaarverslag over het begrotingsjaar 1984 (7) heeft de 
Kamer reeds opgemerkt dat verschillende waterbouw­
kundige complexen op Sicilië niet in werking waren bij 
gebreke van de nodige gelden om ze te voltooien. 
6.37. In Puglia, Italië, heeft het EFRO grote financierin­
gen toegekend voor de distributie van het door een 
stuwdam in de rivier de Sinni verzamelde water. Het 
buizennet dat is aangebracht, is nog steeds voor meer dan 
twee derde niet in gebruik, omdat de stuwdam, bij gebrek 
aan voor de normale exploitatie benodigde installaties, 
slechts een capaciteit heeft van 9 m3/seconde, in plaats 
van de geplande 38 m3. Voorts zijn in dezelfde regio grote 
bouwwerken van start gegaan voor de regulering van de 
Locone. De dijk die het hoofdelement in dit geheel vormt 
en die in 1986 is voltooid, is echter nog niet operationeel 
en zal dat voor onbepaalde tijd ook niet worden, omdat 
de aanvullende installaties voor de watertoevoer nog niet 
102 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
zijn aangebracht. In plaats van de inspanningen te 
versnipperen met programma's die nog steeds weinig 
benut worden, zou het de voorkeur verdienen om in 
etappes te werken en zich zo goed mogelijk te bedienen 
van de reeds bestaande installaties. 
Nettobenutting 
6.38. De nettobenutting van de projecten ligt in twee 
derde van de bestudeerde gevallen onder 50 %. Vaak ligt 
het in de plattelandsstreken hoger dan in de stedelijke of 
industriële gebieden waar de projecten vaak bedoeld zijn 
ter vervanging of verbetering van reeds bestaande 
infrastructuurvoorzieningen. Zo worden de projecten 
„Hyndburn Valley Sewer" en „Martholme treatment 
works" in het noordwesten van het Verenigd Koninkrijk 
goed benut om de eenvoudige reden dat zij dienen ter 
vervanging en verbetering van de oudere voorzieningen, 
waarvan geen gebruik meer wordt gemaakt. Zo wordt in 
Ierland door de zuiveringsinstallatie van Ringsend met 
het daarop aangesloten netwerk in de zone van Dublin 
een gedeelte van het water verzameld dat voorheen door 
andere installaties werd behandeld. 
6.39. Een soortgelijk geval werd geconstateerd in 
Leixlip, eveneens in de zone van Dublin, waar steun van 
het Fonds werd toegekend voor een andere zuiveringsin­
stallatie die het water van oudere installaties en nieuwe 
woonwijken opvangt. De behandelingscapaciteit van de 
nieuwe installatie is kleiner dan de verzamelde hoeveel­
heid afvalwater, zodat het water in bepaalde perioden niet 
gezuiverd wordt en rechtstreeks wordt afgevoerd, waar­
door het project aan doeltreffendheid inboet. Met een 
betere programmering van de werkzaamheden hadden de 
aan deze situatie verbonden bezwaren kunnen worden 
voorkomen. 
6.40. In sommige gevallen beantwoorden de werkzaam­
heden niet aan de doelstelling van economische ontwikke­
ling. Zo zijn in Termoli, Italië, een nieuw net voor de 
opvang en een nieuwe installatie voor de zuivering van 
afvalwater gebouwd. Het gebruik van deze installaties 
leidt niet tot een stijging van de produktieve bedrijvigheid 
omdat de zones die van deze installaties gebruik maken 
hoofdzakelijk woonwijken zijn. 
6.41. De meeste waterbouwkundige projecten zijn meer 
bedoeld ter ondervanging van de algemene problemen in 
verband met de normale ontwikkeling van de vraag op het 
gebied van watervoorziening en waterzuivering, dan om 
een bijdrage te leveren aan de regionale ontwikkeling. 
6.42. Een in de Ardèche, Frankrijk, gefinancierde 
stuwdam blijkt eveneens een project te zijn dat, ofschoon 
het wordt benut, geen bijdrage levert aan de regionale 
ontwikkeling. Het voornaamste nut ervan is te voorko­
men dat het door de waterkrachtcentrale van Montpezat 
geloosde water teveel schade veroorzaakt. Voorts had dit 
werk een verbetering van de watervoorziening en de 
ontwikkeling van het toerisme aan de oevers van de 
Ardèche mogelijk moeten maken. Voor deze aspecten die de werkelijke bijdrage van het project aan de regionale 
ontwikkeling hadden kunnen vormen, is nog geen enkel 
initiatief genomen. 
Infrastructuurvoorzieningen op het gebied van 
de energievoorziening 
Brutobenutting 
6.43. Bij de meeste projecten op energiegebied is de 
brutobenuttingsgraad hoger dan 50 % en dus bevredi­
gend. Desondanks zullen in sommige gevallen, zelfs als de 
brutobenuttingsgraad betrekkelijk hoog is, de gecreëerde 
capaciteiten pas na een periode van 25 tot 30 jaar volledig 
in gebruik zijn. 
6.44. Een vrij lage benuttingsgraad werd geconstateerd 
bij een project voor een hoogspanningskabel in Aquitaine 
die naast een reeds bestaande kabel was aangelegd; uit de 
geleverde energiehoeveelheid blijkt geen opmerkelijke 
stijging van de regionale vraag. 
6.45. Op de Shetlandeilanden in Schotland heeft het 
EFRO een nieuwe warmtekrachtcentrale in Lerwick 
gesubsidieerd, die dient ter aanvulling van een oude 
centrale. Geconstateerd werd dat de produktie van het 
nieuwe complex lager ligt dan die van het oude, hetgeen 
aantoont dat de nieuwe installatie niet was gerecht­
vaardigd door een ontwikkeling van nieuwe bedrijvig­
heid. 
Nettobenutting 
6.46. De nettobenuttingsgraad, met name van de 
projecten in verband met de opwekking van elektriciteit, 
blijkt zeer laag te zijn. Dit verschijnsel kan worden 
verklaard door het feit dat de produktie van een regio, 
door de koppeling van de electriciteitsnetten op nationaal 
niveau, heel gemakkelijk kan worden geëxporteerd en 
slechts voor een klein gedeelte wordt gebruikt in de regio 
waar zij wordt geproduceerd. 
6.47. In Griekenland heeft het EFRO deelgenomen aan 
de financiering van drie zeer grote elektrische centrales 
(Assomata, Sfikia en Amyndeo). Het grootste gedeelte 
van de produktie wordt, via het nationale net, naar andere 
regio's geëxporteerd en slechts 5 % van de opgewekte 
energie wordt verbruikt in de regio waarin de centrales 
zich bevinden, hetgeen duidt op een normale stijging van 
de vraag. Bijgevolg kan worden geconcludeerd dat de 
uitwerking van de nieuwe installaties op de ontwikkeling 
van de regionale bedrijvigheid voornamelijk beperkt zal 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 103 
blijven tot de arbeidsplaatsen voor het delven van de 
alleen voor de centrale van Amyndeo gebruikte bruin­
kool, welke arbeidsplaatsen overigens met grote ver­
tragingen worden gecreëerd. 
6.48. Het EFRO heeft een project voor een in de 
stuwdam van Villerest in Frankrijk geïntegreerde water­
krachtcentrale gesubsidieerd. In de praktijk dient de 
opgewekte energie om de export naar andere streken op te 
voeren en het project heeft dus geen enkel stimulerend 
effect op de regionale economische bedrijvigheid. 
6.49. De conclusie luidt dat het geringe regionale effect 
van de projecten op het gebied van de elektriciteit te 
wijten is aan het feit dat het gevoerde beleid hoofdzakelijk 
sectorieel en nationaal gericht is, en weinig ruimte laat 
voor regionale problemen. 
Industrieterreinen en gebruiksklare 
fabriekshallen 
Brutobenutting 
6.50. De Kamer heeft op het gebied van indus­
trieterreinen en gebruiksklare fabriekshallen bijna 40 
projecten onderzocht. Soms betreft het een aanvulling 
van de op het terrein aanwezige installaties en soms het 
creëren of uitbreiden van de zones voor industrieel 
gebruik. Geconstateerd werd dat in 40 % van de gevallen 
deze industrieterreinen of gebruiksklare hallen voor 
minder dan 50 % werden benut. 
6.51. In Ierland zijn zeer veel subsidies verleend voor de 
bouw van gebruiksklare fabriekshallen in de vijf door de 
Kamer bezochte graafschappen, doch volgens de gege­
vens van de plaatselijke autoriteiten moet de benutting 
van de beschikbare oppervlakten op slechts 60 % worden 
geschat. Bij de 15 door de Kamer onderzochte projecten 
van dit type werd geconstateerd dat er slechts zeven 
volledig in gebruik waren. Vier andere waren volstrekt 
niet benut, waarvan twee al sinds vijfjaar of meer, en de 
overige werden slechts gedeeltelijk benut, ofschoon de 
installaties al enkele jaren waren voltooid. Deze bevindin­
gen komen overeen met de opmerkingen die de Kamer in 
haar jaarverslag over het begrotingsjaar 1983 (8) reeds 
over Ierland heeft gemaakt. 
6.52. In Luxemburg blijft het industrieterrein van 
Bascharage grotendeels onbenut, terwijl binnen een straal 
van nog geen 30 km een ander terrein in aanbouw is en een 
derde voor minder dan 50 % wordt gebruikt. 
6.53. In Griekenland heeft het EFRO steun verleend om 
de oppervlakte van het industrieterrein van Patras meer 
dan te verdubbelen. De uitbreiding is vrijwel geheel 
onbenut gebleven en het oorspronkelijke terrein zelf 
wordt voor minder dan 50 % gebruikt. Soortgelijke situaties zijn ook geconstateerd bij een industrieterrein in 
Papenburg in de BR Duitsland en een terrein dat in de 
„new town" Livingstone in Schotland is gelegen. 
6.54. In het algemeen werden er geen prognoses 
opgesteld betreffende de werkgelegenheid in verband met 
de projecten voor industrieterreinen of soortgelijke 
voorzieningen. In Italië, waar dergelijke prognoses wel 
bestaan, heeft de Kamer geconstateerd dat zij bij de negen 
onderzochte terreinen niet uitkwamen. In twee derde van 
de gevallen is het aantal effectieve arbeidsplaatsen tussen 
de datum van de bijstandsaanvraag en heden daarentegen 
afgenomen. 
Nettobenutting 
6.55. Opgemerkt moet worden dat er een sterk verplaat­
singseffect bestaat, omdat het gebruik van de indus­
trieterreinen en -gebouwen, alsmede de daaraan ver­
bonden arbeidsplaatsen eenvoudigweg het resultaat 
kunnen zijn van een overgang van reeds in de streek 
gevestigde ondernemingen, waardoor het effect op de 
regionale ontwikkeling navenant wordt afzwakt. Een 
dergelijke situatie is geconstateerd in Ierland, waar alle in 
de nieuwe fabrieksruimten van Ballina gevestigde bedrij­
ven afkomstig zijn uit de regio en waar 30 van de 45 
arbeidsplaatsen die het complex opleverde, eenvoudig 
door overplaatsing zijn bezet. Analoge situaties zijn 
geconstateerd bij de gebruiksklare fabriekshallen van 
Sligo en Westport. In Nederland wordt het indus­
trieterrein van Leeuwarden voor 35 % gebruikt, waarvan 
slechts 4 % door bedrijven die zich onlangs in de regio 
hebben gevestigd of daar zijn gecreëerd. Een soortgelijke 
situatie doet zich eveneens voor in de BR Duitsland bij het 
industrieterrein Osthafen te Oldenburg, dat voornamelijk 
wordt benut door ondernemingen die uit nabijgelegen 
gebieden zijn overgeplaatst. 
6.56. Ofschoon in talrijke gevallen kan worden gezegd 
dat de industrieterreinen of soortgelijke voorzieningen 
voldoende worden benut, zouden de beheersautoriteiten 
ervoor moeten zorgen dat deze veeleer een trekpleister 
zijn voor nieuwe bedrijven in de regio, dan een 
concentratie van voorheen bestaande activiteiten op 
bepaalde plaatsen. Alleen dan kunnen dergelijke voorzie­
ningen doeltreffend bijdragen tot de oplossing van de 
werkgelegenheidsproblemen. 
Infrastructuurvoorzieningen voor 
telecommunicatie 
6.57. Het onderzoek naar de benutting van de telecom-
municatieprojecten was gericht op investeringen in 
Griekenland, Frankrijk en Ierland. Deze kunnen in twee 
grote categorieën worden verdeeld: het leggen van de 
lijnen en het installeren van de schakelingen. De 
werkzaamheden voor de projecten van de eerste categorie 
werden verricht om tegemoet te komen aan de normale 
104 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
ontwikkeling van de vraag en hier is de brutobenuttings-
graad bevredigend. Van de capaciteit van de tweede 
categorie wordt daarentegen betrekkelijk weinig gebruik 
gemaakt. 
6.58. Ofschoon de investeringen op het gebied van 
telecommunicatie de aantrekkelijkheid van de betrokken 
regio's verhogen en noodzakelijk zijn voor de regionale 
ontwikkeling, worden ze gewoonlijk op nationaal niveau 
geprogrammeerd om aan de normale stijging van de 
vraag te kunnen voldoen. De bijstand van het EFRO voor 
de in de drie landen onderzochte projecten heeft vrijwel 
geen stimulerend effect op de door de bevoegde nationale 
instanties uitgewerkte regionale investeringsplannen. 
PRIJSEFFECTEN EN HET BEHEER VAN 
INFRASTRUCTUURVOORZIENINGEN 
6.59. Tijdens haar controles heeft de Kamer getracht na 
te gaan of de bijstand van het EFRO had doorgewerkt in 
de prijzen van de infrastructuurvoorzieningen. Een 
verlaging van deze prijzen kan namelijk de nadelen van de 
probleemgebieden verminderen en door stimulering van 
de vraag de benuttingsgraad van de infrastructuurvoor­
zieningen verhogen. 
6.60. De door het EFRO gesubsidieerde infrastruc­
tuurvoorzieningen, met name op het gebied van het 
vervoer, worden gewoonlijk gratis ter beschikking van de 
gebruikers gesteld, die dan van de geboden voordelen 
gebruik kunnen maken zonder een financiële tegen­
prestatie te leveren. Zo brengt een nieuwe weg tijdwinst en 
een economischer gebruik van de voertuigen met zich mee 
en kan door nieuwe haveninstallaties de aanlegtijd 
worden verkort, enz. Deze effecten kunnen de regionale 
economische ontwikkeling stimuleren, doch het onder­
zoek van de resultaten van de werkzaamheden van de 
Kamer inzake de nettobenutting, wettigt niet de conclusie 
dat dit is gebeurd. 
6.61. Andere infrastructuurvoorzieningen worden door 
een openbare of daarmee gelijkgestelde instantie op 
commerciële wijze beheerd, waarbij de kosten normaliter 
zouden moeten worden gedekt door de ontvangsten uit de 
dienstverlening (9). In dat geval kunnen de financierings­
kosten van de voorzieningen worden beperkt door middel 
van de steun, zodat deze kan doorwerken in de 
vraagprijzen en een stimulerend effect heeft op de 
ontwikkeling van de vraag. Het komt in feite echter 
zelden voor dat de vaststelling van de tarieven recht­
streeks wordt beïnvloed door de toekenning van EFRO-
steun. 
6.62. Het achterwege blijven van een prijseffect kan 
worden verklaard door het ontbreken van een beleid van 
naar regio gedifferentieerde tarieven. Voor telecommuni­
catie en energie wordt het prijsbeleid bepaald op 
nationaal niveau, aan de hand van rentabiliteitscriteria 
van de diverse beheersinstanties, en wordt het vrijwel uniform toegepast op het gehele nationale grondgebied. 
Dit werd geconstateerd in Griekenland, Frankrijk en 
Ierland. Op deze wijze hebben de gehanteerde prijzen 
geen stimulerend effect op de regionale vraag. Men moet 
zich afvragen of het EFRO niet van de begunstigden zou 
moeten eisen, de steun te laten doorwerken in de regionale 
tarieven. 
6.63. In andere gevallen worden de prijzen vastgesteld 
aan de hand van andere dan economische factoren en 
vrijwel los van enige economische berekening. Zo 
bedraagt de prijs voor water in het zuiden van Italië ca. 
50 % van de kostprijs, waardoor rentabiliteitsver-
wachtingen uiteraard kunnen worden opgegeven. Men 
zou zich zelfs moeten afvragen of de communautaire 
steun er niet toe aanzet, onontkoombaar gebleken 
herstelmaatregelen voor onbepaalde tijd uit te stellen. 
6.64. Bij de havens en industrieterreinen wordt het 
financieel beheer meestal gevoerd door autonome 
overheidsinstanties. In sommige van deze gevallen wordt 
bij het prijsbeleid rekening gehouden met de concurrentie 
tussen de regio's. Dat was bij verschillende indus­
trieterreinen in Nederland het geval. 
6.65. Soms wordt steun toegekend voor projecten 
waarvan de rentabiliteit ruimschoots is verzekerd. In zo'n 
situatie wordt de steun van het EFRO extra winst en heeft 
zij geen grote invloed op de prijzen of op het gebruik van 
de projecten. Zo keert de met steun van het EFRO 
aangelegde luchthaven van Manchester dividend uit aan 
de diverse instanties die hebben samengewerkt bij de 
oprichting ervan. Men kan zich afvragen of het wel juist 
was een communautaire subsidie te verlenen voor dit 
project, waarvoor een lening waarschijnlijk passender 
was geweest. 
6.66. De Kamer heeft alleen een prijseffect geconsta­
teerd, wanneer de steun wordt geïnd door de beheersin­
stantie en duurdere vormen van financiering vervangt, 
zodat de financieringskosten kunnen worden beperkt en 
zodoende de doelstellingen van financiële rentabiliteit 
gemakkelijker kunnen worden bereikt. Dergelijke zeldza­
me situaties werden geconstateerd bij de instantie die 
verantwoordelijk is voor de watervoorziening in het 
noordwesten van Engeland en bij de instantie die de 
energieproduktie in Schotland beheert. 
6.67. Kortom, ten aanzien van de infrastructuurvoor­
zieningen die worden beheerd volgens commerciële 
criteria, werd geconstateerd dat de steun van het EFRO 
doorgaans slechts een zeer indirecte en geringe uitwerking 
heeft op de vaststelling van de tarieven. Ten einde tot een 
optimale allocatie van de communautaire middelen te 
kunnen komen, zouden criteria moeten worden aange­
legd om, gelet op de eisen van de regionale ontwikkeling, 
de meest geschikte vormen van steun te bepalen: ofwel 
bijstand in de vorm van subsidie van het EFRO, ofwel 
leningen uit hoofde van andere communautaire financie­
ringsinstrumenten (l0). 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 105 
CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN 
6.68. Uit het voorgaande blijkt dat een groot gedeelte 
van de door het EFRO gesteunde infrastructuurinveste­
ringen niet optimaal wordt benut. Deze bevinding sluit 
aan bij een soortgelijke constatering in een in opdracht 
van de Commissie uitgevoerde studie (") over de 
infrastructuurvoorzieningen. 
6.69. Wat betreft de uitwerking op de regionale 
ontwikkeling, blijkt dat de nettobenuttingsgraad, die 
daarvan een graadmeter is, in de meeste gevallen onder 
50 % ligt en vaak, zelfs na de aanloopperiode die op de 
ingebruikstelling volgt, zeer gering blijft. 
6.70. Deze situatie toont aan dat de infrastruc­
tuurvoorzieningen weliswaar noodzakelijke en onont­
beerlijke voorwaarden voor de regionale ontwikkeling 
vormen, doch verre van toereikend zijn. 
6.71. De onderbenutting en de geringe invloed op de 
regio kunnen vaak worden verklaard doordat er geen 
werkelijk programma voor regionale ontwikkeling 
bestaat dat aan de projecten duidelijke doelstellingen 
verbindt. De onvolledige prognoses waarop de investe-
ringsbesluiten zijn gebaseerd en de tekortkomingen in de 
materiële en financiële programmering van de uitvoering 
van de werkzaamheden, spelen eveneens een belangrijke 
rol. Voorts wordt te weinig aandacht besteed aan het 
stimulerend effect van de interventies van het Fonds op de 
economische activiteiten van de regio zelf, hoewel alleen 
hierdoor de verschillen in regionale ontwikkeling doel­
treffend kunnen worden verminderd. Dit geldt ook voor 
de financieringen per programma, die, om optimale 
effecten te bereiken, moeten passen in een meer algemene 
programmering. 
6.72. Een van de gevolgen van deze situatie is dat de 
middelen die worden gebruikt voor de verwezenlijking 
van de projecten een zeer geringe rentabiliteit hebben, 
vergeleken met de kosten van de ingezette financiële 
middelen. Deze winstderving vormt een, eventueel uiterst 
belangrijke, impliciete verhoging van de investeringskos­
ten. 
6.73. Aangezien de regionale uitwerking van de infra­
structuurvoorzieningen beter moet worden beoordeeld, 
dient er voor de selectie van de projecten een methode te 
worden uitgewerkt waarin rekening wordt gehouden met 
de vooruitzichten betreffende het gebruik van die 
projecten; deze zouden moeten worden beoordeeld in het 
licht van hun stimulerend effect op de exploitatie van het 
economisch potentieel van de betrokken regio's. Bij de 
beoordelingsmethode van de Commissie zouden de 
aspecten ter analyse van het verwachte gebruik van de 
projecten nauwkeuriger en grondiger moeten worden 
omschreven. 6.74. Wat betreft de commerciële infrastructuurvoor­
zieningen moet erop worden toegezien dat de steun van 
het EFRO wordt doorberekend in de prijzen van de 
regio's, zodat hun concurrentievermogen wordt ver­
hoogd. Om de allocatie van de middelen te verbeteren, 
zou voorts de coördinatie van het EFRO met de andere 
communautaire financieringsinstrumenten moeten wor­
den versterkt, zodat de bemoeienis van de Gemeenschap, 
in de vorm van een subsidie of lening, zo goed mogelijk is 
afgestemd op de werkelijke financieringsbehoeften van de 
projecten. 
6.75. De conclusie luidt dat, aangezien de infrastruc­
tuurprojecten de voornaamste uitgavenpost van het 
Fonds vormen, zij de grootst mogelijke aandacht 
verdienen, opdat het optreden van de Gemeenschap ter 
vermindering van de verschillen in regionale ontwikkeling 
doeltreffend is en een maximale uitwerking heeft. In dit 
verband zou de Commissie ervoor moeten zorgen dat de 
Lid-Staten haar binnen de gestelde termijnen de voorge­
schreven rapporten en andere mededelingen betreffende 
de uitvoering van de programma's voor regionale 
ontwikkeling en het gebruik van de voornaamste 
voltooide infrastructuurvoorzieningen toezenden. Aan 
de hand van deze documenten zou een methode moeten 
worden uitgewerkt voor de bepaling en de beoordeling 
van het gebruik van de investeringen ten einde na te gaan 
welke invloed zij hebben op de regionale ontwikkeling. 
Met de hiermee verkregen aanwijzingen zouden eveneens 
de methoden van onderzoek van de bijstandsaanvragen 
kunnen worden verbeterd en de toekomstige besluiten 
beter kunnen worden georiënteerd, ten einde de doeltref­
fendheid te verhogen. 
SPECIAAL VERSLAG OVER DE 
GEÏNTEGREERDE AANPAK BIJ DE 
COMMUNAUTAIRE FINANCIERING VAN 
ACTIES MET EEN STRUCTUREEL 
OOGMERK 
6.76. Op 19 mei 1988 heeft de Kamer een speciaal 
verslag vastgesteld over de geïntegreerde aanpak bij de 
communautaire financiering van acties met een struc­
tureel oogmerk (12). Dit verslag beoogt de balans op te 
maken van alle initiatieven die in het kader van de 
geïntegreerde aanpak zijn ontwikkeld (operatie Napels, 
operatie Belfast, geïntegreerde ontwikkelingsprogram­
ma's, voorbereidende proefacties) voordat de geïnte­
greerde mediterrane programma's werden gefinancierd. 
6.77. De Kamer was van oordeel dat, zelfs hun 
experimentele karakter in aanmerking genomen, het 
geheel van de initiatieven ter zake van de geïntegreerde 
aanpak die in het speciale verslag zijn behandeld, 
aanleiding geven tot teleurstellende constateringen. Het 
integratieaspect van de steunverlening bestaat slechts uit 
106 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
enkele formele verwijzingen of modaliteiten in de 
presentatie, waarvan de financieringsbesluiten gewag 
maken, maar die in het uitvoeringsstadium gewoonlijk uit 
het oog worden verloren. Bij de ambtelijke behandeling 
van de dossiers blijft het beheer van de geïntegreerde 
maatregelen in feite beperkt tot dat van de aanvullende 
kredieten, die uit dien hoofde bij speciale verordeningen 
of besluiten zijn toegekend. 
6.78. Op communautair niveau is de wijze van beheer 
van de diverse financiële instrumenten niet afgestemd op 
de eisen en doelstellingen van de geïntegreerde aanpak. In 
de praktijk blijven de gefinancierde acties uitsluitend 
beperkt tot dat deelgebied (regionale maatregelen, 
landbouwmaatregelen, aanvullende kredieten van artikel 
550), waarbinnen zij zijn ontstaan; bij gebreke van enige 
adequate organisatie en documentatie is het in het 
gunstigste geval zó dat zij er slechts toe strekken, de door 
de verschillende Fondsen toegekende steun op geografi­
sche basis te bundelen. 
6.79. Op lokaal niveau spelen de ambtelijke instanties, 
die meer in het bijzonder met de integratie zijn belast, 
slechts een marginale rol, zonder echte invloed op de 
besteding van de kredieten. Deze situatie werkt vanzelf­
sprekend door in de actiemogelijkheden van de Commis­
sie. 
6.80. Het ontbreken van een passende comptabele 
organisatie is er debet aan dat geen inzicht kan worden 
verkregen in de werkelijke inhoud en het precieze verloop 
van de gefinancierde initiatieven. Mede in verband met 
het grote volume van de communautaire bijdragen die bij 
de operatie Napels in het geding zijn, bestaat er hier een 
permanente structuur die het mogelijk maakt over 
periodieke overzichten te beschikken. Deze zijn echter 
niet erg nauwkeurig, zodat onzeker is hoe zij geïnterpre­
teerd moeten worden; in het gunstigste geval worden 
gegevens betreffende bepaalde financieringen op een 
geografische basis naast elkaar geplaatst, zonder dat 
wordt aangegeven in hoeverre de acties samenhang 
vertonen en de middelen planmatig worden aangewend. 
Voor de diverse andere geïntegreerde initiatieven ontbre­
ken alomvattende boekhoudstaten en deze leemten in de 
documentatie doen zich ook voor in de uitvoeringsversla-
gen en zeker in het toezicht op de acties en de evaluatie 
van hun resultaten. Dezelfde lacunes bestaan op commu­nautair niveau, hetgeen nog minder aanvaardbaar is, 
omdat de diensten van de Commissie in staat moeten zijn, 
samenvattende boekhoudstaten over alle financiële 
verrichtingen betreffende elke geïntegreerde actie over te 
leggen. 
6.81. Uit de beschikbare onvolledige gegevens kan ook 
niet worden afgeleid of de uitvoering van de werkzaam­
heden versneld is of dat de kredieten in een hoger tempo 
zijn besteed. Op dit punt is de situatie betreffende de 
onderzochte investeringen volkomen vergelijkbaar met 
die van de andere projecten die gewoonlijk door de 
Fondsen worden gefinancierd. Wat het kwalitatieve 
aspect betreft, verschaffen de besluiten en programma's 
weinig concrete gegevens over de verwachte verbetering 
van het effect van de hulpacties en de eventueel verwachte 
afgeleide effecten. De opmerkingen in de diverse paragra­
fen van het speciale verslag tonen aan dat de problemen 
betreffende het effect van de hulpverlening meer aandacht 
verdienen. 
6.82. Een recent verslag van het Europees Parle­
ment (13) over de budgettaire controle op de doeltreffend­
heid van de structuurfondsen beklemtoont dat er bij de 
geïntegreerde acties geen eenheidstype in juridisch en 
operatief opzicht bestaat, hetgeen ertoe leidt dat de 
besluitvormingsprocedures buitensporig vaag zijn en 
eenvoudigweg afgesloten worden met de goedkeuring van 
een „intentieverklaring" waarvan de tenuitvoerlegging 
afhangt van de naleving van de voorschriften die van 
toepassing zijn op de afzonderlijke financieringsinstru­
menten. 
6.83. De Kamer is van mening dat het etiket geïnte­
greerde acties en de daarbij behorende financieringen niet 
zonder voorwaarden kunnen worden toegekend. Mini­
maal is vereist dat de geplande actie een echte algemene 
programmering kent en dat bij de tenuitvoerlegging ervan 
een nauwkeurige methodologie wordt aangehouden die 
de volledige inhoud van de operatie dekt. 
6.84. Een voorwaarde voor de realisering van de 
administratieve actie is dat de organisatie afgestemd is op 
de nagestreefde doeleinden. Deze organisatie ontbrak 
grotendeels bij de in het verslag onderzochte acties. Voor 
de voorbereiding van de geïntegreerde mediterrane 
programma's heeft de Commissie een geheel van proce­
dures vastgesteld en ingevoerd waarmee enkele van de 
voorheen ondervonden moeilijkheden kunnen worden 
opgelost. Men moet er echter op toezien dat deze 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 107 
procedures daadwerkelijk worden toegepast om een plaats vindende hervorming van de structuurfondsen zou 
herhaling van de gesignaleerde bezwaren te voorkomen, het ook mogelijk moeten maken om de voorwaarden voor 
met name wat het gecoördineerde beheer van de een communautair optreden te verbeteren en de doeltref-
interventies en het toezicht daarop betreft. De thans fendheid ervan te verhogen. 
(!) PB L 73 van 21.3.1975, blz. 1. (10) Zie ook paragraaf 9.7 van het jaarverslag van de Kamer over 
(2) PB L 35 van 9.2.1979, blz. 1. het begrotingsjaar 1986, PB C 336 van 15.12.1987. 
(3) PB L 169 van 28.6.1984, blz. 1. (n) De invloed van de infrastructuur op de regionale ontwikke-
(4) PB L 340 van 6.12.1983, blz. 24. ling. Herzien eindrapport, Studiegroep infrastructuur, 
(5) PB L 204 van 28.7.1978, blz. 1. Commissie van de Europese Gemeenschappen, 1986, blz. 
(6) PB C 348 van 31.12.1984, paragrafen 7.27^7.29. 404. 
C) PB C 326 van 16.12.1985, paragrafen 7.16 — 7.23. (12) PB C 188 van 18.7.1988, blz. 1. 
(8) PB C 348 van 31.12.1984, paragraaf 7.36. (13) Doe. A2-159/87 en resolutie, bekendgemaakt in PB C 318 
(9) Zie ook de paragrafen 9.10 en 9.11 van het jaarverslag van de van 30.11.1987, blz. 126. 
Kamer over het begrotingsjaar 1986, PB C 336 van 
15.12.1987. 
108 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
HOOFDSTUK 7 
Europees Sociaal Fonds 
7.0. INHOUD Paragraaf 
Inleiding * 7.1 —7.3 
Communautaire en nationale procedures en systemen betreffende het beheer 
van het Europees Sociaal Fonds 7.4 — 7.9 
Belangrijkste geconstateerde tekortkomingen 7.5 — 7.8 
Mogelijkheden tot verbetering 7.9 
Voorbereidende studies en modelprojecten 7.10 — 7.55 
Bestedingsgraad van de betalingskredieten • 7.14 
Selectie 7.15—7.19 
Subsidiabiliteit 7.15 
Prioriteit 7.16—7.19 
Bijstandsbesluit 7.20 — 7.22 
Tenuitvoerlegging van het besluit 7.23 — 7.30 
Contract 7.23 — 7.25 
Tussentijds verslag 7.26 — 7.28 
Eindverslag 7.29 — 7.30 
Bevindingen van de diensten van de Kamer 7.31 — 7.54 
Financiële verslagen 7.32 — 7.33 
Afwikkeling van de dossiers 7.34 — 7.35 
Ongerechtvaardigde uitgaven 7.36 — 7.37 
Niet-subsidiabele uitgaven 7.38 
Niet door de contractant gedragen uitgaven 7.39 — 7.41 
Overfinanciering 7.42 — 7.44 
Verspreiding van de eindverslagen en resultaten 7.45 — 7.54 
Conclusies 7.55 
Nog af te wikkelen betalingsverplichtingen 7.56 — 7.62 
INLEIDING 
7.1. Een speciaal verslag over de communautaire en 
nationale procedures en systemen betreffende het beheer 
van het Europees Sociaal Fonds (ESF), werd door de 
Rekenkamer op 10 december 1987 onderzocht en op 10 
maart 1988 vastgesteld. Het verscheen op 16 mei 1988 in het Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen (l). 
De conclusies van dit verslag zijn overgenomen in de 
paragrafen 7.4 — 7.9. 
7.2. Voorts heeft de Kamer een bijzonder aspect van het 
sociaal beleid onderzocht, namelijk de voorbereidende 
studies en de modelprojecten (zie de paragrafen 7.10 — 
7.55). In de loop van 1987 werden immers de laatste acties 
van dit type beëindigd. Bijgevolg is het passend en 
(') Voor de voetnoten zij verwezen naar het eind van het 
hoofdstuk. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 109 
noodzakelijk om uit al deze experimenten enerzijds de 
meest kenmerkende elementen van het beheer van deze 
middelen af te leiden, en anderzijds een synthese te maken 
van de belangrijkste inhoudelijke elementen, waarmee de 
ontwikkeling op operationeel gebied van de door het ESF 
ingevoerde nieuwe wijze van bijstandsverlening kan 
worden verduidelijkt. 
7.3. De paragrafen 7.56 — 7.62 hebben betrekking op 
de „last van het verleden" van het ESF. Deze opmerkin­
gen volgen uit de controle van de rekeningen, en de 
bevindingen naar aanleiding van het onderzoek van een 
representatieve steekproef van dossiers. 
COMMUNAUTAIRE EN NATIONALE 
PROCEDURES EN SYSTEMEN 
BETREFFENDE HET BEHEER VAN HET 
EUROPEES SOCIAAL FONDS 
7.4. In de navolgende paragrafen zijn de conclusies van 
het in paragraaf 1 van dit hoofdstuk genoemde speciaal 
verslag overgenomen. 
Belangrijkste geconstateerde tekortkomingen 
7.5. Er moeten nog veel verbeteringen worden aange­
bracht om van het Fonds een doeltreffend financieel 
instrument te maken, met een gedegen beheer en een 
efficiënte controle. 
7.6. Ten aanzien van de voorbereidende procedures 
inzake verordeningen, besluiten en richtsnoeren voor het 
beheer van het ESF, werden de volgende tekortkomingen 
vastgesteld: 
(a) de keuzen die zijn gemaakt bij de vaststelling van de 
besluiten betreffende het optreden van het Fonds ten 
behoeve van de verschillende sociale groepen of bij de 
vaststelling van het nieuwe Fonds, zijn niet gebaseerd 
op kosten-batenanalyses van de mogelijke alternatie­
ve beleidsvormen, noch op een analyse van projecten 
die in het kader van het gevoerde beleid werden 
verwezenlijkt; 
(b) de keuze van velerlei doelstellingen — blijvend of op 
korte termijn — ondanks het vrij geringe volume van 
de ESF-kredieten („nog geen 4 % van de totale 
overheidsuitgaven van de Lid-Staten terzake van 
sociale steun of bijstand op ieder gebied") kan slechts 
leiden tot een weinig doeltreffende versnippering van 
de financiële middelen over de verschillende doelstel­
lingen ; 
(c) de werkgelegenheid en de geschiktheid van de 
beroepsopleiding in verhouding tot de arbeidsmarkt 
zijn niet steeds de criteria die bepalend zijn voor de 
keuze van een actie; (d) de Gemeenschap organiseert vrijwel geen eigen acties, 
en verleent slechts financiële bijstand aan beroepsop­
leidingsmaatregelen en acties ter bevordering van de 
werkgelegenheid die in de Lid-Staten op touw worden 
gezet en door de nationale overheid worden gesubsi­
dieerd voor een bedrag dat minstens even hoog ligt als 
de communautaire bijstand. Het gaat bijgevolg om 
acties die gewoonlijk reeds binnen de nationale 
systemen worden gefinancierd; 
(e) het ingevoerde systeem heeft tot gevolg dat een te 
groot aantal dossiers moet worden behandeld, zodat 
een goed beheer ervan vrijwel onmogelijk is. 
7.7. Op het niveau van het communautaire beheer moet 
aandacht worden besteed aan de volgende zwakke 
punten: 
(a) een te grote onnauwkeurigheid van de in de uitvoe­
ringsvoorschriften vermelde criteria voor ontvanke­
lijkheid, subsidiabiliteit en prioriteit; 
(b) het ontbreken van een gemeenschappelijke benade­
ring van bepaalde begrippen op het gebied van de 
werkgelegenheid; 
(c) het te formele karakter van het onderzoek van de 
aanvragen om bijstand en om betaling door de 
diensten van het ESF; 
(d) het ontbreken van een systematische evaluatie van de 
door het ESF gecofinancierde projecten; 
(e) de ontoereikendheid van het systeem van controles 
ter plaatse door de diensten van de Commissie; deze 
verlaat zich op de certificatie van de Lid-Staten. 
7.8. Ingevolge deze gebreken in het beheer van de 
Commissie, welk beleid zij ook moge voeren, is het 
onmogelijk bepaalde tekortkomingen in het optreden van 
de Lid-Staten te vermijden. Zo werden op nationaal 
niveau met name de volgende zwakke punten vastgesteld: 
(a) het ontbreken van een dienst in elke Lid-Staat, die 
specifiek is belast met de controle op de uitgaven die 
verbonden zijn aan de door het Fonds goedgekeurde 
projecten; 
(b) de uiteenlopende interpretaties die de Lid-Staten 
geven aan bepaalde — overigens niet erg duidelijke — 
communautaire voorschriften; 
(c) het heterogene, ondoorzichtige en weinig betrouw­
bare karakter van de nationale certificaties. 
110 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Mogelijkheden tot verbetering 
7.9. Onverminderd de voorschriften die kunnen worden 
vastgesteld in verband met de taken van de struc­
tuurfondsen en de coördinatie van hun bijstandsver­
lening, zou het mogelijk zijn op korte termijn van het ESF 
een doeltreffender en beter controleerbaar financieel 
instrument te maken, indien aan de volgende voorwaar­
den wordt voldaan: 
(a) de Commissie gaat in het kader van de richtsnoeren 
voor het beheer van het Fonds over tot een 
heroriëntatie van de doelstellingen, waardoor het 
aantal te financieren acties aanzienlijk wordt ver­
minderd, en de bijstand hieraan geen reductie behoeft 
te ondergaan; 
(b) de ontvankelijkheid van de aanvragen wordt onder­
worpen aan voorschriften die het mogelijk maken 
elke aanvraag die onvoldoende gemotiveerd is te 
verwerpen; 
(c) de subsidiabiliteits- en prioriteitscriteria worden 
duidelijk en nauwkeurig omschreven en op strikte 
wijze toegepast; 
(d) de Lid-Staten ontvangen precieze instructies betref­
fende de aanwijzingen die zij moeten verstrekken over 
de wijze waarop elk bedrag aan uitgaven is samenge­
steld ; 
(e) de controlebevoegdheden van de Commissie worden 
volledig en op systematische wijze aangewend, en 
kunnen tot sancties leiden, die daadwerkelijk worden 
toegepast; 
(f) aan de instellingen die de uitgaven overduidelijk te 
hoog ramen met de bedoeling via het uitgekeerde 
voorschot ruimere kasmiddelen te verkrijgen, wordt 
een boete opgelegd; 
(g) de soorten controles die de nationale certificatie 
moeten staven worden nauwkeurig omschreven. 
VOORBEREIDENDE STUDIES EN 
MODELPROJECTEN 
7.10. De voorbereidende studies en modelprojecten zijn 
gedefinieerd in artikel 7 van Verordening (EEG) nr. 
2396/71 van de Raad van 8 november 1971 (2), gewijzigd 
bij Verordening (EEG) nr. 2893/77 van de Raad van 20 
december 1977 (3). De voorbereidende studies en model­
projecten moeten de Lid-Staten en hen die verantwoorde­
lijk zijn voor bepaalde activiteiten, in staat stellen de 
meest doeltreffende vormen van steun uit te kiezen en te zorgen voor een zo goed mogelijk gebruik ervan. Zij zijn 
eveneens bedoeld om de Raad en de Commissie te leiden 
bij hun keuze van toekomstige actieterreinen, en een 
doeltreffender gebruik van de bestaande ESF-steun te 
bevorderen. De voorbereidende studies en modelprojec­
ten vormen een bijzonder werkterrein van het ESF, maar 
zijn tegelijkertijd kenmerkend voor de werking van het 
ESF als geheel. Alle initiatiefnemers — zowel particuliere 
als openbare — hebben toegang tot de communautaire 
financiering. Een financiering door de nationale overheid 
is niet noodzakelijk. Als enige vereiste geldt de toestem­
ming van de Lid-Staat op het grondgebied waarvan het 
project zal worden uitgevoerd. De financiële deelneming 
van het ESF mag niet meer bedragen dan 50 % van de 
reële kosten. Aan deze financiering zijn geen voorwaar­
den verbonden wat betreft de sociale doelgroep of de 
geografische ligging. De gestelde doelen zijn algemeen 
genoeg om ruimte te laten voor de meest uiteenlopende 
initiatieven. 
7.11. Het toepassingsgebied van de voorbereidende 
studies en modelprojecten valt nagenoeg samen met dat 
van het ESF in zijn geheel. Het verschil tussen de 
voorbereidende studies en modelprojecten en de overige 
acties van het ESF, bestaat in het contract, dat de 
uitvoerder van de actie aan de Commissie bindt. Dit 
contract schept een rechtstreekse band Commissie — 
uitvoerder van de actie, en maakt het mogelijk de inhoud, 
de uitvoeringsmogelijkheden en de doelstellingen van de 
actie nauwkeuriger te omschrijven. 
7.12. Sinds 1984 zijn de voorbereidende studies en 
modelprojecten, in het kader van het nieuwe ESF, 
vervangen door de specifieke acties, waarvoor 25 maal 
meer (gesplitste) kredieten ter beschikking werden 
gesteld. Als verlengstuk van de voorbereidende studies en 
modelprojecten, hebben de specifieke acties ten doel „de 
tenuitvoerlegging te bevorderen van projecten met een 
vernieuwend karakter". Zij onderscheiden zich doordat 
zij tot drie jaar kunnen duren, terwijl de gebruikelijke 
regeling slechts over één jaar loopt. 
7.13. De Kamer heeft een systematisch onderzoek 
verricht van de dossiers betreffende voorbereidende 
studies en modelprojecten, waarover de Commissie na 
1980 een besluit heeft genomen, en waarvan de afwikke­
ling uiterlijk in 1987 heeft plaatsgehad. 
Bestedingsgraad van de betalingskredieten 
7.14. De jaarlijkse betalingskredieten die tijdens de 
periode 1980-1987 werden toegekend voor voorbereiden­
de studies en modelprojecten (14,37 Mio ECU) kenden 
een bestedingsgraad van 43,9 %. Per 1 februari 1987 
waren 32 modelprojecten nog niet afgewikkeld; dit is 
ongeveer een tiende van de in totaal 340 voorbereidende 
studies en modelprojecten waarvoor de Commissie sinds 
1971 een besluit tot toekenning van communautaire 
bijstand heeft genomen. In de loop van 1987 werd bij 14 
dossiers overgegaan tot de betaling van het eindsaldo, en 
werden 17 dossiers afgesloten met de vrijmaking van het 
volledige bedrag of het beschikbare saldo van de 
vastlegging, en de afgifte van een inningsopdracht. Een 
laatste modelproject zou in 1988 moeten worden 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 111 
afgesloten met de betaling van het eindsaldo. Voor een 
deel van deze dossiers (zeven dossiers) had de betaling van 
het eindsaldo reeds in 1985 of 1986 kunnen worden 
verricht; andere (vier dossiers) zijn sinds 1982 of 1983 
hangende. 
Selectie 
Subsidiabiliteit 
7.15. De subsidiabiliteit van de aanvragen om bijstand 
is gebonden aan de voorschriften van het ESF. Hiertoe 
behoort ook een kwantitatief criterium. Artikel 7 van 
Verordening (EEG) nr. 2396/71 (2) bepaalt uitdrukkelijk 
dat het aantal betrokken arbeidsplaatsen ten hoogste 
dertig mag bedragen. Dit aantal werd bij één op de vijf 
gecontroleerde projecten overschreden. Meestal was de 
Commissie reeds bij de indiening van de aanvraag om 
bijstand op de hoogte van deze situatie. 
Prioriteit 
7.16. De prioriteitscriteria voor de rangschikking van 
de dossiers zijn vastgesteld in de richtsnoeren voor het 
beheer van het ESF. Prioriteit wordt verleend aan de 
activiteiten die voldoen aan de meeste van de volgende 
voorwaarden: een vernieuwend karakter hebben, ar­
beidsplaatsen creëren, de kwaliteit van de opleiding 
verbeteren en met name deze opleiding polyvalent maken, 
potentieel ook in andere delen van de Gemeenschap 
toepasselijk zijn. 
7.17. Voor 1983, het laatste jaar waarin het oude ESF 
van toepassing was, heeft de Commissie hieraan een 
aantal criteria toegevoegd. Zo wordt prioriteit verleend 
aan dossiers met betrekking tot: de jeugdwerkloosheid, 
de oprichting van kleine ambachtelijke ondernemingen, 
het creëren van arbeidsplaatsen voor vrouwen in 
beroepen waar zij ondervertegenwoordigd zijn, de 
opleiding voor nieuwe bekwaamheden die tegemoetko­
men aan veranderingen op technologisch gebied, de 
vorming van opleiders, de activiteiten die op de diverse 
werkterreinen van het Fonds reeds bij voorrang voor 
bijstand in aanmerking komen. 
7.18. Aangezien de beschikbare kredieten in het alge­
meen de in de aanvragen om bijstand geuite behoeften 
overtroffen, zijn deze criteria niet echt bepalend geweest 
voor de keuze van de acties. Dikwijls werden de 
vooruitzichten op werkgelegenheid dan ook niet eens in 
de aanvraag om bijstand vermeld. 
7.19. Dit verklaart tevens waarom de inhoud van de 
criteria niet nauwkeurig is omschreven. Zo is bijvoorbeeld 
het begrip „vernieuwend karakter" — het belangrijkste 
prioriteitscriterium voor de modelprojecten, dat in het 
nieuwe Fonds het subsidiabiliteitscriterium is geworden 
voor de specifieke acties — niet duidelijk omschreven. Bijstandsbesluit 
7.20. Het bijstandsbesluit wordt meestal genomen in de 
loop van de drie maanden die volgen op de bijeenkomst 
van het Comité, volgens dezelfde procedure als bij de 
andere interventies van het ESF. 
7.21. De bepalingen van het besluit worden niet 
geactualiseerd en bevatten feitenmateriaal dat soms jaren 
oud is. De correctie van de besluiten, die in een zesde van 
de gevallen noodzakelijk is, betekent een nodeloze 
overmaat aan werk. De opeenvolgende besluiten met 
betrekking tot eenzelfde project zijn gericht op: 
(a) de correctie van een materiële vergissing; 
(b) de wijziging van de benamingen van de initiatiefne­
mers; 
(c) de wijziging, a posteriori, van de uitvoeringsdata. 
7.22. Het stimulerend karakter van de communautaire 
financiering is niet steeds vanzelfsprekend. Bij twee vijfde 
van de dossiers was met de tenuitvoerlegging van het 
project begonnen voordat het besluit van de Commissie 
was genomen. Het is zelfs voorgekomen dat het project 
reeds was beëindigd op het ogenblik dat de Commissie 
besloot er bijstand aan te verlenen. 
Tenuitvoerlegging van het besluit 
Contract 
7.23. De contracten, waarin de besluiten van de 
Commissie worden uitgevoerd, worden gemiddeld vijf 
maanden na het besluit (tussen 15 dagen en 15 maanden) 
ondertekend. In 90 % van de gevallen wordt het contract 
ondertekend na de aanvang van het modelproject. In één 
geval werd het contract pas drie maanden na beëindiging 
van het project afgesloten. Deze constateringen beves­
tigen het louter formele karakter van dit contract. 
7.24. Het toevoegen van aanhangsels aan de contracten 
is, zelfs in geval van wijziging van het besluit van de 
Commissie, niet erg gebruikelijk. Voor een bepaald 
modelproject heeft de Commissie — 27 maanden nadat 
het contract was afgelopen — een besluit genomen dat 
niet alleen de begin- en einddatum van het project, maar 
ook de duur ervan wijzigde, zonder dat er een aanhangsel 
aan het contract werd toegevoegd. 
112 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
7.25. In de meeste gevallen zijn de contracten en de 
bijlagen niet erg duidelijk wat betreft de feitelijke inhoud 
van de voorbereidende studies en modelprojecten. Bij 
voorbeeld: 
(a) de plaats van uitvoering is niet steeds aangegeven; 
(b) de volgens de prioriteiten gestelde doelen zijn niet 
steeds duidelijk vermeld: de doelstellingen in verband 
met het creëren van arbeidsplaatsen worden zelden in 
cijfers uitgedrukt, hoewel zij in de richtsnoeren staan 
vermeld als tweede criterium voor de selectie van 
projecten; 
(c) de tijdsduur en de kosten van opleidingen worden 
slechts bij uitzondering gekwantificeerd; 
(d) het tijdschema van de werkzaamheden heeft meestal 
slechts betrekking op de data van indiening van de 
verslagen bij de Commissie, en zeer zelden op het 
geplande verloop van de verschillende fasen; 
(e) de definitie van de in de beschrijving van de projecten 
aangegeven doelstellingen is meestal gesteld in vage 
en algemene bewoordingen, zonder concrete ver­
wijzingen ; 
(f) de presentatie van de begroting is in de meeste 
gevallen erg beknopt, en staat niet rechtstreeks in 
verband met de verschillende fasen van de actie, noch 
met enig boekhoudkundig element; 
(g) het standaardcontract houdt, ongeacht de duur van 
het modelproject, voor de contractant nooit de 
verplichting in om een tussentijdse staat van uitgaven 
voor te leggen, zelfs niet wanneer een tussentijds 
verslag is voorzien. Bij één van de gecontroleerde 
projecten, dat gespreid was over twee jaar en voorzag 
in halfjaarlijkse verslagen, werd zelfs geconstateerd 
dat de Commissie de contractant had verzocht daar 
geen financieel verslag meer bij te voegen. Zij achtte 
een dergelijk verslag „nutteloos", hoewel zij alleen al 
bij lezing van het eerste tussentijds verslag had 
kunnen vaststellen dat de contractant reeds salaris­
kosten van stagiairs op het project aanrekende, 
voordat dezen waren aangeworven. 
Tussentijds verslag 
7.26. Voor de projecten die langer dan een jaar duren, 
voorziet het contract gewoonlijk in de presentatie van een 
tussentijds verslag, waaraan een tussentijdse betaling 
verbonden is die meestal 30 tot 40 % van de oorspronke­
lijke vastlegging bedraagt. Het tussentijdse verslag, ook 
wel nota over de vordering van de werkzaamheden 
genoemd, is aan geen enkele regel onderworpen, noch wat 
de inhoud, noch wat de omvang ervan betreft. De contractant is hierin volledig vrij. In de praktijk varieert 
de omvang van de verslagen van 2 tot 100 bladzijden. Het 
verslag dient te worden gelezen door de beheerdienst, die 
een nota richt tot de ordonnateur, waarin wordt gemeld 
dat het tussentijds verslag is goedgekeurd en dat het 
contractueel vastgelegde tweede voorschot kan worden 
uitbetaald. 
7.27. Er bestaat geen procedure voor de goedkeuring 
van de tussentijdse verslagen, noch trouwens van de 
eindverslagen. In geen enkel dossier betreffende gecon­
troleerde projecten, waarin de overlegging van tussen­
tijdse verslagen is voorzien, wordt melding gemaakt van 
aanmerkingen op de contractanten. Lezing van deze 
verslagen had de beheerdienst nochtans de gelegenheid 
moeten bieden om de contractanten vragen te stellen, met 
name toen bleek dat bij voorbeeld het aantal begunsti­
gden groter was dan het subsidiabel maximum, of dat de 
geplande doelstellingen waren gewijzigd. 
7.28. Het tussentijdse verslag bleek dikwijls alleen maar 
ten doel te hebben, een betaling los te krijgen. Wanneer de 
contractant verzuimt het verslag in te dienen, wordt het 
door de beheerdienst immers zelden, of soms met eenjaar 
vertraging opgeëist. 
Eindverslag 
7.29. Wanneer het project is beëindigd, zendt de 
contractant aan de Commissie eerst een ontwerp en 
vervolgens een definitief verslag over de uitvoering van 
het project, een samenvatting, alsmede een financieel 
verslag. De uiterste verzendingsdatum is vastgelegd in het 
contract. Deze datum wordt zelden geëerbiedigd; er 
treden steeds vertragingen op, die kunnen variëren van 
één maand tot verschillende jaren. De verslagen en 
samenvattingen dienen te worden vertaald in een of twee 
andere talen dan die van de contractant. Deze vertalingen 
veroorzaken nog grotere vertragingen bij de overlegging 
van het definitieve verslag. Bovendien wordt door de 
kosten voor de vertaling, het drukken en de verzending 
van het verslag (in 50 of 75 exemplaren, naar gelang van 
het aantal talen), een aanzienlijk deel van de ESF-bijstand 
opgeslokt. 
7.30. De inhoud van de uitvoeringsverslagen, die tussen 
20 en 400 bladzijden tellen, is niet erg homogeen. 
Bovendien bevatten zij maar zeer weinig concrete 
gegevens, zodat het moeilijk is het verloop van de actie te 
volgen, en nog moeilijker om de praktische resultaten 
ervan te beoordelen. De meest voorkomende conclusie is 
dat het project moet worden voortgezet, en dat een 
nieuwe financiering moet worden toegekend. 
Bevindingen van de diensten van de Kamer 
7.31. De door de diensten van de Kamer verrichte 
controles ter plaatse hebben het mogelijk gemaakt de 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 113 
ernstige tekortkomingen van de meeste voorbereidende 
studies en modelprojecten aan het licht te brengen. Deze 
tekortkomingen kunnen in het algemeen niet worden 
opgespoord in de door de contractanten ingediende en 
door de Commissie aanvaarde financiële verslagen, daar 
deze te beknopt zijn. 
Financiële verslagen 
7.32. Hoe het financieel verslag er uitziet, wordt 
overgelaten aan de contractant. Hem wordt enkel 
aanbevolen dezelfde presentatie te volgen als in de bij het 
contract gevoegde begroting, en de verschillen te 
verklaren. Aangezien de presentatie van de begroting 
beknopt is (voor modelprojecten die gespreid zijn over 
drie jaar kan bij voorbeeld een begroting in vijf regels 
volstaan), is meestal ook het financieel verslag summier, 
en laat het niet toe de subsidiabele uitgaven te onder­
kennen. Bovendien bevat het financieel verslag slechts bij 
uitzondering een staat van de ontvangsten en de 
financieringen. 
7.33. De Commissie schrijft geen enkele certificatie van 
de financiële verslagen voor. Zelfs het visum en de 
certificatie van de interne controle waaraan de contracte­
rende organisatie meestal is onderworpen, zijn niet 
vereist. 
Afwikkeling van de dossiers 
7.34. Het ontbreken van enige dwang is niet bevorder­
lijk voor de afwikkeling van de dossiers: er is geen enkele 
strafmaatregel voorzien in geval van vertraging, niet-
uitvoering, of onvolledige uitvoering van de contracten. 
Daar er geen tijdschema van de gefinancierde acties 
voorhanden is, worden de contractanten pas na lange tijd 
aangemaand hun contractuele verplichtingen na te 
komen. Sommige dossiers blijven verschillende jaren in 
stand alvorens te worden gesloten. 
7.35. Het gebrek aan toezicht bij het financieel beheer 
leidt tot de kunstmatige instandhouding van betalingsver­
plichtingen die dan na twee, drie, vier of vijf jaar volledig 
worden geannuleerd. Ook konden contractanten aan wie 
voortijdig voorschotten werden uitbetaald, en die het 
geplande programma niet hadden aangevat, gedurende 
verschillende jaren beschikken over de uitgekeerde 
middelen, zonder dat zij hiervan rekenschap dienden af te 
leggen of tot terugbetaling werden gemaand. In de 
gevallen waar wel om terugbetaling werd verzocht, werd 
geen rekening gehouden met de mogelijke opbrengsten 
van de middelen, die daardoor gratis werden verstrekt. 
Aan de tardieve terugvorderingen werd soms geen gevolg 
gegeven omdat de contracterende organisaties intussen 
waren opgeheven. Ongerechtvaardigde uitgaven 
7.36. In vier vijfde van de gecontroleerde gevallen 
werden de uitgaven met betrekking tot het modelproject 
door de contractant niet afzonderlijk geboekt. Hierdoor 
is het erg moeilijk de uitgaven, en met name de vaste 
kosten, die rechtstreeks ten laste van de uitvoering van het 
project kunnen worden aangewezen, te onderkennen. 
7.37. Verschillende gecontroleerde contractanten kon­
den geen bewijsstukken overleggen. In de gevallen waar 
wel bewijsstukken werden ingediend, heeft de Kamer 
herhaaldelijk de volgende gebreken vastgesteld: 
(a) de datum, de aard van de prestaties, degene die deze 
verricht, en het verband met het modelproject zijn 
niet vermeld; 
(b) de facturen zijn niet voldaan; 
(c) bepaalde stukken gaan uit van de contractant zelf, of 
van zijn medewerkers. 
Niet-subsidiabele uitgaven 
7.38. In 75 % van de gecontroleerde gevallen werd een 
aantal niet-subsidiabele uitgaven bij de Commissie 
voorgesteld als reële kosten van het project. Het gaat in 
hoofdzaak om: 
(a) uitgaven die vóór of na de contractueel vastgelegde 
uitvoeringsperiode van het project werden verricht; 
(b) uitgaven met betrekking tot het verbruik van 
materiaal. Daar het begrip pedagogisch of didactisch 
materiaal niet nauwkeurig is omschreven, zijn de 
contractanten geneigd de meest uiteenlopende aanko­
pen als zodanig te beschouwen (geluidsinstallaties, 
camera's, videorecorders, enz.). De totale kostprijs 
van deze aankopen wordt ten laste van het modelpro­
ject gebracht, terwijl het hier investeringen betreft 
waarvan enkel de afschrijvingskosten in rekening 
zouden mogen worden gebracht. Bovendien werd een 
aantal van deze investeringen verricht in de slotperio-
de van het contract; 
(c) uitgaven waarvan het verband met de voorbereidende 
studies en modelprojecten niet duidelijk vaststaat, 
zoals de aankoop van gordijnen of gedenkpenningen, 
of de reparatie van beschadigde auto's. Soms is er 
slechts een schijnbare samenhang met het modelpro­
ject. Een contractant bracht bij voorbeeld de salaris­
kosten voor zijn secretariaat ten laste van een 
modelproject (43,9 % van de uitgaven van het 
114 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
project), onder het voorwendsel dat hij de secretares­
ses die een opleiding volgden diende te vervangen 
door tijdelijke krachten. Uit een grondig onderzoek is 
echter gebleken dat de contractant reeds lang voor het 
proefproject een groep tijdelijke secretaresses in 
dienst had; hij was niet in staat de aanwerving van 
nieuwe tijdelijke krachten naar aanleiding van het 
modelproject te rechtvaardigen; 
(d) te hoog geraamde uitgaven, met name wat betreft de 
afschrijvingen: bij een modelproject werd de afschrij­
ving van gebouwen berekend op basis van 10 % van 
de bouwkosten, hoewel in de nationale wetgeving een 
maximum van 3 % is voorgeschreven. Bovendien 
werden deze gebouwen slechts voor een zeer klein deel 
voor het modelproject gebruikt. 
Niet door de contractant gedragen uitgaven 
7.39. Ook uitgaven die de contractant niet behoefde te 
dragen, worden vaak als kosten voorgesteld, en als 
zodanig door de Commissie aanvaard. Zo heeft bij 
voorbeeld een contractant zich tot de Commissie gewend 
met het verzoek, niet alleen het in de loop van het 
modelproject gekochte materiaal, maar ook de aan het 
begin van het project aanwezige materiaalvoorraad te 
kunnen afschrijven. De Commissie heeft dit verzoek 
ingewilligd zonder een onderzoek in te stellen. De 
controle van de Kamer heeft echter aan het licht gebracht 
dat de betrokken initiatiefnemer geen enkele afschrijving 
had geboekt; dat het desbetreffende materiaal niet zijn 
eigendom was; en dat hij niet had bijgedragen in de 
financiering ervan. Dit materiaal werd hem gratis ter 
beschikking gesteld door de openbare instelling waarmee 
hij zich trouwens contractueel had verbonden, de 
opleiding te verzorgen. 
7.40. Ook heeft de contractant in verschillende gevallen 
de salariskosten van de begunstigden en/of de opleiders 
onder de kosten van het modelproject opgenomen, 
zonder gewag te maken van de overeenkomstige ontvang­
sten, afkomstig van ofwel de gelijktijdig genoten werk­
loosheidsuitkeringen, ofwel de door de bedrijven uitbe­
taalde salarissen. De bijstand van het ESF wordt 
uitbetaald aan de initiatiefnemer, die zich het geld 
toeeigent in plaats van het over te maken aan de bedrijven 
die de desbetreffende kosten hebben gedragen. Zo heeft 
bij voorbeeld een contractant de salariskosten voor meer 
dan 100 stagiairs ten laste van het modelproject gebracht, 
terwijl deze salarissen in feite door de bedrijven waren 
betaald. Niet alleen hebben deze bedrijven geen bijstand 
van het ESF genoten, maar zij dienden aan de contractant 
ook een financiële bijdrage te betalen, waarmee de 
Commissie bij de afwikkeling van het dossier geen 
rekening heeft gehouden. 
7.41. Het komt ook voor dat bepaalde contractanten 
reële kosten in rekening brengen met inbegrip van alle 
belastingen, hoewel zij de BTW nadien krijgen terugbe­
taald. In dit geval wordt door de Commissie niet uitdrukkelijk voorzien. Het contract maakt geen melding 
van de bijzondere fiscale status die de contractanten en 
hun onderaannemers eventueel genieten. 
Overfinanciering 
7.42. In het algemeen bepaalt het contract enerzijds, dat 
de bijstand van het Fonds niet meer mag bedragen dan 
50 % van de reële uitgaven en anderzijds, dat de rest door 
de contractanten zal worden gedragen. Deze laatsten 
leggen echter zelden hun financieringsplan voor. Wan­
neer dit plan in het stadium van de aanvraag om bijstand 
wordt voorgelegd, blijkt meestal dat de contractanten op 
dat ogenblik nog op zoek zijn naar financiële bijdragen. 
De toekenning van bijstand uit het ESF heeft een gunstige 
invloed op de terbeschikkingstelling van andere financiële 
middelen. Het gebeurt dan ook niet zelden dat na het 
bijstandsbesluit ook uit externe bron in de financiering 
wordt deelgenomen. Aan deze andere bijdragen zijn, 
afhankelijk van de geldschieter, andere toekennings-
criteria en voorwaarden verbonden, met name wat betreft 
de doelstellingen, de tijdsduur, de begin- en einddatum, 
het aantal begunstigden, de kosten. De contractant 
beheert dus gelijktijdig verschillende specifieke dossiers, 
die hij niet aan de overige partners doorgeeft. Aangezien 
het door de Commissie ondertekende contract geen 
enkele verplichting inhoudt met betrekking tot de 
presentatie van de andere bijdragen in de financiering, 
wordt deze aan het oordeel van de contractant over­
gelaten. Wanneer men rekening houdt met deze andere 
bijdragen, blijkt echter dat de bijstand van het ESF leidt 
tot overfinanciering. 
7.43. Deze situatie van overfinanciering bij de helft van 
de ter plaatse door de Kamer gecontroleerde voorberei­
dende studies en modelprojecten, doet zich ook voor 
wanneer bij de betaling van de bijstand van het ESF geen 
rekening wordt gehouden met de uit het modelproject 
voortvloeiende resultaten en ontvangsten. Het betreft met 
name: 
(a) de financiële resultaten van modelprojecten die 
gericht zijn op de ontwikkeling van economische 
activiteit; 
(b) de financiële bijdragen die door de stagiairs aan de 
contractant worden betaald. 
7.44. Eén Lid-Staat heeft zich trouwens afgevraagd 
welke partner aan de oorsprong lag van de over­
financiering van het project, en dus het recht had om zijn 
bijstand geheel of gedeeltelijk terug te vorderen. In dit 
geval blijkt de Commissie geen aandacht te hebben 
besteed aan de andere ontvangsten en financiële bijdra­
gen. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 115 
Verspreiding van de eindverslagen en resultaten 
7.45. De 50 of 75 exemplaren (al naar gelang vertalingen 
in twee of drie talen worden gevraagd) van het verslag dat 
de Commissie over elke voorbereidende studie of 
modelproject van de contractant ontvangt, zijn voorna­
melijk bestemd voor verzending naar de in de Lid-Staten 
gevestigde pers- en informatiebureaus, om door mogelij­
ke toekomstige contractanten te worden geraadpleegd. 
De Kamer heeft geen enkel spoor van deze verzendingen 
kunnen terugvinden. Deze verslagen bevinden zich zelfs 
niet in de bibliotheek van de Commissie te Brussel, 
evenmin als een studie met een oplage van 1 000 
exemplaren, waarvan de drukkosten door de Commissie 
werden gefinancierd. Tijdens de controles ter plaatse 
bleek geen van de betrokken contractanten de verslagen 
over vorige modelprojecten te hebben geraadpleegd. 
Bovendien wist niemand van hen dat deze verslagen 
beschikbaar waren, noch waar zij konden worden 
geraadpleegd. Deze contractanten verklaarden, niet door 
de Commissie op de hoogte te zijn gesteld van soortgelijke 
of aanvullende voorbereidende studies en modelprojec­
ten. 
7.46. Er is een nota opgesteld waarin de belangrijkste 
elementen uit de samenvattingen betreffende verschillen­
de voorbereidende studies en modelprojecten werden 
overgenomen. Deze nota werd verzonden naar potentiële 
gebruikers, ministeries, vormingsinstellingen en initiatief­
nemers. Voor zover bekend dateert de laatste verzending 
van medio 1981. 
7.47. Deze methode werd vervangen door een ruimere 
informatieverspreiding door middel van het nieuwe 
tijdschrift „Europe Sociale" (4). In de paar afleveringen 
van dit blad die reeds verschenen, werd een beknopte 
impressie gegeven (in 1/2 bladzijde) van enkele modelpro­
jecten. De artikelen in dit tijdschrift verstrekken echter 
geen concrete gegevens over de behandelde gevallen en 
verwijzen niet naar een meer geschikte informatiebron. 
7.48. Het jaarverslag van het ESF bevat elk jaar de 
globale financiële gegevens en de behandelde onder­
werpen met betrekking tot de voorbereidende studies en 
modelprojecten waarvoor de Commissie een besluit tot 
bijstandsverlening heeft genomen. Elk modelproject is 
samengevat in één of twee regels. Het verslag verstrekt 
echter niet de geringste toelichting bij de resultaten van de 
beëindigde studies en modelprojecten. Tijdens de onder­
zochte periode is met betrekking tot deze resultaten geen 
enkel verslag, geen enkele mededeling en geen enkel 
voorstel aan de Commissie of aan de Raad tot stand 
gekomen. 
7.49. De Commissie heeft studiebijeenkomsten georga­
niseerd teneinde de invloed van het ESF te beoordelen en 
de uitwisseling van ervaring te vergemakkelijken. De 
laatste bijeenkomst met betrekking tot de voorbereidende 
studies en modelprojecten werd in oktober 1981 te 
Mulhouse gehouden. Naast andere door het ESF 
gefinancierde projecten werden toen drie modelprojecten 
onderzocht. De resultaten van deze studiebijeenkomsten 
zijn beperkt; enerzijds door het zeer geringe aantal 
modelprojecten dat wordt besproken, anderzijds door de beperkte keuze, qua aantal en hoedanigheid, van de 
deelnemers, en tenslotte door het feit dat hun bevindingen 
nauwelijks worden verspreid. 
7.50. Hoewel een reeks studies werd verricht met het 
doel methodes uit te werken voor de beoordeling van de 
door het ESF gefinancierde projecten, is er tot nu toe nog 
geen methode ingevoerd waarmee de resultaten van de 
voorbereidende studies en modelprojecten kunnen wor­
den beoordeeld. 
7.51. De controles ter plaatse hebben aanleiding 
gegeven tot de volgende opmerkingen: 
(a) meer dan een derde van de gecontroleerde projecten 
heeft geen vernieuwend karakter: ofwel was de in het 
modelproject bedoelde actie reeds vóór de aanvang 
van het project door dezelfde initiatiefnemer uitge­
voerd, ofwel bestond zij al in de onmiddellijke 
omgeving van de initiatiefnemer (geografisch of 
professioneel), ofwel werd de opleiding eenvoudig­
weg uitbesteed aan een bedrijf waar deze opleiding 
deel uitmaakt van het normale programma; 
(b) er worden zeer weinig arbeidsplaatsen gecreëerd: 
volgens de contractanten hebben ongeveer 12 % van 
de stagiairs geprofiteerd van een nieuwe arbeids­
plaats; bovendien werd niet gecontroleerd of de 
arbeidsplaatsen daadwerkelijk bestonden. 
7.52. Naar de mening van de beheerdienst van de 
Commissie kunnen de resultaten van een voorbereidende 
studie of een modelproject het best worden geconcreti­
seerd door de financiering van de aangevatte actie voort te 
zetten, of de actie te herhalen met de bijstand van het ESF. 
Van alle gecontroleerde contractanten hebben 12 % een 
tweede modelproject gerealiseerd of nieuwe aanvragen 
om bijstand uit hoofde van modelprojecten ingediend. In 
één vierde van deze gevallen werd de financiering door het 
ESF voortgezet. Ofwel werd de in het kader van het 
modelproject uitgevoerde actie herhaald met de bijstand 
van het Fonds, ofwel werd de bijstand van het Fonds 
toegekend om de financiering van het modelproject aan te 
vullen. 
7.53. De projecten waarvoor de financiering van het 
ESF werd voortgezet, vertonen de volgende kenmerken: 
(a) de modelprojecten hadden betrekking op een specifie­
ke opleiding; 
(b) de initiatiefnemer beschikte over een stabiele infra­
structuur en over adequate eigen middelen inzake 
lokalen, personeel en opleidingsmogelijkheden; 
(c) de initiatiefnemer bezit een grondige kennis van de 
sector en het milieu waarin hij werkt. 
116 Publicatieblad van de Europese ólemeen^chappen 12 12 88 
7BÖ^. In bepaalde gevallen v^ordt de inhetkadervanhet 
modelproject aangevatte actie ^lecht^inbeperkte mate 
voortgezet, bij voorbeeld wanneer het de initiatiefnemer 
erom tedoeni^, tezorgen voor de opleiding vanhet 
personeel dat hij aanwerft.in dit geval eindigt deactie op 
het ogenblik dat alle personeel i^ aangeworven. Len^lotte 
veerden bepaalde actief baarbij één van de voorwaarden 
voor de toekenning vanbij^tand van het ESEnietv^a^ 
vervuld, uiteindelijk toch nog getinancierd uit hoofde van 
de modelprojecten 
CEc^o^^ 
7Bóéö. löe Warner i^ van mening dat de Commi^ie uit de 
bij de behandeling en het beheer van de voorbereidende 
^tudie^enmodelprojectenopgedaneervaring,nietalle 
lering heeft getrokken die haar van nut had kunnen zijn 
bij de voortzetting en de ontwikkeling van experimentele 
actief van het ESE. Iviet name kan op de volgende 
tekortkomingen borden gevBezen^ 
(a) v^at betreft de afbakening van het gebied daarop 
v^ordt geëxperimenteerde 
(i) de onnauwkeurige definitie van het begrip 
„vernieuwend project^, die leidt tot wildgroei en 
versnippering vanprojecten, zonderonderlinge 
^amenhang^ 
(ii)de afwezigheid van enig communautairprogram^ 
ma rond gemeenschappelijke krachtlijnen betref 
lende onderzoek op sociaal gebied, daardoor 
oplevingen hadden kunnenvBordenuitgevBerkt 
voor een aantal in alle Lidstaten voorkomende 
problemen inzake opleiding^ 
(b)v^at betreft het lïnancieel beheerd 
(i) de vrijmaking van de beschikbare kredieten blijft 
v^i^elvallig en ontoereikend en maakt een 
serieuze prognose onmogelijke 
(ii) er v^ordt geen toezicht gehouden op hetfeitelijke 
entïnanciële verloop van de projecten (geen enkel 
voorschrift voorziet in de controle op actief 
daarvan de uitvoering drie jaar mag bestrijken), 
hetgeenmetzichmeebrengt dat middelen voorden 
vastgezet op projecten die niet of ^lecht^ gedeelte 
lijk zullen vBorden gerealiseerde 
(iii)de ^ub^idiabiliteit van de in de aanvraag om 
uitbetaling van betaalde vermelde uitgaven kan 
alleen maar ter plaatje voorden vastgesteld en 
gecontroleerde 
(iv)de andere financieringsbronnen voorden niet 
^temati^ch onderzochte (c) ^vat betreft de re^ultaten^ 
(i) er i^ geen methode vastgesteld, daarmee de 
resultaten van de voorbereidende ^tudie^ en 
modelprojecten ^ en later van de specifieke 
actief — kunnen veerden beoordeelde 
(ii)de projecten zijn niet gecoördineerd, doordat 
communautaire programmal ontbreken en 
overleg tu^en de centractanten,voor, tijdend en 
na deuitvoering van soortgelijke, metbij^tand 
van het ESEgetïnancierde experimentele actief 
achterwege blijft^ 
(iii)de resultaten voorden niet op palende v^ijze 
ver^preid^ 
(iv)van deze resultaten v^ordt niet daadwerkelijk 
gebruik gemaakt, noch bij de op sociaal gebied in 
eigenlijke zinepte zetten actie^,nochveorde 
vaststelling van voorschriften en prioriteiten 
betreffende de bijstandsverlening van het ESE. 
7.éó6. Sind^ 1986 gaat de Cemmi^ie sneller ever tot de 
afwikkeling van de betalingsverplichtingen, daarmee 
gevolg gevend aan de door de Warner in haar jaarverslag 
gen ever de begrotingsjaren 1981 (^,198^(^enl986(^ 
geformuleerde aanbevelingen. 
7.^7. löe nog lopende betalingsverplichtingen per 1 
januari 1986(^beliepenintetaal2832,lMioECU 
(daarvan 1022,3 Mie ECU voer het oude Eond^). 
Lijdend het begreting^jaarl986 heeft de Cemmi^ie^ 
(a) ten la^te van dit totaal, betalingen verricht veer een 
bedrag vanl067,éó Mio ECU,waarvan 321,8 Mie 
ECU veer het oude Eend^ en 7^,7Mie ECU voer 
het huidige Eond^^ 
(b)tenla^te van de verplichtingen van het begrotingsjaar 
198^, ^11,8 Mie ECU vrijgemaakt veer herbe^te 
ding^ 
(c) ten la^te van de verplichtingen van vóór 198^, 
^77,3 Mio ECU (waarvan ^10,8 Mie ECU voor het 
oude Eond^ en 66,éöMie ECU veer het huidige 
Eend^) vrijgemaakt voer annulering. 
7.^8. Löe nog lopende betalingsverplichtingen per 1 
januari 1987 (^beliepen intetaal2038,0MieECU 
12. 12. Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 117 
60 e •e 
«3° 
PQ e 
."..SÉ, 
II 
at. 
° 5 
•S.s 
gX> 
C J3 
J4 «* 1 < •oic gi 
e <u u uil bn og lope 
ieuwe v 
ilichting 
aan he 
nd van 
egrotinj 
jaar 
2 c » -sx> 
Ö ingen 
laste 
ieuwe 
htinge 
het 
tings-
ar Betal 
ten 
van n 
erplic: 
van 
begro 
ja 
> 
U-S J3 S> 
s.2 c-S •-
U3 > O d g &flgp 
> ao-o lopend 
lichtin-
aan hei 
van he 
otings-
aar 
oo & c "O °o OoufiS £ > 60'S^ 
o 2 e Ö 
t ^ o e 
O 0-f3 — O § u Vrijmaking 
van verplich­
tingen 
uit aan het 
vorige jaar 
voorafgaande 
begrotings­
jaren voor 
annuleringen rijmaking 
n verplich-
gen van het 
vorige 
egrotings-
aar voor 
heraan­
wending 
c 
G 
PQ lopende 
plich-
en aan 
begin 
n het 
otings-
aar 
00 5 g^ g oo"~' 
z - -° 
i 
'1 
« CN 
oC 
VO CS 
£ 
CS 
-< 
CD 
CN 
00" Tt-" 5" 
VO vo O 
r~- r- 0 
"" 
r-" ©" MD 
O —H VO •* Tf 
2" 2~ 
-* rj-
«i-. 
VO CS "* 
ci cT oT 
CS —C -H 
"cd .. "O Tota 
Fonds 
w Fon 
3 .sa 
0 c 
ë cd 
t cd 
cd 
& VO 
Os Os 
** 
r-
*cr 
— 
VO^ 
CS 
CO 
VO —- Tf 
^r ^ 2~ 
-<*ot es —, 
0" 0" 
VO VD TT •* 
i/~> O -O 
vo" 0 vo" 
<o cq q 
00 Tfr rfr m vo r-
CS -* 
ld . "O Tota 
Fonds 
w Fon 
3 .a 
0 c 
ë cd 
> cd 
cd 
& 
Os P" 00 oC 
<N CS Tota, 
Fonds 
w Fon 
X) 3 
ü. Si 0 c 
ë cd 
> cd 
cd 
00 * 
ON 
118 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
(264,0 Mio ECU voor het oude Fonds en 1 774,0 Mio 
ECU voor het huidige Fonds). Tijdens het begrotingsjaar 
1987 heeft de Commissie: 
(a) betalingen verricht voor een bedrag van 966,5 Mio 
ECU, waarvan 70,0 Mio ECU voor het oude Fonds 
en 896,5 Mio ECU voor het nieuwe Fonds; 
(b) ten laste van de verplichtingen van 1986, 460,1 Mio 
ECU vrijgemaakt voor herbesteding; 
(c) ten laste van de verplichtingen van vóór 1986, 
214,7 Mio ECU (waarvan 168,5 Mio ECU voor het 
oude Fonds en 42,2 Mio ECU voor het huidige 
Fonds) vrijgemaakt voor annulering. 
7.59. Per 31 december 1987 zijn verplichtingen voor een 
bedrag van 2 137,7 Mio ECU nog niet afgewikkeld, 
waarvan 18,2 Mio ECU ten laste van het oude Fonds en 
2 119,5 Mio ECU ten laste van het huidige Fonds, zoals 
blijkt uit tabel 7.1. 
7.60. Het oude Fonds blijkt dus per 31 december 1987 
nagenoeg volledig te zijn afgewikkeld. 7.61. De Kamer verheugt zich over de snellere afsluiting 
van de dossiers, waardoor de situatie van de nog lopende 
betalingsverplichtingen doorzichtiger en realistischer 
wordt. Zij merkt evenwel op dat de vrijmaking voor 
annulering in bepaalde gevallen al veel vroeger had 
moeten plaatsvinden. Voorts hadden bepaalde dossiers 
eerder kunnen worden afgesloten, indien de diensten van 
de Commissie een termijn hadden gesteld voor de 
indiening van de bijkomende gegevens die aan de 
begunstigde instellingen werden gevraagd. 
7.62. Bij inventarisatie van de ongeveer 400 dossiers van 
het oude Fonds, die werden afgesloten na in 1987 
verrichte betalingen en annuleringen van verplichtingen, 
blijkt dat het voor het grootste deel gaat om acties 
waarvoor de goedkeuringsbesluiten in 1982 of 1983 
werden genomen. Een analyse van een steekproef van 
deze dossiers heeft uitgewezen dat bij het afzonderlijk 
onderzoek van de aanvragen om betaling van het saldo 
niet werd afgeweken van de gebruikelijke procedure (10). 
Uit deze analyse is eveneens gebleken dat de annuleringen 
van betalingsverplichtingen gerechtvaardigd waren: 
ofwel omdat de verplichtingen geen betrekking hadden 
op subsidiabele of prioritaire acties, ofwel omdat de 
begunstigde instellingen zich niet hielden aan de door de 
Commissie vastgestelde administratieve procedures be­
treffende de aanvragen om betaling van het saldo. 
0) 
(2) 
(3) 
(4) Speciaal verslag over de communautaire en nationale 
procedures en systemen betreffende het beheer van het 
Europees Sociaal Fonds, PB C 126 van 16.5.1988. 
Verordening (EEG) nr. 2396/71 van de Raad van 8 
november 1971, PB L 249 van 10.11.1971, blz. 54. 
Verordening (EEG) nr. 2893/77 van de Raad van 20 
december 1977, PB L 337 van 27.12.1977, blz. 1. 
Tijdschrift van het Directoraat-generaal werkgelegenheid, 
sociale zaken en onderwijs, dat sinds 1984 drie keer per jaar 
verschijnt in een oplage van 7 000 exemplaren: in het Duits 
(1 300), in het Engels (3 000) en in het Frans (2 700). (5) Jaarverslag van de Rekenkamer over het begrotingsjaar 
1981, PB C 344 van 31.12.1982, paragrafen 6.8 — 6.11. 
(6) Jaarverslag van de Rekenkamer over het begrotingsjaar 
1985, PB C 321 van 15.12.1986, paragrafen 8.19 — 8.26. 
(7) Jaarverslag van de Rekenkamer over het begrotingsjaar 
1986, PB C 336 van 15.12.1987, paragrafen 2.55 — 2.58. 
(8) Inclusief de correcties voor koersschommelingen ad 
106,7 Mio ECU. 
(9) Inclusief de correcties voor koersschommelingen ad 20 Mio 
ECU. 
(10) Paragrafen 3.22 — 3.27 van het sub (') genoemde speciaal 
verslag. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 119 
HOOFDSTUK 8 
Onderzoek 
8.0. INHOUD Paragraaf 
Inleiding 8.1—8.7 
Structuur van het communautair onderzoek 
De evaluatie door de Commissie 
De door de Kamer gekozen benadering 
Opstelling en evaluatie van de tenuitvoerlegging van het communautair 
kaderprogramma 1984-87 
Opstelling en structuur van het kaderprogramma 
Evaluatie van de tenuitvoerlegging van het kaderprogramma 
Vaststelling van de specifieke programma's 
Vorm van de voorbereidende documenten 
Doelmatigheid van het overleg 
Logheid van de raadplegingen 
Beperkte resultaten van de raadplegingen 
Gevolgen voor de datum van vaststelling van de programma's 
Nauwkeurigheid van de wetenschappelijke inhoud van de programma's 
Doelstellingen of gebieden van onderzoek 
Selectie van de voorstellen voor projecten voor gezamenlijke rekening 
Inleiding 
Ontvankelijke onderzoekthema's 
Criteria voor de beoordeling van de voorstellen 
Publiciteit 
Het criterium van de sociaal-economische invloed van de voorstellen 
Omvang van de beoordelingswerkzaamheden betreffende de voorstellen 
Concentratie van de selectiewerkzaamheden in een korte tijdsspanne 
Kwaliteit van het overleg 
De raadpleging van DG XI 
De raadpleging van het CBC 
Uitnodigingen tot het indienen van voorstellen of uitnodigingen tot 
inschrijving? 8.56 — 8.58 
Toezicht op en interne evaluatie van de specifieke programma's en projecten 8.59 — 8.70 
Rol van de raadgevende comité's 8.59 — 8.61 
Toezicht van de diensten van de Commissie op de projecten en de 
programma's 8.62 — 8.66 
Eigen werkzaamheden 8.62 — 8.63 
Werkzaamheden onder contract 8.64 — 8.66 
Interne evaluatie 8.67 — 8.70 
Externe evaluatie van de specifieke programma's 8.71 — 8.84 8.3 
8.4 
8.5 -
8.8 -
8.8 -
8.13 -
8.16 -
8.16 -
8.19 -
8.19 -
8.21 -
8.24 
8.25 -
8.27 -
8.34 -
8.34 
8.35 -
8.37 -
8.44 -
8.46 
8.47 -
8.49 -
8.51 -
8.51 
8.52 --8.7 
-8.15 
-8.12 
-8.15 
-8.33 
-8.18 
-8.24 
-8.20 
-8.23 
-8.26 
-8.33 
-8.58 
-8.36 
-8.43 
-8.45 
-8.48 
-8.50 
-8.55 
-8.55 
120 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Ontwikkeling van de methoden van de Commissie 
Tussentijdse evaluatie van het meerjarenprogramma van het GCO 
Organisatie en tijdschema van de evaluatiewerkzaamheden 
Inhoud van de evaluatie 
Raadpleging van de potentiële gebruikers 
Samenstelling van de groepen voor externe evaluatie 
De naar aanleiding van de aanbevelingen van de evaluatiegroepen genomen 
maatregelen 
Algemene conclusies .71 
.72 -
,75 
,79 
81 
,82 
84 
.85 — 8.74 
— 8.78 
— 8.80 
— 8.83 
— 8.86 
INLEIDING 
8.1. In dit hoofdstuk worden de procedures behandeld 
betreffende de evaluatie van de communautaire program­
ma's voor wetenschappelijk en technisch onderzoek. De 
Kamer heeft voor de eerste keer een nader onderzoek 
ingesteld naar de procedures die de Commissie hanteert 
om de onderzoekprogramma's te beoordelen en ervoor te 
zorgen dat van deze beoordelingen een adequaat gebruik 
wordt gemaakt, zodat het instrument dat het onderzoek 
vormt constant wordt verbeterd en het de economische en 
sociale doelstellingen van de Gemeenschap steeds beter 
ten dienste staat. (b) werkzaamheden onder contract (onderzoek dat 
wordt verricht op basis van contracten voor gezamen­
lijke rekening met in de Lid-Staten gevestigde 
organisaties); 
(c) gecoördineerde werkzaamheden (onderzoek dat 
wordt verricht en gefinancierd door nationale organi­
saties maar dat wordt gecoördineerd door de 
Commissie). 
De evaluatie door de Commissie 
8.2. Hiermee wilde de Kamer niet het nut op zich van 
het onderzoek of van de specifieke programma's beoorde­
len. Voorts betrof het onderzoek noch de structuren van 
het intern beheer van de Commissie (bij voorbeeld bij het 
Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek), noch de 
procedures waarmee zij zorg draagt voor de doeltreffende 
verspreiding en benutting van de resultaten van het 
onderzoek. 
Structuur van het communautair onderzoek 
8.3. Het communautair onderzoek wordt uitgevoerd 
volgens een kaderprogramma voor de acties van onder­
zoek en technologische ontwikkeling. De twee eerste 
kaderprogramma's bestreken respectievelijk de perioden 
1984-1987 C1) en 1987-1991 (2). In elk communautair 
kaderprogramma zijn alle specifieke onderzoekprogram­
ma's van het betrokken tijdvak opgenomen. Deze 
programma's zijn weer onderverdeeld, soms in sub­
programma's, maar altijd in een groot aantal afzonder­
lijke projecten. De specifieke programma's worden 
volgens verscheidene methoden uitgevoerd, waarvan de 
voornaamste zijn: 
(a) eigen werkzaamheden (onderzoek dat wordt verricht 
in de vier inrichtingen van het Gemeenschappelijk 
Centrum voor Onderzoek)(GCO); 8.4. Tot 1978 werden de communautaire programma's 
voor onderzoek voornamelijk beoordeeld door de 
Commissie zelf en door een aantal „Raadgevende 
Comité's inzake programmabeheer"(RCP's) die beston­
den uit nationale deskundigen. In 1979 is de Commissie 
echter begonnen met de indiening van voorstellen voor 
het invoeren van een systeem ter beoordeling van de 
resultaten van de onderzoekprogramma's. Dit streven 
leidde in 1983 tot de publikatie van een communautair 
actieprogramma voor de evaluatie (3) dat — conform de 
doelstelling — een sleutelrol moest spelen in het 
kaderprogramma 1984-1987 (!). In aansluiting op dit 
actieprogramma hebben de evaluatiewerkzaamheden van 
de Commissie zich op de volgende wijze ontwikkeld: 
(a) de methodes van interne evaluatie zijn voornamelijk 
gereorganiseerd door de vervanging van de RCP's (4) 
door een kleiner aantal Raadgevende Comité's inzake 
beheer en coördinatie (CBC's) (5) en wat betreft het 
Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek door 
de instelling van een Raad van beheer en een 
Wetenschappelijke Raad (6); 
(b) in 1986 heeft de Commissie het Parlement en de Raad 
een interne evaluatie voorgelegd van de tenuitvoerleg­
ging van haar onderzoekprogramma's in de periode 
1983-1985(7); 
(!) Voor de voetnoten zij verwezen naar het eind van het 
hoofdstuk. (c) een systeem van externe evaluatie achteraf (ex post) 
van de specifieke onderzoekprogramma's door 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 121 
groepen van deskundigen werd ingevoerd en gecoör­
dineerd door een gespecialiseerde en los van de 
programmaleiders staande afdeling van de Commis­
sie. Zo bestond eind 1987 de situatie dat er ondanks 
een gebrek aan begrotingsmiddelen 27 evaluatierap­
porten gepubliceerd of ter perse waren over het 
merendeel van de onderzoekterreinen; 
(d) in 1987 heeft de Commissie bij de Raad een tweede 
communautair actieprogramma ingediend (8) voor de 
evaluatie van de onderzoekactiviteiten tijdens het 
nieuwe kaderprogramma (1987-1991) (2). In dit 
programma, evenals in het kaderprogramma zelf, 
werd bepaald dat alle toekomstige specifieke pro­
gramma's voor onderzoek (die normaliter vier of vijf 
jaar in beslag zouden nemen) op externe en onafhan­
kelijke basis zouden worden geëvalueerd. Voorts zou 
de Commissie zelf, door middel van een speciaal 
programma, het onderzoek naar de evaluatiemetho­
den bevorderen. 
De door de Kamer gekozen benadering 
8.5. Ten einde zich een oordeel te kunnen vormen over 
de procedures van de Commissie, heeft de Kamer vier 
onderzoekterreinen geselecteerd die worden beheerd door 
het Directoraat-Generaal Wetenschappen, onderzoek en 
ontwikkeling (DG XII), en waarover tussen 1985 en 1987 
door een groep externe deskundigen een evaluatierapport 
ex post is gemaakt. Deze evaluaties waren de laatste 
waarover een rapport beschikbaar was. Eind 1987 was er 
nog geen enkele evaluatie krachtens het nieuwe evaluatie­
programma (8) voltooid. De vier uitgekozen onder­
zoekterreinen waren de volgende: 
(a) grondstoffen (twee programma's van werkzaam­
heden onder contract over de periode 1978-1985); 
(b) milieu (vijf programma's van eigen werkzaam­
heden (9), werkzaamheden onder contract en gecoör­
dineerde werkzaamheden over de periode 1976-
1987); 
(c) niet-nucleaire energie (vier programma's van eigen 
werkzaamheden en werkzaamheden onder contract 
(10) over de periode 1979-1987); 
(d) garantie en beheer van splijtstoffen (twee program­
ma's van eigen werkzaamheden over de periode 1980-
1987). 
8.6. De door de Raad goedgekeurde toewijzing voor 
deze dertien programma's gezamenlijk bedraagt 
707,4 Mio ECU, waarvan 176,4 Mio ECU (kredieten 
voor vastlegging) alleen voor het begrotingsjaar 1987 
beschikbaar zijn (ofwel 21,5 % van hoofdstuk B 73). 8.7. Het onderzoek van de Kamer naar de procedures 
van de Commissie en de voornoemde specifieke program­
ma's voor onderzoek omvatte de volgende stadia van het 
evaluatieproces, waarbij ieder stadium los stond van, 
maar een aanvulling vormde op de andere stadia en 
tegelijkertijd elementen van evaluatie ex ante en evaluatie 
ex post omvatte: 
(a) opstelling en evaluatie van het communautaire 
kaderprogramma 1984-1987 (') (paragrafen 8.8 — 
8.15); 
(b) omschrijving van de specifieke programma's (para­
grafen 8.16 — 8.33); 
(c) selectie van de voorstellen voor projecten voor 
gezamenlijke rekening (paragrafen 8.34 — 8.58); 
(d) toezicht op en interne evaluatie van de specifieke 
programma's en de projecten (paragrafen 8.59 — 
8.70); 
(e) externe evaluatie van de specifieke programma's 
(paragrafen 8.71 — 8.84). 
OPSTELLING EN EVALUATIE VAN DE 
TENUITVOERLEGGING VAN HET 
COMMUNAUTAIRE KADERPROGRAMMA 
1984-87 
Opstelling en structuur van het 
kaderprogramma 
8.8. Het eerste kaderprogramma voor communautaire 
activiteiten op het gebied van onderzoek, ontwikkeling en 
demonstratie liep over de periode 1984-1987 ('). Het 
omvatte acht wetenschappelijke en technische hoofddoel­
stellingen die moesten worden gerealiseerd door de 
samenvoeging van diverse specifieke programma's. Elk 
specifiek programma moest bijdragen tot het bereiken 
van één of meer wetenschappelijke of technische doelstel­
lingen. In 1983 wilde de Commissie de specifieke 
programma's voor onderzoek onderbrengen in de 
„actieprogramma's voor onderzoek" (APO's) die geza­
menlijk de instrumenten voor de tenuitvoerlegging van 
het kaderprogramma moesten vormen. Deze nieuwe 
structuur, die een tussenschakel moest vormen in de 
programmering van het kaderprogramma en de specifie­
ke programma's, had ten doel de doeltreffendheid van de 
evaluaties te vergroten door een nauwkeurige omschrij­
ving te geven, niet alleen van de doelstellingen van de 
programma's waaraan de resultaten zouden worden 
getoetst, maar ook van de sociaal-economische prioritei­
ten waarvan de programma's het gevolg zijn. Tevens was 
122 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
het de bedoeling dat de goedkeuring door de Raad van de 
onderzoekprogramma's op het niveau van de APO's en 
niet meer op dat van de specifieke programma's zou 
plaatsvinden. 
8.9. Aanvankelijk was het de bedoeling dat de APO's de 
diverse onderzoeken op hetzelfde gebied onder gemeen­
schappelijke leiding zouden samenbrengen, ongeacht de 
uitvoeringsvoorwaarden. Om diverse redenen, onder 
andere de uiteenlopende tijdschema's, de verstrengeling 
van sommige programma's en het feit dat de diensten van 
het Directoraat-generaal „Wetenschapen, onderzoek en 
ontwikkeling" (DG XII) grotendeels bleven gestruc­
tureerd op basis van een afzonderlijk beheer van elk 
specifiek programma, werd deze poging gestaakt. Door 
invoering van de APO's wilde de Commissie een 
organisme in het leven roepen zonder te voorzien in de 
bijbehorende beheersorganen. In een ongewijzigde 
organisatie van de diensten werd een coördinateur voor 
elke APO ingesteld. De APO's móésten duswel moeilijk 
bestuurbaar zijn en meer een theoretisch dan reëel 
bestaan blijven leiden. Zij zijn dus door de Raad nooit als 
zodanig vastgesteld en de specifieke programma's werden 
derhalve nog steeds afzonderlijk goedgekeurd. 
8.10. Hieruit volgt dat de coördinatie tussen de 
programma's van het GCO en de overeenkomstige 
programma's voor werkzaamheden onder contract 
moeilijk blijft. Het tijdschema en de uitvoeringstermijn 
zijn verschillend, waardoor zij slechts apart kunnen 
worden uitgewerkt. Ofschoon de Commissie heeft 
getracht tenminste een geïntegreerde evaluatie ex post van 
de verschillende programma's — eigen werkzaamheden 
en werkzaamheden onder contract — op hetzelfde gebied 
van onderzoek te waarborgen, is het moeilijk om hiervoor 
een moment te kiezen dat tegelijkertijd geschikt is voor de 
verschillende programma's, omdat zij een ander tijd­
schema hebben (zie paragraaf 8.77). De Commissie heeft 
zich voorgenomen om in de toekomst de coördinatie van 
de eigen werkzaamheden en de werkzaamheden onder 
contract door middel van de diverse raadgevende 
comité's te verbeteren. Er zij op gewezen dat deze 
benadering, hoe noodzakelijk ook, niet voldoende is. 
Zonder terug te komen op de APO's kan de Commissie er 
niet omheen, zelf te zorgen voor de complementariteit en 
de coördinatie van de verschillende middelen ter uitvoe­
ring van de doelstellingen van het kaderprogramma. 
8.11. Voorts zou de Commissie moeten blijven streven 
naar een aanzienlijke vermindering van het aantal 
programma's dat bij de Raad wordt ingediend (in 1987 
waren 32 door de Raad goedgekeurde specifieke pro­
gramma's in uitvoering), waardoor de voorbereidende 
instanties zouden worden ontlast en de nagestreefde 
coördinatie zou worden vereenvoudigd. 
8.12. De Commissie zou aldus, ondanks de grote 
verscheidenheid van gehanteerde middelen, ook de 
evaluatie van de resultaten op een zelfde werkterrein 
vergemakkelijken. Evaluatie van de tenuitvoerlegging van het 
kaderprogramma 
8.13. Het eerste communautaire actieprogramma voor 
de evaluatie van communautaire onderzoek- en ontwik­
kelingsprogramma's van de Gemeenschap (1983-
1986) (3) beoogde voornamelijk een evaluatie van elk der 
specifieke acties. Er werd echter gezinspeeld op gecombi­
neerde evaluaties, met name op het niveau van de APO's. 
Aangezien de beheerstructuren hiervoor louter formeel 
waren gebleven (zie paragraaf 8.9), werd de periode 1984-
1987 gekenmerkt door het ontbreken van georganiseerde 
procedures voor de evaluatie van de resultaten in het licht 
van de voornaamste doelstellingen van het kaderpro­
gramma. 
8.14. De Commissie heeft in 1986 echter een verslag (7) 
ingediend over de vorderingen met het kaderprogramma 
1984-1987 dat moest dienen ter staving van een voorstel 
voor het nieuwe kaderprogramma 1987-1991. Het verslag 
omvat een onderzoek van de acht voornaamste doelstel­
lingen van het eerste kaderprogramma en een korte 
beoordeling van de voornaamste gebreken die tijdens de 
periode werden geconstateerd. De Kamer constateert de 
volgende lacunes in dit rapport over de uitvoeringsstand: 
(a) het rapport werd opgesteld door een beheerder en niet 
door een groep van onafhankelijke deskundigen. Het 
baseert zich slechts zelden op onafhankelijke evalua­
ties van de specifieke programma's. En zelfs wanneer 
zulke evaluaties hebben plaatsgevonden, worden de 
voornaamste conclusies en aanbevelingen ervan niet 
altijd vermeld; 
(b) slechts bij uitzondering (fusie) kan met behulp van 
cijfers de omvang, de kwaliteit of de gevolgen van de 
bereikte resultaten worden beoordeeld. Vergelijkin­
gen tussen de beginsituaties, de doelstellingen en de 
resultaten zijn zeldzaam, zowel uit wetenschappelijk 
als uit economisch oogpunt; 
(c) de lering die werd getrokken uit opgedane ervaring 
had meer moeten worden benadrukt. Er werd niet 
uitgelegd waarom sommige programma's werden 
gestaakt, hetgeen een aanzienlijke belemmering 
vormt voor de beoordeling van de ontwikkeling; 
(d) over het communautaire belang van de verkregen of 
verwachte resultaten, de verspreiding en vooral het 
gebruik ervan, wordt al te vaak niets vermeld. 
8.15. Het kaderprogramma is het voornaamste instru­
ment voor de planning op middellange termijn van de 
wetenschappelijke doelstellingen en de financiële aspec­
ten. Het is absoluut noodzakelijk dat de Commissie de 
tenuitvoerlegging en de huidige waarde van het kaderpro-
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 123 
gramma 1987-1991 beter beoordeelt, zoals zij trouwens 
ingevolge het besluit van de Raad inzake dit kaderpro­
gramma (2) verplicht is te doen tijdens het derde 
uitvoeringsjaar van dit programma. Deze evaluatie van 
het kaderprogramma zou volgens de Kamer betrekking 
moeten hebben op de invloed die het programma heeft 
gehad op de voorbereiding en de goedkeuring van de 
specifieke programma's, op de naleving van zowel de 
wetenschappelijke als de financiële richtlijnen en op de 
verkregen of verwachte resultaten van alle daarmee 
verband houdende specifieke programma's. 
VASTSTELLING VAN DE SPECIFIEKE 
PROGRAMMA'S 
Vorm van de voorbereidende documenten 
8.16. Voor de Commissie is het uiteindelijke doel van de 
voorbereidende werkzaamheden, bij de Raad een voor­
stel voor een programma in te dienen, zodat deze een 
besluit kan nemen. Ter vereenvoudiging van deze 
besluitvorming is de vorm van dit voorstel precies gelijk 
aan de tekst van een besluit, met een considerans, een in 
artikelen onderverdeelde tekst en een wetenschappelijke 
bijlage. In deze vorm wordt het in de C-serie van het 
Publikatieblad bekendgemaakt. Er bestaat dus een 
formele samenhang tussen een voorstel voor een pro­
gramma en het programmabesluit. Alleen de toelichting 
op het voorstel wordt niet in het besluit overgenomen. 
Ten einde dit uiteindelijke doel voortdurend voor ogen te 
houden, zou de Commissie er goed aan doen het voorstel 
zo spoedig mogelijk aan te vullen met een in een strikt 
juridische vorm gegoten tekst, waardoor een geheel wordt 
verkregen waarop de opeenvolgende versies met alle 
noodzakelijke ontwikkelingen kunnen worden geba­
seerd. 
8.17. De ontwikkeling van de voorbereidende teksten 
voor het programma voor onderzoek voor gezamenlijke 
rekening 1985-1988 op het gebied van niet-nucleaire 
energie (n) is bijzonder verward. Tijdens het jaar 1982 
zijn er verscheidene documenten verschenen die ver­
schilden qua lengte, strekking en inhoud. Geen daarvan 
had de voor een besluit benodigde structuur, zelfs niet dat 
van december 1982, dat toch werd aangeduid als 
„voorontwerp voor een voorstel" en aan de hand waarvan 
het Directoraat-generaal Onderzoek in mei 1983 een 
tiental andere Directoraten-generaal van de Commissie 
heeft geraadpleegd. 
8.18. De ontwikkeling van de werkzaamheden voor de 
uitwerking van het sub-programma voor onderzoek voor 
gezamenlijke rekening, „milieubescherming" 1986-
1990 (12) toont — gedeeltelijk — aan dat het mogelijk is, 
anders te werk te gaan. Reeds in het eerste gestructureerde 
voorbereidende document, dat in het laatste kwartaal van 
1984 door DG XII was opgesteld, dat wil zeggen vóór de eerste raadplegingen, waren de ideeën over het onderwerp 
van het sub-programma geconcretiseerd in een bijlage, 
getiteld „wetenschappelijke inhoud van het programma", 
die qua vorm (en qua inhoud), zeer dicht bij de 
wetenschappelijke bijlage van het besluit lag. 
Doelmatigheid van het overleg 
Logheid van de raadplegingen 
8.19. De Commissie is overgegaan tot talrijke raad­
plegingen. Reeds in het stadium van het „ontwerp­
voorstel voor een programma" voor werkzaamheden 
onder contract betreffende het milieu (laatste kwartaal 
1984) heeft het Directoraat-Generaal Onderzoek het 
GCO, de juridische dienst, negen Directoraten-Generaal 
van de Commissie en het CBC geraadpleegd. Voor het 
programma van werkzaamheden onder contract „niet-
nucleaire energie" zijn tien Directoraten-Generaal ge­
raadpleegd. Het voorstel voor deze zelfde programma's 
heeft geleid tot een officiële raadpleging van het Comité 
voor Wetenschappelijk en Technisch onderzoek 
(CREST), het Economisch en Sociaal Comité en het 
Parlement. Wat de milieubescherming betreft heeft het 
Parlement een standpunt ingenomen na advies van drie 
van zijn commissies te hebben ingewonnen (milieu, 
industrieel beleid, onderzoek). De Raad heeft zich 
gebaseerd op de werkzaamheden van zijn onderzoeks-
dienst en het reeds vermelde CREST. Over de program­
ma's van het GCO wordt overlegd met de Wetenschappe­
lijke Raad van het GCO, het bevoegde CBC, de Raad van 
beheer van het GCO, het Wetenschappelijk en Technisch 
Comité (WTC) of het CREST, het Economisch en Sociaal 
Comité en het Parlement. 
8.20. Deze raadplegingen nemen veel tijd in beslag. Het 
overleg over het project heeft ongeveer acht maanden 
voor het milieuprogramma en zes maanden voor niet-
nucleaire energie gevergd. Voor het overleg over het 
voorstel waren nog eens tien maanden voor het milieu en 
zestien voor de niet-nucleaire energie nodig. Door dit 
overleg wordt de voorbereidingstijd van het besluit ruim 
tweemaal zo lang. 
Beperkte resultaten van de raadplegingen 
8.21. Alles geschiedt alsof de geraadpleegde instanties 
weinig te zeggen hebben over het doel zelf van het 
programma; zij concentreren hun opmerkingen op de 
financiële aspecten. Wat het sub-programma „milieube­
scherming" (12) betreft, zijn de wijzigingen naar aanlei-
124 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
ding van de diverse raadplegingen relatief gering, behalve 
de door de Raad opgelegde korting op het uitgetrokken 
bedrag. Zij zijn niet alleen gering ten opzichte van het 
officiële voorstel van juli 1985, maar zelfs ten opzichte van 
het eerste „ontwerp-voorstel" van het laatste kwartaal 
van 1984. Van de 20 onderzoekthema's zijn er in het 
besluit 16 op dezelfde wijze geformuleerd als in het 
ontwerp voor het voorstel. Slechts 12 % van de subthe­
ma's zijn in één van de stadia van de procedure 
geïntroduceerd of gewijzigd. En dan gaat het vaak nog 
om minieme, eerder formele dan materiële wijzigingen. 
Alleen de werkelijk politieke instanties (Parlement en 
Raad), die bovendien hun wensen kunnen uitdrukken in 
de vorm van amendementen, kunnen hun zin doorzetten. 
8.22. Afgezien van de toevoeging van een sub-program­
ma „koolwaterstoffen" heeft de bijlage inzake de 
wetenschappelijke inhoud van het programma voor 
gezamenlijke rekening „niet-nucleaire energie" geen 
enkele wijziging ondergaan ten opzichte van het voorstel 
voor het besluit (n), ondanks alle raadplegingen die 
hadden plaatsgevonden. 
8.23. Over het ontwerp-programma van het GCO 
inzake niet-nucleaire energie voor de periode 1984-1987 
heeft het bevoegde RCP (4) in 1982 een uitgebreid advies 
uitgebracht. Voornamelijk door de intrekking van het 
grote project „Super Sara" heeft de Commissie bij de 
Raad een heel ander voorstel ingediend, dat op verschei­
dene belangrijke punten ook nog afweek van het advies 
dat het RCP in 1982 had gegeven. De Commissie heeft dit 
Comité echter niet vooraf over dit, grotendeels nieuwe, 
voorstel geraadpleegd. 
Gevolgen voor de datum van vaststelling van de 
programma's 
8.24. Om alle voornoemde redenen is een sterke 
vereenvoudiging van de overlegprocedures noodzakelijk. 
Afgezien van de oorzaken van vertragingen bij de Raad 
zelf, moet de late vaststelling van de programma's worden 
geweten aan de logheid van de overlegprocedures. Het 
vierde programma voor onderzoek op het gebied van het 
„milieu" (werkzaamheden onder contract) (12) is op 10 
juni 1986 vastgesteld, terwijl het op 1 januari 1986 van 
start had moeten gaan. Het besluit waarbij de Raad het 
onderzoekprogramma „niet-nucleaire energie, 1985-
1988" vaststelde (werkzaamheden onder contract) (") 
dateert van 12 maart 1985 terwijl het voorgaande 
programma (13) officieel op 30 juni 1983 afliep. De 
Commissie had weliswaar al op 16 juni 1983 een voorstel 
gepubliceerd en de latere vertragingen waren grotendeels 
te wijten aan budgettaire oorzaken die met de opstelling 
van het programma niets te maken hadden, doch in 
werkelijkheid was de datum 16 juni zelf te laat. Men dient 
namelijk bij de kennelijke vertraging vanaf het eind van 
het voorgaande programma de periode op te tellen voor 
het starten van een programma, welke periode vanaf de 
vaststelling van het programma tot aan de ondertekening 
van de eerste contracten (acht maanden voor het sub­
programma voor de milieubescherming) niet kan worden 
ingekort. De Kamer is van mening dat de besluiten over 
de programma's derhalve ten minste een halfjaar voor de 
aanvang van de betrokken periode zouden moeten 
worden genomen. Nauwkeurigheid van de wetenschappelijke 
inhoud van de programma 's 
8.25. De wetenschappelijke inhoud van de besluiten van 
de Raad houdende „vaststelling van programma's" lijkt 
vrij precies en gedetailleerd te zijn weergegeven. Deze 
nauwkeurigheid is gedeeltelijk bedrieglijk. Ofschoon de 
vermelde onderwerpen een kader vormen waarbuiten niet 
mag worden getreden, staat de Commissie niets in de weg 
om met betrekking tot bepaalde onderwerpen geen enkele 
actie voor te stellen, hetzij met opzet dan wel bij gebrek 
aan bevredigende voorstellen. De sub-thema's betref­
fende het onderzoek van het sub-programma „milieube­
scherming" voor de periode 1986-1990 (12) zijn bij 
voorbeeld „van indicatieve aard", hetgeen de Commissie 
machtigt, nieuwe onderwerpen toe te voegen en bepaalde 
onderwerpen te laten vallen. 
8.26. Deze vrijheid van handelen van de Commissie is 
des te groter, omdat de voornaamste onderwerpen zeer 
algemeen zijn geformuleerd — bij voorbeeld „kwaliteit 
van de lucht", ^onne-energie" — en vooral omdat de 
Raad de financiële toewijzingen voor de programma's 
slechts in enkele grote bedragen verdeelt — voor de niet-
nucleaire energie onder de negen voornaamste onder­
werpen en voor het milieu onder de drie sub-program­
ma's. De onderverdeling in sub-thema's blijft dus vrij. 
Gezien al deze vormen van flexibiliteit mag men zich 
afvragen wat er nog overblijft van het begrip programme­
ring op middellange termijn van het onderzoek door de 
Raad. 
Doelstellingen of gebieden van onderzoek 
8.27. De Commissie en de Raad gebruiken in de 
documenten inzake het onderzoek veelvuldig de term 
„doelstellingen". In het kaderprogramma 1987-1991 (2) 
streeft de Gemeenschap er overeenkomstig de Europese 
Akte (artikel 130 I) naar, „de wetenschappelijke en 
technische doelstellingen van haar acties aan te geven" 
(7de overweging bij het besluit van de Raad van 28 
september 1987 betreffende het kaderprogramma). In de 
specifieke programma's worden de rubrieken van de 
wetenschappelijke bijlage nu eens betiteld als doelstellin­
gen — bij voorbeeld in het programma voor werkzaam­
heden onder contract 1985-1988 voor niet-nucleaire 
energie (n) — dan weer als „thema's" of „gebieden" van 
onderzoek — zoals in het milieuprogramma 1986-1990 
van werkzaamheden onder contract (12) — of „onder­
zoekgebieden" — zoals in het programma „materialen" 
1986-1989 (14). 
8.28. Bij de huidige stand van zaken met betrekking tot 
de omschrijving van de specifieke programma's is de term 
„doelstellingen" een verkeerd taalgebruik. Een doelstel­
ling is een binnen een bepaalde termijn te bereiken 
controleerbaar resultaat. In de programma's wordt echter 
niets van dien aard aangetroffen, doch slechts gebieden 
van onderzoek waarvoor geen werkelijke doelstellingen 
worden vastgelegd of middelen worden genoemd om de 
resultaten te meten. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 125 
8.29. Ofschoon het Gemeenschappelijk Centrum voor 
Onderzoek in 1984 en 1985 zich ten zeerste heeft 
ingespannen om in het kader van zijn programma 1984-
1987 (15) gedetailleerde doelstellingen vast te leggen en het 
onderzoek werkelijk te plannen, heeft dit op het niveau 
van het specifieke programma „niet-nucleaire energie" 
niet geleid tot'de afbakening van de te bereiken resultaten, 
noch tot de omschrijving van kwantitatieve en kwalitatie­
ve indicatoren om de resultaten te beoordelen. 
8.30. Doordat de doelstellingen zo vaag zijn, liggen ook 
de benodigde financiële middelen niet vast. De toewijzing 
voor het programma „materialen 1986-1989" (14) tussen 
de datum van het oorspronkelijke voorstel en het 
uiteindelijke besluit is gekort van 110 tot 75 Mio ECU, 
doch de lijst met thema's werd niet navenant verlaagd, 
maar door het Parlement juist uitgebreid. Zo heeft de 
Raad ook de financiële toewijzing voor het programma 
„milieu 1986-1990" (12) teruggebracht van de door de 
Commissie voorgestelde 115 Mio ECU tot 75 Mio ECU, 
zonder dat de inhoud van het programma werd verlicht, 
met uitzondering van de grote technologische risico's. 
Dezelfde opmerking geldt voor het programma van 
werkzaamheden onder contract „niet-nucleaire energie 
1985-1988" (n), waarvan de wetenschappelijke omschrij­
ving onveranderd is gebleven ondanks een drastische 
korting van de toegewezen middelen van 379 Mio ECU in 
het voorstel tot 175 Mio ECU in het besluit. 
8.31. Niettemin is het uiterst wenselijk dat de doelstel­
lingen van de programma's worden aangegeven. In de 
eerste plaats zou de programmering een veel concretere 
betekenis hebben, doordat de te ondernemen acties een 
nauwkeurige reikwijdte zouden krijgen, hetgeen de 
onderzoeksteams die met de uitvoering zijn belast meer 
houvast zou geven. In de tweede plaats zou het aldus 
mogelijk zijn een duidelijker verband te leggen tussen de 
omschrijving van de acties en de vaststelling van de 
middelen. Tenslotte zouden door het bestaan van 
doelstellingen een betere controle op de uitvoering van de 
werkzaamheden en een werkelijke evaluatie van de 
resultaten aan de hand van de gestelde doelen mogelijk 
zijn. 
8.32. Is de bepaling van doelstellingen, die op zich 
wenselijk is, feitelijk uitvoerbaar? De Kamer is zich ervan 
bewust dat onvoorzichtige pogingen om het „onbecijfer­
bare te becijferen" en verifieerbare resultaten te eisen op 
gebieden die moeilijk onder deze logica kunnen worden 
gebracht, als schaduwzijde hebben dat zij een te 
simplistische definitie van de doelstellingen opleveren en 
een kunstmatige exercitie vormen die de complexiteit van 
het te onderzoeken gebied geen recht doet. Voorts is de 
aard van de resultaten, hoe verder men zich verwijdert 
van het toegepaste onderzoek naar het fundamentele 
onderzoek, moeilijker te voorzien. De Kamer is zich wel 
bewust van al deze belemmeringen, maar beveelt de 
Commissie aan, zich meer in te spannen om voor de 
communautaire onderzoekprogramma's werkelijke doel­
stellingen vast te leggen. 
8.33. Het onderzoek naar het programma van eigen 
werkzaamheden op het gebied van de niet-nucleaire 
energie toont aan dat het mogelijk is de resultaten op dit gebied van onderzoek af te bakenen en in cijfers uit te 
drukken. Het verslag over de aard en kwaliteit van de 
onderzoekresultaten van de inrichting te Ispra dat in 
maart 1987 werd gepubliceerd door de afdeling Voorbe­
reidend Onderzoek van deze inrichting, levert goede 
gronden op om dezelfde conclusies uit te breiden tot alle 
activiteiten van het GCO. Dit zou dus hiertoe zijn 
procedures voor de uitwerking en vaststelling van de 
programma's moeten aanpassen. Ditzelfde geldt, mutatis 
mutandis, voor de programma's van werkzaamheden 
onder contract, ten minste voor de projecten waaruit deze 
bestaan. 
SELECTIE VAN DE VOORSTELLEN VOOR 
PROJECTEN VOOR GEZAMENLIJKE 
REKENING 
Inleiding 
8.34. Om in de betrekkingen tussen de Gemeenschap en 
haar onderzoekpersoneel geen misverstanden te laten 
bestaan, moeten de onderzoekterreinen en selectiecriteria 
duidelijk, openbaar en stabiel zijn. Na de indiening van de 
voorstellen is een tweede voorwaarde voor succes dat de 
selectie goed wordt uitgevoerd en doeltreffend is. In de 
navolgende opmerkingen wordt nagegaan of deze 
voorwaarden momenteel worden vervuld. 
Ontvankelijke onderzoekthema 's 
8.35. De lijst met geselecteerde onderzoekthema's blijft 
niet tijdens de hele procedure dezelfde. Wanneer de Raad 
de financiële toewijzing aan een programma of sub­
programma — soms drastisch — verlaagt, komt het nogal 
eens voor dat hij de wetenschappelijke bijlage onverlet 
laat. Maar de Commissie is dan wel verplicht, haar 
wetenschappelijke ambities te beknotten. Sommige 
gebieden van onderzoek die in de programma's waren 
opgenomen, worden in de uitnodigingen tot indiening 
van voorstellen of in de gedetailleerde beschrijvingen aan 
indieners van voorstellen weggelaten. Na vijf uitnodigin­
gen tot indiening van voorstellen die uitkwamen tussen 
maart 1985 en augustus 1987 (16), zijn vier van de 37 
thema's van het programma voor niet-nucleaire energie 
een dode letter gebleven en zijn andere sterk ingekort. In 
de uitnodiging tot indiening van voorstellen voor het sub­
programma klimatologie (17) worden twee thema's van 
dit sub-programma niet vermeld; in de gedetailleerde 
beschrijving aan de indieners van voorstellen inzake het 
sub-programma milieubescherming (!8) worden zes the­
ma's genegeerd en twee uitdrukkelijk uitgesloten. De 
thema's die in de uitnodigingen tot indiening van 
voorstellen zijn weggelaten, maar niettemin onderhands 
worden besproken, zijn niet in deze inventarisatie 
opgenomen. 
126 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
8.36. De benaming van sommige thema's of sub­
thema's voor onderzoek ondergaat veranderingen in de 
verschillende documenten. Zo wordt bij voorbeeld in de 
uitnodiging tot indiening van voorstellen „production et 
gestion des gisements", „l'aménagement et la gestion des 
réservoirs" en „l'économie de l'énergie dans Ie secteur des 
batiments", „économies d'énergie dans l'habitat", enz. De 
voor de computer gecodificeerde lijst van de belangrijkste 
thema's van onderzoek met betrekking tot de milieube­
scherming verschilt enigszins van die van de uitnodiging 
tot indiening van voorstellen. De bestendigheid van de 
rubrieken en de benamingen is een voorwaarde voor een 
strikte programmering. 
Criteria voor de beoordeling van de 
voorstellen 
8.37. Ook de selectiecriteria zijn soms dubbelzinnig of 
ondergaan veranderingen. Deze criteria bevinden zich: 
(a) in de interne voorschriften van de Commissie voor het 
beheer van de programma's (augustus 1986) (19); 
(b) in een bes'uit van de Commissie van 19 november 
1986 (document dat zich zonder referenties in het 
dossier bevindt); 
(c) in de uitnodiging tot indiening van voorstellen voor 
onderzoek; 
(d) in de toelichtingen die worden gevoegd bij het dossier 
dat aan de inschrijvers wordt gezonden. 
8.38. Voor de tenuitvoerlegging van deze criteria maken 
de diensten van de Commissie gebruik van formulieren 
voor de evaluatie van de voorstellen, waarin men deze 
criteria weer terugvindt. Deze diverse documenten komen 
niet al te goed met elkaar overeen. 
8.39. In het formulier voor de evaluatie van de 
voorstellen met betrekking tot niet-nucleaire energie is 
noch het criterium van de wetenschappelijke kwaliteit van 
degene die het voorstel doet (dat wel in de uitnodiging tot 
indiening van voorstellen staat), noch dat van de kosten-
baten verhouding van het voorstel, noch dat van de 
mogelijke industriële toepassingen opgenomen. 
8.40. Ten einde te voorkomen dat de kosten van 
administratief beheer ten gevolge van een buitengewoon 
groot aantal kleine projecten te hoog worden, werd in de 
interne voorschriften (augustus 1986) bepaald dat de 
Directeur-generaal Onderzoek een — beperkt — percen­
tage vaststelt van projecten waarvoor een jaarlijkse 
communautaire subsidie van minder dan 80 000 ECU 
wordt toegekend. Bij besluit van 19 november 1986 is deze 
drempel op 100 000 ECU gebracht en werden nauwkeurig de uitzonderingsgevallen omschreven waarin de subsidie 
lager zou kunnen zijn. In werkelijkheid loopt de optimale 
omvang van de projecten per gebied zeker sterk uiteen en 
kan er daarover dus moeilijk een besluit van algemene 
strekking worden genomen. DG XII zou het beginsel van 
een subsidiedrempel moeten handhaven, doch laatstge­
noemde meer aanpassen aan het betrokken specifieke 
programma. 
8.41. Het formulier voor de evaluatie van de voorstellen 
met betrekking tot de milieubescherming vormt geen 
getrouwe weerspiegeling van de toepasselijke criteria. Op 
dit formulier komt noch het criterium van 80 000 ECU, 
noch dat van de uitvoerbaarheid, noch dat van de 
internationale samenwerking voor. 
8.42. De indeling van de voorstellen voor onderzoek op 
het gebied van milieubescherming werd verricht volgens 
drie verschillende maatstaven. De bevoegde diensten van 
DG XII hebben een indeling gehanteerd die vier 
categorieën omvat (grote prioriteit; zou zo mogelijk 
kunnen worden gefinancierd; zou na nieuwe onder­
handelingen in aanmerking kunnen worden genomen; te 
verwerpen). Het Directoraat-generaal „Milieuzaken, 
consumentenbelangen en nucleaire veiligheid" (DG XI) 
werd door DG XII geraadpleegd aan de hand van een 
vereenvoudigd formulier dat slechts drie beoordelingen 
bevat, waarvan de formulering nogal verschilt van die op 
het formulier dat door DG XII wordt gebruikt. Het 
CBC (5) is verzocht om de voorstellen te klasseren volgens 
een nog weer verschillende indeling die vijf categorieën 
omvat met een andere benaming en indeling. Deze 
verschillen zijn niet bevorderlijk voor een homogene 
indeling van de voorstellen. 
8.43. Voor de programma's betreffende milieubescher­
ming, niet-nucleaire energie en materialen wordt in geen 
enkel schema of werkvoorschrift aangegeven hoe men 
van de criteriagewijze analytische beoordeling overstapt 
op een globale beoordeling waarin de voorstellen in drie 
of vier categorieën worden ingedeeld. Het valt dus 
moeilijk te beoordelen welke rol de criteria hebben 
gespeeld en hoe deze zijn afgewogen. 
Publiciteit 
8.44. De Commissie publiceert haar uitnodigingen tot 
indiening van voorstellen alleen in het Publikatieblad van 
de Europese Gemeenschappen. Het zou dienstig zijn, 
indien de Commissie het initiatief nam voor een 
bekendmaking op grotere schaal in de voornaamste vak-
en beroepstijdschriften. 
8.45. Voorts is de publiciteit van de selectiecriteria 
onvolledig. In de uitnodigingen tot indiening van 
voorstellen met betrekking tot het programma voor niet-
nucleaire energie worden bij voorbeeld de criteria van de 
kosten-baten en tijd-voordeel verhoudingen niet vermeld. 
Ook ontbreken in de uitnodigingen en de toelichtingen 
met betrekking tot het milieu het criterium van de 
uitvoerbaarheid van de voorstellen en, met uitzondering 
van het sub-programma „milieubescherming", het crite­
rium van de wetenschappelijke kwaliteit van degene die 
het voorstel doet en van de kwaliteit, de originaliteit en 
het nut van het voorstel. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 127 
Het criterium van de sociaal-economische 
invloed van de voorstellen 
8.46. In de voorstellen voor onderzoek wordt zelden 
vermeld wie de gebruikers van de resultaten zullen zijn en 
op welke termijn de tenuitvoerlegging van deze resultaten 
wordt verwacht. Tevens wordt zeer weinig gezegd over de 
sociaal-economische invloed die van de voorgestelde 
werkzaamheden kan worden verwacht. Door van de 
inschrijvers te verlangen dat zij hun voorstellen in dit 
opzicht beter documenteren of dat zij het bewijs leveren 
van de belangstelling die in de bij hun voorstel betrokken 
sector bestaat door de formule van industriële sponso­
ring, zou de Commissie de taak van de beoordelaars 
vereenvoudigen. 
Omvang van de beoordelingswerkzaamheden 
betreffende de voorstellen 
8.47. De Commissie heeft niet minder dan 1 700 
wetenschappelijke voorstellen ontvangen voor het sub­
programma „milieubescherming 1986-1990". De bevoeg­
de dienst van de Commissie bestond uit zeven beoorde­
laars, die de voorstellen onderling verdeelden. De dienst 
werd voor sommige thema's zelfs versterkt met adviseurs. 
Niettemin heeft hij ongeveer één jaar nodig gehad (van 
oktober 1986 tot oktober 1987) om zich van deze 
aanzienlijke taak te kwijten. Het bevoegde CBC heeft 
over deze 1 700 voorstellen advies uitgebracht in acht 
vergaderingen van soms één, soms twee dagen. Het kon 
voorkomen dat het CBC tijdens één van deze ver­
gaderingen enkele honderden voorstellen moest bestude­
ren (bijna 600 op 5 en 6 mei 1987), waarvan sommige 
tijdens diverse opeenvolgende vergaderingen opnieuw 
moeten worden bestudeerd. Voor ongeveer 85 % van de 
voorstellen werd het advies van het CBC zonder discussie 
uitgebracht. 
8.48. Het inzake het programma materialen 1982-
1985 (20) bevoegde RCP heeft de 325 voorstellen betref­
fende dit programma in vijf dagen bestudeerd. Dergelijke 
werkomstandigheden kunnen niet gezond worden ge­
noemd. 
Concentratie van de selectiewerkzaamheden in 
een korte tijdsspanne 
8.49. Deze beoordelingswerkzaamheden betreffende de 
voorstellen van het sub-programma „milieubescherming" 
werden dus geconcentreerd in één jaar, voor een 
programma dat over vijfjaar is gespreid. Deze overmatige 
concentratie is niet alleen te wijten aan de periodiciteit van 
de programma's, doch aan een hele reeks oorzaken. Ten 
eerste vond er voor het grootste gedeelte van het sub­
programma „milieubescherming" slechts één uitnodiging 
tot indiening van voorstellen plaats en waren er maar twee 
sluitingsdata voor de inschrijving, die trouwens zeer kort 
op elkaar volgden. Het eerste contract werd pas in maart 
1987 ondertekend, dat wil zeggen 14 maanden na de theoretische aanvang van een programma, dat zelf door 
de Raad bijna een half jaar te laat was goedgekeurd. 
Voorts heeft de Raad, ter compensatie van de korting der 
kredieten die hij tijdens de overlegprocedure met het 
Parlement had opgelegd, aanvaard — en de voorzitter 
van de Commissie heeft dit het Parlement schriftelijk 
toegezegd — dat het totale bedrag van het programma in 
twee jaar (1987 en 1988) zou worden vastgelegd. Deze 
diverse oorzaken hebben ertoe geleid dat dit programma 
onder grote tijdnood werd gestart. 
8.50. Om dit te voorkomen is het absoluut noodzakelijk 
de programma's ruimschoots voor de lancering ervan te 
laten goedkeuren, het programma onder te verdelen in 
verscheidene regelmatig verspreide uitnodigingen tot 
indiening van voorstellen, zoals werd gedaan bij het 
programma „niet-nucleaire energie", en bij sommige 
programma's zelfs de drempel van de minimale financiële 
bijdrage aan de projecten enigszins op te trekken om het 
aantal ervan te verminderen. 
Kwaliteit van het overleg 
De raadpleging van DG XI 
8.51. Hoezeer raadpleging van Directoraat-generaal XI 
(Milieuzaken) over het milieuprogramma ook gerecht­
vaardigd lijkt, omdat dit programma de wetenschappelij­
ke basis moet leggen voor het communautair milieube­
leid, het is twijfelachtig of het moet worden geraadpleegd 
over de waarde van de voorstellen. Het werd geraad­
pleegd op basis van ingekorte dossiers met voorstellen en 
moest een sterk vereenvoudigd evaluatieformulier invul­
len. Voorts heeft het slechts geantwoord op een klein 
aantal (ongeveer 20 %) van de voorstellen. De Kamer is 
van mening dat de raadpleging op deze wijze geen zinvolle 
bijdrage vormt. 
De raadpleging van het CBC 
8.52. Hoewel in de interne voorschriften voor het 
beheer van de programma's (19) (paragraaf 252) is 
bepaald dat de adviezen van de Commissie over de 
voorstellen worden meegedeeld aan het CBC (5), is dit 
niet dienstig, omdat het CBC daardoor geneigd is zijn 
standpunten af te stemmen op die van de Commissie. 
Voor het programma „niet-nucleaire energie" heeft de 
Commissie het CBC vooraf schriftelijk haar standpunt 
inzake de voorstellen meegedeeld. Voor het milieupro­
gramma daarentegen besloot de bevoegde dienst van de 
Commissie, vrezend dat het CBC al zijn beoordelingen 
zonder voldoende kritisch onderzoek zou onderschrijven, 
deze pas mondeling tijdens de vergadering mede te delen. 
Dit is duidelijk een vooruitgang, doch de Commissie zou 
moeten overwegen nog verder te gaan en haar eigen 
128 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
advies helemaal niet meer mede te delen, doch zich ertoe 
te beperken het CBC alle nodige technische steun te 
geven. De Commissie verzoekt om het advies van het 
CBC en niet omgekeerd. 
8.53. Uit de notulen van de vergaderingen van de CBC's 
blijkt dat deze slechts de wetenschappelijke waarde op 
zich van de voorstellen beoordelen en deze niet in verband 
brengen met de kosten ervan. Daar de financiële 
toewijzing beperkt is, is het duidelijk dat de Commissie 
harerzijds meer moet letten op de kosten-baten ver­
houding van de voorstellen. 
8.54. Het CBC „milieubescherming" kan de selectiecri­
teria niet strikt hebben toegepast, aangezien zijn „genero­
siteit" er toe leidde een gunstig advies te formuleren 
betreffende financieringen die ongeveer drie maal zo hoog 
waren dan de beschikbare middelen. Op de circa 1 700 
voorstellen had het CBC eind 1987 ongeveer 600 gunstige 
adviezen uitgebracht, en daarvan zullen ongeveer 200 
voorstellen daadwerkelijk worden gefinancierd. Indien 
selecteren elimineren betekent, is het duidelijk dat het 
wezen van het beoordelingswerk minder schuilt in de 
overgang van 1 700 naar 600 voorstellen dan in de 
overgang van 600 naar 200 voorstellen. En deze laatste 
selectie wordt uitsluitend door de Commissie uitgevoerd. 
Deze tendens tot buitensporige „toegeeflijkheid" werd 
eveneens geconstateerd bij het CBC „niet-nucleaire 
energie". 
8.55. De voornamelijk nationale motiveringen van elke 
delegatie van de CBC's botsen met de wetenschappelijke 
betrokkenheid die zij gemeen hebben, en riskeren de 
criteria te verhullen die in de praktijk aan hun keuzen ten 
grondslag liggen. 
Uitnodigingen tot het indienen van voorstellen 
of uitnodigingen tot inschrijving? 
8.56. De benaming „uitnodiging tot inschrijving" is 
alleen gerechtvaardigd wanneer om inschrijvingen wordt 
verzocht betreffende specifieke projecten, zoals gebruike­
lijk is in de industrie of bij openbare werken. Meestal is 
dat niet het geval bij het onderzoek, waar de inschrijvers 
zelf vrijelijk hun voorstellen moeten omschrijven in het 
kader van de onderzoekgebieden en waarbij zij slechts 
rekening moeten houden met enige vrij algemene normen. 
De Commissie gebruikt dus terecht de andere benaming 
„uitnodiging tot het indienen van voorstellen". 
8.57. Deze vrijheid bij de indiening van voorstellen was 
dominerend bij het milieuprogramma, met uitzondering 
van de geluidsoverlast en de invloed van schadelijke 
stoffen op de gezondheid. Op het gebied van de niet-
nucleaire energie daarentegen waren de werkelijke 
„projecten" talrijker („building 2 000", prototypen voor 
grote windmolens, modelprojecten voor de omzetting van 
de biomassa, zonnekaart van Afrika ...). 
8.58. Zoals zich bij de programmarubrieken de vraag 
voordoet of er werkelijke „doelstellingen" of slechts 
„terreinen van onderzoek" moeten worden gedefinieerd, 
zo is het bij de uitnodigingen tot indiening van voorstellen mogelijk om vastomlijnde „projecten" op te leggen of bij 
de indiening van voorstellen volledige vrijheid toe te 
staan. Dezelfde redenen die worden aangevoerd ten 
gunste van werkelijke doelstellingen pleiten eveneens 
voor „projecten". Uit een oogpunt van de beoordeling is 
het duidelijk dat werkelijke uitnodigingen tot inschrijving 
voor specifieke projecten, indien mogelijk, een betere 
benadering vormen. 
TOEZICHT OP EN INTERNE EVALUATIE 
VAN DE SPECIFIEKE PROGRAMMA'S EN 
PROJECTEN 
Rol van de raadgevende comité 's 
8.59. In een studie over haar evaluatiewerkzaamheden 
tijdens de periode 1983-1985 (7) stelt de Commissie vast 
dat de oprichting van de CBC's (5) en van de Wetenschap­
pelijke Raad van het GCO de interne evaluatie van de 
onderzoekwerkzaamheden heeft versterkt. De Kamer is 
van mening dat dit resultaat niet werkelijk is bereikt: 
(a) de laatste vergadering van het RCP (4) „zonne-
energie" heeft plaatsgevonden in december 1983 en de 
eerste vergadering van het CBC (5) „niet-nucleaire 
energie", dat daarvoor in de plaats kwam, werd 
gehouden in januari 1985. Geen enkel raadgevend 
comité heeft dus in 1984 voor het toezicht op de eigen 
werkzaamheden in deze onderzoeksector gezorgd. 
Sinds 1985 schijnt het CBC „niet-nucleaire energie" 
de werkzaamheden van het GCO op dit gebied niet in 
detail te hebben bestudeerd. In november 1985 heeft 
het voornoemde CBC een voorstel van het GCO voor 
een nieuw programma (1987-1990) goedgekeurd (aan 
welk voorstel door de Commissie geen gevolg is 
gegeven), maar in de notulen is geen enkel spoor te 
vinden van commentaar of besprekingen. Wat het 
nieuwe kaderprogramma (voor de periode 1987-
1991) betreft, hebben diverse delegaties van dit CBC 
in 1986 laten weten dat zij het betreurden dat de 
Commissie dit CBC tijdens de voorbereiding van het 
project niet had geraadpleegd; 
(b) tijdens de uitvoering van de programma's is een groot 
aantal van de contracten voor gezamenlijke rekening, 
soms wezenlijk, gewijzigd wat betreft het doel, de 
tijdsduur of het bedrag van de subsidie. Bij bestude­
ring van de notulen van de vergaderingen van het 
CBC „grondstoffen en materialen" tussen oktober 
1982 en december 1986 blijkt echter niet dat het CBC 
veel aandacht heeft besteed aan het toezicht op het 
lopende programma of dat het voldoende gegevens 
had ontvangen over de wijzigingen die in sommige 
projecten zijn aangebracht. Opdat deze comité's hun 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 129 
functie naar behoren kunnen vervullen is het essen­
tieel dat zij bijgewerkte en volledige gegevens 
ontvangen over de stand van uitvoering van het 
programma en de belangrijkste veranderingen in de 
projecten. 
8.60. In haar actieprogramma voor de evaluatie van de 
onderzoekactiviteiten voor de jaren 1987-1991 (8) ver­
meldt de Commissie de sleutelrol van de Wetenschappelij­
ke Raad van het GCO in de interne evaluatieprocedure. 
In haar document van oktober 1987, getiteld „Nieuwe 
perspectieven voor het Gemeenschappelijk Centrum voor 
Onderzoek" (21) stelde de Commissie voor deze Raad op 
te heffen en overwoog zij, een raadgevend comité in het 
leven te roepen voor elk van de wetenschappelijke 
instellingen die in het kader van de nieuwe, voor het GCO 
voorgestelde structuren zijn voorzien. 
8.61. De aard en de waarde van de bijdragen van de 
raadgevende comité's in het toezicht op en de interne 
evaluatie van de onderzoekprogramma's liepen van 1983 
tot en met 1987 sterk uiteen. De Kamer is dan ook van 
mening dat de toekomstige rol van alle raadgevende 
comité's zorgvuldig moet worden bestudeerd, met name 
in het licht van de reorganisatie van het GCO en het 
programma van de Commissie inzake de evaluatie voor 
de jaren 1987-1991 (8). 
Toezicht van de diensten van de Commissie op 
de projecten en de programma 's 
Eigen werkzaamheden 
8.62. Er was een systematisch toezicht op het program­
ma 1984-1987 van het GCO (15) gepland. In feite hebben 
het GCO en zijn Wetenschappelijke Raad geconcludeerd 
dat het voorgestelde systeem te ambitieus was en het is dus 
nooit geheel tenuitvoergelegd. Dit blijkt uit het volgende: 
(a) een uitvoerig document voor de planning van het 
toezicht op de projecten, dat in oktober 1984 was 
gepubliceerd en elk jaar moest worden bijgewerkt, is 
slechts één keer, in mei 1985, herzien en opnieuw 
uitgekomen; 
(b) pas in december 1985 werden de halfjaarlijkse 
rapporten gepubliceerd over de vorderingen van het 
programma „niet-nucleaire energie" en het voorne­
men om deze te vervangen door jaarlijkse rapporten is 
nooit uitgevoerd; 
(c) bij het zelfde programma werden betreffende alle 
projecten en werkzaamheden waaruit het bestond, 
rapporten in de vorm van halfjaarlijkse tabellen over 
de uitvoering van de werkzaamheden, op de voet van voordien geplande etappes alleen over het eerste 
halfjaar 1984 uitgebracht, en daarna niet meer. 
8.63. Overeenkomstig het besluit van de Raad houden­
de goedkeuring van het programma 1984-1987 van het 
GCO (15), heeft de Commissie jaarlijkse verslagen 
uitgebracht over de stand van uitvoering waarin, bij 
voorbeeld, twee of drie bladzijden zijn gewijd aan het 
programma „niet-nucleaire energie". De Kamer is van 
mening dat deze samenvattingen, die zijn aangepast aan 
de behoeften van het Parlement en van de Raad, voor de 
Commissie onvoldoende basis vormen om toezicht uit te 
oefenen op de projecten en de resultaten te vergelijken met 
de doelstellingen. In het systeem van toezicht dat het 
GCO oorspronkelijk had gepland was wel in een goede 
basis voorzien, doch sinds men van dit systeem is 
afgestapt is het niet op adequate wijze vervangen. 
Werkzaamheden onder contract 
8.64. In april 1986 stelde DG XII interne voorschriften 
vast voor de opstelling en het administratief en financieel 
beheer van zijn programma's voor onderzoek (19). Doch 
deze voorschriften behandelen noch het wetenschappelijk 
beheer van de programma's, noch dat van de projecten. 
Daardoor worden door de wetenschappelijke directora­
ten en zelfs door de verantwoordelijke personen van 
eenzelfde directoraat sterk verschillende toezichtprocedu­
res gehanteerd. Het gebrek aan coördinatie en geharmo­
niseerde procedures maakt elke samenhangende evaluatie 
van de uitvoering van de programma's onmogelijk. De 
controle heeft met name de volgende tekortkomingen aan 
het licht gebracht. 
8.65. De contractuele verplichtingen in verband met de 
verschillende soorten wetenschappelijke rapporten die de 
contractanten over hun projecten moeten indienen, zijn 
dubbelzinnig en gaan niet vergezeld van gedetailleerde 
instructies van de Commissie. Met name de aard, de vorm 
en de minimale inhoud van de periodieke, definitieve en 
samenvattende rapporten en van de samenvattingen zijn 
niet duidelijk omschreven en overlappen elkaar gedeelte­
lijk. Zo wordt in het kader van de programma's 
„grondstoffen" en „milieu" van de contractanten een 
stortvloed van wetenschappelijke documenten ontvan­
gen, die veelal te laat worden ingediend en door de 
wetenschappelijke verantwoordelijken onmogelijk op 
bevredigende wijze kunnen worden gecontroleerd, gea­
nalyseerd en geëvalueerd. De Commissie zou de wijze 
waarop de contractanten periodiek rekening en ver­
antwoording moeten afleggen van hun wetenschappelijke 
werkzaamheden moeten rationaliseren en eisen dat deze 
rapporten de gegevens bevatten die absoluut noodzake­
lijk zijn voor de interne en externe evaluaties, dat wil 
zeggen niet alleen de wetenschappelijke en technische 
resultaten, maar ook andere elementen zoals de aanwij­
zing van de potentiële gebruikers van deze resultaten en 
de perspectieven betreffende ontwikkeling en samen­
werking op communautair en internationaal niveau. 
8.66. Of toezicht en evaluatie mogelijk zijn, hangt 
eveneens af van het al dan niet volledig zijn van de 
officiële dossiers van de diensten van de Commissie. Uit 
de controle van het programma „milieu" bleek dat de 
130 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
dossiers in de archieven van DG XII vooral bestaan uit 
stukken afkomstig van de administratieve en financiële 
uitvoering van de contracten en veel minder vaak uit 
documenten afkomstig van de wetenschappelijke dien­
sten die belast zijn met het toezicht op de projecten, zoals 
wetenschappelijke rapporten, evaluatiedocumenten, enz. 
In de documenten zijn weinig aanwijzingen te vinden over 
bezoeken die door het administratief of wetenschappelijk 
personeel van de Commissie aan de projecten werden 
gebracht om daarop toezicht uit te oefenen. In de 
archieven zouden zich alle — zowel administratieve als 
wetenschappelijke — basiselementen moeten bevinden 
van het verloop van ieder project. 
Interne evaluatie 
8.67. In de actieprogramma's van de Commissie van 
1983 (3) en 1987 (8) wordt er in het kort op gewezen dat er 
een permanente interne evaluatie van het onderzoek 
nodig is als grondslag voor de daarop volgende externe 
evaluatie. Deze intentieverklaringen zijn niet uitgemond 
in nauwkeurige instructies of in methodologische ontwik­
kelingen. In de praktijk zijn deze kwesties overgelaten aan 
het initiatief van de diverse verantwoordelijken voor 
programma's en projecten. Daarom hebben sommige 
verantwoordelijken voor programma's met werkzaam­
heden onder contract semi-externe evaluaties georgani­
seerd, zonder deze te coördineren met de formele externe 
evaluaties van de gespecialiseerde afdeling van DG XII. 
8.68. Ofschoon elke programma-evaluatie, met name 
de externe, op de een of andere wijze moet worden 
gebaseerd op een evaluatie van de afzonderlijke projecten 
waaruit het programma bestaat, schijnt DG XII geen 
algemeen plan of criteria voor dergelijke evaluaties van 
projecten te hebben opgesteld. Het zou met name 
wenselijk zijn, voor elk project een formulier betreffende 
interne evaluatie op te stellen. 
8.69. Wat de eigen werkzaamheden betreft, heeft de 
afdeling verkennende studies van de inrichting te Ispra 
van het GCO in maart 1987 een grondige en wijdlopige 
studie over interne evaluatie uitgebracht die de aard en de 
kwaliteit van de onderzoekresultaten behandelt. Deze 
studie vormt zeker een zeer nuttige bijdrage aan de 
methodologie van de evaluatie, maar tot op heden moet 
het gebruik ervan in het kader van het programma van 
externe evaluaties van DG XII nog worden aangetoond. 
8.70. De Commissie zou dus in een behoefte voorzien 
als zij een methodologie, criteria en een tijdschema 
vaststelt, zodat de interne evaluatie van alle projecten, 
zowel van eigen werkzaamheden als van werkzaamheden 
onder contract, gegarandeerd wordt, waarmee de basis is 
gelegd voor de werkzaamheden van externe evaluatie die 
worden georganiseerd door de gespecialiseerde afdeling 
van DG XII en waarvoor de Commissie een programma 
voor de eerstkomende jaren heeft uitgewerkt. EXTERNE EVALUATIE VAN DE 
SPECIFIEKE PROGRAMMA'S 
Ontwikkeling van de methoden van de 
Commissie 
8.71. Op het precaire gebied van de externe evaluatie 
van de specifieke programma's heeft de Commissie sinds 
1983 haar grootste inspanningen geleverd om een 
betrouwbaar middel voor de objectieve beoordeling van 
haar onderzoekresultaten te ontwikkelen. Alleen de 
specifieke programma's zijn extern geëvalueerd. In het 
kader van het eerste actieprogramma (3) inzake de 
evaluatie, is voor elk specifiek programma de methode 
van de „peer evaluation" door groepen van onafhankelij­
ke deskundigen gehanteerd. De doelstellingen en criteria, 
alsmede de aanpak van elke evaluatie zijn op een soepele 
wijze vastgesteld teneinde rekening te houden met de aard 
van elk programma en de behoeften van de gebruikers. 
Op grond van de opgedane ervaring heeft de Commissie 
getracht haar aanpak te verbeteren door middel van een 
nieuw evaluatieprogramma (8). De opmerkingen van de 
Kamer over datgene wat de Commissie al heeft bereikt, 
moeten als een constructieve bijdrage aan deze ontwikke­
lingen worden gezien. 
Tussentijdse evaluatie van het 
meerjarenprogramma van het GCO 
8.72. Artikel 8 van het besluit van de Raad inzake het 
programma van het GCO 1984-1987 (17) bepaalt: „Alvo­
rens het voorstel voor een volgend meerjarenprogramma 
in te dienen, legt de Commissie aan de Raad en het 
Parlement een door onafhankelijke deskundigen opge­
stelde kritische studie voor van de programma's die door 
het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek in 
uitvoering zijn genomen. In deze studie wordt een 
kwantitatieve en kwalitatieve beoordeling van de onder­
zoekresultaten opgenomen." De Wetenschappelijke 
Raad van het GCO werd met de uitvoering van deze taak 
belast. 
8.73. De Wetenschappelijk Raad van het GCO toog 
hiervoor zelf aan het werk, maar maakte ook gebruik van 
de conclusies van acht sectoriële evaluatiegroepen, die 
door de gespecialiseerde afdeling van DG XII waren 
samengesteld. Ofschoon elke door DG XII samengestelde 
groep deskundigen in de regel een APO (22) van het 
communautaire kaderprogramma voor haar rekening 
nam (dat wil zeggen zowel de eigen werkzaamheden als de 
werkzaamheden onder contract met betrekking tot een 
bepaald gebied van onderzoek) was de verantwoordelijk­
heid van de Wetenschappelijke Raad van het GCO 
beperkt tot de eigen werkzaamheden. Zijn evaluatierap­
port werd in februari 1986 ingediend (23). 
8.74. In haar voorstel van oktober 1987 „Nieuwe 
perspectieven voor het GCO" (21) stelt de Commissie 
voor, enerzijds de Wetenschappelijke Raad van het GCO 
af te schaffen en anderzijds een aantal formele tussen-
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 131 
tijdse evaluaties te verrichten van de voor 1988-1991 
geplande specifieke programma's. In dit voorstel wordt 
niet aangegeven of het gaat om een algemene analyse van 
de programma's van het GCO, zoals in 1986, ofwel om 
een serie afzonderlijke evaluaties. Indien het in de 
bedoeling van de Commissie ligt om over te gaan tot een 
algemene analyse, wordt in het voorstel niet duidelijk 
vermeld hoe deze analyse dan moet worden gecoördi­
neerd en uitgevoerd als de Wetenschappelijke Raad van 
het GCO niet meer bestaat. 
Organisatie en tijdschema van de 
evaluatiewerkzaamheden 
8.75. In zijn advies inzake het voorstel voor het 
programma van werkzaamheden onder contract „grond­
stoffen en materialen 1985-1989" heeft het Comité voor 
Wetenschappelijk en Technisch Onderzoek (CREST) op 
11 oktober 1985 gewezen op de noodzaak, in het vervolg 
tijdig te kunnen beschikken over een evaluatie van de 
resultaten van de vorige programma's om met volledige 
kennis van zaken een standpunt te kunnen innemen over 
de nieuwe voorstellen. Het actieprogramma van de 
Commissie toont echter aan dat het niet mogelijk is om te 
beschikken over een volledige en definitieve evaluatie van 
een programma voor de voorbereiding van het volgende 
en dat een tijdsverschil — evaluatie van het programma 
(P-l) pas gereed voor de voorbereiding van het program­
ma (P +1) — onvermijdelijk is. Een tussentijdse evaluatie 
van het programma P is echter mogelijk. Bovendien toont 
de ervaring aan dat zelfs dit tijdschema niet strikt in acht 
is genomen en dat de evaluaties om diverse redenen niet 
altijd beschikbaar waren bij de voorbereiding van de 
programma's. 
8.76. Een groot deel van de moeilijkheden die rezen bij 
de evaluatiewerkzaamheden van het programma „grond­
stoffen 1978-1981" (24) die tevens de eerste fase van het 
programma 1982-1985 behelsden, vinden hun oorsprong 
in het tijdschema. Ofschoon het programma in 1981 
afliep, zijn de deskundigen pas in de zomer van 1984 
aangesteld en hun rapport is pas in 1986 verspreid (25), al 
was het reeds eind april 1985 beschikbaar. Doordat de 
deskundigen zo laat werden benoemd, stonden zij voor 
voldongen feiten en waren zij voor de beoordeling van de 
projecten sterk afhankelijk van de wetenschappelijke 
diensten van de Commissie. Zij hebben in feite slechts een 
beperkt aantal projecten geanalyseerd. Na de discussies 
met de contractanten werd een vragenlijst verzonden, die 
op sommige gebieden slechts magere resultaten heeft 
opgeleverd. Indien de deskundigen veel vroeger waren 
benoemd, hadden zij de maatstaven waaraan de doelstel­
lingen van het programma in een algemene beoordeling 
werden getoetst, beter kunnen voorbereiden, en niet in 
algemene en kwalitatieve termen. Voorts zou hun rapport 
beschikbaar zijn geweest op een gunstiger tijdstip voor de 
voorbereiding van het programma 1986-1989, waarvan 
het ontwerp reeds in april 1985, ofwel precies op het 
moment waarop de voorlopige versie van het evaluatie­
rapport verscheen, is voltooid. 8.77. De keuze van de Commissie van het moment (in 
1985-1986) voor de evaluatie van de programma's met 
betrekking tot niet-nucleaire energie is niet alleen 
ingegeven door de behoefte aan een tussentijdse beoorde­
ling van het programma 1984-1987 van het GCO(15), 
doch ook door de wens om de evaluatie van het 
programma van eigen werkzaamheden en dat van de 
werkzaamheden onder contract, die onder hetzelfde APO 
vielen (22), te synchroniseren. In feite zijn de werkzaam­
heden onder contract geëvalueerd na de goedkeuring van 
een nieuw programma (1985-1988) (n) door de Raad. De 
resultaten waren de volgende: 
(a) de evaluatie kwam te laat om nog een bijdrage te 
kunnen leveren aan de ideeën van de Commissie over 
de onmiddellijke heroriëntering van haar eigen 
werkzaamheden. De groep van deskundigen heeft zelf 
hierop gewezen; 
(b) de beheerders van de werkzaamheden onder contract 
waren dus minder gemotiveerd om actief deel te 
nemen aan het evaluatieproces. 
8.78. De Kamer is van mening dat men er niet meer naar 
dient te streven om het tijdschema van de evaluaties van 
de eigen werkzaamheden kunstmatig aan dat van de 
evaluaties van de werkzaamheden onder contract te 
koppelen, wanneer dit al het werk zinloos maakt. Ten 
einde te voorkomen dat de evaluaties hun nut grotendeels 
verliezen, zou het besluit om tot evaluatie over te gaan 
tijdig moeten worden genomen en wel binnen een termijn 
die in de programmabesluiten zelf is vastgelegd. 
Inhoud van de evaluatie 
8.79. Het evaluatierapport betreffende het programma 
„grondstoffen en mineralen 1978-1981" (25) bevat voor­
namelijk een beoordeling van het wetenschappelijke en 
technische belang van de werkzaamheden en een oordeel 
over de beheerprocedures van de Commissie. Het gaat 
daarentegen niet nauwkeurig in op diverse essentiële 
aspecten, zoals de omschrijving van de doelstellingen, het 
praktisch nut van de resultaten, de sociaal-economische 
gevolgen ervan op korte en middellange termijn en de 
wenselijkheid de werkzaamheden op elk der programma-
gebieden voort te zetten. 
8.80. In oktober 1985 wenste het CREST zich uit te 
spreken over een voorstel voor een nieuw programma, na 
de resultaten van de voorgaande programma's, de 
benutting en de economische gevolgen ervan te hebben 
geëvalueerd. Willen de panels in het vervolg bedoelde 
gegevens kunnen vergaren, dan zou de Commissie haar 
eisen op dit gebied moeten vastleggen in de opdrachten 
die zij de groepen van deskundigen geeft. 
132 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Raadpleging van de potentiële gebruikers 
8.81. Het evaluatierapport inzake de niet-nucleaire 
energie (26) bevat algemeen commentaar inzake het 
industriële effect en de relevantie van het verrichte 
onderzoek. Nergens blijkt echter dat de groep deskundi­
gen heeft getracht overleg te plegen met andere potentiële 
gebruikers dan die bij de Commissie en in de Lid-Staten 
(ambtenaren, wetenschappelijke deskundigen en contrac­
tanten), die rechtstreeks waren betrokken bij het beheer 
van, het toezicht op of de uitvoering van de programma's 
van eigen werkzaamheden of van werkzaamheden onder 
contract op dit gebied. De Commissie zou voor elke 
toekomstige externe evaluatie een procedure moeten 
vaststellen voor raadpleging van de potentiële gebruikers. 
Samenstelling van de groepen voor externe 
evaluatie 
8.82. Bij bestudering van het evaluatierapport inzake 
niet-nucleaire energie (26) bleek dat de groep deskundigen 
geen algemeen beeld had, vooral niet wat betreft de plaats 
die de niet-nucleaire energie inneemt in het geheel van de 
taken van het GCO en meer in het algemeen in de 
prioriteiten en de algemene strategie van het communau­
taire onderzoek. Een en ander doet de vraag rijzen hoe de 
groep van deskundigen moet zijn samengesteld. De 
meeste leden van de groep die het terrein van de niet-
nucleaire energie moest evalueren, waren bij dit onder­
zoekgebied betrokken ofwel als niet-industriële gebrui­
kers ofwel als wetenschappers. Zij konden dan ook stellig 
een deskundig oordeel geven over de intrinsieke weten­
schappelijke waarde van de onderzoekwerkzaamheden, 
doch waren wellicht niet de aangewezen personen om het 
nut van het programma in een breder verband te 
beoordelen. Behalve specialisten op het gebied van niet-
nucleaire energie had de groep voor een beter evenwicht 
best een sociaal-economisch expert, een specialist op een 
ander gebied van onderzoek, potentiële gebruikers uit de 
industrie of een deskundige van buiten de Gemeenschap 
mogen omvatten. 
8.83. Wat betreft de evaluatie 1985-1986 van het 
onderzoek inzake niet-nucleaire energie (26) blijkt nergens 
dat de Commissie werkelijk heeft getracht een meer 
uitgebalanceerde samenstelling van het evaluatieteam te 
verkrijgen, of richtlijnen te geven die leiden tot een 
ruimere beoordeling, die eveneens het sociaal-econo­
misch effect van de resultaten en het verband daarvan met 
de doelstellingen van het kaderprogramma 1987-1991 (2) 
betreffen. De Kamer is van mening dat dit beroep op een 
bredere visie essentieel is en een rechtstreekse weerslag 
zou moeten hebben op de samenstelling van de toekom­
stige groepen van deskundigen. De Kamer neemt er 
echter nota van dat het nieuwe actieprogramma van de 
Commissie voor de evaluatie (8) voorziet in een ruimere 
en meer uitgebalanceerde samenstelling van de toekom­
stige deskundigenteams. De naar aanleiding van de aanbevelingen van 
de evaluatiegroepen genomen maatregelen 
8.84. Bij bestudering van het programma van het GCO 
voor niet-nucleaire energie alsmede van de andere 
onderzoekprogramma's blijkt dat de Commissie slechts 
een impliciet standpunt inneemt over de conclusies van de 
evaluatiegroepen, en wel door middel van haar voorstel­
len voor nieuwe programma's, waarin de aanbevelingen 
van de rapporten van externe evaluatie worden over­
genomen, verworpen of aangepast. De Commissie 
verklaart hoogstens in het kort dat zij rekening heeft 
gehouden met de conclusies van de evaluatie. Door in de 
toelichting bij haar programmavoorstellen aan te geven 
welke aanbevelingen zijn opgevolgd, welke zijn ver­
worpen en waarom, zou de Commissie de instanties, die 
om adviezen of besluiten worden verzocht, in staat stellen 
met kennis van zaken een standpunt kenbaar te maken. 
ALGEMENE CONCLUSIES 
8.85. De Kamer juicht het toe dat er een ambitieus 
evaluatieprogramma voor het communautaire onderzoek 
is vastgesteld, waarvan de eerste schets van 1983 (3) in 
1987 (8) weer werd opgevat en uitgebreid. Wel moet 
worden nagegaan wat er afgezien van intentiever­
klaringen op dit gebied daadwerkelijk tot stand gekomen 
is. Op dit stuk verleent de Kamer de Commissie akte van 
de inspanningen die zij zich tijdens de laatste jaren heeft 
getroost om het door haar aangekondigde evaluatiesys­
teem geleidelijk in te voeren. 
8.86. De Commissie zelf is er zich echter zeker van 
bewust dat er nog veel moet worden gedaan om het 
systeem te perfectionneren. In dit verband kunnen de 
kritische opmerkingen van de Kamer in de vijf volgende 
categorieën worden onderverdeeld: 
(a) er bestaat behoefte aan homogene richtlijnen (para­
grafen 8.64, 8.65, 8.67, 8.68, 8.70, 8.74, 8.78, 8.80) en 
aan een betere coördinatie van de programma's en de 
evaluaties daarvan (paragrafen 8.9, 8.10, 8.75 — 
8.78); er zou een strikt beheersysteem moeten worden 
opgezet (paragrafen 8.16, 8.17, 8.25, 8.26, 8.35 — 
8.43,- 8.62, 8.63, 8.66) waardoor de bijzondere 
suggesties of initiatieven van de verschillende dien­
sten kunnen worden begeleid (paragrafen 8.64, 8.67); 
(b) aan de wetenschappelijk onderzoekers dienen zoveel 
mogelijk nauwkeurig omschreven doelstellingen te 
worden voorgelegd (paragrafen 8.14, 8.27 — 8.33, 
8.58); 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 133 
(c) de overlegprocedures dienen nader te worden 
omschreven (paragrafen 8.52, 8.59 — 8.61, 8.81) en 
vooral te worden vereenvoudigd (paragrafen 8.19, 
8.20, 8.24, 8.51); 
(d) alle fasen van de procedure, vanaf de opstelling van de 
programma's tot aan de evaluatie ex post, moeten 
worden beheerst door het streven naar het beste 
sociaal-economische effect van het onderzoek op 
korte of lange termijn. De evaluaties dienen evenzeer, 
en zelfs meer hierop te zijn afgestemd dan op de 
intrinsieke wetenschappelijke waarde van de onder­
zoekwerkzaamheden (paragrafen 8.14, 8.46, 8.79, 
8.80). Daarom moet de samenstelling van de evalua­
tieteams worden uitgebreid zodat deze zich beter 
rekenschap kunnen geven van dit effect van het 
onderzoek en van de mate waarin dit beantwoordt aan de communautaire behoeften en doelstellingen 
(paragrafen 8.82 en 8.83); 
(e) het door de Commissie ingevoerde evaluatiesysteem 
berust op een aantal beoordelingen van specifieke 
programma's. De Commissie zou daarnaast moeten 
overgaan tot algemene evaluaties van het systeem van 
het kaderprogramma op zich. De Commissie heeft 
overigens al een soortgelijke algemene benadering 
gevolgd voor het evalueren van de rol, de procedures 
en de resultaten van het GCO. Een dergelijke 
evaluatie van een kaderprogramma zou dus niet enkel 
een consolidatie van de evaluaties van de wetenschap­
pelijke resultaten op het niveau van de specifieke 
programma's vormen, maar zou ook een kritische 
beoordeling van de wijze van uitvoering behelzen 
(paragrafen 8.13 en 8.14). 
0) 
(2) 
(3) 
(4) 
(5) 
(6) 
(7) 
(8) 
(9) PB C 208 van 4.8.1983, blz. 1. 
PB L 302 van 24.10.1987, blz. 1. 
PB C 213 van 9.8.1983, blz. 1. 
Raadgevend(e) Comité('s) inzake programmabeheer 
(RCP). 
Raadgevende Comité's inzake beheer en coördinatie. Deze 
CBC's zijn ingesteld bij Besluit van de Raad van 29.6.1984 
(PB L 177 van 4.7.1984, blz. 25). 
Besluit van de Commissie van 24.5.1984 (PB L 177 van 
4.7.1984, blz. 29). 
Doe. COM(86)15 def. van 7.3.1986. 
PBC 14 van 20.1.1987, blz. 5. 
Ten aanzien yan bepaalde aspecten van het programma van 
werkzaamheden onder contract „milieu" 1986-1990 is alleen 
het subprogramma milieubescherming onderzocht. 
(10) Ten aanzien van bepaalde aspecten van het programma van 
werkzaamheden onder contract „niet-nucleaire energie" 
1985-1988 zijn alleen de subprogramma's „zonne-energie", 
„biomassa-energie" en „windenergie" onderzocht. 
(n) Besluit van de Raad van 12 maart 1985 (PB L 83 van 
25.3.1985, blz. 16). 
(12) Besluit van de Raad van 10.6.1986 (PB LI 59 van 14.6.1986, 
blz. 31). 
(13) Besluit van de Raad van 11.9.1979 (PB L 231 van 13.9.1979, 
blz. 30). 
04) Besluit van de Raad van 10.6.1986 (PB L 159 van 14.6.1986, 
blz. 36). O5) Besluit van de Raad van 22.12.1983 (PB L 3 van 5.1.1984, 
blz. 21). 
(16) PB C 69 van 16.3.1985, blz. 3, PB C 146 van 13.6.1986, blz. 2, 
PBC319van 12.12.1986,blz. 5,PBS47van7.3.1987,blz. 38 
en PBC 205 van 1.8.1987, blz. 4. 
('7) PB S 116 van 19.6.1986, blz. 49. 
(18) PB S 116 van 19.6.1986, blz. 48. 
(19) Interne voorschriften betreffende de voorbereiding en het 
beheer van de onderzoek- en ontwikkelingsprogramma's 
van DG XII/GCO, die door middel van contracten moeten 
worden uitgevoerd. Edities van april 1986 en augustus 1986. 
(20) Besluit van de Raad van 17 mei 1982 (PB L 174 van 
21.6.1982, blz. 23), gewijzigd bij Besluit van de Raad van 12 
december 1983 (PB L 357 van 21.12.1983, blz. 33). 
(21) Doe. COM(87)491 def. van 26.10.1987. 
(22) Actieprogramma voor onderzoek. Zie de paragrafen 8.8 en 
8.9. 
(23) Doe. COM(86)145 def./bijlage van 14.3.1986. 
(24) Besluit van de Raad van 6.3.1978 (PB L 72 van 14.3.1978, 
blz. 9). 
(25) Evaluation of the Community's primary mineral raw 
materials programme. Verslag nr. 16.EUR 10191. 
(26) Evaluation of the Community cost-shared research pro­
gramme on solar, wind and biomass energy and of the Joint 
Research Centre's programme on non-nuclear energies 
(1979-85). Verslag nr. 22 — EUR 10875. 
134 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
HOOFDSTUK 9 
Financiële en technische samenwerking met derde landen 
9.0. INHOUD Paragraaf 
Inleiding 9.1 
Financiële en technische samenwerking met landen in het Middellandse-
Zeegebied 9.2 —9.8 
De gehanteerde financieringsinstrumenten 9.2 
De externe controle van de begrotingskredieten 9.3 — 9.8 
Financiële en technische bijstand aan Latijnsamerikaanse en Aziatische landen 
(Ecuador, Peru, Bolivië) 9.9 — 9.77 
Het systeem van financiering en beheer 9.11 — 9.42 
Eigen middelen van de EEG 9.11 — 9.14 
Deelneming van de begunstigde landen 9.15 — 9.27 
Internationale ontwikkelingsbanken 9.28 — 9.30 
Medefinanciering door de Lid-Staten 9.31 — 9.34 
Technische bijstand van de Gemeenschap tijdens de gehele duur van een 
project 9.35 — 9.42 
Keuze en verwezenlijking van de projecten 9.43 — 9.69 
Situatie op het gebied van de landbouw en de voedselvoorziening 9.43 — 9.49 
Regionale projecten 9.50 — 9.55 
Vertraging bij de verwezenlijking van de projecten 9.56 — 9.65 
Aanpak van monetaire problemen 9.66 — 9.69 
Slotopmerking betreffende de drie Andes-landen 9.70 — 9.77 
INLEIDING FINANCIËLE EN TECHNISCHE 
SAMENWERKING MET LANDEN IN HET 
MIDDELLANDSE-ZEEGEBIED 
9.1. Behalve de landen die de overeenkomsten van 
Lomé hebben ondertekend en kredieten van het EOF 
ontvangen, maken nog tal van andere derde landen 
gebruik van de financiële en technische samenwerking die 
rechtstreeks met kredieten van de communautaire 
begroting wordt gefinancierd. Zo is hoofdstuk 93 bedoeld 
voor de financiering van acties ten behoeve van ontwikke­
lingslanden in Latijns-Amerika en Azië. Hoofdstuk 96 
heeft betrekking op landen in het Middellandse-Zeege-
bied. De gehanteerde financieringsinstrumenten 
9.2. In het kader van de financiële en technische 
samenwerking met landen in het Middellandse-Zeegebied 
maakt de Gemeenschap gebruik van een aantal financie­
ringsinstrumenten : 
(a) de Europese Investeringsbank (EIB) financiert in de 
vorm van leningen uit eigen middelen investerings-
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 135 
projecten die normaliter voldoende rendabel zijn om 
de latere terugbetaling te waarborgen; 
(b) naast deze financieringsvorm, waarbij gebruik wordt 
gemaakt van op de kapitaalmarkt verkregen gelden, 
beschikt de Commissie over een viertal financierings­
instrumenten waarbij gebruik wordt gemaakt van de 
in hoofdstuk 96 van titel 9 opgenomen budgettaire 
middelen: 
(i) subsidies in strikte zin die de mogelijkheid bieden 
om in de vorm van niet-terugvorderbare bijstand 
ontwikkelingsacties te financieren die op zichzelf 
niet rendabel zijn; 
(ii) speciale leningen die de mogelijkheid bieden om 
in de vorm van terugvorderbare bijstand (waarbij 
de eerste 10 jaar uitstel van betaling wordt 
verleend en vervolgens een looptijd van 40 jaar 
met een rentepercentage van 1 % wordt gehan­
teerd) ontwikkelingsacties met een zeer geringe 
rentabiliteit te financieren; 
(iii) rentesubsidies die automatisch en op forfaitaire 
basis worden toegekend krachtens de financiële 
protocollen met de landen in het Middellandse-
Zeegebied en die het de EIB, waaraan deze 
rentesubsidies worden overgemaakt, mogelijk 
maken een lager rentetarief te hanteren voor de 
door haar uit eigen middelen verstrekte leningen; 
(iv)de pro memorie op de begroting opgenomen 
communautaire garantie die de EIB de waarborg 
biedt dat de hoofdsom en de opeisbare rente van 
een door haar uit eigen middelen verstrekte lening 
onmiddellijk zullen worden terugbetaald indien 
deze lening niet invorderbaar blijkt. De dekking 
bedraagt voor de afzonderlijke leningen 100 %, 
terwijl de garantie globaal betrekking heeft op 
75 % van de uitstaande leningen. Daar het totaal 
van de door de EIB opeisbare bedragen zelden 
hoger is dan 75 % van de uitstaande leningen en 
daar het zeer onwaarschijnlijk is dat alle opeis­
bare bedragen terzelfder tijd niet invorderbaar 
zullen zijn, kan worden gesteld dat het risico de 
facto in zijn geheel door de Gemeenschap wordt 
gedekt. In 1987 is voor het eerst een beroep op 
deze garantie gedaan, in verband met een aan 
Libanon verstrekte lening, hetgeen een begro­
tingsuitgave van 4 Mio ECU ten gunste van de 
EIB ten gevolge heeft gehad (hoofdstuk 96, 
artikel 969). 
De externe controle van de 
begrotingskredieten 
9.3. De Rekenkamer heeft bij de diensten van de 
Commissie controles aan de hand van bewijsstukken en in 
de begunstigde landen controles ter plaatse verricht 
teneinde op deze wijze een oordeel te kunnen uitspreken 
over het geheel van de aan de landen in het Middellandse-
Zeegebied verstrekte financieringen ten laste van de 
begrotingsmiddelen. De door de EIB uit eigen middelen gefinancierde activiteiten zijn niet bij deze beoordeling 
betrokken, daar de Bank dienaangaande onderworpen is 
aan een specifieke externe controle. 
9.4. De aan de hand van bewijsstukken verrichte 
controle van de door middel van begrotingskredieten 
gefinancierde activiteiten bracht al spoedig twee elemen­
ten aan het licht: 
(a) de rentesubsidies en de betalingen in het kader van de 
communautaire garantie komen rechtstreeks ten 
goede aan de EIB, daar de desbetreffende bedragen 
op de rekeningen van de Bank worden bijgeschreven; 
(b) ten aanzien van de afwikkeling van speciale leningen 
wordt de Commissie deels of geheel ontheven van 
haar verantwoordelijkheden op het vlak van beheer 
en controle. Met instemming van de Raad verleent zij 
de EIB volmacht leningen hetzij af te wikkelen en in te 
vorderen (ruime volmacht), hetzij alleen in te 
vorderen (beperkte volmacht). 
9.5. Dein 1986 en 1987 ter plaatse uitgevoerde controles 
in Egypte, in Jordanië en op Malta hebben het mogelijk 
gemaakt ten aanzien van deze landen te beoordelen welk 
gebruik er in de praktijk van de uit hoofde van hoofdstuk 
96 verleende kredieten wordt gemaakt, ongeacht of deze 
kredieten zijn verstrekt in de vorm van subsidies, 
rentesubsidies of zelfs van speciale leningen die door de 
EIB krachtens volmacht van de Commissie worden 
beheerd. De Kamer heeft analyses kunnen verrichten 
zonder op de hoogte te hoeven zijn van de door de EIB uit 
eigen middelen gefinancierde activiteiten in deze landen. 
9.6. Op Cyprus hebben de nationale autoriteiten de 
Rekenkamer toestemming geweigerd om ter plaatse twee 
projecten te controleren die met begrotingskredieten van 
de Gemeenschap zijn gefinancierd. Als reden werden 
bezwaren van de kant van de EIB genoemd, die, naar de 
Cypriotische autoriteiten uitdrukkelijk verklaarden, 
pressie had uitgeoefend. De eigenlijke grond schijnt het 
feit te zijn dat bij de financiering van de beide genoemde 
projecten, door de EIB uit eigen middelen verstrekte 
leningen worden samengevoegd met de bijdrage ten laste 
van de EEG-begroting. Deze „vermenging" met de eigen 
financiering door de EIB schijnt derhalve de oorzaak van 
de problemen te zijn, zonder dat het recht van de 
Rekenkamer wordt betwist om een bezoek ter plaatse af 
te leggen als het gaat om speciale leningen die ten laste van 
de begroting van de EEG komen. 
9.7. De Kamer heeft de Commissie niet tot een 
duidelijke standpuntbepaling kunnen bewegen en heeft 
zelfs de juistheid van vorenstaande analyse niet bevestigd 
gekregen. Ondanks een daartoe strekkend verzoek van de 
Kamer heeft de Commissie geen contact opgenomen met 
de Cypriotische autoriteiten om hen ervan op de hoogte te 
stellen dat zij gehouden zijn de controle door de 
Rekenkamer te accepteren, gezien twee bepalingen van 
gelijke strekking: 
(a) artikel 82 van het Financieel Reglement bepaalt: 
„Het verlenen van subsidies aan niet onder de 
Instellingen ressorterende organisaties geschiedt 
onder voorwaarde dat de gesubsidieerde instemt met 
de door de Rekenkamer verrichte controle". 
Ofschoon de Commissie nooit nalaat een bepaling 
136 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
waarin het recht van controle door de Kamer is 
vastgelegd, op te nemen in haar overeenkomsten met 
de landen die ontwikkelingshulp ontvangen, ook niet 
wanneer zij een beroep doet op gevolmachtigden 
zoals de Wereldbank, de Aziatische Ontwikkelings­
bank of een andere soortgelijke organisatie, heeft zij 
de EIB er niet toe kunnen bewegen een soortgelijke 
clausule op te nemen in de overeenkomsten betref­
fende speciale leningen die ten laste van de begroting 
komen; 
(b) in de door het begunstigde land ondertekende 
financiële protocollen is bepaald: „De Gemeenschap 
vergewist zich ervan dat de aanwending van deze 
financiële bijstand overeenstemt met de bestemming 
waartoe is besloten en onder de meest gunstige 
economische voorwaarden plaatsvindt". De Com­
missie had derhalve bij de Cypriotische autoriteiten 
kunnen aandringen op de naleving van deze bepaling 
ten behoeve van de Rekenkamer. 
9.8. De aldus ontstane situatie illustreert aan de hand 
van één bepaald geval hoe moeilijk het in het algemeen 
voor de Commissie is om volledig rekening te houden met 
de consequenties van de methoden van gemeenschappe­
lijk beheer waartoe zij steeds vaker haar toevlucht moet 
nemen, niet alleen op ontwikkelingsgebied, maar ook op 
tal van andere terreinen, met name op dat van het 
gemeenschappelijk landbouwbeleid. Voor een juiste 
verdeling van het beheer is immers vereist dat er een 
deugdelijk systeem van toezicht bestaat op het niveau van 
de centrale beheersinstantie en dat alle betrokkenen een 
minimum aan externe controle aanvaarden. De waarne­
mingen van de Kamer wijzen erop dat deze beide aspecten 
althans ten aanzien van de financieringen in het 
Middellandse-Zeegebied ontbreken. 
FINANCIËLE EN TECHNISCHE BIJSTAND 
AAN LATIJNSAMERIKAANSE EN 
AZIATISCHE LANDEN (ECUADOR 
PERU, BOLIVIË) 
9.9. Onder de Latijnsamerikaanse landen waaraan 
communautaire hulp wordt verleend zijn drie landen, 
gelegen aan de rand van het Andes-gebergte, die 
omvangrijke steun van de Europese Gemeenschap 
ontvangen. Dit zijn Ecuador, Peru en Bolivië. Van 1976 
tot 1987 hebben deze drie landen in totaal subsidies met 
een geraamde waarde van 238,4 Mio ECU ontvangen. 
Tabel 9.1 geeft een overzicht van de diverse vormen van 
bijstand die door de Gemeenschap zijn verleend (financië­
le en technische hulp aan elk van de drie genoemde landen 
of aan regionale organisaties, voedselhulp, verschillende 
subsidies aan niet-gouvernementele organisaties 
(NGO's), programma's voor handelsbevordering, studie­
beurzen, samenwerkingsacties op energiegebied, enz.). 
Tevens wordt in de tabel aangegeven welke verhouding er 
bestaat tussen deze uitgaven en soortgelijke uitgaven ten 
laste van de begroting die aan de gezamenlijke ontwikke­
lingslanden ten goede zijn gekomen. 9.10. In dit hoofdstuk worden achtereenvolgens de 
volgende onderwerpen behandeld: 
(a) het systeem van financiering en beheer; 
(b) de keuze en de verwezenlijking van de voornaamste 
projecten. 
Het systeem van financiering en beheer 
Eigen middelen van de EEG 
9.11. Hierbij zij n verscheidene diensten van de Commis­
sie betrokken. De verschillende onderdelen van het 
beheer (keuze van de projecten, voorbereiding van de 
financieringsbesluiten en de overeenkomsten met de 
begunstigden of met medefinanciers, technische adviezen, 
controle van de voortgang van de projecten, interne 
controle en betaling van de verschuldigde bedragen) 
worden afgewikkeld door steeds andere administratieve 
organen, zoals de geografische diensten van het Directo­
raat-generaal Buitenlandse betrekkingen (DG I), de 
technische en financiële diensten van het Directoraat-
generaal Ontwikkeling (DG VIII), de financiële controle­
instantie bij DG XX en de betalingsinstanties en 
boekhoudkundige diensten bij het Directoraat-generaal 
Begrotingen (DG XIX). Tevens kan zo nodig de hulp 
worden ingeroepen van de delegatie van de Commissie 
van de Europese Gemeenschappen voor Latijns-Ameri­
ka, die in Caracas gevestigd is. Twee ambtenaren die deel 
uitmaken van deze delegatie worden, evenals hun 
logistieke uitgaven, betaald uit de kredieten van artikel 
930 van de begroting (financiële en technische samen­
werking). 
9.12. De dienst die het meest rechtstreeks verantwoor­
delijk is voor het beheer van de hulpverlening is de 
geografische dienst van DG I, die belast is met de 
hulpverlening aan de Latijnsamerikaanse en Aziatische 
ontwikkelingslanden. De controle op de hulpverlening 
aan Ecuador, Peru en Bolivië berust bij twee ambtenaren 
van deze dienst. Deze beide ambtenaren zijn tevens 
verantwoordelijk ten aanzien van diverse andere Latijns­
amerikaanse landen. 
9.13. Het grote aantal en de geografische spreiding van 
de landen die onder de bevoegdheid van de delegatie 
vallen, bemoeilijken het toezicht op het totaal van de uit 
hoofde van artikel 930 verstrekte financieringen ten 
zeerste. De twee met deze taak belaste ambtenaren 
moeten eveneens toezicht houden op een aantal andere 
activiteiten die met behulp van kredieten uit hoofde van 
titel 9 worden uitgevoerd, met name de spoedhulp op het 
gebied van de voedselvoorziening. Deze moeilijkheden 
worden nog verergerd door het feit dat zij zich op grote 
afstand bevinden van de plaatsen waar de projecten en de 
acties worden uitgevoerd en door de communicatiepro­
blemen in de betrokken landen. Al met al is het in 
concreto even moeilijk een op de hoogvlakten van Peru of 
Bolivië uitgevoerd project vanuit Caracas te controleren 
als vanuit Brussel. Een en ander heeft tot gevolg dat de 
geografische dienst in Brussel, bij ontstentenis van een 
delegatie in het Andes-gebied, tal van langdurige 
bezoeken ter plaatse moet afleggen. Dit brengt onver­
mijdelijk doublures, een slechte informatievoorziening en 
soms zelfs conflictsituaties met zich mee. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 137 
Tabel 9.1 — Uit hoofde van titel IX van de algemene begroting gefinancierde steun van de EEG aan de Andes-Ianden (indicatieve cijfers van 
1976 tot 1987) 
(Mio ECU) 
Begunstigd 
of 
organisatie 
Bolivië 
Ecuador 
Peru „„ 
1976 
1977 
1978 
1979 
1980 
1981 
1982 
1983 
1984 
1985 
1986 
1987 
1978 
1979 
1980 
1981 
1982 
1983 
1984 
1985 
1986 
1987 
1978 
1979 
1980 
1981 
1982 
1983 
1984 
1985 
1986 
1987 Artikel 930 (Financiële en technische bijstand) 
Referentie financieringsovereenkomst 
76/5 Plattelandsontwikkeling (BISA) 
NA 77/15 Ulla-Ulla (medefinanciering IBRD) 
NA 78/23 Ontwikkeling Chaco-gebied 
(medefinanciering IOB) 
NA 79/24 Irrigatie Cochabamba 
(medefinanciering D) 
NA 79/23 Landbouwinventarisatie 
NA 83/7 PMPR I Oruro-Potosi 
NA 84/5 Herstel Cesarsama 
NA 84/8 PMPR II Cordepaz 
NA 85/10 Herstel Santa Cruz 
NA 79/23 Landbouwinventarisatie 
ALA/86/17 Zelfstandige plattelandsontwikkeling 
Subtotaal 
NA 79/25 Irrigatie Chambo 
NA 81/9 Kleinschalige plattelandsprojecten FODERU-
MA 
NA 83/03 Herstel bruggen 
ALA 87/1 Irrigatieproject landbouwontw. Chambo II (me­
definanciering I) 
Subtotaal 
NA 79/26 Bebossing Cajamarca 
(medefinanciering B) 
NA 80/35 Kleine stuwdammen Ancash 
NA 83/21 Plattelandsinvesteringen Cuzco 
(medefinanciering NL) 
NA 83/10 Irrigatie Majes 
(medefinanciering I) 
ALA 86/1 Programma microproiecten 
veeteelt (Pampa/Puno) 
ALA 86/3 Herstel/beveiliging 
Titicacameer 
Subtotaal 
Totaal Bolivië/Ecuador/Peru 
Junac 
OLADE 77-87 
78-87 
Totaal Junac/OLADE 
Totaal Andes-landen + relevante regionale organisaties 
Totaal Latijns-Amerika 
Totaal Latijnsamerikaanse en Aziatische ontwikkelingslanden Vastleggings­
krediet 
uit hoofde 
van EEG-
subsid. 
2,0 
1,8 
2,3 
2,0 
1,0 
28,0 
4,0 
12,5 
9,0 
0,2 
20,0 
82,8 
2,9 
3,0 
2,8 
9,0 
17,7 
2,0 
1,5 
6,0 
5,6 
16,0 
5,0 
36,1 
136,7 
34,6 
2,4 
37,0 
173,7 
490,6 
1 724,7 Artikel 
920 
Voedsel-
0,3 
0,4 
0,2 
2,8 
4,4 
6,2 
6,1 
7,0 
6,1 
33,5 
0,3 
1,0 
0,9 
2,7 
0,8 
0,7 
0,8 
0,2 
0,3 
7,7 
1,1 
3,1 
4,3 
5,2 
4,4 
4,2 
3,3 
3,3 
3,1 
32,0 
73,2 
73,2 
358,0(2) 
5 249,1 Andere 
communau-
subsidies 
0) 
0,1 
0,3 
0,3 
0,1 
1,2 
0,8 
0,7 
0,3 
1,4 
2,4 
7,6 
0,3 
0,5 
0,7 
0,6 
0,9 
1,5 
0,2 
1,0 
0,5 
1,5 
7,7 
0,2 
0,6 
0,8 
1,3 
1,8 
2,1 
1,1 
2,2 
2,2 
0,9 13,2 
28,5 
2,3 
2,3 
30,8 
128,0(2) 
1 047,3 ™„, 
8,2 
1,6 
0,7 
0,3 
4,0 
33,2 
11,0 
12,5 
15,4 
8,6 
28,5 
124,0 
0,3 
3,7 
1,7 
4,5 
3,6 
5,1 
0,9 
1,8 
0,7 
10,8 
33,1 
0,2 
3,7 
5,4 
5,6 
7,0 
18,1 
5,3 
5,5 
21,5 
9,0 
81,3 
238,4 
36,9 
2,4 
39,3 
277,7 
976,6(2) 
8 021,1 
l) Spoedhulp, handelsbevordering, opleiding, NGO's. 
l) Geraamd. 
1^ Publicatieblad van de Europese gemeenschappen mi^ ^ 
^1^. löe werkbelasting vandegeogratïsche dienst in 
Brussel is zodoende toegenomen. Legelijkertijd zijn 
bepaalde louter administratieve takend die normaliter 
door deze dienst worden verricht, verwaarloosde met 
name het bijhouden van de op de projecten betrekking 
hebbende dossiers^ het controleren of de medeflnanciers 
van de Ólemeenschap en de begunstigde landen hun 
verplichtingen zijn nagekomen^ het toekennen van visa 
ombetalingenaandebegunstigdelandenmogelijkte 
makend enz. 
^.1^. Iviet betrekking tot de begunstigde landen doen 
zich andersoortige problemen voor. In deze landen 
heerste vele jaren een chronische politieke instabiliteit. 
Het administratief en technisch kader is^vooral op lager 
niveaus nog steeds ontoereikend, gedurende de onderD 
havige periode hebhen zich ernstige problemen van 
financiële en budgettaire aard voorgedaan^ die het 
resultaat van de communautaire lïnancieringen hebben 
beïnvloed. COp enkele van deze aspecten wordt hierna in 
het bijzonder ingegaan. 
^1^. Inde voorelkproject afgesloten lïnancierings^ 
overeenkomst tussen de commissie en hetbegunstigde 
land wordt normaliter bepaald dat het begunstigde land 
eenbijdrage (van linanciële aardof innatura)^ veelal 
^tegenwaarde^genoemd^ zal leveren.^aast het leveren 
van deze bijdrage verplicht het begunstigde land zich er 
op te zullen toezien dat de werkzaamheden tegen vooraf 
vastgestelde kosten en binnen een vast tijdschema zullen 
zijn voltooid, len aanzien van de omvang van de 
financiële bijdrageofhetequivalentinnatura(werkzaam^ 
heden verricht door de tot de betrokken plattelandse 
gemeenschappenbehorendeboeren^administratieveen 
technischebijstandvan het overheidsapparaat van het 
begunstigde land aan het project) heeft de Warner 
duidelijk geconstateerd dat deze dikwijls te kort schiep al 
zijn er uitzonderingen (zie de paragrafen^.^— ^M 
microprojecten op het platteland) en aanvaardbare 
verklaringen (zie de paragrafen ^.oO — ^.o^H door 
administratieve organen en bankinstellingen veroorzaak 
te vertragingen). 
^.17. Hetmeesttrappante voorbeeld hiervan betreft het 
C^hambodrrigatieproject (nr. l^A 7^^) in ^cuador 
(o^ioP^C^^waarvan^lviio ten laste van de E^ól)^ 
waar het te kort schieten van de nationale autoriteiten bij 
het beschikbaar stellen van de toegezegde gelden en 
technischemiddelen(^llviio^C^C^)ertoe heeft geleid dat 
hetaanleggen van twee hoofdtunnelsvoordeaanvoervan 
water waartoe deze autoriteiten zich haddenverplicht^ 
achterwege is gebleven^ met als gevolg dat de doelmatige 
heidvandedoordeEEC^gelïnancierdeendankzijhaar 
technische bijstand verwezenlijkte werkzaamheden 
stroomafwaarts nog geen ^0^ bedraagt. Voor 1^7 
wordenin het kadervan het C^hambo^project(nr.ALA 
^7^1)(^lviio^óèL^)deze beide tunnels opnieuw vermeld 
als bijdrage van ^cuadon ofschoon ze in het kader van 
C^hambolreedsverwezenlijkthaddenmoetenzijn^ terwijl 
tevenseennieuwecommunautairesubsidie(^^io^C^C^) 
is opgenomen. 
^.1^. L^e bijdrage van Reru^ geraamd op circa éó^^OO 
Póè^ aan het proetproject nr. l^A 7^^ inzake de aanplant van bomen in C^ajamarca doet zeer bescheiden 
aanvergelekenmetdeBelgischebijdrage van l^^vlio 
^C^L^ en de communautaire bijdrage van^^vIiof^C^L^.In 
de tinanciële overeenkomst is echter wel het beginsel van 
een bijdrage vastgelegde maar niet de omvang ervan. In 
het onderhavige geval doet de geringe financiële verD 
plichting van het begunstigde land twijfels rijzen over een 
geslaagde voortgang van het project wanneer aan de 
europese Unanciering een einde zal zijn gekomen (welke 
vrees nog versterkt wordt door de opmerking in 
paragraaf^.^). 
^.1^. löecommunautairesteunvoorhetAncashproject 
(nr.l^A^^ dat betrekking heeft op de bouw van oO 
kleine stuwdammen^ bedroeg Léó^io^C^C^.I^e bijdrage 
van Peru^ die aanvankelijk op ongeveer hetzelfde niveau 
was vastgestelde ismetinstemming vandeó^ommissie 
verminderd totl^OOOO^Ó^^ te voldoen in de vorm van 
dienstverlening (beheer en toezicht). Het is nodig 
gebleken het beoogde doel terug te brengen tot de bouw 
van ^0 stuwdammen. In werkelijkheid zijn en nu de 
communautaire subsidie volledig is gebruikte slechtslO 
stuwdammen gebouwd. 
^tP Len aanzien van het RhicabDproject dat betrekD 
king heeft op het meten van de neerslag in het gebied van 
Lrinidaden^antaAna(onderdeelvanlïnancieringsover^ 
eenkomst nr. l^A ^^)^ schijnt Bolivië zich niet te 
kunnenhouden aan de verplichting om de voortgang van 
dit project in tinancieel opzicht te waarborgen. Het land 
heeft reeds een verzoek ingediend om de communautaire 
subsidie te mogen gebruiken voor het betalen van de huur 
van een satelliet hetgeen normaliter ten laste van Bolivië 
zelfkomt. 
^1. Póe moeilijkheden die zich ten aanzien van de 
bijdrage van hetbegunstigdelandvoordoen^zijn niet 
alleen vanlouter linanciëleen kwantitatieve aard. ^e 
hebben ook betrekking op de wijze waarop de projecten 
tenuitvoer worden gelegde met name wanneer er een 
vormvan gezamenlijkbeheer totstandkomt. Als de 
technische bijstand van de L^C^ tijdens de gehele duur 
van het project wordt verleend (zie de paragrafen^.^ — 
^1P of als er behalve de gemeenschap en het 
begunstigde land een derde medefinancier bij het project 
betrokken wordt (zie de paragrafen^.l^.^en^.3^) 
ontstaatdenoodzaakom ^defacto^een operationele 
instantie in het leven te roepen die ten aanzien van het 
beheer in zekeremate autonoom is. I^öe Warner heeft 
geconstateerd dat een dergelijk vreemd orgaan^ hoewel in 
het algemeen onontbeerlijk voor een goed verloop van de 
werkzaamheden^ niet altijd gemakkelijk viel in te passen 
in de politieke en administratieve structuur van het 
begunstigdeland^ hetgeenintweegevallenproblemen 
heeft opgeleverd. 
^.^. Póit is bij voorbeeld het geval bij het ^vlajes^project 
(nrh^A ^10) in Peru (171VIioE(S^ waarvan ^o ten 
laste van de P^f^C^ engten laste van Italië)^ dat tot doel 
heeft in een gebied van^O^ ha een intensieve melkpro^ 
duktie op gang te brengen met behulp van irrigatiewerk^ 
zaamheden. Póitgebiedmaaktdeeluit vaneengroter 
gebied van óC^OOO ha dat in principe geïrrigeerd kan 
wordendank zij reedsgerealiseerdebevloeiingswerken 
(met een watertoevoer van^m^ per secondePwaarvan 
geen nuttig gebruik wordt gemaakt daar de secundaire 
kanaliseringsstelsels nog niet zijn aangelegd en de te 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 139 
ontginnen percelen nog niet zijn verkaveld. De geleidelij­
ke ingebruikneming van de geïrrigeerde percelen, met een 
oppervlak van 5 ha per gezin (op dit moment 500), stuit 
niet op grote technische problemen. De mogelijke 
opbrengsten aan veevoeder per hectare zijn zeer hoog. De 
slechte keuze van de boeren die zich in het gebied hebben 
gevestigd, de extensieve technieken die zij gewoontege­
trouw bij het verbouwen van veevoeder toepassen, hun 
weigering de adviezen van de Italiaanse technische 
hulpverleners op te volgen en de keuze van een 
ongeschikte veestapel, enz., hebben er echter toe geleid 
dat de resultaten niet eens lijken op wat in het 
oorspronkelijke programma was beoogd. De boeren 
weigeren de geringe waterheffing te betalen die van hen 
wordt gevraagd. De overeenkomstig het programma 
gevormde coöperatie voor het gebruik van landbouw­
machines wordt niet voldoende benut, waardoor de 
tarieven te hoog worden, hetgeen er opnieuw toe 
bijdraagt dat er slechts een gering gebruik van de 
machines wordt gemaakt. Aan al deze tekortkomingen 
ligt echter slechts één oorzaak ten grondslag: de met de 
ontginning van dit gebied van 60 000 ha in de Majesvlakte 
belaste instantie weigert bij de uitvoering van het 
proefproject van 3 000 ha in te stemmen met de vorming 
van een voldoende autonoom Italiaans-Peruaans team en 
dit team van de benodigde middelen te voorzien. 
9.23. In het departement La Paz (Bolivië) heeft een team 
van Nederlandse technische hulpverleners die belast zijn 
met de verwezenlijking van het programma (19,5 Mio 
ECU, waarvan 12,5 Mio ECU ten laste van de EEG) voor 
kleinschalige plattelandsinvesteringen in het gehele 
departement (project nr. NA 84/08) te maken gekregen 
met een soortgelijke reactie van de kant van de 
plaatselijke „ontwikkelingscorporatie" (Cordepaz), en 
wel zozeer, dat ook hier het welslagen van het project 
gevaar loopt. Daar staat tegenover dat elders in Bolivië de 
beide andere teams van technische hulpverleners die bij 
soortgelijke projecten betrokken zijn (zie de paragrafen 
9.38 en 9.39) niet op deze moeilijkheden zijn gestuit. 
9.24. Uit project nr. NA 83/21 ten behoeve van 
plattelandsinvesteringen in het gebied rond Cuzco in Peru 
(8,7 Mio ECU, waarvan 6 Mio ECU ten laste van de 
EEG en 1,25 Mio ECU ten laste van Nederland) blijkt 
duidelijk dat bepaalde problemen moeilijk te vermijden 
zijn, ook wanneer de samenwerking met de plaatselijke 
autoriteiten naar behoren verloopt. Zo worden de door de 
plaatselijke Peruaanse overheden voor het project 
beschikbaar gestelde technici en arbeiders rechtstreeks 
door deze overheden betaald, waarbij ze in hun normale 
loonschaal zijn ingedeeld, maar bepaalde aanvullende 
voordelen verliezen. Dit leidt tot een groot verloop onder 
de arbeidskrachten, hetgeen nadelig is voor de doeltref­
fendheid, en tot dwingende looneisen, gericht tot de 
leiding van het project, die daaraan slechts gehoor kan 
geven door het deel van de investeringen dat met de 
bijdrage van de EEG gefinancierd zou moeten worden, te 
verminderen. 
9.25. Ten slotte is het ook nog mogelijk dat er zich 
problemen met de overname van het project voordoen. 
Dat is het geval ten aanzien van het Foderuma-project 
(nr. NA 81/9) (zie paragraaf 9.48) in Ecuador, waar de 
partner (de Centrale Bank van Ecuador), die door het 
begunstigde land belast is met de tenuitvoerlegging van 
het project, de bestuurstaken tijdelijk op zich heeft genomen en het permanente beheer te zijner tijd zal 
moeten overdragen aan de normaliter bevoegde instanties 
op het gebied van weg- en waterbouw, plattelands­
ontwikkeling, onderwijs, enz. In het onderhavige geval is 
de Kamer van oordeel dat het uitblijven van deze 
bestuursoverdracht de uiteindelijke doeltreffendheid van 
het project in gevaar brengt, ook al is het op de juiste wijze 
ten uitvoer gelegd (zie ook de opmerkingen in de 
paragrafen 9.18 en 9.49, project nr. NA 79/26). 
9.26. De Kamer is van oordeel dat de Commissie bij de 
opstelling van financieringsovereenkomsten ertoe moet 
overgaan, samen met het begunstigde land te trachten 
nauwkeuriger vast te leggen wat de voorwaarden zijn 
voor de samenstelling en de werking van de teams die 
specifiek belast zijn met de door de Commissie gefinan­
cierde projecten. De oprechte wil tot samenwerking bij 
degenen die in de begunstigde landen op centraal niveau 
politieke en administratieve verantwoordelijkheid dra­
gen, maakt dit mogelijk. Op plaatselijk niveau zal 
wrijving eerder kunnen worden vermeden indien er 
vooraf een kader voor samenwerking is vastgesteld. 
9.27. Meestal is voor de financiering en het beheer van 
de projecten naast een samenwerkingsverband tussen de 
Commissie en de begunstigde Staat de inschakeling van 
derden nodig. Hiervoor kunnen verschillende redenen 
bestaan. In sommige gevallen is het zoeken naar 
aanvullende financiering de belangrijkste factor; in 
andere is de noodzaak om voor het project een 
bevredigend beheerniveau te waarborgen de voornaamste 
drijfveer. Vaak zijn die twee motieven allebei aanwezig. 
Internationale ontwikkelingsbanken 
9.28. Het in Bolivië door de Wereldbank ten behoeve 
van het Ulla-Ulla-gebied opgezette project nr. NA 77/15 
was bedoeld om de wolproduktie (lama's en vicuna's) te 
ontwikkelen en de wol te bewerken (produktiebedrijf) en 
op de markt te brengen. De kosten van dit project, dat 
overwegend met leningen van de Wereldbank gefinan­
cierd zou worden, waren geraamd op 21,5 Mio ECU. 
Binnen dit grotere kader is een bedrag van 1,8 Mio ECU 
in de vorm van subsidies door de Gemeenschap over­
gemaakt voor de financiering van de noodzakelijke 
aanvullende openbare voorzieningen: wegen, scholen, 
enz. Nadat deze communautaire kredieten waren opge­
bruikt is gebleken dat het produktieve deel van het project 
niet verwezenlijkt kan worden, ofschoon de benodigde 
machines wel zijn aangeschaft. Uiteindelijk bleken de 
vooruitzichten voor de wolproduktie zowel in kwantita­
tief als in kwalitatief opzicht zeer ongunstig, en de 
commerciële afzetkanalen onvoldoende om de rentabili­
teit van het project te waarborgen. De Wereldbank heeft 
in januari 1987 ten slotte besloten van terugbetaling van 
de verstrekte lening af te zien en het project, dat geheel 
mislukt is, te staken. 
9.29. Project nr. NA 78/23 voor de irrigatie en 
ontginning van een dun bevolkt gebied in de Chaco-regio, 
dat door de Inter-Amerikaanse Ontwikkelingsbank 
(IOB) in Bolivië ten uitvoer is gelegd, had ten doel 300 
gezinnen naar dit gebied over te plaatsen om zodoende de 
grondslag te leggen voor een latere, omvangrijker 
ontwikkeling van deze regio. De doeleinden van dit 
project, waarvan de kosten aanvankelijk geraamd werden 
op 14,2 Mio ECU (1,9 Mio ECU ten laste van de 
140 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Gemeenschap en het overige afkomstig van Bolivië en de 
IOB), zijn slechts in zeer beperkte mate verwezenlijkt (80 
gezinnen zijn overgeplaatst). Voor de voltooiing van het 
project zijn tenminste 2 Mio ECU meer vereist dan was 
voorzien. 
9.30. In deze twee gevallen is de Gemeenschap een 
samenwerkingsverband met een ontwikkelingsbank 
aangegaan, daar zij niet over voldoende administratieve 
middelen beschikte om de projecten rechtstreeks te 
beheren. Het resultaat is teleurstellend geweest. De 
communautaire gelden worden overgedragen aan de 
ontwikkelingsbanken en volgens de regels en criteria van 
deze instellingen beheerd. Daardoor wordt de Gemeen­
schap soms voor een voldongen feit geplaatst — in het 
geval van het Ulla-Ulla-project (nr. NA 77/15) bij 
voorbeeld de opschorting van de betalingen aan Bolivië in 
1983 of, meer recentelijk, het staken van dit project — 
zonder dat zij enige concrete invloed op de situatie kan 
uitoefenen. Dit ontbreken van controle op het beheer valt 
met name te betreuren wanneer het project niet aan de 
verwachtingen voldoet, daar de Gemeenschap op geen 
enkele wijze kan bijdragen aan een verbetering van de 
situatie, terwijl zij door het teleurgestelde begunstigde 
land wel als medeverantwoordelijk voor de mislukking 
wordt gezien. 
Medefinanciering door de Lid-Staten 
9.31. De deelneming van de Lid-Staten aan de financie­
ring en het beheer van communautaire projecten is niet 
louter bedoeld ter compensatie van de ontoereikendheid 
van de eigen middelen van de Commissie of de begun­
stigde landen. Het is een door de Raad voorgeschreven 
aanpak die op zichzelf als wenselijk wordt gezien. De 
Commissie heeft er in de drie Andes-landen op grote 
schaal gebruik van gemaakt, getuige het feit dat 95 % van 
de aan Peru, 25 % van de aan Bolivië en 35 % van de aan 
Ecuador toegekende middelen samen met een Lid-Staat 
zijn gefinancierd. Over het geheel genomen is geconsta­
teerd dat de resultaten tamelijk gunstig zijn. Desalniette­
min heeft de Rekenkamer enkele onregelmatigheden 
opgemerkt die voor verbetering vatbaar zijn. 
9.32. Allereerst is de als partner optredende Lid-Staat 
soms geneigd, zich na ontvangst van de communautaire 
subsidie als enige betrokkene bij het project te beschou­
wen. De financiële deelneming van de Gemeenschap 
wordt vervolgens in zekere zin vergeten. De begunstigde 
landen worden er op geen enkele wijze aan herinnerd dat 
er ook sprake is van communautaire financiering. 
Wanneer het bij de verdere uitwerking van het project 
soms nodig is de doelstellingen te herzien, wordt de 
Commissie daarover zelfs niet geïnformeerd. Men is 
verbaasd wanneer een controleteam van de Rekenkamer 
ter plaatse arriveert, ook al is het bezoek drie maanden 
tevoren aangekondigd, met als gevolg dat de Kamer ter 
plaatse of in de hoofdstad van het begunstigde land niet 
de geringste financiële of technische informatie over de 
tenuitvoerlegging van het project kan verkrijgen. Dit was 
bij voorbeeld het geval bij het irrigatieproject (nr. NA 79/24) in de omgeving van Cochabamba, Bolivië (9 Mio 
ECU), dat gefinancierd wordt met een subsidie van de 
EEG (2 Mio ECU), met leningen (80 %) en subsidies 
(20 %) van de Kreditanstalt für Wiederaufbau (KfW) 
(6 Mio ECU) en voor het overige (1 Mio ECU) door 
bijdragen in natura van Bolivië. Er is sprake van 
aanzienlijke vertragingen en meerkosten. Daarvoor zijn 
verscheidene oorzaken aan te wijzen: externe oorzaken, 
zoals de inflatie en het tijdelijk staken van de betalingen 
door de KfW, en oorzaken die met het project verband 
houden, zoals de ontoereikendheid van de Boliviaanse 
bijdrage en het aan het licht komen van fouten in de 
oorspronkelijke technische opzet. De Commissie heeft 
geen enkel rapport over de voortgang van het project 
ontvangen waarin deze tegenslagen worden vermeld en er 
heeft evenmin enig overleg plaatsgevonden, ondanks de 
oorspronkelijk aangegane verplichtingen. De Commissie 
heeft harerzijds nagelaten de medefinancier op zijn 
plichten te wijzen. De Kamer moest zich ten slotte naar 
Frankfurt begeven, waar de KfW gevestigd is, om de 
nodige boekhoudkundige controles te verrichten en 
opheldering te verkrijgen. Een en ander heeft tot het 
oordeel geleid dat in het algemeen gezien en ondanks 
moeilijkheden en vertragingen, de KfW dit project 
doeltreffend beheert met inachtneming van de belangen 
van de EEG. 
9.33. Een tweede constatering van algemene strekking 
wordt geïllustreerd door het project (nr. NA 83/21) voor 
kleinschalige plattelandsontwikkeling in het gebied rond 
Cuzco in Peru, waar Nederland als medefinancier 
optreedt. Naast de personeelsproblemen die dit project 
kent (reeds vermeld in paragraaf 9.24) is gebleken dat de 
Nederlandse bijdrage weliswaar overeenkomt met de 
gedane toezeggingen, maar desondanks ontoereikend is 
geworden, daar de financieringskosten als gevolg van de 
opgetreden vertraging bij de verwezenlijking van het 
project hoger zijn geweest dan voorzien. Een vrij groot 
deel van de Europese bijdrage, die bedoeld is voor de 
financiering van de investeringen, zal daarom gebruikt 
moeten worden ter betaling van de Nederlandse techni­
sche bijstand. In het begin waren de juridische documen­
ten, waarin de rechten en verplichtingen van de betrokken 
partijen zijn vastgelegd, niet nauwkeurig genoeg en 
vooral waren zij niet op elkaar afgestemd. Integendeel, ze 
zijn naar gelang van de omstandigheden en onafhankelijk 
van elkaar opgesteld, hetgeen zelfs tot gevolg heeft gehad 
dat de Commissie niet op de hoogte is van de tussen 
Nederland en Peru gesloten overeenkomst! De twee 
overeenkomsten die de Commissie heeft gesloten, één met 
het begunstigde land om de communautaire subsidie toe 
te kennen en één met Nederland om de overmaking van 
deze subsidie te bevestigen en om van Nederland de 
verzekering te krijgen dat dit land het beheer op zich zal 
nemen, zijn met een tussenruimte van een jaar opgesteld 
en sluiten niet naar behoren op elkaar aan. Een dergelijke 
situatie kan zich licht voordoen bij het merendeel van de 
projecten die gezamenlijk met een Lid-Staat worden 
gefinancierd. 
9.34. Dat neemt echter niet weg dat de gecofinancierde 
projecten in het algemeen doelmatig door de betrokken 
Lid-Staat worden beheerd, hetgeen mogelijk is doordat er 
permanent deskundige technische hulpverleners ter 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 141 
plaatse aanwezig zijn en doordat er wordt toegezien op 
een correcte besteding van de communautaire gelden. In 
verband met het bebossingsproject in Cajamarca (nr. NA 
79/26) (zie paragraaf 9.49) heeft België er bij voorbeeld 
voor gezorgd dat de gelden die aan dit land ter 
beschikking zijn gesteld onder optimale condities zijn 
overgedragen' (overdracht in plaatselijke valuta van het 
strikt noodzakelijke, gebruikmaking van de gunstigste 
wisselkoersen die op grond van de plaatselijke voorschrif­
ten mogelijk waren). Daardoor is de koopkracht van de 
oorspronkelijke subsidie gehandhaafd gebleven, een 
uitzonderlijk gunstig resultaat gezien datgene wat bij het 
merendeel van de andere projecten is geconstateerd (zie de 
paragrafen 9.66 — 9.69). 
Technische bijstand van de Gemeenschap tijdens de 
gehele duur van een project 
9.35. Bij het beheer van een project kan ook gebruik 
worden gemaakt van door de Commissie betaalde 
technische hulpverleners, die tijdens de hele duur van het 
project belast zijn met de leiding bij de uitvoering. De 
Kamer heeft bij haar controlebezoek geconstateerd dat de 
behaalde resultaten terzake uiteenlopen. 
9.36. Het Chambo-project (nr. NA 79/25) in Ecuador is 
geen succes gebleken, zowel als gevolg van het in gebreke 
blijven van Ecuador (zie paragraaf 9.17) als van een 
verkeerde opzet van het project die deels toe te schrijven is 
aan de technische bijstand, waarvan de totale kosten, die 
in hun geheel ten laste komen van de communautaire 
subsidie, een abnormaal hoog deel van deze subsidie 
belopen (0,8 Mio ECU op 2,9 Mio ECU, ofwel bijna 
30 % van de communautaire bijdrage). De technische 
bijstand is in zijn geheel in handen gegeven van de firma 
die ook de inleidende haalbaarheidsstudie heeft verricht. 
Uit alles blijkt dat in deze studie onvoldoende rekening is 
gehouden met het feit dat het project niet rendabel is, 
zoals een later deskundigenonderzoek in opdracht van de 
Commissie duidelijk heeft aangetoond. In het te irrigeren 
gebied waarvoor de communautaire subsidie bedoeld is, 
dragen allerlei factoren bij tot het zeer geringe rendement 
van de investering (zeer heuvelachtig terrein, slechte 
bodemgesteldheid, te kleine boerenbedrijven, ontbreken 
van een technische en commerciële infrastructuur). 
9.37. Omgekeerd tonen de programma's voor platte-
landsinvesteringen in Bolivië (nr. NA 83/7 en NA 84/8), 
die recentelijk ten uitvoer zijn gelegd, aan dat een 
permanent gebruik van door de EEG gefinancierde 
technische bijstand een uitstekende oplossing kan zijn, 
mits de nodige voorzorgen in acht worden genomen. De 
communautaire financieringen met betrekking tot deze 
programma's beliepen 42,5 Mio ECU, terwijl de Ge­
meenschap zich bovendien verplicht heeft tot de betaling 
van een aanvullend bedrag van 20 Mio ECU en de 
Boliviaanse autoriteiten eenzelfde bedrag hebben toege­
zegd. Voor elk programma wordt een organisatie in het leven geroepen waarin plaatselijke personeelsleden en 
technische hulpverleners van de EEG samenwerken en 
die onder de gezamenlijke leiding staat van een vertegen­
woordiger van de plaatselijke ontwikkelingsmaatschappij 
en het hoofd van het communautaire team. Deze 
organisatie heeft de beschikking over ruime financiële en 
materiële middelen en dient talrijke kleinschalige ontwik­
kelingsacties op landbouwgebied te verwezenlijken, die zij 
niet alleen ten uitvoer moet leggen, maar ook moet 
ontwerpen en selecteren, rekening houdend met het 
grootst mogelijke nut voor de desbetreffende regio, die 
zeer uitgestrekt en dichtbevolkt is. 
9.38. De programma's zijn op verschillende tijdstippen 
begonnen en hebben, naar gelang van de betrokken 
regio's, meer of minder voortgang geboekt. Het eerste 
programma dat werkelijk operationeel is geworden is het 
Potosi-programma, dat aanvankelijk op grote moeilijk­
heden is gestuit in verband met de monetaire situatie in 
1983 en 1984 (koersverliezen, ontwaarding van het 
revolving kapitaal waarmee leningen aan landbouwers 
moesten worden gefinancierd), maar dat later tot talrijke 
belangwekkende en gevarieerde technische realisaties 
heeft geleid die een grote kennisoverdracht op ontwikke­
lingsgebied hebben bewerkstelligd (zie paragraaf 9.41). 
9.39. Ook het Oruro-programma, dat minder snel 
operationeel is geworden, heeft aanvankelijk te maken 
gehad met grote koersverliezen, maar in dit geval slaagde 
men erin, de ontwaarding van het revolving kapitaal te 
vermijden door lering te trekken uit de ervaringen met het 
Potosi-programma. Ondanks tekortkomingen op het 
vlak van het financiële beheer en de boekhouding kan het 
bogen op soortgelijke en even veelbelovende realisaties als 
Potosi, vooral ook dank zij een goede verstandhouding 
met de regionale ontwikkelingsmaatschappij. 
9.40. Het derde programma, voor de regio La Paz, 
waarmee in 1985 een begin is gemaakt, kent financierings-
moeilijkheden (te late betalingen van de Gemeenschap, 
onvolledige Boliviaanse bijdrage) en heeft vooral te lijden 
onder een hevig conflict met de regionale autoriteiten, 
hetgeen heeft geresulteerd in een onvoldoende autonomie 
bij het beheer (zie paragraaf 9.23). 
9.41. Voor deze financieringsvorm, waarbij gebruik 
wordt gemaakt van Europese technische bijstand, en 
waarop de Gemeenschap zich thans richt, is sinds 1977 
ruim 50 % van de beschikbaar gestelde gelden uitgetrok­
ken. De resultaten zijn veelbelovend, gelet op het feit dat 
in uitgestrekte gebieden een aantal factoren moeten 
worden verenigd die onmisbaar zijn voor doelmatige 
ontwikkelingswerkzaamheden: een ruime bijdrage in 
communautaire deviezen voor de aanschaf van goederen 
en materieel die nodig zijn voor de realisering van de 
investeringen; de aanwezigheid van technische bijstand 
uit Europa, waardoor een reële overdracht van technolo­
gische kennis kan plaatsvinden; de actieve deelneming 
van de begunstigde landen in de vorm van bijdragen in 
natura — financiering door de plaatselijke overheid, 
beschikbaar stellen van lokale administratieve en techni-
142 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
sche middelen, arbeid die gratis door de begunstigde 
boeren wordt geleverd — hetgeen van wezenlijk belang is 
om te waarborgen dat de gemaakte keuzen aansluiten op 
de plaatselijke behoeften en om de voorwaarden voor te 
bereiden voor een zelfstandige voortzetting van het 
programma wanneer er een eind aan de communautaire 
samenwerking komt. 
9.42. De Kamer wijst er echter op dat voor een goede 
tenuitvoerlegging van deze programma's aan de volgende 
voorwaarden moet worden voldaan: 
(a) de plaatselijke autoriteiten moeten hun verplichtin­
gen ten aanzien van de te leveren bijdragen naar 
behoren nakomen, niet alleen wat de boerenbevol­
king betreft, maar vooral ook wat de plaatselijke 
overheidsinstanties betreft; 
(b) de Europese technische hulpverleners, die tijdens de 
gehele duur van het project ter plaatse aanwezig 
moeten zijn, moeten blijk geven van een grote mate 
van psychologische geschiktheid om met de plaatselij­
ke partners samen te werken; 
(c) de opgezette financiële en boekhoudkundige sys­
temen moeten betrouwbaar en informatief zijn, met 
name op het vlak van de kostenanalyse van elk 
microproject, zodat ter plaatse een rationele keuze 
van de kleinschalige investeringen mogelijk wordt en 
er in Brussel (zolang er nog geen EEG-delegatie in La 
Paz of Lima is gevestigd) voortdurend toezicht kan 
worden gehouden en snel kan worden gereageerd. 
Keuze en verwezenlijking van de projecten 
Situatie op het gebied van de landbouw en de 
voedselvoorziening 
9.43. De door de EEG gefinancierde projecten zijn 
luidens Verordening (EEG) nr. 442/81 van de Raad van 
17 februari 1981 (l) inzake financiële en technische hulp 
aan niet-geassocieerde ontwikkelingslanden (NGOL), 
overwegend bedoeld voor de ontwikkeling van het 
platteland en de voedselproduktie. De situatie op het 
gebied van de landbouw en de voedselvoorziening kan 
dus niet buiten beschouwing worden gelaten. De drie 
betrokken Andes-landen zijn sterk afhankelijk van 
importen van de wereldmarkt, waarmee, alle produkten 
tezamen genomen, meer dan de helft van hun voedselbe-
hoeften wordt gedekt. De door Verordening (EEG) nr. 
442/81 voorgeschreven oriëntatie is derhalve gerecht­
vaardigd. 
9.44. Naast de ten laste van hoofdstuk 93 van de 
begroting van de EEG gefinancierde projecten, ontvan­
gen de drie landen tevens steun in de vorm van 
voedselleveranties die ten laste van hoofdstuk 92 worden 
gefinancierd. De voedselhulp aan Ecuador en aan Bolivië 
is bedoeld om gratis uitgedeeld te worden. In Peru worden 
de voedselhulpgoederen verkocht om een tegenwaarde­
fonds te vormen waarmee investeringen in de landbouw 
(') Voor de voetnoten zij verwezen naar het eind van het 
hoofdstuk. kunnen worden gefinancierd. Gezien het BNP per hoofd 
van de bevolking in Peru (908 USD) en Ecuador (995 
USD) is de hulp aan deze beide landen alleen gerecht­
vaardigd door hun aanzienlijke behoefte aan invoer van 
voedsel en door de niet minder aanzienlijke tekorten op de 
betalingsbalans. In Bolivië bedraagt het BNP per hoofd 
van de bevolking echter slechts 525 USD. Een controle­
team van de Kamer heeft aan de hand van bewijsstukken 
en ter plaatse onderzocht in hoeverre de leveranties aan de 
gestelde eisen voldoen voor wat betreft de kwaliteit bij 
lossing, de opslag en, in het geval van gratis hulp, de 
distributie onder de doelgroepen via het begunstigde land 
of de NGO's. 
9.45. Met betrekking tot de gratis distributie valt alleen 
een opmerking te maken ten aanzien van Bolivië, waar 
een hoeveelheid via LICROSS geschonken melkpoeder 
bedorven is, hetgeen een verlies van circa 30 000 ECU tot 
gevolg heeft gehad, daar deze organisatie nagelaten heeft 
bij de verzekering een verzoek om schadeloosstelling in te 
dienen. Tevens is gebleken dat de opslagmiddelen 
waarover de Boliviaanse diensten beschikken, onvol­
doende zijn. Met betrekking tot het systeem van 
tegenwaardefondsen in Peru heeft de Kamer geconsta­
teerd dat dit op de juiste wijze wordt beheerd, maar dat de 
door de EEG geschonken goederen op de binnenlandse 
markt ten verkoop worden aangeboden tegen prijzen die 
weinig verschillen van die op de wereldmarkt en dus veel 
lager zijn dan de produktiekosten van de plaatselijke 
landbouw. 
9.46. Daarmee is tevens aangegeven wat het werkelijke 
probleem is, dat niet alleen betrekking heeft op de 
voedselhulp, maar op het gehele invoerbeleid in de 
landbouw- en voedingssector. Hoewel de regeringen van 
de drie betrokken landen zich bewust zijn van het gevaar 
dat de plaatselijke producenten, die door vaak ongunstige 
natuurlijke factoren en door de hoge transportkosten 
toch al in het nadeel zijn, ontmoedigd raken, importeren 
ze de goederen waaraan behoefte is tegen internationale 
marktprijzen en stellen zij deze ter beschikking van hun 
bevolking. Het doel daarbij is de beteugeling van de 
inflatie door de stedelijke gebieden van goedkoop voedsel 
te voorzien. Het gevolg is een versnelde leegloop van het 
platteland en een extreem sterke groei van de grote steden 
(Lima: 7 miljoen inwoners; La Paz: 2 miljoen; Guaya-
quil: 3 miljoen). Zodoende nemen de mogelijkheden tot 
rendabele investeringen in de landbouw steeds meer af, en 
wordt ook het gebied waarop het EEG-beleid van steun 
aan plattelandsinvesteringen doeltreffend kan zijn, steeds 
kleiner. 
9.47. Het Majes-project (nr. NA 83/10) in Peru kampt 
reeds met een aantal problemen (zie paragraaf 9.22), 
ondanks de goede technische opzet. Dit project zou echter 
de genadeslag kunnen krijgen door het overheidsbeleid 
om tegen lage prijzen melkpoeder te verstrekken dat op de 
wereldmarkt is ingekocht. Dit heeft ertoe geleid dat het 
particuliere bedrijf dat de melkproduktie van de in het 
Majes-gebied gevestigde boeren afneemt, zijn aankopen 
van augustus 1985 tot augustus 1986 heeft onderbroken 
om te voorkomen dat er met verlies zou worden gewerkt. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 143 
9.48. Het fonds voor kleinschalige plattelandsontwik­
keling (Foderuma) (project nr. NA 81/9) in Ecuador (zie 
paragraaf 9.25) heeft weliswaar niet met even dramatische 
tegenslagen te maken gehad, maar is eveneens een 
voorbeeld van de moeilijkheden die de Gemeenschap 
soms ondervindt om te financieren projecten voor 
plattelandsontwikkeling te vinden, die werkelijk moge­
lijkheden voor de toekomst bieden. Dit project (nr. NA 
81/9) bestaat uit het leveren van een financiële bijdrage 
van 3 Mio ECU aan een programma dat door de Centrale 
Bank van Ecuador is opgezet en ten uitvoer wordt gelegd. 
Door het verstrekken van subsidies en leningen verschaft 
het Foderuma een kader aan tal van kleinschalige acties 
ter verbetering van de infrastructuur, de bodemgesteld­
heid en de omstandigheden waarin de landbouw plaats­
vindt, met het doel te voorkomen dat de plattelandsbevol­
king wegtrekt naar de grote stedelijke centra. In het 
Chimborazo-gebied, waar de levensomstandigheden 
buitengewoon zwaar zijn (een hoogte van soms meer dan 
4 000 meter, zeer steile hellingen, koud en vochtig 
klimaat, ontbreken van communicatiemiddelen), zijn de 
overeenkomstig het programma tot stand gebrachte 
realisaties zinvol: elektrificatie, bouw van scholen en 
poliklinieken, aanleg van landwegen, enz. Dat het project 
geslaagd is blijkt uit het feit dat de bevolking in 
toenemende mate gebruik maakt van landbouwkredie­
ten, hetgeen erop wijst dat het vertrouwen in de 
plaatselijke landbouwproduktie terugkeert, ook al blijkt 
deze kwetsbaar te zijn, met name als gevolg van de sterke 
erosie van de bodem. Toch gaat het hier uitsluitend om 
een humanitaire actie die wellicht een onvermijdelijke 
ontwikkeling kan vertragen en kan bijdragen tot een 
geleidelijke overgang, maar die niet de ontwikkeling van 
het platteland en de landbouw in de gesubsidieerde regio 
op rendabele basis kan waarborgen. 
9.49. Een soortgelijke operatie is het Cajamarca-project 
(nr. NA 79/26) in Peru, dat door België wordt medegefi­
nancierd en beheerd. Hierbij is sprake van een proefpro­
ject waarmee moet worden aangetoond dat bebossing van 
de betrokken zone rendabel is. Het project, waarvan de 
kosten zijn geraamd op iets meer dan 3,4 Mio ECU 
(2 Mio ECU ten laste van de Gemeenschap en het overige 
ten laste van België en Peru), kent een zekere vertraging. 
Bovendien zullen de oorspronkelijke doelstellingen niet 
binnen de grenzen van de beschikbare kredieten worden 
bereikt. Het belangrijkste is echter dat een bosbouw-
fonds, dat onmisbaar is voor de financiële voortzetting 
van het project en waarin de opbrengst van de houtver­
koop wordt gestort, op zijn vroegst pas na 15 jaar effectief 
kan gaan werken, wanneer de eerste bomen zullen worden 
verkocht. De duur van het project bedraagt echter slechts 
vijfjaar. Gedurende ten minste tien jaar zal de aanplant 
dus hoogstwaarschijnlijk worden gestaakt, hetgeen in 
strijd is met het doel van de actie. 
Regionale projecten 
De „Junac" 
9.50. Tot de Junac behoren sinds 1969 de Andes-landen 
Peru, Ecuador, Bolivië en Columbia, en, sinds 1978, Venezuela. De organisatie is gevestigd te Lima. De Junac 
(Junta del Acuerdo de Cartagena) beschikt over een 
honderdtal personeelsleden. De apparaatskosten worden 
door de lid-staten van de Andesgroep gefinancierd. 
9.51. Sedert 10 jaar subsidieert de Europese Gemeen­
schap een deel van de operationele begroting door voor 
een bedrag van in totaal 34,6 Mio ECU deel te nemen aan 
de financiering van vijftien programma's waaraan ook de 
lid-staten van de Junac bijdragen door ambtenaren, 
onderwijskrachten en technische middelen beschikbaar te 
stellen. De door de Gemeenschap gesteunde program­
ma's betreffen overwegend drie sectoren: landbouw en 
voedselvoorziening (17,6 Mio ECU); bosbouw (8,6 Mio 
ECU); industrie en energie (8,4 Mio ECU). 
9.52. Na bestudering van de rekeningen en de dossiers 
kan een gunstig oordeel worden uitgesproken over het 
financiële en administratieve beheer van de communau­
taire middelen door de Junac. De lid-staten van de 
Andesgroep leveren, zoals overeengekomen, een bijdrage 
in natura. De oudste programma's zijn volledig ten 
uitvoer gelegd. De voortgang van de lopende program­
ma's schijnt bevredigend te zijn. De subsidies van de EEG 
zijn in gedeelten overgemaakt, naar gelang van de 
behoeften, en zijn door het begunstigde land zodanig 
beheerd dat koersverliezen vermeden zijn (zie paragraaf 
9.68). 
9.53. Het is vanzelfsprekend lastiger vast te stellen hoe 
doeltreffend de programma's zijn. Ze hebben betrekking 
op onderzoek, proefprojecten en opleidingsacties. Uit­
gangspunt is, de kenmerken van de verschillende 
economieën te analyseren, de onderlinge verschillen te 
onderkennen en te onderzoeken op welke basis maat­
regelen genomen zouden kunnen worden die, anders dan 
tot dusver, het ontstaan van een regionale markt in elk 
van de betrokken sectoren zouden kunnen bevorderen. 
Het onderzoek naar de omstandigheden waaronder deze 
acties zijn uitgevoerd en naar het gebruik dat ervan is 
gemaakt, heeft tot de conclusie geleid dat de programma's 
doorgaans concreet, samenhangend en serieus van aard 
zijn. 
De „OLADE" 
9.54. De OLADE (Organisatie voor energie van de 
Zuidamerikaanse landen) is in 1973 opgericht. Bij deze 
organisatie, die haar hoofdzetel in Quito heeft, zijn 25 
landen aangesloten. Ze heeft ten doel de energiebronnen 
van Latijns-Amerika te integreren, in stand te houden, 
rationeel te gebruiken, te verhandelen en te beschermen. 
De middelen waarover de organisatie beschikt zijn 
afkomstig van de lid-staten en van externe steunverleners, 
voornamelijk de OPEC, de USA en de EEG. 
9.55. De OLADE heeft communautaire subsidies voor 
het verrichten van studies en onderzoek ontvangen die ten 
1^ Publikatieblad van de Europese Cremeenschappen 1^1^^ 
laste zijn gekomen van de artikelen ^^^^ongeveer^Mio 
EC^^^^ ^ongeveer O^MioEC^^ en 70^^uitgaven 
inzake het energiebeleid — ^ongeveer t^MioEC^L^ van 
de begroting van de ólemeenschap.l^et controleteam van 
de Warner is er op geen enkele wijze in geslaagde ondanks 
een reeds geruime tijd tevoren aangekondigd onderzoek 
ter plaatsen ookmaardegeringsteinformatieoverde 
besteding van deze gelden te krijgen. löittïasco komt niet 
voortuit onwil^maar is simpelweg te wijten aanhet 
ontbreken van archieven en van een enigszins georganP 
seerdboekhoudkundigbeheer. löezesituatie laatzich 
verklarenuit het feit dat erbijhet administratieve en 
technische kader van de C^lade sprake is van een zeer snel 
verloop^de medewerkers worden op enkele uitzondering 
gen na systematisch om de twee jaar vervangen, löit 
verschijnsel^gepaardaanhetkennelijkontbreken van 
interne organisatie^betekent dat de C^lade zelfs niet op 
elementaire wijze kan aangeven hoe de ontvangen gelden 
zijn besteedt laatstaanwathetnutervanis geweeste dat de 
getinancierde studies niet kunnen worden ingediende en 
dat niet kan worden aangegeven wat de resultaten ervan 
zijn geweest of wat ermee is gebeurd. Oe Warner 
waarschuwt derhalve voor een voortzetting van deze 
samenwerking. 
^Bóó. Pöe voornaamste vertragingen bij de verwezenlijk 
king van de projecten die tijdens het controlebezoek zijn 
geconstateerde zijn de volgenden 
^project nr.^A^éö betreffende het herstel van de 
C^esarsama^brug en de beveiliging van de steden 
Lrinidad en Santa Ana in Bolivië is aanzienlijk 
vertraagd doordat de financiering na de overmaking 
door Brussel langzaam gaat en er moeilijkheden zijn 
gerezenbij het formuleren van de aanbestedingen 
voor het aanleggen van een alarmsysteem voor deze 
beide steden^ 
^ hetzelfdegeldtvoorprojectnr.^A^3^3betreffende 
dewederopbouw vanbruggen nabij Chiavaquilin 
Ecuador.CÓfschoonditherstelprogramma een spoedt 
eisend karakter had^ zoals ook in de tïnancierings^ 
overeenkomst is vermelde en eind 1^^ voltooid had 
moeten zijnswaren er in januari 1^7vandell te 
bouwen bruggen slechts^voltooid^terwijl voor de 
overige bruggen nog slechts de voorbereidende 
werkzaamheden werden verrichte 
^ de voltooiingsdatum van de werkzaamheden van 
project nr.^A^3éö betreffende de bouw van kleine 
stuwdammen om de door de droogte in de Ancash 
regio in^eru getroffen gebieden nieuwe levenskansen 
te bieden^was aanvankelijk voorzien voor december 
l^^.Iöriejaar nadien was slechts de helft van de ^0 
beoogde dammen gereed^ 
^de duur van project nr. l^A 7^3 inzake de 
inventarisatie vandelandbouwin Boliviëisreeds 
verdubbeldtenopzichtevande drieënhalf jaar die aanvankelijk was vastgesteld. Lerzelfder tijd is 
nauwelijks de helft van de beoogde werkzaamheden 
voltooide 
^ project nr.^A^^l betreffende een investerings 
programma voor plattelandsgebieden in het gebied 
rond C^uzco in Reru heeft eveneens een aanzienlijke 
vertraging opgelopen ^ maandend l^et project is 
slechts op gang gekomen met behulp van een lening 
op de kapitaalmarkt 
^BÓ7. L^e langdurige vertragingen bij de verwezenlijking 
van een project gaan dikwijls vergezeld van een wijziging 
van de doeleinden^ zoals die in eersteinstantie in de 
financieringsovereenkomst zijn vastgelegd. lóat is het 
geval bij het project voor de wederopbouw van bruggen 
nabij óluavaquil ^nr. ^A ^0^ dat voorzag in de 
beschikbaarstellingvan^^MioEC^LC aan de autoriteiten 
van Ecuador om door overstromingen vernielde bruggen 
te kunnen herstellen.Van dellbeoogde bruggen zijn er 
slechtsdrie gebouwd.Van een vierde isde bouw stopgezet 
wegensjuridischeproblemen. Met de werkzaamheden 
aan drie andere zal binnenkort worden begonnen Van de 
overige bruggen^waarvoor de werkzaamheden zich nog 
in het voorbereidende stadium bevindend zijn er twee die 
geheel nieuw worden gebouwd en die niet in de 
tïnancieringsovereenkomstzijn opgenomen.L^eC^ommis^ 
sie was van deze stand van zaken niet op de hoogte. Liet 
nutvanhetaldus gewijzigde programma staat buiten kijf^ 
ofschoon de rentabiliteit van de twee geheel nieuwe 
bouwwerken twijfelachtig is. 
^Bó^. iets soortgelijks geldt voor project nr.^A^ê^ 
waarvan de totale geraamde kosten 3^Mio EC^^U 
bedroegen ^^MioEC^L^ ten laste van de ólemeenschap 
en het overige ten laste van de Boliviaanse autoriteiten^, 
löit project was aanvankelijk bedoeld om met Italiaanse 
technische bijstand te komen tot het herstel van een brug 
overderivierdeó^esarsamaentothettegengaanvan 
overstromingen inLrinidad en Santa Ana ^aanleg van 
dijkend afwateringskanalen^ alarmsvstemem enz.^. ^et 
herstel van de brug is echter achterwege gebleven en in 
plaats daarvan is er een machine aangekocht die te zijner 
tijd het herstel van meerdere bruggen mogelijk zou 
moeten maken, löe gemeenschap heeft haar bijdrage 
moeten verhogen tot iets meer dan^MioECmU. 
^.êó^. Er zijn talrijke oorzaken voor deze vertragingen 
aan te geven. L^e aandacht dient vooral te worden 
gevestigd opdeoorzaken die rechtstreeksvoortvloeien uit 
besluiten van de beleidsinstanties van de Cremeenschap^ 
^ in de eerste plaats kan er een tekort aan kredieten 
ontstaan wanneer de begrotingsautoriteit niet een 
even hoog bedrag aan betalingskredieten toestaat als 
het bedrag der vastleggingskredieten die reeds eerder 
zijn toegekend, ^o was de tijdelijke stopzetting van 
projectnr. ^A^3^1 t^zieparagraaf ^o^het 
gevolg van het uitblijvenvandebetalingskredieten 
aanhet eind van 1^^ waaropde Warner in het 
jaarverslag over het begrotingsjaar l^té^ reeds 
heeft gewezen. Lóoor de beheerders van het project te 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 145 
machtigen 300 000 USD te lenen, heeft de Commissie 
zich verplicht tot het financieren van een uitgave die 
ten laste van het volgende begrotingsjaar komt, 
zonder dat het Financieel Reglement uitdrukkelijk in 
deze mogelijkheid voorziet. Bovendien bleken de 
kosten (rente en koersverlies) van deze lening 
abnormaal hoog (79 292 USD over 90 dagen) en 
brengen ze dezelfde bezwaren met zich mee als de 
opschorting van betaling, daar ze zwaar drukken op 
de communautaire subsidie en de koopkracht ervan 
evenzeer verminderen; 
(b) in de tweede plaats worden de vertragingen ver­
oorzaakt door onderbrekingen, om redenen van 
politieke aard, bij de overmaking van de subsidies die 
in de financieringsovereenkomsten zijn vastgelegd, 
hetgeen voornamelijk geconstateerd is ten aanzien 
van Bolivië in de jaren 1981 tot 1983. De betalingen 
zijn meestal opgeschort op initiatief van de medefi­
nanciers met wie de Gemeenschap een samenwer­
kingsverband was aangegaan, maar steeds met 
instemming van de Commissie. Deze eenzijdige 
inbreuk op een contractuele verplichting zet het 
begunstigde land ertoe aan om zich nadien, zelfs 
wanneer de communautaire betalingen worden 
hervat, op zijn beurt niet aan zijn verplichtingen te 
houden. In een periode waarin de inflatie hoog is, 
leidt elke vertraging bij de betaling bovendien tot een 
verlies aan koopkracht van het nog te betalen deel van 
de subsidie, waarvan de nominale waarde ongewij­
zigd blijft. Dit heeft een evenredige vermindering van 
het aantal uiteindelijk verrichte werkzaamheden tot 
gevolg. Daardoor wordt de mislukking van een 
project dikwijls onvermijdelijk. Zo blijkt de inventa­
risatie van de landbouw in Bolivië (project nr. NA 
79/23) — waarvan de verwezenlijking toch dringend 
vereist is — slechts voor 60 % gerealiseerd te zijn, 
hoewel er weldra 10 jaar aan gewerkt zal zijn en er een 
communautaire subsidie ten bedrage van 1 Mio ECU 
is betaald. Uiteindelijk zullen de reële totale kosten 
van dit project als gevolg van de vertraging 3,5 keer zo 
hoog zijn als oorspronkelijk was voorzien. Een 
soortgelijke situatie doet zich voor met betrekking tot 
het Ulla-Ulla-project (nr. NA 77/15) en het irrigatie­
project in Cochabamba (nr. NA 79/24), die reeds in de 
paragrafen 9.28 en 9.32 zijn vermeld. 
Door administratieve organen en bankinstellingen 
veroorzaakte vertragingen van de betalingen 
9.60. Uit een onderzoek van de door de administratieve 
organen en bankinstellingen veroorzaakte vertragingen 
van de betalingen blijkt dat er tijdens de duur van een 
project twee soorten betalingen vanuit Brussel worden 
verricht. Enerzijds zijn er de indirecte betalingen aan het 
begunstigde land of aan de projectontwikkelaar, die over 
het algemeen bedoeld zijn ter voldoening van uitgaven in 
plaatselijke valuta. Anderzijds zijn er de rechtstreekse 
betalingen ter bekostiging van ingevoerd materiaal, van 
diensten en van de technische bijstand, die geheel of 
gedeeltelijk in de vorm van deviezen plaatsvinden. De 
Commissie verricht deze betalingen rechtstreeks aan de 
economische agent die de desbetreffende prestatie heeft 
geleverd. 9.61. Met betrekking tot de drie Andes-landen heeft het 
controleteam van de Kamer in een aantal gevallen waarin 
de economische agent een in het begunstigde land 
gevestigde onderneming was, geconstateerd dat deze het 
door de Commissie verschuldigde bedrag met vertraging 
heeft ontvangen. Dat betreft met name project nr. 84/5 
(zie paragraaf 9.56 (a)) met betrekking tot het herstel van 
bruggen in de provincie Cochabamba en de beveiliging 
van de steden Trinidad en Santa Ana, waarbij de 
terugbetaling pas ruim zes maanden na een dienovereen­
komstig verzoek van de voornaamste uitvoerder van de 
werkzaamheden heeft plaatsgevonden. 
9.62. De tweede betaling voor het investeringsproject in 
de regio La Paz (nr. NA 84/08) in Bolivië is pas zes 
maanden nadat daartoe een verzoek was ingediend op een 
rekening in La Paz gestort. Bij project nr. NA 83/03 
inzake het herstel van bruggen in Ecuador heeft het ruim 
negen maanden geduurd, voordat gehoor werd gegeven 
aan een aan Brussel gericht verzoek om terugbetaling, dat 
ten tijde van het bezoek van de Kamer werd gedaan. 
9.63. Vertragingen ontstaan ook door de ingewikkelde 
administratieve procedures. Vanaf de betalingsaanvraag 
tot aan de betaling moeten twaalf administratieve 
handelingen worden verricht (3), waarvan ruim de helft 
door de communautaire diensten. Hoewel soms de schijn 
bestaat dat de boekhoudkundige diensten en de betalings­
instanties van de Gemeenschap verantwoordelijk zijn 
voor de vertragingen (zie tabel 9.2), is dat in werkelijkheid 
niet per se het geval. De vertragingen zijn dikwijls toe te 
schrijven aan in eerdere fasen gemaakte fouten, die in het 
stadium waarin de betalingsopdrachten moeten worden 
verstrekt tot uiting komen in onvolledige bewijsstukken, 
onvoldoende nauwkeurige gegevens over de begunstigde 
en diens bankrekening, enz. 
Tabel 9.2 — Gemiddelde verwerkingstijd van betalingsdocumenten 
betreffende uitgaven van hoofdstuk 93 (betalingen verricht van 
10.1.86 tot 31.3.87 ten laste van in 1986 aangegane verplichtingen, 
in totaal 222 verrichtingen) 
Administratieve verwerking van 
het betalingsdossier 
Advies van de geografische en 
technische diensten 
Betaalbaarstelling en betalings­
opdracht 
Boeking van de uitgave 
Visum van de financieel controleur 
Betaling (keuze van een bankcir-
cuit door middel waarvan de reke­
ning van de begunstigde kan wor­
den gecrediteerd en overschrijving 
ten gunste van de eerste instelling 
in dit circuit) 
Gemiddelde totale duur Werk­
dagen 
15 
10 
24 
5 
6 
60 Kalen­
der­
dagen (') 
24 
16 
40 
8 
8 
96 
(') Hierbij is rekening gehouden met een gemiddeld aantal vrije dagen 
(weekends en feestdagen). 
146 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
9.64. De grootste vertragingen zijn echter te wijten aan 
het door het begunstigde land voorgeschreven of door de 
ontvanger van de betaling gekozen bankcircuit. Uit het 
door de Kamer in samenwerking met de bevoegde 
diensten van de Commissie verrichte onderzoek blijkt dat 
voor elke wezenlijke verbetering eerst twee maatregelen 
moeten worden getroffen: 
(a) de begunstigde moet een rekening openen bij een 
Europese bank of anders bij een bank die een 
corresponderende bank met een rekening in Europa 
heeft; 
(b) betaling in Ecu's zou de regel moeten worden, ook al 
stuit deze vorm van betaling op onwil bij bepaalde 
Europese aannemers en leveranciers. 
9.65. Deze beide maatregelen zijn nodig om daadwerke­
lijk een einde te maken aan de in paragraaf 9.63 vermelde 
tekortkomingen. Bovendien zou de betalingsinstantie zo 
de mogelijkheid krijgen de begunstigden over elke hen 
betreffende betaling te informeren door de reden van de 
betaling duidelijk te vermelden. Een systeem van 
ontvangstbevestigingen, waarvan alle betrokken diensten 
op de hoogte zouden moeten worden gesteld, zou de 
nodige doorzichtigheid verschaffen en zou de Commissie 
en de begunstigde in staat stellen de verrichtingen van de 
optredende bankinstellingen te beoordelen en daaruit de 
consequenties te trekken. 
Aanpak van monetaire problemen 
9.66. De hoge inflatiepercentages waarmee de drie 
Andes-landen in verschillende mate te maken hebben 
gehad, hebben dikwijls geleid tot de invoering van 
gereglementeerde wisselkoersen waarbij vaak verschillen­
de, relatief ongunstige, tarieven worden berekend bij de 
omwisseling van een convertibele valuta in plaatselijke 
valuta. De Kamer heeft bij haar controles vastgesteld dat 
dit verschijnsel dikwijls heeft geleid tot een waardever­
mindering van de communautaire subsidies. Ongeacht de 
snelheid waarmee een subsidie wordt besteed, kan de 
waarde ervan beïnvloed worden door de keuze van de 
financiële kanalen en de wijze van betaling. 
9.67. In het algemeen worden de subsidies in opeenvol­
gende tranches uitbetaald, waarbij de eerste tranche 
meestal een voorschot is en de daaropvolgende een 
aanvulling op dit voorschot zijn, wanneer aan de hand 
van bewijsstukken is aangetoond dat de uitgaven voor het 
project hebben plaatsgevonden. Door de communautaire 
Ecu's te snel in dollars om te wisselen op het moment 
waarop de dollar in waarde daalde en door vervolgens 
deze dollars om te wisselen in „sucres", „inti's" of 
„peso's", de betrokken plaatselijke valuta's, op het 
moment waarop deze valuta's zelf in waarde ver­
minderden ten opzichte van de dollar, en dit bovendien 
nog tegen soms zeer ongunstige wisselkoersen, hebben de 
projectleiders de aan hen uitbetaalde subsidies een 
waardevermindering laten ondergaan. Bovendien hebben 
deze projectleiders, door de desbetreffende bedragen in 
plaatselijke valuta's aan te houden op laagrentende rekeningen, de ontvangen subsidies ten tweeden male in 
waarde laten dalen, met name toen de inflatie in deze 
landen het hoogste percentage ter wereld bereikte (in 
Bolivië van 1982 tot 1984 meer dan 1 000 % jaarlijks). 
9.68. In sommige gevallen heeft de waardevermindering 
van de Ecu ruim 80 % bedragen. Een dergelijk waarde­
verlies is geconstateerd in Bolivië, met name bij de eerste 
betalingen ten behoeve van de regionale investerings­
programma's voor het platteland (nr. NA 83/7 en 84/8). 
Ook bij het Foderuma-programma voor kleinschalige 
plattelandsprojecten (nr. NA 81/9) in Ecuador zijn de 
eerste betalingen verricht tegen een ongunstige officiële 
wisselkoers. Dit zelfde verschijnsel verklaart waarom de 
aan het Ancash-project (nr. NA 80/35) in Peru (zie 
paragraaf 9.19) toegekende subsidie zo snel opgebruikt is. 
Door een goed beheer hadden deze verliezen kunnen 
worden voorkomen, zoals wel blijkt uit de bij het 
Cajamarca-project door de Belgische technische hulpver­
leners bereikte resultaten. Hierbij zijn slechts de strikt 
noodzakelijke bedragen omgewisseld in dollars en 
vervolgens zijn alleen de voor de directe betalingen 
onontbeerlijke bedragen omgewisseld in inti's. Bovendien 
zijn bij de banken de gunstigste officiële wisselkoersen 
bedongen, in tegenstelling tot wat de Kamer bij het 
onderzoek van de twee eerder genoemde projecten heeft 
geconstateerd. 
9.69. Het gecombineerde effect van de voornoemde 
factoren is terstond onder de aandacht van de diensten 
van de Commissie gebracht. Deze hebben de begunstigde 
landen vervolgens verzocht de communautaire voor­
schotten aan te houden op een deviezenrekening en/of de 
minst ongunstige officiële wisselkoers toe te passen op de 
communautaire overmakingen. Daarop is niet altijd 
meteen een positief antwoord gekomen /in het geval van 
de volgende projecten: Foderuma (Ecuador: project nr. 
NA 81/9), Ancash (Peru: project nr. NA 80/35), PMPRII 
Cordepaz (Bolivië: project nr. NA 84/8)/. In de toekomst 
zouden de financieringsovereenkomsten de verplichting 
van het begunstigde land moeten bevatten om in geval 
van meerdere wisselkoersen de gunstigste daarvan op de 
communautaire subsidies toe te passen. 
Slotopmerking betreffende de drie Andes-
landen 
9.70. Ondanks de hiervoor vermelde kritiek is de balans 
van de financiële en technische samenwerking die sedert 
10 jaar tussen de EEG en de drie Andes-landen bestaat, in 
het algemeen positief. In tegenstelling tot de situatie in een 
aantal andere Latijnsamerikaanse en Aziatische ontwik­
kelingslanden, waar de hulpverlening van de Gemeen­
schap in natura wordt verleend in de vorm van goederen, 
terwijl het begunstigde land uit eigen middelen projecten 
moet financieren die alleen in naam communautair zijn 
(zie speciaal verslag nr. 4/86 van de Kamer betreffende de 
financiële en technische samenwerking met India) (4), 
komt de hulp van de EEG ten goede aan projecten die 
werkelijk door de Gemeenschap en het begunstigde land 
gezamenlijk worden gefinancierd en uitgevoerd. Van 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 147 
geval tot geval worden naar gelang van de behoefte 
uitgaven in plaatselijke valuta's, materiële voorzieningen 
en/of technische bijstand uit Europa gecombineerd met 
technische en administratieve bijdragen op allerlei 
niveaus van het begunstigde land zelf. Daaruit ontwikke­
len zich vruchtbare dialogen die beide partijen tot 
voordeel strekken. 
9.71. De delegatie in Caracas, waarbij in theorie het 
toezicht berust, bevindt zich in werkelijkheid op veel te 
grote afstand van de projecten om deze naar behoren te 
kunnen controleren. Een rechtstreekse controle vanuit 
Brussel is daardoor onvermijdelijk geworden, hetgeen 
moeilijkheden van allerlei aard met zich meebrengt. De 
vestiging van een delegatie van de Gemeenschap in ten 
minste één van de drie Andes-landen waaraan steun 
wordt verleend, zou een maatregel zijn die een groot 
aantal van de in het onderhavige verslag gesignaleerde 
moeilijkheden in aanzienlijke mate zou kunnen ver­
minderen. 
9.72. De keuze van de projecten waaraan steun wordt 
verleend, die beïnvloed wordt door de enorme schaarste 
aan middelen van beheer, is verbeterd naarmate de 
Commissie meer ervaring heeft opgedaan. Sinds enkele 
jaren is de keuze van mogelijke projecten verruimd door 
de inschakeling van permanente teams waarvan Europese 
technische hulpverleners deel uitmaken en bestaat de 
mogelijkheid om op grote schaal de financiering ter hand 
te nemen van samenhangende, kleine plattelands-
projecten die in de plaatselijke sociaal-economische 
context geïntegreerd zijn en op gedecentraliseerde wijze 
worden beheerd. Het economisch rendement van deze 
projecten is veel hoger dan dat van verscheidene meer 
gecentraliseerde projecten. 
9.73. Doch het feit dat de Andes-landen hun stedelijke 
bevolking van goedkoop voedsel voorzien door op grote schaal voedsel te importeren tegen wereldmarktprijzen, 
doet elk vooruitzicht op de ontwikkeling van de 
landbouw teniet en leidt ertoe dat de mogelijkheden van 
rendabele investeringen steeds zeldzamer worden. 
9.74. De inschakeling van internationale ontwikke­
lingsbanken als beheerders en medefinanciers is in dit 
verband hoogst teleurstellend gebleken. 
9.75. Wanneer de Gemeenschap een medefinanciering 
met een Lid-Staat aangaat, dient erop te worden 
toegezien dat er zowel qua tijdsduur als naar inhoud een 
samenhang bestaat tussen de door de Commissie en het 
begunstigde land gesloten financieringsovereenkomst, de 
door de Commissie en de medefinancier gesloten 
beheersovereenkomst en de door laatstgenoemde en het 
begunstigde land gesloten overeenkomst. Deze drie 
documenten zouden door elk van de betrokken partijen 
geheel doorzichtig moeten zijn. De beste oplossing zou in 
feite zijn om slechts één enkel referentiedocument op te 
stellen in de vorm van een door alle drie partijen 
getekende overeenkomst. 
9.76. De mate van autonomie van de teams die ter 
plaatse voor de tenuitvoerlegging van de projecten 
verantwoordelijk zijn, dient duidelijk te worden gedefi­
nieerd, evenals de voorwaarden waaronder zij over 
plaatselijke technici kunnen beschikken. 
9.77. Ten slotte moet er blijvende aandacht worden 
besteed aan de kwestie van de financiële procedures om de 
vertragingen bij de betalingen van de Commissie aan de 
rechtstreekse begunstigden ter plaatse te verminderen en 
bevredigende oplossingen te vinden voor het probleem 
van de wisselkoersen en de kasmiddelenmechanismen. 
0) PB L 48 van 21.2.1981. 
(2) PB C 321 van 15.12.1986. 
(3) Aanvraag om gelden door de dienst openbare werken; 
doorzending door het ministerie van Buitenlandse Zaken; 
doorzending door de Permanente Vertegenwoordiging bij 
de Gemeenschappen; advies van de technische diensten van 
de Commissie; advies van de geografische diensten van de 
Commissie; onderzoek, betaalbaarstelling en betalings­
opdracht door de financiële diensten van de Commissie; 
visum van de financieel controleur; boeking bij de (4) boekhoudkundige dienst; betaling door de dienst thesaurie 
en overmaking via het internationale bankcircuit dat van 
geval tot geval door deze dienst gekozen wordt naar gelang 
van de door het begunstigde land aangewezen te crediteren 
rekening; creditering van een rekening van het begunstigde 
land; toezicht op de budgettaire en boekhoudkundige 
procedures van het begunstigde land voor de toewijzing van 
kredieten aan het betrokken ministerie; betaling aan de 
diverse begunstigden. 
PB C 75 van 23.3.1987. 
148 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
HOOFDSTUK 10 
Personeelsuitgaven en huishoudelijke uitgaven 
10.0. INHOUD 
Inleiding 
Personeelsuitgaven 
Beheer van de bezoldigingen van het personeel 
Raad 
Hof van Justitie 
Economisch en Sociaal Comité 
Opmerking die voor verscheidene instellingen geldt 
De invaliditeitspensioenen bij de instellingen 
Huishoudelijke uitgaven 
Uitgaven van de instellingen inzake onroerende goederen 
Opmerkingen over de kosten van vergaderingen en convocaties 
Raad 
Commissie 
Hof van Justitie 
Economisch en Sociaal Comité 
Financiële bijdrage van de Commissie aan een televisienet 
Europese Scholen Paragraaf 
10.1 — 
10.4 — 
10.4 — 
10.4 — 
10.11 — 
10.15 — 
10.23 
10.24 — 
10.41 — 
10.41 — 
10.78 — 
10.81 — 
10.85 — 
10.91 — 
10.94 — 
10.102 — 10.3 
10.40 
10.23 
10.10 
10.14 
10.22 
10.40 
10.106 
10.77 
10.101 
10.84 
10.90 
10.93 
10.101 
10.106 
10.107 10.121 
INLEIDING 
10.1. Dit hoofdstuk heeft betrekking op het onderzoek 
naar het beheer van de communautaire instellingen 
(personeelsuitgaven en huishoudelijke uitgaven). Het 
beheer van de instellingen geeft aanleiding tot opmerkin­
gen die, naar gelang van het geval, betrekking hebben op 
hetzij algemene zaken betreffende alle of een aantal 
instellingen, hetzij kwesties die zich ten aanzien van één 
enkele instelling voordoen. der personeelsbezoldigingen bij de Raad, het Hof van 
Justitie en het Economisch en Sociaal Comité. De 
opmerkingen betreffende de Commissie, het Parlement en 
de Rekenkamer zijn in het jaarverslag over het begro­
tingsjaar 1986 (!) opgenomen. In het onderhavige verslag 
wordt ook ingegaan op de op de begroting aangewezen 
invaliditeitspensioenen. 
10.3. De opmerkingen over de huishoudelijke uitgaven 
hebben met name betrekking op algemene zaken, 
namelijk de uitgaven van de instellingen inzake onroeren­
de goederen, alsmede de vergader- en convocatiekosten. 
10.2. Ter zake van de personeelsuitgaven is de Rekenka­
mer dit jaar voortgegaan met de controle van het beheer (') Voor de voetnoten zij verwezen naar het eind van het 
hoofdstuk. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 149 
PERSONEELSUITGAVEN 
Beheer van de bezoldigingen van het personeel 
bij de Raad, het Hof van Justitie en het 
Economisch en Sociaal Comité 
RAAD 
Beloning van overuren 
10.4. Sinds het door de Kamer in 1982 (2) en 1984 (3) 
ingestelde onderzoek is het voor overuren en de beloning 
daarvan geldende systeem ongewijzigd gebleven, on­
danks enkele door de Raad gedane toezeggingen betref­
fende de in de categorieën A, LA en B ingedeelde 
personeelsleden, wier positie in strijd is met de bepalingen 
van artikel 56 van het Statuut. 
10.5. Intussen is het aantal gemaakte overuren gestadig 
toegenomen: van 42 000 in het eerste halfjaar van 1982 
geregistreerde overuren voor C- en D-ambtenaren (gelijk 
aan 67 000 op te nemen of geldelijk te belonen uren) tot 
70 000 uur voor dezelfde periode in 1987 (gelijk aan 
82 600 op te nemen of geldelijk te belonen uren). Dit 
betekent een stijging met ongeveer 66 %. 
10.6. Voorts heeft zich in de praktijk een systeem 
ontwikkeld waarbij compensatiedagen voor overwerk in 
reserve worden gehouden; dit heeft eind 1987 geresul­
teerd in de opeenhoping van een aanzienlijk aantal dagen 
recht op verlof bij de ambtenaren en andere personeelsle­
den van de Raad, verdeeld over alle categorieën. 
10.7. Zo werden sinds de invoering eind 1981 van de 
interne regels van de Raad inzake overwerk, aan alle 
personeelsleden van de instelling 50 466 dagen compensa­
tieverlof verleend, waarvan er per ultimo 1987 nog 21 176 
niet waren opgenomen. Daarnaast bestond er op dat 
moment voor de C- en D-personeelsleden op grond van 
artikel 56 van het Statuut een tegoed aan nog niet 
opgenomen compensatieverlof voor overwerk van 74 055 
uur, ofwel ca. 9 874 dagen die, gevoegd bij de 21 176 
dagen compensatieverlof, een totaal uitmaakten van 
31 050 dagen, ofwel circa 150 manjaren. 
10.8. Eind 1987 beschikten van de in totaal 1920 
personeelsleden 1 630, behorende tot alle rangen van de 
verschillende categorieën, over een tegoed aan compensa­
tie- of inhaalverlofdagen, terwijl het Statuut in artikel 1 van bijlage VI bepaalt, dat het compensatieverlof moet 
worden opgenomen vóór het einde van de maand 
volgende op die waarin het overwerk is verricht (anders is 
geldelijke vergoeding voorgeschreven) en de interne 
voorschriften van de Raad bepalen dat het gezondheids-
verlof, behalve in buitengewone gevallen, moet worden 
opgenomen op de dag volgende op die van het overwerk. 
Zo hadden 755 personeelsleden tussen 10 en 50 dagen 
tegoed, 117 personeelsleden tussen 51 en 100 dagen en 28 
personeelsleden meer dan 100 dagen, waarbij het 
maximum bij 293 dagen lag. 
10.9. Deze cijfers tonen aan dat het door de Raad 
ingevoerde systeem tot nieuwe uitgaven leidt. Wanneer 
personeelsleden die een groot aantal verlofdagen hebben 
opgespaard, besluiten deze op te nemen, dienen zij door 
andere personeelsleden in hun functie te worden ver­
vangen of moet hun werk opnieuw tijdens overuren 
worden gedaan. Wanneer zij de verlofdagen blijven 
opsparen totdat zij de instelling verlaten, dan is het 
mogelijk dat de op dat moment verschuldigde betalingen 
die berekend worden aan de hand van het dan geldende 
salaris, vele maandsalarissen uitmaken. In alle gevallen 
wordt het doel dat het personeel na een langdurige 
inspanning onmiddellijk uitrust, niet bereikt. Het opspa­
ren van de verlofdagen heeft bovendien een verschuiving 
van financiële lasten tot gevolg, hetgeen op gespannen 
voet staat met de financiële voorschriften. 
Werkzaamheden op basis van driekwart werkdag 
10.10. Bij mededeling nr. 44/87 over de deeltijdarbeid 
heeft de Secretaris-generaal het personeel van de Raad op 
de hoogte gesteld van de mogelijkheden om deeltijdarbeid 
te verrichten, met name om te werken op basis van 
driekwart van de normale werktijd. De mogelijkheid 
hiertoe kan worden geboden om dezelfde redenen als 
voor deeltijdarbeid op basis van een halve werktijd 
gelden, dat wil zeggen voor de opvoeding van jonge 
kinderen, voor de beroepsopleiding, of om leeftijds- of 
gezondheidsredenen. Dit is niettemin in strijd met het 
Statuut, dat slechts voorziet in werk op basis van de hele 
werktijd en op basis van de halve werktijd. Andere 
schakeringen van de werktijd alsmede de daaruit 
voortvloeiende financiële en sociale gevolgen kunnen 
slechts door wijziging van het Statuut worden ingevoerd. 
HOF VAN JUSTITIE 
Bevoegdheidsverdeling 
10.11. De financiële afdeling beheert het toepassings­
programma „Salarisberekening". Zij berekent derhalve 
de bezoldigingen en neemt de daartoe nodige gegevens 
op. De personeelsleden van deze afdeling maken ook de 
verzamelstaat op, controleren deze en stellen de daarbij 
gevoegde bijlagen op. Vervolgens wordt de betalings-
PeóO Publikatieblad van de europese ólemeenschappen 1^.1^.^ 
opdrachtterondertekeningtoegezondenaandeordonna 
teur, die tevens hoofd van de afdeling personeelszaken is. 
L^d^. Deze structuur van de diensten heeft tot gevolg 
dan 
^ de betaalbaarstelling en de berekening van de 
bezoldigingen aan rechtstreekse controle van de 
ordonnateur zijn onttrokken^ 
^ artikel ^^ van het Financieel reglement, dat bepaalt 
dat de verzamelstaten worden opgesteld door de 
personeelsdienst, niet wordt nageleefde 
^ er inbreuk wordt gemaakt op het beginsel van 
functiescheiding, doordat het hoofd van de financiële 
afdelingtegelijkertijdrekenplichtigeisenhij opgrond 
daarvan nietbelast mag zijn mettaken inzake de 
berekening van de bezoldigingen en de opstelling van 
de betalingsopdracht. 
1^.1^. De afdeling personeelszaken vergewistzicher 
niet systematisch en volledig van dat alle beslissingen van 
het tot aanstelling bevoegd gezag — en alleen die — op de 
juiste wijze in de gegevensbestanden „Salarisberekening^ 
zijn ingevoerd. Deze controle is zeer belangrijk, te meer 
daar er bij de afdeling personeelszaken geen geauto 
matiseerd gegevensbestand intake het beheer bestaat, dat 
aan de gegevensbestanden „^alarisberekening^getoetst 
zou kunnen worden om eventuele afwijkingen op te 
sporen. 
Iu51^. Zo ontvangt de afdeling personeelszaken zelfs 
nietdetweedocumentenwaarindeindeloopvande 
maand aangebrachte wijzigingen zijn opgenomen, name 
lijk de codeerbladenen de lijst van becijferde verschillen. 
Voorts heeft zij niet v^a een terminal toegang tot de 
gegevens van het toepassingsprogramma „^alarisbereke 
ning^. Fr bestaat geen enkele documentatie betreffende 
eventueel uitgevoerde controles behalve die betreffende 
de controles op de gezinstoelagen. 
^óEó^A^A^^ 
lOdéó. De invoer van de gegevensinde gegevensbestand 
den „Salarisberekening^geschiedt via directe opneming. 
Vervolgens worden de ingevoerde gegevens gecontroleerd 
door toetsing van de lijst met verschillen aan de 
bezoldigingspositie. Dit geschiedt door het personeelslid dat de gegevens heeft ingevoerd, terwijldeze controles 
zouden moeten worden uitgevoerd door een tweede 
persoon behorende tot de groep personeelsleden die 
belast is met de input. 
10.lo. Voorts is de rechtstreekse overbrenging van 
gegevens van het gegevensbestand „Beheerd naar het 
toepassingsprogramma „^alarisberekening^geprogramD 
meerden vindt deze ook plaats.Zo worden de gegevens 
betreffende nieuw in dienst genomen personeelsleden 
rechtstreeks en stelselmatig overgebracht naar het 
bestand „Salarisberekening^. Aangezien de beide svs 
temen voor verschillende doelen ^ijn opgezet ^personeels 
beheer enberekening van de bezoldigingen^ zouden zij 
echter volkomen gescheiden moeten zijn. Wanneer de 
gegevens afzonderlijk indebestandenwordenopgeno 
men,wordt een periodieke toetsing van de^e bestanden 
mogelijk en in dat geval is deze toetsing een doeltreftende 
controle op de in de^e bestanden opgenomen gegevens 
Ditklemt temeer, daar erbij de R.aadeendergelijk 
programma bestaatenhetFconomisch en sociaal comité 
over geen enkel controleprogramma beschikt. 
10.17. De diensten van de ordonnateur verrichten geen 
maandelijkse toetsing van de salarisbetalingen,waaron 
der de uitwerking van de ingetreden wijzigingen, om na te 
gaan ofde meest recente betaling van het maandsalaris 
conform de voorschriften is geschied, ^ettoepassings 
programma „Salarisberekening^ levert naast de bereken 
ningvan de maandbezoldiging een balans op van de naar 
begrotingsonderdeeluitgesplitsteuitgavenenontvang^ 
sten.Doorvergelijkingvan de balansen van deachtereen 
volgende maandent^de saldi van de maandn—Iplusde 
toegekende nieuwe rechten minus de ingetrokken rechten 
moeten gelijk zijn aan de saldi van de maand npzou men 
kunnen nagaan of in de ingevoerde gegevens alle 
wijzigingen correct ^ijnverwerkt en zou men eventuele 
fouten op het spoor kunnen komen. De diensten van de 
ordonnateur ontzeggen ^ich aldus het gebruik van een 
eenvoudig en doeltreffend controlemiddel, hetgeen des te 
meer te betreuren valt omdat op het moment van de 
betaalbaarstellinggeen enkelecontrole wordt uitgevoerd. 
10.1^. in het begrotingsjaarl^7 werden alle bezoldP 
gingent^l^ver^amelstaten met een gemiddeld bedrag van 
l^lviioFC^L^ aan maandsalarissen en nabetalingen^ aan 
de personeelsleden uitbetaald zonder dat vooraf een 
voorstel tot het aangaan van een betalingsverplichting en 
een betalingsopdracht door de bevoegde ordonnateur 
werden opgesteld. Zodra de bezoldigingen met de 
computerwaren berekend,werden door het met die taken 
belastepersoneelsliddemagneetbandensamenmetde 
instructie tot betaling naar de bank gebracht en werden de 
overschrijvingen aldus uitgevoerd. De betalingsopdracht 
ten werden pas veel later opgemaaktt^tweeavijf maanden 
na de betaling^ enwerden niettemin door de financieel 
controleur van een visum voorzien. De comptabele 
verwerking vondt plaats op het moment van opstelling 
van de betalingsopdrachten, dat wil heggen nadat de 
betalingen waren verricht 
10.1^. Dezehandelwijzeisinflagrantestrijdmetde 
voorschriften van de artikelen ^o — ^o van het Financieel 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 151 
Reglement en tast de respectieve functies aan van de 
ordonnateur, de financieel controleur en de rekenplichti-
ge, welke laatste, bij niet-naleving van de in het Financieel 
Reglement voorgeschreven vormen, de betalingen moet 
opschorten. Zij heeft met name tot gevolg gehad dat, tot 
tweemaal toe, namelijk op 6 en 14 juli 1987, de financieel 
controleur eraan heeft moeten herinneren dat post 1190 
(aanpassingscoëfficiënten) niet gedekt was en dat er een 
overschrijving moest worden verricht. De desbetreffende 
betalingen waren niettemin reeds in januari en februari 
van hetzelfde jaar verricht. 
Ontbreken van gegevensuitwisseling 
10.20. De diensten van de ordonnateur, de financieel 
controleur en de rekenplichtige beschikken niet over de 
mogelijkheid om rechtstreeks via een terminal eikaars 
gegevensbestanden te raadplegen, die niettemin essentieel 
zijn voor de afwikkeling van de procedures inzake het 
aangaan van betalingsverplichtingen, de betaalbaarstel­
ling, de verstrekking van betalingsopdrachten en de 
betaling van uitgaven. Deze situatie is te wijten aan het 
feit dat thans bij het Economisch en Sociaal Comité drie 
verschillende onderling incompatibele computerpro­
gramma's in gebruik zijn. Dit ontbreken van wederzijdse 
en rechtstreekse toegang tot de gegevens heeft tot gevolg 
dat steeds wanneer de ene dienst bij de andere een 
inlichting opvraagt, een computeruitdraai moet worden 
gemaakt. Een veel doeltreffender en minder tijdrovende 
oplossing zou zijn dat de drie diensten gebruik maken van 
eenzelfde programmatuur. 
Voorschotten aan het personeel 
10.21. Op grond van artikel 76 van het Statuut verstrekt 
de Secretaris-generaal van het Comité op het salaris in te 
houden voorschotten. Bij sommige van deze voorschot­
ten worden echter niet alle in het Statuut voorgeschreven 
voorwaarden in acht genomen. 
10.22. Bovendien verleent de directeur administratie 
voorschotten op de bezoldiging die buiten het toepas­
singsgebied van artikel 76 vallen. Zulks is onrechtmatig. 
Artikel 42 van het Financieel Reglement bepaalt namelijk 
dat de ordonnateur slechts dan voorschotten aan het 
personeel kan toekennen indien het Statuut of een 
bestuursrechtelijke bepaling zulks uitdrukkelijk bepaalt. 
Artikel 76 van het Statuut is echter de enige bestaande 
bepaling die de toekenning van voorschotten toelaat. 
OPMERKING DIE VOOR VERSCHEIDENE 
INSTELLINGEN GELDT 
10.23. Voor de belastingheffing op de geldelijke belo­
ning van de overuren passen de Raad, het Hof van Justitie en het Economisch en Sociaal Comité Verordening nr. 
260/68 tot vaststelling van de voorwaarden en de wijze 
van heffing van de belasting ten bate van de Europese 
Gemeenschappen niet correct toe. Terwijl artikel 6 van 
deze verordening bepaalt dat de geldelijke beloning van 
overwerk belast wordt naar het tarief dat in de maand, 
voorafgaande aan die van de betaling, van toepassing was 
op het hoogste gedeelte van het belastbare bedrag van de 
bezoldiging, wordt door de drie instellingen het tarief van 
de maand waarin de overuren gemaakt zijn, toegepast. 
De invaliditeitspensioenen bij de instellingen 
10.24. De uitgaven betreffende invaliditeitspensioenen, 
die aangewezen worden op post 1201 van afdeling III, 
deel A, titel I van de begroting, bedragen in 1987 39,3 Mio 
ECU, hetgeen 25,3 % meer is dan in 1986 en 137,8 % 
meer dan in 1983. Ter vergelijking zij vermeld, dat de 
uitgaven voor ouderdomspensioenen in 1987 49,3 Mio 
ECU bedroegen en ten opzichte van 1986 met 18,2 % en 
ten opzichte van 1983 met 110,7 % zijn toegenomen. 
10.25. De door de Europese instellingen uitgekeerde 
invaliditeitspensioenen worden hierna geanalyseerd aan 
de hand van twee criteria. Allereerst de statistische 
gegevens betreffende de instellingen, die worden afgezet 
tegen die van internationale organisaties die evenals de 
instellingen een internationaal personeelsbestand hebben, 
en van de Franse banksector, waarvan de pensioenbedra­
gen representatief zijn voor administratief personeel; 
vervolgens de regelgeving van de instellingen, die wordt 
vergeleken met die van de gecoördineerde organisaties, 
namelijk de Raad van Europa, de WEU, de NATO, de 
OESO en de ESA (4). Deze vergelijking is interessant 
gebleken doordat deze organisaties over een gemeen­
schappelijke pensioenregeling beschikken die sterk 
verwant is aan die van de Europese instellingen, welke 
voor de eerstgenoemde regeling model heeft gestaan. 
Statistische gegevens over de invaliditeitspensioenen bij 
de Europese instellingen 
10.26. Per ultimo 1987 genoten 1 428 personeelsleden 
van de Gemeenschappen een invaliditeitspensioen (Parle­
ment 122, Raad 72, Commissie 1 196, Hof van Justitie 15, 
Rekenkamer 8, Economisch en Sociaal Comité 15). Het 
aantal pensioenen is ten opzichte van 1986 met 13,4 % en 
ten opzichte van 1983 met 77,8 % toegenomen. Ter 
vergelijking zij vermeld dat 1 541 personeelsleden per 
ultimo 1987 een ouderdomspensioen genoten, hetgeen 
9,6 % meer is dan in 1986 en 44 % meer dan in 1983. De 
desbetreffende pensioentrekkers per ultimo 1987 kunnen 
over de verschillende loopbanen worden uitgesplitst zoals 
weergegeven in tabel 10.1. 
152 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Tabel 10.1 — Specificatie van de per ultimo 1987 uitgekeerde 
invaliditeits- en ouderdomspensioenen 
Loopbaan 
A 1 
A2 
A3 
A/LA 5/4 
A/LA 7/6 
A/LA 8 
Totaal A 
B 1 
B3/2 
B5/4 
Totaal B 
C 1 
C3/2 
C 5/4 
Totaal C 
D 1 
D3/2 
D4 
Totaal D 
Totaal-generaal Ouderdoms­
pensioenen 
72 
137 
229 
380 
33 
851 
214 
139 
13 
366 
156 
35 
4 
195 
13 
116 
129 
1 541 Invalidi­
teits­
pensioenen 
0) 
3 
7 
47 
191 
32 
280 
125 
131 
41 
297 
251 
330 
45 
626 
123 
74 
3 
200 
1 403(2) Aan per­
soneels­
leden 
van 65 jaar 
en ouder 
uitgekeerde 
invali­
diteitspen­
sioenen 
2 
4 
10 
43 
4 
63 
42 
28 
9 
79 
62 
57 
8 
127 
40 
10 
50 
319 
(') Inclusief de cijfers van de kolom „Aan personeelsleden van 65 jaar en 
ouder uitgekeerde invaliditeitspensioenen". 
(2) Exclusief 25 personeelsleden die, in afwachting van de berekening van 
hun pensioen, een uitkering in de vorm van een voorschot hebben 
ontvangen. 
10.27. Uit deze tabel blijkt dat de categorieën A en B bij 
de ouderdomspensioenen duidelijk in de meerderheid 
zijn, met 79 %, terwijl de categorieën C en D slechts 
21,0 % uitmaken. Daarentegen is het aandeel van de C-
en D-personeelsleden bij de invaliditeitspensioenen 
58,9 %, terwijl de A- en B-personeelsleden slechts 41,1 % 
vertegenwoordigen. Terwijl het aantal invaliditeits­
pensioenen bij de categorie A slechts ongeveer een derde is 
van de ouderdomspensioenen, is het bij de categorie B 
bijna gelijk en bij de categorieën C en D duidelijk hoger en 
wel in die mate dat op de tien personeelsleden in de 
loopbaan C3/2 die met pensioen gaan er negen wegens 
invaliditeit vertrekken en dat alle personeelsleden in de 
loopbaan D3/2 wegens invaliditeit met pensioen gaan. 
10.28. Het aantal invaliditeitspensioentrekkers is ver­
houdingsgewijs hoog in de rangen die in de praktijk een 
eindrang vormen: A4/5 en A3 voor de categorie A, B3/2 
en BI voor de categorie B, C3/2 en Cl voor de categorie C 
en D3/2 en Dl voor de categorie D. 10.29. De pensioenen, uitbetaald overeenkomstig de 
rechtsvoorschriften die een minimumbedrag voor het 
invaliditeitspensioen voorschrijven (zie paragraaf 10.34), 
maken 36 % uit van het totaal der invaliditeitspensioe­
nen. Slechts 4 % van deze pensioenen worden uitgekeerd 
aan personeelsleden van de categorieën A en B, terwijl 
57 % aan personeelsleden van de categorie C en 39 % aan 
personeelsleden van de categorie D worden uitgekeerd. 
Met betrekking tot deze laatste categorieën zij erop 
geattendeerd dat het minimuminvaliditeitspensioen altijd 
hoger is dan het ouderdomspensioen tegen het maximum-
percentage van 70 % waarop personeelsleden van de 
categorie D, van de categorie C tot en met de rang C2, 
salaristrap 2 en van de rangen B5 en B4 tot en met 
salaristrap 2 aanspraak kunnen maken. Met name in die 
rangen treft men een relatief hoog aantal invaliditeits­
pensioenen aan in vergelijking met het aantal ouderdoms­
pensioenen. Voorts staat de toekenning van het mini­
muminvaliditeitspensioen los van het aantal werkelijke of 
potentiële dienstjaren bij de instellingen, alsook van een 
aan de indienstneming bij de instellingen voorafgaande 
beroepsbezigheid, en wanneer deze heeft bestaan, van de 
vraag of vooraf verworven pensioenrechten al dan niet 
naar de Gemeenschappen werden overgeheveld. 
Vergelijking van de statistieken 
10.30. Een vergelijking van de statistieken betreffende 
het aantal uitgekeerde invaliditeitspensioenen die voort­
vloeien uit de toepassing van de regeling bij de Gemeen­
schappen, respectievelijk bij de gecoördineerde organisa­
ties, laat zien dat deze bij de instellingen 35,7 % uitmaken 
van het totaal der pensioenen (ouderdomspensioenen, 
invaliditeitspensioenen en overlevingspensioenen), terwijl 
het equivalent ervan bij de gecoördineerde organisaties 
slechts 10 % bedraagt. Voorts is het aantal invaliditeits­
pensioenen in verhouding tot het aantal ambtenaren en 
tijdelijke functionarissen in actieve dienst, in 1984, 1985, 
1986 en 1987 bij de instellingen respectievelijk toegeno­
men met 8,2 %o, 7,2 %o, 8,6 %o en 8,7 %o. Ter vergelijking 
zij vermeld, dat de gemiddelde jaarlijkse stijging van het 
aantal invaliditeitspensioenen bij de gecoördineerde 
organisaties slechts 2 %o bedraagt. 
10.31. In een op verzoek van de Raad opgesteld verslag 
over de pensioenregeling is sprake van „genormaliseerde 
cijfers betreffende invaliditeitspensionering" (5) bij ener­
zijds de instellingen van de Gemeenschappen en ander­
zijds de Franse banken, welke laatste cijfers „overeen­
komen met de normale cijfers voor administratief 
personeel". De cijfers betreffende de instellingen blijken 
daarin veel hoger te liggen dan die betreffende de banken 
en vertonen een sterk stijgende tendens in de leeftijds­
klasse van 60 — 64 jaar. Om slechts twee voorbeelden te 
noemen: bij de Gemeenschappen zijn de cijfers voor 
mannen 17,7 %o bij een leeftijd van 60 jaar en 34,0 %o bij 
een leeftijd van 64 jaar (voor vrouwen respectievelijk 
25,8 %o en 38,3 %o), terwijl zij bij de Franse banken slechts 
1,9 %o bij een leeftijd van 60 jaar en 3,0 %o bij een leeftijd 
van 64 jaar bedragen (voor vrouwen respectievelijk 
10,0 %o en 13,5 %o). 
12.12.^ Rublikatieblad van de Europese ólemeenschappen 1^ 
de^e^oö^neerdeor^n^t^ 
lu.^2. Poe pensioenregeling van de Europese insteP 
lingen,waaronderookhetinvaliditeitspensioenvalt,is 
vervatinrespectievelijkhet^tatuutvandeambtenarenen 
de regeling welke van toepassing is op de andere 
personeelsleden. Bepaald is dat een ambtenaar of een 
tijdelijk functionaris „recht heeft op invaliditeitspensioen 
wanneer hij blijvend invalide wordpen deze invaliditeit 
als volledig wordtbeschouwd,waardoorhethemniet 
mogelijkis werkzaamheden te verrichten die met een 
ambtvanzijnloopbaan overeenkomend.lOeinvaliditeits 
regeling voorziet niet in gevallen van gedeeltelijke 
invaliditeit.Wat het medisch aspect betreft, heeft een uit 
drieartsenhestaandeinvaliditeitscommissiedetaak te 
beslissen of een personeelslid werkelijkinvalide is in de zin 
vandebepalingenvanhet statuut Indien dit het geval is, 
wordt het personeelslid ambtshalve gepensioneerd en 
geniet het een invaliditeitspensioen krachtens een besluit 
van het tot aanstelling bevoegde gezag van de instelling 
waarbij het personeelslid in dienst is. loe procedure wordt 
ingesteld hetzij op initiatief van de instelling — waarvoor 
is vereist dat het personeelslid over een periode van drie 
jaar meer dan 12 maanden wegens ziekte afwezig is 
geweest — danwelop advies vande raadgevend arts, 
hetzij op verzoek van de betrokkene. Bij de gecoördineerd 
de instellingen wordt dezelfde procedure toegepast. 
10.^. gedurende de periode van!2 maanden binnen 
driejaar, voorafgaandaan de instellingvan een procedure 
tot invaliditeitspensionering die een periode van tijdelijke 
arbeidsongeschiktheid zou kunnen worden genoemd, en 
dus niet onder de pensioenregeling valt, betalen de 
Europese ólemeenschappen aan de betrokkene zijn 
volledige bezoldiging.^at de gecoördineerde organisaD 
ties betreft, betalen de R.aad van Europa, de ÓÖE^ en de 
^VEL^ de bezoldiging gedurende een halfjaar door.^ia 
dezeperiode wordtdetïnanciëleenmedischezorgvoor de 
personeelsleden van deze organisaties op zich genomen 
door het nationale sociale zekerheidsstelsel van het land 
van vestiging van de organisatie alsmede de verzekerings 
maatschappijen waarbij de organisatie is aangesloten, löe 
uitslagen van alle medische controles worden in het 
medischdossier vandebetrokkeneopgenomenen bij 
instelling van eeninvaliditeitsprocedure wordt dit dossier 
aan de invaliditeitscommissie voorgelegd 
Itrn^P ^owel bij de Europese instellingen als bij de 
gecoördineerde organisaties wordt het recht op een 
invaliditeitspensioen verworven op de dag van indienstD 
treding, zonder dat daarvoor een minimumtermijnvan 
premieafdracht aan hetpensioenstelselvereistis. Ptet 
invaliditeitspensioenis gelijk aanhet ouderdomspensioen 
dat de betrokkene zou hebben genoten bij het bereiken 
van de ^jarige leeftijd. Plet kan echter niet minder 
bedragen dan 120^van het minimum voor levensonderD 
houd, ofwel een brutobedragvano7 ^2^ BER^l^o^ 
EC^L^^berekend tegen de aanpassingscoèfticiéntl^en 
perljuli 1^7^ bij de Europese instellingen, respectieve 
lijk^^OOBE^^ll^^EC^^ bij de gecoördineerde 
organisaties. Bij het bereiken van de in het statuut 
vastgestelde uiterste pensioengerechtigde leeftijd van oéó 
jaar, wordt het invaliditeitspensioen niet vervangen door 
eenouderdomspensioen, datinalle gevallenberekend 
wordt op basis van het aantal jaren waarin premies aan 
het stelsel zijn afgedragen. Itr^Bó. Lerwijldecommunautaire regelgeving samen-
loop vaneeninvaliditeitspensioen meteen ouderdom^ 
spensioen van de ólemeenschappen verbiedt, laat zij 
samenloop van ditzelfde invaliditeitspensioen met een 
door eenparticuliereinstelling uitgekeerd invaliditeits­
pensioen wel toe,wanneer de oorzaak van de uitkering 
dezelfde is. Er bestaat geen enkele bepaling die de 
mogelijkhedenregelt vansamenloop vaneeninvalidi­
teitspensioen met door de pensioentrekker genoten 
inkomstenuiteenbezoldigdeberoepsbezigheid. Bij de 
gecoördineerdeorganisaties zijn de regels restrictiever.^ij 
betreffen niet alleen het ouderdomspensioen maar ook de 
inkomsten uit een bezoldigde activiteit, waarvan aangifte 
verplicht is gesteld.naargelang van de hoogte van deze 
inkomsten kanophet uitgekeerde pensioen een aftrek 
worden toegepast. L^ezevoorschrifLenleggen ook grenzen 
vastvoor demogelijkheden totsamenloop met een andere 
invaliditeitsuitkering, wanneer de oorzaak van de 
uitkering dezelfde is. 
10.^. Volgens de communautaire rechtsvoorschriften 
kan de instelling het personeelslid dat invaliditeits-
pensioengeniet en de ot^-jarige leeftijd nog niet heeft 
bereikt, op gezette tijden doen onderzoeken. Als dit 
onderzoek uitwijst dat de functionaris niet meer voldoet 
aan de voor dit pensioen vereiste voorwaarden, dient hij 
door zijn vroegere instelling te worden herplaatst. 
Lweemaal moet hem een aanbod worden gedaan, maar 
indien de betrokkene ten tweeden male weigert, kan hij 
ambtshalve worden ontslagen met intrekking van het 
pensioen dat hij tot dusverre genoot. L^e bij de gecoördi 
neerde organisaties geldende voorwaarden voor beèindP 
ging van de uitkering van het invaliditeitspensioen blijken 
strengertezijn,wantdeorganisatie staakt de pensioenuit 
kering aan een personeelslid dat de statutair vastgestelde 
uiterstepensioengerechtigdeleeftijd^oéójaar^nogniet 
heeft bereikt wanneer hij de voor de toekenning van het 
invaliditeitspensioen vereiste voorwaarden niet meer 
vervult. Indien de betrokkene niet wordt herplaatst, 
geniet hij hetzij een uitkering bij vertrek die evenredig is 
aan de volbrachte dienstjaren en dejaren van invaliditeit, 
indien dezeintotaalminder dan tien jaar bedragen, hetzij 
een uitgesteld of vervroegd ouderdomspensioen. 
At^n^n^ov^r^e^in^en 
10.^7. Rercentsgewijze uitgedrukt blijkt het aantal 
invaliditeitspensioenen bij de Europese instellingen 
duidelijk hoger te liggen dan bij de gecoördineerde 
organisaties en de Franse banken, terwijl de aard van de 
functies zeer weivergelijkbaar is,omdat het dienstvers 
bandbijdegecoördineerde organisaties evenalsbij de 
instellingen de e^tra last van ontheemding met zich 
meebrengt. 
Itm^. ^Vatbetreftderegelgevingen de toepassing ervan 
geven het aantal invaliditeitspensioenen alsmede hun 
structuur aanleiding te vrezen dat de regeling ongewenste 
effecten heeft zoalsin het algemeen en bij de instellingen 
in het bijzonder wordt gestreefd naar een minimumpen 
sioen met een aanzienlijkbedrag, na een korte periode 
vanwerkelijkeofpotentiële actieve dienst^eenouder 
domspensioen dat kleiner zou zijn, wordt vervangen door 
een invaliditeitspensioen^door middel van een invalidi 
teitspensioen wordt getracht een vervroegd ouderdoms-
pensioenteverkrijgentegen eenpercentage dat anders 
pas bij het bereiken van de (^éódarige leeftijd zou gelden. 
154 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
10.39. In haar jaarverslag over het begrotingsjaar 
1982 (6) constateerde de Kamer dat, behalve bij het 
Economisch en Sociaal Comité (destijds speelde het 
probleem bij de Rekenkamer niet),medische controles na 
toekenning van een invaliditeitspensioen achterwege 
bleven (zie paragraaf 10.36) en drong zij er bij de 
instellingen op aan deze situatie te verhelpen. Ondanks 
een aanbeveling van de hoofden van de administratie 
dergelijke controles om de twee jaar te laten uitvoeren, 
tenzij de invaliditeitscommissie te kennen heeft gegeven 
dat zulks wegens de aard van de arbeidsongeschiktheid 
nutteloos is, maken het Parlement en de Raad geen 
gebruik van deze mogelijkheid. 
10.40. Concluderend kan men stellen dat, zonder de 
door een invaliditeitscommissie geconstateerde indivi­
duele gevallen te willen betwisten, men toch geneigd is 
vraagtekens te plaatsen bij de algemene uitwerking van de 
tenuitvoerlegging van de pensioenregeling. Daar het hier 
gaat om een regeling die erg soepel is en een sterk sociaal 
karakter draagt, is het dringend geboden dat de 
instellingen zich door een zeer restrictieve uitlegging van 
de regelgeving vrijwaren tegen elke toepassing van de 
regeling die niet met de beoogde doelstellingen spoort. 
HUISHOUDELIJKE UITGAVEN 
Uitgaven van de instellingen inzake 
onroerende goederen 
Inleiding 
10.41. In 1979 heeft de Rekenkamer reeds een speciaal 
verslag uitgebracht over het huisvestingsbeleid van de 
instellingen (7). 
10.42. In 1982 heeft het Parlement, overwegende dat de 
huur van gebouwen een „belangrijke en stijgende" 
uitgavenpost is op de begroting van de Gemeenschap, een 
resolutie aangenomen over het huisvestingsbeleid van de 
instellingen van de Gemeenschap (8) strekkende tot het 
scheppen van de voorwaarden voor een „huisvestings­
beleid dat de kosten voor de begroting van de Gemeen­
schap zo laag mogelijk houdt en de instellingen van de 
Gemeenschap in staat stelt zo efficiënt mogelijk te 
werken" (punt 10 van de resolutie). 
Ontwikkeling van het huisvestingsbeleid van de 
instellingen 
10.43. Sinds het verslag van de Kamer van 1979 is de 
vloeroppervlakte van de door de instellingen betrokken 
gebouwen globaal toegenomen van 788 000 m2 tot 1 348 500 m2 eind 1987. Er zij op gewezen dat de 
instellingen thans ongeveer 150 gebouwen in gebruik 
hebben, waarvoor de huuruitgaven een bedrag in de orde 
van 100 Mio ECU per jaar belopen (20 % van het totaal 
der huishoudelijke uitgaven van de instellingen). 
10.44. De ontwikkelingen zijn niet het resultaat van een 
„huisvestingsbeleid" van de Gemeenschappen. In werke­
lijkheid zijn zij het gevolg van door elk van de instellingen 
voor zichzelf gevoerde bijzondere acties in de drie 
vestigingsplaatsen en in andere landen. In Brussel zijn wat 
de Commissie en de Raad betreft gaandeweg gebouwen 
rond het Schumanplein en, wat het Parlement betreft 
rond de Belliardstraat in gebruik genomen, zonder dat 
deze concentratie in de „Europese wijk" in het kader van 
gemeenschappelijke vestiging heeft plaatsgevonden. In 
het Groothertogdom hebben de verschillende op Kirch-
berg, een nieuwe wijk van de stad Luxemburg, gevestigde 
instellingen ook weer unilateraal de regering verzocht 
gebouwen te hunner beschikking te stellen. Te Straats­
burg heeft het stadsbestuur zich belast met de huisvesting 
van de diensten van het Parlement, terwijl de Raad van 
Europa zijn vergaderzaal verhuurt voor de parlements­
vergaderingen. 
10.45. In het algemeen zijn de instellingen doorgegaan 
met het huren van gebouwen, ondanks het feit dat huren 
duidelijk de duurste methode is om het personeel te 
huisvesten. De Kamer heeft in haar speciaal verslag van 
1979 reeds hierop gewezen. 
10.46. In enkele gevallen zijn de instellingen wel tot 
eigenbouw overgegaan. Deze situatie, die qua kosten en 
efficiëntie voordeliger is, is niettemin gericht op een 
meerjarige raming zodat de ten aanzien van derden over 
een langdurige periode aangegane verplichtingen aanvan­
kelijk waren gedekt door de begroting, waarvoor een 
systeem van jaarlijkse toewijzingen geldt. 
10.47. De budgettaire aanpak van deze uitgaven — het 
jaarlijks ter beschikking stellen van kredieten — leidt 
ertoe dat voor de zeer dure oplossing van huur wordt 
gekozen en dat de door alternatieve oplossingen, zoals de 
bouw of aankoop van gebouwen, op termijn te realiseren 
besparingen, niet in aanmerking worden genomen. 
10.48. In de tabellen 10.2 en 10.3 wordt de ontwikkeling 
van de huursituatie per instelling en per vestigingsplaats 
(Brussel, Luxemburg, Straatsburg en andere plaatsen) 
weergegeven. 
10.49. Tabel 10.3 geeft met name een overzicht van de 
huurprijzen per vierkante meter van de in 1978 en 1987 
door de Gemeenschappen betrokken gebouwen. Hoewel 
het hier gaat om brutogemiddelden betreffende op 
verschillende data vastgestelde huurprijzen, is de 
opwaartse trend van de huurprijzen zonneklaar. In dit 
verband zij opgemerkt dat de door de instellingen 
betaalde huren de laatste 20 of 25 jaar constant zijn 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 155 
Tabel 10.2 — Ontwikkeling van de huursituatie per vestigingsplaats 
Vestigingsplaats 
Brussel 
Luxemburg 
Straatsburg 
Andere plaatsen 
Totaal 1978 
Totale 
vloeropp. 
(1 000 m2) 
497,1 
230,8 
34,7 
25,4 
788,0 Jaar-
huur in 
Mio ECU 
25,9 
13,4 
0,3 
1,3 
40,9 Prijs 
per m2 
(ECU/m2) 
52,1 
58,1 
8,7 
51,2 
51,9 1987 
Totale 
vloeropp. 
(1 000 m2) 
816,7 
381,1 
98,6 
52,1 
1 348,5 Jaar-
huur in 
Mio ECU 
63,8 
24,8 
4,7 
6,9 
100,2 Prijs 
per m2 
(ECU/m2) 
78,1 
65,1 
47,7 
132,4 
74,3 
Tabel 10.3 — Ontwikkeling van de huursituatie per instelling 
Instelling 
Parlement 
Raad 
Commissie 
(waarvan Publikatie-
bureau) 
Hof van Justitie 
Rekenkamer 
Economisch en 
Sociaal Comité 
Totaal 1978 
Totale 
vloeropper­
vlakte 
(1 000 m2) 
115,7 
78,8 
546,7 
(17,1) 
24,7 
9,2 
12,9 
788,0 Jaar-
huur in 
Mio ECU 
4,7 
5,0 
28,8 
(0,9) 
1,3 
0,5 
0,6 
40,9 Prijs 
per m2 
(ECU/m2) 
40,6 
63,4 
52,7 
(52,6) 
52,6 
54,3 
46,5 
51,9 1987 
Totale 
vloeropper­
vlakte 
(1 000 m2) 
312,0 
111,9 
851,9 
(29,1) 
35,9 
14,3 
22,5 
1 348,5 Jaar-
huur in 
Mio ECU 
19,3 
10,5 
65,2 
(2,2) 
2,5 
1,1 
1,6 
100,2 Prijs 
per m2 
(ECU/m2) 
61,9 
93,8 
76,5 
(75,6) 
69,6 
76,9 
71,1 
74,3 
gestegen. Zo valt bij voorbeeld te constateren dat, terwijl 
in 1962 te Brussel gebouwen werden gehuurd voor 920 
BFR per m2 (JECL-gebouw), in 1976 daarvoor 1 975 
BFR betaald werd (Karel de Grote-gebouw) en deze 
prijzen in 1987 zijn gestegen tot 5 500 BFR per m2 
(uitbreiding van het gebouw aan de Belliardstraat 113), 
hetgeen zesmaal zo hoog is als in 1962 (in dezelfde periode 
is de prijsindex verviervoudigd). Ook in Luxemburg zijn 
de huurprijzen sterk gestegen. In 1987 werden huurprij­
zen aanvaard van 4 950 BFR per m2 (BAK III-gebouw) 
terwijl in 1973 het gebouw van het Hof van Justitie 
gehuurd werd voor 1 376 BFR per m2 (stijging met een 
factor 3,6 in 14 jaar). 
Huurcondities gebruik hebben, hetgeen hun stellig een goede onder­
handelingspositie verschaft. In de praktijk heeft iedere 
instelling echter afzonderlijk onderhandeld met de 
eigenaren/verhuurders, waardoor zij alle voordelen van 
een gecoördineerd optreden hebben prijsgegeven. 
10.51. In haar speciaal verslag heeft de Kamer erop 
gewezen dat de langdurige huur van gebouwen die voor 
de instellingen zijn opgetrokken, een tegenwicht zou 
moeten hebben in een lagere huur na de afschrijving van 
de investering. Er is geen wijziging opgetreden in de reeds 
geconstateerde situatie. Op enkele uitzonderingen na 
(b.v. het gebouw „Conferentiecentrum A. Borchette" te 
Brussel) zijn er geen duidelijke aanwijzingen dat dit 
element bij de onderhandelingen over de huurcontracten 
heeft meegespeeld. 
10.50. De door de instellingen aanvaarde huurcondities 
zijn die van de vastgoedmarkt in de drie vestigings­
plaatsen. Een gecoördineerd optreden van de instellingen 
tegenover de eigenaren van bestaande of op te trekken 
gebouwen te Brussel of tegenover de regeringsinstanties 
in Luxemburg zou het mogelijk hebben gemaakt betere 
condities te bedingen. Hierbij valt te bedenken dat de 
instellingen te Brussel 816 700 m2 kantoorruimte in Huurindexering 
10.52. De Rekenkamer beval de instellingen ook aan, te 
onderzoeken of de indexeringsclausules in de huurover-
156 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
eenkomsten economisch verantwoord waren, en, meer in 
het algemeen, bijzondere aandacht aan dit aspect te 
besteden, met name wanneer het ging om speciaal ten 
behoeve van de instellingen gebouwde kantoorruimte. 
10.53. In dergelijke situaties, waarin de financiering van 
gebouwen in de regel geschiedt via een langlopende 
hypotheeklening tegen een vaste rentevoet, waarin de 
geldontwaarding voor de betrokken periode reeds is 
verdisconteerd, komt de huurindexering, zo deze aan­
vaard wordt, neer op een extra vergoeding ten voordele 
van de projectontwikkelaar. Om zich ervan te ver­
gewissen of de gevraagde prijzen verantwoord zijn, dient 
derhalve de financieringsovereenkomst te worden bezien. 
De instellingen zouden er steeds op moeten aandringen 
dat de huurkosten nauwkeurig worden verantwoord ten 
opzichte van de financieringskosten. 
10.54. In dit verband werd geconstateerd dat via de 
indexering het huurrendement van sommige ten behoeve 
van de Gemeenschappen opgetrokken gebouwen prak­
tisch verdubbeld was ten opzichte van het oorspronkelij­
ke huurrendement. 
10.55. Enkele instellingen (Parlement, Rekenkamer) 
hebben mogelijkheden tot heronderhandelingen binnen 
een bepaalde termijn bedongen in plaats van auto­
matische huurindexering. Dit voorbeeld verdient na­
volging door de andere instellingen bij de sluiting of 
vernieuwing van huurcontracten. 
Betaling van nationale belastingen 
10.56. De te Brussel gevestigde instellingen zijn contrac­
tueel verplicht, in plaats van de eigenaren nationale 
belastingen (onroerende voorheffing) op de gehuurde 
gebouwen te betalen. Ondanks eerdere opmerkingen van 
de Kamer (7) en de resolutie van het Parlement (8) is dit 
probleem onopgelost gebleven. 
10.57. Deze ongerechtvaardigde uitgaven blijven van 
jaar tot jaar stijgen. Tabel 10.4 geeft een raming van de 
door de instellingen aan onroerende voorheffing voor de 
gebouwen te Brussel betaalde bedragen. 
10.58. De instellingen zouden de kwestie bij de Belgi­
sche regering aan de orde moeten stellen. Wat de 
praktische kant betreft zouden de instellingen in elk geval 
moeten vermijden, belastingen voor hun rekening te 
nemen die de eigenaren van gebouwen aan de Belgische 
fiscus verschuldigd zijn. In dit verband werd geconsta­
teerd dat sommige in Brussel gevestigde diplomatieke 
vertegenwoordigingen stelselmatig weigeren de onroeren­
de voorheffing te betalen, ook al is zulks in het contract 
bedongen. De instellingen zouden in de toekomst op zijn 
minst een soortgelijke houding moeten aannemen. Tabel 10.4 — Onroerende voorheffing 
(ECU) 
Instelling 
Parlement 
Raad 
Commissie 
Rekenkamer 
Economisch en Sociaal Comité 
Totaal In 1978 
vastgelegde 
bedragen 
39 415 
383 918 
837 361 
44 913 
1 305 607 In 1987 
vastgelegde 
bedragen 
213 994 
941 329 
3 671 037 
4 708 
121 124 
4 952 192 
Gebruik van de kredieten voor huren (artikel 200 van de 
begroting) 
10.59. De uitgaven voor huur (artikel 200 van het deel 
huishoudelijke kredieten van de instellingen) zouden ook 
beter kunnen worden bewaakt door een streng beheer van 
de begrötingsramingen en -uitvoering betreffende deze 
uitgaven. 
10.60. Een gedetailleerde analyse van de huuruitgaven 
van de instellingen (artikel 200 „huur") betreffende de 
periode 1984— 1986 levert een aantal aanwijzingen in dit 
opzicht op. 
10.61. De desbetreffende uitgaven geven in het bijzon­
der aanleiding tot de volgende opmerkingen: 
(a) de in de laatste begrotingen onder artikel 200 (huur) 
uitgetrokken kredieten blijken in het algemeen veel te 
hoog te zijn geraamd ten opzichte van de behoeften 
aan huurkredieten; grote bedragen aan huurkredie-
ten worden namelijk overgeschreven ter versterking 
van andere begrotingsonderdelen (± 5 Mio ECU per 
jaar); 
(b) de betaling van sommige huurbedragen dient tevens 
voor de bezoldiging van werkzaamheden voor de 
inrichting van dienstruimten, die normaliter op 
artikel 204 (inrichting van dienstruimten) en niet op 
artikel 200 (huur) dienen te worden aangewezen 
(totaal van de op artikel 200 aangewezen jaarbedra­
gen voor werkzaamheden: circa 18 Mio ECU). 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 157 
Nieuw te betrekken gebouwen 
Het besluit van de Raad van 14 december 1981 
10.62. De Raad van Ministers heeft in 1981 een 
basisrichtsnoer voor het huisvestingsbeleid goedgekeurd. 
Het op 14 december 1981 genomen besluit bepaalt met 
name dat de Raad er geen principieel bezwaar tegen heeft 
dat de instellingen in hun voorstellen ter voorziening in de 
behoeften aan dienstruimten in de vestigingsplaatsen die 
hun bij besluit van de regeringen der Lid-Staten zijn 
toegewezen, de verschillende mogelijke oplossingen uit 
juridisch en financieel oogpunt bezien en daarvan de 
oplossing kiezen die hun het meest geschikt voorkomt, 
met inbegrip van koop. Er zij echter op gewezen dat de 
voorstellen van de instellingen op het gebied van het 
huisvestingsbeleid van geval tot geval binnen de Raad 
zullen moeten worden onderzocht, zulks onverlet het 
vraagstuk van de zetel der instellingen. 
10.63. Dit besluit dat van belang is doordat het de 
instellingen de mogelijkheid biedt gebouwen aan te 
kopen, heeft niet de verhoopte gevolgen gehad, met name 
door de weigering van de Raad zelf, als begrotingsauto­
riteit te zorgen voor de noodzakelijke financiële middelen. 
10.64. Zo zijn de verzoeken van het Hof van Justitie en 
van de Rekenkamer tot eigenbouw, hoewel gerecht­
vaardigd uit een oogpunt van te realiseren besparingen, in 
1982 afgestuit op een negatieve houding van de Raad, die 
het er blijkbaar om ging de stijging van de huishoudelijke 
begrotingen beperkt te houden, zonder daarbij echter de 
op middellange termijn te realiseren besparingen in 
aanmerking te nemen. 
10.65. De verschillende initiatieven waaraan de Com­
missie gestalte heeft kunnen geven, vonden plaats zonder 
dat vooraf de nodige kredieten beschikbaar waren. 
Bovendien moest voor de bouw van het kantoorcomplex 
aan de Wetstraat te Brussel, in strijd met het Financieel 
Reglement, ongeveer 10 % van de betalingen vooraf 
worden verricht, om annulering van de jaarkredieten te 
voorkomen. 
10.66. Zijnerzijds heeft de Raad echter ertoe besloten, 
de kosten voor de bouw van zijn nieuw kantoorcomplex 
aan het Schumanplein te Brussel als verplichte uitgaven te 
declareren (artikel 297 van de begroting). 
Aankoop van gebouwen 
10.67. Over de situatie vanaf 1978 in de drie vestigings­
plaatsen zij opgemerkt dat de Commissie de volgende 
gebouwen heeft aangekocht: 
(a) een gebouw te Brussel (Wetstraat 120) dat bestemd is om te worden opgenomen in een in aanbouw zijnd 
kantoorcomplex (kosten 4,4 Mio ECU); 
(b) een gebouwencomplex van 55 500 m2 („Breydelge-
bouw") te Brussel door betaling van de prijs in 20 
gelijke jaartranches (kosten van het project: 
6 140 Mio BFR ofwel ± 142,1 Mio ECU). 
10.68. Deze aanwervingen bieden duidelijk economi­
sche voordelen ten opzichte van een eventuele huur van 
deze gebouwen. Bij wijze van voorbeeld zij vermeld dat de 
Commissie in 1986 heeft geraamd dat met de betaling van 
de prijs van het Breydelgebouw te Brussel in 20 
annuïteiten 6 140 Mio BFR (± 142,1 Mio ECU) gemoeid 
waren, terwijl met de huur van hetzelfde gebouw voor een 
periode van 20 jaar een bedrag van 9 091 Mio BFR (± 
210,4 Mio ECU) zou zijn gemoeid. 
10.69. Over de aankoop van „gebruiksklare" gebouwen 
zij ook nog opgemerkt dat deze oplossing de instelling 
verlost van de problemen die de oprichting van een 
gebouw haar als principaal zou opleveren. 
10.70. Voor het door de Rekenkamer te Luxemburg 
gehuurde gebouw is de mogelijkheid tot aankoop op 
termijn bedongen in een contractclausule, volgens welke 
het gebouw in eigendom kan worden verworven met 
aftrek van de reeds betaalde huurpenningen. 
Conclusies 
Coördinatie 
10.71. De huisvestingssituatie van de instellingen, die in 
het verleden reeds gekenmerkt werd door een gebrek aan 
coördinatie, ontwikkelt zich nog steeds zonder gemeen­
schappelijke aanpak. Ten aanzien van vele aspecten van 
het „huisvestingsbeleid" is het niettemin noodzakelijk dat 
pogingen tot coördinatie en rationalisatie worden 
ondernomen, zoals het gezamenlijk opstellen van vijfja-
renramingen, het gezamenlijk gebruiken van dienst­
ruimten, de vaststelling van gemeenschappelijke techni­
sche normen, enz. 
10.72. Daartoe was na de publikatie van het eerste 
verslag van de Kamer een interinstitutioneel comité 
ingesteld, dat bevorderlijk zou kunnen zijn voor een 
nauwere samenwerking tussen de instellingen. Deze in 
1980 ingestelde interinstitutionele groep voor het huisves­
tingsbeleid („Groupe interinstitutionnel de politique 
immobilière", GIPI) heeft enige tijd nuttig werk verricht. 
158 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Deze actie was echter geen lang leven beschoren omdat de 
groep na 1984 haar werkzaamheden heeft gestaakt. Dit 
gespecialiseerde orgaan zou opnieuw ingesteld moeten 
worden en raadgevende bevoegdheden moeten krijgen 
betreffende de belangrijkste kwesties inzake huisvesting 
en beheer van de gebouwen. 
Technische en wettelijke normen 
10.73. Tot nu toe heeft elke instelling haar eigen normen 
of die van het land van vestiging gehanteerd. Gezien de 
diverse daarbij opgedane ervaringen, heeft de Kamer 
reeds gewezen op de noodzaak van een gecoördineerde 
aanpak tot rationalisering en standaardisering van de 
behoeften der instellingen inzake de huisvesting van het 
personeel. 
10.74. De instellingen zouden met behulp van deskundi­
gen of gespecialiseerde organen een lijst van technische 
normen moeten opstellen die, onverminderd de in 
speciale gevallen noodzakelijke bijzondere normen, voor 
alle instellingen moeten gelden. 
10.75. De verschillende bestaande huurcontracten 
zouden in de toekomst vervangen dienen te worden door 
geharmoniseerde contracten die tegelijkertijd voldoen 
aan de criteria van goed beheer (een passende huurindexe-
ring, aanvaardbare lasten, de weigering nationale belas­
tingen te betalen, enz.) en aan de voorschriften van het 
Financieel Reglement (betaling der schulden pas nadat zij 
opeisbaar zijn geworden, uitvoering van de werkzaam­
heden via een oproep tot inschrijving, enz.). 
Rechtvaardiging van de huuruitgaven 
10.76. Huur is de duurste oplossing van de huisvestings­
problemen. Behalve wanneer het een huurperiode van 
beperkte duur betreft, gaat het gecumuleerde bedrag der 
voor een bepaald gebouw betaalde huurpenningen de 
bouwkosten ervan, verhoogd met de afschrijving van het 
gebouw, ver te boven. Elk alternatief voor het eenvoudig­
weg huren dient derhalve onderzocht te worden en steeds 
wanneer opnieuw een gebouw gehuurd wordt dient dit ten 
opzichte van de alternatieve oplossingen gerechtvaardigd 
te worden. 
De budgetteringswijze 
10.77. Budgettering louter op jaarbasis van de uitgaven 
voor onroerende goederen, zoals tot dusverre door de 
begrotingsautoriteit werd gepraktizeerd, is niet meer 
verenigbaar met de criteria van goed beheer, nu het hier 
gaat om een jaarlijkse begrotingslast van 100 Mio ECU 
en contractuele verplichtingen over periodes van wel 20 a 
25 jaar. Nu de instellingen zich geconfronteerd zien met 
een voortdurende stijging van de uitgaven is het hun 
praktisch onmogelijk een investeringsbeleid op te zetten, 
dat als enige tot grote besparingen kan leiden. In deze situatie zou de begrotingsautoriteit voorzieningen moe­
ten treffen voor de invoering van een meerjarig investe­
ringsbudget dat zoveel mogelijk aankoop van gebouwen 
en eigenbouw bevordert. Tevens zou het daardoor 
mogelijk worden huurcontracten of leningsovereen­
komsten op lange termijn aan te gaan overeenkomstig de 
voor dit soort verbintenissen geldende financiële voor­
schriften. 
Opmerkingen over de kosten van 
vergaderingen en convocaties 
Algemeen 
10.78. Op de door de instellingen gemaakte kosten voor 
vergaderingen die op hoofdstuk 25 van de begroting 
worden aangewezen, werd een horizontale controle 
uitgevoerd. Hierna wordt slechts gewag gemaakt van de 
instellingen welke aanleiding tot opmerkingen hebben 
gegeven. De regelingen inzake de vergoeding van kosten 
en betaling van toelagen aan de deelnemers van de 
vergaderingen lopen sterk uiteen. Doordat een voor alle 
instellingen geldende regeling ontbreekt, past elke 
instelling op de deelnemers aan vergaderingen haar eigen 
bepalingen toe. Ten aanzien van de regeling voor de leden 
van het Economisch en Sociaal Comité heeft de Raad 
besluiten genomen. 
10.79. Personen die aan een door de Europese instel­
lingen belegde vergadering deelnemen, hebben in beginsel 
recht op vergoeding van de door hen gemaakte kosten. Zo 
krijgen de andere dan regeringsdeskundigen in de regel 
hun reis- en verblijfkosten vergoed. Voor de regerings­
deskundigen gelden andere regels. De Raad kent aan 
nationale ambtenaren geen verblijfsvergoeding toe. Bij de 
Commissie worden diverse regelingen tegelijk toegepast. 
Voor het merendeel der comités geldt dat de aan de 
vergaderingen daarvan deelnemende regeringsdeskundi­
gen uitsluitend de reiskosten vergoed krijgen, maar 
daarnaast zijn er 18 comités waarbij ook de verblijfsver­
goedingen worden betaald. De leden van het Economisch 
en Sociaal Comité ontvangen naast vergoeding van de 
reiskosten ook dagvergoedingen. 
10.80. Tabel 10.5 geeft een overzicht van het aantal en 
de kosten der vergaderingen die in de loop van 1987 zijn 
belegd door de drie instellingen die het meest frequent 
convocaties aan leden of deskundigen doen toekomen. 
RAAD 
10.81. Artikel 250 van de begrotingsafdeling Raad 
(9,8 Mio ECU in 1987) dekt met name de vergoeding van 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 159 
Tabel 10.5 — Aantal en kosten van vergaderingen 
Instelling 
Raad 
Commissie 
Economisch en 
Sociaal Comité 
Totaal Aantal 
verga­
deringen 
2 123 
2 279 
410 
4 812 Aantal 
deel­
nemers 
(») 
25 346 
33 914 
11 000 
70 260 Vergoede 
kosten 
(Mio ECU) 
9,4 
17,0 
4,6 
31,0 
(') Sommige deskundigen hebben aan meer dan één van deze ver­
gaderingen deelgenomen. 
de reiskosten die door het voorzitterschap en de delegaties 
worden gemaakt bij gelegenheid van zittingen en 
vergaderingen van de Raad. 
10.82. De vergoeding van de reiskosten geschiedt hetzij 
aan de hand van door de deelnemers tijdens de 
vergadering ingevulde declaratieformulieren, hetzij aan 
de hand van schriftelijke verzoeken die enkele dagen na de 
datum van de vergadering door de Permanente Vertegen­
woordigingen of rechtstreeks door de Lid-Staten bij het 
Secretariaat-Generaal worden ingediend. 
10.83. Afgezien van de door de deelnemers zelf tijdens 
de vergadering ingediende declaraties, geschiedt de 
betaalbaarstelling soms zonder controle van de desbetref­
fende bewijsstukken, namelijk zonder bewijs dat de 
afgevaardigde reiskosten heeft gemaakt. In het bijzonder 
ontbreken de presentielijsten met de namen van de 
deelnemers aan elke vergadering. Het lijkt noodzakelijk, 
het systeem van controle op de vergaderkosten te 
versterken. 
10.84. Bovendien werd geconstateerd dat ongeveer 
40 % van de afgevaardigden die deelnemen aan de 
vergaderingen van de Raad tevens deelnemen aan 
vergaderingen van de verschillende comités van de 
Commissie. Voor deze gevallen zou een interinstitutionele 
controle op de reiskosten moeten worden ingevoerd. 
COMMISSIE 
Comités en werkgroepen 
10.85. Op initiatief van de Commissie werden bij 
communautaire besluiten een groot aantal groepen en 
comités ingesteld. Voor controledoeleinden is in een 
bijlage bij de begroting een lijst opgenomen (9) van 
comités die werkzaam zijn in het kader van artikel 251 (kosten van vergaderingen van comités). In werkelijkheid 
wordt deze lijst, die door het Directoraat-Generaal XIX 
(Begrotingen) tijdens de voorbereiding van de begroting 
wordt bijgewerkt (dus lang vóór het begin van het 
betrokken begrotingsjaar) bij de publikatie ervan niet 
altijd geactualiseerd. Zijnerzijds stelt het Secretariaat-
Generaal jaarlijks een lijst op van alle bij de Commissie 
ingestelde groepen en comités (in totaal 863). De in de 
begroting gepubliceerde lijsten behoeven in feite niet 
perse overeen te komen met die welke door het 
Secretariaat-Generaal worden opgesteld. 
10.86. Zoals hiervoor opgemerkt (zie paragraaf 10.79) 
bestaan er verschillende vergoedingsregelingen. Boven­
dien zijn er comités, zoals bij voorbeeld het Wetenschap­
pelijk Comité voor de menselijke voeding, het Weten­
schappelijk Comité voor kosmetologie en hun subcomi­
tés, waarbij het bedrag van de dagvergoedingen wordt 
verdubbeld (145 ECU). Het gebeurt soms dat dezelfde 
leden tevens deelnemen aan de werkzaamheden van 
andere comités waarvoor ze een vergoeding tegen het 
normale tarief ontvangen (72,5 ECU). Getracht zou 
moeten worden nieuwe bepalingen vast te stellen die 
strekken tot een harmonisatie van de verschillende 
tariefschalen die thans al te zeer gebaseerd zijn op een 
discretionaire beoordeling van de reputatie van de 
opgeroepen deskundigen. 
Toepassingsprogramma „APEX" 
10.87. In 1986 is voor het beheer van de vergaderkosten 
het computertoepassingsprogramma „APEX" operatio­
neel geworden. In dit systeem zijn alle gegevens ingevoerd 
betreffende de aan de vergaderingen deelnemende 
deskundigen (22 000) en alle plaatsen van herkomst 
(3 000) met hun respectieve afstand van Brussel en 
Luxemburg. 
10.88. Dit toepassingsprogramma, dat dient tot bewa­
king van de vergaderkosten, is niettemin voor verbetering 
vatbaar. Wat ontbreekt is onder meer programmadocu-
mentatie. Steekproeven om te controleren of de ingevoer­
de gegevens juist zijn (bij voorbeeld de afstanden en de 
maximaal voor vergoeding in aanmerking komende 
reiskosten), blijven achterwege. 
Vergoeding van de uitgaven 
10.89. De gehanteerde criteria, die bij voorbeeld 
inhouden dat de afstand van doorslaggevende betekenis is 
voor de toekenning van bijzondere forfaitaire reisdagver­
goedingen en reiskosten moeten worden herzien en wel in 
dier voege dat: 
(a) de huidige ontwikkeling van de communicatiemidde­
len in aanmerking wordt genomen, met name ten 
aanzien van de toekenning van een forfaitaire 
reisdagvergoeding, die alleen verantwoord is voor 
lange en vermoeiende reizen; 
160 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
(b) de liberalisering van de tarieven voor vliegreizen en de 
mogelijke kortingen op de reiskosten voor de 
vaststelling van de maximaal te vergoeden tarieven in 
aanmerking wordt genomen; 
(c) wordt voorzien in een nauwkeuriger verantwoording 
door de deskundigen van hun uitgaven (overlegging 
van reisbiljetten voor alle soorten vervoer, inclusief 
treinreizen, verantwoording van de ter plaatse 
gemaakte verblijfkosten, enz.). 
10.90. De Commissie zou ook de thans door haar ter 
zake van de betaalbaarstelling van de reiskostenver­
goedingen toegepaste interne procedures moeten ver­
scherpen, omdat deze niet alle nodige waarborgen voor 
nauwkeurigheid bieden. Daartoe zou men: 
(a) ten behoeve van de secretarissen van de ver­
gaderingen richtsnoeren moeten invoeren waarin hun 
taken aangaande de inhoud van de declaraties 
nauwkeurig worden omschreven; 
(b) in elk Directoraat-Generaal een extra kruiscontrole 
moeten invoeren tussen presentielijsten en lijsten met 
vergoedingen, die door een ander personeelslid dan 
de secretaris van de desbetreffende vergadering 
zouden moeten worden nagezien; 
(c) ervoor moeten zorgen dat fotocopieën van de 
overgelegde reisbiljetten in de dossiers betreffende de 
betaalbaarstelling van uitgaven worden opgenomen. 
HOF VAN JUSTITIE 
10.91. De kredieten van hoofdstuk 25 („vergaderingen 
en convocaties") van de begrotingsafdeling Hof van 
Justitie zijn hoofdzakelijk bestemd voor het organiseren 
van „stages" voor leden van de rechterlijke macht (artikel 
250) en „bijeenkomsten" met hoge magistraten van de 
Lid-Staten (artikel 255). De in hoofdstuk 25 uitgetrokken 
kredieten beliepen in 1987 0,24 Mio ECU. 
10.92. Een gedeelte (83 300 ECU) van de in artikel 255 
uitgetrokken kredieten (150 000 ECU) is bestemd voor de 
door de kabinetten van de leden georganiseerde „bezoe­
ken" van een of meer magistraten van de Lid-Staten. 
Opgemerkt zij dat de voor deze bezoeken verleende 
vergoedingen per Lid-Staat uiteenlopen en dat zij vaak in 
een forfaitair bedrag zijn uitgedrukt. In twee gevallen 
werden voorschotten betaald om de bezoekers in staat te 
stellen reisbiljetten te kopen. Bovendien werden in 23 
gevallen, in strijd met de bepalingen van artikel 32 van het 
Financieel Reglement, de betalingsverplichtingen voor de 
desbetreffende uitgaven pas achteraf aangegaan doordat de kabinetten hadden nagelaten de administratie tijdig 
van de organisatie van het bezoek op de hoogte te stellen. 
10.93. Om te komen tot een meer doorzichtig en 
conform de bepalingen van het Financieel Reglement 
ingericht begrotingsbeheer, zou in gemeenschappelijke 
voorschriften de hoogte der toegestane vergoedingen en 
de te volgen administratieve procedure moeten worden 
vastgelegd. 
ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
10.94. De rechthebbenden op onkostenvergoeding zijn 
de leden van het Economisch en Sociaal Comité (189 
personen), hun plaatsvervangers en de officieel voor 
deelneming aan de werkzaamheden van het Comité 
aangewezen deskundigen. De vergoeding dekt de reiskos­
ten en behelst een toelage, zowel voor de reisdagen als 
voor de vergaderdagen (totale kosten in 1987: 4,6 Mio 
ECU). 
Controle op de deelneming aan de vergaderingen 
10.95. Er schijnt geen strikte controle te bestaan op de 
deelneming van de geconvoceerde personen aan de 
vergaderingen. De situatie is namelijk als volgt: 
(a) de notulen van de vergaderingen, met vermelding van 
de namen der deelnemers en afwezigen, worden circa 
20 dagen na de datum van de vergadering opgesteld; 
(b) de met de leiding van de financiële dienst belaste 
personen beschikken niet over presentielijsten voor 
controledoeleinden; 
(c) een onderzoek van een steekproef van 17 ver­
gaderingen heeft uitgewezen dat in negen gevallen een 
vergoeding werd toegekend aan personen (in totaal 
14), die volgens de notulen van de vergadering 
afwezig waren. 
Vergoeding voor de reis- en vergaderdagen 
10.96. Voor 1987 waren de dagvergoedingen voor de 
leden vastgesteld op 4 000 BFR (± 93 ECU) en voor de 
plaatsvervangers en deskundigen op 2 600 BFR (± 60 
ECU). De bij de berekening van de te vergoeden kosten 
gehanteerde methode is gebaseerd op een schadeloosstel­
ling voor zowel de reis- als de vergaderdagen, zelfs indien 
deze samenvallen. Zo ontvangen de leden voor een retour 
van meer dan 1 000 km met een totale duur van 12 tot 36 
uur een forfaitair bedrag gelijk aan drie dagvergoedingen. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 161 
10.97. Deze handelwijze strookt niet met de door het 
Bureau van het Economisch en Sociaal Comité zelf 
vastgestelde regeling, die bepaalt dat voor een zelfde dag 
samenloop van de toekenning van een reisdagvergoeding 
en een vergaderdagvergoeding niet is toegestaan. 
Het systeem van betaling van de uitgaven 
10.98. De vergoeding van de kosten aan de recht­
hebbenden geschiedt aan de hand van door elk van de 
deelnemers per vergaderdag ingevulde standaardformu­
lieren. Deze formulieren worden naar de bevoegde dienst 
gezonden, die volgens de door de rechthebbenden 
gegeven aanwijzingen de kostenvergoeding betaalt hetzij 
in contanten op de vergaderdag zelf (circa 90 % van de 
gevallen), hetzij via een bankoverschrijving op latere 
datum. 
10.99. Naar aanleiding van de procedure inzake de 
betaling van de betrokken vergoedingen kan het volgende 
worden geconstateerd: 
(a) in de meeste gevallen (in contanten betaalde bedra­
gen) geschiedt de betaling van de vergoedingen vóór 
de opstelling van de betalingsopdracht, de formele 
verstrekking van de betalingsopdracht en de visering 
door de financieel controleur. Deze werkwijze is in 
strijd met het Financieel Reglement (artikelen 32 — 
48); 
(b) artikel 48 van het Financieel Reglement bepaalt dat 
de betalingen in beginsel via een bank- of postgirore-
kening worden verricht. Door de desbetreffende 
uitgave stelselmatig in contanten te betalen heeft het 
comité de uitzondering tot regel verheven. 
10.100. Gelet op het Financieel Reglement en de 
gevaren die verbonden zijn aan betalingen in contanten, 
vooral wanneer het vrij grote bedragen betreft, is het 
absoluut noodzakelijk dit systeem te wijzigen. 
Boeking van de uitgaven 
10.101. De door de afdeling boekhouding voor iedere 
vergadering opgestelde betalingsopdracht vermeldt zowel 
de reeds betaalde bedragen, als de nog per bank te betalen 
en de andere nog niet aan de rechthebbenden betaalde 
bedragen. In feite worden de kosten van de vergadering 
ten laste van de begroting geboekt voordat de betaling in 
werkelijkheid integraal is verricht. Financiële bijdrage van de Commissie aan een 
televisienet 
10.102. De Commissie heeft in oktober 1986 een 
subsidie van 1 Mio ECU aan een televisienet uitgekeerd. 
Dit net werd opgezet door een consortium van vijf 
nationale televisiemaatschappijen in Europa, dat onder 
meer ten doel heeft, onderzoekingen en experimenten uit 
te voeren via meertalige uitzendingen en op het gebied van 
de berichtgeving multinationale teams aan te trekken. 
10.103. De overeenkomst werd op 14 oktober 1986 
ondertekend en op 15 oktober 1986 werd een eerste 
tranche van 800 000 ECU betaald. 
10.104. Doordat het consortium in financiële moeilijk­
heden geraakte, werden de uitzendingen op het betrokken 
net eind november 1986 gestaakt. Een volgens de 
overeenkomst uiterlijk februari 1987 uit te brengen 
verslag over de stand van de onderzoekingen en 
experimenten werd in maart 1987 aangeboden en 
daarmee achtte het consortium zich van zijn ver­
plichtingen jegens de Commissie ontslagen. 
10.105. Op grond van de in de overeenkomst opgeno­
men ontbindingsclausule, heeft de Commissie de overeen­
komst in juli 1987 opgezegd en de contractpartners van 
het consortium verzocht om terugbetaling van de 
financiële bijdrage, verhoogd met de wettelijke rente 
tegen 8 %. De onderhandelingen van de Commissie met 
het consortium hebben nog niet tot terugbetalingen 
geleid. 
10.106. De toekenning van deze bijdrage geeft aanlei­
ding tot de volgende opmerkingen: 
(a) de Commissie heeft zich niet uiterlijk bij de onder­
tekening van de overeenkomst ervan vergewist of de 
ontvanger van de subsidie in een gezonde financiële 
situatie verkeerde. Het is niet erg aannemelijk dat de 
moeilijkheden die zes weken na ondertekening zijn 
ingetreden, niet te voorzien waren; 
(b) het consortium heeft geen gespecificeerd budget 
ingediend over de verschillende fasen van het uit te 
voeren werkprogramma; bovendien was het pro­
gramma niet nauwkeurig genoeg geformuleerd; 
(c) de overeenkomst voorzag in de vorming van een 
gemengde groep om de stand van uitvoering van de 
werkzaamheden te onderzoeken en alle gemeen­
schappelijke problemen te behandelen. Deze groep 
werd echter nimmer ingesteld. Bijgevolg had de 
Commissie, in strijd met hetgeen was overeen­
gekomen, geen enkele invloed op de werkzaamheden; 
(d) bij de ondertekening van de overeenkomst heeft de 
Commissie een voorschot van 80 % betaald. Zij had 
1^ Ruhliloatieblad van de Europese gemeenschappen mi^ ^ 
erop moeten staan dat de betaling van voorschotten 
gerelateerd werd aan de vorderingen met de uitvoe 
ring van het werkprogramma, door bij voorbeeld 
^t^^obij de ondertekening, ^O^na een interimver^ 
slag en ^O^naoverleggingvan een eindverslag en de 
rekeningen te betalen. Lhans bedraagt het potentiële 
verlies ^^OOuEC^U^ 
^ de commissie had omzichtiger te werk moeten gaan 
ende mogelijkheid moeten overwegen, eenweker 
heidstelling te eisen. 
reHRC^PESIeSC^dLre^ 
10.1^7. Aanvankelijk had de R.aad van Bestuur van de 
Europese scholen een bijdrage van de commissie aan de 
begrotingen vande Europese Scholen voor 1^7 van 
^^^^ioBFR.^^,^^ioE(SU^,ofwelo7,^^van 
de kredieten in aanmerking genomen. Later, bij gelegene 
heid van de aanvullende en gewijzigde begrotingen, 
waartoein april en decemberl^7 werd besloten, heeft hij 
het bedrag ervan verhoogd tot ^.^Ivtio BFR. ^ 
^,^lviioEC^^ 
10d^. in de algemene begroting van de Europese 
ólemeenschappen is deze bijdrage beperkt tot éó7,71viio 
EC^L^.töe door de commissie verrichte termijnbetalingen 
bedragenmtotaal^7,^lviioE^^^^^^ioB^^ 
waarmee uiteindelijk^,^^van de uitgaven der scholen 
werd gedekt. 
l^.lo^. ólelet op het teit dat de subsidie, voortvloeiend 
uit het eerste akkoord van 1^7 tussen de Cremeenschap 
vandezesendeR.aadvanBestuurma^imaal^éö^óvande 
begroting van de school mocht bedragen en dat de 
commissie thans verplicht is o^^te dragen, terwijl zij 
slechts overeen van de 1^ stemmen in de R.aad van 
Bestuur beschikt, dan is het zonneklaar dat de uitkomst 
van de vergelijking van voornoemde cijfers kenmerkend 
is voor een ernstig gebrek aan samenhang in de verdeling 
vandebudgettairebevoegdhedenenverantwoordelijk^ 
heden, löe Scholen behouden immers het gezag over hun 
staat van uitgaven en het grootste deel van hun 
ontvangsten blijft ressorteren onder de Lid-Staten en de 
door de R.aad van Bestuur met externe organen gesloten 
financieringsovereenkomsten, terwijldeC^ommissiehet 
verschil bijpast. 
It^dlO. COm deze situatie in de hand te houden zouden 
op korte termijn de betrekkingen tussen de communau^ 
taire instellingen en de R^aad van Bestuurmoeten worden 
geformaliseerd en zou de commissie hiertoe tot een 
overeenkomst moeten kunnen komen die voornamelijk 
betrekking heeft op de volgende kwesties^ 
^ duidelijke verdeling van de begrotingsbevoegdheden 
tussen de beide betrokken instanties^ ^herstel van een billijke verdelingvan de lasten over de 
contractpartners in de geest van het statuut van 1^ 
april 1^^7 en het akkoord vanll december l^éó7^ 
^ vaststelling van hettijdschemavoordetoezending 
van het ontwerpbegroting en de jaarrekening van de 
scholen aan de autoriteiten van de Europese CreD 
meenschappen^waaronder de Rekenkamers, zodat 
deze gegevens een nuttig onderdeel kunnen vormen 
van de communautaire begrotings^ en dechargepro^ 
cedure^ 
^omschrijving van de taken en bevoegdheden van de 
controle organen van de Scholen en eveneens van de 
CAammissie^ 
^ vaststellingvan de wijze waaropde termijnbetalingen 
van de communautaire bijdrage in de loop van het 
begrotingsjaar worden verricht, gelet opeventuele 
consequenties van aanvullende begrotingen en^of een 
beheer volgens de procedure van de voorlopige 
twaalfden^ 
^D stakingvan de huidige praktijk van deC^ommissieom 
haar bijdrage te verdelen per groep Scholen volgens 
netland van vestiging^inplaats daarvan zoueen 
individuele toewijzing, die afzonderlijk in de algeme^ 
ne begroting wordt opgenomen, de doorzichtigheid 
verbeterend 
^ zoekenvan eenoplossing voor het gebruik van de 
buitengewonehefting op de bezoldigingen vande 
leerkrachten, met name die van de School te 
lunchen, welke oplossing strookt met de eerste 
overwegingbijVerordening^EECr^nr.^^l^lvan 
deR.aadvanl^decemberl^P 
ludll. COp langere termijnzouhettïnancieringssvsteem 
van de Europese Scholen zodanig moeten worden 
herzien, dat de Scholen op een weloverwogen wijze 
worden opengesteld, op basis van een nationale bijdrage 
die evenredig is aan het aantal kinderenperlandvan 
herkomst, dan wel met het oog op een rechtstreekse 
verantwoording in de communautaire begroting. 
10.11^. Volgens het akkoord van 7 november 1^77 
draagt het Europees COctrooibureau t^ECOB^ bij in de 
kosten van de Europese School te Iviünchen, en wel met 
een bedrag gelijk aan het verschil tussen het totaalbedrag 
van de begroting en de som van de andere ontvangsten 
vandeSchoolwaarondervooraP 
^ schoolgeld^ 
tdo^bankrente^ 
^ diverse ontvangstene 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 163 
(d) ontvangsten afkomstig uit andere financieringsak­
koorden. Hiertoe behoort de van de Commissie 
verlangde bijdrage voor de tot de School toegelaten 
kinderen van de personeelsleden van de Gemeen­
schappen of met hen gelijkgestelde kinderen. 
10.113. Voor de berekening van de bijdrage van de 
Commissie aan de School te München heeft de Raad van 
Bestuur een formule uitgedacht die is gebaseerd op de 
schoolkosten per leerling. Doch in plaats van de 
gemiddelde kosten van alle leerlingen die de School 
bezoeken in aanmerking te nemen, heeft hij zich beperkt 
tot een vergelijking van de kinderen van gemeenschaps-
ambtenaren of met hen gelijkgestelden, met de kinderen 
van het personeel van het Europees Octrooibureau. 
Uitgaande van deze methode heeft de School in haar 
begroting 1987 een bijdrage van de Commissie van 
566 000 BFR (± 12 795 ECU) per leerling opgenomen, 
terwijl de voor het EOB voorziene bijdrage tot 507 000 
BFR (± 11 461 ECU) en de gemiddelde kosten voor alle 
leerlingen tot 294 000 BFR (± 6 646 ECU) beperkt 
waren. 
10.114. Hoewel de Commissie deze eis niet heeft 
ingewilligd — zij heeft van dit bedrag slechts 76 % 
betaald — is het niettemin zo, dat het bestaan van deze 
berekeningswijze voortdurend het gevaar inhoudt, dat de 
begroting van de Gemeenschappen wordt gedwongen tot 
een onevenredige bijdrage, te meer daar de Commissie, 
anders dan het EOB, aan het eind van het begrotingsjaar 
geen terugbetaling kan verkrijgen van de kredieten die zij 
eventueel teveel heeft betaald. 
10.115. Evenals in het verleden beschouwt de School te 
München de buitengewone heffing op de bezoldigingen 
van de leerkrachten nog steeds als een ontvangst in de zin 
van het in paragraaf 10.112 genoemde akkoord en brengt 
zij deze dus ten goede van het EOB. In 1987 bedroeg deze 
heffing 7,1 Mio BFR (± 0,16 Mio ECU). 
10.116. Ten aanzien van deze houding dient de aan­
dacht te worden gevestigd op het feit dat, nu een anders 
luidende bepaling in het besluit van de Raad van Bestuur 
ontbreekt, de heffing op de bezoldigingen van de 
leerkrachten aan dezelfde doelstellingen beantwoordt als 
die van Verordening (EEG) nr. 3821/81 met betrekking 
tot de crisisheffing op de bezoldigingen van de Europese 
ambtenaren. Zij dient ertoe, de bijzonder moeilijke 
algemene sociaal-economische toestand in Europa het 
hoofd te bieden. 
10.117. Daarom kan de heffing, ook al beschouwt de 
School deze op begrotingsgebied als ontvangst, niet voor 
andere doeleinden worden gebruikt dan die welke globaal 
zijn afgebakend op communautair niveau en het is 
moeilijk aanvaardbaar dat zij dient tot vermindering van 
de bijdrage van een bepaald orgaan. Hierbij komt nog dat 
de School te München bij de toepassing van het besluit van de Raad van Bestuur tot instelling van deze heffing, 
slechts als uitvoerend orgaan optreedt, dat de geest van de 
regel die het moet uitvoeren, niet mag wijzigen. 
10.118. Gezien de voorgaande constateringen is het 
wenselijk dat de Commissie een herziening van de 
berekingswijze van haar bijdrage aan de School te 
München tracht te bereiken en in gemeen overleg met de 
Raad van Bestuur voor de buitengewone heffing op de 
bezoldigingen van de leerkrachten een bestemming 
probeert te vinden die overeenkomt met de doeleinden 
ervan. 
10.119. Krachtens Belgisch Koninklijk Besluit van 24 
oktober 1986 kan de bezoldiging van de bij de Europese 
Scholen gedetacheerde Belgische leerkrachten niet meer 
bedragen dan 50 % van het laatste salaris in actieve 
dienst. Voor de Europese Scholen heeft dit voorschrift 
drieërlei consequenties: 
(a) hun ontvangsten over 1987 verminderen met een 
bedrag dat in totaal geschat wordt op 78 Mio BFR 
(± 1,76 Mio ECU); 
(b) aangezien de nationale bezoldigingen geblokkeerd 
zijn op 50 % van het bedrag vóór de detachering, 
hebben latere verhogingen geen invloed meer daarop. 
Daarentegen hebben de communautaire verhogingen 
tot gevolg dat het verschil tussen het Belgische salaris 
en de Europese bezoldigingen toeneemt, en dat 
daarmee ook het door de Scholen te dragen aandeel 
steeds groter wordt; 
(c) bij de berekening van de uitkering bij vertrek, die 
ingevolge het statuut aan de leerkrachten wordt 
toegekend, wanneer zij de Europese Scholen verlaten, 
wordt gelet op het verschil tussen het communautaire 
basissalaris en het nationale basissalaris. De beper­
king van laatstgenoemd salaris tot een vast bedrag, 
zonder mogelijkheid tot stijging, heeft tot gevolg dat 
dit verschil, telkens wanneer de communautaire 
bezoldigingen stijgen, ook toeneemt en leidt tot extra 
lasten voor de begroting van de Scholen. Dit Belgisch 
Koninklijk Besluit is in strijd met het statuut van 12 
april 1957 en met het Protocol nopens de oprichting 
van Europese Scholen van 13 april 1962. Hiermee 
komt tevens de poging van een Lid-Staat tot 
uitdrukking, zich ten koste van de communautaire 
begroting van een financiële last te ontdoen. 
10.120. Ondanks enkele veranderingen lopen de rechts­
voorschriften, het financieringssysteem en de bestuurlijke 
organisatie van de Europese Scholen nog steeds achter bij 
de ontwikkeling van het recht en van de communautaire 
structuren, waarmee zij nauw zijn vervlochten. Daarbij 
komt dat het besluitvormingsproces van de Scholen nog 
altijd weinig voortvarend is. Hierdoor komt het dat 
belangrijke wijzigingen, zoals de herziening van het 
financieel reglement en van het statuut van het onder­
wijzend personeel, nog steeds niet zijn verwezenlijkt. 
164 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
10.121. Aangezien de Commissie op alle beleidsniveaus 
deelneemt aan het functioneren van de Scholen, zou het 
stellig dienstig zijn dat zij gebruik maakt van de 
mogelijkheid, haar schat aan ervaring te benutten om haast te maken met de hervormingen, die met name 
inzake de organisatie van het begrotingsbeleid, de 
controle en het beheer van de rechten van het personeel 
noodzakelijk zijn. 
0) 
(2) 
(3) 
(4) 
(5) PB C 336 van 15.12.1987, blz. 103-109. 
PB C 357 van 31.12.1983, blz. 108. 
PB C 357 van 31.12.1983, blz. 107-108. 
PB C 326 van 16.12.1985, blz. 90-91. 
WEU: Westeuropese Unie 
NATO: Noordatlantische Verdragsorganisatie 
OESO: Organisatie voor Economische Samenwerking en 
Ontwikkeling 
ESA: Europees Ruimte-Agentschap 
Rapport over de actuariële evaluatie van de pensioenrege­
ling van de ambtenaren en andere personeelsleden van de 
Europese Gemeenschappen per 1 januari 1985. Doe. Raad 
nr. 9919/1986, STAT 42. FIN 434 van 27.10.1986. (6) PB C 357 van 31.12.1983, blz. 104-105. 
(7) PB C 221 van 03.9.1979. 
(8) PB C 125 van 17.5.1982, blz. 51. 
(9) Bijlage I van afdeling III, deel A van de begroting 
Genormaliseerde cijfers betreffende invaliditeitspensioneringen 
(%o). 
Leeftijd Gegevens betreffende 
de Gemeenschappen 
1975-1984 Franse banken 
1973-1978 
20 
30 
40 
50 
60 
64 Mannen 
0,04 
0,17 
0,80 
3,60 
17,70 
34,00 0,04 
0,06 
0,15 
1,40 
1,90 
3,00 
20 
30 
40 
50 
60 
64 Vrouwen 
0,07 
0,40 
2,10 
8,10 
25,80 
38,30 0,10 
0,40 
1,20 
3,10 
10,00 
13,50 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 165 
HOOFDSTUK 11 
Opgenomen en verstrekte leningen en rentesubsidies 
11.0. INHOUD 
Inleiding 
Samenvatting van de financiële gegevens Paragraaf 
11.1 —11.4 
11.5 
Opmerkingen over de balansen en de rekeningen van baten en lasten van het 
NCI- en het Euratom-mechanisme 11.6 
Overeenkomst betreffende de controle van NCI-leningen in de Lid-Staten 11.7 — 11.19 
Opmerkingen over de wettigheid en het financieel beheer 
NCI-kasmiddelenmechanisme 11.20 — 11.32 
11.20 — 11.31 
Door de Europese Investeringsbank in rekening gebrachte administratie­
kosten 11.32 
INLEIDING 
11.1. Dit hoofdstuk heeft betrekking op de in het kader 
van het Nieuw Communautair Instrument (NCI) ver­
strekte leningen en rentesubsidies, de door de Europese 
Gemeenschap voor Atoomenergie verstrekte leningen 
(Euratom-leningen), de ter ondersteuning van de beta­
lingsbalansen verstrekte leningen (BB-leningen), alsmede 
de ter financiering van deze drie leningsinstrumenten 
door de Gemeenschappen opgenomen leningen. 
11.2. De begrotingsautoriteit voert het bedrag van de 
rentesubsidies in het kader van de jaarlijkse begrotings­
procedure in de algemene begroting op en beslist in de 
vorm van p.m.-posten over de begrotingsgarantie voor de 
op te nemen leningen. 
11.3. De opgenomen en verstrekte leningen van de 
Gemeenschappen zijn opgenomen in de financiële balans 
van de activa en passiva van de Gemeenschappen. 
Rentesubsidies die betrekking hebben op NCI-leningen 
en leningen van de EIB uit eigen middelen voor 
wederopbouwmaatregelen in door aardbevingen getrof­
fen gebieden in Griekenland en Italië, zijn in hoofdstuk 69 
van de algemene begroting van de Gemeenschappen opgenomen, rentesubsidies voor een proefproject ten 
behoeve van het Portugese midden- en kleinbedrijf 
(MKB) in hoofdstuk 77, en rentesubsidies voor samen­
werking met de landen in het Middellandse-Zeegebied in 
hoofdstuk 96. 
11.4. Op de Commissie rust de rechtstreekse juridische 
verplichting in te staan voor de leningsdienst en de 
terugbetaling van de door haar namens de Gemeenschap 
opgenomen leningen. Ingeval begunstigden van de 
leningen en de primaire garanties in gebreke blijven, zijn 
in de begroting de volgende artikelen opgenomen, die de 
begrotingsgarantie voor de bovengenoemde communau­
taire leningsmechanismen vormen: 
(a) artikel 830 „Garantie van de Europese Economische 
Gemeenschap voor opgenomen communautaire 
leningen ter ondersteuning van betalingsbalansen"; 
(b) artikel 831 „Garantie van de Europese Economische 
Gemeenschap voor opgenomen Euratom-leningen"; 
(c) artikel 832 „Garantie van de Europese Economische 
Gemeenschap voor opgenomen leningen ter bevorde­
ring van investeringen in de Gemeenschap". 
Voorts bevat de begroting in artikel 969 een garantie voor 
door de EIB aan derde landen toegekende leningen. 
166 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
SAMENVATTING VAN DE FINANCIËLE 
GEGEVENS 
11.5. De Tabellen 11.1 en 11.2 geven een overzicht van 
de verschillende leningsmechanismen, alsmede van het 
beloop van de opgenomen en verstrekte leningen in het 
begrotingsjaar 1987 ('). 
OPMERKINGEN OVER DE BALANSEN EN 
DE REKENINGEN VAN BATEN EN 
LASTEN VAN HET NCI- EN HET 
EURATOM-MECHANISME 
11.6. De Kamer heeft de NCI- en de Euratom-balansen 
per 31 december 1987, alsmede de rekeningen van baten 
en lasten van deze beide mechanismen over het begro­
tingsjaar 1987 onderzocht. De boekhouding gaf geen 
aanleiding tot bijzondere opmerkingen. 
OVEREENKOMST BETREFFENDE DE 
CONTROLE VAN NCI-LENINGEN IN DE 
LID-STATEN 
11.7. Sinds 1984 worden tussen de Commissie en de 
Kamer besprekingen gevoerd ter oplossing van het 
vraagstuk hoe de Kamer de controles ter plaatse op het 
gebied van NCI-leningen moet uitvoeren. 
11.8. In 1985 en 1986 heeft de Kamer, na voorafgaande 
kennisgeving aan de Commissie en de EIB, autonome 
controlebezoeken verricht in Italië en Griekenland, 
betreffende de via de nationale overheid uitgevoerde 
maatregelen in het kader van de NCI-leningen voor 
aardbevingen (2). De Kamer heeft vastgesteld dat de EIB 
zich tot de begunstigden van de leningen had gewend 
krachtens het contractbeding betreffende de controle op 
de projecten; dit heeft ertoe geleid dat de begunstigden 
aanvankelijk weigerden, zich aan de controle van de 
Kamer te onderwerpen. Nadat de Kamer had verklaard 
dat het ging om rentesubsidies ten laste van de algemene 
begroting van de EG en om door deze begroting 
gegarandeerde communautaire leningen, waarvoor de 
controlebevoegdheid krachtens de artikelen 206 bis en 
206 ter van het EEG-Verdrag bij de Kamer berust, 
konden deze controles ten slotte in beide Lid-Staten 
worden uitgevoerd. 
11.9. Na beëindiging van de controles in Italië en 
Griekenland heeft de Kamer, ter voorkoming van een 
herhaling van voornoemde situatie in één van de Lid-
Staten, een jaar lang van verdere autonome controles ter 
plaatse afgezien, om in het kader van een met de 
(') Voor de voetnoten zij verwezen naar het eind van het 
hoofdstuk. Commissie te sluiten overeenkomst uitvoeringsmodalitei­
ten uit te werken voor toekomstige controlebezoeken op 
dit gebied. 
11.10. De Commissie is er niet in geslaagd, binnen een 
jaar met een bevredigende oplossing voor de dag te 
komen. De Kamer kan echter niet permanent afstand 
doen van haar onbetwiste controlebevoegdheid op een 
gebied dat zo belangrijk is als de leningsoperaties o.g. en 
u.g. van de Gemeenschappen, en dient haar controlever­
plichtingen, met name tegenover de begrotingsautoriteit 
na te komen. Daarom heeft de Kamer besloten tijdens het 
tweede semester van 1987 in het kader van haar 
werkprogramma nog een aantal autonome controles te 
verrichten. Met dit doel werden in twee Lid-Staten 
ondernemingen geselecteerd, die van de Europese Ge­
meenschappen zowel EGKS-middelen als NCI-middelen 
hadden ontvangen. Deze controlebezoeken, die in 
oktober en november 1987 plaatsvonden, werden in het 
kader van de EGKS-procedure aangekondigd via de 
Commissie. 
11.11. In beide gevallen werd het controleteam van de 
Kamer, waartoe, zoals gebruikelijk bij de EGKS-
procedure, ook een vertegenwoordiger van de Commissie 
behoorde, de toegang tot de NCI-documenten geweigerd, 
omdat de bedrijven niet beschikten over een machtiging 
van de EIB ten behoeve van het controleteam van de 
Europese Rekenkamer. De bedrijven hebben uitdrukke­
lijk te kennen gegeven dat zij dit door de EIB gedicteerde 
antwoord betreurden, te meer omdat de controle van 
soortgelijke leningsoperaties u.g. op het gebied van de 
EGKS — waarvoor de EIB evenwel niet als mandataris 
van de Commissie optreedt — aan geen enkele beperking 
was onderworpen. 
11.12. Zoals in het jaarverslag van de Kamer over het 
begrotingsjaar 1986 (3) reeds werd vermeld, heeft de 
Commissie na het NCI IV-besluit van 9 maart 1987 (4) en 
in aansluiting op de desbetreffende tussenkomst van de 
Kamer, nogmaals bevestigd dat haar standpunt, volgens 
hetwelk de middelen die de EIB in het kader van een haar 
door de Commissie opgedragen mandaat beheert, 
overeenkomstig de artikelen 206 bis en 206 ter van het 
EEG-Verdrag alsmede het Financieel Reglement, onder­
worpen zijn aan de externe controle van de Kamer, 
geenszins is gewijzigd. De Kamer heeft de Commissie 
verzocht dit standpunt ten aanzien van haar mandataris, 
de EIB, door te zetten. 
11.13. Hoewel de Kamer juridisch gezien als enige het 
uiteindelijke beslissingsrecht heeft over de uitvoerings­
modaliteiten van haar controles ter plaatse, heeft zij in dit 
verband een compromisvoorstel uitgewerkt, dat aanleunt 
bij de sinds jaren tot tevredenheid van alle betrokken 
Instellingen toegepaste overeenkomst tussen de Commis­
sie en de Kamer betreffende de controles ter plaatse op het 
gebied van de EGKS. De kern van het compromisvoor­
stel is, dat de Kamer de documenten die haar door de 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 167 
Tabel 11.1 — Belangrijkste kenmerken van de in het kader van de NCI-, Euratom-, BB-, EGKS-
en EIB-leningen toegepaste mechanismen per 31 december 1987 
Mecha­
nisme 
NCI 
NCI 
Aard­
bevingen 
EIB 
Aard­
bevingen 
Euratom 
Beta­
lings­
balans 
EIB 
EGKS Wettelijke 
grondslag 
EEG-Verdrag, 
artikel 235; 
Besluiten van 
de Raad; 
EG-Begroting 
EEG-Verdrag, 
artikel 235; 
Besluiten van 
de Raad; 
EG-Begroting 
EEG-Verdrag, 
art. 130, Sta­
tuten v/d EIB 
Besluiten van 
de Raad; 
EG-Begroting 
EGA-Verdrag, 
artikel 172; 
Besluiten van 
de Raad; 
EG-Begroting 
EEG-Verdrag, 
artikel 235; 
Besluiten van 
de Raad; 
EG-Begroting 
EEG-Verdrag, 
artikelen 129 
en 130; Statuten 
van de EIB 
EEG-Verdrag, 
artikel 235; 
Besluit van de 
Raad; 
EG-Begroting 
EGKS-Verdrag, 
artikelen 54 
en 56 Financierings-
Communautaire 
leningen, door 
de Commissie 
opgenomen op 
de financiële 
markt 
Begrotings­
kredieten van de 
Commissie 
Begrotings­
kredieten van de 
Commissie 
Communautaire 
leningen, door 
de Commissie 
opgenomen op 
de financiële 
markt 
Begrotings­
kredieten van de 
Commissie 
Begrotings­
kredieten van de 
Commissie 
Eigen middelen 
van de EIB 
Begrotings­
kredieten van de 
Commissie 
Communautaire 
leningen, door 
de Commissie 
opgenomen op 
de Tmanciële 
markt 
Begrotings­
kredieten van de 
Commissie 
Communautaire 
leningen, door 
de Commissie 
opgenomen op 
de Tmanciële 
markt 
Begrotings­
kredieten van de 
Commissie 
Eigen middelen 
van de EIB 
Begrotings­
kredieten van de 
Commissie 
Communautaire 
leningen, door 
de Commissie 
opgenomen op 
de financiële 
markt 
Operationele 
begroting van 
deEGKS Soort 
interventie 
Lening u.g. 
Begrotings­
garantie 
Rentesubsidies 
Lening u.g. 
Begrotings­
garantie 
Rentesubsidies 
Lening u.g. 
Rentesubsidies 
Lening u.g. 
Begrotings­
garantie 
Lening u.g. 
Begrotings­
garantie 
Lening u.g. 
Rentesubsidies 
Lening u.g. 
Rentesubsidies Beheer 
De Commissie beslist over 
de subsidiabiliteit van de 
projecten; de leningen wor­
den namens en voor risico 
van de Commissie door de 
EIB toegekend en beheerd 
Toegekend door de Com­
missie; uitbetaald door tus­
senkomst van de EIB 
De Commissie beslist over 
de subsidiabiliteit van de 
projecten; de leningen wor­
den namens en voor risico 
van de Commissie door de 
EIB toegekend en beheerd 
Toegekend door de Com­
missie in het kader van het 
besluit over de subsidiabili­
teit ; uitbetaald door tussen­
komst van de EIB 
Advies van de Commissie 
Autonomie van de EIB 
Toegekend door de Com­
missie in het kader van een 
advies; uitbetaald door tus­
senkomst v/d EIB 
De leningen worden door de 
Commissie toegekend, en 
namens de Commissie door 
de EIB beheerd 
De Raad beslist over de 
toekenning van de lening. 
Het EFMS neemt de nodige 
maatregelen om voor het 
beheer van de leningen te 
zorgen 
Advies van de Commissie 
Autonomie van de EIB 
Toegekend door de Com­
missie; uitbetaald door tus­
senkomst van de EIB 
Toegekend en beheerd door 
de Commissie 
Toegekend en beheerd door 
de Commissie Geld­
volume 
(Mio ECU) 
5 650(0 
p.m. 
1 000 (2) 
1 000 (3) 
80 (3) 
100 (4) 
p.m. 
170 
1 000 (3) 
80 (3) 
100 (4) 
100 
3 000 (') 
p.m. 
8 000 (') 
p.m. 
36 456 (5) 
1 000 (2) 
6 768 (6) 
170 
P-j-Bepalingen inzake 
controle 
Controle door de Kamer aan 
de hand van documenten en 
ter plaatse (Artikelen 206 en 
206 bis van het EEG-Ver­
drag; Financieel Reglement) 
Controle door de Kamer aan 
de hand van documenten en 
ter plaatse (Artikelen 206 en 
206 bis van het EEG-Ver­
drag; Financieel Reglement) 
Geen controle door de Kamer 
Controle door de Kamer a/d 
hand van documenten en ter 
plaatse (Artt. 206 en 206 bis 
van het EEG-Verdrag; Fin. 
Regl.) 
Controle door de Kamer aan 
de hand van documenten en 
ter plaatse (Artt. 180 en 
180 bis van het EGA-Ver­
drag) 
Controle door de Kamer aan 
de hand van documenten en 
ter plaatse (Artikelen 206 en 
206 bis van het EEG-Ver­
drag) 
Geen controle door de Kamer 
Controle door de Kamer a/d 
hand van documenten en ter 
plaatse (Artt. 206 en 206 bis 
van het EEG-Verdrag; Fi­
nancieel Reglement) 
Controle door de Kamer aan 
de hand van documenten en 
ter plaatse (Artt. 78 sexies en 
septies EGKS-Verdrag) 
(') Door de Raad vastgesteld maximum. 
(2) Rentesubsidies tot een maximumbedrag van 1 000 Mio ECU op NCI- en EIB-leningen voor projecten in Ierland en Italië. Door de Raad vastgesteld 
maximum, betreffende NCI- en EIB-leningen. 
(3) Door de Raad vastgesteld maximum, van toepassing op de actie als geheel, en derhalve geldig voor de NCT en de EIB-leningen. 
M Voorstel van de Commissie van 23.12.1987 doe. COM(87) 727 def. 
(5) Uitstaande leningen, inclusief 750 Mio ECÜ aan eigen middelen in het kader van het NCI IV. 
(6) Uitstaande leningen. 
168 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Tabel 11.2 — Beloop van de in 1987 opgenomen en verstrekte leningen 
(Mio ECU) 
Mechanisme 
Leningen u.g.: 
— NCI 
— Euratom 
— BB 
— EGKS (2) 
Totaal 
Leningen o.g.: 
— NCI 
— Euratom 
— BB 
— EGKS (2) 
Totaal Per 31.12.1986 
uitstaande bedragen 
Tegen de 
ECU-koers 
van 
31.12.1986 
(1) Tegen de 
ECU-koers 
van 
31.12.1987 
(2) 
4 993,5 4 898,6 
2 398,2 2 385,9 
1 890,0 1 715,3 
7 001,6 6 885,7 
16 283,3 15 885,5 
5 202,2 5 062,7 
2 412,3 2 171,2 
1 890,0 1 715,3 
6 761,3 6 532,2 
16 265,8 15 481,4 In 1987 uitgevoerde 
leningsoperaties (') 
Nieuw 
verstrekte/ 
opgenomen 
leningen 
(3) Terugbetaling 
respectievelijk 
aflossing 
(4) 
303.2 331,9 
313,7 326,6 
859,9 348,5 
969.3 1 086,9 
2 446,1 2 093,9 
611,3(3) 444,5 
853,4(4) 524,7 
859,9 348,5 
1 487,0(5) i 330,4 
3 811,6 2 648,1 Per 31.12.1987 
uitstaande 
bedragen 
0) 
(5) = (2)+ (3)-(4) 
4 869,9 
2 373,0 
2 226,7 
6 768,1 
16 237,7 
5 229,5 
2 499,9 
2 226,7 
6 688,8 
16 644,9 
(') Tegen de ECU-koers van 31.12.1987. 
(2) Zie ook het afzonderlijke jaarverslag van de Kamer. 
(3) Waarvan 211,2 Mio ECU voor herfinanciering. 
(4) Waarvan 307,9 Mio ECU voor herfinanciering. 
(5) Waarvan 342,6 Mio ECU voor herfinanciering. 
Commissie worden verstrekt (met inbegrip van de 
documenten die de EIB haar via de Commissie doet 
toekomen) onderzoekt, en de Commissie meedeelt voor 
welke projecten zij controles ter plaatse wenselijk acht. De 
Commissie verzoekt dan het controlecomité van de EIB 
om deze controles ter plaatse te verrichten. Het controle­
comité van de EIB voert vervolgens de gewenste controles 
uit. Op verzoek van de Kamer zal één van haar 
vertegenwoordigers aan deze controles deelnemen. De 
bevindingen van het controlecomité worden via de 
Commissie aan de Kamer meegedeeld. 
11.14. Tegen de verwachtingen van de Kamer is de 
Commissie er tot dusver niet in geslaagd, dit toch zeer 
vergaande compromisvoorstel door haar mandataris, de 
EIB, te doen aanvaarden. 
11.15. Op 23 december 1987 heeft de Commissie een 
voorstel ingediend voor een besluit van de Raad tot 
wijziging van de artikelen 1 en 2 van Besluit 87/182/EEG 
van de Raad van 9 maart 1987 (5), waarbij de Commissie 
gemachtigd wordt, bij wijze van uitzondering leningen 
aan te gaan in het kader van het NCI, ten einde leningen met rentesubsidies te kunnen verstrekken tot een bedrag 
van 100 Mio ECU — na aftrek van mogelijk door de EIB 
uit eigen middelen verstrekte leningen — voor de 
wederopbouw van de in september 1986 in Griekenland 
door aardbevingen getroffen gebieden. 
11.16. De controle op de uitvoering van de in het kader 
van het Besluit verrichte leningsoperaties, met inbegrip 
van de controle op de voorgestelde buitengewone 
leningen met rentesubsidies, is onderworpen aan de 
bepalingen van artikel 10 van Besluit 87/182/EEG (4). Dit 
artikel blijft ongewijzigd en luidt als volgt: „De financiële 
controle en de controle van de rekeningen van de 
Commissie vinden plaats overeenkomstig het Financieel 
Reglement van toepassing op de algemene begroting van 
de Europese Gemeenschappen. De verrichtingen in 
verband met het verstrekken van leningen en het beheer 
van de kasmiddelen zijn onderworpen aan de controle- en 
kwijtingsprocedures die in de Statuten van de Bank voor 
al haar verrichtingen zijn voorgeschreven en verlopen 
uitsluitend via deze procedures". 
11.17. Ten aanzien van de intussen niet meer omstreden 
rechtstoestand heeft de Commissie op 25 april 1988, zoals 
destijds in aansluiting op het NCI IV-Besluit van 9 maart 
1987 (4), opnieuw bevestigd dat de formulering van 
artikel 10 niet aldus kan worden uitgelegd, dat de 
controlebevoegdheden van de Kamer daardoor worden 
beperkt. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 169 
11.18. De Kamer is van mening dat het dringend 
noodzakelijk is tot een oplossing te komen waarbij 
rekening wordt gehouden met de bepalingen van de EG-
Verdragen. Daar het ontegenzeglijk de taak van de 
Commissie is, te verzekeren dat de EG-Verdragen op een 
zo belangrijk gebied als de leningsoperaties o.g. en u.g. 
van de Gemeenschappen worden toegepast, verzoekt de 
Kamer de Commissie dringend de nodige maatregelen te 
nemen, met name tegenover haar mandataris, de EIB. 
11.19. De Kamer heeft in dit verband met interesse 
kennis genomen van de oproep van de Raad van 
Gouverneurs van de EIB aan de Commissie, om met het 
oog op de bestaande rechtstoestand mogelijke oplos­
singen voor te stellen. De EIB kondigt aan dat zij hieraan 
constructief wil meewerken. De Raad van Ministers 
verwijst in zijn aanbeveling van 7 maart 1988 betreffende 
de decharge voor het begrotingsjaar 1986 uitdrukkelijk 
naar deze situatie. Het belang van het Europees 
Parlement bij deze kwestie behoeft hier niet opnieuw te 
worden beklemtoond. 
OPMERKINGEN OVER DE WETTIGHEID 
EN HET FINANCIEEL BEHEER 
NCI-kasmiddelenmechanisme 
11.20. Een korte uiteenzetting van de werking van het 
NCI-kasmiddelenmechanisme is hier op zijn plaats. 
Aanvankelijk waren alle operaties voor het opnemen en 
verstrekken van leningen in het kader van het NCI-
mechanisme „back to back"-operaties. De leningen 
werden slechts opgenomen voor zover verzoeken tot 
verstrekking van leningen waren ingekomen. Aldus 
stonden tegenover een opgenomen lening één of enkele 
verstrekte leningen in dezelfde valuta. De lenings­
voorwaarden met betrekking tot de rentevoet en de 
looptijd waren zo vastgesteld dat uiteindelijk een 
evenwicht kon worden bereikt. 
11.21. De uitbreiding van de kring van potentiële leners 
met de kleine en middelgrote ondernemingen heeft de 
Commissie ertoe gebracht, vanaf 1982 van de „back to 
back"-operaties af te zien om soepeler te kunnen reageren 
op leningsaan vragen. Deze noodzaak heeft geleid tot de 
invoering van een financieringsreserve, het zogenaamde 
NCI-kasmiddelenmechanisme. Overeenkomstig de be­
sluiten van de Raad, en naar gelang van de door de 
Commissie en de EIB na overleg geschatte behoeften, 
neemt de Commissie leningen op en stelt deze ter beschikking van de EIB, die ze vervolgens in overleg met 
de Commissie en naar gelang van het aantal aanvragen, 
aan de begunstigden verstrekt. In het kader van het NCI-
kasmiddelenmechanisme kunnen tegenover één opgeno­
men lening een groot aantal verstrekte leningen staan, en 
kan, omgekeerd, een in een bepaalde valuta of een 
samenstel van valuta's verstrekte lening door fracties van 
diverse opgenomen leningen zijn gefinancierd. 
11.22. Sedert de invoering van het NCI-kasmiddelen­
mechanisme zijn de voorschriften voor de werking ervan 
en de wederzijdse verplichtingen van de twee betrokken 
partijen vastgelegd in samenwerkingsovereenkomsten 
tussen de Commissie en de EIB. Alle betalingsstromen 
met betrekking tot de in het kader van het NCI-
kasmiddelenmechanisme verrichte leningsoperaties o.g. 
en u.g. worden via op naam van de Commissie staande 
rekeningen bij de EIB — „transactierekeningen" ge­
noemd — afgewikkeld. Tot de afsluiting van de laatste 
samenwerkingsovereenkomst, die op 1 april 1987 van 
kracht werd, betaalde de EIB interest over de creditsaldi, 
terwijl de Commissie aan de EIB interest diende te betalen 
over eventuele debetsaldi. De Commissie was als enige 
verantwoordelijk voor het eindresultaat van de in het 
kader van het NCI-kasmiddelenmechanisme verrichte 
leningsoperaties. 
11.23. In haar jaarverslagen over de begrotingsjaren 
1983 en 1984 heeft de Kamer de Commissie gewaar­
schuwd voor de risico's die dit mechanisme inhoudt (6): 
(a) de door de EIB betaalde rentepercentages op de 
meestal positieve saldi van de transactierekeningen 
waren lager dan die welke de Commissie op de 
opgenomen leningen diende te betalen. Dit verschil in 
rentevoet bracht voor de Commissie kosten met zich 
mee, die echter in aansluiting op de opmerkingen van 
de Kamer tijdens de laatste begrotingsjaren werden 
beperkt (7); 
(b) uit de door de EIB verstrekte gegevens blijkt dat de 
leningen worden verstrekt tegen de op het tijdstip van 
de toekenning op de kapitaalmarkt geldende rente­
voeten. Deze rentevoeten kunnen verschillen van die 
welke de Commissie voor de opgenomen leningen 
dient te betalen, wanneer de marktsituatie in de 
periode tussen de twee transacties veranderd is; 
(c) de looptijd en de valuta('s) van de verstrekte leningen 
stemmen slechts zelden overeen met die van de 
desbetreffende opgenomen leningen. 
11.24. Daar het zeer goed mogelijk is dat een combina­
tie van deze factoren zou leiden tot verliezen en/of 
winsten, is de Kamer van oordeel dat er regelmatig 
toezicht dient te worden gehouden op de betalings­
stromen in verband met verstrekte en opgenomen 
leningen, om op gelijk welk tijdstip te kunnen beoordelen 
of het resultaat van de leningsoperaties globaal in 
evenwicht is (8). 
170 Rublikatieblad van de Europese ólemeenschappen 1^1^^ 
11.^. In aansluiting op de opmerkingen van de Warner 
hebbende Commissie endeElB een nieuweovereen^ 
komst geslotens die oplaprill^^^ van kracht werd en 
aanzienlijke wijzigingen aanbrengt in de rechten en 
verplichtingen van de Commissie en de E1B in het kader 
vanhet^CLkasmiddelenmechanisme^.löeElBblijft 
zoals voorheen leningsoperaties verrichten namens en 
voor rekening en risico van de ólemeenschap.^at betreft 
het resultaat van het beheer van het kasmiddelenmecha 
nisme^ dat verband houdt met de uit de leningsoperaties 
o.g.enu.g.voortvloeiendebetalingsstromen^draagtde 
E1B echter een grotereverantwoordelijkheiddanvoor 
een gewone mandataris gebruikelijk is.Artikel^van de 
nieuwe samenwerkingsovereenkomst bepaalt dat de 
Bank verantwoordelijk is voor het beheer van het 
kasmiddelenmechanisme^ waarbij zij de basisbesluiten 
eerbiedigt en de eventueel uit haar beheervoortvloeiende 
winsten en verliezend alsmede de dekking ingeval de 
vervaldata van opgenomen en verstrekte leningen 
verschillen^voor haar rekening neemt. 
llB^ó. löe nieuwe overeenkomst preciseert dat de 
^transactierekeningen^met betrekking tothet nettoresul 
taatvan elke opgenomen lening en de besteding ervan^ op 
deze wijze zonder winst of verlies voor de begroting van 
de Ólemeenschap op nul moeten uitkomend tenzij de 
begunstigde van de lening ofdeborgenin gebreke blijven. 
In afwachting van het eindresultaat wordt het jaarsaldo 
vanalleinhetkadervanhet^CLkasmiddelenmechanisD 
me^ verrichte transacties door de Commissie op decredit 
of debetzijde van een regularisatierekening geboekt. 
11.^7. löeze nieuwe overeenkomst komt weliswaar 
tegemoet aan de door de Warner in haar vorige 
jaarverslagen geuite wens^ te voorkomen dat de Commis 
sie het risico van eventueel uit de werking van het ^Cl 
kasmiddelenmechanisme^ voortvloeiende verlie^enzou 
dragen ^^ maar geeft niettemin aanleiding tot een aantal 
opmerkingen. 
11.^. in de eerste plaats dient te worden beklemtoonde 
dat het feit dat de E1B conform de nieuwe overeenkomst 
veranwoordelijk is voor het beheer van het ^CL 
kasmiddelenmechanismeE geenszins betekent dat zij 
dezelfde risico^sdraagt als de Commissie voordien in het 
kader van de oude overeenkomst, föe door de Commissie 
gedragen risico^swaren immers inherent aan het mecha 
nisme zoals het vroeger werd toegepast. Poe nieuwe 
voorwaarden daarentegen zijn geheel anders. LóeElB zal 
de middelen van het ^CLkasmiddelenmechanisme^ 
kunnen beheren in het kader van het globale beheer van 
haar middelend en overeenkomstig de gebruiken en 
beginselen van een goed financieel beheer die door alle 
banken worden gehanteerd, löit beheer wordt nog 
vergemakkelijkt doordat de Commissie opgenomen 
leningen ter beschikking stelt, löaar de E1B bij het beheer 
van het l^CLkasmiddelenmechanisme niet aan dezelfde 
verplichtingen en beperkingenisonderworpen als vroeger 
voor deCommissie het geval was^alzijmndienhet beheer 
opbehoorlijke wijze wordtgevoerd^ ooknietdezelfde 
risiccBsdragen. 11^. löe nieuwe overeenkomst bepaalt dat de EIB bij 
het beheer van de transactierekeningen ervoor moet 
zorgen dat het eindresultaat in evenwicht is. ^ij bepaalt 
echter ook dapindiende^e rekeningen een positief of een 
negatief saldo te ^ien gevend hierop geen rente mag 
worden geheven, ^et resultaat van de transactierekeninD 
gen is enkel signitïcanpwanneer daarbij de rente wordt 
ingecalculeerde die door de E1B op de door haar belegde 
restbedragen vanopgenomenleningenwordtgeheven. 
Pöeze saldi worden haar door de Commissie ter beschikt 
king gesteld zolang zij nog niet zijn toegewezen voor te 
verstrekken leningen. Indien met deze opbrengsten geen 
rekeningwordt gehoudens ^ou het strevennaar evenwicht 
inhet eindresultaatvan de transactierekeningen eventueel 
kunnen leiden tot de vaststelling van onnodig hoge 
rentevoeten op de verstrekte leningen. 
11.^0. L^e nieuwe overeenkomst beperkt de vrijheid van 
de Commissie inzakede vervroegde terugbetaling van 
opgenomenleningen^ door deze mogelijkheidafhankelijk 
te stellen van de voorafgaande toestemming van de EIB. 
Lóezebeperking zou echter niet mogenbelettendat de 
uiteindelijke begunstigden van de verstrekte leningen 
profiteren vandemogelijkepositievegevolgenvande 
vervroegde terugbetaling vande opgenomen leningen^ 
wanneer deze het door een gunstige ontwikkeling van de 
lïnanciële markt mogelijk maakt de rentepercentages op 
de aan hen geleende bedragen geleidelijk te verminderen. 
11.^1. Idoewel de verantwoordelijkheid voor het beheer 
enderesultatenvanhet^iCLkasmiddelenmechanisme 
werd overgedragen aan de EIB^ blijft de Commissie nog 
steeds belast met de administratieve taken betreffende het 
opnemenenbeherenvan leningen, netbelang vande 
bevoegdheid van de Commissie intake het adminis^ 
tratieve beheer van de opgenomen leningen neemt toe in 
het kadervan de nieuweovereenkomsL. die bepaalt dat de 
E1B verantwoordelijk is voor het eindresultaat van de in 
het kader van het l^Ctkasmiddelenmechanisme ver^ 
richte transacties. L^e E1B en de Commissie zouden 
hiermee rekening moeten houdend ^n ter compensatie 
voorzien in een verlagingvan dedoor de E1B aangerekend 
de administratiekosten voor Euratom en ^CLleningen^ 
metuitzonderingvan die welke in het kadervanhetl^CL 
kasmiddelenmechanisme worden verstrekt. 
11.3^. In haar jaarverslag over het begrotingsjaar 
1^^^^ heeft de Warner de Commissie aanbevolen^ de 
E1B te verzoeken haar een jaaroverzicht over de met de 
l^Cl en Euratomleningen verband houdende kosten en 
opbrengsten ter beschikking te stellen^odat de Warner 
zou kunnen controleren ofde bedragen die deEIB als 
administratiekosten in rekening brengt overeenstemmen 
met de daadwerkelijk gemaakte kosten. In haar jaarvers 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 171 
slag over het begrotingsjaar 1986 (n) heeft de Kamer 
kritiek geleverd op de hoge administratiekosten die de 
EIB voor NCI- en Euratom-leningen in rekening brengt. 
Er zou ook verder aandacht moeten worden besteed aan 
de invoering van een gedifferentieerd vergoedingensys­
teem waarbij rekening wordt gehouden met het niveau 
van de administratiekosten die de verschillende soorten 
verstrekte leningen met zich meebrengen. Gelet op het 
uitdrukkelijke standpunt dat het Europees Parlement (12) 
en de Raad van Ministers van 7 maart 1988 in het kader van de dechargeprocedure voor het begrotingsjaar 1986 
terzake hebben ingenomen, vestigt de Kamer opnieuw de 
aandacht op deze situatie. Zij verzoekt de Commissie 
dringend om nauwkeurige en met cijfers gestaafde 
inlichtingen die haar in staat stellen over de gegrondheid 
van de door de EIB in rekening gebrachte administratie­
kosten te oordelen, te meer daar de Commissie, als 
mandant, zelf reeds de nodige maatregelen had moeten 
nemen. De Commissie heeft aan dit verzoek tot nu toe 
geen gevolg gegeven. 
(2) 
(3) 
(4) 
(5) 
(6) 
O Zie ook het afzonderlijke jaarverslag van de Kamer 
betreffende de EGKS. 
Jaarverslag van de Kamer over het begrotingsjaar 1985, PB 
C 321 van 15.12.1986, paragraaf 12.14 en jaarverslag over 
het begrotingsjaar 1986, PB C 336 van 15.12.1987, paragraaf 
14.31. 
PB C 336 van 15.12.1987, paragraaf 14.29. 
Besluit 87/182/EEG van de Raad van 9 maart 1987, PB L 71 
van 14.3.1987. 
Doe. COM(87) 727 def., PB C 20 van 26.1.1988. 
Jaarverslag van de Kamer over het begrotingsjaar 1983, PB 
C 348 van 31.12.1984, paragrafen 14.18 — 14.25 en 
jaarverslag over het begrotingsjaar 1984, PB C 326 van 
16.12.1985, paragrafen 14.15 — 14.19. 
Jaarverslag van de Kamer over het begrotingsjaar 1983, 
paragrafen 14.23 (a) en (b), jaarverslag 1984, paragrafen 
14.15 en 14.16, en jaarverslag 1985, paragraaf 12.15. (8) Jaarverslag van de Kamer over het begrotingsjaar 1983, 
paragrafen 14.24 en 14.25. 
(9) Jaarverslag van de Kamer over het begrotingsjaar 1984, 
paragraaf 14.19. 
(10) Jaarverslag van de Kamer over het begrotingsjaar 1984, 
paragraaf 14.23. 
(11) Jaarverslag van de Kamer over het begrotingsjaar 1986, 
paragraaf 14.24. 
(12) Besluit van het Europese Parlement van 18 april 1986, PB L 
150 van 4.6.1986. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 173 
TWEEDE DEEL 
Europese Ontwikkelingsfondsen 
INHOUD Paragraaf 
Inleiding 1 — 2 
Opmerkingen over het financieel beheer 3 — 21 
Financiële uitvoering van de projecten 5 — 13 
Speciale voorwaarden van de overeenkomsten inzake werken 6 — 9 
Verplichtingen en betalingen 10— 12 
Boekhouding 13 
Beheer van de kasmiddelen 14—19 
Afroepen van bijdragen 15 
Rekeningen bij de schatkisten 16 
Bankrekeningen in Europa 17— 19 
Stabilisatie van de exportopbrengsten 20 — 21 
Opmerkingen met betrekking tot de microprojecten 22 — 75 
Rechtsgrondslag en richtlijnen voor de uitvoering 25 — 32 
Algemeen kader en toepassingsgebied van de microprojecten 25 — 26 
Selectiecriteria voor microprojecten 27 — 30 
Rol van de gemachtigde van de Commissie 31 — 32 
Vooronderzoek van de microprojecten 33 — 55 
Deconcentratie van de goedkeuringsprocedure van het project 33 — 37 
Aanwezigheid van een reële en urgente lokale behoefte 38 — 42 
Garantie betreffende actieve deelneming van de plaatselijke gemeen­
schappen 43 — 46 
Levensvatbaarheid van de microprojecten 47 — 55 
Tenuitvoerlegging van en toezicht op de microprojecten 56 — 71 
Rol van de nationale autoriteiten 56 — 58 
Kosten van de technische bijstand en aanvullend karakter van de 
microprojecten 59 — 64 
Financiële uitvoering van de microprojecten 65 — 66 
Evaluatie van en toezicht op de microprojecten 67 — 71 
Slotopmerkingen 72 — 75 
Opmerkingen over de spoedhulp 76— 112 
Het aan de hulpactie voorafgaande onderzoek 81 — 86 
Uitvoering van de hulpactie 87 — 98 
Uitvoeringstermijnen 87 — 92 
Mate waarin de doelstellingen zijn verwezenlijkt 93 — 95 
Coördinatie tussen de verschillende betrokken partijen 96 — 98 
Controle en toezicht op de hulpverlening 99 — 110 
Controle en toezicht op het beheer 99 — 105 
Controle op de betalingen 106— 107 
Afsluiting van de op de projecten betrekking hebbende rekeningen en 
gebruik van de resterende kredieten 108 — 110 
Derde Overeenkomst van Lomé 111 
Slotopmerking 112 
174 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
INLEIDING gedetailleerde situatie van de twee laatste Fondsen is 
vervat in het tweede deel van bijlage III van dit verslag. 
1. De Europese Ontwikkelingsfondsen (EOF's) vormen 
het voornaamste instrument van het door de Europese 
Economische Gemeenschap (EEG) gevoerde beleid van 
samenwerking met 66 ontwikkelingslanden in Afrika, het 
Caribisch gebied en de Stille Oceaan (ACS-Staten). De 
EOF's vallen niet onder de algemene begroting van de 
Europese Gemeenschappen en de toewijzing van elk EOF 
bestaat uit financiële bijdragen van de Lid-Staten die 
volgens een ad hoe-verdeelsleutel worden vastgesteld. 
Voor de tenuitvoerlegging van elk EOF geldt een speciaal 
financieel reglement. Financiële uitvoering van de projecten 
5. De door de Kamer verrichte controle van de 
overeenkomsten inzake werken, alsmede van de andere 
overeenkomsten, de betalingen en de rekeningen van het 
EOF in 1987, heeft een aantal gebreken aan het licht 
gebracht in het toezicht van de Commissie op de 
financiële uitvoering van de projecten, met name die, 
welke in de volgende paragrafen worden genoemd. 
2. In de navolgende opmerkingen wordt eerst het 
financieel beheer van de EOF's behandeld. Vervolgens 
worden respectievelijk de microprojecten en de spoedhulp 
aan een kritisch onderzoek onderworpen. 
OPMERKINGEN OVER HET FINANCIEEL 
BEHEER Speciale voorwaarden van de overeenkomsten inzake 
werken 
6. De Commissie aanvaardt de financiering van over­
eenkomsten inzake werken, waarin speciale voorwaarden 
zijn opgenomen betreffende enerzijds de valuta's voor de 
betalingen en anderzijds de prijsherzieningen, die de 
contractanten in staat zouden kunnen stellen, onrecht­
matige winsten te maken wanneer de contractueel 
vastgelegde munteenheid devalueert ten opzichte van de 
Ecu (zie paragraaf 21 van het Tweede deel van het 
jaarverslag over het begrotingsjaar 1986). 
3. Het derde Europees Ontwikkelingsfonds (EOF) is 
uiteindelijk in 1987 afgesloten en de laatste restbedragen 
zijn overgedragen naar het vijfde EOF. 
4. De situatie per 31 december 1987 van het derde, 
vierde, vijfde en zesde EOF is samengevat in tabel 1; de 7. De Kamer heeft 24 overeenkomsten inzake werken 
onderzocht, waarvoor de inschrijvingsprocedures in 1986 
en 1987 zijn georganiseerd en waarmee in totaal ca. 
130 Mio ECU zijn gemoeid. Elf daarvan, voor een totaal 
van 100 Mio ECU, bevatten bepalingen die zouden 
Tabel 1 — Besteding van het 3de, 4de, 5de en 6de EOF per 31 december 1987 
(Mio ECU) 
Middelen en besteding 
Betalingen: 
— vóór 1987 
— in 1987 
Totaal betalingen 
Nog te betalen: 
— vastgelegd 
— nog niet vastgelegd 
Toewijzing 
Diverse ontvangsten: 
— vóór 1987 
— in 1987 
Totaal der beschikbare middelen 3de EOF 
Jaoendé II 
(afloop: 
1976) 
885,1 
2,2 
887,3 
— 
887,3 
— 
887,3 4de EOF 
Lomé I 
(afloop: 
1980) 
2 890,4 
70,2 
2 960,6 
229,9 
173,3 
56,6 
3 190,5 
6,1 
3 196,6 5de EOF 
Lomé II 
(afloop: 
1986) 
2 658,9 
412,9 
3 071,8 
1 653,0 
1 382,9 
270,1 
4 724,8 
189,7 
15,2 
4 929,7 6de EOF 
Lomé III 
(afloop: 
1990) 
116,7 
352,6 
469,3 
7 030,7 
1 798,2 
5 232,5 
7 500,0 
11,7 
7 511,7 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 175 
kunnen leiden tot buitensporig hoge compensaties ten 
laste van het EOF uit hoofde van prijsherzieningen ten 
gevolge van een devaluatie. Aangezien een groot gedeelte 
van de overeenkomsten inzake werken in een Europese 
munteenheid luidt, waarvan de koers is vastgesteld op een 
aan de offerte voorafgaande datum, zou alleen het 
gedeelte van de overeenkomst dat luidt in de plaatselijke 
munteenheid moeten kunnen worden herzien. 
8. Voorts vertonen de overeenkomsten grote verschillen 
in het schommelingspercentage van de prijs waaronder 
geen enkel supplement behoeft te worden betaald: het 
varieert van 10 % van de waarde van de overeenkomst tot 
het volledig ontbreken van een grens. Tevens bestaan er 
verschillende berekeningsgrondslagen voor de te betalen 
compensatie, die variëren van de toepassing van op 
plaatselijke prijsindexcijfers gebaseerde willekeurige 
formules tot de terugbetaling van de in werkelijkheid 
door de contractant betaalde bijkomende kosten, waar­
voor bewijsstukken zijn vereist. 
9. Aangezien alle munteenheden van de ACS-Staten, 
behalve de aan de Franse frank gerelateerde valuta's, 
momenteel vaak in snel tempo devalueren, zijn de 
financiële consequenties van voornoemde leemten aan­
zienlijk en er zouden onverwijld richtlijnen moeten 
worden vastgesteld inzake de voor financiering aanvaard­
bare contractuele bepalingen. 
Verplichtingen en betalingen 
10. De Commissie financiert de overeenkomsten en 
verricht de betalingen vooral aan de hand van de stukken 
die de plaatselijke delegaties aan haar diensten voorleg­
gen. De dienst van de Commissie die de betalings­
opdrachten verstrekt en de financieel controleur nemen 
niet systematisch de middelen te baat om na te gaan of het 
Financieel Reglement is nageleefd en met name of de 
uitgave juist is en of de beginselen van goed financieel 
beheer zijn gevolgd. De Kamer heeft bij voorbeeld 
ondanks alle pogingen geen spoor kunnen vinden van de 
speciale voorwaarden inzake acht van de 32 overeen­
komsten waarvoor een internationale inschrijving had 
plaatsgevonden; hieruit kan worden opgemaakt dat de 
daarmee verband houdende betalingen zijn afgewikkeld 
zonder dat acht geslagen werd op de contractuele 
voorwaarden. Bij een aantal transacties bevonden zich de 
dienstorders tot wijziging van de prijs van de overeen­
komst niet in de dossiers, evenmin als de certificaten van 
herkomst van de leveringen of de kopieën van de 
bankgaranties. Uit hoofde van een overeenkomst inzake 
werken werden betalingsopdrachten voor een totaal van 
0,3 Mio ECU verstrekt, zonder dat was gespecifieerd, hoe 
de aanbetalingen waren berekend. Voor een betaling van 
0,2 Mio ECU ontbraken alle bewijsstukken. 
11. Dat een strenge controle door de diensten die de 
betaalopdrachten verstrekken noodzakelijk is, wordt 
aangetoond door een aantal door de Kamer onderzochte 
verrichtingen waarbij de beginselen van wettigheid, 
regelmatigheid en goed financieel beheer niet volledig zijn 
nageleefd. Tot de tekortkomingen die de Kamer aantrof 
behoorden bij voorbeeld de betaling van een voorschot 
dat hoger was dan de verplichting die naar aanleiding van de kostenraming was aangegaan, de betaling van 
voorschotten die hoger waren dan in de overeenkomsten 
was vastgelegd, alsmede de aanvulling van de voorschot-
kassen zonder dat uit de kostenramingen kon worden 
opgemaakt hoe de voorschotten in kwestie moesten 
worden gecontroleerd. Een overeenkomst inzake leve­
ringen werd gefinancierd ofschoon zij in een andere 
munteenheid luidde dan de offerte, waardoor buitenge­
wone kosten van 71 000 ECU ten laste van het EOF 
werden gebracht. Voorts werd een overeenkomst inzake 
dienstverlening tien maanden nadat met de uitvoering 
was begonnen, gefinancierd. 
12. De maatregelen die de Commissie dient te nemen, 
omvatten de samenstelling van projectdossiers met een 
volledige documentatie betreffende de motivering van de 
aanbestedingsbesluiten alsmede alle met het contract 
verband houdende documenten die financiële gevolgen 
hebben. Voorts moet worden aangedrongen op de 
noodzaak dat alle betalingen volledig worden gestaafd. 
Het personeel belast met de verstrekking van betalings­
opdrachten zou instructies moeten ontvangen met een 
nauwkeurige omschrijving van hun verantwoordelijkheid 
voor de controle op de volledigheid en de juistheid van de 
ingediende stukken. 
Boekhouding 
13. De Kamer heeft geconstateerd dat bepaalde tekort­
komingen in de boekhouding bijdragen tot een afzwak­
king van het toezicht van de Commissie op de financiële 
uitvoering van het EOF: 
(a) talrijke verrichtingen die de dienst van de betalings­
opdrachten niet kon afwikkelen, blijven soms meer 
dan vijfjaar op tussenrekeningen staan; 
(b) de boekhouding betreffende de tijdens het begrotings­
jaar in behandeling zijnde inningsopdrachten is niet 
doorzichtig genoeg, en met name de nog in te 
vorderen posten zijn niet gespecificeerd, hoewel 
artikel 16 van het financieel reglement van het zesde 
EOF bepaalt dat de rekenplichtige zorg draagt voor 
het innen van de middelen en de ordonnateur op de 
hoogte stelt van eventuele vertragingen; 
(c) de banktransacties worden door de Commissie pas na 
lange tijd geregistreerd, de samenstelling van de saldi 
der „transitoria" en „nog af te wikkelen transacties" 
stond drie maanden na het verstrijken van het 
begrotingsjaar nog steeds niet vast en het is lastig, de 
kassaldi te vergelijken met de afschriften van de 
bankrekeningen; 
(d) de verantwoordelijkheden binnen de dienst van de 
rekenplichtige zijn nog steeds onvoldoende geschei­
den om de tegoeden van het EOF veilig te stellen; 
(e) de rekeningen van het EOF bevatten een teveel aan 
betalingsverplichtingen ad 2,8 Mio ECU betreffende 
bepaalde met risicodragend kapitaal gefinancierde 
projecten, waardoor de EIB de aanvankelijk toege­
kende financiering heeft gekort. 
176 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Beheer van de kasmiddelen 
14. De interne akkoorden en financiële reglementen 
bepalen dat de Commissie jaarlijks voor ieder EOF een 
raming van de kasbehoeften moet opstellen en deze 
bedragen moet afroepen bij de Lid-Staten die ze 
crediteren op een speciale op naam van de Commissie bij 
hun schatkist geopende rekening. In 1987 is de Commissie 
voortgegaan met het afroepen van de bijdragen die nog 
moesten worden betaald voor het vijfde EOF en heeft zij 
deze gedeeltelijk gebruikt ter financiering van de 
betalingen van het vierde en het zesde EOF. De kassaldi 
schommelden in 1987 tussen 150 en 320 Mio ECU en het 
totaal der betalingen beliep 837,9 Mio ECU. 
Afroepen van bijdragen 
15. De bedragen van de kwartaalbijdragen voor het 
begrotingsjaar 1987 zijn in december 1986 bekendge­
maakt. Zeven bijdragen zijn echter te laat overgemaakt en 
van 13 bijdragen klopte het bedrag niet. Deze onregelma­
tigheden hadden voorkomen kunnen worden, indien de 
diensten van de Commissie het bedrag van elke driemaan­
delijkse vervaldag voor elke Lid-Staat betaalbaar hadden 
gesteld, zodra de toepasselijke wisselkoers vaststond. 
Rekeningen bij de schatkisten 
16. Artikel 4 van het financieel reglement van toepas­
sing op het vijfde EOF bepaalt dat de Commissie haar 
tegoeden tussen de verschillende valuta's verdeelt, 
overeenkomstig de verhouding waarin de valuta's van de 
Lid-Staten binnen de samenstelling van de Ecu voorko­
men. De bedragen op de rekeningen bij de schatkisten zijn 
niet systematisch afgeschreven, hetgeen geleid heeft tot 
grote onevenwichtigheden in de verdeling van de fondsen. 
Zo werden bij voorbeeld in het tweede kwartaal van 1987 
slechts 40 % van de bijdrage van de Bondsrepubliek 
Duitsland afgeschreven, tegenover 70 % van die van 
Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk en bijna 100 % van 
die van Italië. De afschrijvingen van de rekening van de 
schatkist van Ierland zijn bijzonder onregelmatig ge­
weest: twee bijdragen van dit land zijn tijdens het tweede 
kwartaal van 1987 onaangeroerd gebleven. 
Bankrekeningen in Europa 
17. De Commissie beschikt over een onnodig groot 
aantal bankrekeningen in Europa, hetgeen het beheer van 
haar kasmiddelen compliceert. Er bestaat geen duidelijke 
rechtvaardiging voor een tweede rekening in zes Lid-
Staten. Van twee van deze rekeningen wordt al verschei­dene jaren helemaal geen gebruik gemaakt en van de vier 
andere weinig. Tijdens het begrotingsjaar 1987 zijn 
minimaal 20 Mio ECU op deze zes rekeningen blijven 
staan. 
18. Omgekeerd is er geen enkele afzonderlijke bankre­
kening geopend voor het uitzetten van de bijdragen voor 
de Stabex-transfers, zoals bepaald in artikel 55 van het 
financieel reglement van het zesde EOF; de omvang en de 
onvoorspelbaarheid van de Stabex-transfers blijven een 
obstakel vormen voor een systematische afschrijving van 
de betaalde bijdragen. 
19. Voor de in Ecu luidende bankrekeningen worden 
verschillende rentetarieven toegekend. De Commissie zou 
een uniform rentetarief moeten bedingen, dat bij 
voorbeeld is gebaseerd op de „LIBOR"-dagkoers, ofwel 
zich afvragen of het wenselijk is om een rekening aan te 
houden bij banken die geen concurrerende rente bieden. 
Stabilisatie van de exportopbrengsten 
20. Volgens artikel 160 van de derde Overeenkomst van 
Lomé heeft een begunstigde Staat recht op een transfer 
die gelijk is aan de in Ecu uitgedrukte opbrengstderving 
bij export naar de EEG of, voor sommige landen, naar de 
wereldmarkt. Indien zijn valuta echter met meer dan 
10 % devalueert ten opzichte van de gemiddelde koers 
over de vier voorgaande jaren, wordt de transfer 
krachtens lid 4 van dit artikel verminderd. Hierin wordt 
bepaald dat schommelingen van meer dan 10 % niet 
worden meegerekend bij de vaststelling van de omreke­
ningskoers van de nationale valuta in Ecu. Malawi, dat 
een verlies van 14,2 Mio ECU op exportopbrengsten 
heeft geleden, kreeg, uitsluitend omdat zijn munteenheid 
geleidelijk was gedevalueerd, recht op een transfer van 
slechts 2,4 Mio ECU. Een dergelijke vermindering van 
het transferbedrag was ook het lot van Gambia, West-
Samoa en Soedan en sommige landen hebben elk recht op 
transfer verloren. Aldus heeft de toepassing van voor­
noemde bepaling ertoe geleid dat het systeem voor de 
stabilisatie van de exportopbrengsten zijn doel, namelijk 
bij te dragen tot het behoud van de koopkracht van 
sommige Staten, slechts zeer gedeeltelijk bereikt. 
21. De zeer beknopte rapporten over het gebruik van de 
Stabex-transfers die bij de Commissie worden ingediend, 
blijven de grote uitzondering op de gedetailleerde 
rechtvaardiging van de betalingen die op alle andere 
terreinen van financiële samenwerking is vereist. De 
Commissie zou de in 1987 door Sao Tomé aanvaarde 
praktijk om de transfer, op naam en voor rekening van de 
begunstigde rechtstreeks aan de leveranciers te betalen, 
op grotere schaal moeten toepassen, en bevorderen dat 
het door vele indicatieve programma's in het kader van de 
derde Overeenkomst van Lomé bekrachtigde akkoord 
inzake het gebruik van de tegenwaardefondsen als 
aanvulling op de andere financieringen van het EOF, 
strikt wordt toegepast. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 177 
OPMERKINGEN MET BETREKKING TOT 
DE MICROPROJECTEN voor microprojecten die tot dusver in het kader van de 
derde Overeenkomst van Lomé zijn goedgekeurd, zojuist 
is aangevangen, zijn er nog niet genoeg gegevens 
beschikbaar om daarover nu al te oordelen (!). 
22. De eerste jaren van de communautaire ontwikke­
lingshulp werden gekenmerkt door een duidelijke priori­
teit voor omvangrijke projecten die voornamelijk de 
steden ten goede kwamen. Ten einde op concrete wijze te 
voorzien in de behoeften van de plaatselijke gemeen­
schappen, is in de Overeenkomsten van Lomé een nieuw 
instrument ingevoerd voor samenwerking tussen de ACS-
Staten en de Gemeenschap: de microprojecten bestaande 
uit kleine projecten die beter passen in de sociaal-
economische structuur en bestemd zijn om, op plaatselijk 
niveau, voorwaarden te scheppen voor een meer auto­
nome en onafhankelijke ontwikkeling van de bevolking. 
23. In het kader van de eerste Overeenkomst van Lomé 
heeft het EOF 71 jaarprogramma's voor microprojecten 
gefinancierd (ca. 2 000 projecten, ingediend door 35 ACS-
Staten) en in het kader van de tweede Overeenkomst van 
Lomé meer dan 100 (ca. 8 000 projecten, ingediend door 
42 ACS-Staten). Voorts valt er in de toewijzingen van het 
EOF een stijging van het aandeel van de microprojecten te 
constateren, hetgeen illustreert dat zij in het ontwikke­
lingsproces een steeds grotere rol gaan spelen. De tabellen 
2 en 3 bevatten de tijdens de eerste twee Overeenkomsten 
van Lomé voor microprojecten toegewezen bedragen, en 
geven een samenvatting van de financiële uitvoering van 
de programma's, per 30 september 1987. Rechtsgrondslag en richtlijnen voor de 
uitvoering 
Algemeen kader en toepassingsgebied van de 
microprojecten 
25. In de eerste Overeenkomst van Lomé is bepaald dat 
het EOF, bij wijze van experiment en tot maximaal 
20 Mio ECU, bijdraagt aan de financiering van microp­
rojecten. In de tweede Overeenkomst van Lomé wordt dit 
soort acties volledig gesanctioneerd en vanaf dat moment 
maken zij deel uit van de beproefde wijze van financiële en 
technische samenwerking, waarvoor dus geen algemeen 
maximum meer geldt. Het aandeel van de microprojecten 
in het indicatieve programma van de begunstigde Staat 
wordt alleen nog begrensd door de mate waarin de Staat 
deze vorm van hulpverlening kan inpassen, en door zijn 
behoeften en prioriteiten. Anderzijds kan de bijdrage van 
het EOF aan elk microproject krachtens de eerste 
Overeenkomst van Lomé niet meer dan 75 000 ECU, en 
volgens de tweede Overeenkomst van Lomé (2) niet meer 
dan 150 000 ECU bedragen. 
24. In de navolgende opmerkingen wordt de balans 
opgemaakt van de programma's en microprojecten in het 
kader van de eerste en de tweede Overeenkomst van 
Lomé. Aangezien met de uitvoering van de programma's 26. In de Overeenkomsten van Lomé is vastgelegd dat 
de microprojecten vooral geschikt zijn voor het platteland 
(!) Voor de voetnoten zij verwezen naar het eind van het tweede 
deel. 
Tabel 2 — Krachtens Lomé I en Lomé II gefinancierde microprojecten, per 30 september 1987 
Overeen­
komst 
Lomé I 
Lomé II Rubriek 
Totaal indicatief programma 
waarvan: 
Microprojecten 
— ACS 
— LGO 
— Totaal 
Totaal indicatief programma 
waarvan: 
Microprojecten 
— ACS 
— LGO 
— Totaal Financierings­
overeenkomst (') 
(1) 
1 000 ECU 
3 137 056 
18 519 
1 735 
20 254 
4 360 915 
65 992 
1 980 
67 972 Betalingen 
(2) 
1 000 ECU (3 = 2/1) 
% 
2 934 503 94 
17 531 95 
1 461 84 
18 992 94 
2 963 787 68 
47 530 72 
1 245 63 
48 775 72 
(') Behoudens enige uitzonderingen, is voor deze bedragen, per ontvangend land, een globale betalingsverplichting aangegaan. 
178 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Tabel 3 — Krachtens Lomé I en Lomé II gefinancierde microprojecten, naar ontvangend land, per 30 september 1987 
(1 000 ECU) 
Land 
Benin 
Burkina Faso 
Boeroendi 
Kaapverdië 
Centraalafrik. Rep. 
Dominica 
Ethiopië 
Gambia 
Guinee 
Guinee-Bissau 
Grenada 
Lesotho 
Malawi 
Mali 
Mauretanië 
Niger 
Rwanda 
Sint-Lucia 
Seychellen 
Sierra Leone 
Soedan 
Swaziland 
Tanzania 
Tsjaad 
Togo 
Tuvalu 
Oeganda 
West-Samoa 
Comoren 
Kameroen 
Ivoorkust 
Fidji 
Ghana 
Guyana 
Equatoriaal-Guinee 
Jamaica 
Kenia 
Kiribati 
Liberia 
Madagaskar 
Mauritius 
Papoea-Nieuw-Guinea 
Senegal 
Suriname 
Trinidad en Tobago 
Zaïre 
Zambia 
Zimbabwe 
Vanuatu 
Djibouti 
Nederlandse Antillen 
Nieuw-Caledonië 
Frans Polynesië 
Salomonseilanden 
Wallis en Futuna 
Totaal 4de EOF 
Betalings­
verplichtingen 
1 125 
1 161 
56 
130 
858 
44 
821 
243 
280 
893 
65 
380 
740 
426 
75 
380 
375 
201 
660 
403 
300 
995 
855 
166 
298 
2 407 
300 
2 060 
515 
340 
452 
265 
470 
315 
150 
500 
550 
20 254 Betalingen 
1 125 
1 140 
56 
82 
808 
44 
716 
225 
253 
893 
65 
380 
621 
312 
64 
353 
283 
201 
660 
403 
270 
995 
850 
166 
298 
2 407 
298 
2 060 
515 
316 
243 
265 
426 
228 
150 
500 
320 
18 992 5de EOF 
Betalings­
verplichtingen 
1 450 
3 055 
1 677 
246 
406 
189 
214 
2 017 
1 300 
2 121 
500 
108 
1 500 
1 800 
11 
582 
2 210 
1 400 
818 
1 500 
1 000 
1 935 
148 
1 100 
50 
300 
457 
5 040 
3 735 
500 
145 
6 808 
173 
2 000 
4 730 
2 141 
2 900 
148 
483 
2 120 
6 555 
420 
530 
1 350 
100 
67 972 Betalingen 
1 438 
2 283 
1 043 
213 
358 
155 
214 
1 511 
892 
1 318 
240 
104 
1 450 
1 702 
11 
423 
798 
1 131 
523 
856 
395 
1 560 
148 
298 
50 
59 
355 
4 581 
2 882 
477 
131 
5 436 
142 
1 546 
3 678 
1 769 
2 443 
148 
483 
316 
3 617 
354 
505 
660 
79 
48 775 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 179 
ten einde dit te ontsluiten en te ontwikkelen, doch ook 
wordt de mogelijkheid opengelaten, dit instrument in de 
steden te hanteren. 
Selectiecriteria voor microprojecten 
27. Overeenkomstig de in artikel 15, lid 1, van protocol 
nr. 2 bij de eerste Overeenkomst van Lomé en in artikel 
146, lid 1, sub a, van de tweede Overeenkomst van Lomé 
overgenomen specifieke criteria om voor financiering in 
aanmerking te komen, moeten de microprojecten: 
(a) beantwoorden aan een reële en urgente lokale 
behoefte (deze voorwaarde wordt met name vervuld 
door een initiatief van de lokale gemeenschap, zoals 
vereist in de artikelen 16 en 147, lid 1, van de 
voornoemde teksten); 
(b) worden uitgevoerd met actieve deelneming van de 
lokale gemeenschap. 
28. De kenmerken van deze deelneming zijn omschre­
ven in de artikelen 16 van protocol nr. 2 bij de eerste 
Overeenkomst van Lomé en 147 van de tweede Overeen­
komst van Lomé; hierin wordt bepaald dat, om de 
levensvatbaarheid van een project te garanderen, dit op 
drieledige basis wordt gefinancierd, namelijk door: 
(a) de betrokken lokale gemeenschap (die een bijdrage 
levert in geld of in natura, welke is aangepast aan haar 
vermogen om bij te dragen); 
(b) de ACS-Staat (die een financiële bijdrage of een 
bijdrage in de vorm van infrastructuurvoorzieningen 
levert) (3); 
(c) het EOF. 
De tweede Overeenkomst van Lomé bekrachtigt sommi­
ge bepalingen van de uitvoeringsrichtlijnen bij de eerste 
Overeenkomst van Lomé en schrijft voor dat de bijdragen 
van de drie deelnemers, zodra het project wordt 
goedgekeurd, tegelijkertijd beschikbaar moeten worden 
gesteld, en dat de totale bijdrage van de ACS-Staat en de 
betrokken gemeenschap in beginsel ten minste gelijk moet 
zijn aan de bij het Fonds aangevraagde subsidie (4). 
29. De levensvatbaarheid van een microproject houdt 
tevens in, dat het is aangepast aan de plaatselijke 
economische en sociale omstandigheden en met name aan 
het niveau van scholing van de beschikbare arbeids­krachten. Het project moet door de toekomstige gebrui­
kers ervan snel kunnen worden geëxploiteerd zodat het 
ook gemakkelijk in de omgeving aanslaat. 
30. De lokale gemeenschap verbindt zich ertoe voor het 
onderhoud en het functionneren van het project te 
zorgen, zo nodig met steun van de nationale overheid. 
Rol van de gemachtigde van de Commissie 
31. Het algemeen financieringsbesluit wordt, op voor­
stel van de gemachtigde, na afloop van de onderzoeksfase 
van het jaarprogramma van microprojecten genomen 
door de hoofdordonnateur van het EOF. De diensten van 
de Commissie leggen dan onmiddellijk de totale toewij­
zing voor het jaarprogramma vast. 
32. De financieringsovereenkomst vormt slechts een 
globale raming van de toekomstige aanvragen van de 
plaatselijke gemeenschappen, ten aanzien waarvan 
bijzondere financieringsbesluiten zullen worden geno­
men. Deze worden, volgens de bewoordingen van de 
eerste Overeenkomst van Lomé, „met de instemming van 
de Commissie" genomen. De tweede Overeenkomst legt 
uitdrukkelijk vast dat de gemachtigde volledig ver­
antwoordelijk is voor de goedkeuring van de projecten. 
Vooronderzoek van de microprojecten 
Deconcentratie van de goedkeuringsprocedure van het 
project 
33. In het kader van de eerste Overeenkomst van Lomé 
is de gemachtigde — omdat de bevoegdheid inzake de 
goedkeuring van het bijzondere financieringsbesluit bij de 
Commissie berust — belast met de opstelling van het 
financieringsvoorstel. De bij de tweede Overeenkomst 
van Lomé ten behoeve van de gemachtigde ingevoerde 
deconcentratie van de bevoegdheden dient ertoe, de 
procedures te vereenvoudigen en de termijnen waarbin­
nen op de initiatieven van de plaatselijke gemeenschap­
pen moet worden geantwoord, te verkorten; deze 
belangrijke vernieuwing in de tweede Overeenkomst van 
Lomé was een voortvloeisel uit de voorheen reeds 
bestaande praktijk.Bij onderzoek blijkt dat de delegaties 
en de diensten van de Commissie aan deze herverdeling 
van hun taken niet altijd de hand hebben gehouden. 
34. Ofschoon het optreden van de gemachtigde zou 
moeten volstaan, oefenen de delegaties niet systematisch 
hun bevoegdheden op het gebied van financierings­
besluiten uit en leggen zij, wanneer zij financierings-
aanvragen van een ACS-Staat ontvangen, de micropro­
jecten toch nog ter goedkeuring aan de Commissie voor. 
1^0 Ruhlikatieblad van de europese Gemeenschappen i^ m^ 
3êö. löeze procedure strookt niet met de instructies 
betreffende de uitvoering van de steun aan de micropro^ 
jecten — die met name gekenmerkt wordt door de 
deconcentratie van de besluitvorming — omdat zij in de 
eerstenlaatsdediensten vande commissie, die druk 
doende zijn met de projecten die uit financieel oogpunt 
het omvangrijkstzijn, belasten met het onderzoek van de 
projecten waarvoor deze diensten noch over alle gegevens 
noch over de benodigde tijd beschikken, ^o kreeg Brussel 
van de delegatie van Senegal een project voor een 
aanvankelijk bedragvanl^^o^LóSL^ ter goedkeuring 
voorgelegd^envan de delegatie van Gambiaprojecten 
waarmee respectievelijk l^^^^C^^en^70o^C^^ 
waren gemoeid. 
3ó. in de tweede plaats houdt het ter goedkeuring 
voorleggen van actiesofkostenramingen aan deC^ommisD 
siedebesluitvormingop, hetgeen in het kader van de 
jaarprogramma^ te betreuren valt. 
37. In dit verband doet ^ich soms ook al in het stadium 
van de programmering het probleem voor van de 
rechtstreekse beoordeling van de microprojecten door de 
Gommissie.lnsommigegevallenis misbruik gemaakt van 
de mogelijkheid om meer dan één programma per jaar in 
te dienen, ^o heeft Swaziland in twee jaar zeven 
programmals voor microprojecten ingediend, die alle 
gemiddeld^^^^GC^toegewezenkregen.löezebeschei 
den bedragen hadden beter elk jaar op een enkel 
programma kunnenwordengeconcentreerd, waardoor 
de gemachtigde de projecten naderhand had kunnen 
goedkeuren enonnodige vertragingenwaarmee de vele 
programma^sgepaardgaan, vermeden hadden kunnen 
worden. 
A^n^ez^h^dv^n^enreël^e^ur^^t^lok^b^hoeft^ 
^. wanneer eenAC^^Staat een aanvraag indient voor 
de financiering van een microproject, moet de gemach 
tigde nagaan en beoordelen in welke behoefte het project 
geacht wordtte voorzien. Alleenhet bestaan vaneen 
urgente behoefte bijdeplaatselijke gemeenschap waaraan 
hetmicroproject ten goede moetkomen, rechtvaardigt de 
in^et van zulk een specifiek instrumentals een micropro^ 
ject. Geconstateerd werd echter dat de gemachtigden niet 
altijd nauwkeurig en strikt genoeg zijn nagegaan of het 
project aan dit criterium beantwoordde. 
3^. Bij verschillende programma^svoor microprojecten 
diede^amertijdensbezoekenaan^adagaskar^l^^en 
aan Ivoorkust ^^controleerde,waren de delegaties 
van de Gommissie niet op de hoogte van de criteria 
volgens welke de nationale autoriteiten de projecten 
haddenuitgekozen.Lr kon dus moeilijk worden nageD 
gaan ofer sprake was van afwijkingen of misbruiken, die evenwel niet zijn uit te sluiten. Sommige van de als 
microprojecten gefinancierde investeringen op Iviadagas^ 
kar voldeden alleen al gezien hun aard niet aan het 
vereiste dater bij deplaatselijkegemeenschappeneen 
urgente behoefte bestaat. L^atis het gevalmet een aan een 
staatsdienst toegewezen auto,waarvan niet kon worden 
vastgesteld dat deze werd gebruikt voor microprojecten, 
alsmede met voor het „Gentre universitaire régionale 
bestemd materiaal. 
^. P^et initiatief moet uitgaan van de betrokken 
plaatselijke gemeenschappen steekproef van de Gom 
missie waarbij zij^programma^svoor microprojecten 
controleerde, toonde echter aan dat slechts een derde van 
de acties tot stand was gekomen op initiatief van de 
betrokken gemeenschapen de helft van de onderzochte 
gevallen was het initiatiefin feite afkomstig van de 
overheid, terwijl de andere initiatiefnemersde plaatselijke 
^GG^s of de diensten van het P^GF warend. 
^1. löe kans opmislukking vanacties waarvoor het 
initiatiefnietmedevandeplaatselijkegemeenschapis 
uitgegaan, is groot omdat er wellicht niet wordt voldaan 
aanhetvereiste van een reëleen urgente behoefte van deze 
gemeenschap wanneer niet zij, doch de overheid het 
initiatiefneemt.löeze situatie heeft ^ichvoorgedaan in 
Logo,op^tadagaskar en in ^éenia,waar verscheidene 
projecten na de voltooiing, en andere zelfs vóór de 
uitvoering werden gestaakt, omdat zij niet beantwoord­
den aan de behoeften van de betrokken bevolking. 
^. daarentegen is het optreden van het centrale 
beheersorgaan met name gerechtvaardigdinde gevallen 
waarin de bevolking de reéleen urgente behoefte niet juist 
en nauwkeurig genoeg kanbepalenofonder woorden 
brengen, bij voorbeeld omdat de plaatselijke gemeend 
schap niet voldoende bekend is met het soort project dat 
wordt voorgesteld LOe nationale overheid heeft tot taak 
vast te stellen waar het probleem precies ligt en hoe het 
kan worden opgelost, en de aanvraag opnieuw te 
formuleren, z^o heeft de met gezondheidsproblemen 
geconfronteerde bevolking van een bepaald plattelandse 
gebied soms spontaan gevraagd om een polikliniek, 
terwijl de voorkomende ziekten veroorzaaktwerden door 
niet voor consumptie geschikt water. L^e nationale 
autoriteitenhebben dusdeaanvraaganders geformuleerd 
en verkocht om nieuwe waterpunten ^putten, boringen^. 
Lr bleek dan ook gezondheidsvoorlichting noodzakelijk 
om de betrokken bevolkingervan bewust temakenhoezij 
deze waterputten op de beste wijze op haar behoeftenkon 
afstemmen. 
^3. Póe bijdrage van de plaatselijke gemeenschappen 
kan geschieden in de vorm van een financiële bijdrage of 
een bijdrage in materiaal, of in de vorm van dienstvers 
lening. Bij verscheidenegecontroleerdemicroprojecten 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 181 
kon de deelneming van de plaatselijke gemeenschappen 
niet worden aangetoond. Met name in Senegal werd 
vastgesteld dat bepaalde projecten voor 100 % door het 
EOF zijn gefinancierd zonder bijdrage, in welke vorm dan 
ook, van de plaatselijke bevolking. Zo heeft de firma 
Soda-TP in 1986 geheel alleen de waterleidingen van 
Dahra en Mbeuleucke voltooid, zonder enige financiële 
of andersoortige bijdrage van de Staat of van de 
begunstigden. 
44. De plaatselijke gemeenschappen zijn verplicht, 
actief aan de verwezenlijking van elk microproject deel te 
nemen. Hun bijdrage mag echter niet globaal, in het licht 
van het gehele jaarprogramma van microprojecten 
worden beoordeeld. De integrale EOF-financiering van 
acht projecten op Madagaskar, in het kader van het eerste 
programma van de tweede Overeenkomst van Lomé, 
beantwoordt dan ook niet aan de voor microprojecten 
geldende financieringscriteria. Dat het EOF niet heeft 
bijgedragen aan de financiering van 26 andere acties die 
deel uitmaakten van dit programma, waardoor de 
financiële bijdrage van het EOF op 50 % van de totale 
toewijzing voor dit programma kwam, doet aan deze 
constatering niets af. De Commissie is echter al in het 
stadium van de programmering van deze opvatting 
uitgegaan, hetgeen vooral blijkt uit enige voorstellen voor 
toewijzing van kredieten die met name in februari 1985 in 
Brussel werden opgesteld. De gemachtigde had hoe dan 
ook moeten nagaan of voor elk microproject op de actieve 
deelneming van de plaatselijke gemeenschappen kon 
worden gerekend. 
45. De bijdrage in natura of in dienstverlening van de 
plaatselijke gemeenschap of van de Staat moet bestaan uit 
een reële, effectieve en actieve bijdrage. Dat de Centraala-
frikaanse Republiek ter gelegenheid van het eerste 
programma van microprojecten uit hoofde van de tweede 
Overeenkomst van Lomé technische adviseurs ter be­
schikking had gesteld die waren aangetrokken voor 
andere door het EOF gefinancierde watertoevoerprojec-
ten, voldoet niet aan de criteria voor microprojecten. 
46. De controle door de gemachtigde op de actieve 
deelneming van de plaatselijke gemeenschappen is des te 
belangrijker, omdat deze deelneming goed aangeeft of de 
projecten op hun behoeften zijn afgestemd. Afgezien 
daarvan, de betrokkenheid van de bevolking zowel bij de 
opzet als bij de verwezenlijking van de microprojecten: 
(a) leidt tot een groter verantwoordelijkheidsgevoel van 
de begunstigden; 
(b) stimuleert de dorpelingen de projecten zelf te 
exploiteren; 
(c) vergroot de kans dat de projecten worden onder­
houden ; 
(d) vormt een gelegenheid voor opleiding en scholing van 
de begunstigden. Levensvatbaarheid van de microprojecten 
Bijeenbrengen van de bijdragen 
47. Op het moment dat de gemachtigde zijn goedkeu­
ring hecht aan de financiering van elk afzonderlijk 
project, moet hij het bewijs hebben dat de diverse 
bijdragen in contanten, goederen, apparatuur en dienst­
verlening van de drie partijen tegelijkertijd kunnen 
worden bijeengebracht en onmiddellijk beschikbaar zijn. 
Bij onderzoek blijkt echter dat dat niet altijd het geval is 
geweest, met name niet in Burkina Faso, waar uit 
controles van de Kamer bleek dat het bijeenbrengen van 
de financiële bijdrage van de dorpelingen een probleem 
vormde, waardoor de uitvoering van de microprojecten 
werd vertraagd. 
48. Bij de deelneming van de ACS-Staten doen zich 
dezelfde tekortkomingen voor. Zo was een scheepsbouw-
project op Fidji vier jaar na het van start gaan nog niet 
voltooid omdat de Staat zijn bijdrage niet had betaald. In 
Malawi zijn bepaalde microprojecten, zoals de bouw van 
scholen, huizen en postkantoren in het kader van het door 
het vijfde EOF gefinancierde zesde programma, eveneens 
maandenlang vertraagd omdat de bijdrage van de Staat 
uitbleef. De bouw van een vormingscentrum uit hoofde 
van hetzelfde jaarprogramma werd aanzienlijk vertraagd 
doordat het hiertoe bestemde stuk grond bij aanvang van 
de werkzaamheden niet beschikbaar was. Om de niet-
nakoming van hun verplichtingen te rechtvaardigen, 
beroepen de Staten zich vaak op financiële of budgettaire 
problemen, administratieve moeilijkheden, en op een 
gebrek aan coördinatie tussen overheidsdiensten of 
ministeries met concurrerende bevoegdheden. Eén van de 
elementen waarop de gemachtigde moet letten bij de 
beoordeling van de levensvatbaarheid van het project, is 
echter of de ACS-Staat zijn verplichtingen kan nakomen. 
Benuttingsmogelijkheden van de microprojecten 
49. Om snel aan de verwachtingen te kunnen beant­
woorden, moeten de microprojecten gemakkelijk en in 
korte tijd bij hun toekomstige gebruikers kunnen 
aanslaan. Een project dat niet op de capaciteiten van de 
potentiële gebruikers is afgestemd, kan geheel worden 
gestaakt, zoals op Madagaskar, waar in het jaarprogram­
ma voor 1982 de financiering van materiaal voor een 
visserijcoöperatie was opgenomen. Volgens een rapport 
van april 1983 is de coöperatie nooit van de grond 
gekomen en lagen de boten te verrotten op de kade omdat 
de financiële middelen voor de scholing van de vissers 
ontbraken. Om in het algemeen te vermijden dat er van 
het verschafte materiaal niet genoeg gebruik wordt 
gemaakt, is het dus noodzakelijk om: 
(a) voor de microprojecten eenvoudige technieken te 
gebruiken; 
1^ Rublikatieblad van de europese ólemeenschappen mi^ ^ 
tb^bij ieder microproject in de juiste scholing te 
voorziend 
^ ervoor te zorgen dat de microprojecten dankzij hun 
technische opzet snel autonoom kunnen functione 
ren^ 
^teonderkennenmetwelkeeconomischeproblemende 
gebruikers te kampen hebben. 
éóTl löezeuitgangspuntenbepaleninbelangrijkematede 
levensvatbaarheid van een project en de gemachtigde 
dient daar rekening mee te houden In de praktijk komt 
dit er op neer dat de plaatselijke gemeenschappen van de 
nodige outillage moeten worden voorzien. löe ^éamer 
heeft tijdens een controlebezoek aan Sierra Leone inl^^ 
geconstateerd dat de uit hoofde van het vierde f^C^ 
gebouwde poliklinieken niet of nauwelijks werden 
gebruikte omdat de regering geen meubilair en medische 
apparatuur had verstrekp ofschoon zij zich daartoe in de 
in 1^77 ondertekende financieringsovereenkomst had 
verplicht, ^overvuldeook het vormingscentrumvoor 
vrouweninLengrela^ Burkina l^aso^ dat tegelijkertijd als 
kraamkliniek en vormingscentrum had moeten functie 
neren^ slechts laatstgenoemde functie bij gebreke van de 
noodzakelijke accomodatie. 
éól. ^et autonoom functioneren van het project en de 
acceptatie ervan door de bevolking^ kunnen eveneens 
worden bedreigd doorsteeds terugkerende lasten dievoor 
de plaatselijke gemeenschappente zwaar zijn^ zoals de 
Warner constateerde bij de controle die zij in 1^ 
uitvoerde in eigenwaarde gemeenschappen delasten 
voor de meeste projecten niet konden opbrengen, in het 
algemeen moet er vooraf een evaluatie plaatsvinden van 
deeconomische en financiële problemen van de begunsti 
gden^ die het welslagen van de projecten kunnen 
bedreigen. 
^. ^en andere essentiélefactorbijdelevensvatbaar^ 
heid van een microproject is of het in het sociaal en 
cultureel milieu kan worden geïntegreerd. 
^3. löe integratie van het project wordt bevorderd door 
de verbondenheid van de betrokken gemeenschap. 
Openlijke of latente conflicten binnen eenzelfde dorp of 
tussen verschillende dorpen hebben een negatieve invloed 
op de doeltreffendheid van het project, tört soort 
problemen kan worden voorkomemindien er in het dorp 
al enige vormvan organisatiebestaatt^voor feestelijker 
culturele^ sportiever religieuzeaangelegenhedemenz.^die 
een garantie biedt voor de motivering en de toekomstige 
medewerking van de bevolking. 
^. Ler beoordeling van de levensvatbaarheid van een 
project dient eveneens rekeningte worden gehouden met 
desociaaPeconomische betrekkingen binnen een gemeen schap, ^o werden er in l^iger putten geboord op 
particuliere stukjes grond en elke put was bestemd voor 
de eigenaars en voor drie andere gezinnen. Pas toen de 
werkzaamheden waren voltooide gaf men er zich rekenD 
schap van dat een dergelijke samenwerking in deze 
gemeenschap onbekend was. 
éóéó. Voorts isherhaaldelijkgeconstateerddat — met 
name economische — projecten^ bestemd voor een 
gemeenschap waarbinnenduidelijke ongelijkhedenbeD 
staand deze nog vergrotend hetgeen kwalijke gevolgen 
heeft, ^o bleek volgens een op verzoek van de diensten 
vande commissie in l^éöinR^wandaverrichte studie 
over de evaluatie van de kleine ontwikkelingsprojecten^ 
dat alleen de meest welgestelde dorpelingen^ die de 
bijdrage kunnen betalend ^^n een waterleidingproject 
gebruikmaken.vendoor het LO^getïnancierdprojectin 
Ivoorkust hieldindateengroep van vierboereneen 
tractor en landbouwwerktuigen tot hun beschikking 
kregen, löe Warner heeft tijdens haar controlebezoek in 
1^7geconstateerddathungewassendoorde andere 
boeren inbrand waren gestoken omdat er ongelijkheid 
was gecreëerd. 
^o. fBóebegunstigde gemeenschappen zijn^bij gebreke 
van voldoende beheercapaciteipnietaltijdinstaatomzelf 
toezicht te houden op de tenuitvoerlegging van het 
project.Vandaar dat enafortiori wanneer een ambtelijk 
apparaat ter plaatse ontbreekt een beroep moet worden 
gedaan op een autonome dienst die^ op centraal niveaus 
niet alleen wordt belast met de voorbereiding van de 
jaarprogramma^smaar eveneens de plaatselijke gemeen 
schappen moet helpen bij het formuleren van de 
aanvragend de tenuitvoerlegging van de projecten^ de 
controle op de uitvoering en^ a posteriorP het juiste 
gebruik van de projecten. 
éó7. L^it de verrichte controles kon evenwel worden 
opgemaaktdatdemetde centrale coördinatie vande 
microprojecten belaste autoriteiten niet altijd over de 
vereiste autonomie en bevoegdheden beschikken. 
êö^. inditverbandtoondeeeninl^^uitgevoerdestudie 
aan dat in Ivtalawi de vele veranderingen die in de drie 
voorgaande jaren in het administratieve svsteem van de 
^taatwarenaangebrachpeenbijzondernegatiefettect 
hadden gehad op de met het beheer van de programmals 
van microprojecten belaste dienst, toe gemachtigde 
bevestigde inl^7 dat dit probleemnog steeds bestond en 
vertragingen veroorzaakte. Al in 1^1 wees de ^éamer er 
na afloop van een controlebezoek in dit land op dat de 
delegatieergoed aan zoudoem eenplaatselijkmede 
werker aantetrekkenendezeterbeschikking vande 
begunstigde staat te stellen, bezien de omvang van de 
tïnancieringen die aan sommige landen voor de program 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 183 
ma's van microprojecten worden toegekend, zou er in het 
algemeen vaker een beroep moeten worden gedaan op 
plaatselijke adviseurs of, in uitzonderlijke omstandig­
heden, op deskundige technische assistenten, teneinde de 
zwakke centrale beheersinstanties te versterken en de 
ongemakken van een fragmentarisch beheer te vermijden. 
Kosten van de technische bijstand en aanvullend 
karakter van de microprojecten 
59. Het stijgende aantal programma's voor micropro­
jecten in het kader van het vijfde EOF, heeft in feite de 
inzet van technische bijstand gestimuleerd om de 
instanties bij de coördinatie en het beheer van de 
programma's te helpen of, indien deze ontbreken, 
analoge functies te vervullen. 
60. Anders dan bij de conventionele projecten, nood­
zaakt de vastlegging van middelen voor de financiering 
van de technische bijstand bij de microprojecten, niet tot 
een ad hoc voorstel voor de toewijzing van kredieten. 
Daardoor kan aan de hand van de boekhouding 
onmogelijk worden gecontroleerd, welke bedragen 
hiervoor in de programma's voor microprojecten zijn 
uitgetrokken. De rapporten van de delegaties bevatten 
geen enkele specificatie van de voor technische bijstand 
bestemde bedragen. 
61. De Commissie is van mening dat de kosten van de 
technische bijstand in geen geval 10 % van de bijdrage 
van het Fonds mogen overschrijden. In de zeldzame 
gevallen waarin vastleggingen tot de opstelling van een 
raming hebben geleid, zijn niettemin overschrijdingen van 
dit maximum geconstateerd. In Tanzania bij voorbeeld 
maakt de technische bijstand 15 % uit van de toewijzing 
van het tweede programma van het vijfde EOF, zonder 
duidelijke motivering. 
62. Een controleteam van de Kamer heeft in 1986 in 
Niger geconstateerd dat bepaalde huishoudelijke uitga­
ven van de overheid van de ACS-Staat voor de 
coördinatie van de microprojecten ten laste van het EOF 
werden gebracht, zodat deze steun veel weg heeft van een 
subsidie aan de nationale begroting. 
63. De kosten van de technische bijstand moeten 
worden beoordeeld in het licht van het specifieke karakter 
van de microprojecten die zeer kleinschalig zijn, groot in 
aantal en geografisch wijd verspreid, en zonder technische 
bijstand vaak tot mislukking gedoemd zouden zijn. De 
met de technische bijstand verband houdende uitgaven 
kunnen echter binnen redelijke perken worden gehouden, 
met name door de microprojecten zoveel mogelijk aan 
andere ontwikkelingsprojecten te koppelen. Daardoor 
zouden de projecten enerzijds kunnen worden aangevuld 
met sociale infrastructuren op kleine schaal, en zouden de 
microprojecten anderzijds kunnen profiteren van de 
hiervoor ingezette vervoermiddelen en technische bij­
stand. Nog afgezien van de logistieke steun die zij biedt, 
zou deze oplossing het toezicht op de microprojecten 
vergemakkelijken. 64. Dit complementariteitsidee, dat een wederzijdse 
versterking van alle ondernomen acties beoogt, is niet 
altijd gehanteerd. In de praktijk hebben de problemen 
met transport, bevoorrading met brandstof en andere 
zaken, de microprojecten in Sierra Leone aanzienlijk 
vertraagd, zoals blijkt uit een rapport van de delegatie. 
Indien in Malawi technische adviseurs in de nabijheid van 
de microprojecten beschikbaar waren geweest, had 
kunnen worden voorkomen dat er voor talrijke projecten 
ongeschikt materiaal en ongeschikte technieken werden 
gebruikt. 
Financiële uitvoering van de microprojecten 
65. Het bestedingstempo van de voor de microprojecten 
vastgelegde kredieten komt vrijwel overeen met dat van 
de kredieten voor de indicatieve programma's als geheel, 
zoals blijkt uit tabel 2. De betalingen van de voor de 
financieringsbesluiten uit hoofde van het vierde EOF 
toegekende bedragen beliepen per 30 september 
1987 95% voor de microprojecten en 94% voor de 
indicatieve programma's. Bij het vijfde EOF bedroeg het 
betalingspercentage 72 % voor de microprojecten en 
68 % voor de indicatieve programma's, ofschoon de 
Overeenkomst op 28 februari 1986 afliep. Deze cijfers 
tonen aan dat de microprojecten tot dusverre nauwelijks 
sneller zijn uitgevoerd dan de andere acties in het kader 
van de Overeenkomsten van Lomé, hetgeen indruist tegen 
de doelstelling, snel te voorzien in een urgente behoefte 
van de plaatselijke gemeenschappen. 
66. Eisen dat er met de uitvoering van de micropro­
jecten grotere spoed wordt betracht, betekent niet dat aan 
de nationale autoriteiten voorschotten ter beschikking 
moeten worden gesteld, zonder dat is overgegaan tot een 
strenge selectie van de projecten. De delegatie van Kenia 
heeft, zodra de algemene financieringsovereenkomsten 
waren ondertekend, aan een voorschotkas 80 % van het 
totaal van elk jaarprogramma betaald, waarmee zij de 
volgorde van de procedures van vooronderzoek en 
tenuitvoerlegging omkeerde. Sommige projecten zijn 
overigens nooit van start gegaan omdat de voorstudie 
naderhand uitwees dat zij niet haalbaar waren. Voorts 
blijkt uit een controle die de Kamer eind 1985 verrichte, 
dat 20 % van de uit hoofde van het tweede jaarprogram­
ma van het vijfde EOF gefinancierde projecten waren 
gestaakt. Ongetwijfeld heeft het gemak waarmee de 
Commissie projecten financierde die in het stadium van 
het vooronderzoek nog niet volledig waren omlijnd, ertoe 
bijgedragen dat de Keniaanse Staat een steeds groter 
aantal aanvragen tot goedkeuring van jaarprogramma's 
indiende, al voordat de voorgaande waren voltooid. In 
1982 was zulks met vijf jaarprogramma's het geval. De 
nationale autoriteiten hadden aldus onmiddellijk be­
schikbare gelden in handen, die voor andere doeleinden 
konden worden gebruikt. Er ontstonden bij het van start 
gaan van menig project dan ook grote problemen om de 
reeds voordien door de Gemeenschap verleende financië­
le middelen bijeen te brengen, hetgeen leidde tot 
jarenlange vertragingen die de delegatie tot een grotere 
waakzaamheid hadden moeten aanzetten. 
1^ Rublikatieblad van de Luropese gemeenschappen 1^.1^. DD 
^v^^tiev^n^n toezicht o^ de ^cro^ro^eete^ 
o7. L^e evaluatie van een project,vanaf de opzet ervan, 
via de uitvoering, tot aan de condities waaronder de 
betrokkengemeenschapergebruik vanmaakLmaakt 
deel uitvan de levenscyclus vanhetproject^dezeevaluatie 
verschaftpermanentnieuwe gegevens over de factoren die 
het succes dan wel de mislukking van een actie bepalen, 
waardoor snel lering kan worden getrokken uit de eerste 
ervaringen met de microprojecten. 
^. Pöe taak om regelmatig toezicht uit te oefenen op de 
projecten,valt in de eerste plaats toe aan de commissie, 
die verantwoordelijk is voor de opzet en voor de controle 
op de toepassing van de richtlijnen op het gebied van de 
uitvoering van de jaarprogramma^sper land.kaarten 
aanzien van de mieroprojecten valt het grootste gedeelte 
van de taak van toezicht en evaluatie toe aan de 
delegaties. Poe gemachtigde moet namelijk tijdens het 
gehele proces toezien op de naleving van de normen en 
richtlijnen voor de uitvoering en meer in het algemeen 
zorgen voor een goed financieel beheer van het project. 
Hij vergewist zich er eveneens van of er een eindbeoorde 
ling en een evaluatie van de overlevingskansen heeft 
plaatsgevonden. 
ó^. in de praktijk besteden de diensten van de 
CAammissie en de delegaties, die het druk hebben met de 
grotere projecten, slechts weinig tijd aan het toezicht op 
en de evaluatie van de microprojecten. löeze situatie 
wordt nog verergerd doordat hun aandacht over vele 
zaken wordt gespreid wanneer,in strijd met de richtlijnen 
van deCAommissie, wordt begonnenmetnieuweprogramD 
ma^s voor microprojecten voordat de vorigeprogram 
ma^szijn voltooid, ^o zijn erovermeer dan de helftvan de 
doorhet vijfde P^COFgefinancierde programmals voor 
microprojecten, geen halfjaarlijkse rapporten van de 
gemachtigden over de uitvoeringscontrole opgesteld, 
wanneer deze documenten er wel zijn, bevatten zij grote 
leemten wat betreft met name de naleving van de 
selectiecriteria van de projecten, de kerkelijke of 
geraamde^definitieve kosten van de gefinancierde acties 
en de deelneming van de ^taat en van de begunstigden, 
löitisookhetgevalmetdeuitvoeringsrapportendie, 
volgens de bepalingen van artikel 1^ van de tweede 
Covereenkomst van Lomé door de A^^taat, in samen 
werking met de gemachtigde, aan de commissie zouden 
moeten worden toegezonden. 
7tP L^itgebrekaangegevenskannietgeheel worden 
opgevangen door evaluatiedocumenten van meer algeme 
neaard — waarvan sprake in het onderhavige verslag — 
die niet in de plaats kunnen treden van een regelmatig 
toezichn dit is het enige middel voor een tijdige 
besluitvorming en het corrigeren van fouten in de 
tenuitvoerlegging van de uitvoeringsrichtlijnen. 
71. löe in de rapporten opgenomen analvse van de 
problemen die bij het beheer van de microprojecten zijn 
aangetroffen, is heelvaak niet grondig en nauwkeurig 
genoeg, ^o staat in het eindrapport over het derde 
programma van microprojecten uit hoofde van het vijfde 
FCOF in Malawi, als een van de belangrijkste problemen aangegeven dat „the CAommunitiesseemednottohave 
beenwell informedabout the projecC. Voorts zijnde 
delegaties,vaakbij gebrek aanbetrouwbare evaluatie, 
niet in staat om de juistheid van de in het stadium van het 
vooronderzoek geformuleerde hvpothesente toetsen en 
na te gaan of het beheer van de verantwoordelijke 
instanties doeltreffend is. Póe problemen worden groter 
wanneer de nagestreefde doelstellingen niet reeds bij 
aanvang in cijfers zijn uitgedrukt en duidelijk genoeg zijn 
omschreven om daarna serieus te kunnen worden 
geanalyseerd. 
7^. löe microprojecten kunnen aan de wezenlijke 
behoeften van de armste bevolkingsgroepen beantwoord 
den.bijvormen immers een belangrijke aanvulling op de 
andere instrumenten van de communautaire ontwikke 
lingshulp. 
7^. Ofschoon er de laatste jaren bij het beheer van de 
microprojecten over de gehele linieeenzekere verbetering 
waarneembaar was, zij toch opgemerkt dat de autoD 
riteitendie verantwoordelijk zijnvoordeopzeten het 
beheer van de microprojecten, aan twee essentiële punten 
al hun aandacht moeten besteden, opdat dit instrument 
ten behoeve van de begunstigde bevolkingsgroepen 
optimaal kan worden benut. 
7^. Leneerste moet de gemachtigde, die volgens de 
tweede (Overeenkomst van Lomé is belast met de 
goedkeuring van het project, er scherp op toezien dat de 
projecten, na afloop van een uitgebreid vooronderzoek, 
streng worden geselecteerd. lOe conformiteit van het 
microproject met de — hierboven behandelde — criteria 
betreffende financiering en levensvatbaarheid is bepalend 
voor de motivatie en de latere belangstelling van de 
betrokken gemeenschap voor het project en bijgevolg 
voor de voordelen die zij ervan zal nebben. lOegemach^ 
tigde zal dus in het bijzonder moeten nagaan oP 
(a^ het project beantwoordt aaneen reële en urgente 
behoefte van de bevolking^ 
^de bevolking bij de opzet is betrokken en deelneemt 
aan de uitvoering van het project^ 
^ het project aan de bestaande economische en sociale 
structuren is aangepast. 
7^. In de tweede plaats kan een microproject, zoals elk 
ander investeringsproject, passlagenalsde opzet, het 
vooronderzoek, de uitvoering en het gebruik ervan op de 
voet worden gevolgd, temeer daar de gebruikers meestal 
weinig ervaren zijn. Het zou dienstig zijn dat de 
commissie voor de meest ingewikkelde programmals 
voor microprojecten de technische bijstand versterkt om 
de projecten ter plaatse te coördineren. Póit zou het voor 
de gemachtigde niet alleen gemakkelijker maken de 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 185 
sociale en culturele structuren van de gemeenschap te 
beoordelen en de voorwaarden scheppen voor een 
doeltreffender toezicht, maar zou ook het werk van de 
centrale instantie voor het programmabeheer aanvullen 
en eventueel de afwezigheid of de tekortkomingen 
daarvan ondervangen, waardoor het percentage geslaag­
de microprojecten aanzienlijk zou stijgen. voor de spoedhulp die uit hoofde van het zesde EOF kan 
worden gefinancierd. De meest opvallende vernieuwingen 
bestaan in de aanwijzing van een bedrag bestemd voor de 
hulp aan vluchtelingen en repatrianten als onderdeel van 
het totaal uitgetrokken bedrag, en in de mogelijkheid om 
projecten te financieren die passen in de nationale 
indicatieve programma's, of werkzaamheden te financie­
ren die dienen voor het herstel en de minimale levensvat­
baarheid van beschadigde installaties en uitrustings­
stukken. 
OPMERKINGEN OVER DE SPOEDHULP 
76. Artikel 137 van de tweede Overeenkomst van Lomé 
(vijfde EOF) bevat bepalingen over de subsidies die 
kunnen worden toegekend aan ACS-Staten die het hoofd 
moeten bieden aan ernstige economische en sociale 
moeilijkheden van uitzonderlijke aard ten gevolge van 
natuurrampen of buitengewone omstandigheden met 
vergelijkbare gevolgen. 
77. De bepalingen van dit artikel 137 zijn zeer beknopt; 
zij zijn beperkt tot de omschrijving van de aard van de 
steun, de vaststelling van de maximaal toe te kennen 
financiering, de evaluatie van het spoedeisend karakter 
zowel tijdens het vooronderzoek als tijdens de uitvoering; 
voorts wordt bepaald dat de niet-gebruikte kredieten van 
de diverse projecten aan de speciale toewijzing worden 
toegevoegd, wanneer de voorgeschreven uitvoerings­
termijn van zes maanden is verstreken. De goedkeuring 
van de werkwijze en de middelen voor de tenuitvoerleg­
ging van de acties kan zeer soepel verlopen, aangezien 
deze per geval worden vastgesteld, teneinde in elke 
spoedeisende situatie de meest doeltreffende resultaten te 
verkrijgen. 
78. De artikelen 203 — 205 van de derde Overeenkomst 
van Lomé (zesde EOF) bevatten soortgelijke bepalingen 79. De bepalingen van beide Overeenkomsten zijn 
aangevuld met uitvoeringsvoorschriften; in de handlei­
ding van de gemachtigden betreffende de derde Overeen­
komst van Lomé zijn zeer nauwkeurige voorschriften ter 
zake opgenomen. 
80. De financiële situatie van de spoedhulp per 30 
september 1987 is samengevat in tabel4. De controles van 
de Rekenkamer betroffen hoofdzakelijk het onderzoek 
van de in het kader van het vijfde EOF toegekende steun. 
Hiermee was een bedrag van 200 Mio ECU gemoeid, 
waarvan per 30 september 1987 194 Mio ECU waren 
vastgelegd en 177 Mio ECU betaald. Aldus werden 144 
projecten gefinancierd, die nog niet allemaal zijn 
afgesloten (zie paragraaf 108), en verdeeld zijn over 52 
begunstigde landen. Voor de financiering uit hoofde van 
het zesde EOF zij verwezen naar paragraaf 111. 
Het aan de hulpactie voorafgaande onderzoek 
81. Nadat een aanvraag tot steun is ontvangen, vergt 
het onderzoek van het dossier enkele dagen. De Commis­
sie deelt haar besluit om steun toe te kennen en de 
uitvoeringsvoorwaarden daarbij per telex mee en de 
aanvrager accepteert deze eveneens per telex. Vervolgens 
moet binnen een week met de uitvoering van de betrokken 
acties worden begonnen. 
Tabel 4 — Krachtens Lomé I en Lomé II gefinancierde spoedhulpacties, per 30 september 1987 
Overeen­
komst 
Lomé I 
Lomé II Rubriek 
Totaal indicatief programma 
waarvan: 
Spoedhulpacties 
— ACS 
— LGO 
— Totaal 
Totaal indicatief programma 
waarvan: 
Spoedhulpacties 
— ACS 
— LGO 
— Totaal Financie­
ringsover­
eenkomst 0) 
(1) 
1 000 ECU 
3 137 056 
137 398 
— 
137 398 
4 360 915 
193 617 
914 
194 531 Betalingen 
(2) 
1 000 ECU 
2 934 503 
137 211 
— 
137 211 
2 963 787 
176 031 
914 
176 945 (3 = 2/1) 
% 
94 
100 
100 
68 
91 
100 
91 
(') Behoudens enige uitzonderingen, is voor deze bedragen, per ontvangend land, een globale betalingsverplichting aangegaan. 
186 Rublikatieblad van de europese Ólemeenschappen 1^.1^88 
8^. Daar deze acties een urgent karakter hebben, moet 
spoed bij het onderzoekvooropstaan.^etonderzoekvan 
de steunacties die werden gecontroleerd, bracht evenwel 
enige onvolkomenheden aanhet licht die hadden kunnen 
worden vermeden indien ermeerpreciese gegevens waren 
verlangd over de geraamde schade en indien deze hadden 
kunnen worden bevestigd door ramingen van andere 
internationale organisaties of van de delegaties.Van het 
door de commissie opgestelde standaardformulier 
waarop elke aanvraag voor snoedhulp moet worden 
ingediend, is door de aanvragers in het algemeen geen 
gebruik gemaakt, bijhebben zich in bijna alle gevallen 
beperkt tot het zenden van een brief of een telegram met 
gegevens die in vergelijking met de in het formulier 
vereiste gegevens miniem zijn. 
8^. In talrijkegevallen werden de behoeftenschromelijk 
overschat.CÖm slechts enkele voorbeelden te noemend 
^de aan ^aïre toegekende steun voor de opvang van 
COegandese vluchtelingen, in zes kampen op ^ 
kilometer vandegrens,is berekendopbasis van 
7éó^00nersonen, terwijl het er nooit meer dan ^OOOt^ 
zijn geweeste 
^ de transportkosten van de voedselhulp aan Senegal 
waarin een spoedhulpactie voorzag, waren niet hoger 
dan 60^vanhetgeraamde bedragen dete vervoeren 
hoeveelheden bedroegen niet meer dan^^van wat 
aanvankelijk was berekende 
^ bij een steunactie ten behoeve van slachtoffers van de 
hongersnood in lviauretanië,illustreerteenrestbe^ 
drag van ^^o van de toegekende gelden dat de 
behoeften oorspronkelijk zijn overschat. 
84. De rapporten van de delegaties zouden van 
onschatbare waarde zijn tijdens het vooronderzoek, 
omdat de delegaties zowel op de hoogte zijn van de 
urgentie van de situatie als van de verschillende organisa^ 
ties die in het betrokken land werkzaam zijn. Hun advies 
terzakezou,nogafgezienvanhetfeitdathetdeaanvraag 
zou kunnen staven, eenvoorafgaande garantie kunnen 
vormen voor het besluit tot toekenning van de steun. Bij 
een groot aantal projecten hebben de delegaties zich 
tijdenshetvooronderzoekatzijdiggehoudenenin talrijke 
gevallen hebben zij in hun rapporten slechts de door het 
aanvragende orgaan opgegeven cijlers overgenomen, die 
naderhand niet juist bleken te zijn. 
85. De CAammissie zou zich eveneens moeten afvragen 
ofhetweljuistis,spoedhulptetïnancierenindevormvan 
ingewikkelde operaties waarmee een groot middelenvo^ 
lume is gemoeid. COfschoon deze operaties, qua inhoud en 
doelstelling als spoedhulpkunnenwordenbeschouwd, 
zijn zij immers moeilijk verenigbaar met een snel 
vooronderzoek. De keuze van zeer concrete operaties of 
operaties in beperkte geografische gebieden, leidt steeds 
tot een betere evaluatie van de behoeften en een doeltretfenderuitvoering.^owasinl98^inhetkadervan 
het DublinDplan een bedrag van ^51viio ^Caü^ aan 
^hiopië toegekend voor de slachtoffers van de droogte, 
terwijl de omvang van de ramp nog nauwelijks bekend 
was en noch de landen, noch de aanwezige internationale 
organisaties, in staatwaren dit grote bedragineenzo kort 
tijdsbestek te beheren. Als de spoedhulp was ondervee 
deeldom verschillendekleineoperaties tefinancieren, 
gebaseerd op meer concrete en gemakkelijker te hanteren 
voorstellen, diein volgorde vanprioriteit waren inge^ 
diend, zou de hulp doeltreffender zijn geweest. 
86. De meeste van de geconstateerde tekortkomingen 
doen zich in het algemeen voor bij steun waarmee meer 
dan^lviio^L^ is gemoeid, terwijl de uitvoering van de 
kleineprojecten beter bleek te lopen.f^en van deoorzaken 
van dit verschijnsel is dat het vooronderzoek snel moet 
worden uitgevoerd, hetgeen voor enigszins ingewikkelde 
operaties van grote omvang ongeschikt is. 
ó^^^^^^^^^^^^ 
L^tvoerin^ternujnen 
87. Volgens artikel 1^7 van de tweede Covereenkomst 
van Lomé is de uitvoeringstermijn beperkt tot maximaal 
zes maanden tenzij anders is bepaald in de uitvoerings^ 
bepalingen betreffende de operatie en tenzij op grond van 
buitengewone omstandigheden in onderlinge overeen^ 
stemming tot verlenging van de termijn wordt besloten, 
gewelde diensten van de commissie als de beheersorga^ 
nen hebben zich in vele gevallen niet aan deze maximum 
tijdsduur gehouden. 
88. kokende tenuitvoerlegging van een hulpactie ad 
1,5 ^viio^C^L^tenbehoevevande slachtoffers vande 
droogte in ^viali, wat betreft een gedeelteervan, pas na!8 
maanden worden beëindigd, terwijl hiervoor oorspronke 
lijk6maanden waren gepland. 
89. COndanksde bijzonder dramatischesituatie, werd de 
hulpverlening aan de slachtoffers van de hongersnood in 
Soedan uitermate langzaam ten uitvoer gelegd^de actie 
nammeer dan twee jaar in beslag. De voortdurende 
vertragingenbijde aanvoer van levensmiddelenende 
uitreiking ervan zijn in tegenspraak met de spoed die de 
situatie vereiste. 
90. COok de uitvoeringstermijnen van de operatie ^steun 
aan de slachtoffers van de droogte en de hongersnood in 
^auretanië^ zijn overschreden, ^o werd de aankoop en 
het vervoer van 81^ ton zaaigoed,welke operatie op ^1 
juni 1985 moest zijn voltooid, pas in januari 1986 
afgerond, met ondermeer als gevolg dat het zaaigoed pas 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 187 
na de zaaitijd dreigde aan te komen, en dat velden 
gedurende die tijd eventueel onbebouwd bleven. 
91. Tijdens de droogte waardoor Ethiopië in 1984 werd 
getroffen, zijn de meeste acties ter plaatse pas meer dan 
drie maanden nadat de besluiten waren genomen 
(december 1984), van start gegaan doordat de noodzake­
lijke maatregelen moeilijk waren in te schatten. Een groot 
aantal van deze acties zijn pas in 1986 voltooid: 
(a) de financiering van de huishoudelijke uitgaven voor 
het vrachtwagenpark van de Verenigde Naties 
(1,5 Mio ECU) liep door tot augustus 1986; 
(b) de kosten van het vervoer over land (0,8 Mio ECU) 
werden van mei tot oktober 1986 gefinancierd. 
92. In het kader van een andere spoedhulpactie voor 
Ethiopië in februari 1986 (6 Mio ECU), werden de 
aankoop en uitreiking van biscuits en soja-olie gefinan­
cierd (0,85 Mio ECU). Nog afgezien van de talrijke 
veiligheidsproblemen die de distributie gedeeltelijk 
belemmerden, konden sommige voorraden door de late 
levering — eind 1986, dat wil zeggen na de oogsttijd — 
pas na de periode waarin de urgente behoeften bestonden, 
worden verdeeld. Zo werd het grootste deel van de 400 ton 
geleverde biscuits pas van maart tot mei 1987 verdeeld. 
Mate waarin de doelstellingen zijn verwezenlijkt 
93. Het verloop van de diverse acties op grond van de 
overeenkomsten inzake toekenning van steun, is niet 
altijd bevredigend geweest. Het beoogde doel werd te 
vaak slechts gedeeltelijk bereikt. 
94. Een treffend voorbeeld hiervan is het aan het 
UNHCR (Bureau van de Hoge Commissaris van de 
Verenigde Naties voor Vluchtelingen) toevertrouwde 
project voor de integratie van Oegandese vluchtelingen in 
Zaïre, waarvan het vooronderzoek slordig was en de 
tenuitvoerlegging onvoldoende was gecoördineerd. Uit 
een rapport van de raadgever van de delegatie in Kinshasa 
van 5 juni 1982 blijkt het volgende: de voor februari 1982 
geplande bebouwing van 20 % van de grond, was in juni 
van dat jaar maar voor 8 % voltooid; de geprefabriceerde 
gebouwen waarvoor werd gekozen, kostten meer dan 
voorzien, maar leverden niet de gewenste resultaten op; 
de installaties van de scholen waren niet functioneel; de 
consultatiebureaus en poliklinieken waren volgens het 
team van „Médecins sans frontières"(MSF) dat ver­
antwoordelijk was voor de medische aspecten, chronisch 
ontoereikend; de levensmiddelenwinkels voldeden niet 
aan de doelstelling en het gebrek aan coördinatie tussen 
de diverse partijen was flagrant. (Om maar één voorbeeld 
te noemen: de toezichthouder arriveerde ter plaatse toen 
de installaties en gebouwen vrijwel waren voltooid.) 95. Het gebrek aan logistieke organisatie van het 
vervoer heeft ernstige gevolgen gehad ten aanzien van de 
beoogde doelstellingen: 
(a) omdat men in Senegal de levensmiddelen eerst had 
uitgedeeld in de plaatsen die per asfaltweg bereikbaar 
waren, konden de dorpen aan de onverharde wegen 
de voor hen bestemde levensmiddelen niet in 
ontvangst nemen door het vroegtijdig inzettende 
regenseizoen dat de toegangswegen onbegaanbaar 
had gemaakt; 
(b) in Soedan hebben de minst toegankelijke gedeelten 
van het land de steun met aanzienlijke vertraging 
ontvangen en dan nog dank zij het feit dat er in aller ijl 
een vliegveld in gereedheid werd gebracht om de 
landing van militaire vliegtuigen van een aantal Lid­
staten mogelijk te maken. 
Coördinatie tussen de verschillende betrokken partijen 
96. Bij het vijfde EOF valt er een gebrek te constateren 
aan nauwkeurige voorschriften voor de coördinatie 
tussen de verschillende hulpverleners. In verscheidene 
gevallen zijn de operaties op plaatselijk niveau verdeeld 
over verschillende organisaties die zich ieder afzonderlijk 
op min of meer succesvolle wijze van hun taak hebben 
gekweten; in dergelijke gevallen blijkt een algemene 
beoordeling van de globale doeltreffendheid van de 
verleende steun zeer moeilijk. 
97. De delegatie, die in haar hoedanigheid van plaatse­
lijke vertegenwoordiger van de Commissie het meest 
aangewezen orgaan lijkt te zijn om deze coördinerende 
functie op zich te nemen, heeft zich niet bemoeid met het 
verloop van talrijke acties, gefinancierd door het EOF en 
uitgevoerd door grote internationale organisaties (Rode 
Kruis, Hoge Commissiariaat van de Verenigde Naties 
voor Vluchtelingen). 
98. Bij de steun op grote schaal is vaak duidelijk 
gebleken dat er een gebrek aan coördinatie bestaat tussen 
de verschillende geldschieters en de plaatselijke auto­
riteiten zelf; een betere samenwerking zou ongetwijfeld de 
doeltreffendheid van het beheer van de steun ten goede 
zijn gekomen (Senegal, Soedan, enz.). Hier zij met name 
gewezen op de slechte coördinatie van de steun die tijdens 
de grote droogte van 1984 aan Ethiopië werd verleend. 
Ofschoon er ter plaatse grote moeite is gedaan om de door 
de verschillende donateurs verleende steun te coördine­
ren, voerden verscheidene organisaties in dezelfde regio's 
acties uit die elkaar overlapten. Met name bij de operaties 
voor de distributie van levensmiddelen rezen er talrijke 
problemen tussen de gouvernementele organisatie (ver­
antwoordelijk voor de verdeling van de voedselhulp van 
het EOF) en de NGO's (verantwoordelijk voor de 
verdeling van de voedselhulp van andere donateurs): het 
feit dat de NGO's in dezelfde regio's grotere porties aan 
de bevolking uitreikten dan de gouvernementele organi-
188 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
satie, leidde tot talrijke wrijvingen tussen de betrokken 
bevolking en de gouvernementele organisatie. 
Controle en toezicht op de hulpverlening 
Controle en toezicht op het beheer 
99. De controle en het toezicht op het beheer van de in 
het kader van de tweede Overeenkomst van Lomé 
verleende steun zijn ofwel verzorgd door de delegaties — 
in de meeste gevallen—ofwel door de dienst „Spoedhulp" 
van het Directoraat-Generaal Ontwikkeling (DG VIII), 
en waren gebaseerd op de periodieke en definitieve 
beschrijvende en financiële rapporten over de tenuitvoer­
legging van de hulpactie. 
100. Daar het werkterrein zich op zo grote afstand 
bevindt en de omstandigheden een snelle uitvoering 
vereisen, is het altijd de taak van de delegatie om te zorgen 
voor een controle en een doeltreffend toezicht op de 
acties, onder omstandigheden waarin succes of misluk­
king meestal afhangt van besluiten die onmiddellijk 
moeten worden genomen. Helaas werd herhaaldelijk 
geconstateerd dat de delegatie het geheel had laten 
afweten. 
101. De indiening van periodieke rapporten, die altijd 
deel uitmaakt van de verplichtingen waartoe de beheer­
ders zich hebben verbonden, geschiedde niet altijd binnen 
de gestelde termijnen en in de vereiste vorm. Bij 
voorbeeld: 
(a) wat de betaling van de tranches betreft, zijn de 
vastgelegde voorwaarden, die een voorafgaande 
indiening van een uitvoeringsrapport inhielden, bij 
verscheidene dossiers niet in acht genomen; 
(b) op basis van de inhoud van deze rapporten kan 
doorgaans geen redelijk oordeel worden geveld over 
de tenuitvoerlegging van de hulpactie en over de mate 
waarin de doelstellingen zijn verwezenlijkt. De reactie 
van de Commissie op de gebrekkigheid of de 
afwezigheid van deze rapporten, alsmede de klachten 
die zij tot de diverse verantwoordelijken heeft gericht, 
lieten vaak te lang op zich wachten. 
102. Het lange uitblijven van de definitieve rapporten 
was nog ernstiger. Zij waren heel vaak verscheidene 
maanden na afloop van de voor de uitvoering van de actie 
toegekende termijn nog niet ingediend. Voorts kon er 
voor een communautaire hulpactie ad 10 650 000 ECU, 
bestemd voor de bestrijding van de honger in Mali en ten 
uitvoer gelegd door verschillende internationale organi­
saties, die werden gecoördineerd door de delegatie, geen 
enkel samenvattend eindverslag worden voorgelegd over 
de actie in haar geheel; deze verplichting was namelijk 
niet in de uitvoeringsvoorschriften vastgelegd. 103. Door de gebreken in de controle en het toezicht op 
het beheer konden acties worden voortgezet die aanvan­
kelijk, in een snel uitgevoerd vooronderzoek, schenen te 
beantwoorden aan de criteria van spoedhulp, doch 
waarbij tijdens de uitvoering bleek dat het gekozen 
financieel instrument ongeschikt was. Deze situatie heeft 
zich in drie gevallen voorgedaan: 
(a) tot het geheel van acties ten behoeve van de 
slachtoffers van de droogte in Senegal behoort onder 
meer een ingewikkeld project voor de produktie van 
„de katjang pandjang-boon", dat de aankoop in 
Californië van 450 ton zaaigoed omvat, alsmede de 
produktie van zaaigoed van plaatselijke variëteiten 
gedurende het zogenaamde tussenseizoen en het 
zaaien van door de EEG, FAO en USAID verstrekt 
zaaigoed: totale kosten 265 Mio CFA-frank. De 
aanvullende maatregelen voor technische bijstand en 
het beschikbaar stellen van fytosanitaire produkten 
voor in totaal 450 Mio CFA-frank, gefinancierd door 
de verkoop van voedselhulpgoederen, hebben aan 
deze operatie uiteindelijk het karakter verleend van 
een puur landbouwproject; voorts blijken uit de 
doelstelling (namelijk van een voor eigen consumptie 
bestemde secundaire teelt overstappen op een rende­
rende hoofdteelt) duidelijk bepaalde kenmerken, met 
name de tijdsduur en het doel, die een dergelijk 
project uitsluiten van financiering krachtens artikel 
137 van de tweede Overeenkomst van Lomé; 
(b) de uitvoering van het project voor watervoorziening 
van de stad Atar, ten behoeve van de slachtoffers van 
de droogte in Mauretanië, vertoont eveneens kenmer­
ken die niet met spoedhulpoperaties lijken te stroken; 
deze actie schijnt op zijn minst niet prioritair te zijn 
geweest in vergelijking met andere acties in dit land. 
Voor deze watervoorziening had de regering in de 
loop van de twee voorgaande jaren, in het kader van 
het indicatieve programma, reeds twee financierings-
aanvragen ingediend; bovendien is, toen deze spoed­
hulp werd toegekend, uit hoofde van de financiering 
van de microprojecten een andere subsidie verleend 
voor het slaan van twee putten. De hele operatie had 
dus kunnen worden opgenomen in de programmeer­
bare steun. Voorts heeft de Commissie ingestemd met 
de vaststelling van een prijs van 200 ouguiyas per m3 
water op voorwaarde dat dit bedrag apart werd 
geboekt en bestemd zou zijn voor onmiddellijke 
spoedacties. Tot op heden is dit geld niet gebruikt, 
hetgeen betekent dat de periode van tenuitvoerleg­
ging van de steun indirect is verlengd, waardoor deze 
actie nog minder de benaming „spoedhulp" verdient; 
(c) een bedrag van 1 Mio ECU werd toegekend voor de 
financiering van een gedeelte van een UNICEF-
project voor watervoorziening in Ethiopië. De 
verwezenlijking van dit project heeft enkele jaren in 
beslag genomen, waardoor het meer de benaming 
„programma op middellange termijn voor water­
voorziening op het platteland" verdient dan die van 
„spoedhulp". 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 189 
104. Voorts nopen de hierna genoemde voorbeelden 
betreffende de toewijzing van subsidies ter financiering 
van operaties en acties die aanvankelijk niet waren 
voorzien, tot een beter toezicht: 
(a) een bedrag van 76 234 ECU van het hulpprogramma 
voor de Ethiopische vluchtelingen in Somalië is 
toegewezen aan uitgaven voor vervoer, hoewel deze 
oorspronkelijk niet voor financiering in aanmerking 
kwamen. Dit gebeurde zonder voorafgaande toe­
stemming van de Commissie, ten koste van het bedrag 
dat was bestemd voor de verstrekking van goederen 
ter voorziening in de eerste levensbehoeften; 
(b) in hetzelfde land is een bedrag van 450 000 ECU, dat 
in 1981 was toegekend ten behoeve van vluchtelingen 
en bestemd was voor watervoorziening, gebruikt ter 
financiering van het in cultuur brengen van twee 
stukken landbouwgrond van 100 ha. 
105. De Rekenkamer heeft op 26 november 1987, via 
DG VIII, aan acht delegaties een verzoek gericht om 
aanvullende documenten en gegevens. Daar hierop niet 
tijdig werd gereageerd, kon met de gevraagde gegevens 
geen rekening worden gehouden. 
Controle op de betalingen 
106. Tijdens de controlebezoeken van de Kamer in de 
ACS-landen kon worden geconstateerd dat er bij elk der 
delegaties één enkele persoon was belast met de uitvoe­
ring van, het toezicht op en de betaling van de steun. De 
interne boekhouding wordt in het algemeen goed 
bijgehouden, doch de interne controle op de betalingen, 
zowel bij de delegaties als bij de diensten van DG VIII, 
blijkt onbevredigend: 
(a) de boekhoudbescheiden van de diensten die bij DG 
VIII met de spoedhulpacties zijn belast, worden niet 
aangesloten op de boekingen van de delegaties; 
(b) door de vertragingen waarmee de operaties op deze 
boekhoudbescheiden worden geregistreerd, zijn deze 
niet up to date en bevatten zij onvolledige gegevens; 
(c) de controle op de door de delegaties verzonden 
betalingsopdrachten wordt door de met de spoedhulp 
belaste diensten van DG VIII uitsluitend uit formeel 
oogpunt uitgevoerd (berekeningen en saldo van de uit 
hoofde van een hulpactie toegekende bedragen). 107. Als gevolg van dit ontbreken van regelmatige 
toetsing en van de gebrekkige controle, komen bij het 
onderzoek van de boekhouding van DG VIII, de cijfers 
uit de interne boekhouding, en de financiële rapporten 
van de delegaties (of andere organen) talrijke verschillen 
aan het licht, met name: 
(a) bij de delegatie in Ethiopië, die gelijktijdig diverse 
projecten heeft beheerd, werden in de boekhouding 
talrijke foutief geboekte bedragen aangetroffen, 
waarvan sommige, die betrekking hadden op projec­
ten van het EOF, zijn verwisseld met die in verband 
met begrotingssteun in het kader van het plan-
Dublin; DG VIII had deze fouten niet opgemerkt; 
(b) in Mauretanië werd een operatie voor de aankoop en 
het vervoer van zaaigoed bij de delegatie voor een 
bedrag van 500 000 ECU geregistreerd, terwijl zij bij 
de diensten te Brussel slechts voor 455 632,53 ECU te 
boek stond. 
Afsluiting van de op de projecten betrekking hebbende 
rekeningen en gebruik van de resterende kredieten 
108. Op 30 september 1987 waren de rekeningen met 
betrekking tot 116 van de 144 projecten uit hoofde van het 
vijfde EOF (ofwel ongeveer 80 % daarvan, waarmee 
96 % van de totale uitgaven was gemoeid) nog niet 
afgesloten. Voor al deze projecten is de in lid 8 van artikel 
137 van de tweede Overeenkomst van Lomé gestelde 
termijn van zes maanden overschreden. Deze ver­
schillende projecten zijn van start gegaan in de volgende 
jaren: 23 in 1981, 17 in 1982, 16 in 1983, 36 in 1984, 11 in 
1985 en 13 in 1986. Dat de rekeningen nog niet afgesloten 
zijn, is voornamelijk te wijten aan de grote vertragingen in 
de comptabele verwerking en het ontbreken van toetsin­
gen (40 rekeningen zijn al meer dan vijfjaar oud). 
109. Om een proj eet af te sluiten, moet na verificatie van 
alle boekingen het definitieve saldo worden berekend en 
vastgesteld. De Commissie zou moeten trachten, hieraan 
de nodige aandacht te besteden, omdat dit essentieel blijkt 
te zijn wanneer verantwoording moet worden afgelegd 
voor het beheer van de ondernomen acties. 
110. Lid 8, sub c), van artikel 137 is dus een dode letter 
gebleven omdat het, nu de rekeningen niet waren 
afgesloten, niet mogelijk was tijdig het bedrag vast te 
stellen van de niet-aangewende kredieten die opnieuw bij 
de speciale toewijzing hadden moeten worden gevoegd. 
190 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Derde Overeenkomst van Lomé 
111. De aan de gemachtigden gerichte instructies voor 
de tenuitvoerlegging van het zesde EOF omvatten, voor 
de eerste keer, een omvangrijk en gedetailleerd hoofdstuk 
over de spoedhulpacties. Maar omdat de uitvoerings­
graad van het zesde EOF per 30 september 1987 slechts 
12 % bij de betalingsverplichtingen en 6 % bij de 
betalingen bedroeg, is het nog niet mogelijk het beheer 
ervan zinvol te evalueren. Een eerste analyse van de 
dossiers inzake de spoedhulpacties die reeds uit hoofde 
van het zesde EOF zijn ondernomen, roept echter enige 
twijfels op omtrent de verbetering van het beheer. 
Ofschoon er in het eerste kwartaal van 1986 vijf, en in het 
tweede kwartaal van ditzelfde jaar 18 hulpacties zijn 
ondernomen, is tot dusverre nog geen enkele van deze 23 operaties afgesloten. Bijgevolg bestaat het gevaar dat de 
niet-aangewende kredieten niet bij de speciale toewijzing 
worden gevoegd. 
Slotopmerking 
112. Welke verdiensten de spoedacties ook mogen 
hebben, toch moet worden geconstateerd dat het beheer 
van deze vorm van steun gebreken vertoonde waarvan de 
Commissie zich bewust was en die zij, in het kader van het 
zesde EOF, heeft trachten te verhelpen door dank zij 
duidelijke en aangepaste voorschriften, de grondslag te 
leggen voor toekomstige verbeteringen. Deze instructies 
dienen echter wél te worden toegepast. 
0 Op 18.3.1988 waren in 15 ACS-Staten 16 programma's (4) 
goedgekeurd, waarmee een totaalbedrag van 30 Mio ECU 
was gemoeid. 
(2) De derde Overeenkomst van Lomé stelt dit maximum vast 
op 250 000 ECU. (5) 
(3) Deze deelneming wordt bij de derde Overeenkomst van 
Lomé facultatief. In de derde Overeenkomst van Lomé wordt de maximale 
deelneming van het EOF in de financiering van een 
microproject verhoogd tot twee derde van de totale kosten 
ervan. 
Rapport over de vergelijkende beoordeling van de samen 
met de NGO's gefinancierde projecten en van de micropro­
jecten. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 191 
BIJLAGE I 
Verdeling van bevoegdheden over de Leden van de Rekenkamer {}) 
tijdens de vaststelling van het onderhavige verslag 
Secretariaat, juridische dienst, personeelszaken en algemeen beheer, externe betrekkingen Marcel MART, 
President 
Controlegroep I (]) 
Eigen middelen: Richie RYAN 
douanerechten en ontvangsten uit de landbouwsector, middelen uit de BTW, 
ontvangsten BNP, begrotingsevenwicht, diverse ontvangsten 
EOGFL — 1: John CAREY 
Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, afdeling „Garantie": 
procedures voor het beheer en de controle van de begroting en vraagstukken van algemene 
aard 
EOGFL — 2: Keld BRIXTOFTE 
Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, afdeling „Garantie": 
gemeenschappelijke marktordeningen 
EOGFL — 3: Fernand HEBETTE 
Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, 
afdeling „Oriëntatie" (behalve de activiteiten op regionaal gebied) 
afdeling „Garantie" (suiker) 
Visserij 
Uitgaven in de landbouwsector 
0 Uittreksel uit het Reglement van Orde van de Kamer en uit besluit 85-17 van de Kamer van 17 december 1985 tot instelling van drie 
controlegroepen: 
— „De Kamer wijst haar leden bepaalde werkterreinen toe, waarop zij in het bijzonder voor de voorbereiding en uitvoering van de 
besluiten van de Kamer verantwoordelijk zijn". 
— „Ontwerp-opmerkingen die in het jaarverslag moeten worden opgenomen, worden alvorens aan de Kamer te worden voorgelegd, 
op initiatief van het lid waaronder de betrokken sector ressorteert, door de bevoegde controlegroepen bestudeerd." 
— „De bevoegdheid van de groepen bestaat uitsluitend in de voorbereiding van ontwerp-verslagen, -adviezen, voorstellen voor het 
werkprogramma en alle andere aan de Kamer voor te leggen controle-onderwerpen". 
— „Daarentegen beschikken de groepen over bepaalde beslissingsbevoegdheden ten aanzien van de personeelsverdeling binnen de 
groep en van de kredieten voor dienstreizen". 
— „De Kamer keurt de opmerkingen goed die naar haar oordeel in het jaarverslag moeten worden opgenomen, en stelt de definitieve 
tekst van het jaarverslag vast." 
192 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Controlegroep II 
Europese Ontwikkelingsfondsen Aldo ANGIOI 
Samenwerking met de ontwikkelingslanden en andere derde landen Pierre LELONG 
Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling 
Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, afdeling „Oriëntatie" 
(activiteiten op regionaal gebied) André J. MIDDELHOEK 
Europees Sociaal Fonds Josep SUBIRATS 
Controlegroep III 
Algemene kwesties in verband met de controle, coördinatie van de financiële en informatica-
controle, uitgave van en toezicht op de verslagen en adviezen, werkprogramma's en -methoden, 
beroepsopleiding Marcel MART 
Leningen o.g. en u.g. 
Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal 
Balansboekhouding 
Boekhoudkundige beginselen Lothar HAASE 
Personeelsuitgaven en huishoudelijke uitgaven van de Instellingen 
Bureau voor officiële publikaties 
Voorlichtingsbureaus 
Europese Scholen Stergios VALLAS 
Onderzoek, technologie, nieuwe beleidsterreinen Carlos MORENO 
Subsidies 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 193 
BIJLAGE II 
Verslagen en adviezen die de Rekenkamer de laatste vijf jaar heeft uitgebracht 
Krachtens het bepaalde in de Verdragen is de Rekenkamer 
gehouden een jaarverslag uit te brengen. Op grond van de 
Verdragen en andere geldende regelingen moet zij ook jaarver­
slagen uitbrengen over bepaalde organen en activiteiten van de 
Gemeenschappen. Voorts is bij de Verdragen aan de Kamer de bevoegdheid verleend over bijzondere kwesties opmerkingen te 
maken en op verzoek van een Instelling adviezen uit te brengen. 
Onderstaande lijst bevat de verslagen en adviezen die de Kamer 
de laatste vijfjaar heeft vastgesteld. 
Datum van 
vaststelling Publikatie(') Titel Datum van 
vaststelling Publikatie(') 
6e Jaarverslag, over het begrotingsjaar 1982 24 november 1983 PB C 357 van 
31. 12.83 
Verslag (bijlage bij het EGKS-jaarverslag over 1982) over de administratieve 
en financiële organisatie van de EGKS 7 december 1983 niet in het PB 
gepubliceerd 
Speciaal verslag nr. 6/83 over de automatisering van de administratieve 
organisatie bij het Europees Sociaal Fonds 15 december 1983 niet in het PB 
gepubliceerd 
Advies nr. 2/83 over het voorstel voor een verordening (EEG) van de Raad 
betreffende de subsidiëring van bepaalde leningen in het kader van het 
Europees Monetair Stelsel 12 januari 1984 PB C 55 van 
28. 2. 84 
Verslag over de financiële verslaglegging van de Europese Scholen betreffende 
het dienstjaar 1982 23 februari 1984 niet in het PB 
gepubliceerd 
Advies nr. 4/83 over de tweede wijziging van het voorstel voor een verordening 
(EEG, Euratom, EGKS) van de Raad houdende wijziging van Verordening 
(EEG, Euratom, EGKS) nr. 2891/77 houdende toepassing van het besluit van 
21 april 1970 betreffende de vervanging van de financiële bijdragen van de Lid­
staten door eigen middelen van de Gemeenschappen 14 maart 1984 PB C 163 van 
23. 6. 84 
Speciaal verslag nr. 1/84 over de coördinering van de hulp van de 
Gemeenschap aan derde landen 14 maart 1984 PB C 224 van 
25. 8. 84 
Advies nr. 3/83 over het voorstel voor een besluit van de Raad waarbij de 
Commissie de bevoegdheid wordt verleend bij te dragen tot de financiering van 
de innovatie in de Gemeenschap 5 april 1984 PB C 163 van 
23. 6. 84 
(>) Elke aanvraag van niet in het PB gepubliceerde documenten kan worden gericht tot de dienst „documentatie" van de Kamer. 
194 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Titel Datum van 
vaststelling PublikatieO) 
Speciaal verslag nr. 2/84 over het door de Europese Investeringsbank gevoerde 
beheer van de fondsen voor ontwikkelingshulp van de Gemeenschap 10 mei 1984 niet in het PB 
gepubliceerd 
Advies nr. 1/84 over het voorstel voor een verordening (EEG) van de Raad 
houdende aanvullende maatregelen voor de dekking van de behoeften van het 
begrotingsjaar 1984, in verband met de uitputting van de eigen middelen 7 juni 1984 
Speciaal verslag nr. 4/84 betreffende de tenuitvoerlegging van Richtlijn 
77/435/EEG van 27 juni 1977, inzake de door de Lid-Staten uit te voeren 
controles op de verrichtingen in het kader van de financieringsregeling van het 
EOGFL 11 oktober 1984 
Advies nr. 1/85 over een voorstel voor een verordening (EEG) van de Raad 
betreffende de toepassing van de bepalingen van de Overeenkomst in de vorm 
van een briefwisseling tussen de EEG en de Portugese Republiek betreffende 
de tenuitvoerlegging van specifieke financiële steun ter verbetering van de 
landbouw- en visserijstructuren in Portugal 2 mei 1985 PB C 228 van 
30. 8. 84 
Verslag over de rekeningen van het Voorzieningsagentschap van Euratom 
over 1983 
Verslag over de jaarrekening 1983 van „JET, Joint Undertaking" 
Verslag over de financiële overzichten per 31 december 1983 van de EGKS 
Speciaal verslag nr. 3/84 over de werking van de gemeenschappelijke ordening 
der markten in de sector schapevlees 19juni 1984 
19juni 1984 
26 juni 1984 
19 juli 1984 niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
PB C 350 
van 31. 12.84 
PB C 234 van 
4. 9. 84 
PB C 336 van 
17. 12.84 
Verslag over de rekeningen 1983 van het Europees Centrum voor de 
ontwikkeling van de beroepsopleiding (Centrum Berlijn) 
Verslag over de rekeningen 1983 van de Europese Stichting tot verbetering van 
de levens- en arbeidsomstandigheden (Stichting Dublin) 
7e Jaarverslag, over het begrotingsjaar 1983 
Verslag (bijlage bij het EGKS-jaarverslag 1983) over de boekhouding en het 
financieel beheer van de EGKS 
Speciaal verslag nr. 5/84 over de steunregeling inzake voor voederdoeleinden 
gebruikte vloeibare ondermelk 
Speciaal verslag nr. 1/85 inzake de gemeenschappelijke ordening van de 
olijfoliemarkt 24 oktober 1984 
24 oktober 1984 
22 november 1984 
13 december 1984 
13 december 1984 
25 april 1985 niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
PB C 348 van 
31. 12.84 
niet in het PB 
gepubliceerd 
PBC91 van 
12.4.85 
PBC 134 van 
3.6.85 
PBC 138 van 
6. 6. 85 
Advies nr. 2/85 over een voorstel voor een verordening (EEG, Euratom, 
EGKS) van de Raad tot verlenging van de geldigheidsduur van Verordening 
(EEG, Euratom, EGKS) nr. 2892/77 van de Raad houdende toepassing voor 
de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde van het besluit 
van 21 april 1970 betreffende de vervanging van de financiële bijdragen van de 
Lid-Staten door eigen middelen van de Gemeenschappen 26 juni 1985 PBC 261 van 
12. 10.85 
(') Elke aanvraag van niet in het PB gepubliceerde documenten kan worden gericht tot de dienst „documentatie" van de Kamer. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 195 
Titel Datum van 
vaststelling Publikatie(') 
Verslag over de financiële staten van de EGKS per 31 december 1984 26 juni 1985 PB C 360 
van 31. 12.85 
Speciaal verslag nr. 2/85 over het systeem voor de betaling van restituties bij de 26 juni 1985 
uitvoer van landbouwprodukten (Controle op de export van landbouw-
produkten) PB C 215 van 
26. 8. 85 
Speciaal verslag nr. 3/85 over sommige aspecten van de met communautaire 
ontwikkelingshulp gefinancierde technische samenwerking 
Verslag inzake de rekeningen van de Europese Scholen over het begrotingsjaar 
1983 
Verslag aan de Commissie over de rekeningen 1984 van het Voorzienings­
agentschap van Euratom 
Verslag over de jaarrekening 1984 van „JET, Joint Undertaking" 
Advies over de behandeling van de onregelmatigheden in het kader van de 
decharge 
Advies over het tekort in de Kas voor de Afgevaardigden van het Europese 
Parlement 
Verslag over de rekeningen 1984 van het Europees Centrum voor de 
ontwikkeling van de beroepsopleiding (Centrum Berlijn) 
Verslag over de rekeningen 1984 van de Europese Stichting tot verbetering van 
de levens- en arbeidsomstandigheden (Stichting Dublin) 
Beschouwingen over de perspectieven voor het GLB (Groenboek van de 
Commissie) 
Verslag (bijlage bij het EGKS-jaarverslag 1984) over de boekhouding en het 
financiële beheer van de EGKS 
8e Jaarverslag, over het begrotingsjaar 1984 
Speciaal verslag 4/85 over de gemeenschappelijke ordening der markten in de 
sector visserijprodukten 
Speciaal verslag 5/85 over de communautaire deelneming aan acties van niet-
gouvernementele organisaties ten behoeve van ontwikkelingslanden 12 juli 1985 
17 juli 1985 
17 juli 1985 
17 juli 1985 
10 oktober 1985 
10 oktober 1985 
17 oktober 1985 
17 oktober 1985 
30 oktober 1985 
19 november 1985 
19 november 1985 
28 november 1985 
12 december 1985 niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
PB C 326 
van 16. 12. 1986 
PB C 339 
van 31. 12.85 
niet in het PB 
gepubliceerd 
Advies 3/85 over de ontwerp-wijzigingen van bepaalde artikelen van de 12 december 1985 niet in het PB 
ontwerp-verordening van de Commissie houdende uitvoeringsvoorschriften gepubliceerd 
betreffende een aantal bepalingen van het Financieel Reglement van 
21 december 1977 
Advies 4/85 over het voorstel voor een verordening (EEG) van de Raad tot 12 december 1985 
wijziging van Verordening (EEG) nr. 2861/74 betreffende de communautaire 
financiering van de uitgaven in verband met de levering van landbouw­
produkten als voedselhulp PB C 357 
van 31. 12.85 
Advies 5/85 over het ontwerp-Financieel Reglement van toepassing op het 12 december 1985 PB C 361 
Zesde Europees Ontwikkelingsfonds van 31. 12. 85 
(') Elke aanvraag van niet in het PB gepubliceerde documenten kan worden gericht tot de dienst „documentatie" van de Kamer. 
196 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Titel Datum van 
vaststelling Publikatie(') 
Speciaal verslag 1/86 over de maatregelen op contractbasis ter verruiming van 20 februari 1986 PB C 127 
de markten in de sector melk en zuivelprodukten gefinancierd uit de van 26. 5. 86 
opbrengsten van de medeverantwoordelijkheidsheffing 
Advies 1/86 overeen voorstel voor verordening van de Raad tot wijziging van 6 maart 1986 PB C 80 
Verordening (EEG) nr. 1883/78 betreffende de algemene regels voor de van 9. 4. 86 
financiering van de interventies door het Europees Oriëntatie- en Garantie­
fonds voor de Landbouw, afdeling Garantie 
Verslag over de rekeningen van het Voorzieningsagentschap Euratom over 
1985 
Verslag over de financiële staten van de EGKS per ultimo 1985 
Speciaal verslag 2/86 over de specifieke communautaire acties voor regionale 
ontwikkeling van het EFRO (quotavrije acties) 
Speciaal verslag 3/86 over de steunregeling voor oliehoudende zaden 
Verslag inzake de rekeningen van de Europese Scholen over het begrotingsjaar 
1984 
Verslag over de rekeningen 1985 van het Europees Centrum voor de 
ontwikkeling van de beroepsopleiding (Centrum Berlijn) 
Verslag over de rekeningen 1985 van de Europese Stichting tot verbetering van 
de levens- en arbeidsomstandigheden (Stichting Dublin) 
Advies 2/86 over een ontwerp-Financieel Reglement betreffende de toepassing 
van de financiële protocollen met Algerije, Marokko, Tunesië, Egypte, 
Libanon, Jordanië, Syrië, Malta en Cyprus 
Verslag betreffende de financiële staten van JET over het begrotingsjaar 1985 
Verslag (Bijlage bij het EGKS-jaarverslag 1985) over de boekhouding en het 
financiële beheer van de EGKS 
9e Jaarverslag over het begrotingsjaar 1985 
Speciaal verslag 4/86 over de financiële en technische samenwerking met India 29 mei 1986 
17juni 1986 
10 juli 1986 
10 juli 1986 
25 september 1986 
23 oktober 1986 
11 november 1986 
11 november 1986 
19 november 1986 
19 november 1986 
19 november 1986 
4 december 1986 niet in het PB 
gepubliceerd 
PB C 208 
van 19. 8. 86 
PB C 262 
van 20. 10. 86 
niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
PB C 302 
van 27. 11.86 
niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
PB C 321 
van 15. 12.86 
PBC75 
van 23. 3. 87 
Advies 1/87 over een voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging 18 februari 1987 PB C 59 
van Verordening (EEG) nr. 1883/78 betreffende de algemene regels voor de van 7. 3. 87 
financiering van de interventies door het Europees Oriëntatie- en Garantie­
fonds voor de Landbouw, afdeling Garantie 
Advies 2/87 over het voorstel van de Commissie voor een Verordening (EEG) 14 mei 1987 PB C 147 
van de Raad inzake de controle op de betaling van de bij de uitvoer van van 5. 6. 87 
landbouwprodukten toegekende bedragen 
(') Elke aanvraag van niet in het PB gepubliceerde documenten kan worden gericht tot de dienst „documentatie" van de Kamer. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 197 
Titel Datum van 
vaststelling PublikatieO) 
Speciaal verslag 1/87 over de kwaliteit van de voedselhulp — Overeen- 27 mei 1987 PB C 219 
stemming van de voedselhulpprodukten met de toepasselijke normen inzake van 17. 8. 87 
kwaliteit, kwantiteit, verpakking, tijd en plaats 
Advies 3/87 over een voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging 10 juni 1987 PB C 175 
van Verordening (EEG) nr. 729/70 betreffende de financiering van het van 3. 7. 87 
gemeenschappelijk landbouwbeleid, ten aanzien van de voorschottenregeling 
in de Afdeling Garantie van het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor 
de Landbouw 
Verslag over de financiële staten van de Europese Gemeenschap voor Kolen en 
Staal per 31 december 1986 
Verslag betreffende de rekeningen van het Voorzieningsagentschap van 
Euratom over het begrotingsjaar 1986 
Speciaal verslag 2/87 over het stelsel inzake de quota en de extra heffing in de 
sector melk en zuivelprodukten 
Speciaal verslag 3/87 over de gemeenschappelijke ordening der markten in de 
sector ruwe tabak 
Speciaal verslag 4/87 over de communautaire maatregelen betreffende de 
distillatie van wijn 
Speciaal verslag 5/87 over de communautaire steun tot stimulering van de 
landbouwontwikkeling in Griekenland 
Speciaal verslag 6/87 over de voedselhulp aan India van 1978 tot 1985 
(operatie Flood II) 25 juni 1987 
25 juni 1987 
15 juli 1987 
15 juli 1987 
17 september 1987 
7 oktober 1987 
29 oktober 1987 PB C 228 
van 26. 8. 87 
niet in het PB 
gepubliceerd 
PB C 266 
van 5. 10. 87 
PB C 297 
van 6. 11.87 
PB C 297 
van 6. 11.87 
niet in het PB 
gepubliceerd 
PBC31 
van 4.2.88 
Advies 4/87 over een voorstel voor een verordening (Euratom, EGKS, EEG) 29 oktober 1987 PB C 337 
van de Raad tot tijdelijke afwijking van Verordening nr. 2891/77 houdende van 16.12.87 
toepassing van het besluit van 21 april 1970 betreffende de vervanging van de 
financiële bijdragen van de Lid-Staten door eigen middelen van de 
Gemeenschappen 
Advies 5/87 over een voorstel voor een verordening (Euratom, EGKS, EEG) 
van de Raad tot wijziging van het Financieel Reglement van 21 december 1977 
van toepassing op de algemene begroting der Europese Gemeenschappen 
Verslag over de rekeningen 1986 van het Europees Centrum voor de 
ontwikkeling van de beroepsopleiding (Centrum Berlijn) 
Verslag over de rekeningen 1986 van de Europese Stichting tot verbetering van 
de levens- en arbeidsomstandigheden (Stichting Dublin) 
Verslag over de rekeningen van de Europese Scholen over de begrotingsjaren 
1985 en 1986 
Verslag (Bijlage bij het EGKS-jaarverslag 1986) over de boekhouding en het 
financiële beheer van de EGKS 29 oktober 1987 
4/5 november 1987 
4/5 november 1987 
4/5 november 1987 
10/11 november 1987 PB C 337 
van 16.12.87 
niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
(') Elke aanvraag van niet in het PB gepubliceerde documenten kan worden gericht tot de dienst „documentatie" van de Kamer. 
198 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Titel Datum van 
vaststelling PublikatieC) 
10de Jaarverslag, over het begrotingsjaar 1986 10/11 november 1987 PB C 336 
van 15.12.87 
Advies 6/87 over een voorstel voor een verordening (Euratom, EGKS, EEG) 19 november 1987 PB C 337 
van de Raad houdende tussentijdse wijziging van het Financieel Reglement van 16.12.87 
van 21 december 1977 van toepassing op de algemene begroting der Europese 
Gemeenschappen 
Advies 7/87 over een tweede wijziging van het voorstel voor een verordening 26 november 1987 PB C 339 
(EGKS, EEG, Euratom) van de Raad houdende wijziging van het Financieel van 17.12.87 
Reglement van 21 december 1977 van toepassing op de algemene begroting der 
Europese Gemeenschappen 
Advies 8/87 over een derde wijziging van het voorstel voor een verordening 27 november 1987 PB C 339 
(EGKS, EEG, Euratom) van de Raad houdende wijziging van het Financieel van 17.12.87 
Reglement van 21 december 1977 van toepassing op de algemene begroting der 
Europese Gemeenschappen 
Speciaal verslag 7/87 over het beheer van de tegenwaardefondsen op het 
gebied van de voedselhulp 
Verslag betreffende de financiële staten van JET over het begrotingsjaar 1986 
Speciaal verslag 1/88 over de communautaire en nationale procedures en 
systemen betreffende het beheer van het Europees Sociaal Fonds 
Speciaal verslag 2/88 over de geïntegreerde aanpak bij de communautaire 
financiering van acties met een structureel oogmerk 
Speciaal verslag 3/88 over de gemeenschappelijke ordening der markten in de 
sector visserijprodukten in Spanje en Portugal 
Speciaal verslag 4/88 over de regionale samenwerking, gefinancierd in het 
kader van de Overeenkomsten van Lomé 27 november 1987 
10 maart 1988 
10 maart 1988 
18 mei 1988 
18 mai 1988 
18 mei 1988 PB C 31 
van 4.2.88 
niet in het PB 
gepubliceerd 
PB C 126 
van 16.5.88 
PB C 188 
van 18.7.88 
PB C 188 
van 18.7.88 
PB C 188 
van 18.7.88 
Advies 1/88 over een voorstel voor een verordening (EGKS, EEG, Euratom) 19 mei 1988 PB C 166 
van de Raad houdende wijziging van het Financieel Reglement van van 25.6.88 
21 december 1977 van toepassing op de algemene begroting van de Europese 
Gemeenschappen 
Advies 2/88 over een voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging 19 mei 1988 PB C 166 
van Verordening (EEG) nr. 1883/78 van de Raad betreffende de algemene van 25.6.88 
regels voor de financiering van de interventies door het EOGFL, afdeling 
„Garantie" 
Advies 3/88 over een voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging 1 juni 1988 PB C 166 
van Verordening (EEG) nr. 729/70 betreffende de financiering van het van 25.6.88 
gemeenschappelijk landbouwbeleid, zoals gewijzigd bij Verordening (EEG) 
nr. 3183/87 van 19 oktober 1987, houdende vaststelling van bijzondere 
bepalingen betreffende de financiering van het gemeenschappelijk landbouw­
beleid 
Advies 4/88 over een voorstel tot wijziging van het financieel reglement van 1 juni 1988 niet in het PB 
toepassing op de begroting van de „Joint European Torus (JET), Joint gepubliceerd 
Undertaking" 
(') Elke aanvraag van niet in het PB gepubliceerde documenten kan worden gericht tot de dienst „documentatie" van de Kamer. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 199 
Titel Datum van 
vaststelling PublikatieO) 
Verslag betreffende de rekeningen van het Voorzieningsagentschap van 15 juni 1988 niet in het PB 
Euratom over het begrotingsjaar 1987 gepubliceerd 
Antwoorden van de Rekenkamer krachtens de artikelen 206 bis, lid 4, en 209 16 juni 1988 en niet in het PB 
EEG-Verdrag op de adviesaanvragen van de Raad over een voorstel voor een 22 juni 1988 gepubliceerd 
besluit betreffende de begrotingsdiscipline 
Advies 5/88 over een voorstel voor een verordening (EGKS, EEG, Euratom) 16 juni 1988 PB C 191 
van de Raad betreffende de definitieve uniforme regeling voor de inning van de van 20.7.88 
eigen middelen uit de Belasting over de Toegevoegde Waarde (BTW) 
Verslag over de financiële staten van de EGKS per 31 december 1987 22 juni 1988 PB C 217 
van 19.8.88 
Advies 6/88 over een voorstel tot wijziging van artikel 12 van Verordening 14 juli 1988 PB C 212 
(EEG) nr. 2891/77 houdende toepassing van het besluit van 21 april 1970 van 12.8.88 
betreffende de vervanging van de financiële bijdragen van de Lid-Staten door 
eigen middelen van de Gemeenschappen 
Speciaal verslag 5/88 over het beheer en de controle van de openbare opslag 
Advies 7/88 over een ontwerp van financieel reglement van de Europese 
Scholen 
Verslag over de rekeningen 1987 van het Europees Centrum voor de 
ontwikkeling van de beroepsopleiding (Centrum Berlijn) 
Verslag over de rekeningen 1987 van de Europese Stichting tot verbetering van 
de levens- en arbeidsomstandigheden (Stichting Dublin) 
Verslag (bijlage bij het EGKS-jaarverslag 1987) over de boekhouding en het 
financiële beheer van de EGKS 
Advies nr. 8/88 over een voorstel voor een verordening (EGKS, EEG, 
Euratom) van de Raad houdende toepassing van het besluit van 24 juni 1988 
betreffende het stelsel van eigen middelen van de Gemeenschappen 
Verslag betreffende de financiële staten van JET over het begrotingsjaar 1987 
11e Jaarverslag, over het begrotingsjaar 1987 8 september 1988 
22 september 1988 
9 november 1988 
9 november 1988 
9 november 1988 
17 november 1988 
17 november 1988 
17 november 1988 PB C 274 
van 24.10.88 
niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
PB C 13 
van 8.12.1988 
niet in het PB 
gepubliceerd 
in dit Publikatie­
blad 
(') Elke aanvraag van niet in het PB gepubliceerde documenten kan worden gericht tot de dienst „documentatie" van de Kamer. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 201 
BIJLAGE III 
Financiële gegevens 
betreffende de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen 
en 
de Europese Ontwikkelingsfondsen 
(1987) 
Inleidende opmerkingen 
1. Bronnen van de financiële gegevens 
De financiële gegevens van deze bijlage zijn ontleend aan de jaarrekeningen en financiële balansen van de 
Europese Gemeenschappen (1) en de Europese Ontwikkelingsfondsen, alsmede aan verschillende andere 
door de Commissie verstrekte financiële overzichtsstaten. 
2. Munteenheid 
Alle financiële gegevens zijn in miljoenen ECU's (Mio ECU) weergegeven. Zij zijn afgerond op tienden 
miljoenen. 
3. Wijziging van de nomenclatuur van de algemene begroting 
De begrotingsnomenclatuur ondergaat soms bepaalde wijzigingen. De Kamer bedient zich voor het 
weergeven van historische reeksen van de nomenclatuur van het lopende begrotingsjaar en past bij elke 
wijziging inde nomenclatuur de gegevens van de voorafgaande begrotingsjaren aan de huidige nomenclatuur 
aan. 
Daardoor zijn de in de paragrafen 14-19 opgenomen gegevens betreffende verschillende begrotingsjaren 
onderling vergelijkbaar. 
(1) Voor het begrotingsjaar 1987: Jaarrekening en financiële balans betreffende de verrichtingen in het kader van de begroting 1987 
(doe. COM(88) 212 - 216). 
202 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
4. Verklaring der afkortingen en tekens 
EG 
EGKS 
EEG 
EGA of Euratom 
EOGFL 
BNP 
BTW 
BFR 
DKR 
DM 
DRA 
ESC 
FF 
HFL 
IRL 
LFR 
LIT 
PTA 
UKL 
RE 
ERE 
ECU 
Mio ECU 
GK 
NGK 
VK 
BK 
KW 
KVB 
B 
DK 
D 
GR 
E 
F 
IRL 
I 
L 
NL 
P 
UK 
EUR 10/12 
EOF 
ACS 
LGO 
FOD 
Stabex 
Sysmin 
FR 
PB 
A 
T 
H 
0,0 
% Europese Gemeenschap(pen) 
Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal 
Europese Economische Gemeenschap 
Europese Gemeenschap voor Atoomenergie 
Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw 
Bruto nationaal produkt 
Belasting over de toegevoegde waarde 
Belgische frank 
Deense kroon 
Duitse mark 
Griekse drachme 
Portugese escudo 
Franse frank 
Nederlandse gulden 
Iers pond 
Luxemburgse frank 
Italiaanse lire 
Spaanse peseta 
Pond sterling 
Rekeneenheid (t/m 1977) 
Europese rekeneenheid (van 1978 t/m 1980) 
Sinds 1. 1. 1981 geldende rekeneenheid 
Miljoen ECU 
Gesplitste kredieten 
Niet-gesplitste kredieten 
Vastleggingskredieten 
Betalingskredieten 
Kredieten voor vastleggingen 
Kredieten voor betalingen 
België 
Denemarken 
Duitsland (BR) 
Griekenland 
Spanje 
Frankrijk 
Ierland 
Italië 
Luxemburg 
Nederland 
Portugal 
Verenigd Koninkrijk 
Alle 10 of 12 Lid-Staten van de Europese Gemeenschappen tezamen 
Europees Ontwikkelingsfonds 
Staten in Afrika, het Caribische gebied en de Stille Oceaan 
Landen en gebieden overzee 
Franse overzeese departementen 
Stabilisatie van de exportopbrengsten 
Systeem voor de stabilisatie van de opbrengsten uit de export van mijnbouwprodukten 
Financieel Reglement van 21 december 1977 
Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 
Begrotingsafdeling 
Begrotingstitel 
Begrotingshoofdstuk 
Geen 
Tussen nul en 0,05 
Percentage 
Paragraaf; met dit teken wordt in deze bijlage verwezen naar teksten, grafieken en 
tabellen 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 203 
Inhoudsopgave 
Deel I: Algemene begroting van de Europese Gemeenschappen Blz. 
§ 1. Basisgegevens betreffende de algemene begroting 204 
Algemene begroting 1987 en uitvoering daarvan in 1987 
§ 2. Algemene begroting 1987: Ontvangstenramingen 208 
§ 3. Algemene begroting 1987: Uitgavenramingen — kredieten voor betalingen 209 
§ 4. Algemene begroting 1987: Kredieten voor vastleggingen 210 
§ 5. Geraamde en werkelijke ontvangsten in 1987 211 
§ 6. In 1987 beschikbare kredieten voor vastleggingen en de besteding daarvan, naar sector en naar instelling 212 
§ 7. In 1987 beschikbare kredieten voor betalingen en de besteding daarvan, naar sector en naar instelling . . 213 
§ 8. Werkelijke ontvangsten aan eigen middelen in 1987 214 
§ 9. Bestedingspercentages van de in 1987 beschikbare kredieten, naar sector 215 
§ 10. Geconsolideerde jaarrekening en vaststelling van het saldo van het begrotingsjaar 1987 216 
§ 11. In 1987 verrichte betalingen, naar sector en naar ontvangende Lid-Staat 217 
§ 12. EOGFL-Garantie: In 1987 verrichte betalingen, naar markt en naar ontvangende Lid-Staat 218 
§ 13. De structuurfondsen: In 1987 aangegane verplichtingen en verrichte betalingen, naar ontvangende Lid-Staat 219 
Historische gegevens over de uitvoering van de algemene begroting (1983-1987) 
§ 14. Beloop en besteding van de kredieten voor betalingen in de periode 1983-1987, naar sector 220 
§ 15. Bestedingspercentages van de kredieten voor betalingen in de periode 1983-1987, naar sector 221 
§ 16. Betalingen per jaar in de periode 1983-1987, naar sector en naar instelling 222 
§ 17. Ontwikkeling van de verhouding tussen de „betalingen per jaar en per sector" en het „totaal van de 
begrotingsbetalingen per jaar" (1983-1987) 223 
§ 18. Betalingen per jaar aan de Lid-Staten (1983-1987) 224 
§ 19. Werkelijke ontvangsten aan eigen middelen, naar Lid-Staat (1983-1987) 225 
Deel II: De Europese Ontwikkelingsfondsen (EOF) (situatie ultimo 1987) 
§ 20. Basisgegevens betreffende de EOF's 226 
§ 21. Het 5e en 6e EOF: Toewijzing, financiering, verdeling van de steun, totale besteding 227 
§ 22. Het 5e EOF: Steun, naar aard en naar ontvangend land 228 
§ 23. Het 5e EOF: Steun, naar economische sector en naar ontvangend land 229 
§ 24. Het 6e EOF: Steun, naar aard en naar ontvangend land 230 
§ 25. Het 6e EOF: Steun, naar economische sector en naar ontvangend land 231 
§ 26. Het 5e en 6e EOF: Financieringsbesluiten en betalingen, naar ontvangend land 232 
§ 27. Het 5e en 6e EOF: Besteding van de steun, naar economische sector 233 
§ 28. De zes EOF's: Beloop van de jaarlijkse betalingen (1960-1987) 234 
204 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Deel I: Algemene begroting van de Europese Gemeenschappen 
§ 1. Basisgegevens betreffende de algemene begroting 
1.1. Ontstaan van de algemene begroting 
De algemene begroting werd ingesteld bij het Fusieverdrag (1) (artikel 20) en kwam op 1 januari 1968 in de plaats van de 
drie afzonderlijke EG-begrotingen die voordien bestonden: de administratieve begroting van de EGKS, de begroting van 
de EEG en de huishoudelijke begroting van Euratom. Sinds 1971 is krachtens het Verdrag van Luxemburg (2) (artikel 10) de 
Euratom-begroting van onderzoek en investeringen opgevoerd op de algemene begroting. 
1.2. Rechtsgrondslag 
Voor de algemene begroting gelden de financiële bepalingen van de Verdragen van Parijs (3) (artikel 78 EGKS) en 
Rome (4) (5) (de artikelen 199 t/m 209 EEG en de artikelen 171 t/m 183 Euratom), alsmede de wijzigingen voortvloeiend uit 
het Fusieverdrag (1), het besluit van de Raad over de eigen middelen (6), het Verdrag van Luxemburg (2), het 
Toetredingsverdrag (7) en het Verdrag van Brussel (8). Een Financieel Reglement (9) bevat voorschriften betreffende de 
opstelling en de uitvoering van de begroting, alsmede betreffende de wijze waarop rekening en verantwoording wordt 
gedaan en de rekeningen worden nagezien. Dit Financieel Reglement wordt aangevuld door andere rechtsregels 
betreffende de details van de begrotingsuitvoering. 
1.3. Voornaamste begrotingsprincipes, neergelegd in de Verdragen en in het Financieel Reglement 
De begroting wordt vastgesteld voor één begrotingsjaar (jaarperiodiciteit). De begroting moet sluitend zijn. Ontvangsten 
uit hoofde van de begroting moeten zonder onderscheid worden gebruiktter financiering van alle begrotingsuitgaven (niet-
bestemmingsprincipe). Alle ontvangsten en uitgaven van de Gemeenschap moeten in de begroting worden opgenomen 
(eenheidsprincipe). Alle ontvangsten en uitgaven worden voor het volle bedrag in de begroting en in de rekeningen 
opgenomen zonder onderlinge verrekening (universaliteitsprincipe). Op deze algemene regels bestaan enkele 
uitzonderingen. 
1.4. Inhoud en structuur van de algemene begroting 
De algemene begroting omvat de ramingen van de administratieve uitgaven van de EGKS en de daartegenover staande 
ontvangsten, de ontvangsten en de uitgaven van de EEG en van Euratom. 
De begroting bestaat uit vijf afzonderlijke afdelingen, onderverdeeld in staten van ontvangsten en uitgaven: (I) Parlement; 
(II) Raad (met als bijlage het Economisch en Sociaal Comité); (III) Commissie; (IV) Hof van Justitie; (V) Rekenkamer. 
Binnen elke afdeling worden de ontvangsten en uitgaven naar hun aard of bestemming ondergebracht in 
begrotingsonderdelen (titels, hoofdstukken, artikelen en posten). 
1.5. Munteenheid van de algemene begroting 
Tot 1977 werd de begroting opgesteld en uitgevoerd in rekeneenheden (RE); 1 RE = 0,88867088 gram goud (= 1 US dollar 
tussen 1934 en 1972). 
Van 1978 tot en met 1980 werd de begroting opgesteld en uitgevoerd in Europese Rekeneenheden (ERE); 1 ERE komt 
overeen met de som van de volgende bedragen in de munteenheden der Lid-Staten van de EG: 0,828 DM + 0,0885 UKL + 
1,15 FF + 109 LIT + 0,286 HFL + 3,66 BFR + 0,14 LFR + 0,217 DKR + 0,00759 IRL. 
Met ingang van 1981 is de begroting opgesteld en uitgevoerd in ECU. Evenals de ERE, is de ECU een eenheid, bestaande uit 
een pakket van nationale munteenheden; voor 1981, 1982 en 1983 komen de waarde en de samenstelling van het ECU-
pakket overeen met die van de ERE (de Griekse munteenheid, de drachme, maakt namelijk geen deel uit van het ECU-
pakket). Voor 1984-1987 1 ECU = 0,719 DM + 0,0878 UKL + 1,31 FF + 140,0 LIT + 0,256 HFL + 3,71 BFR + 0,14 LFR + 
0,219 DKR + 0,00871 IRL + 1,15 DRA. 
Op 31 december 1987 waren de omrekeningskoersen van de ECU in de nationale valuta's als volgt: 1 ECU = 43,1539 BFR = 
7,94457 DKR = 2,06034 DM = 164,483 DRA = 169,467 ESC = 6,98335 FF = 2,31762 HFL - 0,777888 IRL = 43,1539 LFR = 
1521,66 LIT = 140,566 PTA = 0,696793 UKL. 
1.6. Financiering van de algemene begroting (ontvangsten) 
De algemene begroting wordt voornamelijk gefinancierd door de eigen middelen van de Gemeenschappen (6): 
douanerechten, landbouwheffingen, heffingen op suiker en isoglucose en BTW tot een maximum van 1,4% van een 
uniforme EEG-grondslag (10)(11); daarnaast bestaan er andere, minder belangrijke ontvangsten. 
Vanaf 1 januari 1971 is, overeenkomstig het besluit van de Raad van 21 april 1970 (6), het oude stelsel van de financiële 
bijdragen der Lid-Staten volgens een vaste verdeelsleutel geleidelijk vervangen door het stelsel van de eigen middelen. 
Tot aan het tijdstip waarop de uniforme BTW-grondslag kon worden toegepast, gingen de Lid-Staten door met het betalen 
van de financiële bijdragen. Vanaf 1975 werden deze berekend naar het aandeel van iedere Lid-Staat in het BNP (bruto 
nationaal produkt) van de Gemeenschap. In 1979 omvatten de eigen middelen voor het eerst ook de BTW-afdrachten van de 
Lid-Staten, met uitzondering van BR Duitsland, Ierland en Luxemburg, die doorgingen met de betaling van financiële 
bijdragen op basis van het BNP. In 1980 werd door alle Lid-Staten het BTW-stelsel toegepast. Van 1981 tot 1985 hebben alle 
Lid-Staten BTW-middelen betaald, met uitzondering van Griekenland dat een aan de hand van het BNP berekende 
financiële bijdrage heeft betaald. In 1986 en 1987 hebben alle Lid-Staten BTW-middelen betaald, met uitzondering van 
Portugal, dat een aan de hand van het BNP berekende financiële bijdrage heeft betaald. 
(1) Fusieverdrag (8 april 1965): Verdrag tot instelling van één Raad en één Commissie welke de Europese Gemeenschappen gemeen hebben. 
(2) Verdrag van Luxemburg (22 april 1970): Verdrag houdende wijziging van een aantal budgettaire bepalingen van de Verdragen tot oprichting van de 
Europese Gemeenschappen en van het Fusieverdrag. 
(3) Verdrag van Parijs (18 april 1951): Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS). 
(4) Verdrag van Rome (25 maart 1957): Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap (EEG). 
(5) Verdrag van Rome (25 maart 1957): Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (Euratom). 
(6) Besluit 70/243/EGKS, EEG, Euratom van de Raad van 21 april 1970 betreffende de vervanging van de financiële bijdragen van de Lid-Staten door eigen 
middelen van de Gemeenschappen (PB L 94 van 28. 4. 1970). 
(7) Toetredingsverdrag (22 januari 1972): Akte betreffende de toetredingsvoorwaarden en de aanpassing der Verdragen. 
(8) Verdrag van Brussel (22 juli 1975): Verdrag houdende wijziging van een aantal financiële bepalingen van de Verdragen tot oprichting van de Europese 
Gemeenschappen en van het Fusieverdrag. 
(9) Financieel Reglement van 21 december 1977 (PB L 356 van 31. 12. 1977). 
(10) Zie de zesde richtlijn van de Raad van 17 mei 1977, gezamenlijk BTW-stelsel; uniforme grondslag (PB L 145 van 13. 6. 1977). 
(11) Maximumpercentage BTW van de uniforme grondslag: voor 1979-1985 1 %, vanaf 1986 1,4 %. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 205 
1.7. De verschillende soorten begrotingskredieten 
Ter dekking van de voorziene uitgaven onderscheidt de algemene begroting de volgende soorten begrotingskredieten: 
a) Gesplitste kredieten (GK) worden aangewend ter financiering van meerjarenactiviteiten in bepaalde sectoren. Zij 
omvatten vastleggingskredieten en betalingskredieten: 
— de vastleggingskredieten (VK) dekken in het lopende begrotingsjaar de juridische verplichtingen die zijn aangegaan 
voor werkzaamheden waarvan de uitvoering zich uitstrekt over meer dan één begrotingsjaar; 
— de betalingskredieten (BK) dekken uitgaven voortvloeiend uit verplichtingen die zijn aangegaan in het lopende 
begrotingsjaar en/of tijdens vorige begrotingsjaren. 
b) Niet-gesplitste kredieten (NGK) dekken voor activiteiten in een bepaald jaar zowel vastleggingen als betalingen uit 
hoofde van hetzelfde begrotingsjaar. 
Aldus kunnen voor eenzelfde begrotingsjaar de volgende twee totalen worden vastgesteld: 
— het totaal van de kredieten voor vastleggingen (KW) (1) = niet-gesplitste kredieten (NGK) 
+ vastleggingskredieten (VK) (1); 
— het totaal van de kredieten voor betalingen (KVB) (1) = niet-gesplitste kredieten (NGK) 
+ betalingskredieten (BK) ('). 
De begrotingsontvangsten dienen ter dekking van de kredieten voor betalingen. De vastleggingskredieten worden pas 
gefinancierd als de overeenkomstige betalingskredieten op de begroting zijn opgevoerd. 
Uit onderstaand vereenvoudigd schema (met fictieve bedragen) blijkt in welke mate deze verschillende soorten kredieten 
van invloed zijn voor ieder begrotingsjaar: 
Kredieten voor vastleggingen: Bedragen, 
opgenomen in de begrotingen van de jaren 1, 2 
en 3 voor vastleggingen in deze jaren. 
Toelichting 
Kredieten 
voor vast­
leggingen 
(KW) •Vastleggings­
kredieten (VK) 
•Niet-gesplitste 
kredii dieten (NGK) 
begrotingsjaar 1: KW: 
150 
begrotingsjaar 2: KW: 
180 
begrotingsjaar 3: KW: 
215 VK: 50. 
„NGK:100. 
. VK: 60. 
,NGK:120. 
. VK: 65. 
.NGK:150. Vastleggings­
kredieten 
uit vorige 
Samenvatting van alle soorten kredieten: 
\ P 
\ 'S 
c \ 
o \ 
m \ 
begrotings­
jaar 1 
begrotings­
jaar 2 
begrotings­
jaar 3 Ol® 
zi 
(1) 
100 
120 
150 Gesplitste 
kredieten (GK) 
&> 
gs 
1? 
> ^ 
(2) 
50 
60 
65 m 
.E «5 
'S £ 
(3) 
27 
38 
75 g 
II 
c.E 
9 §? 
a> m 
£ > 
(1) + (2) 
150 
180 
215 || 
S§ S ra 
Is 
(D + (3) 
127 
158 
225 Vervalkalender: Deze vervalkalender laat zien in welk jaar de 
gedeelten van de KW toegewezen voor de jaren 1, 2 en 3 betaalbaar 
moeten worden gesteld: de NGK worden betaalbaar gesteld in het 
jaar waarvoor zij zijn toegewezen; de VK worden betaalbaar gesteld 
in over verscheidene jaren gespreide gedeelten. 
Bedragen (gedeelten), betaalbaar gesteld in: 
begrotingsjaar 1 begrotingsjaar 2 begrotingsjaar 
3 
7 
TOT io I 
TST B I 
TOT" 
De verticale totalen in deze vervalkalender geven voor ieder jaar de 
kredieten voor betalingen (KVB) nodig ter financiering van de 
juridische verplichtingen, die voor dit jaar voortvloeien uit de 
toegewezen KW. Voor elk begrotingsjaar geldt: KVB = NGK + 
betalingskredieten (BK), aangezien de BK van het jaar gelijk zijn aan 
alle gedeelten van de VK die in dat jaar betaalbaar moeten worden 
gesteld. 
^ ^ ^ 
Kredieten voor betalingen: 
begrotingsjaar 1 begrotingsjaar 2 begrotingsjaar 3 
BK: 
Toelichting: 
kredieten i 
voor be­
talingen 
(KVB) , Betalingskredieten 
(BK) 
•Niet-gesplitste 
kredieten (NGK) 
NB: Gewezen zij op het verschil tussen „kredieten voor vastleggingen" en „vastleggingskredieten" en tussen „kredieten voor betalingen" en 
„betalingskredieten". De beide termen vastleggingskredieten en betalingskredieten worden uitsluitend gebruikt waar het gaat om gesplitste kredieten. 
206 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
1.8. De opstelling van de algemene begroting 
Voor elk begrotingsjaar (dat loopt van 1 januari tot en met 31 december) stelt iedere Instelling vóór 1 juli van het jaar 
voorafgaand aan dat waarin de begroting moet worden uitgevoerd een raming van haar uitgaven op. De Commissie brengt 
deze ramingen onder in een voorontwerp van begroting en legt dit uiterlijk 1 september van hetzelfde jaar voor aan de 
Raad, die te zamen met het Parlement de begrotingsautoriteit vormt. De Raad stelt de ontwerp-begroting op en zendt deze 
uiterlijk 5 oktober van hetzelfde jaar toe aan het Parlement. Het Parlement kan voor de verplichte uitgaven (1) wijzigingen 
op de ontwerp-begroting voorstellen en voor de niet-verplichte uitgaven amendementen indienen; deze wijzigingen en 
amendementen worden voorgelegd aan de Raad. Voor de verplichte uitgaven beslist de Raad in laatste instantie. Voor de 
niet-verplichte uitgaven kan het Parlement, binnen de grenzen van een maximum statistisch stijgingspercentage, als 
laatste zijn recht van amendement uitoefenen. De voorzitter van het Parlement verklaart dat de begroting definitief is 
vastgesteld. Het Parlement kan de ontwerp-begroting echter verwerpen en verzoeken dat een nieuw ontwerp wordt 
voorgelegd (2). 
Indien de begroting aan het begin van het begrotingsjaar nog niet is goedgekeurd, moeten speciale bepalingen van de 
Verdragen en het Financieel Reglement met betrekking tot de goedkeuring van uitgaven worden toegepast (3). 
Gewijzigde begrotingen (waardoor het totale bedrag van de jaarlijkse begroting niet wordt gewijzigd) of aanvullende 
begrotingen (waardoor het totale bedrag wel wordt gewijzigd) kunnen door de begrotingsautoriteit worden vastgesteld (4). 
De toewijzing van kredieten aan een bepaald begrotingsonderdeel kan worden gewijzigd door overschrijvingen (5) van 
andere begrotingsonderdelen. 
1.9. Uitvoering van de algemene begroting 
1.9.1. Verantwoordelijk voor de uitvoering 
De Commissie voert de begroting onder haar eigen verantwoordelijkheid uit, overeenkomstig het Financieel Reglement en 
binnen de grenzen van de toegewezen begrotingskredieten. Zij verleent de andere Instellingen de nodige bevoegdheden 
voor de uitvoering van de begrotingsafdelingen die op hen betrekking hebben (6). Het Financieel Reglement omschrijft 
nauwkeurig de uitvoeringsprocedures en met name de verantwoordelijkheid van de ordonnateurs, de rekenplichtigen, de 
beheerders van gelden ter goede rekening en de financiële controleurs van de Instellingen (7). 
1.9.2. De ontvangsten 
De geraamde ontvangsten worden op de begroting opgenomen onder voorbehoud van eventuele wijzigingen, die worden 
aangebracht bij gewijzigde en aanvullende begrotingen (4). 
De budgettaire uitvoering van de ontvangsten bestaat in de vaststelling van de rechten en de inning van de aan de 
Gemeenschappen verschuldigde bedragen (eigen middelen en andere ontvangsten); deze uitvoering is onderhevig aan 
speciale bepalingen (8). 
De werkelijke ontvangsten van een begrotingsjaar worden gedefinieerd als de som van de bedragen, geïnd op grond van 
de vastgestelde rechten van het lopende begrotingsjaar, en de nog in te vorderen bedragen op grond van de rechten van 
voorgaande begrotingsjaren. 
1.9.3. De uitgaven 
De geraamde uitgaven worden op de begroting opgevoerd. Afhankelijk van de aard van de juridische verplichtingen 
worden ze gedekt door kredieten voor vastleggingen of door kredieten voor betalingen. De budgettaire uitvoering van de 
uitgaven, dat wil zeggen het beloop en de besteding van de kredieten, kan als volgt worden samengevat: 
a) Kredieten voor vastleggingen 
— Beloop van de kredieten: De op de oorspronkelijke begroting opgevoerde kredieten voor vastleggingen kunnen 
bepaalde wijzigingen ondergaan alvorens zij de vorm aannemen van definitieve kredieten voor vastleggingen: 
definitieve kredieten voor vastleggingen = oorspronkelijke begroting (NGK en VK) ± gewijzigde en aanvullende 
begrotingen (4) + bijkomende ontvangsten (9) ± overschrijvingen (5) + resterende vastleggingskredieten van het 
voorgaande begrotingsjaar (10) + niet-automatische overdrachten (11) van het voorgaande begrotingsjaar, 
waarvoor nog geen verplichtingen zijn aangegaan (NGK) + vrijgemaakte kredieten van voorgaande 
begrotingsjaren (VK). 
— Besteding van de kredieten: De definitieve kredieten voor vastleggingen kunnen tijdens het begrotingsjaar worden 
gebruikt voor het aangaan van verplichtingen (bestede kredieten voor vastleggingen = bedrag van de aangegane 
verplichtingen). 
— Voor het volgende begrotingsjaar beschikbaar blijvende kredieten: De niet-gesplitste kredieten, waarvoor geen 
verplichtingen zijn aangegaan, kunnen na goedkeuring door de Raad niet automatisch naar het volgende 
begrotingsjaar worden overdragen (11). De niet-bestede vastleggingskredieten (aan het einde van het 
begrotingsjaar nog resterende kredieten) blijven beschikbaar voor het volgende begrotingsjaar (10). 
— Annulering van kredieten: Het saldo wordt geannuleerd. 
b) Kredieten voor betalingen van het begrotingsjaar 
— Beloop van de kredieten: De kredieten voor betalingen kunnen eveneens wijzigingen ondergaan alvorens 
definitieve kredieten voor betalingen te worden: definitieve kredieten voor betalingen = oorspronkelijke begroting 
(NGK en BK) ± gewijzigde en aanvullende begrotingen (4) + bijkomende ontvangsten (9) ± overschrijvingen (5). 
— Besteding van de kredieten: De definitieve kredieten voor betalingen zijn in de loop van het begrotingsjaar 
beschikbaar voor het verrichten van betalingen (bestede kredieten voor betalingen van het begrotingsjaar = bedrag 
van de betalingen verricht ten laste van kredieten van het begrotingsjaar). 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 207 
— Overdrachten van kredieten naar het volgende begrotingsjaar: De niet-bestede kredieten kunnen naar het volgende 
begrotingsjaar worden overgedragen als automatische overdrachten (of overdrachten van rechtswege) (12) of als 
niet-automatische overdrachten (11). 
— Annulering van kredieten: Het saldo wordt geannuleerd. 
c) Uit het voorgaande begrotingsjaar overgedragen kredieten voor betalingen (automatische en niet-automatische 
overdrachten). 
In de loop van ieder begrotingsjaar zijn deze kredieten (na eventuele overschrijvingen) tevens beschikbaar voor het 
verrichten van betalingen. De bedragen die na overdracht niet voor betalingen zijn gebruikt, worden geannuleerd, 
behalve in bepaalde gevallen waarin overdrachten mogen worden herhaald (13). De aldus geannuleerde bedragen 
worden in de geconsolideerde jaarrekening opgeteld bij het resultaat van het begrotingsjaar (zie 1.9.4). 
Ter zake van werkelijke uitgaven dienen de twee volgende begrippen te worden onderscheiden: 
— De in de loop van een begrotingsjaar gedane werkelijke uitgaven = totaal van de in de loop van het begrotingsjaar 
verrichte betalingen = betalingen ten laste van kredieten voor betalingen van het begrotingsjaar plus betalingen ten 
laste van uit het voorgaande begrotingsjaar overgedragen kredieten voor betalingen. 
— De uit hoofde van een begrotingsjaar gedane werkelijke uitgaven = uitgaven, opgenomen op de geconsolideerde 
jaarrekening (zie 1.9.4) = betalingen ten laste van de kredieten voor betalingen van het begrotingsjaar plus naar het 
volgende begrotingsjaar overgedragen kredieten voor betalingen van het begrotingsjaar. 
1.9.4. Geconsolideerde jaarrekening en vaststelling van het saldo van het begrotingsjaar 
Aan het einde van elk begrotingsjaar wordt een geconsolideerde jaarrekening opgesteld. Daarin wordt het saldo van het 
begrotingsjaar vastgesteld, dat door middel van een gewijzigde begroting moet worden opgenomen in de begroting van 
het volgende begrotingsjaar (14) (zie § 10). 
1.10. Indiening van de rekeningen 
De Commissie legt uiterlijk op 1 juni van het jaar dat volgt op het betrokken begrotingsjaar, aan het Parlement, de Raad en 
de Rekenkamer de rekeningen van het begrotingsjaar voor; deze rekeningen worden ingediend in de vorm van een 
jaarrekening en een financiële balans en gaan vergezeld van een analyse van het financieel beheer (15). 
1.11. Externe controle 
Sinds 1977 wordt de externe controle van de algemene begroting uitgevoerd door de Rekenkamer van de 
Gemeenschappen (16). De Rekenkamer onderzoekt de rekeningen van alle ontvangsten en uitgaven van de algemene 
begroting. Zij onderzoekt de wettigheid en regelmatigheid van de ontvangsten en uitgaven en gaat tevens na of een goed 
financieel beheer werd gevoerd. De controles kunnen worden uitgevoerd vóór afsluiting van het betrokken begrotingsjaar, 
en wel aan de hand van stukken en, zo nodig, ter plaatse bij de Instellingen van de Gemeenschappen en in de Lid-Staten. De 
Rekenkamer stelt een jaarverslag op over ieder begrotingsjaar en kan voorts op ieder gewenst moment opmerkingen 
maken over bepaalde aangelegenheden en op verzoek van een der Instellingen van de Gemeenschap adviezen 
uitbrengen. 
1.12. Decharge en te nemen maatregelen 
Sinds 1977 zijn de volgende bepalingen van toepassing (17). Op aanbeveling van de Raad verleent het Parlement de 
Commissie uiterlijk 30 april van het tweede jaar dat volgt op het betrokken begrotingsjaar, decharge voorde uitvoering van 
de begroting. Te dien einde onderzoeken de Raad en het Parlement achtereenvolgens de door de Commissie ingediende 
rekeningen en het jaarverslag van de Rekenkamer. De Instellingen dienen de nodige maatregelen te nemen naar 
aanleiding van de opmerkingen in de decharge-besluiten en moeten van de genomen maatregelen verslag uitbrengen (18). 
(1) Verplichte uitgaven zijn die welke automatisch voortvloeien uit de Verdragen of uit op grond daarvan genomen besluiten. 
(2) Zie voor bijzonderheden omtrent de begrotingsprocedure de artikelen 78 EGKS, 203 EEG en 177 Euratom. 
(3) Zie artikel 8 van het Financieel Reglement. 
(4) Zie artikel 1, lid 5, van het Financieel Reglement. 
(5) Zie artikel 21 van het Financieel Reglement. 
(6) Zie de artikelen 78 quinquies EGKS, 205 EEG, 179 Euratom en 18, lid 2, van het Financieel Reglement. 
(7) Zie de artikelen 17 t/m 49 en 68 t/m 72 van het Financieel Reglement. 
(8) Zie de artikelen 23 t/m 31 van het Financieel Reglementen Verordening van de Raad (EEG, Euratom, EGKS) nrs. 2891/77 en 2892/77 van 19 december 1977 
(PB L 336 van 27. 12. 1977). 
(9) Zie artikel 87 van het Financieel Reglement en artikel 91, lid 2, van het gewijzigd Financieel Reglement. 
(10) Zie de artikelen 6, lid 2, sub a en 88, lid 3, van het Financieel Reglement. 
(11) Zie artikel 6, lid 1, sub b, van het Financieel Reglement. 
(12) Zie de artikelen 6, lid 1, sub c, 6, lid 2, sub b en 88, lid 4, van het Financieel Reglement. 
(13) Zie de artikelen 6, lid 4, en 108, lid 3, sub a en b, van het Financieel Reglement. 
(14) Zie artikel 27 van het Financieel Reglement en de artikelen 15 en 16 van Verordening van de Raad (EEG, Euratom, EGKS) nr. 2891/77 (PB L 336 van 
27. 12. 1977). 
C5) Zie de artikelen 73 t/m 77 van het Financieel Reglement. 
(16) Zie de artikelen 78 sexies en septies EGKS, 206 en 206 bis EEG, 180 en 180 bis Euratom en de artikelen 78 t/m 84 van het Financieel Reglement. 
(17) Zie de artikelen 78 octies EGKS, 206 ter EEG, 180 ter Euratom. 
(18) Zie artikel 85 van het Financieel Reglement. 
208 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
2. Algemene begroting 1987: Ontvangstenramingen 
(na gewijzigde en aanvullende begroting nr. 1; 
voor meer gedetailleerde gegevens: zie § 5) 
(Mio ECU en %) 
Andere ontvangsten: 624,6 (1,7 %) 
Beschikbaar overschot als gevolg _^_ 
van technische annuleringen: 300,0 (0,8 %) 
NB: Ten aanzien van de douanerechten, de landbouwheffingen 
en de heffingen en bijdragen voor suiker en isoglucose 
zorgen de Lid-Staten voor rekening van de Gemeenschap­
pen voor de inning van de verschuldigde bedragen. 
Eigen middelen-BTW 
en financiële bijdragen: 23 644,6 (65,4 %) 
Verklaring: 
Totaal eigen middelen (naar Lid-Staat) 
Landbouwheffingen 
Heffingen en bijdragen suiker en isoglucose 
Douanerechten 
Eigen middelen-BTW en financiële bijdragen 
1 Beschikbaar overschot als gevolg van technische annuleringen 
] Overige ontvangsten Douanerechten: 
8 396,7 (23,2%) 
Heffingen en 
bijdragen suiker en 
isoglucose: 1 438,6 (4,0%)^_ 
Landbouwheffingen: 
1 763,9 (4,9 %) 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 209 
§ 3. Algemene begroting 1987: Uitgavenramingen — kredieten voor betalingen 
(na gewijzigde en aanvullende begroting nr. 1; 
(Mio ECU en %) voor meer gedetailleerde gegevens: zie § 7, kolom 3) 
-*- 10. Voorzieningen en reserve: 119,6 (0,3 %) (waarvan NGK: 43,2) 
-*- 9. Ontwikkelingssamenwerking: 1 104,9 (3,1 %) (waarvan NGK: 317,9) 
8. Vergoedingen aan de Lid-Staten: 2 869,0 (7,9 %) 
*- 7. Onderzoek, energie, enz.: 911,4 (2,5 %) (waarvan NGK: 30,2) 
*• 6. Sociaal beleid: 2 686,1 (7,4 %) (waarvan NGK: 115,6) 
5. Regionaal beleid en vervoer: 2 738,2 (7,6 %) (waarvan NGK: 9,5) 
4. Visserij: 177,4 (0,5 %) (waarvan NGK: 98,8) 
3. Landbouwstructuren: 843,2 (2,3 %) (waarvan NGK: 46,9) 
2.11. Andere uitgaven: 234,8 (0,7 %) 
*- 2.10. Agro-monetaire maatregelen: 362,0 (1,0 %) 
2.9. Diverse markten: 1 072,0 (3,0 %) 
Andere Instellingen: 
— Parlement: 
— Raad (1): 
— Hof van Justitie: 
— Rekenkamer: 
(1) Waarvan Economisch en Soc 620,7 Mio ECU (1,7%) 
349,5 
199,6 
45,8 
25,8 
aal Comité: 35,7 2.8. Vlees, eieren en slachtpluimvee: 3 296,0 (9,1 %) 
>- 2.7. Zuivelprodukten: 5 901,0 (16,3%) 
1. Huishoudelijke uitgaven (alle Instellingen): 
1 757,8 (4,9 %) 2.6. Tabak: 828,0 (2,3%) 
2.5. Wijn: 1 278,0 (3,5%) 
>- 2.4. Groenten en fruit: 967,0 (2,7 %) 
*- 2.3. Vetstoffen en eiwithoudende gewassen: 3 739,0 (10,3 %) 
*- 2.2. Suiker: 1 653,0 (4,6 %) 
*- 2.1. Granen en rijst: 3 630,0 (10,0 %) 
Verklaring: 
I I Niet-gesplitste kredieten (NGK) 
Sectoren waarvoor gesplitste kredieten 
zijn uitgetrokken: betalingskredieten (BK) 
Kredieten ter beschikking van de Commissie 
Kredieten ter beschikking van de 
andere Instellingen 
210 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
§ 4. Algemene begroting 1987: Kredieten voor vastleggingen 
(na gewijzigde en aanvullende begroting nr. 1; voor meer gedetailleerde gegevens: zie § 6, kolom 3) 
(Mio ECU en %) 
10. Voorzieningen en reserve: 378,1 (1,0 %) (waarvan NGK: 43,2) 
9. Ontwikkelingssamenwerking: 1 087,7 (2,9 %) (waarvan NGK: 317,9) 
8. Vergoedingen aan de Lid-Staten: 2 869,0 (7,7 %) 
7. Onderzoek, energie, enz.: 933,4 (2,5 %) (waarvan NGK: 30,2) 
6. Sociaal beleid: 2 745,8 (7,3 %) (waarvan NGK: 115,6) 
*- 5. Regionaal beleid en vervoer: 3 565,2 (9,5 %) (waarvan NGK: 9,5) 
*- 4. Visserij: 178,6 (0,5 %) (waarvan NGK: 98,8) 
3. Landbouwstructuren: 976,4 (2,6 %) (waarvan NGK: 46,9) 
NB: Wat betreft de sectoren waarvoor gesplitste kredieten zijn 
uitgetrokken, geeft deze grafiek, in plaats van de in § 3 
weergegeven betalingskredieten, een opgave van de vastleg­
gingskredieten, terwijl de bedragen van de niet-gesplitste 
kredieten en hun grafische voorstelling dezelfde blijven. 
Er is geen evenwicht tussen het totaal van de kredieten voor 
vastleggingen en de ontvangsten volgens de begroting 1987, 
aangezien in de vastleggingskredieten mede bedragen zijn 
begrepen die gedekt zullen worden door ontvangsten in latere 
begrotingsjaren (zie § 1 (1.7)). 
2. EOGFL-Garantie: 22 960,8 (61,3 %) 
(voor de verdeling van deze kredieten 
naar markt, zie § 3) 
->~ 1. Huishoudelijke uitgaven (alle Instellingen): 1 757,8 (4,7 %) 
(voor de verdeling van deze kredieten 
naar Instelling, zie § 3) 
Verklaring: 
Niet-gesplitste kredieten (NGK) 
Sectoren waarvoor gesplitste kredieten 
zijn uitgetrokken: vastleggingskredieten (VK) 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 211 
§ 5. Geraamde en werkelijke ontvangsten in 1987 
A. Geraamde en werkelijke ontvangsten in 1987: 
Ontvangstencategorie 
(tussen haakjes de titels (T) 
of hoofdstukken (H) overeenkomend 
met de begrotingsnomenclatuur 1987) 
1. Eigen middelen: 
— landbouwheffingen (H 10) 
— heffingen en bijdragen suiker en isoglucose (H 11) 
— douanerechten (H 12) 
— eigen middelen uit BTW (H 13) 
— financiële bijdrage (BNP) Portugal (H 20) 
— saldi en correcties vóór 1987 van de eigen middelen-BTW 
en financiële bijdragen (H 31) 
Totaal eigen middelen 
2. Beschikbaar overschot van het vorige begrotingsjaar (H 30) 
Beschikbaar overschot als gevolg van technische annulerin­
gen (H 32) 
3. Overige ontvangsten (T 4-9) 
Totaal ontvangsten Geraamde ontvangsten 
begroting 1987 (na gewijzigde 
en aanvullende begroting nr. 1) 
Mio ECU % 
1 763,9 4,9 
1 438,6 4,0 
8 396,7 23,2 
23 433,0 64,8 
211,6 0,6 
p.m. — 
35 243,8 97,5 
p.m. — 
300,0 0,8 
624,6 1,7 
36168,4 100 Werkelijke ontvangsten in 1987 
(inningen tijdens het begrotingsjaar) 
Mio ECU % 
1 626,1 4,5 
1 471,7 4,1 
8 936,5 25,0 
23 463,5 65,6 
210,6 0,6 
-359,3 -1,0 
35 349,1 98,8 
434,2 1,2 
35 783,3 100 
B. Geraamde en werkelijke eigen middelen in 1987, naar Lid-Staat: 
NB: Ten aanzien van de douanerechten, de landbouwheffingen en de heffingen en bijdragen voor suiker en isoglucose zorgen de Lid­
staten voor rekening van de Gemeenschappen voor de inning van de verschuldigde bedragen. 
(Mio ECU) 
Middelencategorie 
Landbouwheffingen: 
— geraamde 
— werkelijke 
Heffingen en bijdrage suiker 
en isoglucose: 
— geraamde 
— werkelijke 
Douanerechten: 
— geraamde 
— werkelijke 
Eigen middelen-BTW/ 
financiële bijdragen (1) (2): 
— geraamde 
— werkelijke 
Totaal eigen middelen: 
— geraamde 
— werkelijke B 
253,0 
284,8 
103,0 
106,2 
490,0 
529,0 
762,9 
782,6 
1 608,9 
1 702,6 DK 
16,9 
15,4 
56,5 
59,0 
214,7 
194,0 
533,7 
576,3 
821,8 
844,7 D 
229,3 
155,3 
385,9 
394,0 
2 467,1 
2 617,8 
6 451,1 
6 217,5 
9 533,4 
9 384,6 GR 
19,3 
19,1 
14,3 
12,5 
90,5 
92,3 
344,0 
216,5 
468,1 
340,4 E 
284,0 
77,5 
58,1 
53,4 
366,4 
382,7 
1 814,4 
1 195,1 
2 522,9 
1 708,7 F 
156,2 
108,3 
449,7 
452,6 
1 129,8 
1 212,6 
5 300,9 
5 556,5 
7 036,6 
7 330,0 IRL 
14,9 
5,8 
11,8 
12,0 
111,5 
112,0 
217,1 
207,7 
355,3 
337,5 I 
342,8 
411,3 
157,4 
166,6 
782,2 
875,7 
3 639,3 
3 738,0 
4 921,7 
5 191,6 L 
0,4 
0,2 
— 
6,5 
7,3 
62,2 
66,0 
69,1 
73,5 NL 
166,4 
96,8 
119,2 
125,8 
775,2 
817,6 
1 203,2 
1 326,0 
2 264,0 
2 366,2 P 
43,8 
41,5 
0,4 
0,2 
80,8 
93,9 
211,6 
206,2 
336,6 
341,8 UK 
236,9 
410,1 
82,3 
89,4 
1 882,0 
2 001,6 
3 104,2 
3 226,4 
5 305,4 
5 727,5 EUR 12 
1 763,9 
1 626,1 
1 438,6 
1 471,7 
8 396,7 
8 936,5 
23 644,6 
23 314,8 
35 243,8 
35 349,1 
C) Portugal heeft een financiële bijdrage op basis van het BNP geleverd. 
(2) Inclusief saldi en correcties vóór 1987. 
212 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
§ 6. In 1987 beschikbare kredieten voor vastleggingen en de besteding daarvan, 
naar sector en naar Instelling 
(Mio ECU) 
Sector en Instelling 
(tussen haakjes zijn de afkortingen 
van de met de begrotingsnomenclatuur 1987 
overeenkomende Afdelingen (A), 
Titels (T) en Hoofdstukken (H) opgegeven) 
1. Huishoudelijke uitgaven (alle Instellingen) 
1.1. Commissie (A III, deel A) 
1.2. Overige Instellingen (A I, II, IV, V) 
m 
o 
•o 
S 
b E o 
o 
co 
0) 
]2 
Ü 
m 2. EOGFL-Garantie (T1 en 2) 
2.1. Granen en rijst (H 10) 
2.2. Suiker (H 11) 
2.3. Vetstoffen en eiwithoudende gewassen (H 12-13) 
2.4. Groenten en fruit (H 15) 
2.5. Wijn (H 16) 
2.6. Tabak (H 17) 
2.7. Zuivelprodukten (H 20) 
2.8. Vlees, eieren en slachtpluimvee (H 21-24) 
2.9. Diverse markten (H 14, 18, 25) 
2.10. Agro-monetaire maatregelen (H 27, 28) 
2.11. Andere uitgaven (H 29) 
3. Landbouwstructuren (T3) 
(waarvan: niet-gesplitste kredieten) 
3.1. EOGFL-Oriëntatie (H 30-33) 
3.2. Specifieke acties (H 38) 
4. Visserij (T4) 
(waarvan: niet-gesplitste kredieten) 
4.1. Marktordening (H 40) 
4.2. Overige acties (H 41-42; 44-47) 
5. Regionaal beleid en vervoer (T5) 
(waarvan: niet-gesplitste kredieten) 
5.1. Regionaal Fonds (H 50-51) 
5.2. Vervoer (H 58) 
5.3. Andere maatregelen (H 54-57) 
6. Sociaal beleid (T6) 
(waarvan: niet-gesplitste kredieten) 
6.1. Sociaal Fonds (H 60-61) 
6.2. Andere maatregelen (H 63-67, 69) 
7. Onderzoek, energie, enz. (T7) 
(waarvan: niet-gesplitste kredieten) 
7.1. Energie (H 70) 
7.2. Onderzoek en investeringen (H 73) 
7.3. Industrie en interne markt (H 77) 
7.4. Overige acties (H 71, 75-76, 78-79) 
8. Vergoedingen aan de Lid-Staten (T 8) 
8.1. Kosten van het innen der eigen middelen (H 80) 
8.2. Andere vergoedingen (H 83-87) 
9. Ontwikkelingssamenwerking (T9) 
(waarvan: niet-gesplitste kredieten) 
9.1. Voedselhulp (H 92) 
9.2. Financiële steunverlening (H 90-91, 93-99) 
10. Voorzieningen en reserve (H 100-101) 
(waarvan: niet-gesplitste kredieten) 
Totaal beleidskredieten (A III, B) 
(waarvan: niet-gesplitste kredieten) 
Totaal-generaal aS ë 
"§ ® 
2- 'xs 
c"a> "" 
Sw ü .co~ °> 
Hj in 'ö> 
(1) 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK+VK 
(NGK) 
VK 
NGK+VK 
NGK +VK 
(NGK) 
NGK 
NGK+VK 
NGK+VK 
(NGK) 
VK 
NGK+VK 
NGK+VK 
NGK+VK 
(NGK) 
VK 
NGK+VK 
NGK+VK 
(NGK) 
NGK+VK 
VK 
NGK+VK 
NGK+VK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK+VK 
(NGK) 
NGK+VK 
NGK+VK 
NGK+VK 
(NGK) 
NGK+VK 
(NGK) 
NGK+VK 
NGK 
VK Beloop der kredieten 
co 
^•00 
«5 
C CD 
o c 
Q.'o 
o O» 
(2) 
1 757,8 
1 137,1 
620,7 
22 960,8 
3 630,0 
1 653,0 
3 739,0 
967,0 
1 278,0 
828,0 
5 901,0 
3 296,0 
1 072,0 
362,0 
234,8 
976,4 
(46,9) 
917,2 
59,2 
193,6 
(113,8) 
42,7 
150,9 
3 565,2 
0,5; 
3 341,9 
3,2 
220,1 
2 745,8 
(115,6) 
2 602,5 
143,3 
933,4 
(30,2 
117,7 
716,1 
78,0 
21,6 
2 816,1 
1 305,9 
1 510,2 
1 087,7 
(317,9 
511,5 
576,2 
378,1 
(43,2 
35 657,1 
(26 454,0 
37 414,9 
28 211,8 
9 203,1 0) ^ 
°j,a>cü >= 
> a>— c o) 
j» co Sj co co Q-Q-r-cön 
(3) 
1 757,8 
1 137,1 
620,7 
22 960,8 
3 630,0 
1 653,0 
3 739,0 
967,0 
1 278,0 
828,0 
5 901,0 
3 296,0 
1 072,0 
362,0 
234,8 
976,4 
(46,9) 
917,2 
59,2 
178,6 
(98,8) 
27,7 
150,9 
3 565,2 
(9,5; 
3 341,9 
3,2 
220,1 
2 745,8 
(115,6) 
2 602,5 
143,3 
933,4 
(30,2) 
117,7 
716,1 
78,0 
21,6 
2 869,0 
759,9 
2 109,1 
1 087,7 
(317,9 
511,5 
576,2 
378,1 
(43,2 
35 695,0 
(26 491,9 
37 452,8 
28 249,7 
9 203,1 w 
00 
°2 
> c 
s 15 
a a> 
ai 
(4) 
1 759,9 
1 139,2 
620,7 
22 960,8 
4 236,7 
2 035,6 
4 413,9 
967,2 
800,3 
803,6 
5 013,7 
3 033,2 
949,2 
655,0 
52,4 
1 067,8 
(29,6) 
1 024,6 
43,2 
295,3 
(109,8) 
27,7 
267,6 
4 119,4 
(8,8) 
3 668,0 
56,2 
395,2 
3 758,1 
(148,9) 
3 565,8 
192,3 
1 448,8 
(27,6) 
159,5 
1 162,8 
98,9 
27,6 
2 869,0 
759,9 
2 109,1 
1 407,2 
(317,4) 
604,1 
803,1 
115,2 
(4,0) 
38 041,6 
(26 475,9) 
39 801,5 
28 235,8 
11 565,7 Besteding der kredieten 
Voor 1988 beschik-
In 1987 
aangegane 
verDlichtinaen 
Bedrag 
(5) 
1 719,0 
1 120,0 
599,0 
22 950,3 
4 236,6 
2 035,6 
4 413,8 
967,1 
800,3 
803,6 
5 013,0 
3 033,1 
941,1 
654,9 
51,2 
979,2 
(25,1) 
940,5 
38,7 
232,4 
(99,3) 
17,4 
215,0 
3 931,9 
(8,4) 
3 662,1 
56,1 
213,7 
3 694,2 
(130,3) 
3 523,6 
170,6 
1 336,2 
(27,0) 
153,0 
1 067,2 
90,4 
25,6 
2 380,9 
759,9 
1 621,0 
1 265,4 
(283,1 
572,0 
693,4 
— 
(— 
36 770,5 
(25 904,4 
38 489,5 
27 623,4 
10 866,1 Best. 
(%) 
(5a) = 
(5/4) 
(97,7) 
(98,3) 
(96,5) 
(99,9) 
(99,9) 
(100) 
(99,9) 
(99,9) 
(100) 
(100) 
(99,9) 
(99,9) 
(99,1) 
(99,9) 
(97,7) 
(91,7) 
(84,8) 
(91,8) 
(89,6) 
(78,7) 
(90,4) 
(62,8) 
(80,3) 
(95,4) 
(95,5) 
(99,8) 
(99,8) 
(54,1) 
(98,3) 
(87,5) 
(98,8) 
(88,7) 
(92,2) 
(97,8) 
(95,9) 
(91,8) 
(91,4) 
(92,8) 
(83,0) 
(100) 
(76,9) 
(89,9) 
(89,2) 
(94,7) 
(86,3) 
(-) 
(-) 
(96,7) 
(97,8) 
(96,7) 
(97,8) 
(94,0) baar gebleven 
kredieten (2) 
4> cö 
o w 
in c 
CO CO^ 
ES* o o o 
a 2z 
(6) 
— 
— — 
— 
— — — — — — — — — — — 
— 
(-) — — 
— 
(-) — — 
— 
(-) — — — 
16,7 
(16,7; 
— 16,7 
— 
(-) — — — — 
— 
— — 
— 
(-— — 
— 
(-
16,7 
(16,7 
16,7 
16,7 
— * 
c 
•-N."S 
13 oo £ 
'cöT~ 2> 
•- § ™ 
(7) 
— 
— — 
— 
— — — — — — — — — — — 
59,0 
(-) 59,0 
0,0 
6,5 
(-) — 6,5 
149,7 
(-) 3,3 
— 146,4 
2,1 
(-) 0,0 
2,1 
103,1 
(-) — 95,1 
6,1 
1,9 
— 
— — 
98,1 
(-) — 98,1 
— 
(-) 
418,5 
(-) 
418,5 
— 418,5 O) 
•c 
•§ c 
< 
(8) = 
(4-5-
6-7) 
40,9 
19,2 
21,7 
10,5 
0,1 
0,0 
0,1 
0,1 
0,0 
0,0 
0,7 
0,1 
8,1 
0,1 
1,2 
29,6 
(4,5) 
25,1 
4,5 
56,4 
(10,5) 
10,3 
46,1 
37,8 
(0,4) 
2,6 
0,1 
35,1 
45,1 
(1,9) 
42,2 
2,9 
9,5 
(0,6) 
6,5 
0,5 
2,4 
0,1 
488,1 
— 488,1 
43,7 
(34,3) 
32,1 
11,6 
115,2 
(4,0) 
835,9 
(554,8) 
876,8 
595,7 
281,1 
co 
e 
= 
m 
c Parlement (Al) 
Raad (A II) 
(waarvan: Economisch en Sociaal Comité) 
Commissie (A III) 
(waarvan: niet-gesplitste kredieten) 
Hof van Justitie (A IV) 
Rekenkamer (A V) 
Totaal-generaal NGK 
NGK 
(NGK) 
NGK+VK 
(NGK) 
NGK 
NGK 
NGK+VK 349,5 
199,6 
(35,7) 
36 794,2 
(27 591,1) 
45,8 
25,8 
37 414,9 349,5 
199,6 
(35,7) 
36 832,1 
(27 629,0) 
45,8 
25,8 
37 452,8 349,5 
199,6 
(35,7) 
39 180,8 
(27 615,1) 
45,8 
25,8 
39 801,5 337,7 (96,6) 
192,1 (96,2) 
(35,2) (98,6) 
37 890,5 (96,7) 
(27 024,4) (97,9) 
44,0 (96,1) 
25,2 (97,7) 
38 489,5 (96,7) — (-) 16,7 
(16,7) 
— — 
16,7 — (-) 418,5 
(-) — — 
418,5 11,8 
7,5 
(0,5) 
855,1 
(574,0) 
1,8 
0,6 
876,8 
(1) Op de begroting uitgetrokken kredieten die gewijzigd werden door verwerking van de uit 1986 resterende vastleggingskredieten overeenkomend met de ontvangsten betreffende voor 
rekening van derden verrichte diensten en de overschrijvingen van het ene naar het andere begrotingsonderdeel, exclusief de niet-automatische overdrachten van 1986. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 213 
§ 7. In 1987 beschikbare kredieten voor betalingen en de besteding daarvan, 
naar sector en naar Instelling 
(Mio ECU) 
Sector en Instelling 
(voor voluit geschreven 
benamingen 
en verwijzingen 
naar de desbetreffende 
begrotingsonderdelen, 
zie § 6) 
1. Huishoudelijke uitg. 
1.1. Commissie 
1.2. Overige Instellingen 
"55 
CD 
-o 
6 
E 
E 
O 
0) 
£ 
m 2. EOGFL-Garantie 
2.1. Granen en rijst 
2.2. Suiker 
2.3. Vetstoffen 
2.4. Groenten en fruit 
2.5. Wijn 
2.6. Tabak 
2.7. Zuivelprodukten 
2.8. Vlees... 
2.9. Diverse markten 
2.10. Agro-monetaire 
2.11. Andere uitgaven 
3. Landbouwstructuren 
(waarvan: NGK) 
3.1. EOGFL-Oriëntatie 
3.2. Specifieke acties 
4. Visserij 
(waarvan: NGK) 
4.1. Marktordening... 
4.2. Overige acties 
5. Regionaal beleid... 
(waarvan: NGK) 
5.1. Regionaal Fonds 
5.2. Vervoer 
5.3. Andere maatr. 
6. Sociaal beleid 
(waarvan: NGK) 
6.1. Sociaal Fonds 
6.2. Andere maatr. 
7. Onderzoek, enz. 
(waarvan: NGK) 
7.1. Energie 
7.2. Onderzoek... 
7.3. Industrie... 
7.4. Overige acties 
8. Vergoedingen 
8.1. Kosten... 
8.2. Andere vergoed. 
9. Ontwikkelingsamenw. 
(waarvan: NGK) 
9.1. Voedselhulp 
9.2. Fin. steunverlening 
10. Voorzien, en res. 
(waarvan: NGK) 
Totaal beleidskredieten 
(waarvan: NGK) 
Totaal-generaal 
Soort kredieten: 
- niet-gesplitste kred. (NGK); 
- betalingskredieten (BK) 
(1) 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK+BK 
(NGK) 
BK 
NGK+BK 
NGK+BK 
(NGK) 
NGK 
NGK+BK 
NGK+BK 
(NGK) 
BK 
NGK+BK 
NGK+BK 
NGK+BK 
(NGK) 
BK 
NGK+BK 
NGK+BK 
(NGK) 
NGK+BK 
NGK+BK 
NGK+BK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK+BK 
(NGK) 
NGK+BK 
NGK+BK 
NGK+BK 
(NGK) 
NGK+BK 
(NGK) 
NGK+BK 
NGK 
BK A. Kredieten 
van het begrotingsjaar 1987 
Beloop 
der kredieten 
CD 
•* 00 f£ 
O £ 
Q-o 
O tl) 
O .o 
(2) „-•Sic > e7>:^3 O) 
.Ï.E $ >.E 
Ilsëf 
(3) > c 
•5 «Sc-
.E^r-
(4) 
1 757,8 1 757,8 1 759,9 
1 137,1 1 137,1 1 139,2 
620,7 620,7 620,7 
22 960,8 22 960,8 22 960,8 
3 630,0 3 630,0 4 236,7 
1 653,0 1 653,0 2 035,6 
3 739,0 3 739,0 4 413,9 
967,0 967,0 967,2 
1 278,0 1 278,0 800,3 
828,0 828,0 803,6 
5 901,0 5 901,0 5 013,7 
3 296,0 3 296,0 3 033,2 
1 072,0 1 072,0 949,2 
362,0 362,0 655,0 
234,8 234,8 52,4 
896,2 843,2 830,1 
(46,9) (46,9) (29,6) 
840,1 787,1 790,3 
56,1 56,1 39,8 
197,3 177,4 174,0 
(113,8) (98,8) (109,8) 
42,7 27,7 27,7 
154,6 149,7 146,3 
2 738,2 2 738,2 2 679,5 
(9,5) (9,5) (8,8) 
2 497,3 2 497,3 2 562,3 
27,1 27,1 27,1 
213,8 213,8 90,1 
2 686,1 2 686,1 2 724,8 
(115,6) (115,6) (148,9) 
2 542,3 2 542,3 2 542,3 
143,8 143,8 182,5 
911,4 911,4 965,9 
(30,2) (30,2) (27,6) 
81.6 81,6 89,6 
731,8 731,8 775,4 
73.7 73,7 71,1 
24,3 24,3 29,8 
2 816,1 2 869,0 2 869,0 
1 305,9 759,9 759,9 
1 510,2 2 109,1 2 109,1 
1 229,9 1 104,9 1 097,4 
(317,9) (317,9) (317,4) 
597,6 572,6 572,6 
632,3 532,3 524,8 
119,6 119,6 109,2 
(43,2) (43,2) (4,0) 
34 555,6 34 410,6 34 410,7 
(26 454,0) (26 491,9) (26 475,9) 
36 313,4 36 168,4 36 170,6 
28 211,8 28 249,7 28 235,8 
8 101,6 7 918,7 7 934,8 Besteding 
der kredieten 
0) 0) 
feE = 
(5) Ü2S 
•o ,~ 
$ « 
O c 
(6) CQ 
ju 
< 
(7) = 
(4-5 
-6) 
1 577,0 142,0 40,9 
1 032,4 87,6 19,2 
544,6 54,4 21,7 
22 949,6 0,7 10,5 
4 236,6 — 0,1 
2 035,6 — 0,0 
4 413,5 0,3 0,1 
967,1 — 0,1 
800,3 — 0,0 
803.6 — 0,0 
5 013,0 — 0,7 
3 033,1 — 0,1 
940.7 0,4 8,1 
654,9 — 0,1 
51,2 — 1,2 
799.0 26,6 4,5 
(1,6) (23,5) (4,5) 
788.1 2,2 — 
10,9 24,4 4,5 
124,6 38,9 10,5 
(78,5) (20,8) (10,5) 
17,4 — 10,3 
107,2 38,9 0,2 
2 479,9 199,2 0,4 
(0,3) (8,1) (0,4) 
2 447,1 115,2 — 
22,6 4,4 0,1 
10,2 79,6 0,3 
2 615,4 107,5 1,9 
(81,4) (65,6) (1,9) 
2 509,9 32,4 — 
105,5 75,1 1,9 
803,1 161,7 1,1 
(6,3) (20,7) (0,6) 
88.6 1,0 0,0 
657,9 117,0 0,5 
34,9 35,7 0,5 
21.7 8,0 0,1 
2 281,1 99,8 488,1 
660,1 99,8 — 
1 621,0 — 488,1 
481,3 581,8 34,3 
(121,2) (161,9) (34,3) 
179.6 360,8 32,2 
301.7 221,0 2,1 
— — 109,2 
(—) (—) (4,0) 
32 534,0 1 216,2 660,5 
(25 520,0) (401,1) (554,8) 
34 111,0 1 358,2 701,4 
27 097,0 543,1 595,7 
7 014,0 815,1 105,7 B. Overdrachten uit 1986 
CD 
O) 
CO 
s « ° 
«il 
(8) 
123,6 
75,0 
48,6 
3,5 
0,2 
3,3 
101,8 
(18,5) 
81,8 
20,0 
42,4 
(21,4) 
42,4 
242,6 
(3,2) 
94,2 
1,9 
146,5 
259,3 
(37,4) 
211,5 
47,8 
112,5 
(31,4) 
1,6 
65,0 
38,3 
7,6 
127,8 
127,8 
391,7 
(88,5) 
161,1 
230,6 
(-) 
1 281,6 
(331,7) 
1 405,2 
455,3 
949,9 Besteding 
der kredieten 
m CD 
fel.E 
= s3 
0) 2 
"08 
$ co 
O c 
(10) 2 
< 
(11) = 
(8-9 
-10) 
106,4 — 17,2 
66,1 — 8,9 
40,3 — 8,3 
2,2 — 1,3 
0,2 — 0,0 
2,0 — 1,3 
89,6 — 12,2 
(14,5) (—) (4,0) 
75,1 — 6,7 
14,5 — 5,5 
33,2 — 9,2 
(20,9) (—) (0,5) 
33,2 — 9,2 
207,4 — 35,2 
(1,8) (-) (1,4) 
87,9 — 6,3 
1,7 — 0,2 
117,8 — 28,7 
237,1 — 22,2 
(28,6) (—) (8,8) 
205,4 — 6,1 
31,7 — 16,1 
97.2 2,3 13,0 
(26,2) (-) (5,2) 
1,1 — 0,5 
62.3 2,3 0,4 
28,9 — 9,4 
4,9 — 2,7 
127,8 — — 
127,8 — — 
312.5 — 79,2 
(64,9) (—) (23,6) 
125.6 — 35,5 
186,9 — 43,7 
(-) (-) (-) 
1107,0 2,3 172,3 
(286,9) (—) (44,8) 
1213,4 2,3 189,5 
393,3 — 62,0 
820,1 2,3 127,5 C. Totaal der beschikbare 
kredieten en betalingen 
in 1987 
2 g> 
T5 
co-* 
"Z * 
.E n 
-CD* 
co-o-E, 
S c | 
1- >x> (12) = 
(4 + 8) 
1 883,5 
1 214,2 
669,3 
22 964,3 
4 236,7 
2 035,6 
4 414,1 
967,2 
800,3 
803,6 
5 013,7 
3 033,2 
952,5 
655,0 
52,4 
931,9 
(48,1) 
872,1 
59,8 
216,4 
(131,2) 
27,7 
188,7 
2 922,1 
(12,0) 
2 656,5 
29,0 
236,6 
2 984,1 
(186,3) 
2 753,8 
230,3 
1 078,4 
(59,0) 
91,2 
840,4 
109,4 
37,4 
2 996,8 
887,7 
2 109,1 
1 489,1 
(405,9) 
733,7 
755,4 
109,2 
(4,0) 
35 692,3 
(26 807,6) 
37 575,8 
28 691,1 
8 884,7 Totaal 
van in 1987 
verrichte 
betalingen 
Bedrag 
(13) = 
(5 + 9) Best. 
(%) 
(13a) = 
(13/12) 
1 683,4 (89,4) 
1 098,5 (90,5) 
584,9 (87,4) 
22 951,8 (99,9) 
4 236,6 (99,9) 
2 035,6 (100) 
4 413,7 (99,9) 
967,1 (99,9) 
800,3 (100) 
803.6 (100) 
5 013,0 (99,9) 
3 033,1 (99,9) 
942.7 (99,0) 
654,9 (99,9) 
51,2 (97,7) 
888,6 (95,4) 
(16,1) (33,5) 
863,2 (99,0) 
25,4 (42,5) 
157,8 (72,9) 
(99,4) (75,8) 
17,4 (62,8) 
140,4 (74,4) 
2 687,3 (92,0) 
(2,1) (17,5) 
2 535,0 (95,4) 
24,3 (83,8) 
128,0 (54,1) 
2 852,5 (95,6) 
(110,0) (59,0) 
2 715,3 (98,6) 
137,2 (59,6) 
900,3 (83,5) 
(32,5) (55,1) 
89.7 (98,4) 
720,2 (85,7) 
63.8 58,3 
26,6 71,1 
2 408,9 80,4 
787,9 88,8 
1 621,0 76,9 
793,8 53,3 
(186,1) (45,8) 
305,2 41,6 
488,6 64,7 
33 641,0 (94,3) 
(25 806,9) (96,3) 
35 324,4 (94,0) 
27 490,3 (95,8) 
7 834,1 (88,2) 
2 Parlement 
Raad 
(waarvan: ESC) 
Commissie 
(waarvan: NGK) 
Hof van Justitie 
Rekenkamer 
Totaal-generaal NGK 
NGK 
(NGK) 
NGK+BK 
(NGK) 
NGK 
NGK 
NGK+BK 349.5 349,5 349,5 
199.6 199,6 199,6 
(35,7) (35,7) (35,7) 
35 692,7 35 547,7 35 549,9 
(27 591,1) (27 629,0) (27 615,1) 
45,8 45,8 45,8 
25,8 25,8 25,8 
36 313,4 36 168,4 36 170,6 302,1 35,6 11,8 
177,0 15,1 7,5 
(34,4) (0,8) (0,5) 
33 566,4 1 303,8 679,7 
(26 552,4) (488,7) (574,0) 
41.7 2,3 1,8 
23.8 1,4 0,6 
34111,0 1358,2 701,4 23,7 
21,4 
(1,0) 
1 356,6 
(406,7) 
2,6 
0,9 
1 405,2 20,2 — 3,5 
17,2 — 4,2 
(0,9) (—) (0,1) 
1173,1 2,3 181,2 
(353,0) (—) (53,7) 
2,2 — 0,4 
0,7 — 0,2 
1213,4 2,3 189,5 373,2 
221,0 
(36,7) 
36 906,5 
(28 021,8) 
48,4 
26,7 
37 575,8 322,3 (86,4) 
194,2 (87,9) 
(35,3) (96,2) 
34 739,5 (94,1) 
(26 905,4) (96,0) 
43,9 (90,7) 
24,5 (91,8) 
35 324,4 (94,0) 
(1) Op de begroting uitgetrokken kredieten die gewijzigd werden door verwerking van overschrijvingen van het ene naar het andere begrotingsonderdeel en van de ontvangsten 
betreffende voor rekening van derden verrichte diensten. 
(2) Automatische en niet-automatische overdrachten. 
214 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
§ 8. Werkelijke ontvangsten aan eigen middelen in 1987 
(voor de basisgegevens, zie § 5) 
/Z7\ 
C -O 
O) > 
5 <" 
m c 
2. CL 
CD i± 
2 CD 
E-g 
-E V Werkelijke ontvangsten 
aan eigen middelen 
in 1987, naar 
categorie (Mio ECU en %) 
*C7 
Totaal: 35 349,1 Mio ECU *= o B. Werkelijke ontvangsten aan eigen middelen in 1987, 
naar Lid-Staat en naar categorie (Mio ECU en %): 
I 
9» 
DK n SI 
GR E F IRL I 
Totaal: 35 349,1 Mio ECU LP^ 1 
NL UK 
C. Categorieën van eigen middelen, naar Lid-Staat: 
3,4 26,7 
2,5 Eigen middelen-BTW 
en financiële bijdragen (%) 
23,8 
5,1 
0,9 16,0 
0,9 0,3 5,7 13,8 
0,9 
B DK D GR E F IRL I L NL P UK 29,3 
Douanerechten (%) 
B DK D GR E F IRL I L NL P UK 
30,8 
Landbouwheffingen (%) 
25,3 25,2 
17,5 
0,9 9,5 
4,8 
1,2 o,' 
0,4 5,9 
0,0 2,6 Heffingen en bijdragen 
voor suiker en 
isoglucose (%) 
B DK D GR E F IRL I L NL P UK B DK D GR E F IRL I L NL P UK 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 215 
§ 9. Bestedingspercentages van de in 1987 beschikbare kredieten, naar sector 
Definitieve kredieten voor 
vastleggingen in 1987 
(voor de basisgegevens zie § 6, 
kolommen 4-8) Definitieve kredieten voor 
betalingen voor 1987 
(voorde basisgegevens, zie § 7, 
kolommen 4-7) 
Totaal: 
36 170,6 Mio ECU u 
• 
• 
E3 
Q 
" 
• Verklaring: 
— Niet-gesplitste kredieten 
— Vastleggingskredieten 
— Betalingskredieten 
— Vastleggingspercentage 
— Betalingspercentage 
— Percentage van de niet-
bestede kredieten die 
voor 1988 beschikbaar 
zijn gebleven 
(resterende kredieten 
en/of overdrachten) 
— Annuleringen 
III. Uit 1986 overgedragen 
kredieten voor 
betalingen 
voor basisgegevens, zie §7, 
kolommen 8-11) 
216 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
10. Geconsolideerde jaarrekening en vaststelling saldo begrotingsjaar 1987 
(Toepassing van artikel 15 van Verordening (EEG, Euratom, EGKS) nr. 2891/77 van de Raad) 
Ontvangsten: 
Voor de financiering van 
begrotingsjaar 1987 effectief 
beschikbare middelen 
Totaal: 
35 990,7 Mio ECU Uitgaven: 
Gebruik van de voor de finan­
ciering van begrotingsjaar 1987 
beschikbare middelen 
Totaal: 
35 990,7 Mio ECU 
(Mio ECU) 
(4) Koerswinsten 
in 1987 17,9 
(3) Annuleringen 
van overdrachten 
uit 1986 (zie § 7, 
kolom 11) 
(2) Overige werkelijke 
ontvangsten in 1987 
(zie § 5) 189,5 
434,2 
r 
(1)Totaal werkelijke ontvangsten . 
aan eigen middelen 1987 < 
(zie § 5): 35 349,1 ^ Eigen 
middelen-BTW 
en financiële 
bijdragen: 
23 314,8 
(met inbegrip 
van de saldi 
en correcties 
vóór 1987) 521,5 
(7) Saldo (positief) 
begrotingsjaar 
1987 
(6) Naar 1988 overgedragen 
kredieten voor beta­
lingen van begrotings­
jaar 1988 
(zie § 7, kolom 6) 
u 
V 34111,0 (5) In 1987 ten laste van 
kredieten begrotings­
jaar 1987 verrichte 
betalingen 
(zie § 7, kolom 5) 
NB: Het resultaat van begrotingsjaar 1987, gedefinieerd als (1) + (2) - (5) - (6), bedraagt +314,1 Mio ECU. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 217 
§ 11. In 1987 verrichte betalingen, naar sector en naar ontvangende Lid-Staat 
NB: In 1987 verrichte betalingen = betalingen ten laste van de kredieten 1987 + betalingen ten laste van overdrachten uit 1986. 
A. Betalingen naar sector (Mio ECU en % 
(zie ook § 7, kolom 13, en § 16) 
2. EOGFL-Garantie: 22 951,8 -* 
1. Huishoudelijke 
uitgaven: 1 683,4 
9. Ontwikkelings­
samenwerking: 793,8 
8. Vergoedingen 
aan de Lid-Staten: 2 408,9 
7. Onderzoek, energie, enz.: 900,3 —* 
B. Betalingen aan de Lid-Staten (Mio ECU en %) 
(zie tevens § 12, § 13 en § 18) 
In deze tabel worden de in 
1987 uit hoofde van de voor 
naamste sectoren aan de 
Lid-Staten betaalde 
bedragen weergegeven 
(87,2 % van het totaal der 
betalingen in 1987) >- 3. Landbouwstructuren: 888,6 
4. Visserij: 157,8 
5. Regionaal beleid 
en vervoer: 2 687,3 
6. Sociaal beleid: 2 852,5 
Kosten van 
>- inning der eigen 
middelen 
EOGFL-Oriëntatie 
Visserij 
Regionaal Fonds 
Sociaal Fonds 
- EOGFL-Garantie (T1 - 2) (1) 
- EOGFL-Oriëntatie 
(H 30-33) 
- Visserij (T 4) 
- Regionaal Fonds (H 50-51) 
- Sociaal Fonds (H 60-61) 
- Kosten van het innen der 
eigen middelen (H 80) 
- Specifieke maatregelen 
(H 86) 821,3 
18,7 
2,9 
23,0 
56,5 
63,0 1 057,4 
15,7 
4,9 
16,6 
31,7 
17,9 3 992,7 
128,3 
4,3 
73,4 
131,6 
211,5 1 340,5 
78,0 
3,5 
293,9 
151,9 
8,7 
0,4 601,6 
21,2 
5,6 
345,3 
311,5 
29,2 
670,4 5 657,0 
237,2 
15,8 
311,2 
406,1 
117,0 954,9 
87,0 
5,7 
134,7 
247,4 
8,3 3 899,7 
146,3 
13,0 
563,5 
539,2 
94,5 4,5 
3,8 
1,7 
0,5 2 727,8 
17,1 
4,8 
19,6 
52,1 
68,8 28,3 
4,6 
222,7 
190,5 
8,5 
130,2 1 747,2 
80,9 
11,6 
526,7 
595,1 
160,0 81,1 
0,6 22 951,8 
863,2 
157,8 
2 535,0 
2 715,3 
787,9 
801,0 
Totaal 985,4 
(3,2%) 1 144,2 
(3,7% 4 541,8 
(14,7%) 1 876,9 
(6,1%) 1 984,8 
(6,4%) 6 744,3 
(21,9%) 1 438,0 
(4,7%) 5 256,2 
(17,1%) 12,0 
(0,0%) 2 890,2 
(9,4%) 731,4 
(2,4%) 3121,5 
(10,1%) 85,3 
(0,3%) 30 812,0 
(100%) 
(1) In de voor het EOGFL-Garantie opgegeven cijfers zijn mede begrepen de gecorrigeerde monetaire compenserende bedragen (zie § 12 D, voetnoot (1)). 
218 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
§ 12. EOGFL-Garantie: In 1987 verrichte betalingen, naar markt en naar ontvangende Lid-Staat 
A. In 1987 verrichte betalingen, 
verdeeld naar markt (Mio ECU en % 
<=&/=* 
A 
Totaal: 22 951,8 Mio ECU B. In 1987 verrichte betalingen, verdeeld naar ontvangende 
Lid-Staat (Mio ECU en %): 
Verklaring: 
-voor de kleuren-
aanduiding der 
diverse markten 
zie A 
C. Verdeling naar ontvangende Lid-Staat der in 1987 uit hoofde van de voornaamste markten verrichte betalingen (%): 
33,3 « 41 4 Zuivelprodukten (%) 
22>8 20,5 28,9 
8 4 
0,1 0 4 6,4 
2,2 00 7,5 Vetstoffen 
en eiwithoudende 
gewassen (%) 
M 
4,9 o 8 3'5 17,8 
5,1 
1 6 
0 0 E 
! /erdeling 
0 0 2, 2— 
0,0 Granen en 
rijst (%) 
17,3 f# 
3,4 2,5 
B DK D GR E F IRL I L NL P UK 
Vlees, eieren, 
slachtpluimvee 
<%) B DK D GR E F IRL I L NL P UK 
Suiker (%) ^n 38,3 CHd 1-6 0,ll 12,6 15,0 
°- 5,0 
26,2 B DK D GR E F IRL I L NL P UK 
Groenten en fruit in-jn 52 1 (%) ! '" ' 
23,8 
0,4 0,3 °< 7,5 
2,fr 
xil 0,7 1,4 0,4 
B DK D GR E F IRL I L NL P UK B DK D GR E F IRL I L NL P UK B DK D GR E F IRL I L NL P UK 
D. Overzichtsstaat van de in 1987 verrichte bèta 
Markt 
2.1. Granen en rijst 
2.2. Suiker 
2.3. Vetstoffen en eiwithou­
dende gewassen 
2.4. Groenten en fruit 
2.5. Wijn 
2.6. Tabak 
2.7. Zuivelprodukten 
2.8. Vlees, eieren, 
slachtpluimvee 
2.9. Diverse markten 
2.10.Agro-monetaire 
maatregelen (1) 
2.11. Andere uitgaven 
Totaal B 
144,4 
169,5 
215,0 
4,3 
— 7,1 
136,1 
56,7 
35,5 
23,9 
28,8 
821,3 DK 
105,7 
100,3 
124,8 
2,6 
— — 419,0 
190,8 
60,1 
70,2 
-16,1 
1 057,4 D 
733,0 
433,9 
815,2 
8,9 
5,7 
57,2 
1 143,0 
454,4 
95,4 
143,8 
102,2 
3992,7 ingen, 
GR 
68,5 
5,4 
224,9 
230,4 
12,0 
251,9 
2,5 
103,0 
220,9 
230,7 
-9,7 
1 340,5 verdeeld naar 
E 
34,6 
113,7 
68,1 
24,4 
95,2 
20,0 
19,3 
123,1 
72,4 
25,4 
5,4 
601,6 F 
1 752,4 
778,5 
786,7 
72,1 
263,5 
78,4 
1 028,0 
794,7 
78,2 
-0,2 
24,7 
5657,0 ontvangende Lid-Staat en naar markt: 
IRL 
. 15,1 
11,0 
1,6 
0,1 
— — 321,7 
445,8 
42,1 
105,2 
12,3 
954,9 I 
533,0 
71,8 
1471,2 
600,1 
423,6 
382,7 
112,8 
275,5 
79,3 
-9,2 
-41,1 
3 899,7 L 
-0,3 
— 
0,0 
— — — 0,8 
0,0 
0,2 
0,0 
0,8 
1,5 NL 
212,2 
272,1 
323,6 
7,2 
— 0,8 
1451,0 
173,1 
139,3 
156,0 
-7,5 
2727,8 P 
6,1 
95,4 
13,6 
— 5,5 
2,4 
10,9 
0,2 
12,5 
— 
146,6 UK 
638,0 
73,3 
285,8 
3,4 
0,3 
— 376,3 
405,1 
117,0 
-103,4 
-48,6 
1 747,2 (Mio ECU) 
Verde­
ling 
niet 
be­
kend 
— 
1,4 
— — — — 
— 2,2 
— — 
3,6 EUR 12 
4 236,6 
2035,6 
4413,7 
967,1 
800,3 
803,6 
5012,9 
3033,1 
942,8 
654,9 
51,2 
22951,8 
(1) De agro-monetaire maatregelen omvatten de monetaire compenserende bedragen (mcb's), gecorrigeerd voor het effect van de toepassing van artikel 2 van 
Raadsverordening (EEG) nr. 974/71, opgrond waarvan de uitvoerende Lid-Staten zelf rechtstreeks de bij de invoer in sommige invoerende Lid-Staten verschuldigde mcb's 
betalen. De correctie van de mcb's bestaat dus in de toekenning aan deze invoerende Lid-Staten van de hun toe te rekenen bedragen. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 219 
§13. De structuurfondsen: In 1987 aangegane verplichtingen 
en verrichte betalingen, naar ontvangende Lid-Staat M 
NB: 
Voor de structuurfondsen (EOGFL-Oriëntatie, Regionaal 
Fonds, Sociaal Fonds) worden gesplitste kredieten uitge­
trokken, die zowel vastleggings- als betalingskredieten 
omvatten, met verschillende financiële gevolgen (zie § 1 
(1.7)). De in 1987 aangegane verplichtingen hebben 
betrekking op meerjarige projecten, die worden gefinan­
cierd in 1987 en volgende jaren: de in 1987 verrichte 
betalingen hebben betrekking op verplichtingen die in 1987 
en voorgaande jaren zijn aangegaan. M 
Sociaal 
Fonds 
EOGFL-
Oriëntatie: 
(a) Verplicht, 
(b) Betalingen 21,1 
18,7 11,6 
15,7 121,8 
128,3 105,1 
78,0 79,4 
21,2 243,8 
237,2 96,6 
87,0 96,5 
146,3 3,9 
4,5 13,8 
17,1 62,2 
28,3 84,7 
80,9 940,5 
863,2 
Reg. Fonds: 
(a) Verplicht, 
(b) Betalingen 23,6 
23,0 15,1 
16,6 133,9 
73,4 307,3 
293,9 660,7 
345,3 319,1 
311,2 163,5 
134,7 992,1 
563,5 3,3 
3,8 20,4 
19,6 388,9 
222,7 634,1 
526,7 0,1 
0,6 3 662,1 
2535,0 
Sociaal Fonds: 
(a) Verplicht. 
(b) Betalingen 58,6 
56,5 37,2 
31,7 176,8 
131,6 199,9 
151,9 511,2 
311,5 421,7 
406,1 254,1 
247,4 699,6 
539,2 1,9 
1,7 77,2 
52,1 372,1 
190,5 713,3 
595,1 3 523,6 
2715,3 
Totaal: 
(a) Verplicht, 
(b) Betalingen 103,3 
98,2 63,9 
64,0 432,5 
333,3 612,3 
523,8 1251,3 
678,0 984,6 
954,5 514,2 
469,1 1 788,2 
1 249,0 9,1 
10,0 111,4 
88,8 823,2 
441,5 1 432,1 
1 202,7 0,1 
0,6 8126,2 
6113,5 
220 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
§14. Beloop en besteding van de kredieten voor betalingen 
in de periode 1983-1987 naar sector 
NB: Voor de bestedingspercentages van de kolommen (4), (5), (6) (8), (9) en (10), zie § 15. 
(Mio ECU) (%) 
Sector en 
begrotingsjaar 
(voor de nomen­
clatuur van de 
sectoren, zie § 6) 
1. Huishoudelijke 1983 
uitgaven 1984 
(alle instellin- 1985 
gen) 1986 
1987 
2. EOGFL- 1983 
Garantie 1984 
1985 
1986 
1987 
3. Landbouw- 1983 
structuren 1984 
1985 
1986 
1987 
4. Visserij 1983 
1984 
1985 
1986 
1987 
5. Regionaal 1983 
beleid en 1984 
vervoer 1985 
1986 
1987 
6. Sociaal beleid 1983 
1984 
1985 
1986 
1987 
7. Onderzoek, 1983 
energie, enz. 1984 
1985 
1986 
1987 
8. Vergoedingen 1983 
aan de 1984 
Lid-Staten 1985 
1986 
1987 
9. Ontwikkelings-1983 
samenwerking 1984 
1985 
1986 
1987 
10. Voorzieningen 1983 
en reserve 1984 
(Commissie) 1985 
1986 
1987 A. Kredieten voor betalingen van het begrotingsjaar 
Beloop der kredieten 
Oorspron­
kelijke 
begroting 
(1) tieve be­
groting (1) 
(2) kredie­
ten (2) 
(3) 
1 153,4 1 161,6 1 162,9 
1 229,1 1 236,6 1 245,6 
1 332,5 1 332,5 1 336,0 
1 604,4 1 604,4 1 611,0 
1 757,8 1 757,8 1 759,9 
14 050,0 15 811,0 15 822,2 
16 150,0 17 983,0 18 358,0 
19 955,0 19 955,0 19 859,0 
22 112,0 22 112,0 22 135,0 
22 960,8 22 960,8 22 960,8 
651,2 653,4 668,5 
655.6 660,1 666,9 
687.7 687,7 747,7 
790,2 790,2 800,2 
896,2 843,2 830,1 
70,1 70,1 45,7 
101,4 112,4 87,4 
105,4 105,4 107,4 
164,1 164,1 151,1 
197,3 177,4 174,0 
1 484,3 2 397,5 2 397,5 
1 488,6 1 488,6 1 967,7 
1 697,8 1 697,8 1 697,8 
2 574,8 2 574,8 2 574,8 
2 738,2 2 738,2 2 679,5 
1 410,6 1 430,6 1 430,7 
1 369,3 1 369,4 1 638,1 
1 625,3 1 625,3 1 626,2 
2 651,6 2 651,6 2 652,5 
2 686,1 2 686,1 2 724,8 
527.2 1 360,4 1 380,7 
610,7 664,4 1 191,6 
700.3 700,3 692,2 
740,7 740,7 760,1 
911.4 911,4 965,9 
1 122,9 1 089,0 1 089,0 
1 103,5 1 150,2 1 083,2 
1 266,8 1 266,8 1 266,8 
3 299,8 3 299,8 3 299,8 
2 816,1 2 869,0 2 869,0 
966,5 981,2 984,6 
893,1 893,1 1 032,2 
1 039,2 1 039,2 1 092,7 
1 141,5 1 141,5 1 161,6 
1 229,9 1 104,9 1 097,4 
122,3 106,3 87,0 
1 760,2 1 690,8 — 
23,2 23,2 11,3 
95,0 95,0 31,1 
119,6 119,6 109,2 Besteding der kredieten 
Beta­
lingen 
(4) Overdrach­
ten naar het 
volgende 
tingsjaar 
(5) Annule­
ringen 
(6)=(3-
4-5) 
1 019,2 100,5 43,2 
1 127,2 96,4 22,0 
1 210,3 104,1 21,6 
1 427,5 123,7 59,8 
1 577,0 142,0 40,9 
15 785,7 0,1 36,4 
18 328,2 2,6 27,2 
19 723,7 4,4 130,9 
22 115,9 3,5 15,6 
22 949,6 0,7 10,5 
513.7 131,5 23,3 
611,1 55,2 0,6 
690.8 56,5 0,4 
720,8 76,8 2,6 
799,0 26,6 4,5 
31,9 12,5 1,3 
46,6 38,4 2,4 
72,6 21,7 13,1 
108,3 42,4 0,4 
124,6 38,9 10,5 
2 268,1 126,9 2,5 
1 733,9 232,6 1,2 
1 501,9 195,1 0,8 
2 422,2 152,6 0,0 
2 479,9 199,2 0,4 
801,0 617,7 12,0 
1 509,4 125,9 2,8 
1 373,1 247,1 6,0 
2 303,2 349,3 0,0 
2 615,4 107,5 1,9 
1 213,6 155,0 12,1 
922.0 265,7 3,9 
469,6 215,9 6,7 
651,6 108,5 0,0 
803.1 161,7 1,1 
950,6 99,5 38,9 
1 073,8 8,7 0,7 
1 239,3 4,7 22,8 
2 967,7 127,7 204,4 
2 281,1 99,8 488,1 
517,8 463,1 3,7 
767,0 264,6 0,6 
855.2 236,6 0,9 
744,8 416,7 0,1 
481.3 581,8 34,3 
— — 87,0 
— — 11,3 
— — 31,1 
— — 109,2 B. Overdrachten van het voorgaande 
begrotingsjaar 
gedragen 
kredieten 
(3) 
(7) 
106,7 
100,6 
96,4 
104,1 
123,6 
2,6 
0,1 
2,6 
4,4 
3,5 
397,3 
131,2 
55,2 
56,5 
101,8 
30,4 
12,5 
38,4 
21,7 
42,4 
175,5 
126,9 
232,6 
195,1 
242,6 
226,8 
617,7 
125,9 
247,1 
259,3 
120,4 
162,5 
269,5 
220,2 
112,5 
116,0 
99,5 
8,7 
4,7 
127,8 
345,3 
445,6 
264,6 
236,7 
391,7 
— Besteding der kredieten 
Beta­
lingen 
(8) Overdrach­
ten naar het 
volgende 
tingsjaar 
O) Annule­
ringen 
(10)= (7-
8-9) 
91,2 — 15,5 
88,9 — 11,7 
85,7 — 10,7 
94,5 — 9,6 
106,4 — 17,2 
2,5 — 0,1 
0,1 — 0,0 
2,2 — 0,4 
4.1 — 0,3 
2.2 — 1,3 
236,0 — 161,3 
91.7 — 39,5 
47.8 — 7,4 
45,7 — 10,8 
89,6 — 12,2 
22,9 — 7,5 
10,5 — 2,0 
9,2 — 29,2 
7,5 — 14,2 
33,2 — 9,2 
141,4 — 34,1 
80,4 — 46,5 
223,6 — 9,0 
162,9 — 32,2 
207,4 — 35,2 
219,9 — 6,9 
526,9 — 90,8 
117,6 — 8,3 
116.0 — 131,1 
237.1 — 22,2 
90,4 7,5 22,5 
122,9 4,8 34,8 
237,9 4,4 27,2 
186,8 4,0 29,4 
97,2 2,3 13,0 
114,1 — 1,9 
99,4 — 0,1 
8,7 — — 
4,7 — 0,0 
127,8 — — 
293,0 — 52,3 
383,6 — 62,0 
229.5 — 35,1 
108.6 — 128,1 
312,5 — 79,2 
— — — C. Indexcijfers 
van de betalingen 
Aandeel van 
de betalingen 
in het totaal 
der ver­
richtingen 
(betalingen 
en annule­
ringen) (4) 
(11) = 
(4 + 6 + 8+10) Aandeel 
van de 
beta­
lingen 
in het 
1e jaar(5) 
(12) = 
(4) 
(4 + 8) 
95,0 *91,8 
97,3 * 92,7 
97,6 * 93,4 
95.6 * 93,8 
96.7 * 93,7 
99.8 99,9 
99.9 99,9 
99,3 99,9 
99,9 99,9 
99,9 99,9 
" 80,2 "* 68,5 
* 94,6 " 87,0 
99,0 * 93,5 
98,3 * 94,0 
98,2 " 89,9 
** 86,2 "* 58,2 
*92,8 "81,6 
"* 65,9 ** 88,8 
** 88,8 * 93,5 
" 88,9 *" 79,0 
98,5 *94,1 
97,4 95,6 
99,4 ** 87,0 
98,8 * 93,7 
98,7 * 92,3 
98,2 *" 78,5 
95,6 *** 74,1 
99,0 * 92,1 
* 94,9 95,2 
99,2 *91,7 
97,4 *93,1 
96,4 " 88,2 
95.4 *" 66,4 
96,6 *** 77,7 
98.5 "89,2 
96,3 " 89,3 
99,9 *91,5 
98,2 99,3 
* 93,6 99,8 
" 83,2 * 94,7 
* 93,5 "* 63,9 
* 94,8 "* 66,7 
96,8 *" 78,8 
" 86,9 "87,3 
" 87,5 "* 60,6 
— — 
Algemene 
begroting 
- totaal -1983 
1984 
1985 
1986 
1987 21558,5 25 061,1 25 068,8 
25 361,5 27 248,6 27 270,7 
28 433,2 28 433,2 28 437,1 
35 174,1 35 174,1 35 177,2 
36 313,4 36 168,4 36 170,6 23 101,6 
26 119,2 
27 136,5 
33 462,0 
34 111,0 1 706,8 
1 090,1 
1 086,1 
1 401,2 
1 358,2 260,4 
61,4 
214,5 
314,0 
701,4 1 521,0 
1 696,6 
1 093,9 
1 090,5 
1 405,2 1 211,4 
1 404,4 
962,2 
730,8 
1 213,4 7,5 
4,8 
4,4 
4,0 
2,3 302,1 
287,4 
127,3 
355,7 
189,5 97,7 
98,7 
98,8 
98,1 
97,5 95,0 
*94,9 
96,6 
97,9 
96,6 
(1) Na gewijzigde en aanvullende begrotingen. 
(2) Na aanvullende ontvangsten, overschrijvingen van het ene naar het andere begrotingsonderdeel en „overschrijvingen" uit overdrachten van het vorige begrotingsjaar. 
(3) Na overschrijvingen van het ene naar het andere begrotingsonderdeel en „overschrijvingen" naar de kredieten van het lopende begrotingsjaar. 
j4) Het cijfer (11) geeft het beloop aan van het over de betrokken periode uiteindelijk betaalde aandeel der kredieten. Het verschil tussen dit cijfer en 100 % geeft het aandeel van de 
uiteindelijk geannuleerde kredieten aan. De indexcijfers (11) lager dan 95 % zijn aangegeven met (*), lager dan 90 % met (**) en lager dan 80 % met (***). 
(5) Het cijfer (12) geeft het beloop aan van het aandeel van de betalingen ten laste van de kredieten van het desbetreffende begrotingsjaar op het totaal van de tijdens het begrotingsjaar 
verrichte betalingen. Het verschil tussen dit cijfer en 100 % geeft het aandeel van de betalingen ten laste van overdrachten uit het voorgaande begrotingsjaar aan. De indexcijfers 
(12) lager dan 95 % zijn aangegeven met (*), lager dan 90 % met (**) en lager dan 80 % met (***). 
12 12 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 221 
§ 15. Bestedingspercentages van de kredieten voor betalingen in de periode 1983-1987, naar sector 
NB: Onderstaande analyse is gebaseerd op de financiële gegevens van § 14 
Overdrachten 
naar het 
Betalingen volgende Annuleringen 
(°o) begrotingsjaar!' ) (° ) 
Verklaring: m .e m uiii.j 
1. Huis­
houdelijke 
uitgaven (alle 
Instellingen) 
2. EOGFL-
Garantie 
3. Landbouw­
structuren 
4. Visserij 
. Regionaal 
beleid 
en 
vervoer 
6. Sociaal 
beleid 148; 
08 
mü; 
1%4 
MÜT 
7. Onderzoek, 
energie, 
enz. 
8. Vergoedin­
gen 
aan de Lid­
staten 
9.0ntwikke-
lings 
samenwer­
king 48) 
48 4 
48 i 
484 
48 1 
484 
483 
484 
48"b 
48h 
48 i 
484 
48") 
483 
484 
48b 
48(, 
48 A. Kredieten van het begrotingsjaar 
Basisgegevens § 14, kolommen 3-6 
Definitieve kredieten (kol 3) - 100% 
(%) 
99 8 
99 8 
99 3 
99 9 
99 9 00 i 
0 0 > 1 
00 1 
ooi 00 .[ 
56 0 jpy ^K ', ... , ; 1 
921 IWM 
84 4 
86 8 
96 0 sTpil 
lYiiiiiiltfiiiH 
873 imhaM 
99 1 
97 8 
89 9 
79 5 35 1 08 | 
04 | 
39BB 
52 6 
74 3 E &$} DlW 
783 iMSgyssbn 
64 1 
43 9 E H#W3r? g MNL3BS% 
aT*T#M O 1 
0 0 
0 1 
0 0 B. Overdrachten van het voorgaande begrotingsjaar 
Basisgegevens § 14 kolommen /-10 
Overgedragen kredieten (kol 7) 100 % 
1 
75 3 • 
84 0 
240 BsssssssssssssssssssV 
34 6 ———nmmmmmmmmmmmmmj 
78 3 
80 6 BH 
63 4 |^Mssssr 
96 1 
83 5 | 
85 5 | 
97 0 • 
85 3 BSS^H 
93 4 ___^BS 
46 9 Mssssssssssssssssssssr 
914 SSSa 
75 1 
75 6 
88 3 
84 8 
86 4 62 
30 11 • 16 
18-j 
20j 24 7 
16 0 
76 0 
65 4 
21 7 
36 6 
39 
165 
14 5 
30 
147 
66 
53 1 
86 
187 
21 4 
10 1 
134 
11 6 
98 4 1 
99 9 
100 
100 
100 
1983 
Algemene 1484 
begroting iw> 
- totaal - 1Q8b 92 2 
95 8 
95 4 
95 1 
94 3 0 8 
0 9 79 6 
82 8 
88 0 
67 0 
86 3 04 -, 05 BSH 
0 3 M 
04 -
02 \ 199 
169 
11 6 
32 6 
13 5 
222 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
§ 16. Betalingen per jaar in de periode 1983-1987 — naar sector en naar Instelling 
NB: Betalingen per jaar = betalingen ten laste van kredieten van het begrotingsjaar + betalingen ten laste van overdrachten uit het 
voorgaande begrotingsjaar. 
E 
E 
O 
c 
O 
'55 
m Sector en Instelling 
(Voor de nomenclatuur van de sectoren, 
zie § 6) 
1. Huishoudelijke uitgaven (alle Instellingen) 
1.1. Commissie 
1.2. Overige Instellingen 
2. EOGFL-Garantie 
2.1. Granen en rijst 
2.2. Suiker 
2.3. Vetstoffen en eiwithoudende gewassen 
2.4. Groenten en fruit 
2.5. Wijn 
2.6. Tabak 
2.7. Zuivelprodukten 
2.8. Vlees, eieren, slachtpluimvee 
2.9. Diverse markten 
2.10. Agro-monetaire maatregelen 
2.11. Andere uitgaven 
3. Landbouwstructuren 
3.1. EOGFL-Oriëntatie 
3.2. Specifieke acties 
4. Visserij 
4.1. Marktordening 
4.2. Overige acties 
5. Regionaal beleid en vervoer 
5.1. Regionaal Fonds 
5.2. Vervoer 
5.3. Andere maatregelen 
6. Sociaal beleid 
6.1. Sociaal Fonds 
6.2. Andere maatregelen 
7. Onderzoek, energie, enz. 
7.1. Energie 
7.2. Onderzoek en investeringen 
7.3. Industrie en interne markt 
7.4. Overige acties 
8. Vergoedingen aan de Lid-Staten 
8.1. Kosten van het innen der eigen middelen 
8.2. Andere vergoedingen 
9. Ontwikkelingssamenwerking 
9.1. Voedselhulp 
9.2. Financiële steunverlening 
Totaal beleidssectoren 
Totaal-generaal 1982 
Mio ECU 
1 110,4 
736,3 
374,1 
15 788,2 
2 534,1 
1 316,2 
1 764,7 
1 196,1 
659,2 
671,3 
4 396,1 
2 310,3 
559,7 
488,6 
-108,1 
749,7 
719,7 
30,0 
54,8 
25,8 
29,0 
2 409,5 
1 255,9 
3,7 
1 149,9 
1 020,9 
890,9 
130,0 
1 304,0 
828,0 
423,3 
41,0 
11,7 
1 064,7 
921,9 
142,8 
810,8 
388,7 
422,1 
23 202,6 
24 313,0 % 0) 
4,6 
3,0 
1,6 
64,9 
10,4 
5,4 
7,2 
4,9 
2,7 
2,8 
18,1 
9,5 
2,3 
2,0 
-0,4 
3,1 
3,0 
0,1 
0,2 
0,1 
0,1 
9,9 
5,2 
0,0 
4,7 
4,2 
3,7 
0,5 
5,4 
3,4 
1,7 
0,2 
0,1 
4,4 
3,8 
0,6 
3,3 
1,6 
1,7 
95,4 
100 1984 
Mio ECU 
1 216,1 
798,4 
417,7 
18 328,3 
1 697,8 
1 631,5 
1 965,6 
1 454,6 
1 222,6 
776,4 
5 441,7 
3 246,1 
541,3 
376,2 
-25,5 
702,8 
646,8 
56,0 
57,1 
15,7 
41,4 
1 814,3 
1 350,6 
430,8 
32,9 
2 036,3 
1 606,3 
430,0 
1 044,9 
545,7 
441,0 
43,9 
14,3 
1 173,2 
1 109,9 
63,3 
1 150,6 
709,2 
441,4 
26 307,5 
27 523,6 % 0) 
4,4 
2,9 
1,5 
66,6 
6,2 
5,9 
7,1 
5,3 
4,4 
2,8 
19,8 
11,8 
2,0 
1,4 
-0,1 
2,5 
2,3 
0,2 
0,2 
0,0 
0,2 
6,6 
4,9 
1,6 
0,1 
7,4 
5,8 
1,6 
3,8 
1,9 
1,6 
0,2 
0,1 
4,3 
4,1 
0,2 
4,2 
2,6 
1,6 
95,6 
100 1985 
Mio ECU 
1 296,0 
869,5 
426,5 
19 725,9 
2 359,8 
1 804,5 
2 173,7 
1 230,7 
921,4 
862,9 
5 933,2 
3 476,6 
736,1 
189,8 
37,2 
738,6 
690,1 
48,5 
81,8 
16,1 
65,7 
1 725,5 
1 624,2 
76,0 
25,3 
1 490,7 
1 413,0 
77,7 
707,5 
126,2 
510,6 
49,8 
20,9 
1 248,0 
1 050,9 
197,1 
1 084,7 
543,8 
540,9 
26 802,7 
28 098,7 % (1) 
4,6 
3,1 
1,5 
70,2 
8,4 
6,4 
7,7 
4,4 
3,3 
3,1 
21,1 
12,4 
2,6 
0,7 
0,1 
2,6 
2,4 
0,2 
0,3 
0,1 
0,2 
6,2 
5,8 
0,3 
0,1 
5,3 
5,0 
0,3 
2,5 
0,4 
1,8 
0,2 
0,1 
4,4 
3,7 
0,7 
3,9 
2,0 
1,9 
95,4 
100 198Ê 
Mio ECU 
1 522,0 
998,6 
523,4 
22 120,0 
3 485,4 
1 725,5 
3 094,6 
986,0 
630,8 
782,2 
5 405,8 
4 348,2 
1 121,6 
481,7 
58,2 
766,5 
727,1 
39,4 
115,8 
18,0 
97,8 
2 585,1 
2 483,8 
46,2 
55,1 
2 419,2 
2 321,3 
97,9 
838,4 
80,6 
679,7 
50,9 
27,2 
2 972,4 
920,4 
2 052,0 
853,4 
412,1 
441,3 
32 670,8 
34 192,8 % 0) 
4,4 
2,9 
1,5 
64,7 
10,2 
5,0 
9,1 
2,9 
1,8 
2,3 
15,8 
12,7 
3,3 
1,4 
0,2 
2,2 
2,1 
0,1 
0,3 
0,0 
0,3 
7,6 
7,3 
0,1 
0,2 
7,1 
6,8 
0,3 
2,5 
0,2 
2,0 
0,2 
0,1 
8,7 
2,7 
6,0 
2,5 
1,2 
1,3 
95,6 
100 1987 
Mio ECU 
1 683,4 
1 098,5 
584,9 
22 951,8 
4 236,6 
2 035,6 
4 413,7 
967,1 
800,3 
803,6 
5 013,0 
3 033,1 
942,7 
654,9 
51,2 
888,6 
863,2 
25,4 
157,8 
17,4 
140,4 
2 687,3 
2 535,0 
24,3 
128,0 
2 852,5 
2 715,3 
137,2 
900,3 
89,7 
720,2 
63,8 
26,6 
2 408,9 
787,9 
1 621,0 
793,8 
305,2 
488,6 
33 641,0 
35 324,4 % 0) 
4,8 
3,1 
1,7 
65,0 
12,0 
5,8 
12,5 
2,7 
2,3 
2,3 
14,2 
8,6 
2,7 
1,8 
0,1 
2,5 
2,4 
0,1 
0,4 
0,0 
0,4 
7,6 
7,1 
0,1 
0,4 
8,1 
7,7 
0,4 
2,6 
0,3 
2,0 
0,2 
0,1 
6,8 
2,2 
4,6 
2,2 
0,9 
1,3 
95,2 
100 
c 
O) 
.E 
"55 
1 Parlement 
Raad 
(waarvan: Economisch en Sociaal Comité) 
Commissie 
Hof van Justitie 
Rekenkamer 
Totaal-generaal 214,8 
116,7 
(22,4) 
23 938,9 
27,2 
15,4 
24 313,0 0,9 
0,5 
(0,1) 
98,4 
0,1 
0,1 
100 245,5 
126,7 
(24,2) 
27 105,9 
28,6 
16,9 
27 523,6 0,9 
0,4 
(0,1) 
98,5 
0,1 
0,1 
100 228,5 
148,4 
(26,4) 
27 672,2 
31,1 
18,5 
28 098,7 0,8 
0,5 
(0,1) 
98,5 
0,1 
0,1 
100 287,3 
177,4 
(31,3) 
33 669,4 
37,1 
21,6 
34 192,8 0,8 
0,5 
(0,1) 
98,5 
0,1 
0,1 
100 322,3 
194,2 
(35,3) 
34 739,5 
43,9 
24,5 
35 324,4 0,9 
0,5 
(0,1) 
98,4 
0,1 
0,1 
100 
(1) Percentage van het totaal der jaarlijke begrotingsbetalingen. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 223 
§ 17. Ontwikkeling van de verhouding tussen de „betalingen per jaar en per sector' 
en het „totaal van de begrotingsbetalingen per jaar" (1983-1987) 
(voor specificaties zie § 16) 
A. Algemene begroting (alle sectoren): 
Totaal der begrotingsbetalingen per jaar = 100 % Log 
100 % 
50% 
10% 
5% -
1 % 
0,5% -
0,1 % 2. EOGFL-Garantie 
j^ 6. Sociaal beleid 
•>- 5. Regionaal beleid en vervoer 
"**~ 8. Vergoedingen aan de Lid-Staten 
-*- 1. Huishoudelijke uitgaven 
7. Onderzoek, energie, enz. 
3. Landbouwstructuren 
9. Ontwikkelingssamenwerking 
4. Visserij 
1983 1984 1985 1986 1987 
B. EOGFL-Garantie (alle markten): 
Totaal der begrotingsbetalingen per jaar = 100 % Log 
100 % 
50% -
10% 
5% 
1 % 
0,5 % 
0,1 % -i 2.7. Zuivelprodukten 
2.3. Vetstoffen en eiwithoudende gew. 
2.1. Granen en rijst 
2.8. Vlees, eieren en slachtpluimvee 
2.2. Suiker 
2.4. Groenten en fruit 
2.9. Diverse markten 
2.6. Tabak 
2.5. Wijn 
[2.10. Agro-monetaire maatregelen 
[2.11. Andere uitgaven 
1983 1984 1985 1986 1987 
224 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
§ 18. Betalingen per jaar aan de Lid-Staten (1983-1987) 
NB: 
1. Deze tabel geeft een samenvatting van de betalingen per jaar aan de Lid-Staten uit hoofde van de voornaamste sectoren. Deze 
betalingen vormen 88,1 % van het totaal van de budgettaire betalingen in de betrokken periode (som van de totalen uit § 16). 
2. Betalingen per jaar = betalingen ten laste van kredieten van het begrotingsjaar + betalingen ten laste van overdrachten uit het 
voorgaande begrotingsjaar. 
3. In de betalingen uit hoofde van het EOGFL-Garantie zijn mede begrepen de gecorrigeerde monetaire compenserende bedragen (zie 
§ 12 D, voetnoot (1)). 
(Mio ECU) 
Begrotingsjaar/sector 
EOGFL-Garantie (T 1 - 2) 
EOGFL-Oriëntatie (H 30 - 33) 
Visserij (T 4) 
Regionaal Fonds (H 50 - 51) 
Sociaal Fonds (H 60 - 62) 
Kosten van het innen der eigen 
middelen (H 80) 
Specifieke maatregelen (H 52, 
53, 82, 86; artikel 707) 
Totaal B 
611,9 
18,1 
0,2 
7,0 
20,6 
77,7 
735,5 
(3,4 %) DK 
680,7 
20,5 
3,6 
16,7 
14,7 
20,3 
756,5 
(3,5 %) D 
3 075,8 
107,7 
2,8 
45,0 
81,5 
241,8 
270,7 
3 825,3 
(17,7 %) GR 
1 007,4 
21,9 
0,1 
214,6 
20,4 
16,6 
70,4 
1 351,4 
(6,2 %) E 
— 
— F 
3 566,6 
182,0 
3,9 
219,3 
140,5 
142,5 
4 254,8 
(19,6 %) IRL 
619,4 
84,1 
21,6 
94,5 
134,2 
11,6 
60,8 
1 026,2 
(4,7 %) I 
2 820,5 
103,0 
5,1 
344,5 
221,2 
105,9 
174,8 
3 775,0 
(17,4 %) L 
4,2 
0,6 
0,0 
0,3 
0,5 
5,6 
(0,0 %) NL 
1 707,8 
32,2 
6,4 
18,1 
12,6 
83,4 
1 860,5 
(8,6 %) P 
— 
— UK 
1 691,0 
149,6 
8,4 
296,2 
244,9 
221,6 
1 471,9 
4 083,6 
(18,9 %) Ver­
deling 
bekend 
2,9 
2,7 
5,6 
(0,0 %) EUR 
10/12 
15 788,2 
719,7 
54,8 
1 255,9 
890,9 
921,9 
2 048,6 
21 680,0 
(100 %) 
1984: 
EOGFL-Garantie (T 1 - 2) 
EOGFL-Oriëntatie (H 30 - 33) 
Visserij (T 4) 
Regionaal Fonds (H 50 - 51) 
Sociaal Fonds (H 60-61) 
Kosten van het innen der eigen 
middelen (H 80) 
Specifieke maatregelen (H 82, 
86; artikelen 707, 783) 
Totaal 686,4 
12,9 
0,7 
6,0 
52,1 
82,0 
~ 
840,1 
(3,5 %) 879,6 
13,9 
3,8 
28,1 
68,7 
26,0 
~ 
1 020,1 
(4,2 %) 3 323,0 
89,3 
5,1 
43,9 
63,8 
302,5 
191,7 
4 019,3 
(16,7 %) 961,2 
52,8 
0,6 
216,7 
71,3 
14,8 
46,6 
1 364,0 
(5,7 %) — — — — — 
— 
~ 3 592,0 
143,9 
9,5 
201,7 
225,7 
169,7 
~ 
4 342,5 
(18,1 %) 884,4 
64,2 
10,3 
104,1 
131,4 
16,0 
~ 
1 210,4 
(5,0 %) 3 909,4 
127,8 
4,1 
435,1 
368,5 
117,5 
~ 
4 962,4 
(20,7 %) 3,6 
3,9 
— 2,5 
0,5 
0,7 
" 
11,2 
(0,1 %) 1 964,2 
24,8 
3,6 
14,8 
14,1 
101,1 
2 122,6 
(8,8 %) — — — — — 
— 2 121,3 
113,3 
9,5 
297,7 
610,2 
279,6 
660,9 
4 092,5 
(17,1 %) 3,2 
— 9,9 
— — 
— 
~ 
13,1 
(0,1 %) 18 328,3 
646,8 
57,1 
1 350,6 
1 606,3 
1 109,9 
899,2 
23 998,2 
(100 %) 
1985: 
EOGFL-Garantie (T 1 - 2) 
EOGFL-Oriëntatie (H 30 - 33) 
Visserij (T 4) 
Regionaal Fonds (H 50 - 51) 
Sociaal Fonds (H 60-61) 
Kosten van het innen der eigen 
middelen (H 80) 
Specifieke maatregelen (H 82, 
86; artikelen 583, 707) 
Totaal 916,3 
12,4 
3,1 
12,3 
49,4 
76,5 
1 070,0 
(4,3 %) 829,3 
13,0 
2,9 
7,7 
33,5 
26,1 
912,5 
(3,7 %) 3 625,6 
81,0 
2,3 
61,7 
109,8 
284,5 
20,1 
4 185,0 
(17,0 %) 1 192,6 
83,7 
1,7 
309,0 
79,0 
12,2 
24,6 
1 702,8 
(6,9 %) — — — — — 
— 
— 4 633,3 
122,3 
12,1 
233,2 
255,6 
159,9 
~ 
5 416,4 
(21,9%) 1 166,8 
73,1 
3,2 
118,2 
171,6 
15,8 
"" 
1 548,7 
(6,3 %) 3 410,9 
175,3 
6,0 
381,1 
383,5 
123,5 
4 480,3 
(18,1 %) 4,8 
1,8 
— 0,7 
0,6 
0,6 
~ 
8,5 
(0,0 %) 2 047,4 
18,1 
2,3 
16,4 
46,0 
101,7 
~ 
2 231,9 
(9,0 %) — — — — — 
— 
" 1 894,7 
109,4 
12,5 
483,9 
284,0 
250,1 
72,8 
3 107,4 
(12,6 %) 4,2 
— 35,7 
— — 
— 
39,9 
(0,2 %) 19 725,9 
690,1 
81,8 
1 624,2 
1 413,0 
1 050,9 
117,5 
24 703,4 
(100 %) 
EOGFL-Garantie (T 1 - 2) 
EOGFL-Oriëntatie (H 30 - 34) 
Visserij (T 4) 
Regionaal Fonds (H 50-51) 
Sociaal Fonds (H 60-61) 
Kosten van het innen der eigen 
middelen (H 80) 
Specifieke maatregelen (H 86) 
Totaal 978,4 
15,5 
4,5 
29,5 
72,9 
63,4 
1 164,2 
(3,8 %) 1 063,2 
13,9 
11,3 
18,9 
80,7 
23,8 
1 211,8 
(4,0 %) 4 400,6 
105,1 
6,1 
92,5 
134,6 
249,5 
4 988,4 
(16,4 %) 1 386,9 
86,2 
3,4 
309,1 
107,1 
10,4 
2,0 
1 905,1 
(6,3 %) 271,4 
0,0 
314,3 
174,9 
19,0 
1 635,9 
2 415,5 
(7,9 %) 5 440,3 
176,7 
19,7 
219,0 
328,4 
139,5 
6 323,6 
(20,7 %) 1 212,9 
64,2 
2,6 
79,3 
203,1 
11,8 
1 573,9 
(5,2 %) 3 067,8 
167,0 
6,9 
712,1 
462,2 
107,3 
4 523,3 
(14,8 %) 2,1 
2,3 
0,1 
1,4 
0,6 
(0,0 %) 2 276,5 
17,1 
2,9 
13,1 
50,6 
89,3 
2 449,5 
(8,0 %) 30,4 
0,4 
188,8 
109,2 
5,7 
163,3 
497,8 
(1,6%) 1 983,0 
79,1 
21,7 
506,7 
596,2 
200,1 
3 386,8 
(11,1 %) 6,5 
36,3 
0,4 
43,2 
(0,2 %) 22 120,0 
727,1 
115,8 
2 483,8 
2 321,3 
920,4 
1 801,2 
30 489,6 
(100 %) 
1987: 
EOGFL-Garantie (T 1 - 2) 
EOGFL-Oriëntatie (H 30 - 33) 
Visserij (T 4) 
Regionaal Fonds (H 50 - 51) 
Sociaal Fonds (H 60-61) 
Kosten van het innen der eigen 
middelen (H 80) 
Specifieke maatregelen (H 86) 
Totaal 821,3 
18,7 
2,9 
23,0 
56,5 
63,0 
985,4 
(3,2 %) 1 057,4 
15,7 
4,9 
16,6 
31,7 
17,9 
1 144,2 
(3,7 %) 3 992,7 
128,3 
4,3 
73,4 
131,6 
211,5 
4 541,8 
(14,7 %) 1 340,5 
78,0 
3,5 
293,9 
151,9 
8,7 
0,4 
1 876,9 
(6,1 %) 601,6 
21,2 
5,6 
345,3 
311,5 
29,2 
670,4 
1 984,8 
(6,4 %) 5 657,0 
237,2 
15,8 
311,2 
406,1 
117,0 
6 744,3 
(21,9%) 954,9 
87,0 
5,7 
134,7 
247,4 
8,3 
1 438,0 
(4,7 %) 3 899,7 
146,3 
13,0 
563,5 
539,2 
94,5 
5 256,2 
(17,1 %) 1,5 
4,5 
3,8 
1,7 
0,5 
12,0 
(0,0 %) 2 727,8 
17,1 
4,8 
19,6 
52,1 
68,8 
2 890,2 
(9,4 %) 146,6 
28,3 
4,6 
222,7 
190,5 
8,5 
130,2 
731,4 
(2,4 %) 1 747,2 
80,9 
11,6 
526,7 
595,1 
160,0 
3 121,5 
(10,1 %) 3,6 
81,1 
0,6 
85,3 
(0,3 %) 22 951,8 
863,2 
157,8 
2 535,0 
2 715,3 
787,9 
801,0 
30 812,0 
(100 %) 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 225 
§19. Werkelijke ontvangsten aan eigen middelen, naar Lid-Staat (1983-1987) 
NB: 
1. Werkelijke eigen middelen = tijdens het begrotingsjaar geïnde eigen middelen. 
2. Ten aanzien van de douanerechten, de landbouwheffingen en de heffingen en bijdragen voor suiker en isoglucose, zorgen de Lid­
staten voor rekening van de Gemeenschappen voor de inning van de verschuldigde bedragen. 
(Mio ECU) 
Begrotingsjaar/middelencategorie 
1983: 
Landbouwheffingen 
Heffingen en bijdragen suiker en 
isoglucose 
Douanerechten 
Eigen middelen-BTW (1) (2) 
Totaal B 
293,9 
65,8 
423,8 
432,4 
1 215,9 
(5,3 %) DK 
6,9 
38,9 
159,8 
274,3 
479,9 
(2,1 %) D 
143,0 
270,5 
2 019,8 
4 038,8 
6 472,1 
(28,1 %) GR 
38,0 
16,7 
107,4 
215,6 
377,7 
(1,6%) E 
— 
— F 
78,9 
293,7 
1 051,8 
3 082,1 
4 506,5 
(19,6 %) IRL 
7,0 
11,6 
100,4 
150,6 
269,6 
(1,2%) I 
323,2 
95,0 
657,1 
1 923,4 
2 998,7 
(13,0%) L 
0,1 
4,6 
39,2 
43,9 
(0,2 %) NL 
135,8 
82,2 
633,2 
713,7 
1 564,9 
(6,8 %) P 
— 
— UK 
320,3 
73,6 
1 830,8 
2 859,7 
5 084,4 
(22,1 %) EUR 
10/12 
1 347,1 
948,0 
6 988,7 
13 729,8 
23 013,6 
(100 %) 
1984: 
Landbouwheffingen 
Heffingen en bijdragen suiker en 
isoglucose 
Douanerechten 
Eigen middelen-BTW (1) (2) 
Totaal 211,0 
83,9 
470,0 
473,4 
1 238,3 
(5,0 %) 8,0 
38,0 
197,3 
289,6 
532,9 
(2,1 %) 158,6 
350,2 
2 309,7 
4 233,9 
7 052,4 
(28,4 %) 19,5 
16,6 
99,4 
220,3 
355,8 
(1,4%) — 
— — 
— 94,2 
406,3 
1 100,0 
3 201,8 
4 802,3 
(19,3 %) 6,9 
16,8 
126,7 
135,9 
286,3 
(1,2%) 288,5 
84,1 
750,9 
2 319,9 
3 443,4 
(13,8 %) 0,1 
— 5,9 
45,3 
51,3 
(0,2 %) 131,8 
76,9 
740,8 
738,3 
1 687,8 
(6,8 %) — 
— — 
— 341,4 
103,6 
2 160,1 
2 824,4 
5 429,5 
(21,8%) 1 260,0 
1 176,4 
7 960,8 
14 482,8 
24 880,0 
(100%) 
1985: 
Landbouwheffingen 
Heffingen en bijdragen suiker en 
isoglucose 
Douanerechten 
Eigen middelen-BTW (1) (2) 
Totaal 197,2 
78,4 
489,3 
527,7 
1 292,6 
(5,0 %) 9,7 
43,5 
208,2 
359,0 
620,4 
(2,4 %) 142,0 
286,3 
2 414,5 
4 661,5 
7 504,3 
(28,8 %) 18,1 
12,0 
95,9 
262,0 
388,0 
(1,5%) — 
— — 
— 74,1 
348,0 
1 174,7 
3 722,4 
5 319,2 
(20,4 %) 5,9 
15,0 
137,2 
138,3 
296,4 
(1,1 %) 314,4 
75,8 
820,1 
2 419,2 
3 629,5 
(13,9%) 0,2 
— 6,0 
44,5 
50,7 
(0,2 %) 131,7 
104,1 
781,5 
872,1 
1 889,4 
(7,2 %) — 
— — 228,4 
94,3 
2 182,7 
2 584,9 
5 090,3 
(19,5 %) 1 121,7 
1 057,4 
8 310,1 
15 591,6 
26 080,8 
(100 %) 
1986: 
Landbouwheffingen 
Heffingen en bijdragen suiker en 
isoglucose 
Douanerechten 
Eigen middelen-BTW (1) (3) 
Totaal 132,2 
84,7 
494,6 
736,6 
1 448,1 
(4,4 %) 9,8 
47,6 
220,5 
512,8 
790,7 
(2,4 %) 111,9 
313,0 
2 436,1 
5 869,2 
8 730,2 
(26,2 %) 22,9 
16,9 
85,5 
507,1 
632,4 
(1,9%) 10,1 
14,5 
191,9 
2 104,1 
2 320,6 
(7,0 %) 107,6 
378,6 
1 150,4 
5 248,5 
6 885,1 
(20,7 %) 6,4 
10,8 
113,3 
213,3 
343,8 
(1,0%) 356,4 
73,0 
770,1 
3 518,7 
4 718,2 
(14,2 %) 0,2 
6,4 
59,2 
65,8 
(0,2 %) 114,1 
95,9 
792,0 
1 230,0 
2 232,0 
(6,7 %) 18,7 
49,8 
210,1 
278,6 
(0,8 %) 285,2 
76,5 
1 862,3 
2 601,2 
4 825,2 
(14,5 %) 1 175,5 
1 111,5 
8 172,9 
22 810,8 
33 270,7 
(100 %) 
1987: 
Landbouwheffingen 
Heffingen en bijdragen suiker en 
isoglucose 
Douanerechten 
Eigen middelen-BTW (1) (3) 
Totaal 284,8 
106,2 
529,0 
782,6 
1 702,6 
(4,8 %) 15,4 
59,0 
194,0 
576,3 
844,7 
(2,4 %) 155,3 
394,0 
2 617,8 
6 217,5 
9 384,6 
(26,5 %) 19,1 
12,5 
92,3 
216,5 
340,4 
(1,0%) 77,5 
53,4 
382,7 
1 195,1 
1 708,7 
(4,8 %) 108,3 
452,6 
1 212,6 
5 556,5 
7 330,0 
(20,7 %) 5,8 
12,0 
112,0 
207,7 
337,5 
(1,0%) 411,3 
166,6 
875,7 
3 738,0 
5 191,6 
(14,7 %) 0,2 
7,3 
66,0 
73,5 
(0,2 %) 96,8 
125,8 
817,6 
1 326,0 
2 366,2 
(6,7 %) 41,5 
0,2 
93,9 
206,2 
341,8 
(1,0%) 410,1 
89,4 
2 001,6 
3 226,4 
5 727,5 
(16,2 %) 1 626,1 
1 471,7 
8 936,5 
23 314,8 
35 349,1 
(100 %) 
(1) Met inbegrip van de saldi en correcties van de voorgaande begrotingsjaren. 
(2) Griekenland heeft een financiële bijdrage op basis van het BNP geleverd. 
(3) Portugal heeft een financiële bijdrage op basis van het BNP geleverd. 
226 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Deel II: De Europese Ontwikkelingsfondsen (EOF) 
(situatie ultimo 1987) 
§ 20. Basisgegevens betreffende de EOF's 
DE EERSTE VIER EOF'S 
20.1 De achtergrondinformatie en gedetailleerde financiële gegevens over de eerste drie EOF's, zijn laatstelijk 
opgenomen in het jaarverslag van de Rekenkamer over het begrotingsjaar 1980, en die over het 4e EOF in het jaarverslag 
over 1986. Met betrekking tot het 4e EOF vallen nog slechts enkele geringe bedragen af te wikkelen. 
§ 28 bevat een overzicht van de betalingen uit hoofde van de eerste vier EOF's. 
HET VIJFDE EN ZESDE EOF 
20.2. Juridische bepalingen 
a) Rechtsgrondslag voor de ACS-Staten: 
— 5e EOF: Tweede overeenkomst ACS-EEG, ondertekend te Lomé op 31 oktober 1979 (Lomé II), 
— 6e EOF: Derde overeenkomst ACS-EEG, ondertekend te Lomé op 8 december 1984 (Lomé III). 
b) Rechtsgrondslag voor de LGO: 
— 5e EOF: besluit van de Raad 80/1186/EEG van 16 december 1980, 
— 6e EOF: besluit van de Raad 86/283/EEG van 30 juni 1986. 
c) Invoering van de EOF's: 
— 5e EOF: intern akkoord van 20 november 1979, 
— 6e EOF: intern akkoord van 19 februari 1985. 
d) Financiële reglementen: 
— 5e EOF: financieel reglement 81/215/EEG van 17 maart 1981, 
— 6e EOF: financieel reglement 86/548/EEG van 11 november 1986. 
20.3. Toewijzingen, financiering, verdeling en aard van de steun 
Na de door de Raad aangebrachte wijzigingen (1) zijn de toewijzingen van de EOF's als volgt: 
— 5e EOF: 4 929,7 Mio ECU, 
— 6e EOF: 7 511,7 Mio ECU. 
De EOF's worden gefinancierd door de Lid-Staten van de EG volgens bij de interne akkoorden vastgestelde verdeelsleutels 
(zie tevens § 21). 
In bovenvermelde akkoorden zijn bepalingen opgenomen voor de verdeling van de toewijzingen voor het 5e en 6e EOF 
tussen de ACS-Staten en de LGO en voorts in subsidies, speciale leningen, risicodragend kapitaal, Stabex (2) en de 
Sysmin (3). 
Een gedeelte van de toewijzing in subsidies wordt gereserveerd voor bijzondere steun en voor rentesubsidies op door de 
Europese Investeringsbank toegekende leningen. Het resterende gedeelte van de toegewezen subsidies en de 
toegewezen speciale leningen wordt verdeeld over de ontvangende landen, met uitzondering van de bedragen die voor 
regionale projecten, voor administratieve kosten en voor een reserve zijn gevoteerd. De aldus aan de ontvangende landen 
toegekende bedragen, die wat de ACS-Staten betreft met de benaming „indicatieve programma's" worden aangeduid, 
worden voor de financiering van de geselecteerde activiteiten aangewend. 
20.4. Munteenheid 
De voor de EOF's van toepassing zijnde bedragen zijn uitgedrukt in ECU; voor de omrekening van de voorheen 
gehanteerde monetaire eenheden in ECU is de volgende formule overeengekomen: 1 RE = 1 ERE = 1 ECU. 
20.5. Ingangsdatum 
— 5e EOF: 1 januari 1981 
— 6e EOF: 1 mei 1986 
20.6. Financiële procedure 
De Commissie stelt een vervalkalender op voor de betaling van de bijdragen die de EG-Lid-Staten in beginsel ieder 
kwartaal moeten overmaken. Het gebruik van de middelen van de EOF's wordt in de boekhouding weergegeven in drie 
stadia: (I) financieringsbesluit, (II) ondertekening van transacties en contracten ten laste van de kredieten die zijn 
gedelegeerd aan nationale ordonnateurs, (III) verstrekking van betalingsopdrachten ten behoeve van de aannemers. 
20.7. Externe controle 
De externe controle op de EOF's wordt (conform het Verdrag) uitgeoefend door de Rekenkamer. 
20.8. Decharge-verlenende autoriteit 
Het Europese Parlement verleent, op aanbeveling van de Raad (conform de interne akkoorden) de decharge voor het 
financieel beheer van de EOF's. 
(1) De oorspronkelijke toewijzingen zijn gewijzigd bij besluit van de Raad en worden aangevuld met diverse ontvangsten, zoals de terugbetaling van de 
Stabex-transfers en de interesten van de banken. 
(2) Stelsel dat erop gericht is de stabilisatie van de exportopbrengsten te waarborgen voor door de ACS-Staten naar de Gemeenschap uitgevoerde 
produkten (Lomé II, artikel 23; Lomé III, artikel 147). 
(3) Stelsel ter ondersteuning van de ACS-Staten waarvan de economie in hoge mate afhankelijk is van de mijnbouwsectoren en dat hen met name moet 
helpen bij het tegengaan van een capaciteitsvermindering in hun export van mijnbouwprodukten naar de Gemeenschap (Lomé II, artikel 49; Lomé III, 
artikel 176). 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 227 
§ 21. Het 5e en 6e EOF: Toewijzing, financiering, verdeling van de steun, totale besteding 
Toewijzing en financiering Verdeling van de steun (Mio ECU) Besteding per 31.12.1987 
(Mio ECU en %) 
5e EOF: Toewijzing: 
4 929,7 Mio ECU 
Gefinancierd 
door: Aard van 
steun: de Programmering 
van de steun: Besteding: 
DK: 2,47 % 
GR: 1,34% 
IRL: 0,59% 
L: 0,20 % Programmeerbare 
\ steun: 
' 3201,0 WCQ 
sa 
LGO:53,6 X ACS-
Staten: 
3147,4 
waarvan 
regionale 
projecten: 
631,5 Nog 
beschikbaar 
Financierings-
y besluiten: 
2 906,6 (90,8 %) 
Niet toegewezen: 42,4 HllÜii Nog 
beschikbaar 
Financierings-
y besluiten: 
1 548,1 (89,6 %; 
6e EOF: 
Toewijzing: 
7 511,7 Mio ECU 
Gefinancierd door: Programmering 
van de steun: Besteding: 
Aard van de steun: 
IRL: 
0,55 %" 
L: 
0,19 %• 
P: 
0,88 %" ie 
leningen: 
625,0 
Subsidies: 
4 915,0 
c o 
£ ö. 
<D 3 
5"° •• 
N § W 
53° Program­
meerbare 
steun: 
5 036,0 03 
O < 
oo5 
> É 
'"Si o^ 
=5 © 
LGO: 73,5. ii 
4fjiv:f-------"::::::::; ACS-Staten: 
4 962,5 
waarvan regio­
nale projecten 
en reserve: 
996,3 Nog 
beschikbaar 
> 5< 
k Betalingen: 
67,2 (1,3%) 
Risicodragend 
kapitaal: 615,0 
^ysmin^17!5| 
Diverse ontvangsten: 11,7 Mio ECU 
228 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
§ 22. Het 5e EOF: Steun, naar aard en naar ontvangend land 
(Stand van de financiële uitvoering per 31.12.1987) 
(Mio ECU) 
Ontvangend land 
(1) 
I. ACS-Staten 
waarvan: 
Ethiopië 
Tanzania 
Soedan 
Oeganda 
Mali 
Madagaskar 
Burkina-Faso 
Malawi 
Guinee 
Somalië 
Senegal 
Rwanda 
Boeroendi 
Kameroen 
Tsjaad 
Ghana 
Zambia 
Ivoorkust 
Centraalafrikaanse Rep. 
Togo 
Mauretanië 
Sierra Leone 
Kongo 
Liberia 
Lesotho 
Guinee-Bissau 
Jamaica 
Botswana 
Suriname 
Mauritius 
Guyana 
Swaziland 
Gambia 
Papoea-Nieuw-Guinea 
Fidji 
Gabon 
Salomonseilanden 
Nigeria 
Zimbabwe 
Overige ACS-Staten: 
Antigua en Barbuda 
Bahamas 
Barbados 
Kaapverdië 
Comoren 
Djibouti 
Dominica 
Grenada 
Equatoriaal-Guinee 
Kiribati 
Sao Tomé en Principe 
Sint Christopher en Nevis 
Sint Lucia 
Sint Vincent en Grenadinen 
West-Samoa 
Seychellen 
Trinidad en Tobago 
Tuvalu 
Vanuatu 
(Totaal overige landen) 
II. Regionale projecten 
Administratieve kosten 
Totaal ACS (I + II) 
III. LGO 
Totaal 5e EOF A. Niet-geprogrammeerde steun 
Financieringsbesluiten 
(0 
.ï 
"g"éo 
3 ~ 
j$'35 
e-g 
rf-52-
(2) 
111,0 
8,6 
3,6 
1,2 
1,1 
5,6 
20,9 
8,5 
9,8 
1,5 
5,3 
0,5 
0,7 
6,3 
0,7 
2,1 
1,4 
6,8 
7,2 
5,1 
6,7 
1,9 
0,3 
5,2 
— 
(7,4) 
1,3 
112,3 
4,5 
116,8 11 
•'- « 
CC .* 
(3) 
248,1 
13,0 
9,7 
18,2 
10,2 
10,0 
3,4 
1,4 
21,2 
7,0 
15,0 
2,7 
9,6 
4,2 
0,7 
6,2 
2,0 
13,6 
1,8 
4,5 
5,1 
7,0 
0,5 
2,8 
6,0 
3,8 
5,0 
4,2 
0,5 
4,0 
0,0 
13,8 
6,3 
2,5 
0,2 
5,4 
0,6 
1,8 
0,2 
2,2 
1,0 
2,2 
2,0 
0,2 
0,0 
1,0 
3,0 
3,3 
4,0 
2,3 
0,1 
2,7 
(26,6) 
25,9 
274,0 
5,7 
279,7 3 
48-
03 00 
(4) 
221,3 
51,7 
0,5 
4,9 
38,6 
5,3 
15,2 
2,4 
5,2 
16,5 
0,5 
0,4 
1,1 
18,6 
2,1 
2,0 
0,2 
1,6 
14,8 
3,8 
1,3 
1,5 
0,8 
0,6 
0,6 
7,7 
0,2 
0,1 
0,1 
3,2 
3,5 
0,1 
0,1 
0,1 
4,7 
5,0 
0,1 
2,2 
0,4 
0,3 
0,5 
0,4 
0,2 
0,2 
0,1 
0,3 
1,4 
0,2 
(6,3) 
41,4 
262,7 
0,9 
263,6 0) 
co 
(5) 1 CO 
(6) CO 
+ 
s+ 
(7) 
659,1 219,1 1 458,6 
11,3 — 76,0 
20,9 — 31,1 
— 81,0 104,1 
40,7 — 89,5 
— — 15,3 
10,7 — 29,3 
44,9 — 57,3 
10,0 — 36,4 
— — 20,1 
1,0 — 8,5 
4,9 — 21,5 
— — 4,9 
3,6 — 31,8 
90,6 — 102,5 
9,3 2,8 14,8 
13,8 — 20,2 
29,6 — 52,1 
6,6 — 23,4 
85,5 — 102,9 
— 83,0 94,6 
4,6 — 10,6 
93,4 — 104,0 
5,2 — 10,9 
28,8 — 30,9 
— — 14,7 
14,3 — 14,5 
— — 5,8 
— 49,3 52,6 
1,3 — 7,4 
3,6 — 7,4 
4,3 — 10,1 
— — 9,5 
— — 7,7 
— — 1,3 
— 3,0 7,0 
8,2 — 10,4 
18,2 — 18,3 
50,7 — 65,9 
2,9 — 20,7 
— — 9,7 
4,2 — 4,4 
— — 5,1 
— — 17,1 
— — 0,1 
— — 1,9 
— — 0,9 
0,5 — 4,5 
6,6 — 7,2 
— — 2,5 
3,5 — 5,0 
4,0 — 6,2 
— — 2,0 
1,6 — 1,8 
7,6 — 8,0 
1,6 — 2,8 
— — 3,2 
6,5 — 9,9 
— — 4,3 
4,0 — 7,7 
— — 5,2 
0,1 — 0,2 
— — 2,9 
(36,0) (—) (76,3) 
— — 68,6 
659,1 219,1 1 527,2 
9,8 — 20,9 
668,9 219,1 1 548,1 o 
.E 
.2 
> 
(8) 
1 239,3 
61,3 
31,0 
56,5 
80,9 
15,2 
25,2 
55,4 
30,8 
15,9 
6,6 
18,5 
4,4 
29,5 
100,7 
11,5 
19,9 
49,0 
17,5 
95,8 
86,9 
6,1 
98,0 
10,9 
30,9 
8,8 
14,5 
5,8 
1,8 
4,1 
6,6 
10,1 
6,7 
2,1 
0,6 
5,6 
10,4 
18,2 
63,7 
19,2 
9,0 
4,3 
3,8 
15,3 
0,1 
1,7 
0,9 
4,1 
7,2 
2,5 
5,0 
6,1 
0,6 
1,8 
8,0 
2,8 
2,3 
9,9 
3,6 
7,7 
4,9 
0,2 
0,9 
(70,3) 
15,3 
1 254,6 
18,9 
1 273,5 B. Programmeerbare steun (Indicat. 
programma's ACS en andere steun) 
5 
<D 
O 
I-
(9) 
2 515,9 
141,0 
120,7 
104,0 
103,0 
87,0 
96,0 
88,0 
78,0 
80,5 
84,5 
80,0 
80,0 
79,3 
69,0 
79,0 
77,0 
69,0 
62,0 
60,0 
58,0 
55,0 
54,0 
49,0 
43,0 
43,0 
48,5 
31,5 
31,0 
29,0 
25,0 
26,4 
23,0 
18,0 
20,5 
14,6 
18,5 
14,0 
23,0 
13,0 
16,0 
12,0 
50,0 
49,0 
2,7 
2,1 
3,7 
5,5 
16,0 
14,5 
5,4 
3,5 
3,5 
8,5 
4,0 
4,0 
2,2 
3,7 
3,7 
6,2 
3,6 
4,1 
10,5 
1,0 
4,5 
(112,9) 
631,5 
3 147,4 
53,6 
3 201,0 Financieringsbesluiten 
co 
(10) 
1 932,1 
109,6 
108,9 
72,4 
88,1 
83,9 
66,3 
56,3 
62,9 
71,9 
71,7 
61,7 
67,9 
70,6 
38,3 
61,6 
59,9 
29,7 
60,3 
53,0 
37,8 
39,2 
29,2 
43,2 
31,7 
32,3 
36,8 
19,1 
23,8 
20,2 
21,7 
16,9 
17,2 
8,4 
12,8 
14,5 
13,7 
11,9 
12,3 
11,3 
8,0 
11,6 
33,7 
29,6 
1,7 
2,0 
3,7 
0,4 
15,9 
12,9 
5,5 
3,4 
3,4 
8,3 
4,0 
4,0 
1,7 
3,7 
3,4 
6,3 
3,6 
3,0 
7,8 
1,1 
4,4 
(100,2) 
460,8 
7,5 
2 400,4 
21,9 
2 422,3 « c 
.2 ra 
co-f 
(11) 
400,5 
31,0 
11,6 
26,7 
17,8 
26,3 
9,8 
8,0 
7,0 
11,8 
12,0 
20,1 
15,4 
11,7 
17,9 
7,0 
19,8 
6,4 
22,3 
4,7 
6,9 
8,7 
8,4 
12,0 
4,7 
8,8 
9,0 
5,8 
2,7 
7,7 
4,7 
8,2 
5,1 
19,0 
1,0 
0,5 
— 
(1,5) 
77,8 
478,3 
6,0 
484,3 « + 
o? 
(12) 
2 332,6 
140,6 
120,5 
99,1 
88,1 
83,9 
84,1 
82,6 
72,7 
79,9 
78,7 
73,5 
79,9 
70,6 
58,4 
77,0 
71,6 
47,6 
60,3 
60,0 
57,6 
45,6 
51,5 
47,9 
38,6 
41,0 
45,2 
31,1 
28,5 
29,0 
21,7 
25,9 
23,0 
11,1 
20,5 
14,5 
18,4 
11,9 
20,5 
11,3 
13,1 
11,6 
33,7 
48,6 
2,7 
2,0 
3,7 
0,4 
15,9 
12,9 
5,5 
3,4 
3,4 
8,3 
4,0 
4,0 
2,2 
3,7 
3,4 
6,3 
3,6 
3,0 
7,8 
1,1 
4,4 
(101,7) 
538,6 
7,5 
2 878,7 
27,9 
2 906,6 CD 
.E 
« o 
03 
> 
(13) 
1 433,8 
114,0 
78,4 
62,0 
75,8 
47,5 
48,3 
45,4 
47,3 
54,0 
58,5 
36,3 
46,6 
32,7 
39,4 
61,0 
31,2 
33,7 
43,9 
27,0 
15,5 
24,1 
30,3 
36,5 
31,5 
28,1 
14,8 
29,2 
13,1 
18,9 
16,2 
10,5 
10,7 
2,3 
13,4 
11,5 
9,7 
7,6 
8,4 
8,1 
12,2 
4,4 
8,7 
17,4 
0,0 
1,1 
2,0 
0,1 
11,5 
7,2 
3,5 
2,9 
2,8 
5,8 
0,9 
3,5 
1,3 
3,1 
3,0 
6,2 
3,0 
2,6 
2,7 
0,9 
3,6 
(67,7) 
341,2 
6,9 
1 781,9 
16,4 
1 798,3 Totaal 
(A + B) 
(14) 
3 791,2 
216,6 
151,6 
203,2 
177,6 
99,2 
113,4 
139,9 
109,1 
100,0 
87,2 
95,0 
84,8 
102,4 
160,9 
91,8 
91,8 
99,7 
83,7 
162,9 
152,2 
56,2 
155,5 
58,8 
69,5 
55,7 
59,7 
36,9 
81,1 
36,4 
29,1 
36,0 
32,5 
18,8 
21,8 
21,5 
28,8 
30,2 
86,4 
32,0 
22,8 
16,0 
38,8 
65,7 
2,8 
2,0 
5,6 
1,3 
20,4 
20,1 
8,0 
8,4 
9,6 
10,3 
5,8 
12,0 
2,2 
6,5 
6,6 
16,2 
7,9 
10,7 
13,0 
1,3 
7,3 
(178,0) 
607,2 
7,5 
4 405,9 
48,8 
4 454,7 co 
.E 
m 
a> 
1 + 
Is 
(15) 
2 673,1 
175,3 
109,4 
118,5 
156,7 
62,7 
73,5 
100,8 
78,1 
69,9 
65,1 
54,8 
51,0 
62,2 
140,1 
72,5 
51,1 
82,7 
61,4 
122,8 
102,4 
30,2 
128,3 
47,4 
62,4 
36,9 
29,3 
35,0 
14,9 
23,0 
22,8 
20,6 
17,4 
4,4 
14,0 
17,1 
20,1 
25,8 
72,1 
27,3 
21,2 
8,7 
12,5 
32,7 
0,1 
1,1 
3,7 
1,0 
15,6 
14,4 
6,0 
7,9 
8,9 
6,4 
2,7 
11,5 
1,3 
5,9 
5,3 
16,1 
6,6 
10,3 
7,6 
1,1 
4,5 
(138,0) 
356,5 
6,9 
3 036,5 
35,3 
3 071,8 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 229 
§ 23. Het 5e EOF: Steun, naar economische sector en naar ontvangend land 
(Situatie per 31.12.1987) 
(Mio ECU) 
Ontvangend land 
(1) 
I. ACS-Staten 
waarvan: 
Ethiopië 
Tanzania 
Soedan 
Oeganda 
Mali 
Madagaskar 
Burkina-Faso 
Malawi 
Guinee 
Somalië 
Senegal 
Rwanda 
Boeroendi 
Kameroen 
Tsjaad 
Ghana 
Zambia 
Ivoorkust 
Centraalafrikaanse Republiek 
Togo 
Mauretanië 
Sierra Leone 
Kongo 
Liberia 
Lesotho 
Guinee-Bissau 
Jamaica 
Botswana 
Suriname 
Mauritius 
Guyana 
Swaziland 
Gambia 
Papoea-Nieuw-Guinea 
Fidji 
Gabon 
Salomonseilanden 
Nigeria 
Zimbabwe 
Overige ACS-Staten: 
Antigua en Barbuda 
Bahamas 
Barbados 
Kaapverdië 
Comoren 
Djibouti 
Dominica 
Grenada 
Equatoriaal-Guinee 
Kiribati 
Sao Tomé en Principe 
Sint Christopher en Nevis 
Sint Lucia 
Sint Vincent en Grenadinen 
West-Samoa 
Seychellen 
Trinidad en Tobago 
Tuvalu 
Vanuatu 
(Totaal overige landen) 
II. Regionale projecten 
Administratieve kosten 
Totaal ACS (I + II) 
III. LGO 
Totaal 5e EOF Financieringsbesluiten 
(D 
Q 
(2) 
24,0 
0,4 
0,1 
1,2 
3,2 
0,7 
0,1 
0,8 
0,7 
0,3 
2,0 
1,0 
0,5 
0,5 
1,0 
0,3 
1,6 
0,5 
1,6 
0,4 
0,3 
0,2 
1,7 
0,1 
0,4 
0,0 
1,6 
0,3 
0,5 
0,1 
0,5 
0,9 
0,2 
0,1 
0,2 
— 
(1,9) 
32,7 
56,7 
0,5 
57,2 0) Industrialis 
energie en 
mijnbouw 
(3) 
795,5 
55,6 
16,6 
109,7 
12,4 
19,0 
20,7 
7,5 
33,9 
3,7 
17,3 
18,3 
31,9 
10,1 
9,2 
8,3 
19,5 
14,4 
2,0 
18,2 
117,1 
8,6 
6,4 
5,3 
0,4 
8,5 
2,7 
5,2 
53,3 
13,8 
9,7 
10,7 
4,2 
6,3 
11,5 
2,1 
0,7 
16,2 
11,3 
13,0 
0,1 
6,5 
10,2 
0,9 
0,9 
3,8 
0,5 
2,3 
1,0 
2,3 
4,9 
0,0 
0,6 
1,0 
2,9 
9,5 
4,1 
2,0 
3,5 
0,5 
2,7 
(43,4) 
101,8 
897,3 
17,5 
914,8 <5 2 
(4) 
943,3 
30,2 
51,5 
17,9 
66,3 
33,4 
33,3 
35,6 
28,3 
28,1 
24,6 
26,8 
24,8 
21,0 
36,2 
29,4 
37,7 
30,3 
28,4 
35,0 
21,4 
9,8 
47,8 
21,2 
10,9 
26,9 
17,8 
0,0 
10,3 
1,2 
10,5 
11,5 
10,1 
8,5 
5,5 
5,8 
4,9 
2,1 
1,6 
4,7 
9,1 
2,7 
12,8 
30,6 
1,9 
1,1 
2,8 
1,9 
5,9 
2,4 
0,9 
0,3 
2,5 
3,1 
2,7 
2,1 
0,1 
0,1 
0,7 
4,2 
0,2 
3,9 
(36,8) 
135,8 
1 079,1 
4,9 
1 084,0 03 
I-i > > 
(5) 
605,1 
5,8 
36,4 
47,8 
18,8 
26,3 
9,6 
32,0 
21,1 
27,1 
17,0 
31,3 
0,1 
28,6 
6,0 
23,2 
10,1 
22,6 
11,9 
24,9 
0,1 
19,1 
20,2 
19,6 
7,0 
13,4 
27,3 
9,8 
14,3 
7,3 
1,3 
6,1 
5,5 
0,9 
3,4 
17,7 
5,8 
0,0 
0,9 
2,7 
0,8 
1,0 
6,3 
1,2 
2,4 
2,0 
1,3 
0,7 
1,0 
1,3 
0,1 
0,3 
3,3 
0,1 
0,3 
(22,1) 
195,5 
800,6 
4,4 
805,0 <ü 
f .E 
O o 
(6) 
216,3 
5,4 
1,3 
14,1 
3,0 
4,5 
7,0 
9,1 
4,2 
1,8 
5,1 
5,1 
5,8 
8,8 
5,2 
9,2 
10,3 
0,4 
8,2 
2,3 
3,7 
2,9 
0,1 
3,4 
4,0 
2,5 
7,1 
1,4 
2,2 
4,6 
0,6 
5,3 
3,5 
1,1 
1,3 
9,0 
2,4 
3,3 
2,1 
0,6 
1,8 
19,5 
10,3 
0,2 
0,3 
0,1 
0,9 
0,7 
0,4 
0,2 
0,9 
1,3 
0,4 
0,0 
0,8 
0,3 
0,3 
0,1 
0,4 
5,3 
0,2 
(12,8) 
60,2 
276,5 
3,2 
279,7 en 
"O 
03 O ü N 
(7) 
89,9 
1,5 
4,0 
1,6 
3,5 
2,6 
2,2 
5,5 
4,5 
1,3 
3,8 
9,6 
4,0 
5,8 
0,6 
0,1 
10,8 
2,0 
0,2 
2,6 
2,8 
1,5 
2,5 
0,2 
1,9 
5,0 
3,2 
— 
0,2 
0,3 
0,8 
2,9 
2,4 
— 
(6,6) 
8,2 
98,1 
— 
98,1 aj 5> Waterwerk* 
en 
stedelijke 
ontwikkel ir 
(8) 
251,1 
55,3 
20,0 
8,3 
6,0 
10,8 
9,0 
4,4 
9,7 
19,6 
0,9 
11,2 
5,3 
7,1 
9,3 
0,1 
3,0 
1,3 
5,8 
4,6 
12,0 
0,2 
3,3 
0,2 
2,8 
2,5 
2,7 
1,4 
2,1 
2,0 
2,6 
3,7 
5,8 
0,0 
6,4 
3,9 
4,2 
1,8 
0,1 
0,5 
0,8 
0,4 
— 
(11,7) 
0,5 
251,6 
4,7 
256,3 
Handelsbe­
vordering, 
toerisme 
0) 
35,4 
0,6 
0,6 
0,1 
0,0 
0,4 
1,1 
0,4 
8,5 
2,9 
0,7 
3,5 
0,1 
0,1 
1,0 
0,1 
0,8 
3,5 
2,7 
0,4 
0,1 
0,1 
0,1 
0,8 
2,1 
1,2 
0,0 
0,1 
0,0 
0,3 
0,1 
0,8 
0,5 
0,1 
0,4 
0,6 
0,4 
0,0 
0,1 
0,0 
0,1 
0,0 
— 
(1,2) 
38,1 
73,5 
2,9 
76,4 
Bijzondere 
steun, 
spoedhulp 
(10) 
211,0 
51,7 
0,5 
2,8 
38,6 
5,3 
15,2 
2,4 
2,1 
16,5 
0,5 
0,4 
1,1 
18,5 
2,1 
2,0 
0,2 
1,6 
13,5 
3,8 
1,3 
1,5 
0,8 
0,5 
0,5 
7,7 
0,2 
0,1 
0,1 
3,2 
0,1 
0,1 
0,0 
4,7 
5,0 
0,1 
2,2 
0,4 
0,3 
0,5 
0,4 
0,2 
0,2 
0,2 
0,3 
1,4 
0,2 
(6,4) 
41,9 
252,9 
0,9 
253,8 co iz 
(11) 
619,6 
11,1 
20,7 
38,3 
10,6 
40,3 
9,2 
1,0 
4,8 
3,4 
84,8 
9,2 
13,8 
25,8 
6,6 
78,3 
4,4 
85,7 
4,9 
28,8 
14,1 
1,2 
3,6 
4,3 
8,2 
17,5 
46,8 
2,9 
4,2 
— 
0,5 
6,6 
3,4 
3,9 
1,6 
7,4 
1,6 
6,0 
4,0 
0,1 
— 
(35,1) 
619,6 
9,8 
629,4 -
+ 
s + 
(12) 
3 791,2 
216,6 
151,6 
203,2 
177,6 
99,2 
113,4 
139,9 
109,1 
100,0 
87,2 
95,0 
84,8 
102,4 
160,9 
91,8 
91,8 
99,7 
83,7 
162,9 
152,2 
56,2 
155,5 
58,8 
69,5 
55,7 
59,7 
36,9 
81,1 
36,4 
29,1 
36,0 
32,5 
18,8 
21,8 
21,5 
28,8 
30,2 
86,4 
32,0 
22,8 
16,0 
38,8 
65,7 
2,8 
2,0 
5,6 
1,3 
20,4 
20,1 
8,0 
8,4 
9,6 
10,3 
5,8 
12,0 
2,2 
6,5 
6,6 
16,2 
7,9 
10,7 
13,0 
1,3 
7,3 
(178,0) 
614,7 
4 405,9 
48,8 
4 454,7 (0 = 
o oS 1- .o 
(13) 
2 673,1 
175,3 
109,4 
118,5 
156,7 
62,7 
73,5 
100,8 
78,1 
69,9 
65,1 
54,8 
51,0 
62,2 
140,1 
72,5 
51,1 
82,7 
61,4 
122,8 
102,4 
30,2 
128,3 
47,4 
62,4 
36,9 
29,3 
35,0 
14,9 
23,0 
22,8 
20,6 
17,4 
4,4 
14,0 
17,1 
20,1 
25,8 
72,1 
27,3 
21,2 
8,7 
12,5 
32,7 
0,1 
1,1 
3,7 
1,0 
15,6 
14,4 
6,0 
7,9 
8,9 
6,4 
2,7 
11,5 
1,3 
5,9 
5,3 
16,1 
6,6 
10,3 
7,6 
1,1 
4,5 
(138,0) 
363,4 
3 036,5 
35,3 
3 071,8 
(1) De verschillen met § 22, kolom 4 vallen te verklaren doordat, voor enkele landen, de projecten anders werden geanalyseerd. 
(2) De verschillen met § 22, kolom 5 vallen te verklaren doordat, voor enkele landen, de Stabex-projecten anders werden geanalyseerd. 
230 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
§ 24. Het 6e EOF: Steun, naar aard en naar ontvangend land 
(Stand van de financiële uitvoering per 31.12.1987) 
(Mio ECU) 
Ontvangend land 
(1) 
I. ACS-Staten 
waarvan: 
Ethiopië 
Tanzania 
Soedan 
Oeganda 
Mali 
Madagaskar 
Burkina-Faso 
Malawi 
Guinee 
Somalië 
Senegal 
Rwanda 
Boeroendi 
Kameroen 
Tsjaad 
Ghana 
Zambia 
Ivoorkust 
Centraalafrikaanse Rep. 
Togo 
Mauretanië 
Sierra Leone 
Kongo 
Liberia 
Lesotho 
Guinee-Bissau 
Jamaica 
Botswana 
Suriname 
Mauritius 
Guyana 
Swaziland 
Gambia 
Papoea-Nieuw-Guinea 
Fidji 
Gabon 
Salomonseilanden 
Nigeria 
Zimbabwe 
Angola 
Mozambique 
Overige ACS-Staten: 
Antigua en Barbuda 
Bahamas 
Barbados 
Kaapverdië 
Comoren 
Djibouti 
Dominica 
Grenada 
Equatoriaal-Guinee 
Kiribati 
Sao Tomé en Principe 
Sint Christopher en Nevis 
Sint Lucia 
Sint Vincent en Grenadinen 
West-Samoa 
Seychellen 
Trinidad en Tobago 
Tuvalu 
Vanuatu 
(Totaal overige landen) 
II. Regionale projecten 
Totaal ACS (I + II) 
III. LGO 
Totaal 6e EOF A. Miet-geprogrammeerde steun 
Financieringsbesluiten 
(0 
0) 
E'S* 
2'ü> 
rr «, 
(2) 
39,1 
7,8 
0,9 
1,1 
3,2 
6,8 
2,2 
1,7 
2,1 
3,1 
0,5 
3,7 
3,4 
— 
1,8 
0,3 
0,5 
— 
(2,6) 
— 
39,1 
39,1 c 
2 
o « 
'55 ö. 
ir 2 
(3) 
249,1 
21,0 
18,0 
9,0 
5,5 
24,1 
14,3 
4,0 
13,0 
25,5 
3,0 
2,2 
7,0 
10,5 
6,5 
15,0 
7,0 
10,0 
3,5 
5,0 
6,5 
3,0 
3,5 
1,0 
4,0 
3,0 
1,0 
2,0 
3,8 
1,8 
4,0 
2,1 
1,5 
2,0 
1,8 
2,5 
1,5 
— 
(24,0) 
29,0 
278,1 
1,0 
279,1 •5 
8>8 a5 °-
o § 
:r>a> 
ca OT 
(4) 
44,8 
8,5 
1,1 
5,7 
0,8 
0,3 
1,1 
0,4 
2,1 
1,1 
0,9 
0,2 
0,2 
3,2 
1,3 
0,5 
0,2 
0,3 
0,1 
0,1 
0,6 
0,9 
0,3 
0,0 
0,7 
0,2 
0,3 
0,5 
1,1 
3,2 
5,9 
0,5 
0,2 
0,1 
2,2 
(3,0) 
1,9 
46,7 
46,7 O 
co 
(5) E 
co 
(6) ë 
+ 
s 
°S 
(7) 
367,4 — 700,4 
34,4 — 63,9 
8,9 — 26,9 
— — 7,8 
60,1 — 70,2 
— — 5,7 
14,2 — 15,0 
— — 6,4 
— — 24,4 
5,9 — 21,3 
— — 0,4 
2,4 — 9,6 
— — 14,1 
82,1 — 108,5 
3,4 — 3,4 
— — 3,2 
— — 0,2 
12,8 — 18,2 
— — 10,2 
— — 11,8 
3,5 — 10,5 
13,5 — 20,5 
1,7 — 1,7 
9,3 — 9,3 
— — 15,3 
— — 7,1 
— — 10,0 
— — 3,5 
0,4 — 0,5 
— — 2,8 
— — 7,6 
— — 0,3 
2,9 — 11,5 
— — 0,0 
— — 3,7 
9,4 — 9,6 
46,4 — 53,0 
0,3 — 2,1 
19,0 — 19,5 
— — 4,8 
— — 3,4 
— — 7,2 
8,9 — 17,8 
— — 1,8 
— — 1,3 
5,0 — 7,0 
— — 0,5 
— — 3,8 
0,4 — 2,2 
1,1 — 5,1 
1,6 — 1,6 
1,6 — 3,9 
— — 1,5 
— — 2,5 
— — 1,9 
4,8 — 7,3 
1,9 — 3,4 
0,1 — 0,1 
11,4 — 13,6 
(27,9) (—) (57,5) 
— — 30,9 
367,4 — 731,3 
— — 1,0 
367,4 — 732,3 a> 
£ 
a> 1 
E 
> 
(8) 
400,6 
37,6 
8,9 
63,4 
0,8 
14,7 
2,9 
6,3 
0,3 
5,0 
0,4 
85,4 
3,4 
0,1 
14,4 
0,2 
3,7 
15,8 
1,7 
9,3 
0,5 
0,1 
0,6 
0,5 
0,4 
0,3 
4,4 
0,0 
9,6 
46,4 
0,6 
19,4 
1,0 
13,0 
5,5 
0,1 
0,4 
1,1 
1,6 
1,1 
0,4 
0,0 
4,7 
2,6 
0,1 
11,9 
(29,5) 
1,5 
402,1 
402,1 B. Programmeerbare 
programma's ACS en 
<= 
c 
'f 
O) i-
(9) 
3 966,2 
230,0 
169,0 
147,0 
145,0 
125,0 
136,0 
122,0 
110,0 
120,0 
115,0 
114,0 
114,0 
113,0 
97,0 
111,0 
108,0 
96,0 
89,0 
86,0 
81,0 
80,0 
75,0 
70,0 
61,0 
61,0 
69,0 
44,0 
44,0 
41,0 
35,0 
39,0 
32,0 
23,0 
29,0 
20,5 
26,0 
20,0 
32,5 
19,0 
23,0 
17,5 
200,0 
73,0 
95,0 
145,0 
4,0 
3,0 
5,0 
8,0 
23,0 
21,0 
8,0 
5,5 
5,0 
12,0 
6,0 
6,0 
3,0 
5,5 
5,5 
9,0 
5,2 
6,0 
15,0 
1,5 
6,5 
(163,7) 
996,3 
4 962,5 
73,5 
5 036,0 steun (Indicat. 
andere steun) 
Financieringsbesluiten 
1 1 
co 
(10) 
1 231,9 
29,4 
103,6 
72,9 
29,1 
58,5 
20,8 
25,4 
37,0 
36,6 
1,6 
64,8 
72,7 
2,3 
87,0 
51,2 
37,5 
27,8 
47,9 
26,0 
23,4 
28,8 
0,6 
36,1 
2,9 
15,7 
17,5 
0,1 
22,4 
8,9 
26,8 
7,6 
6,2 
0,0 
8,4 
2,1 
10,0 
5,6 
3,3 
0,0 
13,2 
6,4 
0,1 
15,2 
36,5 
79,5 
0,1 
0,3 
0,5 
0,7 
0,1 
0,9 
4,9 
3,7 
0,0 
0,5 
4,2 
0,0 
1,5 
2,2 
0,1 
1,5 
0,2 
0,0 
0,8 
0,3 
(22,5) 
165,9 
1 397,8 
0,7 
1 398,5 0 C 
.- O) 
co .2" 
(11) 
136,7 
2,0 
23,5 
2,5 
10,0 
10,0 
10,0 
10,0 
15,0 
20,8 
2,5 
5,0 
9,5 
7,1 
5,0 
3,8 
— 
— 
(—) 
— 
136,7 
136,7 « + ra ^ 
I- zz. 
(12) 
1 368,6 
31,4 
103,6 
96,4 
29,1 
58,5 
23,3 
35,4 
47,0 
36,6 
1,6 
74,8 
72,7 
2,3 
97,0 
51,2 
37,5 
27,8 
47,9 
26,0 
38,4 
28,8 
21,4 
36,1 
2,9 
15,7 
20,0 
0,1 
27,4 
18,4 
26,8 
14,7 
6,2 
0,0 
13,4 
2,1 
10,0 
5,6 
3,3 
0,0 
17,0 
6,4 
0,1 
15,2 
36,5 
79,5 
0,1 
0,3 
0,5 
0,7 
0,1 
0,9 
4,9 
3,7 
0,0 
0,5 
4,2 
0,0 
1,5 
2,2 
0,1 
1,5 
0,2 
0,0 
0,8 
0,3 
(22,5) 
165,9 
1 534,5 
0,7 
1 535,2 ë 
.E 
« 
1 
'E 
> 
(13) 
46,1 
0,1 
1,9 
0,6 
1,2 
11,2 
0,1 
0,1 
0,5 
0,0 
8,3 
0,0 
0,1 
0,0 
0,0 
0,2 
0,0 
0,1 
0,1 
0,0 
3,2 
0,0 
0,0 
0,0 
0,0 
1,8 
0,4 
0,6 
0,2 
0,0 
0,5 
0,5 
1,3 
0,3 
0,0 
0,4 
0,2 
9,1 
0,0 
0,1 
1,8 
0,5 
0,4 
0,1 
0,2 
0,0 
(3,1) 
21,0 
67,1 
0,1 
67,2 Totaal 
(A + B) 
O) inancierin 
esl uiten 
') + (12) 
u-n!^ 
(14) 
2 069,0 
95,3 
130,5 
104,2 
99,3 
64,2 
38,3 
41,8 
71,4 
57,9 
2,0 
84,4 
72,7 
16,4 
205,5 
54,6 
40,7 
28,0 
66,1 
36,2 
50,2 
39,3 
41,9 
37,8 
12,2 
31,0 
27,1 
10,1 
27,4 
21,9 
27,3 
17,5 
13,8 
0,3 
24,9 
2,1 
13,7 
15,2 
56,3 
2,1 
17,0 
25,9 
4,9 
18,6 
43,7 
97,3 
1,9 
0,3 
1,8 
0,7 
7,1 
1,4 
8,7 
5,9 
5,1 
2,1 
8,1 
1,5 
4,0 
4,1 
7,4 
1,5 
3,6 
0,0 
0,9 
13,9 
(80,0) 
196,8 
2 265,8 
1,7 
2 267,5 (U 
;E 
O 
tï 
<5 ??r >£-
(15) 
446,7 
37,7 
10,8 
0,6 
64,6 
12,0 
14,8 
0,1 
3,4 
6,3 
0,3 
13,3 
0,0 
0,5 
85,4 
3,4 
0,0 
0,3 
14,4 
0,1 
0,3 
3,7 
19,0 
1,7 
9,3 
0,5 
0,1 
0,0 
2,4 
0,9 
1,0 
0,3 
4,6 
0,0 
0,5 
10,1 
46,4 
0,6 
1,3 
19,7 
1,0 
0,4 
0,2 
22,1 
0,0 
0,1 
5,5 
0,1 
1,8 
0,9 
1,1 
1,6 
1,5 
0,4 
0,1 
4,7 
0,2 
2,6 
0,1 
11,9 
(32,6) 
22,5 
469,2 
0,1 
469,3 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 231 
§ 25. Het 6e EOF: Steun, naar economische sector en naar ontvangend land 
(Situatie per 31.12.1987) 
(Mio ECU) 
Ontvangend land 
(1) 
I. ACS-Staten 
waarvan: 
Ethiopië 
Tanzania 
Soedan 
Oeganda 
Mali 
Madagaskar 
Burkina-Faso 
Malawi 
Guinee 
Somalië 
Senegal 
Rwanda 
Boeroendi 
Kameroen 
Tsjaad 
Ghana 
Zambia 
Ivoorkust 
Centraalafrikaanse Republiek 
Togo 
Mauretanië 
Sierra Leone 
Kongo 
Liberia 
Lesotho 
Guinee-Bissau 
Jamaica 
Botswana 
Suriname 
Mauritius 
Guyana 
Swaziland 
Gambia 
Papoea-Nieuw-Guinea 
Fidji 
Gabon 
Salomonseilanden 
Nigeria 
Zimbabwe 
Angola 
Mozambique 
Overige ACS-Staten: 
Antigua en Barbuda 
Bahamas 
Barbados 
Kaapverdië 
Comoren 
Djibouti 
Dominica 
Grenada 
Equatoriaal-Guinee 
Kiribati 
Sao Tomé en Principe 
Sint Christopher en Nevis 
Sint Lucia 
Sint Vincent en Grenadinen 
West-Samoa 
Seychellen 
Trinidad en Tobago 
Tuvalu 
Vanuatu 
(Totaal overige landen) 
II. Regionale projecten 
Totaal ACS (I + II) 
III. LGO 
Totaal 6e EOF Financieringsbesluiten 
<x> 
D 
(2) 
48,4 
0,2 
0,1 
0,0 
0,0 
0,2 
0,5 
0,4 
2,0 
2,5 
0,3 
0,3 
0,6 
0,5 
40,5 
0,0 
0,0 
0,3 
0,0 
— 
(0,3) 
12,0 
60,4 
0,2 
60,6 
Industriali­
satie, energie 
en mijnbouw 
(3) 
295,2 
21,0 
22,0 
7,8 
9,0 
5,5 
24,1 
14,3 
4,1 
14,6 
13,5 
3,0 
11,4 
28,7 
5,1 
15,0 
7,0 
0,4 
13,0 
1,5 
6,7 
18,6 
3,3 
6,6 
1,5 
3,7 
0,9 
4,0 
3,0 
0,1 
1,0 
2,0 
3,8 
1,8 
4,0 
2,1 
1,5 
2,5 
1,8 
2,6 
1,2 
1,5 
— 
(25,9) 
25,4 
320,6 
1,0 
321,6 ra £ 
(4) 
856,2 
24,0 
94,6 
44,4 
27,8 
15,8 
23,0 
20,1 
20,9 
21,6 
1,5 
37,7 
72,1 
0,0 
97,0 
51,0 
35,6 
27,6 
17,0 
2,4 
12,3 
21,4 
35,0 
0,2 
27,0 
8,4 
23,8 
0,2 
3,7 
3,4 
3,1 
4,1 
3,0 
16,7 
5,8 
0,1 
9,5 
35,1 
1,7 
0,3 
0,1 
0,2 
4,1 
1,4 
0,1 
0,3 
0,8 
0,3 
(7,6) 
15,1 
871,3 
— 
871,3 CD 
> > 
(5) 
333,4 
0,1 
5,0 
47,1 
0,4 
24,0 
15,4 
16,8 
15,0 
25,5 
0,5 
12,0 
0,5 
0,2 
20,9 
21,8 
0,7 
28,1 
1,7 
0,6 
15,0 
20,0 
0,1 
0,0 
15,2 
2,0 
1,2 
0,0 
0,0 
0,4 
35,0 
0,2 
0,1 
4.3 
3,5 
0,1 
— 
(8,2) 
128,6 
462,0 
0,1 
462,1 <1> 
'i.E 
-o CD 
O o 
(6) 
41,4 
7,3 
0,7 
0,3 
8,3 
0,7 
4,2 
0,0 
0,1 
0,3 
0,0 
0,2 
0,6 
7,8 
0,5 
2,4 
0,2 
0,5 
3,4 
0,1 
0,9 
0,1 
2,3 
0,4 
0,1 
— 
(0,5) 
5,7 
47,1 
0,2 
47,3 CD 
SE» 
® o 
o 8 
(7) 
26,5 
0,1 
0,0 
0,2 
9,7 
0,7 
0,0 
12,0 
0,0 
0,1 
0,0 
0,3 
0,4 
0,1 
1,1 
0,0 
1,8 
— 
(2,9) 
— 
26,5 
— 
26,5 
Waterwerken 
en stedelijke 
ontwikkeling 
(8) 
39,4 
4,0 
1,0 
0,1 
5,1 
3,2 
0,0 
1,4 
2,2 
6,6 
10,0 
0,5 
0,0 
0,2 
2,5 
— 
1,8 
0,4 
0,2 
0,2 
— 
(2,6) 
— 
39,4 
— 
39,4 
Handelsbe­
vordering, 
toerisme 
0) 
27,0 
0,0 
15,0 
0,6 
0,0 
0,5 
0,3 
3,0 
0,1 
1,4 
4,5 
0,0 
0,0 
0,3 
0,3 
0,6 
0,1 
0,3 
— 
(1,6) 
8,1 
35,1 
0,2 
35,3 
Bijzondere 
steun, spoed-
hulp(1) 
(10) 
34,1 
8,5 
0,6 
1,1 
0,8 
0,3 
1,1 
0,4 
1,8 
0,3 
0,9 
0,2 
0,2 
1,2 
0,7 
0,4 
0,2 
0,3 
0,1 
0,1 
0,6 
0,4 
0,3 
0,0 
0,2 
0,3 
0,5 
1,1 
3,2 
5,8 
0,2 
0,1 
2,2 
(2,5) 
1,9 
36,0 
— 
36,0 11 CO-fc: 
(11) 
367,4 
34,4 
8,9 
60,1 
14,2 
5,9 
2,4 
82,1 
3,4 
12,8 
3,5 
13,5 
1,7 
9,3 
0,4 
2,9 
9,4 
46,4 
0,3 
19,0 
8,9 
5,0 
0,4 
1,1 
1,6 
1,6 
4,8 
1,9 
0,1 
11,4 
27,9) 
— 
367,4 
— 
367,4 + 
s + 
r°S 
(12) 
2 069,0 
95,3 
130,5 
104,2 
99,3 
64,2 
38,3 
41,8 
71,4 
57,9 
2,0 
84,4 
72,7 
16,4 
205,5 
54,6 
40,7 
28,0 
66,1 
36,2 
50,2 
39,3 
41,9 
37,8 
12,2 
31,0 
27,1 
10,1 
27,4 
21,9 
27,3 
17,5 
13,8 
0,3 
24,9 
2,1 
13,7 
15,2 
56,3 
2,1 
17,0 
25,9 
4,9 
18,6 
43,7 
97,3 
1,9 
0,3 
1,8 
0,7 
7,1 
1,4 
8,7 
5,9 
5,1 
2,1 
8,1 
1,5 
4,0 
4,1 
7,4 
1,5 
3,6 
0,0 
0,9 
13,9 
(80,0) 
196,8 
2 265,8 
1,7 
2 267,5 I- -O 
(13) 
446,7 
37,7 
10,8 
0,6 
64,6 
12,0 
14,8 
0,1 
3,4 
6,3 
0,3 
13,3 
0,0 
0,5 
85,4 
3,4 
0,0 
0,3 
14,4 
0,1 
0,3 
3,7 
19,0 
1,7 
9,3 
0,5 
0,1 
0,0 
2,4 
0,9 
1,0 
0,3 
4,6 
0,0 
0,5 
10,1 
46,4 
0,6 
1,3 
19,7 
1,0 
0,4 
0,2 
22,1 
0,0 
0,1 
5,5 
0,1 
1,8 
0,9 
1,1 
1,6 
1,5 
0,4 
0,1 
4,7 
0,2 
2,6 
0,1 
11,9 
(32,6) 
22,5 
469,2 
0,1 
469,3 
(1) De verschillen met § 24, kolom 4 vallen te verklaren doordat, voor enkele landen, de projecten anders werden geanalyseerd. 
232 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
§ 26. Het 5e en 6e EOF: Financieringsbesluiten en betalingen, naar ontvangend land (31.12.1987) 
(voor specificaties, zie § 22 - § 25) 
Mio ECU 5e EOF 
-I h H h 6e EOF 
H h Mio ECU 
H h H h 
200 100 
Verklaring: 
614,7 363,4 Ontvangend land 100 200 
Ethiopië 
Tanzania 
Zaïre 
Soedan 
Oeganda 
Kenia 
Madagaskar 
Burkina-Faso 
Boeroendi 
Kameroen 
Centraal-
afrikaanse Republiek 
Mauretanië 
Sierra Leone 
Guinee-Bissau 
Salomonseilanden Verklaring: 
Financierings­
besluiten 
Betalingen 
Nigeria 
Zimbabwe 
Angola 
Mozambique 
Overige ACS-Staten 
Regionale projecten en 
administratieve kosten 
LGO 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 233 
§ 27. Het 5e en 6e EOF: Besteding van de steun, naar economische sector (situatie per 31.12.1987) 
Toewijzing en besteding 
5e EOF: 
Toewijzing: 
4 929,7 Mio ECU (100%) 
Financierings­
besluiten (Mio ECU) Financieringsbesluiten en betalingen naar economische sector 
O 
o 
Ê 
CD 
<D 
O) 
<D 
<D 
« EB 
ü 
H 
Naar economische sector: 
57,2 914,8 1 084,0 805,0 279,7 98,1 256,3 76,4 253,8 629,4 
Betalingen (Mio ECU) 3 071,8 38,6 602,9 631,8 527,6 160,7 56,2 179,6 I 53,7 I 191,3 629,4 
6e EOF: 
Toewijzing: 
7 511,7 Mio ECU (100%) O 
Financierings­
besluiten: 
2 267,5 (30,2 %) 
Betalingen: 
469,3 (6,2 %) 
ti: i i 
•fa o 
Financierings­
besluiten (Mio ECU) e iO 
e 
Naar economische sector: 
60,6 
5,2 321,6 
26,6 871,3 
16,4 462,1 
20,5 47,3 
0,6 26,5 
0,6 39,4 
1,3 35,3 
13,3 36,0 
18,1 367,4 
Betalingen (Mio ECU) 469,3 366,7 
234 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 235 
Antwoorden van de Instellingen op de opmerkingen 
van de Rekenkamer betreffende het begrotingsjaar 1987 
EERSTE DEEL 
Algemene begroting van de Europese Gemeenschappen 
HOOFDSTUK 1 
Algemene opmerkingen 
ANTWOORDEN VAN DE COMMISSIE 
Alvorens te antwoorden op de algemene opmerkingen die 
de Rekenkamer in hoofdstuk 1 van haar Jaarverslag over 
1987 heeft gemaakt met betrekking tot: 
— de belangrijkste budgettaire gegevens uit de rekenin­
gen van het begrotingsjaar 1987, 
— de gevolgen van het „gedeelde beheer", 
acht de Commissie het dienstig in het kort de herzienings-
voorstellen in herinnering te brengen die zij in 1987 heeft 
ingediend. Deze voorstellen hebben in 1988 geleid tot 
besluiten die van fundamenteel belang zijn voor de 
communautaire ontwikkeling met betrekking tot het 
landbouwbeleid, de Structuurfondsen, de begrotings­
discipline, het stelsel van eigen middelen, de financiële 
reglementen. 
Met het door haar ingediende geheel van voorstellen, 
waarvan bovengenoemde het meest representatief zijn, en 
met de besluiten die zij zelf heeft genomen, meent de 
Commissie ten volle gebruik gemaakt te hebben van het 
„initiatiefrecht" dat haar bij het Verdrag is toegekend. Zij wil bovendien wijzen op de, met inachtneming van de 
respectieve bevoegdheden, tot stand gekomen nauwe 
samenwerking met de andere communautaire Instel­
lingen. Deze samenwerking, zonder welke geen enkele 
doelstelling kan worden bereikt, heeft opvallend duidelijk 
gestalte gekregen in het Interinstitutionele Akkoord over 
de begrotingsdiscipline dat gesloten werd tussen het 
Parlement, de Raad en de Commissie. De Europese Raad 
van Hannover heeft de nadruk gelegd op de politieke 
betekenis van dit akkoord. 
De Commissie beschikt thans over de nodige instrumen­
ten om de verwezenlijking van de door haar voorgestelde 
hervormingen voort te zetten en voortdurend de doeltref­
fendheid van het communautaire beleid te vergroten, 
hetgeen met name een grotere samenwerking van de kant 
van de nationale overheden impliceert. 
De kwijtingsprocedure, waarvoor het verslag van de 
Rekenkamer, vergezeld van de antwoorden van de 
Commissie de grondslag vormt, wordt door de Commis­
sie evenzeer als door het Europese Parlement beschouwd 
als een factor van vooruitgang welke zal bijdragen tot de 
verbetering van het financiële beheer en de verdere 
ontwikkeling van de Gemeenschap. 
^ Pubükatieblad van de Europese Gemeenschappen 1^.1^88 
^ij heeft ernaar gestreefd, en zij zal dit blijven doen, dat 
een positief gevolg wordt gegeven aan de opmerkingen 
van decontroleautonteiten diedoor hetParlementinzijn 
resoluties bij de kwijtingsbesluiten en door de Kramer in 
haar jaarverslagenen specialeverslagenzijngeformuD 
leerd. 
BEL^^GRt]^S^EBL10G^PPA^RE 
G^GE^E^SLHPL^ERE^E^H^GE^VA^ 
r^EPBEGRGPI^GS]AAR1987 
L^^L^. Ivlet betrekking tot de door de Rekenkamer 
verrichte analvse van het saldo van hetbegrotingsjaar 
acht de Gommissie het wenselijk dat de juistheid van de 
rekeningen, v^elke,met inachtneming vande geldende 
voorschriften, een overschot van éó^lBÓ miljoen EG1] 
hebben opgeleverd, los van deconsequenties van door de 
begrotingsautoriteit genomen besluiten ^vordt beoor^ 
deeld.^o^verd tot het overbrengen naar 1988 van ^9^,^ 
rniljoenEG^U uit hoofde van terugbetalingen aan de Lid^ 
^tatenop!7juli 1987 besloten bij de vaststelling van de 
ge^vijzigdeen aanvullende begroting. löeGommissie heeft 
van deze overbrenging melding gemaakt in haar toelicht 
ting op het saldo van het begrotingsjaar. 
löaarentegen heeft zij geen melding gemaakt van de 
uitvoering van t^vee maanden uitgaven van het EGGFL^ 
Garantie^^o,omiljoenEG^, noch van de schulden 
voortvloeiend uit hetm 1987 uitgevoerde gedeelte vanhet 
SpecialeRrogramma voorde afzet vanboter^léó^,8 
miljoen EGL^ en zulks om de volgende redenend 
Gezien de conclusies van de Europese R.aad en op grond 
van de door de R.aad op 19 oktober 1987 en op ^4 juni 
1988 vastgestelde verordeningen ^verd het begrotingsjaar 
in 1987 de facto verkort tot lOmaanden. Lht heeft 
evenwel niet tot gevolg gehad dat e^tra uitgaven ten laste 
van het begrotmgsjaarl988 berden gebracht, maar wel 
totdedetïnitieveinvoeringkrachtensde tweede bovenge^ 
noemdeverordening, van een termijn van t^veeëneenhalve 
maand tussen de tinanciering door de Lidstaten van de 
uitgaven betretfendehetPGGPL^Garantieenhet tijdstip 
daarop deze ten laste van de begroting van de Gemeend 
schap borden gebracht. 
Voorts heeft de Gommissie zorg gedragen voor een juiste 
informatie van de begrotingsautoriteit door duidelijk op 
blz. ^1 vande,,Analvsevanhettinanciëlebeheer^ te 
vermelden dan 
„hetbegrotingsjaar 1987bestondgrossomodoslechtsuit 
lOmaanden, hetgeen de vergelijking van de uitgaven van 
1987metdievanhetvooratgaandebegrotingsjaar,datuit 1^ maanden bestond, scheeftrekt. uitmoet in aanmerk 
king borden genomen bij de lezing van de toelichting op 
de ontwikkeling van de uitgaven per categorie.^, 
löe lasten die voortvloeien uit het Speciale Programma 
voor de afzet van boter moeten op grond van de 
verordening van de R^aad van lo maart 1987,die^verd 
vastgesteld naar aanleiding van het overleg in de 
Europese R.aad zelf, gespreid over een periode van vier 
jaar, met ingang van het begrotingsjaar 1989 in de 
begroting borden opgenomen^ zij zijn als financiële 
verplichtingen opgenomen in de bijlage bij de jaarreke^ 
ningen de geconsolideerde balans, daarin ter^villevan de 
doorzichtigheid, onderscheid wordt gemaakt tussen^ 
— reeds aangegane financiële verplichtingen ^afzet van 
boter^vaarvoordaadwerkelijkin 1987 verplichtingen 
zijn aangegaan^, en 
— potentiële toekomstige lasten ^na 1987 te realiseren 
afzet^. 
löeGommissie herhaalt opnieuw dat de rekeningen strikt 
aande voorschriftenvoldoen. ^ijacht het evenals de 
rekenkamer wenselijk dat in het begrotingsjaar het 
evenwicht tussen de ontvangsten en de uitgaven in acht 
^vordt genomen, ^ij is ervan overtuigd dat de door de 
R^aad in 1988 overeenkomstig haar voorstellen getroffen 
maatregelen, in het bijzonder met betrekking tot de 
begrotingsdiscipline en het Financieel reglement, daar^ 
toe zullen bijdragen. 
L^l-L^. Gnder verwijzing naar haar antwoord op de 
paragraten 1.^1.^ is de Gommissie van oordeel dat 
behoedzaamheid geboden isbij de vergelijking van de 
uitgaven het EGGFL^Garantie van hetbegrotingsjaar 
1987 met die van voorafgaande begrotingsjaren.^VelisD 
^vaar is het niet mogelijk de uitgaven van een begrotings^ 
jaar van 10 maanden te vergelijken met die van een 
begrotingsjaarvan l^maanden, maar ook is het moeilijk 
bijvoorbeeldhet begrotingsjaar 1987v^aarin,dankzijeen 
bijzondere methode van tinanciering, uitzonderlijk grote 
hoeveelheden boter^verdenatgezet, te vergelijken met de 
voorafgaande begrotingsjaren. 
Iviet betrekking tot de vergelijking tussen het stijgings^ 
percentage vandelandbou^vuitgavenen het stijgings^ 
percentage van de grondslag van de eigen middelen, 
volgensdedoor de Europese R.aadinPontainebleau voor 
de toepassing van de begrotingsdiscipline aangehouden 
parameters,wijst de Gommissie erop dat bij de nieuwe 
besprekingen over de begrotingsdiscipline in 1988 is 
gebleken dat de in 198^ aangehouden parameters 
inadequaat zijn ^keuze van de berekeningsgrondslag en 
onderschattingvan deinvloed van de veranderingeninde 
dollarkoers^. 
Als ten slotte de door de Gommissie ingediende rekening 
gen niet van jaar op jaar samenhangend borden geacht 
kan dit niet aan de Gommissie ^vordenveiaveten,daar 
deze kathaar betreft er slechts voor kan zorgen dat zij 
voldoen aan de geldende voorschriften. 
12. 12. Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 237 ^^ 
^ 
^^ L^-L^. L^aarer geen politieke overeenstemminginde 
Raad was over de toekenning aan de Gemeenschap van 
voldoende middelen en de begroting niettemin in 
evenwicht moest worden uitgevoerd was er geen andere 
oplossingmogelijk dan een vervroegde afsluiting van het 
begrotingsjaar voor het PGGFL^Garantie. 
r^aar het oordeel van de Gommissie gaat het hier om een 
technischeovergangsmaatregeldiehetmogelijkmaaktde 
invoering van een nieuw stelsel van eigen middelen af te 
wachten. In ieder geval zal met ingang van 1^^ de duur 
van het begrotingsjaar ^12 maandend weer normaal zijn. 
Ten aanzien van de consequenties van deze wijziging van 
de duur van het begrotingsjaar voor de controle en de 
naleving van de politieke doelstellingen van de Europese 
RaadvanFontainebleau^ verwijst de Gommissie naar 
haar antwoord op punt lm. 
ómO^^^^^^^^^^^^^ 
LP^. ^et onderscheid tussen VL^ en l^Vtl is op grond 
vanhetbepaaldeinhetVerdragessentieelhijdeopstelling 
van de begrotingdaarditonderscheidde verdelingvan de 
bevoegdheden over de Raad en het Parlement weerspies 
geit en daarvoor bepalend is. daarentegen heeft het ten 
aanzien van de kwaliteitvan de uitvoeringgeen belangrij­
ke gevolgen. 
L^. Bij de opstelling van haar voorontwerp is de 
Commissie altijd uitgegaan van een zo streng mogelijke 
analyse van de te verwachten uitvoeringmn aanmerking 
genomen dat een voorontwerp van begroting meerjarige 
politieke beleidslijnen moet weergeven. 
L^eGommissie is van mening dat de motivering van de 
kredietvoorstellen die zij elk jaar voor elk gebied en elke 
begrotingslijn opsteltvoldoendegetuigtvanhetstreven te 
komen tot zo betrouwbaar mogelijke ramingen. Harerzijds is de Gommissie van mening dat zij gedurende 
het gehele begrotingsproces^ vanaf de raming tot de 
uitvoering^ aan debegrotingsautoriteit en de controle-
autoriteithetgeheelvangegevensterbeschikkingsteltdat 
dient omdeze instanties een zo doorzichtig mogelijke 
informatie te gevend en zulks door middel van documen­
ten die uitputtender en meer frequent zijn dan is 
voorgeschreven. 
L^esalniettemin is de Gommissie bereid tot een verdere 
inspanning^ maar zij merkt op dat de uitvoering van de 
begroting beoordeeld moet worden naar elke in de 
begrotingsnomenclatuur afzonderlijk aangewezen com­
munautaire maatregel. Aldus zijn de desbetreffende 
beheerders gewoonlijk opde hoogte van de oorzaken van 
een onvolledige uitvoering en binnen de grenzen van de 
mogelijkheden en bevoegdheden waaroverzij beschikken 
grijpen zij in om daarin verbetering te brengen. 
^^co^^^^^ 
L^-L^. löeGommissiestelt vast datinde afgelopen 
begrotingsjarenreedsbelangrijke vorderingenzijnge-
maaktbij de analyse enpresentatievan^toekomstige 
lastend voor de Gemeenschappen^ en zulks met name in 
deelVvan de jaarrekening. 
Zij is echter evenals de Rekenkamer van mening dat een 
verdere uitwerking van deze analyse noodzakelijk blijft 
ten einde te komen tot een objectieve presentatie welke 
door allebetrokken instellingenwordtgedeeld.In het 
bijzonderis zij van oordeel dat een duidelijke scheidings­
lijn moet worden getrokken tussen^ 
— enerzijds de werkelijke ^toekomstige lastend die 
voortvloeien uit juridische verplichtingen^metname^ 
aangegane en nog niet betaalbaar gestelde ver 
plichtingen^ afzet van landbouwvoorraden^ interna­
tionale verdragend enz.^ ^ ^ ^ 
^ 
^m^ 
^ 
^ 
^ 
^ 
^ 
^ ^ 
^ 
^ ^ 
^ 
^ 
^ 
^ 
^ 
^ 
^ ^ 
^1^ 
^ 
Bovendien heeft de Gommissie altijd in de begrotings­
procedure de aandacht van de begrotingsautoriteit 
gevestigdop de waarschijnlijkheid vanuitvoeringvan 
bepaalde amendementen^ alsmede^ uiteraard^ op de 
gevaren van ontoereikende begrotingskredieten^rekening 
houdend met de gegevens waarover zij binnen de strikte 
termijnen die de procedures inhouden kan beschikken. 
L^-L^. len aanzien van het aanwijzen van de 
oorzaken van de onderbesteding van kredieten verheugt 
de Gommissie zich over de analyse van de Rekenkamer 
welke zij zeer belangwekkend acht. Zij deelL met enig 
voorbehoud dat wordt toegelicht in het kader van 
hoofdstuk2over de begrotingsuitvoering^ de conclusies 
waartoe de Warner is gekomen. anderzijdsdetïnanciëleconsequentiesvanmeerjaren^ 
programma^sof vooruitzichten. L^eze tweede catego­
rie valt niet in eigenlijke zin onder het begrip 
^toekomstige lastend datvoor de balans moetworden 
aangehoudene maar is slechts een raming — al dan 
niet in het kader van een programmabesluit van de 
Raad — van de in een nabije toekomst voor de 
ontwikkeling van het communautairebeleid nodig 
geachte bedragen. 
L^e Gommissie is voornemens binnenkort een initiatief te 
nemen ten einde in overlegmet de betrokken instellingen 
de meest passende presentatie van deze verschillende 
gegevens uit te werken. ^ 
^ 
^ 
^ 
^ 
238 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
1.20. Ten aanzien van de potentiële lasten met betrek­
king tot de openbare voorraden landbouwprodukten 
bestaan vervaltermijnen. Zij werden vastgesteld door de 
Europese Raad en door de Commissie overgenomen in de 
bijlage bij de jaarrekening en zij krijgen een concrete vorm 
in de desbetreffende kredieten die elk jaar in de begroting 
worden opgenomen. 
Ten aanzien van de andere vervaltermijnen merkt de 
Commissie in de eerste plaats op dat het niet de functie 
van de jaarrekening is deze aan te geven. Voorts verwijst 
zij naar het interinstitutionele akkoord en stelt zij vast dat 
zij in ieder geval opgenomen moeten worden in de 
meerjarenprogrammering. 
1.21. Bij de sluiting van de jaarrekening van het 
begrotingsjaar 1986 heeft de Commissie het in 1987 uit 
hoofde van verplichtingen betreffende gesplitste kredie­
ten waaraan op 31 december 1986 nog niet was voldaan te 
betalen bedrag geschat op 4 991,4 miljoen ECU. De met 
betrekking tot deze verplichtingen in 1987 daadwerkelijk 
verrichte betalingen bedroegen slechts 3 871,5 miljoen 
ECU, d.i. 77,6 % van de raming, zoals de Rekenkamer 
vaststelt. 
Hoewel zij erkent dat bepaalde oorzaken van onder­
besteding van de betalingskredieten die door de Rekenka­
mer in hoofdstuk 2 „Begrotingsuitvoering" worden 
genoemd eveneens van invloed zijn geweest op de 
betaalbaarstelling in 1987 van de verplichtingen uit 
eerdere begrotingsjaren merkt de Commissie op dat in 
1987 een bedrag van 1 259,3 miljoen ECU aan op 31 
december 1986 nog betaalbaar te stellen verplichtingen 
werd geannuleerd, waardoor het bedrag van de in 
voorafgaande begrotingsjaren aangegane schuld ver­
minderde van 12 458,1 tot 11 198,8 miljoen ECU. 
1.22. Ten aanzien van de omstandigheid dat bepaalde 
op 31 december 1987 nog te betalen verplichtingen 
betreffende gesplitste kredieten zeer lang tevoren werden 
aangegaan wil de Commissie, zonder deze situatie te 
miskennen, erop wijzen dat 49 % van het eind 1987 nog te 
betalen bedrag betrekking had op verplichtingen die in 
dat begrotingsjaar waren aangegaan en dat meer dan drie 
jaar tevoren aangegane verplichtingen (in 1983 en 
daarvoor) slechts 10 % van dit bedrag uitmaakten. 
Ten aanzien van de kern van het probleem deelt de 
Commissie de zorg van de Rekenkamer, die wijst op de 
reeds aanzienlijke vooruitgang die werd gemaakt in het 
geval van het Europees Sociaal Fonds, en zij is 
voornemens het streven tot verbetering van de bewaking 
op de nog betaalbaar te stellen verplichtingen voort te 
zetten. Zij heeft in dit verband een op 24 juni 1988 
aangenomen wijziging van het Financieel Reglement van 
21 december 1977 voorgesteld. Artikel 1 is thans 
aangevuld met de volgende bepaling: „Juridische ver­
bintenissen die zijn aangegaan voor maatregelen waarvan 
de tenuitvoerlegging zich over meer dan één begrotings­
jaar uitstrekt, bevatten een uiterste uitvoeringsdatum die 
bij het toekennen van steun, tegenover de begunstigde in 
de juiste vorm moet worden aangegeven.". 1.23. Zoals de Commissie reeds in het verleden naar 
aanleiding van een overeenkomstige opmerking van de 
Rekenkamer naar voren heeft gebracht mag men er niet 
van uitgaan dat het mogelijk is verplichtingen op grond 
van slechts één enkele formule (bij voorbeeld: onder­
tekening van een overeenkomst), welke voor de gehele 
uitvoering van de begroting homogeen is, aan te gaan. 
De maatregelen die hun weerslag vinden in de begroting 
zijn immers noodzakelijkerwijs heterogeen, hetgeen 
onvermijdelijk ook verschillen in de wijze van uitvoering 
met zich brengt: in artikel 32 van het Financieel 
Reglement wordt daarmee rekening gehouden, daar 
onder meer gewezen wordt op de „voorlopige betalings­
verplichtingen", de besluiten die de Commissie neemt 
overeenkomstig de bepalingen die haar machtigen om 
financiële steun te verlenen uit hoofde van de ver­
schillende Fondsen, alsmede de in artikel 96 genoemde 
samenvattende voorlopige betalingsverplichtingen. 
In dit verband dient in aanmerking te worden genomen 
dat bij de huidige stand van de ontwikkeling van het 
beleid — in het bijzonder op het gebied van de 
Structuurfondsen — veeleer de voorkeur wordt gegeven 
aan steunverlening „per programma", zulks zowel om 
technische en economische als om politieke redenen. Men 
dient zich derhalve van deze ontwikkeling, die bepaalde 
consequenties heeft voor de techniek van het aangaan van 
betalingsverplichtingen, bewust te zijn. Daarnaast moet 
worden vastgesteld dat deze ontwikkeling geen afbreuk 
doet aan de technische en boekhoudkundige strekking 
van de betalingsverplichtingen als zodanig. 
Herziening van het Financieel Reglement 
1.24. De Commissie wijst erop dat zij in 1980 een 
samenvattend voorstel tot-herziening van het Financieel 
Reglement heeft ingediend. Dit voorstel werd in 1984 
aangepast in verband met de door de Rekenkamer (in 
1981) en het Parlement (in 1983) uitgebrachte adviezen. 
De Raad heeft helaas de behandeling van dit voorstel niet 
tijdig kunnen afsluiten. 
Onder deze omstandigheden en gezien de inmiddels 
opgetreden ontwikkeling van de situatie en met name de 
doelstellingen die zijn vervat in het „pakket-Delors" met 
betrekking tot de hervorming van het stelsel van 
financiering van de Gemeenschap en de sanering van het 
begrotingsbeheer, was de Commissie gedwongen in 1987 
bepaalde incidentele voorstellen in te dienen tot herzie­
ning van de geldende voorschriften betreffende in het 
bijzonder het beginsel van de jaarperiodiciteit en de wijze 
van financiering van het EOGFL-Garantie. Deze inci­
dentele voorstellen hadden tot doel de reglementen aan te 
passen aan de ontwikkeling van de algemene context en 
aan nieuwe vereisten. 
Men mag de Commissie dienaangaande geen verwijten 
maken daar haar voorstel voor een algehele herziening — 
die bij indiening een samenhangend karakter had — niet 
tijdig aangenomen kon worden wegens de nalatigheid van 
de Raad. De Commissie werkt thans een nieuw integraal 
voorstel uit ten einde opnieuw te trachten het doel van een 
algehele herziening van het Financieel Reglement, 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 239 
overeenkomstig de conclusies van de Europese Raad van 
11 en 13 februari, en op verzoek van alle betrokken 
Instellingen, te verwezenlijken. 
GEVOLGEN VAN HET GEDEELDE 
BEHEER 
Het beginsel van de deling van beheer en 
controle 
1.26 -1.37. De Commissie wil in de eerste plaats 
opmerken dat de uitdrukking „gedeeld beheer" ver­
duidelijking behoeft. 
In feite volstaat het om in aanmerking te nemen dat op het 
gebied van het gemeenschappelijk landbouwbeleid een 
groot aantal betalingsinstanties, waarbij in de 12 Lid­
staten duizenden ambtenaren werkzaam zijn, ingesteld 
moesten worden om in te zien dat het niet gaat om een 
„gedeeld beheer" maar om een beheer dat noodzakelijker­
wijs in de Lid-Staten gedecentraliseerd moest worden. De 
douane vormt een ander voorbeeld van de noodzaak van 
deze verduidelijking. 
Naar de mening van de Commissie moet de nadruk 
worden gelegd op het feit dat de decentralisatie waartoe in 
de jaren zestig werd besloten en die heden nog ten volle 
van kracht is, impliceert dat in eerste instantie de 
nationale overheidsdiensten verantwoordelijk zijn voor 
het dagelijkse beheer van de communautaire zaken. 
Desalniettemin is uiteraard toezicht door de Executieve 
noodzakelijk, in het bijzonder op de gebieden die door de 
Rekenkamer in de punten 1.29-1.31. worden aangewezen. 
Verbeteringen moeten worden nagestreefd door onder 
meer een nauwere samenwerking tussen de Commissie en 
de betrokken autoriteiten van de Lid-Staten op het gebied 
van het toezicht, de informatie en de gevolgen die aan de 
genomen besluiten worden gegeven. 
In dit verband is het nuttig enkele verbeteringen te 
noemen die reeds in werking zijn getreden of die in 
horizontale verordeningen zijn geregeld. 
Op het gebied van het EOGFL-Garantie heeft de 
Commissie, in aansluiting op de aanbevelingen van het 
Parlement en de Rekenkamer, met ingang van de 
goedkeuring van de rekeningen van 1986 de methode van 
de „systeemcontrole" (systems based audit) gevolgd, 
welke, gezien de onmogelijkheid honderdduizenden 
financiële transacties te verifiëren,tot doel heeft na te gaan of de nationale stelsels van beheer en controle juist en 
betrouwbaar zijn. 
Daar deze methode geleidelijk moet worden ingevoerd 
heeft de Commissie prioriteit gegeven aan de interventie­
bureaus maar de toepassing van deze methode betreft 
thans alle produkten die vallen onder een gemeenschap­
pelijke marktordening. 
Op het gebied van de Structuurfondsen is de onlangs op 
voorstel van de Commissie aangenomen kaderver­
ordening gebaseerd op de overweging dat het ter 
verzekering van de doeltreffendheid van de communau­
taire maatregelen tot verwezenlijking van de vastgestelde 
doelstellingen essentieel is regelmatig de bereikte resulta­
ten na te gaan en zo nodig de maatregelen te herzien in het 
licht van de daadwerkelijke afwikkeling van de program­
ma's. Het decentralisatiebeginsel werd dus geheel en al 
bevestigd en zelfs in meerdere mate toegepast in het kader 
van het deelgenootschap tussen de Commissie en de 
betrokken autoriteiten in de Lid-Staten. Deze decentrali­
satie en de vereenvoudiging van de procedures zullen als 
tegenhanger een intensivering van verificatie en evaluatie 
hebben. 
Op het gebied van het onderzoek is het beleid van 
evaluatie en verificatie in verschillende fasen ontwikkeld 
waarvan de laatste wordt gevormd door het door de Raad 
ter gelegenheid van de goedkeuring van het Kaderpro­
gramma 1987-1991 genomen besluit. Dit besluit houdt 
met name in dat in elk specifiek programma een artikel 
wordt opgenomen dat uitdrukkelijk de evaluatie betreft. 
Hieraan kan worden toegevoegd dat met betrekking tot 
de methoden van communautaire evaluatie van de 
onderzoekprogramma's een specifiek programma 
(SPEAR) werd voorgesteld. 
Op het gebied van de fraudebestrijding tenslotte brengt de 
Commissie in herinnering dat de Dienst voor Coördinatie 
van de Fraudebestrijding is opgericht, dat zijn werk­
programma is vastgesteld en dat hij aan het Parlement zal 
worden voorgesteld overeenkomstig de toezeggingen van 
de Commissie. 
Ten aanzien van de „problemen in verband met de deling 
van de verantwoordelijkheden op belangrijke communau­
taire werkterreinen" (punten 1.28 — 1.37) welke een 
samenvatting bevatten van de in bijzonderheden in de 
verschillende hoofdstukken van het verslag gemaakte 
opmerkingen, verwijst de Commissie naar de desbetref­
fende antwoorden die worden gegeven in het kader van 
deze hoofdstukken. 
Problemen in verband met het aan de EIB 
verstrekte mandaat 
1.38-1.45. Het probleem van de vrijwaring van de 
bevoegdheden van de Rekenkamer met betrekking tot de 
middelen van de Gemeenschap die worden gebruikt ter 
financiering van projecten waarbij de EIB optreedt als 
lasthebber blijft voor de Commissie een voorwerp van 
grote zorg op het gebied van de interinstitutionele 
240 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
samenwerking, die op alle terreinen van de communautai­
re werkzaamheden vereist is. 
De Commissie heeft alles in het werk gesteld om tot een 
voor alle betrokken partijen bevredigend akkoord te 
komen. Aldus heeft de Commissie, na de door de 
voorzitter van de Commissie in zijn brief van 30 april 1987 
aan de voorzitter van de Rekenkamer gedane toezegging, 
vele stappen gedaan om te komen tot „praktische regels 
volgens welke ten aanzien van de bevoegdheden van de Rekenkamer rekening kan worden gehouden met de 
overwegingen van de Bank". 
De jongste voorstellen die de Commissie op 16 juni 1988 
aan de EIB heeft doen toekomen en die geïnspireerd zijn 
op de regelingen die destijds op het gebied van de EGKS 
werden getroffen, zullen binnenkort uitvoerig worden 
onderzocht door een werkgroep waarin vertegenwoordi­
gers van de Bank en de Commissie zitting hebben en die 
vóór het eind van 1988 zijn werkzaamheden zal afsluiten. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 241 
HOOFDSTUK 2 
Begrotingsuitvoering en financiële administratie 
ANTWOORDEN VAN HET PARLEMENT 
EERBIEDIGING VAN HET FINANCIEEL FINANCIËLE ADMINISTRATIE EN 
REGLEMENT FINANCIËLE BALANS VAN DE 
GEMEENSCHAPPEN 
Kastekort bij het Parlement Procedures inzake betalingsverplichtingen en 
ueiaiingen 
2.31 - 2.33. Het aantal besluiten over het visum van de 
financieel controleur heen te stappen toont aan hoe 
pijnlijk nauwkeurig binnen de instelling wordt toegezien 
op strikte toepassing van de ingewikkelde bepalingen in 
het Financieel Reglement en de bijbehorende uitvoerings­
bepalingen, en de ordonnateurs van de instelling zijn 
herhaalde malen gewezen op de noodzaak te zorgen voor 
volledige naleving hiervan. Overigens zijn in de betrokken 
sectoren administratieve maatregelen genomen om zo 
mogelijk te vermijden dat de financieel controleur zo ver 
moet gaan dat hij zijn visum weigert. 
EERBIEDIGING VAN HET FINANCIEEL 
REGLEMENT 
Opmerkingen naar aanleiding van de controle 
op de bezoldigingen bij de Raad 
Door de financieel controleur verrichte controles 
2.19 - 2.22. De financieel controleur heeft indertijd — 
niet machinaal — het totaal van een verzamelstaat 
gereconstrueerd. Dit totaal was identiek met het totaal 
van de eigenlijke verzamelstaat. Het maandelijkse 2.55. Bij besluit van 18 januari 1988 nam het tot 
aanstelling bevoegde gezag een disciplinaire strafmaat­
regel tegen de voormalige rekenplichtige. Een besluit over 
de financiële gevolgen wordt genomen in het kader van de 
procedure waarin aan de rekenplichtige voor het 
begrotingsjaar 1982 kwijting wordt verleend. Deze 
procedure is vertraagd door het beroep (zaak 
nr. 44/88) (l), die de betrokken ambtenaar bij het Hof van 
Justitie van de Europese Gemeenschappen aanhangig 
heeft gemaakt tegen voornoemd besluit van 18 januari 
1988. 
(') Voor de voetnoten zij verwezen naar het eind van het 
hoofdstuk. 
verschil ten opzichte van het totaal van de vorige 
verzamelstaat wordt bij elke gelegenheid (dus elke 
maand) uitdrukkelijk vermeld. 
Volgens het Financieel Reglement mag de financieel 
controleur niet systematisch tussenbeide komen in de 
verschillende fasen en verrichtingen van de diensten die 
bevoegd zijn voor de opstelling van de verzamelstaten of 
het bijhouden van de bestanden. 
Scheiding van functies 
2.27. Het beginsel van de scheiding van de functies van 
ordonnateur, financieel controleur en rekenplichtige, 
zoals bedoeld in artikel 17 van het Financieel Reglement 
wordt geëerbiedigd. ANTWOORDEN VAN DE RAAD 
242 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
1. Het hoofd van de afdeling waaronder de boekhou­
ding ressorteert is ordonnateur; hij oefent echter geen 
enkele boekhoudkundige functie uit. 
2. In het kader van de aan de gang zijnde reorganisatie 
van de diensten zal het Secretariaat-Generaal van de 
Raad zich bij zijn organisatie aan de beperkingen van 
het Financieel Reglement houden. 
2.29. De bij de Raad gevolgde praktijk is ingegeven 
door de behoeften die uit de daar bestaande feitelijke 
situatie voortvloeien. 
Ontbreken van interne regels voor de uitvoering van de 
begroting 
2.30. De uitvoering van de begroting van de Raad door 
de ordonnateurs gebeurt op basis van de volgende 
bepalingen: Reglement van Orde van de Raad, Financieel 
Reglement, uitvoeringsbepalingen daarvan alsmede het 
ANALYSE VAN DE UITVOERING VAN DE 
ALGEMENE BEGROTING 1987 
Begrotingsraming en beheer van de kredieten 
Algemene beoordeling van de besteding der kredieten 
2.2 - 2.3. Zie het antwoord op hoofdstuk 1 (punt 1.12). 
2.4. De Commissie is het uiteraard met de Rekenkamer 
eens dat de begrotingsautoriteit bij de vaststelling van de 
begroting per definitie in positieve zin ramingen moet 
opstellen en kredieten moet goedkeuren: de „negatieve 
reserve" zou dus strijdig met dit principe zijn. 
De Commissie herinnert er echter aan dat de erkenning 
van de „negatieve reserve" moet worden beoordeeld in het 
licht van door de ervaring ingegeven pragmatische 
overwegingen, zonder dat hieruit de conclusie moet 
worden getrokken dat de beginselen van een strikt 
begrotingsbeheer in het gedrang komen. besluit van de Secretaris-Generaal houdende benoeming 
van de ordonnateurs en gedelegeerd ordonnateurs en 
vaststelling van de bevoegdheden ter zake van uitvoering 
van de uitgaven en ontvangsten. 
Procedures inzake betalingsverplichtingen en 
betalingen 
2.34. Aangezien het onmogelijk is de exacte maandelijk­
se uitgaven voor bepaalde kosten te ramen (onder andere 
fotokopieën, telefoon/telex, tolken, Publikatieblad), stelt 
het Secretariaat-Generaal van de Raad voorstellen voor 
betalingsverplichtingen per tranche op aan de hand van 
de vorige uitgaven. Daardoor zijn bepaalde voorstellen 
voor betalingsverplichtingen te laag geraamd en moesten 
er achteraf aanvullende betalingsverplichtingen aange­
gaan worden. 
Het Secretariaat-Generaal tracht herhaling van zo'n 
situatie zoveel mogelijk te voorkomen. 
Zoals de Commissie uiteengezet heeft in haar voorstel 
COM(88)148 def. van 18 maart 1988, kan een beroep op 
de „negatieve reserve" in de bijzondere context van de 
Gemeenschapsbegroting nuttig zijn om procedurerede­
nen (afsluiting van de begrotingsprocedure) zowel als om 
financiële redenen (wegwerking aan het einde van het 
begrotingsjaar van bepaalde onvermijdelijke verschillen 
tussen de formeel goedgekeurde kredieten en de begro­
tingsuitvoering). Aangezien de begrotingsautoriteit zelf 
in een recent verleden gebruik heeft gemaakt van de 
„negatieve reserve", leek het de voorkeur te verdienen het 
gebruik van deze methode reglementair toe te staan, maar 
er wel de nodige beperkingen aan te stellen (2). 
2.5. Zoals de Commissie reeds had opgemerkt in haar 
antwoorden op punt 2.4 van het verslag van de 
Rekenkamer betreffende het begrotingsjaar 1986, stelt zij 
alles in het werk om de kredieten te besteden, maar soms 
slaagt zij daar niet in, zoals de Rekenkamer zelf 
constateert, vooral omdat amendementen kunnen leiden 
tot te hoge begrotingskredieten of omdat de noodzakelij­
ke rechtsgrondslag er niet tijdig komt. 
Kredietoverschrijvingen 
2.6. Het bedrag van de in 1987 binnen het EOGFL-
Garantie overgeschreven kredieten is inderdaad zeer 
hoog. ANTWOORDEN VAN DE COMMISSIE 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 243 
Afgezien van de moeilijkheden die inherent zijn aan 
landbouwramingen en kredietoverschrijvingen onver­
mijdelijk maken, is de situatie in 1987 aanzienlijk 
verergerd door twee exogene factoren die geheel los staan 
van de taken van de Commissie op het gebied van raming 
en beheer. 
In de eerste plaats is dit het geheel van door de Raad in 
zijn zitting van 8-16 december 1986 genomen besluiten 
betreffende de hervorming van de marktordeningen voor 
zuivelprodukten en rundvlees. Bij de gewraakte over­
schrijving is het grootste volume aan ongebruikte 
kredieten te vinden in de sector zuivelprodukten (887,3 
miljoen ECU). Dit vloeit grotendeels voort uit de 
besluiten van de Raad om de melkquota te verlagen en de 
kosten van het programma voor de afzet van boter in 
1987/1988 over te dragen naar de begrotingsjaren 1989-
1992. Over deze besluiten werd een politiek akkoord 
bereikt in december 1986, maar zij zijn pas formeel 
vastgesteld in maart 1987 na de definitieve goedkeuring 
van de begroting 1987 (op 19 februari 1987). Indien het 
tijdschema van de begrotingsprocedure ruimte had 
gelaten voor een nota van wijzingen op het voorontwerp 
van begroting voor 1987 om bepaalde aanpassingen aan 
te brengen waarvan de noodzaak reeds in december 1986 
bekend was, zou het bedrag van de latere overschrijvingen 
minstens 40 % lager zijn geweest. 
De tweede factor betreft de verkorting van het begrotings­
jaar tot 10 maanden. Wegens het seizoenskarakter van de 
uitgaven van de verschillende hoofdstukken kan een voor 
12 maanden opgestelde begroting niet met dezelfde 
verdeling van de kredieten over de hoofdstukken worden 
uitgevoerd in een periode van 10 maanden. 
Nu voortaan een veel groter belang wordt gehecht aan de 
raming en het beheer van de uitgaven per hoofdstuk, is de 
Commissie in ieder geval voornemens het totaalbedrag 
van de overschrijvingen reeds in 1988 tot een veel lager 
niveau terug te brengen. 
Overgedragen betalingskredieten 
2.8. De Commissie heeft reeds in 1986 uiteengezet 
waarom zij de interpretatie van de Rekenkamer met 
betrekking tot de gesplitste kredieten strijdig met de letter 
en de geest van het Financieel Reglement acht. De nieuwe 
bepalingen van het Financieel Reglement betreffende 
overdrachten schrijven een andere behandeling voor dan 
die welke door de Rekenkamer wordt geformuleerd. 
Analyse van de besteding der kredieten 
2.11-2.14. De Commissie is zich bewust van de 
moeilijkheden die zich bij de besteding van sommige 
kredieten hebben voorgedaan. Zij heeft aandachtig kennis genomen van de analyse van de door de 
Rekenkamer geïdentificeerde belangrijkste oorzaken van 
de onderbesteding van kredieten, maar constateert 
tegelijkertijd dat sommige van deze oorzaken een 
cumulatief effect kunnen hebben, zodat sommige van de 
conclusies moeten worden genuanceerd. Zij herinnert 
eraan dat naast de verslagen die zij moet indienen 
overeenkomstig de artikelen 29 en 75 van het Financieel 
Reglement (kwartaalverslagen en de analyse van het 
financieel beheer bij de jaarrekening), maandverslagen de 
begrotings- en de controleautoriteit permanent op de 
hoogte houden van de uitvoering van de begroting. 
De Commissie wijst erop dat de diensten die de kredieten 
beheren, over het algemeen de redenen van onder­
besteding, maar ook die van overbesteding van de door 
hen beheerde kredieten kennen en trachten daar iets aan 
te doen voor zover dit binnen de bevoegdheden van de 
Commissie valt. 
In dit opzicht kan er verbetering komen in de door de 
Rekenkamer onder (a), (b), (c) en (d) geïdentificeerde 
problemen door de in 1987 voorgestelde belangrijke 
hervormingen, die moeten leiden tot een begrotingsbeleid 
op basis van strengere beginselen voor een goed financieel 
beheer. 
Met betrekking tot „de weinig bevredigende wijze waarop 
in sommige gevallen het beheer door de Commissie werd 
gevoerd" en meer in het bijzonder de annulering van 
kredieten in de titels 1 en 2 van de begroting (EOGFL-
Garantie), wil de Commissie gaarne het volgende 
opmerken. 
In de sector van het EOGFL-Garantie, met inbegrip van 
hoofdstuk 40 (visserij), komen de vervallen kredieten met 
name overeen met de door de Lid-Staten niet-gebruikte 
voorschotten (zie ook artikel 100 van het Financieel 
Reglement van 21 december 1977). 
Met betrekking tot het bedrag van 18,5 miljoen ECU in 
1987 zij opgemerkt dat de kanalen waarlangs in de Lid-
Staten de communautaire voorschotten over de betaal­
diensten worden verdeeld, zo ingewikkeld zijn dat een 
noodzakelijk blijkende herverdeling binnen een zelfde 
land zelden mogelijk is. Het is dus normaal dat sommige 
betaaldiensten een klein overschot kunnen hebben, 
hoewel andere diensten de hun ter beschikking gestelde 
middelen reeds hebben opgebruikt. 
Zo was de situatie in november 1987 toen van de 
communautaire voorfinanciering moest worden over­
gegaan op nationale voorfinanciering, waarvoor het 
exacte tijdstip in Verordening (EEG) nr. 3183/87 werd 
gedefinieerd als „na de uitputting van de aan het EOGFL, 
Afdeling Garantie, toegewezen kredieten voor het 
begrotingsjaar 1987". De meeste betaaldiensten hebben 
de „switch" (verandering van financieringssysteem) 
ingevoerd toen de beschikbare communautaire middelen 
niet meer toereikend waren om een bepaalde verrichting 
244 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
(bij voorbeeld de afwikkeling van een individueel dossier 
of de invoer van een uitgave in de computer) volledig af te 
wikkelen. 
De restbedragen die andere betaaldiensten goed hadden 
kunnen gebruiken, konden dus niet altijd tijdig worden 
overgeschreven. Andere betaaldiensten sloten het stelsel 
van communautaire voorfinanciering eind november af, 
zelfs als er een restant aan voorschotten overbleef, om een 
te langdurige overlapping van de twee stelsels te 
vermijden. Naar de mening van de Commissie was deze 
aanpak niet strijdig met het bepaalde in Verordening 
(EEG) nr. 3183/87. 
2.14. De onderbesteding van de kredieten van bij 
voorbeeld post 4702 voor de nieuwe maatregel „moderni­
sering en ontwikkeling" komt doordat dit het eerste jaar 
van toepassing van deze maatregel was. 
Regeling van de voorlopige twaalfden 
2.15. In het kader van haar voorstel tot herziening van 
het Financieel Reglement heeft de Commissie een aantal 
nadere bepalingen betreffende de toepassing van het 
stelsel van de voorlopige twaalfden voorgesteld om het 
risico van uiteenlopende interpretaties te vermijden. 
2.16. De uiteenlopende standpunten van de Commissie 
en de Rekenkamer ter zake van de toepassing van de 
bepalingen betreffende de voorlopige twaalfden voor het 
EÓGFL-Garantie zijn bekend. De Commissie is van 
mening dat zij zich bij de toepassing van deze regeling wel 
degelijk heeft gehouden aan „het voorschrift van een 
strikt en vooruitziend beheer". Bij de toekenning van 
voorschotten voor de uitgaven van het EOGFL-Garantie 
beoordeelt de Commissie wel degelijk de betrouwbaar­
heid van de uitgavenramingen van de Lid-Staten, maar 
voorschotten voor aanmerkelijk lagere bedragen dan de 
aanvragen toekennen kan zij slechts in geval van ernstige 
en met redenen omklede twijfel over genoemde ramingen. 
Zelfs indien men ervan uitgaat dat de voorschotten 
moeten worden beschouwd als betalingen en niet als 
voorlopige betalingsverplichtingen, had de Commissie in 
het onderhavige geval niets anders kunnen doen dan 
verzoeken om de terbeschikkingstelling van een extra 
voorlopige twaalfde voor de maand februari 1987. In 
beide gevallen zou het effect van vervroegde opvraging 
van de eigen middelen hetzelfde zijn geweest. EERBIEDIGING VAN HET FINANCIEEL 
REGLEMENT 
Procedures inzake betalingsverplichtingen en 
betalingen 
2.35. (a) De Commissie wijst erop dat elke maandelijk­
se aanwijzing van de betalingen op het gebied van de 
voedselhulp een zeer groot aantal boekhoudkundige 
verrichtingen vereist. Zij merkt op dat in geen enkel van 
de door de Rekenkamer vermelde gevallen een bedrag ten 
onrechte is betaald. 
(b) De Commissie merkt op dat de in de overeenkomst 
met India vermelde termijnen indicatief zijn. 
(c) Met betrekking tot de betalingen van 0,3 miljoen 
ECU aan NGO's wordt de grootste aandacht besteed aan 
de algemene voorwaarden, maar het is niet volledig 
uitgesloten dat bepaalde uitzonderingen worden gecon­
stateerd. 
Bewijsstukken 
2.39. De Commissie is zich volledig bewust van de 
noodzaak volledige bewijsstukken op te stellen en zich te 
houden aan de data die in het Financieel Reglement zijn 
vastgesteld voor de toezending van deze bewijsstukken 
aan de Rekenkamer. Zij betreurt het dat in de loop van 
het begrotingsjaar 1987 vertragingen zijn opgetreden, 
deels ten gevolge van de voortdurende toeneming van het 
aantal te behandelen documenten. Zij zal ervoor zorgen 
dat alle voor de controles noodzakelijke stukken 
daadwerkelijk aan de Rekenkamer worden toegezonden. 
TERUGVORDERING VAN 
VOORSCHOTTEN IN VERBAND MET 
BELEIDSUITGAVEN 
Procedures voor de onderkenning van 
terugvorderingen en voor de boeking van 
voorschotten 
2.41 - 2.53. (a) De Commissie is zich volledig bewust 
van het belang van een voortdurend toezicht op de 
lopende betalingsverplichtingen. Op gezette tijden wor­
den de nog lopende betalingsverplichtingen aan een 
onderzoek onderworpen om met name de stand van de 
terugvorderingen vast te stellen. 
12.12.DD Publikatieblad van de europese gemeenschappen 24éö 
Crezien de uiteenlopende juridische aard van de door de 
diensten beheerde tinaneiéle verrichtingen^ zijn echter de 
ordonnateursin de beste positie om toezicht te houden op 
de dossiers. 
löe commissie erkent in principe het nut van een 
diversifiëring van de gegevens van de centrale boekhoud 
ding. Bij de ontwikkeling van het nieuwe svsteem 
Sll^C^COlvi zal zi^ de opmerking van de rekenkamer in 
gedachten houden. 
2.4^2.^3.^en^ L^e laatste begrotings^arenisalles 
in het werk gestelde met name door aanvullingen op de 
^interne regels^ en door de opstelling van passende 
instructies^ om deordonnateurszogoedmogelijk toezicht 
te laten houden op de uitgaven^ hetgeen ook inhoudt dat 
inningsopdrachten worden opgesteld wanneer blijkt dat 
bepaalde voorschotten moeten worden teruggevorderd. 
Voor zover de resultaten nog niet bevredigend zi^li^kt 
dit over het algemeen niet zozeer te moeten worden 
toegeschreven aan ontoereikende interne bepalingen bij 
de CAommissie^ als wel aan bepaalde situaties in het 
verleden waarin thans verbetering komn 
— In het algemeen bestond er in het verleden voor 
meerjarige verplichtingen niet systematisch een 
^uiterste uitvoeringsdatum^. COvereenkomstig de 
nieuwe bepaling van lid^bis van artikell van het 
Financieel R.eglementzalin de toekomst een strengen 
re discipline moeten worden ingesteld. 
— I^rzal wordengestreefdnaareenbeterevenwicht 
tussen enerzijds de middelend met name het personeel 
dat ter beschikking van de ordonnateurs wordt 
gesteld om de uitvoering van de begroting te 
verzekerend en anderzijds het constante en gedetaiP 
leerde toezicht op elk dossier. In de toekomst dienen 
passende maatregelen te worden genomen met 
betrekkingtot demiddelenenhetgedragvande 
ordonnateurs om de situatie te verbeteren. 
Toelopende herziening van de basisregeling en de voor de 
toepassing daarvan te treften maatregelen zouden meer 
inzicht moeten verschaffen in de mechanismen waardoor 
de terugvorderingen op gang worden gebrachte meerm 
het bijzonder met betrekking tot de interpretatie en de 
onderkenning van de werkelijk aansprakelijke personen 
ofinstanties^ wanneer ditsoortproblemenzich voordoen. 
2.4^. ^ie het antwoord op de punten 2.^1—2.^^. 
2.42. Artsen zonder ólrenzen^België^A^ÓlB^^ólCO 
222^^B.L^e commissie wenst de volgende elementen 
onder de aandacht te brengend — C0pl2mei 1^7 heeftA^ól^Been interimverslag over 
de in 1^^ verrichte uitgaven toegezonden^ inclusief 
een voorlopige begroting voorl^7. 
^C0pl^ulil^7heeftA^ólBmeldinggemaaktvande 
ondervonden moeilijkheden en van de tijdelijke 
stopzetting van het project ten gevolge van de 
inmenging van de militaire gouverneur van het 
gebied. 
^ Ch^ februari 1^ deelde A^DB mede dat zu het 
gebiedhadden moeten verlatenendathetpro^ect 
diende te worden afgesloten. Ólezien het politiek 
aspect vande problemen vandeze^ólCOheeftde 
commissie de afsluiting van het project uitgesteld. 
— COpl^augustusl^^heeftdeó^ommissiede^CrCOeen 
brief geschreven met het verzoek de aanvullende 
inlichtingen te verstrekken die noodzakelijk zi^n om 
de ongebruikte bi^drage^^éó^^C^^vermeerderd 
met de eventuele bankrente^tekunnenterugvorde^ 
ren. töikwi^ls moet een verslag over de uitvoering van 
de werkzaamheden wordenafgewacht of ^elfseen 
controle wordenverricht om het terug te vorderen 
bedrag te kunnen vaststellen en dus om een mnings^ 
opdracht voor de rekenplichtige te kunnen opstellen. 
2.43. In de meeste gevallen worden ontvangsten op een 
tussenrekening geboekte omdat een referentie ontbreekt 
metbehulpwaarvandezeontvangsteninverbandkunnen 
worden gebracht met de overeenkomstige mningsD 
opdracht. löe CAammissie tracht deze referenties zo 
spoedig mogelijk te verkregen. Iviet betrekking tot het 
SociaalFondsverwi^stdeC^ommissienaardeantwoorden 
ophoofdstuk7. 
2.4^. Foe laatste wi^zigingvanhet Financieel reglement 
en de hervorming van de structuurfondsen zullen leiden 
toteenbetereharmomsatie vandeproceduresmzake 
nieuwe aanwending. 
2.4^en2.^3.^ Het is ^uist dat de commissie tot op 
heden nog geen criteria heeft betreffende de nieuwe 
aanwending van teruggevorderde voorschotten. AangeD 
zien de bepalingen inzake de nieuwe aanwending van ten 
onrechte betaalde bedragen facultatief znn^ hebben 
sommige diensten ze toegepast^terwijl andere diensten 
deze bedragen hebben aangewezen op de staat van 
ontvangsten. 
246 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
In het kader van het nieuwe voorstel tot algemene 
herziening van het Financieel Reglement denkt de 
Commissie in dit opzicht een geheel nieuwe bepaling voor 
te stellen die erop neer zou komen dat de aldus 
teruggevorderde bedragen op dezelfde wijze zouden 
worden behandeld als de geannuleerde bedragen. Aldus 
zou worden gezorgd voor een homogene behandeling bij 
de eventuele reconstructie van de betalingsverplichtingen, 
bij het hergebruik van sommige betalingsmiddelen, 
alsook bij het gedrag van de ordonnateurs. 
Presentatie in de jaarrekeningen van de 
teruggevorderde voorschotten en de 
„herbesteding" ervan ter financiering van 
nieuwe uitgaven 
2.48,2.49 en 2.53. (d) De Commissie is zich ervan 
bewust dat het momenteel niet mogelijk is aan de hand 
van de jaarrekening vast te stellen welke bedragen precies 
zijn teruggevorderd en hoe zij zijn gebruikt voor de 
financiering van nieuwe uitgaven. Dit komt door de wijze 
waarop sommige van deze terugvorderingen worden 
verwerkt en door de desbetreffende computerprogram­
ma's. Of zij nu als ontvangsten of als negatieve uitgaven 
worden geboekt, de terugvorderingen zijn bij de presenta­
tie van de ontvangsten en de uitgaven in de jaarrekening 
niet te onderscheiden van de overige transacties. Terugge­
vorderde bedragen die opnieuw zijn aangewend, worden 
daarentegen afzonderlijk en met vermelding van de 
begrotingspost in de jaarrekening opgenomen. In het 
kader van haar algemene overdenkingen over dit 
vraagstuk bestudeert de Commissie de mogelijkheid om 
de presentatie van deze terugvorderingen te verbeteren. 
Terugvorderingsprocedures 
2.51. Hoewel de procedures in sommige gevallen 
problemen opleveren, kan het systeem als geheel niet 
onbevredigend worden genoemd, want er zijn belangrijke 
vorderingen gemaakt en de situatie is aanzienlijk 
verbeterd. 
De terugvorderingen hangen namelijk in de eerste plaats 
af van de basis- of de sectoriële regelingen en in de tweede 
plaats van de wijze waarop sommige dossiers worden 
beheerd. De Rekenkamer heeft dit probleem trouwens 
zelf aan de orde gesteld in haar speciale verslag 1/88 over 
de communautaire en nationale procedures en systemen 
betreffende het beheer van het Europees Sociaal Fonds 
(PB C 126 van 16.5.1988). 
Zij heeft vastgesteld dat deze regelingen niet altijd 
coherent zijn en daardoor een doelmatig toezicht op de 
invorderingen zeer moeilijk maken. 
Uit de door de Rekenkamer in punt 2.51 (b) genoemde 
voorbeelden blijkt dat de Commissie de invordering tot het einde toe voortzet. Telkens wanneer zulks mogelijk is, 
leidt zij de terugvorderingsprocedures in, zelfs in geval 
van surséance van betaling. Zo heeft zij een systeem 
uitgewerkt om de procedures voor de inning van 
schuldvorderingen te bespoedigen en de dossiers betref­
fende oninbare schuldvorderingen af te sluiten. Dit is de 
enige manier om nog iets uitgekeerd te krijgen, hetzij bij 
de definitieve liquidatie, hetzij wanneer de debiteur 
eventueel zijn activiteiten hervat. 
(a) en (b) Dit element wordt aan een onderzoek 
onderworpen in het kader van de herziening van het 
Financieel Reglement. 
Slotopmerking over de terugvordering van 
voorschotten 
2.52 - 2.53. De Commissie verwij st naar de antwoorden 
op het vorige punt. 
2.53. (f) De verliezen ten gevolge van faillissementen 
zijn gering en de terugvorderingskosten staan in geen 
enkele verhouding tot de terugvorderingsmogelijkheden. 
De Commissie vraagt zich af of het mogelijk is een 
systeem uit te werken om de actiemiddelen te verbeteren 
met inachtneming van de verhouding tussen kosten en 
resultaten. 
2.54. Deze kwestie wordt bestudeerd in het kader van de 
herziening van het Financieel Reglement. 
FINANCIËLE ADMINISTRATIE EN 
FINANCIËLE BALANS VAN DE 
GEMEENSCHAPPEN 
Te innen ontvangsten 
2.56. De Commissie is zich volledig bewust van het 
belang van een snelle en doelmatige inning van de 
vorderingen. Met het oog op een goed beheer heeft zij een 
bijzondere inspanning gedaan om de tussen 1980 en 1986 
vervallen schuldvorderingen te regulariseren. Het gaat 
hier weliswaar om een vrij gering bedrag in vergelijking 
met de vorderingen van het lopende begrotingsjaar, maar 
het aantal dossiers is bijna even groot als voor de in 1987 
vervallen vorderingen. De vorderingen van de begrotings­
jaren 1986 en 1987 worden voor een groot deel (83 %) 
gevormd door de dossiers van het Sociaal Fonds, hetgeen 
een gevolg is van het grote aantal annuleringen in 1986 en 
1987. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 247 
De Commissie heeft zich dus geconcentreerd op de 
regularisatie van de vóór 1987 vervallen vorderingen en 
op de dossiers van het Sociaal Fonds. Naar haar mening 
zal dank zij deze maatregelen en de verbeteringen in het 
geautomatiseerde systeem voor het beheer van de dossiers 
de situatie van de nog af te wikkelen vorderingen 
waarschijnlijk worden gestabiliseerd in de loop van het 
begrotingsjaar 1988. 
Te verhalen rechten en belastingen 
2.57-2.59. Naar aanleiding van de in juni 1986 
verzonden brieven aan de Lid-Staten die geen directe 
BTW-vrijstelling toepassen, vonden besprekingen plaats 
tussen de Commissie en alle betrokken Lid-Staten 
behalve Griekenland. De betrokken zeven Lid-Staten 
verwierpen het verzoek van de Commissie om de 
terugbetaling van de BTW achteraf te vervangen door 
directe vrijstelling, omdat de directe vrijstelling controle­
problemen zou opleveren. Zij zouden namelijk procedu­
res moeten invoeren ter voorkoming van de onregelma­
tigheden die zich zouden kunnen voordoen wanneer de 
belastingplichtigen onder bepaalde voorwaarden mogen 
factureren exclusief BTW. Bij terugbetaling achterafis er 
geen sprake van dergelijke problemen, want de Lid-
Staten behoeven slechts het verzoek om terugbetaling te 
controleren aan de hand van de door de Commissie 
ingediende bewijsstukken. 
Wat de twee nieuwe Lid-Staten betreft, de voorwaarden 
voor de toepassing van het protocol worden uitgewerkt 
met Portugal, terwijl de Commissie een aanmaning tot 
Spanje heeft gericht. 
2.58 - 2.59. De Commissie heeft inderdaad enige 
moeilijkheden gehad in 1987, het eerste jaar waarin de 
nieuwe procedure voor de boekhoudkundige verwerking 
werd toegepast; zij zal trachten deze moeilijkheden te 
overwinnen. Zo waren eind mei 1988 pas vier verzoeken 
om terugbetaling opgesteld. Begin juli 1988 waren alle 
verzoeken om terugbetaling aan de Lid-Staten toegezon­
den. 
Met betrekking tot het op de balans vermelde bedrag zij 
opgemerkt dat de voorwaarden voor de toepassing van 
het protocol voor Spanje en Portugal nog niet bekend 
zijn. 
Voorschotten aan het personeel 
2.60. In antwoord op een opmerking van de Rekenka­
mer in haar verslag betreffende het begrotingsjaar 1986 
had de Commissie erop gewezen dat zij sedert 1 januari 
1987 voor haar financiële administratie beschikt over een 
nieuw geautomatiseerd systeem (SINCOM) dat onder 
andere de controle op de rekeningen betreffende de voorschotten aan het personeel zal moeten vergemakke­
lijken. Na de afsluiting van de rekeningen op 31 december 
1986 konden de saldi in dit nieuwe systeem worden 
ingevoerd. Vanaf medio 1987 zijn de boekhouddiensten 
van de Commissie met behulp van de nieuwe functies van 
SINCOM dan ook begonnen met een zorgvuldig 
onderzoek van de oude saldi. 
De Commissie geeft toe dat de situatie eind 1987 nog niet 
bevredigend was. Zij zet deze taak vastberaden voort. Zo 
was voor de rekening betreffende voorschotten op 
dienstreizen op 30 juni 1988 een oplossing gevonden voor 
60 van de door de Rekenkamer tijdens haar controles 
gesignaleerde gevallen waarin creditsaldi bestonden. 
Anderzijds trachten de boekhouddiensten van de Com­
missie in samenwerking met de beherende diensten 
procedures te ontwikkelen waarmee kan worden voorko­
men dat boekingsfouten optreden (uitwerking van 
interfaces tussen de geautomatiseerde systemen van de 
beherende diensten en van de boekhouding) of waarmee 
dergelijke fouten snel kunnen worden opgespoord (meer 
samenwerking tussen de beherende en de boekhouddien­
sten voor een regelmatige controle van de rekeningen 
gedurende het gehele begrotingsjaar). 
Betrouwbaarheid en volledigheid van de 
rekeningen van het EOGFL-Garantie 
2.61. De declaraties van de Lid-Staten kunnen slechts 
worden geverifieerd op basis van de definitieve rekenin­
gen, en wel bij de zuivering daarvan. 
De Commissie doet niet anders dan artikel 99 van het 
Financieel Reglement toepassen, waarbij de verschillen 
tussen de op de rekeningen van een begrotingsjaar 
aangewezen uitgaven en de door de Commissie bij de 
zuivering van de rekeningen erkende uitgaven worden 
geboekt uit hoofde van het begrotingsjaar waarin de 
zuivering heeft plaatsgevonden. 
2.62. Met betrekking tot de correcties is de Commissie 
bereid te onderzoeken welke oplossing kan worden 
gevonden in de door de Rekenkamer gewenste zin, in de 
vorm van een passende vermelding in de bijlage bij de 
jaarrekening en de geconsolideerde balans. 
2.63. De Commissie heeft getracht de termijnen waar­
binnen de budgettaire boeking van de uitgaven van het 
EOGFL-Garantie geschiedt, te verkorten door de voor 
deze verrichtingen vereiste computerbewerkingen te 
verbeteren. 
Aldus heeft zij besloten het geautomatiseerde systeem dat 
wordt gebruikt door de diensten die deze betalings­
opdrachten verstrekken, te vervangen door een moderner 
instrument. In afwachting van het tijdstip waarop dit 
nieuwe systeem operationeel wordt, heeft zij als over­
gangsmaatregel de huidige programma's overgebracht op 
een betere apparatuur waarmee de gegevens gedecentrali­
seerd en derhalve sneller kunnen worden verwerkt. 
248 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Voorts werd de overdracht van de gegevens van de 
diensten van de ordonnateur naar de boekhouddienst 
eveneens bespoedigd: sedert augustus 1988 geschiedt deze 
overdracht via een automatische interface die mogelijk is 
geworden doordat de ordonnateur van computerappara­
tuur is veranderd. 
2.64. De verschillen tussen de saldi van het EOGFL-
Garantie van de Commissie en die van sommige Lid­
staten zijn toe te schrijven aan het feit dat deze Lid-Staten 
niet alle correcties die hun door de Commissie waren 
medegedeeld, in de balans hadden opgenomen. 
In de loop van 1988 zijn de betrokken saldi, zoals in de 
balans van de Commissie geregistreerd, afgetrokken van 
de aan de Lid-Staten verschuldigde bedragen. Aangezien 
hiertegen geen bezwaar is gemaakt, kan worden aangeno­
men dat de balansen van de Lid-Staten onjuist waren. 
Goedkeuring van de rekeningen inzake 
voedselhulp 
2.65. De Commissie is zich bewust van de nadelen die 
kunnen voortvloeien uit een late zuivering van de 
rekeningen. Zij is het met de Rekenkamer eens dat de 
bestaande achterstand moet worden ingehaald. Voor vijf 
Lid-Staten zal onverwijld een besluit tot zuivering van de 
rekeningen van de begrotingsjaren 1980, 1981, 1982 en 
1983 worden genomen. 
De financiële gevolgen van de ontwikkeling van de 
wisselkoersen dienen te worden geëvalueerd voor alle 
Lid-Staten, hetgeen tot een zekere compensatie zou leiden 
doordat in de verschillende Lid-Staten opwaartse en 
neerwaartse monetaire schommelingen ten opzichte van 
de rekeneenheid zijn opgetreden. 
In ieder geval zal de Commissie hard blijven werken aan 
de zuivering van de rekeningen ten einde de achterstand 
zo spoedig mogelijk in te lopen. 
Controle op de bankrekeningen 
2.66-2.68. Sedert enkele jaren tracht de Commissie 
deze kwestie onder controle te krijgen. Zo onderhandelt 
zij voortdurend met haar banken over nieuwe voorwaar­
den. 
Vastgesteld kan worden dat de verrichting van controles 
reële moeilijkheden oplevert. Dank zij de geleidelijke 
uitvoering van het project SINCOM zal naar verwachting 
een automatisch toezicht op de door de banken geboden 
voorwaarden kunnen worden ingesteld. 2.66. De Commissie heeft de bank die verantwoordelijk 
is voor 80 % van de door de Rekenkamer gesignaleerde 
fouten, verzocht zich te houden aan de overeengekomen 
voorwaarden. 
2.67. De Commissie zal de door sommige banken 
verstrekte onjuiste informatie laten rechtzetten. 
2.68. De rekenplichtige van de Commissie komt op 
gezette tijden met zijn collega's van de andere instellingen 
bijeen om de mogelijkheden tot coördinatie van de 
procedures te optimaliseren. 
Diverse te boeken ontvangsten 
2.69. De situatie van de post „Diverse te boeken 
ontvangsten" is in de loop van het begrotingsjaar 1987 
verbeterd met een daling van het saldo van deze rekening 
van 27,1 miljoen ECU per 31 december 1986 tot 10,1 
miljoen ECU per 31 december 1987. De Commissie zal 
zich hiervoor blijven inspannen ondanks de moeilijk­
heden waarmee zij te kampen heeft (stijging van het 
aantal ontvangsten, moeizame identificatie van de 
terugbetalingen van vele debiteuren). De Commissie 
neemt kennis van de twee door de Rekenkamer gesigna­
leerde boekingsfouten; zij zijn gecorrigeerd in de 
rekeningen van het begrotingsjaar 1988. 
Aan landen van het Middellandse-Zeegebied 
verstrekte leningen 
2.70. De bedragen onder de rubriek „Leningen tegen 
speciale voorwaarden in het kader van de samenwerking 
met derde landen" komen overeen met begrotingsuitga­
ven ten laste van achtereenvolgende begrotingsjaren. De 
opneming ervan aan de actiefzijde van de balans van de 
Gemeenschappen (alsmede de vermelding van een zelfde 
bedrag onder de post „Eigen vermogen" aan de passiefzij-
de van de balans) vloeit voort uit het feit dat aan het einde 
van het jaar een overzicht wordt opgesteld van de in de 
loop van deze achtereenvolgende begrotingsjaren ver­
strekte en nog niet afgeloste leningen. De Commissie 
betreurt het dat de op 31 december 1987 opgestelde lijst 
van leningen fouten bevat en zal beter gaan controleren 
om te voorkomen dat in de toekomst opnieuw dergelijke 
vergissingen worden gemaakt. 
Wisselkoersverschillen 
2.71. Zoals de Rekenkamer reeds opmerkt, wordt op 
initiatief van de Commissie tussen de verschillende 
Instellingen overleg gepleegd om in de toekomst te komen 
tot een geharmoniseerde behandeling van wisselkoersver­
schillen in de boekhouding en bij de controle. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 249 
ANTWOORDEN VAN HET HOF VAN JUSTITIE 
EERBIEDIGING VAN HET FINANCIEEL 
REGLEMENT 
Opmerkingen naar aanleiding van de controle 
op de bezoldigingen 
Door de financieel controleur verrichte controles 
2.23 - 2.24. De financieel controleur van het Hof van 
Justitie controleert alle individuele dossiers van de 
ambtenaren en overige personeelsleden tussen het tijdstip 
van vaststelling of wijziging van de rechten en de 
betaalbaarstelling en berekening van de bezoldigingen. 
Hij controleert in de loop van het jaar bezoldigingsonder-
EERBIEDIGING VAN HET FINANCIEEL 
REGLEMENT 
Opmerkingen naar aanleiding van de controle 
op de bezoldigingen bij het Economisch en 
Sociaal Comité 
Scheiding van functies 
2.28. Het Economisch en Sociaal Comité was van 
oordeel dat het Financieel reglement de mogelijkheid niet 
uitsluit dat andere personen dan de rekenplichtigen 
tekeningsbevoegdheid ten aanzien van de bankrekenin­
gen hebben. Het Comité achtte het wenselijk dat bij de 
twee handtekeningen er altijd één is van een rekenplichti-
ge en één van een persoon die een andere functie bekleedt. 
Het feit dat deze andere persoon bij het Comité 
ordonnateurs zijn, vloeit uitsluitend voort uit het feit dat 
deze tekeningsbevoegdheid slechts aan een klein aantal 
ambtenaren kan worden verleend. Het Economisch en 
Sociaal Comité zal zo veel mogelijk geleidelijk andere 
personen dan de ordonnateurs aanwijzen die over 
tekeningsbevoegdheid ten aanzien van verrichtingen met 
de bankrekeningen beschikken. delen per onderwerp, zodra zijn lopende werkzaamheden 
en zijn personeelsbestand dit toelaten. 
Het Hof van Justitie onderzoekt de mogelijkheid, een 
ondergeschikt financieel controleur te benoemen. 
Scheiding van functies 
2.29. Aangezien bij het Hof van Justitie drie niet-
ordonnateurs tekeningsbevoegdheid voor de bankreke­
ningen hebben gekregen, zullen de diensten van het Hof 
voortaan in het algemeen gebruik maken van de 
handtekeningen van deze personen en niet van die van een 
ordonnateur. 
Ontbreken van interne regels voor de uitvoering van de 
begroting 
2.30. Hoewel in het Economisch en Sociaal Comité de 
overeenkomstig artikel 4 van de Verordening van de 
Commissie van 11 december 1986 op te stellen formele 
voorschriften nog niet zijn vastgesteld, is toch een 
verdeling van de bevoegdheden tussen ordonnateurs en 
beheerders doorgevoerd. 
Procedures inzake betalingsverplichtingen en 
betalingen 
2.36. Sedert 1 januari 1988 is in het Economisch en 
Sociaal Comité een nieuw boekhoudsysteem ingevoerd, 
dat op basis van het door de Raad gebruikte programma 
functioneert. Hierbij worden zowel de betalingsver­
plichtingen als de betalingen geregistreerd. 
2.37. Wegens personeelsgebrek is het inderdaad reeds 
voorgekomen dat de betalingsverplichtingen na 
ontvangst van de rekeningen zijn opgesteld. De laatste 
maanden wordt alles in het werk gesteld om dergelijke 
nalatigheden te voorkomen. ANTWOORDEN VAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
(») PB C 89 van 6 april 1988, blz. 11. 
(2) PBL 185 van 15 juli 1988. 
250 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
HOOFDSTUK 3 
Ontvangsten 
ANTWOORDEN VAN DE COMMISSIE 
DE REGELING VOOR COMMUNAUTAIR 
DOUANEVERVOER — OVER DE WEG 
Inleiding 
3.3 - 3.35. De Commissie deelt de bezorgdheid van de 
Kamer in verband met bepaalde moeilijkheden bij de 
toepassing van deze regeling. 
Bij het controleren van de eigen middelen zal de 
Commissie zich ervan vergewissen dat de betrokken 
nationale overheidsdiensten de communautaire voor­
schriften correct toepassen met inachtneming van de 
opmerkingen van de Kamer. 
De concrete problemen die zich bij de uitvoering van de 
onderhavige regeling voordoen, en in het bijzonder die 
welke de Kamer in haar verslag onder de aandacht 
brengt, zal de Commissie in het Comité Verkeer van 
Goederen aan de orde stellen. 
Invloed van de regeling op de eigen middelen 
van de Gemeenschap 
3.9. De beperktheid van het aantal mensen en de 
materiële middelen die voor de controles kunnen worden 
ingezet in aanmerking genomen, sluit een verstandige 
bevordering van het vrije handelsverkeer (bij voorbeeld 
naargelang van de wijze van vervoer of de betrouwbaar­
heid van de vervoerder) een concentratie van de 
controlewerkzaamheden op die gebieden welke het meest 
gevoelig lijken en daarmee een hogere rentabiliteit van 
deze werkzaamheden niet uit. 3.10. De voorschriften betreffende het communautaire 
douanevervoer voorzagen van meet af aan in ver­
schillende procedures voor het interne (T2) en het externe 
douanevervoer (Tl), vooral in die zin dat de regeling voor 
het interne communautaire douanevervoer (T2) geleide­
lijk werd versoepeld. Aldus is er sprake van een steeds 
grotere afstand tussen de regeling voor het interne 
douanevervoer en die voor het externe douanevervoer, 
welke laatste het strenge karakter dat haar met name met 
het beschermen van de eigen middelen samenhangende 
functie vereist volledig behoudt. In dit verband deelt de 
Commissie de mening van de Kamer dat de Lid-Staten bij 
het toepassen van de regeling voor het externe commu­
nautaire douanevervoer bijzondere waakzaamheid moe­
ten betrachten. 
Opmerkingen naar aanleiding van de controle 
op de toepassing van de regeling in de Lid-
Staten 
Veiligheid van de documenten voor douanevervoer 
3.11. Het document voor douanevervoer wordt met de 
aangifte van verzending/uitvoer ingevuld en exemplaar 
een van dit document blijft bij het kantoor van vertrek. 
Na ontvangst van het terug te zenden exemplaar 
(exemplaar vijf) vergelijkt dat kantoor beide exemplaren, 
waarbij dus een eventuele verandering van de aanduiding 
Tl kan worden vastgesteld. 
De mogelijkheid dat na afloop van de doorvoeroperatie 
alleen op exemplaar twee (thans exemplaar vier) met het 
opschrift Tl wordt geknoeid lijkt uitgesloten, omdat dit 
exemplaar door het douanekantoor van bestemming 
wordt bewaard. De aandacht van de douanediensten zal 
nog eens uitdrukkelijk op deze laatste regel worden 
gevestigd. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 251 
3.12. Het door de Kamer geconstateerde gebruik van 
document Tl voor communautaire goederen heeft geen 
nadelige gevolgen voor het innen van de eigen middelen. 
Verzegeling van de vervoermiddelen bij vertrek 
3.13-3.14. Het verzegelen van de zendingen is in 
beginsel verplicht en deze regel is ten aanzien van 
bijzonder fraudegevoelige goederen langs administratieve 
weg bekrachtigd. 
Het is echter van het begin af de bedoeling geweest dat de 
regeling voor communautair douanevervoer voor ieder­
een toegankelijk is, zodat zij, op het stuk van verzegeling, 
minder strenge voorschriften bevat dan het TIR-regime. 
De vereenvoudigde procedure waarvan bepaalde ver­
voerders gebruik kunnen maken biedt in het bijzonder 
ook grotere faciliteiten met betrekking tot verzegeling. 
Het feit dat het vrije verkeer in de Gemeenschap van 
goederen met een communautair karakter tegen 1992 is 
gepland belet bovendien niet dat er reeds een neiging tot 
een zekere soepelheid in verband met de verzegeling van 
deze goederen bestaat. Voor verzendingen naar of via 
Zwitserland en Oostenrijk is verzegeling daarentegen 
nadrukkelijk verplicht gesteld. 
Het probleem van de verzegeling van niet-communautai-
re goederen zal op grond van het verslag van de Kamer, te 
zijner tijd, zeker opnieuw met de Lid-Staten worden 
besproken. 
Controle van de goederen op het kantoor van 
bestemming 
3.15. De Commissie neemt kennis van de opmerkingen 
van de Kamer. Wat de controles in de havens betreft zal 
over de suggestie om de handtekening van de ambtenaren 
aan te vullen door het gebruik van een individuele 
naamstempel met de Lid-Staten overleg worden gepleegd. 
Behandeling van op het kantoor van bestemming 
ontdekte onregelmatigheden 
3.16. Aangenomen mag worden dat voor het te kort 
schieten van de informatiestroom tussen het kantoor van 
bestemming en het kantoor van vertrek een oplossing is bereikt met de per 1 januari 1988 uitgevaardigde 
voorschriften, waarnaar de Kamer aan het einde van dit 
punt zelf verwijst en die er juist op zijn gericht dat bij de 
vaststelling van onregelmatigheden aan het kantoor van 
vertrek zoveel mogelijk gegevens worden verstrekt. 
Vertraging bij de afsluiting van de procedure voor 
douanevervoer 
3.17. Zowel via algemene maatregelen als door middel 
van gerichte maatregelen tracht de Commissie voortdu­
rend een zo spoedig mogelijke terugzending van de 
documenten voor douanevervoer te bewerkstelligen. 
Naar aanleiding van het verslag van de Kamer zal zij de 
betrokken diensten er nogmaals op wijzen dat de ter zake 
overeengekomen termijnen in acht moeten worden 
genomen. 
Onderzoekprocedures 
3.18. Inderdaad is een van de voornaamste problemen 
waarop de betrokken diensten bij het instellen van een 
onderzoek stuiten het uitblijven, ook na herhaalde 
verzoeken, van een reactie op de kennisgeving van het 
onderzoek. 
Een administratieve regeling die een in dergelijke gevallen 
te volgen geharmoniseerde procedure behelst werd op 21 
maart 1988 in het Comité Verkeer van Goederen 
aangenomen en is op 1 juli 1988 in werking getreden. 
3.19. De nodige aandacht wordt besteed aan de 
opmerkingen over de feed-back naar het kantoor van 
vertrek in verband met het verloop en het resultaat van de 
door de Lid-Staat die met de invordering van de middelen 
is belast getroffen maatregelen, ten einde te voorkomen 
dat procedures ten onrechte worden afgesloten of dat 
deze afsluiting ten onrechte wordt vertraagd. 
3.20. De beschreven situatie is waarschijnlijk reëel, 
maar hangt samen met de aard van de doorlopende 
zekerheid zoals de communautaire wetgever die heeft 
bedoeld. Deze zekerheid kan betrekking hebben op 
opeenvolgende of gelijktijdige doorvoerverrichtingen, 
met vertrekpunt in iedere Lid-Staat of in ieder EV A-Land 
waar zij rechtsgeldig is, zonder dat het juridisch of 
materieel mogelijk is haar te bestrijden voor zover de 
aangever een in een geldig borgcertificaat belichaamde 
voorafgaande vergunning bezit. 
252 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Terugvordering van de eigen middelen ingeval de 
procedure niet is afgesloten 
3.21. De Commissie bevestigt dat het haar niet raad­
zaam voorkomt de invordering van douanerechten en de 
invordering van bedragen van fiscale aard los te 
koppelen. 
3.22. Voorts is het de Commissie bekend dat de 
onderzoekprocedure veel tijd in beslag kan nemen en dat 
daardoor een betrekkelijk groot aantal dossiers aanhan­
gig kan blijven. De ervaring leert echter dat men bij de 
onderzoekprocedure, die wordt verondersteld in gevallen 
waarin sprake is van onregelmatigheden te worden 
geopend, doorgaans op talrijke belemmeringen stuit met 
vertraging als onvermijdelijk gevolg. Hoe dit ook zij, de 
Commissie en het Comité Verkeer van Goederen blijven 
voortdurend op de goede werking van de onder­
zoekprocedure toezien. Zo is onlangs, afgezien van de 
naar aanleiding van punt 3.18 vermelde regeling, aan het 
comité het ontwerp van een nieuw model voor de 
kennisgeving van onderzoek voorgelegd, waardoor wordt 
beoogd een ruimer gebruik van deze kennisgeving 
mogelijk te maken en aldus elkaar overlappende en 
meestal tot vertraging leidende briefwisselingen te 
vermijden. 
Controleprocedures na inklaring 
3.23. Naar aanleiding van de opmerkingen van de 
Kamer zal de Commissie de aandacht van de betrokken 
diensten nog eens vestigen op de administratieve regeling 
betreffende de controle achteraf van de documenten voor 
communautair douanevervoer. Daarbij zal in het bijzon­
der worden gewezen op de bepaling volgens welke, 
afgezien van de gevallen waarin het vermoeden van een 
vergissing of onjuistheid bestaat, één op de duizend 
teruggezonden aangifteformulieren, met een minimum 
van twee documenten per maand en per kantoor van 
vertrek, steekproefgewijze moet worden onderzocht. 
Het bijhouden van registers betreffende douanevervoer 
en van andere documenten en door de douaneleiding 
verrichte controle 
3.24-3.25. De methoden voor het beheer van de 
doorvoerverrichtingen en van de dossiers inzake geschil­
len en de wijze waarop zij worden toegepast vallen onder 
de verantwoordelijkheid van de douanediensten. Het is 
een kwestie van intern management van de betrokken 
overheidsinstellingen van de Lid-Staten, wat uiteraard 
maatregelen op communautair vlak om bepaalde tekort­
komingen die zouden worden ontdekt en bij voorbeeld de 
eigen middelen zouden kunnen schaden uit de weg te 
ruimen of te corrigeren niet uitsluit. Centralisatiekantoren 
3.27. De Commissie deelt de bezorgdheid van de Kamer 
en heeft er trouwens bij de Lid-Staten reeds op 
aangedrongen voor de verzending van de documenten 
degelijk verpakkingsmateriaal te gebruiken. Zij zal al het 
mogelijke doen om dit probleem op te lossen. 
3.28. De suggestie om de grote aantallen documenten in 
verband met belangrijke en regelmatige handelsstromen 
tussen dezelfde douanekantoren niet via de centralisa­
tiekantoren te leiden is wellicht te beschouwen als een 
maatregel waardoor de terugzending van de documenten, 
voor een deel, kan worden bespoedigd, maar houdt in de 
praktijk het risico in dat binnen een als één geheel opgezet 
systeem bijzondere regels gaan gelden met alle mogelijke 
vergissingen en vertragingen van dien. 
Geautomatiseerde boekhouding van het douanevervoer 
3.29. Het proefonderzoek waarnaar de Kamer verwijst 
is als zelfstandig project stopgezet en geïntegreerd in een 
ruimer project (project CD), gericht op het computerise­
ren van alle douaneprocedures. 
Taak van het „Comité Verkeer van Goederen" 
3.31. De Commissie omschrijft de opvatting van de 
Rekenkamer dat het noodzakelijk is de procedure welke 
tot administratieve afspraken leidt te verbeteren en te 
versnellen. Zij zal nagaan op welke wijze hier de nodige 
vooruitgang kan worden geboekt, vooral op het punt van 
de eigenlijke besluitvorming. 
Conclusie 
3.32. Afgezien van de vorderingen die reeds zijn 
gemaakt zal de Commissie een mogelijke verdere 
versterking van de administratieve uitvoeringsmaat­
regelen met betrekking tot het externe communautaire 
douanevervoer bestuderen, zonder overigens essentiële 
eisen inzake het vergemakkelijken van het goederenver­
keer uit het oog te verliezen. 
3.33. De Commissie heeft kennis genomen van de door 
de Kamer geconstateerde problemen in verband met de 
toepassing van de regels betreffende het communautaire 
douanevervoer door de douanekantoren van de Lid-
Staten. Zij blijft zich inzetten voor een optimale werking 
van de ter zake geldende procedures en zal daartoe zo 
nodig nieuwe maatregelen voorbereiden. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 253 
3.34. Het is gewenst dat men komt tot een beter 
funtioneren van de centralisatiekantoren, in het bijzonder 
door een verruiming van hun taken, welke in het 
algemeen die van sorteercentra zijn, tot controlewerk­
zaamheden. 
Zoals door de Kamer wordt onderstreept biedt echter 
alleen een verdere computerisering uitzicht op belangrijke 
resulaten, zowel in termen van tijdwinst als op het stuk 
van betrouwbaarheid, bij het streven naar een oplossing 
van de vooral met het afsluiten van de procedures van 
communautair douanevervoer samenhangende proble­
men. 
3.35. Het is de bedoeling van de Commissie om het 
comité zijn verantwoordelijkheid ten aanzien van de 
toepassing van de regeling voor communautair douane­
vervoer volledig te laten dragen. Naar aanleiding van 
concrete en welbepaalde situaties zal zij het comité steeds 
op het verbeteren van deze toepassing gerichte voorstellen 
doen. 
SYSTEEM BETREFFENDE DE HEFFING 
EN DE BOEKING VAN 
ANTI-DUMPINGRECHTEN 
Opmerkingen naar aanleiding van de controle 
op het systeem betreffende de heffing en de 
boeking van anti-dumpingrechten 
Presentatie van de anti-dumpingrechten in de rekeningen 
van de Gemeenschap 
3.46. Volgens artikel 2, lid 2, van het voorstel voor een 
verordening van de Raad betreffende de boeking van en 
de betalingsvoorwaarden voor uit hoofde van een 
douaneschuld te vereffenen bedragen aan rechten bij in-
of bij uitvoer (COM(84)739 def. van 7.1.1985) worden 
nadere regels voor de praktijk van de boeking van de 
bedragen aan rechten door de Lid-Staten vastgesteld. 
De Commissie zou echter de afzonderlijke boeking van 
anti-dumpingrechten door alle Lid-Staten verwelkomen, 
al dient erop te worden gewezen dat deze rechten door de 
Gemeenschap en haar belangrijkste handelspartners niet 
in de eerste plaats als maatregelen die tot ontvangsten 
leiden worden beschouwd. Kennisgeving van besluiten tot instelling van voorlopige 
anti-dumpingrechten 
3.47 - 3.48. De Commissie is er zich van bewust dat de 
onmiddellijke invoering van een anti-dumpingrecht of 
van enige andere wettelijke maatregel die het innen van 
opgelegde geldbedragen met zich brengt een probleem 
vormt. De ontwikkeling van de transmissiemogelijkheden 
met toepassing van de informatica zal waarschijnlijk 
bijdragen tot een oplossing van dit probleem. 
Op langere termijn, wanneer de TARIC Interface 
operationeel zal zijn, zullen de Lid-Staten alle nodige 
informatie voor hun tariefbestanden rechtstreeks ontvan­
gen. De toepassing van de voorschriften kon daardoor 
aanzienlijk verbeteren. 
Boeking van voorlopige anti-dumpingrechten als eigen 
middelen 
3.51. Zodra de door de Commissie voorgestelde 
verordening van de Raad houdende toepassing van het 
besluit van 24 juni 1988 betreffende het stelsel van eigen 
middelen van de Gemeenschappen (l) is aangenomen en 
in werking getreden zullen zich waarschijnlijk geen 
vertragingen meer voordoen. 
Wanneer een anti-dumpingrecht een definitief karakter 
krijgt verandert namelijk de verplichting tot het stellen 
van een waarborg, overeenkomstig artikel 11, lid 1, 
tweede zin, van Verordening nr. 2176/84 van de Raad van 
23 juli 1984, in een verplichting tot het betalen van het 
betrokken recht. De importeur moet door de douane­
dienst van deze nieuwe situatie in kennis worden gesteld. 
Betaalt hij het bedrag van het recht niet dan verliest hij de 
gestelde waarborg. Afgezien van deze invorderings­
procedure, geldt volgens artikel 2 van het voornoemde 
voorstel voor een verordening de kennisgeving van het te 
betalen verschuldigde bedrag aan de importeur als 
vaststelling van het recht, zodat het bedrag in kwestie zal 
worden geboekt (artikel 6, lid 2 a)) en ter beschikking van 
de Commissie gesteld (artikel 9, lid 1). 
Douanecontroles op de invoer van goederen waarvoor 
mogelijk anti-dumpingrechten verschuldigd zijn 
3.56. Opgemerkt zij dat het de taak is van de Lid-Staten 
alle communautaire voorschriften inzake de handels­
betrekkingen tussen de Gemeenschap en derde landen toe 
te passen. De kwestie welke de Kamer in het specifieke 
kader van de anti-dumpingrechten aan de orde stelt is 
voor de Commissie aanleiding tot een meer algemene 
(!) Voor de voetnoten zij verwezen naar het eind van het 
hoofdstuk. 
254 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
reflexie over de doeltreffendheid en de organisatie van de 
controles, in het bijzonder die op gevoelige produkten. 
Heffing van voorlopige anti-dumpingrechten 
en toezicht op de verbintenissen door de 
Commissie 
Voorlopige anti-dumpingrechten 
3.57. De Commissie is er zich uiteraard van bewust dat 
men op een anti-dumpingrecht kan anticiperen door de 
invoer van het gedumpte produkt tijdens het onderzoek te 
vergroten. Dat is een van de redenen waarom de 
afgelopen jaren alles in het werk is gesteld om, ondanks de 
toeneming van het aantal ingewikkelde gevallen, de tijd 
tussen het begin van het onderzoek en de instelling van 
een voorlopig anti-dumpingrecht te verkorten. Een 
verdere verkorting van deze tijdsspanne is afhankelijk van 
een verruiming van de beschikbare middelen, omdat in de 
artikelen 7 en 11 van de anti-dumpingverordeningen van 
de Gemeenschap en in de artikelen 5 en 10 van de anti-
dumpingcode van de GATT onderscheid wordt gemaakt 
tussen eerste aanwijzingen die nodig zijn voor het openen 
van een onderzoek en de voorlopige bevestiging daarvan 
op grond van een nadere bestudering van de feiten die 
nodig is voor het instellen van een voorlopig recht. 
De aanvaarding van en het toezicht op verbintenissen 
3.58-3.59. De Commissie onderschrijft graag de 
noodzaak van een effectief toezicht op eenmaal aanvaar­
de verbintenissen en zij erkent dat het toezicht in het 
verleden niet zo algemeen is geweest als zij zou hebben 
gewenst. Dat was uitsluitend te wijten aan beperkingen in 
verband met de personeelsbezetting, als gevolg waarvan 
men zich diende te concentreren op probleemgebieden 
waar door producenten en handelaren van de Gemeen­
schap verstrekte inlichtingen tot het vermoeden leidden 
dat verbintenissen niet werden nagekomen. Hoewel niet 
allesomvattend was dit toezicht niet ineffectief en werd op 
grond ervan, naast de door de Kamer vermelde gevallen 
waarin voorlopige rechten werden geheven, met betrek­
king tot twee andere produkten overgegaan tot een 
heroverweging. Bovendien meent de Commissie dat aan 
de exporteur, billijkheidshalve, de mogelijkheid moet 
worden geboden zijn gedrag te verklaren voordat een 
voorlopig anti-dumpingrecht wordt opgelegd. 
De Commissie erkent echter volledig dat elke twijfel over 
de doeltreffendheid van het in dezen uitgeoefende 
toezicht dient te worden weggenomen; mede als resultaat 
van de besprekingen tijdens het onderzoek van de Kamer waarnaar onder punt 3.39 werd verwezen draagt het 
toezicht thans een meer systematisch en algemeen 
karakter. 
LANDBOUWHEFFINGEN OP DE INVOER 
VAN GRANEN 
Vaststelling van de heffing — c.i.f-prijs op de 
wereldmarkt 
3.67. (a) Voor het bepalen van de c.i.f.-prijzen wordt 
een notitie opgesteld. De Commissie geeft toe dat niet 
altijd voldoende duidelijk werd gemaakt om welke 
redenen de laagste c.i.f.-prijs buiten beschouwing bleef. 
Zij ziet er thans op toe dat deze redenen uitdrukkelijk 
worden vermeld. 
(b) Bij de berekeningen van de Commissie worden de 
volgende aspecten in aanmerking genomen: 
— de vrachtprijzen veranderen niet van dag tot dag 
maar gelden gedurende een bepaalde periode, die 
twee of drie maanden kan belopen; 
— de vrachtprijzen verschillen naargelang van het 
laadvermogen van het schip, dat bij afvaart in de 
Verenigde Staten bij voorbeeld van 15 000 tot 75 000 
ton of meer kan variëren; de aangehouden vrachtprijs 
vraagt dus om een zekere interpretatie. De Commissie 
zal de ontwikkeling van de vervoerkosten in de 
toekomst nog nauwkeuriger volgen. 
Voor het bepalen van de overslagkosten wordt inderdaad 
gebruik gemaakt van één bron, GEM in Rotterdam. Deze 
onderneming heeft een beslissende invloed op de tarieven, 
doch staat onder toezicht van de Nederlandse autoriteiten 
en wordt als betrouwbaar en representatief beschouwd. 
Het feit dat het betrokken bedrag een aantal jaren 
ongewijzigd is gebleven is te verklaren op grond van de 
geringe inflatie en de bevriezing van de tarieven door 
Nederland. 
Het is juist dat ook de gegevens betreffende de verzeke­
ringskosten uit één bron afkomstig zijn: de BALM (Duits 
interventiebureau), een instelling waarvan de betrouw­
baarheid algemeen wordt erkend. 
(c) De officiële kennisgeving van de c.i.f.-prijzen is wat 
enige Lid-Staten betreft inderdaad onsystematisch en 
12. 12. Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 255 
weinig bevredigend. Dat geldt echter niet voor die Lid­
staten welke nog echt importeur zijn, zoals Nederland, de 
BR Duitsland, België en Italië. Bovendien kunnen slechts 
c.i.f.-prijzen Rotterdam en in USD in aanmerking 
worden genomen. De van Britse of Ierse zijde opgegeven 
prijzen luiden evenwel in nationale valuta en gelden voor 
Britse of Ierse havens, die niet te vergelijken zijn met de 
haven van Rotterdam. Voor de Commissie is het dan ook 
moeilijk al deze prijzen op dezelfde basis c.i.f.-Rotterdam 
te brengen, daar de correctie-elementen in deze geografi­
sche zone met een druk handelsverkeer heel verschillend 
zijn en sterk fluctueren (groot aantal havens, zeer 
uiteenlopend laadvermogen van de schepen, invloed van 
exportstromen op de prijzen aangezien een grote 
hoeveelheid Brits graan in Gent, Antwerpen of Rotter­
dam voor uitvoer wordt overgeslagen). 
De kwestie van een specifieke verordening waarbij de 
uitwisseling van gegevens, vooral over de c.i.f.-prijzen, 
tussen de Lid-Staten en de Commissie wordt geïnsti­
tutionaliseerd is, op het vlak van de nationale deskundi­
gen, herhaaldelijk met de Lid-Staten besproken, zonder 
dat echter ooit een gemeenschappelijk standpunt werd 
bereikt omdat dwingende regels ter zake niet onontbeer­
lijk werden geacht en het werkelijke nut ervan niet kon 
worden aangetoond. De Commissie zal deze aangelegen­
heid niettemin weer met de Lid-Staten opnemen. 
(d) Wat het toezicht op de procedures en het toetsen van 
de berekeningen betreft is sinds ruim een jaar sprake van 
een verbetering dank zij het inschakelen van de computer, 
waardoor het risico van vergissingen kon worden 
beperkt, verificaties werden vergemakkelijkt en het 
personeelstekort voor een deel werd ondervangen. — eventueel voor bepaalde gebieden van de Gemeen­
schap op bepaalde tijdstippen van het jaar (bij 
voorbeeld aan het einde van het verkoopseizoen voor 
zachte tarwe in het Verenigd Koninkrijk). 
De overige invoer draagt slechts een speculatief karakter. 
De forse jaarlijkse vermindering van de invoer is als een 
goed teken te beschouwen, omdat zij aantoont dat de 
mogelijke speculatie zeer beperkt is. 
Opgemerkt zij dat de voorafgaande vaststelling van de 
heffing aan het einde van het verkoopseizoen niet 
systematisch in het voordeel van de importeur uitvalt. 
De daling van de heffing als gevolg van de prijsver-
andering na de overgang van het ene verkoopseizoen naar 
het andere weerspiegelt de overeenkomstige daling van de 
drempelprijs en van de binnenlandse prijs waartegen de 
importeur het ingevoerde graan zal kunnen doorver­
kopen. Voorts kan worden vermeden dat de importeur 
onrechtmatig van een prijsdaling profiteert doordat bij 
het bepalen van de heffing rekening wordt gehouden met 
het prijsverloop voor de nieuwe oogst op de termijnmark-
ten. In perioden van onzekerheid, waarin de kans op 
aanzienlijke schommelingen van de wereldmarktprijzen 
bestaat, kan de Commissie de voorafgaande vaststelling 
van de heffing opschorten, zoals gebeurde tijdens de 
zomer van 1988 (droogte in de Verenigde Staten en 
Canada, plotselinge prijsbewegingen). 
De Commissie kan het mogelijke verlies aan ontvangsten 
wegens het vooraf vaststellen van de heffing, door de 
Kamer op 40 tot 45 miljoen ECU per jaar geraamd, niet 
beoordelen. 
3.68. De Commissie blijft streven naar een zo groot 
mogelijke nauwkeurigheid en betrouwbaarheid, in die zin 
dat de heffing aan de hand van alle beschikbare gegevens 
en zonder dat de laagste aanbieding op onverantwoorde 
wijze buiten beschouwing wordt gelaten op een passend 
niveau wordt vastgesteld. 
Systeem van voorafgaande vaststelling 
Gevolgen van de vqorafgaande vaststelling voor de 
ontvangsten uit hertingen 
3.72. Door haar eigen produktie en de invoer van 
zogenaamde vervangingsprodukten heeft de Gemeen­
schap een overschot aan granen, zodat er over het geheel 
genomen eigenlijk geen invoer meer hoeft plaats te 
vinden, tenzij in specifieke gevallen zoals: 
voor het dekken van bijzondere en van jaar tot jaar 
wisselende technische behoeften; Beoordeling van het systeem van voorafgaande 
vaststelling 
3.73 - 3.74. In verband met de door de Kamer gecon­
stateerde inconsequentie tussen bescherming van de 
drempelprijzen en voorafgaande vaststelling van de 
heffingen zij erop gewezen dat het vooraf vaststellen van 
de restituties bij uitvoer en de heffing bij invoer een 
belangrijk element van de marktordening is. Afschaffing 
ervan zou de handelaren van de Gemeenschap beletten te 
werken onder omstandigheden die in de wereldhandel als 
normaal of zelfs als onontbeerlijk worden beschouwd. 
Om te verzekeren dat de drempelprijzen zoveel mogelijk 
in acht worden genomen en abnormale speculatie te 
voorkomen, daarbij ruimte latend voor het functioneren 
van de markt, heeft de Commissie reeds de volgende 
maatregelen getroffen: 
— beperking van de geldigheidsduur van de invoer-
certificaten van drie maanden tot 45 dagen; 
— invoering van hogere waarborgsommen (16 ECU/t); 
256 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
— toepassing van de monetaire omrekeningskoersen op 
dagbasis (en niet langer op basis van een weekgemid-
delde na de excessieve schommelingen van de USD); 
— opschorting van de voorafgaande vaststelling voor 
beperkte perioden in een kritieke situatie; 
— aanvulling van de door de Lid-Staten verstrekte 
basisgegevens met gegevens die rechtstreeks door de 
Commissie worden verzameld. 
Ontwikkeling van de handel in granen en 
vervangingsprodukten 
3.76. De Commissie kan zich met de analyse van de 
Kamer verenigen, maar merkt op dat deze ontwikkeling 
verband houdt met door de Gemeenschap gesloten 
internationale akkoorden. 
Conclusie 
3.77. Naar aanleiding van de voorafgaande punten 
werd uitleg verschaft over de notities betreffende de 
gronden voor besluiten, die thans een meer expliciet 
karakter dragen, alsmede over het verzamelen van 
gegevens en het controleren van de berekeningen, waarbij 
reeds een verbetering tot stand is gebracht. 
De heffing dient om te verzekeren dat invoer niet onder de 
drempelprijs plaatsvindt. De dagelijkse besluitvorming van de Commissie zal erop gericht blijven, met inachtne­
ming van de geldende regeling, het voor het bereiken van 
dat doel strikt noodzakelijke bedrag te bepalen. 
TERBESCHIKKINGSTELLING VAN 
DOUANERECHTEN DOOR SPANJE EN 
PORTUAL 
3.78 - 3.80. Na onderzoek van het dossier in het licht 
van alle over de onderhandelingen beschikbare gegevens 
heeft de Commissie besloten de inbreukprocedures jegens 
Spanje en Portugal niet voort te zetten. 
Tot het nemen van dit besluit was zij rechtens bevoegd. 
UNILATERAAL DOOR LID-STATEN 
VERLEENDE VRIJSTELLING VAN 
DOUANERECHTEN VOOR GOEDEREN 
VAN MILITAIRE AARD 
3.81 - 3.84. De Commissie deelt de mening van de 
Kamer dat het noodzakelijk is een bijzondere communau­
taire regeling voor de invoer van militair materieel te 
treffen. Op 29 september 1988 heeft zij een voorstel voor 
een desbetreffende verordening bij de Raad ingediend (2). 
C1) PB C 255 van 1.10.1988, blz. 5. 
(2) PB C 265 van 12.10.1988, blz. 9. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 257 
HOOFDSTUK 4 
Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, 
Afdeling „Garantie" (EOGFL-Garantie) 
ANTWOORDEN VAN DE COMMISSIE 
NATIONALE CONTROLES OP DE 
UITGAVEN UIT HOOFDE VAN HET 
EOGFL-GARANTIE 
Controle op de uitgaven betreffende 
interventie-opslag 
4.6-4.19. Voor deze punten verwijst de Commissie 
voorts naar haar antwoorden op het bijzondere verslag 
van de Rekenkamer over het beheer en de controle van de 
openbare opslag. 
4.6 - 4.7. Ten aanzien van het toezicht van de Gemeen­
schap op de openbare opslag herinnert de Commissie 
eraan dat het toegepaste beheer- en financieringssysteem 
het resultaat is van langdurige onderhandelingen in de 
Raad, die heeft gekozen voor een stelsel waarbij de 
autoriteiten van de Lid-Staten zorgen voor de praktische 
uitvoering. De Gemeenschap financiert op basis van een 
forfaitaire regeling, wegens de uiteenlopende methoden 
die de Lid-Staten bij opslag en administratie toepassen. 
In deze communautaire regeling zijn de Lid-Staten op 
hun grondgebied verantwoordelijk voor de controle van 
en het toezicht op de aangekochte en opgeslagen 
goederen, alsmede voor de goede bewaring ervan (artikel 
2 van Verordening (EEG) nr. 3247/81). 
Bij de goedkeuring van de rekeningen sluit de Commissie 
niet alleen die rekeningen af, maar gaat zij ook na hoe de 
Gemeenschapsvoorschriften in de Lid-Staten worden 
toegepast. De invoering van de systeemcontrole zal ertoe 
bijdragen dat ook op dat gebied het beheer geleidelijk zal 
worden verbeterd. Evenals de Rekenkamer is de Commissie zich bewust van 
de zwakke punten in het beheer en de controle door de 
nationale diensten. Zij zal het bovengenoemde bijzondere 
verslag van de Rekenkamer, waarin die vraagstukken 
worden behandeld, aan de Lid-Staten voorleggen en met 
hun vertegenwoordigers naar mogelijke verbeteringen 
zoeken in een daartoe opgerichte werkgroep. 
Controle op de hoeveelheden en op de kwaliteit/ 
opslagvoorwaarden 
4.8-4.13. Daar de Lid-Staten verantwoordelijk zijn 
voor het praktische beheer van de openbare opslag, 
dienen zij te zorgen voor de controle van en het toezicht 
op de voorraden. De daarbij toegepaste methoden 
worden bepaald door de administratieve structuur van 
elke Lid-Staat; het voorschrijven van uniforme methoden 
voor de hele Gemeenschap zou in bepaalde gevallen 
feitelijke moeilijkheden voor de Lid-Staten kunnen 
meebrengen op het vlak van de organisatie van hun 
overheidsapparaat. Ook zou dat leiden tot een regeling 
die voor iedereen aanvaardbaar moet zijn en die daarom 
weinig gestructureerd zou zijn. 
Uitgavendeclaraties van de Lid-Staten en conclusies over 
de interventie-opslag 
4.14 - 4.19. De financiering door de Gemeenschap van 
de uitgaven voor openbare opslag geschiedt tegen 
overlegging van een document dat correspondeert met 
een factuur, zoals overigens bij elke financiering uit het 
EOGFL-Garantie. Deze factuur wordt gestaafd door de 
bewijsstukken die de Gemeenschap voorschrijft. Bepaal­
de gegevens worden aan de boekhouding van het 
interventiebureau ontleend en daarnaast worden aanvul­
lende berekeningen gemaakt om de te factureren kosten 
van de materiële verrichtingen te bepalen. 
258 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Bovendien zijn de materiële verrichtingen die gefinan­
cierd worden, van dien aard dat de hoeveelheden 
aangekochte en verkochte (en derhalve ook opgeslagen) 
produkten slechts voorlopig gelden en bij voorbeeld 
gebaseerd zijn op een voorlopige overname in afwachting 
van de uitkomsten van een kwaliteitscontrole. De 
boekhouding waarvan wordt uitgegaan daarentegen is 
die van de Lid-Staat die overeenkomstig de nationale 
voorschriften ter zake gevoerd wordt en derhalve niet 
voorlopig mag zijn. 
In het stelsel van voorfinanciering door de Gemeenschap 
is het, zowel bij het verlenen van de voorschotten in 
eigenlijke zin als van de voorschotten op definitieve 
boekingen, noodzakelijk gebleken een methode in te 
voeren die een maandelijkse voorziening voor deze 
uitgaven mogelijk maakt zonder afbreuk te doen aan de 
jaarlijkse berekeningsgrondslag van de uitgaven voor 
openbare opslag. De regeling is derhalve niet bedoeld 
voor de definitieve bepaling van de uitgaven in een 
gegeven maand, maar om te berekenen welk bedrag aan 
door het EOGFL te financieren uitgaven voor openbare 
opslag maandelijks in de boekhouding opgenomen kan 
worden. 
Uit deze twee opmerkingen kunnen onder andere de 
volgende conclusies worden getrokken: 
— de „nonchalance" in de boekhouding is niet te wijten 
aan de Gemeenschapsvoorschriften, maar aan de 
nationale administraties die automatisch financieel 
gestraft worden wanneer aan- en verkopen te laat 
geboekt worden; 
— ten aanzien van punt 4.15 waarin de Rekenkamer op 
het gevaar voor vergissingen wijst, meent de Commis­
sie dat de niet door de Kamer berekende financiële 
gevolgen op jaarbasis van geringe omvang zouden 
zijn in verhouding tot de totale uitgaven. 
De Commissie merkt voorts op dat, sinds bij de 
Verordeningen (EEG) nr. 3183/87 en nr. 2048/88 het 
systeem van voorschotten op definitieve boekingen is 
ingevoerd, deze voorschotten worden toegekend aan de 
hand van de door de Lid-Staten gemelde werkelijke 
uitgaven. 
Controle op de uitgaven voor exportrestituties 
Opmerking vooraf 
De Commissie stelt vast dat de meeste opmerkingen van 
de Rekenkamer de daadwerkelijke uitvoering van de 
nationale controleprocedures betreffen. Zij heeft zelf 
enige onvolkomenheden in de restitutieregeling ontdekt, 
meer in het bijzonder ten aanzien van de toepassing van 
de door de Lid-Staten vastgestelde procedures. De 
Commissie heeft begin 1987 bij de Raad een voorstel voor 
een verordening ingediend inzake de controle op de betaling van de bij uitvoer van landbouwprodukten 
toegekende bedragen (COM(87)9 def.). De Commissie 
heeft dit voorstel gewijzigd bij document COM(87)390 
def. Zodra de Raad deze verordening aangenomen heeft, 
zal een uitvoeringsverordening worden opgesteld. Boven­
dien zijn deze vraagstukken reeds met vertegenwoordi­
gers van de Lid-Staten besproken. 
Inleiding 
4.21. De restitutienomenclatuur is zo gedetailleerd om 
te voorkomen dat hoge restituties worden verleend voor 
produkten waarvoor dat niet nodig is of dat voor een 
bepaalde kwaliteit restituties worden verleend. Door de 
gedetailleerdheid van de nomenclatuur kan de restitutie 
worden betaald naar verhouding van de uitgevoerde 
hoeveelheid basisprodukt in plaats van voor een forfaitai­
re hoeveelheid daarvan. De nomenclatuur is dan ook 
verder gespecificeerd, naarmate onvolkomenheden wer­
den vastgesteld. 
4.22. Voor alle Afrikaanse landen geldt één enkel 
restitutiebedrag, behalve voor Botswana, Kenia, Mada­
gaskar, Swaziland en Zimbabwe. Zimbabwe en Botswa­
na, buurlanden van Zuid-Afrika, zijn landen die vlees 
exporteren en waarvoor een preferentiële regeling geldt. 
Zij voeren regelmatig vlees uit naar de Gemeenschap in 
het raam van de EEG-ACS-Overeenkomsten. Daarom 
worden voor export naar deze producerende landen geen 
uitvoerrestituties toegekend. 
4.28. Zie „Opmerking vooraf'. 
Bevindingen naar aanleiding van het onderzoek van de 
Kamer 
Controles op de export van rundvlees 
4.33. Zie „Opmerking vooraf. 
(d) Het meeste voor uitvoer bestemde vlees wordt 
bevroren uitgevoerd om het transport te vergemakkelij­
ken. Bevroren vlees is echter zeer moeilijk door de 
veterinaire en douanediensten te controleren; daarom 
moet de controle van het vlees vóór het invriezen 
plaatsvinden, wanneer het nog vers is. 
Technisch kan een deel van het vlees voor controledoel­
einden aan de grens worden ontdooid. Dat vlees is echter 
niet meer bruikbaar, omdat het om gezondheidsredenen 
niet opnieuw kan worden ingevroren. Het ontdooide 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 259 
produkt mag niet worden uitgevoerd en de vraag kan 
worden gesteld wie het financiële verlies moet vergoeden. 
De Commissie neemt nota van de opmerkingen van de 
Rekenkamer en zal daarover te gelegener tijd met de Lid­
staten overleg plegen. 
4.34. (b) tot (e) Deze gevallen moeten als fraude 
worden aangemerkt en als zodanig door de betrokken 
Lid-Staat worden vervolgd. 
Controles op de export van levende runderen 
4.37. De Commissie is op de hoogte van dit geval en 
neemt passende maatregelen. 
4.38 - 4.39. Deze nationale procedures worden onder­
zocht in het kader van de systeemcontrole die wat de 
restitutie betreft al sedert de goedkeuring van de 
begroting 1982 is ingevoerd (zie punt 4.85). Bij niet-
inachtneming van de Gemeenschapsvoorschriften wor­
den bij de goedkeuring van de rekeningen correcties 
aangebracht. 
Controles op de export van stierevlees 
4.41^4.42. Zie het antwoord op de punten 4.38-4.39. 
Het gaat om fraudegevallen die volgens de daarvoor 
geldende procedures behandeld moeten worden. 
Controle op het bewijs van export 
4.43. Wanneer een door de Gemeenschap voorgeschre­
ven document (Controle-exemplaar T5) gebruikt wordt 
om te bewijzen dat een produkt het douanegebied van de 
Gemeenschap verlaten heeft, geldt een controle achteraf 
op grond van een administratieve afspraak met de Lid­
staten (hoofdstuk IX van de verzameling van afspraken, 
conclusies en interpretaties inzake douanevervoer). De 
Commissie is van oordeel dat, ingeval nationale beschei­
den als bewijsstuk worden gebruikt, deze controleproce­
dure onder de verantwoordelijkheid van de Lid-Staten 
moet worden ingevoerd. De Commissie zal bij haar 
controles rekening houden met de opmerkingen van de 
Rekenkamer. Controles op goederen die via de regeling voor 
communautair douanevervoer worden geëxporteerd 
4.44. Op grond van de geldende Gemeenschaps­
bepalingen moeten containers of voertuigen waarmee 
landbouwprodukten worden vervoerd waarvoor in de 
Gemeenschap bij invoer of bij uitvoer heffingen of 
belastingen van gelijke werking gelden of waarvoor 
subsidies worden verleend (restituties, premies enz.), 
verzegeld worden. 
Zeer onlangs nog zijn de Lid-Staten gewezen op de 
verplichting de betrokken vervoermiddelen systematisch 
te verzegelen. Naar aanleiding van het verslag van de 
Rekenkamer zal de Commissie niet nalaten de Lid-Staten 
er nogmaals aan te herinneren dat de strikte inachtneming 
van deze bepalingen onontbeerlijk is. 
Bewijs van aankomst op de eindbestemming 
4.46. Bijlage II bij Verordening (EEG) nr. 3665/87 geldt 
voor het geval in derde landen geen douanedocument 
betreffende de invoer bestaat. Er is nog steeds geen 
douanedocument dat aan de EG-behoeften beantwoordt. 
Bijlage II vormt dus een alternatief dat te verkiezen is 
boven de overlegging van een willekeurig document. De 
bijlage moet ondertekend en geviseerd worden door de 
douanediensten van het invoerland. Bovendien is het 
model door de Gemeenschap voorgeschreven en wordt 
het door elke Lid-Staat aanvaard. 
Ingevolge recent onderzoek van de Commissie dat onder 
andere op dit document betrekking had, zou de materie 
echter opnieuw bekeken kunnen worden. 
4.47. In de aangehaalde gevallen dient een verificatie 
door de Lid-Staten te gebeuren voordat de restitutie 
uitbetaald wordt. Wanneer de Commissie bij haar 
controles op zulke gevallen stoot, weigert zij de financie­
ring. 
(b) (iii) Over de commerciële controlebedrijven is van 
gedachten gewisseld in het Comité van Beheer „Regeling 
van het handelsverkeer" en is een werkdocument 
opgesteld. De Lid-Staten kunnen dergelijke bedrijven 
erkennen, voor zover zij aan bepaalde in dat werk­
document aangegeven voorwaarden beantwoorden, en de 
lijst daarvan publiceren. 
4.48. (a) Niet zelden worden valse stempels gebruikt 
om transitvervoer te regelen of om douanedocumenten te 
vervalsen. Artikel 5 van Verordening (EEG) nr. 3665/87 
is juist bedoeld voor de gevallen waarin fraude mogelijk is 
en wanneer er twijfel is over de werkelijke bestemming 
van de goederen en over de douanedocumenten bij invoer 
in derde landen moeten bijkomende bewijzen gevraagd 
worden. Wanneer de Commissie ervan in kennis wordt 
gesteld dat de douaneprocedures in derde landen weinig 
260 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
betrouwbaar zijn, delen zij dat per telexbericht aan de 
Lid-Staten mee en vragen zij hun de in artikel 5 van 
bovengenoemde verordening bedoelde bijkomende be­
wijzen te eisen. 
Controles op rundvlees dat onder douanecontrole is 
geplaatst krachtens de vooruitbetalingsregeling 
4.54. (a) De douanedienst moet nagaan of de aangiften 
juist zijn. Wanneer er niet voldoende tijd is om de controle 
uit te voeren of wanneer de douanebeambte betwijfelt of 
de gegevens in de aangifte juist zijn, kan hij weigeren de 
douanedocumenten te ondertekenen. 
(b) Deze handelwijze is in strijd met de procedure voor 
de aangifte ten uitvoer. 
(c) Het betreft een geval waarin de Gemeenschaps­
voorschriften (artikel 29 van Verordening (EEG) nr. 
2220/85) niet zijn nageleefd. 
(d) Bij bepaalde controles heeft de Commissie vast­
gesteld dat zulke problemen inderdaad voorkomen en 
heeft zij daarom bij de goedkeuring van de rekeningen 
correcties aangebracht. 
(e) De Commissie is zich bewust van de leemten die er 
op het gebied van de wederzijdse bijstand tussen de Lid-
Staten kunnen bestaan. Zij zal met de Lid-Staten 
overleggen hoe daarin de nodige verbeteringen aange­
bracht kunnen worden. Zoals de Commissie reeds op 
verzoek van het Europese Parlement in haar antwoord 
naar aanleiding van de resolutie bij de verlening van 
kwijting voor de uitvoering van de begroting 1986 heeft 
verklaard, is zij van oordeel „dat een zo groot mogelijke 
publiciteit moet worden gegeven aan de door de nationale 
rechtbanken bestrafte gevallen van fraude, ten einde 
herhaling te voorkomen en eventuele fraudeurs af te 
schrikken. Het opstellen van een officiële lijst van wegens 
fraude veroordeelde natuurlijke personen of rechts­
personen heeft echter veel weg van een strafrechtelijke 
maatregel, die tot de bevoegdheid van de Lid-Staten 
behoort". 
Slotopmerkingen over de uitvoerrestituties 
4.56. Zie „Opmerking vooraf". 
4.57. De Commissie is zich bewust van het belang van 
dit vraagstuk en heeft daarom een reeds in het EOGFL-
Comité besproken werkdocument opgesteld betreffende 
de toewijzing van verbeurde waarborgen. Richtlijn 77/435/EEG 
4.62-4.75. De Commissie hecht veel belang aan de 
uitvoering van Richtlijn 77/435. In het kader van haar 
prioriteiten zal zij de mogelijkheid onderzoeken nog 
krachtiger op te treden op dat gebied. 
DE TOEZICHTREGELING VAN DE 
COMMISSIE 
Toezicht van de Commissie op de systemen 
van de Lid-Staten voor dagelijks beheer en 
controle van maatregelen van het EOGFL-
Garantie 
4.77-4.79. De diensten van het EOGFL zien in 
samenwerking met de voor het marktbeheer bevoegde 
diensten toe op de uitvoering van de verschillende 
maatregelen op nationaal niveau. Men tracht de toestand 
te verbeteren via de systeemcontrole. Wegens de grote 
omvang van de uitgaven voor uitvoerrestituties heeft de 
Commissie deze sector uitgekozen als eerste voor de 
toepassing van de systeemcontrole. 
Het toezicht van de Commissie op de 
tenuitvoerlegging van Richtlijn 77/435/EEG 
4.80-4.82. De Commissie verwij st naar haar antwoord 
op de punten 4.62 - 4.75. 
4.81. (b) Er is bilateraal overleg met Spanje en Portugal 
geweest over de uitvoering van de richtlijn. De Commissie 
zal de twee Lid-Staten eraan herinneren dat zij de nodige 
gegevens moeten verstrekken. 
(d) Telkens wanneer zich een probleem heeft voorge­
daan, heeft de Commissie contact gehad, met de Lid-
Staten. 
(e) De Commissie heeft contact opgenomen met de 
betrokken Lid-Staten, wanneer de informatie in hun 
jaarverslag ontoereikend was. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 261 
(g) De Commissie merkt op dat de gegevensbank 
„Irene" volop in ontwikkeling is. Alle mededelingen van 
de Lid-Staten worden stelselmatig in dit EGV-systeem 
ingevoerd en verwerkt. 1986/1987: 13% 
— 1987/1988: 10% 
Verevening van de rekeningen door de 
Commissie 
4.83 - 4.84. Bij de huidige Gemeenschapsvoorschriften 
voor de goedkeuring van de rekeningen is het op het 
ogenblik niet mogelijk de in de voorschriften vastgestelde 
termijn in acht te nemen. Zo heeft de Raad in Ver­
ordening nr. 2049/88 bepaald om het tijdschema voor de 
goedkeuring van de rekeningen in Verordening nr. 729/70 
op te nemen, ten einde rekening te houden met zijn tijdens 
de Europese Raad van 11 en 12 februari 1988 in Brussel 
geformuleerde verzoek. De Commissie wil de hoeveelheid wijn waarvoor de 
honoreringsgarantie geldt, geleidelijk verder verminderen 
en deze garantie geleidelijk afschaffen. Zo wil zij het 
bovengenoemde percentage in het wijnoogstjaar 
1988/1989 tot 7 % verlagen. 
(c) In 1987/1988 heeft de Commissie geen steun meer 
verleend voor het elders onderbrengen van wijn. 
4.90. Wat de begrotingsuitgaven betreft, zij erop 
gewezen dat het steunbedrag voor de opslag van wijn 
sedert het wijnoogstjaar 1984/1985 niet meer is verhoogd. 
4.85. De Commissie zal blijven streven naar een 
verbetering van de toestand op dat gebied, zoals zij reeds 
gezegd heeft in haar antwoord op de punten 5.26 — 5.44 
van het Jaarverslag van de Rekenkamer over het 
begrotingsjaar 1986. 
De Commissie wijst erop dat zij besloten heeft tot 
goedkeuring van de rekeningen voor het begrotingsjaar 
1986 en dat deze goedkeuring voor de eerste maal voor 
alle produkten volgens de systeemcontrolemethodiek is 
gebeurd. Omdat deze systeemcontrole slechts geleidelijk 
kan worden ingevoerd, heeft de Commissie ze eerst op de 
betaalorganen toegepast; het is dus logisch dat niet alle 
maatregelen gecontroleerd kunnen worden. Uit de onderstaande tabel blijkt dat de particuliere opslag 
en de distillatie met zogenaamde „honoreringsgarantie'' 
verder afnemen: 
Wijnoogstjaar Opslag 
(x 1 min hl) Distillatie 
(x 1 min hl) 
1984/1985 
1985/1986 
1986/1987 
1987/1988 17,4 
14,6 
18,7(') 
15,4(0 11,8 
9,5 
7,4 
7,2(0 
(') Inclusief Spanje met een opslag van 3,5 miljoen hl en een distillatie van 
1,1 miljoen hl; wat dus betekent dat de hoeveelheid voor de 
Gemeenschap van Tien blijft dalen. 
Controlebevindingen 
CONTROLE VAN DE AFZONDERLIJKE MARKTEN 
Controle van de markt voor tafelwijn: 
contracten betreffende particuliere opslag en 
communautaire steun voor het gebruik van 
druivemost 
Particuliere opslag van tafelwijn en druivemost 
4.89. De Commissie heeft bij de uitoefening van haar 
bevoegdheden de hoeveelheden waarvoor distillatie met 
zogenaamde „honoreringsgarantie" werd toegestaan, 
systematisch verminderd: 
— 1985/1986: 15 % van de tafelwijnproduktie 4.91 - 4.92. Op grond van Verordening (EEG) nr. 
1059/83 van de Commissie betreffende de langlopende 
opslagcontracten is aan sluiting van een contract onder 
andere de voorwaarde verbonden dat voor iedere 
recipiënt identificatiegegevens worden verstrekt. Boven­
dien moeten voor iedere recipiënt een analysebulletin 
worden verstrekt. Wanneer een verandering optreedt in 
verband met de plaats van opslag of de verpakking van 
het produkt, moet de producent dit vooraf aan het 
interventiebureau melden. Deze bepalingen moeten het 
mogelijk maken het produkt waarvoor het langlopende 
contract gesloten is, op ongeacht welk tijdstip te 
identificeren. Bovendien is in de verordening met name 
bepaald dat de Lid-Staten alle passende maatregelen 
nemen om de nodige controles te waarborgen. „Zij 
verifiëren meer in het bijzonder de identiteit...". 
Daar de Commissie eraan twijfelde of de Lid-Staten de 
controles op afdoende wijze uitvoeren, is zij in 1987 met 
een onderzoek begonnen dat nog steeds aan de gang is en 
heeft zij de Lid-Staten gevraagd monsters te nemen van de 
wijn waarvoor een langlopend opslagcontract gesloten is. 
262 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
4.93. De ervaring bij de EOGFL-controles die in 
Frankrijk en Italië in het raam van de jaarlijkse 
goedkeuring van de rekeningen zijn uitgevoerd, leert dat 
daar aan het begin en aan het einde van de opslagperiode 
de verplichte systematische controles worden uitgevoerd. 
De daarbij getrokken monsters worden in een erkend 
laboratorium geanalyseerd en maken het in het algemeen 
mogelijk de identiteit en het volume van de opgeslagen 
tafelwijn na te gaan. Ook worden tijdens de opslagperiode 
betrekkelijk vaak onaangekondigde controles uitge­
voerd. Zo is het mogelijk de identiteit van het opgeslagen 
produkt, het behoud van de kwaliteit van het produkt, de 
feitelijkheid van de opslag van het produkt, de omstan­
digheden van opslag en de verpakking te verifiëren. 
In Frankrijk worden deze controles hoofdzakelijk door 
de buitendiensten van de algemene belastingdirectie 
(Direction générale des impöts) uitgevoerd. In Italië 
worden ze uitgevoerd door de provinciale landbouw-
inspectie, de fraudebestrijdingsdienst en de „Nucleo Anti-
Sofisticazione" (NAS). De Commissie meent dat de 
werkzaamheden van de betrokken nationale diensten 
beter zouden kunnen worden gecoördineerd. 
4.94. Deze procedure biedt beslist onmiskenbaar voor­
delen. Het opgeslagen produkt is echter niet stabiel en zou 
kunnen bederven als bepaalde behandelingen, zoals bij 
voorbeeld het filtreren, niet tijdig uitgevoerd worden. De 
zegels zouden dus regelmatig verbroken en opnieuw 
aangebracht moeten worden. Daarvoor zou het met deze 
verzegeling belaste personeel versterkt moeten worden. 
4.96. In Verordening (EEG) nr. 1059/83 is inderdaad 
het volgende bepaald: „Wanneer een produkt... aanmer­
kelijk in kwaliteit achteruitgaat, brengt de producent het 
interventiebureau daarvan onverwijld op de hoogte". In 
lid 2 van dat artikel is echter bepaald dat de kwaliteit van 
het produkt (en het kwaliteitsbehoud) door het interven­
tiebureau of een andere controle-instantie gecontroleerd 
wordt. In de praktijk worden deze controles uitgevoerd 
aan het begin en aan het einde van de opslagperiode (zie 
antwoord op punt 4.93). 
4.97. Zie antwoord op punt 4.89 (c). 
4.98. In de verschillende verordeningen waarin voor een 
verkoopseizoen de mogelijkheid tot distillatie met 
honoreringsgarantie geopend wordt, is steeds bepaald dat 
de voor deze distillatie geleverde wijn, wijn moet zijn 
waarvoor een langlopend opslagcontract gesloten is. De 
Lid-Staten moeten daarom de identiteit van de voor 
distillatie geleverde wijn controleren aan de hand van het 
analysebulletin dat bij het sluiten van het opslagcontract 
is opgesteld. Deze controle is moeilijk uit te voeren 
wegens de aard van het produkt en de veranderingen die 
kunnen optreden. 
4.99. Zie antwoord op punt 4.89 (a). Communautaire steun voor het gebruik van druivemost 
4.100 - 4.106. De Commissie is van mening dat de steun 
voor de verrijking moet worden afgeschaft. Dat zal echter 
pas mogelijk zijn, wanneer de economische discriminatie 
tussen de producenten die geen en die wel saccharose 
mogen gebruiken, verdwijnt. Daarover wordt thans een 
studie uitgevoerd, zoals in artikel 20 van Verordening 
(EEG) nr. 822/87 voorgeschreven is. 
Controlebevindingen 
4.103. Wat de steun voor het gebruik van most voor de 
bereiding van druivesap betreft, hebben de controles die 
de diensten van het EOGFL in het kader van de jaarlijkse 
goedkeuring van de rekeningen in Frankrijk verricht 
hebben, een groot aantal anomalieën bij de toepassing 
van deze maatregel aan het licht gebracht, meer in het 
bijzonder: 
— onvolledige of onsamenhangende verwerkingsaangif­
ten; 
— in bepaalde gevallen waren de werkelijk verwerkte 
hoeveelheden veel kleiner dan de in de verwerkings­
aangiften vermelde hoeveelheden; 
— ontoereikende nationale controles in alle verwer­
kingsstadia. 
Ingevolge deze onregelmatigheden heeft de Commissie 
voor de begrotingsjaren 1982-1985 financiering van de 
betrokken Gemeenschapssteun, ten bedrage van onge­
veer 13 miljoen ECU (93 miljoen Franse frank), 
geweigerd. Het in Italië toegepaste systeem werd over het 
geheel genomen bevredigend geacht, maar op bepaalde 
punten werden er toch correcties aangebracht. 
4.104. De EOGFL-uitgaven worden geboekt aan de 
hand van de werkelijk door de Lid-Staten uitgegeven of 
ontvangen bedragen en de begrotingsrekeningen worden 
op dezelfde grondslag vastgesteld. Deelrekeningen wor­
den slechts gebruikt waar dat volstrekt nodig is en bij de 
vaststelling van de begroting wordt daarmee geen 
rekening gehouden. In dit geval zijn de statistische 
gegevens volstrekt toereikend. 
4.106. Sedert het wijnoogstjaar 1987/1988 heeft de 
Commissie de regeling inzake de verlaging van de 
aankoopprijs gewijzigd. Op grond van de huidige regeling 
wordt de aankoopprijs ook verlaagd wanneer de produ­
cent de wijn verrijkt, en geldt niet langer het maximum-
alcoholgehalte waarboven de voor wijn die ter distillatie 
aangeboden wordt te betalen prijs gelijk blijft. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 263 
BELANGRIJKSTE DOOR DE COMMISSIE 
INGEVOERDE VERANDERINGEN SINDS 
DE PUBLIKATIE VAN DE SPECIALE 
VERSLAGEN VAN DE REKENKAMER 
Maatregelen betreffende de distillatie van wijn 
4.110. De Commissie verwijst naar haar antwoord op 
punt 5.52 (c) van het jaarverslag van de Rekenkamer voor 
het begrotingsjaar 1986. 
4.111-4.114. Er zijn niet alleen de door de Rekenkamer 
vermelde maatregelen. De Raad heeft namelijk in het 
kader van de begeleidende maatregelen bij de landbouw-
prijsvoorstellen voor 1988/1989 besloten de prijs voor alle 
in de artikelen 35, 36 en 39 van Verordening (EEG) nr. 
822/87 bedoelde distillaties aanzienlijk te verlagen. 
DOOR SPANJE VASTGESTELDE 
ADMINISTRATIEVE VOORSCHRIFTEN 
Controlebevindingen 
4.122 - 4.131. Bij de systeemcontrole in de olijfoliesec­
tor in Spanje zal zeker rekening gehouden worden met de 
opmerkingen van de Rekenkamer betreffende de produk-
tiesteun voor olijfolie en de interventieopslag van olijfolie. 
Wat de wijnbouwsector in Spanje betreft, is bij de 
verschillende controles die de diensten van het EOGLF-
Garantie in het raam van de analyse van de toegepaste 
systemen hebben verricht, vastgesteld dat Spanje een 
belangrijke inspanning geleverd heeft om zich te richten 
naar de voorschriften van de Gemeenschap voor de 
wijnbouwsector. 
4.123. (a) De Commissie heeft recentelijk nog geconsta­
teerd dat de door de tafelwijnproducenten ondertekende 
produktieopgaven stelselmatig gecontroleerd worden 
door de ambtenaar van de Jeffatura Provincial, die bevoegd is voor het betrokken gebied. Bovendien voert 
deze ambtenaar onverwachts controles ter plaatse uit bij 
de belangrijkste wijnkelders of -producenten, waarover 
hij twijfels heeft. 
Hij wordt in deze taak bijgestaan door de territoriale 
inspectie die vooral zorgt voor de controle op de 
aangegeven wijnhoeveelheden en door de fraudebestrij­
dingsdienst die alle wijnkelders jaarlijks moet controle­
ren. 
(b) Uit het onderzoek van de diensten van het EOGFL-
Garantie in de wijnsector blijkt dat de uitvoering en de 
controle van de verschillende maatregelen van de 
Gemeenschap goed op elkaar aansluiten, afgezien van 
enige mogelijkheden voor verbeteringen op het vlak van 
de coördinatie tussen de verschillende betrokken adminis­
tratieve diensten. Ter zake hebben de Spaanse auto­
riteiten zich ertoe verbonden het systeem aan te passen 
volgens de aanbevelingen van het EOGFL. 
4.124. (a) De vergelijking van de gegevens van de 
teeltaangiften enerzijds met de aangiften van de oliefa-
brieken anderzijds zal eenvoudiger worden nadat het 
automatische bestand als bedoeld in Verordening (EEG) 
nr. 3061/84 beschikbaar is. 
(b) Zie antwoord op punt 4.123 (a). 
4.125. Zie antwoord op punt 4.123 (a). 
4.126. In de olijfoliesector zou de oprichting van het in 
Verordening (EEG) nr. 2262/84 bedoelde controlebureau 
het gebrek aan coördinatie van de controles moeten 
verhelpen. Intussen zal de Commissie Spanje ertoe 
aanzetten de controles beter te coördineren. Zie ook het 
antwoord op punt 4.123 (b). 
4.129. Daar de producentenorganisaties slechts geleide­
lijk tot stand gekomen zijn in de loop van 1987, zijn de 
controles nog door de centrale administraties uitgevoerd. 
4.130. De Commissie zal rekening houden met de 
opmerkingen van de Rekenkamer. 
4.131. De vooruitzichten van april 1987 over de 
verkoop tegen een hogere prijs dan de interventieprijs, 
zijn in de daaropvolgende maanden niet bewaarheid 
wegens de recordoogst van eind 1987. 
264 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
ALGEMENE CONCLUSIES 
4.132-4.133. Ten aanzien van de openbare opslag 
herinnert de Commissie eraan dat zij zich er in haar 
antwoorden op het recente Speciale Verslag van de 
Rekenkamer toe verbonden heeft, deze opmerkingen van 
de Rekenkamer aan een ad hoe-groep voor te leggen om 
met de Lid-Staten te zoeken naar mogelijkheden tot een 
door haar eveneens noodzakelijk geachte verbetering van 
de regeling. Wat de uitvoerrestituties betreft, heeft de Commissie 
begin 1987 voorstellen bij de Raad ingediend om de 
controles aanmerkelijk te verscherpen. 
De Commissie tracht met de middelen waarover zij 
beschikt, toezicht te houden op de maatregelen waarvan 
de uitvoering aan de Lid-Staten is toevertrouwd. Via de 
systeemcontrole bij voorbeeld zullen zeker verbeteringen 
kunnen worden bereikt. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 265 
HOOFDSTUK 5 
Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, 
Afdeling „Oriëntatie" (EOGFL-Oriëntatie) 
ANTWOORDEN VAN DE COMMISSIE 
TOEPASSING VAN DE MAATREGELEN 
TER VERBETERING VAN DE 
VOORWAARDEN INZAKE OPSLAG EN 
AFZET VAN GRAAN (VERORDENING 
(EEG) NR. 355/77) 
Algemene overwegingen 
(a) De Commissie is zich ervan bewust dat voor een 
aantal programma's de verwachte resultaten niet volledig 
zijn bereikt. 
De Commissie deelt de bezorgdheid van de Kamer en 
geeft toe dat er bepaalde tekortkomingen kunnen worden 
geconstateerd in de uitvoering van de actie, met name 
tijdens de in 1984 geëindigde eerste etappe van de 
tenuitvoerlegging, maar is van mening dat de analyse van 
de Kamer, met name voor wat de programma's betreft, 
op een verschillende interpretatie van Verordening (EEG) 
nr. 355/77 berust. 
De in de verordening bedoelde programma's vormen 
geen „planning" maar een omkadering voor de investerin­
gen, waaraan daardoor een bepaalde oriëntatie wordt 
gegeven. De economische subjecten (coöperaties of 
particulieren) blijven dus vrij om die indicatieve program­
ma's al dan niet uit te voeren. De enige consequentie voor 
hen is dat zij slechts voor de vastgestelde steun in 
aanmerking kunnen komen als hun investeringen in 
overeenstemming zijn met de doeleinden van de program­
ma's. Aangezien wij ons in een markteconomie bevinden, 
is het duidelijk dat de Lid-Staten die programma's niet 
kunnen opleggen. Er kan dus moeilijk sprake zijn van 
„uitvoering van de programma's". Wat wel wordt 
„uitgevoerd", zijn de projecten die op basis van een 
programma voor steun in aanmerking zijn genomen. Voorts worden de financiële middelen van het EOGFL-
Oriëntatie, voor de financiering van de in Verordening 
(EEG) nr. 355/77 vastgestelde steunmaatregelen vast­
gesteld in de jaarlijkse begroting. Met deze middelen kan 
niet aan alle ingediende projecten worden voldaan. A 
fortiori zijn de financieringsmogelijkheden zeer beperkt 
in vergelijking met de investeringen die volgens de 
programma's mogen worden gedaan (voor meer dan 15 
miljard ECU), zodat slechts voor een deel van de in de 
programma's vastgestelde investeringen communautaire 
steun zal kunnen worden toegekend. 
De Kamer heeft kritiek op het feit dat de Commissie 
sommige programma's heeft goedgekeurd hoewel deze 
voorzagen in een verhoging van de produktie. Volgens de 
Commissie zijn de programma's er niet in de eerste plaats 
op gericht streefcijfers voor de produktie te bepalen of een 
uitbreiding van de produktie te verbieden, maar op basis 
van de gegevens die bij de opstelling van de programma's 
beschikbaar waren een correcte analyse en prognose te 
maken van de ontwikkeling van de produktie en van de 
noodzaak om de afzetstructuur aan de marktvereisten 
aan te passen. Bovendien houdt de Commissie rekening 
met de marktsituatie bij de vaststelling van de criteria 
voor de selectie van de projecten die voor financiering in 
aanmerking worden genomen. 
(b) De Commissie is zich er evenwel van bewust dat er 
een regeling nodig is die beter is aangepast aan de huidige 
vereisten inzake planning en coördinatie van de struc-
tuurmaatregelen. Zij heeft dan ook in het kader van de 
hervorming van de Structuurfondsen nieuwe voorstellen 
in die zin aan de Raad en het Parlement voorgelegd (*)• 
De Commissie zal rekening houden met de opmerkingen 
van de Kamer wanneer zij op dit gebied voorstellen zal 
indienen of voorschriften zal vaststellen. 
(J) Voor de voetnoten zij verwezen naar het eind van het 
hoofdstuk. 
266 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Doel van het onderzoek 
5.3. De Commissie acht het dienstig om te preciseren 
dat het aandeel van de graanproduktie in de produktie-
waarde van de landbouw ongeveer 14 % bedraagt. 
Problemen in verband met de specifieke 
programma's en met de beoogde doelstellingen 
Het oogmerk en de goedkeuring van de specifieke 
programma's 
5.11. (a) De Commissie is van mening dat bij de 
opstelling van de betrokken programma's in 1986 en 1987 
slechts kon worden uitgegaan van een stijging van de 
produktie, ook al was die tendens niet wenselijk. In het 
Franse en het Duitse programma, die de Kamer in haar 
opmerkingen vermeldt, zijn de vastgestelde verhogingen 
trouwens eerder gering (bij voorbeeld Frankrijk 
1984/1985: 57,8 miljoen ton; 1990: 58 miljoen ton, d.i. 
een verhoging met ongeveer 0,3 % gespreid over vijfjaar) 
en geldt niet zozeer die verhoging als wel de noodzaak om 
de afzetstructuur aan de marktvereisten aan te passen als 
rechtvaardiging voor de vastgestelde investeringen. 
(b) De Commissie blijft er bij de Lid-Staten op 
aandringen haar meer precieze inlichtingen te ver­
strekken, maar zij erkent dat de medegedeelde gegevens 
dikwijls niet bevredigend zijn. 
Het toezicht op de uitvoering van de programma's en op 
de daaruit voortvloeiende gevolgen 
5.12. De Commissie volgt de tenuitvoerlegging van het 
programma voor zover zulks nodig is om na te gaan of de 
verzoeken om bijstand wel degelijk in de programma's 
passen. Zij beschikt daartoe met name over statistieken 
betreffende de door haar goedgekeurde investeringen. 
De Commissie oefent voorts, in samenwerking met de 
bevoegde nationale instanties, een uitgebreider toezicht 
uit op de uitvoering van de gefinancierde projecten. Met 
het oog op latere programma's dringt de Commissie erop 
aan haar voldoende inlichtingen over de uitvoering van de 
afgesloten programma's mede te delen. Er zij op gewezen dat de Commissie voorts beschikt over 
een aantal gegevens betreffende de resultaten van de 
gefinancierde projecten. Deze zijn vervat in de verslagen 
die twee jaar na de laatste betaling voor al die projecten 
moeten worden ingediend. 
De duur van de programma's 
5.13. Er dient op te worden gewezen dat in de 
verordening eveneens is bepaald dat de Lid-Staat, aan het 
einde van de oorspronkelijk vastgestelde termijn, een 
bijwerking of een nieuw programma, waarin een aanvul­
lende termijn is vastgesteld, kan indienen. Het voorschrift 
dat de termijn in beginsel tot drie a vijfjaar wordt beperkt, 
is niet om abstracte redenen ingesteld maar om rekening 
te houden met de wijzigingen die zich in drie a vijf jaar 
voordoen in de situatie waarvan bij de opstelling van het 
programma is uitgegaan en om die gewijzigde situatie dus 
opnieuw te kunnen bezien, wat absoluut noodzakelijk is. 
De door de Lid-Staten ingediende addenda beantwoor­
den aan die noodzaak. 
De lage realisatiegraad van de programma's 
5.14. In de „Algemene overwegingen" is reeds te kennen 
gegeven dat er moeilijk sprake kan zijn van „uitvoering 
van het programma". Er worden trouwens veel investe­
ringen gerealiseerd buiten de programma's om of zonder 
financiële bijstand van de Gemeenschap. 
5.15. Zo heeft de in het verslag vermelde opslag­
capaciteit van 50 000 ton, die in de periode 1981-1985 in 
Frankrijk is gerealiseerd, slechts betrekking op de door 
het EOGFL gefinancierde investeringen, terwijl in die 
periode in dat land in totaal 5 miljoen ton opslag­
capaciteit is gecreëerd. 
5.16. Het voor de periode 1985-1988 vastgestelde 
addendum op het Griekse programma is nog altijd in 
uitvoering. Per 31 december 1987 zijn 12 projecten, met 
een totale capaciteit van 54 000 ton, gefinancierd. De 
Griekse regering heeft op 30 april 1988 andere projecten 
met een totale capaciteit van 95 000 ton ingediend. 
Problemen met de door de Commissie 
gefinancierde projecten 
Voor de interventie gebruikte capaciteiten 
5.18. Het betrokken project is met een gunstig advies 
van de bevoegde Italiaanse instanties bij de Commissie 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 267 
ingediend. De Commissie was niet op de hoogte van de 
tegenkanting van de regionale autoriteiten en heeft geen 
enkel ongunstig advies van de betrokken regio ontvan­
gen. Ingevolge de opmerkingen van de Kamer heeft zij de 
Italiaanse autoriteiten verzocht om haar de nodige 
inlichtingen over deze zaak te doen toekomen. 
Wat de grond van de zaak betreft, lijkt het niet 
ongerechtvaardigd om niet alleen coöperatieve maar ook 
particuliere ondernemingen te steunen, indien er voor de 
plaatselijke produktie opslagcapaciteit nodig is. Het feit 
dat een begunstigde interventievoorraden in opslag heeft 
in andere installaties staat los van de beoordeling van de 
noodzaak om nieuwe opslagcapaciteit tot stand te 
brengen. De interventie is trouwens een communautair 
instrument dat gedeeltelijk afhankelijk is van het gebruik 
van particuliere opslagplaatsen. 
De Commissie deelt in zekere mate de bezwaren van de 
Kamer tegen het feit dat met financiële bijstand van de 
Gemeenschap gebouwde installaties worden gebruikt 
voor de opslag van interventievoorraden. Om die reden is 
trouwens een beperkingsclausule toegepast in gevallen die 
betrekking hebben op de regio's waar zo'n situatie zich 
dreigde voor te doen. 
In werkelijkheid evenwel zijn de situaties zeer complex 
aangezien: 
— enerzijds de aansporing om hoeveelheden graan voor 
interventie aan te bieden geen gevolg is van nieuwe 
opslagcapaciteit die voor interventievoorraden kan 
worden gebruikt, maar wel van de marktsituatie en 
het beleid dat in het kader van de gemeenschappelijke 
marktordening voor granen wordt gevolgd; 
— anderzijds de beschikbaarheid van extra opslag­
capaciteit een factor is die bijdraagt tot de gezondma­
king van de markt, waardoor de druk op de 
handelaren om hun produkten voor interventie aan te 
bieden, afneemt. 
5.19. Voor Sleeswijk-Holstein, waar het regionale 
verbruik achterblijft bij de produktie, was het de 
bedoeling de afzetvoorwaarden voor graan gezond te 
maken, zodat minder grote hoeveelheden voor interventie 
zouden moeten worden aangekocht. Het blijft evenwel 
noodzakelijk over installaties voor interventieopslag te 
beschikken. Het is juist dat de bedoelde begunstigden (die 
over andere niet door het EOGFL-Oriëntatie gesubsi­
dieerde opslagplaatsen beschikken) als opslagcentra zijn 
erkend en hun diensten aanbieden als zij opslagcapaciteit 
ter beschikking hebben. 
Het belangrijkste evenwel is dat die gesubsidieerde 
installaties bij de oogst beschikbaar zijn voor kwaliteits-
graan en dat is volgens de Duitse autoriteiten wel degelijk 
het geval. De Duitse autoriteiten hebben bij voorbeeld een 
van de firma's uitzonderlijk gemachtigd om graan van de oogst 1984, dat als gevolg van de marktsituatie niet kon 
worden afgezet en derhalve voor interventie moest 
worden overgenomen, in het nieuwe pakhuis op te slaan 
onder de uitdrukkelijke voorwaarde dat tegen de nieuwe 
oogst capaciteit moest worden vrijgemaakt voor de 
produkten onder contract. 
Over het algemeen heeft het Duitse interventiebureau 
(BALM), in overleg met de deelstaat, evenwel geweigerd 
om de gesubsidieerde centra voor interventiedoeleinden 
te gebruiken. 
5.20. De door de Gemeenschap gefinancierde opslag­
capaciteit was erop gericht te voorzien in regionale 
structuurbehoeften. De betrokken installaties zullen 
binnen afzienbare tijd nog even noodzakelijk blijken te 
zijn. 
Inachtneming van de criteria inzake de keuze van de 
projecten 
5.23. (a) Het project in Antwerpen is vooral gericht op 
de opslag van graan (gerst) maar er wordt ook mout 
opgeslagen, wat op grond van de criteria niet formeel 
verboden is. Ten einde rekening te houden met het feit dat 
de investeringen niet uitsluitend dienen voor door de 
Commissie als prioritair beschouwde doeleinden, is voor 
het betrokken project een bijstand toegekend die ver 
beneden het maximumbedrag ligt dat op grond van de 
verordening mocht worden verleend. 
(b)en(c) In de jaren 1979 tot 1983, de eerste jaren 
waarin de genoemde criteria van toepassing waren, werd 
soepeler opgetreden en werden slechts de verwerkingsin­
stallaties zelf van steunverlening uitgesloten maar niet de 
opslag van voor die installaties bestemd graan. In die 
periode zijn de drie door de Kamer bedoelde projecten, 
die betrekking hebben op installaties voor de opslag van 
voor de maalderijen bestemd graan, gefinancierd. Vanaf 
1983 evenwel heeft de Commissie de criteria strikter 
geïnterpreteerd zoals door de Kamer was aanbevolen. 
Beperkte technische verbeteringen bij sommige 
opslagprojecten 
5.24. Het is juist dat de bedoelde silo's in Puglia en 
Basilicata vrij rudimentaire installaties zijn. Voor de 
betrokken coöperaties maken zij evenwel de ontvangst en 
een eerste opslag van het door hun leden geproduceerde 
graan mogelijk, waardoor dit op geordende wijze kan 
worden afgezet, wat vroeger niet mogelijk was. De 
investering is dus zeer nuttig. 
„Meer geavanceerde" projecten zijn duurder en sommige 
coöperaties beperken hun inspanning derhalve tot deze 
basisinstallaties om zwaardere financiële lasten te 
268 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
voorkomen. Bovendien bekomen de coöperaties, zelfs 
met deze installaties, reeds hogere prijzen dan wanneer ze 
de produktie onmiddellijk na de oogst zouden moeten 
afzetten. Zonder die installaties zouden ook de kosten van 
de producenten (lange trajecten om hun produkten aan te 
bieden) hoger zijn. 
Aangezien het in sommige moeilijke situaties op het 
gebied van de structuur niet wenselijk is om direct een 
definitieve oplossing na te streven, acht de Commissie het 
niet gerechtvaardigd om de betrokken regio's de steun 
voor de voorgestelde verbetering te weigeren en daardoor 
de bestaande tekortkomingen op het stuk van de 
structuur te laten aanslepen. 
Benutting van de in Verordening (EEG) nr. 355/77 
voorgeschreven financiële verslagen 
5.26. De Commissie wijst erop dat de verslagen 
systematisch worden doorgenomen en voorts ter beschik­
king staan van de rapporteurs voor de betrokken landen. 
De rapporteurs worden er trouwens geregeld over 
geïnformeerd. 
Tekortkomingen in de boekhouding en andere 
onregelmatigheden 
5.27. De opmerkingen van de Kamer betreffende de 
betalingen zijn ten dele gerechtvaardigd hoewel de 
geconstateerde tekortkomingen niet als onregelmatig­
heden kunnen worden bestempeld aangezien de correcte 
uitvoering van de projecten er niet door in het gedrang 
wordt gebracht. 
(a) Voor het project in België moet worden geconsta­
teerd dat de bewijsstukken die overeenkomstig de 
verordening moeten worden voorgelegd, geen „inschrij­
vingsdossier" omvatten. De begunstigde kan dus niet 
worden verplicht om er één te bewaren of aan de 
instanties van de Gemeenschap voor te leggen. 
Volgens de constateringen van de Commissie beant­
woordt de boekhouding aan de voorschriften. De door de 
Kamer verlangde inlichtingen kunnen trouwens worden 
verkregen door de rekening „Leveranciers" te analyseren. 
Sommige problemen vloeien voort uit het failliet van de 
belangrijkste leverancier. Uiteindelijk konden alle bewij­
zen evenwel worden geleverd. 
(b) Deze niet alleen in Griekenland courante praktijk 
om voorschotten te betalen naargelang van de vordering 
van de werkzaamheden, vooral wanneer één ondernemer 
belast is met de uitvoering van het hele werk, levert 
volgens de Commissie geen moeilijkheden op als aan het 
einde van de werkzaamheden kan worden geconstateerd 
dat deze overeenkomen met de in het bestek omschreven 
werken. Er moet ook worden opgemerkt dat installaties voor de 
opslag van graan geen zeer complexe investeringen 
vormen, waarvoor die overeenkomst slechts aan de hand 
van meer gedetailleerde facturen kan worden geconsta­
teerd. 
Voor wat de data van facturering en betaling betreft, 
hebben de Griekse autoriteiten reeds opdracht gegeven 
om van de bedoelde door de Kamer geconstateerde 
handelwijze af te stappen. 
(c) De Commissie is van mening dat er door de 
verschillen in de boekhouding van de Lid-Staten nooit 
volledige uniformiteit zal kunnen worden bereikt. 
Specifieke problemen betreffende de 
havensilo 's 
Inleiding 
5.29. De investeringen zijn ingegeven door de wil om de 
marktstructuur voor graan te verbeteren door de toegang 
tot de wereldmarkt te vergemakkelijken voor de produk-
tiegebieden die over geen toereikende infrastructuur 
beschikken. In de periode waarin de export van graan in 
expansie was, hebben de havensilo's onrechtstreeks 
bijgedragen tot de ondersteuning van de prijzen in de 
betrokken gebieden zodat de landbouwers die daarvan 
profiteerden, minder graan voor interventie aanboden. 
Bovendien zijn de exploitanten van de silo's vaak unies 
van landbouwcoöperaties. 
Opmerkingen 
Gebrek aan coördinatie bij de goedkeuring van de 
programma-onderdelen „havensilo 's " 
5.33. Volgens de inlichtingen waarover de Commissie 
beschikt, leveren de investeringen die zijn gefinancierd op 
grond van het Belgische Programma voor havensilo's (het 
enige programma dat door de Kamer wordt vermeld) 
geen problemen op inzake de benutting van de capaciteit. 
De handelsstromen zijn in de loop van de jaren wel 
verlegd, maar dat is niet altijd in het nadeel van de 
Belgische havens geweest. 
De Commissie heeft het Belgische programma goedge­
keurd in een beschikking die berust op communautaire 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 269 
criteria. In die criteria is niet voorgeschreven dat de 
produkten van een Lid-Staat via de havens van dat land 
moeten worden geëxporteerd ondanks het feit dat havens 
van andere Lid-Staten gemakkelijker toegankelijk zijn 
vanuit de produktiegebieden of beter zijn uitgerust. De 
Commissie is van mening dat de behaalde resultaten de 
gegrondheid van haar beschikking niet kunnen aantasten. 
Beperkte resultaten van de programma's 
5.34. Zie de „Algemene overwegingen". 
5.35. De opmerking dat de steun slechts een beperkte 
rol speelt als de investering deel uitmaakt van een 
omvangrijker geheel is in principe relevant maar daarom 
hoeft niet te worden afgezien van financiering in sectoren 
waarvoor het EOGFL-Oriëntatie niet over voldoende 
kredieten beschikt om alle investeringen te subsidiëren. 
Zelfs als alleen specifieke projecten worden gefinancierd, 
kan invloed worden uitgeoefend op de oriëntaties in de 
sector. 
Gebrek aan systematische controle 
5.36. Het EOGFL, Afdeling Oriëntatie, heeft in 1987 
voor de directe acties (financiering van projecten) 1 578 
betalingsaanvragen ontvangen en heeft op grond daarvan 
een totaalbedrag van 285 miljoen ECU uitgekeerd. 
Het is vanzelfsprekend onmogelijk om met het beschikba­
re personeel een systematische controle ter plaatse uit te 
oefenen. Voor zo'n controle zouden niet alleen veel meer 
ambtenaren nodig zijn, maar de controle zelf zou in strijd 
zijn met het in de verordening vastgestelde principe van 
decentralisatie van de verschillende taken. Volgens de 
verordening dienen de controles namelijk in de eerste 
plaats te worden uitgevoerd door de daartoe door de Lid-
Staten aangewezen instanties. 
De controles die rechtstreeks door de Commissie worden 
uitgeoefend hebben voornamelijk betrekking op de door 
de Lid-Staten toegepaste regelingen, wat inhoudt dat een 
aantal individuele gevallen worden onderzocht. De 
Commissie oefent controles ter plaatse uit ingeval door 
een betalingsaanvraag specifieke problemen of onregel­
matigheden, die deze controle onontbeerlijk maken, aan 
het licht komen. 
Conclusies en aanbevelingen 
5.37. De Commissie is niet ongevoelig voor bepaalde 
opmerkingen van de Kamer. Zij blijft er evenwel bij dat 
sommige beschikkingen, met name die betreffende de 
havensilo's, zijn gegeven in een context die sterk van de 
huidige situatie verschilt. Op basis van de keuzecriteria die de Commissie momenteel hanteert, zijn de havensilo's 
voor internationale handelsactiviteiten van steun uitge­
sloten, behalve in bijzonder gerechtvaardigde gevallen, 
namelijk wanneer de silo's voornamelijk voor de export 
van graan uit de Gemeenschap zijn bestemd. 
5.38. Zie het antwoord sub 5.11 (b). 
5.39. Zie de „Algemene overwegingen". 
5.40. Zie de antwoorden subpunten 5.29 en 5.33. 
5.41. Voor wat de uitvoering van de programma's 
betreft, zij erop gewezen dat elke rapporteur over de 
lijsten van de goedgekeurde projecten beschikt om te 
kunnen nagaan of de doeleinden van de programma's in 
acht worden genomen. 
In verband met de opmerking dat de financiering van 
capaciteit die later voor interventiedoeleinden wordt 
gebruikt, „leidt tot een dubbele communautaire uitgave", 
kan worden gesteld dat het beleid van de Commissie er 
nooit in heeft bestaan capaciteit te financieren waarvan de 
rentabiliteit afhankelijk was van interventieopslag. De 
Commissie wijst erop dat de gecreëerde opslagcapaciteit 
normaal niet voor interventiedoeleinden wordt gebruikt 
(zie eveneens de antwoorden op de punten 5.18 en 5.19). 
5.42 en 5.43. De bepalingen inzake de „follow-up" en de 
beoordeling van de ten uitvoer gelegde maatregelen 
zullen, bij de hervorming van de Structuurfondsen, sterk 
worden uitgebreid. 
OPMERKINGEN NAAR AANLEIDING VAN 
HET SPECIALE VERSLAG OVER DE 
COMMUNAUTAIRE STEUN TOT 
STIMULERING VAN DE 
LANDBOUWONTWIKKELING IN 
GRIEKENLAND 
5.44 - 5.50. De algemene opmerkingen van de Kamer 
zijn grotendeels gegrond, maar er dient te worden 
gewezen op de context waarin de interventies van het 
EOGFL-Oriëntatie in Griekenland hebben plaatsgehad. 
Bij de toetreding van Griekenland tot de Gemeenschap in 
1981 heeft de Commissie zich er rekenschap kunnen van 
geven hoe groot de ontwikkelingsachterstand van dat 
land wel was, vooral in de zwakste agrarische probleem­
gebieden. Daarom heeft zij begin 1982 een uitgebreid 
geheel van maatregelen voorgesteld om die situatie het 
hoofd te bieden. Het bedoelde programma was nieuw 
zowel voor de Gemeenschap als voor Griekenland. De 
enige vergelijkbare actie was het in Verordening (EEG) 
270 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
nr. 1820/80 (2) vastgestelde Programma voor de ontwik­
keling van de landbouw in de probleemgebieden van 
West-Ierland. Met de uitvoering van dat programma was 
evenwel nauwelijks begonnen, zodat er geen nuttige 
lessen uit konden worden getrokken. 
Sindsdien heeft de Raad het door de Commissie 
voorgestelde juridisch kader voor de tenuitvoerlegging 
van de geïntegreerde mediterrane programma's goedge­
keurd. Dat kader zal de klassieke maatregelen, waarop dit 
verslag betrekking heeft, naarmate van het verstrijken 
van hun geldigheidsduur vervangen. Er moet worden gehoopt dat door de grotere souplesse, 
die door dat kader mogelijk wordt gemaakt, en de in dat 
kader vastgestelde bepalingen inzake technische bijstand 
vooruitgang zal kunnen worden geboekt op een aantal 
van de punten waarover de Kamer zich bezorgd toont. 
Vervolgens zou een ontwikkeling in de zin die door de 
Kamer wordt voorgestaan, tot verdere ontplooiing 
moeten komen in het kader van de hervorming van de 
Structuurfondsen. De Commissie zal er op basis van die 
hervorming naar streven om met de nationale en 
regionale autoriteiten een echt partnership voor het 
opstellen en de uitvoering van maatregelen in die zin tot 
stand te brengen. 
0) COM(88) („verticale" verordening EOGFL-Oriëntatie) 
(2) PB L 180 van 14.7.1980, blz. 1 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 271 
HOOFDSTUK 6 
Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling 
ANTWOORDEN VAN DE COMMISSIE 
EVALUATIE VAN HET EFFECT VAN DE 
INFRASTRUCTUURVOORZIENINGEN 
Inleiding 
De moeite die de Rekenkamer heeft gedaan om het effect 
van de door het EFRO gesteunde infrastructuurvoorzie­
ningen op de regionale ontwikkeling te evalueren is een 
belangrijke bijdrage tot de uitwerking van een methode 
voor de beoordeling achteraf, die de Commissie in het 
kader van de hervorming van de Structuurfondsen welke 
momenteel bij de Raad en bij het Europese Parlement 
wordt bestudeerd, tracht uit te werken. 
Om dit effect te kunnen beoordelen heeft de Rekenkamer 
zich de moeite getroost om, via vragenlijsten en onder­
zoekingen ter plaatse, op grond van de brutobenutting 
van de bestudeerde infrastructuurvoorzieningen, na te 
gaan wat hun „netto"-benutting was, ten einde het netto-
effect daarvan op de betrokken regio's af te meten. 
Daarbij heeft zij zich beijverd om deze methode 
stelselmatig op verschillende categorieën infrastruc­
tuurvoorzieningen toe te passen en, binnen elk van deze 
categorieën, op een via steekproeven uitgekozen aantal, 
door het EFRO gesteunde investeringsprojecten. 
De Commissie ziet heel wel in hoe groot en hoe belangrijk 
de inspanningen zijn die de Rekenkamer zich getroost en 
die aan haar eigen bezorgdheid beantwoorden. 
METHODE VOOR DE ANALYSE VAN DE 
BENUTTING VAN DE GESUBSIDIEERDE 
INFRASTRUCTUURVOORZIENINGEN 
6.5 - 6.12. (a) De Commissie is zich bewust van het 
belang van deze evaluatie -zowel vooraf als achteraf- van de steunmaatregelen van de Structuurfondsen als instru­
ment ter versterking van de economische en sociale 
samenhang die, met de verwezenlijking van de binnen­
markt, een van de doelstellingen van de Gemeenschap 
volgens de Europese Akte is. 
Uiteraard wordt de uitvoerbaarheid van een evaluatie 
achteraf van de doeltreffendheid van de door de 
Commissie op gang gebrachte, structurele steunmaat­
regelen bepaald door de invoering van een efficiënte 
beoordelingsprocedure vooraf. Zo heeft de Commissie 
dan ook, bij de voorstellen tot hervorming van de 
Structuurfondsen die zij in het kader van deze nieuwe 
verplichtingen bij de Raad heeft ingediend, gesteld dat er 
meer moeite zou moeten worden gedaan om de steun­
maatregelen van de Structuurfondsen zowel vooraf als 
achteraf te beoordelen, ten einde deze maatregelen 
doeltreffender te maken als instrument voor de economi­
sche ontwikkeling. 
(b) Ten aanzien van de beoordeling van tevoren zij eraan 
herinnerd dat de aanvragen om steun uit dit Fonds 
waarmee infrastructuurinvesteringen van een bedrag van 
of hoger dan 15 miljoen Ecu gemoeid is, pas vanaf de 
herziening van de EFRO-Verordeningen 1984 ook de 
resultaten moeten behelzen van een naar behoren 
gemaakte raming van de kosten en de sociale en 
economische voordelen. 
Weliswaar heeft deze verplichting ertoe bijgedragen om, 
althans voor de grote projecten, de kwaliteit van de 
beoordelingsgegevens te verbeteren, doch de hervorming 
van de Structuurfondsen is erop gericht om de vooraf­
gaande beoordeling kracht bij te zetten door de invoering, 
via een partnership in de ware zin des woords op 
plaatselijk, nationaal, regionaal en communautair ni­
veau, van communautaire steunverbanden die moeten 
uitmonden in plannen voor de voorafgaande uitstippeling 
van de ontwikkelingsstrategie voor de betrokken regio's 
of zones. Deze plannen moeten zorgen voor de samen­
hang, met name wat de te bereiken doelstellingen betreft, 
tussen alle voor EFRO-steun in aanmerking komende 
acties, of deze nu de vorm aannemen van operationele 
programma's, steunregelingen, grote industrie- of infra­
structuurprojecten dan wel maatregelen ten behoeve van 
272 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
plaatselijke ontwikkelingsinitiatieven. Het hierbij nage­
streefde doel is om vooraf voor de doeltreffendheid van de 
EFRO-steunmaatregelen zorg te dragen en, daardoor 
ook, voor een goede benutting van de EFRO-middelen 
als economisch ontwikkelingsinstrument. 
Daar deze versterking van de programmering per 
definitie van tevoren moet gebeuren en ook een van de 
pogingen van de Rekenkamer om de doeltreffendheid van 
de infrastructuurvoorzieningen te verbeteren is, zal zij er 
vermoedelijk niet alleen toe leiden dat er nauwkeurige 
doelstellingen worden uitgestippeld voor de infrastruc­
tuurvoorzieningen, maar ook dat het evenwicht tussen de 
invoering van de infrastructuurvoorzieningen — die een 
van de noodzakelijke maar daarom nog niet toereikende 
voorwaarden voor de regionale ontwikkeling is — en de 
ontwikkeling van productieve investeringen en van het 
eigen ontwikkelingspotentieel, beter wordt bereikt. 
(c) Wat de evaluatie achteraf betreft: hiervoor zijn de 
methoden voor het eerst duidelijk uiteengezet in de voor 
de hervorming van de Structuurfondsen aan de Raad 
voorgestelde bestuursrechtelijke teksten. 
De Commissie beijvert zich om een methodiek uit te 
werken om deze evaluatie achteraf op drie niveaus te 
verrichten, namelijk: het macro-economisch effect, met 
name op de versterking van de economische en sociale 
samenhang, het effect van de bij elk communautair 
ondersteuningskader ondernomen actie en het micro-
economische niveau van de operationele maatregelen, 
zoals programma's en projecten. 
(d) In dit verband is de analyse van de Rekenkamer 
ontegenzeggelijk een belangrijke bijdrage tot het desbe­
treffende gedachtengoed. 
Aangaande de door haar gehanteerde evaluatiemethode 
verduidelijk de Rekenkamer in punt 6.12 als deze er 
slechts op gericht is de benutting van de door het EFRO 
gesteunde infrastructuurvoorzieningen vast te stellen, ten 
einde de uitwerking daarvan op de regionale ontwikke­
ling te beoordelen, terwijl zij erop wijst dat haar controles 
geen „kosten/baten-analyses of analyses van alternatieve 
projecten omvatten". 
Ook al is de benuttingsgraad een belangrijk referentie­
element om de uitwerking van een infrastructuurvoorzie­
ning op de ontwikkeling van een regio te kunnen 
beoordelen, dan dient er toch rekening te worden 
gehouden met het feit dat de invoering van een 
basisnetwerk van infrastructuurvoorzieningen een actie 
van lange adem is en dat een onderbenuttingsmarge bij 
aanvang als aanvaardbaar kan worden beschouwd, zoals 
de Rekenkamer trouwens onderstreept (punt 6.10). De 
Commissie is van oordeel dat, ook al zijn infrastruc­
tuurvoorzieningen de eerste voorwaarde om een ontwik­
kelingsproces op gang te brengen en economische 
bedrijvigheid aan te trekken, de mate van benutting in het begin dikwijls uiterst gering zal zijn en de onderbenutting 
aanvankelijk gedurende vrij lange tijd belangrijke vormen 
kan aannemen. 
Dit geldt des te meer voor grote kunstwerken als een brug 
of een dam, die wegens hun technische ondeelbaarheid 
niet beneden een minimumdrempel kunnen worden 
uitgevoerd. Doch zelfs voor kunstwerken die in technisch 
opzicht in verschillende delen kunnen worden uitgevoerd 
— zoals bij voorbeeld een weg, waarvan het technisch 
mogelijk is deze in achtereenvolgende stukken aan te 
leggen, naarmate het verkeer toeneemt — dient er bij de 
analyse van het economisch rendement rekening te 
worden gehouden met de mogelijkheid dat het voordelig 
is, geen infrastructuurvoorziening beneden een mini-
mumformaat aan te leggen en de weg een capaciteit te 
geven, die opgewassen is tegen de op lange termijn te 
verwachten verkeersstijging. 
Voorts dient er bij de beoordeling van de uitwerking van 
de infrastructuurvoorzieningen rekening te worden 
gehouden met het — ongetwijfeld niet gemakkelijk te 
meten — effect van de aangelegde infrastructuurvoorzie­
ningen op de economische bedrijvigheid van een regio. 
Ook al lijkt het voor de hand liggend om bij de 
beoordeling van de uitwerking van de infrastruc­
tuurvoorzieningen het netto-effect voor de regio in 
aanmerking te nemen, dan dient men toch ook rekening te 
houden — zelfs al is de mate waarvan er van de 
voorziening gebruik wordt gemaakt niet gestegen — met 
de kwalitatieve verbetering van de verleende openbare 
dienst aan alle gebruikers, d.w.z. zowel aan de huidige, als 
aan de toekomstige gebruikers, daar deze verbetering een 
produktiviteitsstijging en dus een betere concurrentiepo­
sitie van de betrokken regio ten gevolge heeft of kan 
hebben. 
Zo moet men bij voorbeeld, om de invloed van een nieuwe 
rondweg om een stadsagglomeratie en naar een haven te 
beoordelen, niet alleen met het netto-benuttingspercenta-
ge van deze weg rekening houden, maar ook met het 
afgeleide effect daarvan — met name op de havenbedrij­
vigheid doordat de toegang tot de haven gemakkelijker is 
geworden — evenals met de gunstige gevolgen van de 
nieuwe weg, berekend in tijd en dus in geld en in veiligheid 
voor het normale verkeer over zowel de nieuwe als over de 
oude, daardoor ontlaste weg. Met andere woorden: 
verkrijgt men op een gegeven moment voor de nieuwe weg 
een „netto"-benuttingsgraad van 25 %, dan mag men 
daaruit niet a priori afleiden dat het effect van de nieuwe 
infrastructuurvoorziening van geen betekenis is. Hoog­
stens zou men dit percentage — zij het ook gerelativeerd 
— met de benuttingsgraad van infrastructuurvoorzienin­
gen van hetzelfde type kunnen vergelijken. 
(e) Bij het streven naar economische ontwikkeling 
waartoe het EFRO moet bijdragen zullen de infrastruc­
tuurvoorzieningen zonder enige twijfel van doorslag­
gevende invloed blijven, als belangrijkste ontwikkelings-
voorwaarde. 
Met het oog hierop zijn de pogingen van de Rekenkamer 
om de doeltreffendheid daarvan te vergroten van groot 
belang en komen zij trouwens aan de desbetreffende 
wensen van de Commissie tegemoet. De evaluatiemetho­
de van de door de Rekenkamer benutte infrastruc-
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 273 
tuurvoorzieningen verdient dan ook dat er dieper op 
wordt ingegaan. In dit verband hoopt de Commissie 
zoveel mogelijk profijt te trekken van de door de 
Rekenkamer toegepaste methode bij de bezinning op de 
invoering van een methodiek voor de evalutie achteraf, 
die momenteel in voorbereiding is. 
RESULTATEN INZAKE DE BENUTTING 
VAN DE 
INFRASTRUCTUURVOORZIENINGEN 
6.13 - 6.58. Gezien het voorgaande acht de Commissie 
het dienstig om op de aanmerkingen van de Rekenkamer 
over de vele genoemde afzonderlijke gevallen in te gaan 
door haar antwoorden meer naar soort probleem dan 
naar categorie infrastructuurvoorzieningen te groeperen. 
Het kost haar geen enkele moeite om eventueel, 
gevalsgewijs, alle nodige inlichtingen te verstrekken over 
de redenen waarom, toen de EFRO-hulp werd toegekend, 
de van de gefinancierde infrastructuurvoorzieningen te 
verwachten uitwerking, positief werd beoordeeld. 
Ten aanzien van het verband tussen de voor bepaalde 
infrastructuurvoorzieningen geconstateerde benuttings-
percentages en de kwaliteit van de programmering, wil de 
Commissie ook best toegeven dat het huidige benuttings-
percentage — dat slechts één van de onderdelen is van een 
evaluatie die allesomvattend moet zijn om het effect van 
een infrastructuurvoorziening op de ontwikkeling van 
een regio te kunnen beoordelen — in een aantal door het 
EFRO gefinancierde projecten laag is. Zij is van mening 
dat met de nieuwe, door de hervorming van de Fondsen 
ingevoerde aanpak, namelijk een verder doorgevoerde 
programmering, beter rekening kan worden gehouden 
met de ontwikkeling van de economische achtergrond 
waartegen de, voor financiering door de Gemeenschap 
uitgekozen infrastructuurvoorzieningen moeten worden 
gezien. 
Zo zou men meer inzicht moeten kunnen verkrijgen in de 
wijze waarop de aan te leggen infrastructuurvoorzienin­
gen en soortgelijke, in de omgeving reeds bestaande 
installaties elkander beconcurreren, zoals bij voorbeeld 
het geval van de wegterminal van Bettembourg in 
Luxemburg (punt 6.16); ook zou men meer rekening 
moeten kunnen houden met de concurrentie van andere 
takken van vervoer, zoals bij het „Canal du Midi" in 
Frankrijk (punt 6.32), dat minder wordt benut wegens de 
concurrentie van het weg- en het spoorwegvervoer. 
Houdt men goed rekening met de vooruitzichten van de 
economische ontwikkeling in de betrokken sector, dan 
draagt men daarmee stellig bij tot een selectie van de infrastructuurvoorzieningen, waarmee de economische 
ontwikkeling beter kan worden bevorderd. Sommige 
ontwikkelingen zijn echter moeilijk te voorspellen. Zo 
hebben verscheidene van de door de Rekenkamer 
genoemde investeringsprojecten te lijden gehad van de 
gevolgen van de niet te voorspellen schok van de stijging 
van de aardolieprijzen. Dat is bij voorbeeld het geval met 
de weg naar de Eemshaven in Nederland (punt 6.15) en 
voor de wegen in Limburg. Voorts mag, gezien de 
economische toestand die kenmerkend was voor de 
periode waarin de meeste der bestudeerde infrastruc­
tuurvoorzieningen werden gepland, de door de Rekenka­
mer voor bepaalde infrastructuurvoorzieningen (bij 
voorbeeld voor havens, waterwegen en hydraulische 
infrastructuur/waterwerken) vastgestelde gemiddelde 
benuttingsgraad als aanvaardbaar worden beschouwd. 
Ook kan een samenhangend beheerskader een goede 
benutting van de bestaande hulpmiddelen vergemakkelij­
ken. In de praktijk blijkt het echter zeer moeilijk te zijn om 
bij voorbaat een stelsel van specialisering van de 
infrastructuurvoorzieningen vast te stellen, vooral in 
regio's waar deze infrastructuurvoorzieningen ontoe­
reikend zijn, zoals in het geval van de kleine havens aan de 
Adriatische Zee (bij voorbeeld Termoli, punt 6.24). 
Het is waar dat de EFRO-hulp in de eerste plaats moet 
dienen ter ondersteuning van investeringsprojecten 
waarmee de groei van de gesteunde regio's kan worden 
versneld. Toch is de Commissie van mening dat voor het 
bereiken van dit doel ook rekening moet worden 
gehouden met de sociale en economische eigenschappen 
van deze regio's. Zo is het bij voorbeeld van groot belang 
om (over het algemeen minder kostbare) investeringen te 
bevorderen om een regio te ontsluiten en de ontvolking 
daarvan te voorkomen. Tegen die achtergrond dienen 
dan ook de plattelandswegen in Molise (punt 6.21) te 
worden beoordeeld. In dezelfde geest dienen de gevallen 
te worden onderzocht, waarbij de investering geen 
grotere, maar een betere benutting beoogt. Dit geldt bij 
voorbeeld voor de aanleg van de rondweg om Alès in 
Frankrijk (punt 6.19), waarmee wordt beoogd een betere 
doorstroming van het doorgaand verkeer tot stand te 
brengen en de opstoppingen in het stadscentrum te 
verminderen. De Commissie is ook van mening dat 
verbeteringen van de kwaliteit van de infrastruc­
tuurvoorzieningen en de aanleg van installaties voor een 
meer geregelde bevoorrading of voorziening van zeer 
groot belang zijn, omdat deze investeringen op den duur 
het ontwikkelingsproces versnellen en een eerste voor­
waarde zijn om de achteruitgang van de economische 
toestand te voorkomen; dat is bij voorbeeld het geval met 
de elektriciteitscentrale op de Shetlandeilanden (punt 
6.45). 
Bepaalde infrastructuurvoorzieningen worden dikwijls 
onvoldoende benut wegens financiële moeilijkheden die 
de overheidsdiensten ertoe dwingen hun infrastruc­
tuurvoorziening in gedeeltes aan te leggen, naargelang 
van de financiële middelen waarover zij beschikken. In dit 
verband kunnen worden genoemd: de aanleg van bepaal-
^ Publicatieblad van de europese Cremeenschappen 1^1^^ 
de haveninstallaties t^punto.^en^ tot op zekere hoogten 
de grote vertragingen die zich bij de bouw van de 
waterbouwkundige completen op Sicilië hebben voorgeD 
daan^nuntóP3ó^ 
Co^ok bepaalde institutionele en politieke wijzigingen 
kunnen tot een slechts gedeeltelijke verwezenlijkingen^ 
derhalve^onbevredigendebenuttmgvandeinfrastrucD 
tuurvoorzieningen leidend evenals tal van andere intrad 
structuurvoorzieningen in dezelfde zone^ hebben de 
waterbouwkundige comple^enbij denvieren ^innien 
Locone in het ItaliaanseMezzogiornogebiednu reeds 
jarenlangte lijden van destopzettingvan de bedrijvigheid 
van de ^assa per il Mezzogiorno^en van de moeilijke 
heden die zich voordoen bij de tenuitvoerlegging van de 
nieuwe wet^^^welkesindsl^^de basis vormt voor 
het Italiaanse regionale beleid in de Mezzogiorno. 
inantwoordopdeop^en aanmerkingen over hetverband 
tussen bepaalde wateropvangs Den behandelingsinstaP 
laties en de economische bedrijvigheid^ kan men stellen 
dat demoeilijkhedeninverbandmet de watervoorziening 
en het probleem van de vervuiling door afvalwater 
ernstige beletselenzijn voor deeconomischeontwikkeling 
van de oeverregio'svan de Middellandse Zee.Dit geldt 
zonder enige twijtel ook voor de door deRckenkamer 
genoemde gevallen in de Mezzogiorno. 
I^enaanzienvan het effect van def^FR-CODsteun op de 
aanleg van intrastructuurvoorzieningen voor het teleD 
communicatienet zij erop gewezen dat deEFR^CODhulp 
eenzeer belangrijkeondersteunmgis geweest bij deaanleg 
van dergelijke investeringsobjecten inbepaaldelanden^ 
mzonderheidlerland en Crriekenland^ en datzij in andere 
landen door de commissie is aangewend om investeert 
dersertoe te brengend opde verwezenlijkingvan sommige 
van deze infrastructuurvoorzieningenvooruit telopen. 
Dat isbij voorbeeld hetgevalmetdeSlP^diemde 
Mezzogiorno e^tra investeringen heeft gedaans welke 
oorspronkelijk niet in de investeringsplannenvandeze 
groep waren voorzien. 
^.^^^.^. Ten aanzien van het etlect van de steun op 
de prijzend deelt de commissie de mening van de 
rekenkamer dat een vermindering van deze prijzen de 
vraag kan stimuleren en de mate van benutting kan 
opvoeren. Zij is evenwel van mening dat de vraag in de 
gebieden met een ontwikkelingsachterstand veel meer 
afstuit op een gebrek aan service dan op een te hoge prijs. 
Bovendien is de CAammissie van oordeel dat een gediffeD 
rentieerd tariefbeleid^ alswerktuig om vraaguitte lokkend 
ertoekan leidendat de prijzenvoorallerleidienstverD leningen vrijwel los van iedere economischerekensom 
worden vastgestelde hetgeen ook niet goed zou zijn. 
FvenalsdeR-ekenkamenachtdeC^ommissiehetwenselijk 
dat er in de toekomst normen worden opgesteld om de 
communautaire tïnanciermgennaarvormenintensiteitte 
moduleren. Met deze eis is overigens rekening gehouden 
bijde hervormingvan deFondsen^ waarbij voor bepaalde 
soorten infrastructuurvoorzieningen een combinatie van 
f^IBdemngen en prijssteunmaatregelen wordt voorgeD 
stelde plus een modulering van de steunpercentages. 
SPECIAAL V^RSLACCrVERL^ 
ClEI^TEClRE^ROEAA^PA^BI]IoE 
CC^lvIlvILl^ALlPAIR^FI^A^CIERI^CVA^ 
ACTIES IvIETEr^^ STRUCTUREEL 
tDC^C3^ER^ 
éE^D^.^. De Commissie verwijst naar de inbovenD 
vermeld speciaal verslag gegeven antwoorden en in het 
bijzonder naar het volgenden 
— zonder de moeilijkheid van een dergelijke aanpak te 
willen ontkennend heeft de commissie de integratie 
altijd opgevat als een middel om het structuurbeleid 
van de gemeenschap doeltreffender te makend 
— de door de rekenkamer opgeworpen problemen zijn 
in teite hoofdzakelijk hieraan te wijtend dat de 
bestudeerde maatregelen van experimentele aard 
warenendat het structuurbeleid vandeÓlemeenD 
schap zeer complet is^ 
— uit een analvse van de meer recentelijk op gang 
gebrachte vormen van geïntegreere aanpak valt het 
volgende af te leidend 
^ dat de ^historische" experimenten met de geïnteD 
greerde aanpak gunstig zijn geweest voor het 
opstarten van de geïntegreerde ontwikkelingsD 
acties en de geïntegreerde mediterrane programs 
ma's^het twee jaar geleden opgezette^ twintigtal 
ólMP'sen de ongeveer lOgeïntegreerde ontwikt 
kelmgsacties beantwoorden reeds tot op grote 
hoogte aan de door de Rekenkamer geuite 
kritieke 
— dat de hervorming van de structuurfondsen^ 
wanneer zij ten uitvoer wordt gelegd waarD 
schijnljk^ aan de geïntegreerde aanpak ten goede 
zal komend niet alleen zaldezehervorming in 
haar grote lijnen de steunverlening door de 
diverse structurelemstrumenten vergemakkelijk 
ken^maarbovendienzaldehori^ontalecoördinaD 
tieverordenmg het mogelijk maken bepaalde 
belemmeringen uit de weg te ruimend die moment 
teel de tenuitvoerlegging van de geïntegreerde 
programma's in de weg staan. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 275 
HOOFDSTUK 7 
Europees Sociaal Fonds 
ANTWOORDEN VAN DE COMMISSIE 
INLEIDING 
7.1 - 7.3. In haar antwoord op het speciaal verslag nr. 
1/88 over de communautaire en nationale beheersproce-
dures en -systemen (l) erkende de Commissie dat de door 
de Kamer gemaakte opmerkingen op tal van punten 
terecht waren. Voorts had zij — in een opmerking 
voorafgaande aan het door haar geformuleerde antwoord 
— gewezen op een aantal reeds getroffen maatregelen 
(versterking van de diensten belast met de aspecten 
beheer, boekhouding en controle), alsook op de voort­
gang die op een aantal punten reeds was geboekt, zoals 
met betrekking tot het financieel en budgettair beheer van 
het Fonds, een zeer aanmerkelijke vermindering van de 
„last van het verleden" en een duidelijke verbetering van 
de tenuitvoerlegging van de begroting sedert 1986. Bij die 
gelegenheid werd er eveneens op gewezen dat wat betreft 
de doeltreffendheid in het optreden van het Fonds een 
doorslaggevende verandering alleen viel te verwachten na 
de hervorming van de structuurfondsen, die overeenkom­
stig artikel 130 D van het EEG-Verdrag haar beslag moet 
krijgen. 
Vanuit dit voorbehoud en zonder dat wordt teruggeko­
men op de reeds verstrekte antwoorden, worden hierna 
nadere verduidelijkingen gegeven die het standpunt van 
de Commissie beter kunnen doen uitkomen in het licht 
van de voortgang die werd geboekt met betrekking tot de 
hervorming van de structuurfondsen. 
COMMUNAUTAIRE EN NATIONALE 
PROCEDURES EN SYSTEMEN 
BETREFFENDE HET BEHEER VAN HET 
EUROPEES SOCIAAL FONDS 
Belangrijkste geconstateerde tekortkomingen 
en mogelijkheden tot verbetering 
7.5-7.6. Op voorstel van de Commissie, en na het 
advies van het Parlement en het Economisch en Sociaal 
(') Voor de voetnoten zij verwezen naar het eind van het 
hoofdstuk. Comité te hebben ingewonnen, hechtte de Raad op 24 
juni 1988 zijn goedkeuring aan Verordening (EEG) nr. 
2052/88 betreffende de taken van de fondsen met 
structurele strekking, hun doeltreffendheid alsmede de 
coördinatie van hun bijstandsverlening onderling en met 
die van de Europese Investeringsbank en de andere 
bestaande financieringsinstrumenten. Op grond van deze 
verordening en overeenkomstig de artikelen 130 A en 130 
C van het EEG-Verdrag werd een aantal begrippen 
omschreven of nader verduidelijkt. Onder verwijzing 
naar de door de Kamer aan de orde gestelde kwesties, 
meer inzonderheid in haar conclusies in het speciaal 
verslag nr. 1/88, hebben de in het kader van deze 
verordening omschreven begrippen met name betrekking 
op de volgende punten: 
— vaststelling van de prioritaire doelstellingen aan de 
verwezenlijking waarvan het ESF een bijdrage moet 
leveren; 
— soorten acties die voor bijstand door het Fonds in 
aanmerking kunnen komen; 
— categorie personen die in aanmerking kunnen komen 
voor bijstandsverlening door het Fonds; 
— aanduiding van het volume van de middelen die 
grosso modo in de komende vijfjaar moeten worden 
voorzien om te worden aangewend voor financiële 
steunverlening door de structuurfondsen en concen­
tratie van deze middelen; 
— beginselen van complementariteit en samenwerkings­
verband, vergezeld gaande — eventueel — van 
passende maatregelen inzake technische bijstand in 
overeenstemming en nauw overleg met de betrokken 
Lid-Sta(a)t(en); 
— medefinanciering, aangevuld door een aanpassing 
van de hoogte van de bijstand naargelang van de 
criteria die de financiering door de Gemeenschap niet 
uitsluiten, van de acties die normaliter reeds ten laste 
worden genomen door de nationale systemen; 
276 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
— typologie van vormen van financiële bijstand, waarbij 
het beheer eerder programmagewijs dan op grond van 
individuele projecten geschiedt (hetgeen ertoe zou 
moeten leiden dat — niettegenstaande de toeneming 
van de middelen en, derhalve van de activiteiten — 
het aantal dossiers dat de diensten jaarlijks te 
behandelen krijgen afneemt); 
— systemen voor het evalueren van de resultaten om te 
kunnen nagaan in hoeverre de communautaire 
bijstandsverlening erin slaagt om de doeleinden die 
worden nagestreefd te verwezenlijken, waarbij ma­
cro-economisch gezien rekening wordt gehouden met 
de diverse gegevens in verband met de arbeidsmarkt­
ontwikkeling (met name programmabeheer). 
De Commissie stelt derhalve met voldoening vast dat tal 
van door de Kamer in haar jaarlijkse en speciale verslagen 
aan de orde gestelde kwesties in de teksten die werden 
neergelegd en de oplossingen die werden gekozen 
weerklank hebben gevonden. 
7.7-7.9. Wat betreft de opmerkingen van de Kamer 
met betrekking tot het communautaire beheer en het 
beheer van de Lid-Staten, verwijst de Commissie naar het 
geheel van de antwoorden die reeds in het kader van het 
speciaal verslag nr. 1/88 over de commmunautaire en 
nationale systemen betreffende het beheer van het Fonds 
werden verstrekt. Er zij aan herinnerd dat de procedure 
voor de hervorming van de Structuurfondsen met de 
goedkeuring van Verordening (EEG) nr. 2052/88 van de 
Raad nog niet is beëindigd en dat zij wordt voortgezet met 
de bespreking van twee andere ontwerp-verordeningen, 
waarvan de ene een „horizontaal" karakter draagt en de 
andere betrekking heeft op specifieke bepalingen betref­
fende de actie van het Sociaal Fonds (2). 
De Commissie deelt de bezorgdheid van de Kamer in 
verband met het beheer en haar aandacht gaat dan ook 
heel speciaal uit naar de aspecten in verband met de 
controle. In dit opzicht heeft zij, in september 1987, 
besloten een dienst op te richten belast met de coördinatie 
van de fraudebestrijding. Het Directoraat-generaal 
werkgelegenheid, sociale zaken en onderwijs zal, zodra 
zulks mogelijks is, met een afdeling worden uitgerust die 
dezelfde taak zal krijgen. 
VOORBEREIDENDE STUDIES EN 
MODELPROJECTEN 
7.10-7.13. De Kamer beoogt met haar opmerkingen 
een ruime herziening van het systeem in de nieuwe 
verordening van 1984, gelet op de tekortkomingen die in 
de werking ervan konden worden geconstateerd, ook al 
diende met de later aangegane verplichtingen tot in 1988 
rekening te worden gehouden. Deze sector maakte 
financieel gezien slechts 0,3 % uit van de totale begroting 
van het Fonds, iets dat de Commissie in aanmerking 
diende te nemen bij de toewijzing van de voor deze actie 
toegekende middelen. Vermeldenswaard is voorts dat heel wat moeilijkheden 
die werden ondervonden een gevolg waren van de 
aanzienlijke toeneming van het aantal aan het Sociaal 
Fonds voorgelegde projecten, waardoor de follow up en 
het beheer van de individuele projecten niet zonder 
problemen verliepen. 
Wat de modelprojecten betreft is de situatie nog extra 
bemoeilijkt doordat de verantwoordelijkheid van de Lid-
Staten niet duidelijk was omschreven en bepaalde kleine 
begunstigde particuliere organen grote moeilijkheden 
hebben gekend om hun projecten tot een goed einde te 
kunnen brengen. 
Veel van deze kwesties konden worden geregeld dank zij 
de sedert 1984 ingevoerde wijzigingen. Niettegenstaande 
de onvolmaaktheden van het systeem is zowel uit de 
reacties van de publieke opinie als uit de besprekingen in 
het Comité van het Fonds gebleken dat met deze 
modelprojecten positieve resultaten werden behaald 
tegen zeer bescheiden kosten. 
Bestedingsgraad van de betalingskredieten 
7.14. Het aantal nog af te sluiten dossiers bedroeg in juli 
1988 10 (d.i. 3 % van het goedgekeurde totaal). Het gaat 
daarbij om dossiers waarvoor inningsopdrachten werden 
afgegeven en waarvoor door de initiatiefnemers nog geen 
betalingen werden verricht. 
Selectie 
Subsidiabiliteit 
7.15. De Commissie heeft, overeenkomstig Verorde­
ning (EEG) nr. 2396/71, steeds als handelwijze gehad om 
het aantal arbeidsplaatsen tot 30 te beperken. 
Prioriteit 
7.16-7.18. Evenals in 1983 traden, voor zover de 
kredieten de subsidiabele aanvragen hebben over­
schreden, de prioriteitscriteria automatisch buiten 
werking. Indien echter het volume van de subsidiabele 
aanvragen de beschikbare middelen overtrof, zijn de 
prioriteitscriteria toegepast. 
7.19. De Commissie heeft steeds geoordeeld dat ten 
aanzien van de vraag wat onder vernieuwend karakter 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 277 
moest worden verstaan pragmatisch moet worden te werk 
gegaan en dat het noch noodzakelijk, noch wenselijk was 
om te proberen een nauwkeurige definitie te formuleren. 
Dat er geen omschrijving is heeft in de praktijk geen 
enkele moeilijkheid opgeleverd. 
Tenuitvoerlegging van het besluit 
Contract 
7.20-7.25. Sommige initiatiefnemers waren namelijk 
met hun acties begonnen zonder het besluit van de 
Commissie af te wachten, in de wetenschap dat hun 
project was opgenomen in het aan het Comité van het 
Fonds voorgelegde ontwerp-besluit. 
Voorts was het, evenals voor de andere projecten van het 
Fonds, geheel gebruikelijk dat wanneer werd aangedron­
gen op ingrijpende veranderingen deze aanleiding geven 
tot wijzigingen in het besluit van de Commissie. Wat de 
modelprojecten betreft, werden deze wijzigingen door­
gaans in het contract verwerkt en in het algemeen werd 
met de basisgegevens van de projecten in de contracten 
rekening gehouden. Dit neemt niet weg, dat, zoals 
opgemerkt door de Kamer, bij de herziening van 1984 het 
systeem van contracten werd verlaten. 
De Commissie, zich bewust van de moeilijkheden die 
werden ondervonden, besloot van het projectgewijze 
beheer over te stappen naar het programmagewijze 
beheer. 
Tussentijds verslag 
7.26 - 7.28. Hoofddoel van het tussentijdse verslag was 
het voorleggen van een bewijs dat het project zich in de 
fase van uitvoering bevond. Indien de inhoud van dit 
tussentijdse verslag aanleiding gaf tot fundamentele 
vragen, heeft de Commissie niet nagelaten tot de nodige 
onderzoeken over te gaan. 
Eindverslag 
7.29 - 7.30. De enige praktische wijze om de initiatief­
nemer ertoe aan te zetten" aan zijn verplichtingen binnen 
de voorgeschreven termijnen te voldoen bestond er, voor 
de Commissie, in om de eindbetaling afhankelijk te stellen 
van het voorleggen en de goedkeuring van het eindver­
slag. Indien het eindverslag niet bevredigend werd 
geoordeeld, werd de betaling opgeschort zolang in de 
tekortkomingen niet werd voorzien. Bevindingen van de diensten van de Kamer 
7.31. Zie het antwoord op de hierna vermelde punten 
7.39-7.44 en 7.55. 
Financiële verslagen 
7.32 - 7.33. In de praktijk werden voor het verrichten 
van de betalingen de volgende uitgangspunten gehan­
teerd : van de initiatiefnemers werd geëist dat zij de kosten 
waarvan de terugbetaling werd aangevraagd zouden 
specificeren; in geval van twijfel werd om nadere 
inlichtingen verzocht; bovendien werden door de dien­
sten van de Commissie steekproefsgewijs verificaties ter 
plaatse verricht. 
In elk geval werd de initiatiefnemers duidelijk te verstaan 
gegeven dat de inkomsten uit de actie bij de berekening 
van de kosten die door de bijstand van het Fonds gedekt 
dienden te worden in mindering moesten worden 
gebracht. 
Afwikkeling van de dossiers 
7.34-7.35. Deze moeilijkheden waren onvermijdelijk 
in een systeem waarin, op het niveau van de Lid-Staten, 
niet duidelijk was vastgesteld dat er sprake was van een 
gedeelde verantwoordelijkheid. Tot nog toe werden de 
pogingen van de Commissie om de nodige maatregelen 
vast te stellen met betrekking tot de intresten die de 
ongerechtvaardigde betalingen eventueel opleveren niet 
door de Raad gehonoreerd. 
Niet door de contractant gedragen uitgaven en 
overfinanciering 
7.39-7.44. De door de Kamer genoemde gevallen 
werden door de Commissie opnieuw bezien. Voor het 
overgrote deel ervan geldt dat de uitgaven terecht bleken. 
Ingevolge ook de door de Kamer in een sectorschrijven 
verstrekte inlichtingen ging de Commissie reeds over tot 
een terugvordering en zal zij voor een ander door de 
Kamer genoemd geval (punt 7.41) een terugvorderings­
procedure aanspannen. 
278 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Verspreiding van de eindverslagen en 
resultaten 
7.45. Het aanvankelijke voornemen om de verslagen 
van de modelprojecten te verspreiden is met het 
aangroeien van het aantal projecten al spoedig gebleken 
niet uitvoerbaar te zijn. Wel kunnen degenen die daarom 
verzoeken bij de diensten van de Commissie inzage 
krijgen in de verslagen. De initiatiefnemers werden steeds 
op de hoogte gesteld van de analoge modelacties die 
eerder werden uitgevoerd. 
7.47. Gelet op de omvang van de verslagen, worden in 
het jaarverslag van het Fonds en in het tijdschrift „Europe 
sociale" in beknopte overzichten de meest significante 
projecten in het licht gesteld. De organisaties die zijn 
geïnteresseerd in de follow up van deze acties kunnen 
zonder enige moeilijkheid toegang verkrijgen tot deze 
documentatie. 
7.50. De Commissie heeft inderdaad nog geen methode 
ontwikkeld waarmee de uitkomsten van de voorbereiden­
de studies en modelprojecten kunnen worden geëva­
lueerd. Dit neemt niet weg, dat, in het kader van de 
nieuwe verordening, een evaluatie- en follow up-systeem 
ten uitvoer zal worden gelegd. 
7.51 - 7.52. Zie het antwoord onder punt 7.19. 
Daarbij moet nog worden aangetekend, dat in het 
betreffende systeem het vernieuwende karakter geen 
voorwaarde was om voor subsidie in aanmerking te 
komen. Het scheppen van arbeidsplaatsen was niet het 
enige criterium aan de hand waarvan een oordeel over de 
modelprojecten kon worden gevormd; aangezien het doel 
was nieuwe benaderingen uit te testen kon een mislukking 
niet worden uitgesloten. 
Conclusies 
7.55. De Commissie was zich bewust van de tekortko­
mingen die aan dit soort van bijstandsverlening vastzit. In 
oktober 1983 werd besloten tot hervormingen. De op grond van het oude systeem goedgekeurde projecten 
moeten worden behandeld rekening houdend met de ten 
tijde van hun goedkeuring bestaande werkwijzen. 
De Commissie heeft, met het formuleren van haar 
voorstellen voor het in 1984 van kracht geworden nieuwe 
stelsel, de lessen getrokken uit de onder de oude 
verordening vallende modelprojecten. 
De bevoegdheid ten aanzien van het communautair 
onderzoek inzake beroepsopleiding behoort niet uitslui­
tend tot het Sociaal Fonds. 
De Commissie herinnert aan het relatieve aandeel dat, 
gelet op andere bestaande prioriteiten, voor deze acties op 
de begroting wordt uitgetrokken (0,3 %). 
De Kamer is van oordeel dat de controle op de 
subsidiabiliteit van de uitgaven slechts via bezoeken ter 
plaatse kan worden uitgevoerd. Indien deze bezoeken 
echt meer gegevens opleveren, moeten de initiatiefnemers 
in staat zijn om de essentie van hun projecten in op schrift 
gestelde documenten uiteen te zetten. 
Gelet echter op de totaliteit van de taken waarvoor het 
Fonds geplaatst is en de eisen inzake goed beheer, kunnen 
de controles ter plaatse alleen steekproefsgewijs worden 
uitgevoerd en rekening houdend met de omvang van de 
betreffende uitgaven. Wat betreft de onder punt 7.55 (c) 
(ii), (iii) en (iv) vermelde opmerkingen, wijst de Commis­
sie erop dat daaruit de nodige conclusies werden 
getrokken. 
NOG AF TE WIKKELEN 
BETALINGSVERPLICHTINGEN 
7.56-7.62. De Commissie kan zich vinden in de 
analyse van de Kamer voor wat betreft de sedert 1986 
gedane inspanningen met het oog op de afwikkeling van 
de nog te honoreren betalingsverplichtingen. 
O) PB C 126 van 16.5.1988. 
(2) COM(88)500 def. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 279 
HOOFDSTUK 8 
Onderzoek 
ANTWOORDEN VAN DE COMMISSIE 
INLEIDENDE OPMERKINGEN 
1. Het communautaire evaluatiebeleid is tot stand 
gekomen in vier fasen: 
a) de periode vóór de resolutie van de Raad van 1983; 
b) de tenuitvoerlegging van de resolutie van de Raad van 
1983; 
c) het actieplan „Evaluatie" van januari 1987 (in 
aansluiting op een nieuw besluit van de Raad van juni 
1986); 
d) ten slotte, de besluiten die door de Raad zijn genomen 
bij de goedkeuring van het Kaderprogramma 1987-
1991 voor Onderzoek en Technologische Ontwikke­
ling (OTO) op 28 september 1987 en die met name 
voorzien in de opneming in elk specifiek programma 
van een artikel dat uitdrukkelijk betrekking heeft op 
de evaluatie. 
Daarbij komt nog het voorstel voor een Specifiek 
Programma SPEAR (dat een onderdeel is van het 
MONITOR-Programma) inzake de methodologie 
voor de communautaire evaluatie van de onder­
zoekprogramma's. 
De Commissie heeft overigens een actieve rol gespeeld op 
het gebied van de evaluatie op communautair niveau (het 
op 28 september 1987 goedgekeurde Kaderprogramma 
voor OTO voorziet in de evaluatie van elk communautair 
programma; het voorstel voor het MONITOR-Program­
ma, dat eind juli bij het Europese Parlement en de Raad is 
ingediend, voorziet in de totstandbrenging van een „12 + 
1 "-evaluatienetwerk, dat door DG XII zou worden 
gecoördineerd). De Commissie en de Rekenkamer verschillen dus niet 
echt van mening over de doelstellingen die in dit verband 
moeten worden nagestreefd; de intentieverklaringen van 
de Commissie op het gebied van evaluatie, die de 
Rekenkamer in haar verslag over 1987 heeft behandeld, 
hebben zich intussen geconcretiseerd door de indiening 
eind juli 1988 van bovengenoemd Specifiek Programma 
MONITOR bij de Raad en het Parlement. Dit betekent 
dat de specifieke OTO-Programma's die vallen onder het 
Kaderprogramma 1987-1991 voor OTO zullen worden 
geëvalueerd op basis van de methodologie die door de 
Raad in samenwerking met het Parlement zal zijn bepaald 
in het kader van het MONITOR-Programma. 
Ten slotte dient nog te worden opgemerkt dat de evaluatie 
weliswaar gericht is op een constante verbetering van het 
onderzoekapparaat, maar dat zij er in de eerste plaats toe 
moet bijdragen dat de wetenschappelijke en technische 
doelstellingen van de OTO-Programma's worden ge­
haald, terwijl er tevens naar moet worden gestreefd dat de 
economische en sociale doelstellingen van de Gemeen­
schap meer aan bod komen. Er dient rekening mee te 
worden gehouden dat de Communautaire OTO-Pro­
gramma's hetzij onder fundamenteel O & O, hetzij onder 
toegepast O & O, hetzij onder beide vallen, zodat de 
evaluatieprocedures dienovereenkomstig moeten worden 
gedifferentieerd; dit houdt bij voorbeeld in dat bij een 
programma voor fundamenteel O & O veel moeilijker 
rekening kan worden gehouden met de sociaal-economi­
sche effecten dan bij een programma voor precommer­
cieel O & O. 
8.2. De Commissie herinnert voorts aan de politieke en 
budgettaire context waarin de verlenging van deze 
programma's heeft plaatsgevonden: 
— Een onderbreking van 18 maanden tussen het aflopen 
van het Programma Niet-nucleaire energie op 30 juni 
1983 en de start van het nieuwe programma begin 
1985: deze onderbreking was hoofdzakelijk toe te 
schrijven aan het feit dat de Onderzoeksraad, na eind 
1983 overeenstemming te hebben bereikt over de 
wetenschappelijke en technische doelstellingen van 
een aantal OTO-Programma's, rekening moest 
280 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
houden met de financiële crisis waarin de Gemeen­
schap zich bevond na het mislukken van de Europese 
Raad van Athene in december 1983. Om de Raad in 
staat te stellen het ESPRIT-Programma zonder 
verder uitstel in februari 1984 goed te keuren, zag de 
Commissie zich bijgevolg gedwongen de kredieten 
voor zeven OTO-Programma's, waarvan het Pro­
gramma Niet-nucleaire energie, gedeeltelijk te blok­
keren tot en met 19 december 1984, de datum waarop 
de voor OTO bevoegde ministers het eens werden 
over de wijze waarop de wetenschappelijke en 
technische doelstellingen en de budgettaire beperkin­
gen met elkaar konden worden verzoend. Wat energie 
betreft, werd de indiening van het nieuwe programma 
uitgesteld om overbelasting van de diensten van de 
Raad te voorkomen; later heeft de Raad gemeend 
deze zaak te moeten beschouwen in samenhang met 
de activiteiten op het gebied van kernfusie, aangezien 
hij het noodzakelijk achtte bij de toewijzing van 
begrotingsmiddelen een afweging te maken tussen de 
energiesector enerzijds, en de overige wetenschappe­
lijke en technische OTO-doelstellingen (Stimulation, 
BRITE, Biotechnologie, enz.) anderzijds, en binnen 
de energiesector, tussen kernfusie en niet-nucleaire 
energie. 
De procedure voor overleg tussen het Europese 
Parlement, de Raad en de Commissie over de 
Programma's „Milieu" en „Materialen": bij de 
afwikkeling van deze procedure is een vertraging van 
zes maanden ontstaan. 
Structuur van het communautaire onderzoek 
8.3. De voor het tweede kaderprogramma voor OTO 
geldende methodologieën en criteria verschillen van die 
welke voor het eerste waren vastgesteld: 
— voor het Tweede Kaderprogramma (1987-1991) is 
afgezien van de in 1983 gekozen matrixstructuur; 
— het Kaderprogramma 1987-1991 voorziet ook niet 
meer in demonstratieprojecten; 
— ten slotte voegt het Kaderprogramma 1987-1991 zich 
naar de nieuwe — dwingende — bepalingen van de 
Europese Akte, terwijl het eerste kaderprogramma 
eenvoudig gebaseerd was op een resolutie van de 
Raad van 1983. 
De evaluatie door de Commissie 
8.4. (c) Hoewel ondanks het gebrek aan begrotings­
middelen toch nog 27 evaluatieverslagen konden worden 
opgesteld, is het duidelijk dat daardoor de procedures niet op het door de Commissie gewenste kwaliteitsniveau 
konden worden afgewikkeld, gecoördineerd en geïntensi­
veerd. 
Intussen moet dit probleem normaal zijn opgelost, 
aangezien de Raad zijn standpunt over de evaluatieproce­
dures voor de specifieke programma's heeft bepaald bij de 
goedkeuring van het Kaderprogramma 1987-1991 voor 
OTO op 28 september 1987. 
(d) Zoals het Europese Parlement zelf te kennen heeft 
gegeven bij de bespreking van het initiatief-rapport van 
mevrouw Scrivener van februari 1987, is het van essentieel 
belang eerst overeenstemming te bereiken over de voor de 
evaluatie van de specifieke programma's te volgen 
methodologie alvorens homogene of althans gecoördi­
neerde procedures ter zake vast te stellen. 
Daarom had de Commissie reeds in 1987 een voorstel 
voor een Specifiek Programma, „SPEAR" genaamd, op 
stapel gezet; dit voorstel was gebaseerd op een studie van 
de wijze waarop de evaluatie van het onderzoek bij de 
Commissie is georganiseerd. 
De door de Kamer gekozen benadering 
8.5-8.7. Het onderzoek van de Rekenkamer heeft 
betrekking op het beheer van de Programma's „Grond­
stoffen", „Milieu" en „Niet-nucleaire energie", waarbij 
nog deels gebruik is gemaakt van de beheersmethoden die 
golden vóór de door de directeur-generaal van DG XII/ 
GCO in april 1985 goedgekeurde interne regels. 
Deze regels, alsmede de voor het eerste kaderprogramma 
geldende criteria (deelneming door verschillende part­
ners, grensoverschrijdende aanpak), zijn geleidelijk 
ingevoerd en bij voorrang toegepast op de OTO-
Programma's die vallen onder de nieuwe initiatieven van 
de Gemeenschap op OTO-gebied (BRITE, Stimulation, 
Biotechnologie, enz.). 
OPSTELLING EN EVALUATIE VAN DE 
TENUITVOERLEGGING VAN HET 
COMMUNAUTAIRE KADERPROGRAMMA 
1984-1987 
Opstelling en structuur van het 
kaderprogramma 
8.10. Voor de toekomst heeft de Commissie in haar 
Mededeling COM(87)491 „Nieuwe perspectieven voor 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 281 
het GCO" van oktober 1987 een model voorgesteld voor 
de verbinding met de Raadgevende Comités. Met name 
zal periodiek overleg worden gepleegd met de betrokken 
Raadgevende Comités inzake Beheer en Coördinatie om 
in voorkomend geval te zorgen voor de coördinatie met 
de werkzaamheden voor gezamenlijke rekening en de 
nationale activiteiten op hetzelfde gebied. 
8.11-8.12. Overeenkomstig de aanbeveling van de 
Rekenkamer is de Commissie voornemens zich verder in 
te spannen voor een beperking van het aantal specifieke 
programma's door de opstelling van meer „geïntegreer­
de" programma's. Gezien het specifieke karakter van het 
onderzoek moet elk geval echter apart worden bekeken en 
zijn uniforme oplossingen niet mogelijk. 
Bovendien leidt de toenemende rol van onderzoek en 
technologische ontwikkeling binnen het communautaire 
kader, die tot uiting komt in een uitbreiding van de 
begrotingsmiddelen en het onderzoekgebied, noodzake­
lijkerwijs tot een ruimere opzet van de Specifieke OTO-
Programma's. 
Evaluatie van de tenuitvoerlegging van het 
kaderprogramma 
8.13 - 8.15. De Rekenkamer ziet het kaderprogramma 
terecht als het belangrijkste instrument voor de planning 
op middellange termijn van de wetenschappelijke doel­
stellingen en de financiële aspecten. Als plannings­
instrument leent het kaderprogramma zich niet voor 
soortgelijke evaluatieprocedures als die welke gelden voor 
de Specifieke OTO-Programma's. 
Hoewel de Commissie het eens kan zijn met de visie van de 
Rekenkamer dat een evaluatie moet worden uitgevoerd 
van de invloed die zowel de wetenschappelijke als de 
financiële richtlijnen van het kaderprogramma eventueel 
hebben gehad op de voorbereiding en de goedkeuring van 
de specifieke programma's, voelt zij niets voor de 
suggestie het kaderprogramma te beoordelen op de 
behaalde resultaten (OTO-resulaten, sociaal-economi­
sche effecten, enz.). Dit type evaluatie is alleen bruikbaar 
voor de specifieke programma's. Bij het kaderprogram­
ma gaat het erom het planningsinstrumentarium te 
beoordelen. VASTSTELLING VAN DE SPECIFIEKE 
PROGRAMMA'S 
Vorm van de voorbereidende documenten 
8.16 - 8.18. De Commissie erkent de gegrondheid van 
de aanbeveling van de Rekenkamer om vrij vroeg in de 
voorbereidende fase van een programma het ontwerp­
voorstel aan te vullen met een in een strikt juridische vorm 
gegoten tekst, en zal deze aanbeveling in de toekomst 
opvolgen. Zij heeft trouwens reeds een uniforme juridi­
sche tekst voor de specifieke programma's opgesteld. 
Doelmatigheid van het overleg 
8.19-8.24. De Commissie is van mening dat een 
duidelijk onderscheid moet worden gemaakt tussen de 
eigenlijke wetgevingsprocedure en de zowel intern als 
extern bij de voorbereiding van de programma's gevolgde 
overlegprocedures. 
Aangezien de wetgevingsprocedure betrekking heeft op 
het formele voorstel van de Commissie en op de 
voorgeschreven wijze wordt afgewikkeld, kan de Com­
missie alleen invloed uitoefenen op het verloop van de in 
de voorbereidende fase van het voorstel gehouden externe 
en interne raadplegingen. De Commissie blijft zich 
inspannen om de benodigde termijnen voor het overleg in 
de voorbereidende fase te bekorten. Gezien de termijnen 
die noodzakelijk zijn voor de wetgevingsprocedure en de 
voorbereiding van een voorstel, lijkt het evenwel niet 
mogelijk de besluitvorming inzake de programma's 
aanzienlijk te versnellen. 
8.23. Bij de vaststelling van het besluit tot intrekking 
van het Super-Saraproject in maart 1983 heeft de Raad 
tevens het totaalbedrag vastgesteld van de voor het 
volgende meerjarenprogramma aan het GCO toe te 
kennen middelen. Bijgevolg heeft de Commissie zich in 
het door haar bij de Raad ingediende voorstel voor het 
Programma 1984-1987 aan dit maximumbedrag gehou­
den; jammer genoeg volstond dit niet om alle in 1982 door 
het RCP gedane voorstellen in aanmerking te nemen. 
282 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Nauwkeurigheid van de wetenschappelijke 
inhoud van de programma 's 
8.25-8.26. In het Eerste Kaderprogramma (1984-
1987) werd een omschrijving van de doelstellingen inzake 
onderzoek en technologische ontwikkeling gegeven. 
De wetenschappelijke inhoud van de programma's wordt 
niet uitsluitend vermeld in het besluit inzake het 
programma, dat zich noodzakelijkerwijs moet beperken 
tot het aangeven van de hoofdlijnen. 
Wat meer bepaald de programma's betreft waarop dit 
verslag betrekking heeft, dient te worden gepreciseerd dat 
voor het milieuprogramma de doelstellingen weliswaar 
algemeen moesten blijven, maar de onderzoekthema's 
goed zijn gespecificeerd en in alle uitnodigingen tot het 
indienen van voorstellen strikter zijn gedefinieerd. 
Wat niet-nucleaire energie betreft, zijn de algemene en 
specifieke doelstellingen gedetailleerd beschreven in de in 
overleg met de RCP's opgestelde documenten. De 
onderzoekthema's zijn nader omschreven in de uitnodi­
gingen tot het indienen van voorstellen. 
Anderzijds is de speelruimte die aan de Commissie wordt 
gelaten naar haar mening een goede zaak; aangezien het 
om de tenuitvoerlegging van meerjarenprogramma's 
gaat, heeft zij namelijk behoefte aan een zekere beheers-
vrijheid, met name om rekening te houden met technolo­
gische ontwikkelingen of onvoorziene gebeurtenissen 
(zoals Tsjernobyl) op de door de OTO-Programma's 
bestreken gebieden. Hierbij dient te worden opgemerkt 
dat de Commissie slechts na raadpleging van de CBC's 
van deze speelruimte gebruik maakt. 
Doelstellingen of gebieden van onderzoek 
8.27-8.33. De Commissie erkent het belang van de 
omschrijving van de doelstellingen; in haar actiepro­
gramma voor de evaluatie (PB C 14 van 20.1.1987, blz. 5, 
punt 1) is dan ook bepaald dat zij voor elk programma 
moeten worden gespecificeerd, indien mogelijk gekwanti­
ficeerd en in verifieerbare vorm. 
Voorts zal het in het voorstel voor het SPEAR-
Programma opgenomen onderzoek op het gebied van de 
kwantitatieve en kwalitatieve indicatoren en de evaluatie­
methodiek een hulpmiddel vormen bij de omschrijving en 
toetsing van deze doelstellingen. 
Ten slotte moet, zoals de Rekenkamer constateert, 
rekening worden gehouden met het feit dat de evaluatie 
van de communautaire OTO-Programma's niet op 
homogene wijze kan verlopen daar er bij de procedures rekening mee moet worden gehouden dat het, afhankelijk 
van het geval, gaat om programma's voor fundamenteel 
onderzoek, programma's voor toegepast onderzoek of 
programma's waarin beide onderzoeksoorten in wisselen­
de verhoudingen vertegenwoordigd zijn. 
8.29. Op basis van het in mei 1985 opgestelde rapport 
over de evaluatie van het GCO-Programma Niet-
nucleaire energie voor de periode 1979-1985 is het 
evaluatiepanel tot een gunstig oordeel gekomen over de 
impuls die het programma aan de Europese industrie 
heeft gegeven, steeds met inachtneming van de doelstel­
lingen van het communautaire beleid op het gebied van 
onderzoek en ontwikkeling. 
8.30. Ook al is het besluit inzake het desbetreffende 
programma niet formeel gewijzigd om rekening te 
houden met de resultaten van de (in juni 1986 afgeronde) 
overlegprocedure waarnaar wordt verwezen in het 
antwoord op de punten 8.5 — 8.7, moet toch rekening 
worden gehouden met het feit dat de opeenvolgende 
kortingen op de begrotingsmiddelen tot uiting zijn 
gekomen in een aantal besnoeiingen van de wetenschap­
pelijke inhoud van het Programma „Niet-nucleaire 
energie"; deze besnoeiingen zijn gemeld bij de Groep 
„Onderzoek" van de Raad, zoals ook blijkt uit de notulen 
van deze groep. 
SELECTIE VAN DE VOORSTELLEN VOOR 
PROJECTEN VOOR GEZAMENLIJKE 
REKENING 
Ontvankelijke onderzoekthema's 
8.35. In alle gevallen waarin in de uitnodigingen tot het 
indienen van voorstellen thema's werden weggelaten, was 
het CGC geraadpleegd en had het een gunstig advies 
uitgebracht. 
8.36. Aangezien bij het vertalen vaak wordt uitgegaan 
van een reeds vertaalde tekst in plaats van het origineel, 
kan het gebeuren dat aan bepaalde onderzoekthema's een 
verkeerde benaming wordt gegeven, hetgeen dan aanlei­
ding geeft tot bepaalde misverstanden. 
Criteria voor de beoordeling van de 
voorstellen 
8.37 - 8.41. De evaluatieformulieren waren uitsluitend 
bestemd voor intern gebruik en bestreken niet alle 
selectiecriteria. De door de Commissie op 19 november 
1986 vastgestelde voorschriften, die met name als doel 
hebben deze criteria te harmoniseren, waren nog niet van 
toepassing toen de uitnodiging tot het indienen van 
voorstellen werd gelanceerd-. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 283 
De Commissie is het met de Rekenkamer eens dat het 
principe van een subsidiedrempel specifiek moet worden 
aangepast aan de aard van elk onderzoekprogramma. 
8.42. De raadpleging van het Directoraat-generaal 
Milieuzaken betrof slechts een aantal van de criteria om 
overlappingen te voorkomen. 
8.43. De selectie is in handen van een panel dat niet 
alleen op basis van de criteria (waarvan de afweging per 
deskundige kan verschillen), maar ook aan de hand van 
het persoonlijke oordeel van de deskundigen tot een 
besluit komt. 
Publiciteit 
8.44-8.45. Er wordt een aanzienlijke inspanning 
gedaan op het gebied van informatieverstrekking en hulp 
bij de opstelling van de voorstellen en om alle potentiële 
deelnemers te bereiken: 
— documentatie; 
verzoeken om reacties van belangstellenden; 
— een netwerk van contactpersonen; 
— informatievergaderingen, enz. 
Met de informatieverstrekking wordt begonnen zodra de 
voorstellen bij de Raad worden ingediend; er wordt dus 
niet gewacht op de beslissing van de Raad. 
Om te voorkomen dat een hoog percentage projecten 
wordt afgewezen, vermelden de documentatie en de 
uitnodiging tot het indienen van voorstellen een aantal 
prioritaire thema's die zijn opgenomen in het technische 
gedeelte van het desbetreffende besluit van de Raad. 
Het criterium van de sociaal-economische 
invloed van de voorstellen 
8.46. De Commissie deelt de visie van de Rekenkamer 
dat het sociaal-economische aspect van de voorgestelde 
werkzaamheden zoveel mogelijk moet worden toegelicht, en zal zich inspannen om in de praktijk aan deze wens 
tegemoet te komen. 
Omvang van de beoordelingswerkzaamheden 
betreffende de voorstellen 
8.47-8.48. Het CBC-milieu heeft over 85 % van de 
1 700 voorstellen op milieugebied zonder discussie advies 
kunnen uitbrengen omdat deze eerst gedurende bijna een 
jaar door de Commissie en haar deskundigen waren 
geëvalueerd, hetgeen vervolgens het werk van het CBC 
heeft vergemakkelijkt. 
Concentratie van de selectiewerkzaamheden in 
een korte tijdsspanne 
8.49. Aan de snelle afwikkeling van de twee genoemde 
programma's liggen de verplichtingen ten grondslag die 
door de Commissie waren aangegaan tijdens de over­
legprocedure met de Raad en het Europese Parlement. 
8.50. Zie het antwoord op de punten 8.19 — 8.24. 
Kwaliteit van het overleg 
De raadpleging van DG XI 
8.51. DG XI is in hoofdzaak geraadpleegd over de 
relevantie van de voorstellen voor het communautaire 
milieubeleid, hetgeen het gebruik van een vereenvoudigd 
formulier verklaart. 
Uitnodigingen tot het indienen van voorstellen 
of uitnodigingen tot inschrijving ? 
8.56-8.58. Hoewel bij het Milieuprogramma de vrij­
heid bij de indiening van voorstellen voorop stond, heeft 
de Commissie ernaar gestreefd telkens wanneer dit 
mogelijk was specificaties aan te geven (bij voorbeeld bij 
de projecten van het type „building 2000" in het kader van 
het Programma „Niet-nucleaire energie"); het is evenwel 
duidelijk dat dergelijke specificaties niet in de uitnodigin­
gen tot het indienen van voorstellen kunnen worden 
opgenomen wanneer het bij voorbeeld gaat om de 
ontwikkeling van een nieuwe methode om de toxiciteit 
van een chemisch produkt te evalueren. 
284 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
TOEZICHT OP EN INTERNE EVALUATIE 
VAN DE SPECIFIEKE PROGRAMMA'S EN 
PROJECTEN 
Rol van de raadgevende comités 
8.59. Hoewel het CBC advies heeft uitgebracht over het 
voorstel voor het Programma 1987-1990 (of 1991) heeft 
de Commissie, op grond van de in april 1986 binnen de 
Raad gehouden besprekingen over de toekomstige 
ontwikkelingen met betrekking tot het GCO 
(COM(86)145), de voorbereiding van dit ontwerp­
programma niet voortgezet. 
Toezicht van de diensten van de Commissie op 
de projecten en de programma's 
Eigen werkzaamheden 
8.62. De Wetenschappelijke Raad van het GCO heeft in 
zijn evaluatiestuk COM(86)145 def./BIJLAGE op blad­
zijde 21 aanbevolen het planningsdocument te vervangen 
door een flexibeler systeem dat ook voorziet in prognoses 
op lange termijn. Na de in april 1986 binnen de Raad 
gevoerde besprekingen over de toekomstige ontwikkelin­
gen met betrekking tot het GCO is gebleken dat de Lid­
staten ingrijpende wijzigingen in het GCO wensten. Het 
was op dat moment dus niet mogelijk een planning­
systeem voor de lange termijn op te zetten en de 
Commissie heeft voor de uitvoering van de programma's 
tijdens het resterende deel van de periode 1984-1987 dus 
gebruik moeten maken van de reeds bestaande planning, 
weliswaar aangevuld met een aantal maatregelen ter 
bevordering van de flexibiliteit, zoals aanbevolen door de 
Wetenschappelijke Raad. 
8.63. Noch de Raad, noch het Parlement heeft zich 
beklaagd over een gebrek aan details in de jaarlijkse 
verslagen die overeenkomstig het besluit van de Raad 
inzake het Programma 1984-1987 ten behoeve van deze 
Instellingen werden opgesteld. De Commissie zal zich 
niettemin inspannen om de presentatie van deze verslagen 
te verbeteren. 
Werkzaamheden onder contract 
8.64-8.66. In tegenstelling tot de administratieve en 
financiële procedures, die zijn gecoördineerd, variëren de 
procedures voor het wetenschappelijk en technisch 
toezicht naargelang van het programma. Voor elk 
programma bestaat er een permanente procedure voor de interne evaluatie van individuele en gegroepeerde projec­
ten. Tijdens de uitvoering van het onderzoek worden 
laboratoria bezocht en vergaderingen van contractanten 
bijeengeroepen, en moeten tevens regelmatig wetenschap­
pelijke verslagen worden ingediend. De met deze 
verschillende methoden verzamelde informatie wordt ter 
beschikking van de externe evaluatiepanels gesteld. 
Interne evaluatie 
8.67. Zie het antwoord in de inleidende opmerkingen. 
8.68. De interne evaluatie geschiedt op continue basis 
en wordt met name gerealiseerd door middel van 
vergaderingen van contractanten en bezoeken aan de 
contractanten door de leden van het beheersteam van het 
programma. De aldus verzamelde informatie wordt 
regelmatig aan het bevoegde CBC medegedeeld. 
8.69-8.70. In het kader van haar voorstel voor het 
SPEAR-Programma voorziet de Commissie in de opstel­
ling van richtsnoeren voor evaluaties, die de door de 
Rekenkamer gewenste criteria en methodologische 
grondslag zullen verschaffen. De methodologie en de 
evaluatiecriteria moeten evenwel flexibel blijven en 
afgestemd worden op de specifieke kenmerken van elk 
programma dat moet worden geëvalueerd. 
EXTERNE EVALUATIE VAN DE 
SPECIFIEKE PROGRAMMA'S 
Tussentijdse evaluatie van het 
meerjarenprogramma van het GCO 
8.72-8.74. De Commissie is voornemens voor te 
stellen halverwege het lopende programma een algemene 
evaluatie uit te voeren, en de Raad van Beheer van het 
GCO moet advies uitbrengen over de wijze waarop deze 
evaluatie moet worden georganiseerd (COM(87)491, 
bijlage II). 
Organisatie en tijdschema van de 
evaluatiewerkzaamheden 
8.75. Wat het tijdschema betreft, heeft de Commissie op 
basis van de criteria die zijn aangegeven in het actiepro­
gramma voor de evaluatie en in de aan het slot van het 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 285 
antwoord op punt 8.4 genoemde studie, alsmede op basis 
van het tijdschema van het kaderprogramma, een plan 
uitgewerkt voor de evaluaties waarin in de komende jaren 
moet worden voorzien. 
8.76. Wat de externe evaluatie van het Programma 
Grondstoffen aangaat, is voor de opstelling van het 
Programma 1986-1989 volledig gebruik gemaakt van het 
rapport van de deskundigen over de periode 1978-1984. 
Met name met de aanbevelingen van het panel is ten volle 
rekening gehouden. 
De voor de evaluaties vastgestelde data zijn het resultaat 
van een moeilijke afweging: wanneer te vroeg wordt 
begonnen zijn er niet genoeg resultaten beschikbaar, en 
wanneer de evaluatie te laat aanvangt heeft zij geen 
invloed op de vaststelling van het toekomstige program­
ma. In het geval van het Programma „Primaire grond­
stoffen", dat de periode 1982-1985 bestrijkt, vond de 
evaluatie plaats tussen juli 1984 en mei 1985 ten einde 
aanbevelingen te kunnen doen voor de voorbereiding van 
de nieuwe fase van het programma (de conclusies van het 
evaluatiepanel waren in mei 1985 reeds beschikbaar). Het 
is normaal dat voor de evaluatie van het lopende 
programma (1982-1985) slechts gedeeltelijke resultaten 
beschikbaar waren; daarentegen kunnen de resultaten 
van het vorige programma (1978-1981) grondiger worden 
geanalyseerd. 
8.77 - 8.78. Met de evaluatie van het Programma „Niet-
nucleaire energie" is in 1985 een begin gemaakt met het 
oog op de vaststelling van het GCO-Programma; 
aanvankelijk is dan ook vooral aandacht besteed aan de 
activiteiten van dit Centrum. Om een volledig beeld van 
het communautaire onderzoek op dit gebied te krijgen 
zijn echter ook de acties voor gezamenlijke rekening 
geanalyseerd, hoewel, zoals de Rekenkamer opmerkt, het 
tijdstip niet zeer geschikt was voor een dergelijke 
evaluatie. De bij deze evaluatie ondervonden moeilijk­
heden hebben eens te meer de noodzaak aangetoond van 
een evaluatieschema dat gekoppeld is aan het tijdschema 
van het programma; op deze noodzaak werd trouwens al 
gewezen in de aan het slot van het antwoord op punt 8.4 
vermelde studie. De aan de gang zijnde evaluaties 
beperken zich tot de acties waarvoor een voorstel bij de 
Raad moet worden ingediend. De acties op aanverwante 
gebieden worden mede in beschouwing genomen om het 
te evalueren programma in zijn specifieke context te 
plaatsen, maar worden zelf niet geëvalueerd. 
Inhoud van de evaluatie 
8.79-8.80. Sinds de indiening bij de Raad van het 
actieprogramma inzake evaluatie voor de periode 1987-
1991 wordt in de opdrachten van de evaluatiepanels 
specifiek verwezen naar punt 3.4 van dit programma. Een 
aantal van de door de Rekenkamer gesignaleerde leemten 
in de opdrachten van de met de evaluatie belaste 
deskundigen is intussen aangevuld. Raadpleging van de potentiële gebruikers 
8.81. In het kader van de intensivering van haar 
evaluatieactiviteiten heeft de Commissie onlangs een 
aanzienlijke inspanning gedaan om de mening van de 
gebruikers van de onderzoekprogramma's in te winnen. 
Een voorbeeld daarvan is de evaluatie van het Program­
ma Biotechnologie, waarvoor het panel een aanzienlijk 
aantal potentiële gebruikers heeft bezocht. Proeven met 
vragenlijsten hebben echter aangetoond dat rechtstreekse 
gesprekken onmisbaar zijn (het percentage reacties van 
potentiële gebruikers met wie geen contract is gesloten is 
zeer gering). Uit een onlangs door de Commissie 
gehouden inschrijving voor het organiseren van gesprek­
ken met de industriële gebruikers van de onder­
zoekprogramma's is gebleken dat de met een dergelijke 
analyse gemoeide kosten gemiddeld meer dan 1 000 ECU 
per gesprek bedragen. Een algemeen gebruik van deze 
raadplegingsvorm zou dus te kostbaar kunnen worden; 
dus moet per geval zorgvuldig worden bekeken of deze 
uitgave zinvol is. 
De Commissie blijft zich inspannen om een bruikbare en 
bevredigende oplossing voor deze problemen te vinden. 
Samenstelling van de groepen voor externe 
evaluatie 
8.82. Dank zij de sinds 1985 opgedane ervaring heeft de 
Commissie de samenstelling van de evaluatieteams 
kunnen verbeteren. De onlangs met de evaluatie van het 
Programma „Niet-nucleaire energie" belaste groep is 
samengesteld op de door de Rekenkamer gewenste wijze. 
ALGEMENE CONCLUSIES 
8.86. (a) De Commissie is het geheel eens met de 
opmerkingen van de Rekenkamer over de perfectionering 
van het door haar ingevoerde systeem; zij constateert met 
genoegen dat er tussen haar en de Rekenkamer een ruime 
mate van overeenstemming bestaat over de op dit gebied 
te bereiken doelstellingen. 
Perfectionering is echter pas mogelijk wanneer het 
Specifieke Programma SPEAR (dat een onderdeel is van 
het voorstel voor het MONITOR-Programma) door de 
Raad in samenwerking met het Europese Parlement is 
goedgekeurd. 
De Commissie zet zich sinds 1983 in voor de bewustma­
king van de Lid-Staten (CBC, enz.) en het Europese 
Parlement (met name door het organiseren van seminars) 
286 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
en werkt al die tijd al aan de ontwikkeling en geleidelijke 
invulling van een methodologie op communautair 
niveau. Het is absoluut noodzakelijk eerst een methodo­
logische grondslag voor de evaluatie vast te stellen 
voordat de door de Rekenkamer gesuggereerde gecoördi­
neerde procedures kunnen worden vastgesteld; zodra het 
SPEAR-Programma door de bevoegde instanties is 
goedgekeurd, zal de Commissie niet nalaten binnen een 
passende termijn maatregelen te nemen om de noodzake­
lijke coördinatie van de communautaire evaluatieproce­
dures te waarborgen. 
(b) De Commissie deelt de mening van de Rekenkamer 
over het belang van nauwkeurig omschreven doelstellin­
gen; bij de vaststelling daarvan moet evenwel rekening 
worden gehouden met het specifieke karakter van de 
programma's. 
In haar actieprogramma voor de evaluatie (PB C 14 van 
20.1.1987, blz. 5, punt 1) heeft de Commissie voorgesteld 
de doelstellingen van elk programma te specificeren, bij 
voorkeur gekwantificeerd en in een verifieerbare vorm. 
De goedkeuring van het Specifieke Programma SPEAR 
zou voorts moeten bijdragen tot de vaststelling van de 
indicatoren en van een methodologie voor de evaluatie; 
deze zou een kostbaar hulpmiddel vormen bij de 
omschrijving en de toetsing van de doelstellingen. 
(c) De Raad heeft in 1983 niet alle in dit verband door 
de Commissie voorgestelde wijzigingen overgenomen. De besluitvormings- en overlegprocedure is toen door de 
Raad vastgesteld en is bevestigd in de Europese Akte; de 
bedoeling was het Europese Parlement zoveel mogelijk bij 
de gang van zaken te betrekken via de samenwerkings­
procedure ; de Commissie moet thans haar beheersinstru-
mentarium aanpassen aan de nieuwe procedures, hetgeen 
geleidelijk zal gebeuren. 
(d) De Commissie is het eens met deze algemene 
opmerking, en zal ernaar streven om, met inachtneming 
van het specifieke karakter van elk programma, in de 
praktijk tegemoet te komen aan deze visie van de 
Rekenkamer. 
(e) Het is inderdaad zo dat het kaderprogramma 
permanent moet worden geëvalueerd; evenwel dient 
rekening te worden gehouden met het feit dat men bij de 
uitvoering van het eerste kaderprogramma vanaf het 
begin te maken heeft gehad met kortingen op de 
begrotingsmiddelen die verband hielden met de financiële 
crisis waarin de Gemeenschap in die periode verwikkeld 
was. Dit had tot gevolg dat de OTO-Programma's elk jaar 
met vertraging door de Raad werden goedgekeurd. 
Daarbij komt nog dat de Commissie reeds in 1985 haar 
conclusies had getrokken uit de uitvoering van dit eerste 
kaderprogramma in 1984 en begin 1985, en al tijdens de 
Europese Raad van Milaan (1985) een nieuwe benadering 
voorstelde die vaste vorm kreeg in de bepalingen van de 
Europese Akte (eind 1986) en vervolgens in het besluit 
inzake het Tweede Kaderprogramma 1987-1991 voor 
OTO van 28 september 1987. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 287 
HOOFDSTUK 9 
Financiële en technische samenwerking met derde landen 
ANTWOORDEN VAN DE COMMISSIE 
DE FINANCIËLE EN TECHNISCHE 
SAMENWERKING MET LANDEN IN HET 
MIDDELLANDSE-ZEEGEBIED 
9.2-9.8. De Rekenkamer kan, zoals hij zelf reeds 
opmerkt, geen controle uitoefenen op de operaties die de 
EIB met zijn eigen middelen verricht, maar heeft 
daarentegen het recht om de met begrotingsmiddelen van 
de Gemeenschap gefinancierde maatregelen te controle­
ren. De Commissie zal trachten van de partnerlanden bij 
onze samenwerkings- of associatieovereenkomsten ge­
daan te krijgen dat dat recht in de praktische uitvoerings­
modaliteiten te velde wordt gerespecteerd. Zoals de 
Rekenkamer weet zet de Commissie daarnaast haar 
pogingen voort om op dit punt een overeenkomst te 
bereiken met de EIB. 
Voorts verwijst de Commissie naar haar antwoorden op 
punt 1.38— 1.45. 
FINANCIËLE EN TECHNISCHE BIJSTAND 
AAN LATIJNS-AMERIKAANSE EN 
AZIATISCHE LANDEN (ECUADOR, PERU, 
BOLIVIA) 
9.13 en 9.71. De Commissie is het met de Kamer eens 
dat de delegatie te Caracas, gezien de grote afstanden en 
haar beperkte personeelsbezetting moeilijk toezicht kan 
houden op de communautaire bijstand aan Ecuador, 
Peru en Bolivia. In een recente mededeling aan de Raad 
stelt de Commissie voor in het Andesgebied kantoren van 
de Commissie te openen. 
Het systeem van financiering en beheer 
Eigen middelen van de EEG 
9.14. De Commissie is zich ervan bewust dat de 
personeelsbezetting van de diensten die de hulp aan Aziatische en Latijnsamerikaanse ontwikkelingslanden 
moeten beheren onvoldoende is. Er zijn maatregelen 
getroffen om deze toestand geleidelijk te verbeteren. 
Deelneming van de begunstigde landen 
9.21 - 9.23. De moeilijkheden met de Majes-projecten 
in Peru en de programma's van agrarische microprojecten 
in Bolivia en in Peru zijn reëel, maar de oorzaken zijn 
gecompliceerd. 
In de meeste gevallen vindt de technische bijstand bij het 
politiek-bestuurlijke apparaat van de ontvangende Staat 
een goed onthaal. Zelfs in de twee door de Kamer 
genoemde gevallen kunnen de ondervonden moeilijk­
heden niet uitsluitend aan de technische bijstand worden 
geweten, want in beide gevallen heeft zij haar best gedaan 
om de moeilijkheden te overwinnen. 
9.22. De Commissie aanvaardt de kritiek van de 
Kamer. In overleg met de Peruaanse regering heeft zij de 
vereiste maatregelen genomen om deze situatie te 
verhelpen. 
9.23. De Boliviaanse regering heeft het institutionele 
probleem bij de uitvoering van het programma in het 
departement La Paz opgelost door de maatschappij voor 
dit programma onder de voogdij van het Ministerie van 
het Plan te stellen. 
9.26. In de financieringsovereenkomsten en de desbe­
treffende contracten voor technische bijstand worden de 
taken en verantwoordelijkheden van de technische 
bijstand omschreven, alsmede de uitvoeringsregelingen 
en de organisatiestructuren. Desalniettemin is de Com­
missie voornemens deze samenwerkingsaspecten nog uit 
te diepen in kaderovereenkomsten waarover zij op den 
duur met de voornaamste begunstigden (landen of 
organisaties) wil gaan onderhandelen. 
288 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Internationale ontwikkelingsbanken 
9.30. De verantwoordelijkheid voor de mislukking van 
het project Ulla-Ulla ligt hoofdzakelijk bij de Wereld­
bank, die het grootste aandeel had in de financiering 
(90 % van de totale buitenlandse financiering) en ook het 
beheer voerde over de financiële bijdrage van de 
Gemeenschap. De ontvangende Staat en de Wereldbank 
zelf zijn zich van deze verantwoordelijkheid bewust. 
Medefinanciering door de Lid-Staten 
9.32. In verscheidene gevallen, met name in de eerste 
jaren dat deze vorm van bijstand werd toegepast, heeft de 
Gemeenschap maatregelen of projecten gefinancierd 
samen met partners die een meerderheidsaandeel hadden 
en daarom belast werden met het beheer van de financiële 
bijdrage van de Gemeenschap in het kader van adminis­
tratieovereenkomsten. In het door de Kamer genoemde 
geval (KFW) is de partner een Lid-Staat. Ook al had de 
Commissie de uitvoering beter in het oog moeten houden 
en kwamen de uitvoeringsverslagen niet zo stipt binnen 
als was voorzien, dit neemt niet weg dat de financiële 
partner dit project doeltreffend heeft beheerd in het 
belang van de Gemeenschap, zoals de Kamer zelf ook 
constateert. 
Keuze en verwezenlijking van de projecten 
Vertraging bij de verwezenlijking van projecten 
9.57. Ten aanzien van de kwestie van de twee nieuwe 
bruggen, die overigens geen wijziging brachten in de 
financiële toewijzing van de financieringsovereenkomst, 
dient men begrip op te brengen voor de bedoeling van de 
Commissie, namelijk bij te dragen tot de wederopbouw 
van de verkeersinfrastructuren na een natuurramp 
(overstroming). 
9.58. De Commissie heeft de wijzigingen in de financie­
ringsovereenkomst geaccepteerd vanuit het positieve 
streven naar optimale aanpassing aan de reële behoeften 
van de begunstigde. Er was namelijk gebleken dat de 
Gemeenschap met de uitgetrokken kredieten (inclusief de 
post onvoorziene omstandigheden) Bolivia beter kon 
helpen door de levering van speciale machines die kunnen 
dienen voor de reparatie van meerdere bruggen dan met 
het financieren van de wederopbouw van één enkele brug 
zoals men oorspronkelijk van plan was (deze brug is 
trouwens met geld van Bolivia zelf gerepareerd). Vertragingen ten gevolge van communautaire besluiten 
9.59. De Commissie is het eens met de door de Kamer 
gegeven beschrijving van de technische omstandigheden 
en de gemelde moeilijkheden. Zij wenst er echter de 
nadruk op te leggen dat het besluit om de hulp aan Bolivia 
op te schorten om politieke redenen werd genomen. 
Door administratieve organen en bankinstellingen 
veroorzaakte vertragingen van de betalingen 
9.60 - 9.65. Mede naar aanleiding van de opmerkingen 
van de Kamer heeft de Commissie een uit verschillende 
diensten samengestelde werkgroep een grondig onder­
zoek laten instellen naar de middelen om de uitvoering 
van de ontwikkelingsmaatregelen te verbeteren. Deze 
werkgroep kwam met concrete voorstellen die beoogden: 
— de organisatie- en beheerstructuur van de projecten te 
verbeteren; 
— de betalingsmodaliteiten van de contracten te ver­
beteren ; 
— de circuits te verbeteren; 
— het gebruik van de ECU zoveel mogelijk uit te 
breiden; 
— de procedures voor het interne en externe betalings­
verkeer zo doeltreffend mogelijk te maken en zowel 
de ontvangers als de beherende diensten stelselmatig 
op de hoogte te houden. 
Aanpak van monetaire problemen 
9.67-9.69. De kwestie van de uitholling van de 
koopkracht van sommige financiële bijdragen van de 
Gemeenschap is ingewikkeld en moeilijk op te lossen. De 
Commissie volgt de situatie uiterst nauwlettend om dit 
soort moeilijkheden te overwinnen. Bij wisselkoerspro­
blemen heeft men te maken met financiële regelingen die 
door onderhandeling tot stand zijn gekomen — en 
waarover opnieuw kan worden onderhandeld indien de 
situatie zich wijzigt — , maar wanneer er sprake is van 
hollende inflatie hebben de landen daar zelf ook geen 
greep op, zoals het geval was in Bolivia, en juist op dat 
moment hebben die landen de steun van de Gemeenschap 
het hardst nodig. 
Slotopmerking betreffende 
de drie Andes-Landen 
9.70. De Commissie neemt akte van de opmerking van 
de Kamer en constateert met voldoening dat de balans die 
de Kamer over de financiële en technische samenwerking 
met de Andes-Landen opmaakt over het geheel genomen 
positief is. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 289 
HOOFDSTUK 10 
Personeelsuitgaven en huishoudelijke uitgaven 
ANTWOORDEN VAN HET PARLEMENT 
PERSONEELSUITGAVEN 
De invaliditeitspensioenen bij de instellingen 
Algemene overwegingen 
10.39 Het Parlement stemt in met de analyse van de 
oorzaken van het in de paragrafen 10.24 en 10.36 
beschreven verschijnsel, hoewel de cijfers die voor het 
Parlement gelden duidelijk gunstiger zijn dan de algemene 
cijfers voor alle instellingen samen. 
Sinds eind 1987 controleert de medische dienst stelselma­
tig, om de 2 jaar, de ambtenaren die met invaliditeits­
pensioen zijn gegaan en vastgesteld wordt of de reden 
voor het invaliditeitspensioen nog geldig is. 
Ter vermijding van een aantal afwijkingen die door de 
Rekenkamer in deze sector zijn vastgesteld, houdt het 
Europese Parlement zich aan de volgende regels: 
a) verscherping van de medische controle op afwezig­
heid om medische redenen; 
b) meer soepelheid bij opnieuw tewerkstelling of nieuwe 
loopbanen voor het personeel, wanneer de lichamelij­
ke toestand van een ambtenaar dit nodig maakt. Het Parlement is bereid in het kader van de interinsti­
tutionele samenwerking een diepgaand onderzoek uit te 
voeren naar de wenselijkheid van aanpassing van het 
huidige stelsel. 
HUISHOUDELIJKE UITGAVEN 
Uitgaven van de instellingen inzake 
onroerende goederen 
Huisvestingsbeleid van de instellingen 
10.43 -10.49. Om duidelijke politieke en juridische 
redenen in verband met het feit dat door de Lid-Staten 
geen besluit is genomen over een enkele zetel van het 
Europese Parlement, is het huisvestingsbeleid van het 
Parlement in de drie plaatsen van vestiging gebaseerd op 
huur, hoewel het Parlement in beginsel liever zou kopen 
Het vestigingsbeleid in Brussel past in een stadsbestem­
mingsplan dat door de plaatselijke overheid is vastgelegd: 
de instellingen hebben hierop dan ook geen enkele 
invloed. In Luxemburg wordt door de instellingen 
onderling en door de instellingen en de Luxemburgse 
staat onderhandeld over huurharmonisatie. 
De vergelijking van de huurprijzen voor het Hof van 
Justitie in 1973 en het BAK III-gebouw in 1987 moet 
worden uitgedrukt in constante en niet in courante 
290 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
franks: indien rekening wordt gehouden met de monetai­
re afwijkingscorrectie (het officiële indexcijfer van de 
Luxemburgse dienst voor statistiek en economisch 
onderzoek, en de schommelingen van de wisselkoersen 
tussen Ecu en Luxemburgse frank) dan blijken de cijfers 
over de referentieperiode (1973-1987) zeer dicht bij elkaar 
in de buurt te liggen. 
Huurcondities 
10.50 -10.51. In Brussel kunnen gecoördineerde maat­
regelen van de instellingen tegen de eigenaren slechts 
positieve resultaten opleveren indien deze een enkele 
gesprekspartner vormen; dit blijkt echter niet het geval te 
zijn — alle gebouwen van het Europese Parlement in 
Brussel hebben bij voorbeeld andere eigenaars (Belliard, 
Eastman, Remard, Remorqueur, Ardenne). 
In Luxemburg wordt thans tussen de instellingen op 
initiatief van het Europese Parlement overleg gevoerd met 
het oog op huuraanpassing. Overigens betreurt het 
Europese Parlement de geringe vooruitgang die is 
geboekt door beide werkgroepen (van het Europese 
Parlement en de Luxemburgse overheid) die zich moesten 
buigen over de huisvestingsproblemen waarmee het 
Europese Parlement in Luxemburg kampt. 
Huurindexering 
10.52 -10.55. Het Europese Parlement is het eens met 
de Rekenkamer wanneer deze stelt dat over iedere 
periodieke huuraanpassing moet worden onderhandeld 
PERSONEELSUITGAVEN 
Beheer van de bezoldigingen van het personeel 
Beloning van overuren 
10.4-10.9. Het werkritme bij het Secretariaat-Gene­
raal van de Raad maakt het vrijwel onmogelijk de door en dat iedere automatische indexering moet worden 
vermeden. 
Betaling van nationale belastingen 
10.56 -10.58. Vroeger gevoerde gecoördineerde acties 
hebben er niet toe geleid dat geen voorheffingen 
onroerend-goedbelasting hoefden te worden betaald: het 
Parlement zal zich in deze zin blijven inspannen. 
Gebruik van de kredieten voor huren (artikel 200 van 
het budget) 
10.59 - 10.61. De opmerkingen in de paragrafen 10.59 -
10.61 zijn niet van toepassing op het Europese Parle­
ment. 
Conclusies 
Coördinatie 
10.71 -10.72. Het Europese Parlement erkent de 
noodzaak van intensievere coördinatie tussen de instel­
lingen en heeft hiertoe in Luxemburg zelfs initiatieven 
genomen (zie reactie op paragrafen 10.50-10.51 
hierboven). 
Budgetteringswijze 
10.77. Het Europese Parlement wijst er met nadruk op 
dat dit voorstel stevig onderbouwd is. 
overwerk verkregen compensatierechten snel genoeg te 
doen gelden; zo komt het dat er een groot aantal 
compensaties ontstaat in de vorm van betalingen alsook 
een grote opeenhoping van compensatierechten die in 
reserve worden gehouden. 
Om het hoofd te bieden aan het door de Rekenkamer 
genoemde verschijnsel zijn er op individueel niveau reeds 
regelingen ingesteld om de overschrijding van bepaalde 
drempels te controleren, die reeds vruchten blijken af te 
werpen. Aldus is er met succes een strikte controle 
ingesteld op de overschrijding van de statutaire grens van 
150 overuren over zes maanden. ANTWOORDEN VAN DE RAAD 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 291 
De zeer hoge individuele cijfers voor het tegoed aan 
rechten op compensatieverlof die in het verslag van de 
Rekenkamer worden genoemd, krijgen bijzondere aan­
dacht van de Administratie, die tracht de omvang van het 
fenomeen terug te dringen. 
„Rust om gezondheidsredenen" moet volgens de interne 
regels uiteraard de dag na het overwerk worden 
opgenomen, uitzonderingen daargelaten. Het kan 
immers gebeuren dat bij bijzonder zware Raadszittingen 
of Europese Raden „rust om gezondheidsredenen" niet 
onmiddellijk kan worden opgenomen en dat van dit recht 
later gebruik gemaakt wordt. 
Gezien het werkritme van de Raadsinstanties heeft het 
Secretariaat-Generaal van de Raad gemeend de vigerende 
interne regels niet te kunnen wijzigen. 
Werkzaamheden op basis van driekwart werkdag 
10.10. Het Secretariaat-Generaal van de Raad heeft het, 
zoals trouwens ook andere instellingen, verenigbaar 
geacht met het belang van de dienst om schikkingen te 
treffen voor driekwart werktijd voor ambtenaren en 
andere personeelsleden met gezinsverantwoordelijkheid. 
De ervaring wijst overigens uit dat de mensen die in 
aanmerking komen voor deze maatregelen allemaal jonge 
kinderen ten laste hebben. 
Belastingheffing op de beloning van overuren 
10.23. In navolging van de praktijk bij de andere 
instellingen (b.v. de Commissie) heeft de Raad het juist 
geacht de procedure voor de berekening van de belasting 
op dezelfde manier aan te passen, dat wil zeggen 
toepassing van de belastingvoet die geldt voor de maand 
waarin het werk heeft plaatsgevonden op de beloning van 
de overuren. 
De invaliditeitspensioenen bij de instellingen 
10.24 -10.40. Het Secretariaat-Generaal van de Raad 
bestudeert samen met de andere instellingen het probleem 
van de invaliditeitspensioenen. HUISHOUDELIJKE UITGAVEN 
Uitgaven van de instellingen inzake 
onroerende goederen (Punten 10.41 - 10.77.) 
10.49. De door de Rekenkamer genoemde gemiddelde 
prijs per m2 is het gevolg van een opsplitsing van de totale 
uitgaven bij artikel 200 van de begroting per aantal 
betrokken m2. Er zij echter aan herinnerd dat de kredieten 
van dit artikel naast de eigenlijke huur ook slaan op 
andere uitgaven, waaronder met name de onroerende 
voorheffing, de annuïteiten voor verbouwingen, de huur 
per dag van zalen en andere lokalen. 
Op basis van de in 1987 betaalde bedragen voor alleen de 
huur van de ruimten (111.900 m2) en de basishuur 
(8,6 miljoen Ecu) bedraagt de huur per m2 voor de 
Raadsgebouwen 77,0 Ecu per m2. 
10.50. Wat betreft de coördinatie tussen de instellingen 
op huurgebied, zij aangestipt dat, wat het Secretariaat-
Generaal van de Raad betreft, het zoeken naar een extra 
gebouw een geïsoleerde aangelegenheid is (Karel de Grote 
1972, Jozef II 1975, Nerviërs 1981, Orban 1986). 
Voor de bovengenoemde huurcontracten heeft het 
Secretariaat-Generaal van de Raad steeds contact 
gezocht met de overige in Brussel aanwezige instellingen 
om gegevens over de marktsituatie te verkrijgen en te 
voorkomen dat verscheidene gegadigden met betrekking 
tot een bepaald pand tegen elkaar zouden opbieden. 
10.56 -10.58. Het is juist dat de Raad voor zijn 
gebouwen te Brussel de door de eigenaren aan de 
Belgische Staat verschuldigde onroerende voorheffing 
terugbetaalt. Er zij evenwel opgemerkt dat deze eigenaren 
particuliere maatschappijen zijn die naar Belgisch recht 
niet van de onroerende voorheffing kunnen worden 
vrijgesteld, ook al is hun gebouw uitsluitend bestemd 
voor instellingen van de Europese Gemeenschap. 
Zou het Secretariaat-Generaal bij de onderhandelingen 
over de huur van een gebouw gevraagd hebben de 
voorheffing niet ten laste van de huurder te laten komen, 
dan zou de eigenaar de gewone huur beslist met een 
overeenkomstig bedrag hebben verhoogd. 
Zoals bekend zijn met betrekking tot de voorheffing reeds 
stappen ondernomen bij de Belgische autoriteiten, zowel 
door de Raad afzonderlijk als gezamenlijk door alle in 
Brussel aanwezige instellingen. 
292 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
10.61. (a) Wat betreft de te hoge raming van de 
huurprijzen, zij erop gewezen dat de aanzienlijke daling 
van de inflatie in België tijdens de jongste jaren als gevolg 
heeft gehad dat de gevraagde kredieten hoger waren dan 
de reële behoeften. Voor de Raad komt de in 1987 
uitgevoerde kredietoverschrijving van artikel 200 slechts 
overeen met 4 % van het oorspronkelijke krediet. 
(b) Wanneer voor de Raad wordt besloten om de 
kredieten van artikel 200 te verhogen met het oog op de 
huur van een extra gebouw, kan er nog geen raming 
worden gegeven van de inrichtingskosten die nodig zijn 
om een gebouw aan de behoeften van de instelling aan te 
passen. 
De werkzaamheden voor de inrichting van een gebouw 
maken voor het Secretariaat-Generaal dan ook deel uit 
van de algemene onderhandelingen over de huurvoor-
waarden voor dat gebouw. 
Deze onderhandelingen leveren doorgaans een compro­
mis op waarbij de eigenaar een deel van de inrichting voor 
zijn rekening neemt en voor de rest van de investeringen 
een vergoedingsformule wordt overeengekomen. 
Er zij aangestipt dat de looptijd van deze vergoedingen 
nooit langer is dan de vervaltermijn van het huurcontract. 
PERSONEELSUITGAVEN 
De invaliditeitspensioenen bij de instellingen 
Statistische gegevens over de invaliditeitspensioenen bij 
de Europese instellingen 
10.24 -10.26 en 10.28. De Commissie is evenals de 
Rekenkamer gevoelig voor de stijging van het aantal 
invaliditeitspensioenen die sedert enige tijd merkbaar is. 
Zij zal dan ook een scherpere controle invoeren en erop 
toezien dat de dossiers over gevallen die voor toekenning Opmerkingen over de kosten van 
vergaderingen en convocaties 
(Punten 10.78-10.84) 
10.83. Volgens artikel VII van de vigerende reglemente­
ring van de Raad hoeven de door de Regeringen 
ingediende staten betreffende de vergoeding van de 
reiskosten van hun ambtenaren niet vergezeld te gaan van 
de gebruikelijke bewijsstukken (supplement voor slaap-
trein of TEE en vliegtuigtickets). 
Een dergelijke eis zou een controle, door het Secretariaat-
Generaal van de Raad, vergen van beëdigde nationale 
ambtenaren die verantwoordelijk zijn voor de indiening 
van de declaraties. 
10.84. De mogelijkheid van dubbele terugbetaling moet 
om de volgende redenen worden uitgesloten: 
— bij de Raad worden de reiskosten van de meeste 
afgevaardigden van de Lid-Staten terugbetaald op de 
rekeningen van de betrokken ministeries; als dit 
systeem door alle instellingen werd gehanteerd, zou 
het risico van dubbele betaling uitgesloten zijn; 
— bij de Raad ondertekenen de afgevaardigden „op 
erewoord" een formulier waarin zij verklaren geen 
verzoek om terugbetaling van reiskosten te hebben 
ingediend bij een andere instantie of bij een instelling 
of orgaan van de Europese Gemeenschappen. 
Het Secretariaat-Generaal van de Raad is echter bereid 
deze kwestie opnieuw te bezien. 
van een invaliditeitspensioen in aanmerking zouden 
kunnen komen met de grootst mogelijke nauwkeurigheid 
worden bestudeerd door de desbetreffende adminis­
tratieve en medische diensten. 
De algemene stijging van het aantal invaliditeits­
pensioenen en de daarmee gepaard gaande stijging van de 
kosten ten opzichte van 1983 zoals die door de Rekenka­
mer is vastgesteld kan deels worden toegeschreven aan het 
feit dat bepaalde ambtenaren, die 30 jaar geleden in dienst 
traden en die in hun eindrang zijn gekomen, ouder zijn 
geworden en gezondheidsproblemen hebben gekregen. 
10.27. Het duidelijk hogere aantal invaliditeitspensioe­
nen in de categorieën C en D kan worden verklaard door 
het feit dat in deze categorieën die personeelsleden zijn ANTWOORDEN VAN DE COMMISSIE 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 293 
vertegenwoordigd wier aandoening of ziekte gedeeltelijk 
te wijten is aan hun lichamelijke activiteit (technische 
beambten, arbeiders, sommige chauffeurs, sjouwers, 
sommige stenotypisten). 
10.29. Wat de procedure betreft worden door de 
instellingen de bepalingen van het Statuut van de 
ambtenaren van de Europese Gemeenschappen toege­
past, en wordt een invaliditeitspensioen pas toegekend na 
advies van de medische commissie. In dit verband zij 
eraan herinnerd dat de artsen waaruit de medische 
commissie is samengesteld per geval verschillen, aange­
zien iedere instelling en iedere standplaats een eigen 
vertegenwoordiger heeft, en de overige twee artsen door 
de betrokken ambtenaar respectievelijk in onderlinge 
overeenstemming door beide partijen worden aangewe­
zen. Door deze samenstelling van de medische commissie 
kan objectiviteit bij het verloop van de procedure worden 
gewaarborgd. 
Vergelijking van de statistieken 
10.30. Een vergelijking tussen de Europese instellingen 
en de gecoördineerde organisaties blijkt moeilijk, vooral 
door de sterk uiteenlopende statuten. Het personeel van 
de Europese Gemeenschappen bestaat vrijwel uitsluitend 
uit ambtenaren in vaste dienst, terwijl bij andere 
organisaties zoals de OESO, de NAVO, de WEU en 
andere naast een beperkt aantal ambtenaren in vaste 
dienst zeer veel personeelsleden op contractbasis werk­
zaam zijn. 
10.31. Een dergelijke vergelijking is moeilijk te maken, 
daar het arbeidsmilieu van de Europese ambtenaren en 
dat van werknemers met een concrete taak in de 
particuliere sector in een Lid-Staat totaal verschillend 
zijn: aan de Europese ambtenaren worden immers geheel 
andere eisen gesteld dan aan nationale ambtenaren. 
De pensioenregeling bij de Europese instellingen en bij 
de gecoördineerde organisaties 
10.32 -10.33. Aangezien de pensioenregeling en het 
gemeenschappelijk stelsel van ziektekostenverzekering 
van de Europese instellingen los staan van die in de Lid­
staten is het ondenkbaar dat andere sociale-zekerheid-
stelsels de financiële en medische zorg voor de ambtenaar 
op zich zouden nemen gedurende die periode van zijn 
ziekte die door de Rekenkamer „tijdelijke invaliditeit" 
wordt genoemd. 
Daar echter ieder geval in een welbepaalde eigen context 
moet worden bekeken lijkt het niet wenselijk zich vast te 
leggen op een minimumpercentage van arbeidsonge­
schiktheid zoals dat in bepaalde nationale regelingen is vastgesteld: door de starheid van dergelijke regelingen is 
het immers niet in alle gevallen mogelijk het doel van de 
makers van het Statuut, namelijk het vaststellen van 
blijvende algehele arbeidsongeschiktheid, te bereiken. 
10.35. Wat betreft het niet-cumuleren van pensioenen 
wanneer de houder van een invaliditeitspensioen een 
nieuwe beroepsbezigheid uitoefent, is de Commissie op de 
hoogte van de praktijken bij andere organisaties. Zij is 
voornemens op interinstitutioneel vlak een grondig 
onderzoek betreffende dit probleem in te stellen. 
10.36. De Commissie controleert of na toekenning van 
een invaliditeitspensioen de betrokkenen ook verder aan 
de voor dit pensioen vereiste voorwaarden blijven 
voldoen. 
HUISHOUDELIJKE UITGAVEN 
Uitgaven van de instellingen inzake 
onroerende goederen 
Ontwikkeling van het huisvestingsbeleid van de 
instellingen 
10.43. De opmerking van de Rekenkamer is voor wat de 
Commissie betreft geheel terecht, gezien de jaarlijkse 
stijging van het aantal personeelsleden en gezien het grote 
aantal deskundigen, gedetacheerde nationale ambtenaren 
en diverse dienstverlenende personen. Dit heeft tot een 
sterke stijging van de behoeften geleid. 
10.45. Er zij op gewezen dat de Commissie zich sedert 
enige tijd toelegt op eigenbouw: zo werd het LOI 120-
gebouw voltooid en is het BREYDEL-gebouw in 
aanbouw (twee gebouwen waarvan de Commissie 
eigenaar is), terwijl de bouw van het ORBAN-complex 
volgens een huurkoop- en/of erfpachtformule in voorbe­
reiding is. 
10.46 -10.47. De Commissie herinnert eraan dat zij in 
1982, in het kader van de besprekingen over de bouw van 
het LOI 120-gebouw, bij de Raad een voorstel had 
ingediend over de vaststelling van een meerjarenbegro-
ting voor investeringen, en dat de Raad niet op het 
voorstel was ingegaan maar alleen een totaalbedrag 
noemde voor het project LOI 120. 
De Commissie heeft dan ook bijzondere bepalingen voor 
de financiering voorgesteld aan de begrotingsautoriteit, 
welke deze bepalingen heeft goedgekeurd. 
294 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Huurcondities Betaling van nationale belastingen 
10.50. De Commissie meent te moeten preciseren dat de 
voor de behoeften van haar diensten gebruikte oppervlak­
te slechts een van de verschillende elementen vormt 
waarmee bij de vaststelling van de huurprijs rekening 
moet worden gehouden, voor zover ook andere factoren 
in aanmerking moeten worden genomen (zoals de 
schaarste aan kantoorruimte en de behoefte aan concen­
tratie). 10.56 - 10.58 en 10.75. De onroerende voorheffing is 
een directe belasting voor de eigenaar. Het is mogelijk 
contractueel te bepalen dat deze onroerende voorheffing 
ten laste komt van de huurder, maar hierbij dient te 
worden gepreciseerd dat wanneer de eigenaar de onroe­
rende voorheffing laat betalen door de Commissie, hetzij 
door de voorheffing te verrekenen in de huur, hetzij door 
een clausule in de huurovereenkomst op te nemen, de 
Commissie niet in aanmerking komt voor belastingvrij­
stelling, aangezien alleen de eigenaar belastingplichtig is, 
en bij doorberekening aan de huurder in eender welke 
vorm het betrokken bedrag zijn fiscale karakter verliest. 
10.51. Aan de opmerking van de Rekenkamer werd 
gevolg gegeven in die zin dat de Commissie in geval van 
verbouwing die door en op kosten van de eigenaar wordt 
uitgevoerd, een financieringsformule hanteert waarbij 
wordt gewerkt met apart te financieren „packages"; bij 
deze formule wordt meestal gebruik gemaakt van een 
financieringsvorm waarbij de aflossing geschiedt in 
gelijke en niet-geïndexeerde annuïteiten. Daar staat tegenover dat de Commissie, wanneer zij 
eigenaar is van een gebouw, is vrijgesteld van de 
onroerende voorheffing. 
In ieder geval houdt de Commissie bij huuronder-
handelingen rekening met het probleem van de onroeren­
de voorheffing. 
Wat de gebouwen zelf en het terugverdienen van de 
investering betreft geldt dit argument alleen wanneer het 
gaat om een specifiek voor de Commissie gedane 
investering, bij voorbeeld het Conferentiecentrum Albert 
Borschette. De waarde van een vastgoedinvestering hangt 
ook af van de marktsituatie, de polyvalentie en de 
technische voorzieningen van het gebouw, de ligging en 
andere factoren. Zo probeert de Commissie bij de 
vernieuwing van huurcontracten hetzij huurverlaging 
hetzij aanzienlijke investeringen in de vorm van renova-
tiewerkzaamheden te verkrijgen. 
Huurindexering Gebruik van de kredieten voor huren (artikel 200 van de 
begroting) 
10.59. De Commissie preciseert dat de stijging van het 
aantal personeelsleden bij de instelling in verband met de 
laatste uitbreiding en met de nieuwe takken van beleid 
naar aanleiding van de laatste Europese topbijeenkom­
sten, van zeer grote invloed is op de post huurkosten 
(artikel 200 van de huishoudelijke begroting), waardoor 
het moeilijk is nauwkeuriger ramingen vast te stellen. De 
huurindexering kan eveneens een vertekenend effect 
hebben op de ramingen. 
10.61. (a) De Commissie preciseert dat de door de 
Rekenkamer genoemde overschrijvingen voor wat de 
Commissie betrof in 1985 3,4 miljoen ECU en in 1986 2,9 
miljoen ECU bedroegen, terwijl in 1987 de kredieten van 
artikel 200 zelfs met 219 000 ECU moesten worden 
verhoogd. 
10.52 -10.53. De bepalingen inzake huurindexering 
zijn reglementair vastgesteld. Wanneer een investering — 
verbouwing, aankoop van een onroerend goed, enz. — 
wordt gefinancierd in het kader van een huur, is deze huur 
niet geïndexeerd. Indexering zou trouwens neerkomen op 
toepassing van weer een rentepercentage (zie punt 10.51). (b) Het is normaal om bij het huren van een gebouw de 
eerste inrichtingskosten die nodig zijn om het gebouw 
gebruiksklaar te maken, aan te wijzen op artikel 200 
(huur). De kredieten van artikel 204 dekken alleen de 
lopende werkzaamheden. 
Nieuw te betrekken gebouwen 
10.55. De huurcontracten worden meestal afgesloten 
voor een periode van drie, zes of negen jaar, met 
mogelijkheid van huuraanpassing om de drie jaar. Deze 
beperking in tijdsduur biedt de mogelijkheid tot heron­
derhandelingen, waarbij factoren als de situatie op de 
immobiliënmarkt en de administratieve kosten van 
verhuizingen in aanmerking moeten worden genomen. Het besluit van de Raad van 14 december 1981 
10.62 -10.66. Door het opstellen van een voor alle 
instellingen geldend huisvestingsplan voor een periode 
van ten minste vijfjaar in het kader van een meerjarenbe-
groting zouden de door de Rekenkamer genoemde 
problemen op doeltreffende wijze kunnen worden 
opgelost. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 295 
In punt 10.65 wijst de Rekenkamer op de betalingen die 
bij de bouw van het LOI 120-complex vooraf moesten 
worden verricht. In dat verband verklaart de Commissie 
dat dit betalingen waren ter vergoeding van studies die 
waren uitbesteed en die vóór de werkzaamheden werden 
uitgevoerd. 
Conclusies 
Coördinatie en technische en wettelijke normen 
10.71 - 10.75. De Interinstitutionele Groep voor het 
Huisvestingsbeleid heeft haar verslagen voor het Europe­
se Parlement vastgesteld. De groep heeft nuttig werk 
verricht. 
De huisvestingssituatie verschilt van instelling tot 
instelling, zodat een gezamenlijk beheer niet noodzakelij­
kerwijs in het belang is van de Gemeenschap. Wel moet 
een nieuwe stimulans worden gegeven aan de interinsti­
tutionele samenwerking, met name ten aanzien van de 
normen, de marktverkenning en de voorbereidingen op 
begrotingsgebied. 
Wat Luxemburg betreft hebben de Europese instellingen 
besloten een gemeenschappelijke actie te ondernemen om 
tot een rationeler aanpak van dit probleem te komen. 
Hoofdfiguur bij deze actie is de secretaris-generaal van 
het Europese Parlement, die streeft naar: 
— één enkel model-huurcontract; 
— een gemiddelde huurprijs per m2 waarin diverse 
aspecten zijn verrekend (afschrijving, indexering). 
Er werd overeengekomen dat de secretaris-generaal van 
het Europese Parlement contact zal opnemen met zijn 
collega's in Luxemburg zodra de eerste conclusies bekend 
zijn; zo kan iedere instelling voor zich haar eigen 
conclusies trekken. 
Rechtvaardiging van de huuruitgaven 
10.76. Zie antwoord in punt 10.45. 
De budgetteringswijze 
10.77. Zoals de Commissie reeds in de punten 10.46 en 
10.47 verklaarde heeft zij in 1982 bij de Raad een voorstel voor vaststelling van een meerjarenbegroting voor 
investeringen ingediend waarop de Raad niet is ingegaan. 
Opmerkingen over de kosten van 
vergaderingen en convocaties 
Comités en werkgroepen 
10.85 - 10.86. Er werd een gemeenschappelijke werk­
groep ingesteld die de problemen in verband met de 
comités moet bestuderen. 
Verder werd besloten geen comités meer te vormen van 
ambtenaren die dagvergoedingen ontvangen. Afwijking 
van die regel wordt systematisch geweigerd, behalve in 
bijzondere omstandigheden. 
Toepassingsprogramma APEX 
10.87 - 10.88. Deze toepassing vormt een belangrijke 
stap bij de verbetering van het beheer van de betalingen. 
Wat het ontbreken van documentatie betreft zij erop 
gewezen dat „APEX" werd ontwikkeld in een taal van de 
derde generatie, die gemakkelijk te begrijpen is en 
gemakkelijk kan worden gewijzigd. Iedere functie wordt 
in het systeem gedocumenteerd. Er wordt momenteel aan 
een handleiding gewerkt die een stroomschema van de 
toepassing zal bevatten en een beschrijving van de 
werking ervan. 
Alle door de APEX-functies geregistreerde gegevens 
worden geverifieerd. De afstanden en maximumtarieven 
worden visueel gecontroleerd. Het is niet de bedoeling om 
nog meer controles van die gegevens in te voeren, omdat 
ze niets meer dan een indicatie vormen, en niet bij 
berekeningen worden gebruikt. 
Vergoeding van de uitgaven 
10.89 - 10.90. Ten aanzien van de vergoeding van de 
uitgaven worden bij de berekening van de reisdagver­
goedingen drie objectieve factoren in aanmerking geno­
men: afstand, gebruikt vervoermiddel en reisduur. Er 
wordt momenteel gewerkt aan een nieuwe regeling voor 
de luchtvaarttarieven en de bewijsstukken. In de nieuwe 
tekst zijn verschillende wijzigingen voorzien, waaronder 
een verlaging van de maxima voor de vergoedingen en een 
stimulering van het gebruik van verlaagde tarieven. 
296 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Wat de interne procedures betreft zal binnenkort een 
handleiding verschijnen waarin secretarissen van ver­
gaderingen een taakomschrijving vinden alsmede alle 
informatie die zij nodig hebben om hun functie zowel ten 
aanzien van het directoraat-generaal als ten aanzien van 
de administratie te vervullen. 
Financiële bijdrage van de Commissie aan een 
televisienet 
10.106. (a) Hoewel het Pan European Consortium geen 
rechtspersoonlijkheid heeft, is de Commissie van mening 
dat de deelnemende omroepen de grootst mogelijke 
garantie ten aanzien van hun financiële positie boden (*). 
Het „Europa-TV"-project was echter een experimenteel 
project, en het voortbestaan ervan hing af van de 
bereidheid van de leden van het consortium zich te 
engageren voor een initiatief waarvan de financiële 
ontwikkeling niet met zekerheid kon worden voorspeld. 
De ware reden voor de onderbreking van de activiteiten 
van het Europa-TV-net was het feit dat de overige leden 
van het consortium het niet eens waren over de dekking 
van de uitgaven die door het Nederlandse net (NOS), 
operationeel kader van Europa-TV, waren gedaan bij de 
uitzendingen. De NOS vreesde de totale financiële last 
alleen te moeten dragen en trok zich terug. 
Uit het voorgaande blijkt dat het falen van Europa-TV 
was toe te schrijven aan tekortkomingen van de interne 
werking van het consortium. De Commissie had niet 
kunnen voorzien dat het project daarop zou stuiten. 
(b) Het door de Rekenkamer gesignaleerde ontbreken 
van een gespecificeerd budget en een gedetailleerd 
programma heeft te maken met de experimentele opzet 
van het project, dat buiten het kader van een normale 
transactie valt. 
(c) De door de Rekenkamer genoemde verplichtingen 
konden niet worden nagekomen omdat het project 
vroegtijdig werd onderbroken. 
(d) De bijdrage had alleen op 1986 betrekking (zie 
artikel 1 van de overeenkomst). Zij werd echter pas tegen 
eind oktober van dat jaar aan het consortium betaald. In 
verband met de vertraging bij de ondertekening van de 
overeenkomst heeft de Commissie een hoger voorschot 
betaald dan gebruikelijk is. 
Q) Voor de voetnoten zij verwezen naar het eind van het 
hoofdstuk. In de toekomst zal de Commissie nagaan of het nodig is 
een zekerheidstelling te eisen bij de sluiting van dergelijke 
overeenkomsten, daarbij rekening houdend met de 
specifieke aard van de overeenkomst. Zoals hierboven 
reeds werd gezegd heeft de Commissie stappen onder­
nomen om de reeds betaalde bedragen terug te krijgen, en 
voor een deel daarvan is de terugvorderingsprocedure 
reeds ingeleid. 
EUROPESE SCHOLEN 
10.109. De Commissie is zich ervan bewust dat zij in de 
Europese Scholen niet over bevoegdheden beschikt welke 
met haar budgettaire verantwoordelijkheden in overeen­
stemming zijn. Zij onderzoekt de mogelijkheid om hierin 
verandering te brengen door een wijziging van het 
intergouvernementele stelsel waaronder de Scholen sedert 
1957 vallen. 
10.110. Het nieuwe Financiële Reglement van de 
Europese Scholen werd op 18 oktober 1988 vastgesteld. 
Voor de punten (c), (d) en (e) werd een oplossing 
gevonden die in overeenstemming is met de opmerkingen 
van de Rekenkamer. Ten aanzien van de in punt (g) 
genoemde crisisheffing zal de Commissie een onderzoek 
instellen naar de manier waarop deze bij de Europese 
School van München werd toegepast. 
10.111. De Commissie neemt akte van de suggestie van 
de Rekenkamer bij haar overwegingen inzake een 
hervorming op langere termijn van de financierings­
regeling van de Scholen. 
10.113-10.114. De Commissie zal onderhandelingen 
aanknopen met het Europees Octrooibureau en met de 
Raad van Bestuur over haar bijdrage aan de financiering 
van de School van München. 
10.116 - 10.118. Zie antwoord in punt 10.110 (g). 
10.119. De Commissie heeft het unilaterale besluit van 
België bij Koninklijk Besluit van 24 oktober 1986 nooit 
geaccepteerd. Na vergeefs te hebben getracht de Belgische 
autoriteiten op hun besluit te doen terugkomen heeft de 
Commissie op 4 januari 1988 uit hoofde van artikel 169 
van het Verdrag de Belgische autoriteiten een schriftelijke 
aanmaning gezonden, die op 7 juli 1988 werd gevolgd 
door een met redenen omkleed advies. Inmiddels heeft de 
Raad van Bestuur besloten dat eventueel aan Belgische 
leerkrachten te betalen uitkeringen bij vertrek zullen 
worden berekend op basis van een volledig nationaal 
salaris. 
10.120. De Commissie is momenteel bezig met een 
onderzoek inzake wijziging van het Statuut van de 
Scholen; deze wijziging houdt ook een aanpassing van het 
besluitvormingsproces in waardoor het doeltreffender 
moet worden. 
10.121. De Commissie zet zich, binnen de verschillende 
comités van de Europese Scholen waarvan zij deel 
uitmaakt, in voor een snellere invoering van de nodige 
hervormingen zoals door de Rekenkamer wenselijk 
wordt geacht, en maakt hierbij gebruik van haar ervaring. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 297 
ANTWOORDEN VAN HET HOF VAN JUSTITIE 
PERSONEELSUITGAVEN 
Beheer van de bezoldigingen van het personeel 
Verdeling der bevoegdheden 
10.11 - 10.12. Bij het Hof van Justitie is het hoofd van 
de financiële dienst, dat tevens de boekhouder van de 
instelling is, in geen geval ordonnateur. 
Het Hof van Justitie meent, dat de huidige verdeling van 
bevoegdheden tussen de personeelsdienst en de financiële 
dienst strookt met het beginsel van de gescheiden functies 
van de boekhouder en van de ordonnateur en op dit 
moment de meest doeltreffende organisatie van het werk 
van de betrokken diensten verzekert, rekening houdend 
met de uit de bescheiden omvang van de administratieve 
structuur van het Hof voortvloeiende vereisten. Afhanke­
lijk van de resultaten van de voorziene automatisering 
van het beheer der persoonsdossiers, zou het Hof evenwel 
een nieuw onderzoek van die bevoegdheidsverdeling in 
overweging kunnen nemen. 
Voorbereiding van de salarissen 
10.13-10.14. Gezien zijn beperkt personeelsbestand 
moet de personeelsdienst van het Hof van Justitie zich 
momenteel beperken tot een steekproefsgewijze effectieve 
controle van de gegevensbestanden „bezoldigingen". 
Evenwel wordt momenteel gewerkt aan de automatise­
ring van de persoonsdossiers, in samenwerking met 
andere communautaire instellingen. Daarmee zouden de 
problemen in verband met de stelselmatige controle van 
de in de gegevensbestanden „bezoldigingen" opgeslagen 
informatie moeten worden opgelost en de personeels­
dienst per terminal toegang moeten krijgen tot de 
gegevens. 
Belasting van overuren 
10.23. Voor de berekening van de bezoldigingen, de 
berekening van de belasting van overuren daaronder 
begrepen, gebruikt het Hof het computerprogramma van de Raad. Het Hof zal zich aanpassen aan eventuele 
wijzigingen van dit programma ten einde gevolg te geven 
aan de opmerkingen van de Rekenkamer. 
HUISHOUDELIJKE UITGAVEN 
Huisvesting van de instellingen 
10.41 -10.77. Het Hof van Justitie is betrokken bij de 
interinstitutionele samenwerking te Luxemburg op het 
gebied van de harmonisatie van de huurcontracten en het 
onroerend-goedbeleid. In het kader van de onder­
handelingen over de huurprijzen zal het ervoor trachten te 
zorgen, dat rekening wordt gehouden met de investerings­
kosten en de afschrijvingen. 
Opmerkingen over de kosten van 
vergaderingen en convocaties 
10.91 -10.92. De kredieten van de artikelen 250 en 255 
zijn bestemd voor de verspreiding van de kennis van het 
gemeenschapsrecht, meer in het bijzonder de rechtspraak 
van het Hof van Justitie en de werking van de prejudiciële 
procedure, een wezenlijk element voor een doeltreffende 
werking van de regels van gemeenschapsrecht in de 
nationale rechtsordes. Dit gebeurt via stages en ontmoe­
tingen, die regelmatig worden georganiseerd in samen­
werking met de ministeries van Justitie van de Lid-Staten, 
alsmede via individuele of groepsbezoeken van magistra­
ten van alle niveaus. Wat deze bezoeken aangaat is het 
moeilijk, de praktijk ter zake van de kostenvergoeding 
volledig te harmoniseren, aangezien de situatie en de 
plaats van herkomst van de genodigden grote verschillen 
vertonen. Het Hof zal niettemin trachten, zijn praktijk 
zoveel mogelijk te harmoniseren. Indien de praktische 
behoeften dit toelaten, zal het in voorkomend geval 
overgaan tot een systeem waarbij de plaatsbewijzen ter 
hand worden gesteld zonder betaling van een voorschot. 
Voor het overige zullen de nodige maatregelen worden 
getroffen om de naleving van artikel 32 van het financieel 
reglement te verzekeren. 
298 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
ANTWOORDEN VAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
PERSONEELSUITGAVEN Belastingheffing op de beloning van overuren 
Beheer van de bezoldigingen van het personeel 
Voorbereiding van de salarisbetaling 
10.16. Het Economisch en Sociaal Comité beschikt over 
twee gescheiden programma's, een voor de salarissen en 
een ander voor personeelsbeheer. Er zijn geen mogelijk­
heden voor automatische communicatie tussen beide 
programma's ingebouwd; wel heeft de met het program­
ma „Salarissen" werkende persoon toegang tot het 
gegevensbestand „Personeelsbeheer", en hij kan gegevens 
hieruit in zijn programma opnemen. In de praktijk wordt 
van deze mogelijkheid echter geen gebruik meer gemaakt. 
10.17. De door de Rekenkamer voorgestelde controle­
procedure wordt wegens personeelsgebrek niet gevolgd in 
het Economisch en Sociaal Comité. Zodra het Comité 
over voldoende personeel beschikt, zal het ervoor zorgen 
dat deze procedure wordt toegepast. 
Betaalprocedure 
10.18 -10.19. Wat het begrotingsjaar 1988 betreft, zijn 
de betalingsverplichtingen aangegaan alvorens de sala­
rissen zijn uitbetaald. 
Ontbreken van gegevensuitwisseling 
10.20. Het nieuwe geautomatiseerde boekhoudsysteem 
zal de ordonnateurs, de financieel controleur en de 
rekenplichtige rechtstreeks toegang tot alle gegevens uit 
de boekhouding verlenen. 
Voorschotten aan het personeel 
10.21. Bij het verlenen van voorschotten op basis van 
artikel 76 van het Statuut worden thans de in het Statuut 
neergelegde voorwaarden in acht genomen. 10.23. Het Economisch en Sociaal Comité past onder­
tussen de regel toe dat het ter compensatie van overuren 
uitgekeerde bedrag wordt belast op basis van het tarief 
dat in de maand voorafgaande aan die van de betaling van 
toepassing was op de hoogste schijf van het belastbare 
bedrag van de bezoldiging. 
HUISHOUDELIJKE UITGAVEN 
Uitgaven van de instellingen met betrekking 
tot onroerende goederen 
10.41 -10.77. Het Economisch en Sociaal Comité 
erkent dat het noodzakelijk is, het „huisvestingsbeleid" 
van de verschillende instellingen te coördineren. Door de 
uitbreiding van zijn activiteiten en bijgevolg van het 
aantal personeelsleden, bestudeert het Comité momenteel 
een mogelijke nieuwe inrichting van de kantoorruimte. 
Het Economisch en Sociaal Comité zal hierbij in ieder 
geval rekening houden met de conclusies die de Rekenka­
mer in zijn rapport heeft opgenomen. 
Opmerkingen over de kosten van 
vergaderingen en convocaties 
Controle op de deelneming aan de vergaderingen 
10.95. Momenteel gaat het Economisch en Sociaal 
Comité de mogelijkheid na, de leden en de deskundigen 
van het Comité de verplichting op te leggen de presentie­
lijst te tekenen, zoals dit bij andere Vergaderingen, met 
name bij het Europese Parlement, gebruikelijk is. 
Vergoeding voor reis- en vergaderdagen 
10.22. In een aantal gevallen van overmacht zijn 
voorschotten op de bezoldiging uitbetaald. 10.96 - 10.97. Hier gaat het om de interpretatie van de 
„Regeling inzake de vergoeding van reiskosten en de 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 299 
vergoeding van vergader- en reisdagen", met name van 
artikel 4 g). De samenvoeging van de vergoeding voor een 
vergaderdag met die voor een reisdag is niet gebaseerd op 
het daadwerkelijke aantal reisdagen, maar uitsluitend op 
de afstand tussen de plaats van vertrek en de ver­
gaderplaats (artikel 4 a). ten, maar het specifieke karakter van een raadgevende 
vergadering noopt zijn administratie ertoe deze werkwijze 
toe te passen. Het sub 10.99 a) genoemde probleem zou 
via een voorschottenregeling kunnen worden opgelost. 
Het Comité beschikt evenwel niet over het nodige 
personeel om een en ander uit te voeren. 
Het systeem van betaling van de uitgaven 
10.98 -10.100. Het Economisch en Sociaal Comité 
erkent dat de wijze van betaling van de vergoeding niet ten 
volle in overeenstemming is met de bestaande voorschrif-Ten aanzien van de wijze van betaling en de met 
betrekking tot artikel 48 van het Financieel reglement 
geuite opmerkingen zal het Economisch en Sociaal 
Comité er de leden van de instelling verder toe aanzetten, 
van een betaling in contanten af te zien. 
(') In artikel 7 van het statuut van het consortium wordt 
bepaald dat de inkomsten van het consortium bestaan uit 
directe financiële bijdragen van de leden van het consortium 
alsmede uit andere inkomsten zoals die uit reclame, 
sponsoring, verkoop van programma's, enz. 
300 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
HOOFDSTUK 11 
Opgenomen en verstrekte leningen en rentesubsidies 
ANTWOORDEN VAN DE COMMISSIE 
OVEREENKOMST BETREFFENDE DE 
CONTROLE VAN NCI-LENINGEN IN DE 
LID-STATEN OPMERKINGEN OVER DE WETTIGHEID 
EN HET FINANCIEEL BEHEER 
NCI-kasmiddelenmechanisme 
11.7-11.19. De Commissie herinnert aan de zeer 
volledige antwoorden die zij reeds heeft verstrekt 
betreffende de informele overeenkomst van 1985 alsook 
betreffende het algemene vraagstuk van de controle ter 
plaatse van NCI-leningen (zie antwoorden van de 
Commissie op het jaarverslag over het begrotingsjaar 
1986: punten 14.25— 14.30). 
In aansluiting op de toezegging van de voorzitter van de 
Commissie in zijn brief van april 1987 aan de president 
van de Kamer, heeft de Commissie een groot aantal 
stappen ondernomen om „praktische voorwaarden" te 
formuleren „op grond waarvan de bevoegdheden van de 
Kamer en de taken van de Bank beter op elkaar kunnen 
worden afgestemd". 
De meest recente voorstellen van de Commissie ter zake 
zullen binnenkort uitvoerig worden bestudeerd door een 
werkgroep die is samengesteld uit vertegenwoordigers 
van de Bank en van de Commissie, en die vóór eind 1988 
haar werkzaamheden zal voltooien. 11.27. De Commissie verheugt zich over het over­
wegend gunstige oordeel van de Kamer over de nieuwe 
samenwerkingsovereenkomst met de EIB met betrekking 
tot het NCI-kasmiddelenmechanisme. Op de bijzonder­
heden daarvan gaat de Commissie hierna uitvoeriger in; 
voorts neemt zij nota van de suggesties van de Kamer die 
zij in samenwerking met de EIB zal bestuderen. 
11.28. Het enige risico dat de Commissie na de 
inwerkingtreding van de nieuwe overeenkomst (waarvan 
de bepalingen met terugwerkende kracht vanaf het begin 
van de operaties uit hoofde van het NCI-kasmiddelenme­
chanisme van toepassing zijn) loopt, is dat van het in 
gebreke blijven van een debiteur. Gezien de hoedanigheid 
van de leningnemers en van hun voornaamste borgen, 
kan dit risico in feite als nihil worden beschouwd. 
Wat het beheer van de operaties betreft, heeft de 
toevoeging van de NCI-middelen aan de bestaande EIB-
middelen tot besparingen op de in totaal beschikbare 
middelen geleid. Niettemin is, rekening houdend met de 
relatieve betekenis van de beide componenten, het 
voordeel, dat voortvloeit uit het beheer van de EIB-
middelen (het merendeel van de betrokken fondsen) 
onmiskenbaar groter dan het voordeel dat het beheer van 
de NCI-middelen met zich meebrengt. 
11.29. De Commissie meent dat de door de Kamer 
geuite vrees, dat onnodig hoge rentevoeten over de 
verstrekte leningen kunnen worden vastgesteld, moet 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 301 
worden beoordeeld in het licht van de regel, dat de voor de 
NCI-leningen geldende rentevoet dezelfde is als de rente 
die wordt toegepast op de door de EIB uit eigen middelen 
verstrekte leningen. 
11.30. De tekst van de nieuwe overeenkomst is inder­
daad restrictiever, doch in de praktijk heeft de Commis­
sie, algeheel in overleg met de EIB, herfinancieringen van 
in een eerder stadium geëffectueerde duurdere operaties 
uitgevoerd. 
De EIB geeft voorafgaande toestemming op grond van de 
vigerende overeenkomst en uit hoofde van het feit dat zij 
de verantwoordelijkheid voor het kasmiddelenmechanis­
me op zich heeft genomen en zij, zeer dikwijls, kosten of 
aflossingspremies moet voorschieten die niet noodzakelij­
kerwijs door de nieuwe financiering worden gedekt, in ruil 
voor de verlaging van de kosten van de lening. 
11.31. De Commissie is van mening dat een uitvoerige 
analyse van de administratiekosten voor elk financie­ringsinstrument niet gerechtvaardigd is. Een dergelijke 
analyse zou kostbaar zijn en lijkt niet noodzakelijk 
aangezien de Commissie geen operaties als mandataris 
uitvoert. 
Door de Europese Investeringsbank in 
rekening gebrachte administratiekosten 
11.32. In haar antwoorden op het vorige verslag van de 
Kamer heeft de Commissie toegezegd het verzoek van de 
Kamer aan de EIB voor te leggen. Het resultaat van deze 
stappen is dat de documentatie waarom is verzocht 
beperkt blijft tot de Raad van Bewind van de EIB, 
waaraan de Commissie echter een ambtenaar en een 
plaatsvervangend ambtenaar toevoegt. Verder heeft de 
Bank opnieuw bevestigd dat zij de administratiekosten 
zodanig zal blijven berekenen dat haar kosten worden 
gedekt. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 303 
TWEEDE DEEL 
Europese Ontwikkelingsfondsen 
ANTWOORDEN VAN DE COMMISSIE 
OPMERKINGEN OVER HET FINANCIEEL 
BEHEER 
Financiële uitvoering van de projecten 
Speciale voorwaarden van de overeenkomsten inzake 
werken 
6. De Commissie besteedt veel aandacht aan de 
problemen betreffende de valuta voor de betalingen in het 
kader van de overeenkomsten en aan de invloed van de 
prijsontwikkelingen tijdens de periode van uitvoering van 
de overeenkomsten. 
Artikel 48 van het Financieel Reglement van toepassing 
op het 6e EOF, waarvan de toepassing voor de in het 
kader van het 4e en 5e EOF gefinancierde overeen­
komsten werd veralgemeend, bevat met betrekking tot de 
valuta waarin de aanbiedingen worden uitgedrukt en de 
betalingen geschieden, nauwkeurige bepalingen voor 
iedere soort overeenkomst, zodat voor de contractanten 
zoveel mogelijk reële financiële verliezen of winsten 
worden vermeden. Het spreekt evenwel vanzelf dat, 
vooral voor overeenkomsten met een lange looptijd, de 
ontwikkeling van de prijzen tijdens de periode van 
uitvoering een vervorming kan veroorzaken welke voor 
de ene of de andere overeenkomstsluitende partij winst of 
verlies tot gevolg heeft. 
De Commissie heeft daarom vanaf 1972 in haar algemene 
voorwaarden voor de aanbesteding van door het EOF te 
financieren werkzaamheden en leveranties de toepassing 
van prijsherzieningen opgenomen. 
Het instructieboek bevat in verband met deze complexe 
materie uitvoerige toelichtingen en een overzicht van de 
aanpassingen. Uit de betreffende teksten blijkt dat het de 
voortdurende zorg van de Commissie is geweest te 
voorkomen dat de toepassing van de prijsherzienings­
formules geen ongerechtvaardigde meerwaarden tot 
gevolg zou hebben. Ten einde zo dicht mogelijk bij de realiteit te blijven is de 
Commissie er daarom voorstander van dat de herziening 
niet op basis van één enkele formule geschiedt en dat 
slechts rekening wordt gehouden met parameters die een 
vaststaande invloed op de kosten van de werkzaamheden 
hebben, terwijl degene aan wie de werkzaamheden zijn 
toegewezen, een gedeelte van het risico blijft dragen. 
Overigens raadt de Commissie de steun ontvangende 
overheidsinstanties aan met scherpzinnigheid te werk te 
gaan bij de keuze van de indices waarvan voor de 
herzieningen wordt uitgegaan. 
Ten slotte wordt, indien er in een ACS-Land geen 
indexering bestaat of het land waaruit het betreffende 
produkt wordt geïmporteerd onbekend is, de inschrijver 
verzocht in zijn offerte een referentieprijs voor te stellen 
en daarbij de nodige bewijsstukken over te leggen. 
7-9. Met betrekking tot de 11 overeenkomsten 
waarvoor de Kamer van mening is dat buitensporig hoge 
compensaties uit hoofde van prijsherzieningen ten 
gevolge van een devaluatie zijn toegekend, wenst de 
Commissie erop te wijzen dat in de meeste van die 
gevallen tot dusver niet kan worden geconcludeerd dat 
door de ondernemingen ongegronde winsten zijn ge­
maakt. Er is dus geen reden om aan te nemen dat de 
Gemeenschap financiële schade heeft geleden. 
In twee gevallen werd de prijsherzieningsformule voor de 
in uitvoering zijnde overeenkomsten nog niet toegepast. 
Voor andere projecten is de prijsherzieningsformule in 
hoofdzaak van toepassing op de kosten van de binnen­
landse arbeidskrachten en van de ter plaatse gekochte 
materialen. 
Ten einde evenwel de door de Kamer omschreven 
tegenstrijdigheden zoveel mogelijk te vermijden, zal de 
Commissie de gemachtigden via aanvullende instructies 
opdragen ervoor te zorgen dat, bij het opstellen van de 
aanbestedingsdossiers prijsherzieningsformules worden 
gebruikt welke, voor het in Europese valuta te betalen 
gedeelte, uitgaan van de prijzen op de Europese markt, en 
voor het in nationale valuta te betalen gedeelte, van de 
prijzen op de lokale markt. 
0^4 Publikatieblad van de europese gemeenschappen L^L^ ^ 
Ve^cêtu^eeeB^et^B^ 
iO. Pen aanzien van de opmerking van de Kamer 
betreffende denaleving van het FinancieelR.eglement 
heeft de CAommissie het volgende op te merken. 
Dein dehoofdzetel endoordedelegaties gebruikte 
instructies bevatten zeer nauwkeurige richtlijnen met 
betrekking tot de betalingen in het kader van overeenD 
komsten van om het even welke aard ter vergemakkelijk 
king vandebetalingsverrichtingen in verband metde 
ingediende dossiers. 
COver het geheel genomen heeft de commissie vastgesteld 
dat de procedures correct wordentoegepastendat de 
voor het staven van de hetalingsverzoeken verstrekte 
bewijsstukken ^originelen of gewaarmerkte kopieën^ 
authentiek zijn. 
Tenaanzienvandebankgarantiesdienendegemach^ 
tigden zowel voor de overeenkomsten inzake werkzaams 
heden als voor die betretfende leveranties ofdienstver^ 
lening^ registers bij te houden met het oog op zowel de 
controle als de opheffing. 
Ten aanzien van de door de Kamer aangehaalde 
voorbeeldenkan deCAammissie bevestigen dat de speciale 
bestekken^ waartoe de ambtenaren van de Kamer om de 
een of andere reden geen toegang hebben genade 
toegankelijk waren voor de met de betaalbaarstelling en 
betalingsopdrachten belaste ambtenaren. 
Inhet geval vanBourkinaFaso is hetwaar datvan de vele 
bewijsstukken betreffende de geeotlnancierde projecten^ 
die betreffende drie aanbetalingen voor een bedrag van 
ongeveer ^t^O ^L^ niet bij de overeenkomstige 
betalingsopdraehtenwaren gevoegd. Deze documenten 
bevonden zichbij de delegatie^die ze had geveritïeerd 
alvorensbovengenoemdebetalingsopdraehtennaar de 
commissie te sturen, ^et regelmatig karakter van die 
betalingen werdduszoalsvoor de voorgaande vastgesteld 
door demet het project belaste adviseur en door de 
gemachtigde. De betreffende bewijsstukken werden 
intussen naar de commissie gestuurd en zijn ter 
beschikking van de Kamer. 
^etbetrekkingtotde betalingvan O^miljoenFC^C^heeft 
deC^ommissiededelegaties in Swaziland verzocht om een 
bijkomend stel bewijsstukken^ die ter beschikking van de 
Kamer worden gehouden. 
^L De opmerkingen onder dit punt hebben betrekking 
op de volgende gevallend 
— De betalingvan voorschotten die hogerwaren dan in 
de overeenkomsten was vastgelegde 
In twee van de drie gevallen ^ÓluineeDBissau en 
Tsjaad^ gaat het veeleer om voorschotten die hoger waren dan in de algemene voorwaardenis vastgelegd. 
In de twee overeenkomsten^waarvan de ene betrekt 
king heeft op een studie en de andere op technische 
bijstands werd een eerste betalingstranche van^^ 
van het overeengekomen bedrage zonder bankgaran^ 
tie^vastgelegd. Het ging dus niet om een voorschot 
beperkt tot ^0^ overeenkomstig de algemene 
voorwaarden^ maar overeen voorschot berekendmet 
inachtneming van het feit dat op het ogenblik van 
uitkering de werkzaamheden reeds ver zouden zijn 
gevorderd. 
In het derde geval ^regionaal project in de CA^ntrafriD 
kaansel^epubliek^ werd inderdaad aanvankelijk een 
voorschot betaald dat hoger was dan in de overeen^ 
komst was vastgelegd. Het teveel betaalde werd 
evenwel van de volgende betaling ingehouden. 
— Aanvulling van de voorschotkassen^Soedan^ 
Voor de aanwending en veritïcatie van de gelden ter 
goede rekening zijn duidelijke voorschriften opgeno^ 
men in het instructieboek ^uitgave van 1^^ en deze 
voorschriften worden met het oog op de toepassing 
ervan aan de beheerders medegedeeld. 
— COvereenkomst waarvoor demunteenheid verschilt 
vandievandeofterte^spoorwegDjibouti^Pthiopiê^ 
HetbedraginFóStl vandeovereenkomstisniet 
aanzienlijk verschillend van het voor het vergelijken 
van de oftertes vastgestelde bedrag. 
— COvereenkomstinzakedienstverleninggetïnancierdlO 
maanden nadat met de uitvoering was begonnen 
^Óluinee^onakrv^ De nationaal ordonnateur heeft 
de overeenkomst met lotmaanden vertraging onderD 
tekend. 
^. COfschoonhetwenselijkisdatdevolledigedocumen^ 
tatie voor een project bij één en dezelfde dienst wordt 
samengebrachte dient te worden gewezen op de materiële 
moeilijkheden welke een dergelijke organisatie voor de 
CAammissie en haar delegaties oplevert. 
De controle van het toereikende karakter en de juistheid 
vandebewijsstukkengeschiedtinverschillende stadia 
van de procedure — betaalbaarstelling^ verstrekking van 
betalingsopdracht tinanciële controles betaling — over^ 
eenkomstig de bepalingen van de opeenvolgende Finan^ 
ciële reglementen van het PCOF alsook overeenkomstig 
de algemene bepalingen en bijzondere voorschriften voor 
de overeenkomsten^ waarnaar wordt verwezen in het 
instructieboek^waarvan een nieuwe uitgave tijdens het 
eerste haltjaarvanl^ in omloop werd gebracht. De 
commissie zal^ met het oog op de opmerkingen van de 
Kamera haar instructies ten behoeve van de met de 
betaalbaarstelling en de betalingsopdrachten belaste 
ambtenaren met bijzonderheden betreffende de aard van 
de over te leggen bewijsstukken aanvullen. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 305 
Boekhouding Beheer van de kasmiddelen 
13. (a) Het feit dat bepaalde verrichtingen op tussenre-
keningen blijven staan heeft meestal als oorzaak dat zij bij 
gebrek aan de nodige informatie niet onder een bepaald 
project kunnen worden thuisgebracht. 
Op 31 december 1987 stonden van de vele duizenden 
jaarlijks geregistreerde boekingen nog vier van het jaar 
1982 daterende verrichtingen op tussenrekeningen. Twee 
daarvan konden in juni 1988 eindelijk worden verrekend; 
de twee andere wachten nog steeds op verrekening. Afroepen van bijdragen 
15. In december 1986 werden de brieven voor kennisge­
ving inzake de bijdrageverzoeken voor het begrotingsjaar 
1987 naar de bevoegde ministers van iedere Lid-Staat 
gestuurd. In die brieven werden de vervaldata alsook de 
koerseri voor de ECU — nationale valutaomrekeningen 
vermeld. Een vergissing betreffende omrekeningskoersen 
heeft, hoewel zij later werd gesignaleerd, waarschijnlijk 
bijgedragen tot de door de Kamer vastgestelde onjuist­
heden. 
(b) Op 31 december 1987 had 25 % van de nog te innen 
bedragen betrekking op de van de Lid-Staten terug te 
krijgen BTW. De boekhouding van het EOF volgt met 
betrekking daartoe de tussen de Commissie en de Lid-
Staten van kracht zijnde procedures. De vertragingen bij de betaling waarop de Kamer wijst, 
hebben zich voorgedaan ondanks de herhaalde door de 
Commissie aan de Permanente Vertegenwoordigingen 
van de betrokken Lid-Staten gerichte verzoeken. 
Aan het einde van het jaar 1987 moest 61 % van het totale 
te innen bedrag van een in 1985 failliet gegane onder­
neming komen. De bank die zich borg had gesteld, heeft 
geweigerd het betaalde bedrag terug te betalen en de 
Commissie heeft voor rekening van de betrokken ACS-
regering een proces aangespannen. Dat proces heeft zijn 
normale verloop. 
Ten aanzien van de andere nog verschuldigde bedragen 
zet de Commissie haar inspanningen om ze terug te 
krijgen voort. 
(c) Eind 1987 bleef er, afgezien van een zeer beperkt 
aantal geschillen, slechts een aannemelijk aantal boekin­
gen over, op de rekeningen „onderweg zijnde middelen" 
en „nog te regulariseren transacties", die in de loop van de 
daaropvolgende vier maanden nagenoeg volledig zijn 
weggewerkt. 
De zorgvuldig geklasseerde afschriften van de bankreke­
ningen worden ter beschikking van de Kamer gehouden. 
(d) De Commissie zal proberen de verdeling van de 
verantwoordelijkheden binnen de dienst van de reken-
plichtige te verbeteren; de moeilijkheden die het gevolg 
zijn van het beperkte personeelsbestand van die dienst, 
mogen evenwel niet«worden onderschat. Rekeningen bij de schatkisten 
16. In artikel 4 van het Financieel Reglement van 
toepassing op het 5e EOF wordt bepaald dat de 
Commissie „zoveel mogelijk" haar tegoeden tussen de 
verschillende valuta's verdeelt, overeenkomstig de ver­
houding waarin de valuta's van de Lid-Staten binnen de 
samenstelling van de ECU voorkomen. In het daarmee 
overeenkomende artikel 5 van het Financieel Reglement 
van toepassing op het 6e EOF wordt niet meer naar de 
ECU verwezen en wordt voorzien in een verdeling van de 
tegoeden overeenkomstig de verhouding waarin de Lid-
Staten aan het EOF bijdragen, hetgeen de Commissie 
probeert na te komen. 
Voor de afschrijvingen op de bij de schatkisten geopende 
rekeningen moet met andere elementen rekening worden 
gehouden zoals de noodzaak om in bepaalde landen op 
zeer korte termijn hoge bedragen te betalen. De Lid-
Staten hebben daarom aanvaard dat de verhoudingsregel 
wordt toegepast over periodes die langer zijn dan een 
kwartaal, zodat de betalingsstroom niet te zeer verstoord 
raakt. Voor het jaar 1987 als geheel genomen komen de 
afschrijvingen op de rekeningen bij de schatkisten dan 
ook nagenoeg overeen met de voor de bijdragen 
vastgestelde verdeelsleutel. 
Bankrekeningen in Europa 
(e) Het door de Kamer vermelde bedrag van 2 800 000 
ECU komt overeen met in de loop van 1988 afgesloten of 
geannuleerde projecten. 17. Het EOF beschikt over een bankrekening in ECU in 
iedere Lid-Staat, ten einde het gebruik van de communau­
taire munteenheid te bevorderen en zich tegen devaluatie-
306 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
risico's te beschermen. Het beschikt bovendien over een 
bijkomende rekening in België en in Italië met het oog op 
de speciale lokale omstandigheden en het verkrijgen van 
de beste voorwaarden op de geldmarkt. 
In Frankrijk en in het Verenigd Koninkrijk is het EOF 
eveneens houder van rekeningen in de nationale valuta, 
die worden gebruikt voor het versneld aanvullen van de 
36 rekeningen in Franse frank en pond sterling van 
betalingsgemachtigden. In Nederland en de Bondsrepu­
bliek Duitsland bestonden aan het einde van het jaar 1987 
twee bijkomende rekeningen in nationale valuta. Eén van 
beide werd begin 1988 en de andere wordt in de nabije 
toekomst afgesloten. 
18. De voor de toepassing van artikel 153 van Lomé III 
aangenomen procedure is het bij de STABEX-middelen 
voegen van het gedeelte van de tegen commerciële 
voorwaarden verkregen rente op de EOF-rekeningen dat 
proportioneel overeenkomt met het saldo van de nog niet 
bestede STABEX-middelen. 
19. De Commissie heeft bij de verschillende betalings­
gemachtigden in de Gemeenschap navraag gedaan, ten 
einde zich te vergewissen van de met betrekking tot haar 
bankrekeningen toegekende voorwaarden. Uit deze 
navraag is gebleken dat de in de Gemeenschap toepasse­
lijke voorwaarden verschillen van Lid-Staat tot Lid­
staat. De betalingsgemachtigden hebben vervolgens in 
iedere Lid-Staat de beste voorwaarden bedongen. De 
Commissie waakt er sedertdien over dat door iedere bank 
concurrerende voorwaarden worden toegekend. 
Stabilisatie van de exportopbrengsten 
20. De vaststelling van de verliezen aan exportopbreng­
sten overeenkomstig het STABEX-stelsel geschiedt op 
grond van de waarde in ECU van de uitvoer van de ACS-
Staten, berekend overeenkomstig het bepaalde in artikel 
160 van de Overeenkomst van Lomé III. 
Voor 1987 heeft de toepassing van de in dat artikel 
vastgelegde berekeningsmethode tot gevolg gehad dat de 
transfers voor alle ACS-Staten, met de notabele uitzonde­
ring van de landen van het valutagebied van de frank, 
verminderden of zelfs verloren gingen. Dat was natuurlijk 
het gevolg van de waardevermindering van de dollar 
(daarbij dient eraan te worden herinnerd dat die methode 
juist werd ingevoerd ter beantwoording van de wens van 
een aantal ACS-Landen om zich tegen opwaardering van 
de Amerikaanse munt te beschermen ...), maar ook en 
vooral van het feit dat talrijke ACS-Landen zijn 
overgegaan of overgaan tot dikwijls zeer aanzienlijke 
devaluaties. 
21. In de Derde Overeenkomst van Lomé zijn met 
betrekking tot het toezicht op de aanwending van de 
STABEX-transfers regels opgenomen die veel strenger 
zijn dan die van vroeger en die de Commissie geneigd is in 
de praktijk zeer strikt te interpreteren. Tot de aan de ACS-Staten geboden mogelijkheden 
behoren: 
— de aanwending van de STABEX-transfers als bijdra­
ge van de ACS-Landen aan de door de Commissie en/ 
of andere donors gefinancierde ontwikkelingsprojec­
ten; 
— de overmaking aan een soort stabilisatiefonds, dat tot 
doel heeft de producentenprijzen (en de inkomsten 
van de producenten) te garanderen; 
— de deelneming van de Commissie via haar delegaties 
aan het uitwerken van speciale acties; deze deelne­
ming kan gaan van voorafgaande raadpleging tot 
permanent toezicht op de uitgaven, met name via 
speciale rekeningen, waarvan de toegang mede door 
de delegaties wordt gecontroleerd. 
Bij de bijzondere oplossingen die werden gekozen, kan 
eveneens directe overmaking aan leveranciers (in het 
geval van een transfer ten behoeve van Sao Tomé) worden 
vermeld. Deze oplossing kan evenwel niet worden 
veralgemeend, want in tegenstelling tot de zienswijze van 
de Kamer, biedt zij ten opzichte van de andere mogelijk­
heden geen duidelijk voordeel, en dan is nog niets gezegd 
over de moeilijkheden welke zij met betrekking tot het 
beheer oplevert. 
OPMERKINGEN MET BETREKKING TOT 
DE MICROPROJECTEN 
Rechtsgrondslag en richtlijnen voor de 
uitvoering 
Rol van de gemachtigde van de Commissie 
31. Ofschoon aanvankelijk volgens de gewone procedu­
re het Comité van het EOF vooraf werd geraadpleegd, 
worden de programma's sedert 1978 op advies van de 
gemachtigde van de Commissie en op verzoek van de 
ontvangende Staat goedgekeurd volgens de versnelde 
procedure door de hoofdordonnateur van het EOF, na 
goedkeuring door de Commissie van een niet-gespecifi-
ceerde machtiging tot het aangaan van betalingsver­
plichtingen, waarvoor door het comité een gunstig advies 
is uitgebracht. 
In het kader van een reeds te Brussel goedgekeurd 
programma heeft de gemachtigde de bevoegdheid om met 
de lokale instanties rechtstreeks overeenstemming te 
bereiken over ieder te financieren project. 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 307 
Vooronderzoek van de microprojecten 
Deconcentratie van de goedkeuringsprocedure van het 
project 
33 - 37. Voor Lomé III is deze tendens tot deconcentra­
tie en decentralisatie nog sterker. Na goedkeuring door de 
hoofdordonnateur is het namelijk de ACS-Staat die, 
naargelang van de initiatieven van de plaatselijke 
gemeenschappen, de daarop betrekking hebbende afzon­
derlijke financieringsbesluiten neemt en ze voor instem­
ming aan de gemachtigde van de Commissie voorlegt. De 
instructies dienaangaande zijn zeer duidelijk en alleen 
twijfelgevallen kunnen verzoeken om opheldering bij DG 
VIII te Brussel rechtvaardigen. 
Het is overigens met het oog op het vergroten van de 
flexibiliteit ten aanzien van iedere situatie dat in Lomé III 
een meer algemeen geformuleerde en meer soepele tekst 
ten aanzien van de microprojecten is opgenomen. 
Volgens die tekst dienen geen jaarprogramma's meer te 
worden opgesteld en is het dus mogelijk de programma's 
een langere looptijd te geven. Daardoor zijn voor 
financiering uit het 6e EOF reeds programma's met een 
looptijd van twee, drie en vier jaren goedgekeurd (zie punt 
37). 
34 - 36. De opmerkingen van de Kamer hebben betrek­
king op speciale gevallen, waarvoor de gemachtigden 
hebben gemeend het advies van Brussel te moeten 
inwinnen. 
37. Deze opmerking betreft het vroegere occasionele 
gebruik om voor Swaziland *(in het kader van Lomé III) 
afzonderlijke microprojecten in te dienen. Deze procedu­
re had bijkomend administratief werk tot gevolg. De 
Commissie heeft dit extra werk evenwel slechts bij wijze 
van voorlopige maatregel aanvaard, in afwachting dat 
een degelijk meerjarig programma werd opgezet. Een 
dergelijk programma werd opgezet in het kader van Lome 
III (3 miljoen ECU) en omvat technische bijstand (voor 
vier jaren) met het oog op de vlotte tenuitvoerlegging, 
opleiding en begeleiding voor het lokale beheer. 
Aanwezigheid van een reële en urgente lokale behoefte 
38. De opmerking van de Kamer steunt op voorbeelden 
waarvoor de replieken onder de volgende punten zijn 
opgenomen. 
39. In Ivoorkust ging het om een uit het 4e EOF 
gefinancierd programma van microprojecten van nogal 
sociale aard. De uit het 5e EOF gefinancierde program­
ma's hadden voor de plaatselijke gemeenschappen 
hoofdzakelijk op de produktieve sectoren betrekking. De uit het 6e EOF te financieren microprojecten moeten met 
de richtsnoeren van het indicatief programma in overeen­
stemming zijn. De opmerking van de Kamer is dus niet 
meer op de huidige handelwijze van toepassing. 
In Madagaskar doet de delegatie sedert 1983 veel moeite 
om de regering ertoe te brengen voor ieder project 
afzonderlijke dossiers in te dienen, en dat gebeurt thans 
ook. 
40 - 42 en 56. De vraag betreffende het initiatief van de 
plaatselijke gemeenschap, dat voor de goedkeuring en 
vanzelfsprekend voor de wenselijkheid van een micropro­
ject een essentieel element is, is niet los te denken van de 
vragen of de bevolking goed is voorgelicht en in staat is de 
behoeften naar behoren vast te stellen en het verzoek aan 
de regering van de ontvangende ACS-Staat op behoorlij­
ke wijze te formuleren. Op dat gebied spelen de ter plaatse 
actieve NGO's eveneens een belangrijke rol. Voor de 
autonome nationale dienst, waarvan de Commissie de 
oprichting wenst voor het stimuleren van de opzet, het 
coördineren en het gebruik maken van microprojecten, 
zijn echter de twee belangrijkste taken juist het voorlich­
ten van de plaatselijke gemeenschappen over de mogelijk­
heden van het programma en het verlenen van bijstand bij 
het formuleren van de verzoeken. 
De organisatie van de ontvangende gemeenschappen, de 
opleiding van hun vertegenwoordigers en de bijstand bij 
de tenuitvoerlegging zijn belangrijke elementen van de 
uitvoerbaarheid van de microprojecten. Zij behoren 
daarom eveneens tot de taken van bovengenoemde 
nationale dienst. 
41. Het is juist dat voor Togo een aantal acties van het 
uit het 5e EOF gefinancierde microprojectenprogramma 
niet echt aan een verzoek van de ontvangende bevolkings­
groepen beantwoordden. Dat is het geval voor een aantal 
magazijnen voor de opslag van levensmiddelen. De 
regering van Togo heeft overigens in onderlinge overeen­
stemming met de Commissie besloten voor de uitwerking 
van het programma van microprojecten in het kader van 
Lome III speciaal op dit „beantwoorden aan een 
prioritaire behoefte van de plaatselijke gemeenschappen" 
de nadruk te leggen. 
Garantie betreffende actieve deelneming van de 
plaatselijke gemeenschappen 
43 - 46. Met betrekking tot de bijdrage van het EOF in 
de kosten van ieder project waren de partijen bij de Derde 
Overeenkomst van Lomé eveneens overtuigd dat naar 
soepelheid diende te worden gestreefd. Artikel 202, lid 2, 
van Lomé III voorziet inderdaad „a contrario sensu" ook 
in de mogelijkheid om in speciale gevallen de Gemeen­
schap meer dan twee derde van de totale kosten te laten 
bijdragen. Ook hier heeft de formele onbuigzaamheid van 
Lomé I en II plaatsgemaakt voor een soepelheid die meer 
bevorderlijk is voor het verwezenlijken van de ontwikke­
lingsdoelstellingen op lokaal niveau. De deelneming van 
308 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
de ontvangende Staat is facultatief geworden en de 
bijdrage van de plaatselijke gemeenschap kan met name 
het dragen van de onderhoudskosten omvatten. 
43. In Senegal kon voor nagenoeg alle microprojecten 
de actieve deelneming van de betreffende bevolkings­
groepen worden verkregen. Voor bepaalde projecten die 
volledig uit het EOF worden gefinancierd, levert de 
ontvangende bevolking evenwel een bijdrage in natura 
(materialen) of in de vorm van dienstverlening (arbeids­
dagen). 
44. De deelneming van de plaatselijke bevolking in 
Madagaskar werd van de kant van de delegatie altijd 
geverifieerd zowel voor wat de wensen als de ver­
wachtingen betreft. Het is mogelijk dat voor de ver­
wezenlijking op dat punt niet altijd volledige genoegdoe­
ning werd verkregen. 
45. De aanwending van het door andere EOF-financie-
ringen beschikbaar gekomen potentieel ten behoeve van 
de microprojecten getuigt van een plaatselijk streven naar 
coördinatie en van scherpzinnigheid in de aanwending 
van de beperkte middelen; Lomé III voorziet overigens in 
de financiering van technisch adviseurs. 
Levensvatbaarheid van de microprojecten 
Bijeenbrengen van de bijdragen 
48. Ter voorkoming van de door de Kamer in haar 
verslag omschreven moeilijkheden en vertragingen 
hebben de Commissie en de ACS-Staten besloten de 
bepalingen van de Derde Overeenkomst van Lomé aan te 
passen en de financiële bijdrage van de Staat aan de 
programma's voor microprojecten facultatief te maken. 
Benuttingsmogelijkheden van de microprojecten 
50. De situatie waarop voor Sierra Leone werd 
gewezen, is intussen verbeterd. 
51. Een groot gedeelte van de werkzaamheden voor dit 
project in Niger heeft betrekking op de constructie van 
putten voor de groenteteelt, waarvan de lopende kosten 
beperkt blijven tot het ontzanden, dat doorgaans wordt 
uitgevoerd met de menselijke en andere middelen die in de 
dorpen aanwezig zijn. Voor het project van Badeguicheri 
bij voorbeeld heeft de Kamer bij haar bezoek kunnen 
vaststellen dat de putten, die dateren van 1975, niet zijn 
verzand en voortdurend worden gebruikt. Bovendien 
nemen de subregionale besturen de kosten van de vrijwilliger voor hun rekening. Over het geheel genomen 
worden de betreffende projecten door de bevolking 
gewaardeerd, zelfs indien de onontbeerlijke deelneming 
van die bevolking ten gevolge van de werklast niet altijd 
volgens het gewenste tempo wordt verleend. 
Sociale aspecten van de microprojecten 
54 - 55. De sociaal-economische verhoudingen binnen 
een gemeenschap worden bestudeerd en in aanmerking 
genomen bij de programmering en de uitvoering van de 
microprojecten, aangezien deze op concrete wijze moeten 
beantwoorden aan de ontwikkelingsbehoeften van de 
plaatselijke gemeenschappen. 
Het is evenwel niet uitgesloten dat enkele van de zeer 
talrijke tot dusver uitgevoerde microprojecten om diverse 
redenen niet de gewenste resultaten hebben opgeleverd; 
het is moeilijk om die redenen bij de aanvang van het 
programma te ontdekken, vooral indien zij verband 
houden met het onvoorspelbare gedrag van een groep 
mensen die met een nieuwe situatie wordt geconfronteerd. 
Ondanks die enkele onvermijdelijke mislukkingen, 
worden de microprojectenprogramma's als geheel door­
gaans door de begunstigden als geslaagd beschouwd. 
Tenuitvoerlegging van en toezicht op de 
microprojecten 
Rol van de nationale autoriteiten 
56. Zie punten 40-42. 
57-63. Het aantrekken van technische bijstand was 
uitzonderlijk in het kader van Lomé I, kwam iets vaker 
voor tijdens de looptijd van het 5e EOF en is de regel 
geworden voor de in het kader van Lomé III goedgekeur­
de programma's. Deze bijstand heeft de ondersteuning 
van bovenvermelde coördinatiedienst, of bij afwezigheid 
van die dienst, het vervullen van overeenkomstige 
functies tot doel. Op de technische bijstand wordt 
eveneens een beroep gedaan voor het opzetten van de bij 
de plaatselijke gemeenschap nodige structuren voor het 
beheer van de microprojecten. 
Wanneer het gaat om een bescheiden programma van 
microprojecten, bestaat het gevaar dat de hoge kosten van 
de klassieke technische bijstand een te groot aandeel van 
de EOF-bijdrage opslorpen. Om die reden wordt dikwijls 
de bijstand van vrijwilligers of de medewerking van 
NGO's overwogen. 
58, 64 et 71. Het door de Kamer in verband met Malawi 
ter sprake gebrachte probleem is de delegatie reeds lang 
bekend en deze heeft de passende maatregelen genomen, 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 309 
welke met name de aantrekking twee jaar geleden 
omvatte van twee VSO's (personeelsleden van de 
Voluntary Service Overseas — ter plaatse constant 
aanwezige begeleiders op het gebied van de zelforganisa­
tie) voor het toezicht op de uitvoering van de micropro­
jecten. Dit heeft reeds een gunstige invloed gehad op het 
beheer van het programma. 
De toenemende doeltreffendheid, gecombineerd met de 
verspreiding van een instructieboek voor microprojecten, 
zal verder verbetering in de situatie brengen en de 
delegatie in staat stellen op meer doeltreffende wijze 
toezicht te houden op de werkzaamheden. 
Kosten van de technische bijstand en aanvullend 
karakter van de microprojecten 
60. De opmerkingen van de Kamer ten aanzien van de 
in het kader van de microprojecten gefinancierde 
technische bijstand zijn niet ontsnapt aan de aandacht 
van de Commissie, die momenteel een algemene studie, 
vooral met betrekking tot de in de grote programma's 
vervatte technische bijstand verricht. 
61. De door de Commissie aangehouden norm is geen 
absolute regel. In het geval van Tanzania is de aanwezig­
heid van een technisch assistent juist een conditio sine qua 
non voor het welslagen van het programma gebleken. Het 
programma is dan ook een succes geworden. 
62. Het betalen van bepaalde huishoudelijke uitgaven 
van de van de Direction du Développement Régional et 
des Microréalisations (DDRM) van het Ministerie van 
het Plan afhankelijke controlegroep heeft een betere 
coördinatie en een snellere uitvoering van de micropro­
jecten mogelijk gemaakt. 
64. Het aanvullend karakter van de programma's van 
microprojecten ten aanzien van andere ontwikkelings­
projecten is steeds, en nog meer in het kader van Lomé III, 
een doelstelling geweest. Ofschoon de Overeenkomst 
voor de microprojecten voorziet in de mogelijkheid om 
aan het kader van artikel 187 te ontsnappen, houden de 
meeste ten laste van het 6e EOF goedgekeurde program­
ma's verband met de voor concentratie van de commu­
nautaire steun aangewezen sector(en). 
Het tempo van de uitvoering van de microprojecten in 
Sierra Leone blijft laag naar aanleiding van zowel het 
gebrek aan de nodige materialen (brandstof, cement, 
enz.) als het zwak administratief kader. In feite bestaat er 
geen overheidsinstelling of binnenlandse administratieve 
dienst met de bekwaamheid deze projecten ten uitvoer te 
leggen, zodat het National Authorizing Office (NAO) de 
verantwoordelijkheid voor deze taak op zich heeft 
genomen, ofschoon het evenmin over de administratieve 
mogelijkheden of transportcapaciteit beschikt. Het NAO 
heeft onlangs verzocht om de bijstand van twee vrijwilli­
gers voor het houden van toezicht op en het beheer van de microprojecten, en dit voorstel werd in beginsel aan­
vaard. De delegatie treft momenteel maatregelen voor het 
aantrekken van die vrijwilligers bij de in Sierra Leone 
vertegenwoordigde NGO's. 
Financiële uitvoering van de microprojecten 
66. In Kenya is de situatie met betrekking tot de 
microprojecten sedert 1985 aanzienlijk verbeterd. Het 
sedert de ondertekening van de Financieringsovereen­
komst uitgekeerde voorschot werd op 50 % terugge­
bracht, terwijl het saldo vóór de voltooiing van de 
werkzaamheden (welke doorgaans betrekking hebben op 
scholen of waterleidingen) niet wordt uitgekeerd. Boven­
dien is het voortaan de regel dat niet meer dan twee 
programma's van microprojecten tegelijkertijd worden 
gefinancierd. De kwaliteit van de voorbereidende studies 
van het bevoegde ministerie is eveneens aanzienlijk 
verbeterd naar aanleiding van de door een Lid-Staat 
verstrekte technische bijstand. 
Evaluatie van en toezicht op de microprojecten 
67 - 70. De beoordeling van de microprojecten door de 
Commissie geschiedt momenteel aan de hand van de 
jaarverslagen van de gemachtigde, de door de gemach­
tigde in samenwerking met de regering van het ontvan­
gende land bij de voltooiing van ieder programma 
opgestelde eindverslagen en de door onafhankelijke 
deskundigen opgestelde meer algemene beoordelings­
rapporten. Het toezicht wordt uitgeoefend door het 
personeel van de technische bijstand, door de coördina-
tiedienst en, vanzelfsprekend, door de gemachtigde van 
de Commissie. 
Slo topmerkingen 
72 - 75. Met betrekking tot de in het kader van Lome I 
en Lomé II uitgevoerde microprojecten welke in het 
verslag van de Kamer worden behandeld, heeft de 
Commissie een overeenkomst gesloten met een team van 
onafhankelijke deskundigen, dat momenteel de laatste 
hand legt aan een lange en volledige beoordeling. De 
Commissie zal dus binnenkort over een nieuw instrument 
beschikken, aan de hand waarvan zij zal kunnen 
overwegen hoe de programma's van microprojecten in 
hun verschillende aspecten nog verder kunnen worden 
verbeterd. 
Zonder de conclusies van die beoordeling af te wachten 
heeft de Commissie evenwel reeds kunnen vaststellen 
welke moeilijkheden zich bij de uitvoering voordoen en 
uit de ervaring van de eerste twee Overeenkomsten van 
Lomé de nodige lessen getrokken. Zij heeft op grond van 
die lessen, te zamen met haar ACS-partners, de bepalin­
gen van de Derde Overeenkomst aangepast en nieuwe 
instructies voor haar diensten en delegaties opgesteld. 
310 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
In het algemeen zouden voor de betreffende duizenden 
kleine projecten deze maatregelen tot het vermijden van 
de voorgekomen moeilijkheden moeten bijdragen, hoe­
wel het altijd moeilijk zal blijven om "ïtezelfde vaststel-
lings-, goedkeurings- en controlecriteria als voor de 
klassieke projecten toe te passen. 
OPMERKINGEN OVER DE SPOEDHULP 
Antwoorden van algemene aard 
Met betrekking tot de spoedhulp is de essentiële vraag of 
de spoedhulp aan haar doel heeft beantwoord, met andere 
woorden of zij zo spoedig mogelijk na de instemming van 
de autoriteiten van de betrokken landen werd verleend en 
het mogelijk heeft gemaakt bij de door een ramp getroffen 
bevolking levens te redden of lijden te verzachten. 
Van de Commissie wordt derhalve met betrekking tot de 
spoedhulp verwacht dat zij dynamisch en pragmatisch 
handelt met inachtneming van het te bereiken doel en het 
veranderlijk karakter van iedere urgentiesituatie, die een 
maximale soepelheid bij de keuze van de wijze van 
uitvoering vereist. 
Het aan de hulpactie voorafgaande onderzoek 
82 en 84. Een meer uitvoerig onderzoek van de dossiers 
lijkt alleen maar ten koste van de snelheid van het op gang 
komen van de hulpmaatregelen te kunnen worden 
verricht. De Commissie is zich ervan bewust dat een snel 
onderzoek aanleiding kan geven tot misrekeningen maar 
zij is bereid dat risico te lopen wanneer levens in gevaar 
zijn. 
83. (a) Het besluit van de Commissie werd in april 1981 
(1 500 000 ECU) genomen in antwoord op een verzoek 
van het WVP/UNHCR, dat het aantal vluchtelingen in 
nood op 80 000 had geschat. 
De regering van Zaïre had het aantal Oegandese 
vluchtelingen in januari 1981 op 200 000 geschat. 
Het UNHCR heeft voor de vluchtelingen het cijfer 80 000 
aangehouden en heeft eind augustus 1981 zijn schatting 
van het aantal vluchtelingen zelfs op 125 000 gebracht. De bewering van de Kamer dat het aantal vluchtelingen 
nooit groter was dan 40 000 steunt op een onderzoek dat 
werd uitgevoerd in april 1982, dus één jaar nadat het 
besluit van de Commissie was genomen. De resultaten 
van dit onderzoek zijn misschien niet correct voor de 
situatie in april 1981, toen de Commissie haar besluit 
nam, aangezien in het voorjaar van 1982 een groot aantal 
Oegandese vluchtelingen uit Zaïre is teruggekeerd. 
(b) De behoeften berekend op basis van de door de 
Senegalese regering medegedeelde gegevens zijn over­
schat gebleken met name ten gevolge van het feit dat de 
oogst beter was dan aanvankelijk werd voorzien. De 
aldus verwezenlijkte besparingen (800 000 ECU) hebben 
het mogelijk gemaakt een andere actie te financieren in 
een vitale sector, te weten de levering van maïs — (146 000 
ECU) en niébézaad (654 000 ECU). Dit was dus zeker een 
complexe actie (punt 103 (a)) maar dat neemt niet weg dat 
zij doeltreffender en goedkoper is geweest dan de 
distributie van zaaizaad zonder meer volgens de gewone 
methodes. 
(c) De 24 % (490 000 ECU) vormde een reserve om te 
voorzien in nog niet gespecificeerde behoeften. Deze 
reserve werd later als volgt toegewezen: 
UNICEF 40 000 ECU (Voedselprogramma); 
Regering 64 000 ECU (aankoop van zaaizaad); 
NGO 386 000 ECU (bijkomende vervoerkosten). 
85 - 86. Het verslag geeft blijk van een zekere ontsteld-
heid over het als spoedhulp financieren van ingewikkelde 
operaties, waarvoor omvangrijke middelen nodig zijn. De 
omvang van rampen kan evenwel in aanzienlijke mate 
variëren en in sommige gevallen staat het leven van 
miljoenen mensen op het spel en is er vanzelfsprekend 
omvangrijke spoedhulp nodig. De Commissie neemt in 
dat geval kaderbesluiten, op grond waarvan, naargelang 
nader omschreven verzoeken worden ontvangen, concre­
te acties worden gefinancierd, die met grote soepelheid 
dienen te worden uitgevoerd. Er moet dus onderscheid 
worden gemaakt tussen het onderzoek van de dossiers 
voor kaderbesluiten en het onderzoek van verzoeken 
betreffende concrete acties. 
Uitvoering van de hulpactie 
Uitvoeringstermijnen 
87. Met betrekking tot de verlenging van de (doorgaans 
op zes maanden) vastgestelde uitvoeringstermijn zij erop 
gewezen dat bij de uitvoering ter plaatse er zich dikwijls 
onvoorziene moeilijkheden voordoen en dat die moeilijk-
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 311 
heden voor de partners van de Commissie bij de 
uitvoering (regeringen, UNHCR, NGO's, het Rode 
Kruis, enz.) dikwijls niet gemakkelijk te overwinnen zijn. 
De Overeenkomst van Lomé II voorziet dienaangaande 
trouwens in de mogelijkheid de uitvoeringstermijn te 
verlengen, terwijl de Overeenkomst van Lomé III slechts 
ten aanzien van de termijn voor het vastleggen van de 
kredieten (zes maanden) nog een dwingende bepaling 
bevat. 
88. De hulpactie voor het bedrag van 1,5 miljoen ECU 
werd binnen een termijn van vier a zes maanden 
uitgevoerd. Alleen voor 175 000 ECU bestemd voor de 
aankoop van 75 ton suiker en voor het vervoer van andere 
steun (een door Licross uitgevoerd programma) werd 
door de Commissie in het kader van deze exemplarische 
operatie een bijkomende termijn toegekend op grond van 
door het Rode Kruis ondervonden moeilijkheden zoals 
het niet beschikbaar zijn van levensmiddelen, het niet 
overgelegd worden door de autoriteiten en/of de dienst­
verleners van de voor het goedkeuren van de rekeningen 
nodige documenten, enz. 
89 - 95. (b) Het met vertraging ontvangen van de 
nodige goedkeuring van de regering heeft tot het late op 
gang komen van deze actie geleid. Bovendien waren de 
ten aanzien van de zeer omvangrijke voedsel- en 
hulpbehoeften ontoereikende vervoer- en havenfacilitei­
ten oorzaak van vertragingen bij de distributie. De 
ernstige voedselnood in afgelegen gebieden van westelijk 
Soedan werd door een missie van de Commissie in april 
1985 vastgesteld en een maand later werd door de 
Commissie met de actieve deelneming van de Lid-Staten 
een communautaire luchtbrug opgezet, waarvoor op het 
hoogtepunt van de operatie 11 vliegtuigen werden 
gebruikt. Deze luchtbrug kreeg internationale waarde­
ring en was de enige manier om voedsel naar het westen te 
krijgen tijdens het regenseizoen, wanneer deze regio voor 
andere vervoermiddelen totaal onbereikbaar is. 
De zich voortdurend ontwikkelende slechte toestand in 
Soedan bleef voor een aanzienlijk gedeelte van 1986 
aanhouden, zodat sommige programma's moesten wor­
den verlengd, terwijl andere werden gewijzigd of stopge­
zet op grond van de gewijzigde behoeften en de niet-
aangewende middelen voor andere urgente acties werden 
toegewezen. 
90. Het betreffende project (64 000 ECU: aankoop van 
813 ton zaaigoed) kon slechts laattijdig worden voltooid 
bij gebrek aan zaaigoed in de regio. De regering van 
Mauritanië heeft het zaaigoed via inzamelingen bij de 
dorpelingen moeten aankopen. 
91. Deze opmerking heeft betrekking op het Dublin-
Plan, volgens hetwelk aan Ethiopië (uit de middelen van 
Lomé en uit de communautaire begroting) een totaal van 
55 300 000 ECU als spoedhulp werd toegewezen. 
Ofschoon de toewijzingen op grond van dit kaderbesluit 
van project tot project afzonderlijk werden goedgekeurd, 
werden voor de prioritaire acties en het grootste gedeelte 
van de financiële middelen de besluiten genomen en de 
werkzaamheden op gang gebracht in de eerste weken na 
de goedkeuring van het Plan van Dublin door de Raad. Het sub 91 (a) vermelde project werd gefinancierd met de 
rest van een bedrag die de Commissie opnieuw ter 
beschikking kreeg naar aanleiding van een slechts 
gedeeltelijke aanwending door de Ethiopische auto­
riteiten van een toewijzing voor de aankoop van zaad. 
Toen de Commissie de omvang van het naar aanleiding 
van het niet tijdig vinden van geschikt zaad niet-
aangewende gedeelte te weten kwam, heeft zij dit gedeelte 
eind juni 1985 spoedig een nieuwe bestemming gegeven 
(onder andere het vervoerproject van de Verenigde 
Naties). 
Met betrekking tot dit gedeelte werd de laatste tranche 
(van 500 000 ECU) dat door het VN/Wereldvoedselpro­
gramma (WVP) was toegewezen voor de levering van 
reserveonderdelen van voertuigen, door de VN met 
vertraging gebruikt. De VN heeft de vertraging toege­
schreven aan de noodzaak om het vaststellen van de aard 
en de specificaties van de reserveonderdelen uit te stellen 
tot de nog te leveren vrachtwagens en aanhangwagens 
waren aangekomen. 
92. Volgens het aan de Overeenkomst voor deze actie 
gehechte projectvoorstel moesten de biscuits (715 000 
ECU) over een periode van 10 maanden lopende van 
september 1986 tot juni 1987 worden gedistribueerd. In 
feite waren alle biscuits tegen mei 1987 verdeeld. 
Mate waarin de doelstellingen zijn verwezenlijkt 
94. De door de delegatie vastgestelde gebreken, welke 
betrekking hadden op het UNHCR-Programma als 
geheel en niet in het bijzonder op het door de Gemeen­
schap gefinancierde gedeelte ervan, werden formeel ter 
kennis gebracht van het UNHCR, die zich ten aanzien 
daarvan heeft verbonden tot het nemen van corrigerende 
maatregelen. 
95. (a) Met betrekking tot de droogte van 1984 heeft de 
grote meerderheid van de financiers van de steunmaat­
regelen in het kader van de spoedhulp in Senegal op grond 
van de bestaande moeilijkheden geweigerd de transport­
kosten te dekken. 
De Commissie heeft ondanks de daarvoor nodige 
inspanningen en met het oog op een maximale doeltref­
fendheid de distributie van haar spoedhulp en van een 
gedeelte van de spoedhulp van de andere steunverleners 
voor haar rekening genomen. Ondanks het feit dat een 
aantal „dorpen aan de onverharde wegen de voor hen 
bestemde levensmiddelen niet in ontvangst konden 
nemen door het vroegtijdig inzettende regenseizoen", 
blijft de algemene balans positief. 
(b) Zie punt 89. 
312 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 88 
Coördinatie tussen de verschillende betrokken partijen 
96-97. Met betrekking tot de coördinatie zij erop 
gewezen dat bij de tenuitvoerlegging van het Plan van 
Dublin met de Lid-Staten op communautair niveau te 
Brussel een ongekende inspanning met het oog op 
coördinatie ter plaatse werd geleverd (bij voorbeeld voor 
Soedan, waar door de gecoördineerde acties van de Lid-
Staten een luchtbrug met 11 zware vrachtvliegtuigen van 
de Lid-Staten en de logistieke en financiële steun van de 
Gemeenschap kon worden opgezet). Een soortgelijke 
coördinatie kwam eveneens tot stand met de NGO's bij de 
uitvoering (in Soedan, Mali, enz.) van urgentieprogram­
ma's van de Europese Gemeenschappen welke een 
functionele en/of geografische verdeling voor de ver­
schillende steunverleners omvatten. 
98. Op internationaal niveau varieerden de resultaten 
van de coördinatie van land tot land, maar juist in 
Ethiopië werd op het gebied van de coördinatie de 
grootste inspanning geleverd ten gevolge van met name de 
actieve aanwezigheid van een vertegenwoordiger van het 
Secretariaat-generaal van de Verenigde Naties. 
Het is niettemin juist dat in dat land de coördinatie tussen 
de NGO's geen bevredigend niveau heeft bereikt. Onder 
de impuls van de delegatie is de situatie evenwel 
aanzienlijk verbeterd en kan de tot stand gekomen 
coördinatiestructuur vandaag de dag zelfs als voorbeeld 
worden genomen. 
Controle en toezicht op de hulpverlening 
Controle en toezicht op het beheer 
102. Met betrekking tot het project van 10,65 miljoen 
ECU ontbreekt alleen het verslag van de Liga van Rode-
Kruisverenigingen (120 000 ECU), ofschoon die organi­
satie haar algemeen verslag over de situatie in Mali heeft 
ingediend. 
103. (a) Zie punt 83 (b). 
(b) De watervoorziening voor de stad Atar (395 000 
ECU), waarvoor reeds vroeger in het kader van het 
indicatief programma verzoeken werden ingediend, was 
voor de inwoners van die stad naar aanleiding van de 
droogte van 1984/1985 een probleem van levensbelang 
geworden. Ofschoon namelijk de putten in het kader van 
de financiering van de microprojecten tot stand kwamen, 
was er nog geen oplossing gevonden voor de aanvoer van 
het water, die voor het redden van de bevolking misschien 
nog belangrijker was dan de aanvoer van andere hulp 
(afstand: 18 km). In februari 1986 heeft de regering van Mauritanië aan de delegatie de staat van de ontvangsten 
betreffende de bijdrage in de vervoerkosten van de minder 
behoeftige bevolking doen toekomen. Op dat ogenblik 
werd besloten die middelen op dezelfde wijze als de andere 
tegenwaardemiddelen te beheren, aangezien het gebruik 
als spoedhulp niet meer gerechtvaardigd was. 
(c) Met betrekking tot het UNICEF-project voor 
watervoorziening (1 miljoen ECU) werd op grond yan het 
feit dat de aanschaf van benodigdheden en uitrusting vrij 
veel tijd zou vergen en dat het raadzaam was de uitvoering 
te bespoedigen, besloten voor de uitvoering van het 
project reeds in Ethiopië aanwezige UNICEF-voorraden 
te gebruiken en de bijdrage van de Gemeenschap 
vervolgens aan te wenden voor het vervangen van die 
voorraden. 
104. (a) De enige betaling voor deze actie werd verricht 
toen de Commissie haar goedkeuring had gehecht aan het 
eindverslag van het UNHCR en aldus ook aan het 
gewijzigd gebruik van de betreffende middelen, waarna 
het project onmiddellijk werd afgesloten. 
De Commissie is met het oog op de voortdurend 
veranderende vereisten en prioriteiten overtuigd van de 
behoefte aan flexibiliteit bij de uitvoering van de 
spoedhulp maar stelt voor iedere wijziging als voorwaar­
de dat zij vooraf haar instemming geeft. Het wijzigen van 
de aanwending van communautaire middelen zonder 
voorafgaande toestemming van de Gemeenschap werd 
met het UNHCR in het kader van dit project besproken, 
en de organisatie heeft zich ertoe verbonden alles in het 
werk te stellen om herhaling van dergelijke tekortkomin­
gen in de toekomst te vermijden. In dit bijzonder geval is 
het, aangezien ook andere donors dit vluchtelingenpro-
gramma via het UNHCR zouden hebben gefinancierd, 
waarschijnlijk dat de essentiële hulp in geld of in natura 
uit andere bronnen zou zijn verleend en dat de Commissie 
daarom zou zijn verzocht de niet-gedekte uitgaven voor 
het vervoer te betalen. 
(b) Nadat het besluit van de Commissie was genomen 
heeft de Nationale Vluchtelingencommissie van Somalië 
gevraagd de steunmaatregel van de Commissie te 
wijzigen. Daarop werd een overeenkomst tussen de 
regering van Somalië, het UNHCR en het Comité 
europeen d'aide aux réfugiés (CEAR) (de uitvoerende 
partner van de Gemeenschap) gesloten, waarbij de aard 
van de maatregel (450 000 ECU) werd gewijzigd, hetgeen 
door de Commissie aannemelijk werd bevonden. 
105. De intussen ontvangen zes antwoorden werden in 
juli 1988 bij de Rekenkamer ingediend, terwijl met 
betrekking tot de twee ontbrekende antwoorden een 
rappel werd verstuurd. 
Controle op de betalingen 
106. (a) Voor de spoedhulp worden de betalingen nu 
eens in lokale valuta in de ACS-Landen, dan weer te 
12. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 313 
Brussel in deviezen verricht. Zodra een verrichting wordt 
geboekt, wordt een staat van de nieuwe boekhoudkundi­
ge situatie met de tegenwaarde in ECU naar de betrokken 
delegatie gestuurd. 
(b) Het is juist dat voordat de boekhoudbescheiden 
betreffende een operatie zijn ontvangen, de tegenwaarde 
van deze operatie in ECU slechts bij benadering met een 
voorlopig bedrag kan worden aangegeven. 
(c) Ter bespoediging van de uitkering van de spoedhulp 
betaalt Brussel op verzoek van de delegaties; deze 
bewaren de bewijsstukken, die bijgevolg ter plaatse 
kunnen worden gecontroleerd. 
107. (a) De door de Kamer vermelde tegenstrijdig­
heden worden momenteel door de Commissie onder­
zocht. 
(b) Met betrekking tot de door de Kamer vermelde 
operatie in Mauritanië bestaat er voor de betalingen in de 
boekhouding maar één cijfer, te weten 455 632,53 ECU; 
de bij de delegatie opgetekende cijfers dragen een 
voorlopig karakter. Afsluiting van de op de projecten betrekking hebbende 
rekeningen en gebruik van de resterende kredieten 
108 -110. De Commissie is zich volledig bewust van het 
boekhoudkundig belang van de afsluitingen. Voor de 
grote meerderheid van de door de Kamer vastgestelde 
gevallen waren, ofschoon de rekeningen niet formeel 
waren afgesloten, alle middelen uitgegeven, zodat er geen 
resterende bedragen bij de speciale toewijzing konden 
worden gevoegd. Laatstgenoemde is overigens nooit 
ontoereikend geweest, omdat er bij het verstrijken van 
Lomé II nog een saldo van 9 miljoen ECU was. 
Derde Overeenkomst van Lomé 
111. De niet-aangewende kredieten zullen te gelegener 
tijd opnieuw bij de speciale toewijzing worden gevoegd. 
Van de 210 miljoen ECU waarin artikel 205 van Lomé III 
voor deze speciale toewijzing voorziet, bleef er eind 
1987 175 miljoen ECU over.