DEFINITIEVE VASTSTELLING (EU, Euratom) 2015/1766

van de gewijzigde begroting nr. 2 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2015

DE VOORZITTER VAN HET EUROPEES PARLEMENT,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 314, lid 4, onder a), en lid 9,

Gezien het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, en met name artikel 106 bis,

Gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 (1),

Gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 1311/2013 van de Raad van 2 december 2013 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020 (2),

Gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 2 december 2013 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, de samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer (3),

Gezien de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2015, definitief vastgesteld op 17 december 2014 (4),

Gezien het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 1 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2015, goedgekeurd door de Commissie op 13 januari 2015,

Gezien het standpunt inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 1/2015, vastgesteld door de Raad op 26 juni 2015 en op dezelfde dag toegezonden aan het Europees Parlement,

Gezien de goedkeuring van het standpunt van de Raad door het Parlement op 7 juli 2015,

Gezien de artikelen 88 en 91 van het Reglement van het Europees Parlement,

CONSTATEERT:

Enig artikel

De procedure zoals vastgelegd in artikel 314 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie is afgesloten en de gewijzigde begroting nr. 2 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2015 is definitief vastgesteld.

(1) PB L 298 van 26.10.2012, blz. 1.

(2) PB L 347 van 20.12.2013, blz. 884.

(3) PB C 373 van 20.12.2013, blz. 1.

(4) PB L 69 van 13.3.2015.

GEWIJZIGDE BEGROTING Nr. 2 VOOR HET BEGROTINGSJAAR 2015

INHOUD

STAAT VAN ONTVANGSTEN EN UITGAVEN PER AFDELING

Afdeling III: Commissie

— Uitgaven 4

— Titel 01: Economische en financiële zaken 6

— Titel 02: Ondernemingen en industrie 10

— Titel 06: Mobiliteit en vervoer 18

— Titel 08: Onderzoek en innovatie 23

— Titel 10: Eigen onderzoek 26

— Titel 15: Onderwijs en cultuur 30

— Titel 32: Energie 35

AFDELING III

COMMISSIE

UITGAVEN

Titel Rubriek Begroting 2015 Gewijzigde begroting nr. 2/2015 Nieuw bedrag Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen 01 ECONOMISCHE EN FINANCIËLE ZAKEN 371 022 341 459 000 044 1 360 000 000 10 000 000 1 731 022 341 469 000 044 02 ONDERNEMINGEN EN INDUSTRIE 2 535 531 735 2 266 389 455 –24 000 000 2 511 531 735 2 266 389 455 03 CONCURRENTIE 97 651 538 97 651 538 97 651 538 97 651 538 04 WERKGELEGENHEID, SOCIALE ZAKEN EN INCLUSIE 14 959 653 763 10 929 478 715 14 959 653 763 10 929 478 715 05 LANDBOUW EN PLATTELANDSONTWIKKELING 61 956 162 610 54 942 151 061 61 956 162 610 54 942 151 061 06 MOBILITEIT EN VERVOER 3 281 291 171 2 056 297 929 – 700 000 000 2 581 291 171 2 056 297 929 07 MILIEU 431 362 730 397 271 217 431 362 730 397 271 217 08 ONDERZOEK EN INNOVATIE 6 699 218 471 5 987 288 220 – 500 000 000 –10 000 000 6 199 218 471 5 977 288 220 09 COMMUNICATIENETWERKEN, INHOUD EN TECHNOLOGIE 1 727 107 636 1 726 822 969 1 727 107 636 1 726 822 969 10 EIGEN ONDERZOEK 403 970 215 402 052 368 –11 000 000 392 970 215 402 052 368 11 MARITIEME ZAKEN EN VISSERIJ 1 735 002 311 918 939 442 1 735 002 311 918 939 442 Reserves (40 02 41) 87 802 756 87 802 756 87 802 756 87 802 756 1 822 805 067 1 006 742 198 1 822 805 067 1 006 742 198 12 INTERNE MARKT EN DIENSTEN 119 361 070 115 369 982 119 361 070 115 369 982 13 REGIONAAL BELEID EN STADSONTWIKKELING 44 658 600 230 40 720 763 984 44 658 600 230 40 720 763 984 14 BELASTINGEN EN DOUANE-UNIE 161 232 912 137 132 884 161 232 912 137 132 884 15 ONDERWIJS EN CULTUUR 2 917 681 891 2 661 096 749 –25 000 000 2 892 681 891 2 661 096 749 16 COMMUNICATIE 244 938 742 239 530 719 244 938 742 239 530 719 17 GEZONDHEID EN CONSUMENTENBESCHERMING 615 740 887 567 183 072 615 740 887 567 183 072 18 BINNENLANDSE ZAKEN 1 381 914 051 972 070 083 1 381 914 051 972 070 083 19 INSTRUMENTEN VOOR HET BUITENLANDS BELEID 759 243 944 577 841 739 759 243 944 577 841 739 20 HANDEL 115 119 115 123 790 917 115 119 115 123 790 917 21 ONTWIKKELING EN SAMENWERKING 5 022 821 461 4 307 721 853 5 022 821 461 4 307 721 853 22 UITBREIDING 1 524 362 721 975 768 540 1 524 362 721 975 768 540 23 HUMANITAIRE HULP EN CIVIELE BESCHERMING 1 018 951 102 998 541 483 1 018 951 102 998 541 483 24 FRAUDEBESTRIJDING 79 759 600 76 054 787 79 759 600 76 054 787 25 BELEIDSCOÖRDINATIE EN JURIDISCH ADVIES VAN DE COMMISSIE 191 983 721 191 983 721 191 983 721 191 983 721 26 ADMINISTRATIE VAN DE COMMISSIE 997 048 573 991 791 094 997 048 573 991 791 094 27 BEGROTING 70 488 939 70 488 939 70 488 939 70 488 939 28 AUDIT 11 936 916 11 936 916 11 936 916 11 936 916 29 STATISTIEK 134 393 726 116 198 129 134 393 726 116 198 129 30 PENSIOENEN EN DAARMEE SAMENHANGENDE UITGAVEN 1 567 119 435 1 567 119 435 1 567 119 435 1 567 119 435 31 TALENDIENSTEN 389 488 765 389 488 765 389 488 765 389 488 765 32 ENERGIE 1 063 846 790 1 035 180 268 – 100 000 000 963 846 790 1 035 180 268 33 JUSTITIE 209 146 382 194 915 117 209 146 382 194 915 117 34 KLIMAATACTIE 127 447 895 84 247 010 127 447 895 84 247 010 40 RESERVES 553 167 756 237 802 756 553 167 756 237 802 756 Totaal 158 133 771 145 137 547 361 900 158 133 771 145 137 547 361 900 Waarvan reserves (40 02 41) 87 802 756 87 802 756 87 802 756 87 802 756

TITEL 01

ECONOMISCHE EN FINANCIËLE ZAKEN

Titel Hoofdstuk Rubriek Begroting 2015 Gewijzigde begroting nr. 2/2015 Nieuw bedrag Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen 01 01 ADMINISTRATIEVE UITGAVEN VOOR HET BELEIDSTERREIN „ECONOMISCHE EN FINANCIËLE ZAKEN” 86 157 823 86 157 823 86 157 823 86 157 823 01 02 ECONOMISCHE EN MONETAIRE UNIE 12 000 000 10 182 544 12 000 000 10 182 544 01 03 INTERNATIONALE ECONOMISCHE EN FINANCIËLE KWESTIES 222 364 518 218 627 579 222 364 518 218 627 579 01 04 FINANCIËLE VERRICHTINGEN EN INSTRUMENTEN 50 500 000 144 032 098 1 360 000 000 10 000 000 1 410 500 000 154 032 098 Titel 01 — Totaal 371 022 341 459 000 044 1 360 000 000 10 000 000 1 731 022 341 469 000 044

HOOFDSTUK 01 04 — FINANCIËLE VERRICHTINGEN EN INSTRUMENTEN

Titel Hoofdstuk Artikel Post Rubriek FK Begroting 2015 Gewijzigde begroting nr. 2/2015 Nieuw bedrag Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen 01 04 FINANCIËLE VERRICHTINGEN EN INSTRUMENTEN 01 04 01 Europees Investeringsfonds 01 04 01 01 Europees Investeringsfonds — Terbeschikkingstelling van de volgestorte bedragen van het geplaatste kapitaal 1,1 50 000 000 43 514 489 50 000 000 43 514 489 01 04 01 02 Europees Investeringsfonds — Opvraagbaar gedeelte van het geplaatste kapitaal 1,1 p.m. p.m. p.m. p.m. Artikel 01 04 01 — Subtotaal 50 000 000 43 514 489 50 000 000 43 514 489 01 04 02 Nucleaire veiligheid — Samenwerking met de Europese Investeringsbank 1,1 p.m. p.m. p.m. p.m. 01 04 03 Garantie voor door Euratom opgenomen leningen 1,1 p.m. p.m. p.m. p.m. 01 04 04 Garantie voor het Europees Fonds voor strategische investeringen (EFSI) 1,1 p.m. p.m. 01 04 05 Voorziening van het EFSI-garantiefonds met middelen 1,1 1 350 000 000 1 350 000 000 p.m. 01 04 06 Europees investeringsadviescentrum (EIAC) en Europees investeringsprojectenportaal (IPP) 1,1 10 000 000 10 000 000 10 000 000 10 000 000 01 04 51 Voltooiing van programma's voor kleine en middelgrote ondernemingen (kmo) (van voor 2014) 1,1 p.m. 100 267 609 p.m. 100 267 609 01 04 77 Proefprojecten en voorbereidende acties 01 04 77 01 Proefproject — Versterking van de samenwerking en synergieën tussen nationale stimuleringsbanken teneinde de langetermijnfinanciering van de reële economie te ondersteunen 1,1 500 000 250 000 500 000 250 000 Artikel 01 04 77 — Subtotaal 500 000 250 000 500 000 250 000 Hoofdstuk 01 04 — Totaal 50 500 000 144 032 098 1 360 000 000 10 000 000 1 410 500 000 154 032 098

01 04 04

Garantie voor het Europees Fonds voor strategische investeringen (EFSI)

Begroting 2015 Gewijzigde begroting nr. 2/2015 Nieuw bedrag Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen p.m. p.m.

Toelichting

Nieuw artikel

Op dit artikel zullen alleen kredieten worden geboekt wanneer de Europese Investeringsbank een beroep doet op de EFSI-garantie dat de beschikbare middelen van het garantiefonds overschrijdt en in overeenstemming is met de verordening tot oprichting van het EFSI, de overeenkomst die de Bank daartoe met de Europese Commissie heeft gesloten en de daarin vastgestelde procedures.

Referentiebesluiten

Mededeling van de Commissie van 26 november 2014 aan het Europees Parlement, de Raad, de Europese Centrale Bank, het Europees Economisch en Sociaal Comité, het Comité van de regio's en de Europese Investeringsbank Een investeringsplan voor Europa — Een investeringsplan voor Europa (COM(2014) 903).

Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Europees Fonds voor strategische investeringen en tot wijziging van de Verordeningen (EU) nr. 1291/2013 en (EU) nr. 1316/2013 (COM(2015) 10), door de Commissie ingediend op 13 januari 2015.

01 04 05

Voorziening van het EFSI-garantiefonds met middelen

Begroting 2015 Gewijzigde begroting nr. 2/2015 Nieuw bedrag Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen 1 350 000 000 1 350 000 000 p.m.

Toelichting

Nieuw artikel

Dit krediet dient om de nodige financiële middelen ter beschikking te stellen voor uitbetalingen aan het EFSI-garantiefonds overeenkomstig de oprichtingsverordening en de daarin vastgestelde procedures. De voorziening heeft met name tot doel een correcte uitvoering van de begroting te waarborgen wanneer een beroep wordt gedaan op de EFSI-garantie.

Referentiebesluiten

Mededeling van de Commissie van 26 november 2014 aan het Europees Parlement, de Raad, de Europese Centrale Bank, het Europees Economisch en Sociaal Comité, het Comité van de regio's en de Europese Investeringsbank Een investeringsplan voor Europa — Een investeringsplan voor Europa (COM(2014) 903).

Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Europees Fonds voor strategische investeringen en tot wijziging van de Verordeningen (EU) nr. 1291/2013 en (EU) nr. 1316/2013 (COM(2015) 10), door de Commissie ingediend op 13 januari 2015.

01 04 06

Europees investeringsadviescentrum (EIAC) en Europees investeringsprojectenportaal (IPP)

Begroting 2015 Gewijzigde begroting nr. 2/2015 Nieuw bedrag Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen 10 000 000 10 000 000 10 000 000 10 000 000

Toelichting

Nieuw artikel

Dit krediet dient ter dekking van:

— financiële steun aan de Europese Investeringsbank voor het opzetten en activeren van het EIAC in overeenstemming met het desbetreffende artikel in het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Europees Fonds voor strategische investeringen, door onder meer ondersteunend advies aan projectontwikkelaars te verlenen, zoals onder meer technisch advies over het gebruik en de vormgeving van financiële instrumenten; en

— kosten die verband houden met het opzetten, de ontwikkeling, het beheer, de ondersteuning, het onderhoud en de hosting van het Europees investeringsprojectenportaal, alsook profilerings- en voorlichtingskosten.

Eventuele ontvangsten uit vergoedingen die in verband met het Europees investeringsprojectenportaal aan projectontwikkelaars worden aangerekend, kunnen aanleiding geven tot de opvoering van extra kredieten, overeenkomstig het bepaalde in artikel 21, lid 4, van het Financieel Reglement.

Referentiebesluiten

Mededeling van de Commissie van 26 november 2014 aan het Europees Parlement, de Raad, de Europese Centrale Bank, het Europees Economisch en Sociaal Comité, het Comité van de regio's en de Europese Investeringsbank — Een investeringsplan voor Europa (COM(2014) 903).

Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Europees Fonds voor strategische investeringen en tot wijziging van de Verordeningen (EU) nr. 1291/2013 en (EU) nr. 1316/2013 (COM(2015) 10), door de Commissie ingediend op 13 januari 2015.

TITEL 02

ONDERNEMINGEN EN INDUSTRIE

Titel Hoofdstuk Rubriek Begroting 2015 Gewijzigde begroting nr. 2/2015 Nieuw bedrag Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen 02 01 ADMINISTRATIEVE UITGAVEN OP HET BELEIDSTERREIN „ONDERNEMINGEN EN INDUSTRIE” 115 318 925 115 318 925 115 318 925 115 318 925 02 02 PROGRAMMA VOOR HET CONCURRENTIEVERMOGEN VAN ONDERNEMINGEN EN VOOR KLEINE EN MIDDELGROTE ONDERNEMINGEN (COSME) 288 603 548 214 798 246 288 603 548 214 798 246 02 03 INTERNE GOEDERENMARKT EN SECTORAAL BELEID 48 156 000 40 685 811 48 156 000 40 685 811 02 04 HORIZON 2020 — ONDERZOEK IN VERBAND MET ONDERNEMINGEN 445 593 262 430 088 889 –24 000 000 421 593 262 430 088 889 02 05 EUROPESE PROGRAMMA'S VOOR NAVIGATIE PER SATELLIET (EGNOS EN GALILEO) 1 083 990 000 955 700 989 1 083 990 000 955 700 989 02 06 EUROPEES PROGRAMMA VOOR AARDOBSERVATIE 553 870 000 509 796 595 553 870 000 509 796 595 Titel 02 — Totaal 2 535 531 735 2 266 389 455 –24 000 000 2 511 531 735 2 266 389 455

HOOFDSTUK 02 04 — HORIZON 2020 — ONDERZOEK IN VERBAND MET ONDERNEMINGEN

Titel Hoofdstuk Artikel Post Rubriek FK Begroting 2015 Gewijzigde begroting nr. 2/2015 Nieuw bedrag Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen 02 04 HORIZON 2020 — ONDERZOEK IN VERBAND MET ONDERNEMINGEN 02 04 02 Industrieel leiderschap 02 04 02 01 Leiderschap in de ruimte 1,1 176 847 152 113 594 175 –11 000 000 165 847 152 113 594 175 02 04 02 02 De toegang tot risicofinanciering voor investeringen in onderzoek en innovatie verbeteren 1,1 p.m. p.m. p.m. p.m. 02 04 02 03 Stimuleren van innovatie in kleine en middelgrote ondernemingen 1,1 35 905 989 17 650 787 –1 800 000 34 105 989 17 650 787 Artikel 02 04 02 — Subtotaal 212 753 141 131 244 962 –12 800 000 199 953 141 131 244 962 02 04 03 Maatschappelijke uitdagingen 02 04 03 01 Een hulpbronefficiënte en klimaatbestendige economie en een duurzame grondstoffenbevoorrading tot stand brengen 1,1 77 604 264 30 583 047 –3 700 000 73 904 264 30 583 047 02 04 03 02 Veilige Europese samenlevingen bevorderen 1,1 153 235 857 51 650 398 –7 500 000 145 735 857 51 650 398 Artikel 02 04 03 — Subtotaal 230 840 121 82 233 445 –11 200 000 219 640 121 82 233 445 02 04 50 Kredieten afkomstig van de deelname van derden (buiten de Europese Economische Ruimte) aan onderzoek en technologische ontwikkeling 02 04 50 01 Kredieten afkomstig van de deelname van derden (buiten de Europese Economische Ruimte) aan onderzoek en technologische ontwikkeling (2014-2020) 1,1 p.m. p.m. p.m. p.m. 02 04 50 02 Kredieten afkomstig van de deelname van derden (buiten de Europese Economische Ruimte) aan onderzoek en technologische ontwikkeling (vóór 2014) 1,1 p.m. p.m. p.m. p.m. Artikel 02 04 50 — Subtotaal p.m. p.m. p.m. p.m. 02 04 51 Voltooiing van het voorgaande kaderprogramma voor onderzoek — Zevende kaderprogramma — EC (2007-2013) 1,1 p.m. 179 347 726 p.m. 179 347 726 02 04 52 Voltooiing van voorgaande kaderprogramma’s voor onderzoek (van vóór 2007) 1,1 p.m. p.m. p.m. p.m. 02 04 53 Voltooiing van het kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie — Onderdeel innovatie (2007-2013) 1,1 p.m. 36 262 756 p.m. 36 262 756 02 04 77 Proefprojecten en voorbereidende acties 02 04 77 01 Proefproject — Ontwerp, implementatie en uitvoering van een technische structuur in de hele EU ter beoordeling van mogelijkheid van de 112 PSAP's om op veilige en betrouwbare wijze GNSS-locatie- en andere gegevens over te brengen van 112 noodapps naar Europese PSAP's 1,1 1 000 000 500 000 1 000 000 500 000 02 04 77 02 Proefproject — GVDB-onderzoek 1,1 1 000 000 500 000 1 000 000 500 000 Artikel 02 04 77 — Subtotaal 2 000 000 1 000 000 2 000 000 1 000 000 Hoofdstuk 02 04 — Totaal 445 593 262 430 088 889 –24 000 000 421 593 262 430 088 889

Toelichting

Deze toelichting is van toepassing op alle begrotingslijnen van dit hoofdstuk.

Dit krediet zal worden gebruikt voor Horizon 2020 — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie, dat de periode 2014-2020 bestrijkt.

Horizon 2020 zal een centrale rol vervullen bij de toepassing van het Europa 2020-vlaggenschipinitiatief „Innovatie-Unie” en andere vlaggenschipinitiatieven, met name „Efficiënt gebruik van hulpbronnen”, „Een geïntegreerd industriebeleid in een tijd van mondialisering”, en „Een digitale agenda voor Europa”, alsook bij de ontwikkeling en werking van Europese onderzoeksruimte (EOR). Horizon 2020 zal bijdragen tot de totstandbrenging van een op kennis en innovatie gebaseerde economie in de hele Unie door voldoende aanvullende financiering voor onderzoek, ontwikkeling en innovatie aan te trekken. Dit programma is gericht op de verwezenlijking van de in artikel 179 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie genoemde doelstellingen, teneinde bij te dragen tot de totstandkoming van een kennismaatschappij, gebaseerd op de Europese onderzoeksruimte, d.w.z. door het ondersteunen van transnationale samenwerking op alle niveaus in de gehele Unie, door de dynamiek, de creativiteit en de uitmuntendheid van het Europees onderzoek in staat te stellen de grenzen van de kennis te verleggen, door meer personele middelen voor onderzoek en technologische ontwikkeling in Europa ter beschikking te stellen, en ook de kwaliteit daarvan te verbeteren, en door de capaciteiten voor onderzoek en innovatie in heel Europa te versterken en ervoor te zorgen dat die optimaal worden gebruikt.

Onder deze artikelen en posten vallen ook de uitgaven voor vergaderingen, conferenties, workshops en seminars van hoog wetenschappelijk of technologisch niveau en van Europees belang die door de Commissie worden georganiseerd, de financiering van analysen en evaluaties van hoog wetenschappelijk of technologisch niveau die voor de Unie worden uitgevoerd om nieuwe onderzoeksgebieden te verkennen die in aanmerking komen voor communautaire actie, en met name in het kader van de Europese onderzoeksruimte alsmede acties in verband met de follow-up en de verspreiding van resultaten van de programma's, waaronder die van acties die onder de eerdere kaderprogramma 's zijn uitgevoerd.

Dit krediet zal worden gebruikt overeenkomstig Verordening (EU) nr. 1290/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 tot vaststelling van de regels voor de deelname aan acties en de verspreiding van resultaten in het kader van „Horizon 2020” — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020) en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1906/2006 (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 81).

Bij de onder dit hoofdstuk opgevoerde kredieten komen nog, krachtens de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, en met name artikel 82 en Protocol nr. 32 daarbij, de bijdragen van de lidstaten van de Europese Vrijhandelsassociatie (EVA). Deze bedragen vloeien voort uit de onder artikel 6 3 0 van de staat van ontvangsten geboekte bijdragen van de EVA-staten, die overeenkomstig artikel 21, lid 2, onder e), f) en g), van het Financieel Reglement bestemmingsontvangsten vormen; zij geven aanleiding tot opvoering van de betrokken kredieten en tot uitvoering overeenkomstig de bijlage „Europese Economische Ruimte” van dit deel van de staat van uitgaven van deze afdeling, die een integrerend deel van de algemene begroting uitmaakt.

Bij enkele van deze projecten is voorzien in deelname van derde landen of instellingen uit derde landen aan Europese samenwerking op het gebied van wetenschappelijk en technisch onderzoek. Eventuele financiële bijdragen die zijn geboekt onder de posten 6 0 1 3 en 6 0 1 5 van de staat van ontvangsten kunnen aanleiding geven tot de opvoering van extra kredieten in overeenstemming met artikel 21 van het Financieel Reglement.

Ontvangsten die voortvloeien uit de deelname van landen aan de Europese samenwerking op het terrein van wetenschappelijk en technisch onderzoek die zijn geboekt onder post 6 0 1 6 van de staat van ontvangsten kunnen aanleiding geven tot de opvoering van extra kredieten in overeenstemming met artikel 21 van het Financieel Reglement.

Ontvangsten die voortvloeien uit de bijdragen van kandidaat-lidstaten, en indien van toepassing van de potentiële kandidaat-lidstaten van de Westelijke Balkan, voor deelname aan programma's van de Unie, en die zijn geboekt op post 6 0 3 1 van de staat van ontvangsten, kunnen aanleiding geven tot de opvoering van extra kredieten, overeenkomstig artikel 21, lid 2, onder e), f) en g), van het Financieel Reglement.

Ontvangsten uit de bijdragen van externe instanties voor deelname aan activiteiten van de Unie die zijn geboekt onder post 6 0 3 3 van de staat van ontvangsten kunnen aanleiding geven tot de opvoering van extra kredieten overeenkomstig artikel 21 van het Financieel Reglement.

Aanvullende kredieten zullen onder post 02 04 50 01 worden opgevoerd.

De administratieve kredieten van dit hoofdstuk zullen onder artikel 02 01 05 worden opgevoerd.

02 04 02

Industrieel leiderschap

Toelichting

Deze prioriteit van Horizon 2020 moet Europa aantrekkelijker maken voor investeringen in onderzoek en innovatie door activiteiten te promoten waarbij de agenda door het bedrijfsleven wordt bepaald, en de ontwikkeling te versnellen van nieuwe technologieën die toekomstige ondernemingen en economische groei zullen ondersteunen. Een en ander zal grote investeringen in belangrijke industriële technologieën teweegbrengen en maximale groeikansen creëren voor Europese bedrijven dankzij een passende financiering en steun om innoverende kleine en middelgrote ondernemingen door te laten groeien tot wereldleiders.

02 04 02 01

Leiderschap in de ruimte

Begroting 2015 Gewijzigde begroting nr. 2/2015 Nieuw bedrag Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen 176 847 152 113 594 175 –11 000 000 165 847 152 113 594 175

Toelichting

Het doel van dit krediet is:

— het bevorderen van een concurrerende en innovatieve ruimtevaartindustrie en onderzoeksgemeenschap om infrastructuren in de ruimte te ontwikkelen en te exploiteren die voldoen aan de toekomstige behoeften van de Unie op beleids- en maatschappelijk gebied. De grote lijnen van de activiteiten zijn: bevorderen van het Europees concurrentievermogen en van de onafhankelijkheid en innovatie van de Europese ruimtevaartsector, bevorderen van nieuwe ontwikkelingen in de ruimtevaarttechnologieën, bevorderen van de exploitatie van ruimtevaartgegevens en bevorderen van Europees onderzoek ter ondersteuning van internationale ruimtevaartpartnerschappen;

— het transformeren van de huidige industriële productiemethoden tot een duurzamere en koolstofluwere productie en verwerking, met meer innovatieve producten, processen en diensten als resultaat. De nadruk zal met name worden gelegd op duurzame en koolstofarme technologieën in energie-intensieve procesindustrieën om het concurrentievermogen van procesindustrieën te vergroten door een drastische verbetering van de middelen- en energie-efficiëntie en het terugdringen van de milieugevolgen van dergelijke industriële activiteiten in de gehele waardeketen, en om koolstofarme technologieën te bevorderen.

Rechtsgronden

Verordening (EU) nr. 1291/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 tot vaststelling van „Horizon 2020” — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020) en tot intrekking van Besluit nr. 1982/2006/EG (PB L 347 van 20.12.2006, blz. 104).

Besluit van de Raad 2013/743/EU van 3 december 2013 tot vaststelling van het specifieke programma tot uitvoering van „Horizon 2020” — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020) en tot intrekking van de Besluiten 2006/971/EG, 2006/972/EG, 2006/973/EG, 2006/974/EG en 2006/975/EG (PB L 347 van 20.12.2006, blz. 965), en met name artikel 3, lid 2, onder a) vi).

02 04 02 03

Stimuleren van innovatie in kleine en middelgrote ondernemingen

Begroting 2015 Gewijzigde begroting nr. 2/2015 Nieuw bedrag Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen 35 905 989 17 650 787 –1 800 000 34 105 989 17 650 787

Toelichting

Het doel van dit krediet is:

— financiering te verstrekken voor het in het kader van het Cosme-programma ingestelde Enterprise Europe Network voor zijn versterkte diensten in verband met Horizon 2020. De steun kan variëren van betere voorlichtings- en adviesdiensten door hulpverlening bij het zoeken van de juiste partners voor kleine en middelgrote ondernemingen die grensoverschrijdende innovatieprojecten willen ontwikkelen, tot het verstrekken van innovatieondersteunende diensten;

— de aanvulling en tenuitvoerlegging van specifieke kmo-maatregelen in het kader van Horizon 2020 te ondersteunen, met name om de innovatiecapaciteit van kleine en middelgrote ondernemingen te vergroten. Bij die activiteiten kan het gaan om bewustmakings-, voorlichtings- en verspreidingsactiviteiten, het vormen van netwerken en de uitwisseling van beste praktijken, de ontwikkeling van hoogwaardige mechanismen ter bevordering van innovatie en diensten met een sterke Europese toegevoegde waarde voor kleine en middelgrote ondernemingen (bv. op het gebied van het beheer van intellectuele eigendom en innovatiebeheer, kennisoverdracht), alsmede bijstand aan kleine en middelgrote ondernemingen om contacten aan te knopen met onderzoeks- en innovatiepartners in de hele Unie, zodat zij in staat worden gesteld zich vertrouwd te maken met nieuwe technologie en hun innovatievermogen kunnen vergroten. Bemiddelende organisaties die groepen innovatieve kleine en middelgrote ondernemingen vertegenwoordigen, zullen worden uitgenodigd om met kleine en middelgrote ondernemingen die over elkaar wederzijds versterkende competenties beschikken, sector- en regio-overschrijdende activiteiten te ontplooien, om zo nieuwe industriële waardeketens tot stand te brengen;

— marktgestuurde innovatie te ondersteunen met het oog op de vergroting van het innovatievermogen van bedrijven door een verbetering van de randvoorwaarden voor innovatie en het wegnemen van specifieke belemmeringen voor de groei van innovatieve bedrijven, met name kleine en middelgrote ondernemingen en middelgrote ondernemingen met een hoog groeipotentieel. Daarnaast zal gespecialiseerde steun worden verleend voor innovatie (bv. op het gebied van de exploitatie van intellectuele eigendom, netwerken van aankopende instanties, steun voor bureaus voor technologieoverdracht, strategisch ontwerp) en voor de doorlichting van overheidsbeleid met betrekking tot innovatie.

Een deel van dit krediet is bestemd voor werkzaamheden van de Confederation of European Senior Expert Services (CESES) en de verenigingen die daar lid van zijn, met inbegrip van technische ondersteuning, adviesdiensten en training in selecte openbare en particulier ondernemingen en instellingen. Hiertoe worden ordonnateurs van de EU aangemoedigd ten volle gebruik te maken van de mogelijkheden die het nieuwe Financieel Reglement biedt, waaronder bijdragen in natura door CESES voor EU-projecten.

Rechtsgronden

Verordening (EU) nr. 1291/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 tot vaststelling van Horizon 2020 — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020) en tot intrekking van Besluit nr. 1982/2006/EG (PB L 347 van 20.12.2006, blz. 104).

Besluit van de Raad 2013/743/EU van 3 december 2013 tot vaststelling van het specifieke programma tot uitvoering van „Horizon 2020” — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020) en tot intrekking van de Besluiten 2006/971/EG, 2006/972/EG, 2006/973/EG, 2006/974/EG en 2006/975/EG (PB L 347 van 20.12.2006, blz. 965), en met name artikel 3, lid 2, onder c).

02 04 03

Maatschappelijke uitdagingen

Toelichting

Deze prioriteit van Horizon 2020 stemt rechtstreeks overeen met de beleidsprioriteiten en maatschappelijke uitdagingen die in de Europa 2020-strategie zijn vastgesteld. Bij het uitvoeren van die activiteiten zullen de uitdagingen centraal staan, waarbij middelen en kennis uit verschillende terreinen, technologieën en vakgebieden worden gebundeld. De activiteiten zullen de volledige cyclus van onderzoek tot markt bestrijken, met een nieuwe nadruk op innovatiegerelateerde acties zoals proefprojecten, demonstratie, testopstellingen, steun voor overheidsopdrachten, design, door eindverbruikers aangestuurde innovaties, sociale innovatie en de integratie van innovaties op de markt. Deze activiteiten zullen een directe ondersteuning bieden aan de overeenkomstige sectorale beleidsbevoegdheden op het niveau van de Unie.

02 04 03 01

Een hulpbronefficiënte en klimaatbestendige economie en een duurzame grondstoffenbevoorrading tot stand brengen

Begroting 2015 Gewijzigde begroting nr. 2/2015 Nieuw bedrag Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen 77 604 264 30 583 047 –3 700 000 73 904 264 30 583 047

Toelichting

Dit krediet heeft tot doel de grondstoffenvoorziening te helpen garanderen om tegemoet te komen aan de behoeften van een groeiende wereldbevolking binnen de duurzame grenzen van de natuurlijke hulpbronnen van onze planeet. De activiteiten zullen gericht zijn op een verbetering van de kennisbasis over grondstoffen en de ontwikkeling van innovatieve oplossingen voor de kosteneffectieve en milieuvriendelijke exploratie, winning, verwerking, recycling en terugwinning van grondstoffen en voor hun vervanging door economisch aantrekkelijke alternatieven.

Tevens wordt steun verleend om belemmeringen aan te pakken die in de weg staan aan de invoering van op de kringloopeconomie gerichte bedrijfsmodellen, met name door kmo's, zoals het gebruik van materialen uit afvalstromen, de ontwikkeling van industriële symbiotische processen en de opbouw van eco-industriële clusters.

Rechtsgronden

Verordening (EU) nr. 1291/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 tot vaststelling van „Horizon 2020” — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020) en tot intrekking van Besluit nr. 1982/2006/EG (PB L 347 van 20.12.2006, blz. 104).

Besluit van de Raad 2013/743/EU van 3 december 2013 tot vaststelling van het specifieke programma tot uitvoering van „Horizon 2020” — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020) en tot intrekking van de Besluiten 2006/971/EG, 2006/972/EG, 2006/973/EG, 2006/974/EG en 2006/975/EG (PB L 347 van 20.12.2006, blz. 965), en met name artikel 3, lid 3, onder e).

02 04 03 02

Veilige Europese samenlevingen bevorderen

Begroting 2015 Gewijzigde begroting nr. 2/2015 Nieuw bedrag Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen 153 235 857 51 650 398 –7 500 000 145 735 857 51 650 398

Toelichting

Het doel van dit krediet is:

— EU-beleidsmaatregelen voor interne en externe veiligheid te steunen, en tegelijkertijd het concurrentievermogen en de technologiebasis van de veiligheidssector in de Unie te verbeteren en samenwerking tussen aanbieders en gebruikers van veiligheidsoplossingen te stimuleren. De activiteiten zullen gericht zijn op de ontwikkeling van innovatieve technologieën en oplossingen die veiligheidslacunes opvullen en leiden tot de preventie van veiligheidsbedreigingen. De activiteiten hebben in het bijzonder tot doel terrorisme te bestrijden, met inbegrip van de bescherming van kritieke infrastructuur; de veiligheid te verbeteren door middel van grensbeheer; Europa beter bestand te maken tegen crises en rampen en tegelijkertijd persoonsgegevens en fundamentele mensenrechten te beschermen;

— steun te verlenen voor de versterking van de empirische onderbouwing, alsook voor de Innovatie-Unie en de EOR, die nodig zijn om de ontwikkeling van innovatieve samenlevingen en beleidsmaatregelen in Europa te stimuleren door burgers, ondernemingen en gebruikers te betrekken bij onderzoek en innovatie en door gecoördineerd onderzoeks- en innovatiebeleid in de context van de mondialisering te bevorderen.

Een deel van dit krediet is bestemd voor werkzaamheden van de Confederation of European Senior Expert Services (CESES) en de verenigingen die daar lid van zijn, met inbegrip van technische ondersteuning, adviesdiensten en training in selecte openbare en particulier ondernemingen en instellingen. Hiertoe worden ordonnateurs van de EU aangemoedigd ten volle gebruik te maken van de mogelijkheden die het nieuwe Financieel Reglement biedt, met name rekening houdend met financiering in natura door CESES als bijdrage aan EU-projecten.

Rechtsgronden

Verordening (EU) nr. 1291/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 tot vaststelling van „Horizon 2020” — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020) en tot intrekking van Besluit nr. 1982/2006/EG (PB L 347 van 20.12.2006, blz. 104).

Besluit 2013/743/EU van de Raad van 3 december 2013 tot vaststelling van het specifieke programma tot uitvoering van Horizon 2020 — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020) en tot intrekking van de Besluiten 2006/971/EG, 2006/972/EG, 2006/973/EG, 2006/974/EG en 2006/975/EG (PB L 347 van 20.12.2006, blz. 965), en met name artikel 3, lid 3, onder g).

TITEL 06

MOBILITEIT EN VERVOER

Titel Hoofdstuk Rubriek Begroting 2015 Gewijzigde begroting nr. 2/2015 Nieuw bedrag Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen 06 01 ADMINISTRATIEVE UITGAVEN VOOR HET BELEIDSTERREIN „MOBILITEIT EN VERVOER” 75 145 385 75 145 385 75 145 385 75 145 385 06 02 EUROPEES VERVOERSBELEID 2 972 028 544 1 803 202 715 – 700 000 000 2 272 028 544 1 803 202 715 06 03 HORIZON 2020 — ONDERZOEK EN INNOVATIE OP HET GEBIED VAN VERVOER 234 117 242 177 949 829 234 117 242 177 949 829 Titel 06 — Totaal 3 281 291 171 2 056 297 929 – 700 000 000 2 581 291 171 2 056 297 929

HOOFDSTUK 06 02 — EUROPEES VERVOERSBELEID

Titel Hoofdstuk Artikel Post Rubriek FK Begroting 2015 Gewijzigde begroting nr. 2/2015 Nieuw bedrag Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen 06 02 EUROPEES VERVOERSBELEID 06 02 01 Connecting Europe Facility (CEF) 06 02 01 01 het wegwerken van knelpunten, de interoperabiliteit van de spoorwegen verbeteren, het aanleggen van ontbrekende schakels en het verbeteren van grensoverschrijdende tracés. 1,1 1 246 820 000 463 983 806 – 560 297 723 686 522 277 463 983 806 06 02 01 02 Zorgen voor duurzame en efficiënte vervoersystemen op lange termijn 1,1 77 926 250 32 970 282 –34 925 569 43 000 681 32 970 282 06 02 01 03 De integratie en interconnectie van vervoerwijzen optimaliseren en de interoperabiliteit verbeteren 1,1 233 778 750 89 137 637 – 104 776 708 129 002 042 89 137 637 06 02 01 04 Connecting Europe Facility (CEF) — Toewijzing in het kader van het Cohesiefonds 1,2 1 215 582 454 392 121 515 1 215 582 454 392 121 515 06 02 01 05 Het scheppen van een klimaat dat gunstiger is voor particuliere investeringen in vervoersinfrastructuurprojecten 1,1 70 000 000 43 657 683 70 000 000 43 657 683 Artikel 06 02 01 — Subtotaal 2 844 107 454 1 021 870 923 – 700 000 000 2 144 107 454 1 021 870 923 06 02 02 Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart 1,1 35 634 767 35 634 767 35 634 767 35 634 767 06 02 03 Europees Agentschap voor maritieme veiligheid 06 02 03 01 Europees Agentschap voor maritieme veiligheid 1,1 30 282 323 30 282 323 30 282 323 30 282 323 06 02 03 02 Europees Agentschap voor maritieme veiligheid — Maatregelen tegen verontreiniging 1,1 20 600 000 12 968 852 20 600 000 12 968 852 Artikel 06 02 03 — Subtotaal 50 882 323 43 251 175 50 882 323 43 251 175 06 02 04 Europees Spoorwegbureau 1,1 24 659 000 24 659 000 24 659 000 24 659 000 06 02 05 Ondersteunende activiteiten in het kader van het Europees beleid inzake vervoer en passagiersrechten, met inbegrip van communicatieactiviteiten 1,1 12 363 000 17 405 878 12 363 000 17 405 878 06 02 06 Beveiliging van het vervoer 1,1 2 582 000 1 701 948 2 582 000 1 701 948 06 02 51 Voltooiing van het programma trans-Europese netwerken 1,1 p.m. 632 817 206 p.m. 632 817 206 06 02 52 Voltooiing van het Marco Polo-programma 1,1 p.m. 17 463 073 p.m. 17 463 073 06 02 53 Voltooiing van maatregelen tegen verontreiniging 1,1 p.m. 6 185 145 p.m. 6 185 145 06 02 77 Proefprojecten en voorbereidende acties 06 02 77 01 Voorbereidende actie — Europese interface voor transportinformatie en boekingen 1,1 p.m. 790 170 p.m. 790 170 06 02 77 02 Voorbereidende actie — Bevordering van het grensoverschrijdende verkeer via de overgangen aan de buitengrenzen in het noordoosten van de Unie (uit het oogpunt van verkeersveiligheid en de veiligheid in het algemeen) 1,1 — p.m. — p.m. 06 02 77 03 Voorbereidende actie — Schepen op LNG (vloeibaar aardgas) 1,1 p.m. 436 192 p.m. 436 192 06 02 77 05 Proefproject — De rol van rollend materieel in de Europese interoperabiliteit 1,1 500 000 250 000 500 000 250 000 06 02 77 06 Voorbereidende actie — Algemene luchtvaart — Statistieken en belangrijkste cijfers 1,1 p.m. 87 238 p.m. 87 238 06 02 77 07 Proefproject —Verkeersopstoppingen tegengaan door intelligente, geïntegreerde vervoersopties voor weginfrastructuur 1,1 1 300 000 650 000 1 300 000 650 000 Artikel 06 02 77 — Subtotaal 1 800 000 2 213 600 1 800 000 2 213 600 Hoofdstuk 06 02 — Totaal 2 972 028 544 1 803 202 715 – 700 000 000 2 272 028 544 1 803 202 715

06 02 01

Connecting Europe Facility (CEF)

06 02 01 01

het wegwerken van knelpunten, de interoperabiliteit van de spoorwegen verbeteren, het aanleggen van ontbrekende schakels en het verbeteren van grensoverschrijdende tracés.

Begroting 2015 Gewijzigde begroting nr. 2/2015 Nieuw bedrag Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen 1 246 820 000 463 983 806 – 560 297 723 686 522 277 463 983 806

Toelichting

De doelstelling „Knelpunten wegwerken en ontbrekende verbindingen aanleggen” verwijst naar artikel 4, lid 2, onder a), van Verordening (EU) nr. 1316/2013. Met het oog op het halen van deze doelstelling zullen in het kader van de meerjarige en jaarlijkse werkprogramma's die financieringsbesluiten zijn in de zin van artikel 84 van het Financieel Reglement, oproepen tot het indienen van voorstellen worden gedaan met betrekking tot vervoersprojecten voor het kernnetwerk en vervoerscorridors van de Unie, als omschreven in de bijlage bij de CEF en de TEN-T-richtsnoeren. De verwezenlijking van deze doelstelling zal naar verwachting worden gemeten aan de hand van het aantal nieuwe en verbeterde grensoverschrijdende verbindingen en weggewerkte knelpunten die CEF-steun hebben genoten.

Rechtsgronden

Verordening (EU) nr. 1316/2013 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen (PB L 348 van 20.12.2013, blz. 129), en met name artikel 4, lid 2, onder a).

06 02 01 02

Zorgen voor duurzame en efficiënte vervoersystemen op lange termijn

Begroting 2015 Gewijzigde begroting nr. 2/2015 Nieuw bedrag Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen 77 926 250 32 970 282 –34 925 569 43 000 681 32 970 282

Toelichting

De doelstelling „Zorgen voor duurzaam en efficiënt vervoer op lange termijn” verwijst naar artikel 4, lid 2, onder b), van Verordening (EU) nr. 1316/2013. Met het oog op het halen van deze doelstelling zullen oproepen tot het indienen van voorstellen worden gedaan in het kader van de meerjarige en jaarlijkse werkprogramma's die financieringsbesluiten zijn in de zin van artikel 84 van het Financieel Reglement.

In de periode 2014-2020 zal aan de hand van de Connecting Europe Facility een follow-up van het Marco Polo-programma ten uitvoer worden gelegd in het kader van de herziene TEN-T-richtsnoeren. Overeenkomstig artikel 32 van Verordening (EU) nr. 1315/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 betreffende richtsnoeren van de Unie voor de ontwikkeling van het trans-Europees vervoersnetwerk en tot intrekking van Besluit nr. 661/2010/EU (PB L 348 van 20.12.2013, blz. 1) zal in dit verband een nieuwe benadering worden ingevoerd ter ondersteuning van de vrachtvervoersdiensten in de Unie (indicatieve begroting 70-140 miljoen EUR per jaar).

Rechtsgronden

Verordening (EU) nr. 1316/2013 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen (PB L 348 van 20.12.2013, blz. 129), en met name artikel 4, lid 2, onder b).

06 02 01 03

De integratie en interconnectie van vervoerwijzen optimaliseren en de interoperabiliteit verbeteren

Begroting 2015 Gewijzigde begroting nr. 2/2015 Nieuw bedrag Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen 233 778 750 89 137 637 – 104 776 708 129 002 042 89 137 637

Toelichting

De doelstelling „De integratie en interconnectie van vervoerwijzen optimaliseren en de interoperabiliteit, veiligheid en beveiliging van het vervoer verbeteren” verwijst naar artikel 4, lid 2, onder c), van Verordening (EU) nr. 1316/2013.

Met het oog op het halen van deze doelstelling zullen oproepen tot het indienen van voorstellen worden gedaan in het kader van de meerjarige en/of jaarlijkse werkprogramma's die financieringsbesluiten zijn in de zin van artikel 84 van het Financieel Reglement.

De verwezenlijking van deze doelstelling zal worden gemeten aan de hand van het aantal binnenhavens, zeehavens en luchthavens die verbonden zijn met het spoorwegnetwerk, door het aantal verbeterde multimodale logistieke platforms, het aantal verbeterde verbindingen door maritieme snelwegen en het aantal bevoorradingspunten voor alternatieve energiebronnen op het kernnetwerk.

Rechtsgronden

Verordening (EU) nr. 1316/2013 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen (PB L 348 van 20.12.2013, blz. 129), en met name artikel 4, lid 2, onder c).

TITEL 08

ONDERZOEK EN INNOVATIE

Titel Hoofdstuk Rubriek Begroting 2015 Gewijzigde begroting nr. 2/2015 Nieuw bedrag Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen 08 01 ADMINISTRATIEVE UITGAVEN OP HET BELEIDSTERREIN „ONDERZOEK EN INNOVATIE” 336 167 303 336 167 303 336 167 303 336 167 303 08 02 HORIZON 2020 — ONDERZOEK 5 304 034 511 4 926 435 655 5 304 034 511 4 926 435 655 08 03 EURATOM-PROGRAMMA — ACTIES ONDER CONTRACT 176 801 600 218 007 294 176 801 600 218 007 294 08 04 ITER 882 215 057 506 677 968 – 500 000 000 –10 000 000 382 215 057 496 677 968 08 05 ONDERZOEKSPROGRAMMA VAN HET FONDS VOOR ONDERZOEK INZAKE KOLEN EN STAAL p.m. p.m. p.m. p.m. Titel 08 — Totaal 6 699 218 471 5 987 288 220 – 500 000 000 –10 000 000 6 199 218 471 5 977 288 220

HOOFDSTUK 08 04 — ITER

Titel Hoofdstuk Artikel Post Rubriek FK Begroting 2015 Gewijzigde begroting nr. 2/2015 Nieuw bedrag Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen 08 04 ITER 08 04 01 Bouw, inbedrijfstelling en exploitatie van de ITER-faciliteiten — Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER — Fusion for Energy (F4E) 08 04 01 01 Bouw, inbedrijfstelling en exploitatie van de ITER-faciliteiten — Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER — Fusion for energy (F4E) —Ondersteunende uitgaven 1,1 43 860 000 43 754 912 43 860 000 43 754 912 08 04 01 02 Bouw, inbedrijfstelling en exploitatie van de ITER-faciliteiten — Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER — Fusion for energy (F4E) 1,1 838 355 057 126 361 457 – 500 000 000 –10 000 000 338 355 057 116 361 457 Artikel 08 04 01 — Subtotaal 882 215 057 170 116 369 – 500 000 000 –10 000 000 382 215 057 160 116 369 08 04 50 Kredieten afkomstig van de deelname van derden (buiten de Europese Economische Ruimte) aan onderzoek en technologische ontwikkeling 08 04 50 01 Kredieten afkomstig van de deelname van derden (buiten de Europese Economische Ruimte) aan onderzoek en technologische ontwikkeling (2014-2020) 1,1 p.m. p.m. p.m. p.m. 08 04 50 02 Kredieten afkomstig van de deelname van derden (buiten de Europese Economische Ruimte) aan onderzoek en technologische ontwikkeling (vóór 2014) 1,1 p.m. p.m. p.m. p.m. Artikel 08 04 50 — Subtotaal p.m. p.m. p.m. p.m. 08 04 51 Voltooiing van Europese Gemeenschappelijke Onderneming voor ITER — Fusion for Energy (F4E) (2007-2013) 1,1 p.m. 336 561 599 p.m. 336 561 599 Hoofdstuk 08 04 — Totaal 882 215 057 506 677 968 – 500 000 000 –10 000 000 382 215 057 496 677 968

Toelichting

Het ITER-project heeft tot doel fusie te demonstreren als een levensvatbare en duurzame energiebron door de bouw en exploitatie van een experimentele fusiereactor als een belangrijke stap naar de bouw van prototypereactoren voor op kernfusie gebaseerde elektriciteitscentrales die veilig, duurzaam, milieuvriendelijk en economisch levensvatbaar zijn. Dit programma zal bijdragen tot de uitvoering van de Europa 2020-strategie en in het bijzonder van het vlaggenschipinitiatief Innovatie-Unie, aangezien de mobilisering van de bij de bouw van ITER betrokken Europese hightechindustrieën de Unie een mondiaal concurrentievoordeel in deze veelbelovende sector kan geven.

Bij het project zijn zeven partijen betrokken: de Europese Unie, China, India, Japan, Zuid-Korea, Rusland en de Verenigde Staten.

08 04 01

Bouw, inbedrijfstelling en exploitatie van de ITER-faciliteiten — Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER — Fusion for Energy (F4E)

08 04 01 02

Bouw, inbedrijfstelling en exploitatie van de ITER-faciliteiten — Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER — Fusion for energy (F4E)

Begroting 2015 Gewijzigde begroting nr. 2/2015 Nieuw bedrag Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen 838 355 057 126 361 457 – 500 000 000 –10 000 000 338 355 057 116 361 457

Toelichting

Oud artikel 08 04 01 (ten dele)

De Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie voor energie („Fusion for energy”) is de bijdrage van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (Euratom) aan de gezamenlijke tenuitvoerlegging van het internationale ITER-project. ITER, een zeer grote experimenteerfaciliteit waarin de wetenschappelijke en technologische haalbaarheid van fusie-energie zal worden aangetoond, zal worden gevolgd door de bouw van een demonstratie-eenheid van een op kernfusie gebaseerde elektriciteitscentrale (DEMO).

De Europese gemeenschappelijke onderneming Fusion for energy heeft de volgende taken:

— het leveren van de bijdrage van Euratom aan de Internationale ITER-organisatie voor fusie-energie;

— het leveren van de bijdrage van Euratom aan de activiteiten in het kader van de bredere aanpak met Japan voor de snelle verwezenlijking van fusie-energie;

— het opstellen en coördineren van een programma van activiteiten ter voorbereiding van de bouw van een demonstratiefusiereactor en gerelateerde faciliteiten.

Rechtsgronden

Besluit 2013/791/Euratom van de Raad van 13 december 2013 tot wijziging van Beschikking 2007/198/Euratom tot oprichting van de Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie en tot toekenning van gunsten daaraan (PB L 349 van 21.12.2013, blz. 100).

TITEL 10

EIGEN ONDERZOEK

Titel Hoofdstuk Rubriek Begroting 2015 Gewijzigde begroting nr. 2/2015 Nieuw bedrag Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen 10 01 ADMINISTRATIEVE UITGAVEN VOOR HET BELEIDSTERREIN „EIGEN ONDERZOEK” 330 509 370 330 509 370 330 509 370 330 509 370 10 02 HORIZON 2020 — EIGEN ACTIES VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK CENTRUM VOOR ONDERZOEK (JRC) TER ONDERSTEUNING VAN EU-BELEID 35 127 845 31 976 761 –11 000 000 24 127 845 31 976 761 10 03 EURATOM-PROGRAMMA — EIGEN ACTIES 10 560 000 9 541 097 10 560 000 9 541 097 10 04 ANDERE ACTIVITEITEN VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK CENTRUM VOOR ONDERZOEK p.m. p.m. p.m. p.m. 10 05 HISTORISCHE VERPLICHTINGEN TEN GEVOLGE VAN DE WERKZAAMHEDEN VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK CENTRUM VOOR ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET EURATOM-VERDRAG 27 773 000 30 025 140 27 773 000 30 025 140 Titel 10 — Totaal 403 970 215 402 052 368 –11 000 000 392 970 215 402 052 368

HOOFDSTUK 10 02 — HORIZON 2020 — EIGEN ACTIES VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK CENTRUM VOOR ONDERZOEK (JRC) TER ONDERSTEUNING VAN EU-BELEID

Titel Hoofdstuk Artikel Post Rubriek FK Begroting 2015 Gewijzigde begroting nr. 2/2015 Nieuw bedrag Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen 10 02 HORIZON 2020 — EIGEN ACTIES VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK CENTRUM VOOR ONDERZOEK (JRC) TER ONDERSTEUNING VAN EU-BELEID 10 02 01 Horizon 2020 — Klantgestuurde wetenschappelijke en technische ondersteuning van EU-beleid 1,1 35 127 845 27 961 643 –11 000 000 24 127 845 27 961 643 10 02 50 Kredieten afkomstig van de bijdragen van derden (buiten de Europese Economische Ruimte) aan onderzoek en technologische ontwikkeling 10 02 50 01 Kredieten afkomstig van de deelname van derden (buiten de Europese Economische Ruimte) aan onderzoek en technologische ontwikkeling (2014 tot 2020) 1,1 p.m. p.m. p.m. p.m. 10 02 50 02 Kredieten afkomstig van de deelname van derden (buiten de Europese Economische Ruimte) aan onderzoek en technologische ontwikkeling (vóór 2014) 1,1 p.m. p.m. p.m. p.m. Artikel 10 02 50 — Subtotaal p.m. p.m. p.m. p.m. 10 02 51 Voltooiing van het Zevende kaderprogramma — Eigen acties (2007 tot 2013) 1,1 p.m. 4 015 118 p.m. 4 015 118 10 02 52 Voltooiing van voorgaande kaderprogramma’s voor onderzoek — Eigen acties (van vóór 2007) 1,1 — — — — Hoofdstuk 10 02 — Totaal 35 127 845 31 976 761 –11 000 000 24 127 845 31 976 761

Toelichting

Deze toelichting is van toepassing op alle begrotingsonderdelen van dit hoofdstuk.

Dit krediet zal worden gebruikt voor Horizon 2020 — Het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie, dat de periode 2014-2020 bestrijkt.

Horizon 2020 voorziet in een gemeenschappelijk strategisch kader voor financiering door de Unie van onderzoek en innovatie van topkwaliteit, en vervult daarmee een centrale rol in de uitvoering van de Europa 2020-strategie voor slimme, duurzame en inclusieve groei („Europa 2020-strategie”); bijgevolg fungeert het programma als een hefboominstrument voor particuliere en publieke investeringen, het scheppen van nieuwe arbeidsmarktkansen, het waarborgen van Europa's duurzaamheid, groei, economische ontwikkeling, sociale inclusie en industrieel concurrentievermogen op de lange termijn en de aanpak van maatschappelijke uitdagingen in de gehele Unie.

Dit krediet dient te worden gebruikt overeenkomstig Verordening (EU) nr. 1290/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 tot vaststelling van de regels voor de deelname aan acties en de verspreiding van resultaten in het kader van „Horizon 2020” — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020) en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1906/2006 (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 81).

Bij de onder dit hoofdstuk opgevoerde kredieten komen nog, krachtens de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, en met name artikel 82 en Protocol nr. 32, de bijdragen van de EVA-staten. Deze bedragen vloeien voort uit de onder artikel 6 3 0 van de staat van ontvangsten geboekte bijdragen van de EVA-staten, die overeenkomstig artikel 21, lid 2, onder e) tot en met g), van het Financieel Reglement bestemmingsontvangsten vormen; zij geven aanleiding tot opvoering van de betrokken kredieten en tot uitvoering overeenkomstig de bijlage „Europese Economische Ruimte” van dit deel van de staat van uitgaven van deze afdeling, die een integrerend deel van de algemene begroting uitmaakt.

10 02 01

Horizon 2020 — Klantgestuurde wetenschappelijke en technische ondersteuning van EU-beleid

Begroting 2015 Gewijzigde begroting nr. 2/2015 Nieuw bedrag Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen 35 127 845 27 961 643 –11 000 000 24 127 845 27 961 643

Toelichting

Dit krediet dient ter dekking van de wetenschappelijke en technische ondersteunings- en onderzoeksactiviteiten die worden uitgevoerd door het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek overeenkomstig deel IV van het specifieke programma tot uitvoering van Horizon 2020 „Niet-nucleaire eigen acties van het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek (GCO)”, teneinde klantgestuurde wetenschappelijke en technische ondersteuning van EU-beleid te bieden. Het GCO richt zich op:

— wetenschap van topkwaliteit: het GCO zal onderzoek verrichten om de empirische wetenschapsbasis voor beleidsvorming te verbeteren en opkomende gebieden van wetenschap en technologie te onderzoeken, onder andere door middel van een verkennend onderzoeksprogramma,

— industrieel leiderschap: het GCO zal bijdragen tot het Europese concurrentievermogen door het normalisatieproces en normen te steunen door middel van prenormatief onderzoek, de ontwikkeling van referentiemateriaal en metingen en harmonisatie van methodologieën op vijf concentratiegebieden (energie; vervoer; het vlaggenschipinitiatief 'Digitale agenda voor Europa'; veiligheid en beveiliging; consumentenbescherming). Het GCO zal veiligheidsbeoordelingen uitvoeren voor nieuwe technologieën op terreinen als energie, vervoer, gezondheid en consumentenbescherming. Het GCO zal bijdragen tot het vergemakkelijken van de toepassing, normalisatie en validatie van ruimtetechnologie en -gegevens, met name om de maatschappelijke uitdagingen het hoofd te kunnen bieden.

— maatschappelijke uitdagingen: het GCO zal op de volgende gebieden onderzoek uitvoeren: gezondheid, demografische verandering en welzijn; zekere voedselvoorziening, duurzame land- en bosbouw, marien en maritiem onderzoek en onderzoek van binnenwateren, en de bio-economie; zekere, schone en efficiënte energie; slim, groen en geïntegreerd vervoer; klimaatactie, milieu, efficiënt gebruik van hulpbronnen en grondstoffen; Europa in een veranderende wereld: inclusieve, innovatieve en reflexieve samenlevingen; een veilige samenleving - de vrijheid en veiligheid van Europa en haar burgers beschermen.

Dit krediet dekt specifieke uitgaven in verband met onderzoeks- en ondersteunende activiteiten, waaronder de aankoop van wetenschappelijke en technische uitrusting, uitbesteding van wetenschappelijke en technische diensten, toegang tot informatie, aankoop van verbruiksgoederen enz. Daartoe behoren de direct voor de betrokken projecten gedane uitgaven voor wetenschappelijke infrastructuur.

Het dekt ook allerlei uitgaven in verband met onderzoek en wetenschappelijke ondersteunende taken in verband met activiteiten die onder dit artikel vallen en aan het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek worden toevertrouwd in het kader van de deelname in mededinging van het Centrum aan beleidsmaatregelen van de Unie en voor rekening van derden.

Overeenkomstig artikel 21 en artikel 183, lid 2, van het Financieel Reglement kunnen ontvangsten die zijn geboekt op de posten 6 2 2 3 en 6 2 2 6 van de staat van ontvangsten aanleiding geven tot de opvoering van extra kredieten.

Rechtsgronden

2013/743/EU: Besluit van de Raad van 3 december 2013 tot vaststelling van het specifieke programma tot uitvoering van „Horizon 2020” — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020) en tot intrekking van de Besluiten 2006/971/EG, 2006/972/EG, 2006/973/EG, 2006/974/EG en 2006/975/EG (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 965), met name artikel 3, lid 6.

Verordening (EU) nr. 1290/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 tot vaststelling van de regels voor de deelname aan acties en de verspreiding van resultaten in het kader van „Horizon 2020 — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020)” en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1906/2006 (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 81).

Verordening (EU) nr. 1291/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 tot vaststelling van Horizon 2020 — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014 -2020) en tot intrekking van Besluit nr. 1982/2006/EG (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 104) en met name artikel 5, lid 4.

TITEL 15

ONDERWIJS EN CULTUUR

Titel Hoofdstuk Rubriek Begroting 2015 Gewijzigde begroting nr. 2/2015 Nieuw bedrag Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen 15 01 ADMINISTRATIEVE UITGAVEN OP HET BELEIDSTERREIN „ONDERWIJS EN CULTUUR” 125 099 108 125 099 108 125 099 108 125 099 108 15 02 ERASMUS+ 1 608 503 000 1 389 299 023 1 608 503 000 1 389 299 023 15 03 HORIZON 2020 1 016 450 783 993 045 813 –25 000 000 991 450 783 993 045 813 15 04 CREATIEF EUROPA 167 629 000 153 652 805 167 629 000 153 652 805 Titel 15 — Totaal 2 917 681 891 2 661 096 749 –25 000 000 2 892 681 891 2 661 096 749

HOOFDSTUK 15 03 — HORIZON 2020

Titel Hoofdstuk Artikel Post Rubriek FK Begroting 2015 Gewijzigde begroting nr. 2/2015 Nieuw bedrag Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen 15 03 HORIZON 2020 15 03 01 Wetenschap van topkwaliteit 15 03 01 01 Marie Skłodowska-Curie-acties — Nieuwe vaardigheden, kennis en innovatie genereren, ontwikkelen en overdragen 1,1 737 668 408 494 178 606 737 668 408 494 178 606 Artikel 15 03 01 — Subtotaal 737 668 408 494 178 606 737 668 408 494 178 606 15 03 05 Europees Instituut voor innovatie en technologie — De kennisdriehoek van hoger onderwijs, onderzoek en innovatie integreren 1,1 278 782 375 227 988 790 –25 000 000 253 782 375 227 988 790 15 03 50 Kredieten afkomstig van de deelname van derden (buiten de Europese Economische Ruimte) aan onderzoek en technologische ontwikkeling 15 03 50 01 Kredieten afkomstig van de deelname van derden (buiten de Europese Economische Ruimte) aan onderzoek en technologische ontwikkeling (2014-2020) 1,1 p.m. p.m. p.m. p.m. 15 03 50 02 Kredieten afkomstig van de deelname van derden (buiten de Europese Economische Ruimte) aan onderzoek en technologische ontwikkeling (vóór 2014) 1,1 p.m. p.m. p.m. p.m. Artikel 15 03 50 — Subtotaal p.m. p.m. p.m. p.m. 15 03 51 Voltooiing van het voorgaande kaderprogramma voor onderzoek — Zevende kaderprogramma (2007-2013) 1,1 p.m. 270 878 417 p.m. 270 878 417 15 03 53 Voltooiing van het Europees Instituut voor innovatie en technologie 1,1 p.m. p.m. p.m. p.m. 15 03 77 Proefprojecten en voorbereidende acties 15 03 77 01 Proefproject — Kennispartnerschappen 1,1 p.m. p.m. p.m. p.m. Artikel 15 03 77 — Subtotaal p.m. p.m. p.m. p.m. Hoofdstuk 15 03 — Totaal 1 016 450 783 993 045 813 –25 000 000 991 450 783 993 045 813

Toelichting

Deze toelichting is van toepassing op alle begrotingsonderdelen van dit hoofdstuk.

Dit krediet zal worden gebruikt voor Horizon 2020 — Het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020) van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie, dat de periode 2014-2020 bestrijkt.

Horizon 2020 zal een centrale rol vervullen bij de toepassing van het Europa 2020-vlaggenschipinitiatief „Innovatie-Unie” en andere vlaggenschipinitiatieven, met name „Efficiënt gebruik van hulpbronnen”, „Een geïntegreerd industriebeleid in een tijd van mondialisering”, en „Een digitale agenda voor Europa”, alsook bij de ontwikkeling en werking van de Europese onderzoeksruimte (EOR). Horizon 2020 zal bijdragen tot de totstandbrenging van een op kennis en innovatie gebaseerde economie in de hele Unie door voldoende aanvullende financiering voor onderzoek, ontwikkeling en innovatie aan te trekken.

Dit programma is gericht op de verwezenlijking van de in artikel 179 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie genoemde doelstellingen, teneinde bij te dragen tot de totstandkoming van een kennismaatschappij, gebaseerd op de Europese onderzoeksruimte, d.w.z. door het ondersteunen van transnationale samenwerking op alle niveaus in de gehele Unie, door de dynamiek, de creativiteit en de uitmuntendheid van het Europese onderzoek in staat te stellen de grenzen van de kennis te verleggen, door meer personele middelen voor onderzoek en technologische ontwikkeling in Europa ter beschikking te stellen, en ook de kwaliteit daarvan te verbeteren, en door de capaciteiten voor onderzoek en innovatie in heel Europa te versterken en ervoor te zorgen dat die optimaal gebruikt worden.

Onder deze artikelen en posten vallen ook de uitgaven voor vergaderingen, conferenties, workshops en seminars van hoog wetenschappelijk of technologisch niveau en van Europees belang die door de Commissie worden georganiseerd, de financiering van analysen en evaluaties van hoog wetenschappelijk of technologisch niveau die voor de Unie worden uitgevoerd om nieuwe onderzoeksgebieden te verkennen die in aanmerking komen voor EU-actie, en met name in het kader van de Europese onderzoeksruimte alsmede acties in verband met de follow-up en de verspreiding van resultaten van de programma's, waaronder die van acties die onder de eerdere kaderprogramma 's zijn uitgevoerd.

Dit krediet zal worden aangewend overeenkomstig Verordening (EU) nr. 1290/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 tot vaststelling van de regels voor de deelname aan acties en de verspreiding van resultaten in het kader van „Horizon 2020” — Het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020) en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1906/2006 (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 81).

Bij de onder dit hoofdstuk opgevoerde kredieten komen nog, krachtens de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, met name artikel 82 en Protocol nr. 32 daarbij, de bijdragen van de lidstaten van de Europese Vrijhandelsassociatie (EVA). Deze bedragen vloeien voort uit de onder artikel 6 3 0 van de staat van ontvangsten geboekte bijdragen van de lidstaten van de EVA, die overeenkomstig artikel 21, lid 2, onder e) tot en met g), van het Financieel Reglement bestemmingsontvangsten vormen; zij geven aanleiding tot opvoering van de betrokken kredieten en tot uitvoering overeenkomstig de bijlage „Europese Economische Ruimte” van dit deel van de staat van uitgaven van deze afdeling, die een integrerend deel van de algemene begroting uitmaakt.

Bij enkele van deze projecten is voorzien in deelname van derde landen of instellingen uit derde landen aan Europese samenwerking op het gebied van wetenschappelijk en technisch onderzoek. Eventuele financiële bijdragen die zijn geboekt onder de posten 6 0 1 3 en 6 0 1 5 van de staat van ontvangsten kunnen aanleiding geven tot de opvoering van extra kredieten in overeenstemming met artikel 21 van het Financieel Reglement.

Ontvangsten die voortvloeien uit de deelname van landen aan de Europese samenwerking op het gebied van wetenschappelijk en technisch onderzoek die zijn geboekt onder post 6 0 1 6 van de staat van ontvangsten kunnen aanleiding geven tot de opvoering van extra kredieten in overeenstemming met artikel 21 van het Financieel Reglement.

Ontvangsten die voortvloeien uit de bijdragen van kandidaat-lidstaten, en indien van toepassing van de potentiële kandidaten van de Westelijke Balkan, voor deelname aan programma's van de Unie, en die zijn geboekt op post 6 0 3 1 van de staat van ontvangsten, kunnen aanleiding geven tot de opvoering van extra kredieten, overeenkomstig artikel 21, lid 2, onder e) tot g), van het Financieel Reglement.

Ontvangsten uit de bijdragen van externe instanties voor deelname aan activiteiten van de Unie die zijn geboekt onder post 6 0 3 3 van de staat van ontvangsten kunnen aanleiding geven tot de opvoering van extra kredieten overeenkomstig artikel 21 van het Financieel Reglement.

Extra kredieten zullen onder post 15 03 50 01 worden opgevoerd.

De administratieve kredieten van dit hoofdstuk zullen onder artikel 15 01 05 worden opgevoerd.

15 03 05

Europees Instituut voor innovatie en technologie — De kennisdriehoek van hoger onderwijs, onderzoek en innovatie integreren

Begroting 2015 Gewijzigde begroting nr. 2/2015 Nieuw bedrag Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen 278 782 375 227 988 790 –25 000 000 253 782 375 227 988 790

Toelichting

Dit krediet dient ter dekking van administratieve en personeelskosten en beleidsuitgaven in verband met het werkprogramma van het Europees Instituut voor innovatie en technologie (EIT), met inbegrip van door het EIT aangewezen kennis- en innovatiegemeenschappen (KIG's).

In het kader van de strategische innovatieagenda (SIA) van het EIT en Verordening (EU) nr. 1292/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 294/2008 tot oprichting van het Europees Instituut voor innovatie en technologie (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 174) zal het EIT bijdragen aan de verwezenlijking van het algemene doel en de algemene prioriteiten van „Horizon 2020 — Het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie”, met de specifieke doelstelling de kennisdriehoek van hoger onderwijs, onderzoek en innovatie te integreren. Het EIT moet de innovatiecapaciteit van de EU een hoognodige stimulans geven; zijn algemene doelstelling bestaat erin een nieuwe Europese manier te vinden om door middel van innovatie essentiële economische groei en maatschappelijke voordelen te realiseren door innovatieve ideeën te helpen omzetten in producten en diensten die duurzame groei en banen creëren.

Kennis- en innovatiegemeenschappen zijn de operationele basis van het EIT. Dit zijn door excellentie aangedreven partnerschappen, die het hele innovatienet bijeenbrengen om nieuwe kansen te bieden voor innovatie in Europa en reële impact te genereren in termen van de oprichting van nieuwe bedrijven en maatschappelijke voordelen. Zij pakken specifieke innovatiethema's aan en integreren publieke en private onderzoeksorganisaties, innoverende industrieën, instellingen voor hoger onderwijs, investeerders, start-ups en spin-offs. De eerste drie KIG's werden aangewezen in december 2009 en pakken de volgende maatschappelijke uitdagingen aan: matiging van en aanpassing aan de klimaatverandering (door de klimaat-KIG), duurzame energie (door de KIG InnoEnergy) en de toekomstige informatie- en communicatiemaatschappij (door de EIT ICT-Labs).

Het EIT heeft tot doel op de volgende gebieden tastbaar effect te sorteren:

— belangrijke maatschappelijke uitdagingen aangaan: de KIG's combineren deskundigheid uit verschillende disciplines om innovatieve en brede antwoorden op complexe maatschappelijke uitdagingen aan te reiken;

— een duidelijk en bedrijfsvriendelijk kader scheppen: de belangrijkste benchmark voor het succes van het EIT en de KIG's zal de omzetting van nieuwe ideeën in tastbare nieuwe producten, diensten of kansen voor bedrijven zijn;

— het vrije verkeer van kennis door co-locatie bevorderen: de KIG's zijn georganiseerd rond co-locatiecentra — geografische locaties met een grote proximiteit van het grootste deel of van de gehele innovatieketen. De nadruk ligt op mensen met uiteenlopende achtergronden (industrie, mkb, de academische wereld, nationaliteit, geslacht, discipline, enz.) die met elkaar in direct persoonlijk contact samenwerken, wat dus leidt tot een grote mobiliteit van de kennis;

— een nieuwe generatie van ondernemers laten ontluiken: mensen met ondernemingszin zijn de drijfveer voor innovatie en houden onze economieën en samenlevingen aldus in beweging. Het EIT bevordert onderwijs in ondernemerschap als belangrijk kenmerk van de master- en doctoraatsprogramma's van de KIG's doordat het de nadruk verlegt van „leren over” naar „al doende leren”. De master- en doctoraatsprogramma's zullen studenten de ondernemingsvaardigheden bijbrengen die zij nodig hebben om te slagen in de kenniseconomie, door de nadruk te leggen op leerresultaten en het gebruik van innovatieve onderwijsmethoden.

De strategische doelstellingen van het EIT voor deze periode bestaan erin zijn activiteiten te consolideren en synergieën tussen die activiteiten te creëren, alsook zich voor te bereiden om de prioriteiten te realiseren die in de strategische innovatieagenda (2014-2020) zijn vastgesteld: in de eerste plaats door groei, impact en duurzaamheid aan te moedigen door zijn partnerschap met de drie bestaande KIG's verder te versterken en tegelijkertijd nieuwe KIG's op te richten. Door KIG’s volgens een oplopend ontwikkelingstraject op te richten, zal het EIT uiteindelijk komen tot een totale portefeuille van negen KIG's in de periode 2014-2020 (wat neerkomt op het opzetten van 40 à 50 co-locatiecentra in de hele Unie); in de tweede plaats door de impact van het EIT te vergroten en door ondernemerschap gedreven innovatie in de hele Unie te bevorderen door middel van een brede verspreiding van nieuwe innovatiemodellen die talent uit heel Europa aantrekken en ontwikkelen; en in de derde plaats door, naast resultaatgerichte monitoring, nieuwe middelen in te voeren om effect te sorteren.

De personeelsformatie van het EIT is opgenomen in de bijlage „Personeel” bij deze afdeling.

Rechtsgronden

Verordening (EU) nr. 1291/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 tot vaststelling van Horizon 2020 — Het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014 -2020) en tot intrekking van Besluit nr. 1982/2006/EG (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 104) en met name artikel 5, lid 5.

Verordening (EU) nr. 1292/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 294/2008 tot oprichting van het Europees Instituut voor innovatie en technologie (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 174).

Besluit nr. 1312/2013/EU van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 betreffende de strategische innovatieagenda van het Europees Instituut voor innovatie en technologie (EIT): de bijdrage van het EIT aan een meer innoverend Europa (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 892).

TITEL 32

ENERGIE

Titel Hoofdstuk Rubriek Begroting 2015 Gewijzigde begroting nr. 2/2015 Nieuw bedrag Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen 32 01 ADMINISTRATIEVE UITGAVEN VOOR HET BELEIDSTERREIN „ENERGIE” 63 548 999 63 548 999 63 548 999 63 548 999 32 02 CONVENTIONELE EN DUURZAME ENERGIEBRONNEN 502 456 000 498 668 603 –90 000 000 412 456 000 498 668 603 32 03 KERNENERGIE 159 853 000 175 269 771 159 853 000 175 269 771 32 04 HORIZON 2020 — ONDERZOEK EN INNOVATIE OP HET GEBIED VAN ENERGIE 337 988 791 297 692 895 –10 000 000 327 988 791 297 692 895 Titel 32 — Totaal 1 063 846 790 1 035 180 268 – 100 000 000 963 846 790 1 035 180 268

HOOFDSTUK 32 02 — CONVENTIONELE EN DUURZAME ENERGIEBRONNEN

Titel Hoofdstuk Artikel Post Rubriek FK Begroting 2015 Gewijzigde begroting nr. 2/2015 Nieuw bedrag Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen 32 02 CONVENTIONELE EN DUURZAME ENERGIEBRONNEN 32 02 01 Connecting Europe Facility 32 02 01 01 Verdere integratie van de interne energiemarkt en de interoperabiliteit van de elektriciteits- en gasnetwerken over de grenzen heen 1,1 145 554 000 14 631 591 –30 000 000 115 554 000 14 631 591 32 02 01 02 Verbetering van de voorzieningszekerheid van de Unie 1,1 145 554 000 14 631 591 –30 000 000 115 554 000 14 631 591 32 02 01 03 Bijdragen tot duurzame ontwikkeling en milieubescherming 1,1 145 555 000 14 631 591 –30 000 000 115 555 000 14 631 591 32 02 01 04 Een klimaat scheppen dat gunstiger is voor particuliere en publieke investeringen in energieprojecten 1,1 48 518 000 19 952 080 48 518 000 19 952 080 Artikel 32 02 01 — Subtotaal 485 181 000 63 846 853 –90 000 000 395 181 000 63 846 853 32 02 02 Ondersteunende activiteiten in het kader van het Europese energiebeleid en de interne energiemarkt 1,1 4 998 000 3 481 176 4 998 000 3 481 176 32 02 03 Veiligheid van energie-installaties en -infrastructuur 1,1 306 000 261 088 306 000 261 088 32 02 10 Agentschap voor de samenwerking tussen energieregulators (ACER) 1,1 10 851 000 10 851 000 10 851 000 10 851 000 32 02 51 Voltooiing van de financiële steun aan projecten van gemeenschappelijk belang van het trans-Europese energienetwerk 1,1 p.m. 12 569 810 p.m. 12 569 810 32 02 52 Voltooiing van energieprojecten ter ondersteuning van het economisch herstel 1,1 p.m. 406 598 676 p.m. 406 598 676 32 02 77 Proefprojecten en voorbereidende acties 32 02 77 01 Proefproject — Energievoorziening — Schaliegas 1,1 p.m. p.m. p.m. p.m. 32 02 77 02 Voorbereidende actie — Samenwerkingsmechanismen ter uitvoering van de richtlijn energie uit hernieuwbare bronnen (Richtlijn 2009/28/EG) 2 p.m. p.m. p.m. p.m. 32 02 77 04 Proefproject — Europees kaderprogramma voor de ontwikkeling en uitwisseling van ervaringen met duurzame stadsontwikkeling 1,1 — — — — 32 02 77 05 Voorbereidende actie — Europese eilanden voor een gemeenschappelijk energiebeleid 1,1 — p.m. — p.m. 32 02 77 06 Proefproject — Techno-economische modellen voor stadsverwarmingsnetten met meervoudige input 2 p.m. 500 000 p.m. 500 000 32 02 77 07 Proefproject — Haalbaarheidsstudie naar de financiering van goedkope energie-efficiëntiemaatregelen in huishoudens met een laag inkomen 1,1 120 000 60 000 120 000 60 000 32 02 77 08 Proefproject — Brandstof-/energie-armoede — beoordeling van de gevolgen van de crisis en evaluatie van bestaande en mogelijke nieuwe maatregelen in de lidstaten 1,1 1 000 000 500 000 1 000 000 500 000 Artikel 32 02 77 — Subtotaal 1 120 000 1 060 000 1 120 000 1 060 000 Hoofdstuk 32 02 — Totaal 502 456 000 498 668 603 –90 000 000 412 456 000 498 668 603

32 02 01

Connecting Europe Facility

32 02 01 01

Verdere integratie van de interne energiemarkt en de interoperabiliteit van de elektriciteits- en gasnetwerken over de grenzen heen

Begroting 2015 Gewijzigde begroting nr. 2/2015 Nieuw bedrag Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen 145 554 000 14 631 591 –30 000 000 115 554 000 14 631 591

Toelichting

Deze vastlegging is bedoeld ter dekking van de kosten voor de medefinanciering van studies en werkzaamheden voor projecten van gemeenschappelijk belang, die in de eerste plaats bijdragen tot de integratie van de interne-energiemarkt en de interoperabiliteit van de gas- en de elektriciteitsnetwerken over de grenzen heen.

Rechtsgronden

Verordening (EU) nr. 1316/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 tot vaststelling van de financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen, tot wijziging van Verordening (EG) nr. 913/2010 en houdende intrekking van Verordeningen (EG) nr. 680/2007 en (EG) nr. 67/2010 (PB L 348 van 20.12.2013, blz. 129), en met name artikel 4, lid 3, onder a).

32 02 01 02

Verbetering van de voorzieningszekerheid van de Unie

Begroting 2015 Gewijzigde begroting nr. 2/2015 Nieuw bedrag Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen 145 554 000 14 631 591 –30 000 000 115 554 000 14 631 591

Toelichting

Dit krediet dient ter dekking van de kosten voor de medefinanciering van studies en werkzaamheden voor projecten van gemeenschappelijk belang die in de eerste plaats bijdragen tot de verbetering van de voorzieningszekerheid van de Unie, de veerkracht van het systeem en de veiligheid van de systeemactiviteiten.

Rechtsgronden

Verordening (EU) nr. 1316/2013 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen tot wijziging van Verordening (EG) nr. 913/2010 en houdende intrekking van Verordeningen (EG) nr. 680/2007 en (EG) nr. 67/2010 (PB L 348 van 20.12.2013, blz. 129), en met name artikel 4, lid 3, onder b).

32 02 01 03

Bijdragen tot duurzame ontwikkeling en milieubescherming

Begroting 2015 Gewijzigde begroting nr. 2/2015 Nieuw bedrag Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen 145 555 000 14 631 591 –30 000 000 115 555 000 14 631 591

Toelichting

Dit krediet dient ter dekking van de kosten voor de medefinanciering van studies en werkzaamheden voor projecten van gemeenschappelijk belang die in de eerste plaats bijdragen tot duurzame ontwikkeling en milieubescherming, onder meer door de integratie van energie uit hernieuwbare bronnen in het transmissienetwerk en door de ontwikkeling van slimme energienetten en kooldioxidenetwerken.

Rechtsgronden

Verordening (EU) nr. 1316/2013 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen tot wijziging van Verordening (EG) nr. 913/2010 en houdende intrekking van Verordeningen (EG) nr. 680/2007 en (EG) nr. 67/2010 (PB L 348 van 20.12.2013, blz. 129), en met name artikel 4, lid 3, onder c).

HOOFDSTUK 32 04 — HORIZON 2020 — ONDERZOEK EN INNOVATIE OP HET GEBIED VAN ENERGIE

Titel Hoofdstuk Artikel Post Rubriek FK Begroting 2015 Gewijzigde begroting nr. 2/2015 Nieuw bedrag Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen 32 04 HORIZON 2020 — ONDERZOEK EN INNOVATIE OP HET GEBIED VAN ENERGIE 32 04 03 Maatschappelijke uitdagingen 32 04 03 01 Overschakelen naar een betrouwbaar, duurzaam en concurrerend energiesysteem 1,1 337 988 791 133 691 606 –10 000 000 327 988 791 133 691 606 Artikel 32 04 03 — Subtotaal 337 988 791 133 691 606 –10 000 000 327 988 791 133 691 606 32 04 50 Kredieten afkomstig van de bijdragen van derden (buiten de Europese Economische Ruimte) aan onderzoek en technologische ontwikkeling 32 04 50 01 Kredieten afkomstig van de deelname van derden (buiten de Europese Economische Ruimte) aan onderzoek en technologische ontwikkeling (2014-2020) 1,1 p.m. p.m. p.m. p.m. 32 04 50 02 Kredieten afkomstig van de deelname van derden (buiten de Europese Economische Ruimte) aan onderzoek en technologische ontwikkeling (vóór 2014) 1,1 p.m. p.m. p.m. p.m. Artikel 32 04 50 — Subtotaal p.m. p.m. p.m. p.m. 32 04 51 Voltooiing van het Zevende kaderprogramma (2007-2013) 1,1 p.m. 80 389 724 p.m. 80 389 724 32 04 52 Voltooiing van voorgaande kaderprogramma's voor onderzoek (vóór 2007) 1,1 p.m. 2 784 940 p.m. 2 784 940 32 04 53 Voltooiing van het programma „Intelligente energie — Europa” (2007-2013) 1,1 p.m. 80 826 625 p.m. 80 826 625 32 04 54 Voltooiing van het programma „Intelligente energie — Europa” (2003-2006) 1,1 — p.m. — p.m. Hoofdstuk 32 04 — Totaal 337 988 791 297 692 895 –10 000 000 327 988 791 297 692 895

Toelichting

Deze toelichting is van toepassing op alle begrotingsonderdelen van dit hoofdstuk.

Dit krediet zal worden gebruikt voor Horizon 2020 — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie, dat de periode 2014-2020 bestrijkt.

Horizon 2020-activiteiten, in het bijzonder die in het kader van met name de maatschappelijke uitdaging „Veilige, schone en efficiënte energie”, maar ook de betrokken delen van andere gedeelten van het programma, zoals onder meer „Toegang tot financiering”, die worden uitgevoerd overeenkomstig het energiebeleidskader van de EU, het Europees strategisch plan voor energietechnologie (SET-plan) en de mededeling over Energietechnologieën en innovatie, zullen in de eerste plaats bijdragen tot het Europa-2020 vlaggenschipinitiatief „Innovatie-unie” en andere vlaggenschipinitiatieven, met name „Efficiënt gebruik van hulpbronnen in Europa”, „Een industriebeleid in een tijd van mondialisering” en „Een digitale agenda voor Europa”, alsmede tot de ontwikkeling en het functioneren van de Europese onderzoeksruimte (EOR). Door voldoende aanvullende financiering voor onderzoek, ontwikkeling en innovatie aan te trekken, levert Horizon 2020 een bijdrage aan de opbouw van een economie die berust op kennis en innovatie in de gehele Unie.

Dit kaderprogramma zal worden uitgevoerd met het oog op het bereiken van de algemene doelstellingen van artikel 179 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en is bedoeld als bijdrage tot de totstandbrenging van een kennissamenleving, op basis van de Europese onderzoeksruimte; daarbij wordt grensoverschrijdende samenwerking op alle niveaus binnen de Unie ondersteund, worden de dynamiek, de creativiteit en het hoge niveau van het Europese onderzoek in staat gesteld de grenzen van de kennis te verleggen, wordt het menselijke kapitaal in de sector onderzoek en technologie in Europa kwantitatief en kwalitatief versterkt, wordt de onderzoeks- en innovatiecapaciteit in heel Europa verhoogd en wordt gezorgd voor een optimaal gebruik daarvan.

Onder deze artikelen en posten vallen ook de uitgaven voor vergaderingen, conferenties, workshops en seminars van hoog wetenschappelijk of technologisch niveau en van Europees belang die door de Commissie worden georganiseerd, de financiering van analyses en evaluaties van hoog wetenschappelijk of technologisch niveau die voor de Unie worden uitgevoerd om nieuwe onderzoeksgebieden te verkennen die in aanmerking komen voor actie door de Unie, en met name in het kader van de Europese onderzoeksruimte, alsmede acties in verband met de follow-up en de verspreiding van resultaten van de programma's, waaronder die van acties die uit hoofde van de eerdere kaderprogramma's zijn uitgevoerd.

Dit krediet zal worden aangewend overeenkomstig de Verordening (EU) nr. 1290/2013 van 11 december 2013 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de regels voor de deelname aan acties en de verspreiding van resultaten in het kader van „Horizon 2020 — Het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020)en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1906/2006 (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 81).

Bij de onder dit hoofdstuk opgevoerde kredieten komen nog, krachtens de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, en met name artikel 82 en Protocol nr. 32 daarbij, de bijdragen van de lidstaten van de Europese Vrijhandelsassociatie (EVA). Deze bedragen vloeien voort uit de onder artikel 6 3 0 van de staat van ontvangsten geboekte bijdragen van de lidstaten van de EVA, die overeenkomstig artikel 21, lid 2, onder e) tot en met g), van het Financieel Reglement bestemmingsontvangsten vormen; zij geven aanleiding tot opvoering van de betrokken kredieten en tot uitvoering overeenkomstig de bijlage „Europese Economische Ruimte” van dit deel van de staat van uitgaven van deze afdeling, die een integrerend deel van de algemene begroting uitmaakt.

Bij enkele van deze projecten is voorzien in deelname van derde landen of instellingen uit derde landen aan Europese samenwerking op het gebied van wetenschappelijk en technisch onderzoek. Eventuele financiële bijdragen die zijn geboekt onder de posten 6 0 1 3 en 6 0 1 5 van de staat van ontvangsten kunnen aanleiding geven tot de opvoering van extra kredieten in overeenstemming met artikel 21 van het Financieel Reglement.

Ontvangsten van landen die zijn betrokken bij de Europese Samenwerking op het gebied van het Wetenschappelijke en Technische onderzoek worden geboekt onder post 6 0 1 6 van de staat van ontvangsten en kunnen aanleiding geven tot de opvoering van extra kredieten in overeenstemming met artikel 21 van het Financieel Reglement.

Ontvangsten die voortvloeien uit de bijdragen van kandidaat-lidstaten, en indien van toepassing van de potentiële kandidaten van de westelijke Balkan, voor deelname aan programma's van de Unie, en die zijn geboekt onder post 6 0 3 1 van de staat van ontvangsten, kunnen aanleiding geven tot de opvoering van extra kredieten, overeenkomstig artikel 21, lid 2, onder e) tot en met g), van het Financieel Reglement.

Eventuele ontvangsten uit bijdragen van externe instanties aan activiteiten van de Unie worden geboekt onder post 6 0 3 3 van de staat van ontvangsten en kunnen aanleiding geven tot de opvoering van extra kredieten in overeenstemming met artikel 21 van het Financieel Reglement.

Extra kredieten zullen op post 32 04 50 01 worden opgevoerd.

De administratieve kredieten van dit hoofdstuk zullen onder artikel 32 01 05 worden opgevoerd.

32 04 03

Maatschappelijke uitdagingen

Toelichting

Met deze prioriteit van Horizon 2020 wordt direct ingespeeld op de in de Europa 2020-strategie in kaart gebrachte beleidsprioriteiten en maatschappelijke uitdagingen. Bij het uitvoeren van deze activiteiten zullen de uitdagingen centraal staan, waarbij middelen en kennis uit verschillende terreinen, technologieën en vakgebieden worden gebundeld. De activiteiten zullen de volledige cyclus van onderzoek tot markt bestrijken, met een nieuwe nadruk op innovatiegerelateerde acties zoals proefprojecten, demonstratie, testopstellingen, steun voor overheidsopdrachten, design, door eindverbruikers aangestuurde innovaties, sociale innovatie en de integratie van innovaties op de markt. Deze activiteiten zullen een directe ondersteuning bieden aan de overeenkomstige sectorale beleidsbevoegdheden op het niveau van de Unie.

32 04 03 01

Overschakelen naar een betrouwbaar, duurzaam en concurrerend energiesysteem

Begroting 2015 Gewijzigde begroting nr. 2/2015 Nieuw bedrag Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen Vastleggingen Betalingen 337 988 791 133 691 606 –10 000 000 327 988 791 133 691 606

Toelichting

Dit krediet dient ter ondersteuning van de tenuitvoerlegging van de energie-uitdaging van de Horizon 2020-prioriteiten, overeenkomstig het EU-energiebeleid, het Europees strategisch plan voor energietechnologie (SET-plan) en de mededeling betreffende energietechnologieën en innovatie. Deze initiatieven betreffen voornamelijk: energie-efficiëntie, wind, zon, bio-energie, koolstofafvang en -opslag (CCS), slimme steden en elektriciteitsnetten. In de onderkenning dat deze een belangrijke bijdrage aan toekomstige duurzame energiesystemen kunnen leveren, zal in de periode 2014-2020 85 % van de kredieten besteed worden aan de beleidsterreinen voor hernieuwbare energiebronnen en energie-efficiëntie bij het eindgebruik, met inbegrip van slimme netwerken en energieopslag.

Met het oog het bevorderen van de energieveiligheid in de EU, worden maatregelen voor marktintroductie gesteund door middel van het programma Intelligente energie voor Europa III, om capaciteit op te bouwen, het beheer te verbeteren en marktobstakels te verwijderen zodat oplossingen op het vlak van energie-efficiëntie en hernieuwbare energie ten uitvoer kunnen worden gelegd. Een deel van de kredieten van het algemene budget voor de energie-uitdaging wordt daarom besteed aan marktacceptatiemaatregelen voor bestaande technologieën op het vlak van hernieuwbare energie en energie-efficiëntie in het kader van het programma „Intelligente energie voor Europa III”. Dit programma zal worden uitgevoerd door middel van een specifieke bestuursstructuur en zal eveneens steun omvatten voor de tenuitvoerlegging van het beleid inzake duurzame energie, capaciteitsopbouw en de mobilisering van financiering voor investeringen, zoals tot op heden het geval is geweest.

Rechtsgronden

Besluit van de Raad 2013/743/EU van 3 december 2013 tot vaststelling van het specifieke programma tot uitvoering van „Horizon 2020” — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020) en tot intrekking van de Besluiten 2006/971/EG, 2006/972/EG, 2006/973/EG, 2006/974/EG en 2006/975/EG (PB L 347 van 20.12.2006, blz. 965), en met name artikel 3, lid 3, onder c).

Verordening (EU) nr. 1291/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 tot vaststelling van Horizon 2020 — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014 -2020) en tot intrekking van Besluit nr. 1982/2006/EG (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 104).