BESLUIT (EU) 2022/895 VAN DE RAAD

van 24 mei 2022

houdende machtiging tot het openen van onderhandelingen namens de Europese Unie over een breed internationaal verdrag inzake de bestrijding van het gebruik van informatie- en communicatietechnologieën voor criminele doeleinden

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 82, leden 1 en 2, en artikel 83, lid 1, in samenhang met artikel 218, leden 3 en 4,

Gezien de aanbeveling van de Europese Commissie,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Op 27 december 2019 heeft de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties Resolutie 74/247 aangenomen over de bestrijding van het gebruik van informatie- en communicatietechnologieën voor criminele doeleinden, waarbij werd besloten een open intergouvernementele ad-hoccommissie van deskundigen op te richten die alle regio’s vertegenwoordigt, met als opdracht een breed internationaal verdrag op te stellen inzake bestrijding van het gebruik van informatie- en communicatietechnologieën voor criminele doeleinden.

(2) De Unie heeft reeds regels vastgesteld die sommige, maar niet alle elementen die waarschijnlijk in overweging worden genomen om in het breed internationaal verdrag inzake de bestrijding van het gebruik van informatie- en communicatietechnologieën voor criminele doeleinden te worden opgenomen. Bij deze regels gaat het met name om instrumenten op het gebied van materieel strafrecht (1), politiële en justitiële samenwerking in strafzaken (2) en minimumnormen voor procedurele rechten (3), alsook waarborgen inzake gegevensbescherming en privacy (4). Er moet ook rekening worden gehouden met reeds voorgestelde en besproken wetgeving op bijkomende verwante gebieden, voor zover deze voorstellen tot doel hebben de doeltreffendheid van het rechtskader van de Unie te versterken.

(3) Daarom kan een breed internationaal verdrag inzake de bestrijding van het gebruik van informatie- en communicatietechnologieën voor criminele doeleinden gevolgen hebben voor bepaalde regels van de Unie of het toepassingsgebied daarvan wijzigen.

(4) Om de integriteit van Unierecht te beschermen en te waarborgen dat de regels van het internationaal recht en het recht van de Unie consistent blijven, is het noodzakelijk dat de Commissie, voor aangelegenheden die onder de bevoegdheid van de Unie vallen zoals bepaald door de Verdragen en ten aanzien waarvan de Unie regels heeft vastgesteld,, samen met de lidstaten deelneemt aan de onderhandelingen over een breed internationaal verdrag inzake de bestrijding van het gebruik van informatie- en communicatietechnologieën voor criminele doeleinden.

(5) De Raad heeft op 22 maart 2021 conclusies aangenomen over de EU-strategie inzake cyberbeveiliging voor het digitale tijdperk. Daarin herinnerde de Raad eraan dat verschillende punten van de onderhandelingen over een breed internationaal verdrag inzake de bestrijding van het gebruik van informatie- en communicatietechnologieën voor criminele doeleinden betrekking kunnen hebben op het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, door te benadrukken dat de Raad “het Verdrag van Boedapest inzake cybercriminaliteit en de lopende werkzaamheden aan het tweede Aanvullend Protocol bij dat Verdrag [steunt en propageert en] […] voorts [blijft] deelnemen aan multilaterale uitwisselingen over cybercriminaliteit, onder meer inzake processen met betrekking tot de Raad van Europa, het Bureau van de Verenigde Naties voor drugs- en misdaadbestrijding (UNODC) en de Commissie Misdaadpreventie en Strafrecht (CCPCJ), teneinde te streven naar nauwere internationale samenwerking ter bestrijding van cybercriminaliteit, onder meer door uitwisseling van beste praktijken en technische kennis, en om capaciteitsopbouw te ondersteunen, met inachtneming, en ter bevordering en bescherming van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden”.

(6) Dit besluit mag geen afbreuk doen aan de in de Verdragen bepaalde verdeling van bevoegdheden tussen de Unie en haar lidstaten, aan de deelname van de lidstaten aan de onderhandelingen over een breed internationaal verdrag inzake de bestrijding van het gebruik van informatie- en communicatietechnologieën voor criminele doeleinden en aan elk later besluit om een dergelijk verdrag te sluiten, te ondertekenen of te bekrachtigen.

(7) De onderhandelingsrichtsnoeren in het addendum bij dit besluit zijn gericht tot de Commissie en kunnen indien nodig worden herzien en verder ontwikkeld, afhankelijk van het verloop van de onderhandelingen.

(8) Overeenkomstig het beginsel van loyale samenwerking moeten de Commissie en de lidstaten tijdens het onderhandelingsproces nauw samenwerken, onder meer door regelmatige contacten met de deskundigen van de lidstaten en de vertegenwoordigers van de lidstaten in New York en Wenen.

(9) De Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming is geraadpleegd overeenkomstig artikel 42, lid 1, van Verordening (EU) 2018/1725 van het Europees Parlement en de Raad en heeft op 18 mei 2022 (5) advies uitgebracht.

(10) Overeenkomstig de artikelen 1 en 2 van Protocol nr. 21 betreffende de positie van het Verenigd Koninkrijk en Ierland ten aanzien van de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht, gehecht aan het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), en onverminderd artikel 4 van dat protocol, neemt Ierland niet deel aan de vaststelling van dit besluit en is dit niet bindend voor, noch van toepassing op deze lidstaat.

(11) Overeenkomstig de artikelen 1 en 2 van Protocol nr. 22 betreffende de positie van Denemarken, gehecht aan het VEU en het VWEU, neemt Denemarken niet deel aan de vaststelling van dit besluit; dit is bijgevolg niet bindend voor, noch van toepassing op deze lidstaat,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1 1. De Commissie wordt gemachtigd om voor aangelegenheden die onder de bevoegdheid van de Unie vallen zoals bepaald door de Verdragen en ten aanzien waarvan de Unie regels heeft vastgesteld, namens de Unie onderhandelingen te openen over een breed internationaal verdrag inzake de bestrijding van het gebruik van informatie- en communicatietechnologieën voor criminele doeleinden. 2. De onderhandelingen worden gevoerd overeenkomstig de in het addendum bij dit besluit opgenomen onderhandelingsrichtsnoeren, die indien nodig herzien en verder ontwikkeld kunnen worden, afhankelijk van het verloop van de onderhandelingen.

Artikel 2 De onderhandelingen worden gevoerd in overleg met de Groep justitiële samenwerking in strafzaken, die wordt aangewezen als het bijzonder comité in de zin van artikel 218, lid 4, VWEU. De Commissie brengt regelmatig verslag uit aan het in de eerste alinea genoemde bijzonder comité over de uit hoofde van dit besluit ondernomen stappen en raadpleegt het bijzonder comité regelmatig. Telkens als de Raad daarom verzoekt, brengt de Commissie aan de Raad, onder meer schriftelijk, verslag uit over het verloop en het resultaat van de onderhandelingen. Voor zover de inhoud van de onderhandelingen onder de bevoegdheid van de Unie en die van haar lidstaten valt, werken de Commissie en de lidstaten gedurende de onderhandelingen intensief samen teneinde te zorgen voor eenheid bij de internationale vertegenwoordiging van de Unie en haar lidstaten.

Artikel 3 Het besluit en het addendum daarbij worden onmiddellijk na de vaststelling ervan openbaar gemaakt.

Artikel 4 Dit besluit is gericht tot de Commissie.

Gedaan te Brussel, 24 mei 2022. Voor de Raad De voorzitter B. LE MAIRE

(1) Richtlijn 2011/93/EU van het Europees Parlement en de Raad van 13 december 2011 ter bestrijding van seksueel misbruik en seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie, en ter vervanging van Kaderbesluit 2004/68/JBZ van de Raad (PB L 335 van 17.12.2011, blz. 1); Richtlijn 2013/40/EU van het Europees Parlement en de Raad van 12 augustus 2013 over aanvallen op informatiesystemen en ter vervanging van Kaderbesluit 2005/222/JBZ van de Raad (PB L 218 van 14.8.2013, blz. 8); Richtlijn (EU) 2019/713 van het Europees Parlement en de Raad van 17 april 2019 betreffende de bestrijding van fraude met en vervalsing van niet-contante betaalmiddelen en ter vervanging van Kaderbesluit 2001/413/JBZ van de Raad (PB L 123 van 10.5.2019, blz. 18).

(2) Akte van de Raad van 29 mei 2000 tot vaststelling, overeenkomstig artikel 34 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, van de Overeenkomst betreffende de wederzijdse rechtshulp in strafzaken tussen de lidstaten van de Europese Unie (PB C 197 van 12.7.2000, blz. 1); Verordening (EU) 2018/1727 van het Europees Parlement en de Raad van 14 november 2018 betreffende het Agentschap van de Europese Unie voor justitiële samenwerking in strafzaken (Eurojust), en tot vervanging en intrekking van Besluit 2002/187/JBZ van de Raad (PB L 295 van 21.11.2018, blz. 138); Verordening (EU) 2016/794 van het Europees Parlement en de Raad van 11 mei 2016 betreffende het Agentschap van de Europese Unie voor samenwerking op het gebied van rechtshandhaving (Europol) en tot vervanging en intrekking van de Besluiten 2009/371/JBZ, 2009/934/JBZ, 2009/935/JBZ, 2009/936/JBZ en 2009/968/JBZ van de Raad (PB L 135 van 24.5.2016, blz. 53); Kaderbesluit 2002/465/JBZ van de Raad van 13 juni 2002 inzake gemeenschappelijke onderzoeksteams (PB L 162 van 20.6.2002, blz. 1), Kaderbesluit 2009/948/JBZ van de Raad van 30 november 2009 over het voorkomen en beslechten van geschillen over de uitoefening van rechtsmacht bij strafprocedures (PB L 328 van 15.12.2009, blz. 42); Richtlijn 2014/41/EU van het Europees Parlement en de Raad van 3 april 2014 betreffende het Europees onderzoeksbevel in strafzaken (PB L 130 van 1.5.2014, blz. 1).

(3) Richtlijn 2010/64/EU van het Europees Parlement en de Raad van 20 oktober 2010 betreffende het recht op vertolking en vertaling in strafprocedures (PB L 280 van 26.10.2010, blz. 1); Richtlijn 2012/13/EU van het Europees Parlement en de Raad van 22 mei 2012 betreffende het recht op informatie in strafprocedures (PB L 142 van 1.6.2012, blz. 1); Richtlijn 2013/48/EU van het Europees Parlement en de Raad van 22 oktober 2013 betreffende het recht op toegang tot een advocaat in strafprocedures en in procedures ter uitvoering van een Europees aanhoudingsbevel en het recht om een derde op de hoogte te laten brengen vanaf de vrijheidsbeneming en om met derden en consulaire autoriteiten te communiceren tijdens de vrijheidsbeneming (PB L 294 van 6.11.2013, blz. 1); Richtlijn (EU) 2016/1919 van het Europees Parlement en de Raad van 26 oktober 2016 betreffende rechtsbijstand voor verdachten en beklaagden in strafprocedures en voor gezochte personen in procedures ter uitvoering van een Europees aanhoudingsbevel (PB L 297 van 4.11.2016, blz. 1); Richtlijn (EU) 2016/800 van het Europees Parlement en de Raad van 11 mei 2016 betreffende procedurele waarborgen voor kinderen die verdachte of beklaagde zijn in een strafprocedure (PB L 132 van 21.5.2016, blz. 1); Richtlijn (EU) 2016/343 van het Europees Parlement en de Raad van 9 maart 2016 betreffende de versterking van bepaalde aspecten van het vermoeden van onschuld en van het recht om in strafprocedures bij de terechtzitting aanwezig te zijn (PB L 65 van 11.3.2016, blz. 1).

(4) Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot intrekking van Richtlijn 95/46/EG (algemene verordening gegevensbescherming) (PB L 119 van 4.5.2016, blz. 1); Richtlijn (EU) 2016/680 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door bevoegde autoriteiten met het oog op de voorkoming, het onderzoek, de opsporing en de vervolging van strafbare feiten of de tenuitvoerlegging van straffen, en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot intrekking van Kaderbesluit 2008/977/JBZ van de Raad (PB L 119 van 4.5.2016, blz. 89); Richtlijn 2009/136/EG van het Europees Parlement en de Raad van 25 november 2009 tot wijziging van Richtlijn 2002/22/EG inzake de universele dienst en gebruikersrechten met betrekking tot elektronischecommunicatienetwerken en -diensten, Richtlĳn 2002/58/EG betreffende de verwerking van persoonsgegevens en de bescherming van de persoonlĳke levenssfeer in de sector elektronische communicatie en Verordening (EG) nr. 2006/2004 betreffende samenwerking tussen de nationale instanties die verantwoordelijk zijn voor handhaving van de wetgeving inzake consumentenbescherming (PB L 337 van 18.12.2009, blz. 11).

(5) Advies van 18 mei 2022 (nog niet bekendgemaakt in het Publicatieblad).