Financiële staten van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal per 31 december 2000

(2001/C 185/02)

De balans van de EGKS, de winst en verliesrekeningen en de bestemming van het resultaat over het begrotingsjaar eindigend op 31 december 2000 zijn ter goedkeuring aan de Commissie voorgelegd via de schriftelijke procedure nr. E/306/2001 van 20 juni 2001, en opgenomen in het onderhavige financiële verslag, zoals goedgekeurd door de Commissie.

Financiële staten van de EGKS per 31 december 2000

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Winst- en-verliesrekening over het begrotingsjaar eindigend op 31 december 2000

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Bestemming van het resultaat over het begrotingsjaar eindigend op 31 december 2000

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

TOELICHTINGEN BIJ DE FINANCIËLE STATEN PER 31 DECEMBER 2000

(Bedragen in euro)

A. DE EGKS

De Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS) werd opgericht bij het Verdrag van 18 april 1951. Krachtens dit Verdrag heeft de EGKS tot taak bij te dragen tot de economische ontwikkeling van de lidstaten door de totstandbrenging van een gemeenschappelijke markt voor kolen en staal. Met het oog op het verstrijken van het EGKS-Verdrag op 23 juli 2002 is de EGKS-heffing in 1998 op nul gesteld (beschikking van de Commissie van 23 december 1997) en worden sinds juli 1997 geen leningen meer verstrekt (besluit van de Commissie van 22 juni 1994). Dientengevolge bestaan de middelen van de EGKS voortaan hoofdzakelijk uit het nettosaldo (zie toelichting C.16.2) van het beheer van de verschillende reserves en voorzieningen.

Alle onderdelen van het EGKS-vermogen (activa en passiva) zullen na 23 juli 2002 aan de Europese Gemeenschap worden overgedragen. De nettowaarde van deze onderdelen wordt beschouwd als een vermogen bestemd voor onderzoek in de met de kolen- en staalindustrie verbonden sectoren, aangeduid als "EGKS in opheffing".

B. BOEKHOUDKUNDIGE BEGINSELEN EN METHODEN

1. Presentatie van de financiële staten

De financiële staten worden opgemaakt overeenkomstig de algemeen erkende boekhoudkundige beginselen.

Bij de boekhoudkundige beginselen en waarderingsmethoden die voor de verschillende posten van de financiële staten zijn gebruikt, is rekening gehouden met de beperkingen en resoluties die uit hoofde van de Verdragen en andere besluiten van de instellingen van de Europese Gemeenschappen betreffende de EGKS hierop van toepassing zijn.

Bij de gebruikte boekhoudkundige beginselen is er voorts rekening mee gehouden dat de activiteiten na 23 juli 2002, datum van het verstrijken van het EGKS-Verdrag, niet worden voortgezet.

De financiële staten zijn opgesteld overeenkomstig de Richtlijnen 78/660/EEG(1) en 86/635/EEG(2) van de Raad betreffende de jaarrekening en de geconsolideerde jaarrekening van banken en andere financiële instellingen, voorzover deze van toepassing zijn en onder voorbehoud van de bovengenoemde noodzakelijke aanpassingen.

2. Omrekening van valuta's

De munteenheid die de EGKS voor haar jaarrekening gebruikt is de euro (EUR).

Alle door de EGKS verrichte transacties in buitenlandse valuta's worden omgerekend in euro tegen de maandelijks door de Europese Centrale Bank bekendgemaakte koers.

De niet-monetaire posten worden in euro omgerekend tegen de maandkoers die gold ten tijde van de verwerving of de meest recente herwaardering.

Per balansdatum worden de monetaire posten in euro omgerekend tegen de op die datum geldende maandkoers. Negatieve verschillen worden op de winst- en verliesrekening geboekt. Positieve verschillen worden onder de post "overlopende rekeningen" van de passiva van de balans opgevoerd.

2.1. Omrekeningskoersen

Aan het einde van het jaar werden voor de omrekening in euro van de in andere valuta's luidende balansposten de volgende koersen gebruikt.

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

2.2. Per 31 december 2000 bestond de EGKS-balans uit de volgende hoeveelheden van de hierboven vermelde valuta's en euro:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

3. Belegging van kasmiddelen en waardering van obligaties en andere waardepapieren

Volgens de regels voor het intern bedrijfseconomisch toezicht van de EGKS moeten beleggingen worden beperkt tot obligaties van emittenten met een hoge kredietwaardigheidsbeoordeling. Toch is de EGKS in het kader van een overeenkomst inzake de herstructurering van een schuld van een in gebreke gebleven debiteur in 1998 bij uitzondering in het bezit gekomen van aandelen en andere niet-vastrentende deelbewijzen van een privaatrechtelijke onderneming.

Obligaties, andere vastrentende waardepapieren, alsmede aandelen en andere niet-vastrentende waardepapieren worden tegen de gemiddelde aankoopprijs of, als deze lager is, de marktwaarde aan het einde van het begrotingsjaar in de balans opgenomen.

Voor waardepapieren die als financiële vaste activa worden beschouwd, wordt van deze regel afgeweken: zij worden tegen de gemiddelde aankoopprijs of, als deze lager is, de aflossingswaarde in de balans opgenomen.

4. Operationele begroting van de EGKS (OBE)

Een deel van de EGKS-middelen wordt beschikbaar gesteld voor de operationele begroting van de EGKS. Deze operationele begroting wordt jaarlijks door de Commissie vastgesteld, nadat de Raad is geïnformeerd en het Europees Parlement is geraadpleegd.

De verplichtingen die in de OBE jegens derden zijn aangegaan, alsmede de voorzieningen voor de financiering van de OBE worden getoond in de post Operationele begroting van de EGKS (zie toelichting C.13).

5. Boetes en rentesubsidies

De boetes en de rentesubsidies waarvan terugbetaling is gevraagd, worden pas als middelen van de OBE beschouwd als zij daadwerkelijk zijn geïnd. De opgelegde, maar nog niet geïnde boetes alsmede de rentesubsidies waarvan de terugbetaling is gevraagd, worden daarom in een voorziening opgenomen (zie toelichting C.14.3.a).

6. Presentatie van vergelijkende cijfers voor 1999

Aangezien de presentatie van de financiële staten in 2000 is veranderd, zijn de cijfers voor 1999 ten behoeve van de vergelijkbaarheid bewerkt.

C. TOELICHTING BIJ DE POSTEN VAN DE BALANS EN WINST- EN VERLIESREKENING

1. Tegoeden bij centrale banken

Onder deze post worden de tegoeden van de EGKS bij de centrale banken van sommige lidstaten vermeld.

2. Vorderingen op kredietinstellingen

2.1. Op termijn of met opzegging

De desbetreffende vorderingen zijn als volgt naar resterende looptijd verdeeld:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

2.2. Verstrekte leningen

De desbetreffende leningen zijn als volgt naar resterende looptijd verdeeld:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

3. Vorderingen op cliënten

3.1. Verstrekte leningen

De aan kredietinstellingen verstrekte leningen zijn opgenomen in de post "Vorderingen op kredietinstellingen" (zie toelichting C.2).

De overige verstrekte leningen zijn als volgt verdeeld:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

NB:

De leningen zijn in het algemeen gegarandeerd door de lidstaten, door borgstellingen van banken en ondernemingen of door hypotheken.

3.2. Heffing

Het heffingspercentage bedroeg in 1998, 1999 en 2000 0 % en de vorderingen per 31 december 2000 hebben dus betrekking op de voorgaande jaren.

Deze post wordt als volgt onderverdeeld:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Deze post omvat met name een bedrag van 5551715 euro betreffende gerechtelijke procedures (5281288 euro per 31 december 1999).

3.3. Boetes

Deze post omvat de vorderingen van de Commissie op ondernemingen waaraan overeenkomstig de bepalingen van het Verdrag een boete werd opgelegd.

Na waardecorrectie vertegenwoordigt de post een bedrag van 38950716 euro (37195283 euro per 31 december 1999).

Deze post betreft hoofdzakelijk twee procedures.

Een totale boete van 104364350 euro die de Commissie bij Beschikking 94/215/EGKS(3) van 16 februari 1994 aan ondernemingen uit de ijzer- en staalindustrie heeft opgelegd wegens niet-naleving van mededingingsregels bij de afzet van stalen balken. Het Gerecht van eerste aanleg heeft in zijn arrest van 11 maart 1999 het totaalbedrag van de boetes met 24774000 euro verminderd tot 79590350 euro. Tot 31 december 2000 werden betalingen ten bedrage van 50631350 euro geïnd. Zeven bedrijven hebben tegen het vonnis van het Gerecht van eerste aanleg beroep aangetekend.

Een totale boete van 27380000 euro die de Commissie bij Beschikking 98/247/EGKS(4) op grond van artikel 65 van het EGKS-Verdrag aan ondernemingen uit de ijzer- en staalindustrie heeft opgelegd wegens een onderlinge afspraak over de berekeningswijze van de legeringstoeslag. Er werden betalingen ten bedrage van 14740000 euro geïnd, aangezien tweederde van de ondernemingen waartoe de beschikking is gericht, bij het Gerecht van eerste aanleg in beroep is gegaan.

3.4. Terug te vorderen rentesubsidies

Deze post betreft vorderingen op ondernemingen die een lening met rentesubsidie hebben ontvangen, waarna de Commissie zich verplicht zag de volledige of gedeeltelijke terugbetaling van de reeds betaalde rentesubsidie te vragen.

4. Obligaties en andere vastrentende waardepapieren

4.1. Samenstelling

De portefeuille obligaties en andere vastrentende waardepapieren is als volgt samengesteld:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

4.2. Vervaldatum in 2001

De waardepapieren in portefeuille die in de loop van 2001 de eindvervaldag bereiken, vertegenwoordigen de volgende bedragen:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

4.3. Financiële vaste activa (zie toelichting B.3)

Met financiële vaste activa worden waardepapieren bedoeld die zijn bestemd om tot hun eindvervaldag in portefeuille te worden gehouden. Het betreft voornamelijk papier op korte en middellange termijn ten behoeve van de dienst der opgenomen leningen.

Per 31 december 2000 bedroegen de financiële vaste activa 48519675 euro.

De aflossingswaarde van deze waardepapieren is in totaal 1548471 euro lager dan de gemiddelde aanschaffingswaarde.

4.4. Rendement

Bij de investeringen van kasmiddelen wordt rekening gehouden met de beperkingen inzake vervaldata en liquiditeit die voor de financiële transacties van de EGKS gelden. Deze moeten aan zeer strenge criteria voldoen wat de financiële kwaliteit van de tegenpartij betreft.

Het rendement op de investeringen (berekend aan de hand van de methode van de Association of Investment Management and Research) bedroeg in 2000 4,72 %.

5. Aandelen en andere niet-vastrentende waardepapieren

Ontwikkeling van de aandelen en andere niet-vastrentende waardepapieren:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

De EGKS heeft deze aandelen en andere niet-vastrentende waardepapieren ontvangen in het kader van de ondertekening van een herstructureringsplan van een in gebreke gebleven debiteur (zie toelichting B.3).

Voor een deel van deze waardepapieren met een nettowaarde van 8287500 euro geldt een leningovereenkomst met een kredietinstelling (vervaldatum 1 juli 2004 met een call-optie op 1 juli 2002).

6. Terreinen en gebouwen

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

De diverse gebouwen waarvan de EGKS eigenaar is, hebben destijds het voorwerp uitgemaakt van overeenkomsten waarin wordt bepaald dat zij tegen betaling van een huurprijs ter vergoeding van de door de EGKS geïnvesteerde middelen ter beschikking van de Europese Gemeenschap worden gesteld.

Zoals door deze overeenkomsten werd toegestaan, heeft de Commissie in 1994 en 1995 het nog aan de EGKS verschuldigde kapitaal volledig terugbetaald met het oog op de juridische overdracht van de gebouwen door de EGKS aan de Europese Gemeenschap.

In 2000 is de juridische overdracht van de gebouwen in Lissabon en Milaan volledig afgerond.

Deze transactie leverde de EGKS een meerwaarde van 1987121 euro op, namelijk het verschil tussen het bedrag van de overdracht (2531228 euro) en de nettoboekwaarde (544107 euro) op de datum waarop de overdracht heeft plaatsgevonden, die is opgenomen in de rubriek "overige bedrijfsopbrengsten" van de winst- en verliesrekening.

7. Overige activa

De overige activa zijn als volgt verdeeld:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

8. Overlopende rekeningen activa

De overlopende rekeningen activa zijn als volgt verdeeld:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

9. Schulden aan kredietinstellingen

De desbetreffende transacties zijn als volgt naar resterende looptijd verdeeld:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

10. In een waardepapier belichaamde schulden

Deze post omvat de obligatieleningen.

Een deel van de op 31 december 2000 nog lopende leningen vervalt in de loop van het boekjaar 2001 voor een bedrag van 240430841 euro.

11. Overige passiva

De overige passiva zijn als volgt verdeeld:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

12. Overlopende rekeningen passiva

De overlopende rekeningen passiva zijn als volgt verdeeld:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

13. (OBE) Operationele begroting van de EGKS

Deze post omvat de verplichtingen voor de OBE ten bedrage van 434516282 euro (556154370 euro per 31 december 1999) en de voorzieningen in verband met de financiering van de OBE voor een totaalbedrag van 401000000 euro (393000000 euro per 31 december 1999).

Ontwikkeling van de verplichtingen voor de OBE in 2000:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Ontwikkeling van de voorziening voor de financiering van de toekomstige operationele begrotingen en de voorziening voor onvoorziene uitgaven:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

14. Voorziening voor risico's en kosten

14.1. Garantiefonds

Het garantiefonds is bestemd voor de dekking van de transacties in verband met de opgenomen en verstrekte leningen. Na een toevoeging van 12 miljoen euro bedraagt het garantiefonds per 31 december 2000 565 miljoen euro. Deze verhoging van het garantiefonds werd doorgevoerd in het licht van het verstrijken van het EGKS-Verdrag.

De Commissie heeft op 11 september 1996 immers bevestigd dat zij het garantiefonds wil handhaven op een niveau van 100 % van de na 23 juli 2002 nog uitstaande leningen die zonder garantie van een lidstaat werden verstrekt, wat betekent dat het garantiefonds geleidelijk moet worden opgetrokken tot ongeveer 572 miljoen euro (berekend aan de hand van de wisselkoersen van 31 december 2000). Op 31 december 2000 bedroeg deze dekking 98,8 %, voorzover zich geen wanbetaling zal voordoen wat de leningen betreft die vóór 23 juli 2002 vervallen.

Ontwikkeling van het garantiefonds:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

14.2. Voorzieningen voor grote risico's

Het verstrijken van het EGKS-Verdrag in 2002 en de geleidelijke vermindering van het uitstaande leningsbedrag leiden tot een verhoogde concentratie van het risico op bepaalde omvangrijke leningen (deze grote risico's zijn gedefinieerd overeenkomstig Richtlijn 92/121/EEG van de Raad van 21 december 1992 betreffende het toezicht op en de beheersing van grote risico's van kredietinstellingen).

De voorziening voor grote risico's heeft dan ook betrekking op leningen die niet van een eersterangsgarantie zijn voorzien en waarvan het bedrag hoger is dan 25 % van het eigen vermogen van de EGKS.

Zij dient specifiek ter dekking van dit concentratierisico en om een eventuele wanbetaling te kunnen opvangen.

Deze voorziening, die werd berekend op grond van het uitstaande bedrag van deze grote risico's per 31 december 2000 en volgens een methode die door een internationaal accountantskantoor werd aanbevolen, bedraagt 17 miljoen euro (18 miljoen euro per 31 december 1999).

14.3. Andere voorzieningen

Deze post omvat de voorzieningen voor boetes en terug te vorderen rentesubsidies ten bedrage van 42272249 euro (41735261 euro per 31 december 1999) en de andere voorzieningen voor een totaalbedrag van 116391098 euro (113461382 euro per 31 december 1999).

a) Voorzieningen voor boetes en terug te vorderen rentesubsidies (zie toelichting B.5):

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

b) Andere voorzieningen:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

15. Reserves

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

De speciale reserve wordt gebruikt voor de toekenning van leningen uit eigen middelen van de EGKS ten behoeve van de financiering van sociale-woningbouwprojecten.

Het voormalige pensioenfonds vormde oorspronkelijk het totaal van de door de EGKS vóór 5 maart 1968 gedekte pensioenverplichtingen. Met ingang van deze datum kwamen de verplichtingen voor de betaling van de ambtenarenpensioenen via de algemene begroting ten laste van de lidstaten. Het fonds wordt nu gebruikt voor de financiering van woningbouwleningen voor de ambtenaren van de Europese Gemeenschappen. Het is ook gebruikt om speciale leningen te verstrekken aan ondernemingen in de ijzer- en staalindustrie en in de kolenindustrie.

16. Analyse van het resultaat van het begrotingsjaar

Het totale resultaat van de EGKS wordt zowel door het resultaat van haar niet-budgettaire transacties (verstrekte/opgenomen leningen - beleggingen van kasmiddelen - wisselkoersschommelingen) als door de uitvoering van de OBE beïnvloed.

16.1. Niet-budgettaire transacties

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

16.2. Uitvoering van de operationele begroting van de EGKS

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

16.3. Vaststelling van het resultaat van het begrotingsjaar

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

17. Rentelasten en soortgelijke kosten

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

18. Algemene administratieve kosten

Een bedrag van 5 miljoen euro werd naar de algemene begroting van de Commissie van de Europese Gemeenschappen overgemaakt ter dekking van de administratieve uitgaven van de EGKS.

19. Overige bedrijfskosten

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

20. Financiële opbrengsten

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

21. Overige bedrijfsopbrengsten

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

22. Opbrengsten in verband met de operationele begroting

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

23. Buiten de balans vallende verplichtingen

23.1. Verplichtingen ten opzichte van de EGKS

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

23.2. Aangegane verplichtingen

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Overeenkomstig de door haar aangegane verplichtingen heeft de EGKS traditiegetrouw zelfs vervallen coupons altijd uitbetaald.

24. Ontwikkeling van de financiële toestand in het begrotingsjaar eindigend op 31 december 2000

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

(1) PB L 222 van 14.8.1978, blz. 11.

(2) PB L 372 van 31.12.1986, blz. 1.

(3) PB L 116 van 6.5.1994, blz. 1.

(4) PB L 100 van 1.4.1998, blz. 55.