Besluit van het Europees Parlement

van 10 april 2002

inzake het verlenen van kwijting aan de Commissie voor de uitvoering van de begroting van het zesde, zevende en achtste Europees Ontwikkelingsfonds in het begrotingsjaar 2000

(2002/446/EG)

HET EUROPEES PARLEMENT,

- Gezien de jaarrekeningen en financiële balansen van het zesde, zevende en achtste Europees Ontwikkelingsfonds voor het begrotingsjaar 2000 (COM(2001) 233 - C5-0209/2001),

- Gezien het jaarverslag van de Rekenkamer over de activiteiten in het kader van het zesde, zevende en achtste Europees Ontwikkelingsfonds, vergezeld van de antwoorden van de instellingen, voor het begrotingsjaar 2000 (C5-0618/2001)(1),

- Gezien de betrouwbaarheidsverklaring van de Rekenkamer inzake de activiteiten in het kader van de Europese Ontwikkelingsfondsen (C5-0618/2001),

- Gezien de aanbeveling van de Raad van 5 februari 2001 inzake de te verlenen kwijting voor de uitvoering van de verrichtingen van de Europese Ontwikkelingsfondsen voor het begrotingsjaar 2000 (5787/2002 - C5-0118/2002, 5788/2002 - C5-0119/2002, 5789/2002 - C5-0120/2002),

- Gelet op artikel 33 van het Intern Akkoord tussen de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten van de Europese Gemeenschap, in het kader van de Raad bijeen, betreffende de financiering en het beheer van de steun van de Gemeenschap in het kader van het Tweede Financieel Protocol bij de Vierde ACS-EG-overeenkomst(2),

- Gelet op artikel 276 van het EG-Verdrag,

- Gelet op artikel 74 van het Financieel Reglement van 16 juni 1998 van toepassing op de samenwerking inzake ontwikkelingsfinanciering in het kader van de Vierde ACS-EG-overeenkomst(3),

- Gelet op artikel 93 en bijlage V van zijn Reglement,

- Gezien het verslag van de Commissie begrotingscontrole en het advies van de Commissie ontwikkelingssamenwerking (A5-0088/2002),

A. Overwegende dat de Rekenkamer in haar betrouwbaarheidsverklaring inzake de activiteiten in het kader van de Europese Ontwikkelingsfondsen concludeert dat de jaarrekeningen over het begrotingsjaar 2000 behoudens een aantal uitzonderingen een getrouw beeld geven van de ontvangsten en de uitgaven voor het begrotingsjaar 2000 en van de financiële situatie aan het eind van het jaar,

B. Overwegende dat de Rekenkamer de onderliggende verrichtingen heeft onderzocht aan de hand van de beschikbare documentatie, maar geen controle ter plaatse heeft verricht in de ACS-landen om na te gaan of de werken, leveringen en diensten beantwoorden aan de werkelijkheid,

C. Overwegende dat de Rekenkamer van mening is dat de verrichtingen die ten grondslag liggen aan de financiële verantwoording behoudens een aantal uitzonderingen over het geheel genomen wettig en regelmatig zijn,

1. Verleent de Commissie kwijting voor de uitvoering van de begroting van het zesde, zevende en achtste Europees Ontwikkelingsfonds in het begrotingsjaar 2000;

2. Formuleert zijn opmerkingen in de hieraan gehechte resolutie;

3. Verzoekt zijn voorzitter dit besluit en zijn resolutie met opmerkingen, die een integrerend deel uitmaakt van dit besluit, te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, het Hof van Justitie, de Rekenkamer en de Europese Investeringsbank, en te zorgen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen (serie L).

De secretaris-generaal

Julian Priestley

De voorzitter

Pat Cox

(1) PB C 359 van 15.12.2001, blz. 417.

(2) PB L 156 van 29.5.1998, blz. 108.

(3) PB L 191 van 7.7.1998, blz. 53.

Resolutie

van het Europees Parlement met opmerkingen bij het besluit waarbij de Commissie kwijting wordt verleend voor de uitvoering van de begroting van het zesde, zevende en achtste Europees Ontwikkelingsfonds in het begrotingsjaar 2000

HET EUROPEES PARLEMENT,

- Gezien de jaarrekeningen en financiële balansen van het zesde, zevende en achtste Europees ontwikkelingsfonds voor het begrotingsjaar 2000 (COM(2001) 233 - C5-0209/2001),

- Gezien het verslag van de Rekenkamer over de activiteiten in het kader van het zesde, zevende en achtste Europees Ontwikkelingsfonds, vergezeld van de antwoorden van de instellingen, voor het begrotingsjaar 2000 (C5-0618/2001)(1),

- Gezien de Betrouwbaarheidsverklaring van de Rekenkamer inzake de activiteiten in het kader van de Europese Ontwikkelingsfondsen (C5-0618/2001),

- Gezien de aanbeveling van de Raad van 5 februari 2001 inzake de te verlenen kwijting voor de uitvoering van de verrichtingen van de Europese Ontwikkelingsfondsen voor het begrotingsjaar 2000 (5787/2002 - C5-0118/2002, 5788/2002 - C5-0119/2002, 5789/2002 - C5-0120/2002),

- Gelet op artikel 33 van het Intern Akkoord tussen de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten van de Europese Gemeenschap, in het kader van de Raad bijeen, betreffende de financiering en het beheer van de steun van de Gemeenschap in het kader van het Tweede Financieel Protocol bij de Vierde ACS-EG-overeenkomst(2),

- Gelet op artikel 74 van het Financieel Reglement van 16 juni 1998 van toepassing op de samenwerking inzake ontwikkelingsfinanciering in het kader van de Vierde ACS-EG-overeenkomst(3),

- Gelet op artikel 93 en bijlage V van zijn Reglement,

- Gezien het verslag van de Commissie begrotingscontrole en het advies van de Commissie ontwikkelingssamenwerking (A5-0088/2002),

A. Overwegende dat de Commissie overeenkomstig artikel 74 van het Financieel reglement van 16 juni 1998 alle nodige maatregelen moet treffen om gevolg te geven aan de opmerkingen in de kwijtingsbesluiten;

B. Overwegende dat vermindering van de armoede de centrale doelstelling van de communautaire ontwikkelingssamenwerking is;

C. Overwegende dat het partnerschap tussen de ACS-landen en de Europese Unie sinds de sluiting van de Overeenkomst van Cotonou op 23 juni 2000(4) op een nieuwe leest is geschoeid, hetgeen ook moet resulteren in een hervorming van de financiële samenwerking;

D. Overwegende dat de hulp meer en meer de vorm zal aannemen van sectorale begrotingsondersteunende programma's, in plaats van hulp voor specifieke projecten;

E. Overwegende dat de informatie nog steeds onnauwkeurig is; overwegende dat de Commissie voor de komende begrotingsjaren betrouwbare cijfers dient te verstrekken en meer duidelijkheid moet scheppen over de omstandigheden en resultaten van de toepassing van de sociale voorwaarden in verband met steun voor structurele aanpassingen;

F. Overwegende dat de hulp meer en meer zal worden geconcentreerd op sleutelsectoren en dat grote investeringen zullen worden gedaan in een beperkt aantal programma's;

G. Overwegende dat de Commissie concrete stappen in het kader van een actieplan heeft ondernomen (de oprichting van EuropeAid, een versterking van de Commissiedelegaties, een vereenvoudiging van de procedures) om gevolg te geven aan de verzoeken in de resolutie van het Parlement van 6 juli 2000 met opmerkingen bij het besluit waarbij de Commissie kwijting wordt verleend voor het financieel beheer van het zesde, zevende en achtste Europees Ontwikkelingsfonds in het begrotingsjaar 1998(5);

H. Overwegende dat het nog te vroeg is om de doeltreffendheid van deze maatregelen, die voor betere prestaties van de diensten en delegaties van de Commissie moeten zorgen, te beoordelen;

I. Overwegende dat de begroting 2000 de eerste is die is uitgevoerd onder de exclusieve verantwoordelijkheid van de huidige Commissie die is aangetreden in september 1999;

Begroting en uitvoering van de begroting in 2000

1. Betreurt dat de middelen voor sociale infrastructuur en diensten volgens de voorlopige ramingen van de Commissie voor het jaar 2000 onaanvaardbaar laag zijn; herinnert aan de resultaten van de begrotingsprocedure voor 2002, waarbij de Commissie heeft toegezegd om verandering te brengen in deze situatie, in overeenstemming met de vastgestelde doelen;

2. Stelt vast dat in 2000 zowel het peil van de vastleggingen als dat van de betalingen aanzienlijk hoger lag dan in het voorgaande jaar:

a) in 2000 bedroegen de vastleggingen 3758 miljoen EUR, in vergelijking met 2692 miljoen EUR in 1999,

b) in 2000 bedroegen de betalingen in totaal 1548 miljoen EUR, in vergelijking met 1275 miljoen EUR in 1999;

3. Stelt vast dat in 2001 de betalingen verder stegen, en wel aanzienlijk;

4. Is tevreden met deze trend, maar is van mening dat het nog te vroeg is om te weten of het fundamentele probleem van de vertraging in de uitvoering van de Europese Ontwikkelingsfondsen de komende jaren definitief raakt opgelost;

Toezicht op de hulp

5. Onderstreept dat een transparant informatiesysteem in overeenstemming met de normen van de Commissie voor ontwikkelingsbijstand (DAC) een eerste stap is in de richting van een meer op resultaten gerichte benadering; dringt erop aan dat de indicatoren die aangeven welke resultaten in vergelijking met de doelstellingen op ontwikkelingsgebied werden geboekt voor de Commissie een prioriteit worden; vraagt dat het Parlement over dit proces volledig zou worden geïnformeerd en geraadpleegd;

6. Herhaalt zijn standpunt(6) dat het verlenen van verdere hulp afhankelijk moet worden gemaakt van het opstellen en de doeltreffende omzetting van hervormingsprogramma's ter verbetering van de kwaliteit van het beheer van de overheidsfinanciën in de ontvangende landen; onderstreept opnieuw het belang van de volgende punten:

a) constante beoordeling van de realisatie van de geplande stappen om het overheidsbeheer te hervormen,

b) toezicht op de in de kernsectoren (gezondheid en onderwijs) gemaakte vorderingen aan de hand van veelzeggende indicatoren (bijvoorbeeld. toename van het aantal leraren of artsen),

c) jaarlijkse controle van de boekhouding en van de rendabiliteit van het financieel beheer aan de hand van steekproeven,

d) duidelijk gedefinieerde sancties (vermindering of staking van de betalingen) voor het geval de overeengekomen hervormingsstappen niet worden uitgevoerd;

7. Benadrukt dat de Commissie met het oog op deze vereisten haar controlecapaciteit aanzienlijk moet verhogen en verbeteren;

8. Is tevreden met het op 15 maart 2002 verstrekte antwoord over probleempunten met betrekking tot het aantal en de aard van de door de Commissie in 2002 verrichte controles; is verheugd over de grondige, geordende uitleg over hoe de controleactiviteiten van de Commissie worden verondersteld te werken; betreurt evenwel dat de Commissie niet in staat is extra informatie te vestrekken over de lijst van in 2000 verrichtte controles, doordat DG AIDCO een inventaris van de gedecentraliseerde controles bijhoudt die wordt bestempeld als veeleer eenvoudig (zie antwoord van de Commissie van 13 maart 2002);

9. Vraagt de Commissie of zij op basis van het bestaande systeem een betrouwbaarheidsverklaring kan afleveren dat al het geld van de Europese Ontwikkelingsfondsen wettig en regelmatig besteed is en in overeenkomst met de beginselen van gezond en efficiënt beheer, met name met betrekking tot:

a) de internationaal erkende controlenormen die worden opgenomen in elke opdrachtbeschrijving, zowel voor particuliere auditkantoren als voor controles door de Commissie;

b) de controles waarin is voorzien in alle financieringsovereenkomsten;

10. Verzoekt de Commissie uit te leggen hoe het bestaande controlesysteem ervoor zal zorgen dat het geld van de Europese Ontwikkelingsfondsen wettig en regelmatig wordt besteed, wanneer er meer een beroep wordt gedaan op rechtstreekse begrotingssteun;

11. Verzoekt de Commissie het Parlement haar indicatieve controleprogramma van uitgaven in het kader van de Europese Ontwikkelingsfondsen voor 2002 door haar centrale diensten of onder het rechtstreekse toezicht van deze diensten toe te zenden; is van mening dat met deze controles ter plaatse de uitvoering moet worden geëvalueerd van de maatregelen ter verbetering van het overheidsbeheer in de ACS-landen en moet worden nagegaan of de in het kader van de Europese Ontwikkelingsfondsen gefinancierde werken, leveringen en diensten beantwoorden aan de werkelijkheid;

12. Betreurt dat de follow-up van de controleresultaten door de Commissiediensten nog niet is verbeterd; deelt de mening van de Rekenkamer dat de follow-up van de uitbestede controles door zowel de Commissie zelf als de gemachtigde ordonnateurs een belangrijke plaats moet blijven innemen;

13. Verzoekt de Commissie een overtuigender uitleg te verstrekken met betrekking tot de vraag waarom voor de gevallen van niet voor subsidie in aanmerking komende uitgaven ten belope van ongeveer 14 miljoen EUR die in een studie van de Rekenkamer zijn geïdentificeerd(7), nog geen bevredigende oplossing is gevonden;

14. Verzoekt de Commissie de betalingen aan Senegal stop te zetten tot een uitspraak van het Senegalese hof is uitgevoerd, die betrekking heeft op de verduistering van ongeveer 6 miljoen EUR aan fondsen van het zevende Europees Ontwikkelingsfonds, aan het licht gebracht door een controle in 1995(8);

15. Wijst op de aanhoudende tendens in de traditionele samenwerking in de vorm van projecten om een toenemend aandeel van de zogenaamde "snel uitkeerbare steun" (in hoofzaak steun voor structurele aanpassingen) te bestemmen voor rechtstreekse begrotingssteun; meent dat de Commissie en het Parlement de voor- en nadelen van deze benadering nauwkeurig moeten analyseren en verzoekt de Commissie een mededeling over dit onderwerp in te dienen;

16. Wenst door het OLAF volledig op de hoogte te worden gehouden van alle onderzoeken die in 2000 zijn opgestart, gevoerd en afgesloten; stelt vast dat het OLAF op dit ogenblik steun verleent aan Kenia in het kader van een strafrechtelijk onderzoek met betrekking tot ernstige aantijgingen betreffende een overheidsopdracht; wenst over deze zaak recente informatie te krijgen;

17. Stelt vast dat vooralsnog geen disciplinaire procedure is opgestart als gevolg van het administratief onderzoek betreffende de efficiëntie van de toezichts- en controleregelingen met betrekking tot het gebruik van tegenwaardefondsen in Ivoorkust, Tanzania en Togo; herinnert eraan(9) dat er onder andere duidelijke fraude bestond met te hoog geprijsde medische apparatuur in Ivoorkust voor een totaal van ongeveer 28 miljoen EUR; wenst te worden geïnformeerd over eventuele toekomstige gevallen zodra deze zich voordoen;

18. Meent dat de complementariteit met het ontwikkelingsbeleid van de lidstaten en de coördinatie met andere donoren van fundamenteel belang zijn om de vastgestelde doelen te bereiken; wenst derhalve dat de Commissie het Parlement in het kader van de komende procedures voor de goedkeuring van het beheer concrete informatie verstrekt over de maatregelen die in samenwerking met andere donoren werden uitgevoerd, alsmede over de resultaten daarvan;

19. Constateert vertragingen bij het beheer van projecten die worden gecofinancierd met NGO's; verzoekt de Commissie om informatie over de vereenvoudiging en harmonisatie van de procedures;

Centrum voor Bedrijfsontwikkeling (CDE)

20. Merkt op dat de bijdrage van de Europese Ontwikkelingsfondsen voor het CDE in 2000 18738 EUR bedroeg; betreurt dat er ernstige problemen zijn geweest met het beheer van het Centrum waaronder gebrek aan toezicht op contracten, hoge representatiekosten en dure reizen in de periode 1997-1999; betreurt dat het verslag over de boekhoudkundige controles van het begrotingsjaar 1999 door de financiële controleurs die zijn benoemd door het Comité van de Ambassadeurs van de ACS-EG, heeft aangetoond dat er over het geheel geen verbetering was in het financieel beheer van het CDE in 1999; is verheugd over het feit dat de Commissie een extra boekhoudkundige controle heeft geëntameerd voor de periode 1997-1999; hoopt daarvan een kopie te ontvangen zodra dit klaar is; deelt de Commissie mee dat het op de zaak terug zal komen in het kader van de kwijting voor 2001;

ACS-secretariaat

21. Keurt af dat de Commissie op 9 maart 2000 een financieringsovereenkomst voor 2000-2004 van 18 miljoen EUR heeft ondertekend voor het in Brussel gevestigde ACS-secretariaat, hetgeen een toename van 50 % per jaar is in vergelijking met de vorige financieringsperiode,

a) zonder dat deze forfaitaire financiering wordt verbonden met werklast of verwachte resultaten,

b) zonder duidelijk te maken in welke mate ad hoc-projecten die in het kader van de Europese Ontwikkelingsfondsen worden gefinancierd, voor de huishoudelijke uitgaven van het ACS-secretariaat blijven meetellen,

c) zonder te benadrukken dat het ACS-secretariaat eindelijk de beslissingen van de Belgische rechtscolleges moet uitvoeren, die het sinds 1995 veroordelen tot de betaling van compensatie aan een voormalige werknemer;

22. Verzoekt de Commissie het ACS-secretariaat ervan op de hoogte te brengen dat het in elk geval de definitieve uitspraken van Belgische rechtscolleges over nog lopende zaken moet naleven;

23. Verzoekt de Commissie gevolg te geven aan de aanbeveling van de Rekenkamer(10) door van het ACS-secretariaat niet enkel een financiële jaarrekening en externe accountantsverslagen te verlangen, maar ook activiteitenverslagen met prestatie-indicatoren, om de vorderingen naar betere resultaten te kunnen volgen en verzoeken om financiering te kunnen ondersteunen;

De budgettaire en wetgevingsbevoegdheden van het Parlement met betrekking tot de Europese Ontwikkelingsfondsen

24. Herhaalt zijn standpunt(11) dat de huidige situatie waarin het Parlement de taak heeft jaarlijks een kwijtingsbesluit voor de Europese Ontwikkelingsfondsen te nemen zonder tegelijkertijd over de daarmee in overeenstemming zijnde wetgevende en begrotingsbevoegdheden te beschikken, abnormaal is; verlangt andermaal de opneming van de EOF-middelen onder de onderafdeling Ontwikkelingssamenwerking van de algemene begroting van de Europese Unie;

Verklaring van betrouwbaarheid

25. Merkt op dat de Rekenkamer een positieve verklaring van betrouwbaarheid heeft afgegeven maar tevens verklaart dat uit de financiële boekhoudkundige controles van de in de ACS-landen verrichte betalingen is gebleken dat niet in aanmerking komende transacties ten laste kunnen komen van de Europese Ontwikkelingsfondsen (zie legaliteit en regelmatigheid van de betrokken transacties); merkt op dat door de Rekenkamer geen boekhoudkundige controles ter plaatse in de ACS-landen zijn verricht; twijfelt derhalve aan het nut van de verklaring van betrouwbaarheid;

Decentralisatie

26. Verzoekt de Commissie het Parlement volledige informatie te verstrekken over de tenuitvoerlegging van het proces van deconcentratie naar de delegaties in de ontwikkelingslanden, alsmede over de resultaten van het beheer van de steun door de delegaties;

27. Dringt erop aan dat het Parlement nauw wordt betrokken bij de evaluatie van de delegaties die geselecteerd zijn om als eerste deel te nemen aan het proces van deconcentratie, en in kennis wordt gesteld van de evaluatie van de prestaties van de delegaties, die van cruciaal belang zal zijn voor toekomstige beslissingen met betrekking tot de personeelssterkte;

Toegang tot documenten

28. Wijst erop dat de kwijtingsprocedure voor het Europees Ontwikkelingsfonds 2000 opnieuw heeft aangetoond dat de regels in de bestaande kaderovereenkomst betreffende toegang tot vertrouwelijke documenten voor het Parlement als kwijtingsautoriteit onbevredigend zijn; deze regels zijn:

- onduidelijk omtrent de verschillende niveaus van vertrouwelijkheid,

- open voor zeer ruime interpretatie, met name wat betreft de vraag of een document als vertrouwelijk wordt beschouwd,

- oorzaak van onnodig uitstel bij het overhandigen van vertrouwelijke informatie;

29. Stelt dat het Parlement toegang moet hebben tot volledige originele documenten zonder voorafgaande wijzigingen of verwijderde tekst;

30. Verzoekt zijn voorzitter onverwijld onderhandelingen aan te gaan over de herziening van de kaderovereenkomst en erop toe te zien dat de nieuwe overeenkomst strookt met de beginselen die in april 2001 door het Parlement zijn goedgekeurd in zijn resolutie van 4 april 2001 betreffende de kwijting voor 1999(12);

31. Waarschuwt de Raad geen nieuw Financieel Reglement goed te keuren dat het onbelemmerde recht van toegang van het Parlement tot de informatie die nodig is voor de uitoefening van zijn taken in verband met de kwijting beperkt;

32. Verzoekt zijn voorzitter bij het Hof van Justitie beroep in te stellen indien de Raad een Financieel Reglement aanneemt dat de budgettaire controlebevoegdheden van het Parlement beperkt;

33. Verzoekt de Commissie om tegen 31 mei 2002 verslag uit te brengen over de stappen die zijn ondernomen om aan de opmerkingen in deze resolutie gevolg te geven; gelast zijn Commissie begrotingscontrole deze informatie te analyseren en een follow-upverslag betreffende de resolutie over de kwijting 2000 op te stellen.

(1) PB C 359 van 15.12.2001, blz. 417.

(2) PB L 156 van 29.5.1998, blz. 108.

(3) PB L 191 van 7.7.1998, blz. 53.

(4) PB L 317 van 15.12.2000, blz. 3.

(5) PB L 234 van 16.9.2000, blz. 37.

(6) Zie de paragrafen 20 en 21 van de resolutie van het Parlement van 24 oktober 2001 over de kwijting voor de Europese Ontwikkelingsfondsen voor 1999 (PB L 321 van 6.12.2001, blz. 25).

(7) Zie paragraaf 58 van het jaarverslag 2000 van de Rekenkamer.

(8) Zie paragraaf 60 van het jaarverslag 2000 van de Rekenkamer.

(9) Persmededeling JP/00/64 van de Commissie van 20 januari 2000.

(10) Zie paragraaf 51 van het jaarverslag 2000 van de Rekenkamer.

(11) Zie paragraaf 30 van zijn resolutie van 24 oktober 2001.

(12) PB L 160 van 15.6.2001, blz. 2.