VERORDENING (EG) Nr. 1737/2005 VAN DE COMMISSIE

van 21 oktober 2005

tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1726/1999 wat de definitie en de indiening van gegevens over de loonkosten betreft

(Voor de EER relevante tekst)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,

Gelet op Verordening (EG) nr. 530/1999 van de Raad van 9 maart 1999 betreffende structuurstatistieken van lonen en loonkosten (1), en met name op artikel 11, onder ii) en iii),

Overwegende hetgeen volgt:

In Verordening (EG) nr. 1726/1999 van de Commissie van 27 juli 1999 ter uitvoering van Verordening (EG) nr. 530/1999 van de Raad betreffende structuurstatistieken van lonen en loonkosten, wat de definitie en de indiening van gegevens over de loonkosten betreft (2) zijn uitvoeringsmaatregelen vastgelegd voor de definitie en indeling van de te verstrekken gegevens en voor het juiste technische formaat voor de indiening van de resultaten, zoals bedoeld in artikel 11 van Verordening (EG) nr. 530/1999.

De loonkostenenquête voor het referentiejaar 2000 was de eerste enquête die op basis van Verordening (EG) nr. 1726/1999 is gehouden. Bij die enquête is gebleken dat de bepalingen van Verordening (EG) nr. 1726/1999 moeten worden aangepast aan de overeenkomstige bepalingen van Verordening (EG) nr. 1916/2000 van de Commissie van 8 september 2000 houdende uitvoering van Verordening (EG) nr. 530/1999 van de Raad betreffende structuurstatistieken van lonen en loonkosten, wat de definitie en de indiening van gegevens over de loonstructuur betreft (3) en dat moet worden gezorgd voor een betere koppeling tussen de gegevens die iedere twee jaar beschikbaar komen uit hetzij de loonstructuurenquête hetzij de loonkostenenquête.

De in deze verordening vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het Comité statistisch programma,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

De bijlagen bij Verordening (EG) nr. 1726/1999 worden vervangen door de tekst in de bijlagen bij deze verordening.

Artikel 2

Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

(1) PB L 63 van 12.3.1999, blz. 6. Verordening gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1882/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB L 284 van 31.10.2003, blz. 1).

(2) PB L 203 van 3.8.1999, blz. 28.

(3) PB L 229 van 9.9.2000, blz. 3.

Voor onderstaande variabelen moeten hetzij alleen tabel A, hetzij alle drie tabellen worden verstrekt. De letter „v” betekent dat indiening van de gegevens verplicht is, de letter „f” dat deze facultatief is. De codes voor de indiening van de verschillende categorieën kwalitatieve variabelen of grootteklassen van kwantitatieve variabelen worden door Eurostat in een uitvoeringsdocument vastgesteld.

BIJLAGE II

DEFINITIE VAN DE VARIABELEN

A. AANTAL WERKNEMERS

Tot de werknemers behoren alle personen die, ongeacht hun nationaliteit of de tijd die ze al in het land werken, een rechtstreekse, al dan niet formele, arbeidsovereenkomst met de onderneming of de lokale eenheid hebben en daarvoor een beloning ontvangen, ongeacht de aard van hun werk, het aantal gewerkte uren (voltijds of in deeltijd) en de duur van de overeenkomst (vast of tijdelijk). De beloning van werknemers kan, behalve uit loon, bestaan uit bonussen, stukloon, toeslagen voor ploegendienst, toelagen, honoraria, fooien, provisies of beloningen in natura.

De definitie van werknemers omvat hand- en hoofdarbeiders en leidinggevend personeel, die bij de overheid of in de particuliere sector in ondernemingen met ten minste tien werknemers werkzaam zijn in economische activiteiten die zijn ingedeeld in de secties C tot en met K en M tot en met O van de NACE Rev. 1.1 (1).

Onderstaande lijst bevat voorbeelden van categorieën werknemers die inbegrepen zijn:

— vertegenwoordigers, mits zij op de loonlijst staan en behalve provisie een andere vorm van beloning ontvangen;

— betaalde meewerkende eigenaren;

— leerlingen;

— studenten en stagiairs (advocaat-stagiairs, leerling-verpleegkundigen, onderzoeks- en onderwijsassistenten, co-assistenten enz.) die zich er formeel toe hebben verplicht om in ruil voor loon mee te werken aan het productieproces van een eenheid;

— uitzendkrachten of tijdelijk personeel (bv. secretariaatsmedewerkers), die door uitzendbureaus in dienst worden genomen en beloond om elders te werken, vaak voor bepaalde tijd (2); seizoenarbeiders en losse medewerkers die een al dan niet formele overeenkomst met de onderneming of de lokale eenheid en vooraf vastgestelde werkuren hebben;

— werknemers voor wie in het referentiejaar loonkosten werden betaald, maar die tijdelijk niet op het werk aanwezig waren wegens ziekte, een ongeval, vakantie, een staking of uitsluiting, scholingsverlof, zwangerschaps- bevallings- of ouderschapsverlof, verminderde economische activiteit, stillegging van het werk wegens slecht weer, een technische storing, gebrek aan grondstoffen, brandstoffen of elektriciteit, of een andere tijdelijke afwezigheid met of zonder verlof;

— in het buitenland werkende werknemers die hun beloning van de statistische eenheid blijven ontvangen;

— thuiswerkers (3), waaronder telewerkers, indien er sprake is van een expliciete overeenkomst dat zij beloond worden op basis van het verrichte werk, d.w.z. de hoeveelheid werk die in een productieproces is ingezet.

De volgende categorieën moeten worden uitgesloten:

— vertegenwoordigers en andere personen die volledig op basis van honoraria of provisies worden beloond, niet op de loonlijst staan of als zelfstandige werkzaam zijn;

— eigenaren, directieleden of managers van wie de beloning geheel uit een aandeel in de winst bestaat;

— meewerkende gezinsleden die geen werknemer (zoals hierboven gedefinieerd) van de onderneming of de lokale eenheid zijn;

— personen die voor eigen rekening werken;

— niet-betaalde vrijwilligers (bv. personen die als vrijwilliger voor een charitatieve instelling of een dergelijke instelling zonder winstoogmerk werken).

Zie ESR 1995: 11.12-11.14

A.1 Totaal aantal werknemers

Deze variabele omvat voltijdwerknemers (A.11), deeltijdwerknemers (A.12) en leerlingen (A.13).

Zie SBS-verordening: code 16 13 0 (aantal werknemers)

A.11 Voltijdwerknemers (zonder leerlingen)

Voltijdwerknemers zijn werknemers (zonder leerlingen) die het normale aantal uren zoals overeengekomen in de collectieve arbeidsovereenkomst of het aantal uren dat in de onderneming of lokale eenheid gebruikelijk is, werken, ook al hebben zij een arbeidsovereenkomst van minder dan een jaar. Bij deze variabele moet het gemiddelde aantal voltijdwerknemers dat gedurende het referentiejaar per maand in de meldende eenheid werkzaam was, worden opgegeven.

A.12 Deeltijdwerknemers (zonder leerlingen)

Deeltijdwerknemers zijn werknemers (zonder leerlingen) die een kleiner aantal uren werken dan het normale aantal uren zoals overeengekomen in de collectieve arbeidsovereenkomst of het aantal uren dat in de onderneming of lokale eenheid gewoonlijk wordt gewerkt, of dit nu dagelijks, wekelijks of maandelijks het geval is (halve dagen, driekwart tijd, vier vijfde tijd enz.). Bij deze variabele moet het gemiddelde aantal deeltijdwerknemers dat gedurende het referentiejaar per maand in de meldende eenheid werkzaam was, worden opgegeven.

A.121 Deeltijdwerknemers omgerekend in voltijdequivalenten

Deze omrekening moet worden uitgevoerd door de onderneming of de lokale eenheid die de vragenlijsten invult, zelf, of door de dienst die de gegevens verzamelt of het nationale bureau voor de statistiek, aan de hand van de normale arbeidstijd van voltijdwerknemers in de betrokken onderneming of lokale eenheid volgens de methode die zij het meest geschikt achten. Bij deze variabele moet het gemiddelde aantal deeltijdwerknemers (omgerekend in voltijdequivalenten) dat gedurende het referentiejaar per maand in de meldende eenheid werkzaam was, worden aangegeven.

Zie ESR 1995: 11.32-11.34

A.13 Leerlingen

Leerlingen zijn voltijd- of deeltijdwerknemers die nog niet ten volle aan het productieproces deelnemen en die hetzij een leerlingenovereenkomst hebben hetzij in een situatie verkeren waarin de beroepsopleiding belangrijker is dan de productiviteit. Bij deze variabele moet het gemiddelde aantal leerlingen dat gedurende het referentiejaar per maand in de meldende eenheid werkzaam was, worden opgegeven.

A.131 Deeltijdleerlingen omgerekend in voltijdequivalenten

Deze omrekening moet worden uitgevoerd door de onderneming of de lokale eenheid die de vragenlijsten invult, zelf, of door de dienst die de gegevens verzamelt of het nationale bureau voor de statistiek, volgens de methode die zij het meest geschikt achten. De uren die in de onderneming/lokale eenheid of op school aan de opleiding worden besteed, worden niet meegeteld. Bij deze variabele moet het gemiddelde aantal deeltijdleerlingen (omgerekend in voltijdequivalenten) dat gedurende het referentiejaar per maand in de meldende eenheid werkzaam was, worden aangegeven (4).

Zie ESR 1995: 11.32-11.34; SBS-verordening: code 16 14 0 (A.11 + A.121 + A.131 komt overeen met de SBS-variabele „aantal werknemers in voltijdequivalenten”).

B. WERKELIJK GEWERKTE UREN

De statistieken hebben betrekking op het totale aantal uren dat door alle werknemers samen gedurende het jaar is gewerkt. Het totale aantal werkelijk gewerkte uren (B.1) wordt afzonderlijk geregistreerd voor voltijdwerknemers (B.11), deeltijdwerknemers (B.12) en leerlingen (B.13).

De werkelijk gewerkte uren worden gedefinieerd als de som van alle perioden die worden besteed aan hoofd- en hulpactiviteiten met het oog op de voortbrenging van goederen en diensten.

De werkelijk gewerkte uren omvatten:

— de uren dat gedurende de normale werktijd werkelijk is gewerkt;

— betaalde overuren, dat wil zeggen de uren dat buiten de normale werktijd is gewerkt, ongeacht het betaalde uurloon (bv. een dubbel betaald overuur wordt als één uur geregistreerd);

— tijd die is besteed aan taken zoals werk- en werkplekvoorbereiding; voorbereiding, onderhoud, reparatie en schoonmaken van gereedschappen en machines; schrijven van ontvangstbewijzen en rekeningen; schrijven van arbeidsbriefjes en rapporten, enz.;

— de tijd die op de werkplek is doorgebracht zonder te werken, bijvoorbeeld wegens stilstand van machines, ongevallen of tijdelijk gebrek aan werk, maar waarvoor in het kader van de arbeidsovereenkomst wel betaald wordt;

— korte rustperioden op de werkplek, met inbegrip van koffie- en theepauzes;

— de uren die in de onderneming/lokale eenheid of op school aan opleiding worden besteed (voor leerlingen worden deze uren niet meegeteld).

De werkelijk gewerkte uren omvatten daarentegen niet:

— betaalde, maar niet gewerkte uren, bijvoorbeeld betaalde vakantie, betaalde officiële feestdagen, betaald ziekteverlof, betaald zwangerschapsverlof enz.;

— niet-gewerkte en niet-betaalde uren, bijvoorbeeld bij ziekte, zwangerschap enz.;

— (al dan niet betaalde) niet-gewerkte uren bij speciaal verlof voor medisch onderzoek, een huwelijk, een begrafenis, een verhuizing, na een ongeval enz.;

— maaltijdpauzes (anders dan korte rustperioden of koffie- en theepauzes);

— (al dan niet betaalde) niet-gewerkte uren bij arbeidstijdverkorting, arbeidsgeschillen, uitsluiting enz.;

— de tijd besteed aan woon-werkverkeer;

— de uren die leerlingen in de onderneming/lokale eenheid of in een onderwijsinstelling aan hun opleiding besteden.

Zie ESR 1995: 11.26-11.29; SBS-verordening: code 16 15 0 (aantal door werknemers gewerkte uren)

C. BETAALDE UREN

Deze variabele betreft het totale aantal uren waarvoor gedurende het jaar loon is uitbetaald. Het totale aantal betaalde uren (C.1) wordt afzonderlijk geregistreerd voor voltijdwerknemers (C.11), deeltijdwerknemers (C.12) en leerlingen (C.13).

Het aantal betaalde uren op jaarbasis wordt gedefinieerd als:

— beloonde normale en overuren gedurende het jaar;

— uren waarvoor de werknemer tegen een verlaagd tarief werd betaald, ook al werd het verschil gecompenseerd door betalingen van wettelijke-socialeverzekeringsinstellingen;

— uren dat tijdens de referentieperiode niet werd gewerkt, maar die wel werden betaald (vakantie, ziekteverlof, officiële feestdagen en andere betaalde uren, zoals voor medisch onderzoek, geboorte, huwelijk, begrafenis, verhuizing enz.).

Berekening van het aantal werkelijk gewerkte uren op jaarbasis en het aantal betaalde uren op jaarbasis

Deze berekeningen moeten worden uitgevoerd door de onderneming of de lokale eenheid die de vragenlijsten invult, zelf, of door de dienst die de gegevens verzamelt of het nationale bureau voor de statistiek volgens de methode die zij het meest geschikt achten. Onderstaande modellen laten zien hoe de werkelijk gewerkte uren en de betaalde uren op basis van beschikbare informatie kunnen worden geschat.

Aantal werkelijk gewerkte uren van voltijdwerknemers (B.11) op jaarbasis

Laten wij aannemen dat voor onderstaande variabelen gegevens beschikbaar zijn:

(A.11) Gemiddeld aantal voltijdwerknemers per maand a) Gemiddeld aantal in de arbeidsovereenkomst opgenomen normale werkuren per voltijdwerknemer per jaar, exclusief overuren en maaltijdpauzes; b) gemiddeld aantal (betaalde en niet-betaalde) overuren per voltijdwerknemer per jaar; c) gemiddeld aantal in de arbeidsovereenkomst opgenomen werkuren plus overuren per voltijdwerknemer per dag, exclusief maaltijdpauzes; d) gemiddeld aantal door de werkgever toegekende vakantiedagen per voltijdwerknemer per jaar; e) gemiddeld aantal officiële feestdagen per voltijdwerknemer per jaar; f) gemiddeld aantal wegens ziekte of zwangerschapsverlof verzuimde dagen per voltijdwerknemer per jaar; g) gemiddeld aantal niet-gewerkte dagen wegens arbeidstijdverkorting en arbeidsgeschillen per voltijdwerknemer per jaar; h) gemiddeld aantal niet werkelijk gewerkte dagen per voltijdwerknemer per jaar (bv. bij speciaal verlof voor medisch onderzoek, een huwelijk, een begrafenis, een verhuizing, na een ongeval enz.).

Het totale aantal gewerkte uren per voltijdwerknemer per jaar (vóór correctie voor niet werkelijk gewerkte dagen) kan worden verkregen door toepassing van de formule (A.11) × (a + b). Als daarvan het totale aantal niet werkelijk gewerkte uren per jaar, dat wordt verkregen door toepassing van de formule (A.11) × c × (d + e + f + g + h), wordt afgetrokken, houdt men het totale aantal werkelijk gewerkte uren van voltijdwerknemers (B.11) op jaarbasis over:

(B.11) = (A.11) × [(a + b) – c (d + e + f + g + h)].

Aantal werkelijk gewerkte uren van deeltijdwerknemers (B.12) en van leerlingen (B.13), op jaarbasis

Soortgelijke modellen kunnen worden gebruikt voor de berekening van de door deeltijdwerknemers en door leerlingen gewerkte uren.

Aantal betaalde uren van voltijdwerknemers op jaarbasis (C.11)

Wanneer gegevens beschikbaar zijn voor onderstaande variabelen:

(A.11) Gemiddeld aantal voltijdwerknemers per maand a1) Gemiddeld aantal in de arbeidsovereenkomst opgenomen betaalde werkuren per voltijdwerknemer per jaar, exclusief overuren en maaltijdpauzes; b1) gemiddeld aantal betaalde overuren per voltijdwerknemer per jaar,

dan kan het totale aantal betaalde uren van voltijdwerknemers op jaarbasis worden weergegeven door de vergelijking:

(C.11) = (A.11) × (a1 + b1).

Aantal betaalde uren van deeltijdwerknemers (C.12) en van leerlingen (C.13), op jaarbasis

Soortgelijke modellen kunnen worden gebruikt voor de berekening van de betaalde uren van deeltijdwerknemers en van leerlingen.

D. LOONKOSTEN

Onder loonkosten wordt verstaan de totale uitgaven van werkgevers voor het in dienst hebben van personeel, een begrip dat binnen de Gemeenschap is goedgekeurd en dat in grote trekken overeenkomt met de internationale definitie van de Internationale Conferentie van arbeidsstatistici (Genève, 1966). De loonkosten omvatten de beloning van werknemers (D.1) met lonen in geld of in natura, de sociale premies ten laste van werkgevers, de kosten van beroepsopleidingen (D.2), de overige uitgaven van de werkgever (D.3) en de als loonkosten beschouwde belastingen in verband met de personeelsomvang (D.4), minus de door de werkgever ontvangen subsidies (D.5). De kosten voor uitzendkrachten moeten worden opgenomen bij de bedrijfstak van het bureau waarbij zij in dienst zijn (NACE Rev.1.1, 74.50) en niet bij die van de onderneming waarvoor zij feitelijk werken.

De schema's 1 tot en met 3 van bijlage I laten in een oogopslag zien hoe de totale loonkosten zijn opgebouwd.

D.1 Beloning van werknemers

De beloning van werknemers is de totale vergoeding, in geld of in natura, die door een werkgever aan een werknemer verschuldigd is voor de arbeid die deze tijdens de referentieperiode heeft verricht. De beloning van werknemers wordt ingedeeld in:

— lonen (D.11), voornamelijk bestaande uit lonen (zonder leerlingen) (D.111) en lonen van leerlingen (D.112);

— sociale premies ten laste van werkgevers (D.12), voornamelijk bestaande uit werkelijke sociale premies ten laste van werkgevers (zonder leerlingen) (D.121), toegerekende sociale premies ten laste van werkgevers (zonder leerlingen) (D.122) en sociale premies ten laste van werkgevers voor leerlingen (D.123).

Zie ESR 1995: 4.02 (code D.1); SBS-verordening: code 13 31 0 (personeelskosten)

D.11 Lonen

Tot de lonen behoren ook premies, stukloon, toeslagen voor ploegendienst, toelagen, honoraria, fooien, provisies en beloningen in natura. Lonen worden geregistreerd in het tijdvak dat de arbeid is verricht. Incidentele premies of andere bijzondere uitkeringen, zoals dertiende maand, nabetaling van loon enz., worden echter geregistreerd op het moment dat ze verschuldigd zijn.

Schema 2 van bijlage I geeft een volledige uitsplitsing van de lonen in componenten.

Zie ESR 1995: 4.03-4.07 en 4.12 a) (code D.11); SBS-verordening: code 13 32 0 (lonen)

D.111 Lonen (zonder leerlingen)

D.1111 Directe beloning, bonussen en toelagen

De directe beloning, bonussen en toelagen omvatten ook de sociale premies ten laste van de werknemer, loonbelasting enz., ook indien deze door de werkgever worden ingehouden en namens de werknemer rechtstreeks aan socialeverzekeringsregelingen, belastingdienst enz. worden betaald.

Een bonus is een betaling door de werkgever als beloning of blijk van waardering. Wanneer een werknemer een bonus ontvangt, wordt niet verwacht of verondersteld dat deze voor een specifieke uitgave wordt gebruikt. De waarde van de bonus en het tijdstip waarop deze wordt betaald, kunnen door de werkgever worden bepaald of in een overeenkomst worden vastgelegd.

Een toelage is een bedrag dat door de werkgever aan een werknemer wordt betaald met het oog op een specifieke, niet met het werk verband houdende uitgave van de werknemer. Het recht op een toelage is vaak in een overeenkomst vastgelegd en de toelage wordt gewoonlijk betaald op het moment dat de werknemer het recht hierop verkrijgt.

D.11111 Directe beloning, bonussen en toelagen die in iedere loonperiode worden betaald

Dit is de beloning in de vorm van betalingen in geld die regelmatig in iedere loonperiode gedurende het jaar worden betaald. Voor de meeste werknemers bedraagt de loonperiode een week of een maand. Betalingen die de werknemer minder vaak (maandelijks als de loonperiode een week is, of driemaandelijks, halfjaarlijks of jaarlijks) of incidenteel ontvangt, zijn hier dus niet inbegrepen. Betalingen voor spaarregelingen voor werknemers blijven hier buiten beschouwing, maar vallen onder D.1112.

Deze variabele omvat met name:

— de basislonen;

— de directe beloning berekend op basis van gewerkte tijd, output of stukloon, die aan de werknemers voor de gewerkte uren wordt betaald;

— de beloning en toeslagen voor overwerk, nachtdienst, werk op zon- en feestdagen en ploegendienst;

— de bonussen en toelagen die regelmatig in iedere loonperiode worden betaald, zoals: — aan de arbeidsplaats gebonden toeslagen wegens lawaai, gevaren, moeilijk werk, ploegendienst, volcontinudienst, nachtdienst en werk op zon- en feestdagen; — individuele prestatiepremies, premies in relatie met de output, de productie, de productiviteit, verantwoordelijkheden, ijver, punctualiteit; regelmatig betaalde premies voor anciënniteit, kwalificaties en speciale kennis.

Het aanhangsel van bijlage II bevat nog meer voorbeelden van betalingen die hier moeten worden inbegrepen.

Variabele D.11111 betreft betalingen die bruto moeten worden geregistreerd, vóór belastingen en sociale premies ten laste van werknemers.

D.11112 Directe beloning, bonussen en toelagen die niet in iedere loonperiode worden betaald

Alle betalingen aan werknemers die niet regelmatig in iedere loonperiode (week of maand) worden betaald. Hiertoe behoren bonussen en toelagen die op vaste tijdstippen worden betaald (bv. maandelijks als de loonperiode een week is, of driemaandelijks, halfjaarlijks of jaarlijks) en premies in verband met individuele of collectieve prestaties. Vertrekpremies zijn inbegrepen, mits zij niet zijn vastgelegd in een collectieve arbeidsovereenkomst. Indien geen gegevens over een mogelijk verband met een collectieve arbeidsovereenkomst beschikbaar zijn of als bekend is dat een dergelijk verband bestaat, blijven deze premies hier buiten beschouwing, maar vallen zij onder D.1223. Betalingen voor spaarregelingen voor werknemers vallen onder D.1112.

Het aanhangsel van bijlage II bevat voorbeelden van betalingen die onder D.11112 vallen.

Ook variabele D.11112 betreft betalingen die bruto moeten worden geregistreerd, vóór belastingen en sociale premies ten laste van werknemers.

D.1112 Betalingen voor spaarregelingen voor werknemers

Deze variabele betreft de bijdragen die worden betaald aan spaarregelingen voor werknemers (zoals bedrijfsspaarregelingen).

Zie ESR 1995: 4.03 i)

D.1113 Betalingen voor niet-gewerkte dagen

Beloning voor verlof dat op basis van wettelijke bepalingen of een collectieve arbeidsovereenkomst dan wel vrijwillig wordt gegeven voor officiële feestdagen of voor andere niet-gewerkte dagen. In het aanhangsel van bijlage II zijn voorbeelden opgenomen.

D.1114 Lonen in natura

Deze variabele betreft een schatting van de waarde van alle goederen en diensten die de onderneming of lokale eenheid aan de werknemers beschikbaar stelt. Hiertoe behoren producten van de onderneming, personeelswoningen, auto's van de zaak, aandelenopties en regelingen voor de aankoop van aandelen. Indien gegevens beschikbaar zijn over de persoonlijke inkomstenbelasting op lonen in natura, kunnen deze als benadering worden gebruikt.

In het aanhangsel van bijlage II zijn voorbeelden van lonen in natura opgenomen.

Zie ESR 1995: 4.04, 4.05, 4.06 (code D.11)

D.11141 Producten van de onderneming

Producten van de onderneming worden gratis voor privé-gebruik verstrekt, dan wel onder de kostprijs voor de onderneming aan het personeel verkocht. Voorbeelden zijn voedingsmiddelen (met uitzondering van uitgaven voor kantines en maaltijdbonnen), kolen, gas, elektriciteit, stookolie, verwarming, schoeisel en kleding (met uitzondering van werkkleding), microcomputers enz.

De nettoprijs voor de onderneming moet worden geregistreerd, d.w.z. de kostprijs van producten die gratis worden verstrekt, dan wel het verschil tussen de kostprijs en de prijs waartegen de producten aan het personeel worden verkocht. Compenserende betalingen of uitkeringen in natura waarvan geen gebruik is gemaakt, moeten ook worden geregistreerd.

D.11142 Personeelswoningen

Dit zijn uitgaven van de onderneming om werknemers te helpen bij hun huisvesting. Hieronder vallen uitgaven voor woningen waarvan de onderneming eigenaar is (onderhoud, administratie, belasting, verzekering); laagrentende leningen voor de bouw of aankoop van woningen door het personeel (het verschil tussen de marktrente en de rente die de werknemer moet betalen); toelagen en subsidies die werknemers ontvangen voor hun huisvesting en de inrichting van hun woning, maar geen verhuistoelagen.

D.11143 Auto's van de zaak

De kosten voor ondernemingen van auto's van de zaak die werknemers voor privé-gebruik ter beschikking worden gesteld. Bedoeld zijn hier de netto-exploitatiekosten voor de onderneming (jaarlijkse leasekosten en rentebetalingen – afschrijving, verzekering, onderhoud, reparaties, parkeren), maar niet de kapitaaluitgaven voor de aanschaf van de auto's of de inkomsten uit wederverkoop.

De schattingen moeten worden berekend op basis van in de onderneming beschikbare informatie, zoals over het aantal auto's dat de onderneming ter beschikking stelt, de gemiddelde kosten per auto en een schatting van het aandeel van het privé-gebruik door de werknemer.

D.11144 Aandelenopties en regelingen voor de aankoop van aandelen

Deze facultatieve variabele omvat alle betalingen in natura in verband met een op aandelen gebaseerde beloning. Tot deze categorie behoren aandelenopties, regelingen voor de aankoop van aandelen en andere eigenvermogensinstrumenten die uitzicht geven op kapitaalaangroei. Deze instrumenten hebben als typisch kenmerk dat zij in eigenvermogensinstrumenten worden afgewikkeld, dat wil zeggen dat zij een overdracht van eigen vermogen van de onderneming/lokale eenheid aan de werknemer zijn. De vormen van beloning die onder D.11144 vallen, zijn gelijk aan die van de rubriek „In eigenvermogensinstrumenten afgewikkelde, op aandelen gebaseerde betalingstransacties” van de International Financial Reporting Standard 2 „Op aandelen gebaseerde betalingen”.

Regelingen voor de aankoop van aandelen bestaan gewoonlijk uit de overdracht van aandelen van een onderneming aan haar werknemers. De overdracht vindt in het heden (toekenningsdatum) plaats op basis van een prijs die onder de lopende marktprijs ligt (uitoefenprijs). De kosten voor de onderneming zijn gelijk aan het product van het aantal aandelen en het verschil tussen de marktprijs en de uitoefenprijs.

Bij aandelenopties wordt gewoonlijk het recht overgedragen om, niet eerder dan een duidelijk aangegeven toekomstige datum (de datum waarop de toezegging onvoorwaardelijk wordt), tegen een al in het heden (toekenningsdatum) vastgestelde gunstige uitoefenprijs aandelen te kopen in de onderneming waarvoor men werkt. Van dit recht zal door de werknemers alleen gebruik worden gemaakt als de marktprijs op of na de datum waarop de toezegging onvoorwaardelijk wordt, hoger is dan de uitoefenprijs. De kosten voor de onderneming zijn ook hier gelijk aan het product van het aantal aandelen en het verschil tussen de marktprijs en de uitoefenprijs. Zowel in de loonkostenstatistiek als in de boekhouding worden de kosten toegewezen aan en verdeeld over de wachtperiode, dat wil zeggen het tijdvak tussen de toekenningsdatum en de datum waarop de toezegging onvoorwaardelijk wordt. Deze waarden staan tijdens de wachtperiode niet vast en moeten dus worden geschat.

Variabele D.11144 kan voor het referentiejaar het best worden geschat met behulp van de richtsnoeren van de International Financial Reporting Standard 2 „Op aandelen gebaseerde betalingen”. Als een dergelijke schatting niet beschikbaar is, kunnen waarden volgens nationale standaarden voor jaarrekeningen of de belastingwetgeving van de lidstaat worden gebruikt, mits deze de eigenvermogensinstrumenten van D.11144 omvatten en op de referentieperiode voor de enquête naar de loonkosten betrekking hebben.

Op betalingen voor de instelling van een speciaal fonds voor de aankoop van bedrijfsaandelen voor werknemers, ook al hebben de werknemers niet onmiddellijk toegang tot dit fonds, moeten eventuele belastingvrijstellingen in mindering worden gebracht. In geldmiddelen afgewikkelde, op aandelen gebaseerde beloning, zoals „stock appreciation rights”, vallen niet onder D.11144, maar onder D.11112.

D.11145 Overige

Deze variabele omvat met name indirecte uitkeringen ten laste van de werkgever:

— kantines en maaltijdbonnen;

— faciliteiten en diensten op het gebied van cultuur, sport en recreatie;

— crèches en kleuterdagverblijven;

— personeelswinkels;

— vervoerskosten voor het woon-werkverkeer;

— betalingen aan fondsen van vakverenigingen en kosten in verband met de ondernemingsraad.

Al deze uitgaven zijn inclusief kleine reparaties en regelmatig onderhoud van gebouwen en inrichtingen die specifiek voor bovengenoemde faciliteiten en diensten op sociaal, cultureel en recreatiegebied zijn bestemd. Lonen die de onderneming rechtstreeks aan het personeel in deze diensten en faciliteiten betaalt, vallen niet onder variabele D.11145.

D.112 Lonen van leerlingen

Zie D.11.

D.12 Sociale premies ten laste van werkgevers

Deze variabele betreft een bedrag dat gelijk is aan de waarde van de sociale premies die ten laste van werkgevers komen om het recht van hun werknemers op sociale uitkeringen te waarborgen. Het kan hierbij om werkelijke of toegerekende premies gaan.

Schema 3 van bijlage I laat zien uit welke componenten de sociale premies ten laste van werkgevers zijn opgebouwd.

Zie ESR 1995: 4.08 (code D.12); SBS-verordening: code 13 33 0 (wettelijke-socialezekerheidskosten)

D.121 Werkelijke sociale premies ten laste van werkgevers (zonder leerlingen)

Deze variabele betreft de bedragen die werkgevers ten behoeve van hun werknemers betalen aan de verzekeraars (wettelijke-socialeverzekeringsinstellingen en particuliere verzekeringsregelingen met fondsvorming, zoals bedrijfspensioenregelingen). Deze betalingen betreffen de wettelijke, de op collectieve arbeidsovereenkomsten berustende, de contractuele en de vrijwillige premies voor verzekering tegen sociale risico's en behoeften. De werkelijke sociale premies ten laste van werkgevers worden geregistreerd in het tijdvak dat de arbeid is verricht.

In het aanhangsel van bijlage II zijn enkele voorbeelden opgenomen.

Zie ESR 1995: 4.09 (code D.121) en 4.12 b)

D.1211 Wettelijke sociale premies

Dit zijn premies die de werkgever wettelijk verplicht is aan de wettelijke-socialeverzekeringsinstellingen te betalen. Van het bedrag aan premies moeten eventuele subsidies worden afgetrokken. Tot de wettelijke sociale premies behoren:

— premies voor pensioen-, ziekte-, zwangerschaps- en invaliditeitsverzekeringen;

— wettelijke premies voor werkloosheidsverzekeringen;

— wettelijke premies voor verzekeringen voor arbeidsongevallen en beroepsziekten;

— wettelijke premies voor regelingen voor gezinstoelagen;

— alle andere niet elders genoemde wettelijke premies.

D.1212 Op collectieve arbeidsovereenkomsten berustende, contractuele en vrijwillige sociale premies ten laste van werkgevers

Dit zijn alle door de werkgever betaalde premies voor socialezekerheidsregelingen in aanvulling op de wettelijk verplichte premies. Er moet rekening worden gehouden met eventuele belastingvrijstellingen. Tot deze categorie behoren:

— aanvullende pensioenregelingen, bedrijfspensioenregelingen (verzekerde pensioenplannen, zelf beheerde fondsen, boekhoudkundige reserves of voorzieningen, alle andere uitgaven die zijn bestemd als fondsvorming voor aanvullende pensioenregelingen);

— aanvullende ziektekostenverzekering;

— aanvullende werkloosheidsverzekering;

— alle andere niet elders genoemde niet-verplichte aanvullende socialezekerheidsregelingen.

D.122 Toegerekende sociale premies ten laste van werkgevers (zonder leerlingen)

Gegevens over de toegerekende sociale premies ten laste van werkgevers zijn nodig voor een volledig beeld van de loonkosten in het tijdvak dat de arbeid is verricht. Zij vertegenwoordigen de tegenwaarde van de waarneembare rechtstreekse sociale uitkeringen.

Rechtstreekse sociale uitkeringen worden door werkgevers rechtstreeks aan hun werknemers of voormalige werknemers en aan andere rechthebbenden verstrekt, zonder tussenkomst van een wettelijke-socialeverzekeringsinstelling, verzekeringsmaatschappij of zelfstandig pensioenfonds, en zonder de oprichting van een speciaal fonds of van een afzonderlijke voorziening voor dit doel. In plaats daarvan worden de uitkeringen betaald uit de eigen middelen van de werkgevers via regelingen zonder fondsvorming. Het feit dat sommige sociale uitkeringen rechtstreeks door de werkgevers worden verstrekt, en niet via een wettelijke-socialeverzekeringsinstelling of een andere verzekeraar, doet niets af aan hun karakter van sociale uitkering. D.122 kan bijzonder relevant zijn wanneer de werkgever een niet-marktproducent (overheidssector) is.

Bij de bepaling van D.122 wordt gekeken naar de verplichtingen van de werkgever om in de toekomst sociale uitkeringen te verstrekken. Voor werkgevers met socialeverzekeringsregelingen zonder fondsvorming kan D.122 het best worden berekend aan de hand van schattingen op basis van actuariële overwegingen. Als deze niet beschikbaar zijn, moeten andere schattingsmethoden worden gebruikt. Sommige landen schatten D.122 bijvoorbeeld door de eventuele sociale premies ten laste van werknemers af te trekken van de waarneembare rechtstreekse sociale uitkeringen.

Variabele D.122 omvat met name de toegerekende sociale premies ten laste van werkgevers voor pensioenen en gezondheidszorg. Zij omvat ook de tegenwaarde van de lonen die de werkgevers tijdelijk doorbetalen bij ziekte, zwangerschap, arbeidsongeval, invaliditeit, ontslag enz. van hun werknemers, indien dat bedrag afzonderlijk kan worden vastgesteld.

In het aanhangsel van bijlage II zijn voorbeelden opgenomen.

Zie ESR 1995: 4.10 (code D.122) en 4.12 c)

D.1221 Gegarandeerde beloning bij ziekte

Deze variabele betreft de doorbetaling van loon door de werkgever in geval van ziekte, zwangerschap of een arbeidsongeval van zijn werknemers ter compensatie van inkomstenverlies, minus eventuele terugbetalingen door wettelijke-socialeverzekeringsinstellingen.

D.1222 Toegerekende sociale premies ten laste van werkgevers voor pensioenen en gezondheidszorg

Deze component van D.122 omvat de toegerekende betalingen aan pensioenregelingen en regelingen voor gezondheidszorg zonder fondsvorming, met name bij de overheid. In sommige Europese landen beheren werkgevers in de sector Overheid pensioenregelingen zonder fondsvorming voor al hun werknemers of voor specifieke groepen onder hen („ambtenaren”). De werkgever legt in dat geval geen bijzondere reserves aan of bouwt geen activa op met het oog op de betaling van pensioenen in de toekomst. Voor deze werkgevers moeten de toegerekende premies ten laste van werkgevers voor pensioenen en gezondheidszorg in aanmerking worden genomen.

D.1223 Vertrekpremies

Dit zijn de bedragen die aan ontslagen werknemers werkelijk worden betaald (ontslag- en opzegvergoedingen) indien deze betalingen zijn vastgelegd in een collectieve arbeidsovereenkomst of indien niet bekend is of dat het geval is. Betalingen die niet in een collectieve arbeidsovereenkomst zijn vastgelegd, vallen onder D.11112.

Betalingen aan werknemers bij hun pensionering, bijvoorbeeld in het kader van hun recht op pensioen, vallen niet onder D.1223.

D.1224 Overige toegerekende sociale premies ten laste van werkgevers

Deze variabele omvat alle overige, niet elders genoemde toegerekende sociale premies van de werkgever, zoals studiebeurzen voor werknemers en hun gezin of gegarandeerde beloning bij arbeidstijdverkorting. Onder laatstgenoemde toegerekende premies worden verstaan rechtstreekse betalingen door de werkgever aan zijn werknemers als doorbetaling van loon in geval van arbeidstijdverkorting, minus eventuele terugbetalingen door wettelijke-socialeverzekeringsinstellingen.

D.123 Sociale premies ten laste van werkgevers voor leerlingen

Deze variabele betreft de som van de werkelijk betaalde premies en eventuele toegerekende premies voor leerlingen. Als er al toegerekende premies voor leerlingen zijn, zijn deze meestal miniem.

Zie ESR 1995: 4.09 (code D.121) en 4.10 (code D.122) en 4.12 b)

D.2 Door de werkgever betaalde kosten van beroepsopleidingen

Deze variabele omvat uitgaven voor diensten en voorzieningen in verband met beroepsopleidingen (ook voor leerlingen, maar niet hun loon), kleine reparaties en onderhoud van gebouwen en inrichtingen, exclusief personeelskosten; uitgaven voor de deelneming aan cursussen; honoraria voor instructeurs van buiten de onderneming; uitgaven voor leermiddelen en gereedschappen ten behoeve van de opleiding; door de onderneming aan beroepsopleidingsorganisaties betaalde bedragen enz. Subsidies in verband met beroepsopleidingen moeten worden afgetrokken.

Zie ESR 1995: Intermediair verbruik

D.3 Overige uitgaven van de werkgever

Deze variabele omvat met name:

— wervingskosten (bedragen betaald aan wervingsbureaus, uitgaven voor personeelsadvertenties, reiskostenvergoedingen voor opgeroepen kandidaten, inrichtingsvergoedingen voor nieuw personeel enz. Gewone administratiekosten blijven hierbij buiten beschouwing (kantooruitgaven, lonen enz.));

— door de werkgever verstrekte werkkleding.

In het aanhangsel van bijlage II zijn voorbeelden opgenomen.

Zie ESR 1995: Intermediair verbruik

D.4 Door de werkgever betaalde belastingen

Deze variabele omvat alle op de loonsom of op de personeelsomvang gebaseerde belastingen. Deze belastingen worden als loonkosten beschouwd.

Variabele D.4 omvat ook de strafheffing die in sommige Europese landen door werkgevers moet worden betaald wanneer zij te weinig gehandicapten in dienst hebben, en soortgelijke heffingen.

Zie ESR 1995: 4.23 c) (code D.29)

D.5 Door de werkgever ontvangen subsidies

Hiermee worden alle bedragen bedoeld die de werkgever in de vorm van algemene subsidies heeft ontvangen om hem alle of een deel van de kosten van directe beloningen terug te betalen (niet die van de sociale zekerheid of van beroepsopleidingen). Terugbetalingen aan de werkgever door wettelijke-socialeverzekeringsinstellingen of aanvullende verzekeringen blijven buiten beschouwing.

Zie ESR 1995: 4.37 a) (code D.39)

(1) Uitbreiding van de enquête tot sectie L van de NACE Rev. 1.1 of tot werknemers in ondernemingen met minder dan tien werknemers is facultatief. Eurostat zal een uitvoeringsdocument vaststellen met de voor de indiening van de gegevens te gebruiken codes voor de NACE Rev. 1.1-categorieën, het land of de regio volgens de geldende NUTS-nomenclatuur en de grootteklassen van ondernemingen.

(2) Om dubbeltellingen te voorkomen, moeten de door uitzendkrachten gewerkte uren worden opgenomen bij de NACE-categorie voor uitzendbureaus (NACE Rev.1.1, 74.50) en niet bij die van de onderneming waarvoor zij feitelijk werken.

(3) Een thuiswerker is iemand die op grond van een afspraak of overeenkomst voor een bepaalde onderneming werkt of deze een bepaalde hoeveelheid goederen of diensten levert, maar die niet in de onderneming zelf werkzaam is (zie ESR 1995: 11.13 g)). De werkelijk gewerkte uren van thuiswerkers mogen worden geschat.

(4) Desgewenst kan het maandelijkse gemiddelde worden berekend op basis van het wekelijkse (of dagelijkse) aantal werknemers gedurende het referentiejaar. Een gemiddelde op basis van kwartaalcijfers voor werknemers is ook geoorloofd.

(5) Onbetaalde uren als component van de „werkelijk gewerkte uren” moeten vaak worden geschat, bijvoorbeeld aan de hand van enquêtegegevens over huishoudens.