NL Publicatieblad van de Europese Unie L 352/1

UITVOERINGSVERORDENING (EU) Nr. 1294/2009 VAN DE RAAD

van 22 december 2009

tot instelling van een definitief antidumpingrecht op bepaald schoeisel met bovendeel van leder van oorsprong uit Vietnam en van oorsprong uit de Volksrepubliek China, zoals uitgebreid tot bepaald schoeisel met bovendeel van leder verzonden vanuit de SAR Macau, al dan niet aangegeven als van oorsprong uit de SAR Macau, naar aanleiding van een nieuw onderzoek bij het vervallen van maatregelen op grond van artikel 11, lid 2, van Verordening (EG) nr. 384/96 van de Raad

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gelet op Verordening (EG) nr. 384/96 van de Raad van 22 december 1995 betreffende beschermende maatregelen tegen invoer met dumping uit landen die geen lid zijn van de Europese Gemeenschap (1) („de basisverordening”), en met name op artikel 9, lid 4, en artikel 11, lid 2,

Gezien het voorstel dat de Commissie na overleg in het Raadgevend Comité heeft ingediend,

Overwegende hetgeen volgt:

A. PROCEDURE

1. GELDENDE MAATREGELEN

(1) Op 5 oktober 2006 heeft de Raad bij Verordening (EG) nr. 1472/2006 (2) („de oorspronkelijke verordening”) een definitief antidumpingrecht ingesteld op bepaald schoeisel met bovendeel van leder van oorsprong uit de Volksrepubliek China („VRC” of „China”) en Vietnam („de betrokken landen”). Voor de VRC werd het recht vastgesteld op 9,7 % of 16,5 % en voor Vietnam op 10 %. De ingestelde maatregelen golden voor twee jaar. Het onderzoek dat tot die maatregelen heeft geleid, wordt hierna aangeduid als „het oorspronkelijke onderzoek”.

(2) Bij Verordening (EG) nr. 388/2008 (3) („de uitbreidingsverordening”) heeft de Raad het definitieve antidumpingrecht op bepaald schoeisel met bovendeel van leder van oorsprong uit de VRC uitgebreid tot dergelijk schoeisel verzonden vanuit de Speciale Administratieve Regio („SAR”) Macau, al dan niet aangegeven als van oorsprong uit de SAR Macau. Aan die uitbreiding was een antiontwijkingsonderzoek op grond van artikel 13, lid 3, van de basisverordening voorafgegaan.

2. ONDERHAVIG ONDERZOEK

2.1. Verzoek om een nieuw onderzoek

(3) Het verzoek werd ingediend door de European Confederation of the Footwear Industry (CEC, „de indiener van het verzoek”) namens producenten die samen een groot deel, in dit geval meer dan 35 %, van de totale productie in de Unie van bepaald schoeisel met bovendeel van leder voor hun rekening nemen.

(4) In het kader van de beoordeling van de representativiteit hebben diverse nationale verenigingen van schoenfabrikanten in de lidstaten hun standpunt over de opening van het nieuwe onderzoek kenbaar gemaakt en daarbij gevraagd hun naam geheim te houden omdat zij vreesden dat sommige afnemers vergeldingsacties tegen hun leden zouden kunnen ondernemen. Sommige andere partijen vroegen zich af waarom de namen en standpunten van de voor- en tegenstanders onder de betrokken verenigingen vertrouwelijk waren. De Commissie heeft de verenigingen daarop opnieuw uitdrukkelijk gevraagd of zij ermee konden instemmen dat hun naam en standpunt bekend werden gemaakt. Vier verenigingen reageerden positief, terwijl de andere tegen bekendmaking waren en nogmaals wezen op hun vrees voor vergeldingsacties tegen hun leden. De Commissie oordeelde dat het inderdaad heel goed mogelijk was dat vergeldingsacties tot verkoopverliezen voor deze producenten zouden leiden, en ging er derhalve mee akkoord dat de namen geheim zouden worden gehouden.

(5) Sommige partijen voerden aan dat de Commissie geen nieuw onderzoek in verband met het vervallen van de maatregelen had moeten openen omdat in artikel 3 van de oorspronkelijke verordening bepaald is dat deze vanaf de datum van inwerkingtreding maar 2 jaar van kracht is. In overweging 326 van de oorspronkelijke verordening wordt evenwel uitgelegd dat ondanks de kortere duur van de maatregelen artikel 11 van de basisverordening van overeenkomstige toepassing is. In overeenstemming met deze overweging werd in het bericht van het naderende vervallen van de maatregelen (4) vermeld dat de maatregelen op 7 oktober 2008 zouden vervallen tenzij op grond van artikel 11, lid 2, van de basisverordening een nieuw onderzoek werd geopend. Aangezien een dergelijk onderzoek is geopend, blijven de antidumpingmaatregelen van kracht totdat dit is afgesloten.

(6) Het verzoek om het nieuwe onderzoek is ingediend omdat het vervallen van de maatregelen waarschijnlijk zal leiden tot voortzetting of herhaling van dumping en schade voor de bedrijfstak van de Unie.

2.2. Opening van het nieuwe onderzoek

(7) Daar de Commissie na overleg in het Raadgevend Comité tot de conclusie was gekomen dat er voldoende bewijsmateriaal was om een procedure voor een nieuw onderzoek in verband met het vervallen van de maatregelen in te leiden, heeft zij op 3 oktober 2008 door middel van een bericht in het Publicatieblad van de Europese Unie (5) de opening van een nieuw onderzoek op grond van artikel 11, lid 2, van de basisverordening aangekondigd („het bericht van inleiding”).

(8) Het onderzoek naar de waarschijnlijkheid van voortzetting of herhaling van de dumping en de schade had betrekking op de periode van 1 juli 2007 tot en met 30 juni 2008 („het tijdvak van het nieuwe onderzoek” of „TNO”). Het onderzoek naar de ontwikkelingen die relevant zijn voor de beoordeling van de waarschijnlijkheid van voortzetting of herhaling van schade, had betrekking op de periode van 1 januari 2006 tot het einde van het TNO („de beoordelingsperiode”). Waar passend wordt ook verwezen naar 2005 en naar het onderzoektijdvak voor het oorspronkelijke onderzoek, dat van 1 april 2004 tot en met 31 maart 2005 liep („het tijdvak van het oorspronkelijke onderzoek”of „TOO”).

3. BIJ DIT ONDERZOEK BETROKKEN PARTIJEN

(9) De Commissie heeft de indiener van het verzoek, de in het verzoek genoemde producenten in de Unie, andere haar bekende producenten in de Unie, haar bekende importeurs en hun verenigingen, haar bekende distributeurs en detailhandelaren en hun verenigingen, haar bekende consumentenorganisaties, de haar bekende producenten-exporteurs in de betrokken landen en hun verenigingen en de autoriteiten van de betrokken landen officieel van de opening van het nieuwe onderzoek in kennis gesteld.

(10) De belanghebbenden werden in de gelegenheid gesteld om binnen de in het bericht van inleiding vermelde termijn hun standpunt schriftelijk kenbaar te maken en te verzoeken te worden gehoord.

(11) Alle belanghebbenden die daarom met opgave van redenen hadden verzocht, werden gehoord.

4. STEEKPROEVEN

(12) Gezien het grote aantal producenten-exporteurs in de betrokken landen, producenten en importeurs in de Unie dat bij dit onderzoek betrokken was, werd in het bericht van inleiding vermeld dat werd overwogen om overeenkomstig artikel 17 van de basisverordening gebruik te maken van steekproeven.

(13) Om de Commissie in staat te stellen te beslissen of een steekproef noodzakelijk was en, zo ja, deze samen te stellen, werd de producenten-exporteurs en hun vertegenwoordigers, alsmede de producenten en importeurs in de Unie verzocht zich kenbaar te maken en de in het bericht van inleiding vermelde informatie te verstrekken.

4.1. Steekproef van producenten-exporteurs in de Volksrepubliek China en Vietnam

4.1.1. Volksrepubliek China

(14) In totaal 58 ondernemingen of groepen van verbonden ondernemingen („groepen”) uit de VRC meldden zich binnen de termijn aan en verstrekten de gevraagde informatie. Deze 58 ondernemingen of groepen hielden zich in het onderzoektijdvak bezig met de vervaardiging van het betrokken product en/of de uitvoer ervan naar de Unie en wensten in de steekproef te worden opgenomen. Zij werden als medewerkende ondernemingen beschouwd en kwamen voor opname in de steekproef in aanmerking. De mate van medewerking uit de VRC, d.w.z. het aandeel van de medewerkende Chinese ondernemingen in de totale Chinese uitvoer naar de Unie, lag rond 22 %.

(15) De steekproef werd met instemming van de Chinese autoriteiten op basis van de omvang van de uitvoer en de geografische spreiding van de medewerkende ondernemingen geselecteerd. De zeven in de steekproef opgenomen ondernemingen vertegenwoordigden ongeveer 56 % van de uitvoer van de 58 medewerkende ondernemingen naar de Unie en 13 % van de totale Chinese uitvoer naar de Unie. Zij hebben alle de vragenlijst binnen de gestelde termijn beantwoord.

(16) Enkele niet in de steekproef opgenomen Chinese exporteurs verklaarden dat zij hun belangen niet konden verdedigen omdat zij niet in de steekproef waren opgenomen. Het is echter inherent aan een steekproef dat een representatief aantal producenten-exporteurs wordt geselecteerd en dat de resultaten van de beoordeling van die steekproef als representatief voor andere medewerkende exporteurs gelden. Voorts zij opgemerkt dat alle belanghebbenden aan het onderzoek konden deelnemen en hun standpunt konden indienen. Dit argument werd derhalve verworpen.

4.1.2. Vietnam

(17) In totaal 51 ondernemingen of groepen uit Vietnam meldden zich binnen de termijn aan en verstrekten de gevraagde informatie. Deze 51 ondernemingen of groepen hielden zich in het onderzoektijdvak bezig met de vervaardiging van het betrokken product en/of de uitvoer ervan naar de Unie en wensten in de steekproef te worden opgenomen. Zij werden als medewerkende ondernemingen beschouwd en kwamen voor opname in de steekproef in aanmerking. De mate van medewerking uit Vietnam, d.w.z. het aandeel van de medewerkende ondernemingen in Vietnam in de totale Vietnamese uitvoer naar de Unie, lag rond 82 %.

(18) De steekproef werd met instemming van de Vietnamese autoriteiten op basis van de omvang van de uitvoer geselecteerd. De drie in de steekproef opgenomen ondernemingen vertegenwoordigden ongeveer 27 % van de uitvoer van de 51 medewerkende ondernemingen naar de Unie en 22 % van de totale Vietnamese uitvoer naar de Unie. Zij hebben alle de vragenlijst binnen de gestelde termijn beantwoord.

4.2. Steekproef van producenten in de Unie

(19) Om de nodige informatie voor de samenstelling van de steekproef van producenten in de Unie te verkrijgen, werd onderstaande procedure gevolgd. De CEC bevestigde namens alle klagende producenten dat deze bereid waren medewerking te verlenen en deel uit te maken van de steekproef. Gezien de uitgebreide en gedetailleerde gegevens waarover de Commissie al beschikte (o.a. uit het verzoek, de beoordeling van de representativiteit en de door de CEC ingediende informatie), hoefde geen steekproefformulier naar elk van de klagende producenten te worden gestuurd. Bovendien bood het bericht van inleiding alle producenten de mogelijkheid zich kenbaar te maken als zij aan de procedure wensten mee te werken. Afgezien van de klagers maakten zich na de inleiding van de procedure nog vijf ondernemingen kenbaar, die verzochten in de steekproef te worden opgenomen. Deze ondernemingen kregen alle een steekproefformulier toegestuurd waarin hun werd gevraagd om gegevens die voor de klagers al beschikbaar waren. Slechts twee van de vijf ondernemingen stuurden het formulier ingevuld terug. Deze twee ondernemingen werden echter niet in de steekproef opgenomen omdat zij van de definitie van de bedrijfstak van de Unie werden uitgesloten (zie overweging 198).

(20) De productie in de Unie van het betrokken product is grotendeels geconcentreerd in drie lidstaten, die circa 2/3 van de totale productie voor hun rekening nemen. De rest is over de overige lidstaten verspreid. Zoals uit overweging 202 e.v. blijkt, verschillen de bedrijfsmodellen van de producenten in de Unie hoofdzakelijk qua product- en/of kwaliteitsassortiment, distributiekanalen en het al dan niet clusteren van activiteiten en uitbesteden van delen van het fabricageproces binnen of buiten de Unie.

(21) Aan de hand van de ontvangen informatie heeft de Commissie een steekproef samengesteld op basis van de grootste representatieve in de Unie geproduceerde en verkochte hoeveelheden die binnen de beschikbare tijd konden worden onderzocht. Zoals hierboven al is beschreven, gaat het bij dit onderzoek om een niet volledig homogene bedrijfstak, zodat bij de beoordeling van de representativiteit van de geselecteerde ondernemingen ook rekening werd gehouden met de geografische spreiding van de producenten over de lidstaten (6) en het marktsegment van hun producten. Uiteindelijk werden 8 ondernemingen in vier lidstaten geselecteerd. Deze ondernemingen vertegenwoordigden ook de voornaamste bedrijfsmodellen in de Unie ten aanzien van de wijze van fabricage en distributie van het product en van de productspecialisatie. Wat de productspecialisatie betreft, omvatte de productie van de geselecteerde ondernemingen alle belangrijke prijssegmenten (goedkoop, duurder en duur) en alle segmenten op basis van leeftijd en geslacht (dames-, heren-, uniseks- en kinderschoenen). Voorts vertegenwoordigden de geselecteerde ondernemingen alle belangrijke distributieniveaus (aan groot- en detailhandelaren en direct aan de eindgebruiker). Wat de productie betreft, omvatte de steekproef zowel ondernemingen die alle belangrijke stappen van het productieproces zelf uitvoerden als ondernemingen die delen van het fabricageproces hadden uitbesteed (binnen en buiten de Unie).

(22) De 8 ondernemingen in de steekproef werden dus representatief geacht voor alle producenten in de Unie; zij vertegenwoordigden 8,2 % van de productie van de klagende producenten in de Unie en 3,1 % van de totale productie in de Unie. Ingevolge artikel 17, lid 2, van de basisverordening werd de CEC over de selectie van de steekproef geraadpleegd; zij maakte geen bezwaar.

(23) Bij het onderzoek bleek dat een van de in de steekproef opgenomen producenten in de Unie zijn productie in de Unie gedurende het TNO geleidelijk stopzette en al zijn productieactiviteiten naar derde landen verplaatste. Het gewicht van deze onderneming was echter niet zodanig dat de situatie, inclusief de representativiteit, van de in de steekproef opgenomen ondernemingen als geheel hierdoor in significante mate werd beïnvloed, tenminste niet vanuit kwantitatief oogpunt. Als deze onderneming was uitgesloten, zouden de kwantitatieve bevindingen inzake schade niet wezenlijk anders zijn. Om die reden en omdat i) deze onderneming in het TNO wel in de Unie had geproduceerd en ii) een groot deel van haar productie uitbesteedt – volgens vele partijen een belangrijk bedrijfsmodel in de Unie –, werd besloten haar niet formeel van de steekproef uit te sluiten. Dit had ook als voordeel dat de steekproef vanuit kwalitatief oogpunt de realiteit van de bedrijfstak zo goed mogelijk weergaf. Aangezien bij een nieuw onderzoek in verband met het vervallen van maatregelen moet worden onderzocht of voortzetting of herhaling van schade waarschijnlijk is, kan hierdoor voorts misschien beter worden voorspeld hoe de situatie op de markt van de Unie zich zal ontwikkelen als de maatregelen niet worden verlengd. Uiteraard werd echter alleen gebruikgemaakt van gegevens over de activiteit van deze onderneming als producent in de Unie.

(24) De instellingen van de Unie hebben overwogen of de productie en de verkoop door de bedrijfstak van de Unie naar beneden moesten worden bijgesteld omdat de productie en de verkoop van deze onderneming in het TNO lager bleken te zijn dan bij het samenstellen van de steekproef aanvankelijk werd vermeld, met andere woorden of het effect ervan op de steekproef naar de gehele populatie moest worden geëxtrapoleerd. Er werd echter vastgesteld dat de onderneming deze fout te goeder trouw had gemaakt door productie die naar een land in de nabijheid van de Unie was verplaatst, ten onrechte als productie in de Unie te tellen. Allereerst moet in dit verband worden opgemerkt dat de steekproef hoofdzakelijk wordt gebruikt voor de beoordeling van schade-indicatoren die redelijkerwijs niet voor de bedrijfstak van de Unie als geheel kunnen worden verkregen. Omdat de gegevens over de productie en de verkoop op geaggregeerd niveau voor de bedrijfstak van de Unie zijn verkregen, is dit argument niet relevant. Bovendien blijkt uit de beschikbare informatie in het dossier, waaronder de gegevens die daarnaast bij een in het kader van dit onderzoek verrichte aanvullende analyse van de nationale verenigingen werden verkregen, dat een dergelijke correctie niet nodig is. En tot slot, zelfs al zouden de cijfers voor de totale productie en verkoop voor de bedrijfstak van de Unie in het TNO naar beneden worden bijgesteld om rekening te houden met de lagere cijfers voor de steekproef, dan nog zou dat van generlei invloed zijn op de representativiteit van de steekproef en de algemene conclusies inzake schade.

(25) Diverse belanghebbenden betoogden dat artikel 17 van de basisverordening werd geschonden omdat de steekproef van producenten in de Unie niet representatief zou zijn wat het aandeel van de bestreken productie, het productassortiment, de verkoopprijzen, de verhouding tussen productie en verkoop, de geografische spreiding en de winstgevendheid en prestaties betreft. Ook zou bij de steekproef geen rekening zijn gehouden met de vele producenten die hun productie aan derde landen hebben uitbesteed.

(26) Deze beweringen werden zorgvuldig onderzocht en mede wegens de complexe aard van deze zaak werden niet alleen aan individuele ondernemingen maar ook aan nationale verenigingen aanvullende vragenlijsten verstuurd, die verwerkt en ter plaatse gecontroleerd werden. In deze context moest het aantal ondernemingen in de steekproef worden beperkt tot wat binnen de beschikbare tijd redelijkerwijs kon worden onderzocht, namelijk 8 ondernemingen.

(27) Voorts is het door de sterke fragmentering van de bedrijfstak van de Unie onvermijdelijk dat de ondernemingen in de steekproef een vrij klein deel van de totale productie in de Unie vertegenwoordigen. Door deze fragmentering en het feit dat de grootste producenten voor de steekproef werden geselecteerd, zou het voor het aandeel van de steekproef in de totale productie in de Unie weinig hebben uitgemaakt als meer ondernemingen in de steekproef waren opgenomen.

(28) Zoals al in overweging 21 is vermeld, hield de Commissie bij het samenstellen van de steekproef rekening met de geografische spreiding. Er moet worden benadrukt dat een steekproef op zich geen exacte geografische spreiding (noch een exacte spreiding of uitsplitsing van andere criteria) van de gehele populatie hoeft weer te geven om representatief te zijn. Het is voldoende als, zoals bij de onderhavige steekproef die vier lidstaten omvat, de verhoudingen in de belangrijkste producerende landen worden weergegeven. Een andere benadering zou om administratieve redenen ondoenlijk zijn geweest, vooral indien omwille van de representativiteit diverse uiteenlopende criteria in aanmerking moeten worden genomen. Verder doorgeredeneerd zou dit argument er in feite op neerkomen dat een steekproef alleen representatief is als zij de gehele populatie omvat. Het onderzoek heeft dus bevestigd dat de steekproef, die vier lidstaten omvat waaronder de drie met de veruit grootste productie, in hoge mate representatief is voor de gehele productie in de Unie, in het bijzonder wanneer rekening wordt gehouden met de productie die in het kader van zogenaamde tolling agreements wordt uitbesteed en daarom moet worden meegeteld in de lidstaat van de onderneming die het werk op deze wijze uitbesteed.

(29) De steekproef van ondernemingen is ook representatief voor het productassortiment en geeft de orde van grootte van de verschillende soorten in de productie in de Unie goed weer. Bovendien komt het productassortiment overeen met dat van de Chinese en Vietnamese uitvoer.

(30) Een ander argument was dat de gemiddelde verkoopprijzen van de steekproef niet representatief waren voor de verkoopprijzen die in het verzoek om een nieuw onderzoek waren aangegeven. In dit verband moet er echter op worden gewezen dat het onderzoek juist heeft uitgewezen dat de gemiddelde verkoopprijzen van de steekproef wel in overeenstemming met de prijzen in het verzoek zijn. En zelfs als dat niet zo was geweest, hoeven de gemiddelde verkoopprijzen van een steekproef niet precies gelijk te zijn aan die in het verzoek zolang zij maar een juist beeld geven van de verkoopprijzen van de producentenpopulatie in haar geheel.

(31) Wat de representativiteit met betrekking tot de verhouding tussen productie en verkoop betreft, zij eraan herinnerd dat in de betrokken bedrijfstak normaliter op bestelling wordt geproduceerd en dat de productie sterk onderhevig is aan modetrends. Daarom zijn de voorraden geen veelzeggende indicator en liggen de productie- en verkoopcijfers dichtbij elkaar. Dit werd voor de in de steekproef opgenomen ondernemingen en voor de gehele bedrijfstak van de Unie bevestigd bij de klacht en ook later bij het onderzoek.

(32) Afgezien van bovenstaande overwegingen zij eraan herinnerd dat artikel 17 van de basisverordening bepaalt dat onderzoeken beperkt kunnen worden tot statistisch geldige steekproeven dan wel tot steekproeven die de grootste representatieve productie-, verkoop- of exporthoeveelheden omvatten die redelijkerwijs kunnen worden onderzocht. Uit deze bepaling blijkt duidelijk dat er geen kwantitatieve aanwijzing of drempel is om het niveau van de representatieve hoeveelheid vast te stellen. De enige aanwijzing is dat de hoeveelheden beperkt kunnen worden tot wat binnen de beschikbare tijd redelijkerwijs kan worden onderzocht.

(33) Om de hierboven uiteengezette redenen werden de argumenten van de diverse partijen verworpen en wordt de rechtsgeldigheid van de steekproef bevestigd omdat deze representatief is en volledig in overeenstemming met artikel 17 van de basisverordening werd geselecteerd.

4.3. Steekproef van importeurs in de Unie

(34) Aan de hand van de beschikbare informatie werd contact opgenomen met 139 importeurs. Het steekproefformulier werd beantwoord door 22 niet-verbonden importeurs, waarvan 21 ermee instemden in de steekproef te worden opgenomen. Volgens de door deze 21 importeurs verstrekte gegevens vertegenwoordigden zij 12 % van de invoer van het betrokken product uit de VRC en 40 % van die uit Vietnam (in het TNO).

(35) De vijf grootste importeurs (Adidas, Clark's, Nike, Puma en Timberland), die alle verklaarden aanzienlijke hoeveelheden uit beide landen in te voeren, waren samen goed voor ongeveer 18 % van de betrokken invoer. Derhalve werd besloten dat, wat de omvang van de invoer betreft, een steekproef bestaande uit deze vijf ondernemingen representatief zou zijn in de zin van artikel 17, lid 1, van de basisverordening.

(36) Niettemin werden nog drie importeurs aan de steekproef toegevoegd om beter rekening te kunnen houden met de geografische spreiding van de importeurs en de verschillende door hen ingevoerde productsoorten. In dit verband kwam uit de ingevulde steekproefformulieren naar voren dat veel importeurs op veel kleinere schaal opereerden en minder bekende/modieuze merkschoenen of hoogwaardiger schoenen invoerden. Het bedrijfsmodel en de productsegmenten van deze kleinere importeurs blijken te verschillen van die van de grootste importeurs, maar samen vertegenwoordigden de kleinere importeurs een groot deel van de invoer van het betrokken product. Het werd daarom belangrijk geacht dat deze importeurs ook in de steekproef vertegenwoordigd waren, want de economische realiteit kan voor deze ondernemingen anders zijn dan voor de in overweging 35 genoemde grote importeurs.

(37) Om die redenen werd een steekproef van acht importeurs, bestaande uit de vijf grootste plus drie kleinere importeurs, geselecteerd. Zij vertegenwoordigden circa 10 % van de invoer uit de VRC en circa 34 % van de invoer uit Vietnam.

(38) Alle importeurs die zich bereid hadden verklaard mee te werken, kregen de gelegenheid opmerkingen te maken over de samenstelling van de steekproef. De in de steekproef opgenomen ondernemingen kregen elk een vragenlijst toegestuurd. Zeven van hen antwoordden binnen de termijn. De achtste importeur in de steekproef moest wegens niet-medewerking uiteindelijk uit de steekproef worden verwijderd.

5. CONTROLE VAN ONTVANGEN INFORMATIE

(39) De Commissie verzamelde en controleerde alle gegevens die zij nodig achtte om vast te stellen of voortzetting en herhaling van dumping en schade waarschijnlijk waren en om het belang van de Unie te beoordelen. De door de volgende ondernemingen verstrekte informatie is ter plaatse gecontroleerd:

5.1. Producenten-exporteurs in de Volksrepubliek China

— Yue Yuen Industrial (Holdings) Ltd., Hongkong — Productieonderneming: Zhongshan Pou Yuen Manufactory, Guandong Province — Handelsondernemingen: — Idea Co. Ltd., Macau — The Look Co. Ltd., Macau — Gold Plenty Co. Ltd., Macau

— Guangzhou Panyu Pegasus Footwear Co. Ltd., Guangdong Province

— HuaJian Industrial (Holding) Co. Ltd., Hongkong en haar productieonderneming Dongguan HuaBao Shoes Co. Ltd., Guandong Province

— Zhejiang Aokang Shoes Co. Ltd., Zhejiang Province

— Foshan City Nanhai Golden Step Industrial Co. Ltd., Guangdong Province

— Jianle Footwear Industrial Co. Ltd., Fujian Province

— General Footwear/Gentfort Shoes Co. Ltd., Guangdong Province.

5.2. Producenten-exporteurs in Vietnam

— Pou Yuen Industrial Holdings Limited, Hongkong — Productieondernemingen: — Pouyuen Vietnam Company Limited, Ho Chi Minh City — Pou Sung Vietnam Company Limited, Dong Nai Province — Pou Chen Vietnam Enterprise Company Limited, Dong Nai Province — Handelsondernemingen: — Betsey Trading Limited — Sinnamon Trading Limited — Sky High Trading Limited — Fitbest Enterprises Limited

— Golden Star Co. Ltd., Haiphong City

— Shyang Hung Cheng Industrials Co. Ltd., Binh Duong Province.

5.3. Producenten in de Unie en nationale verenigingen van producenten

— Associação Portuguesa dos Industriais de Calçado, Componentes, Artigos de Pele e seus Sucedâneos (APICCAPS), Portugal

— Federación de Industrias del Calzado Español (FICE), Spanje

— Associazione Nazionale Calzaturifici Italiani, Italië

— British Footwear Association Ltd., Verenigd Koninkrijk

— Fachverband der Lederverarbeitenden Industrie, Oostenrijk

— Fédération Française de la Chaussure, Frankrijk

— HDS Hauptverband der Deutschen Schuhindustrie e.V., Duitsland

— Polish Chamber of Shoe and Leather Industry, Polen.

(40) Er werden eveneens controles ter plaatse uitgevoerd bij de acht in de steekproef opgenomen producenten in de Unie, die in vier verschillende lidstaten gevestigd zijn. Evenals bij het oorspronkelijke onderzoek vroegen de in de steekproef opgenomen en andere medewerkende producenten in de Unie op grond van artikel 19 van de basisverordening om geheimhouding van hun identiteit. Volgens hen zou bekendmaking van hun identiteit hun groot nadeel kunnen berokkenen. Sommige van de klagende producenten in de Unie leveren aan afnemers in de Unie die ook uit de VRC en Vietnam invoeren en die dus direct van de goedkope invoer profiteren. Die producenten bevinden zich dus in een kwetsbare situatie aangezien sommige van hun afnemers voor de hand liggende redenen kunnen hebben om zich tegen de indiening en ondersteuning van een klacht wegens beweerde schade veroorzakende dumping te verzetten. Derhalve menen zij dat het risico bestaat dat sommige van deze afnemers vergeldingsacties zullen ondernemen, mogelijk door beëindiging van hun zakenrelatie. Het verzoek om geheimhouding werd toegestaan aangezien het voldoende onderbouwd was.

(41) De vertegenwoordigers van bepaalde producenten-exporteurs alsmede enkele niet-verbonden importeurs beweerden dat zij hun recht van verweer niet goed konden uitoefenen omdat de identiteit van de klagende ondernemingen geheim was. Hierdoor konden zij niet controleren of de in de steekproef opgenomen ondernemingen werkelijk representatief waren. En als geheimhouding wel gerechtvaardigd was, dan zouden volgens deze partijen in ieder geval de cijfers van de afzonderlijke ondernemingen volledig beschikbaar moeten zijn.

(42) In dit verband wordt eraan herinnerd dat cijfers over de omvang van de productie door de in de steekproef opgenomen ondernemingen, uitgesplitst naar land, voor alle belanghebbenden ter inzage beschikbaar waren. Wat het argument betreft dat alle informatie behalve de identiteit van de onderneming zou moeten worden bekendgemaakt, wordt opgemerkt dat daardoor indirect de identiteit van de in de steekproef opgenomen onderneming zou kunnen worden onthuld. Derhalve werd, zoals gebruikelijk, ook in dit geval een niet-vertrouwelijke versie van de antwoorden op de vragenlijsten bekendgemaakt (d.w.z. met geïndexeerde gegevens). Gezien het voorgaande moet worden geconcludeerd dat het recht van verweer van de partijen voldoende gewaarborgd was, zodat het argument werd verworpen.

5.4. Niet-verbonden importeurs

— Achten Beheer BV, Waalwijk, Nederland

— Adidas AG, Herzogenaurach, Duitsland

— C&J Clark’s International Limited, Street, Somerset, Verenigd Koninkrijk

— Footex International BV, Hazerswoude-Dorp, Nederland

— Nike European Operations BV, Laakdal, België

— Puma AG Rudolf Dassler Sport, Herzogenaurach, Duitsland

— Timberland Europe BV, Enschede, Nederland.

5.5. Producenten in het referentieland

— Henrich & Cia Ltda, Dois Irmãos, Brazilië

— Werner Calçados Ltda, Três Coroas, Brazilië

— Industria de Calçados West Coast Ltda, Ivoti, Brazilië.

6. RECHTEN VAN DE PARTIJEN

(43) Sommige partijen maakten de hele procedure door bezwaar tegen het feit dat, naar hun mening, afbreuk werd gedaan aan hun recht van verweer. Volgens hen waren de gegevens over de in de steekproef opgenomen producenten in de Unie die door belanghebbenden konden worden ingezien, onvolledig en te laat verstrekt.

(44) In dit verband moet worden benadrukt dat alle in de steekproef opgenomen ondernemingen zonder vertraging en in overeenstemming met de aan andere partijen bij het onderzoek toegestane termijnen een niet-vertrouwelijke versie van hun antwoord (d.w.z. de versie die door belanghebbenden kan worden ingezien) hebben ingediend. Wanneer een niet-vertrouwelijk antwoord bij de Commissie wordt ingediend, kan dit echter overeenkomstig artikel 19 van de basisverordening pas in het niet-vertrouwelijke dossier worden opgenomen nadat eventuele vertrouwelijkheidskwesties zijn opgelost. Ook wordt erop gewezen dat de Commissie verplicht is gegevens tijdig in het niet-vertrouwelijke dossier op te nemen, zodat de partijen hun rechten kunnen uitoefenen. In dit geval is aan die voorwaarde voldaan.

(45) Wat de volledigheid van de niet-vertrouwelijke antwoorden betreft, is het normaal dat partijen in de loop van een onderzoek aanvullende informatie verstrekken. Deze worden aan het niet-vertrouwelijke dossier toegevoegd zodra eventuele vertrouwelijkheidskwesties zijn opgelost. Dit proces, waarbij bijdragen van alle belanghebbenden geleidelijk worden toegevoegd aan het bewijsmateriaal dat als basis voor conclusies dient en aan het niet-vertrouwelijke dossier, mag niet worden verward met dossiers die onvolledig zijn.

(46) Gezien de complexiteit van de onderhavige zaak werd de toegang voor de partijen als volgt geregeld. Ten eerste kregen de belanghebbenden elektronische toegang tot het dossier, waarbij zij ook een volledige kopie van alle documenten op cd-rom konden aanvragen. Bovendien gingen de elektronische documenten vergezeld van een duidelijke index waarmee i) gemakkelijk toegang kon worden gekregen tot de vele documenten in deze zaak en ii) een gedateerd register van alle documenten in het dossier kon worden opgesteld. Voorts werd in het niet-vertrouwelijke dossier een reeks toelichtingen opgenomen naar aanleiding van vragen die van invloed zouden kunnen zijn op het recht van verweer van de partijen.

(47) Door bovenstaande maatregelen kon de toegang voor de partijen worden verbeterd en konden deze gedurende het onderzoek uitgebreid commentaar leveren, waarop dan naar behoren door de Commissie werd geantwoord. De door diverse partijen naar voren gebrachte argumenten over de onvolledigheid en te late beschikbaarheid van het niet-vertrouwelijke dossier moeten derhalve worden verworpen.

(48) Voorts beschuldigde een van de belanghebbenden de Commissie van discriminatie van importeurs en exporteurs, omdat zij bij het onderzoek de klagende producenten in de Unie gunstiger hadden behandeld. Met name zou aan importeurs en exporteurs geen vertrouwelijkheid zijn toegekend en aan producenten wel. Ook werd beweerd dat de klagers een gunstiger behandeling kregen omdat zij bij de inleiding van de procedure geen steekproefformulieren hoefden in te dienen en dat zij met betrekking tot de termijn en het peil van de antwoorden te soepel werden bejegend, terwijl een exporteur in dezelfde situatie overeenkomstig artikel 18 van de basisverordening aan de hand van beschikbare gegevens zou zijn beoordeeld.

(49) Het verzoek om geheimhouding van de identiteit van de producenten in de Unie die de klacht ondersteunen, werd ingewilligd omdat het in overeenstemming met artikel 19 van de basisverordening naar behoren was gemotiveerd. Van exporteurs of importeurs werd geen verzoek van dien aard ontvangen en tijdens het onderzoek deed zich niets voor en kwam geen informatie aan het licht waaruit zou blijken dat de belangen van de exporteurs of importeurs door bekendmaking van hun identiteit worden geschaad. Daar de situatie van de producenten in de Unie in dit geval wezenlijk van die van de exporteurs en importeurs verschilde, kan het argument dat er sprake is van discriminatie niet worden aanvaard.

(50) Wat de samenstelling van de steekproef betreft, wordt verwezen naar overweging 19. De situatie was voor de exporteurs en importeurs heel anders dan voor de klagende producenten, aangezien voor eerstgenoemden niet al informatie beschikbaar was. Daarom was het noodzakelijk dat zij het steekproefformulier invulden, zodat kon worden nagegaan of zij bereid waren mee te werken en ook de nodige basisgegevens voor de samenstelling van de steekproef konden worden verzameld. Het argument inzake discriminatie moet dus worden verworpen.

(51) Ten aanzien van de soepele behandeling van producenten in de Unie bij de verzameling via vragenlijsten van gegevens ten behoeve van het onderzoek en de toepassing van artikel 18 van de basisverordening, moet worden opgemerkt dat consequent dezelfde benadering is gebruikt voor exporteurs en importeurs en voor producenten in de Unie en dat alle argumenten inzake discriminatie dus ongegrond zijn. Dit niet-onderbouwde argument wordt dus afgewezen.

(52) Ten aanzien van de keuze van het referentieland merkten sommige partijen op dat Indiase en Indonesische ondernemingen werden benadeeld door korte termijnen en door het tijdschema en de wijze van verzending van de vragenlijsten. Er moet in dit verband worden opgemerkt dat de vragenlijsten naar India en Indonesië pas eind december 2008 allemaal waren verstuurd, omdat eerst de adressen van de producenten moesten worden verkregen. De Commissie heeft erop gelet dat de ondernemingen in deze landen evenveel tijd hadden om de vragenlijst te beantwoorden als die in Brazilië. De Commissie heeft de vragenlijsten in alle gevallen aangetekend verzonden en zo mogelijk ook nog eens per e-mail. Bovenstaande argumenten moeten daarom worden afgewezen.

(53) Enkele partijen betoogden dat de informatie over het referentieland niet onmiddellijk in het niet-vertrouwelijke dossier werd opgenomen en dat daardoor afbreuk was gedaan aan hun recht van verweer. De Commissie merkt hierbij op dat de meeste niet-vertrouwelijke antwoorden van ondernemingen in het referentieland op de vragenlijst aanvankelijk tekort bleken te schieten en dat daarom moest worden verzocht om een nieuwe niet-vertrouwelijke versie die wel aanvaardbaar was. Zodra de nieuwe versie werd ontvangen, is deze meteen in het niet-vertrouwelijke dossier opgenomen. Tot dat moment bevatte het niet-vertrouwelijke dossier een samenvatting van de informatie over de geraadpleegde ondernemingen en de ontvangen antwoorden. Deze argumenten moeten daarom worden afgewezen.

B. BETROKKEN PRODUCT EN SOORTGELIJK PRODUCT

1. BETROKKEN PRODUCT

(54) Het betrokken product is bij dit nieuwe onderzoek hetzelfde als bij het oorspronkelijke onderzoek, namelijk bepaald schoeisel met bovendeel van leder of kunstleder, met uitzondering van sportschoeisel, volgens een speciale techniek vervaardigd schoeisel, pantoffels en ander huisschoeisel en schoeisel met beschermende neus, van oorsprong uit de Volksrepubliek China en Vietnam („het betrokken product”), dat gewoonlijk wordt ingedeeld onder de GN-codes 6403 20 00, ex 6403 51 05, ex 6403 51 11, ex 6403 51 15, ex 6403 51 19, ex 6403 51 91, ex 6403 51 95, ex 6403 51 99, ex 6403 59 05, ex 6403 59 11, ex 6403 59 31, ex 6403 59 35, ex 6403 59 39, ex 6403 59 91, ex 6403 59 95, ex 6403 59 99, ex 6403 91 05, ex 6403 91 11, ex 6403 91 13, ex 6403 91 16, ex 6403 91 18, ex 6403 91 91, ex 6403 91 93, ex 6403 91 96, ex 6403 91 98, ex 6403 99 05, ex 6403 99 11, ex 6403 99 31, ex 6403 99 33, ex 6403 99 36, ex 6403 99 38, ex 6403 99 91, ex 6403 99 93, ex 6403 99 96, ex 6403 99 98 en ex 6405 10 00.

(55) Voor dit onderzoek gelden de definities van artikel 1, lid 2, van de oorspronkelijke verordening. Volgens die definities wordt verstaan onder: „sportschoeisel”: schoeisel in de zin van aanvullende aantekening 1 op hoofdstuk 64 van bijlage I bij Verordening (EG) nr. 1031/2008 van de Commissie; „volgens een speciale techniek vervaardigd schoeisel”: schoeisel met een cif-prijs per paar van 7,5 euro of meer, bestemd voor sportieve bezigheden, voorzien van een gegoten zool - niet-gespoten - bestaande uit een of meer lagen, vervaardigd van synthetische materialen, speciaal ontworpen om schokken als gevolg van verticale of zijwaartse bewegingen op te vangen en met technische kenmerken zoals luchtdichte kussentjes gevuld met gas of met vloeistoffen, met mechanische bestanddelen die de schokken opvangen of neutraliseren, of met materialen zoals polymeren met een lage dichtheid, ingedeeld onder de GN-codes ex 6403 91 11, ex 6403 91 13, ex 6403 91 16, ex 6403 91 18, ex 6403 91 91, ex 6403 91 93, ex 6403 91 96, ex 6403 91 98, ex 6403 99 91, ex 6403 99 93, ex 6403 99 96, ex 6403 99 98; „schoeisel met beschermende neus”: schoeisel met een beschermende neus met een energieweerstand van ten minste 100 joule, ingedeeld onder de GN-codes ex 6403 51 05, ex 6403 51 11, ex 6403 51 15, ex 6403 51 19, ex 6403 51 91, ex 6403 51 95, ex 6403 51 99, ex 6403 59 05, ex 6403 59 11, ex 6403 59 31, ex 6403 59 35, ex 6403 59 39, ex 6403 59 91, ex 6403 59 95, ex 6403 59 99, ex 6403 91 05, ex 6403 91 11, ex 6403 91 13, ex 6403 91 16, ex 6403 91 18, ex 6403 91 91, ex 6403 91 93, ex 6403 91 96, ex 6403 91 98, ex 6403 99 05, ex 6403 99 11, ex 6403 99 31, ex 6403 99 33, ex 6403 99 36, ex 6403 99 38, ex 6403 99 91, ex 6403 99 93, ex 6403 99 96, ex 6403 99 98 en ex 6405 10 00; „pantoffels en ander huisschoeisel”: schoeisel dat is ingedeeld onder de GN-code ex 6405 10 00.

2. SOORTGELIJK PRODUCT

(56) Het soortgelijke product is bij dit nieuwe onderzoek zoals gedefinieerd bij het oorspronkelijke onderzoek, namelijk bepaald schoeisel met bovendeel van leder, ongeacht of dit werd vervaardigd en verkocht op de binnenlandse markt, op de markt van het referentieland, en/of uit de VRC en Vietnam naar de Unie werd uitgevoerd.

2.1. Vergelijkbaarheid van het product

(57) Sommige partijen voerden aan dat het in de Unie verkochte soortgelijke product niet vergelijkbaar was met het uit de VRC en Vietnam uitgevoerde betrokken product. Er werd echter vastgesteld dat, bij dit onderzoek, het in de Unie verkochte product wel degelijk vergelijkbaar was met het uit de betrokken landen uitgevoerde betrokken product. Met name bleken de fysieke en technische kenmerken, het gebruik en de distributiekanalen voor het betrokken product vergelijkbaar te zijn en sinds het oorspronkelijke onderzoek niet te zijn veranderd. Dit argument werd derhalve verworpen.

(58) Sommige partijen voerden ook aan dat het systeem dat werd gebruikt om de door de diverse medewerkende ondernemingen verkochte productsoorten met elkaar te vergelijken ongeschikt was, omdat het niet specifiek genoeg was om een eerlijke vergelijking te garanderen. Met het gebruikte PCN-systeem konden echter tot 600 verschillende categorieën of productsoorten, onderverdeeld volgens vijf hoofdcriteria, te weten stijl van het schoeisel, soort consument, soort schoeisel, materiaal van de buitenzool en voering, met elkaar worden vergeleken. Bovendien werd dit systeem ook al bij het vorige onderzoek gebruikt. Er zijn geen met bewijsmateriaal gestaafde redenen aangevoerd waarom het zou moeten worden gewijzigd. Daarom werd bij dit nieuwe onderzoek hetzelfde PCN-systeem gebruikt als bij het oorspronkelijke onderzoek. Dit argument werd derhalve verworpen.

(59) Enkele partijen beweerden dat de Commissie andere methoden had toegepast dan bij het oorspronkelijke onderzoek, omdat zij de definitie van de productcontrolenummers (PCN's) in de loop van het onderzoek had gewijzigd. Dat klopt echter niet. In de loop van het onderzoek bleek daarentegen dat bepaalde partijen de PCN-structuur voor bepaalde productsoorten verkeerd hadden geïnterpreteerd en toegepast. Daarom werden de desbetreffende schoenmodellen omwille van de consequentie opnieuw ingedeeld en zo nodig bij het juiste PCN ondergebracht. De Commissie moest dus onnauwkeurige informatie van de betrokken partijen corrigeren. Dergelijke correcties kunnen niet als een andere methode of als een andere inhoud van de PCN's worden beschouwd. Integendeel, de correctie was juist nodig omdat de PCN-methoden in acht moesten worden genomen. Het argument moest daarom worden afgewezen.

2.2. Verzoeken om uitsluiting

(60) Diverse belanghebbenden kwamen met hetzelfde soort argumenten als bij het oorspronkelijke onderzoek. Zij betoogden dat bepaalde soorten schoeisel die onder de omschrijving van het soortgelijke product vallen, zoals wandelschoenen, bowlingschoenen, raftingschoenen, volgens een speciale techniek vervaardigde schoenen, paardrijschoenen en schoenen in speciale maten, te verschillend waren om tot dezelfde categorie te behoren. Voorts werd aangevoerd dat de drempelwaarde van 7,5 euro per paar voor STAF-schoeisel moest worden verlaagd. Er zij aan herinnerd dat deze drempelwaarde bij het oorspronkelijke onderzoek al van 9 tot 7,5 euro per paar was verlaagd.

(61) Bij een nieuw onderzoek bij het vervallen van maatregelen mag de omschrijving van het onder de maatregelen vallende product niet worden gewijzigd. Een dergelijke wijziging kan alleen in overweging worden genomen als een partij daartoe op grond van artikel 11, lid 3, van de basisverordening een met bewijsmateriaal gestaafd verzoek indient. Bovenstaande argumenten moesten daarom worden afgewezen.

C. WAARSCHIJNLIJKHEID VAN VOORTZETTING OF HERHALING VAN DUMPING

1. ALGEMEEN

(62) Overeenkomstig artikel 11, lid 2, van de basisverordening werd onderzocht of het waarschijnlijk is dat het vervallen van de maatregelen tegen de VRC en Vietnam tot voortzetting of herhaling van dumping leidt.

(63) In onderstaande tabel is de ontwikkeling van de omvang en van de prijzen van de invoer uit de twee betrokken landen weergegeven. Tot 31 december 2004 waren op de invoer uit de VRC contingenten van toepassing; na die datum was er een aanzienlijke toename van de invoer uit de VRC, die in 2006 een hoog niveau bereikte. In 2007 en in het TNO heeft de omvang van de invoer zich gestabiliseerd, nadat hij ten opzichte van 2006 weer was gedaald. Naar aanleiding van het antiontwijkingsonderzoek werden de maatregelen uitgebreid tot de invoer via SAR Macau, die vanaf september 2007 moet worden geregistreerd.

(64) Op de invoer uit Vietnam waren geen contingenten van toepassing en deze invoer was in het TOO aanzienlijk. Vervolgens daalde de invoer tot 2007 en steeg hij weer in het TNO.

(65) Uit deze cijfers blijkt dat de invoer uit de betrokken landen in het TNO op een hoog niveau bleef, in tegenstelling tot wat sommige belanghebbenden beweerden. In het TNO hadden de twee betrokken landen samen een marktaandeel van 28,7 %, wat aanzienlijk hoger is dan in het TOO (23,2 %). Hoewel het marktaandeel van elk van hen sinds het TOO fluctuaties vertoonde, blijft het over het geheel genomen aanzienlijk: beide landen hadden in het TNO een marktaandeel van meer dan 10 %.

(66) Volgens de cijfers van Eurostat zijn de gemiddelde prijzen voor de invoer uit beide betrokken landen tussen het TOO en 2006 gestegen. Daarna hebben zij zich gestabiliseerd voor de VRC en zijn zij gedaald voor Vietnam.

(67) Daar de cijfers van Eurostat noodzakelijkerwijs algemeen zijn en, hoewel zij het betrokken product betreffen, niet aangeven of er veranderingen zijn opgetreden in de productmix, werd een analyse uitgevoerd om de prijsontwikkeling voor de zeven in de steekproef opgenomen ondernemingen in de VRC en de drie in de steekproef opgenomen ondernemingen in Vietnam te onderzoeken. In het algemeen werd voor deze ondernemingen in beide landen vastgesteld dat de prijzen van de invoer in de periode tussen 2006 en het eind van het TNO zijn gedaald. Tabel 1 Totale omvang en waarde van de invoer uit de betrokken landen TOO 2005 2006 2007 TNO Hoeveelheden (1 000 paar) VRC 63 403 183 568 157 560 123 016 125 052 Marktaandeel 8,8 % 22,9 % 21,6 % 17,8 % 18,5 % Vietnam 102 625 100 619 79 427 62 503 68 852 Marktaandeel 14,2 % 12,6 % 11,0 % 9,1 % 10,2 % Waarde (euro's) VRC (Eurostat) 7,2 7,5 8,4 8,4 8,5 Vietnam (Eurostat) 9,2 9,5 10,2 9,7 9,5 Bron (Eurostat) – Comext-gegevens, zo nodig gecorrigeerd aan de hand van statistieken waarover de Commissie beschikt, om niet tot het betrokken product behorende producten uit te sluiten. Tabel 2 Totale omvang en waarde van de invoer uit de in de steekproef opgenomen ondernemingen TOO 2005 2006 2007 TNO Hoeveelheden (1 000 paar) VRC (steekproef) n.b. n.b. 11 381 12 787 13 759 Marktaandeel 1,5 % 1,8 % 2,0 % Vietnam (steekproef) n.b. n.b. 14 400 15 250 14 500 Marktaandeel 2 % 2,2 % 2,2 % Waarde (euro's) VRC (steekproef) n.b. n.b. 12,6 10,7 10,3 Vietnam (steekproef) n.b. n.b. 11,4 10,8 10,6

2. INVOER MET DUMPING UIT CHINA EN VIETNAM TIJDENS HET TNO

2.1. Normale waarde

2.1.1. Referentieland

(68) Bij invoer uit landen zonder markteconomie, en bij invoer uit de in artikel 2, lid 7, onder b), van de basisverordening genoemde landen wanneer geen BMO kan worden toegekend, moet de normale waarde volgens artikel 2, lid 7, van de basisverordening worden vastgesteld aan de hand van de prijs of de berekende waarde in een geschikt derde land met een markteconomie.

(69) In het bericht van inleiding heeft de Commissie aangegeven dat zij net als bij het oorspronkelijke onderzoek Brazilië wilde gebruiken als referentieland om de normale waarde voor de VRC en Vietnam vast te stellen. De Commissie heeft de belanghebbenden uitgenodigd hierover opmerkingen te maken.

(70) Er werden opmerkingen ontvangen van diverse categorieën belanghebbenden, zoals medewerkende producenten-exporteurs, hun representatieve verenigingen en nationale autoriteiten en vertegenwoordigers van importeurs, die meenden dat Thailand, India of Indonesië een geschikter referentieland was dan Brazilië. De Commissie heeft deze voorstellen in het licht van de criteria voor de keuze van het referentieland onderzocht.

(71) Daarbij heeft de Commissie vastgesteld dat de markt voor schoeisel van leer voor Brazilië tijdens het TNO op 189 miljoen paar kon worden geschat, voor India op 800 miljoen paar, voor Indonesië op 109 miljoen paar en voor Thailand op maar 6 miljoen paar. Omdat de Thaise markt zeer klein is en er andere mogelijkheden bestaan, heeft de Commissie Thailand verder niet als mogelijk referentieland onderzocht.

(72) Naar aanleiding van de opmerkingen van de partijen heeft de Commissie derhalve schoenfabrikanten in Brazilië, India en Indonesië gevraagd aan het onderzoek mede te werken. Er werden vragenlijsten gestuurd naar ondernemingen in deze drie landen en van vijf Braziliaanse, één Indiase en vijf Indonesische producenten werd een bruikbaar antwoord ontvangen.

(73) De Commissie heeft de representativiteit van de ondernemingen die de vragenlijst hadden beantwoord, met betrekking tot hun binnenlandse verkoop onderzocht.

(74) In het onderzoektijdvak bedroeg de binnenlandse verkoop van het soortgelijke product door de drie onderzochte Braziliaanse ondernemingen circa 17 % van de uitvoer door de in de steekproef opgenomen ondernemingen in de VRC en circa 19 % van die door de in de steekproef opgenomen ondernemingen in Vietnam.

(75) De enige Indiase onderneming die de vragenlijst beantwoordde, meldde voor het onderzoektijdvak een binnenlandse verkoop van het soortgelijke product die overeenkwam met circa 5 % van de uitvoer door de in de steekproef opgenomen ondernemingen in de VRC en met ongeveer 6 % van die door de in de steekproef opgenomen ondernemingen in Vietnam.

(76) De binnenlandse verkoop van het soortgelijke product door de vijf medewerkende ondernemingen in Indonesië bedroeg circa 2 % van de uitvoer door de in de steekproef opgenomen ondernemingen in de VRC en eveneens ongeveer 2 % van die door de in de steekproef opgenomen ondernemingen in Vietnam.

(77) Brazilië was derhalve het land met de meest representatieve omvang van de binnenlandse verkoop in het onderzoektijdvak.

(78) Vervolgens onderzocht de Commissie hoeveel soorten schoeisel door de drie landen in kwestie op hun binnenlandse markt werden verkocht in vergelijking met de soorten die door de VRC en Vietnam werden uitgevoerd.

(79) De binnenlandse verkoop in het TNO door de medewerkende Braziliaanse en Indonesische producenten omvatte een breed assortiment, dat overeenkwam met een groot aantal PCN's uit de VRC en Vietnam. De binnenlandse verkoop in het TNO door de enige Indiase medewerkende producent omvatte slechts één PCN uit de VRC en Vietnam.

(80) Volgens de door de Commissie verzamelde gegevens is in alle drie onderzochte landen een groot aantal producenten gevestigd, zodat er op de binnenlandse markt een hoge mate van concurrentie tussen binnenlandse ondernemingen bestaat. Brazilië heeft circa 7 800 producenten van leren schoeisel, waarvan er 1 500 groot genoeg zijn om met de Chinese en Vietnamese ondernemingen vergeleken te kunnen worden. India zou ongeveer 3 000 producenten hebben. Voor Indonesië wordt het aantal producenten op 212 geschat. De drie landen voeren aanzienlijke hoeveelheden uit (de Braziliaanse uitvoer wordt geschat op ongeveer 64 miljoen paar, de Indiase op 67 miljoen paar en de Indonesische op 27 miljoen paar). In Brazilië bleek het binnenlandse verbruik van leren schoeisel per hoofd van de bevolking (1) groter te zijn dan in India (0,7) en Indonesië (0,5).

(81) De invoer uit de onderzochte landen vertegenwoordigde in het TNO een marktaandeel van ongeveer 2 % voor Brazilië, ongeveer 1 % voor India en ongeveer 1,5 % voor Indonesië.

(82) Op basis van het bovenstaande was de Commissie van mening dat Brazilië het meest geschikte referentieland was. Met name de omvang van de binnenlandse verkoop van schoeisel met bovendeel van leder bleek in Brazilië het meest representatief. Bovendien produceren de medewerkende ondernemingen in Brazilië een groot assortiment van producten, dat in hoge mate overeenkomt met dat van de VRC en Vietnam. De medewerkende producenten in Indonesië, die ook een groot assortiment produceerden, verkochten veel minder op de binnenlandse markt, terwijl in India de binnenlandse verkoop aanzienlijk was maar het assortiment zeer beperkt.

(83) Verscheidene partijen voerden aan dat Brazilië geen geschikt referentieland was omdat het alleen in damesschoenen gespecialiseerd is. Volgens hen zou dit blijken uit de antwoorden van de medewerkende Braziliaanse ondernemingen op de vragenlijst en uit het feit dat Brazilië voornamelijk damesschoenen uitvoert.

(84) Uit het onderzoek bleek evenwel dat meer dan de helft van de totale binnenlandse verkoop waarvan de Braziliaanse ondernemingen melding maakten, uit herenschoenen bestond. Bij het controlebezoek aan de Braziliaanse producenten stelde de Commissie vast dat de twee kleinere ondernemingen weliswaar meer gespecialiseerd waren in damesschoenen, maar dat de grootste producent voornamelijk herenschoenen op de binnenlandse markt verkocht. Derhalve was de verkoop op de binnenlandse markt zowel voor damesschoenen als voor herenschoenen toereikend. Ten aanzien van het argument dat de uitvoer van Brazilië voornamelijk uit damesschoenen bestond, is de Commissie van mening dat het uitvoerpatroon van een land niet altijd hoeft overeen te komen met de verkoop op zijn binnenlandse markt.

(85) Sommige partijen merkten op dat uit de antwoorden op de vragenlijst blijkt dat Brazilië in sandalen gespecialiseerd is, die niet kunnen worden vergeleken met het bredere assortiment dat door de VRC en Vietnam wordt uitgevoerd. Het door de Commissie uitgevoerde onderzoek leverde geen bevestiging voor dit argument op, maar toonde juist aan dat de Braziliaanse producenten allerlei schoeisel verkochten, dat voor meer dan 50 % overeenkwam met de PCN's van de modellen die door de in de steekproef opgenomen Chinese en Vietnamese ondernemingen worden uitgevoerd.

(86) Sommige partijen betoogden dat Brazilië geen geschikt referentieland is voor kinderschoenen, omdat het maar zeer weinig hiervan produceert. De Commissie wijst erop dat het niet ongebruikelijk is dat een referentieland niet alle subsoorten van het soortgelijke product produceert. Dat betekent echter niet dat geen billijke vergelijking van de normale waarde kan worden gemaakt zolang de nodige correcties worden toegepast. Aangezien geen van de medewerkende producenten in Brazilië kinderschoenen vervaardigde, werd de normale waarde voor deze soort net als bij het oorspronkelijke onderzoek berekend door correcties toe te passen op de normale waarde voor schoeisel voor volwassenen. Derhalve werd geconcludeerd dat Brazilië als referentieland kon worden gebruikt voor alle soorten leren schoeisel, met inbegrip van kinderschoenen.

(87) Sommige partijen merkten op dat het door de Braziliaanse producenten gebruikte leer van betere kwaliteit is en dat in Brazilië vervaardigde schoenen dus duurder zijn dan die uit de VRC en Vietnam. Om die reden zouden Braziliaanse schoenen niet vergelijkbaar zijn met die van oorsprong uit de twee betrokken landen. Een andere belanghebbende merkte daarentegen juist op dat het leer van Braziliaanse schoenen van mindere kwaliteit was dan dat van Chinese en Vietnamese schoenen en dat de Braziliaanse prijzen daarom moesten worden gecorrigeerd. De Commissie heeft deze kwestie onderzocht en daarbij vastgesteld dat er ten aanzien van prijs en kwaliteit geen verschil was tussen het leer dat in Brazilië en dat wat in de VRC en Vietnam voor schoenen wordt gebruikt. In dit verband wordt eraan herinnerd dat bij het oorspronkelijke onderzoek een correctie op de normale waarde werd toegepast omdat het leer dat door de producenten in het referentieland Brazilië werd gebruikt van mindere kwaliteit en goedkoper bleek te zijn dan het leer dat door de in de steekproef opgenomen producenten in de landen van uitvoer werd gebruikt. Aan dit nieuwe onderzoek werken in Brazilië andere producenten mee dan aan het oorspronkelijke onderzoek (en ook de meeste medewerkende producenten uit de landen van uitvoer zijn nieuw). De verschillende mix van ondernemingen leidde tot andere inputkosten voor leer.

(88) Sommige partijen waren van oordeel dat de Braziliaanse en Vietnamese producten niet met elkaar vergelijkbaar zijn omdat Brazilië dure, hoogwaardige schoenen uitvoert, terwijl Vietnam in het goedkope marktsegment gespecialiseerd is, maar er werd geen bewijsmateriaal geleverd om dit argument te onderbouwen. De Commissie merkt op dat de Vietnamese producten in ieder geval vergeleken moeten worden met de producten die op de binnenlandse markt van Brazilië worden verkocht en niet met die welke door Brazilië worden uitgevoerd. De Commissie vond geen bewijzen waaruit bleek dat het schoeisel van oorsprong uit Vietnam of dat wat in Brazilië wordt verkocht, tot een specifiek marktsegment beperkt is.

(89) Sommige partijen merkten op dat Brazilië zijn tarieven voor schoenen in januari 2008 van 20 % tot 35 % had verhoogd en dat de Braziliaanse markt dus in hoge mate beschermd was met weinig concurrentie. Voorts zou het marktaandeel van de invoer in Brazilië te laag zijn in verhouding tot het verbruik. De Commissie heeft deze argumenten onderzocht. Daarbij bleek dat Brazilië begin 2008, d.w.z. halverwege het TNO, inderdaad zijn tarieven van 20 % tot 35 % had verhoogd. De Commissie stelde echter ook vast dat de waarde van de Braziliaanse munt in het TNO sterk gestegen was ten opzichte van de VS-dollar, met name na de tariefverhoging door Brazilië. Om precies te zijn, steeg de waarde van de Braziliaanse real met 19 % ten opzichte van het begin van het TNO (dus met meer dan de tarieven zijn gestegen). Daarom is het effect van de tariefverhoging op de invoerprijzen grotendeels geneutraliseerd door de waardestijging van de Braziliaanse munt ten opzichte van de VS-dollar. Bovendien vond de Commissie geen bewijzen waaruit blijkt dat de tariefverhoging tot een aanzienlijke stijging van de binnenlandse prijzen heeft geleid of dat zij de invoer heeft belemmerd. De Commissie heeft in feite vastgesteld dat de invoer van leren schoeisel in Brazilië in de eerste helft van 2008 ondanks de tariefverhoging aanzienlijk is gestegen ten opzichte van de eerste helft van 2007. De tariefverhoging had dus geen merkbare gevolgen voor de Braziliaanse markt.

(90) Volgens sommige partijen was Brazilië geen open markt voor schoeisel omdat de invoer van schoenen in dat land werd belemmerd door niet-automatische invoervergunningen. De Commissie stelde vast dat Brazilië bij de invoer van schoeisel niet-automatische vergunningsprocedures toepast, maar dat dit de invoer niet belemmerd lijkt te hebben daar deze, zoals boven werd vermeld, is gestegen. Bovendien constateerde de Commissie dat ook Indonesië niet-automatische invoervergunningen voor schoeisel toepast. De Commissie merkt op dat niet-automatische vergunningstelsels verenigbaar met de WTO zijn. Daarom concludeert zij dat er geen reden is om de door Brazilië toegepaste niet-automatische invoervergunningen te beschouwen als een invoerbeperking op grond waarvan Brazilië als niet-open markt moet worden aangemerkt.

(91) Andere argumenten waren dat de aanzienlijke waardestijging van de Braziliaanse real in de afgelopen jaren het concurrentievermogen van Brazilië negatief heeft beïnvloed, of dat een daling van de real met 25 % sinds het TNO schade had toegebracht aan het concurrentievermogen van Brazilië op de wereldmarkt. Deze argumenten werden niet met bewijsmateriaal onderbouwd, maar hoe dan ook zijn de ontwikkelingen na het TNO niet relevant bij de keuze van het referentieland.

(92) Uit het bovenstaande volgt dat de Commissie geen bewijzen heeft gevonden waaruit blijkt dat de algemene concurrentievoorwaarden op de Braziliaanse markt sinds het oorspronkelijke onderzoek zodanig zijn veranderd dat Brazilië geen geschikt referentieland meer zou zijn.

(93) Volgens verscheidene partijen was India of Indonesië een geschikter referentieland, omdat Brazilië wat economische ontwikkeling of bnp per hoofd van de bevolking betreft in niets leek op de VRC en Vietnam.

(94) Hierbij zij opgemerkt dat een land zonder markteconomie of met een overgangseconomie per definitie niet dezelfde economische kenmerken heeft als een land met een markteconomie. Een dergelijk verschil in economische ontwikkeling tussen een referentieland en een land zonder markteconomie of met een overgangseconomie is niet ongebruikelijk. Dat geldt ook voor het verschil in inkomen per hoofd van de bevolking, een andere indicator van economische ontwikkeling. Dat alles betekent echter niet dat Brazilië niet als referentieland kan worden gekozen, mits het ten aanzien van de andere in aanmerking genomen factoren daarvoor het meest geschikt wordt geacht.

(95) Diverse belanghebbenden legden er de nadruk op dat de arbeidskosten in Brazilië hoger zijn dan in China en Vietnam en dat die in India, Indonesië of Thailand vergelijkbaarder zijn, zodat deze landen een geschikter referentieland zouden zijn. Door de hogere lonen, zo werd gesteld, maakten de arbeidskosten in Brazilië 50 % tot 70 % van de productiekosten uit, terwijl dat in China maar 30 % was.

(96) In dit verband zij opgemerkt dat een land met een ander niveau van economische ontwikkeling wel degelijk als referentieland voor een land zonder markteconomie of met een overgangseconomie kan worden gekozen. Ook kunnen de arbeidskosten, die een indicator van de economische ontwikkeling van een land zijn, op zich niet als relevant criterium worden beschouwd. Wat het aandeel van de arbeidskosten in de totale productiekosten betreft, heeft de Commissie hoe dan ook bij het controlebezoek vastgesteld dat de arbeidskosten in Brazilië minder dan 40 % van de totale productiekosten uitmaken en dus veel dichter bij het Chinese niveau liggen dan wordt beweerd.

(97) Diverse partijen betoogden eveneens dat Brazilië geen geschikt referentieland is om de normale waarde vast te stellen, omdat in Brazilië de ondernemingen de kosten van het ontwerpen en van onderzoek en ontwikkeling dragen, terwijl die in de VRC en Vietnam ten laste komen van de buitenlandse afnemers. De Commissie stelde vast dat dit verschil in kostenstructuur aannemelijk is, omdat de exporteurs in de betrokken landen het betrokken product aan vroegere fabrikanten in de Unie verkochten die bovengenoemde componenten van de productiekosten nog voor hun rekening nemen en het product onder hun eigen merknaam op de markt brengen. Dit is echter geen reden om Brazilië als geschikt referentieland af te wijzen, aangezien bij de vaststelling van de normale waarde voor dergelijke kosten correcties kunnen worden toegepast (zie overweging 118 e.v.).

(98) Sommige partijen merkten op dat in Brazilië de uitgaven voor marketing, speciale heffingen en krediet- en leveringskosten in de prijzen af fabriek zijn inbegrepen, en in de VRC en Vietnam niet. Bovendien zouden de overheadkosten in Brazilië hoger zijn omdat de ondernemingen er kleiner zijn. Ook dit is volgens de Commissie geen reden om Brazilië als geschikt referentieland af te wijzen, aangezien bij de berekening van de normale waarde daarvoor correcties kunnen worden toegepast (zie overweging 118 e.v.).

(99) Volgens sommige partijen hebben de Aziatische landen beter toegang tot grondstoffen, met name leer, dan Brazilië. De Commissie heeft de ingediende documentatie onderzocht. Inderdaad heeft de leerproductie zich in Azië sneller ontwikkeld, maar dit moet wel worden gezien in het licht van de toenemende productie van lederwaren in Azië. De Latijns-Amerikaanse landen zijn goed voor iets meer dan 15 % van de wereldproductie van leren schoenen en voor bijna 15 % van de wereldproductie van ongelooid leer. De Aziatische landen produceren meer dan 50 % van de leren schoenen, maar minder dan 40 % van het ongelooide leer in de wereld. Er kan derhalve worden geconcludeerd dat de Latijns-Amerikaanse landen ondanks de verschillen in absolute leerproductiecijfers een hogere zelfvoorzieningsgraad hebben dan de Aziatische landen en daarom ook gemakkelijker toegang hebben tot ongelooid leer.

(100) Volgens sommige belanghebbenden is Brazilië geen geschikt referentieland omdat Braziliaans schoeisel geen substituut is voor Chinese en Vietnamese schoenen, aangezien de uitvoer door Brazilië naar de Unie na de instelling van antidumpingrechten door de Unie niet is toegenomen, terwijl de uitvoer door India en Indonesië wel is gestegen. De invoer in de Unie van schoeisel van oorsprong uit India en Indonesië is inderdaad gestegen na de instelling van antidumpingrechten. De Commissie merkt hierbij echter op dat ondernemingen zelf hun leveranciers kunnen kiezen en dat zij, zoals verderop onder het hoofdstuk over de schadeanalyse wordt beschreven, in dit geval de voorkeur gaven aan landen die in de buurt liggen van China en Vietnam. Dit maakt Brazilië niet ongeschikt als referentieland. Bovendien dient een referentieland om de normale waarde vast te stellen. Of het naar de Unie uitvoert of niet, is daarbij onbelangrijk. Dit argument werd derhalve afgewezen.

(101) Sommige partijen voerden aan dat de Braziliaanse markt niet met die van Vietnam kan worden vergeleken omdat Vietnam zich vooral op de uitvoer richt, terwijl Brazilië hoofdzakelijk voor de binnenlandse markt produceert. De Commissie acht dit argument irrelevant. Het is duidelijk dat Vietnam meer op de uitvoer gericht is dan Brazilië, maar niet hoe dit van invloed is op de voor Brazilië berekende normale waarde, die per definitie betrekking heeft op de productiekosten en binnenlandse verkoop in Brazilië.

(102) Verscheidene partijen kwamen met het argument dat de Braziliaanse uitvoerprijzen lager zijn dan de binnenlandse prijzen. Voor sommigen was dit een teken dat de uitvoerprijzen en niet de binnenlandse prijzen voor de vaststelling van de normale waarde moesten worden gebruikt. Anderen zagen dit als bewijs dat de Braziliaanse exporteurs zich aan dumping schuldig maakten en dat Brazilië dus ongeschikt is om als referentieland te dienen. Ten eerste merkt de Commissie op dat de uitvoerprijzen in dit verband irrelevant zijn omdat binnenlandse prijzen beschikbaar zijn die voldoende representatief en winstgevend zijn. Ten tweede werd geen bewijsmateriaal ingediend om aan te tonen dat Brazilië zich aan dumping schuldig maakt en in elk geval kan deze bewering niet worden bevestigd of verworpen zonder dat een gedegen onderzoek hiernaar heeft plaatsgehad.

(103) Sommige belanghebbenden beweerden dat Brazilië geen geschikt referentieland was omdat de Braziliaanse producenten overheidssteun voor hun uitvoer ontvangen. Ten eerste wijst de Commissie erop dat dit soort steun hoofdzakelijk van invloed is op de uitvoerprijzen, die, zoals al werd gezegd, irrelevant zijn voor dit onderzoek. Niettemin heeft de Commissie het door de partijen ingediende bewijsmateriaal onderzocht en daarbij vastgesteld dat de bedoelde steun betrekking heeft op uitvoerbevorderende programma's, die ook in vele andere landen bestaan; deze programma's hebben tot doel om door middel van reclamecampagnes en de deelname aan internationale beurzen de producten meer bekendheid te geven in het buitenland. De Commissie heeft geen aanwijzingen gevonden dat de Braziliaanse steun ter bevordering van de uitvoer ten goede kwam aan de binnenlandse verkoop van schoenen.

(104) Verscheidene partijen hebben erop gewezen dat Brazilië een antidumpingonderzoek heeft geopend tegen schoeisel van oorsprong uit de VRC en dat het daarbij Italië als referentieland gebruikt; volgens hen spannen de Italiaanse en Braziliaanse ondernemingen samen om de dumpingmarge bij het nieuwe onderzoek van de Unie zo hoog mogelijk te laten uitvallen. Deze beweringen werden echter niet met bewijzen gestaafd en er was geen ander bewijsmateriaal in dit verband. Daarom verwerpt de Commissie dit argument.

(105) Gezien het bovenstaande luidt de conclusie dat Brazilië het meest geschikte referentieland is.

(106) Vele belanghebbenden verklaarden dat dumping zou worden vastgesteld als Brazilië als referentieland werd gekozen, en dat dat niet het geval zou zijn als een van de andere landen werd gebruikt. De Commissie heeft daarom gecontroleerd wat het resultaat zou zijn als Indonesië werd gekozen, dat het enige houdbare alternatief voor Brazilië was, hoewel het, zoals hierboven is aangetoond, niet de beste keuze was.

(107) De resultaten worden hieronder beschreven en deze bevestigen dat de keuze van het referentieland uit de verdedigbare opties in dit geval niet bepalend was voor het resultaat van de dumpingberekening.

(108) Brazilië werd derhalve als referentieland gekozen.

2.1.2. Vaststelling van de normale waarde in het referentieland

(109) Nadat Brazilië als referentieland was gekozen, werd de normale waarde berekend aan de hand van de ter plaatse bij de medewerkende Braziliaanse producenten gecontroleerde gegevens.

(110) De binnenlandse verkoop van deze producenten bleek representatief te zijn in vergelijking met de omvang van de uitvoer door de producenten-exporteurs in de VRC en Vietnam naar de Unie. Door het aandeel van de winstgevende verkoop aan onafhankelijke afnemers vast te stellen, werd ook onderzocht of de binnenlandse verkoop kon worden geacht te hebben plaatsgevonden in het kader van normale handelstransacties. Uit het onderzoek bleek dat de verkoop plaatsvond tegen prijzen die gelijk waren aan of hoger waren dan de kosten per eenheid en meer dan 80 % van het totale verkoopvolume van elke producent vertegenwoordigde. Daarom werd de normale waarde aan de hand van de werkelijke binnenlandse prijzen berekend als het gewogen gemiddelde van de prijzen van alle binnenlandse verkopen van een productsoort tijdens het TNO, ongeacht of die verkopen winstgevend waren of niet.

2.1.3. Normale waarde voor Golden Step

(111) Voor Golden Step werd de normale waarde vastgesteld aan de hand van de gegevens van de onderneming zelf over haar binnenlandse verkoop en productiekosten. Deze gegevens werden ter plaatse bij de onderneming gecontroleerd.

(112) Eerst stelde de Commissie vast dat Golden Step tijdens het TNO geen binnenlandse verkoop had. Daarom kon de normale waarde niet worden vastgesteld op basis van de binnenlandse prijzen, zoals bepaald in artikel 2, lid 1, eerste alinea, van de basisverordening. Er moest dus een andere methode worden toegepast.

(113) Aangezien voor de vaststelling van de normale waarde geen binnenlandse prijzen konden worden gebruikt, moest de normale waarde aan de hand van de kosten van de producent worden berekend. Overeenkomstig artikel 2, lid 3, van de basisverordening gebeurde dit door bij de - waar nodig gecorrigeerde - fabricagekosten van het uitgevoerde schoenmodel een redelijk bedrag voor verkoopkosten, algemene kosten en administratiekosten („VAA-kosten”) en een redelijke winstmarge op te tellen.

(114) Omdat aan geen van de andere Chinese producenten-exporteurs een BMO was toegekend, konden de VAA-kosten en de winst niet overeenkomstig artikel 2, lid 6, onder a), van de basisverordening worden bepaald aan de hand van de werkelijke bedragen die voor andere producenten-exporteurs in het betrokken land waren vastgesteld. Voorts had Golden Step geen binnenlands verkoop van producten van dezelfde algemene categorie in het betrokken land, zodat de VAA-kosten en de winst ook niet overeenkomstig artikel 2, lid 6, onder b), van de basisverordening konden worden vastgesteld. Derhalve moesten zij worden bepaald overeenkomstig artikel 2, lid 6, onder c), van de basisverordening, d.w.z. op basis van een andere redelijke methode.

(115) In dit geval heeft de Commissie de VAA-kosten en de winst volgens drie verschillende scenario's bepaald. Eerst stelde zij de VAA-kosten en de winst aan de hand van de gegevens van het oorspronkelijke onderzoek vast. Zij onderzocht ook de VAA-kosten en de winst van Chinese producenten-exporteurs aan wie onlangs in andere onderzoeken een BMO was toegekend en die in het kader van normale handelstransacties op hun binnenlandse markt verkochten. En tot slot onderzocht zij informatie over de VAA-kosten en de winst in het referentieland. De normale waarde werd daarop volgens deze scenario's vastgesteld.

2.2. Chinese en Vietnamese uitvoerprijzen

(116) Bij rechtstreekse uitvoer naar onafhankelijke afnemers in de Unie werd de uitvoerprijs overeenkomstig artikel 2, lid 8, van de basisverordening vastgesteld op grond van de werkelijk betaalde of te betalen prijs voor het betrokken product.

(117) Bij uitvoer naar de Unie via niet-verbonden handelsondernemingen buiten de Unie, werd de uitvoerprijs overeenkomstig artikel 2, lid 8, van de basisverordening vastgesteld op grond van de prijs van het product bij de verkoop door de betrokken producenten aan de handelsondernemingen, d.w.z. niet-verbonden afnemers, met het oog op uitvoer.

2.3. Vergelijking van de Chinese en Vietnamese uitvoerprijzen met de normale waarde in het referentieland

(118) Net als bij het oorspronkelijke onderzoek werden voor uitgevoerde productsoorten die niet op de Braziliaanse markt werden verkocht, de normale waarden vastgesteld aan de hand van de binnenlandse verkoopprijzen van productsoorten die de grootste overeenkomsten vertoonden. Waar nodig, werden deze prijzen gecorrigeerd.

(119) De normale waarde en de uitvoerprijs werden vergeleken op basis van de prijs af fabriek. Om een billijke vergelijking tussen de normale waarde en de uitvoerprijs te kunnen maken, werden overeenkomstig artikel 2, lid 10, van de basisverordening correcties toegepast om rekening te houden met verschillen die van invloed zijn op de prijzen en de vergelijkbaarheid van de prijzen. Er werden met name onderstaande correcties toegepast.

(120) Er werd onderzocht of een correctie voor handelsstadium overeenkomstig artikel 2, lid 10, onder d), noodzakelijk was. Hierbij werd vastgesteld dat de handelsstadia voor de binnenlandse markt en de exportmarkt verschillend waren. Dienovereenkomstig werden in overeenstemming met artikel 2, lid 10, onder d) i), van de basisverordening correcties toegepast om rekening te houden met de kortingen voor groothandelaren op de Braziliaanse markt, daar de drie onderzochte Braziliaanse producenten uitsluitend aan detailhandelaren hadden verkocht.

(121) Om te zorgen voor een billijke vergelijking tussen de Chinese en Vietnamese uitvoer enerzijds en de binnenlandse verkoop in Brazilië anderzijds, werd een correctie toegepast overeenkomstig artikel 2, lid 10, onder i), van de basisverordening om rekening te houden met verschillen in commissies die in Brazilië aan onafhankelijke agenten worden betaald.

(122) Voorts werd overeenkomstig artikel 2, lid 10, onder k), van de basisverordening een correctie toegepast voor de kosten van onderzoek en ontwikkeling en ontwerp die wel ten laste komen van de Braziliaanse producenten, maar niet van de Chinese en Vietnamese producenten.

(123) Bij het vorige onderzoek werd ook een correctie toegepast overeenkomstig artikel 2, lid 10, onder a), van de basisverordening om rekening te houden met verschillen in kwaliteit van het voor de vervaardiging van het schoeisel gebruikte leer. Bij dit onderzoek werd een dergelijke correctie niet nodig geacht omdat het door de Braziliaanse, Chinese en Vietnamese exporteurs gebruikte leer van vergelijkbare kwaliteit was (zie overweging 87).

(124) Andere correcties, zoals die voor vervoer en verzekering op grond van artikel 2, lid 10, onder e), van de basisverordening, werden toegepast wanneer zij redelijk, nauwkeurig en door bewijsmateriaal gestaafd waren.

(125) Enkele belanghebbenden betoogden dat de wisselkoersschommelingen tussen de VS-dollar en de euro van invloed waren op de vastgestelde dumpingmarge en dat hiervoor een correctie moest worden toegepast. Dit argument moest worden afgewezen. Op grond van artikel 2, lid 10, onder j), van de basisverordening is een correctie in dit verband alleen mogelijk wanneer de wisselkoersen duurzaam zijn veranderd. Wanneer de wisselkoersen vrij fluctueren, zoals bij de dollar-eurokoers het geval is, gaan zij regelmatig omhoog en omlaag. Er is hier geen sprake van een duurzame verandering en dus kan geen correctie worden toegepast.

2.4. Vaststelling van dumping voor de onderzochte ondernemingen in de VRC

2.4.1. Vaststelling van dumping voor Golden Step

(126) Voor Golden Step werd bij de vergelijking van de uitvoerprijs met de normale waarde, zoals beschreven in overweging 111 e.v., een dumpingmarge van 5 % tot 16 % vastgesteld.

2.4.2. Vaststelling van dumping voor de ondernemingen waaraan geen BMO is toegekend.

(127) Ingevolge artikel 2, leden 11 en 12, van de basisverordening werd de dumpingmarge vastgesteld door vergelijking van een gewogen gemiddelde normale waarde per productsoort met een gewogen gemiddelde uitvoerprijs per productsoort. Voor alle in de steekproef opgenomen ondernemingen in de VRC werd een enkele gewogen gemiddelde dumpingmarge berekend. Deze werd gebruikt voor alle andere producenten-exporteurs in de VRC.

(128) De voor het hele land geldende dumpingmarge werd voor de VRC vastgesteld op een niveau tussen 35 % en 38 % van de cif-prijs, grens Unie, afhankelijk van de voor Golden Step gebruikte berekeningsmethode (zie overweging 115).

(129) Gelet op de conclusie over de keuze van het referentieland werd ook een dumpingberekening volgens bovengenoemde methode uitgevoerd waarbij de Braziliaanse normale waarden werden vervangen door die van de medewerkende Indonesische producenten. Deze berekening leverde een dumpingmarge tussen 19 % en 22 % op, afhankelijk van de voor Golden Step gebruikte berekeningsmethode.

2.5. Vaststelling van dumping voor de onderzochte ondernemingen in de Vietnam

(130) Ingevolge artikel 2, leden 11 en 12, van de basisverordening werd de dumpingmarge vastgesteld door vergelijking van een gewogen gemiddelde normale waarde per productsoort met een gewogen gemiddelde uitvoerprijs per productsoort. Aangezien aan geen van de in de steekproef opgenomen ondernemingen een BMO was toegekend, werd voor Vietnam alleen een gewogen gemiddelde dumpingmarge berekend. Deze werd gebruikt voor alle producenten-exporteurs in Vietnam.

(131) De voor het hele land geldende dumpingmarge werd voor Vietnam vastgesteld op 43,8 % van de cif-prijs, grens Unie.

(132) Net als bij de VRC werd ook een dumpingberekening volgens bovengenoemde methode uitgevoerd waarbij de Braziliaanse normale waarden werden vervangen door die van de medewerkende Indonesische producenten. Deze berekening leverde een dumpingmarge van 28,4 % op.

2.6. Conclusie betreffende de voortzetting van dumping uit de betrokken landen

(133) Een aantal belanghebbenden voerde aan dat de uitvoer uit de betrokken landen tussen april 2006, toen de definitieve maatregelen werden ingesteld, en het eind van het TNO was afgenomen. Deze afname zou het gevolg zijn van een teruggang in de productie en productiecapaciteit in de VRC en Vietnam, waarbij als redenen voor deze teruggang de instelling van definitieve maatregelen, verplaatsing van de productie van de VRC en Vietnam naar andere landen en de grotere binnenlandse verkoop werden genoemd. Voorts werd betoogd dat de invoerprijzen waren gestegen of stabiel waren gebleven. Daarom kon, aldus de partijen, op grond van de omvang en de prijzen van de invoer niet worden hardgemaakt dat de dumping in het TNO in aanzienlijke mate werd voortgezet.

(134) Deze argumenten doen niets af aan de bevinding dat voor het TNO aanzienlijke dumpingmarges werden vastgesteld en dat die marges betrekking hebben op een groot invoervolume met een fors marktaandeel in de Unie. De conclusie luidt daarom dat de dumping van het betrokken product werd voortgezet.

3. ONTWIKKELING VAN DE INVOER UIT DE VRC INDIEN DE MAATREGELEN WORDEN INGETROKKEN

3.1. Algemene opmerkingen

(135) Bij de analyse van de waarschijnlijke ontwikkeling van de invoer uit de VRC werd zowel naar de verwachte prijzen als naar de verwachte hoeveelheden gekeken.

(136) Allereerst werden de prijzen voor het TNO vastgesteld. Deze gegevens werden ontleend aan de ingevulde steekproefformulieren (van 58 medewerkende producenten-exporteurs), die de verkoopprijzen op de binnenlandse markt en de prijzen voor de uitvoer naar de Unie en naar derde landen bevatten. Deze gegevens werden gebruikt omdat de formulieren als de best beschikbare bron voor informatie over de prijzen van het betrokken product werden gezien om de prijzen op de verschillende markten te vergelijken. De gegevens werden representatief geacht omdat zij 22 % van de invoer op de markt van de Unie bestreken. De aan de steekproefformulieren ontleende prijzen van de uitvoer naar de Unie werden gecontroleerd aan de hand van statistische gegevens van de Commissie, ook al waren geen prijsvergelijkingen mogelijk omdat gegevens over de binnenlandse verkoop in de VRC en de Chinese uitvoer naar derde landen hierin ontbraken.

(137) Hoewel op Eurostat gebaseerde gegevens ook een betrouwbare bron zijn, bieden deze niet de mogelijkheid om de prijzen op verschillende markten met elkaar te vergelijken, zoals in overweging 67 al is uitgelegd.

(138) De prijzen op de markt van de Unie werden verkregen uit de door de producenten in de Unie ingevulde steekproefformulieren. Bij het onderzoek werd vastgesteld dat deze gemiddelde prijzen betrekking hadden op soorten die met de ingevoerde schoenen vergelijkbaar waren omdat: — zij betrekking hadden op het soortgelijke product, — zij hetzelfde handelsstadium betroffen, — de incoterms vergelijkbaar waren, — het om vergelijkbare hoeveelheden ging.

(139) Verder werd de invloed van bepaalde nieuwe ontwikkelingen sinds het einde van het TNO geanalyseerd omdat deze aanzienlijk genoeg werd geacht om gevolgen te hebben voor de waarschijnlijkheid van voortzetting van dumping. Ook belanghebbenden hadden om een dergelijke analyse verzocht.

3.2. Verhouding tussen de prijzen in de Unie en die in de VRC

(140) Uit de ingevulde steekproefformulieren bleek dat de binnenlandse prijzen in de VRC volgens de gegevens van de exporteurs zelf lager waren dan de prijzen op de markt van de Unie. De gegevens van de niet in de steekproef opgenomen ondernemingen (met inbegrip van gegevens over hun binnenlandse verkoop) konden evenwel niet worden gecontroleerd. Daarom was een gedetailleerde analyse van de binnenlandse prijzen in de VRC niet mogelijk. Gezien de algemene bevinding dat de dumping werd voortgezet, werd een dergelijke analyse bovendien niet noodzakelijk geacht.

3.3. Verhouding tussen de prijzen bij uitvoer naar derde landen en het prijsniveau in de Unie

(141) Uit de ingevulde steekproefformulieren kwam naar voren dat de prijzen die de Chinese medewerkende ondernemingen op belangrijke derde markten wisten te behalen, lager waren dan de prijzen op de markt van de Unie. Dit duidde erop dat de Chinese producenten hun uitvoer naar de Unie zouden kunnen opvoeren. Als de maatregelen vervallen, zou het voor de Chinese producenten-exporteurs lucratiever worden hun uitvoer naar de Unie te verleggen. De gegevens over de prijzen die de Chinese medewerkende ondernemingen op belangrijke derde markten behaalden, konden echter niet worden gecontroleerd, zodat deze analyse niet werd voortgezet.

(142) Volgens sommige belanghebbenden waren andere markten nu aantrekkelijker dan de markt van de Unie. Ter staving van dit argument diende een van hen een analyse van de Chinese douanestatistiek in. Uit de analyse van de Commissie bleek echter dat de Unie, afgezien van de markt van de Verenigde Staten, de meest aantrekkelijke markt voor de Chinese exporteurs bleef. In feite nam de uitvoer toe in de door de analyse van deze belanghebbende bestreken periode (2005-2008). Bij intrekking van de antidumpingrechten zou de markt van de Unie nog aantrekkelijker worden en zouden de hoeveelheden daarom waarschijnlijk toenemen.

3.4. Verhouding tussen de prijzen bij uitvoer naar derde landen en de prijzen in de VRC

(143) Uit de door de 58 medewerkende Chinese ondernemingen ingevulde steekproefformulieren kwam naar voren dat hun prijzen bij uitvoer naar belangrijke derde markten lager waren dan die op de binnenlandse markt. Deze gegevens konden echter niet worden gecontroleerd en daarom werd deze analyse stopgezet.

(144) Bovendien bleek uit een vergelijking van de prijzen bij uitvoer naar derde landen met de normale waarde voor Brazilië dat de uitvoerprijzen doorgaans een stuk lager waren. Ook hier geldt dat deze gegevens om de in overweging 140 uiteengezette redenen niet konden worden gecontroleerd en dat deze analyse daarom niet werd voortgezet.

(145) Er wordt geconcludeerd dat de beschikbare gegevens erop duiden dat voortzetting van dumping waarschijnlijk is.

3.5. Onbenutte capaciteit en voorraden

(146) Alle in de steekproef opgenomen Chinese ondernemingen produceerden op bestelling, zodat hun voorraden uit op verzending wachtende eindproducten bestonden. Er wordt op bestelling geproduceerd omdat de schoenensector zich elk seizoen weer aan nieuwe modetrends en de wensen van afnemers moet aanpassen en daarom niet uit voorraad kan leveren. Omdat de ondernemingen dus niet echt voorraden aanhouden, kon dit element niet als zinvolle indicator voor de analyse van de waarschijnlijkheid van voortzetting van dumping worden beschouwd.

(147) Bij het onderzoek werd vastgesteld dat de onbenutte capaciteit van alle 58 medewerkende Chinese ondernemingen samen ongeveer 9 % van hun totale productiecapaciteit voor schoeisel bedroeg. Dat percentage komt overeen met 14,5 miljoen paar schoenen voor de 58 medewerkende ondernemingen of circa 65 miljoen paar voor alle producenten-exporteurs samen. Dit laatste cijfer komt overeen met ongeveer 10 % van het totale verbruik in de Unie (zie tabel 3).

(148) Er werd onderzocht hoe waarschijnlijk het is dat deze reservecapaciteit wordt benut. Gelet op bovengenoemde verschillen tussen de prijzen in de Unie, die op de binnenlandse markt in de VRC en die in derde landen is het voor Chinese ondernemingen waarschijnlijk interessant om hun reservecapaciteit voor uitvoer naar de Unie te gebruiken. De EU-markt is ook door zijn omvang aantrekkelijk voor Chinese exporteurs.

(149) Voorts zij erop gewezen dat de bestaande productielijnen niet alleen voor het betrokken product maar ook voor andere soorten schoeisel kunnen worden gebruikt, zoals STAF-schoeisel en schoenen met bovendeel van textiel. De in de steekproef opgenomen ondernemingen en de andere medewerkende ondernemingen in de VRC produceerden grote hoeveelheden schoeisel dat niet onder het betrokken product valt. De huidige verdeling tussen het betrokken product en ander schoeisel wordt bepaald door de wensen van de consumenten en het order- en inkoopbeleid van de importeurs in de Unie. Als de maatregelen worden ingetrokken, zullen de importeurs in de Unie echter zeker hun inkoopbeleid opnieuw onder de loep nemen en wellicht een groter aandeel van het betrokken product bij Chinese producenten bestellen. Hierdoor zouden de hoeveelheden betrokken product die naar de Unie worden uitgevoerd, kunnen toenemen.

3.6. Ontwijking en absorptie

(150) In Verordening (EG) nr. 388/2008 werd vastgesteld dat de bestaande maatregelen jegens de VRC door verzending via de SAR Macau werden ontweken. Derhalve werden de maatregelen uitgebreid tot het betrokken product verzonden vanuit de SAR Macau, waar het werd geassembleerd en overgeladen. Deze ontwijkingspraktijken geven aan hoe aantrekkelijk de markt van de Unie voor de Chinese producenten-exporteurs is.

3.7. Conclusie

(151) Uit het onderzoek bleek dat voortzetting van dumping waarschijnlijk is indien de maatregelen worden ingetrokken. Deze conclusie is gebaseerd op het feit dat de markt van de Unie door zijn omvang zeer aantrekkelijk is en op prijsvergelijkingen tussen de markt van de Unie, de Chinese markt en de markt van derde landen.

(152) Voorts wijzen een aantal andere factoren – de relatieve prijsniveaus, de beschikbaarheid van reservecapaciteit, ontwijkingspraktijken en de mogelijkheid om in plaats van ander schoeisel het betrokken product te produceren – erop dat, mochten de maatregelen worden ingetrokken, de invoer waarschijnlijk zal toenemen. Daarentegen zullen factoren als de internationale economische crisis en de tendens om de productie naar andere landen te verplaatsen, onvermijdelijk een beperkend effect op de omvang van de invoer hebben. Deze factoren worden in punt 5 (Ontwikkelingen na het TNO) nader geanalyseerd.

(153) De conclusie luidt dat de invoer uit de VRC de markt van de Unie in grote hoeveelheden zal blijven binnenkomen en dat die hoeveelheden tegen lage dumpingprijzen zullen worden verkocht, zodat het waarschijnlijk is dat de dumping wordt voortgezet indien de maatregelen vervallen.

4. ONTWIKKELING VAN DE INVOER UIT VIETNAM INDIEN DE MAATREGELEN WORDEN INGETROKKEN

4.1. Algemeen

(154) Bij de analyse van de waarschijnlijke ontwikkeling van de invoer uit Vietnam werd zowel naar de verwachte prijzen als naar de verwachte hoeveelheden gekeken.

(155) Allereerst werden de prijzen voor het TNO vastgesteld. Deze gegevens werden ontleend aan de ingevulde steekproefformulieren (van 51 medewerkende producenten-exporteurs in Vietnam), die de verkoopprijzen op de binnenlandse markt en de prijzen voor de uitvoer naar de Unie en naar derde landen bevatten. Deze gegevens werden gebruikt omdat de formulieren als de best beschikbare bron voor informatie over de prijzen van het betrokken product werden gezien om de prijzen op de verschillende markten te vergelijken. De gegevens werden representatief geacht omdat zij 82 % van de invoer op de markt van de Unie bestreken. De in de formulieren vermelde verkoopprijzen voor de Unie werden gecontroleerd aan de hand van statistische gegevens (TARIC) van de Commissie. De statistische gegevens konden echter niet voor prijsvergelijkingen worden gebruikt omdat gegevens over de binnenlandse verkoop in Vietnam en de Vietnamese uitvoer naar derde landen hierin ontbraken.

(156) Hoewel op Eurostat gebaseerde gegevens ook een betrouwbare bron zijn, bieden deze niet de mogelijkheid om de prijzen op verschillende markten met elkaar te vergelijken, zoals in overweging 67 al is uitgelegd.

(157) De prijzen op de markt van de Unie werden verkregen uit de door de producenten in de Unie ingevulde steekproefformulieren. Bij het onderzoek werd vastgesteld dat deze gemiddelde prijzen betrekking hadden op soorten die met de ingevoerde schoenen vergelijkbaar waren omdat: — zij betrekking hadden op soortgelijke producten, — zij hetzelfde handelsstadium betroffen, — de incoterms vergelijkbaar waren, — het om vergelijkbare hoeveelheden ging.

4.2. Verhouding tussen de prijzen in de Unie en die in Vietnam

(158) Uit de ingevulde steekproefformulieren bleek dat de binnenlandse prijzen in Vietnam volgens de gegevens van de exporteurs zelf lager waren dan de prijzen op de markt van de Unie. De gegevens van de niet in de steekproef opgenomen ondernemingen (met inbegrip van gegevens over hun binnenlandse verkoop) konden evenwel niet worden gecontroleerd. Daarom was een gedetailleerde analyse van de binnenlandse prijzen in Vietnam niet mogelijk. Gezien de algemene bevinding dat de dumping werd voortgezet, werd een dergelijke analyse, net als bij de VRC, bovendien niet noodzakelijk geacht.

4.3. Verhouding tussen de prijzen bij uitvoer naar derde landen en het prijsniveau in de Unie

(159) Volgens gegevens van het Vietnamese bureau voor de statistiek en de algemene douanedienst van Vietnam voor het kalenderjaar 2008 is ongeveer 50 % van het door Vietnam uitgevoerde schoeisel voor de markt van de Unie bestemd. Uit de steekproefformulieren bleek eveneens dat de medewerkende exporteurs in het TNO zeer grote hoeveelheden naar derde landen uitvoerden.

(160) Uit de ingevulde steekproefformulieren kwam naar voren dat de prijzen die de Vietnamese medewerkende ondernemingen op belangrijke derde markten wisten te behalen, lager waren dan de prijzen op de markt van de Unie. Dit duidde erop dat de Vietnamese producenten hun uitvoer naar de Unie zouden kunnen opvoeren.

4.4. Verhouding tussen de prijzen bij uitvoer naar derde landen en de prijzen in Vietnam

(161) Gelet op de geringe omvang van de verkoop door de producenten-exporteurs op de binnenlandse markt van Vietnam kon ten aanzien van deze verhouding geen zinvolle conclusie worden getrokken.

4.5. Onbenutte capaciteit en voorraden

(162) Alle in de steekproef opgenomen Vietnamese ondernemingen produceerden op bestelling, zodat hun enige voorraden uit op verzending wachtende eindproducten bestonden. Er wordt op bestelling geproduceerd omdat de schoenensector zich elk seizoen weer aan nieuwe modetrends en de wensen van afnemers moet aanpassen en daarom niet uit voorraad kan leveren. Daarom worden de voorraden in dit geval als een weinig zinvolle indicator beschouwd.

(163) Bij het onderzoek werd vastgesteld dat de onbenutte capaciteit van alle 51 medewerkende Vietnamese ondernemingen samen ongeveer 17 % van hun totale productiecapaciteit voor schoeisel bedroeg. Dat percentage komt overeen met 34 miljoen paar schoenen voor de 51 medewerkende ondernemingen of circa 42 miljoen paar voor alle producenten-exporteurs samen. Dit laatste cijfer komt overeen met ongeveer 6 % van het totale verbruik in de Unie (zie tabel 3).

(164) Er werd onderzocht hoe waarschijnlijk het is dat deze reservecapaciteit wordt benut. Gelet op bovengenoemde verschillen tussen de prijzen in de Unie en die op de markten van derde landen is het voor Vietnamese ondernemingen waarschijnlijk interessant om hun reservecapaciteit voor uitvoer naar de Unie te gebruiken. Deze conclusie wordt onderbouwd door het feit dat de markt van de Unie door zijn omvang zeer aantrekkelijk is.

(165) Voorts zij erop gewezen dat de bestaande productielijnen niet alleen voor het betrokken product maar ook voor andere soorten schoeisel kunnen worden gebruikt, zoals STAF-schoeisel en schoenen met bovendeel van textiel. De in de steekproef opgenomen ondernemingen en de andere medewerkende ondernemingen in Vietnam produceerden grote hoeveelheden schoeisel dat niet onder het betrokken product valt. De huidige verdeling tussen het betrokken product en ander schoeisel wordt bepaald door de wensen van de consumenten en het order- en inkoopbeleid van de importeurs in de Unie. Als de maatregelen worden ingetrokken, zullen de importeurs in de Unie echter hun inkoopbeleid opnieuw onder de loep nemen en wellicht een groter aandeel van het betrokken product bij Vietnamese producenten bestellen. Hierdoor zouden de hoeveelheden betrokken product die naar de Unie worden uitgevoerd, kunnen toenemen.

4.6. Conclusie

(166) Het onderzoek heeft uitgewezen dat voortzetting van de dumping waarschijnlijk is en dat de dumpingmarge hoog zal blijven indien de maatregelen worden ingetrokken. De reden voor deze conclusie is dat de markt van de Unie door zijn omvang en prijsniveau zeer aantrekkelijk is.

(167) Voorts wijzen een aantal andere factoren – de relatieve prijsniveaus, de beschikbaarheid van reservecapaciteit en de mogelijkheid om in plaats van ander schoeisel het betrokken product te produceren – erop dat, mochten de maatregelen worden ingetrokken, de invoer waarschijnlijk zal toenemen. Daarentegen zullen factoren als de internationale economische crisis en de tendens om de productie naar andere landen te verleggen, onvermijdelijk een beperkend effect op de omvang van de invoer hebben. Deze factoren worden in punt 5 (Ontwikkelingen na het TNO) nader geanalyseerd.

(168) De conclusie luidt dat de invoer uit Vietnam de markt van de Unie in grote hoeveelheden zal blijven binnenkomen en dat die hoeveelheden tegen lage dumpingprijzen zullen worden verkocht, zodat het waarschijnlijk is dat de dumping wordt voortgezet indien de maatregelen vervallen.

5. ONTWIKKELINGEN NA HET TNO

(169) Zowel voor de VRC als voor Vietnam werd ook het effect van de ontwikkelingen na het TNO geanalyseerd, omdat deze belangrijk genoeg werden geacht om van invloed te zijn op de omvang van de productie van het betrokken product in de betrokken landen, op de uitvoer ervan naar de markt van de Unie en op de prijzen van het betrokken product.

5.1. De internationale economische crisis

(170) De crisis is in de tweede helft van 2008 begonnen (d.w.z. na het eind van het TNO). Volgens sommige partijen zal zij gevolgen hebben voor de productie en de uitvoer van het betrokken product van oorsprong uit de betrokken landen (inclusief de uitvoer naar de Unie) omdat het verbruik op de mondiale en schoenenmarkt van de Unie zal afnemen.

5.2. Ontwikkelingen inzake de omvang en de prijzen van de invoer na het TNO

(171) Om te beginnen zij erop gewezen dat de partijen elkaar tegenspraken bij hun beweringen over de waarschijnlijke gevolgen van de ontwikkelingen na het TNO op de omvang van de uitvoer uit de betrokken landen en op het verbruik in de Unie. Sommige belanghebbenden schatten dat de uitvoer uit de betrokken landen in 2009 met maar liefst 25-30 % kan dalen ten opzichte van het TNO. Anderen verwachtten dat de invoer stabiel blijft. Uit de Eurostatstatistieken voor de eerste helft van 2009 blijkt inderdaad dat de invoer uit de VRC met 25 % en de invoer uit Vietnam met 28 % is gedaald. Deze statistieken geven voorts aan dat de prijzen van het betrokken product uit de VRC met 34 % en die van het betrokken product uit Vietnam met 26 % zijn gestegen. Om de in overweging 67 beschreven redenen kunnen deze ontwikkelingen echter niet als representatief worden beschouwd.

5.3. Overschakeling op andere leveranciers dan de VRC en Vietnam voor de invoer in de Unie

(172) Sommige partijen betoogden dat de uitvoer van het betrokken product van oorsprong uit de betrokken landen afneemt omdat meer wordt gekocht in andere landen zoals Indonesië, Cambodja en India en minder in de VRC en Vietnam. Dit proces was volgens hen in april 2006 gestart, nadat maatregelen waren ingesteld, en zal voortgaan als deze na dit onderzoek worden gehandhaafd. Er werden nog andere redenen voor een dergelijke verschuiving in het inkoopbeleid genoemd, met name de stijgende productiekosten. Voor de VRC zouden die het gevolg zijn van hogere kosten van arbeid, energie en plaatselijke materialen en van milieu- en arbeidswetten. Ook werd de waardestijging van de renminbi genoemd als mogelijke oorzaak voor de overschakeling op andere leveringslanden. Wat Vietnam betreft, zou op andere leveringslanden worden overgeschakeld wegens de hogere arbeidskosten in dat land en omdat door de geleidelijke afschaffing van de algemene tariefpreferentie bij invoer in de EU 3,5 % meer invoerrecht moet worden betaald. Voorts zou de overschakeling op andere leveringslanden dan de VRC en Vietnam aantrekkelijker zijn doordat de nieuwe leveringslanden hun concurrentievermogen op het gebied van de schoenenproductie hadden verbeterd. Andere argumenten waren dat dit proces werd vergemakkelijkt doordat vele producenten in de betrokken landen in handen zijn van of gecontroleerd worden door ondernemingen in andere delen van Zuid-Oost-Azië, zoals Taiwan of Hongkong, en omdat de aankoop van schoeisel voor de markt van de Unie wordt beheerst door grote importeurs in de Unie die zo nodig hun goederen gemakkelijk van elders kunnen betrekken.

(173) Hoewel, wat de VRC betreft, duidelijk was dat sommige exporteurs hun productie hebben verplaatst en verder zouden kunnen verplaatsen om hun kosten te drukken, ging het hierbij soms om een verhuizing binnen de VRC (weg uit de kustprovincies, die de traditionele basis voor de schoenenproductie vormen). Dergelijke verplaatsingen leiden op zich niet tot een lagere productie en uitvoer door de VRC.

(174) Wat Vietnam betreft, wordt het niet waarschijnlijk geacht dat de verhoging van het invoerrecht met 3,5 % ten gevolge van het SAP-graduatiemechanisme reden genoeg is om de productie in significante mate te verplaatsen. Hoewel niet kan worden uitgesloten dat deze tariefverhoging de omvang van de uitvoer uit Vietnam enigszins zal beïnvloeden, is het niet aannemelijk dat zij belangrijke gevolgen zal hebben voor de aankoopbeslissingen van de grote importeurs in de Unie. Er wordt aan herinnerd dat zowel Vietnam als China ondanks antidumpingrechten van veel meer dan 3,5 % grote hoeveelheden naar de Unie zijn blijven uitvoeren.

(175) Daarom wordt geoordeeld dat eventuele productieverplaatsingen niet zodanig zullen zijn dat zij de aankoopbeslissingen van de importeurs ingrijpend wijzigen.

(176) Ten aanzien van de invoer in de Unie uit andere landen werd vastgesteld dat de invoer uit bepaalde Aziatische landen na de instelling van antidumpingmaatregelen was toegenomen. Dit doet echter niets