Aanbeveling van de Raad

van 12 februari 2001

met het oog op de beëindiging van het gebrek aan overeenstemming met de globale richtsnoeren van het economisch beleid in Ierland

(2001/191/EG)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 99, lid 4,

Gelet op de aanbeveling van de Commissie,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) De Raad heeft de Ierse autoriteiten op 19 juni 2000, in zijn aanbeveling met betrekking tot de globale richtsnoeren voor het economisch beleid van de lidstaten en de Gemeenschap(1), aanbevolen om reeds in 2000 klaar te zijn om de begrotingspolitiek te gebruiken teneinde economische stabiliteit te garanderen, gelet op de omvang van de oververhitting in de economie, en om de begroting 2001 op deze doelstelling af te stemmen.

(2) Ierland heeft op 6 december 2000 de bijwerking 2000 van het stabiliteitsprogramma ingediend, die doelstellingen op begrotingsgebied bevat voor de periode tot 2003 en die gelezen moet worden in samenhang met de begroting 2001 die op dezelfde dag werd uitgebracht.

(3) De Raad is in zijn advies van 12 februari 2001 over de bijwerking 2000 van het stabiliteitsprogramma van Ierland overeenkomstig artikel 5, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid(2), van oordeel dat de begrotingsplannen van Ierland voor 2001 niet in overeenstemming zijn met de globale richtsnoeren voor het economisch beleid wat het begrotingsbeleid betreft.

(4) Een behoorlijke coördinatie van het economisch beleid in de eurozone vereist een tijdig gebruik van de instrumenten die uit hoofde van artikel 99, lid 4, ter beschikking staan.

(5) De Europese Raad van Helsinki van 10 en 11 december 1999 heeft benadrukt dat de bestaande procedures en regelingen voor de coördinatie van het economisch beleid door de Raad doeltreffend moeten worden toegepast en dat nauwlettend moet worden toegezien op de tenuitvoerlegging van dit beleid.

Erkennende hetgeen volgt:

a) De Ierse economie heeft mooie prestaties geleverd en is in 2000 zeer snel blijven groeien met een verwachte reële stijging van het BBP met 10 %. De budgettaire ramingen in de bijwerking 1999 van het stabiliteitsprogramma zijn dan ook ver overschreden. De schuldquote zal tegen 2003 naar verwachting dalen tot 24 % van het BBP. Gegeven een positieve output gap, is de inflatiedruk in Ierland in de loop van 2000 verder toegenomen. De GICP-inflatie bedroeg in 2000 gemiddeld 5,3 %. Hoewel de sterke inflatiestijging in de loop van 2000 deels kan worden toegeschreven aan externe en tijdelijke factoren die naar verwachting geleidelijk uit de consumentenprijzen-index zullen verdwijnen, was zij in toegenomen mate te wijten aan binnenlandse ontwikkelingen, hetgeen een reden tot zorg blijft.

b) Op 6 december 2000 werd de Ierse begroting voor 2001 ingediend. De voornaamste maatregelen hiervan zijn: een pakket maatregelen op het gebied van de directe belastingen (bestaande uit belastingvoetverlagingen en verhoging van belastingvrije sommen) waarvan de kosten op jaarbasis circa 1,5 % van het BBP bedragen; verlaging van de indirecte belastingen waarvan de kosten op jaarbasis 0,4 % van het BBP bedragen; een stijging met 18 % van goedgekeurd lopende uitgaven ten opzichte van de verwachte in 2000 (waarvan 40 % voor loonuitgaven) alsmede een stijging met 29 % van de goedgekeurde kapitaaluitgaven. In de bijwerking 2000 van het Ierse stabiliteitsprogramma wordt uitgegaan van een verlaging van het algemene overheidsoverschot in 2001 van 0,4 % van het BBP ten opzichte van 4,7 % van het BBP, hetgeen een verslechtering van de onderliggende begrotingssituatie impliceert.

c) De begroting voor 2001 zal de vraag in Ierland flink aanwakkeren en de mogelijke gevolgen ervan voor de aanbodzijde lijken op korte termijn beperkt. Zij zal derhalve de oververhitting verergeren, de inflatiedruk verhogen en de positieve output gap, die volgens de bijwerking 2000, in 2001 een piek van 5,4 % van het trendmatige BBP zal bereiken, nog verder vergroten.

d) De strategie die gericht is op een uitbreiding van de beroepsbevolking door een verlichting van de directe belastingdruk, die voor de arbeidsmarkt was aanbevolen in de globale richtsnoeren van het economisch beleid 2000, is wellicht thans minder effectief dan in het verleden omdat zij werd uitgevoerd in een situatie met een expansief begrotingsbeleid, en de krapte van de arbeidsmarkt zou zeer wel een belemmering kunnen vormen voor verdere pogingen om loonmatiging te bevorderen met een verlaging van directe belastingen. Daarnaast hebben verlagingen van de indirecte belastingen weliswaar een eenmalig effect op het prijsniveau, maar zij hebben waarschijnlijk geen duurzame gevolgen voor de inflatiegraad en wakkeren de vraag duidelijk verder aan. Gegeven de huidige koers van het gemeenschappelijke monetaire beleid dat voor de eurozone wordt vastgesteld, is de geplande bijdrage van de begrotingspolitiek aan de macro-economische beleidsmix ontoereikend.

e) De Ierse begroting 2001 is expansief en procyclisch en komt derhalve niet overeen met de globale richtsnoeren 2000 voor het economisch beleid van de Raad, waarin wordt gesteld dat de Ierse autoriteiten "al in 2000 bereid moeten zijn de begrotingspolitiek in te zetten om economische stabiliteit te garanderen, gelet op de mate van oververhitting van de economie en de begroting 2001 op deze doelstelling moeten afstemmen". Volgens de Commissie zouden restrictieve maatregelen ten belope van ten minste 0,5 % van het BBP de expansieve aard van de begrotingsplannen voor 2001 compenseren,

BEVEELT AAN:

1. Om het gebrek aan overeenstemming met de globale richtsnoeren voor het economisch beleid op te heffen, dient de Ierse regering tijdens het lopende begrotingsjaar compenserende begrotingsmaatregelen te nemen. Onder de macro-economische veronderstellingen van de bijwerking 2000 van het stabiliteitsprogramma zou dit ervoor moeten zorgen dat het onderliggende begrotingsoverschot niet daalt ten opzichte van 2000.

2. De Commissie wordt verzocht gedurende het jaar 2001 verslag uit te brengen over de economische en budgettaire ontwikkelingen in Ierland. De Raad zal nauwlettend toezicht houden op deze ontwikkelingen en met name de overeenstemming met de globale richtsnoeren voor het economisch beleid onderzoeken.

Deze aanbeveling is gericht tot Ierland.

Gedaan te Brussel, 12 februari 2001.

Voor de Raad

De voorzitter

B. Ringholm

(1) PB L 210 van 21.8.2000, blz. 1.

(2) PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1.