Aanbeveling van de Raad

van 25 april 2002

over verbetering van de recherchemethoden bij de bestrijding van de georganiseerde drugscriminaliteit: gelijktijdig onderzoek naar drugshandel door criminele organisaties en naar de financiën/vermogensbestanddelen van die organisaties

(2002/C 114/01)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

GEZIEN het Verdrag van de Verenigde Naties tegen de sluikhandel in verdovende middelen en psychotrope stoffen, aangenomen in Wenen op 20 december 1988,

GEZIEN het Verdrag van de Verenigde Naties tegen grensoverschrijdende georganiseerde misdaad, aangenomen te Palermo in 2000,

GEZIEN de conclusies van het voorzitterschap van de speciale bijeenkomst van de Europese Raad in Tampere, op 15 en 16 oktober 1999,

GEZIEN het Europese actieplan inzake drugs, goedgekeurd door de Europese Raad van Feira in juni 2000,

GEZIEN het Verdrag van de Raad van Europa van 1990 inzake het witwassen, de opsporing, de inbeslagneming en de confiscatie van opbrengsten van misdrijven,

GEZIEN het kaderbesluit van de Raad inzake het witwassen van geld, de identificatie, opsporing, bevriezing, inbeslagneming en confiscatie van hulpmiddelen en van de opbrengsten van misdrijven van 26 juni 2001(1),

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Een van de acties die in het actieplan van de Europese Unie worden genoemd is een krachtiger bestrijding van de georganiseerde criminaliteit, de illegale drugshandel en de bijbehorende georganiseerde criminaliteit, en andere drugsgerelateerde criminaliteit, via diverse maatregelen, waaronder bevordering van nieuwe recherchetechnieken.

(2) De Europese Unie heeft steeds blijk gegeven van de vaste wil om elke vorm van criminaliteit te bestrijden, ook de georganiseerde drugscriminaliteit, en heeft daartoe diverse passende wetgevingsbesluiten vastgesteld, uit zorg over het feit dat de illegale drugshandel in toenemende mate de verschillende maatschappelijke geledingen infiltreert.

(3) Met de drugshandel worden grote fortuinen vergaard die drugscriminelen in staat stellen schade toe te brengen aan de samenleving in het algemeen; door deze criminelen hun enorm illegaal gewin te ontnemen, naast het inbeslagnemen van de drugs, zal hen ernstig nadeel worden berokken zodat zij zich moeilijk of in het geheel niet kunnen herstellen.

(4) De recherchemethoden moeten worden gestimuleerd, versterkt en ook verbeterd, in het streven de georganiseerde drugscriminaliteit effectiever te bestrijden.

(5) Gelet op de in sommige lidstaten bereikte resultaten is het wenselijk ernaar te streven dat, waar nodig, de recherchemethode wordt toegepast die erin bestaat om, gelijktijdig en vanaf de eerste fase van het onderzoek, de drugscriminaliteit te bestrijden door het onderzoek behalve op de illegale activiteiten op het gebied van de drugshandel ook te richten op alle voorwerpen (van ongeacht welke aard) die de organisatie in bezit heeft, alsmede op de voorwerpen die in de loop van het onderzoek zijn verkregen, en na te gaan wie de rechthebbenden zijn.

(6) Gelijktijdig onderzoek geldt als een effectievere methode, aangezien de bevoegde autoriteiten kunnen beslissen tot inbeslagneming van de voorwerpen van ongeacht welke aard en kunnen vermijden dat deze vervreemd worden, steeds met inachtneming van de wettelijke voorschriften van iedere staat.

(7) Deze recherchetechniek levert ook ander bewijsmateriaal op, dat de betrokkenheid van medeplichtigen bij het strafbare feit bevestigt, of brengt de deelname van andere personen aan de drugshandel aan het licht.

(8) Onmisbare basis voor het vermogensonderzoek vormen de bronnen; dit kunnen interne bronnen zijn, bijv. de gegevensbanken van de wetshandhavingsinstanties, of externe, openbare (in relevante gevallen publiekelijk toegankelijk) of particuliere (alleen toegankelijk met toestemming van de rechter).

(9) Er moet beter worden samengewerkt om te komen tot een snellere behandeling van verzoeken om informatie van de bevoegde politiële, justitiële en fiscale autoriteiten aan de verantwoordelijken voor de verschillende registers waar gegevens worden verwerkt met betrekking tot rechten op voorwerpen van ongeacht welke aard van personen die van betrokkenheid bij drugshandel worden verdacht. (Dit betreft de verantwoordelijken voor openbare registers bij het kadaster, dan wel particuliere registers, bij kredietinstellingen, ...), steeds met inachtneming van de geldende nationale bepalingen.

(10) Het uiteindelijke doel van deze recherchemethode is de verantwoordelijkheid van de daders voor de hen aangerekende feiten vast te stellen, de veroorzaakte schade te herstellen, in voorkomend geval de slachtoffers schadeloos te stellen.

(11) De recherchemethode "opsporing" van voorwerpen, van ongeacht welke aard, die in het bezit zijn van bij drugshandel betrokken criminelen, wordt "vermogensonderzoek" genoemd; het tijdsbestek voor het vermogensonderzoek is zo lang als nodig is voor het blootleggen van de vermogensbestanddelen ingevolge het onderzoek en valt al dan niet samen met het tijdsbestek voor het onderzoek naar de feiten in verband met de drugshandel.

(12) Onder vermogensbestanddelen wordt verstaan alle voorwerpen en economische rechten ten aanzien waarvan een natuurlijke persoon of een rechtspersoon rechten kan doen gelden; onder vermogensonderzoek, een recherchemethode waarmee bestaande informatie in een reeks archieven en databanken (van openbare of van particuliere aard) of uit andere bronnen systematisch kan worden geanalyseerd, teneinde de voorwerpen en rechten die deel uitmaken van een vermogen op te sporen en te specificeren, waarbij een concrete natuurlijke persoon of rechtspersoon als rechthebbende wordt aangewezen.

(13) Hulpmiddelen, voorwerpen, opbrengsten en confiscatie worden gedefinieerd zoals in het Verdrag van de Raad van Europa uit 1990 inzake het witwassen, de opsporing, de inbeslagneming en de confiscatie van opbrengsten van misdrijven.

(14) Met het oog op de inzet van nieuwe middelen tegen criminaliteit, inclusief drugscriminaliteit, ontwikkelt de Europese Unie initiatieven (die hun voltooiing naderen) met betrekking tot gemeenschappelijke onderzoeksteams en rechterlijke bevelen tot bevriezing van voorwerpen en bewijsstukken,

BEVEELT DE LIDSTATEN HET VOLGENDE AAN:

A. wanneer zij dat nodig achten, de recherchemethode toe te passen, ook op de georganiseerde drugscriminaliteit, die erin bestaat het onderzoek gelijktijdig en van meet af aan te richten op de activiteiten in verband met illegale drugshandel en het blootleggen van de financiën en vermogensbestanddelen van de organisatie;

B. te ijveren voor de oprichting van permanente of tijdelijke groepen die gespecialiseerd zijn in economisch onderzoek en vermogensonderzoek, om meer efficiëntie bij de toepassing van de beschreven recherchemethode te bevorderen;

C. de samenwerking te versterken dan wel te vereenvoudigen tussen de bevoegde politiële, justitiële en fiscale autoriteiten en de verantwoordelijken voor de verschillende openbare of particuliere registers waar informatie kan worden ingewonnen over voorwerpen van ongeacht welke aard, zodat verzoeken om informatie van die autoriteiten sneller worden afgehandeld. (Dit betreft de verantwoordelijken voor openbare registers, zoals bijvoorbeeld het kadaster, dan wel voor particuliere registers, zoals bijvoorbeeld kredietinstellingen), steeds met inachtneming van de geldende nationale bepalingen;

D. de instelling te bevorderen van gemeenschappelijke onderzoeksteams van de lidstaten, krachtens rechtsinstrumenten van de Europese Unie, die de bedoelde recherchemethode toepassen, in gevallen waarin een onderzoek naar georganiseerde drugscriminaliteit meer dan één lidstaat aangaat;

E. Europol te verzoeken om krachtens aanbeveling van de Raad van 30 november 2000 aan de lidstaten inzake de ondersteuning door Europol van door de lidstaten ingestelde gemeenschappelijke onderzoeksteams(2), die door de lidstaten ingestelde gemeenschappelijke onderzoeksteams desgevraagd te ondersteunen;

F. de mogelijkheden te benutten die worden geboden door CEPOL (Europese Politieacademie) met betrekking tot het uitwerken van specifieke opleidingsmodules betreffende het gebruik van deze bijzondere recherchetechniek.

Gedaan te Luxemburg, 25 april 2002.

Voor de Raad

De voorzitter

M. Rajoy Brey

(1) PB L 182 van 5.7.2001, blz. 1.

(2) PB C 357 van 13.12.2000, blz. 7.