*****

BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE

van 10 maart 1982

betreffende een voorgenomen steunmaatregel van de Belgische Regering ten behoeve van bepaalde investeringen door een Belgische onderneming ter vergroting van de produktiecapaciteit voor hoge dichtheid-polyetheen

(Slechts de teksten in de Nederlandse en de Franse taal zijn authentiek)

(82/295/EEG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE

GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, inzonderheid op artikel 93, lid 2, eerste alinea,

Na belanghebbenden overeenkomstig artikel 93 te hebben aangemaand hun opmerkingen te maken,

I

Overwegende dat bij de Belgische wet van 17 juli 1959, ingevoerd bij Koninklijk Besluit van 17 augustus 1959 (1), algemene steunmaatregelen zijn ingevoerd ten behoeve van de Belgische economie, met name bepaalde rentesubsidies voor leningen die zijn aangegaan met het oog op investeringen, staatsgaranties voor door ondernemingen met banken gesloten leningen, waarvoor een rentesubsidie wordt verleend, alsmede vrijstelling gedurende 5 jaar van belasting op onroerend goed;

Overwegende dat de Commissie bij haar onderzoek van de Belgische wet conform artikel 93, leden 1 en 2, van het EEG-Verdrag stelde dat hier sprake was van een algemene steunregeling zonder sectoriële of regionale strekking en dat op grond van deze wet steun kon worden verleend voor investeringen van ongeacht welke onderneming in ongeacht welk gebied of welke bedrijfstak; dat deze wet derhalve een algemene steunregeling vormt die als zodanig niet in aanmerking kon komen voor toepassing van één der uitzonderingsbepalingen van artikel 92, lid 3, sub a) of c), van het EEG-Verdrag; dat zij, nu bovenbedoelde doelstelling ontbrak, de gevolgen van de steunregeling voor het handelsverkeer tussen Lid-Staten en voor de mededinging niet kon beoordelen en derhalve niet kon nagaan of zij verenigbaar was met de gemeenschappelijke markt;

Overwegende dat zij ten aanzien van dergelijke algemene steunregelingen nu de vaste politiek volgt hiermede akkoord te gaan, mits aan één der volgende twee voorwaarden wordt voldaan, namelijk dat de Lid-Staat haar in kennis stelt hetzij van een regionaal of sectorieel programma voor de toepassing of, wanneer zulks niet mogelijk wordt geacht, van belangrijke individuele toepassingsgevallen;

Overwegende dat zij bij Beschikking 75/397/EEG (2) de eis stelde dat de Belgische Regering haar vooraf en tijdig mededeling doet van belangrijke toepassingsgevallen van de Belgische wet van 17 juli 1959 tot invoering van maatregelen ter bevordering van de economische expansie en de oprichting van nieuwe industrieën, zodat de Commissie zich kan uitspreken over de verenigbaarheid van de voorgestelde steunmaatregelen met de gemeenschappelijke markt;

II

Overwegende dat de Belgische Regering de Commissie bij brief van 29 juni 1981 in kennis heeft gesteld van haar voornemen tot steunverlening uit hoofde van de genoemde wet, ten behoeve van de investeringen van een chemische onderneming te Antwerpen;

Overwegende dat de voorgenomen steun van de Belgische Regering bestemd is ter vergemakkelijking van een investering welke ten doel heeft de jaarlijkse produktiecapaciteit van 145 000 ton hoge dichtheid-polyetheen op 225 000 ton te brengen; dat voor de voorgenomen investering 70 nieuwe arbeidsplaatsen zouden worden gecreëerd;

Overwegende dat de begunstigde onderneming 164 personen in dienst heeft en in 1980 een omzet van 3,8 miljard Bfr. heeft gehaald, waarvan 60 % uit export naar de andere Lid-Staten; dat een aanzienlijk gedeelte van de nieuwe produktiecapaciteit eveneens bestemd is voor export naar de andere Lid-Staten;

Overwegende dat de steun zou worden toegekend in de vorm van een interestbonificatie van 3 % gedurende 5 jaar, over een krediet dat overeenkomt met twee derde van de investering (1,6 miljard Bfr.); dat deze steun volgens de Belgische autoriteiten zou gelijkstaan met een subsidie van 8 % van de investering;

III

Overwegende dat de Belgische Regering van oordeel is dat het in casu gaat om een wenselijke ontwikkeling van de vestiging van de begunstigde onderneming te Antwerpen, die past in de marktontwikkelingen die voor hoge dichtheid-polyetheen gunstiger zijn dan voor de lage dichtheid-kwaliteit; dat deze investering bovendien energiebesparingen mogelijk maakt;

Overwegende voorts dat deze regering van mening is dat niet behoeft te worden gevreesd dat zich in de sector hoge dichtheid-polyetheen een situatie van overcapaciteit zal ontwikkelen;

Overwegende dat de regeringen van twee andere Lid-Staten daarentegen hebben kenbaar gemaakt dat zij de reserves van de Commissie met betrekking tot de voorgenomen steun in België delen; dat vijf ondernemingen in de Gemeenschap, die met name hoge dichtheid-polyetheen produceren, wijzen op de ernstige overcapaciteit die thans op dit gebied heerst en die heeft geleid tot de sluiting van bepaalde installaties; dat een nieuwe investering op dit gebied deze situatie naar hun oordeel alleen nog kan verslechteren;

IV

Overwegende dat de door de Belgische Regering voorgestelde steun derhalve het handelsverkeer tussen de Lid-Staten vermoedelijk nadelig zal beïnvloeden en de concurrentie vervalsen door begunstiging van de betrokken onderneming of van de produktie van haar goederen in de zin van artikel 92, lid 1, van het EEG-Verdrag;

Overwegende dat volgens artikel 92, lid 1, van het EEG-Verdrag steunmaatregelen die aan de in dat artikel vermelde criteria voldoen, onverenigbaar zijn met de gemeenschappelijke markt; dat de in artikel 92, lid 3, van het EEG-Verdrag vermelde uitzonderingen op deze onverenigbaarheid betrekking hebben op doelstellingen die in het belang van de Gemeenschap en niet dat van de individuele begunstigde worden nagestreefd; dat deze uitzonderingen strikt moeten worden geïnterpreteerd bij de behandeling van regionale of sectoriële steunregelingen en van individuele toepassingen van een algemene steunregeling; dat een uitzondering met name slechts dan mag worden toegestaan wanneer kan worden vastgesteld dat bij ontstentenis van deze maatregelen de begunstigde ondernemingen via het marktmechanisme alleen niet zouden overgaan tot de verwezenlijking van één der doelstellingen waarop deze uitzonderingen betrekking hebben;

Overwegende dat de toekenning van een uitzondering zonder tegenprestatie als rechtvaardigingsgrond zou neerkomen op aanvaarding van een ongunstige beïnvloeding van het handelsverkeer tussen de Lid-Staten en van vervalsing van de mededinging zonder dat daarmede enig belang van de Gemeenschap wordt gediend, terwijl men er zich anderzijds bij neerlegt dat sommige Lid-Staten ten onrechte bevoordeeld

Overwegende dat bij haar onderzoek van de steunprogramma's de Commissie bij de hantering van bovenbedoelde beginselen voor de behandeling van individuele gevallen van algemene steunregelingen ervan overtuigd dient te zijn dat er aan de zijde van de begunstigde in kwestie tegenprestatie als specifieke rechtvaardigingsgrond aanwezig is voor de conclusie dat toekenning van de steun nodig is om het bereiken van één der in artikel 92, lid 3, van het EEG-Verdrag bedoelde doelstellingen te bevorderen; dat het, wanneer zulks niet kan worden aangetoond en in het bijzonder wanneer de gesteunde investering in ongewijzigde vorm zou worden verricht, vaststaat dat de steun niet tot het bereiken van de in de uitzonderingsbepalingen genoemde doelstellingen bijdraagt doch tot versterking van de financiële positie van de bewuste onderneming dient;

Overwegende dat in het onderhavige geval een dergelijke tegenprestatie als rechtvaardigingsgrond van de zijde van de begunstigde onderneming kennelijk niet aanwezig is;

Overwegende dat de Belgische Regering geen argument heeft kunnen geven en de Commissie geen rechtvaardiging heeft kunnen ontdekken voor de conclusie dat de voorgestelde steun voldoet aan de voorwaarden die de toepassing van één der uitzonderingsbepalingen van artikel 92, lid 3, van het EEG-Verdrag rechtvaardigen; Overwegende voorts dat, niettegenstaande de omstandigheid dat in België een zo grote werkloosheid heerst dat de Commissie een uitzondering heeft toegestaan ten behoeve van een steunregeling voor de werkgelegenheid op grond van het feit dat er sprake is van een ernstige verstoring in de economie van België, niet mag worden geconcludeerd dat iedere andere steunmaatregel van welke aard ook, die door de Belgische Regering wordt voorgesteld, automatisch in aanmerking komt voor toepassing van één der uitzonderingsbepalingen van artikel 92, lid 3, van het EEG-Verdrag aangezien iedere aangemelde steunmaatregel op zichzelf moet worden beoordeeld in het licht van de daarvoor geldende specifieke criteria;

Overwegende dat, voor zover de uitzonderingsbepalingen van artikel 92, lid 3, sub a) en c), van het EEG-Verdrag betrekking hebben op steunmaatregelen ter bevordering of ondersteuning van de ontwikkeling van bepaalde streken, de regio Antwerpen nog steeds in een gunstiger sociaal-economische situatie verkeert dan de andere Belgische regio's; dat, in zoverre ook in de regio Antwerpen het algemene probleem van gebrek aan werkgelegenheid aanwezig is, zij reeds onder de algemene werkgelegenheidssteunregeling valt en dat mitsdien geen reden bestaat om weer een afwijking voor onderhavige steunmaatregel toe te staan op grond van de stelling dat deze de ontwikkeling van de regio zal bevorderen of vergemakkelijken, voor welk doel deze steunmaatregel bovendien niet was bestemd;

Overwegende, in verband met de uitzondering van artikel 92, lid 3, sub b), van het EEG-Verdrag, dat dit soort investeringen in elk geval door normale marktkrachten zou worden bewerkstelligd; dat de onderhavige investering geen bijzonderheden vertoont die haar de hoedanigheid geven van een project van gemeenschappelijk Europees belang of van een project om een ernstige verstoring in de economie van een Lid-Staat op te heffen welks bevordering een afwijking ex genoemd artikel 92, lid 3, sub b), van de in artikel 92, lid 1, neergelegde onverenigbaarheid van steunmaatregelen rechtvaardigt;

Overwegende ten slotte met betrekking tot de uitzonderingsbepaling van artikel 92, lid 3, sub c), van het EEG-Verdrag ten gunste van »steunmaatregelen om de ontwikkeling van bepaalde vormen van economische bedrijvigheid te vergemakkelijken", dat uit het onderzoek van de situatie op de markt voor hoge dichtheid-polyetheen blijkt dat het krachtenspel op de markt alleen beter geëigend is een normale ontwikkeling van deze bedrijvigheid te verzekeren dan overheidsinterventies die de schepping van nieuwe investeringen vergemakkelijken; dat bovendien een groot deel van de produktie van hoge dichtheid-polyetheen naar andere Lid-Staten zou worden geëxporteerd en de toekenning van de steun daarom het handelsverkeer zodanig dreigt te beïnvloeden dat het gemeenschappelijk belang wordt geschaad;

Overwegende dat het in casu namelijk een sector betreft waar de produktiecapaciteiten thans reeds worden benut beneden de normale graad, en dat iedere steunmaatregel tot schepping van extra capaciteiten het gevaar in zich bergt de problemen voor de bestaande capaciteiten te verzwaren en de rentabiliteit van de ondernemingen die op dit gebied met name in de andere Lid-Staten werkzaam zijn te verlagen;

Overwegende dat het voor de begunstigde onderneming bovendien gaat om een normale uitbreiding van de vestiging te Antwerpen in het kader van de algehele strategie van het concern waarvan de onderneming deel uitmaakt;

Overwegende in verband met het voorgaande dat de ontwerpsteunmaatregel van de Belgische Regering niet voldoet aan de vereiste voorwaarden om in aanmerking te komen voor de toepassing van één der uitzonderingsbepalingen van artikel 92, lid 3, van het EEG-Verdrag,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

Het Koninkrijk België mag haar bij brief van 29 juni 1981 aan de Commissie medegedeelde voornemen, steun uit hoofde van de wet van 17 juli 1959 »tot invoering van maatregelen ter bevordering van de economische expansie en de oprichting van nieuwe industrieën" te verlenen ten behoeve van bepaalde voorgenomen investeringen in een chemische onderneming te Antwerpen, niet tot uitvoering brengen.

Artikel 2

Het Koninkrijk België zal de Commissie, binnen twee maanden na de datum van de kennisgeving van deze beschikking, mededeling doen van de maatregelen, die het getroffen heeft tot nakoming daarvan.

Artikel 3

Deze beschikking is gericht tot het Koninkrijk België.

Gedaan te Brussel, 10 maart 1982.

Voor de Commissie

Frans ANDRIESSEN

Lid van de Commissie

(1) Belgisch Staatsblad van 29. 8. 1959.

(2) PB nr. L 177 van 8. 7. 1975, blz. 13.