BESLUIT (GBVB) 2017/2283 VAN DE RAAD

van 11 december 2017

ter ondersteuning van een mondiaal rapportagemechanisme inzake illegale handvuurwapens en lichte wapens en andere illegale conventionele wapens en illegale munitie om het risico van illegale handel te beperken („iTrace III”)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie, en met name artikel 28, lid 1, en artikel 31, lid 1,

Gezien het voorstel van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid,

Overwegende hetgeen volgt:

De illegale productie, overdracht en circulatie van conventionele wapens, met inbegrip van handvuurwapens en lichte wapens (small arms and light weapons, „SALW”), en de buitensporige accumulatie en ongecontroleerde verspreiding ervan vormen zowel binnen als buiten Europa een belangrijk aspect van deze uitdaging. Deze illegale activiteiten vergroten de onveiligheid in Europa en de aangrenzende landen, maar ook in vele andere regio's van de wereld, verergeren conflicten en ondergraven de vredesopbouw na conflicten en vormen derhalve een ernstige bedreiging voor de vrede en veiligheid in Europa.

In de EU-strategie ter bestrijding van de illegale accumulatie van en handel in SALW en munitie van 16 december 2005 (de „EU-SALW-strategie”), waarin de richtsnoeren voor het optreden van de Unie op het gebied van SALW worden omschreven, wordt benadrukt dat SALW het terrorisme en de georganiseerde misdaad verergeren en een belangrijke rol spelen bij het uitbreken en uitbreiden van conflicten en het instorten van staatsstructuren.

In het kader van het op 20 juli 2001 aangenomen VN-actieprogramma ter voorkoming, bestrijding en uitroeiing van de illegale handel in handvuurwapens en lichte wapens in al zijn aspecten (het „VN-actieprogramma”), hebben alle lidstaten van de VN zich ertoe verbonden om de illegale handel in SALW of de omleiding ervan naar afnemers zonder vergunning te voorkomen en, in het bijzonder, om bij de beoordeling van aanvragen voor uitvoervergunningen rekening te houden met het risico dat SALW worden omgeleid naar illegale bestemmingen.

Tijdens de tweede toetsingsconferentie van het VN-actieprogramma in 2012 hebben alle VN-lidstaten zich opnieuw verbonden tot de voorkoming van de illegale handel in SALW, met inbegrip van omleiding naar afnemers zonder vergunning, en bevestigden zij hun afspraken in het VN-actieprogramma met betrekking tot de beoordeling van aanvragen voor uitvoervergunningen.

Op 24 december 2014 is het Wapenhandelsverdrag (het „WHV”) in werking getreden. Doel van het WHV is de hoogst mogelijke gemeenschappelijke internationale standaarden vast te stellen om de internationale handel in conventionele wapens te reglementeren of de reglementering van die handel te verbeteren, de illegale handel in conventionele wapens te voorkomen en uit te bannen en te voorkomen dat die wapens naar andere bestemmingen worden omgeleid. De Unie dient alle VN-lidstaten te steunen bij de uitvoering van effectieve controles van wapenoverdrachten, om ervoor te zorgen dat het WHV zo doeltreffend mogelijk is, met name wat betreft de uitvoering van artikel 11.

De Unie heeft in het verleden steun verleend aan Conflict Armament Research Ltd. (CAR) bij Besluiten 2013/698/GBVB (2) en (GBVB) 2015/1908 (3) van de Raad (iTrace I en II).

De Unie wenst iTrace III te financieren, de derde fase van dit mondiaal rapportagemechanisme inzake illegale SALW en andere illegale conventionele wapens en munitie. Dit zal het risico van de illegale handel erin verkleinen en meehelpen bovengenoemde doelstellingen te verwezenlijken, onder meer door aan voor wapenuitvoer bevoegde nationale autoriteiten tijdig ter zake dienende informatie over illegale wapenhandel te verstrekken en op die wijze bij te dragen aan de collectieve veiligheid van Europa, zoals in de integrale EU-strategie is gevraagd,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

De door de Unie te steunen projectactiviteiten, waarmee beoogd wordt uitvoering te geven aan de integrale EU-strategie en aan de EU-SALW-strategie, en de vrede en veiligheid te bevorderen, hebben de volgende specifieke doelstellingen:

het handhaven van een gebruikersvriendelijk mondiaal informatiebeheersysteem inzake omgeleide of illegaal verhandelde SALW en andere omgeleide of illegaal verhandelde conventionele wapens en munitie („iTrace”) die in conflictgebieden zijn gedocumenteerd, opdat beleidsmakers, deskundigen op het gebied van beheersing van conventionele wapens, alsmede functionarissen die belast zijn met de uitvoercontrole op conventionele wapens, kunnen beschikken over relevante informatie zodat zij doeltreffende, empirisch onderbouwde strategieën en projecten kunnen uitwerken om de illegale verspreiding van SALW en van andere conventionele wapens en munitie tegen te gaan;

het opleiden en begeleiden van nationale autoriteiten in door conflicten getroffen staten, met als doel op nationaal niveau duurzame capaciteit op te bouwen om de identificatie en opsporing van wapens te ontwikkelen, het bestendigen van de continue samenwerking binnen het iTrace-project, de prioriteiten inzake fysieke beveiliging en voorraadbeheer (PSSM) beter in kaart brengen, de bijstandsbehoeften inzake nationale wapenbeheersing en wetshandhaving doeltreffender omschrijven (met name in het kader van door de EU gefinancierde initiatieven zoals iARMS), en de dialoog met EU-missies en -initiatieven versterken;

de frequentie en duur van veldonderzoek naar SALW en andere conventionele wapens en munitie die in conflictgebieden in omloop zijn, opvoeren, teneinde iTrace-gegevens te genereren, als antwoord op concrete vragen van lidstaten en delegaties van de Unie;

de voor wapenuitvoer bevoegde controle-instanties en beleidsmakers op het gebied van wapenbeheersing van de lidstaten rechtstreeks ondersteunen, met herhaalde adviserende bezoeken van personeelsleden van iTrace-projecten aan de regeringszetels van de lidstaten, een 24 uur per dag beschikbare helpdesk die onmiddellijk advies kan geven over risicobeoordeling en strategieën om omleiding te bestrijden, de ontwikkeling van beveiligde applicaties voor desktop en mobiele boordinstrumenten die onmiddellijk een waarschuwing genereren in het geval van omleiding na uitvoer en, op verzoek, voorzien in verificaties na verzending door personeel van iTrace-projecten, ten behoeve van de lidstaten;

het opstellen van rapporten over belangrijke beleidskwesties, op basis van uit veldonderzoeken gegenereerde gegevens die in het iTrace-systeem worden gepresenteerd, betreffende specifieke gebieden die internationale aandacht verdienen, waaronder belangrijke patronen in de illegale handel in SALW en andere conventionele wapens en munitie, en de regionale distributie van illegaal verhandelde wapens en munitie.

De Unie financiert dit project; een uitvoerige beschrijving van het project staat in de bijlage bij dit besluit.

Artikel 2

1. De hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid („HV”) is belast met de uitvoering van dit besluit.

2. De technische uitvoering van het in artikel 1 beschreven project wordt verricht door Conflict Armament Research Ltd („CAR”).

3. CAR voert haar taken uit onder de verantwoordelijkheid van de HV. Daartoe treft de HV de nodige regelingen met CAR.

Artikel 3

1. Het financieel referentiebedrag voor de uitvoering van het in artikel 1 bedoelde project bedraagt 3 474 322,77 EUR. De totale geraamde begroting voor het gehele project bedraagt 3 993 676,97 EUR; dit bedrag wordt medegefinancierd door CAR en het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken.

2. Voor het beheer van de uitgaven die uit het in lid 1 genoemde bedrag worden gefinancierd, gelden de procedures en voorschriften die van toepassing zijn op de algemene begroting van de Unie.

3. De Commissie houdt toezicht op het correcte beheer van het in lid 1 bedoelde financieel referentiebedrag. Hiertoe sluit zij de nodige overeenkomst met CAR. In de overeenkomst wordt bepaald dat CAR moet zorgen voor de zichtbaarheid van de bijdrage van de Unie in een mate die overeenstemt met de omvang ervan.

4. De Commissie tracht de in lid 3 bedoelde overeenkomst zo spoedig mogelijk na de inwerkingtreding van dit besluit te sluiten. Zij stelt de Raad in kennis van eventuele moeilijkheden die zich in dat verband voordoen en van de datum van sluiting van de overeenkomst.

Artikel 4

1. De HV brengt verslag uit aan de Raad over de uitvoering van dit besluit, op basis van regelmatige verhalende kwartaalverslagen die door CAR worden opgesteld. Deze verslagen vormen de grondslag voor de evaluatie door de Raad. Om de Raad bij te staan bij het beoordelen van de resultaten van dit besluit van de Raad, wordt het project tevens geëvalueerd door een externe entiteit.

2. De Commissie brengt verslag uit over de financiële aspecten van het in artikel 1 bedoelde project.

Artikel 5

1. Dit besluit treedt in werking op de dag waarop het wordt vastgesteld.

2. Dit besluit verstrijkt 24 maanden na de datum van sluiting van de in artikel 3, lid 3, bedoelde overeenkomst. Het verstrijkt echter zes maanden na de datum van inwerkingtreding indien er binnen die termijn nog geen overeenkomst is gesloten.

(1) Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB van de Raad van 8 december 2008 tot vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften voor de controle op de uitvoer van militaire goederen en technologie (PB L 335 van 13.12.2008, blz. 99).

(2) Besluit 2013/698/GBVB van de Raad van 25 november 2013 ter ondersteuning van een mondiaal rapportagemechanisme inzake illegale handvuurwapens en lichte wapens en andere illegale conventionele wapens en illegale munitie om het risico van illegale handel te beperken (PB L 320 van 30.11.2013, blz. 34).

(3) Besluit (GBVB) 2015/1908 van de Raad van 22 oktober 2015 ter ondersteuning van een mondiaal rapportagemechanisme inzake illegale handvuurwapens en lichte wapens en andere illegale conventionele wapens en illegale munitie om het risico van illegale handel te beperken („iTrace II”) (PB L 278 van 23.10.2015, blz. 15).

BIJLAGE

Mondiaal rapportagemechanisme inzake SALW en andere conventionele wapens en munitie iTrace

1. Achtergrond en motivering van de steun in het kader van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB)

1.1. Dit besluit bouwt voort op opeenvolgende besluiten van de Raad ter bestrijding van de destabiliserende gevolgen van omleiding van en illegale handel in SALW en andere conventionele wapens, en met name Besluit 2013/698/GBVB van de Raad (1) van 25 november 2013 en Besluit (GBVB) 2015/1908 van de Raad (2) van 22 oktober 2015, waarbij het mondiaal rapportagemechanisme inzake illegale SALW en andere illegale conventionele wapens en munitie, iTrace, werd ingesteld en verbeterd. De illegale verspreiding van SALW en van andere conventionele wapens en munitie draagt in belangrijke mate bij tot de ondermijning van de stabiliteit van staten en de verscherping van conflicten, hetgeen een ernstige bedreiging vormt voor vrede en veiligheid. Zoals in de strategie van de EU ter bestrijding van de illegale accumulatie van en handel in handvuurwapens en lichte wapens (SALW) en munitie daarvoor (de „EU-SALW-strategie”) werd aangegeven, verergeren illegale wapens en munitie het terrorisme en de georganiseerde misdaad en spelen zij een belangrijke rol bij het uitbreken en uitbreiden van conflicten en het instorten van staatsstructuren. Recente bevindingen op grond van het iTrace-project in Irak, Libië, Syrië en andere complexe conflicten dicht bij de buitengrens van de Unie bevestigen de stellingen van de EU-SALW-strategie. Met de activiteiten die zijn uitgevoerd in het kader van Besluit (GBVB) 2015/1908, is iTrace ingesteld, een wereldwijd initiatief inzake monitoring van wapens in een conflict. Het werkt in 27 door conflicten getroffen staten, in Afrika, het Midden-Oosten, Zuid- en Oost-Azië en recentelijk Latijns-Amerika. iTrace is 's werelds grootste openbare register van omgeleide conventionele wapens ter ondersteuning van staten bij hun inspanningen om een verandering van bestemming/omleiding op te sporen en aan te pakken, in overeenstemming met de verplichtingen op grond van artikel 11 van het Wapenhandelsverdrag („WHV”) en criterium 7 van het Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB van de Raad (3). iTrace voorziet in nauwkeurigere rapportage over leveringen van wapens en munitie aan gewapende opstandelingen en terroristische krachten die een bedreiging vormen voor de veiligheid van de Unie, zoals Al Qaida in de islamitische Maghreb en Da'esh of Islamitische Staat; het waarschuwt autoriteiten voor uitvoercontrole van de lidstaten op vertrouwelijke wijze en snel voor het gevaar van omleiding na uitvoer; het verstrekt de delegaties van de Unie en de diplomatieke vertegenwoordigingen van de lidstaten in door conflicten getroffen regio's kritische en rechtstreekse informatie over wapensmokkel en de dynamiek van conflicten; het stroomlijnt algemeen bewustzijn inzake wapenbeheersing en maatregelen ter bestrijding van omleiding van wapens, en wel door zeer frequente en indringende inzet van de media wereldwijd.

1.2. Het iTrace-project krijgt evenwel steeds meer verzoeken van de lidstaten om rechtstreekse, persoonlijke briefings voor instanties die wapenuitvoervergunningen verlenen (en om frequente bezoeken aan de regeringszetels) en om een groter scala aan middelen voor degenen die beleid maken inzake controle op wapenuitvoer. Doel van dit besluit is derhalve om de werkzaamheden in het kader van het project overeenkomstig Besluit (GBVB) 2015/1908 voort te zetten en te intensiveren door beleidsmakers van de Unie, wapenbeheersingsdeskundigen en met wapenuitvoercontrole belaste functionarissen verder de beschikking te geven over systematisch vergaarde, relevante informatie, die voor hen een hulpmiddel zal zijn bij het formuleren van doeltreffende, empirisch onderbouwde strategieën tegen de omleiding en illegale verspreiding van conventionele wapens en de munitie daarvoor, ter verhoging van de internationale en regionale veiligheid. Zij blijven dus ondersteuning krijgen teneinde een succesvolle reactiestrategie te combineren met adequate preventieve actie om illegale vormen van vraag en aanbod te bestrijden en een doeltreffende beheersing van conventionele wapens in derde landen te verzekeren.

1.3. Het besluit voorziet in de verdere handhaving en verbetering van het openbaar toegankelijk onlinesysteem iTrace. De projecten die worden genoemd in Besluit (GBVB) 2015/1908 zullen worden versterkt door middel van: 1) de hogere frequentie en langere duur van missies voor het verzamelen van gegevens over illegale wapenleverantiesnaar conflictgebieden; 2) steunpakketten op maat voor de lidstaten van de Unie bestaande uit rechtstreekse raadpleging, op maat gesneden gegevens en verslagen, een 24-uurshelpdesk en verificatie na verzending, en 3) opleiding en begeleiding van de nationale autoriteiten in door conflicten getroffen staten, met als doel capaciteit op te bouwen om omleiding te bestrijden, wapenbeheersing te verbeteren en het verzamelen van iTrace-gegevens te stimuleren.

2. Algemene doelstellingen

De hierna beschreven actie zal de internationale gemeenschap verder bijstaan bij de bestrijding van de destabiliserende gevolgen van omleiding van en illegale handel in SALW en andere conventionele wapens en munitie. Dankzij deze actie zullen beleidsmakers, wapenbeheersingsdeskundigen en met wapenuitvoercontrole belaste functionarissen verder de beschikking hebben over relevante informatie, die voor hen een hulpmiddel zal zijn bij het formuleren van doeltreffende, empirisch onderbouwde strategieën tegen de omleiding en illegale verspreiding van SALW en van andere conventionele wapens en munitie, teneinde de internationale en regionale veiligheid te verbeteren. In het kader van de actie wordt specifiek voorzien in:

a) concrete informatie over illegale handel in SALW en andere conventionele wapens die nodig is voor een doeltreffender monitoring van de uitvoering van het VN-actieprogramma betreffende de illegale handel in SALW;

b) versterking van de uitvoering van het internationaal traceringsinstrument;

c) het bekend maken van belangrijke routes en entiteiten die betrokken zijn bij de omleiding van conventionele wapens en munitie naar conflictgebieden of naar internationale terroristische organisaties, en het aanleveren van bewijsmateriaal betreffende bij illegale handel betrokken groepen en personen ten behoeve van nationale gerechtelijke procedures;

d) versterking van de samenwerking tussen relevante VN-organen, missies en andere internationale organisaties, op het gebied van het traceren van SALW en andere conventionele wapens en het rechtstreeks leveren van informatie ten behoeve van bestaande monitoringmechanismen, waaronder het Interpol-beheersysteem voor het registreren en traceren van illegale vuurwapens (iARMS), dat complementair is met iTrace en waarmee coördinatie wordt verzekerd;

e) informatie die relevant is voor het bepalen van de gebieden die bij voorrang in aanmerking komen voor internationale samenwerking en bijstand bij de doeltreffende bestrijding van omleiding van en illegale handel in SALW en andere conventionele wapens en munitie, zoals financiering van projecten voor voorraadbeveiliging of grensbeheer;

f) het aanbieden van een mechanisme dat behulpzaam moet zijn bij de monitoring van de uitvoering van het WHV, met name ten behoeve van het opsporen van omleiding van overgedragen conventionele wapens, en dat regeringen moet helpen bij het inschatten van het omleidingsrisico voorafgaand aan de uitvoer van conventionele wapens, met name het risico op omleiding in het ontvangende land of het risico op wederuitvoer in onwenselijke omstandigheden, en

g) steun op maat aan de lidstaten om hen te helpen het risico van omleiding in te schatten en te verkleinen.

3. Levensvatbaarheid van het project op de lange termijn en resultaten

De actie biedt een duurzaam kader voor voortdurende monitoring van de illegale verspreiding van SALW en van andere conventionele wapens en munitie. Verwacht wordt dat de actie de bestaande hoeveelheid wapengerelateerde informatie aanzienlijk zal vergroten en aanzienlijke ondersteuning zal bieden aan de doelgerichte ontwikkeling van doeltreffend beleid inzake beheersing van conventionele wapens en wapenuitvoercontrole. Specifiek zal het project in het volgende voorzien:

a) het verder invoeren van gegevens in het informatiebeheersysteem iTrace voor het verzamelen en analyseren op lange termijn van gegevens betreffende illegale conventionele wapens;

b) beleidsmakers en deskundigen inzake de beheersing van conventionele wapens de beschikking geven over een instrument waarmee doeltreffendere strategieën en bij voorrang voor bijstand en samenwerking in aanmerking komende gebieden kunnen worden bepaald (bijvoorbeeld door te bepalen welke mechanismen voor subregionale of regionale samenwerking, coördinatie en informatie-uitwisseling moeten worden ingesteld of versterkt, door het in kaart brengen van niet goed beveiligde nationale voorraden, gebrekkig voorraadbeheer, routes voor illegale overdrachten, zwakke grenscontroles en ontoereikende rechtshandhavingscapaciteiten);

c) de ingebouwde flexibiliteit die het mogelijk maakt beleidsrelevante informatie te genereren, ook bij snel wijzigende beleidsbehoeften;

d) een aanmerkelijke verhoging van de doeltreffendheid van de organisaties en personen die belast zijn met de internationale monitoring van wapens, door een gestaag in omvang toenemend mechanisme voor informatie-uitwisseling aan te bieden, en

e) de opbouw in door conflicten getroffen gebieden van een duurzame nationale capaciteit voor het herkennen en traceren van illegale wapens en voor een doeltreffender optreden in internationale wapenbeheersing en wetshandhaving.

4. Beschrijving van de actie

4.1. Project 1: de nationale autoriteiten in door conflicten getroffen staten opleiden en begeleiden op het vlak van wapenherkenning en internationale tracering

4.1.1. Doel van het project

Het project biedt „op verzoek” opleidingen over wapenherkenning, tracering en beheer aan lokale partners en, waar nodig, aan vredesondersteunend personeel (met inbegrip van missies, en groepen of panels die de naleving van sancties monitoren, van de VN en van de Unie). Deze opleiding zal voortbouwen op een aantal diensten die sedert 2014 door CAR worden aangeboden, weliswaar buiten de begroting van de projecten iTrace I en II, en is van cruciaal belang gebleken om de projecten te vergemakkelijken.

4.1.2. Projectactiviteiten

Voor het project zal personeel uit veldonderzoeksteams worden ingezet om op geleidelijk steeds technischer niveaus les te geven, over onder meer:

a) een inleiding tot het verzamelen van gegevens over wapens, onder verwijzing naar specifieke gevallen;

b) basisherkenning van wapens en doeltreffende wapendocumentatie;

c) standaardprocedures voor het verzamelen van bewijsmateriaal en de bewaarketen voor bewijzen;

d) de vereisten van verreikende, regionale en internationale onderzoeken;

e) de uitvoering van het internationaal traceringsinstrument;

f) internationale wapentracering en wapentraceringssystemen (met name Interpol en Europol);

g) het gebruik van „big data” en analyse van tendensen, en

h) wegen voor technische bijstand (internationaal) en ingrijpen om de wet te handhaven.

Deze activiteiten zullen worden uitgevoerd naast iTrace-veldonderzoeken, met inbegrip van gezamenlijke onderzoeken (mentoring) in samenwerking met nationale overheidsinstanties.

4.1.3. Projectresultaten

Het project zal:

a) de nationale instanties aanmoedigen meer toegang te verschaffen tot iTrace-veldonderzoekteams, als antwoord op herhaalde verzoeken om technische bijstand van iTrace-teams en om gemeenschappelijke onderzoekscapaciteit, en vergelijken met meer iTrace-gegevens;

b) concrete capaciteitsbijstand verstrekken aan nationale regeringen die wel de gevolgen ondervinden van omleiding van wapens maar niet over de instrumenten beschikken om omgeleide in conflicten gebruikte wapens te herkennen en te rapporteren, en dit is vaak een voorloper van een doeltreffender nationaal wapenbeheer en is als zodanig een ondersteuning van de tenuitvoerlegging van het WHV, het internationaal traceringsinstrument en programmering en overleg inzake het actieprogramma en fysieke beveiliging en voorraadbeheer (PSSM) met internationale rechtshandhavingsinstanties zoals Interpol (iARMS) en Europol;

c) de versterkte dialoog steunen, en vooral belangrijke stakeholders aanwijzen voor andere door de Unie gesteunde initiatieven (bijvoorbeeld de betrekkingen van missies van de Unie met regeringen van het gastland) en initiatieven op gang brengen, zoals PSSM-programmering (bijvoorbeeld door de Unie gesteunde projecten voor voorraadbeheer).

4.1.4. Uitvoeringsindicatoren van het project

Maximaal dertig opleidingen in het veld en begeleidingsbezoeken, met nadruk op herhaalde bezoeken om nationale instanties te helpen traceringscapaciteit op te bouwen.

Het project wordt uitgevoerd gedurende de volledige projectperiode van iTrace (twee jaar).

4.1.5. Begunstigden van het project

iTrace-opleiding en -mentoring komen rechtstreeks ten goede aan nationale belanghebbenden in door conflicten getroffen staten, zoals wetshandhavingsinstanties en openbare aanklagers. Het programma zal indirecte steun bieden aan nationale dialogen met door de Unie gefinancierde en andere initiatieven inzake wapenbeheersing, ter stimulering van het gebruik van internationale traceermechanismen (inclusief het iARMS-systeem van Interpol, en Europol) en ter facilitering van contacten met door de Unie ondersteunde projecten voor voorraadbeheer en andere SALW-beheersprojecten.

4.2. Project 2: Voor uitgebreidere veldonderzoeken moest het iTrace-systeem verder worden gevoed met realtimebewijsstukken waaruit de omleiding van en de illegale handel in SALW en andere conventionele wapens en munitie blijkt, alsmede met andere relevante informatie

4.2.1. Doel van het project

In het kader van het project zullen de frequentie en de duur van veldonderzoek naar SALW en andere conventionele wapens en munitie die in conflictgebieden in omloop zijn, worden opgevoerd. Het project zal voorrang verlenen aan landen die de lidstaten bijzondere zorgen baren, zoals onder andere Irak, Libië, Mali, Zuid-Sudan, Somalië, Syrië en Jemen.

De totstandkoming van formele informatie-uitwisselingsovereenkomsten met Unie- en VN-missies en een reeks organisaties zal het project vergemakkelijken, evenals het gericht sturen van formele opsporingsverzoeken naar nationale regeringen. In het kader van het project zal ook worden doorgegaan met bureauonderzoek naar, en (middels onderzoeken ter plaatse) verificatie van bestaande informatie van organisaties (afgezien van CAR) over relevante overdrachten die in het iTrace-systeem moeten worden verwerkt.

4.2.2. Projectactiviteiten

In het kader van dit project worden de volgende activiteiten ondernomen:

a) het inzetten van gekwalificeerde wapenexperts om veldanalyses te verrichten van illegale SALW en van andere conventionele wapens, munitie en bijbehorend materiaal dat gebruikt is in door conflicten getroffen landen;

b) het analyseren, toetsen en verifiëren van bewijsstukken betreffende illegale SALW en andere illegale conventionele wapens, munitie en de gebruikers ervan, zoals onder andere foto's van wapens, onderdelen ervan en markeringen aan de binnenzijde en op de buitenkant, verpakkingen, de desbetreffende vervoersdocumenten en de bevindingen van veldonderzoeken (gebruikers, leveranciers en routes voor overdrachten);

c) het toetsen en verifiëren van aanvullend recent bewijsmateriaal van relevante over illegale SALW en andere conventionele wapens en munitie dat vergaard is door andere organisaties dan CAR, waaronder rapporten van VN-groepen die toezicht houden op de naleving van VN-sancties, maatschappelijke organisaties en de internationale nieuwsmedia;

d) het uploaden van al het vergaarde en getoetste bewijsmateriaal naar iTrace, het informatiebeheersysteem en onlineportaal voor kartering;

e) het vinden en ondersteunen van plaatselijke partners ten behoeve van voortdurende gegevensvergaring ter ondersteuning van iTrace gedurende de looptijd van de voorgestelde actie en daarna;

f) het blijven onderhouden van contacten met de nationale regeringen om op voorhand nationale contactpunten en een coördinatiemechanisme te bepalen, teneinde voorafgaand aan de onderzoeken van CAR het toepassingsgebied te verduidelijken en eventuele belangenconflicten te beperken.

Het project wordt gedurende de volledige tweejarige projectperiode van iTrace stapsgewijs uitgevoerd.

4.2.3. Projectresultaten

Het project zal:

a) ter plaatse materieel bewijsmateriaal van in conflictgebieden omgeleide of illegaal verhandelde conventionele wapens en munitie documenteren;

b) gevallen van illegale handel verifiëren en ontwikkelen aan de hand van bewijsmateriaal van omgeleide of illegaal verhandelde conventionele wapens en munitie, dat door CAR, door organisaties die met CAR een vaste informatie-uitwisselingsovereenkomst hebben en, in voorkomend geval, door andere organisaties in alle regio's is vergaard;

c) concreet visueel bewijs leveren van omgeleide of illegaal verhandelde conventionele wapens en munitie, zoals foto's van materiaal, serienummers, fabrieksmerken, dozen, paklijsten, vervoersdocumenten en eindgebruikerscertificering;

d) schriftelijke rapporten genereren over illegale activiteiten, met inbegrip van smokkelroutes, actoren die betrokken zijn bij omleiding of illegale overdracht en van beoordelingen van bijdragende factoren (zoals ondoeltreffend beheer en ondoeltreffende beveiliging van voorraden en opzettelijk geplande, door de overheid georkestreerde netwerken voor illegale aanvoer);

e) het bovengenoemde bewijsmateriaal uploaden naar het informatiebeheersysteem en onlineportaal voor kartering iTrace, met het oog op volledig openbare verspreiding ook naar de lidstaten via beveiligde desktop- en mobiele platforms.

4.2.4. Uitvoeringsindicatoren van het project

Tot vijftig gevallen van veldinzet (met inbegrip van verlengde inzet waar nodig) gedurende de tweejarige periode om bewijsmateriaal te genereren dat naar het informatiebeheersysteem en onlineportaal voor kartering iTrace geüpload kan worden.

Het project wordt uitgevoerd gedurende de volledige projectperiode van iTrace (twee jaar).

4.2.5. Begunstigden van het project

iTrace zal doorgaan met het leveren van steeds omvangrijkere informatie die expliciet allereerst bedoeld is voor beleidsmakers van de lidstaten op het gebied van wapenbeheersing en met de verlening van wapenuitvoervergunningen belaste instanties van de lidstaten, evenals voor instellingen, instanties en missies van de Unie. Deze begunstigden van binnen de Unie zullen ook toegang hebben tot vertrouwelijke informatie via beveiligde desktop- en mobiele platforms die worden geleverd door iTrace.

Openbare informatie blijft toegankelijk voor alle begunstigden van binnen de Unie en ook voor begunstigden van buiten de Unie, met name beleidsmakers op het gebied van wapenbeheersing en met de verlening van wapenuitvoervergunningen belaste instanties in derde landen. Maar ook regionale en internationale organisaties (waaronder VN-groepen die toezicht houden op de naleving van VN-sancties, VN-vredeshandhavingsmissies, UNODC, Unoda en Interpol); niet-gouvernementele onderzoeksorganisaties (onder meer Bonn International Center for Conversion (BICC), Group for Research and Information on Peace (GRIP), Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI) en Small Arms Survey), belangenbehartigingsorganisaties (waaronder Amnesty International en Human Rights Watch) en de internationale nieuwsmedia zullen profijt hebben van de door iTrace gepubliceerde informatie.

4.3. Project 3: Rechtstreekse steun voor de voor wapenuitvoer bevoegde controle-instanties en beleidsmakers op het gebied van wapenbeheersing van de lidstaten

4.3.1. Doel van het project

Personeelsleden van iTrace-projecten zullen nauw samenwerken met nationale met de verlening van wapenuitvoervergunningen belaste instanties van de lidstaten. De informatie die deze instanties verstrekken, zal op vertrouwelijke wijze en met het nodige respect behandeld worden. iTrace zal ook contact blijven houden met een aantal nationale met de verlening van wapenuitvoervergunningen belaste instanties van derde landen. Deze contacten zullen een steun zijn voor verscheidene essentiële onderdelen van de internationale inspanningen om de omleiding van en de illegale handel in conventionele wapens te bestrijden en de internationale maatregelen ter bestrijding van omleiding versterken, onder meer door:

a) met de verlening van wapenuitvoervergunningen belaste instanties gedetailleerde gegevens en bewijsmateriaal over gedocumenteerde omleiding te verstrekken;

b) op officieel verzoek van nationale met de verlening van wapenuitvoervergunningen belaste instanties van de lidstaten, capaciteitsondersteuning te verlenen aan de lidstaten met betrekking tot verificatie na verzending of levering of hun deze capaciteit te verstrekken.

4.3.2. Projectactiviteiten

In het kader van dit project worden de volgende activiteiten ondernomen:

a) iTrace-teams die herhaaldelijk worden uitgezonden naar bevoegde instanties in de regeringszetels van de lidstaten om deze bij te praten over vraagstukken in verband met de bestrijding van omleiding, en verslag uit te brengen over internationale onderzoeken;

b) een 24-uurshelpdesk die onmiddellijk advies verstrekt over het bestrijden van omleiding of mogelijk negatieve berichtgeving in de pers op basis van niet-gecontroleerde rapportage door derde partijen;

c) ontwikkeling op maat, ten behoeve van met de verlening van uitvoervergunningen belaste instanties in de lidstaten, van onlinedashboards, die beveiligde gegevens uit het iTrace-systeem doorgeven — waarbij een waarschuwing wordt afgegeven voor partijen met een voorgeschiedenis aangaande het omleiden van wapens, bestemmingen met een hoog risico in kaart worden gebracht en in real time melding wordt gemaakt van omleiding van wapens van binnenlandse makelij, en

d) op officieel verzoek van nationale met de verlening van wapenuitvoervergunningen belaste instanties van de lidstaten, steun aan de lidstaten door iTrace-veldonderzoekteams bij controles van eindgebruikers na levering (verificatie) of uitvoering van die controles.

Het project wordt uitgevoerd gedurende de volledige projectperiode van iTrace (twee jaar).

4.3.3. Projectresultaten

Het project zal:

a) de met de verlening van wapenuitvoervergunningen belaste instanties in de lidstaten die hierom verzoeken, bijstaan met het opsporen van omleiding na uitvoer;

b) informatie verstrekken ter ondersteuning van een volledige omleidingsrisicoanalyse door de met de verlening van wapenuitvoervergunningen belaste instanties in de lidstaten (in lijn met het WHV en Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB) voordat uitvoervergunningen worden toegekend;

c) de met de verlening van wapenuitvoervergunningen belaste instanties in de lidstaten die hierom verzoeken, capaciteit verstrekken voor verificatie na verzending;

d) de beleidsmakers op het gebied van wapenbeheersing van de lidstaten steunen met realtime-informatie over trends op het gebied van omleiding en illegale handel, ter ondersteuning van nationale deelname aan internationale beleidsprocessen, en

e) waar mogelijk nationale wetshandhavingsinstanties van de lidstaten die hierom verzoeken, bijstaan in strafrechtelijke onderzoeken.

4.3.4. Uitvoeringsindicatoren van het project

Het ontwerpen en ontwikkelen, door de ontwerpers van het bestaande iTrace-systeem, van desktops en mobiele dashboards op maat, die vanuit beveiligde delen van het iTrace-systeem live informatie streamen naar nationale instanties van de lidstaten. Een helpdesk, bemand door personeelsleden van het iTrace-project, die voor wapenuitvoer bevoegde controle-instanties en beleidsmakers op het gebied van wapenbeheersing van de lidstaten ten volle zal steunen. Desgevraagd tot dertig bezoeken aan regeringszetels van lidstaten.

Het project wordt uitgevoerd gedurende de volledige projectperiode van iTrace (twee jaar).

4.3.5. Begunstigden van het project

Alle belangstellende lidstaten, met desgevraagd bezoeken aan de regeringszetel en missies voor verificatie na verzending.

4.4. Project 4: Benadering van belanghebbenden en internationale coördinatie

4.4.1. Doel van het project

Het project zal de voordelen van iTrace belichten voor internationale en nationale beleidsmakers, voor deskundigen op het vlak van de beheersing van conventionele wapens en voor met de verlening van wapenuitvoervergunningen belaste instanties. Ook zullen er outreach-initiatieven worden opgezet voor het verder coördineren van informatie-uitwisseling en voor het smeden van duurzame partnerschappen met personen en organisaties die informatie kunnen genereren die in het iTrace-systeem kan worden geüpload.

4.4.2. Projectactiviteiten

In het kader van dit project worden de volgende activiteiten ondernomen, waarbij de nodige aandacht zal uitgaan naar het voorkomen van doublures met andere acties, zoals outreach met betrekking tot het WHV:

a) presentaties van personeelsleden van het iTrace-project tijdens internationale conferenties over de illegale handel in conventionele wapens in al zijn aspecten. De presentaties van het personeel zullen iTrace in de schijnwerper plaatsen, met de nadruk op 1) de concrete voordelen als hulpmiddel bij de monitoring van de uitvoering van het VN-actieprogramma, het WHV en andere relevante internationale instrumenten; 2) het nut ervan bij het bepalen van de gebieden die als eerste voor internationale bijstand en samenwerking in aanmerking komen, en 3) het nut ervan als mechanisme voor het inschatten van risico's ten behoeve van met de verlening van wapenuitvoervergunningen belaste instanties;

b) presentaties van personeel van het iTrace-project voor nationale regeringen en vredeshandhavingsoperaties. De presentaties worden opgezet om iTrace onder de aandacht te brengen van relevante afdelingen van missies, om aldus formele informatie-uitwisselingsovereenkomsten aan te moedigen en uit te bouwen die informatie kunnen genereren die in het iTrace-systeem kan worden geüpload, alsmede om beleidsmakers behulpzaam te zijn bij het bepalen van de gebieden die als eerste voor internationale bijstand en samenwerking in aanmerking komen.

Het project wordt uitgevoerd gedurende de volledige projectperiode van iTrace (twee jaar).

4.4.3. Projectresultaten

Het project zal:

a) het nut van iTrace en het concept van het inzamelen, samenbrengen en delen van gegevens over omleiding aantonen voor nationale en internationale beleidsmakers die zich bezighouden met de uitvoering van de verdragen betreffende beheersing van conventionele wapens en wapenuitvoercontrole (VN-actieprogramma, WHV en andere relevante internationale instrumenten) en met het evalueren van die uitvoering;

b) relevante informatie voor beleidsmakers en deskundigen op het vlak van beheersing van conventionele wapens opleveren die hen helpt te bepalen welke gebieden als eerste voor internationale bijstand en samenwerking in aanmerking komen, en doeltreffende strategieën ter bestrijding van omleiding uit te werken;

c) uitvoerige informatie over iTrace en het nut ervan voor de risicobeoordeling opleveren voor met de verlening van wapenuitvoervergunningen belaste instanties, en daarnaast een mogelijkheid voor verdere feedback en systeemverbetering creëren;

d) informatie-uitwisseling tussen nationale regeringen en VN-vredeshandhavingsoperaties bevorderen, met inbegrip van gegevensverwerking en -analyse in het iTrace-systeem;

e) een faciliterende rol spelen in het netwerken met een groeiende groep deskundigen op het vlak van beheersing van conventionele wapens die betrokken zijn bij het verrichten van onderzoeken ter plaatse naar omleiding van en illegale handel in conventionele wapens en munitie;

f) meer bekendheid geven aan het traceren van conventionele wapens en munitie als hulpmiddel bij de monitoring van de uitvoering van het VN-actieprogramma, het internationaal traceringsinstrument en het WHV en andere internationale en regionale instrumenten voor wapenbeheersing en wapenuitvoercontrole.

4.4.4. Uitvoeringsindicatoren van het project

Het bijwonen van tot twintig outreach-conferenties door iTrace-personeel. Het verzorgen van een presentatie van iTrace tijdens al deze conferenties. Het opnemen in het eindverslag van de agenda's en beknopte verslagen van de conferenties.

Het project wordt uitgevoerd gedurende de volledige projectperiode van iTrace (twee jaar).

4.4.5. Begunstigden van het project

Zie punt 4.2.5 hierboven voor een volledige lijst van begunstigden, die identiek is voor de begunstigden van dit project.

4.5. Project 5: iTrace-beleidsrapporten

4.5.1. Doel van het project

In het kader van het project zullen rapporten worden opgesteld over belangrijke beleidskwesties, op basis van uit veldonderzoeken gegenereerde gegevens die in het iTrace-systeem worden gepresenteerd. In de rapporten zal de nadruk worden gelegd op specifieke gebieden die aanleiding geven tot internationale bezorgdheid, met inbegrip van belangrijke patronen in de illegale handel in conventionele wapens en munitie, de regionale distributie van illegaal verhandelde wapens en munitie, en gebieden die als eerste internationale aandacht moeten krijgen.

4.5.2. Projectactiviteiten

Grondige analyses, uitmondend in de samenstelling, toetsing, bewerking en publicatie van tot tien iTrace-beleidsrapporten.

4.5.3. Projectresultaten

Het project zal:

a) tot tien rapporten opleveren, elk toegespitst op een afzonderlijk punt van internationale bezorgdheid;

b) zorgen voor de verspreiding van iTrace-beleidsrapporten onder alle lidstaten;

c) inhouden dat een gerichte outreach-strategie wordt ontworpen met het oog op maximale mondiale dekking;

d) de zichtbaarheid van de actie in de beleidsarena en in de internationale nieuwsmedia bevorderen, onder meer door het presenteren van actuele informatie over illegale wapens, door het verstrekken van beleidsrelevante analyses ter ondersteuning van de lopende wapenbeheersingsprocessen en door het zodanig formuleren van rapporten dat maximale belangstelling van de internationale nieuwsmedia wordt gewekt.

4.5.4. Uitvoeringsindicatoren van het project

Tot tien onlinebeleidsrapporten over iTrace die mondiaal worden verspreid, opgesteld over de hele looptijd van de voorgestelde actie.

4.5.5. Begunstigden van het project

Zie punt 4.2.5 hierboven voor een volledige lijst van begunstigden, die identiek is voor de begunstigden van dit project.

5. Locaties

Projecten 1 en 2 zullen uitgebreide veldinzet van deskundigen op het gebied van conventionele wapens vergen in conflictgebieden. Die operaties zullen afzonderlijk worden beoordeeld op de beveiliging, toegankelijkheid en beschikbaarheid van informatie. CAR heeft in vele van de betrokken landen reeds contacten gelegd of projecten lopen. Project 3 zal worden uitgevoerd in de regeringszetels van de lidstaten (met andere reizen daarbuiten naargelang de behoeften van de lidstaten). In overleg met nationale overheden en relevante organisaties zal project 4 worden uitgevoerd om te zorgen voor maximale zichtbaarheid op internationale conferenties over de hele wereld. Project 5 zal in België, Italië, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk worden uitgevoerd.

6. Looptijd

De totale looptijd van de gecombineerde projecten wordt op 24 maanden geraamd.

7. Uitvoeringsentiteit en zichtbaarheid van de Unie

CAR brengt kleine veldonderzoekteams onder bij lokale strijdkrachten en veiligheidstroepen, vredeshandhavings- of vredesondersteunend personeel en andere actoren met een veiligheidsopdracht. Wanneer deze troepen of missies wapens of sites waar bewijsmateriaal wordt verzameld, beveiligen, verzamelen de CAR-teams alle beschikbare gegevens over wapens, verwant materieel en gebruikersgroepen. CAR traceert vervolgens alle items die op unieke wijze kunnen worden geïdentificeerd, en voert verreikende onderzoeken uit naar wapenoverdracht, de levering van militair materieel en steun aan partijen die een bedreiging vormen voor de vrede en stabiliteit.

In samenwerking met nationale met de verlening van uitvoervergunningen belaste instanties reconstrueert CAR de toeleveringsketens die wapens leveren in gewapende conflicten, en worden illegale activiteiten en de omleiding van wapens van legale naar illegale markten in kaart gebracht. CAR slaat alle informatie op in het mondiale iTrace-systeem voor wapenmonitoring, dat met meer dan 100 000 geregistreerde conflictwapens wereldwijd het grootste register voor gegevens over conflictwapens is.

CAR gebruikt deze informatie om a) lidstaten te waarschuwen in geval van omleiding van wapens en munitie, en b) gerichte initiatieven ter bestrijding van omleiding mogelijk te maken, waaronder herziene maatregelen voor uitvoercontrole en internationale diplomatieke actie.

Gebleken is dat omleiding met deze methode vrijwel onmiddellijk kan worden opgespoord, met CAR-veldteams die lidstaten van gevallen van wapenomleiding op de hoogte hebben gebracht terwijl ze nog in de conflictgebieden waren (bijvoorbeeld ter plekke in Mosul, Irak). In sommige gevallen hebben CAR-teams niet-toegestane heroverdrachten van wapens die minder dan twee maanden eerder waren geproduceerd, ontdekt.

CAR heeft op 22 oktober 2015 bij Besluit (GBVB) 2015/1908 de nodige steun gekregen om het bij Besluit 2013/698/GBVB ingestelde iTrace-project voort te zetten en te verruimen. De projecten — respectievelijk iTrace I en II — hebben iTrace duidelijk op de kaart gezet als een belangrijk mondiaal initiatief voor het monitoren van wapens in een conflict, en hebben rechtstreekse steun geboden aan met de verlening van uitvoervergunningen belaste instanties en beleidsmakers van de lidstaten op het gebied van wapenbeheersing.

Op 2 december 2015 heeft de Unie er in haar actieplan ter bestrijding van de illegale handel in en het gebruik van vuurwapens en explosieven toe opgeroepen het gebruik van iTrace uit te breiden en aanbevolen dat nationale rechtshandhavingsinstanties die een omleiding van wapens en munitie ontdekken, hun bevindingen stelselmatig vergelijken met de gegevens in iTrace.

CAR neemt alle passende maatregelen om bekend te maken dat de Unie beide projecten volledig financiert. Die maatregelen worden getroffen aan de hand van de „Communications and Visibility Manual for EU Union External Action” (handleiding communicatie en zichtbaarheid voor het externe optreden van de Europese Unie) die de Commissie heeft opgesteld en gepubliceerd.

CAR zal zodoende de zichtbaarheid van de Uniebijdrage verzekeren met passende profilering en publiciteit, waarin de rol van de Unie wordt benadrukt, de transparantie van haar optreden wordt gegarandeerd en bekendheid wordt gegeven aan de redenen voor het besluit, de steun van de Unie voor het besluit en de resultaten van die steun. Op het door het project geproduceerde materiaal zal de vlag van de Unie duidelijk zichtbaar zijn, overeenkomstig de richtsnoeren van de Unie voor het juiste gebruik en de juiste weergave van de vlag.

8. Rapportage

CAR zal regelmatig verhalende kwartaalrapporten opstellen.

(1) Besluit 2013/698/GBVB van de Raad van 25 november 2013 ter ondersteuning van een mondiaal rapportagemechanisme inzake illegale handvuurwapens en lichte wapens en andere illegale conventionele wapens en illegale munitie om het risico van illegale handel te beperken (PB L 320 van 30.11.2013, blz. 34).

(2) Besluit (GBVB) 2015/1908 van de Raad van 22 oktober 2015 ter ondersteuning van een mondiaal rapportagemechanisme inzake illegale handvuurwapens en lichte wapens en andere illegale conventionele wapens en illegale munitie om het risico van illegale handel te beperken („iTrace II”) (PB L 278 van 23.10.2015, blz. 15).

(3) Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB van de Raad van 8 december 2008 tot vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften voor de controle op de uitvoer van militaire goederen en technologie (PB L 335 van 13.12.2008, blz. 99).