BESLUIT VAN DE RAAD van 30 juni 1986 betreffende de associatie van de landen en gebieden overzee met de Europese Economische Gemeenschap (86/283/EEG)

DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, inzonderheid op artikel 136, Gelet op het Intern Akkoord betreffende de financiering en het beheer van de steun van de Gemeenschap, ondertekend te Brussel op 19 februari 1985, hierna ,,Intern Akkoord'' genoemd, Gezien het door de Commissie ingediende ontwerp- besluit, Gezien het advies van het Europese Parlement (1), Overwegende dat het noodzakelijk is voor een nieuwe periode van vijf jaar de bepalingen vast te stellen die van toepassing zullen zijn op de associatie van de landen en gebieden overzee, hierna ,,landen en gebieden'' te noemen, met de Europese Economische Gemeenschap; dat deze bepalingen van toepassing zijn op de onder de Franse Republiek vallende gebieden, op de onder het Verenigd Koninkrijk vallende landen en gebieden, op de onder het Koninkrijk der Nederlanden vallende landen en, gedeeltelijk, ook op Groenland, krachtens het op 13 maart 1984 te Brussel getekende Verdrag houdende wijziging van de Verdragen tot oprichting van de Europese Gemeenschappen voor wat Groenland betreft; Overwegende dat deze bepalingen in de lijn liggen van de door de Europese Economische Gemeenschap ondernomen inspanningen ten einde, met name door middel van de Derde ACS-EEG-Overeenkomst, ondertekend te Lomé op 8 december 1984, hierna ,,Overeenkomst'' te noemen, tot de internationale samenwerking en de op- lossing van internationale problemen van economische, sociale, intellectuele en humanitaire aard bij te dragen, overeenkomstig het in de internationale gemeenschap heersende verlangen naar een rechtvaardiger en evenwichtiger nieuwe internationale economische orde; Overwegende dat de ontwikkelingsbehoeften van de landen en gebieden en de met de bevordering van hun industriële ontwikkeling samenhangende behoeften het rechtvaardigen dat de mogelijkheid om douanerechten te heffen en kwantitatieve beperkingen toe te passen blijft bestaan; Overwegende dat moet worden voorzien in bijzondere bepalingen ten aanzien van rum, arak en tafia van post 22.09 C I van het gemeenschappelijk douanetarief; Overwegende dat het, gezien de kenmerken van de economie van de meeste landen en gebieden en rekening houdend met de tot dusver opgedane ervaring, nuttig is de landen en gebieden voortaan in aanmerking te doen komen voor sommige van de voor de ACS-Staten geldende hulpinstrumenten, zoals het Technisch Centrum voor landbouwsamenwerking en plattelandsontwikkeling en het Centrum voor industriële ontwikkeling, tegen een financiële bijdrage uit de aan de landen en gebieden toegekende middelen; Overwegende dat de bijdrage van de Gemeenschap tot oplossing van de vraagstukken op economisch en sociaal gebied in de landen en gebieden, eensdeels, en in de ACS-Staten, anderdeels, voor haar een aansporing vormt om in de onderscheiden sectoren van samenwerking op regionaal, landbouw-, industrie-, energie-, cultureel, sociaal, financieel en technisch gebied de betrekkingen tussen de landen en gebieden en de ACS-Staten nauwer aan te halen; Overwegende dat in artikel 288 van de Overeenkomst de mogelijkheid is voorzien dat een in het vierde deel van het Verdrag bedoeld land of gebied dat onafhankelijk is geworden, tot deze Overeenkomst toetreedt; dat bijgevolg dient te worden voorzien in de mogelijkheid om dit besluit aan te passen; Overwegende dat in artikel 1 van het Intern Akkoord is bepaald dat, indien een onafhankelijk geworden land of gebied tot de Overeenkomst toetreedt, de financiële steunbedragen uit de middelen van het Europees Ontwikkelingsfonds ten behoeve van de landen en gebieden bij besluit van de Raad worden verminderd en de bedragen voor de ACS-Staten dienovereenkomstig worden verhoogd; Overwegende dat, zowel ter vereenvoudiging van de toekomstige toepassing van deze bepaling als met het oog op een zo billijk mogelijke besteding van de financiële steun, tot een verdeling over de onder de Franse Republiek begrepen gebieden, enerzijds, de onder het Koninkrijk der Nederlanden begrepen landen, anderzijds, en, ten slotte, over de onder het Verenigd Koninkrijk begrepen landen en gebieden, dient te worden overgegaan; Overwegende dat dit besluit niet van invloed is op de bijzondere regeling voor de invoer van produkten van herkomst uit de landen en gebieden in Spanje en Portugal als vermeld in de bijlage bij Besluit 86/47/EEG (1), BESLUIT:

Artikel 1

Dit besluit heeft ten doel de economische, culturele en sociale ontwikkeling en de versteviging van de economische structuren van de in bijlage I genoemde landen en gebieden te vergemakkelijken, in het bijzonder door de ontwikkeling van het handelsverkeer, van de economische betrekkingen en van de samenwerking op landbouw- en op industrieël gebied tussen de Gemeenschap en de landen en gebieden, bij te dragen tot het waarborgen van de belangen van die landen en gebieden, waarvan de economie in aanzienlijke mate van de uitvoer van grondstoffen afhankelijk is, en financiële steunmaatregelen alsmede acties op het gebied van de technische samenwerking ten uitvoer te leggen.

Artikel 2

Het eerste deel van dit besluit heeft ten doel de samenwerkingssectoren te omschrijven waarvoor, overeenkomstig de bepalingen van het besluit, financiële en technische bijstand aan de in bijlage I genoemde LGO kan worden verleend. EERSTE DEEL SECTOREN VAN DE EEG-LGO-SAMENWERKING TITEL I LANDBOUW- EN PLATTELANDSONTWIKKELING, INSTANDHOUDING VAN DE NATUURLIJKE HULPBRONNEN Hoofdstuk I Landbouwsamenwerking en continuïteit van de voedselvoorziening

Artikel 3

Bij de samenwerking in de landbouw- en plattelandssector, dat wil zeggen akkerbouw, veeteelt, visserij en bosbouw, wordt met name het volgende nagestreefd:- ondersteuning van de maatregelen van de landen en gebieden om tot een grotere zelfvoorzieningsgraad op voedselgebied te komen, met name door opvoering van hun eigen vermogen om hun bevolking voldoende voedsel te verstrekken en een bevredigend voedingspeil te waarborgen;- versterking van de continuïteit van de voedselvoorziening op nationaal, regionaal en interregionaal vlak;- de plattelandsbevolking een zodanig inkomen te garanderen dat haar levensstandaard aanmerkelijk kan worden verbeterd; - bevordering van actieve deelneming door de plattelandsbevolking aan haar eigen ontwikkeling door onderbrenging van de landbouwers in groeperingen en van een betere integratie van de landbouwers in het nationale en internationale economische circuit;- schepping van bevredigende levensomstandigheden en een bevredigend leefklimaat op het platteland, met name door ontplooiing van sociaal-culturele activiteiten;- produktiviteitsverbetering op het platteland, met name door overdracht van de nodige technologische kennis en door een rationele exploitatie van het plantaardig en dierlijk potentieel;- vermindering van de verliezen na de oogst;- diversificatie van werkgelegenheid scheppende activiteiten op het platteland en ontwikkeling van produktie ondersteunende activiteiten;- valorisatie van de produkten door verwerking ter plaatse van landbouw-, veeteelt-, visserij- en bosbouwprodukten;- totstandbrenging van een beter evenwicht tussen de teelt van voedingsgewassen voor eigen gebruik en de exportproduktie;- ontwikkeling van landbouwkundig onderzoek dat aan de natuurlijke omstandigheden en het menselijke milieu van land en streek is aangepast en aan de behoeften op het gebied van vulgarisatie beantwoordt;- bescherming van het natuurlijke milieu in het kader van bovenstaande doelstellingen.

Artikel 4

1. De maatregelen waarmee de in artikel 3 genoemde doelstellingen kunnen worden bereikt, dienen zo verscheiden en concreet mogelijk te zijn, zowel op plaatselijk en regionaal als op interregionaal vlak. 2. Deze maatregelen worden ter verwezenlijking van het beleid en van de strategieën, zoals deze door de ter zake bevoegde autoriteiten van de landen en gebieden zijn omschreven en met inachtneming van de door hen gestelde prioriteiten ontworpen en ten uitvoer gelegd. 3. De landbouwsamenwerking strekt tot ondersteuning van dat beleid en van deze strategieën overeenkomstig de bepalingen van dit besluit.

Artikel 5

1. De ontwikkeling van de produktie geschiedt door intensifiëring van de plantaardige en dierlijke produktie en omvat:- verbetering van de exploitatiemethoden bij regenteelten met behoud van de bodemvruchtbaarheid;- ontwikkeling van irrigatieteelten, vooral door middel van waterbeheersingsprojecten van onderscheiden aard ten behoeve van de landbouw (waterbouwkundige projecten in de dorpen, normalisatie van waterlopen en landinrichting), om een optimaal gebruik en economisch beheer van de watervoorraad door de landbouwers en de plaatselijke gemeenschappen mogelijk te maken; voorts zullen maatregelen worden genomen tot herstelling of reactivering van bestaande voorzieningen;- verbetering en modernisering van de teelttechnieken alsmede een beter gebruik van de produktiefactoren (verbeterde variëteiten en rassen, landbouwmateriaal, meststoffen, gewasbeschermingsprodukten);- op het gebied van de veeteelt: verbetering van de voeding (doeltreffender beheer van de weidegronden, ontwikkeling van de teelt van voedergewassen, uitbreiding en herstelling van drenkplaatsen en de hygiëne, met inbegrip van de ontwikkeling van de daartoe vereiste infrastructuur;- een beter samengaan van landbouw en veeteelt;- op het gebied van de visserij: modernisering van de exploitatie van de visbestanden en ontwikkeling van de aquicultuur. 2. Ontwikkeling van de produktie veronderstelt voorts: - uitbreiding van de tot ondersteuning van de landbouw strekkende activiteiten in de secundaire en de tertiaire sector, zoals vervaardiging, modernisering en bevordering van het gebruik van de voor de landbouw en het leven op het platteland benodigde uitrusting en input en zo nodig de invoer daarvan;- het opzetten en/of versterken van aan de plaatselijke omstandigheden aangepaste landbouwkredietsystemen ten einde de toegang van de landbouwers tot de produktiefactoren te bevorderen;- aanmoediging van elk aan de plaatselijke omstandigheden aangepast beleid en elk van alle daaraan aangepaste stimulerende maatregelen ten behoeve van de producenten, om tot een grotere produktiviteit en een beter inkomen voor de landbouwers te komen.

Artikel 6

Met het oog op de valorisatie van de produkties draagt de landbouwsamenwerking bij tot:- passende bewaarmogelijkheden en aangepaste opslagvoorzieningen bij de producenten;- doeltreffende bestrijding van ziekten, roofdieren en andere oorzaken van produktieverlies;- basisvoorzieningen voor de afzet berustend op doeltreffende producentenorganisaties die over de nodige materiële en financiële middelen beschikken en op aangepaste communicatiemiddelen;- een soepele werking van handelskanalen, waarbij met iedere vorm van overheids- of particulier initiatief rekening wordt gehouden en waarmee lokale markten, gebieden waar tekorten zijn en markten in de steden kunnen worden bevoorraad, ten einde de afhankelijkheid van het buitenland te verminderen;- maatregelen waardoor zowel onderbrekingen in de bevoorrading (buffervoorraden) als grillige prijsschommelingen (interventievoorraden) kunnen worden voorkomen;- verwerking, verpakking en afzet van de produkten, vooral door ontwikkeling van ambachtelijke en agro-industriële bedrijven, waardoor de produkten aan de ontwikkeling van de markt kunnen worden aangepast.

Artikel 7

Stimuleringsmaatregelen voor het platteland behelzen:- het organiseren van de producenten in groeperingen of gemeenschappen om hun mogelijkheden ten aanzien van markten, investeringen en uitrusting van gemeenschappelijk belang te vergroten;- ontwikkeling van sociaal-culturele activiteiten (gezondheid, onderwijs, cultuur, enz.) die voor de verbetering van de levensomstandigheden op het platteland onontbeerlijk zijn;- opleiding van landbouwers door passende voorlichting en begeleiding;- verbetering van de voorwaarden voor opleiding van de opleiders op alle niveaus.

Artikel 8

De samenwerking op het gebied van het landbouwonderzoek draagt bij tot:- de ontwikkeling in de landen en gebieden van de aan de plaatselijke natuurlijke en sociaal-economische omstandigheden van de dierlijke en plantaardige produktie aangepaste nationale en regionale onderzoekmogelijkheden;- in het bijzonder de verbetering van variëteiten en rassen, van de voedingswaarde van de produkten en van de verpakking daarvan, en tot de ontwikkeling van technologie en procédés die voor de producenten toegankelijk zijn;- een betere verspreiding van de in een land of gebied of in een al dan niet tot de ACS-Staten behorend land bereikte onderzoekresultaten die voor toepassing in andere landen en gebieden of ACS-Staten in aanmerking kunnen komen;- de vulgarisatie van de resultaten van dit onderzoek onder een zo groot mogelijk aantal gebruikers.

Artikel 9

De landbouwsamenwerkingsmaatregelen worden uitgevoerd overeenkomstig de voorwaarden en procedures die voor de financiële en technische samenwerking zijn vastgesteld, en kunnen in dit kader ook betrekking hebben op: 1. wat het geheel van de technische samenwerking betreft:- uitwisseling van informatie tussen de Gemeenschap, de landen en gebieden en de ACS-Staten alsmede tussen de landen en gebieden en de ACS-Staten (over het watergebruik, methoden voor intensievere produktie, onderzoekresultaten, enz.);-uitwisseling van ervaringen tussen beroepsgenoten uit het krediet- en spaarwezen, uit cooeperatieve kringen en uit die van onderlinge waarborgmaatschappijen, uit het ambacht en uit de kleine nijverheid in plattelandsgebieden, enz.; 2.wat het gebied van de financiële samenwerking betreft:- verschaffing van produktiefactoren;- steun aan marktregulerende organisaties, gebaseerd op een coherente aanpak van produktie- en afzetproblemen;- deelneming aan de vorming van fondsen voor landbouwkredietsystemen;- opening van kredietfaciliteiten ten behoeve van beroepsorganisaties van landbouwers, ambachtslieden en kleine nijverheidsbeoefenaren op het platteland, afhankelijk van hun activiteiten (bevoorrading, primaire afzet, opslag, enz.) en ten behoeve van groeperingen die thema-acties ten uitvoer leggen;- steun voor bundeling van industriële middelen en vakbekwaamheid in de landen en gebieden en in de Gemeenschap in ambachtelijke of industriële bedrijven voor de vervaardiging van input-fabrikaten en materialen, voor onderhoud, verpakking, opslag, vervoer, verwerking van produkten, enz.

Artikel 10

1. De op de continuïteit van de voedselvoorziening in de landen en gebieden gerichte acties van de Gemeenschap worden gevoerd in de samenhang van de voedselstrategieën of het voedselbeleid van de ter zake bevoegde autoriteiten van de betrokken landen en gebieden en van de in dat kader door deze vastgestelde ontwikkelingsdoelstellingen.Zij worden in cooerdinatie met de instrumenten van het onderhavige besluit ten uitvoer gelegd in het kader van het beleid van de Gemeenschap en van de daaronder vallende maatregelen, met inachtneming van haar internationale verbintenissen. 2. In deze samenhang kan met de ter zake bevoegde autoriteiten van de landen en gebieden die zulks wensen een indicatief meerjarenprogramma ten uitvoer worden gelegd om met betrekking tot hun voedselvoorziening tot een betere voorspelbaarheid te komen.

Artikel 11

Bij de tenuitvoerlegging van de bepalingen van dit hoofdstuk wordt op verzoek van de ter zake bevoegde autoriteiten van de minst ontwikkelde landen en gebieden bijzondere aandacht geschonken aan de specifieke moeilijkheden van deze landen en gebieden bij de uitvoering van de door hun ter zake bevoegde autoriteiten bepaalde, op grotere autonomie en continuïteit ten aanzien van de voedselvoorziening gerichte beleidsmaatregelen of strategieën. In dit verband heeft de samenwerking met name betrekking op produktie (met inbegrip van de voorziening van input-fabrikaten), vervoer, afzet, verpakking en totstandbrenging van opslaginfrastructuur.

Artikel 12

Op verzoek van de bevoegde autoriteiten van de landen en gebieden kunnen deze gebruik maken van de diensten van het Technisch Centrum voor landbouwsamenwerking en plattelandsontwikkeling waarvan de doelstellingen en taken in artikel 37 van de Overeenkomst worden omschreven. De eventuele kosten verbonden aan de bijstand van het Centrum aan de betrokken landen en gebieden worden gefinancierd uit de in artikel 128 voor elk van de drie zones waartoe die landen en gebieden behoren, vastgestelde middelen. Hoofdstuk 2 Samenwerking inzake agrarische basisprodukten

Artikel 13

Aangezien de economieën van verreweg de meeste landen en gebieden uiterst afhankelijk zijn van hun uitvoer van agrarische basisprodukten, alsook gelet op de markten voor die produkten geconstateerde verslechtering van de situatie met betrekking tot de uitvoer uit de landen en gebieden, gepaard gaande met zeer grote schommelingen van de prijzen van die produkten op de wereldmarkt, wordt de samenwerking met de landen en gebieden in deze sector voortgezet, uitgebreid en geïntensiveerd.

Artikel 14

Daartoe moet de samenwerking in de sector agrarische basisprodukten worden opgezet en uitgevoerd ter ondersteuning van door de ter zake bevoegde autoriteiten van de landen en gebieden omschreven strategieën, waarbij met name de volgende doelstellingen worden nagestreefd:- ondersteuning van acties van de landen en gebieden die op herstel en verbetering van de produktie- en afzetvoorwaarden gericht zijn en activiteiten omvatten op het gebied van onderzoek en opleiding, voorlichting, alsmede andere maatregelen op gebieden als kredietverlening, opslag en conservering, vervoer, enz.;- hulp bij de diversificatie van de produktie, zodat de afhankelijkheid ten opzichte van het buitenland wordt verminderd en er beter kan worden ingespeeld op de marktbehoeften;- bevordering van lokale verwerking waarmee op economisch verantwoorde wijze een toegevoegde waarde kan worden verkregen;- stimulering van specifieke maatregelen om de afzet van produkten uit de landen en gebieden te vergemakkelijken;- bijdragen aan de opleiding van handelaars in de landen en gebieden met het oog op een beter gebruik van alle mechanismen van de internationale markten voor basisprodukten;- stimulering en stabilisering van de sector agrarische basisprodukten binnen de economieën van de landen en gebieden;- bevordering van een grotere toevloed van particuliere investeringen naar deze sector.

Artikel 15

Deze doelstellingen worden verwezenlijkt door:a) het nastreven van de doelstellingen van dit besluit in de sector agrarische basisprodukten te vergemakkelijken;b)alles in het werk te stellen om de gunstigste voorwaarden te scheppen voor de ontwikkeling van de produktie en de verbetering van de afzet; c)oordeelkundig gebruik te maken van alle instrumenten en middelen van dit besluit die voor deze sector van nut kunnen zijn. TITEL II ONTWIKKELING VAN DE VISSERIJ

Artikel 16

Ten einde de ontwikkeling van de exploitatie van de visbestanden van de landen en gebieden te stimuleren, worden alle in dit besluit opgenomen mechanismen voor bijstand en samenwerking, met name de financiële en technische bijstand overeenkomstig het tweede deel, titel II, van dit besluit, op de visserijsector toegepast. Bij die samenwerking staan de volgende doelstellingen voorop:- stimulering van de rationale exploitatie van de visbestanden van de landen en gebieden en van de rijkdommen van de volle zee waarin de landen en gebieden en de Gemeenschap gemeenschappelijke belangen hebben;-verruiming van de bijdrage van de visserij tot de plattelandsontwikkeling, waarbij de nadruk wordt gelegd op de rol van de visserij voor een grotere continuïteit van de voedselvoorziening, een betere voeding en een hogere levensstandaard van de plattelandsbevolking;-vergroting van de bijdrage van de visserij tot de industriële ontwikkeling door opvoering van vangsten, produktie en uitvoer. Het beheer en de ontwikkeling van de visserij kunnen berusten op de bevordering van regionale samenwerkingsactiviteiten. Deze samenwerking wordt ontwikkeld in overeenstemming met de specifieke rechtsregeling van elk gebied en vormt een toepassing van titel VII van het eerste deel van dit besluit.

Artikel 17

Overeenkomstig de doelstellingen en beginselen van artikel 16 omvat de bijstand van de Gemeenschap aan de ontwikkeling van de visserij onder meer steun voor de volgende gebieden:a) visserijproduktie, met inbegrip van de aankoop van schepen, uitrusting en vistuig, ontwikkeling van de infrastructuur voor vissersgemeenschappen op het platteland en voor de visindustrie alsmede steun voor aquicultuurprojecten, met name door het openen van specifieke kredieten ten gunste van daartoe geëigende instellingen in de landen en gebieden, die de leningen op hun beurt aan de betrokken personen moeten verlenen;b)visserijbeheer en -bescherming, met inbegrip van de evaluatie van de visbestanden en de aquicultuurmogelijkheden; verbetering van beheer en controle van de milieusituatie en ontwikkeling van de mogelijkheden van de ter zake bevoegde autoriteiten van de landen en gebieden om de visbestanden in hun exclusieve economische zone voor de kusten van de LGO te beheren;c)verwerking en afzet van visserijprodukten, met inbegrip van de ontwikkeling van de verwerkings-, verzamel-, distributie- en afzetfaciliteiten en -activiteiten; vermindering van de verliezen na de vangst en stimulering van programma's om tot een groter verbruik van vis en een betere voeding op basis van visserijprodukten te komen;d)het voldoen aan de behoeften aan opleiding van de onderdanen van de landen en gebieden in alle sectoren van de visserij, de ontwikkeling en uitbreiding van de onderzoekcapaciteit van de landen en gebieden.

Artikel 18

De instandhouding en het optimaal gebruik van de levende rijkdommen van de zee worden verwezenlijkt door of rechtstreeks of op regionale basis, dan wel, zo nodig, door bemiddeling van internationale organisaties samen te werken. TITEL III INDUSTRIËLE ONTWIKKELING

Artikel 19

Aangezien de industrialisatie voor de bevordering van een evenwichtige en gediversifieerde economische en sociale ontwikkeling en voor het scheppen van gunstige voorwaarden voor de collectieve autonomie van de landen en gebieden een stuwende rol vervult, wordt de industriële ontwikkeling in de landen en gebieden bevorderd, ten einde deze een passend kader te bieden om hun ontwikkelingsinspanningen te versterken en hun aandeel in de wereldmarkt te vergroten.

Artikel 20

De industriële samenwerking tussen de Gemeenschap en de landen en gebieden is in het bijzonder erop gericht om, door de modernisering van de ondernemingen, het menselijke en natuurlijke potentieel van de landen en gebieden volledig te benutten, arbeidsplaatsen te scheppen, inkomens te vormen en deze te verdelen, de overdracht van technologieën en de aanpassing daarvan aan de specifieke omstandigheden en behoeften van de landen en gebieden te vergemakkelijken, de complementariteit van de verschillende industriesectoren alsmede van deze sectoren en de plattelandssector te bevorderen, ten einde volledig gebruik te maken van het potentieel in deze sector en op industrieel gebied nieuwe, dynamische complementaire betrekkingen tussen de Gemeenschap en de landen en gebieden te bevorderen. Bij de industriële samenwerking wordt rekening gehouden met de noodzaak om een voor industrialisatie gunstig economisch, technisch, sociaal en institutioneel klimaat te scheppen en de voorwaarden daartoe te verbeteren. Bij deze samenwerking wordt de nadruk gelegd op de ontwikkeling van allerlei geschikte industrieën, scholing en samenwerking tussen ondernemingen uit de Lid-Staten van de Gemeenschap en uit de landen en gebieden. Bij het nastreven van deze doelstellingen worden niet alleen de specifieke bepalingen inzake industriële samenwerking ten uitvoer gelegd, maar ook de bepalingen inzake de handelsregeling, de bevordering van de handel in produkten uit de landen en gebieden en de particuliere investeringen.

Artikel 21

Voor de tenuitvoerlegging van de industriële samenwerking draagt de Gemeenschap bij tot de uitvoering van programma's, projecten en maatregelen die haar op initiatief of met instemming van de ter zake bevoegde autoriteiten van de landen en gebieden werden voorgelegd. Daartoe maakt de Gemeenschap gebruik van alle middelen waarin dit besluit voorziet, met name de middelen waarover zij beschikt uit hoofde van de financiële en technische samenwerking en in het bijzonder die welke onder de bevoegdheid van de Europese Investeringsbank, hierna ,,de Bank'' genoemd, vallen, onverminderd activiteiten om de landen en gebieden te helpen een beroep te doen op financieringen uit andere bron. De uitvoering van de programma's, projecten en maatregelen inzake industriële samenwerking met financiële steun van de Gemeenchap geschiedt overeenkomstig het tweede deel, titel II, van dit besluit met inachtneming van de bijzondere kenmerken van de steun in de industriesector.

Artikel 22

De Gemeenschap verleent de landen en gebieden steun om hun institutionele kader te verbeteren, hun financiële instellingen te versterken, hun industriële infrastructuur tot stand te brengen, te herstellen, te reactiveren of te verbeteren, alsmede bij hun inspanningen voor integratie van de regionale en interregionale markten.

Artikel 23

Op basis van een door de ter zake bevoegde autoriteiten van een land of gebied ingediend verzoek verstrekt de Gemeenschap de nodige bijstand op het gebied van industriële scholing op alle niveaus, met name voor de raming van de behoefte aan industriële scholing en het opstellen van relevante programma's, de oprichting en werking van nationale of regionale instellingen voor industriële scholing, de scholing van onderdanen van de landen en gebieden in daarvoor passende instellingen alsook op de werkplek, zowel in de Gemeenschap als in de landen en gebieden zelf, alsmede samenwerking tussen instellingen voor industriële scholing in de Gemeenschap en in de landen en gebieden, tussen de instellingen in deze landen en gebieden onderling en met die van andere ontwikkelingslanden.

Artikel 24

De Gemeenschap steunt de oprichting en het tot ontwikkeling brengen van alle soorten levensvatbare ondernemingen die de bevoegde autoriteiten van de landen en gebieden voor de verwezenlijking van hun ontwikkelingsdoelstellingen belangrijk achten. De Gemeenschap en de landen en gebieden leggen meer in het bijzonder de nadruk op herstel, revalorisatie, sanering en herstructurering van bestaande levensvatbare industriële capaciteit die tijdelijk niet of niet optimaal functioneert, alsmede op instandhouding van investeringsgoederen en ondernemingen; daartoe is de industriële samenwerking met name gericht op het verlenen van steun bij het starten of het herstel van deze ondernemingen en op relevante scholing op alle niveaus. Bijzondere aandacht gaat uit naar:- industrieën voor de verwerking op eigen grondgebied van grondstoffen uit de landen en gebieden;- agro-industrieën;- industrieën met een integrerende functie die een schakel kunnen vormen tussen onderscheiden sectoren van de economie;- industrieën die een gunstige invloed hebben op de werkgelegenheid, de handelsbalans en de regionale integratie. Financiering door de Gemeenschap geschiedt bij voorrang in de vorm van leningen uit de eigen middelen van de Bank en in die van risicodragend kapitaal, zijnde de specifieke financieringsvormen voor industriële ondernemingen.

Artikel 25

De Gemeenschap draagt bij tot de ontwikkeling van de samenwerking tussen ondernemingen uit de landen en gebieden onderling, tussen de landen en gebieden en de Gemeenschap en tussen de landen en gebieden en de ACS-Staten door voorlichtings- en stimuleringsactiviteiten in de industriesector. Deze zijn bedoeld voor het intensiveren van regelmatige uitwisseling van informatie, het organiseren van de noodzakelijke contacten op industrieel gebied tussen beleidsfunctionarissen in de industriesector, promotors en vertegenwoordigers van het bedrijfsleven in de Gemeenschap, de landen en gebieden en de ACS-Staten, het verrichten van studies, met name uitvoerbaarheidsstudies, het vergemakkelijken van de oprichting en het goed functioneren van organisaties voor de bevordering van de industrie, en het stimuleren van mede-investeringen, onderaannemingsovereenkomsten en iedere andere vorm van industriële samenwerking tussen ondernemingen uit de Lid-Staten van de Gemeenschap, uit de landen en gebieden en uit de ACS-Staten.

Artikel 26

De Gemeenschap draagt bij tot de oprichting en het tot ontwikkeling brengen van kleine en middelgrote ambachtelijke, commerciële, dienstverlenende en industriële ondernemingen, aangezien, enerzijds, deze ondernemingen in de moderne en informele sectoren door een gediversifieerd economisch netwerk te vormen bij de algemene ontwikkeling van de landen en gebieden een wezenlijke rol vervullen en, anderzijds, zowel voordelen bieden ten aanzien van de verwerving van beroepskwalificaties, de geïntegreerde overdracht en aanpassing van geëigende technologieën, als de mogelijkheid om optimaal gebruik te maken van de plaatselijke arbeidskrachten. De Gemeenschap kan eveneens een bijdrage leveren op het gebied van de sectoriële evaluatie, de opstelling van actieprogramma's, de totstandbrenging van passende infrastructuren, alsmede de versterking en de werking van instellingen voor voorlichting, promotieactiviteiten, begeleiding, opleiding, krediet- of garantieverlening, en voor overdracht van technologie. Samenwerking en contacten tussen de kleine en middelgrote ondernemingen uit de Lid-Staten, uit de landen en gebieden en uit de ACS-Staten worden door de Gemeenschap en de ter zake bevoegde autoriteiten van de landen en gebieden aangemoedigd.

Artikel 27

Om de landen en gebieden een basis voor hun technologische ontwikkeling te helpen leggen, hun eigen wetenschappelijke en technologische ontwikkelingspotentieel te helpen uitbreiden en hun het verwerven, overnemen en aanpassen van technologie te vergemakkelijken onder zodanige omstandigheden dat zij er tegen minimale kosten optimaal voordeel uit kunnen trekken, kan met de instrumenten voor financiële en technische samenwerking met name worden bijgedragen tot:a) het tot stand brengen en het versterken van de met de industrie verbonden wetenschappelijke en technische infrastructuur in de landen en gebieden;b)het opstellen en uitvoeren van programma's voor onderzoek en ontwikkeling;c)het opsporen en scheppen van mogelijkheden tot samenwerking tussen onderzoekinstituten, instellingen voor hoger onderwijs en ondernemingen uit de landen en gebieden, de ACS-Staten, de Gemeenschap, de Lid-Staten en uit andere landen;d)het tot stand brengen en bevorderen van activiteiten die gericht zijn op het behoud van aangepaste plaatselijke technologieën en het overnemen van relevante technologieën uit het buitenland, met name uit andere ontwikkelingslanden;e)het opsporen, evalueren en overnemen van industriële technologie, alsmede het onderhandelen over gunstige voorwaarden voor de verwerving van technologieën, octrooien en andere industriële eigendomsrechten uit het buitenland, met name door middel van financiering en/of andere daartoe geschikte regelingen met ondernemingen en instellingen in de Gemeenschap; f)het opzetten van adviesdiensten voor het opstellen van regelingen voor overdracht van technologie en verstrekking van beschikbare informatie, met name over de voorwaarden van technologische contracten, de soorten en bronnen van technologie en de ervaringen van de landen en gebieden en andere landen met het gebruik van bepaalde technologieën;g)het bevorderen van technologische samenwerking tussen de landen en gebieden onderling en tussen deze landen en gebieden en de ACS-Staten of andere ontwikkelingslanden, ten einde van alle bijzonder bruikbare wetenschappelijke en technische voorzieningen die in deze landen en gebieden aanwezig mochten zijn, optimaal profijt te trekken;h)het zoveel mogelijk vergemakkelijken van de toegang tot en het gebruik van in de Gemeenschap beschikbare documentatie- en andere gegevensbronnen.

Artikel 28

Ten einde de landen en gebieden in staat te stellen meer profijt te trekken van de handelsregeling en andere bepalingen van dit besluit, worden maatregelen genomen ter bevordering van de afzet van de industrieprodukten van de landen en gebieden op de markt van de Gemeenschap en op andere buitenlandse markten en tevens ter stimulering en uitbreiding van de handel in industrieprodukten tussen de landen en gebieden onderling en tussen de landen en gebieden en de ACS-Staten. Deze maatregelen zullen met name gericht zijn op marktstudies, afzet, kwaliteit en normalisatie van fabrikaten, overeenkomstig de artikelen 124 en 125 en met inachtneming van de artikelen 48 en 49.

Artikel 29

Op verzoek van de bevoegde autoriteiten van de landen en gebieden kunnen deze gebruik maken van de diensten van het Centrum voor industriële ontwikkeling waarvan de doelstellingen en taken in artikel 71 resp. 72 van de Overeenkomst worden omschreven. De eventuele kosten verbonden aan de bijstand van het Centrum aan de betrokken landen en gebieden worden gefinancierd uit de in artikel 128 voor elk van de drie zones waartoe die landen en gebieden behoren, vastgestelde middelen.

Artikel 30

Bij de toepassing van de bepalingen van deze titel schenkt de Gemeenschap bijzondere aandacht aan de specifieke behoeften en problemen van de minst ontwikkelde landen en gebieden, met name in de volgende sectoren:- grondstoffenverwerking;- ontwikkeling, overdracht en aanpassing van technologie;- ontwikkeling en financiering van acties voor kleine en middelgrote industriële ondernemingen;- ontwikkeling van industriële infrastructuur en van hulpbronnen op energie- en mijnbouwgebied;- passende opleiding op wetenschappelijk en technisch gebied. Het Centrum voor industriële ontwikkeling schenkt bijzondere aandacht aan de specifieke problemen in verband met de bevordering van industrialisatieactiviteiten in de minst ontwikkelde landen en gebieden. Op verzoek van de ter zake bevoegde autoriteiten van een tot de categorie der minst ontwikkelde landen en gebieden behorend land of gebied, biedt het Centrum bijzondere bijstand voor identificatie ter plaatse, onderzoek, evaluatie, voorbereiding, ontwikkeling en bijstand bij de uitvoering van industriële projecten in dat land of gebied. TITEL IV ONTWIKKELING VAN HET MIJNBOUW- EN ENERGIEPOTENTIEEL

Artikel 31

Gezien de ernst van de situatie op energiegebied in de meeste landen en gebieden, die ten dele te wijten is aan de in tal van landen ontstane crisis wegens de afhankelijkheid van de invoer van aardolieprodukten, dient op dit gebied te worden samengewerkt ten einde oplossingen voor hun energieproblemen te vinden. In het bijzonder wordt belang gehecht aan programmering op energiegebied, maatregelen inzake energiebesparing en rationeel energiegebruik, aan de exploratie van het energiepotentieel en aan technisch en economisch verantwoorde ontwikkeling van nieuwe en hernieuwbare energiebronnen.

Artikel 32

De Gemeenschap steunt de ontwikkeling van het traditionele en niet traditionele energiepotentieel, alsmede de zelfvoorziening van de landen en gebieden en streeft inzonderheid de volgende doeleinden na:a) stimulering van de economische ontwikkeling door valorisatie van de plaatselijke en regionale energiebronnen;b)verbetering van de levensomstandigheden in de stedelijke en voorstadsgebieden alsmede in de plattelandsgemeenschappen door bij de onderscheiden samenwerkingsacties met de factor energie rekening te houden;c)bescherming van het natuurlijke milieu door met name de gevolgen die de bevolkingsaanwas op het verbruik van biomassa heeft te beperken.

Artikel 33

Ten einde de bovengenoemde doeleinden te verwezenlijken kunnen de samenwerkingsacties op energiegebied op verzoek van het betrokken land of gebied, dan wel van betrokken landen of gebieden, worden geconcentreerd op:a) verzamelen, analyseren en verbreiden van relevante informatie;b)versterking van het beheer en de zeggenschap van de landen en gebieden over hun energiebronnen overeenkomstig hun ontwikkelingsdoelstellingen, om hen in staat te stellen vraag en aanbod op energiegebied te evalueren en tot een strategische planning op energiegebied te komen, onder andere door ondersteuning van de programmering op energiegebied en door technische bijstand aan de diensten die met concipiëring en uitvoering van het energiebeleid belast zijn;c)analyse van de implicaties op energiegebied van de ontwikkelingsprogramma's en -projecten met inachtneming van de te verwezenlijken energiebesparingen en de mogelijkheden tot vervanging van de primaire bronnen, in het bijzonder door gebruikmaking van nieuwe en hernieuwbare energiebronnen;d)uitvoering van passende actieprogramma's die gebaseerd zijn op kleine en middelgrote ontwikkelingsprojecten op energiegebied;e)ontwikkeling van het investeringspotentieel voor de exploratie en exploitatie van plaatselijke en regionale energiebronnen, alsmede voor de ontwikkeling van lokaties met een bijzonder hoge energieproduktie waardoor energie-intensieve industrieën kunnen worden opgericht;f)bevordering van het onderzoek, de aanpassing en de verbreiding van passende technologieën, alsmede van de nodige opleiding om in de behoeften aan arbeidskrachten in de energiesector te kunnen voorzien;g)opvoering van de capaciteit van de landen en gebieden inzake onderzoek en ontwikkeling, inzonderheid met betrekking tot de nieuwe en hernieuwbare energiebronnen;h)vernieuwing van de voor de produktie, het vervoer en de distributie van energie benodigde basisinfrastructuren;i)stimulering van de samenwerking tussen de landen en gebieden onderling en tussen deze laatste en de ACS-Staten in de energiesector, met inbegrip van gezamenlijke activiteiten van de landen en gebieden en de ACS-Staten met andere, naburige Staten die communautaire steun ontvangen.

Artikel 34

De samenwerking op mijnbouwgebied heeft tot doel bij te dragen tot de ontwikkeling van de mijnbouwsector van de betrokken landen en gebieden om een bevredigende rentabiliteit van de mijnexploitatie te waarborgen ten behoeve van de algehele ontwikkeling van deze landen en gebieden. Van de onderscheiden in het onderhavige besluit genoemde actiemiddelen op dit gebied alsook, zo nodig, van andere communautaire instrumenten wordt op gecooerdineerde wijze gebruik gemaakt.

Artikel 35

Op verzoek van de ter zake bevoegde autoriteiten van een of meer landen en gebieden verleent de Gemeenschap ter opvoering van hun wetenschappelijke en technische capaciteit op het gebied van geologie en mijnbouw technische bijstand en/of legt zij opleidingsprogramma's ten uitvoer, opdat zij van de beschikbare kennis meer profijt kunnen trekken en dienovereenkomstig aan hun onderzoek- en exploratieprogramma's richting kunnen geven.

Artikel 36

Om wille van een diversificatie neemt de Gemeenschap zo nodig door middel van programma's voor financiële en technische bijstand deel aan de inspanningen die de landen en gebieden op het gebied van mijnbouwonderzoek en -exploratie op alle niveaus leveren, zowel op het vasteland als op het continentale plat, in de zin van zijn internationaalrechtelijke omschrijving. Zo nodig verleent de Gemeenschap bovendien financiële en technische bijstand voor de instelling van plaatselijke of regionale exploratiefondsen in de landen en gebieden.

Artikel 37

Ten einde de exploitatie van de delfstoffenreserves door de landen en gebieden te ondersteunen levert de Gemeenschap een bijdrage aan projecten inzake herstelling, reactivering, onderhoud, rationalisering en modernisering van economisch levensvatbare produktie-eenheden ten einde deze operationeler en concurrerender te maken. Ook draagt zij, in zoverre zulks verenigbaar is met de investerings- en beheerscapaciteiten en met de marktontwikkeling, bij tot de identificatie, ontwikkeling en uitvoering van nieuwe levensvatbare projecten, met inbegrip van projecten van kleine en middelgrote omvang, waarbij zij zich in het bijzonder op de financiering van uitvoerbaarheids- en pre-investeringsstudies richt. Tevens ondersteunt zij de activiteiten van de landen en gebieden ter versterking van de begeleidende infrastructuur en draagt zij bij tot integratie van de mijnbouwverrichtingen in de sociaal-economische structuur van de betrokken landen en gebieden.

Artikel 38

De hierboven omschreven doelstellingen kunnen worden bereikt door de verlening van communautaire en technische bijstand om volgens de specifieke procedures van elk instrument waarover de Gemeenschap beschikt en in overeenstemming met de bepalingen van dit besluit, het mijnbouw- en energiepotentieel van de landen en gebieden te helpen exploiteren. Op het gebied van het onderzoek en de investeringen ter voorbereiding van de uitvoering van energie- en mijnbouwprojecten kan de Gemeenschap overeenkomstig artikel 131 steun verlenen in de vorm van risicodragend kapitaal, eventueel samen met kapitaaldeelnemingen door de Lid-Staten of door de betrokken landen en gebieden en met andere financieringsbronnen. De in deze bepalingen bedoelde middelen kunnen voor projecten van wederzijds belang worden aangevuld met:a) andere financiële en technische middelen van de Gemeenschap;b)maatregelen gericht op het aantrekken van overheids- en particulier kapitaal, medefinanciering daaronder begrepen.

Artikel 39

De Bank kan ten behoeve van mijnbouw- en energie-investeringsprojecten die door de ter zake bevoegde autoriteit van het betrokken land of gebied en door de Gemeenschap van wederzijds belang worden geacht, overeenkomstig haar statuten van geval tot geval voor meer dan het in artikel 127 vastgelegde bedrag verplichtingen uit eigen middelen aangaan. TITEL V VERVOER EN COMMUNICATIE

Artikel 40

1. De samenwerking in de vervoersector is gericht op de ontwikkeling van het vervoer over de weg, het spoorwegvervoer, de haveninstallaties en het zeevervoer, het vervoer over de binnenwateren en het luchtvervoer. 2. De samenwerking in de communicatiesector is gericht op de ontwikkeling van het postwezen en de telecommunicatie, radiocommunicatie inbegrepen. 3. Bij de samenwerking in deze sectoren worden meer in het bijzonder de volgende doelstellingen nagestreefd:a) het scheppen van gunstige voorwaarden voor het verkeer van goederen, diensten en personen op plaatselijk, regionaal en internationaal niveau;b)het opzetten, het herstellen, de reactivering, de instandhouding en de rationele exploitatie van op kosten/efficiency-criteria gebaseerde systemen die aan de eisen van de sociaal-economische ontwikkeling beantwoorden en aan de behoeften van de gebruikers alsmede aan de algemene economische toestand in de landen en gebieden zijn aangepast;c)een grotere complementariteit van de vervoer- en communicatiesystemen op plaatselijk, regionaal en internationaal niveau;d)harmonisatie van de plaatselijke systemen waarbij tevens aanpassing ervan aan de technologische vooruitgang wordt bevorderd;e)vermindering van belemmeringen voor het vervoer en de communicatie tussen de landen, gebieden en Staten onderling, met name op het gebied van wetgeving, administratiefrechtelijke regelingen en procedures.

Artikel 41

1. In het kader van alle betrokken projecten en actieprogramma's worden inspanningen gedaan om voor een adequate overdracht van technologie en kennis zorg te dragen. 2. Aan de opleiding van onderdanen van de landen en gebieden op het gebied van planning, beheer, onderhoud en werking van de vervoer- en communicatiesystemen wordt bijzondere aandacht geschonken.

Artikel 42

In het kader van de financiële en technische bijstand aan het zeevervoer wordt bijzondere aandacht besteed aan de overdracht van technologieën, met inbegrip van het multimodaal en het containervervoer, aan de bevordering van ,,joint ventures'' en, met name door middel van beroepsopleiding, aan de invoering van een passende juridische en administratieve infrastructuur, aan de verbetering van het havenbeheer, aan de ontwikkeling van het zeevervoer tussen eilanden en de bijbehorende infrastructuur alsmede aan een grotere samenwerking met het bedrijfsleven. Wat de technische bijstand aan het verzekeringswezen betreft, worden de procedures toegepast die in het kader van de ontwikkeling van het handels- en dienstenverkeer zijn vastgesteld.

Artikel 43

In deze sector komen voor samenwerking in aanmerking: de veiligheid op zee, de veiligheid van de scheepsbemanningen en de maatregelen ter bestrijding van vervuiling.

Artikel 44

In de communicatiesector wordt bij de samenwerking bijzondere aandacht geschonken aan de technologische ontwikkeling, waarbij het streven van de landen en gebieden naar invoering en ontwikkeling van doeltreffende systemen wordt ondersteund. Dit behelst studies en programma's inzake satellietcommunicatie wanneer dit uit operationele overwegingen verantwoord is, meer in het bijzonder op regionaal en subregionaal niveau. De samenwerking heeft ook betrekking op methoden inzake waarneming van de aarde door middel van satellieten voor meteorologische en teledetectiedoeleinden.

Artikel 45

Bijzonder belang wordt gehecht aan telecommunicatie in plattelandsgebieden om de economische en sociale ontwikkeling aldaar te stimuleren.

Artikel 46

In alle met vervoer en communicatie samenhangende sectoren wordt bijzondere aandacht geschonken aan de specifieke behoeften van de minst ontwikkelde landen en gebieden.

Artikel 47

De samenwerkingsactiviteiten in de vervoer- en communicatiesector worden verricht overeenkomstig de in het tweede deel, titel III, vastgestelde bepalingen en procedures. TITEL VI ONTWIKKELING VAN HET HANDELS- EN DIENSTENVERKEER

Artikel 48

Ter verwezenlijking van de in artikel 69 genoemde doelstellingen neemt de Gemeenschap maatregelen ter ontwikkeling van het handels- en dienstenverkeer vanaf het stadium van de conceptie tot het eindstadium van de distributie van de produkten. Het doel ervan is te bewerkstelligen dat de landen en gebieden van de bepalingen van dit besluit op het gebied van commerciële, industriële en landbouwsamenwerking optimaal profijt trekken en onder zo gunstig mogelijke omstandigheden aan de markten van de Gemeenschap en aan de binnenlandse, regionale en internationale markten kunnen deelnemen door diversifiëring van het aanbod en vergroting in waarde en omvang van het handels- en dienstenverkeer van deze landen en gebieden.

Artikel 49

1. Bij de bevordering van de ontwikkeling van het handels- en dienstenverkeer, met inbegrip van het toerisme, zal naast de ontwikkeling van de handel tussen de landen en gebieden, de ACS-Staten en de Gemeenschap vooral aandacht worden besteed aan maatregelen om het vermogen van de te ontwikkelen landen en gebieden te vergroten en de handel tussen deze landen en gebieden onderling en tussen de landen en gebieden en de ACS-Staten alsook de regionale samenwerking op het gebied van handel en diensten te ontwikkelen. 2. De op verzoek van de ter zake bevoegde autoriteiten van de landen en gebieden te treffen maatregelen bestrijken met name de volgende terreinen:- totstandbrenging van een samenhangende handelsstrategie;-opleiding en voortgezette opleiding van het personeel dat in de handels- en dienstensector werkzaam is;-oprichting en uitbreiding van organisaties voor de ontwikkeling van het handels- en dienstenverkeer in de landen en gebieden;-intensivering van contacten en uitwisseling van informatie binnen het bedrijfsleven, met inbegrip van deelneming aan jaarbeurzen en tentoonstellingen;-ondersteuning van het streven van de landen en gebieden naar kwaliteitsverbetering en aanpassing van hun produkten aan de marktbehoeften en naar diversificatie van hun afzetgebieden;-ondersteuning van het streven van de landen en gebieden naar verbetering van de infrastructuurvoorzieningen voor het dienstenverkeer, met inbegrip van vervoers- en opslagfaciliteiten. 3. De deelneming van de minst ontwikkelde landen en gebieden aan de onderscheiden activiteiten ter ontwikkeling van het handels- en dienstenverkeer, met inbegrip van het toerisme, wordt aangemoedigd door middel van specifieke maatregelen, met name, bij deelneming van deze landen en gebieden aan jaarbeurzen en tentoonstellingen, de tenlasteneming van de kosten voor de verplaatsing van personeel en het vervoer van de tentoon te stellen voorwerpen en goederen.

Artikel 50

De maatregelen ter ontwikkeling van het handels- en dienstenverkeer omvatten een specifieke samenwerking op het gebied van het toerisme. Deze samenwerking heeft ten doel het streven van de landen en gebieden naar betere dienstverlening in deze sector te ondersteunen. Vooral zal aandacht worden besteed aan de noodzakelijke integratie van het toerisme in het maatschappelijke, culturele en economische leven van de bevolking overeenkomstig de artikelen 67 en 68.

Artikel 51

De bepalingen inzake de financiële en technische samenwerking kunnen overeenkomstig de in het derde deel, titel III, van dit besluit vervatte nadere regels en procedures ook gelden voor maatregelen ter ontwikkeling van het toerisme zowel op nationaal als op regionaal niveau. Afgezien van de in de artikelen 48 en 49 omschreven hoofdbeleidslijnen en de in artikel 26 vervatte bepalingen inzake de ontwikkeling van de kleine en middelgrote ondernemingen en het ambacht, bestrijken deze maatregelen onder andere de volgende terreinen:- ontwikkeling, wederinrichting en onderhoud van toeristische trekpleisters zoals natuurgebieden, bezienswaardigheden en belangrijke monumenten;-opleiding van op het gebied van de planning en ontwikkeling van het toerisme vakbekwame personen;-marketing, met inbegrip van deelneming aan internationale beurzen en tentoonstellingen, promotieactiviteiten en publiciteit;-onderzoek - en ontwikkelingsactiviteiten die met de ontwikkeling van de toeristenindustrie samenhangen;-vergadering, analyse, verspreiding en gebruik, zowel kwantitatief als kwalitatief, van informatie over het toerisme; -samenwerking tussen de landen en gebieden onderling en tussen de landen en gebieden en de ACS-Staten in de sector toerisme.

Artikel 52

In het kader van de instrumenten van dit besluit en overeenkomstig de artikelen 49 en 50 omvat de steun voor de ontwikkeling van het handels- en dienstenverkeer technische bijstand voor de oprichting en ontwikkeling van verzekerings- en kredietinstellingen in samenhang met de ontwikkeling van de handel.

Artikel 53

Naast de kredieten die in het kader van de in artikel 147 bedoelde indicatieve programma's door de ter zake bevoegde autoriteiten van ieder land of gebied voor de financiering van acties tot ontwikkeling van de in de artikelen 48 tot en met 52 bedoelde sectoren kunnen worden aangewend, kan de bijdrage van de Gemeenschap tot de financiering van die acties, indien zij een regionaal karakter dragen, ten laste van de in artikel 65 uitgetrokken middelen voor de financiering van projecten van regionale aard worden geboekt. TITEL VII REGIONALE SAMENWERKING

Artikel 54

De Gemeenschap staat de bevoegde autoriteiten van de landen en gebieden bij in hun streven naar bevordering van gezamenlijke sociale, culturele en economische ontwikkeling en naar grotere regionale zelfvoorziening. Bij deze steun wordt rekening gehouden met de specifieke rechtsstelsels van de betrokken landen en gebieden.

Artikel 55

1. De regionale samenwerking heeft betrekking op activiteiten waartoe besloten is door:- verscheidene landen of gebieden;-een of meer landen of gebieden en een of meer naburige Staten, landen of gebieden, die al dan niet ACS-Staten zijn;-verscheidene regionale organisaties waarvan landen of gebieden deel uitmaken;-een of meer landen of gebieden en regionale organisaties waarvan landen of gebieden deel uitmaken. 2. Wanneer regionale samenwerking ten uitvoer wordt gelegd waarbij LGO zijn betrokken die in dezelfde regio liggen als gebieden waarop het Verdrag tot oprichting van de EEG van toepassing is, worden de belangen en de specifieke ontwikkelingsvooruitzichten van de Gemeenschap in deze regio in aanmerking genomen. 3. De regionale samenwerking kan ook betrekking hebben op activiteiten waartoe door twee of meer landen en gebieden en een of meer niet naburige ontwikkelingslanden is besloten en, indien zulks op grond van bijzondere omstandigheden gerechtvaardigd is, door slechts één land of gebied en een of meer niet naburige ontwikkelingslanden.

Artikel 56

In het kader van de regionale samenwerking wordt bijzondere aandacht besteed aan:a) beoordeling en aanwending van de bestaande en potentiële dynamische complementariteit in alle daarvoor in aanmerking komende sectoren;b)optimaal gebruik van het menselijke potentieel en optimale en oordeelkundige opsporing, instandhouding, verwerking en exploitatie van de natuurlijke hulpbronnen van de landen en gebieden;c)bespoediging van de economische diversificatie en intensivering van de samenwerking en ontwikkeling binnen en tussen de regio's in de landen en gebieden;d)bevordering van de continuïteit van de voedselvoorziening;e)versterking van een netwerk van betrekkingen tussen de afzonderlijke landen en gebieden of groepen landen en gebieden met gemeenschappelijke kenmerken, affiniteiten en problemen om deze problemen op te lossen;f)optimaal gebruik van de voordelen van schaalvergroting in alle sectoren waarin een regionale oplossing doeltreffender is dan een voor een enkel land of gebied geldende oplossing;g)uitbreiding en integratie van de markten van de landen en gebieden door bevordering van het handelsverkeer tussen de landen en gebieden onderling en tussen deze landen en gebieden en naburige derde landen door liberalisatie van hun handelsverkeer en opheffing van tarifaire, monetaire en administratieve belemmeringen;h)ondersteuning van de regionale integratie.

Artikel 57

De projecten en actieprogramma's voor regionale samenwerking worden met inachtneming van de hiervoor relevante doelstellingen en kenmerken uitgevoerd volgens de voor de financiële en technische samenwerking vastgestelde regelingen en procedures, indien zij daaronder vallen.

Artikel 58

De Gemeenschap verleent financiële en technische steun aan de bestaande regionale lichamen of aan de oprichting van nieuwe regionale lichamen indien deze voor de verwezenlijking van de doelstellingen van de regionale samenwerking onmisbaar zijn.

Artikel 59

Een actie is regionaal, wanneer deze rechtstreeks bijdraagt tot de oplossing van een aan verscheidene landen of gebieden gemeen ontwikkelingsprobleem door middel van gemeenschappelijke of gecooerdineerde plaatselijke maatregelen en daarbij ten minste aan een van de volgende criteria wordt voldaan:a) door haar aard of fysieke kenmerken noopt de actie ertoe over de grenzen van een land of gebied heen te gaan en kan zij noch door één afzonderlijk land of gebied worden uitgevoerd, noch in nationale acties die door elk land of gebied afzonderlijk voor eigen rekening kunnen worden uitgevoerd, worden opgesplitst;b)de regionale aanpak levert door schaalvergroting in vergelijking met de voor een enkel land of gebied geldende aanpak aanzienlijke voordelen op;c)de actie voldoet niet aan de onder a) en b) genoemde criteria, maar de daaraan verbonden voordelen en kosten zijn ongelijk over de betrokken landen of gebieden verdeeld.

Artikel 60

Onverminderd artikel 59 wordt de omvang van de bijdrage van de Gemeenschap uit hoofde van de regionale samenwerking voor acties die ten dele plaatselijk kunnen worden uitgevoerd, aan de hand van de volgende criteria bepaald:a) de actie leidt tot hechtere samenwerking tussen de betrokken landen of gebieden op het niveau van het bestand, van instellingen of ondernemingen van deze landen of gebieden door middel van regionale lichamen of door opheffing van reglementaire of financiële belemmeringen;b)de actie is het voorwerp van wederzijdse verbintenissen tussen verscheidene landen of gebieden, met name wat de verdeling van de projecten, de investeringen en het beheer betreft;c)de actie is de vertaling van een sectoriële strategie op regionaal niveau.

Artikel 61

1. Aanvragen om financiering uit de middelen die uit hoofde van de regionale samenwerking beschikbaar zijn, geschieden door de ter zake bevoegde autoriteiten van elk der aan een regionale actie deelnemende landen of gebieden. 2. Indien een regionale samenwerkingsactie, gezien haar aard, voor andere landen en gebieden of voor ACS-Staten van belang kan zijn, stelt de Commissie deze daarvan in kennis na overleg met de ter zake bevoegde autoriteiten van de landen en gebieden die de aanvraag hebben ingediend. De belanghebbende landen en gebieden bevestigen vervolgens hun voornemen tot deelneming.Onverminderd deze procedure behandelt de Commissie onverwijld de financieringsaanvraag, mits deze door ten minste twee landen en gebieden is ingediend. Het financieringsbesluit wordt vastgesteld zodra de geraadpleegde landen hun voornemen kenbaar hebben gemaakt. 3. Indien een afzonderlijk land of gebied met niet onder dit besluit vallende landen geassocieerd is, zoals bedoeld in artikel 55, volstaat de aanvraag van dit land of gebied. 4. De regionale samenwerkingslichamen kunnen financieringsaanvragen indienen voor een of meer specifieke regionale samenwerkingsacties namens en met uitdrukkelijke toestemming van de ter zake bevoegde autoriteiten van de betrokken landen en gebieden. 5. Elke financieringsaanvraag uit hoofde van de regionale samenwerking moet zo nodig voorstellen behelzen betreffende:a) de eigendom van de in het kader van de actie te financieren goederen en diensten alsmede de verdeling van de verantwoordelijkheden op het gebied van beheer en onderhoud;b)de aanwijzing van de regionale ordonnateur en van de autoriteit of het lichaam waaraan machtiging is verleend tot het ondertekenen van de financieringsovereenkomst namens alle deelnemende landen en gebieden of lichamen.

Artikel 62

De landen en gebieden of regionale lichamen die aan een regionale actie met derde landen deelnemen onder de voorwaarden als bedoeld in artikel 55, kunnen de Gemeenschap verzoeken om financiering van het onder hun verantwoordelijkheid vallende gedeelte van die actie of van een gedeelte dat evenredig is met de voor hen aan de actie verbonden voordelen.

Artikel 63

Wordt een actie door de Gemeenschap via een regionaal samenwerkingslichaam gefinancierd, dan komen de Gemeenschap en dat lichaam de voor de uiteindelijke begunstigden geldende voorwaarden van deze financiering overeen in overleg met de betrokken landen of gebieden.

Artikel 64

Met het oog op de bevordering van hun regionale samenwerking genieten de minst ontwikkelde landen en gebieden voorrang bij de projecten waarbij ten minste één van de minst ontwikkelde landen of gebieden betrokken is.

Artikel 65

Van de in artikel 127 voor de sociale, culturele en economische ontwikkeling van de landen en gebieden uitgetrokken financiële middelen wordt een bedrag van 10 miljoen Ecu voor de financiering van hun regionale projecten en programma's bestemd.

Artikel 66

Tot het toepassingsgebied van de regionale samenwerking behoren, gelet op artikel 56:a) landbouw, plattelandsontwikkeling, met name zelfvoorziening en continuïteit van de voedselvoorziening;b)volksgezondheidsprogramma's met inbegrip van programma's voor onderwijs, opleiding, onderzoek en voorlichting in verband met de elementaire gezondheidszorg en de bestrijding van de belangrijkste ziekten waaronder ook de belangrijkste dierziekten;c)evaluatie, ontwikkeling, exploitatie en instandhouding van de visbestanden en de rijkdommen van de zee;d)instandhouding en verbetering van het milieu, met name door programma's ter bestrijding van erosie, aantasting van de kusten en verontreiniging van de zee ten einde een rationele en ecologisch evenwichtige ontwikkeling te verzekeren;e)industrialisatie, met inbegrip van oprichting van regionale ondernemingen, waaronder ook interregionale ondernemingen voor produktie en afzet;f)exploitatie van natuurlijke hulpbronnen, met name energieproduktie en -distributie;g)vervoer en communicatie: wegen- en spoorwegnetten, lucht- en zeevervoer, binnenwateren, postdiensten en telecommunicatie;h)ontwikkeling en uitbreiding van het handelsverkeer;i)onderwijs en opleiding, onderzoek, wetenschap en technologie, voorlichting en communicatie, oprichting en versterking van opleidings- en onderzoekinstituten en technische instellingen belast met de uitwisseling van technologie alsmede samenwerking tussen universiteiten;j)toerisme, met inbegrip van oprichting en versterking van centra voor de bevordering van toerisme;k)activiteiten op het gebied van culturele en sociale samenwerking. TITEL VIII CULTURELE EN SOCIALE SAMENWERKING

Artikel 67

De samenwerking draagt bij tot een mensgerichte, in de cultuur van elk volk wortelende ontwikkeling. Zij ondersteunt het beleid en de maatregelen van de ter zake bevoegde autoriteiten van de landen en gebieden ter valorisering van hun menselijke potentieel, ter ontwikkeling van hun eigen creatieve vermogen en ter stimulering van hun culturele identiteit. Zij vordert de inbreng van de bevolking in het ontwikkelingsproces.

Artikel 68

Bij de hantering van de instrumenten van dit besluit wordt rekening gehouden met de doelstellingen, normen en prioriteiten van de in het tweede deel, titel VIII, van de Overeenkomst bedoelde culturele en sociale samenwerking, gezien de specifieke situaties waarin de onderscheiden landen en gebieden verkeren. TWEEDE DEEL DE INSTRUMENTEN VAN DE EEG-LGO-SAMENWERKING TITEL I COMMERCIËLE SAMENWERKING Hoofdstuk 1 Algemene handelsregeling

Artikel 69

1. Op het gebied van de commerciële samenwerking heeft dit besluit tot doel de handel te bevorderen tussen de landen en gebieden en de Gemeenschap, met inachtneming van hun respectieve ontwikkelingspeil, en tussen de landen en gebieden onderling.2. Bij het nastreven van dit doel zal bijzondere aandacht worden besteed aan het verkrijgen van daadwerkelijke extra voordelen voor de handel van de landen en gebieden met de Gemeenschap en aan de verbetering van de voorwaarden voor de toegang van hun produkten tot de markt, ten einde het groeitempo van hun handel en, in het bijzonder, van hun uitvoer naar de Gemeenschap te versnellen en het handelsverkeer tussen de partijen meer in evenwicht te brengen.3. Te dien einde leggen de partijen de bepalingen van deze titel ten uitvoer evenals de overige geëigende maatregelen welke in dit deel, titel III, alsmede in het eerste deel van dit besluit zijn voorzien.

Artikel 70

1. Produkten van oorsprong uit de landen en gebieden worden met vrijdom van douanerechten en van heffingen van gelijke werking in de Gemeenschap ingevoerd. 2. a) Produkten van oorsprong uit de landen en gebieden:- die in de lijst van bijlage II van het Verdrag zijn genoemd, voor zover zij aan een gemeenschappelijke marktordening in de zin van artikel 40 van het Verdrag zijn onderworpen, of-die bij invoer in de Gemeenschap als uitvloeisel van de tenuitvoerlegging van het gemeenschappelijk landbouwbeleid aan een bijzondere regeling zijn onderworpen,worden in afwijking van de algemene regeling die ten aanzien van derde landen geldt, overeenkomstig de volgende bepalingen in de Gemeenschap ingevoerd: i) met vrijdom van douanerechten: produkten waarvoor de op het tijdstip van invoer van kracht zijnde Gemeenschapsbepalingen in geen andere maatregelen inzake invoer voorzien dan douanerechten;ii)voor andere dan de onder i) bedoelde produkten neemt de Gemeenschap de nodige maatregelen om een regeling te waarborgen die gunstiger is dan die welke voor dezelfde produkten aan derde landen wordt toegekend uit hoofde van de clausule van de meestbegunstigde natie. b)Indien de bevoegde instanties van de landen en gebieden tijdens de geldigheidsduur van dit besluit van oordeel zijn dat nieuwe landbouwprodukties of landbouwprodukten waarvoor op het tijdstip van de inwerkingtreding van dit besluit geen bijzondere regeling geldt, voor een dergelijke regeling in aanmerking komen, legt de Commissie in voorkomend geval een voorstel voor aan de Raad. c)In weerwil van het voorafgaande onderzoekt de Raad, in het kader van de bijzondere betrekkingen en gelet op het specifieke karakter van de samenwerking tussen de Gemeenschap en de landen en gebieden, geval per geval de verzoeken van de bevoegde instanties van de landen en gebieden om preferentiële toegang van hun landbouwprodukten tot de markt van de Gemeenschap en deelt zijn besluit over deze naar behoren met redenen omklede verzoeken uiterlijk binnen zes maanden nadat zij bij de Commissie zijn ingediend, mede.In het kader van punt a), onder ii), neemt de Gemeenschap haar besluiten met name onder verwijzing naar eventueel aan derde ontwikkelingslanden toegekende concessies. Zij houdt rekening met de mogelijkheden die de markt voor produkten buiten hun natuurlijke seizoen biedt. d)De onder a) bedoelde regeling treedt op hetzelfde tijdstip in werking als dit besluit en blijft voor de gehele duur ervan van toepassing.Indien de Gemeenschap echter tijdens de geldigheidsduur van dit besluit:- een of meer produkten aan een gemeenschappelijke marktordening of aan een bijzondere regeling in verband met de tenuitvoerlegging van het gemeenschappelijk landbouwbeleid onderwerpt, behoudt zij zich het recht voor om de invoerregeling voor de betrokken produkten van oorsprong uit de landen en gebieden aan te passen. In dat geval is het bepaalde in punt a) van toepassing;-een gemeenschappelijke marktordening of een bijzondere regeling in verband met de tenuitvoerlegging van het gemeenschappelijk landbouwbeleid wijzigt, behoudt zij zich het recht voor om de voor de produkten van oorsprong uit de landen en gebieden vastgestelde regeling te wijzigen. In dat geval verbindt de Gemeenschap zich ertoe om voor de produkten van oorsprong uit de landen en gebieden een voordeel te handhaven dat vergelijkbaar is met het voordeel dat zij voordien genoten ten opzichte van produkten van oorsprong uit derde landen waarvoor de clausule van de meestbegunstigde natie geldt.

Artikel 71

1. De Gemeenschap past bij de invoer van produkten van oorsprong uit de landen en gebieden geen kwantitatieve beperkingen, noch maatregelen van gelijke werking toe. 2. Lid 1 geldt echter onverminderd de invprodukten.

Artikel 72

1. Artikel 71 vormt geen beletsel voor verboden of beperkingen van invoer, uitvoer of doorvoer, die gewettigd zijn om redenen van openbare zedelijkheid, openbare orde en openbare veiligheid, bescherming van de volksgezondheid en van het leven van personen en dieren, het behoud van planten, bescherming van nationale bezittingen van artistieke, historische of archeologische waarde of bescherming van de industriële en commerciële eigendom. 2. Deze verboden of beperkingen mogen in geen geval een middel tot willekeurige discriminatie noch een verkapte beperking van de handel in het algemeen vormen.

Artikel 73

1. Dit besluit loopt niet vooruit op de behandeling die de Gemeenschap op bepaalde produkten op grond van door haar ondertekende internationale overeenkomsten over de produkten toepast. 2. Ten aanzien van Groenland wordt dit besluit toegepast onverminderd de naleving van de voorwaarden die zijn vastgesteld in het aan het Verdrag houdende wijziging van de Verdragen tot oprichting van de Europese Gemeenschappen voor wat Groenland betreft (1) gehechte Protocol betreffende de bijzondere regeling van toepassing op Groenland.

Artikel 74

1. De bevoegde instanties van een land of gebied kunnen ten aanzien van de invoer van produkten van oorsprong uit de Gemeenschap of uit andere landen of gebieden de douanerechten of kwantitatieve beperkingen handhaven of invoeren die zij met het oog op de huidige ontwikkelingsbehoeften van het land of gebied noodzakelijk achten. 2. a) De regeling die de landen en gebieden voor het handelsverkeer ten opzichte van de Gemeenschap toepassen, mag geen aanleiding geven tot enige discriminatie tussen de Lid-Staten, noch minder gunstig zijn dan de behandeling van de meestbegunstigde natie.b)Het bepaalde onder a) belet niet dat een land of gebied voor bepaalde andere landen of gebieden of andere ontwikkelingslanden een regeling toepast die gunstiger is dan die welke voor de Gemeenschap is ingesteld.

Artikel 75

1. Denemarken, Frankrijk, Nederland en het Verenigd Koninkrijk stellen de Commissie binnen drie maanden na de inwerkingtreding van dit besluit in kennis van de douanetarieven van de landen en gebieden waarmede zij bijzondere betrekkingen onderhouden.In deze kennisgeving wordt vermeld welke douanerechten en heffingen van gelijke werking op de produkten van oorsprong uit de Gemeenschap en uit de overige landen en gebieden van toepassing blijven.De betrokken Lid-Staten delen de Commissie eveneens de latere wijzigingen in de douanetarieven van de landen en gebieden mede, naarmate zij worden ingevoerd. 2. De Commissie stelt de Lid-Staten in kennis van de douanetarieven van de landen en gebieden en van de wijzigingen die naderhand daarin worden aangebracht en deelt de Raad eventueel haar opmerkingen ter zake mede. 3. Op verzoek van een Lid-Staat of van de Commissie vindt in de Raad over deze tarieven en wijzigingen overleg plaats.

Artikel 76

1. Denemarken, Frankrijk, Nederland en het Verenigd Koninkrijk stellen de Commissie binnen drie maanden na de inwerkingtreding van dit besluit in kennis van de kwantitatieve beperkingen en maatregelen van gelijke werking welke door de landen en gebieden waarmede zij bijzondere betrekkingen onderhouden, worden gehandhaafd. De betrokken Lid-Staten stellen de Commissie eveneens in kennis van de naderhand in die maatregelen aangebrachte wijzigingen. 2. De Commissie stelt de Lid-Staten in kennis van de in lid 1 bedoelde maatregelen en wijzigingen en deelt de Raad eventueel haar opmerkingen ter zake mede. 3. Op verzoek van een Lid-Staat of van de Commissie vindt in de Raad overleg plaats over de kwantitatieve beperkingen en maatregelen van gelijke werking die door de landen en gebieden worden toegepast.

Artikel 77

1. Voor de toepassing van dit hoofdstuk zijn het begrip ,,produkten van oorsprong'' en de desbetreffende methoden van administratieve samenwerking omschreven in bijlage II. 2. De Raad stelt alle wijzigingen in bijlage II op aanbeveling van de Commissie met eenparigheid van stemmen vast. 3. Wanneer het begrip ,,produkten van oorsprong'' voor een bepaald produkt nog niet in toepassing van een van de vorige leden is omschreven, blijven de Gemeenschap en de bevoegde instanties van de landen en gebieden hun eigen voorschriften toepassen.

Artikel 78

1. Op het gebied van het handelsbeleid brengen Denemarken, Frankrijk, Nederland en het Verenigd Koninkrijk, ieder voor hetgeen hem aangaat, de Commissie op de hoogte van de maatregelen betreffende het handelsverkeer tussen de landen en gebieden en derde landen. De Commissie brengt de overige Lid-Staten daarvan op de hoogte. 2. Op verzoek van een Lid-Staat of van de Commissie vindt in de Raad overleg plaats indien deze maatregelen aan de belangen van een of meer Lid-Staten van de Gemeenschap nadeel kunnen berokkenen.

Artikel 79

1. Indien de toepassing van dit besluit ernstige verstoringen teweegbrengt in een sector van economische activiteit van de Gemeenschap of van een of meer Lid-Staten, of hun externe financiële stabiliteit in gevaar brengt, of indien moeilijkheden rijzen die tot een verslechtering dreigen te leiden in een sector van activiteit van de Gemeenschap of van een regio van de Gemeenschap, kan de Commissie volgens de in bijlage III vastgestelde procedure de vereiste vrijwaringsmaatregelen nemen of de belanghebbende Lid-Staat tot het nemen van zulke maatregelen machtigen. 2. Voor de toepassing van lid 1 moeten bij voorkeur die maatregelen worden gekozen die in de werking van de associatie en van de Gemeenschap zo weinig mogelijk verstoringen teweegbrengen. Deze maatregelen mogen geen grotere draagwijdte hebben dan strikt noodzakelijk om de aan het licht getreden moeilijkheden te verhelpen. Hoofdstuk 2 Bijzondere verbintenissen betreffende rum en bananen

Artikel 80

Tot de inwerkingtreding van een gemeenschappelijke marktordening voor alcohol en onverminderd artikel 70, lid 1, gelden voor de toelating tot de Gemeenschap van de produkten van tariefpost 22.09 C I (rum, arak, tafia) van oorsprong uit de landen en gebieden de bepalingen van bijlage V.

Artikel 81

Ter verbetering van de produktie- en afzetvoorwaarden voor bananen van oorsprong uit de landen en gebieden aanvaardt de Gemeenschap de in bijlage IV vermelde doelstellingen.

Artikel 82

Dit hoofdstuk en de bijlagen IV en V gelden niet voor de betrekkingen tussen de landen en gebieden en de Franse overzeese departementen. TITEL II SAMENWERKING OP HET GEBIED VAN BASISPRODUKTEN Hoofdstuk 1 Stabilisatie van de exportopbrengsten van agrarische basisprodukten

Artikel 83

1. Ten einde de funeste gevolgen van de onstabiliteit van de exportopbrengsten te ondervangen en de landen en gebieden te helpen een van de voornaamste belemmeringen voor de stabiliteit, de rentabiliteit en gestadige groei van hun economie te overwinnen, hun streven naar ontwikkeling te ondersteunen en hen aldus in staat te stellen de economische en sociale ontwikkeling van hun volkeren te verzekeren door bij te dragen tot de vrijwaring van hun koopkracht, wordt overeenkomstig artikel 96 een systeem toegepast dat gericht is op stabilisatie van de exportopbrengsten van door de landen en gebieden naar de Gemeenschap of naar andere bestemmingen als omschreven in artikel 86, uitgevoerde produkten waarvan de economie van deze landen en gebieden afhankelijk is en waarvan de prijzen, de hoeveelheden of deze beide factoren te zamen aan schommelingen onderhevig zijn. 2. Om deze doelstelling te verwezenlijken worden de getransfereerde middelen aan de instandhouding van de geldstromen naar de betrokken sector besteed of, met het oog op diversificatie, naar andere in aanmerking komende sectoren geleid en dienen zij de economische en sociale ontwikkeling.

Artikel 84

1. De betrokken produkten zijn: >RUIMTE VOOR DE TABEL>

2. Bij de indiening van elke transferaanvraag kiest het land of gebied tussen de volgende systemen:a) elk in lid 1 genoemd produkt vormt een produkt in de zin van dit hoofdstuk;b)de groepen gevormd door de produkten 1 en 2, 3 tot en met 5, 6 en 7, 8 en 9, 10 tot en met 12, 13 tot en met 15, 16 tot en met 19, 20 tot en met 22, 23 en 49, 44 en 45, 46 en 47, vormen elk een produkt in de zin van dit hoofdstuk.

Artikel 85

Indien zich 12 maanden na de inwerkingtreding van dit besluit sterke schommelingen voordoen met betrekking tot een of meer produkten die niet in artikel 84 worden genoemd maar waarvan de economie van een of meer landen en gebieden in hoge mate afhankelijk is, spreekt de Raad zich uiterlijk zes maanden na de indiening van een verzoek door de bevoegde instanties van de betrokken landen en gebieden uit over de opneming van dit produkt of deze produkten op deze lijst, met inachtneming van factoren zoals werkgelegenheid, verslechtering van de ruilvoet tussen de Gemeenschap en het betrokken land of gebied en ontwikkelingspeil van het betrokken land of gebied, alsmede de omstandigheden die kenmerkend zijn voor de produkten van oorsprong uit de Gemeenschap.

Artikel 86

1. Onder het stabilisatiesysteem vallen de opbrengsten uit de export:a) van elk land en gebied naar de Gemeenschap, van elk van de in artikel 84 genoemde produkten;b)van de landen en gebieden die reeds in aanmerking komen voor de in lid 2 van dit artikel bedoelde afwijking, naar de andere landen en gebieden en naar de ACS-Staten, van elk van de in de lijst van artikel 84 genoemde produkten waarvoor deze afwijking is toegestaan;c)van de landen en gebieden die reeds in aanmerking komen voor de in lid 3 van dit artikel bedoelde afwijking, naar alle bestemmingen, van elk van de in de lijst van artikel 84 genoemde produkten. 2. Op een door de bevoegde instanties van een of meer landen en gebieden met betrekking tot een of meer in de lijst van artikel 84 genoemde produkten ingediend verzoek kan de Raad op voorstel van de Commissie, opgesteld in overleg met de verzoekende landen en gebieden, uiterlijk zes maanden na de indiening van het verzoek besluiten het systeem toe te passen op de export van de betrokken produkten van dat land of gebied of die landen of gebieden naar de andere landen en gebieden en naar de ACS-Staten. 3. Op verzoek van de bevoegde instanties van een land of gebied waarvan de export voor het grootste deel niet voor de Gemeenschap is bestemd, kan de Raad van Ministers op voorstel van de Commissie, opgesteld in overleg met de bevoegde instanties van het verzoekende land of gebied, uiterlijk zes maanden na de indiening van het verzoek besluiten het systeem toe te passen op de export van de betrokken produkten ongeacht de bestemming.

Artikel 87

De bevoegde instanties van elk land of gebied verklaren dat de produkten waarop het systeem wordt toegepast, van oorsprong uit zijn grondgebied zijn in de zin van artikel 2 van bijlage II.

Artikel 88

Voor de in artikel 83 genoemde doeleinden stelt de Gemeenschap voor de geldigheidsduur van dit besluit een bedrag van 5 miljoen Ecu beschikbaar, dat is bestemd om al haar verbintenissen in het kader van het systeem, alsmede die welke voortvloeien uit het voor de mijnbouw geldende systeem, bedoeld in hoofdstuk 2, te dekken. Dit bedrag wordt beheerd door de Commissie.

Artikel 89

1. Het in artikel 88 genoemde totaalbedrag wordt verdeeld in zoveel gelijke jaarlijkse tranches als er toepassingsjaren zijn. 2. Alle middelen die aan het eind van elk van de eerste vier toepassingsjaren van dit besluit overblijven, worden van rechtswege naar het volgende jaar overgedragen.

Artikel 90

De voor elk toepassingsjaar beschikbare middelen bestaan uit de som van de volgende bedragen:1. de jaarlijkse tranche, verminderd met de eventueel krachtens artikel 91, lid 1, gebruikte bedragen;2.het krachtens artikel 89, lid 2, overgedragen krediet;3.de krachtens de artikelen 107 tot en met 109 teruggestorte bedragen;4.de eventueel krachtens artikel 97, lid 1, vrijgemaakte bedragen.

Artikel 91

1. Indien het totaalbedrag van de transfergrondslagen voor een bepaald toepassingsjaar, berekend overeenkomstig artikel 94, lid 2, en eventueel verlaagd overeenkomstig artikel 100, het bedrag van de voor dat jaar uit hoofde van het systeem beschikbare middelen overschrijdt, wordt automatisch voor elk jaar, behalve het laatste, overgegaan tot vervroegd gebruik van ten hoogste 25 % van de tranche van het volgende jaar. 2. Indien het bedrag van de beschikbare middelen na de in lid 1 bedoelde maatregel nog altijd lager is dan het totaalbedrag van de transfergrondslagen voor hetzelfde toepassingsjaar, wordt het bedrag van elke transfergrondslag verlaagd met een bedrag dat wordt verkregen door het betrokken referentieniveau te verminderen met het in artikel 98 genoemde percentage dat voor het betrokken land of gebied geldt.Indien het totaalbedrag van de aldus berekende transfergrondslagen na deze verlaging onder het bedrag van de beschikbare middelen ligt, wordt het resterende bedrag over alle transfers verdeeld naar evenredigheid van de toegepaste verlagingen. 3. Indien het totaalbedrag van de transfers die aanleiding tot storting kunnen geven, na de in lid 2 bedoelde verlaging het bedrag van de beschikbare middelen overschrijdt, kan de Raad op voorstel van de Commissie het bedrag van de te verrichten transfers nog verder verminderen.

Artikel 92

Binnen 12 maanden na het verstrijken van de in artikel 88 bedoelde periode beslist de Raad over de bestemming van eventueel resterende gedeelten van het in artikel 88 genoemde totaalbedrag alsmede over de bestemming van de bedragen die de landen en gebieden na het verstrijken van de in artikel 88 bedoelde periode krachtens de artikelen 107 tot en met 109 nog moeten terugstorten.

Artikel 93

De transferaanvraag bevat, naast de nodige statistische gegevens, concrete gegevens over het geconstateerde opbrengstenverlies en over de programma's en acties waarvoor de bevoegde instanties van een land of gebied de middelen overeenkomstig de in artikel 83 omschreven doelstellingen reeds hebben gebruikt of toezeggen deze te zullen gebruiken. De aanvraag wordt gericht tot de Commissie, die deze in overleg met de bevoegde instanties van het betrokken land of gebied onderzoekt, ten einde het bedrag vast te stellen van de transfergrondslag en van de verlagingen die daarop krachtens artikel 100 zouden kunnen worden toegepast.

Artikel 94

1. Voor de toepassing van het systeem worden voor elk land en gebied en voor de export van elk produkt naar de Gemeenschap of naar andere bestemmingen zoals omschreven in artikel 86, een referentieniveau en een transfergrondslag berekend. 2. Het verschil tussen het referentieniveau en de werkelijke opbrengsten, verhoogd met 2 % voor statistische fouten en omissies, vormt de transfergrondslag. 3. Dit referentieniveau komt overeen met het gemiddelde van de exportopbrengsten over de aan elk toepassingsjaar voorafgaande periode van vier jaar.4. Echter kan, indien een land of gebied:- een produkt gaat verwerken dat vanouds onbewerkt werd uitgevoerd, of-een produkt gaat uitvoeren dat het niet vanouds voortbracht,het systeem worden toegepast op basis van een referentieniveau berekend over de aan het toepassingsjaar voorafgaande drie jaar.

Artikel 95

1. Ten aanzien van landen en gebieden die in aanmerking komen voor de in artikel 86, lid 3, bedoelde afwijking, wordt de transfergrondslag berekend op basis van de opbrengsten uit de export van het betrokken produkt of de betrokken produkten naar alle bestemmingen. 2. Ten aanzien van landen en gebieden die niet in aanmerking komen voor de in artikel 86, lid 3, bedoelde afwijking mogen de transfergrondslagen in geen geval hoger zijn dan die welke volgens lid 1 van dit artikel worden berekend.

Artikel 96

1. De exportopbrengsten van elk jaar van de referentieperiode en van het toepassingsjaar worden vastgesteld op basis van de tegenwaarde van de deviezenopbrengsten in de valuta van het betrokken land of gebied. 2. Het referentieniveau wordt berekend, na omrekening in Ecu van de exportopbrengsten van elk jaar van de referentieperiode, tegen de gemiddelde jaarkoers van de Ecu ten opzichte van de valuta van het betrokken land of gebied in het overeenkomstige jaar. 3. Voor de in artikel 94, lid 2, bedoelde berekening worden de exportopbrengsten van het toepassingsjaar omgerekend in Ecu tegen de gemiddelde jaarkoers van de Ecu ten opzichte van de valuta van het betrokken land of gebied in het toepassingsjaar. 4. Indien de gemiddelde jaarkoers van de valuta van het betrokken land of gebied ten opzichte van de Ecu in het toepassingsjaar een schommeling van meer dan 10 % ten opzichte van het gemiddelde van de gemiddelde jaarkoersen van elk jaar van de referentieperiode vertoont, worden de opbrengsten van het toepassingsjaar, in afwijking van lid 3 en onverminderd lid 2, omgerekend tegen een koers die zodanig wordt vastgesteld dat de schommeling tot 10 % ten opzichte van genoemd gemiddelde beperkt blijft.

Artikel 97

1. Het systeem wordt toegepast op de opbrengsten die een land of gebied uit de export van de in de lijst van artikel 84 genoemde produkten heeft verkregen, indien de opbrengsten uit de export van elk produkt naar alle bestemmingen, verminderd met de wederuitvoer, tijdens het aan het toepassingsjaar voorafgaande jaar ten minste 6 % uitmaakten van de totale opbrengsten die het uit de export van goederen in dezelfde periode heeft verkregen. Voor sisal bedraagt dit percentage 4,5. 2. Voor de minst ontwikkelde landen en gebieden bedraagt het in lid 1 bedoelde percentage 1,5. 3. Indien ten gevolge van een natuurramp de produktie van het betrokken produkt in het aan het toepassingsjaar voorafgaande jaar aanzienlijk is gedaald, geschiedt de berekening van het in lid 1 bedoelde percentage op basis van het gemiddelde van de exportopbrengsten van dit produkt in de eerste drie referentiejaren in plaats van op basis van de totale exportopbrengsten in het aan het toepassingsjaar voorafgaande jaar.Onder aanzienlijke daling wordt verstaan een daling van ten minste 50 % van de gemiddelde produktie in de eerste drie referentiejaren.

Artikel 98

1. Een land of gebied heeft het recht een transfer aan te vragen wanneer, op basis van de uitkomsten van een kalenderjaar, de werkelijke opbrengsten, zoals omschreven in artikel 101, die het heeft verkregen uit de export van elk produkt naar de Gemeenschap en, in de in artikel 86, lid 1, onder b), bedoelde gevallen, uit de export naar andere landen en gebieden of naar ACS-Staten of, in de in artikel 86, lid 1, onder c), bedoelde gevallen, uit de export naar alle bestemmingen, ten minste 6 % onder het referentieniveau liggen. 2. Voor de minst ontwikkelde landen en gebieden bedraagt het in lid 1 genoemde percentage 1,5.

Artikel 99

De transferaanvragen zijn niet ontvankelijk in de volgende gevallen:a) indien de aanvraag wordt ingediend na de 31e maart die volgt op het toepassingsjaar;b)indien uit het door de Commissie in overleg met de bevoegde instanties van het betrokken land of gebied verrichte onderzoek van de aanvraag blijkt dat de daling van de opbrengsten van de export naar de Gemeenschap het gevolg is van een handelsbeleid van deze bevoegde instanties, dat met name de export naar de Gemeenschap ongunstig beïnvloedt.

Artikel 100

Indien het onderzoek naar de ontwikkeling van de export naar alle bestemmingen en van de produktie van het betrokken produkt door het betrokken land en gebied en van de vraag in de Gemeenschap aanzienlijke wijzigingen aan het licht brengt, vindt tussen de Commissie en de bevoegde instanties van het land of gebied overleg plaats om uit te maken of de transfergrondslag moet worden gehandhaafd dan wel verlaagd en, in dat laatste geval, in welke mate.

Artikel 101

1. Het systeem wordt toegepast op de in de lijst van artikel 84 opgenomen produkten, die:a) in de Gemeenschap in het vrije verkeer worden gebracht, ofb)er met het oog op hun verwerking onder de regeling actieve veredeling worden geplaatst. 2. De in aanmerking te nemen exportopbrengsten worden verkregen door de in de statistieken van het betrokken land of gebied vermelde waarden per eenheid van de export van dat land of gebied te vermenigvuldigen met de in de communautaire statistieken vermelde in de Gemeenschap ingevoerde hoeveelheden. 3. Voor de produkten waarvoor een land of gebied in aanmerking komt voor de in artikel 86, leden 2 en 3, bedoelde afwijking, wordt uitgegaan van de uitvoerstatistieken van het betrokken land of gebied.

Artikel 102

1. Ten einde een doeltreffende en vlotte werking van het stabilisatiesysteem te waarborgen, wordt op het gebied van statistiek en douane tussen de bevoegde instanties van de landen en gebieden en de Commissie een samenwerking tot stand gebracht. 2. Daartoe stelt elk land of gebied de Commissie in kennis van de maandstatistieken over het volume en de waarde van zijn totale export naar de Gemeenschap en, indien beschikbaar, over het volume van de in de handel gebrachte produktie voor elk in artikel 84 genoemd produkt waarop het systeem van toepassing kan zijn. 3. De bevoegde instanties van de landen en gebieden en de Commissie treffen in gemeenschappelijk overleg alle praktische maatregelen om met name de uitwisseling van de nodige informatie, de indiening van transferaanvragen, het verstrekken van gegevens betreffende het gebruik van de getransfereerde middelen, de toepassing van de bepalingen betreffende de aanvulling van de middelen en alle andere onderdelen van het systeem te vergemakkelijken door zoveel mogelijk gebruik te maken van standaardformulieren.

Artikel 103

1. Na afsluiting van het in overleg met de bevoegde instanties van het aanvragende land of gebied verrichte onderzoek, dat betrekking heeft op zowel de statistische gegevens en de bepaling van de transfergrondslag die aanleiding tot storting kan geven, als op de in artikel 93 bedoelde gegevens, neemt de Commissie een transferbesluit. 2. Voor iedere transfer wordt tussen de Gemeenschap en de bevoegde instanties van het betrokken land of gebied een transferovereenkomst gesloten. 3. De getransfereerde bedragen brengen geen rente op.

Artikel 104

1. De bevoegde instanties van het betrokken land of gebied en de Commissie stellen alles in het werk om de in artikel 101, lid 2, bedoelde statistische vergelijking uiterlijk op 31 mei volgend op de ontvangst van de aanvragen te voltooien. Uiterlijk op deze datum stelt de Commissie de bevoegde instanties van het aanvragende land of gebied in kennis van het resultaat van de vergelijking en, wanneer dat niet beschikbaar is, van de redenen waarom deze niet kon worden voltooid. 2. De bevoegde instanties van het betrokken land of gebied en de Commissie stellen alles in het werk om het in artikel 100 bedoelde overleg binnen ten hoogste twee maanden, te rekenen vanaf de in lid 1 bedoelde kennisgeving, af te ronden. Na afloop van deze termijn stelt de Commissie de bevoegde instanties van het land of gebied in kennis van het transferbedrag dat als gevolg van het onderzoek van de aanvraag is vastgesteld. 3. Onverminderd artikel 105, lid 1, en uiterlijk op 31 juli volgend op de ontvangst van de aanvragen, neemt de Commissie besluiten over alle transferaanvragen, met uitzondering van de aanvragen waarvoor de vergelijking en/of het overleg nog niet zijn voltooid.

Artikel 105

1. De bevoegde instanties van het betrokken land of gebied en de Commissie treffen alle nodige maatregelen voor een snelle transfer overeenkomstig de procedures van artikel 104. Daartoe wordt met name voorzien in het verlenen van voorschotten. 2. Over de programma's en acties waarvoor de bevoegde instanties van het ontvangende land of gebied toezeggen de getransfereerde middelen te zullen gebruiken, wordt door deze instanties beslist met inachtneming van de in artikel 83 omschreven doelstellingen. 3. De bevoegde instanties van het ontvangende land of gebied delen voor de ondertekening van de transferovereenkomst de concrete gegevens mee betreffende de programma's en werkzaamheden waarvoor zij de middelen overeenkomstig de in artikel 83 omschreven doelstellingen hebben gebruikt of toezeggen deze te zullen gebruiken. In dit verband, evenals in dat van artikel 93, worden onder substantiële gegevens verstaan de gegevens betreffende de diagnose van de betrokken sector of sectoren, betreffende de door het aanvragende land of gebied opgestelde statistieken en betreffende de aangegeven besteding van de middelen. Indien het ontvangende land of gebied de middelen overeenkomstig artikel 83, lid 2, voor een andere sector dan die waarin het verlies aan opbrengsten is opgetreden, wenst te gebruiken, deelt het de Commissie de redenen van die andere bestemming van de middelen mee. In alle gevallen vergewist de Commissie zich ervan dat deze mededeling in overeenstemming is met artikel 93.

Artikel 106

1. Binnen 12 maanden na de ondertekening van de transferovereenkomst doen de bevoegde instanties van het ontvangende land of gebied de Commissie een verslag toekomen over het gebruik dat het van de getransfereerde middelen heeft gemaakt. In dit verslag worden alle gegevens opgenomen die zijn gespecificeerd in het volgens artikel 102 in gemeenschappelijk overleg op te stellen formulier. 2. Indien het in lid 1 bedoelde verslag niet binnen de genoemde termijn wordt toegezonden of indien het aanleiding geeft tot opmerkingen, verzoekt de Commissie de bevoegde instanties van het betrokken land of gebied een en ander te rechtvaardigen; zij zijn gehouden binnen twee maanden aan het verzoek gevolg te geven. 3. Na het verstrijken van de in lid 2 genoemde termijn legt de Commissie de zaak voor aan de Raad en stelt zij de bevoegde instanties van het betrokken land of gebied daarvan naar behoren in kennis. Drie maanden na de voltooiing van deze procedure kan de Commissie het besluit inzake een nieuwe transfer opschorten, zolang de bevoegde instanties van dat land of gebied de verlangde gegevens niet hebben verschaft.Van dat besluit worden de bevoegde instanties van het betrokken land of gebied onverwijld in kennis gesteld.

Artikel 107

De landen en gebieden die transfers hebben ontvangen, met uitzondering van de minst ontwikkelde en van Frans-Polynesië, dragen bij tot de aanvulling van de middelen die de Gemeenschap ter beschikking van het systeem heeft gesteld. De verplichting tot aanvulling vervalt, wanneer tijdens de zeven jaren die volgen op het jaar waarin de transfer heeft plaatsgevonden, niet aan de voorwaarden van artikel 108 is voldaan.

Artikel 108

1. Het betrokken land of gebied draagt tot de aanvulling van de middelen van het systeem bij wanneer de ontwikkeling van de exportopbrengsten van het produkt waarvan de export een daling heeft ondergaan die tot een transfer aanleiding heeft gegeven, zulks mogelijk maakt. 2. Ter toepassing van lid 1 bepaalt de Commissie:- aan het begin van elk van de zeven jaren die volgen op het jaar waarin de transfer heeft plaatsgevonden,-zolang de gehele transfer niet ten behoeve van het systeem is teruggestort,-overeenkomstig artikel 101,of voor het voorafgaande jaar:a) de waarde per eenheid van het betrokken, naar de Gemeenschap uitgevoerde produkt hoger ligt dan de gemiddelde waarde per eenheid in de vier jaren vóór het voorafgaande jaar; b)de werkelijk naar de Gemeenschap uitgevoerde hoeveelheid van dat produkt ten minste gelijk is aan het gemiddelde van de hoeveelheden die in de vier jaren voor het voorafgaande jaar naar de Gemeenschap zijn uitgevoerd;c)de opbrengsten van het betrokken jaar voor het desbetreffende produkt ten minste 106 % bedragen van het gemiddelde van de opbrengsten van de export naar de Gemeeenschap in de vier jaren vóór het voorafgaande jaar. 3. Indien de drie in lid 2, onder a), b) en c), genoemde voorwaarden gelijktijdig zijn vervuld, stort het land of gebied ten behoeve van het systeem een bedrag dat gelijk is aan het verschil tussen de werkelijke opbrengsten van de export naar de Gemeenschap tijdens het voorafgaande jaar en het gemiddelde van de opbrengsten van de export naar de Gemeenschap tijdens de vier jaren vóór het voorafgaande jaar, met dien verstande dat het bedrag van de aanvulling van de middelen van het systeem de betrokken transfer niet mag overschrijden. 4. Voor de tenuitvoerlegging van de leden 2 en 3 wordt rekening gehouden met de waargenomen ontwikkelingen bij de export naar alle bestemmingen.

Artikel 109

1. Het in artikel 108, lid 3, bedoelde bedrag wordt ten behoeve van het systeem gestort naar rato van een vijfde per jaar, na een terugstortingsvrije periode van twee jaar, ingaande in het jaar waarin de verplichting tot aanvulling is geconstateerd. 2. De terugstorting kan op verzoek van de bevoegde instanties van het land of gebied geschieden:- hetzij rechtstreeks aan het systeem;-hetzij door het bedrag van de terugstorting in mindering te brengen op zijn vóór de eventuele toepassing van artikel 91 vastgestelde transferrechten. Hoofdstuk 2 Mijnbouwprodukten: speciale financieringsfaciliteit(SYSMIN)

Artikel 110

Ten einde bij de dragen tot het leggen van een hechtere basis voor de ontwikkeling van de landen en gebieden waarvan de economie afhankelijk is van de mijnbouw en in het bijzonder om deze te helpen bij hun strijd tegen de afbrokkeling van hun exportcapaciteit voor mijnbouwprodukten naar de Gemeenschap en de daarmee gepaard gaande vermindering van hun exportopbrengsten, wordt een systeem ingevoerd om deze landen en gebieden te steunen bij hun inspanningen om de mijnbouwsector weer levensvatbaar te maken of om de voor hun ontwikkeling zeer schadelijke gevolgen van ernstige tijdelijke of onvoorziene verstoringen waardoor deze mijnbouwsectoren worden getroffen en waarop de betrokken landen en gebieden geen vat hebben, te verhelpen.

Artikel 111

1. Het in artikel 110 bedoelde systeem is met name van toepassing op de volgende produkten:- koper, met inbegrip van de daarmee samengaande winning van kobalt;-fosfaten;-mangaan;-bauxiet en aluminiumoxyde;-tin;-ijzererts (ertsen, concentraten, geroost ijzerkies), al of niet geagglomereerd (met inbegrip van pellets). 2. Indien zich ten vroegste 12 maanden na de inwerkingtreding van dit besluit ernstige verstoringen voordoen voor een of meer produkten die niet op deze lijst voorkomen, maar waarvan de economie van een of meer landen en gebieden in hoge mate afhankelijk is, besluit de Raad binnen zes maanden nadat de bevoegde instanties van het betrokken land of gebied het desbetreffende verzoek hebben ingediend om dat produkt of die produkten al dan niet aan deze lijst toe te voegen.

Artikel 112

1. Ter uitvoering van artikel 110 wordt voor de toepassingsduur van dit besluit een speciale financieringsfaciliteit geschapen, waaraan de Gemeenschap een totaalbedrag van 5 miljoen Ecu toewijst ter dekking van al haar verbintenissen in het kader van dit systeem alsmede van die welke voortvloeien uit het in hoofdstuk 1 bedoelde systeem tot stabilisatie van de exportopbrengsten:a) dit bedrag wordt beheerd door de Commissie;b)dit bedrag wordt verdeeld in zoveel gelijke jaarlijkse tranches als er toepassingsjaren zijn. Voor zover nodig kan de Raad elk jaar, behalve het laatste, op grond van een door de Commissie voor te leggen verslag, machtiging verlenen tot vervroegd gebruik van ten hoogste 50 % van de tranche van het volgende jaar;c)alle middelen die aan het eind van elk toepassingsjaar van dit besluit, behalve het laatste, overblijven, worden van rechtswege naar het volgende jaar overgedragen;d)indien de middelen voor een bepaald toepassingsjaar ontoereikend zijn, worden de opeisbare bedragen dienovereenkomstig verminderd;e)de middelen die voor elk toepassingsjaar beschikbaar zijn, bestaan uit: - de jaarlijkse tranche, verminderd met de eventueel krachtens het bepaalde onder b) gebruikte bedragen, -de krachtens het bepaalde onder c) overgedragen kredieten. 2. Vóór het verstrijken van de in artikel 183 bedoelde periode beslist de Raad over de bestemming van het eventuele restant van het in dit artikel bedoelde totaalbedrag.

Artikel 113

1. Op de middelen van de speciale financieringsfaciliteit van artikel 112 kan een beroep worden gedaan:a) door de krachtens artikel 114, punt a), daarvoor in aanmerking komende landen en gebieden voor een onder artikel 111 vallend produkt dat naar de Gemeenschap wordt uitgevoerd;b)door de landen en gebieden die daarvoor niet krachtens artikel 114, onder a), in aanmerking komen, maar wel krachtens artikel 114, onder b), in van geval tot geval toegestane afwijking van artikel 111 en artikel 114, onder a),wanneer een aanzienlijke daling van hun produktie- of exportcapaciteit of van hun exportopbrengsten van mijnbouwprodukten als bedoeld in artikel 111 en artikel 114, onder b), wordt geconstateerd of in de komende maanden wordt verwacht, waardoor de rentabiliteit van een overigens levensvatbare en economisch verantwoorde produktie ernstig in gevaar wordt gebracht en het aldus onmogelijk wordt gemaakt het produktieapparaat normaal te vernieuwen of in stand te houden of de exportcapaciteit te herstellen of te handhaven en er een onderbreking komt in de financiering van grote ontwikkelingsprojecten, waarvoor het betrokken land of gebied de inkomsten uit de mijnbouw bij voorrang heeft bestemd. 2. Het in lid 1 bedoelde beroep is eveneens mogelijk wanneer ten gevolge van ernstige voorvallen en technische moeilijkheden of ernstige interne of externe politieke gebeurtenissen dan wel belangrijke technologische of economische veranderingen die de rentabiliteit van de produktie in gevaar brengen, een aanzienlijke daling van de produktie- of exportcapaciteit optreedt of wordt verwacht. 3. Een vermindering met 10 % wordt als een aanzi