Initiatief van de Bondsrepubliek Duitsland met het oog op de aanneming van een kaderbesluit van de Raad inzake strafrechtelijke bescherming tegen fraude en andere vormen van concurrentievervalsing bij het gunnen van overheidsopdrachten binnen de gemeenschappelijke markt

(2000/C 253/02)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag betreffende de Europese Unie, met name op artikel 31, onder e), en artikel 34, lid 2, onder b),

Gezien het initiatief van de Bondsrepubliek Duitsland(1),

Na raadpleging van het Europees Parlement(2),

Overwegende hetgeen volgt:

(1) De financiële belangen van aanbestedende diensten en de eerlijke mededinging moeten beter worden beschermd.

(2) Het gunnen van opdrachten in de lidstaten door de overheid, ook door ondernemingen in de sectoren water, energie, vervoer en telecommunicatie, vindt boven bepaalde drempels plaats volgens communautaire procedures.

(3) In de lidstaten heeft de algemene delictsinhoud van fraude bij de uitvoering van de communautaire wetgeving inzake het gunnen van opdrachten op dit gebied slechts een beperkte werking.

(4) De traditionele mogelijkheden om in het kader van het communautaire mededingingsrecht sancties op te leggen, betreffen alleen ondernemingen.

(5) De uitvoering van de communautaire wetgeving inzake het gunnen van opdrachten moet worden gehandhaafd met additionele, doeltreffende sancties, die met betrekking tot fraude en andere vormen van concurrentievervalsing door natuurlijke personen ook van strafrechtelijke aard moeten zijn.

(6) De communautaire voorschriften voor het gunnen van opdrachten worden in de praktijk dienovereenkomstig toegepast op het gunnen van opdrachten door de instellingen van de Gemeenschap en de strafrechtelijke handhaving daarvan dient derhalve ook de bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen,

HEEFT HET VOLGENDE KADERBESLUIT AANGENOMEN:

Artikel 1

Definities

Voor de toepassing van dit kaderbesluit wordt verstaan onder:

a) "overheidsopdracht": een opdracht voor dienstverlening, leveringen of de uitvoering van werken in de zin van de richtlijnen van de Raad betreffende de coördinatie van de procedures voor het gunnen van zulke opdrachten, voorzover de waarde ervan ten minste gelijk is aan de in die richtlijnen bepaalde drempel; voorts wordt eronder verstaan een overeenkomstige opdracht die gegund is door de Europese Gemeenschappen of door een op grond van de Verdragen tot oprichting van de Europese Gemeenschappen ingesteld orgaan;

b) "onderneming": een inschrijver of gegadigde in de zin van de richtlijnen van de Raad tot coördinatie van de procedures voor het gunnen van overheidsopdrachten;

c) "rechtspersoon": ieder lichaam dat deze hoedanigheid krachtens het toepasselijke nationale recht bezit, met uitzondering van staten of andere overheidslichamen in de uitoefening van het openbaar gezag en publiekrechtelijke internationale organisaties.

Artikel 2

Fraude en andere vormen van concurrentievervalsing bij het gunnen van overheidsopdrachten in de gemeenschappelijke markt

1. Voor de toepassing van dit kaderbesluit wordt verstaan onder fraude en andere vormen van concurrentievervalsing bij het gunnen van overheidsopdrachten, dat een persoon namens een onderneming en op grond van een onrechtmatige overeenkomst of een onderling afgestemde feitelijke gedraging tussen ondernemingen met opzet een voorstel doet, dat erop gericht is de aanbestedende instantie tot de aanvaarding van een bepaald aanbod te bewegen

a) door aan een persoon voor deze zelf of voor een derde op onmiddellijke of middellijke wijze een voordeel te beloven, aan te bieden of te verstrekken, in ruil voor de wederrechtelijke gunning van een overheidsopdracht, of

b) door anderszins samen te spannen met degene die voor het gunnen van de opdracht bevoegd is, of

c) door een dergelijke overeenkomst geheim te houden.

2. Elke lidstaat treft de nodige maatregelen om de in lid 1 omschreven gedragingen strafbaar te stellen.

Artikel 3

Sancties

Elke lidstaat treft de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat het in artikel 2 omschreven strafbare feit, alsook de medeplichtigheid eraan en het uitlokken ervan kunnen worden bestraft met doeltreffende, evenredige en afschrikkende, strafrechtelijke sancties waaronder, althans in ernstige gevallen, vrijheidsstraffen die aanleiding kunnen geven tot uitlevering.

Artikel 4

Aansprakelijkheid van rechtspersonen

1. Elke lidstaat neemt de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat rechtspersonen aansprakelijk kunnen worden gesteld voor het in artikel 2 bedoelde strafbare feit, in hun voordeel gepleegd door eenieder die handelde als individu of als lid van een orgaan van de rechtspersoon en die in de rechtspersoon een leidende positie bekleedt, gebaseerd op:

a) de bevoegdheid om de rechtspersoon te vertegenwoordigen, of

b) de bevoegdheid om namens de rechtspersoon beslissingen te nemen, of

c) de bevoegdheid om in de rechtspersoon toezicht uit te oefenen,

en dat zij overeenkomstig artikel 5, lid 1, aansprakelijk kunnen worden gesteld voor medeplichtigheid aan of uitlokking van dat strafbare feit.

2. Naast de in lid 1 bedoelde gevallen, neemt elke lidstaat de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat een rechtspersoon overeenkomstig artikel 5, lid 2, aansprakelijk kan worden gesteld wanneer, bij gebreke van toezicht of controle van de kant van een in lid 1 van dit artikel bedoelde persoon, een strafbaar feit zoals bedoeld in artikel 2 kon worden gepleegd ten voordele van de rechtspersoon door een persoon die onder diens gezag staat.

3. De aansprakelijkheid van een rechtspersoon krachtens de leden 1 en 2 sluit strafvervolging van natuurlijke personen die als dader, uitlokker of medeplichtige bij een strafbaar feit zoals bedoeld in artikel 2 betrokken zijn, niet uit.

Artikel 5

Sancties tegen rechtspersonen

1. Elke lidstaat neemt de nodige maatregelen om tegen een rechtspersoon die volgens artikel 4, lid 1, aansprakelijk is gesteld, sancties te kunnen treffen die doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn; deze sancties omvatten al dan niet strafrechtelijke geldboetes en kunnen andere maatregelen omvatten, zoals:

a) uitsluiting van het voordeel van overheidssteun;

b) tijdelijk of permanent verbod op het uitoefenen van commerciële activiteiten;

c) plaatsing onder toezicht van de rechter;

d) rechterlijk bevel tot ontbinding.

2. Elke lidstaat neemt de nodige maatregelen om tegen een rechtspersoon die volgens artikel 4, lid 2, aansprakelijk is gesteld, sancties of maatregelen te kunnen treffen die doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn.

Artikel 6

Subsidiair karakter van de artikelen 4 en 5

De artikelen 4 en 5 vinden slechts toepassing voorzover het in artikel 2 bedoelde strafbare feit niet valt onder de voorschriften van de Europese Gemeenschappen inzake de aansprakelijkheid van en de sancties tegen rechtspersonen.

Artikel 7

Rechtsmacht

1. Elke lidstaat neemt de nodige maatregelen tot vestiging van zijn rechtsmacht ten aanzien van het in artikel 2 bedoelde strafbare feit dat gepleegd wordt

a) geheel of gedeeltelijk op zijn grondgebied, of

b) door een van zijn onderdanen, waarbij het recht van die lidstaat kan voorschrijven dat dit feit ook strafbaar moet zijn in het land waar het plaatsvindt, of

c) ten voordele van een rechtspersoon met hoofdkantoor op het grondgebied van die lidstaat.

2. Elke lidstaat kan besluiten dat hij niet of slechts in specifieke gevallen of omstandigheden zal overgaan tot toepassing van het bepaalde in lid 1, onder b) en c).

3. Indien een lidstaat besluit gebruik te maken van het bepaalde in lid 2, stelt hij het secretariaat-generaal van de Raad daarvan in kennis, in voorkomend geval met vermelding van de specifieke gevallen of omstandigheden waarin dat besluit van toepassing is.

4. Een lidstaat die krachtens zijn nationale recht geen eigen onderdanen uitlevert, treft de nodige maatregelen om zijn rechtsmacht te vestigen ten aanzien van het in artikel 2 bedoelde strafbare feit dat door zijn onderdanen buiten zijn grondgebied wordt gepleegd.

Artikel 8

Uitvoering van het kaderbesluit

1. De lidstaten treffen de maatregelen die nodig zijn om vóór ...(3) aan de bepalingen van dit kaderbesluit te voldoen.

2. De lidstaten delen het secretariaat-generaal van de Raad en de Commissie van de Europese Gemeenschappen de tekst mee van de bepalingen waarmee hun verplichtingen op grond van dit kaderbesluit in nationaal recht worden omgezet.

3. De Raad beoordeelt vóór ...(4) aan de hand van terzake dienende informatie hoe de lidstaten hun verplichtingen op grond van dit kaderbesluit zijn nagekomen.

Artikel 9

Inwerkingtreding

Dit kaderbesluit treedt in werking op de dag van zijn bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

Gedaan te ...

Voor de Raad

De voorzitter

...

(1) PB C ...

(2) PB C ...

(3) Drie jaar na de inwerkingtreding van dit kaderbesluit.

(4) Vier jaar na de inwerkingtreding van dit kaderbesluit.