NL Publicatieblad van de Europese Unie C 71/12

ADVIES VAN DE RAAD

van 27 februari 2007

over het geactualiseerde convergentieprogramma van Denemarken voor de periode 2006-2010

(2007/C 71/04)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,

Gelet op Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid (1), en met name op artikel 9, lid 3,

Gezien de aanbeveling van de Commissie,

Na raadpleging van het Economisch en Financieel Comité,

BRENGT HET VOLGENDE ADVIES UIT:

(1) Op 27 februari 2007 heeft de Raad het geactualiseerde convergentieprogramma van Denemarken voor de periode 2006 tot en met 2010 besproken.

(2) Volgens het macro-economische scenario dat aan het programma ten grondslag ligt, zal de reële BBP-groei vertragen van 2,7 % in 2006 tot gemiddeld 1,0 % in de resterende programmaperiode. Afgaande op de thans beschikbare informatie lijkt dit scenario met name voor de periode 2008-2010 uit te gaan van uitgesproken voorzichtige groeihypothesen die weer samenhangen met het feit dat in de actualisering om technische redenen wordt aangenomen dat de (positieve) output gap in 2010 wordt gedicht. De in het programma gehanteerde inflatieprognoses lijken realistisch.

(3) Het overheidsoverschot voor 2006 wordt in de najaarsprognoses 2006 van de diensten van de Commissie geraamd op 3,1 % van het BBP, tegen een streefcijfer van 2,1 % van het BBP in het vorige geactualiseerde convergentieprogramma. Een en ander houdt verband met het feit dat de groei meevalt en de energieprijzen op een hoog niveau blijven, terwijl de inkomsten uit de olie- en gasproductie voor Denemarken juist van groot belang zijn.

(4) De begrotingsstrategie is gericht op de handhaving van structurele overschotten (d.w.z. conjunctuurgezuiverde overschotten ongerekend eenmalige maatregelen en andere tijdelijke factoren, zoals sommige speciale volatiele ontvangstenposten) van gemiddeld % à 1 % van het BBP over de periode tot en met 2010, en dus op een duidelijke vermindering van de schuldquote om de houdbaarheid van de begroting op lange termijn te waarborgen. De strategie heeft tot doel de uitgaven in de hand te houden (de overheidsconsumptie groeit in de periode 2007-2010 reëel met niet meer dan gemiddeld zo'n 1 % per jaar, tegen 0,5 % in de vorige actualisering) en vast te houden aan de in 2001 ingevoerde belastingstop en aan de overeengekomen hervormingen die strekken tot verhoging van het arbeidsaanbod en de participatiegraad. In de actualisering loopt het overschot iets terug: van 3,1 % van het BBP in 2006 naar 2,8 % in 2007, en zet de daling zich voort tot 1,2 % in 2010 (het primaire saldo daalt van 4,7 % in 2006 tot 1,8 % in 2010). De daling vanaf 2008 hangt samen met de uitgesproken voorzichtige prognoses van de BBP-groei. In vergelijking met de vorige actualisering valt het overheidstekort van 2006, 2007 en 2008 hoger, maar aan het eind van de programmaperiode lager uit.

(5) Het volgens de algemeen aanvaarde methode berekende structurele saldo wordt geraamd op circa 2 % van het BBP of meer in de gehele programmaperiode, waarbij 2007 een geringe verslechtering en 2008 een iets sterkere verbetering te zien geven. De in het programma gepresenteerde middellangetermijndoelstelling (MTD) voor de begrotingssituatie is een structureel saldo van % à 1 % van het BBP in 2010, maar volgens de planning wordt dat saldo al gedurende de gehele programmaperiode ruimschoots gehaald. De MTD is gericht op het waarborgen van de houdbaarheid van de begroting, en blijft ten opzichte van de vorige actualisering ongewijzigd wanneer rekening wordt gehouden met het feit dat de pensioenregeling die deel uitmaakt van de tweede pijler, overeenkomstig het Eurostatbesluit van 2 maart 2004 ( 2 ) in het nieuwe programma niet meer wordt meegerekend (de regeling was nog wel opgenomen in de vorige programma's van Denemarken). Aangezien de MTD ambitieuzer is dan de minimumbenchmark (geraamd op een tekort van circa % van het BBP), mag worden aangenomen dat de verwezenlijking ervan een veiligheidsmarge tegen het ontstaan van een buitensporig tekort zal bieden. De MTD van het programma ligt binnen de marge die in het stabiliteits- en groeipact en in de gedragscode is vastgesteld voor de lidstaten die tot de eurozone en tot WKM II behoren, en is duidelijk ambitieuzer dan in het licht van de schuldquote en de gemiddelde potentiële productiegroei op lange termijn noodzakelijk is.

(6) De uiteindelijke begrotingsresultaten zouden beter kunnen uitvallen dan in het programma wordt voorspeld, met name in de jaren 2008-2010. Dit komt met name door het uitgesproken voorzichtige macro-economische scenario, dat opweegt tegen het risico dat de reële overheidsconsumptie hoger uitvalt dan verwacht.

(7) In het licht van deze risicobeoordeling lijkt de in het programma uitgestippelde begrotingsstrategie toereikend om de MTD in de gehele programmaperiode vast te houden. Bovendien verschaft deze strategie voor elk jaar een veiligheidsmarge die ruim genoeg is om te voorkomen dat het tekort bij normale macro-economische fluctuaties de drempel van 3 % van het BBP overschrijdt. De budgettaire beleidskoers die uit het programma blijkt, strookt volledig met het stabiliteits- en groeipact.

(8) Volgens de ramingen is de bruto overheidsschuld in 2006 gedaald tot onder de 30 % van het BBP, ruim onder de in het Verdrag vastgelegde referentiewaarde van 60 % van het BBP. Volgens het programma zal de bruto schuldquote in de loop van de programmaperiode met nog eens 11 procentpunten dalen.

(9) De prognose is dat de vergrijzing in Denemarken een groter langetermijneffect op de begroting heeft dan gemiddeld in de EU het geval is. Dit komt met name doordat de pensioenuitgaven als percentage van het BBP in de komende decennia een relatief forse stijging te zien zullen geven. Het omvangrijke hervormingspakket van juni 2006 (het akkoord inzake welvaart, welzijn en investeringen in de toekomst) moet evenwel leiden tot latere pensionering. Zowel de algemene pensioengerechtigde leeftijd als de leeftijd voor vervroegd pensioen worden geleidelijk met twee jaar opgetrokken en worden in een volgend stadium geïndexeerd en gekoppeld aan de veranderingen in de levensverwachting. Het socialezekerheidsakkoord draagt derhalve bij tot een ombuiging van de langetermijntrends voor de uitgaven en daarmee tot een betere houdbaarheid van de overheidsfinanciën. Voorts kunnen de langetermijngevolgen van de vergrijzing voor de begroting dankzij een budgettaire uitgangspositie met een fors structureel overschot voor een aanzienlijk deel worden opgevangen. Door de hoge primaire overschotten op middellange termijn vast te houden, zal het mogelijk zijn om de risico's voor de houdbaarheid van de openbare financiën in te dammen. Gezien deze ontwikkelingen lijkt Denemarken weinig gevaar te lopen wat de houdbaarheid van de overheidsfinanciën betreft.

(10) Het convergentieprogramma bevat een kwalitatieve beoordeling van de algemene gevolgen van het uitvoeringsverslag van oktober 2006 van het nationale hervormingsprogramma binnen het kader van de begrotingsstrategie op middellange termijn. Daarnaast verschaft het systematisch informatie over de rechtstreekse budgettaire kosten of besparingen van de voornaamste hervormingen waarin het nationale hervormingsprogramma voorziet, en wordt in de begrotingsprognoses expliciet rekening gehouden met de gevolgen van de in het nationale hervormingsprogramma geschetste maatregelen voor de openbare financiën. De in het convergentieprogramma opgenomen maatregelen op het gebied van de openbare financiën lijken aan te sluiten bij de in het kader van het nationale hervormingsprogramma voorgenomen acties. Met name worden met beide programma's hervormingen beoogd die gericht zijn op een vergroting van het arbeidsaanbod op lange termijn, waarbij met name te denken valt aan het akkoord om de pensioengerechtigde leeftijd op te trekken en daarmee de deelname aan het arbeidsproces te verlengen.

(11) De in het programma uitgestippelde begrotingsstrategie is grotendeels in overeenstemming met de globale richtsnoeren voor het economisch beleid die in de geïntegreerde richtsnoeren voor de periode 2005-2008 zijn opgenomen.

(12) Wat de in de gedragscode voor stabiliteits- en convergentieprogramma's gespecificeerde gegevensvereisten betreft, verschaft het programma alle vereiste en de meeste facultatieve gegevens (3).

De Raad is van oordeel dat er sprake is van een solide budgettaire middellangetermijnsituatie en dat de begrotingsstrategie een goed voorbeeld is van een begrotingsbeleid waarbij het stabiliteits- en groeipact in acht wordt genomen.

Vergelijking van de belangrijkste macro-economische en budgettaire prognoses (4)

2005 2006 2007 2008 2009 2010 Reëel BBP (Verandering in %) CP nov 2006 (5) 3,6 2,7 2,0 0,7 0,7 0,6 COM nov 2006 3,0 3,0 2,3 2,2 n.v.t. n.v.t. CP nov 2005 2,4 2,4 1,1 1,6 n.v.t. 2,1 HICP-inflatie (%) CP nov 2006 1,7 2 1,8 1,7 1,8 1,7 COM nov 2006 1,7 2,0 2,0 1,9 n.v.t. n.v.t. CP nov 2005 1,6 2 1,3 1,9 n.v.t. 1,8 Output gap (in % van het potentieel BBP) CP nov 2006 (6) 0,3 0,9 0,9 – 0,3 – 1,3 – 2,3 COM nov 2006 (7) – 0,6 – 0,2 – 0,4 – 0,6 n.v.t. n.v.t. CP nov 2005 (5) – 0,3 0,1 – 0,7 – 0,9 n.v.t. – 0,6 Overheidssaldo (in % van het BBP) CP nov 2006 4,0 3,1 2,8 2,5 1,8 1,2 COM nov 2006 4,0 3,2 3,3 3,2 n.v.t. n.v.t. CP nov 2005 2,7 2,1 2,2 1,7 n.v.t. 1,9 Primair saldo (in % van het BBP) CP nov 2006 5,8 4,7 4,3 3,4 2,5 1,8 COM nov 2006 5,8 4,9 4,6 4,3 n.v.t. n.v.t. CP nov 2005 4,7 3,7 3,1 2,5 n.v.t. 2,7 Conjunctuurgezuiverd saldo (in % van het BBP) CP nov 2006 (6) 3,8 2,5 2,2 2,7 2,6 2,7 COM nov 2006 4,4 3,3 3,5 3,6 n.v.t. n.v.t. CP nov 2005 (6) 2,9 2 2,6 2,3 n.v.t. 2,3 Structureel saldo (8) (in % van het BBP) CP nov 2006 (9) 3,6 2,2 1,9 2,7 2,6 2,7 COM nov 2006 (10) 4,1 3,0 3,2 3,6 n.v.t. n.v.t. CP nov 2005 2,7 1,7 2,3 2,3 n.v.t. 2,3 Bruto overheidsschuld (in % van het BBP) CP nov 2006 36,2 29,8 25,8 22,7 20,5 19,0 COM nov 2006 36,2 29,7 25,7 23,2 n.v.t. n.v.t. CP nov 2005 35,9 32,9 30,1 27,7 n.v.t. 22,7 Bronnen: Convergentieprogramma (CP); economische najaarsprognoses 2006 van de diensten van de Commissie (COM); berekeningen van de diensten van de Commissie.

(1) PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1. Verordening gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1055/2005 (PB L 174 van 7.7.2005, blz. 1). Alle documenten waarnaar in deze tekst wordt verwezen, kunnen worden geraadpleegd op de volgende website:

http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.

(2) Zie Eurostat News Releases nr. 30/2004 van 2 maart 2004 en nr. 117/2004 van 23 september 2004.

(3) Onder de facultatieve gegevens ontbreken met name de specificaties van de stock-flow adjustment.

(4) In de begrotingsprognoses wordt rekening gehouden met het effect van het Eurostatbesluit van 2 maart 2004 inzake de indeling van op kapitaaldekking gebaseerde pensioenregelingen. Wordt dit effect niet meegerekend, dan zou het overheidssaldo in 2005 4,9 %, in 2006 4,0 %, in 2007 3,8 %, in 2008 3,5 %, in 2009 2,8 % en in 2010 2,2 % van het BBP bedragen, terwijl de bruto overheidsschuld in 2005 35,9 %, in 2006 28,6 %, in 2007 24,6 %, in 2008 21,5 %, in 2009 19,3 % en in 2010 17,8 % van het BBP zou bedragen.

(5) De BBP-groeiprognoses in de actualisering voor 2008, 2009 en 2010 berusten op de technische aanname dat de output gap in 2010 wordt gedicht.

(6) Berekeningen van de diensten van de Commissie op basis van de in het programma voorkomende informatie.

(7) Op basis van een geraamde potentiële groei van achtereenvolgens 2,2 %, 2,6 %, 2,5 % en 2,5 % in de periode 2005-2008.

(8) Conjunctuurgezuiverd saldo (zoals in de voorgaande rijen), ongerekend eenmalige en tijdelijke maatregelen.

(9) Eenmalige en tijdelijke maatregelen uit het programma (0,3 % van het BBP in 2005, 2006 en 2007, alle met een overschotvermeerderend effect).

(10) Eenmalige en tijdelijke maatregelen uit de najaarsprognoses 2006 van de diensten van de Commissie bestaan in de gevolgen van de opschorting tot 2007 van de bijdragen aan de speciale pensioenregeling. Omdat de bijdragen aftrekbaar zijn van de belasting, leidt de opschorting ervan tot een verbetering van de overheidsfinanciën met naar schatting 0,3 % van het BBP in 2005, 2006 en 2007.

Bronnen:

Convergentieprogramma (CP); economische najaarsprognoses 2006 van de diensten van de Commissie (COM); berekeningen van de diensten van de Commissie.