Gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad van de Europese Unie en de Europese Commissie

Wetgevingsprioriteiten van de EU voor 2023 en 2024

(2022/C 491/01)

Het is voor onze Unie niet evident om te midden van de niet-uitgelokte, brutale agressie van Rusland tegen Oekraïne, die wordt gekenmerkt door schokkend geweld en een toenemend aantal bewezen oorlogsmisdaden, vastberaden op te treden. Door de bijkomende gevolgen van de Russische aanval voor onze levenswijze, die wij lang als vanzelfsprekend hebben beschouwd, voelen onze burgers zich onzekerder en minder veilig en zijn zij minder optimistisch over de toekomst. Ondanks de pogingen van Rusland om de Unie te verzwakken en te verdelen, blijven wij eensgezind, vastberaden en vastbesloten om Oekraïne en zijn bevolking te steunen. Deze steun zal bestaan uit militaire en humanitaire hulp, politieke en financiële steun, en blijvende toegang van Oekraïners tot banen, huisvesting, onderwijs, opleiding en gezondheidszorg in de EU in het kader van het mechanisme voor tijdelijke bescherming. Wij zullen Oekraïne ook betere toegang verlenen tot de eengemaakte markt en de zone met gratis roaming, en wij zullen het herstel en de wederopbouw van Oekraïne ondersteunen. Om Rusland economisch onder druk te houden en zijn militaire vermogens te ondermijnen, zullen wij er ook voor zorgen dat de sancties tegen Rusland daadwerkelijk en onafgebroken worden toegepast. Wij zullen Oekraïne en het Internationaal Strafhof steunen bij het documenteren en vervolgen van mogelijke oorlogsmisdaden, en wij zullen de mogelijkheden onderzoeken om volledige verantwoordingsplicht te waarborgen. De gevolgen van deze agressie zijn ook voelbaar in onze directe buurlanden, die grote aantallen ontheemden opvangen, en wereldwijd, met een dramatische toename van de voedselonzekerheid.

Nu wij stilaan beginnen te herstellen van de pandemie en een radicale transformatie doormaken om andere ernstige uitdagingen zoals de klimaat- en natuurcrises het hoofd te bieden, worden onze burgers geconfronteerd met hogere elektriciteitsprijzen en een stijgende inflatie. Wij zijn vastbesloten gemeenschappelijke EU-oplossingen te vinden om deze crisis in verband met de kosten van levensonderhoud voor onze burgers en bedrijven, die door de oorlog in Oekraïne nog is verergerd, aan te pakken. Overeenkomstig het REPowerEU-plan heeft de EU haar afhankelijkheid van de invoer van Russische energie snel verminderd door alternatieve energiebronnen te bevorderen en energiebesparingen en -opslag te stimuleren. Het gebruik van onze gezamenlijke marktmacht, de versnelde dubbele transitie in de energiesector en de hervorming van de opzet van de elektriciteitsmarkt zullen structurele oplossingen voortbrengen.

In dit verband zal hoge prioriteit worden gegeven aan het waarborgen van de duurzaamheid van het meerjarig financieel kader in een nieuwe geopolitieke en economische situatie. Wij zullen ook werk maken van de invoering van voldoende nieuwe eigen middelen.

Wij zijn ingenomen met de resultaten van de Conferentie over de toekomst van Europa (1), een inspirerend en succesvol experiment op het gebied van overlegdemocratie. Om tegemoet te komen aan de verwachtingen van de burgers zullen de instellingen — elk binnen hun eigen bevoegdheden — blijven zorgen voor een snelle en doeltreffende follow-up van de aanbevelingen van de Conferentie. Veel voorstellen van de Conferentie zijn terug te vinden in het werkprogramma van de Commissie voor 2023, en wij verbinden ons er gezamenlijk toe er bijzondere aandacht aan te besteden.

Met deze gezamenlijke verklaring willen wij de aandacht vestigen op de belangrijkste wetgevingsvoorstellen (2) die onze drie instellingen zo goed mogelijk zullen uitwerken. De verwezenlijking van deze prioriteiten zal des te belangrijker zijn met het oog op de Europese verkiezingen van 2024, het moment waarop de burgers zullen beoordelen hoe goed de EU op de huidige uitdagingen heeft gereageerd. Dit betreft zowel de wetgevingsvoorstellen die de twee wetgevers momenteel bespreken als die welke de Europese Commissie tussen nu en het einde 2023 zal voorleggen. De drie instellingen komen overeen tussen 2023 en het einde van de zittingsperiode in 2024 de hoogste prioriteit te geven aan de volgende beleidsdoelstellingen:

1. Om de Europese Green Deal te verwezenlijken en dus — ondanks de ongunstige geopolitieke omstandigheden — tussen nu en 2050 klimaatneutraliteit te bereiken, zullen wij streven naar een snellere groene en rechtvaardige transitie als een essentieel onderdeel van de oplossing voor de energieonzekerheid, de hoge energieprijzen en de bezorgdheid over de voedselzekerheid. Wij zullen actie ondernemen om de werkzaamheden in verband met het “Fit for 55”-pakket snel af te ronden zodat wij onze reductiedoelstellingen voor 2030 kunnen halen, en tegelijkertijd onze ambitie verhogen om de REPowerEU-doelstellingen, met name de geleidelijke afbouw van de afhankelijkheid van Russische fossiele brandstoffen en de bevordering van hernieuwbare energie in Europa, te verwezenlijken. Wij zullen prioriteit geven aan de herziening van de elektriciteitsmarkt van de EU, de aftrap van de waterstofmarkt in de EU en een snellere uitrol van hernieuwbare energiebronnen. Wij zullen aandacht besteden aan het herstel en de bescherming van de biodiversiteit, de bodemgezondheid, de bestrijding van water- en luchtverontreiniging en verontreiniging door microplastics, en de bestrijding van milieucriminaliteit. Met het oog op de totstandbrenging van een circulaire economie zullen wij streven naar het recht op reparatie, duurzaam productontwerp, de aanpak van verpakkingsafval en de verstrekking van juiste informatie over groene claims aan consumenten. Wij zullen nieuwe klimaatmaatregelen nemen, met name op het gebied van emissies en verontreiniging door het vervoer, vergroening van het goederenvervoer en certificering van koolstofverwijdering. Wij zullen voorrang geven aan de vermindering van afval en de milieueffecten ervan.

2. Om de digitale transitie te verwezenlijken en de veerkracht van de EU te vergroten, zullen wij ons richten op de vermindering van het hulpbronnengebruik en de milieu- en klimaateffecten, de versterking van Europa's leiderschap op het gebied van baanbrekende technologieën, de verbetering van onze voorzieningszekerheid, ons concurrentievermogen en onze veerkracht, de ondersteuning van relevante digitale vaardigheden en de toepassing van een mensgerichte aanpak. Wij zullen onze aandacht toespitsen op de lopende voorstellen inzake artificiële intelligentie, toegang tot en gebruik van gegevens, cyberweerbaarheid en cyberbeveiliging, en de versterking van onze defensie-industrie. Wij zullen prioriteit geven aan maatregelen inzake kritieke grondstoffen, zeldzame aardmetalen en halfgeleiders zodat er voldoende en diverse middelen zijn om de dubbele transitie te verwezenlijken. Om innovatieve technologieën aan te moedigen, zullen wij werk maken van het regelgevingskader voor hyperloops, het nieuwe programma voor het radiospectrumbeleid en veilige ruimtegebaseerde communicatie. Wij zullen actie ondernemen op het gebied van de gemeenschappelijke Europese ruimte voor mobiliteitsgegevens. Wij zullen de eengemaakte markt, een van onze belangrijkste troeven, versterken, onder meer door werk te maken van het noodinstrument voor de eengemaakte markt en van betere voorwaarden bij platformwerk. Wij zullen ook werk maken van nieuwe efficiënte octrooiregels, en kmo's in moeilijke tijden ondersteunen, onder meer door middel van een herziening van de regels inzake betalingsachterstand.

3. In het kader van een economie die werkt voor de mensen zullen wij meer inspanningen leveren om het concurrentievermogen te stimuleren, groei veilig te stellen en werkgelegenheidskansen voor de Europese burgers te creëren. Wij zullen ons met name richten op jongeren en de ontwikkeling van relevante vaardigheden. Wij zullen de belemmeringen en lasten voor onze kleine bedrijven wegnemen. Wij zullen inspanningen leveren om een hulppakket voor kmo's voor te stellen en bedrijven te ondersteunen en te ontlasten, onder meer door hun toegang tot kapitaal en gegevens te vergemakkelijken en door te voorzien in snelle en innovatieve betaaloplossingen en gestroomlijnde regels inzake insolventie. Wij zullen prioriteit blijven geven aan de uitvoering van de Europese pijler van sociale rechten en de verklaring van de top van Porto, en verdere maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat bij al onze acties rekening wordt gehouden met de sociale dimensie, met inbegrip van het recht om offline te zijn en het dichten van de loonkloof tussen mannen en vrouwen. Wij zullen streven naar een snel akkoord over de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels om arbeidsmobiliteit te ondersteunen, alsook over depositoverzekeringen, duurzame corporate governance, de bestrijding van het witwassen en een verbod op met dwangarbeid vervaardigde producten. Wij zullen de nodige aandacht besteden aan de herziening van het economische bestuur van de EU zodat deze de economie van de EU en die van de lidstaten ondersteunt, en inspanningen leveren om de kapitaalmarkten en de rol van de euro, met inbegrip van de digitale euro, te versterken en de bankenunie te voltooien. Wij zullen ernaar streven vooruitgang te boeken met de wereldwijde belastinghervorming. Om duurzame ontwikkeling wereldwijd te ondersteunen, zullen wij streven naar een spoedig akkoord over het stelsel van algemene tariefpreferenties en een hervormd douanewetboek.

4. Voor een sterker Europa in de wereld moeten wij blijk geven van onze onwrikbare steun aan Oekraïne, blijven vasthouden aan onze kernbeginselen van multilateralisme en een op regels gebaseerde orde, en ons blijven inzetten voor ontwikkeling en humanitaire hulp. In overeenstemming met het strategisch kompas zullen wij verder werken aan het versterken van onze gedeelde defensie- en veiligheidsvermogens en onze weerbaarheid, onder meer tegen buitenlandse informatiemanipulatie en inmenging. Wij zullen actie ondernemen om een instrumentarium voor het kader ter bestrijding van corruptie op te zetten. Wij zullen blijven samenwerken met kandidaat-lidstaten van de Westelijke Balkan en met Oekraïne, de Republiek Moldavië en Georgië, met het oog op hun toekomstige toetreding tot de Unie. Om de EU veerkrachtiger te maken en onze toeleveringsketens te diversifiëren, zullen wij aandringen op de volledige ratificatie van handelsovereenkomsten en onze samenwerking met gelijkgestemde partners en bondgenoten versterken.

5. Om onze Europese levenswijze te bevorderen, zullen wij absolute prioriteit geven aan de voltooiing van de hervorming van het wetgevingskader inzake migratie en asiel vóór het einde van de zittingsperiode, op basis van de gezamenlijke routekaart voor het migratie- en asielpact. Wij zullen er ook naar streven snel vooruitgang te boeken met het pakket legale migratie en de herziene Schengengrenscode. In het kader van het voorgestelde Europees Jaar van de Vaardigheden willen wij prioriteit geven aan het komende voorstel inzake de erkenning van kwalificaties van derde landen en de ondersteuning van leermobiliteit binnen de EU. Wij zullen actie ondernemen om de werkzaamheden inzake de digitalisering van visumprocedures en reisdocumenten, de uitwisseling van informatie tussen nationale rechtshandhavingsinstanties, maatregelen ter bestrijding van mensenhandel, de verplichting om vooraf passagiersgegevens door te geven, het bevriezen en confisqueren van de opbrengst van misdrijven, en het bestrijden van seksueel misbruik van kinderen te voltooien. Met het oog op de verdere uitbouw van de Europese gezondheidsunie zullen wij prioriteit geven aan de snelle goedkeuring en uitvoering van de Europese ruimte voor gezondheidsgegevens. Wij zullen ook bijzondere aandacht besteden aan maatregelen ter bevordering van de geestelijke gezondheid en ter preventie van kanker.

6. Om onze democratie en waarden te beschermen tegen ongekende bedreigingen, zullen wij gebruikmaken van alle instrumenten waarover wij beschikken om de rechtsstaat, gelijkheid en non-discriminatie, alsook mediavrijheid en -pluriformiteit binnen de Unie te versterken en te verdedigen. Wij zullen naarstig voortwerken om tegen de volgende verkiezingen voor het Europees Parlement de werkzaamheden op het gebied van transparantie en gerichte politieke reclame, het statuut en de financiering van Europese politieke partijen en stichtingen en het kiesrecht van mobiele Europeanen te voltooien. Wij zullen bijzondere aandacht besteden aan verdere initiatieven om de democratische veerkracht van binnenuit te versterken en ons democratisch bestel te beschermen tegen externe belangen, desinformatie en buitenlandse inmenging, in combinatie met de versterking van ons wetgevingskader inzake corruptiebestrijding. Wij zullen prioriteit geven aan loontransparantie en de bestrijding van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld. Wij zullen maatregelen nemen om de rechten van personen met een handicap te beschermen en solidariteit tussen de generaties te bevorderen.

Naast de werkzaamheden die onder de gewone wetgevingsprocedure vallen, verklaren wij ons bovendien vastbesloten om:

— Oekraïne te blijven steunen en de gevolgen van de Russische agressie voor onze burgers en bedrijven aan te pakken;

— de nationale herstel- en veerkrachtplannen te blijven uitvoeren;

— ter gelegenheid van het dertigjarig bestaan van de eengemaakte markt in 2023, samen te werken om deze te verdiepen door belemmeringen weg te nemen en lacunes op te vullen, met name in de dienstensector, zodat het volledige potentieel ervan wordt benut;

— in het kader van het Europees Jaar van de Vaardigheden Europa te promoten als een aantrekkelijke plek voor geschoolde werknemers en de mobiliteit van geschoolde arbeidskrachten en stagiairs binnen de EU te vergemakkelijken;

— de uitvoering van de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling van de Verenigde Naties te versnellen;

— aan te dringen op een hogere ambitie en meer actie op mondiaal niveau om de onderling verbonden klimaat- en biodiversiteitscrises aan te pakken;

— onze diplomatieke contacten met partners wereldwijd te versterken, onder meer via de Global Gateway-strategie, en tegelijkertijd hoge milieu-, gezondheids-, sociale en mensenrechtennormen te bevorderen;

— naast de Westelijke Balkan, ook Oekraïne, de Republiek Moldavië en Georgië een geloofwaardig Europees perspectief te bieden, en onze steun voor het Oostelijk Partnerschap en het zuidelijk nabuurschap te handhaven;

— prioriteit te geven aan handelsovereenkomsten met gelijkgestemde partners, de betrekkingen met Latijns-Amerika en het Caribisch gebied nieuw leven in te blazen, en een hernieuwd partnerschap met Afrika te consolideren;

— de dreigingen die uitgaan van transnationale georganiseerde misdaad en terroristische organisaties aan te pakken door de strategie voor de veiligheidsunie 2020-2025 voort te zetten.

Wij, de voorzitters van het Europees Parlement, de Raad en de Europese Commissie, verbinden onze instellingen ertoe in 2023 en 2024 werk te maken van deze gemeenschappelijke prioriteiten en ons hierbij te laten leiden door de grondbeginselen van wederzijds vertrouwen, respect en samenwerking. De toekomst van Europa ligt in zijn vermogen om zich snel, vastberaden en eensgezind aan te passen.

Wij zullen ook samenwerken om te zorgen voor een correcte uitvoering en handhaving van de bestaande wetgeving en wij zullen er nauwlettend op toezien dat deze gezamenlijke verklaring tijdig en daadwerkelijk wordt uitgevoerd.

Съставено в Брюксел на петнадесети декември две хиляди двадесет и втора година. Hecho en Bruselas, el quince de diciembre de dos mil veintidós. V Bruselu dne patnáctého prosince dva tisíce dvacet dva. Udfærdiget i Bruxelles den femtende december to tusind og toogtyve. Geschehen zu Brüssel am fünfzehnten Dezember zweitausendzweiundzwanzig. Kahe tuhande kahekümne teise aasta detsembrikuu viieteistkümnendal päeval Brüsselis. Έγινε στις Βρυξέλλες, στις δέκα πέντε Δεκεμβρίου δύο χιλιάδες είκοσι δύο. Done at Brussels on the fifteenth day of December in the year two thousand and twenty two. Fait à Bruxelles, le quinze décembre deux mille vingt-deux. Arna dhéanamh sa Bhruiséil, an cúigiú lá déag de mhí na Nollag sa bhliain dhá mhíle fiche a dó. Sastavljeno u Bruxellesu petnaestog prosinca godine dvije tisuće dvadeset druge. Fatto a Bruxelles, addì quindici dicembre duemilaventidue. Briselē, divi tūkstoši divdesmit otrā gada piecpadsmitajā decembrī. Priimta du tūkstančiai dvidešimt antrų metų gruodžio penkioliktą dieną Briuselyje. Kelt Brüsszelben, a kétezer-huszonkettedik év december havának tizenötödik napján. Magħmul fi Brussell, fil-ħmistax-il jum ta’ Diċembru fis-sena elfejn u tnejn u għoxrin. Gedaan te Brussel, vijftien december tweeduizend tweeëntwintig. Sporządzono w Brukseli dnia piętnastego grudnia roku dwa tysiące dwudziestego drugiego. Feito em Bruxelas, em quinze de dezembro de dois mil e vinte e dois. Întocmit la Bruxelles la cincisprezece decembrie două mii douăzeci și doi. V Bruseli pätnásteho decembra dvetisícdvadsaťdva. V Bruslju, petnajstega decembra dva tisoč dvaindvajset. Tehty Brysselissä viidentenätoista päivänä joulukuuta vuonna kaksituhattakaksikymmentäkaksi. Som skedde i Bryssel den femtonde december år tjugohundratjugotvå.

(1) Conferentie over de toekomst van Europa — Verslag over het eindresultaat, beschikbaar op https://futureu.europa.eu/nl/pages/reporting

(2) Volgens de gewone wetgevingsprocedure.