BESLUIT (EU) 2019/1144 VAN DE COMMISSIE

van 17 december 2018

betreffende steunmaatregel SA.36086 (2016/C) (ex 2016/NN) van Roemenië ten gunste van Oltchim SA

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2018) 8592)

(Slechts de tekst in de Roemeense taal is authentiek)

(Voor de EER relevante tekst)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 108, lid 2, eerste alinea,

Gezien de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, en met name artikel 62, lid 1, onder a),

Na de belanghebbenden overeenkomstig de genoemde artikelen (1) te hebben uitgenodigd hun opmerkingen te maken, en gezien hun opmerkingen,

Overwegende hetgeen volgt:

1. PROCEDURE

(1) Op 17 juli 2009 hebben de Roemeense autoriteiten de Commissie op de hoogte gesteld van de voorgenomen omzetting in eigen vermogen van een schuld jegens de overheid van Oltchim SA (“Oltchim”). Op 7 maart 2012 heeft de Commissie bij Besluit 2013/246/EU (2) in zaak SA.29041 — Steunmaatregelen ten behoeve van Oltchim SA Râmnicu Vâlcea (“het besluit van de Commissie van 2012”), geconcludeerd dat de schuldconversie van 1 049 miljoen RON (231 miljoen EUR) geen staatssteun vormde. Deze conclusie was gebaseerd op de toezegging van de Roemeense overheid om Oltchim volledig te privatiseren, inclusief het gehele overheidsbelang na de schuldomzetting.

(2) Na de mislukte poging tot privatisering van Oltchim hebben de Roemeense autoriteiten in oktober 2012 contact met de Commissie opgenomen om de formele kennisgeving van reddingssteun aan Oltchim (geregistreerd als SA.35558) voor te bereiden.

(3) In november 2012 verschenen er berichten in de pers dat de Roemeense autoriteiten met de schuldeisende banken van Oltchim een overeenkomst hadden gesloten voor de financiering waarmee de productie van Oltchim zou kunnen worden hervat. Tegen deze achtergrond heeft de Commissie besloten ambtshalve een zaak te openen geregistreerd als SA.36086 en bij brief van 18 januari 2013 Roemenië verzocht informatie te verstrekken. Roemenië heeft op 7 februari 2013 op dit verzoek gereageerd. De Commissie heeft op 18 februari 2013 om aanvullende gegevens verzocht. Op 11 maart 2013 heeft Roemenië op dit verzoek gereageerd. Roemenië heeft aanvullende informatie ingediend tijdens een vergadering in juni 2013 en bij brief van 25 september 2013.

(4) Bij brieven van 5 augustus 2014, 16 oktober 2014 en 3 maart 2015 heeft de Commissie om aanvullende informatie verzocht. Roemenië heeft op respectievelijk 15 september 2014, 26 november 2014, 26 maart 2015 en 16 april 2015 op deze verzoeken gereageerd. Op 11 mei 2015 heeft de Commissie om aanvullende informatie verzocht. Roemenië heeft deze verstrekt tijdens een vergadering op 26 mei 2015 en bij brieven van 10 juni 2015 en 25 juni 2015. Op 3 september 2015 heeft de Commissie om aanvullende informatie verzocht. Roemenië heeft deze op 10 september 2015 verstrekt. Ook heeft Roemenië op 22 oktober 2015 uit eigen beweging gegevens ingediend en om vergaderingen verzocht, die hebben plaatsgevonden op 23 oktober 2015 en 22 januari 2016.

(5) Bij brief van 8 april 2016 heeft de Commissie Roemenië in kennis gesteld van haar besluit om in zaak SA.36086 de procedure van artikel 108, lid 2, VWEU in te leiden. Het besluit van de Commissie tot inleiding van de procedure werd bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie (3). De Commissie heeft de belanghebbenden uitgenodigd hun opmerkingen over de betrokken steunmaatregel te maken.

(6) De Commissie heeft eerste opmerkingen ontvangen van Roemenië (15 juni 2016) en van vier belanghebbenden. De Commissie heeft opmerkingen van derden doorgestuurd naar Roemenië, dat de gelegenheid kreeg te reageren, en heeft bij brief van 28 november 2016 diens opmerkingen ontvangen.

(7) Bij brief van 29 juli 2016 heeft Roemenië een wijziging in het verkoopproces van Oltchim voorgesteld teneinde economische discontinuïteit te bewerkstelligen. De Roemeense autoriteiten hebben aanvullende informatie verstrekt (op 14 september 2016, 4 november 2016 en 5 december 2016) en de voorwaarden van het eerste verkoopproces gewijzigd.

(8) Na de bovengenoemde uitwisselingen heeft adviesbureau AT Kearney, in zijn hoedanigheid van vertegenwoordiger van Oltchim (“de verkoper”) opeenvolgende verslagen verstrekt over de voortgang van de verkoop van activa van Oltchim, en wel op 27 januari 2017, 4 april 2017, 25 juli 2017, 15 september 2017, 21 november 2017, 18 januari 2018 en 16 juli 2018 (4).

(9) In de loop van het verkoopproces kwamen een aantal derden tussenbeide. Over elke tussenkomst zijn door de Roemeense autoriteiten opmerkingen ingediend.

(10) Op 26 januari 2018 is aan Roemenië een aanvullend verzoek om informatie gestuurd. Roemenië heeft hier op 16 mei 2018 op gereageerd.

2. ACHTERGROND

2.1. Begunstigde

(11) Oltchim is een van de grootste petrochemische ondernemingen in Roemenië en Zuidoost-Europa. De Roemeense staat heeft (thans via het ministerie van Economische Zaken) een meerderheidsbelang van 54,8 % in de onderneming.

(12) Oltchim produceert voornamelijk vloeibaar natriumhydroxide, propyleenoxide-polyolen, weekmakers en oxoalcoholen. Oltchim is de grootste producent van vloeibaar natriumhydroxide op de Europese markt (EU-marktaandeel van 41 % in 2015), de enige producent van natriumhydroxidekorrels in Midden-Europa en de enige producent van polyvinylchloride en polyethers in Roemenië en de derde in Europa. Ruim 74 % van de productie van Oltchim wordt binnen en buiten Europa uitgevoerd (5).

(13) Oltchim is de voornaamste industriële werkgever in Vâlcea (een Roemeense regio die steun ontvangt overeenkomstig artikel 107, lid 3, onder a), VWEU). In 2015 had Oltchim 2 208 werknemers in dienst, waarvan 1 982 op de locatie Râmnicu Vâlcea en 226 op de locatie van de petrochemische divisie Bradu-Pitești.

2.2. Feiten

2.2.1. Schuld van Oltchim jegens de overheid en mislukte pogingen tot privatisering (1995-2011)

(14) Oltchim heeft een lange historie van economische moeilijkheden. Gedurende de periode 1995-2000 is de onderneming een reeks commerciële leningen aangegaan, die door de staat werden gegarandeerd. Oltchim was niet in staat de leningen terug te betalen en de banken deden een beroep op de staatsgaranties. In 2002 heeft het ministerie van Financiën de uit de staatsgaranties voortvloeiende schuld van Oltchim overgedragen aan het Roemeense privatiseringsagentschap (“AAAS” (6)). Het ministerie van Financiën is tot december 2006 doorgegaan met het verrichten van betalingen uit hoofde van de staatsgaranties en heeft aan AAAS ook alle vorderingen overgedragen die voortkwamen uit de daaropvolgende betalingen die zijn verricht op grond van de geactiveerde garanties.

(15) Gedurende de periode 2007-2012 verslechterde de financiële situatie van Oltchim: de financiële rekeningen gaven stelselmatig een toenemend exploitatieverlies, gecumuleerde verliezen en negatief eigen vermogen te zien. Op 31 december 2012 (voordat de insolventieprocedure van start ging) gaven de financiële rekeningen van Oltchim een exploitatieverlies van 62,9 miljoen EUR, een nettoverlies van 127,8 miljoen EUR en gecumuleerde verliezen van 383 miljoen EUR te zien.

(16) Roemenië heeft (in 2001, 2003, 2006, 2007 en 2008) meerdere pogingen ondernomen om Oltchim te privatiseren, die echter alle zijn mislukt.

(17) Met name in 2001 heeft de staat met de Canadese mijnbouwonderneming Exall Resources onderhandelingen gevoerd en afgerond over de verkoop van een belang van 53,2 %. Aangezien de koper verzuimde de waarde van de aandelen (10 miljoen USD, circa 8,9 miljoen EUR (7)) te betalen en verzuimde de toegezegde technologische en milieu-investeringen te garanderen, vond de overeenkomst geen doorgang (8). In 2002 besloot de staat tot een nieuwe oproep tot privatisering, waarbij werd geopteerd voor omzetting van de schuld van AVAS (voorganger van AAAS) in eigen vermogen. De termijn voor het indienen van biedingen werd echter twee keer verlengd en gezien de tegenstand van een potentiële investeerder en van minderheidsaandeelhouders, onder meer in de vorm van gerechtelijke stappen, werd het aanbod in 2003 ingetrokken (9). Nadat vervolgens in 2006 een omzetting van de schuld werd ingetrokken die oorspronkelijk in 2003 was goedgekeurd, deden de Roemeense autoriteiten in 2006 en 2008 opnieuw een poging Oltchim met inbegrip van de schuld te privatiseren. Volgens de Roemeense autoriteiten had geen enkele investeerder onder dergelijke omstandigheden echter belangstelling voor het kopen van Oltchim (10).

2.2.2. Het besluit van de Commissie van 2012

(18) Het besluit van de Commissie van 2012 hield in dat de voorgenomen omzetting in aandelen van de schuld van 1 049 miljoen RON (11) (circa 231 miljoen EUR) jegens AAAS geen staatssteun vormde. Dit besluit was gebaseerd op de toezegging van Roemenië om uiterlijk in mei 2012 het gehele publieke aandeel na de schuldomzetting te privatiseren, zoals verwoord in twee brieven van de respectieve premiers destijds (12).

(19) De Commissie stelde zich op dit standpunt na een kritische analyse van de verslagen die door onafhankelijke adviseurs (13) waren opgesteld en door de Roemeense autoriteiten in de loop van de procedure waren ingediend. In deze verslagen werden de opbrengsten van een liquidatie van Oltchim vergeleken met die van een privatisering. In het liquidatiescenario werd de waarde van de activa van Oltchim geraamd op 692 055 000 RON (152,2 miljoen EUR), bestaande uit 264 119 000 RON voor bezwaarde activa en 427 936 000 RON voor niet-bezwaarde activa (14).

(20) Volgens het Raiffeisen-verslag van 2011 zou AAAS in het liquidatiescenario circa 105,4 miljoen RON (circa 23 miljoen EUR) hebben geïnd, d.i. 12 % van de totale vordering van AAAS.

(21) Dit bedrag werd vergeleken met de waarde van de vordering van AAAS in een scenario van schuldomzetting in combinatie met privatisering. In dit scenario werd de waarde van Oltchim, afhankelijk van de methode waarmee de waarde van de onderneming werd geschat, geraamd op 28 miljoen EUR tot 97 miljoen EUR. Na omzetting van de schuld van Oltchim in aandelen en de daarop volgende privatisering zou AAAS 22,9 miljoen EUR tot 79,5 miljoen EUR ontvangen (15).

(22) Gezien deze vergelijking luidde de conclusie van de Commissie dat “de aangemelde maatregel, die erin bestaat dat de onderneming kort na de schuldomzetting volledig wordt geprivatiseerd, geen voordeel voor Oltchim met zich brengt, omdat de publieke schuldeiser AVAS [AAAS] door deze maatregel een hoger bedrag kan invorderen dan bij een besluit tot liquidatie van de onderneming. In dit opzicht neemt de Commissie nota van de toezegging van de Roemeense autoriteiten om de onderneming tegen 31 mei 2012 volledig te privatiseren” (16).

(23) De omzetting van de schuld jegens AAAS in aandelen zoals goedgekeurd bij het besluit van de Commissie van 2012, is echter niet door Oltchim uitgevoerd. De productie was kort daarvoor in augustus 2012 opgeschort na de weigering door de belangrijkste elektriciteitsleverancier van Oltchim, Electrica SA (“Electrica”), om zonder vergoeding diensten te verlenen.

(24) Onmiddellijk nadat Oltchim haar productie staakte, kwamen er vanuit de Roemeense autoriteiten duidelijke signalen aan het publiek over hun bereidheid om al het mogelijke te doen om Oltchim te redden. Slechts enkele dagen voor de datum van privatisering noemde de Roemeense minister van Economische Zaken twee tot vier weken als termijn voor de herstart van de productie door Oltchim. Volgens een citaat had hij “gesproken met het management van het complex, dat een plan heeft om de installaties opnieuw op te starten” (17).

(25) Op 22 september 2012 liep het privatiseringsproces spaak, terwijl enkele zaken bij de nationale rechters in behandeling waren met betrekking tot het proces van de privatisering (18).

2.2.3. Situatie van Oltchim na de mislukte privatisering van 22 september 2012

(26) Na de mislukte privatisering verslechterde de financiële situatie van Oltchim nog verder. In de periode onmiddellijk na de mislukte privatisering gaven de Roemeense autoriteiten nogmaals blijk van hun bereidheid om al het nodige te doen om Oltchim te redden (19).

(27) Op 1 oktober 2012 werd het voornemen voor een nieuwe strategie kenbaar gemaakt ter voorbereiding van de bedrijfsactiviteit van Oltchim, met inbegrip van financiële steun in de vorm van reddingssteun. De toenmalige Roemeense premier lichtte destijds in een persartikel toe dat de privatiseringsprocedure was mislukt en voegde hieraan toe dat “[w]e vandaag het reserveplan moeten toelichten voor het hervatten van de activiteiten, het redden van banen en het voorbereiden van een nieuwe privatiseringsprocedure, onder heel andere, aanzienlijk betere voorwaarden” (20). In dezelfde trant kondigde de premier een ophanden zijnde overeenkomst met verschillende schuldeisers aan om de onderneming te redden: “Het plan voor de herstart van Oltchim wordt donderdag gepresenteerd en zal de volgende stappen inhouden voor de fabriek in Vâlcea […] minister van Economische Zaken, Handel en Ondernemingsklimaat […] en de minister van Financiën zullen officiële besprekingen starten met alle voornaamste schuldeisers, AVAS, Electrica en de drie voornaamste schuldeisende banken van Oltchim: BCR, Banca Transilvania en CEC. Samen met hen zullen wij donderdag het plan presenteren voor de herstart van Oltchim, waarin op een duidelijke manier de nodige stappen zijn beschreven voor een nieuw management bij Oltchim, voor het financieren van het opnieuw opstarten van de productie, de periode van de bedrijfsactiviteit, de betaling van uitstaande salarissen en de voorbereiding op de privatisering die hoogstwaarschijnlijk in de loop van 2013 zal plaatsvinden, op andere voorwaarden dan die waarvan nu sprake is” (21).

(28) Op 17 oktober 2012 verklaarde de staatssecretaris van Economische Zaken aan de pers dat delen van Oltchim binnen enkele dagen heropend zouden worden en dat de overheid beoogde Oltchim 20 miljoen EUR aan reddingssteun te verlenen (22).

(29) Op 24 oktober 2012 lukte het Oltchim de productie opnieuw op te starten dankzij een verandering in handelsvoorwaarden die Oltchim toegekend was door twee publieke leveranciers (CET Govora en Nationale Zoutmaatschappij Salrom) (23): — CET Govora ondertekende op 15 september 2012 een nieuwe overeenkomst voor de levering van elektriciteit met Oltchim en stemde er vervolgens in toe de leverantie van elektriciteit uit te breiden (in eerste instantie vanaf 25 oktober 2012, vervolgens vanaf 12 november 2012) en vervolgens de levering vanaf 1 januari 2013 voort te zetten. Deze veranderingen in de contractuele relatie met Oltchim lijken te zijn doorgevoerd om uitvoering te geven aan een aantal besluiten (24) die zijn genomen door de provinciale raad van Vâlcea om de levering van elektriciteit aan Oltchim te waarborgen. — Nationale Zoutmaatschappij Salrom (“Salrom”) aanvaardde uitstel van betaling voor haar leveranties.

(30) Op 15 november 2012 deed de minister van Economische Zaken tegenover de pers uitspraken over de toezegging van de overheid om Oltchim overeind te houden: “Als we de overeenkomst met de voornaamste schuldeisers hadden gesloten, zou het idee van insolventie uit de hand zijn gelopen. Daarom hebben we met de grote schuldeisers van Oltchim een overeenkomst tot reorganisatie gesloten, een gecontroleerde herstructurering. Op die manier voorkomen we dat de grote schuldeisers — banken, particuliere schuldeisers, handelaren, leveranciers van grondstoffen — morgen aan de deur staan met verzoeken om Oltchim insolvent te verklaren. Met deze overeenkomst hopen wij in staat te zijn Oltchim op een gecontroleerde manier te laten herstarten en de onderneming te redden en te herstructureren, met instemming van de schuldeisers.” (25).

(31) Op 23 november 2012 ondertekenden het ministerie van Financiën, het ministerie van Economische Zaken, het ministerie van Transport en Infrastructuur, AAAS en OPSPI (26) een memorandum van overeenstemming (“het memorandum”) met de schuldeisers van Oltchim, d.w.z. verschillende banken in particuliere en staatseigendom, evenals overheidsbedrijven zoals Electrica, Salrom en CFR Marfă SA. De partijen bij het memorandum kwamen overeen dat het ministerie van Economische Zaken en OPSPI een special purpose vehicle-onderneming (SPV) zouden inschrijven die vrij zou zijn van schulden en volledig met staatskapitaal zou worden gefinancierd (Oltchim SPV), en wel uiterlijk op 1 januari 2013, zodat de banken veilig de benodigde financiering konden verstrekken waarmee de productie bij Oltchim kon worden hervat. In dit verband heeft de overheid met noodverordening nr. 59/2012 het ministerie van Economische Zaken opgedragen een juridische procedure voor het opzetten van een SPV-onderneming te starten.

(32) Hoewel het memorandum en de doelstellingen in stand bleven, zag het ministerie van Economische Zaken tijdelijk af van de plannen om op korte termijn de Oltchim-SPV op te richten. In plaats daarvan ging Oltchim op 30 januari 2013 op eigen verzoek de insolventieprocedure in waarop Wet nr. 85/2006 (“de insolventiewet”) van toepassing is.

2.2.4. Insolventieprocedure van Oltchim vanaf 30 januari 2013

2.2.4.1. Het rechtskader: de Roemeense insolventiewet

(33) In de insolventiewet wordt een collectieve procedure beschreven tot dekking van verplichtingen van een insolvente debiteur.

(34) Is een onderneming een collectieve insolventieprocedure ingegaan, dan gaat de beslissingsbevoegdheid inzake beheeractiviteiten van die onderneming over van de aandeelhouders op een bewindvoerder, die moet handelen in het belang van de onderneming (27). Nadat de onderneming het recht om te beheren is ontnomen, wordt deze vertegenwoordigd en geleid door een rechterlijk benoemde curator/liquidateur, afhankelijk van de gekozen optie. Het mandaat van de bewindvoerder wordt dan beperkt tot het vertegenwoordigen van de belangen van de aandeelhouders.

(35) De algemene vergadering van aandeelhouders van de onderneming benoemt de curator, die moet worden goedgekeurd door de rechter (een zogenoemde rechterlijk benoemde curator). Binnen de door de syndic-rechter (rechter met bijzondere bevoegdheden in faillissements- en insolventieprocedures) gestelde termijn wordt door de curator of liquidateur die rechterlijk is benoemd, een verslag opgesteld en bij de syndic-rechter ingediend betreffende de redenen en omstandigheden die tot insolventie van de debiteur hebben geleid (28). In het verslag wordt aangegeven of er een mogelijkheid bestaat van reorganisatie van de activiteit van de debiteur en of er redenen zijn die reorganisatie van de debiteur in de weg staan. Is het laatste het geval, dan moet de rechterlijk benoemde curator de faillissementsprocedure voorstellen. Als de rechterlijk benoemde curator op grond van een gerechtelijk reorganisatieplan (“het reorganisatieplan” of “het plan”) aangeeft dat de activiteit van de debiteur kan worden hersteld, wordt tevens aangegeven wie het reorganisatieplan opstelt (de debiteur of de rechtelijk benoemde curator, alleen dan wel samen met een of meer schuldeisers).

(36) Na de openingsprocedure worden alle vorderingen van de schuldeisers opgeschort en kunnen er geen nieuwe worden ingesteld (29). De dienstverleners (elektriciteit, gas, water, telefonie) zijn niet gerechtigd de desbetreffende dienst aan de debiteur te wijzigen, te weigeren of tijdelijk te onderbreken indien deze de hoedanigheid van gebonden verbruiker heeft (30).

(37) De rechterlijk benoemde curator stelt de schuldeisers in kennis van de mogelijkheid een conclusie van vorderingen jegens de debiteur in te dienen binnen een wettelijke termijn die bij aanvang van de insolventieprocedure wordt vastgesteld bij besluit van de syndic-rechter. Op basis hiervan stelt de rechterlijk benoemde curator een zogenoemde voorlopige lijst van schuldeisers op. De schuldeisers op deze lijst vallen in twee hoofdcategorieën uiteen: zekergestelde schuldeisers (schuldeisers met vorderingen van entiteiten die worden ondersteund door zekerheidsstelling op de goederen uit de boedel van de debiteur, ongeacht of het gaat om de voornaamste schuldeiser of een derde-borg (d.w.z. degene die zekerheid heeft gesteld) voor de personen die baat hebben bij de zekerheden) en concurrente schuldeisers (schuldeisers met vorderingen die niet worden ondersteund door garanties ten opzichte van de boedel van de debiteur). Andere in de lijst op te nemen categorieën van vorderingen zijn salarissen en begrotingsschuldeisers.

(38) De debiteur, de schuldeisers en eventuele andere belanghebbenden zijn gerechtigd bij de syndic-rechter beroep in te stellen tegen de voorlopige lijst van schuldeisers (31). Nadat alle beroepen zijn afgehandeld, stelt de rechterlijk benoemde curator een definitieve lijst van schuldeisers op, die tevens een overzicht geeft van het bedrag, de prioriteit en de toestand (zekergesteld of concurrent) van elke vordering. Vervolgens legt de curator deze lijst ter goedkeuring aan de rechter voor. Wanneer alle beroepen zijn afgehandeld, wordt de lijst definitief.

(39) De insolventiewet voorziet in twee alternatieve procedures: a) gerechtelijke reorganisatie (artikelen 94-105 van de insolventiewet, waarop de regels betreffende de algemene procedure van toepassing zijn) gericht op het reorganiseren van de activiteit van de debiteur teneinde de vorderingen te betalen volgens het betalingsplan van de vorderingen, of b) faillissementsprocedure (artikelen 107-129 van de insolventiewet, waarop de regels betreffende de vereenvoudigde procedure van toepassing zijn) waarin de activiteit van de debiteur wordt teruggebracht tot slechts de stappen die nodig zijn voor liquidatie teneinde de schulden te voldoen door de activa te verkopen en de vorderingen te innen.

(40) Gerechtelijke reorganisatie is de procedure waarbij de debiteur zijn schulden na een reorganisatie van zijn activiteiten en volgens een betalingsplan moet betalen. Deze procedure vereist dat een reorganisatieplan wordt opgesteld, goedgekeurd, uitgevoerd en gevolgd. Dit plan kan, als geheel of in zijn afzonderlijke onderdelen, voorzien in: a) operationele en/of financiële herstructurering van de debiteur; b) herstructurering van de onderneming door wijziging van de structuur van het aandelenkapitaal, of c) beperking van activiteit door liquidatie van bepaalde activa.

(41) De rechterlijk benoemde curator stelt het reorganisatieplan en de lijst van schuldeisers op en legt deze ter goedkeuring aan de rechter voor. Ook moet het plan worden besproken met en goedgekeurd door de schuldeisers. De insolventiewet voorziet in de volgende categorieën vorderingen, die afzonderlijk stemrecht hebben: a) zekergestelde vorderingen, b) salarisvorderingen, c) begrotingsvorderingen, d) concurrente vorderingen vastgesteld krachtens artikel 96, lid 1, d.w.z. de zogenoemde essentiële leveranciers, e) overige concurrente vorderingen (32).

(42) Overeenkomstig de artikelen 100 en 101 van de insolventiewet geldt het volgende: a) het plan wordt geacht te zijn aanvaard indien een absolute meerderheid van de categorieën vóór het plan stemt, mits ten minste één van de benadeelde categorieën (33) het plan aanvaardt; b) het plan wordt geacht door een categorie van schuldeisers te zijn aanvaard indien het plan in die categorie wordt aanvaard door een absolute meerderheid van de waarde van de vorderingen die tot die categorie horen; c) aan iedere vordering is een stemrecht verbonden dat de houder uitoefent voor de categorie van vorderingen waarvan de respectieve vordering deel uitmaakt; d) iedere benadeelde categorie van schuldeisers die het plan afwijst, wordt in het kader van het plan eerlijk en billijk behandeld.

(43) Overeenkomstig de omschrijving in artikel 3, lid 21, van de insolventiewet betekent de term “benadeelde categorie” een vorderingscategorie waarvoor in het reorganisatieplan ten minste één van de volgende wijzigingen is bepaald: a) verlaging van het bedrag van de vordering; b) verlaging van de zekerheden of andere bijkomende bepalingen, zoals wijzigingen in de planning van de betalingen ten nadele van de schuldeiser; c) de met de referentierente van de Nationale Bank van Roemenië geactualiseerde waarde — tenzij anderszins bepaald in de overeenkomst betreffende deze vordering of in bijzondere wetten — is lager dan de waarde die is vastgelegd in de geconsolideerde lijst van vorderingen.

(44) Wanneer het bevestigde plan van kracht wordt, wordt de activiteit van de debiteur dienovereenkomstig gereorganiseerd en worden de vorderingen en rechten van de schuldeisers en van de overige betrokken partijen gewijzigd zoals in het plan bepaald. Indien er geen plan wordt bevestigd, geeft de syndic-rechter bevel tot onmiddellijke inleiding van de faillissementsprocedure.

(45) De faillissementsprocedure houdt liquidatie van de activa van de debiteur tot dekking van verplichtingen in, gevolgd door uitschrijving van de debiteur uit het register.

(46) Overeenkomstig artikel 107 van de insolventiewet treedt de faillissementsprocedure voor een debiteur in de volgende gevallen in werking: a) op eigen verzoek van de debiteur, doordat de debiteur aan de syndic-rechter de wens te kennen geeft direct de faillissementsprocedure in te gaan, of b) indien de debiteur aanvankelijk de wens te kennen gaf de reorganisatieprocedure in te gaan, maar geen reorganisatieplan heeft voorgesteld of indien het voorgestelde plan niet is aanvaard en bevestigd.

(47) Gedurende de faillissementsprocedure zijn er twee categorieën van activa die kunnen worden verkocht (activa met bezwaring/zekerheidsstelling en activa zonder bezwaring/zekerheidsstelling) en derhalve twee manieren voor het onder de schuldeisers verdelen van de bedragen die uit een verkoop zijn ontvangen (artikel 121 voor bezwaarde activa en artikel 123 voor niet-bezwaarde activa evenals voor eventuele overschotten uit de verkoop van bezwaarde activa). De liquidatie vangt aan onmiddellijk nadat de liquidateur de inventarisatie van activa uit de boedel van de debiteur heeft afgerond. De activa mogen samen — als operationele groep — dan wel afzonderlijk worden verkocht. Afhankelijk van de omstandigheden van het geval en indien mogelijk worden de activa van de debiteur afzonderlijk en in bulk, als functionele groep, gewaardeerd.

(48) Overeenkomstig artikel 121 van de insolventiewet geldt bij de verdeling van middelen die zijn verkregen uit de verkoop van de bezwaarde activa van de debiteur, deze volgorde: 1) belastingen, zegelrechten en andere onkosten verband houdend met de verkoop van deze activa, met inbegrip van de onkosten voor het beheer en het behoud van deze activa, evenals de beloning voor de liquidateurs, en 2) vorderingen van de zekergestelde schuldeisers.

(49) Indien de bedragen die zijn verkregen uit de verkoop van de bezwaarde activa, onvoldoende zijn om de zekergestelde schuldeisers volledig te vergoeden, hebben de zekergestelde schuldeisers concurrente vorderingen ten bedrage van het verschil. Indien er na betaling van de bedragen aan de zekergestelde schuldeisers een overschot is, wordt dit verdeeld onder de concurrente schuldeisers.

(50) Overeenkomstig artikel 123 van de insolventiewet worden de vorderingen uitbetaald als volgt: 1) belastingen, zegelrechten en overige onkosten verband houdend met de procedure, 2) salarisvorderingen, 3) kredieten die door kredietinstellingen zijn verstrekt na inleiding van de procedure, evenals de vorderingen die voortkomen uit het behoud van de activiteit van de debiteur na de inleidende procedure (lopende schulden), 4) begrotingsvorderingen, 5-7) overige vorderingen (zoals kinderbijslag, gezinstoeslag, bankleningen), 8) overige concurrente vorderingen.

2.2.4.2. Het opstellen en goedkeuren van het reorganisatieplan van Oltchim

(51) Bij besluit van de schuldeisers tijdens de vergadering van 15 april 2013 werden Rominsolv Sprl en B.D.O. — Business Restructuring Sprl (“R/BDO”) benoemd tot curatoren van Oltchim (“het consortium”). Deze benoeming is op 13 mei 2013 door de rechter bevestigd.

(52) Tijdens de rechtszitting van 19 juni 2013 maakte Oltchim de wens kenbaar om over te gaan tot een gerechtelijke reorganisatie en om de vorderingen te voldoen door middel van een reorganisatieplan. Dit verzoek was gebaseerd op een “Verslag betreffende de oorzaken van insolventie” (opgesteld door het consortium) overeenkomstig artikel 59, leden 1 tot en met 3, van de insolventiewet. In het verslag betreffende de oorzaken van insolventie werd gemeld dat er een reële kans bestond op een doeltreffende reorganisatie van de activiteit van de debiteur, in het kader van een door de rechter begeleid reorganisatieplan, dat de debiteur beoogde op te stellen en bij de rechter in te dienen.

(53) Op 3 juni 2013 benoemden de rechterlijk benoemde curatoren Winterhill Srl voor de evaluatie van de marktwaarde en de liquidatiewaarde van de activa van Oltchim (“het Winterhill-verslag”), een stap die noodzakelijk was voor het opstellen van het betalingsplan.

(54) Winterhill Srl stelde de marktwaarde en liquidatiewaarde van de activa van Oltchim als volgt vast overeenkomstig de internationale taxatienormen: a) de marktwaarde: “het bedrag waartegen een goed op de beoordelingsdatum zou kunnen worden overgedragen tussen een willige koper en een willige verkoper in het kader van een transactie met een objectief vastgestelde prijs, na een overeenkomstige verkoopperiode, waarbij zowel de verkoper als de koper met kennis van zaken, voorzichtig en zonder dwang heeft gehandeld”; b) de liquidatiewaarde (of waarde bij gedwongen verkoop): “het bedrag dat in redelijkheid kan worden ontvangen bij de verkoop van een goed in een kortere tijdsspanne dan de verkoopperiode die nodig is om in overeenstemming te zijn met de gedefinieerde marktwaarde”.

(55) In het Winterhill-verslag werden de verschillende activaklassen van Oltchim (34) afhankelijk van het type activum volgens verschillende methoden gewaardeerd (marktvergelijkingsmethode of nettovervangingskostenmethode).

(56) Wat betreft de taxatie van de vaste activa (fabrieken, materieel en machines) werd in het Winterhill-verslag een zogenoemde in situ en ex situ marktwaarde geschat. Volgens het Winterhill-verslag impliceert de in situ marktwaarde dat de fabriek volledig operationeel is voor verder gebruik op de bedrijfslocatie. In deze waarde zijn de installatiekosten, d.w.z. elektrisch en mechanisch, ingecalculeerd die bij dergelijke fabrieken significant zijn. De ex situ marktwaarde houdt in dat de fabriek niet operationeel is en dat de afzonderlijke activa worden getaxeerd in verband met de verplaatsing ervan op kosten van de koper. In het geval van Oltchim werd de elektrische en mechanische apparatuur geacht geen significante waarde te hebben en, afhankelijk van de complexiteit ervan, zelfs geacht een negatief effect op de waarde van een activum te hebben. De liquidatiewaarde van de vaste activa werd in het Winterhill-verslag gedefinieerd als de ex situ marktwaarde minus de geschatte kosten voor ontmanteling en afvoeren uit de bedrijfsruimten en het bedrijfsterrein. In deze waarde was ook een schatting van de kosten voor het verwijderen en voorbereiden voor verkoop van de activa verdisconteerd. Deze kosten waren in het geval van Oltchim naar verwachting aanzienlijk, vanwege de vervuilende en gevaarlijke aard van een groot aantal in de fabrieken gebruikte materialen. Eveneens hierin verdisconteerd waren toeslagen voor marketingkosten, verkoopkosten, tarieven van verkopers en kosten van betrokken personeel.

(57) De taxatie werd op 20 juli 2013 door Winterhill Srl afgerond. In het Winterhill-verslag werd de marktwaarde van Oltchim geraamd op 293,7 miljoen EUR (circa 1 270 miljoen RON) en de liquidatiewaarde op 141 miljoen EUR (636 miljoen RON), waarvan 108 miljoen EUR (491 miljoen RON) voor tot zekerheid verstrekte activa en circa 32 miljoen EUR (145 miljoen RON) voor niet tot zekerheid verstrekte activa (35).

(58) Het Winterhill-verslag werd aan de vergadering van schuldeisers voorgelegd op 2 december 2013 en goedgekeurd op 4 december 2013. AAAS plaatste in eerste instantie vraagtekens bij de taxatie in het Winterhill-verslag en diende een klacht in tegen het besluit van de vergadering van schuldeisers die het verslag had goedgekeurd. Dientengevolge werd door de rechter een extra controle van het taxatieverslag goedgekeurd. Uiteindelijk wees de rechter het bezwaar van AAAS af, waarbij de rechter verder opmerkte dat AAAS zijn stem over het plan niet afhankelijk had gemaakt van het resultaat van een nieuw onderzoek van dat verslag (36).

(59) Op basis van het Winterhill-verslag hebben de rechterlijk benoemde curatoren in juli 2013 het reorganisatieplan van Oltchim opgesteld. Het voornaamste doel van het plan was een nieuwe investeerder te vinden die de activa/het bedrijf van Oltchim zou overnemen. De verkoop kan plaatsvinden via een van de drie voorgestelde opties:

1e optie — Oprichting van een nieuwe rechtspersoon (Oltchim SPV) en overdracht hieraan van alle levensvatbare activa van Oltchim SA; verkoop van aandelen Oltchim SPV:

(60) De onderneming Oltchim SPV zou vrij zijn van schulden. Oltchim SPV zou de bedrijfsactiviteiten van het functionele deel van Oltchim SA voortzetten als going concern (37). Oltchim SPV zou voor 100 % worden gehouden door Oltchim SA met het doel de onderneming binnen één tot drie jaar aan een investeerder te verkopen. De prijs voor de verkoop van aandelen Oltchim SPV werd geraamd op 306 miljoen EUR en de minimale beginprijs zou worden gesteld op een niveau boven dat specifieke bedrag. Deze prijs werd geraamd onder verwijzing naar de marktwaarde van 293,7 miljoen EUR, die was vastgesteld in het Winterhill-verslag (38).

(61) Aangezien een deel van de aan Oltchim SPV overgedragen activa in onderpand is gegeven aan de schuldeisers van Oltchim SA, zou het voorwerp van hun zekerheid worden vervangen door aandelen uitgegeven door Oltchim SPV in verhouding tot de bedragen van hun zekerheid. De zekergestelde schuldeisers zouden derhalve het recht hebben om (binnen tien dagen na bevestiging van het reorganisatieplan door de syndic-rechter) te opteren voor het schorsen van de bestaande zekerheden op de activa na volledige betaling van de prijs van de aandelen Oltchim SPV.

(62) De schuldeisers van Oltchim zouden worden vergoed in overeenstemming met de bedragen die zijn aangegeven in het betalingsplan (zie Tabel 3).

2e optie — Omzetting van schuld in aandelen:

(63) De schuldeisers van Oltchim zouden hun schulden omzetten in aandelen Oltchim SA, in verhouding tot en overeenkomstig de bedragen die zijn aangegeven in het betalingsplan (zie Tabel 3), of

3e optie — Omzetting van schuld in activa:

(64) Een deel van de schulden jegens de staat zou worden voldaan door kosteloze overdracht van de activa van Oltchim SA, d.w.z. grond en gebouwen.

(65) Het plan voorzag in twee scenario's om de activiteit van Oltchim voort te zetten, namelijk: a) Scenario A: de bedrijfsactiviteiten van Oltchim voortzetten en de fabriek van oxoalcoholen, waarvoor geen externe financieringsbronnen nodig zijn, opnieuw opstarten; b) Scenario B: de bedrijfsactiviteiten van Oltchim uitbreiden door de fabriek van ftaalzuuranhydride-DOF opnieuw op te starten met behulp van externe financieringsbronnen.

(66) In het plan is de uitvoeringstermijn genoemd, namelijk drie jaar nadat het plan door de rechter is bevestigd. Gedurende deze periode zorgt de bewindvoerder, onder toezicht van de curator, voor het beheer van Oltchim.

(67) Nadat alle beroepen waren afgehandeld, heeft de curator op 9 januari 2015 de definitieve lijst van schuldeisers opgesteld en naar de rechter gezonden. De lijst bevatte het bedrag, de prioriteit en de status (met dan wel zonder zekerheidsstelling) van elke vordering. De lijst omvatte vijf categorieën van schuldeisers: 1) zekergestelde schuldeisers, 2) salarisvorderingen, 3) begrotingsschuldeisers, 4) concurrente schuldeisers in de zin van artikel 96 van de insolventiewet (zogenoemde “essentiële leveranciers”) en 5) overige concurrente schuldeisers, zoals weergegeven in Tabel 1: Tabel 1 Lijst van schuldeisers zoals weergegeven in de tabel van vorderingen Categorieën van schuldeisers Totale schuld (RON) Totale schuld (EUR) (*1) % binnen schuldcategorie (%) 1) Zekergestelde schuldeisers, waarvan 890 222 871 195 849 032 ALPHA Bank Romania 3 066 386 674 605 0,34 Arelco Power SRL 15 000 000 3 300 000 1,68 AAAS (*2) 9 445 548 2 078 021 1,06 Erste Group Bank AG 229 058 167 50 392 797 25,73 Banca Transilvania SA. 159 957 116 35 190 566 17,97 Bancpost SA. 2 494 327 548 752 0,28 Bulrom Gas Impex SRL 23 776 278 5 230 781 2,67 Calvi Trade Limited 23 724 237 5 219 332 2,66 CEC Bank 56 321 014 12 390 623 6,33 Chemimpex Ltd. 26 012 5 723 0,003 DGFP Craiova 5 709 799 1 256 156 0,64 Electrica Furnizare SA. 26 832 832 5 903 223 3,01 Electrica S.A. 200 951 974 44 209 434 22,57 Garanti Bank SA. 1 382 676 304 189 0,16 Honeywell Romania Srl 7 056 360 1 552 399 0,79 ING bank N.V. 183 157 40 295 0,02 MFC Commodities GmbH 13 155 900 2 894 298 1,48 OMV Petrom S.A. 55 519 911 12 214 380 6,24 Polchem Societe Anonyme 23 714 748 5 217 245 2,66 Nationale Zoutmaatschappij en Mijnbouwondernening Rm Vâlcea 15 750 820 3 465 180 1,77 Unicredit Tiriac Bank SA. 17 095 609 3 761 034 1,92 2) Salarissen 9 704 264 2 134 938 3) Begrotingsschuldeisers, waarvan 1 274 807 584 280 457 668 AAAS 1 191 856 674 262 208 468 93,49 Milieufondsbestuur 59 205 056 13 025 112 4,64 Nationaal Waterbeheer van Roemenië 872 967 192 053 0,07 DGFP Craiova 19 732 303 4 341 107 1,55 Energietoezichthouder van Roemenië 18 484 4 066 0,001 Gemeente Bradu 1 000 653 220 144 0,08 Gemeente Rm. Vâlcea 2 118 976 466 175 0,17 Gemeente Băbeni 2 471 544 0,0002 4) Concurrente schuldeisers in de zin van artikel 96 van de insolventiewet 150 384 370 33 084 561 CET Govora 136 899 919 30 117 982 91,03 Nationaal Waterbeheer van Roemenië 13 484 451 2 966 579 8,97 5) Overige concurrente schuldeisers, onder meer 1 129 340 017 248 454 804 Electrica S.A. 457 583 381 100 668 344 40,52 Electrica Furnizare SA. 29 700 994 6 534 219 2,63 Erste Group Bank AG 116 868 626 25 711 098 10,35 ING bank N.V. 13 431 574 2 954 946 1,19 CFR Marfă 115 293 055 25 364 472 10,21 Nationale Zoutmaatschappij en Mijnbouwondernening Rm Vâlcea 15 076 968 3 316 933 1,34 MFC Commodities GmbH 149 703 788 32 934 833 13,26 Kronos Worldwide Limited 51 660 368 11 365 281 4,57 Totaal 3 454 458 105 759 980 783

(68) De uitstaande schulden van Oltchim jegens de staat en overheidsbedrijven bedroegen circa 519 miljoen EUR, waarvan circa 264 miljoen EUR jegens AAAS, circa 232 miljoen EUR jegens verschillende overheidsbedrijven (waarvan circa 145 miljoen EUR jegens Electrica), circa 19 miljoen EUR jegens nationale en regionale lichamen (bijvoorbeeld circa 13 miljoen EUR jegens het Milieufondsbestuur) en circa 12 miljoen EUR jegens de staatsbank CEC Bank. Tabel 2 Publieke schuldeisers van Oltchim Schuldeiser Totale schuld (RON) Totale schuld (EUR) % binnen de totale schuld (%) Begrotingsschuldeisers AAAS 1 201 301 222 264 286 269 34,77 DGFP Craiova 25 442 102 5 597 262 0,73 Milieufondsbestuur 59 205 056 13 025 112 1,71 Nationaal Waterbeheer van Roemenië 14 357 418 3 158 632 0,41 Energietoezichthouder van Roemenië 18 484 4 066 0,00054 Gemeente Bradu 1 000 653 220 144 0,028 Gemeente Rm. Vâlcea 2 118 976 466 175 0,06 Gemeente Băbeni 2 471 544 0,00007 Overheidsbedrijven, onder meer CEC Bank 56 321 014 12 390 623 1,63 Nationale Zoutmaatschappij 30 827 788 6 782 113 0,89 CET Govora 136 899 919 30 117 982 3,96 Electrica SA. 658 535 355 144 877 778 19,06 Electrica Furnizare SA. 56 533 826 12 437 442 1,63 CFR Marfă 115 293 055 25 364 472 3,33 Totaal 2 357 857 339 518 728 615 68,25

(69) De volgende schuldeisers hadden de grootste vorderingen jegens Oltchim: AAAS (circa 35 % van de totale schuld), Electrica (19 % van de totale schuld), Erste Group Bank AG (10 % van de totale schuld), MFC Commodities Gmbh (4,71 % van de totale schuld), Banca Transilvania SA (4,63 % van de totale schuld), CET Govora (3,96 % van de totale schuld), CFR Marfă (3,34 % van de totale schuld) en CEC Bank (1,63 % van de totale schuld).

(70) De rechterlijk benoemde curator verzond het reorganisatieplan en de lijst van schuldeisers op 4 februari 2015 aan de rechter. Tijdens de vergadering van 9 maart 2015 werd het plan door de schuldeisers besproken en vervolgens goedgekeurd overeenkomstig artikel 101 van de insolventiewet.

(71) In meer concrete zin houdt het goedgekeurde plan het volgende in: a) het bedrag dat is verkregen uit de verkoop van Oltchim SPV (in het plan geraamd op 306 miljoen EUR), wordt met voorrang gebruikt voor het voldoen van verschillende beheeronkosten met betrekking tot de overdracht van de activa van Oltchim SA aan Oltchim SPV, vergoedingen van rechterlijk benoemde curatoren en belasting op genoten inkomsten, evenals de lopende schulden van Oltchim SA, die zijn gemaakt na aanvang van de insolventieprocedure (39); b) nadat de betalingen van punt a) zijn verricht, wordt het restant (het nettobedrag) van circa 212 miljoen EUR tot 231 miljoen EUR gebruikt om een deel van de in het verleden opgebouwde schulden van Oltchim SA te voldoen, overeenkomstig het goedgekeurde betalingsplan (zie Table 3): Tabel 3 Betalingsplan Categorieën van schuldeisers Totale schuld (EUR) Uitgekeerde bedragen (EUR) % dekking min. max. min. max. 1) Zekergestelde schuldeisers 195 849 032 143 509 496 156 394 852 73 80 ALPHA Bank Romania SA. 674 605 494 321 538 705 Arelco Power SRL 3 300 000 2 418 097 2 635 211 AAAS 2 078 021 1 522 522 1 659 225 Erste Group Bank AG 50 392 797 36 925 654 40 241 112 Banca Transilvania SA. 35 190 566 25 786 119 28 101 387 Bancpost SA. 548 752 402 102 438 205 Bulrom Gas Impex SRL 5 230 781 3 832 889 4 177 035 Calvi Trade Limited 5 219 332 3 824 500 4 167 892 CEC Bank 12 390 623 9 079 311 9 894 518 Chemimpex Ltd. 5 723 4 193 4 570 DGFP Craiova 1 256 156 920 456 1 003 102 Electrica Furnizare SA. 5 903 223 4 325 625 4 714 012 Electrica SA. 44 209 434 32 394 743 35 303 395 Garanti Bank SA. 304 189 222 896 242 909 Honeywell Romania Srl 1 552 399 1 137 531 1 239 667 ING Bank NV 40 295 29 526 32 177 MFC Commodities GmbH 2 894 298 2 120 816 2 311 238 OMV PETROM SA. 12 214 380 8 950 168 9 753 780 Polchem SA. 5 217 245 3 822 970 4 166 225 Nationale Zoutmaatschappij en Mijnbouwondernening Rm Vâlcea 3 465 180 2 539 134 2 767 116 Unicredit Tiriac Bank SA. 3 761 034 2 755 922 3 003 370 2) Salarissen 2 134 938 2 134 938 2 134 938 100 100 3) Begrotingsschuldeisers 280 457 668 49 485 271 55 007 562 18 20 AAAS 262 208 468 46 265 297 51 428 256 Milieufondsbestuur 13 025 112 2 298 212 2 554 680 Nationaal Waterbeheer van Roemenië 192 053 33 887 37 668 DGFP Craiova 4 341 107 765 965 851 443 Energietoezichthouder van Roemenië 4 066 717 798 Gemeente Bradu 220 144 38 843 43 178 Gemeente Rm. Vâlcea 466 175 82 254 91 433 Gemeente Băbeni 544 96 107 4) Concurrente schuldeisers in de zin van artikel 96 van de insolventiewet 33 084 561 9 883 865 9 883 865 30 30 CET Govora 30 117 982 8 997 613 8 997 613 Nationaal Waterbeheer van Roemenië 2 966 579 886 252 886 252 5) Overige concurrente schuldeisers, onder meer 248 454 804 0 0 0 0 Electrica S.A. 100 668 344 0 0 Electrica Furnizare S.A. 6 534 219 0 0 Erste Group Bank AG 25 711 098 0 0 ING bank N.V. 2 954 946 0 0 CFR Marfă 25 364 472 0 0 Nationale Zoutmaatschappij en Mijnbouwondernening Rm Vâlcea 3 316 933 0 0 MFC Commodities GmbH 32 934 833 0 0 Kronos Worldwide Limited 11 365 281 0 0 Totaal 759 980 783 205 013 570 223 421 217

(72) Volgens het bovenstaande betalingsplan worden de schulden als volgt gedekt: a) salarissen: schuld 100 % gedekt; b) zekergestelde schuldeisers: schuld 73-80 % gedekt; c) essentiële leveranciers (overheidsbedrijven: CET Govora en Nationaal Waterbeheer van Roemenië): schuld 30 % gedekt; d) begrotingsschuldeisers (bijvoorbeeld AAAS, milieufondsorganisatie): schuld 18-20 % gedekt; e) overige concurrente schuldeisers (bijvoorbeeld Electrica en Electrica Furnizare): schuld 0 % gedekt.

(73) Derhalve leidt dit plan tot een aanzienlijke kwijtschelding van schulden, met name door de begrotingsschuldeisers zoals uiteengezet in de tabellen 4 en 5. Tabel 4 Kwijt te schelden schulden Categorie schuldeisers Totale schuld (RON) Totale schuld (EUR) Ingevolge het plan kwijt te schelden schuld (EUR) min. max. 1) Zekergestelde schuldeisers, waarvan 890 222 871 195 849 032 39 453 960 52 339 316 ALPHA Bank Romania SA. 3 066 386 674 605 135 900 180 284 Arelco Power SRL 15 000 000 3 300 000 664 789 881 903 AAAS 9 445 548 2 078 021 418 575 555 278 Erste Group Bank AG 229 058 167 50 392 797 10 151 685 13 467 143 Banca Transilvania SA. 159 957 116 35 190 566 7 089 178 9 404 447 Bancpost SA. 2 494 327 548 752 110 547 146 650 Bulrom Gas Impex SRL 23 776 278 5 230 781 1 053 747 1 397 892 Calvi Trade Limited 23 724 237 5 219 332 1 051 440 1 394 832 CEC Bank 56 321 014 12 390 623 2 496 105 3 311 312 Chemimpex Ltd. 26 012 5 723 1 153 1 529 DGFP Craiova 5 709 799 1 256 156 253 054 335 699 Electrica Furnizare SA. 26 832 832 5 903 223 1 189 211 1 577 598 Electrica SA. 200 951 974 44 209 434 8 906 039 11 814 691 Garanti Bank SA. 1 382 676 304 189 61 279 81 292 Honeywell Romania Srl 7 056 360 1 552 399 312 733 414 869 ING Bank NV 183 157 40 295 8 117 10 769 MFC Commodities GmbH 13 155 900 2 894 298 583 060 773 482 OMV PETROM SA. 55 519 911 12 214 380 2 460 600 3 264 213 Polchem SA. 23 714 748 5 217 245 1 051 020 1 394 274 Nationale Zoutmaatschappij 15 750 820 3 465 180 698 064 926 047 Unicredit Tiriac Bank SA. 17 095 609 3 761 034 757 664 1 005 112 2) Salarissen 9 704 264 2 134 938 0 0 3) Begrotingsschuldeisers, waarvan 1 274 807 584 280 457 668 225 450 106 230 972 397 AAAS 1 191 856 674 262 208 468 210 780 213 215 943 171 Milieufondsbestuur 59 205 056 13 025 112 10 470 432 10 726 900 Nationaal Waterbeheer van Roemenië 872 967 192 053 154 385 158 166 DGFP Craiova 19 732 303 4 341 107 3 489 664 3 575 141 Energietoezichthouder van Roemenië 18 484 4 066 3 269 3 349 Gemeente Bradu 1 000 653 220 144 176 966 181 300 Gemeente Rm. Vâlcea 2 118 976 466 175 374 742 383 921 Gemeente Băbeni 2 471 544 437 448 4) Concurrente schuldeisers in de zin van artikel 96 van de insolventiewet 150 384 370 33 084 561 23 200 696 23 200 696 CET Govora 136 899 919 30 117 982 21 120 370 21 120 370 Nationaal Waterbeheer van Roemenië 13 484 451 2 966 579 2 080 327 2 080 327 5) Overige concurrente schuldeisers, onder meer 1 129 340 017 248 454 804 248 454 804 248 454 804 Electrica S.A. 457 583 381 100 668 344 100 668 344 100 668 344 Electrica Furnizare S.A. 29 700 994 6 534 219 6 534 219 6 534 219 Erste Group Bank AG 116 868 626 25 711 098 25 711 098 25 711 098 ING bank N.V. 13 431 574 2 954 946 2 954 946 2 954 946 CFR Marfă 115 293 055 25 364 472 25 364 472 25 364 472 Nationale Zoutmaatschappij en Mijnbouwondernening Rm Vâlcea 15 076 968 3 316 933 3 316 933 3 316 933 MFC Commodities GmbH 149 703 788 32 934 833 32 934 833 32 934 833 Kronos Worldwide Limited 51 660 368 11 365 281 11 365 281 11 365 281 Totaal 3 454 458 105 759 980 783 536 559 566 554 967 213 Tabel 5 Kwijt te schelden schulden jegens de overheid Schuldeiser Totale schuld (EUR) Kwijt te schelden schulden (EUR) % van kwijt te schelden schuld (%) min. max. min. max. Begrotingsschuldeisers AAAS 264 286 269 211 198 788 216 498 450 79,91 81,9 DGFP Craiova 5 597 262 3 742 718 3 910 841 66,87 69,8 Milieufondsbestuur 13 025 112 10 470 432 10 726 900 80,39 82,3 Nationaal Waterbeheer van Roemenië 3 158 632 2 234 711 2 238 493 70,75 70,8 Energietoezichthouder van Roemenië 4 066 3 269 3 349 80,39 82,3 Gemeente Bradu 220 144 176 966 181 300 80,39 82,3 Gemeente Rm. Vâlcea 466 175 374 742 383 921 80,39 82,3 Gemeente Băbeni 544 437 448 80,37 82,3 Overheidsbedrijven, onder meer CEC Bank 12 390 623 2 496 105 3 311 312 20,15 26,7 Nationale Zoutmaatschappij 6 782 113 4 014 997 4 242 980 59,20 62,5 CET Govora 30 117 982 21 120 370 21 120 370 70,13 70,1 Electrica SA. 144 877 778 109 574 383 112 483 035 75,63 77,6 Electrica Furnizare 12 437 442 7 723 430 8 111 816 62,10 65,2 CFR Marfă 25 364 472 25 364 472 25 364 472 100 100 Totaal 518 728 615 398 495 819 408 577 686 77 78,7

(74) De schuldeisers hebben over dit plan gestemd. Volgens de notulen van de vergadering van schuldeisers van 9 maart 2015 (waarvan hieronder slechts de voornaamste publieke en particuliere schuldeisers evenals de werknemers worden vermeld) waren de resultaten van de stemming als volgt: a) AAAS stemde voor het plan, zowel in de categorie zekergestelde vorderingen (waar haar vordering 1,061 % van de categorie bedroeg) als in de categorie begrotingsvorderingen (waar haar vordering 98,04 % van de categorie bedroeg). Dientengevolge stemde AAAS ermee in tussen 80 % en 82 % van haar gehele vordering jegens Oltchim af te schrijven. b) DGFP Craiova (“DGFP”) (40) stemde tegen het plan, zowel in de categorie zekergestelde vorderingen (waar haar vordering 0,64 % van de categorie bedroeg) als in de categorie begrotingsvorderingen (waar haar vordering 1,55 % van de categorie bedroeg). DGFP stemde tegen een afschrijving van 67 % tot 70 % van haar vorderingen jegens Oltchim. c) CEC Bank stemde voor het plan in de categorie zekergestelde vorderingen (waar haar vordering 6,33 % van de categorie bedroeg). CEC Bank had geen vorderingen onder andere categorieën. Dientengevolge stemde CEC Bank ermee in tussen 20 % en 27 % van haar gehele vordering jegens Oltchim af te schrijven. d) Salrom stemde voor het plan, zowel in de categorie zekergestelde vorderingen als in de categorie concurrente vorderingen (waar haar vordering respectievelijk 1,77 % en 1,34 % bedroeg). Dientengevolge stemde Salrom ermee in tussen 59 % en 62 % van haar gehele vordering jegens Oltchim af te schrijven. e) CET Govora en Nationaal Waterbeheer van Roemenië stemden voor het plan in de categorie concurrente vorderingen in de zin van artikel 96 van de insolventiewet. Dientengevolge stemden CET Govora en Nationaal Waterbeheer van Roemenië ermee in 70 % tot 71 % van hun vordering jegens Oltchim af te schrijven. f) Electrica stemde voor het plan, zowel in de categorie zekergestelde vorderingen als in de categorie concurrente vorderingen (waar haar vordering respectievelijk 22,5 % en 40,5 % bedroeg). Dientengevolge stemde Electrica ermee in tussen 76 % en 77 % van haar gehele vordering jegens Oltchim af te schrijven. g) Electrica Furnizare (41) stemde tegen het plan in de categorie zekergestelde vorderingen en in de categorie concurrente vorderingen (waar haar vordering respectievelijk 3,01 % en 2,63 % bedroeg). Electrica Furnizare stemde tegen een afschrijving van 62 % tot 65 % van haar vorderingen jegens Oltchim. h) De werknemers stemden voor het plan. De schulden aan de werknemers waren voor 100 % gedekt.

(75) Het plan werd goedgekeurd omdat het voldeed aan de voorwaarden van de insolventiewet, namelijk: a) een absolute meerderheid van de categorieën schuldeisers stemde voor het plan (alle vijf schuldcategorieën stemden voor); b) binnen elke categorie werd het plan aanvaard door een absolute meerderheid van de waarde van de vorderingen binnen de desbetreffende categorie; c) het plan werd aanvaard door ten minste één benadeelde categorie (in feite stemden alle benadeelde categorieën (42) voor het plan).

(76) Tijdens de rechtszitting van 25 maart 2015 heeft de syndic-rechter om een nadere verduidelijking van het plan verzocht en de zitting tot 22 april 2015 uitgesteld. Tijdens de zitting van 22 april 2015 sprak de rechter zijn steun aan het plan uit door slechts de eerste optie goed te keuren, d.w.z. gedeeltelijke kwijtschelding van schulden zoals overeengekomen door de schuldeisers en oprichting van een nieuwe rechtspersoon (Oltchim SPV) evenals overdracht van alle levensvatbare activa van Oltchim SA aan Oltchim SPV. Op 24 september 2015 wees het hof van beroep van Pitești het beroep af dat door ANAF (Agenția Națională de Administrare Fiscală) en Electrica Furnizare was ingesteld tegen het vonnis tot goedkeuring van het reorganisatieplan. Door dit vonnis is het plan definitief geworden.

2.2.4.3. Uitvoering van het reorganisatieplan

(77) Tijdens de insolventieprocedure trof Oltchim voorafgaand aan de goedkeuring van het reorganisatieplan een reeks kostenbesparende maatregelen, zoals het ontslaan van 918 werknemers in juni 2013 (tegen november 2015 zouden nog eens 225 werknemers worden ontslagen). In juni 2014 verving Oltchim een elektrolytische cel in de hoofdproductie-installatie (voor een totale waarde van 800 000 EUR). Om haar ebitda verder te verbeteren startte Oltchim op 9 september 2014 de oxoalcoholenfabriek opnieuw op.

(78) De Roemeense autoriteiten lieten weten (43) dat Oltchim haar economische en financiële prestaties had verbeterd. De omzet van Oltchim was in 2015 31 % hoger dan in 2014, en 59 % hoger dan in 2013, dankzij de gestegen verkoop van de voornaamste vervaardigde producten (33 % hoger voor polyetherpolyolen, 7 % hoger voor alkalichlorideproducten). De ebitda was 109 miljoen RON hoger dan in 2013.

(79) Vanaf juni 2013 waren er nieuwe pogingen om de onderneming te privatiseren, die echter later in dat jaar spaak liepen.

(80) Volgens het plan zoals overeengekomen door de schuldeisers en gesteund door de rechter (zie Tabel 5), moeten de begrotingsschuldeisers en overheidsbedrijven in totaal 408,5 miljoen EUR aan schuld kwijtschelden (voor AAAS circa 216 miljoen EUR, oftewel 81,9 % van de totale vordering van AAAS, en voor overheidsbedrijven 174,3 miljoen EUR).

(81) De zogenoemde essentiële leveranciers (d.w.z. CET Govora SA en Nationaal Waterbeheer) moesten respectievelijk 21,2 miljoen EUR en 2,2 miljoen EUR, oftewel 70 % tot 71 % van hun totale vordering, kwijtschelden. Electrica moest 112 miljoen EUR, oftewel 77,6 % van haar totale vordering, kwijtschelden.

(82) In aanvulling op de bedragen van kwijtschelding van schuld voor verschillende publieke schuldeisers in Tabel 5, zijn in Tabel 6 de corresponderende bedragen weergegeven van schulden die moeten worden teruggevorderd in het scenario van een verkoop ineens van Oltchim SPV zoals in het reorganisatieplan voorzien als voortvloeiende uit de goedgekeurde maximale afschrijving. Tabel 6 Publieke schuldeisers (kwijtschelding en terugvordering van schulden in het kader van het plan) (EUR) Schuldeiser Totale schuld Kwijt te schelden schulden (goedgekeurde maximale afschrijving) Minimale schuld die naar verwachting wordt teruggevorderd na de toekomstige verkoop van Oltchim SPV Begrotingsschuldeisers AAAS 264 286 269 216 498 450 47 787 819 DGFP Craiova 5 597 262 3 910 841 1 686 422 Milieufondsbestuur 13 025 112 10 726 900 2 298 212 Nationaal Waterbeheer van Roemenië 3 158 632 2 238 493 920 139 Energietoezichthouder van Roemenië 4 066 3 349 717 Gemeente Bradu 220 144 181 300 38 843 Gemeente Rm. Vâlcea 466 175 383 921 82 254 Gemeente Băbeni 544 448 96 Overheidsbedrijven, onder meer CEC Bank 12 390 623 3 311 312 9 079 311 Nationale Zoutmaatschappij 6 782 113 4 242 980 2 539 134 CET Govora 30 117 982 21 120 370 8 997 613 Electrica SA. 144 877 778 112 483 035 32 394 743 Electrica Furnizare SA. 12 437 442 8 111 816 4 325 625 CFR Marfă 25 364 472 25 364 472 0 Totaal 518 728 615 408 577 686 110 150 928

(83) Na de goedkeuring van het reorganisatieplan vonden er reeds aanzienlijke afschrijvingen van schulden plaats. Bij de indiening van de gegevens in oktober 2015 werd door Roemenië gemeld dat in de periode april-oktober 2015 circa 2 358 miljoen RON (518 miljoen EUR) aan schulden was kwijtgescholden (44).

(84) Ook meldden de Roemeense autoriteiten dat een aanbod om Oltchim SPV te verkopen is verzonden naar alle bilaterale kamers van koophandel in Roemenië (juli 2015) en naar dertig andere kamers van koophandel wereldwijd (in september 2015). De eerste vergaderingen met potentiële kopers vonden plaats in september/oktober 2015.

3. HET BESLUIT VAN DE COMMISSIE TOT INLEIDING VAN DE FORMELE ONDERZOEKSPROCEDURE

(85) Op 8 april 2016 heeft de Commissie de formele onderzoeksprocedure ingeleid. De Commissie uitte twijfels ten aanzien van drie steunmaatregelen. 1) Maatregel 1: het niet-opeisen en verder laten oplopen van schulden door AAAS vanaf september 2012. Ondanks de toezegging aan de Commissie in 2012 hebben de Roemeense autoriteiten de gecumuleerde schuld jegens AAAS (1 049 miljoen RON, destijds circa 231 miljoen EUR) niet in aandelen omgezet noch Oltchim geprivatiseerd. In plaats daarvan werden de bedrijfsactiviteiten van Oltchim voortgezet en liepen de schulden jegens de overheid op, waaronder die jegens AAAS (de schuld jegens AAAS steeg van 1 049 miljoen RON tot 1 201 miljoen RON, d.w.z. van circa 231 miljoen EUR tot circa 264 miljoen EUR). AAAS eiste haar vordering jegens Oltchim niet op nadat de privatisering in september 2012 was mislukt. AAAS verzocht niet om terugbetaling van haar vorderingen door middel van een onmiddellijke liquidatie van Oltchim, maar wachtte in plaats daarvan tot de omzetting van schuld in aandelen zou plaatsvinden, ook nadat een privatiseringsproces van Oltchim opnieuw mislukte. 2) Maatregel 2 (45): de steun van CET Govora en Salrom aan de activiteiten van Oltchim in de vorm van voortzetting van leveranties tussen september 2012 en januari 2013. Na de mislukte privatisering in september 2012 verslechterde de financiële situatie van Oltchim en werd de productie opgeschort. De Roemeense autoriteiten namen verschillende steunmaatregelen om Oltchim in staat te stellen haar productie opnieuw op te starten. De productie had niet opnieuw kunnen worden opgestart zonder de beslissing van de leveranciers van Oltchim in overheidshanden — CET Govora en Salrom — om de leveranties aan Oltchim voort te zetten ondanks het feit dat de schulden van Oltchim onbetaald bleven. — CET Govora ondertekende op 15 september 2012 een nieuwe overeenkomst voor de levering van elektriciteit met Oltchim en stemde er vervolgens in toe de leverantie van elektriciteit eerst vanaf 25 oktober 2012 en vervolgens vanaf 12 november 2012 uit te breiden en vervolgens de levering vanaf 1 januari 2013 voort te zetten. Deze veranderingen in de contractuele relatie met Oltchim leken te zijn doorgevoerd om uitvoering te geven aan een aantal besluiten die zijn genomen door de provinciale raad van Vâlcea om de levering van elektriciteit aan Oltchim te waarborgen. — Salrom aanvaardde uitstel van betaling voor haar leveranties en aanvaardde bijgevolg een verdere toename van de schulden van Oltchim jegens haar. 3) Maatregel 3 (46) : de goedkeuring door AAAS en overheidsbedrijven (47) van kwijtschelding van schulden in het kader van het reorganisatieplan in 2015; AAAS, Salrom, CET Govora, Nationaal Waterbeheer en Electrica stemden alle voor het reorganisatieplan. Bijgevolg stemde AAAS in met kwijtschelding van 216 miljoen EUR van haar vorderingen jegens Oltchim gezien de (onzekere) terugvordering van 47 miljoen EUR in de toekomst. Salrom stemde in met kwijtschelding van 4,2 miljoen EUR aan schuld, CET Govora SA stemde in met kwijtschelding van 21,1 miljoen EUR aan schuld, Nationaal Waterbeheer stemde in met kwijtschelding van 2,2 miljoen EUR aan schuld en Electrica stemde in met kwijtschelding van 112 miljoen EUR aan schuld. In ruil daarvoor verwachten deze overheidsbedrijven de volgende dekking van schulden indien de verkoop doorgang vindt: 2,5 miljoen EUR voor Salrom, 8,9 miljoen EUR voor CET Govora SA, 0,9 miljoen EUR voor Nationaal Waterbeheer en 32 miljoen EUR voor Electrica (zie de Tabellen 4 en 5).

(86) In het besluit tot inleiding van de procedure nam de Commissie het voorlopige standpunt in dat de hierboven beschreven maatregelen staatsmiddelen vormden en toerekenbaar waren aan de staat. Aangezien het daarnaast onwaarschijnlijk is dat een rationele particuliere marktdeelnemer Oltchim deze maatregelen zou hebben verleend, nam de Commissie tevens het voorlopige standpunt in dat de maatregelen Oltchim onrechtmatig voordeel hebben opgeleverd; een voordeel dat selectief zou zijn, aangezien Oltchim de enige begunstigde was.

(87) Ook merkte de Commissie op dat de maatregelen waarschijnlijk gevolgen zouden hebben voor de handel tussen de lidstaten, aangezien Oltchim concurreerde met chemische producenten in andere lidstaten en de rest van de wereld. Als gevolg van de maatregelen kon Oltchim haar bedrijfsactiviteiten voortzetten zonder dat de onderneming, zoals haar concurrenten, werd geconfronteerd met de gevolgen die gewoonlijk uit tegenvallende financiële resultaten voortvloeien.

(88) Ook uitte de Commissie twijfel over de verenigbaarheid van de maatregelen, met name omdat de Roemeense autoriteiten geen enkele grond voor verenigbaarheid verstrekten. Het voorlopige standpunt van de Commissie was dat Oltchim kon worden beschouwd als een onderneming in moeilijkheden in de zin van de Richtsnoeren van 2014 voor reddings- en herstructureringssteun aan niet-financiële ondernemingen in moeilijkheden (“R&H-richtsnoeren 2014”) (48), met name gezien de op 30 januari 2013 ingeleide insolventieprocedure. Geen van de maatregelen leek echter te voldoen aan de criteria voor verenigbare reddings- of herstructureringssteun in de R&H-richtsnoeren. Met name bij ontstentenis van een aangemeld herstructureringsplan (de Roemeense autoriteiten stellen niet dat de maatregelen in aanmerking komen als herstructureringssteun) kon de Commissie de onderdelen van het reorganisatieplan, met inbegrip van investerings- en moderniseringsmaatregelen, niet evalueren, en evenmin beoordelen of de maatregelen de levensvatbaarheid op lange termijn zouden herstellen en tot een minimum zouden worden beperkt, zodat onrechtmatige verstoringen van de mededinging zouden worden vermeden.

(89) Op basis van het voorafgaande was het voorlopige standpunt van de Commissie dat de maatregelen staatssteun leken te vormen in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU. Aangezien de maatregelen daarnaast zouden zijn toegekend in strijd met de kennisgevings- en standstill-verplichting van artikel 108, lid 3, VWEU, merkte de Commissie op dat de maatregelen onrechtmatige staatssteun leken te vormen. Aangezien het herstructureringsplan niet bij de Commissie is gemeld, konden deze maatregelen niet verenigbaar met de interne markt worden verklaard.

4. OPMERKINGEN BETREFFENDE HET INLEIDINGSBESLUIT

4.1. Opmerkingen van Roemenië

(90) In zijn opmerkingen over het inleidingsbesluit van de Commissie plaatst Roemenië een aantal kanttekeningen bij elke van de drie hierboven beschreven maatregelen.

4.1.1. Opmerkingen van Roemenië betreffende maatregel 1

(91) Roemenië stelt dat AAAS zich in de periode september 2012 — januari 2013 gedroeg als een particuliere schuldeiser en dat het niet-opeisen van de vorderingen in deze korte periode van vijf maanden volledig gerechtvaardigd was vanwege zowel juridische als de facto beperkingen.

(92) De juridische beperkingen hebben betrekking op de werking van de zogenoemde bewindprocedure (artikel 16, lid 5, onder c), van de Roemeense wet nr. 137/2002), op grond waarvan de schuldeisers van fiscale en sociale heffingen hun schulden niet mogen invorderen zolang de onderneming wordt voorbereid op privatisering. Dit zou AAAS hebben verhinderd om onmiddellijke inning van haar vordering te verzoeken in verband met het privatiseringsproces onder leiding van het ministerie van Economische Zaken, Handel en Ondernemingsklimaat, zelfs nadat de privatisering in september 2012 op niets was uitgelopen. Ook voert Roemenië aan dat de mate waarin AAAS haar vorderingen kon innen, de facto werd beperkt door het ontbreken van verkoopbare activa die niet werden gebruikt als zekerheid voor zekergestelde schuldeisers. Dit zou ook verklaren waarom particuliere schuldeisers hun vorderingen evenmin opeisten. In dit verband voert Roemenië het voorbeeld aan van de particuliere bank Banca Comercială Română, die de procedure van gedwongen executie niet in werking stelde en zelfs aanvullende financiering verstrekte ten bedrage van circa 1 miljoen EUR in totaal voor het opnieuw in gebruik nemen van de polyolen-polyether-installatie en een consultancyonderzoek betreffende de mogelijkheid om Oltchim opnieuw op te starten.

(93) Bovendien voert Roemenië aan dat het uitblijven van een verzoek van AAAS tot onmiddellijke invordering van de schuld ook werd gemotiveerd door het door Roemenië inleiden van een procedure van voorafgaande kennisgeving aan de Europese Commissie met betrekking tot een geval van reddingssteun (die naderhand niet verenigbaar bleek te zijn met het “eenmalig karakter van de steun” volgens de R&H-richtsnoeren 2014).

(94) Roemenië merkt op dat, op basis van het onderzoek van Raiffeisen, niettegenstaande in mindering te brengen bedragen in verband met milieuaanprakelijkheden, AAAS in het liquidatiescenario niet 12 % maar 10 % van de schuld jegens haar zou hebben geïnd omdat de vordering van AAAS jegens Oltchim bijna 1,2 zo hoog was als de vordering die door Raiffeisen in aanmerking is genomen in 2011, toen het de markt- en de liquidatiewaarde van Oltchim moest vergelijken. In zijn opmerkingen van mei 2018 gaat Roemenië nog verder door te stellen dat in het geval van een faillissement de met voorrang te betalen milieuaansprakelijkheden in het geval van Oltchim hoger zouden zijn geweest dan het totaal aan voorziene ontvangsten uit gedwongen verkoop overeenkomstig een liquidatiescenario, en concludeert Roemenië dat niets van de schuld jegens AAAS zou zijn teruggewonnen.

(95) Roemenië voert aan dat AAAS zich er vooral op had gericht gedetailleerde informatie in te winnen over de situatie destijds van Oltchim teneinde een goed onderbouwde beslissing te nemen en dat de periode van enkele maanden tussen de mislukte privatisering en het begin van de insolventie aanvaardbaar was als periode van reflectie.

(96) Ten slotte merkt Roemenië op dat AAAS tot de insolventieprocedure interest op marktniveau bij Oltchim in rekening bracht. Volgens Roemenië bewijst dit dat het niet onmiddellijk innen van zijn vorderingen geen staatssteun vormt, hetgeen volgens Roemenië in overeenstemming is met de aanpak die wordt gevolgd in het besluit van de Commissie van 2012, in punt 98 v.v. Verder voert Roemenië aan dat de enige overige gecumuleerde schuld voortkomt uit interest van een reeds bestaande schuld, hetgeen van ondergeschikt belang is wanneer terugwinning van de hoofdsom van de schuld toch al volkomen onrealistisch is.

4.1.2. Opmerkingen van Roemenië betreffende maatregel 2

(97) Roemenië neemt het standpunt in dat CET Govora en Salrom, toen zij besloten de leveranties voort te zetten en de handelsvoorwaarden ten gunste van Oltchim te wijzigen, “zich gedroegen als particuliere schuldeisers zolang zij garanties (zekerheid) verkregen omtrent de nieuw aangegane schuld”, ook omdat hun beslissingen om grondstoffen te leveren die noodzakelijk waren voor het opnieuw opstarten van de bedrijfsactiviteit van Oltchim, overeenkwamen met de beslissingen van bepaalde particuliere ondernemingen. Deze beslissing komt schijnbaar voort uit de gedachte dat, indien de activiteit is opgestart, waarschijnlijk een groter bedrag van de schuld kan worden teruggevorderd. Bovendien stelt Roemenië dat CET Govora en (in mindere mate) Salrom zich, vanwege hun onderlinge afhankelijkheid op technologisch gebied met betrekking tot de toelevering van industrieel respectievelijk gedemineraliseerd water aan Oltchim, gedroegen als rationele essentiële leveranciers. Aangezien Oltchim in 2015 14 % van de omzet van Salrom en 39 % van de opbrengsten van CET Govora uitmaakte, was er voor CET Govora geen praktische oplossing ter vervanging van de inkoop van industriële stoom door Oltchim.

(98) Met betrekking tot Salrom stelt Roemenië ook dat de onderneming, nadat Oltchim insolvent was geworden, betalingen van in totaal meer dan 33 miljoen RON heeft ontvangen. Nadat Oltchim insolvent was geworden, stelde Salrom vooruitbetaling als voorwaarde voor verdere leveranties aan Oltchim. Deze voorwaarde werd na onderhandelingen met Oltchim overeengekomen en werd door Oltchim nageleefd.

(99) Met betrekking tot leveranties door CET Govora stelt Roemenië dat de prijs van de verkoop van elektriciteit en stoom aan Oltchim marktconform is en volledig is voldaan vanaf 1 februari 2013 tot 31 maart 2016 (476 miljoen RON).

4.1.3. Opmerkingen van Roemenië betreffende maatregel 3

(100) Roemenië stelt dat de stem vóór van AAAS en overheidsbedrijven voldeed aan het beginsel van de schuldeiser in een markteconomie zoals hieronder samengevat.

(101) Ten eerste voert Roemenië aan dat de waarde van het scenario van faillissement van Oltchim negatief is. Ter ondersteuning van dit standpunt citeert Roemenië de waarden die worden genoemd in de evaluatieverslagen van Romcontrol van februari 2009 (– 281 miljoen EUR) respectievelijk december 2010 (– 407 miljoen EUR). Daarnaast noemt Roemenië de schatting van Winterhill van de invordering in het liquidatiescenario ten bedrage van circa 108 miljoen EUR voor tot zekerheid verstrekte activa en 32 miljoen EUR voor de activa vrij van bezwaring (op het laatste bedrag zou 22,2 miljoen EUR in mindering moeten worden gebracht als ontslagvergoeding voor de ontslagen werknemers).

(102) Met betrekking tot overweging 120 van het besluit tot inleiding van de procedure voegt Roemenië hieraan toe dat de milieuaansprakelijkheden in het Winterhill-verslag slechts betrekking hebben op het reinigen en voor verkoop voorbereiden van de activa en niet op het sluiten van opslagplaatsen van niet-gevaarlijke afvalstoffen of bunkers voor gevaarlijk afval, noch op de buitengebruikstelling en sloop van materieel en gebouwen, bodemsanering en het herstel van de omgeving in de oorspronkelijke staat. De door Oltchim geraamde milieuaansprakelijkheden bedragen circa 464 miljoen EUR en zouden daarmee hoger zijn dan de door Winterhill geraamde opbrengsten voor concurrente schuldeisers in de liquidatieprocedure.

(103) Derhalve was het in de reorganisatieprocedure waarschijnlijker dat AAAS en de overheidsbedrijven een betaling van Oltchim zouden ontvangen.

(104) Ten tweede voert Roemenië aan dat het niet mogelijk was schulden terug te vorderen door AAAS en Electrica de faillissementsprocedure van Oltchim te laten inleiden, omdat niet was voldaan aan de vereisten dienaangaande van artikel 1, lid 2, van de insolventiewet.

(105) Ten derde voert Roemenië aan dat, ook al werd het onderzoek van AAAS inzake het beginsel van de schuldeiser in een markteconomie verricht voordat het reorganisatieplan bij de vergadering van schuldeisers op 9 maart 2015 werd goedgekeurd, het door AAAS uitgevoerde onderzoek toereikend is en volstaat om de beslissing van AAAS om het reorganisatieplan goed te keuren, te beschouwen als een beslissing die ook zou zijn genomen door een particuliere schuldeiser. Afwijzing van het plan zou hebben geleid tot faillissement en daarmee geen terugvordering van schulden, gezien het geringe deel van de schuld jegens AAAS dat was zekergesteld en de hoogte van de milieuverplichtingen in het geval van bodemsaneringswerkzaamheden. In het door AAAS in dit verband verrichte onderzoek werd derhalve aangetoond dat AAAS meer zou hebben geïnd in het geval van goedkeuring van het reorganisatieplan dan bij liquidatie van Oltchim, waarbij de milieuaansprakelijkheden met voorrang gelden op basis van verordening nr. 195/2005.

(106) Roemenië is van mening dat ten tijde van de stemming inning van 20 % van de schuld jegens AAAS na uitvoering van het reorganisatieplan een geloofwaardige schatting was.

(107) Ten vierde onderstreept Roemenië dat het verzoek van drie schuldeisers om afwijzing van het reorganisatieplan door de nationale rechter is afgewezen in Besluit nr. 892 van 22 april 2015. Met dit vonnis werd bevestigd dat de belangen van de schuldeisers beter gediend waren met het reorganisatieplan dan met het faillissementscenario. Het vonnis was met name gebaseerd op de schatting van 464 miljoen EUR aan milieuaansprakelijkheden, aanzienlijk hoger dan de schatting door Winterhill van de terugvordering in het liquidatiescenario: circa 108 miljoen EUR voor tot zekerheid verstrekte activa en 32 miljoen EUR voor activa vrij van bezwaring.

(108) Roemenië voert aan dat de fiscale en concurrente schuldeisers en de overige overheidsbedrijven zoals AAAS en Electrica handelden als marktdeelnemers door te kiezen voor het reorganisatieplan en niet voor liquidatie van Oltchim: zij handelden als particuliere ondernemingen, zoals Erste Group Bank AG en Bulrom Gas Impex SRL, die zowel zekergestelde als concurrente vorderingen hadden en die het plan eveneens goedkeurden. Ook voert Roemenië aan dat Salrom voorafgaand aan de insolventieprocedure de voorwaarde stelde van zekerheidsstelling in de vorm van onroerend goed en daarmee zekergestelde schuldeiser werd.

(109) Ten vijfde heeft Roemenië in zijn opmerkingen aangegeven dat Electrica alle rechtsmiddelen heeft ingezet teneinde haar schuld in de insolventieprocedure terug te vorderen, om zo niet afhankelijk te zijn van een reorganisatieplan. Al deze middelen zijn echter door de Roemeense rechter afgewezen. De stem voor het plan was derhalve de laatste toevlucht, hetgeen aantoont dat Electrica handelde als een marktdeelnemer in een markteconomie. Voor Electrica, dat was geregistreerd als zekergestelde en als concurrente schuldeiser, was de stem voor het reorganisatieplan de enige optie die de schuldeisers hadden om de schuld jegens hen terug te vorderen.

(110) Roemenië stelt dat een marktdeelnemer/schuldeiser in een markteconomie voor het reorganisatieplan zou hebben gekozen omdat deze optie in Roemeense insolventieprocedures, en voor zover bekend ook in het geval van Electrica, gewoonlijk meer kans biedt op terugvordering van de schuld: Roemenië benadrukt dat de curatoren die belast zijn met het uitwerken van het plan, wettelijk verplicht zijn om de activa van de debiteur zo veel mogelijk uit te baten en persoonlijk aansprakelijk kunnen worden gesteld indien zij niet het beste resultaat voor de schuldeisers behalen.

(111) Ook lichtte Roemenië toe dat het verslag ter ondersteuning van het plan het aannemelijk maakte dat reorganisatie het enige mogelijke middel voor Electrica was om een deel van de haar verschuldigde bedragen terug te vorderen. Volgens Roemenië is het onredelijk om te stellen dat Electrica hoge kosten voor een afzonderlijk onderzoek had moeten maken teneinde de aspecten bevestigd te krijgen die al zijn verwoord door bekende deskundigen, al zijn bevestigd door de nationale rechter en eigenlijk ook al afgeleid kunnen worden uit de economische ervaring: als gevolg van de kosten die gepaard gaan met het voldoen aan de milieuverplichtingen van Oltchim in de faillissementsprocedure, zou het voor Electrica lastiger, zo niet onmogelijk, zijn geweest iets van haar vordering jegens Oltchim te innen.

(112) In vergelijking hiermee was de potentiële terugvordering van 160 miljoen RON voor Electrica op grond van het reorganisatieplan, ook al was hieraan een langer tijdsinterval en een zeker risico verbonden, als oplossing zeker te verkiezen, zoals ook blijkt uit de handelwijze van andere particuliere schuldeisers, zoals Erste Group Bank AG.

(113) Roemenië stelt dat indien Salrom en CET Govora tegen het reorganisatieplan hadden gestemd, zij het niet-zekergestelde deel van de schuld niet hadden kunnen innen; derhalve was het voor hen de beste keuze om in te stemmen met het herstructureringsplan, waarin de zekergestelde schuldeisers akkoord gingen met afschrijvingen van schulden in ruil voor een gedeeltelijke inning van hun concurrente vorderingen.

4.2. Opmerkingen van belanghebbende derden

(114) Over het besluit tot inleiding van de procedure zijn opmerkingen ingediend door vier belanghebbenden: PCC (minderheidsaandeelhouder in Oltchim), Electrica, het consortium van bewindvoerders Rominsolv en BDO (belast met het bewind over Oltchim) en een andere belanghebbende, die anoniem wenste te blijven.

4.2.1. Rominsolv en BDO (“R/BDO”, de curatoren van Oltchim in de insolventieprocedure)

(115) Rominsolv en BDO zijn de curatoren van Oltchim die het reorganisatieplan hebben opgesteld, dat later door de schuldeisers van Oltchim is goedgekeurd. Zij hebben een aantal argumenten ten gunste van het reorganisatieplan ingebracht.

(116) Aangaande maatregel 1 stellen R/BDO het volgende. — De Commissie is ten onrechte afgegaan op de liquidatiewaarde volgens het Raiffeisen-verslag, omdat dit verslag uitgaat van doorlopende bedrijfsvoering en geen rekening houdt met de milieuverplichtingen die samenhangen met het liquidatiescenario. Bijgevolg is het oordeel van de Commissie dat AAAS in 2012 12 % van haar schuld zou hebben ingevorderd, onjuist. — Andere middelen voor het invorderen van schulden (d.w.z. door tenuitvoerleggingsprocedures) waren voor AAAS niet mogelijk, omdat AAAS niet beschikte over een executoriale titel en er binnen dit korte tijdsbestek (september 2012 — januari 2013) evenmin een kon verkrijgen. — Bovendien omvatte de boedel van Oltchim in september 2012 niet langer activa die konden worden bezwaard in ruil voor de waarde van de schuld. — Ten slotte noemen R/BDO een aantal particuliere partijen (49) die in die periode, ondanks de verslechterende financiële positie van Oltchim, de samenwerking voortzetten en Oltchim steunden. Slechts twee (50) van de in totaal 205 partijen die zijn geregistreerd op de lijst van schuldeisers van Oltchim, hebben vereffeningsmaatregelen jegens de debiteur gestart.

(117) Aangaande maatregel 2 stellen R/BDO het volgende. — CET Govora speelde een relatief geringe rol bij de hervatting van de bedrijfsactiviteiten van Oltchim. De totale schuldenlast voor de levering van elektriciteit en stoom beliep circa 25 miljoen RON (vergeleken met de totale schuld van 84,2 miljoen RON op 31 augustus 2012). Bovendien bracht CET Govora volgens de overeenkomsten met Oltchim boeten wegens te late betaling in rekening die voortkwamen uit de schulden in het verleden, hetgeen niet mag worden beschouwd als onderdeel van de steun voor de hervatting van de productie. — Ook Salrom speelde een relatief geringe rol bij de hervatting van de bedrijfsactiviteiten van Oltchim. De totale schuldenlast voor productleveringsfacturen was slechts 1,8 miljoen RON. De resterende 13,2 miljoen RON wordt gevormd door boeten wegens te late betaling, in rekening gebracht volgens de overeenkomsten met Oltchim, die voortkwamen uit de schuld in het verleden, hetgeen niet mag worden beschouwd als onderdeel van de steun voor de hervatting van de productie.

(118) Ten slotte stelt BDO dat de Commissie het belang heeft genegeerd van de onderlinge technologische afhankelijkheid van vier grote spelers (Oltchim, CET Govora, Uzinele Sodice Govora en Salrom). Deze ondernemingen staan technologisch in een afhankelijkheidsrelatie, waarbij elk tegelijkertijd nutsdiensten aan de andere levert en van de andere afneemt.

(119) Aangaande maatregel 3 stellen R/BDO het volgende. — De Commissie heeft niet voldaan aan de vereiste bewijsstandaard om de toerekenbaarheid aan de staat aan te tonen van de beslissingen van een aantal overheidsbedrijven (d.w.z. CET Govora, Nationaal Waterbeheer, Salrom, Electrica) en AAAS om voor het reorganisatieplan te stemmen. — De curatoren die het reorganisatieplan hebben opgesteld, zijn gebonden door het beginsel van onafhankelijkheid, teneinde een doeltreffende procedure, gelijke behandeling van schuldeisers, een hoge mate van transparantie en een zo hoog mogelijke mate van invordering te waarborgen. Het door hen opgestelde plan voldeed aan alle normen van het Roemeense recht en is door de rechter goedgekeurd. Derhalve kan niet in redelijkheid worden verwacht dat alle schuldeisers afzonderlijk voor het innen van hun vorderingen hun tijd en middelen zouden investeren in het opstellen van afzonderlijke beoordelingen, zoals de zienswijze van de Commissie lijkt te suggereren. — De Commissie is er ten onrechte van uitgegaan dat in de schattingen van de liquidatiewaarde van Oltchim in het Winterhill-verslag alle milieuverplichtingen van Oltchim in aanmerking zijn genomen. In het verslag is enkel rekening gehouden met de gebruikelijke kosten van het ontmantelen van materieel, maar niet met de kosten als gevolg van milieuaansprakelijkheden. Derhalve is in het reorganisatieplan terecht aangenomen dat de waarde van de opeisbare vorderingen in geval van faillissement (liquidatie) voor alle schuldeisers nul was. — Op basis van het aantal economische indicatoren dat duidt op verbetering van de economische situatie van Oltchim in de insolventieprocedure, kon in redelijkheid worden aangenomen dat Oltchim SPV met succes op de markt kan worden verkocht voor de geschatte prijs van 306 miljoen EUR. — Ten slotte voeren R/BDO aan dat het in 2013 door Winterhill berekende bedrag van 306 miljoen EUR onjuist is, maar was gecorrigeerd in het verslag dat bij de schuldeisers is ingediend met het oog op hun vergadering op 4 december 2014. In dat verslag werd uitgegaan van een verkoopprijs van 295 miljoen EUR.

4.2.2. Electrica

(120) Electrica stelt dat haar beslissing om voor het plan te stemmen niet toerekenbaar is aan de staat. Volgens de onderneming was de beslissing om over het plan te stemmen door de vergadering van aandeelhouders gedelegeerd aan de algemeen directeur van Electrica SA, die als enige verantwoordelijk was voor de stem vóór het plan. Bijgevolg kan maatregel 3 volgens Electrica niet toerekenbaar aan de staat zijn.

(121) Daarnaast stelt Electrica dat, zelfs indien de beslissing kon worden beschouwd als voortvloeiend uit de bevoegdheden van de staat, het een gedegen zakelijke beslissing betrof in overeenstemming met het beginsel van de schuldeiser in een markteconomie. In essentie is Electrica van mening dat haar beslissing om het plan te steunen Oltchim geen voordeel opleverde; volgens Electrica wordt dit bevestigd door soortgelijke gedragingen van andere particuliere schuldeisers in een situatie vergelijkbaar met die van Electrica, die eveneens voor het plan stemden.

(122) Ook voert Electrica aan dat zij geen onderzoek naar het beginsel van de particuliere schuldeiser in een markteconomie had verricht omdat R/BDO de wettelijke plicht hadden om de schuldeisers te adviseren over het maximaliseren van hun opbrengsten.

4.2.3. Vertrouwelijke (anonieme) belanghebbende derde

(123) De anonieme partij sluit zich aan bij de twijfels van de Commissie. Voorts schetst de partij de verstoringen als gevolg van de steunmaatregelen, met name op de markt voor alkalichlorideproducten (natriumhydroxide). De anonieme partij is van mening dat de voorgestelde oplossing, verkoop van Oltchim, zinloos is: uit het feit dat de pogingen om Oltchim te verkopen zijn stukgelopen, blijkt dat er op de markt geen belangstelling voor Oltchim bestaat; de financiële verslagen van Oltchim van destijds geven een winstgevendheid te zien die veel te laag is voor de levensvatbaarheid van de onderneming op de lange termijn. In dit verband zou de enige levensvatbare oplossing voor Oltchim bestaan in volledige herstructurering van de onderneming in de vorm van sluiting van fabrieken, vermindering van capaciteit en mogelijk uittreden uit de markt.

(124) Ook wijst de anonieme partij erop dat de winst van Oltchim die werd behaald in 2015 en die werd voorzien voor 2016, voor een aanzienlijk deel voortkwam uit de verkoop van natriumhydroxide, waarvan de verkoopprijs cyclisch is en waarvan de cyclus in 2015 een topniveau bereikte. Bovendien is de exploitatiecoëfficiënt van Oltchim uitzonderlijk laag (met 30 % van de algehele bezettingsgraad veel lager dan het gemiddelde van 80 % in de sector alkalichloride in de EU). Derhalve zou iedere potentiële koper zeer grote extra investeringen moeten doen, hetgeen zich slecht verhoudt met de lage ebitda van Oltchim.

4.2.4. PCC

4.2.4.1. Opmerkingen van PCC betreffende maatregel 1

(125) PCC stelt dat, indien AAAS had gehandeld als particuliere schuldeiser, AAAS na het stuklopen van het privatiseringsproces in september 2012 de voorkeur zou hebben gegeven aan inning van haar vordering jegens Oltchim: hiermee had AAAS 12 % van haar vordering geïnd en niet gedurende de gehele reorganisatieprocedure hoeven wachten op een onzekere invordering.

(126) PCC stelt dat het na de mislukte privatisering in september 2012 nog duidelijker was dat er op de markt geen belangstelling bestond om Oltchim te kopen. Nog een paar jaar wachten op een herstructureringsplan en vervolgens nog een aantal jaren totdat dit zou zijn uitgevoerd, zou een zeer groot risico voor de marktwaarde van de activa van Oltchim opleveren. Met het verstrijken van de tijd zouden de activa van Oltchim steeds verder verouderd raken en steeds minder bruikbaar worden.

(127) PCC voert aan dat AAAS had moeten gebruikmaken van de specifieke Roemeense wetgeving over de invordering van schulden jegens het ministerie van Financiën die voortvloeien uit staatsgaranties (verordening 29/2002). Op grond van deze wetgeving worden de invorderingsovereenkomsten waarmee de staatsgaranties van het ministerie van Financiën aan AAAS worden overgedragen, rechtens erkend als executoriale titel. Derhalve had AAAS volgens PCC deze executoriale titels zonder aanvullende formaliteiten ten uitvoer kunnen leggen. AAAS beschikte over verschillende executiemethoden voor deze inbare vorderingen zoals bepaald in regeringsnoodverordening nr. 51/1998 inzake het te gelde maken van activa van de staat.

(128) Bovendien was het voor AAAS, als een van de zekergestelde publieke schuldeisers, blijkbaar niet nodig om de opschorting van haar executoriale rechten in de insolventieprocedure te laten opheffen, in tegenstelling tot een vruchteloze poging daartoe van Electrica. AAAS zette derhalve niet alle haar ter beschikking staande middelen in met betrekking tot het nalaten van de onderneming om een betaling te doen.

4.2.4.2. Opmerkingen van PCC betreffende maatregel 2

(129) PCC is van mening dat CET Govora en Salrom niet handelden als marktdeelnemer in een markteconomie door hun leveranties aan Oltchim voort te zetten hoewel de uitstaande schulden aan hen niet werden voldaan, en stelt dat hun beslissingen toerekenbaar waren aan de staat.

(130) In tegenstelling tot Electrica en Electrica Furnizare besloot CET Govora inderdaad de levering van elektriciteit en industriële stoom aan Oltchim voort te zetten, ook al voldeed Oltchim haar schulden aan CET Govora niet en ondanks tegenstand van haar eigen banken; deze beslissing leidde op 6 mei 2016 tot insolventie van CET Govora zelf: PCC geeft aan dat volgens de bewindvoerder van CET Govora Oltchim door CET Govora was gesubsidieerd.

(131) PCC voert aan dat de beslissing van CET Govora om de leveranties aan Oltchim te hervatten na de mislukte privatisering in september 2012, toerekenbaar is aan de staat. Volgens PCC volgde de beslissing van CET Govora om leveranties aan Oltchim voort te zetten op de gerelateerde beslissingen van de eigenaar van CET Govora, de provinciale raad van Vâlcea, terwijl algemeen bekend was dat Oltchim niet tot betaling in staat was. PCC haalt tevens de bewindvoerder van CET Govora aan, volgens wie “de beslissing om elektriciteit aan Oltchim te leveren geen economische reden had maar politiek gemotiveerd was, een treffend voorbeeld van bemoeienis van de politiek met het beheer over de debiteur […]”.

(132) PCC erkent dat Oltchim voor Salrom een belangrijke cliënt was, maar stelt dat een marktdeelnemer in een markteconomie de leveranties aan Oltchim niet zou hebben voortgezet, gezien de financiële situatie van Oltchim; de potentiële liquidatie van Oltchim zou gevolgen hebben voor slechts zestig arbeidsplaatsen in slechts één filiaal van Salrom. Een particuliere schuldeiser in een soortgelijke situatie als die van Salrom zou de schulden dan ook niet hebben laten oplopen, maar eerder een daling van de omzet hebben aanvaard om de onderneming gezond te houden.

(133) PCC voert aan dat de beslissing van Salrom om de leveranties aan Oltchim te hervatten na de mislukte privatisering in september 2012 toerekenbaar is aan de staat, die zeggenschap over Salrom heeft; de raad van bestuur van Salrom wordt inderdaad voorgedragen door de algemene vergadering van aandeelhouders, waarbij de Roemeense staat een meerderheid (51 %) van de aandelen van Salrom houdt en vertegenwoordigers van de staat in de raad van bestuur voordraagt.

4.2.4.3. Opmerkingen van PCC betreffende maatregel 3

(134) PCC voert aan dat AAAS, CET Govora en Electrica, door in te stemmen met de afschrijving van de schulden in plaats van hun vorderingen te innen, zich niet gedroegen als schuldeiser in een markteconomie.

(135) PCC stelt dat het in het reorganisatieplan dat door de schuldeisers is goedgekeurd, ontbreekt aan reële herstructurering (51) en dat het plan zich in feite beperkt tot schuldherstructurering en liquidatie. PCC stelt dat een reorganisatieplan dat was opgesteld door de aandeelhouders, mogelijk een betere optie was geweest maar ondanks de voorstellen in het plan niet is uitgevoerd, omdat het niet werd goedgekeurd door de Roemeense autoriteiten.

(136) Zonder herstructureringsmaatregelen op de lange termijn van de kernactiviteiten van Oltchim is het uitgesloten dat Oltchim levensvatbaar en winstgevend blijft.

Marktwaarde

(137) Enerzijds onderstreept PCC dat de marktwaarde die in 2013 door Winterhill Roemenië is vastgesteld, zeer onzeker was en dat een zorgvuldige marktdeelnemer in een markteconomie deze twee jaar later, in april 2015, niet als correct zou hebben beschouwd bij het bepalen van zijn positie aangaande het reorganisatieplan.

(138) Volgens PCC valt uit de talrijke mislukte pogingen in 2001, 2003, 2006, 2007, 2008 en 2012 om Oltchim te privatiseren duidelijk op te maken dat er onder investeerders geen belangstelling is voor het verkrijgen van aandelen in de privatisering door middel van het opzetten van een SPV zoals door de bewindvoerders voorgesteld. PCC voegt hieraan toe dat de voor de privatisering vastgestelde prijs niet is onderbouwd en niet kan worden beschouwd als betrouwbare grond voor goedkeuring van het plan. Volgens PCC dient het plan slechts om een verliesgevend bedrijf overeind te houden en een daadwerkelijk faillissement van Oltchim uit te stellen.

(139) Ook voert PCC aan dat de prijs voor Oltchim tussen 2013 en 2015 hoogstwaarschijnlijk zou zijn gedaald omdat het onmogelijk is installaties opnieuw op te starten die twee jaar lang niet in bedrijf zijn geweest. Derhalve zou de waarde van de locatie Bradu enkel gelegen zijn in de grond, niettegenstaande de hiermee samenhangende milieuaansprakelijkheden.

(140) Ter onderbouwing haalt PCC het bedrag van circa 45 miljoen EUR aan dat bij de mislukte privatisering in 2012 door een persoon (de heer Diaconescu) is geboden, zes keer lager dan de door Winterhill voor Oltchim geraamde prijs. Evenzo werd in 2016 door een vertegenwoordiger van Chimcomplex, dat in 2016 een bod deed voor overname van de functionele activa van Oltchim, benadrukt dat de waarde van Oltchim aanzienlijk lager is dan de prijs die in het reorganisatieplan is gevraagd.

(141) PCC onderstreepte dat de beslissingen van de publieke schuldeisers plaatsvonden in een context waarin Oltchim bij ontstentenis van een reëel herstructureringsplan verliesgevend bleef. Daarnaast werden de door Oltchim geregistreerde winsten kunstmatig gegenereerd door het afschrijven van schulden: zij waren geen blijk van een verbetering in de financiële situatie van Oltchim. De positieve resultaten in de jaarrekening zouden slechts het resultaat zijn van een aantal boekhoudmethoden. Volgens een onafhankelijk verslag in opdracht van de onderneming […] namens PCC leed Oltchim tussen 1 januari 2013 en 30 juni 2016, na het zuiveren van uitzonderlijke elementen (zoals de afschrijving van schulden van 2015), continu verlies vanwege niet-productieve activa zoals de petrochemische eenheid Bradu, VCM en PVC. Ook wordt in dit verslag geconcludeerd dat de waarde van de materiële vaste activa, die meer dan 84 % van de activa van Oltchim vertegenwoordigen, op 31 december 2015 tussen 14 miljoen EUR en 128 miljoen EUR zou moeten bedragen afhankelijk van de verwachte verkoop van Oltchim SPV tussen december 2013 en december 2014 en van het scenario (A of B) zoals voorzien in het door de curatoren opgestelde reorganisatieplan (52). Dit is lager dan de liquidatiewaarde die is geraamd door Winterhill (141 miljoen EUR).

Liquidatiewaarde

(142) Volgens PCC gaat de vergelijking tussen de geraamde marktwaarde van Oltchim en de liquidatiewaarde van Oltchim mank om de volgende redenen.

(143) Ten eerste waren er alternatieven, zoals de lopende verkoop van Oltchim in activabundels.

(144) Ten tweede lijkt het bedrag van de milieuaansprakelijkheden (463,7 miljoen EUR) dat door Oltchim in het liquidatiescenario is berekend, te zijn overdreven om het reorganisatieplan te bevorderen in plaats van de liquidatie van Oltchim, aangezien het bedrag niet wordt gestaafd door externe, onafhankelijke verslagen. Er is geen informatie over de reden waarom de bewindvoerders geen nieuw onderzoek hebben aangevraagd. De milieuaansprakelijkheden die door Oltchim in het liquidatiescenario zijn geraamd, zouden ook in het bod van de potentiële koper van Oltchim SPV in aanmerking moeten worden genomen. Ten slotte steunt PCC het standpunt van de Commissie dat in het liquidatiescenario de activa grotendeels kunnen worden gekocht door een koper die industriële activiteiten ontplooit op de locatie van Oltchim. Daarmee zou volledige sloop van de locatie, waar in deze raming van wordt uitgegaan, kunnen worden vermeden. Daarentegen onderstreept PCC de onzekerheid aangaande het bedrag van de milieuaansprakelijkheden die in het reorganisatieplan van 2015 nog bij Oltchim berusten.

Vergelijking tussen markt- en liquidatiewaarde

(145) Ten derde kan het, in een context waarin nieuwe vorderingen van na de aanvang van de insolventieprocedure van Oltchim een hogere rang krijgen dan de eerder bestaande schulden, in het belang van bepaalde schuldeisers zijn om te verzoeken om liquidatie van Oltchim in plaats van te wachten op de accumulatie van dergelijke nieuwe schulden, die ten koste zou gaan van hun kans op het innen van hun vorderingen. Daarnaast stelt PCC dat de schuld die door Oltchim is gemaakt na de aanvang van de insolventieprocedure, mogelijk is onderschat. Indien dit juist zou zijn, zou dit hebben geleid tot een ongunstiger vooruitzicht voor invordering en daarmee tot hogere afschrijvingen van schulden voor de schuldeisers in het reorganisatieplanscenario.

Overige opmerkingen aangaande maatregel 3

(146) Bovendien stelt PCC dat de publieke schuldeisers rekening hadden moeten houden met de tijdsduur van de reorganisatiefase tegenover de tijdsduur van de faillissementsprocedure. Het opstellen en uitvoeren van een levensvatbaar herstructureringsplan vergt aanzienlijk meer tijd dan de liquidatie van Oltchim via een onmiddellijke verkoop van activa.

(147) Daarnaast hadden de publieke schuldeisers hun situatie beter moeten uitbuiten. — Krachtens de Roemeense insolventiewet (artikel 94, onder c)) kunnen een of meer schuldeisers die ten minste 20 % van alle vorderingen bezitten, een reorganisatieplan voorstellen. Aangezien AAAS alleen al 34,7 % van alle vorderingen bezat, had het een ander plan kunnen voorstellen met een betere uitkomst voor AAAS en andere publieke schuldeisers. — Toen CET Govora 91 % van de concurrente schuldeisers in de zin van artikel 96 van de insolventiewet vertegenwoordigde, bevond de onderneming zich in een unieke positie om invloed uit te oefenen op het reorganisatieplan, een mogelijkheid die het onbenut lijkt te hebben gelaten. — Salrom en Nationaal Waterbeheer keurden het plan eveneens goed in de twee schuldcategorieën waarvan zij deel uitmaakten, terwijl zij op grond van hun status hun vorderingen hadden kunnen afdwingen als zekerheidsgerechtigde schuldeiser respectievelijk begrotingsschuldeiser.

(148) Ten slotte gaf PCC aan dat, hoewel sommige particuliere schuldeisers zich in een soortgelijke situatie bevonden als de staat en voor het reorganisatieplan hadden gestemd, hieruit niet kan worden afgeleid dat de publieke schuldeisers, waaronder AAAS, zich in een situatie bevonden die gelijk is aan die van een voorzichtige marktdeelnemer: in tegenstelling tot de particuliere schuldeisers die zekergestelde en concurrente vorderingen bezaten, bestond de schuld jegens AAAS vrijwel geheel uit concurrente vorderingen; bovendien wisten deze particuliere schuldeisers dat de Roemeense staat alles in het werk zou stellen om Oltchim koste wat kost in stand te houden en besloten zij zich daarom achter de pogingen hiertoe van de staat te scharen.

(149) PCC is van mening dat maatregel 3 toerekenbaar is aan de staat omdat het herstructureringsplan niet had kunnen worden goedgekeurd zonder de instemming van de publieke schuldeisers, die de meerderheid van de stemmen (meer dan 50 %) hadden in de meerderheid van de categorieën van schuldeisers: de staat had daadwerkelijk de controle over de beslissing in alle categorieën van schuldeisers, met uitzondering van de categorie zekergestelde vorderingen en de categorie werknemers. Als zodanig handelden de particuliere schuldeisers die het reorganisatieplan goedkeurden, meer als volgers van de beslissing van de staat dan als voorstanders van het reorganisatieplan. PCC stelt verder dat het hem “bekend is dat er particuliere schuldeisers zijn die kennelijk dezelfde benadering als de staat hebben gevolgd (d.w.z. eveneens voor het plan hebben gestemd, hoewel dit kennelijk niet in hun voordeel was, aangezien dit voor hen omvangrijke afschrijvingen tot gevolg had).” PCC is echter van mening dat “het de staat is die deze “marktpraktijk” heeft gecreëerd in plaats van andersom (dat de staat de ontwikkeling volgt). Dit komt doordat de staat voordat de insolventie intrad, zeggenschap over Oltchim had, omdat de staat in de stemming over het reorganisatieplan een overheersende rol had en omdat het voor de andere schuldeisers duidelijk was dat de staat alles in het werk zou stellen om Oltchim te laten overleven.”.

4.3. Opmerkingen van Roemenië inzake de opmerkingen van derden (53)

4.3.1. Verdere opmerkingen van Roemenië betreffende maatregel 1

(150) Roemenië is van mening dat AAAS handelde als “wettelijk gebonden” particuliere schuldeiser door interest te berekenen totdat de insolventieprocedure van Oltchim van start ging, en wijst de bewering van PCC volgens welke AAAS niet is overgegaan tot het innen van haar vorderingen, van de hand. Roemenië stelt dat het voorstel voor het memorandum was gedaan door het ministerie van Overheidsfinanciën, het ministerie van Economische Zaken, Handel en Ondernemingsklimaat en door OPSPI. Aangaande de de facto beperkingen licht Roemenië toe dat AAAS niet in staat was beslag op bankrekeningen te leggen omdat al eerder door Electrica beslag op de rekeningen was gelegd.

(151) Roemenië bestrijdt de redenering van PCC dat AAAS had moeten verzoeken om inning van haar vordering: in die omstandigheden was Oltchim gedwongen geweest een insolventieprocedure te starten. Juist in die situatie zou het uitgesloten zijn geweest dat AAAS in die procedure iets had kunnen terugvorderen, zoals geclaimd door PCC.

(152) Roemenië kwalificeert het standpunt van PCC dat AAAS beslag had moeten leggen op de goederen en activa van Oltchim als onrealistisch, aangezien deze werkwijze niet werd gevolgd door de particuliere schuldeisers.

4.3.2. Verdere opmerkingen van Roemenië betreffende maatregel 2

(153) Aangaande CET Govora en Salrom stelt Roemenië dat Oltchim in de insolventiefase tijdig aan haar lopende verplichtingen voldeed.

(154) Volgens Roemenië handelden de overheidsbedrijven wel degelijk als particuliere ondernemingen, zoals Bulrom Gas Impex (een lokale leverancier van Oltchim) en voldeed hun handelwijze derhalve aan de criteria voor particuliere schuldeisers en particuliere kopers.

4.3.3. Verdere opmerkingen van Roeme