++++

BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE

van 7 november 1977

inzake een procedure op grond van artikel 85 van het EEG-Verdrag

( IV/417 - BPICA )

( 77/722/EEG )

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN ,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap , en met name op artikel 85 ,

Gelet op Verordening ( EEG ) nr . 17 van 6 februari 1962 ( 1 ) , en met name op de artikelen 2 , 5 , 6 , 7 en 8 ,

Gezien het verzoek om een negatieve verklaring en de subsidiair gedane aanmelding , die op 29 oktober 1962 conform de voorschriften van Verordening nr . 17 , door de heer P . Lemaigre , voorzitter van het Bureau Permanent International des Constructeurs d'Automobiles ( BPICA ) te Parijs werden ingediend betreffende de reglementering van de presentatie van automobielen op tentoonstellingen ,

Gezien de bekendmaking van het essentiële gedeelte van de aanmelding conform artikel 19 , lid 3 , van Verordening nr . 17 in Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen nr . C 72 van 23 maart 1977 ,

Gezien het advies van het Adviescomité voor Mededingingsregelingen en Economische Machtsposities uitgebracht conform artikel 10 van Verordening nr . 17 op 13 juli 1977 ,

I . De feiten

Overwegende dat de feiten de volgende zijn :

A

1 . Het BPICA is een vereniging zonder winstoogmerk die in 1919 onder de Franse wet van 1 juli 1901 is opgericht . De huidige leden van het BPICA zijn de volgende nationale associaties :

Verband der Automobilindustrie E.V . ( VDA )

Westendstrasse 61 , 6000 Frankfurt/Main 17 ( Bondsrepubliek Duitsland )

Fachverband der Fahrzeugindustrie Oesterreichs

Lugeck 1/I/32 , 1011 Wien 1 ( Oostenrijk )

Belgische Federatie der Automobiel - en Rijwielnijverheid ( FEBIAC )

Woluwedal 46 , 1200 Brussel ( België )

Sammenslutningen af Automobil-Fabrikanter og Importoerer

Ryvangs allé 68 , 2900 Hellerup ( Denemarken )

Agrupacion Nacional de Fabricantes de Automoviles y Camiones ( ANFAC )

Cea Bermudez 6 , Madrid 3 ( Spanje )

Motor Vehicle Manufacturers Association of the United States , Inc . ( MVMA )

320 New Center Building , Detroit , Michigan 48202 ( Verenigde Staten )

Chambre Syndicale des Constructeurs d'Automobiles ( CSCA )

2 , rue de Presbourg , 75008 Paris ( Frankrijk )

MOGUERT , Société Hongroise pour le Commerce d'Automobile

Benczur U 13 , Budapest VI ( Hongarije )

Associazione Nazionale Fra Industrie Automabilistiche ( ANFIA )

Corso Galileo Ferraris 61 , Torino ( Italië )

Japan Automobile Manufacturers Association ( JAMA ) Otemachi Building 6-1 , Otemachi , 1-chome , Chiyodaku , Tokio 100 ( Japan )

Automobilimportorenes Foerening

Hauchsgt . 1 , Oslo 1 ( Noorwegen )

Nederlandse Vereniging de Rijwiel - en Automobielindustrie ( RAI )

Europaplein 2 , Amsterdam 1010 ( Nederland )

The Society of Motor Manufacturers and Traders Ltd . ( SMMT )

Forbes House , Halkin Street , London SW1X 7DS ( Verenigd Koninkrijk )

Sveriges Bilindustri - och Bilgrossistfoerening

Industrihuset , Storgaten 19 , S 114 85 Stockholm ( Zweden )

Chambre Syndicale Suisse de l'Automobile et branches annexes

18 , Quai Ernest Ansermet , 1211 Genève 4 ( Zwitserland )

MOTOKOV ( 2 )

Olsanska 1 , 130 81 Praha 3 ( Tsjechoslovakije )

V.O . AVTOEXPORT ( 2 )

Volkhonka ul . 14 , 119902 Moskva G-19 ( USSR )

Biro Proizvodaja Motornih Vozila

Bulevard Vojvode Misica 14 , Belgrad ( Joegoslavië )

Polmo

ul . Stalingradzka 23 , 00-987 Warszawa ( Polen )

Autotuojat r.y .

Annankatu 31 - 33 d 59 , 00100 Helsinki 10 ( Finland )

2 . De nationale associaties tellen onder hun leden alle constructeurs van automobielen in hun respectieve landen . Enkele van hen vertegenwoordigen eveneens de assemblage en de import . De associaties die de constructie en/of de assemblage vertegenwoordigen zijn als gewoon lid toegelaten . Degenen die alleen de import vertegenwoordigen kunnen alleen deel uitmaken van het BPICA indien er in hun land geen associaties bestaan die de constructie of de assemblage vertegenwoordigen ; zij worden als buitengewoon lid aanvaard , tenzij de vergadering van het BPICA op hun verzoek besluit hen als gewoon lid toe te laten . De associaties die de constructie of de assemblage vertegenwoordigen en die zich minder betrokken achten bij de activiteiten van het BPICA , met name uit hoofde van hun geografische ligging , kunnen op verzoek als corresponderende leden worden toegelaten . Slechts één beroepsassociatie per land wordt tot het BPICA toegelaten . De gewone leden hebben elk één stem . De buitengewone leden hebben slechts een raadgevende stem , behalve bij stemmingen over tentoonstellingen die in hun land worden georganiseerd ; in dat geval hebben zij één stem . Verzoeken om toelating worden voorgelegd aan de vergadering , die met twee derde meerderheid van de stemmen der gewone leden besluit ( 3 ) .

3 . De doelstellingen van het BPICA , als vastgelegd in de statuten , houden met name in :

- het verzamelen en verspreiden onder de leden van alle informatie over vraagstukken van gemeenschappelijk belang in verband met de ontwikkeling van de automobielindustrie en het begunstigen van gemeenschappelijke studies aangaande deze vraagstukken ,

- het uitstippelen ter zake van deze vraagstukken van de meest geschikte gedragslijn en het richten van aanbevelingen dienaangaande tot de leden ,

- de vertegenwoordiging en verdediging van de belangen van de automobielindustrie bij alle gelegenheden en ten overstaan van alle instanties waar een gemeenschappelijk optreden gewenst wordt geacht ,

- de reglementering van de presentatie van automobielen op salons , beurzen en tentoonstellingen , volgens een door de vergadering goedgekeurd reglement .

Op deze laatste doelstelling en op de reglementering die als uitvloeisel daarvan is aangenomen hebben het verzoek om een negatieve verklaring en de aanmelding die door het BPICA zijn ingediend betrekking . In de onderhavige procedure spreekt de Commissie zich niet uit over de beoordeling die zij eventueel zou dienen te geven over de toepassing van het EEG-mededingingsrecht t.a.v . mogelijke maatregelen en beschikkingen die door het BPICA genomen zouden worden voor de verwezenlijking van de andere doelstellingen die in zijn statuten zijn vooropgesteld .

B

4 . De " Réglementation de la présentation des véhicules automobiles aux expositions internationales " ( hieronder " réglementation " te noemen ) is , zoals zij momenteel geldt , op 17 mei 1976 aanvaard . Daarin is in grote lijnen , die van 1960 - gewijzigd in 1971 - overgenomen , aangaande welke het verzoek om een negatieve verklaring en de aanmelding hadden plaatsgehad .

5 . De essentiële inhoud van de " réglementation " die thans wordt toegepast is de volgende :

" - de " réglementation " van het BPICA is van toepassing op iedere presentatie van automobielen op internationale automobieltentoonstellingen ( salons ) , internationale beurzen en gespecialiseerde internationale exposities , met inbegrip van internationale tentoonstellingen van race - en sportauto's ( artikel 1 , punt 1 ) . Er is geen vergunning van het BPICA noodzakelijk voor de presentatie van automobielen in de nationale afdelingen van een wereldtentoonstelling en op nationale tentoonstellingen in het buitenland ( artikel 1 , punt 2 ) , alsmede op regionale en lokale tentoonstellingen in het binnenland die vallen onder de bevoegdheid van de nationale associaties ( artikel 1 , punt 3 ) ;

- het BPICA beschouwt als internationaal de door de regeringen en/of de beurzen die lid zijn van de UFI ( Union des Foires Internationales ) als zodanig erkende exposities en alle exposities met een erkende internationale bekendheid , gezien de plaats waar zij gehouden worden en/of het aantal en land van herkomst der exposanten en/of het aantal bezoekers ( artikel 2 , lid 1 ) .

Het BPICA verstaat onder gespecialiseerde internationale tentoonstellingen die van gespecialiseerd materiaal waar bepaalde typen automobielen kunnen worden gepresenteerd ( artikel 2 , lid 2 ) .

Het beschouwt als wereldtentoonstellingen de exposities waar op nationale basis de produkten uit verschillende landen van de wereld worden geexposeerd ( artikel 2 , lid 3 ) .

Het BPICA verstaat onder nationale tentoonstellingen in het buitenland die , welke worden georganiseerd om de produkten van een bepaak land in een ander land bekendheid te geven ( artikel 2 , lid 4 ) .

Het BPICA beschouwt als nationale , regionale en lokale tentoonstellingen exposities waarvoor het belang van exposanten en bezoekers resp . een land , een regio of een plaats aangaat alsmede de omstreken daarvan ( artikel 2 , lid 5 ) ;

- de " réglementation " is van toepassing op internationale tentoonstellingen die in alle Europese landen , ongeacht of zij al dan niet in het BPICA zijn vertegenwoordigd ( 4 ) , worden georganiseerd ( artikel 3 , lid 1 ) . Zij is , via hun nationale associaties , verbindend voor automobielconstructeurs en , via hen , voor hun vertegenwoordigers ( artikel 3 , lid 2 ) . Zij heeft betrekking op nieuwe voertuigen die zijn ontworpen om normaal op de openbare weg te circuleren en , behoudens tegengestelde wettelijke bepalingen , voertuigen die sinds minder dan zes maanden zijn geregistreerd ( artikel 3 , lid 3 ) ;

- de vergunning om automobielen op gespecialiseerde internationale tentoonstellingen te presenteren wordt slechts verleend voor de presentatie van gespecialiseerde voertuigen die in overeenstemming zijn met de betrokken tentoonstelling ( artikel 4 ) ;

- het secretariaat van het BPICA stelt ieder jaar , in samenwerking met de nationale associaties een lijst van de internationale tentoonstellingen samen waarvoor de vergunning van het BPICA vereist is ( artikel 5 ) . Met behulp van deze lijst neemt de vergadering van het BPICA ieder jaar voor het volgende jaar de kalender van de internationale tentoonstellingen aan , waarop de presentatie van automobielen is toegestaan ( artikel 6 ) ;

- verzoeken om vergunning voor de internationale tentoonstellingen moeten tot het secretariaat van het BPICA gericht worden door de associatie die het lid is van het betrokken land , of bij gebreke tegenwoordigt en/of de automobielhandel in dit land , dan wel door de associatie die lid is in een ander land wel door de associatie die lid is in een ander land of tenslotte door de organisatoren van de betrokken tentoonstelling ( artikel 7 ) . Het secretariaat moet de betrokkenen op de hoogte stellen van het gevolg dat aan het verzoek om vergunning wordt gegeven ( artikel 8 , lid 2 ) ;

- het secretariaat moet de kalender van de internationale tentoonstellingen waarop de presentatie van automobielen is toegestaan aan de associatiesleden bekend maken ( artikel 8 , lid 1 ) die deze kalender op hun beurt moeten mededelen aan hun leden ( artikel 9 , lid 1 ) . Iedere associatie moet voldoende bekendheid geven aan de besluiten van het BPICA , ten einde te verhinderen dat de betrokkenen zouden kunnen beweren er onkundig van te zijn ( artikel 9 , lid 2 ) .

- bij inbreuken op de gemeenschappelijke " réglementation " door een constructeur , beslist het BPICA over eventuele sancties . Deze sancties kunnen bestaan uit de toewijzing van minder gunstige of kleinere stands op de tentoonstelling die wordt gehouden in het land waar de inbreuk is geconstateerd ( artikel 10 ) . Er dient echter te worden vermeld dat tot dusver geen enkele sanctie is toegepast .

6 . De " réglementation " van het BPICA wordt aangevuld met een accessoire overeenkomst van 21 november 1960 betreffende de bepalingen inzake de presentatie van gespecialiseerde voertuigen op internationale tentoonstellingen . De essentiële inhoud van deze bepalingen is de volgende :

- de betrokken voertuigen en tentoonstellingen zijn die welke vallen onder de " réglementation " van het BPICA ( artikel 1 ) ;

- gespecialiseerde voertuigen zijn voertuigen die hetzij qua conceptie en constructie , hetzij qua uitrusting voor een duidelijk gespecialiseerd gebruik bestemd zijn ( artikel 2 , lid 1 ) ;

- gespecialiseerde internationale tentoonstellingen zijn tentoonstellingen waarop de produkten van een nauwkeurig omschreven industrie of bedrijfstak zijn samengebracht . De gespecialiseerde afdelingen die in het kader van internationale beurzen worden georganiseerd worden gelijkgesteld met gespecialiseerde internationale tentoonstellingen ( artikel 3 ) ;

- gespecialiseerde voertuigen kunnen alleen worden gepresenteerd op gespecialiseerde internationale tentoonstellingen die zijn goedgekeurd door het BPICA ( artikel 5 , lid 1 ) .

De gespecialiseerde voertuigen die worden gepresenteerd op een gespecialiseerde internationale tentoonstelling of een gespecialiseerde afdeling van een internationale beurs kunnen eveneens worden geëxposeerd op de automobielsalons die zijn goedgekeurd door het BPICA ( artikel 5 , lid 2 ) ;

- drie categorieën gespecialiseerde internationale tentoonstellingen ( of gespecialiseerde afdelingen van internationale beurzen ) waren uitgekozen op het moment van de aanneming van de accessoire overeenkomst :

a ) tentoonstellingen van materieel voor openbare werken en het bouwbedrijf ;

b ) tentoonstellingen van gemeentelijk materieel ;

c ) tentoonstellingen voor brandbestrijdingsmaterieel ( artikel 4 ) .

Er zijn andere categorieën gespecialiseerde internationale tentoonstellingen opgenomen , waardoor het aantal manifestaties waar de presentatie van automobielen is toegelaten werd uitgebreid .

C

7 . De nationale associaties organiseren de automobielsalons in hun respectieve landen .

Er vinden ieder jaar een aantal autosalons plaats waar met name personenauto's en/of bedrijfsvoertuigen zijn toegelaten . Deze worden gewoonlijk in de volgende steden gehouden : Amsterdam , Brussel , Kopenhagen , Frankfort , Londen , Parijs , Turijn , Genève , Barcelona en Belgrado .

De internationale beurzen waarop het BPICA de presentatie van automobielen toestaat zijn die welke ieder jaar in de volgende steden worden gehouden : Brno , Boedapest , Izmir , Leipzig , Poznan en Plovdiv .

8 . De gespecialiseerde internationale tentoonstellingen worden gewoonlijk georganiseerd door de organisatoren van beurzen of door de beroepsorganisaties van de betrokken branches .

Men dient aan het principe te herinneren volgens hetwelk de op deze tentoonstellingen toegelaten voertuigen gespecialiseerde voertuigen zijn die in overeenstemming zijn met de betrokken tentoonstelling ( artikel 4 van de " réglementation " van het BPICA ) .

De voornaamste gespecialiseerde internationale tentoonstellingen die momenteel door het BPICA worden erkend zijn de volgende :

- tentoonstellingen van openbare werken en het bouwbedrijf ( 5 ) . Deze worden gewoonlijk tweemaal per jaar gehouden binnen de Gemeenschap . De steden waar deze tentoonstellingen plaatsvinden zijn vooral Hannover , Parijs-Le Bourget , Muenchen , Brussel en Luxemburg voor de EEG-landen ; Wenen , Madrid en Bazel voor de derde landen ;

- tentoonstellingen van gemeentelijk materieel ( 6 ) . Deze vinden gewoonlijk tweemaal per jaar plaats binnen het grondgebied van de Gemeenschap en in het bijzonder te Parijs , Amsterdam , Brussel en Londen ;

- tentoonstellingen van kampeermateriaal ( 7 ) die gewoonlijk ieder jaar plaatsvinden te Essen en te Amsterdam ;

- tentoonstellingen voor brandbestrijdingsmaterieel ( 8 ) . Deze vonden in 1970 plaats in Amsterdam , in 1972 in Frankfort en in 1975 te Amsterdam en te Londen ( 10 ) ;

- tentoonstellingen van containers vonden in 1970 in Genève en Muenchen , in 1971 in Rotterdam , Parijs en Londen , in 1972 in Hamburg en 1974 in Muenchen plaats ( 10 ) ;

- tentoonstellingen van race - en sportwagens ( 9 ) vinden gewoonlijk ieder jaar hetzij te Parijs hetzij te Brussel en/of Londen en te Kopenhagen plaats , alsmede in Malmoe , Goteborg en Stockholm ;

- de tentoonstellingen van luchthavenmateriaal vonden plaats in Parijs-Le Bourget in 1971 , in Geneve in 1972 en in Brussel in 1975 ( 10 ) .

D

9 . Het BPICA heeft , op verzoek van de Commissie dan wel uit eigen beweging , met name de volgende wijzigingen in de vroeger toegepaste " réglementation " aangebracht :

- het toepassingsgebied van de " réglementation " is duidelijker omlijnd doordat is aangegeven dat zij van toepassing is op iedere presentatie van automobielen uitsluitend op internationale tentoonstellingen ;

- de clausule die het BPICA praktisch de volledige beoordelingsvrijheid verleende ten aanzien van het internationale karakter van een tentoonstelling , ten einde daar de presentatie van automobielen al dan niet toe te staan is geschrapt . De internationale tentoonstellingen waarvoor de huidige " réglementation " van het BPICA geldt , zijn die welke door de bevoegde autoriteiten der staten als internationaal zijn erkend , die welke lid zijn van de UFI en die welke een erkende internationale bekendheid genieten . Het BPICA kan voortaan niet meer willekeurig een manifestatie van zuiver nationaal of regionaal karakter als internationaal bestempelen en deze vervolgens opnemen in de lijst van internationale tentoonstellingen waar het de presentatie van automobielen verbiedt ;

- de presentatie van automobielen op nationale tentoonstellingen in het buitenland is niet langer aan de goedkeuring van het BPICA onderworpen ;

- de clausule die inhield dat verzoeken om vergunning voor internationale tentoonstellingen , georganiseerd in de landen die in het BPICA zijn vertegenwoordigd , tot het secretariaat van dit bureau uitsluitend moesten worden gericht door de associatie die lid was in het betrokken land , is in dier voege gewijzigd dat deze verzoeken eveneens kunnen worden ingediend door de associatie die lid is in een ander land en door de organisatoren van de betrokken tentoonstelling ;

- schrapping van de clausule die de presentatie van " steun " -voertuigen voor ander materieel of produkten op internationale tentoonstellingen die niet op de kalender voorkomen , aan de goedkeuring door het BPICA onderwerpen ;

- schrapping van de clausule krachtens welke het , behoudens goedkeuring van de bevoegde nationale associatie , gewoonlijk verboden was , om tegelijkertijd op een zelfde plaats meerdere bijzondere tentoonstellingen te organiseren ( 11 ) en om in de landen waar een automobielsalon wordt gehouden bijzondere tentoonstellingen te organiseren gedurende een periode die begint twee maanden voor de salon en eindigt bij de sluiting daarvan , alsmede om in een zelfde bijzondere tentoonstelling voertuigen van verschillende constructeurs te presenteren ;

- de sancties die waren opgenomen in geval van inbreuken zijn verlicht . Zij houden voor de pleger van de inbreuk niet langer de uitsluiting van een of meer salons in , maar slechts de toekenning van minder gunstige of kleinere stands op de salon die wordt gehouden in het land waar de inbreuk is geconstateerd .

E

10 . Voor de beoordeling van deze zaak moet in de eerste plaats rekening worden gehouden met enkele factoren die kenmerkend zijn voor de sector beurzen en tentoonstellingen in het algemeen , en waarop trouwens reeds eerder , in de zaken IV/93 " Europese Tentoonstellingen van Werktuigmachines ( EEMO ) " ( 12 ) en IV/181 " Comité europeen des constructeurs de materiel textile ( CEMATEX ) ( 13 ) door de Commissie de aandacht gevestigd is , te weten :

- de betekenis van beurzen en tentoonstellingen als middel voor het onderzoeken en leren kennen van de markt door respectievelijk de werkelijke of potentiële aanbieders en afnemers ,

- de voorkeur voor de gespecialiseerde manifestaties boven die van algemene aard , in de eerste plaats als gevolg van het verlangen van zowel exposanten als bezoekers om een zo groot en volledig mogelijk assortiment van de produkten in één bepaalde sector aan te bieden en bijeen te zien , maar ook wellicht van het feit dat de algemene beurzen steeds minder over de nodige ruimte beschikken om een voldoende representatief assortiment van de produkten van iedere bedrijfstak naast elkaar tentoon te stellen .

Bovendien dient te worden onderstreept dat van de ongeveer 400 internationale beurzen die ieder jaar op het grondgebied van de EEG worden gehouden , de meeste gespecialiseerde manifestaties zijn die welke voorbehouden worden aan de produkten van de betrokken bedrijfstakken . Slechts een dertigtal zijn algemene internationale beurzen . Het grootste aantal wordt gehouden in Frankrijk en in Italië : ongeveer tien per jaar in ieder land . In het Verenigd Koninkrijk en Denemarken worden daarentegen dergelijke manifestaties gewoonlijk niet georganiseerd . De verdeling over de andere EEG-landen is meestal als volgt : vijf in de Bondsrepubliek Duitsland , drie in België , twee in Nederland , één in Ierland en één in Luxemburg . Deze internationale beurzen zouden , indien dit niet door de " réglementation " van het BPICA zou zijn verboden , in beginsel automobielen kunnen tentoonstellen . In feite is het grootste deel van hen hetzij niet geïnteresseerd in het opnemen van de automobielsector onder welke zij reeds vertegenwoordigen , hetzij beschikken zij niet over voldoende ruimte om naast de gebruikelijke sectoren een volledig assortiment automobielen ten toon te stellen , zodat de betrokken sector onvoldoende zou zij vertegenwoordigd , zowel ten nadele van de constructeurs als van de gebruikers .

11 . Wat de sector automobieltentoonstellingen betreft - die een cliëntèle hebben die uit particulieren is samengesteld in het geval van particuliere automobielen en uit mensen uit het beroep en/of de overheidsadministratie voor het grootste deel van de voertuigen die op gespecialiseerde tentoonstellingen worden uitgestald - moet met de volgende factoren rekening worden gehouden :

- naast de automobielsalons en de gespecialiseerde internationale tentoonstellingen die zijn geplaatst op de " kalender " van het BPICA , kunnen automobielen worden gepresenteerd op de onderstaande manifestaties waarvoor geen enkele vergunning van het BPICA noodzakelijk is :

a ) de nationale afdelingen van een wereldtentoonstelling , de nationale tentoonstellingen in het buitenland en de nationale tentoonstellingen . Deze soorten tentoonstellingen komen echter weinig voor ;

b ) regionale en/of lokale en bijzondere tentoonstellingen . Deze tentoonstellingen zijn in de verschillende landen van de EEG talrijk ;

c ) de internationale tentoonstellingen die niet op de kalender van het BPICA voorkomen wanneer de voertuigen als " steun " voor ander materieel of andere produkten worden gepresenteerd ;

- het BPICA verbiedt de constructeurs en/of hun vertegenwoordigers niet reclame voor hun automobielen te maken op de internationale tentoonstellingen die niet op zijn kalender zijn geplaatst ;

- de betekenis van de algemene en de gespecialiseerde pers , met name op het gebied van personenauto's , als troef voor de publiciteit en als middel tot informatie van de consumenten , waardoor deze in de gelegenheid worden gesteld zich voldoende op de hoogte te stellen zowel inzake nieuwe automobielmodellen die op de markt komen als inzake technische verbeteringen die aan bestaande modellen worden aangebracht .

F

12 . Naar aanleiding van de bekendmaking van het essentiële gedeelte van de aanmelding conform artikel 19 , lid 3 , van Verordening nr . 17 in het Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen zijn bij de Commissie bepaalde opmerkingen van belanghebbende derden binnengekomen . Deze opmerkingen houden met name in dat de betrokken " réglementation " , door het verbod voor constructeurs en hun vertegenwoordigers automobielen op niet door het BPICA erkende internationale tentoonstellingen te presenteren hun mogelijkheid om aan dergelijke tentoonstellingen deel te nemen beperkt en derhalve deze tentoonstellingen van de aanwezigheid van automobielen onder hun publicitaire troeven berooft . Deze opmerkingen , die in hoofdzaak reeds in de loop van het onderzoek aan de Commissie werden kenbaar gemaakt vermogen niet de beoordeling door de Commissie van de " réglementation " van het BPICA te wijzigen .

G

13 . De reglementeringen inzake de presentatie van de automobielen op nationale , regionale en lokale tentoonstellingen alsmede de huishoudelijke reglementen voor automobielsalons en gespecialiseerde internationale tentoonstellingen vallen niet onder de onderhavige procedure .

II . Toepasselijkheid van artikel 85 , lid 1

Overwegende dat volgens artikel 85 , lid 1 , van het Verdrag onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt en verboden zijn alle overeenkomsten tussen ondernemingen , alle besluiten van ondernemersverenigingen en alle onderling afgestemde feitelijke gedragingen welke de handel tussen Lid-Staten ongunstig kunnen beïnvloeden en ertoe strekken of ten gevolge hebben dat de mededinging binnen de gemeenschappelijke markt wordt verhinderd , beperkt of vervalst ;

1 . Overwegende dat de " réglementation " van het BPICA een besluit is van een associatie van verenigingen van ondernemingen , d.w.z . van nationale groeperingen die de constructeurs en/of assembleurs of importeurs van automobielen vertegenwoordigen ;

2 . Overwegende dat de " réglementation " van het BPICA , zoals zij momenteel geldt , uitsluitend betrekking heeft op in Europa te houden internationale tentoonstellingen , en de volgende bepalingen bevat die ertoe strekken of ten gevolge hebben dat de mededinging binnen de gemeenschappelijke markt wordt beperkt :

- het verbod voor de constructeurs van automobielen , en via hen voor hun vertegenwoordigers , om deel te nemen aan internationale tentoonstellingen en beurzen die niet voorkomen op de kalender die is opgesteld door het BPICA ,

- in geval van inbreuken kan de pleger daarvan een minder gunstige of kleinere stand toegewezen krijgen op de salon die wordt gehouden in het land waar de inbreuk is gepleegd ;

3 . Overwegende dat deze bepalingen binnen de gemeenschappelijke markt tot de volgende beperkingen van de concurrentie leiden :

- wat de organisatie van beurzen en tentoonstellingen betreft , worden door de gebruikelijke deelneming aan door het BPICA erkende automobielsalons en gespecialiseerde internationale tentoonstellingen van de meeste , zo niet alle constructeurs van automobielen in de Gemeenschap en derde landen of hun vertegenwoordigers , de andere internationale beurzen en tentoonstellingen beroofd van de aanwezigheid van de automobielen onder hun publicitaire troeven . Het gevolg daarvan is een beperking van de mededinging op de markt voor de verleners van diensten , d.w.z . de organisatoren van beurzen en tentoonstellingen ;

- de concurrentie tussen de constructeurs van automobielen wordt eveneens beperkt . Zij kunnen praktisch namelijk alleen deelnemen aan de manifestaties die zijn goedgekeurd door het BPICA . Indien inderdaad de betekenis van deze manifestaties , met name de automobielsalons , van dien aard is dat de constructeurs het als een noodzaak beschouwen daaraan deel te nemen , dan neemt dit niet weg dat zij daardoor de mogelijkheid verliezen hun automobielen op andere internationale beurzen of tentoonstellingen te presenteren ;

- de mededinging tussen de commerciële tussenpersonen van de automobielconstructeurs wordt eveneens beperkt . Het is hun namelijk verboden deel te nemen aan enige internationale manifestatie die niet door het BPICA is goedgekeurd , hoewel zij voordeel kunnen hebben bij de presentatie van hun automobielen ten minste op die manifestaties , die binnen de zone waar zij hun werkzaamheden uitoefenen worden georganiseerd ;

4 . Overwegende dat de bovengenoemde beperkingen van de mededinging de handel tussen Lid-Staten ongunstig kunnen beïnvloeden ; dat enerzijds namelijk de organisatoren van niet door het BPICA erkende internationale beurzen of tentoonstellingen onder hun publicitaire troeven niet kunnen rekenen op de aanwezigheid van automobielen en anderzijds de automobielconstructeurs en hun commerciële tussenpersonen hun reclame - en verkoopwerkzaamheden niet vrijelijk kunnen verrichten door deel te nemen aan deze niet-erkende beurzen of tentoonstellingen ;

Overwegende dat deze belemmeringen van het verkeer van de diensten van de organisatoren van beurzen en tentoonstellingen en van de commerciële transacties aangaande automobielen tussen de landen van de EEG de vrije handel tussen Lid-Staten in gevaar kunnen brengen op een wijze die nadelig kan zijn voor de verwerkelijking van de doelstellingen van één enkele markt tussen deze staten ;

5 . Overwegende dat artikel 85 , lid 1 , derhalve van toepassing is op de " réglementation " van het BPICA en dat derhalve geen gevolg kan worden gegeven aan het verzoek om een negatieve verklaring dat door het BPICA is ingediend ;

III . Toepassing van artikel 85 , lid 3

Overwegende dat conform artikel 85 , lid 3 , de bepalingen van lid 1 van dit artikel buiten toepassing kunnen worden verklaard voor elk besluit van een ondernemersvereniging dat bijdraagt tot verbetering van de produktie of van de verdeling der produkten of tot bevordering van de technische of economische vooruitgang , mits een billijk aandeel in de daaruit voortvloeiende voordelen de gebruikers ten goede komt , en zonder nochtans aan de betrokken ondernemingen

a ) beperkingen op te leggen welke voor het bereiken van deze doelstellingen niet onmisbaar zijn ,

b ) de mogelijkheid te geven voor een wezenlijk deel van de betrokken produkten de mededinging uit te schakelen ;

1 . Overwegende dat het reeds door de Commissie geconstateerde feit ( 14 ) van de noodzaak van een rationalisatie van beurzen en tentoonstellingen voor automobielen inhoudt dat manifestaties van internationale aard moeten worden geconcentreerd ; dat deze concentratie de volgende voordel biedt :

a ) zij schept de mogelijkheid het gehele of bijna gehele aanbod van automobielen samen te brengen en te confronteren , hetgeen de producenten aanspoort tot technische vooruitgang , de gebruikers beter voorlicht , doordat een compleet en up-to-date assortiment van de produkten in de betrokken sector wordt getoond en terzelfdertijd de mogelijkheid begunstigt om transacties aan te gaan en af te sluiten . Deze voordelen wegen zwaarder dan de nadelen die voor de organisatoren van beurzen voortvloeien uit de beperking van de vrijheid van de automobielconstructeurs om te exposeren . Er moet echter rekening mee worden gehouden dat deze beperking slechts internationale tentoonstellingen betreft ;

b ) zij begunstigt eveneens het in de handel brengen van automobielen . Omdat de exposanten hun automobielen alleen kunnen presenteren op door het BPICA goedgekeurde manifestaties - waarvan het belang zo groot is , dat zij het noodzakelijk vinden eraan deel te nemen en de daaraan verbonden hoge kosten te dragen - vloeit uit het verbod aan andere internationale manifestaties deel te nemen een belangrijke vermindering van hun kosten van deelneming aan internationale beurzen en tentoonstellingen voort , hetgeen hun de gelegenheid geeft een geringer bedrag van deze kosten in de kostprijs van de automobielen door te berekenen .

Overwegende dat de " réglementation " van het BPICA derhalve bijdraagt tot de verbetering van de verdeling der betrokken produkten en tot bevordering van de economische vooruitgang ; dat aldus aan de eerste voorwaarde voor toepassing van artikel 85 , lid 3 , van het Verdrag is voldaan ;

2 . Overwegende dat erkend kan worden dat de gebruikers een billijk aandeel ontvangen in de verbetering van de verdeling en in de economische vooruitgang ; dat de periodieke concentratie van het aanbod de gebruikers namelijk een volledig overzicht van het assortiment van de betrokken produkten verschaft en hun de gelegenheid geeft zich beter te informeren met het oog op een eventuele aankoop , zonder zich dikwijls te behoeven verplaatsen ; dat bovendien , gezien de sterke concurrentie die in de betrokken sector heerst , aangenomen kan worden dat de fabrikanten in hun verkoopprijzen ten minste ten dele de besparingen zullen doorgeven die zij als gevolg van hun meer beperkte deelneming aan tentoonstellingen verkrijgen ; dat de automobielen in ieder geval op nationale , regionale , plaatselijke en bijzondere tentoonstellingen kunnen worden gepresenteerd ;

Overwegende dat derhalve aan de tweede voorwaarde voor toepassing van artikel 85 , lid 3 , eveneens is voldaan ;

3 . Overwegende dat de " réglementation " van het BPICA geen beperkingen oplegt welke onmisbaar zijn om de bovengenoemde doelstellingen te bereiken ; dat de beperking die voortvloeit uit de verplichting voor de automobielconstructeurs en hun vertegenwoordigers om niet aan andere internationale tentoonstellingen deel te nemen dan die welke door het BPICA zijn goedgekeurd onmisbaar kan worden geacht om de voordelen te bereiken die voortvloeien uit de rationalisatie van de presentatie van automobielen op deze manifestaties ;

Overwegende dat geacht kan worden dat ook aan de derde voorwaarde voor toepassing van artikel 85 , lid 3 , is voldaan ;

4 . Overwegende dat de " réglementation " van het BPICA de mededinging tussen de organisatoren van beurzen niet uitschakelt , dat deze namelijk de mogelijkheid hebben de deelneming van automobielen te verkrijgen op iedere andere manifestatie dan de internationale tentoonstellingen die niet door het BPICA zijn goedgekeurd ; dat anderzijds automobielen voor de tentoonstellingen slechts een reclamefactor onder vele andere vormen ;

Overwegende dat de " réglementation " van het BPICA evenmin de mededinging uitschakelt tussen de constructeurs of de verkopers van automobielen ; dat de presentatie van een produkt op een tentoonstelling namelijk slechts een middel tot verkoop is onder vele andere ; dat de constructeurs van automobielen en hun vertegenwoordigers namelijk voor de bevordering van de afzet over alle door de massa-media geboden middelen beschikken om de gebruikers op zeer brede schaal te beïnvloeden ; dat bij deze middelen tevens de directe akties moeten worden gevoegd , die met name door de vertegenwoordigers van de constructeurs bij potentiële afnemers worden gevoerd ;

Overwegende dat in het onderhavige geval met de volgende factoren rekening moet worden gehouden :

- verscheidene automobielsalons vinden ieder jaar in de EEG plaats ;

- de voornaamste gespecialiseerde internationale tentoonstellingen die momenteel door het BPICA zijn erkend worden gewoonlijk een of tweemaal per jaar op het grondgebied van de EEG gehouden . Indien enkele daarvan met grotere tussenpozen plaatsvinden is dit met name te wijten aan het feit dat de constructeurs zelf of de organisatoren van beurzen er geen belang in stellen dergelijke manifestaties ieder jaar te organiseren zoals de " réglementation " van het BPICA dit in beginsel toestaat . Ook moet eraan herinnerd worden dat de " gespecialiseerde " voertuigen ook op automobielsalons kunnen worden gepresenteerd ;

- de constructeurs en/of hun vertegenwoordigers kunnen , zonder daarvoor vergunning van het BPICA nodig te hebben , deelnemen aan nationale , regionale , plaatselijke en bijzondere tentoonstellingen ;

Overwegende dat de vierde voorwaarde van artikel 85 , lid 3 , eveneens geacht kan worden vervuld te zijn , zodat aan alle voorwaarden voor een beschikking houdende toepassing van dit artikel derhalve voldaan is ;

IV . Toepassing van de artikelen 6 , 7 , lid 1 , en 8 , lid 1 , van Verordening nr . 17

1 . Overwegende dat de " réglementation " van het BPICA , in de versie die tot en met 17 mei 1976 gold , niet in aanmerking kon komen voor een beschikking houdende toepassing van artikel 85 , lid 3 , dat namelijk de beoordelingsvrijheid die het BPICA in feite was toegekend , aangaande het internationale karakter van de een of andere manifestatie en de bevoegdheid die het derhalve was voorbehouden om daar de presentatie van automobielen al dan niet toe te staan , het BPICA de mogelijkheid gaf manifestaties van nationale of regionale aard als internationaal te bestempelen en daar de presentatie van automobielen te verbieden ; dat het BPICA door dit middel in staat was de sector automobielen geheel en al te onttrekken aan het werkterrein van de organisatoren van beurzen en tentoonstellingen in het algemeen , dat * door met name de mededinging tussen de laatstgenoemde kon worden uitgeschakeld ;

Overwegende dat de " réglementation " na interventie door de Commissie op 17 mei 1976 in dier voege is gewijzigd dat de beoordeling van de vraag of een beurs of een expositie een internationaal karakter draagt niet langer aan de discretionaire bevoegdheid van het BPICA wordt overgelaten ; dat daardoor een einde is gemaakt aan de bepalingen die de toepassing van artikel 85 , lid 3 , in de weg stonden ; dat de beschikking houdende toepassing van dit artikel dus vanaf 17 mei 1976 van kracht wordt ;

2 . Overwegende dat de Commissie met toepassing van artikel 7 , lid 1 , van Verordening nr . 17 de periode kan vaststellen gedurende welke het verbod bedoeld in artikel 85 , lid 1 , van het Verdrag van toepassing zal zijn ; dat aan de voorwaarden voor de toepassing van dit artikel in casu is voldaan ; dat de " réglementation " van het BPICA , die was aangenomen voor de inwerkingtreding van Verordening nr . 17 namelijk binnen de in artikel 5 , lid 1 , van Verordening nr . 17 voorgeschreven termijn is aangemeld ; dat deze " réglementation " , die in feite het BPICA de vrijheid van beoordeling inzake het internationaal karakter van de een of andere manifestatie verleent , niet voldeed aan de voorwaarden van artikel 85 , lid 3 ; dat zij binnen een redelijke termijn na opmerkingen van de Commissie echter in dier voege is gewijzigd dat zij voldoet aan de voorwaarden voor toepassing van genoemd artikel 85 , lid 3 ; dat deze omstandigheden een rechtvaardiging vormen om het verbod van artikel 85 , lid 1 , met ingang van 13 maart 1962 , de datum van inwerkingtreding van Verordening nr . 17 , niet toe te passen tot en met 17 mei 1976 , de datum waarop de nieuwe " réglementation " van toepassing is geworden ;

3 . Overwegende dat voor het vaststellen van de geldigheidsduur van de beschikking van de Commissie bedoeld in artikel 8 , lid 1 , van Verordening nr . 17 rekening moet worden gehouden met de bijzondere aard van de betrokken bedrijfstak , alsmede met het ritme waarin de door het BPICA goedgekeurde manifestaties plaatsvinden ; dat een periode van 6 jaar dus zou kunnen worden aangehouden ;

4 . Overwegende dat aar de onderhavige beschikking verplichtingen dienen te worden verbonden overeenkomstig artikel 8 , lid 1 , van Verordening nr . 17 , zodat de Commissie in staat is te onderzoeken of er , na een essentiële wijziging in de feitelijke situatie die de onderhavige beschikking rechtvaardigde , voor haar krachtens artikel 8 , lid 3 , wellicht reden bestaat om deze beschikking in te trekken of te wijzigen dan wel de betrokkenen bepaalde handelingen te verbieden ; dat het BPICA de Commissie met het oog daarop ieder jaar de lijst moet mededelen van de beurzen en tentoonstellingen die het als internationaal beschouwt en van die waar de presentatie van automobielen is toegestaan , alsmede een afschrift van de verzoeken om vergunning voor de gespecialiseerde internationale tentoonstellingen die tot het secretariaat van het BPICA zijn gericht en een afschrift van de brieven waarbij het secretariaat de betrokkenen in kennis stelt van de weigering van hun verzoek ,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN :

Artikel 1

De bepalingen van artikel 85 , lid 1 , van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap worden conform artikel 85 , lid 3 , buiten toepassing verklaard voor de " réglementation " van het BPICA .

Artikel 2

Deze beschikking wordt van kracht met ingang van 17 mei 1976 en geldt tot en met 17 mei 1982 . Het verbod bedoeld in artikel 85 , lid 1 , is niet van toepassing voor de periode tussen 13 maart 1962 en 17 mei 1976 .

Artikel 3

Het BPICA is gehouden de Commissie eenmaal per jaar mede te delen :

- de lijst van de internationale tentoonstellingen waarop voor het presenteren van automobielen zijn toestemming noodzakelijk is ;

- de kalender van de internationale tentoonstellingen waarop de presentatie van automobielen is toegestaan ;

- een afschrift van de verzoeken om vergunning voor de gespecialiseerde internationale tentoonstellingen gericht tot het secretariaat van het BPICA en een afschrift van de brieven waarbij dit secretariaat de betrokkenen in kennis stelt van de weigering van hun verzoek .

Artikel 4

Deze beschikking is gericht tot het Bureau Permanent International des Constructeurs d'Automobiles ( BPICA ) , 4 , rue de Berri , Parijs , Frankrijk , alsmede tot de volgende nationale associaties die daarvan momenteel lid zijn en waaraan het BPICA de beschikking moet mededelen , te weten :

Verband der Automobilindustrie E.V . ( VDA )

Westendstrasse 61 , 6000 Frankfurt/Main 17 ( Bondsrepubliek Duitsland )

Fachverband der Fahrzeugindustrie Oesterreichs

Lugeck 1/I/32 , 1011 Wien 1 ( Oostenrijk )

Belgische Federatie der Automobiel - en Rijwielnijverheid ( FEBIAC )

Woluwedal 46 , 1200 Brussel ( België )

Sammenslutningen af Automobil-Fabrikanter og Importoerer

Ryvangs alle 68 , 2900 Hellerup ( Denemarken )

Agrupacion Nacional de Fabricantes de Automoviles y Camiones ( ANFAC )

Cea Bermudez 6 , Madrid 3 ( Spanje )

Motor Vehicle Manufacturers Association of the United States , Inc . ( MVMA )

320 New Center Building , Detroit , Michigan 48202 ( Verenigde Staten )

Chambre Syndicale des Constructeurs d'Automobiles ( CSCA )

2 , rue de Presbourg , 75008 Parijs ( Frankrijk )

MOGUERT , Société Hongroise pour le Commerce d'Automobile ,

Benczur U 13 , Budapest VI ( Hongarije )

Associazione Nazionale Fra Industrie Automobilistiche ( ANFIA )

Corso Galileo Ferraris 61 , Torino ( Italië )

Japan Automobile Manufacturers Association ( JAMA )

Otemachi Building 6-1 , Otemachi , 1-chome , Chiyodaku , Tokyo 1000 ( Japan )

Automobilimportoerernes Foerening ,

Hauchsgt . 1 , Oslo ( Noorwegen )

Nederlandse Vereniging de Rijwiel - en Automobielindustrie ( RAI )

Europaplein 2 , Amsterdam 1010 ( Nederland )

The Society of Motor Manufacturers and Traders Ltd . ( SMMT )

Forbes House , Halkin Street , London SW1X 7DS ( Verenigd Koninkrijk )

Sveriges Bilindustri - och Bilgrossistfoerening

Industrihuset , Storgaten 19 , S 114 85 Stockholm ( Zweden )

Chambre Syndicale Suisse de l'Automobile et branches annexes

18 , Quai Ernest Ansermet , 1211 Genève 4 ( Zwitserland )

MOTOKOV ,

Olsanska 1 , 130 81 Praha ( Tsjechoslowakije )

V.O . AVTOEXPORT

Volkhonka ul . 14 , 119902 Moskova G-19 ( USSR )

Biro Proizvodaja Motornih Vozila

Bulevar Vojvode Misica 14 , Beograd ( Joegoslavië )

Polmo

ul . Stalingradzka 23 , 00-987 Warszawa ( Polen )

Autotuojat r.y .

Annankatu 31 - 33 d 59 , 00100 Helsinki 10 ( Finland ) .

Gedaan te Brussel , 7 november 1977 .

Voor de Commissie

Raymond VOUEL

Lid van de Commissie

( 1 ) PB nr . 13 van 21 . 2 . 1962 , blz . 204/62 .

( 2 ) MOTOKOV en V.O . AVTOEXPORT zijn de officiële lichamen die respectievelijk in Tsjechoslovakije en de USSR verantwoordelijk zijn voor de buitenlandse handel in automobielen .

( 3 ) Waar sommige landen niet in het BPICA vertegenwoordigd zijn , is dit met name het gevolg van het feit dat de representatieve beroepsorganisaties in deze landen niet om toelating hebben gevraagd ( dit is o.a . het geval met Luxemburg en Ierland ) .

( 4 ) Van de EEG-landen zijn Ierland en Luxemburg niet in het BPICA vertegenwoordigd ( zie noot op blz . 19 ) .

( 5 ) De toegelaten voertuigen zijn met name : open vrachtauto's voor expedities of afgravingen , truckmixers , mobiele zeef - en wasinstallaties , kranen , graafmachines , dumpers , spreidingsmachines , asfaltverwarmers , splitstrooiers . Deze lijst is niet limitatief .

( 6 ) De toegelaten voertuigen zijn met name : voertuigen voor het ledigen van putten , voor het schoonmaken van riolen , vuilniswagens , sproeiwagens , veegmachines , sneeuwruimers , ambulances enz . Deze lijst is niet limitatief .

( 7 ) De hier toegelaten automobielen zijn uitsluitend gemotoriseerde kampeerwagens .

( 8 ) De toegelaten voertuigen zijn met name : tankwagens , brandweerauto's , autospuiten , brandweerauto's voor vliegvelden , reddingswagens , ladderwagens , tankwagens voor bosbranden , takelwagens , ambulances . Deze lijst is evenmin limitatief .

( 9 ) De toegelaten voertuigen zijn formulewagens en sportwagens die het vorig jaar een wedstrijd hebben gewonnen .

( 10 ) Alleen de tentoonstellingen die sin * 1970 hebben plaatsgevonden zijn in aanmerking genomen .

( 11 ) Onder " bijzondere tentoonstellingen " worden verstaan manifestaties die worden georganiseerd door een constructeur of zijn vertegenwoordiger buiten de lokalen waar gewoonlijk zijn werkzaamheden worden verricht , om automobielen te presenteren van het merk of de merken die hij bouwt , assembleert , vertegenwoordigt of in de handel brengt .

( 12 ) PB nr . L 69 van 20 . 3 . 1969 , blz . 13 .

( 13 ) PB nr . L 227 van 8 . 10 . 1971 , blz . 26 .

( 14 ) Beschikkingen van de Commissie in de zaken EEMO en CEMATEX , bovengenoemd en beschikking van de Commissie van 17 juli 1975 , zaak nr . IV/28.775 - UNIDI , PB nr . L 228 van 29 . 8 . 1975 .