++++

SPECIAAL VERSLAG VAN DE REKENKAMER

over de coordinering van de hulp van de Gemeenschap aan derde landen

( Opmerkingen ex artikel 206 bis van het EEG-Verdrag )

( 84/C 224/04 )

Ingevolge artikel 206 bis van het EEG-Verdrag heeft de Rekenkamer op haar vergadering van 14 maart 1984 het onderhavige verslag aangenomen . Op 20 juli 1983 was het aan de Commissie toegezonden met het verzoek om eventuele opmerkingen ; deze zijn aan het verslag toegevoegd .

INHOUDSOVERZICHT

* * Bladzijde *

INLEIDING * Punten 1 tot 6 bis * 4 *

STAND VAN ZAKEN MET BETREKKING TOT DE COOERDINATIE * Punten 7 tot 25 * 5 *

De coordinatie van de uit het Europees Ontwikkelingsfonds verleende hulp * Punten 7 tot 15 * 5 *

De coordinatie van de voedselhulp * Punten 16 tot 21 * 8 *

De coordinatie van de spoedhulp bij rampen * Punten 22 tot 25 * 9 *

CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN * Punten 26 tot 35 * 10 *

Bijlage :

Afkortingen * 11 *

ANTWOORDEN VAN DE COMMISSIE * 12 *

INLEIDING

1 . Alle met ontwikkelingsvraagstukken belaste organisaties willen de door hen beheerde hulp doelmatiger aanwenden , en zij zijn het er alle over eens dat dit mogelijk zou zijn als hun inspanningen beter gecoordineerd waren . Een verder strekkende coordinatie tussen de onderscheiden hulpverleners zou namelijk kostbare vertraging bij het bereiken van de doelstellingen alsmede verspilling en overlapping van de beschikbare middelen voorkomen , en zou de voorgenomen maatregelen meer effect doen sorteren . Het streven naar betere coordinatie zou zich in alle stadia van realisatie van de projecten dienen te manifesteren , dat wil zeggen vanaf het ontwerp , bij de planning en de uitvoering , alsook bij de uitwisseling van gegevens over de evaluatie achteraf van de projecten .

2 . De verschillende vormen van door de geïndustrialiseerde landen en de voor dit doel gecreëerde internationale organisaties uit openbare middelen verleende hulp zouden een terrein bij uitstek moeten vormen voor intensiever overleg tussen steunverlenende en begunstigde landen . De verbetering van deze coordinatie is des te noodzakelijker daar het totale bedrag van de bi - en multilaterale overheidssteun niet erg hoog is , aangezien het in 1981 slechts 32 miljard dollar beliep , hetgeen overeenkomt met de helft van het budget van een land als België . De coordinatie blijft evenwel van alle problemen waarmee hulpverlenende instanties te maken hebben , een van de vraagstukken waarvan de oplossing het verst verwijderd lijkt . Diverse malen heeft het " Development Assistance Committee " ( DAC-OESO ) ( 1 ) de coordinatie tussen donors op zijn agenda geplaatst , doch zijn leden bleken steeds te aarzelen daaraan in de praktijk gevolg te geven .

3 . Tijdens haar controles aan de hand van bescheiden of ter plaatse heeft de Rekenkamer een aantal concrete voorbeelden gevonden van gebrekkige coordinatie of van projecten waarbij de aanvankelijke coordinatie of planning later niet is aangehouden , en die tot geld - en tijdverlies hebben geleid . De door de Kamer aangetroffen voorbeelden tonen aan dat het gebrek aan coordinatie zich op alle niveaus en in elk stadium van de hulpprojecten kan voordoen . Deze voorbeelden mogen daarentegen in geen geval een aanleiding vormen om door een overhaaste en onterechte generalisatie het door de Gemeenschap uitgevoerde ontwikkelingsbeleid te veroordelen ; dit beleid wordt namelijk in de hulpontvangende landen zeer gewaardeerd .

4 . Zo heeft de Rekenkamer tekortschietende coordinatie geconstateerd :

- bij de Commissie ;

- tussen de Gemeenschap en het ontvangende land ;

- tussen de Commissie en de Europese Investeringsbank ( EIB ) ;

- tussen de Commissie en de Lid-Staten ;

- tussen de Gemeenschap , de internationale organisaties en de andere donors .

Voorts is het onvoldoende profijt trekken van de kennis , opgedaan bij de uitvoering van gelijksoortige projecten in het verleden , een bijzondere vorm van tekortschietende coordinatie .

5 . Wel wordt de coordinatie van de hulp door een aantal factoren bemoeilijkt , met name door :

a ) een veelvoud van financieringsbronnen :

Het grote aantal nationale en internationale hulporganisaties vormt een belemmering voor een doelmatige uitvoering van programma's , doordat niet wordt getracht de door de ene organisatie gefinancierde projecten te doen aansluiten bij die van de andere , of soms zelfs door incoherentie van het ontwikkelingsbeleid . Dit treft men zelfs op uitsluitend communautair niveau aan , waar twee instellingen belast zijn met het beheer van de hulp : de Commissie en de EIB ;

b ) onderlinge concurrentie tussen financieringsinstanties :

Ontwikkelingssamenwerking is niet altijd vrij van politieke en economische bijbedoelingen , die tot uitdrukking komen in de keuze van projecten en ontvangende landen ;

c ) onderling sterk verschillende procedures :

Dit komt zowel door de aard van de organisaties ( financiële instellingen , nationale instanties die onder een ministerie ressorteren ) als door het institutionele kader waarin zij opereren ;

d ) het grote aantal adviesgroepen , clubs en multilaterale instanties :

Naast de hulpverlenende en coordinerende multilaterale instanties ( FAO , WVP , UNHCR ) , bestaan er in ieder land adviesgroepen , zoals bij de Wereldbank , de Sahel-groep , en clubs , zoals " Interacte " , waarin de Europese financiële instellingen vertegenwoordigd zijn . Verder moet vermeld worden de oprichting van de ACDA ( Association concertée pour le développement de l'Afrique ) , die op sectorieel niveau ook coordinerend is opgetreden ;

e ) gebrekkige voorlichting :

De meest voorkomende oorzaak van het gebrekkige beheer van de beschikbare middelen blijft de onvoldoende voorlichting van de uitvoerende instanties . Dit heeft tot gevolg dat de linkerhand niet weet wat de rechterhand geeft , en dat het werkterrein van elke organisatie beperkt blijft tot hulpprojecten waarmee zij ervaring heeft .

6 . Onder het hoofdstuk " Aanbevelingen " van dit verslag doet de Rekenkamer een aantal suggesties waarmee de tekortkomingen in de uitwisseling van gegevens en ervaringen enigszins zouden kunnen worden verholpen , met name door gebruikmaking van de automatische verwerking van gegevens .

6 bis . De Kamer wenst er echter op te wijzen dat de gebreken of tekortkomingen in de coordinatie niet uitsluitend aan de Commissie te wijten zijn , doch ook aan andere betrokken partijen . De Commissie heeft stappen ondernomen om de coordinatie met andere hulpverleners en met name de Arabieren , te verbeteren doch de Kamer is van mening dat er pas een wezenlijke verbetering kan optreden wanneer de coordinatie op systematische wijze en op institutioneel niveau zal plaatsvinden .

STAND VAN ZAKEN MET BETREKKING TOT DE COOERDINATIE

DE COOERDINATIE VAN DE UIT HET EUROPEES ONTWIKKELINGSFONDS VERLEENDE HULP

De coordinatie bij de Commissie

7 . Het grootste deel van uit het Europees Ontwikkelingsfonds ( EOF ) gefinancierde projecten wordt beheerd door het Directoraat-generaal Ontwikkeling van de Commissie . Onder dit directoraat-generaal ressorteren in nauwe relatie de Europese Associatie voor Samenwerking ( EAS ) en de in een groot aantal geassocieerde landen gevestigde delegaties van de Commissie . De taken en bevoegdheden van de delegaties jegens de Commissie en het ontvangende land zijn omschreven in artikel 123 van de Tweede Overeenkomst van Lomé en in het financieel reglement van het vijfde EOF .

Deze sterke verwevenheid en nauwe relaties zouden een ongedwongen coordinatie bij de praktische uitvoering moeten bewerkstelligen , en dat is gewoonlijk het geval . De Rekenkamer heeft echter uitzonderingen op deze regel waargenomen , en gevallen van ontoereikende coordinatie geconstateerd , die toch gemakkelijk hadden kunnen worden voorkomen , aangezien de betrokken projecten werden uitgevoerd door administratieve eenheden die worden geacht onder dezelfde autoriteit een en hetzelfde beleid uit te voeren .

Onvoldoende coordinatie tussen rechtstreeks onder de Commissie ressorterende diensten komt ook voor , met name tussen de EEG-instanties die in verschillende landen opereren , zelfs als die landen aan elkaar grenzen .

De coordinatie tussen de Gemeenschap en het begunstigde land

8 . De coordinatie op dit niveau is in teksten vastgelegd . Zo bepaalt artikel 109 , lid 3 , van de Tweede Overeenkomst van Lomé dat " in overleg tussen de Gemeenschap en elke ACS-Staat ... een indicatief programma ( wordt ) vastgesteld " . Voorts stipuleert artikel 112 , lid 1 , sub a ) , van dit Verdrag , dat " ... de beoordeling van de projecten en actieprogramma's verloopt in nauwe samenwerking tussen de Gemeenschap en de ACS-Staten of eventuele andere begunstigden " .

9 . Toch blijkt uit tal van voorbeelden dat de coordinatie , ook wanneer die wordt voorgeschreven , vaak geen praktisch effect sorteert . Dit is voornamelijk daaraan te wijten dat de overheidsdiensten van de ontvangende landen de toevloed van hulp niet in staat zijn te verwerken en deze in het land zelf in goede banen te leiden . Voorts is een groot aantal ontvangende landen , ter verkrijging van hulp , bereid verplichtingen op zich te nemen waaraan zij niet kunnen voldoen . Ten slotte verzwaren de sterk uiteenlopende procedures waarmee de ontvangende landen te maken hebben , de taak van hun overheidsdiensten , en bemoeilijken de coordinatie .

De coordinatie tussen de Commissie en de Europese Investeringsbank ( EIB )

10 . Sedert het tweede EOF droeg de EIB , in opdracht van de Commissie , zorg voor het beheer van sommige bijzondere leningen en voor het opnemen van alle leningen , alsmede , sinds het derde EOF , voor het risicodragend kapitaal . Krachtens het vierde en vijfde EOF breidde deze praktijk zich uit tot de rentesubsidies ; de Commissie nam echter het beheer van de bijzondere leningen zelf weer in handen . Voorts zij er op gewezen dat , voor wat betreft de samenwerkingsovereenkomsten met de zuidelijke en oostelijke Middellandse-Zeelanden , de EIB , als lasthebster van de Commissie , een aanzienlijk deel van het beheer van de kredieten uit de algemene begroting van de Gemeenschap op zich heeft genomen .

11 . In de overeenkomsten tussen de Commissie en de EIB wordt onder meer bepaald :

- " de Commissie en de Bank houden elkaar op de hoogte van de bij hen ingediende financieringsaanvragen , ... " ;

- " de Commissie en de Bank houden elkaar op de hoogte van de voortgang die is geboekt bij de behandeling van de financieringsaanvragen " .

12 . De Rekenkamer heeft herhaaldelijk geconstateerd dat deze overeenkomsten - die overigens niet uitsluitend betrekking hebben op de onderzoekfase - niet werden nageleefd . Nog duidelijker komt het vrijwel geheel ontbreken van coordinatie tussen de Commissie en de Bank naar voren in het uitvoeringsstadium van het project . Het wekt bij voorbeeld bevreemding te moeten constateren dat bij tal van agroindustriële projecten , waarvan het landbouwonderdeel onder beheer staat van de Commissie , en het industriële gedeelte onder de EIB ressorteert , beide communautaire instanties elkaar ignoreren , en dat de werken volkomen onafhankelijk van elkaar tot stand komen . Zelfs de plaatselijke delegaties van de Commissie zijn niet bevoegd , en slechts op de hoogte van het door de Commissie beheerde gedeelte .

De coordinatie tussen de Commissie en de Lid-Staten

13 . De coordinatie vindt haar grondslag in een resolutie van de Raad van 16 juli 1974 betreffende de " Harmonisatie en coordinatie van het samenwerkingsbeleid van de Lid-Staten " . In de naar aanleiding van deze resolutie door de Commissie aan de Raad gedane mededelingen van 5 maart 1975 en van 7 juli 1976 wordt het doel van de coordinatie omschreven , en een actieprogramma op dit gebied voorgesteld .

Dit actieprogramma is gebaseerd op de in de resolutie van 1974 vervatte aanbevelingen voor de uitvoering van de coordinatie , en waarmee wordt beoogd :

a ) intensievere uitwisseling van gegevens en ervaringen ;

b ) bevordering van wederzijds overleg inzake ontwikkelingshulpbeleid ;

c ) onderzoek naar projecten van gemeenschappelijk belang ;

d ) wederzijds overleg over de door de Lid-Staten en de Gemeenschap in de internationale organisaties in te nemen standpunten ;

e ) samenwerking met internationale organisaties die zich met ontwikkelingshulp bezighouden .

14 . De resolutie van 1974 en de daaropvolgende mededelingen vormen de enige teksten waarin het coordinatieprobleem daadwerkelijk aan de orde wordt gesteld , en waarin het hoofddoel - " de verschillende maatregelen op het gebied van de ontwikkelingssamenwerking doeltreffender te maken " - wordt omschreven . De Rekenkamer heeft evenwel geconstateerd dat de bestaande teksten in wezen slechts betrekking hebben op de coordinatie tussen de Commissie en de Lid-Staten , en voorbijgaan aan de coordinatie met de andere bi - en multilaterale donors . Bovendien beogen de voorgaande teksten voornamelijk politieke coordinatie en nauwelijks technische coordinatie . De Rekenkamer heeft deze technische coordinatie met de Lid-Staten in een aantal uitvoeringsstadia van de projecten aan een onderzoek onderworpen :

a ) bij de algemene selectie van de projecten :

Artikel 15 van het intern akkoord dat op 20 november 1979 door de Lid-Staten in het kader van de Tweede Overeenkomst van Lomé werd gesloten , bepaalt onder meer dat :

- zij ( de Lid-Staten ) " de Commissie in kennis stellen van de bilaterale steun die zij hebben toegekend , of die zij overwegen " ;

- " elke Lid-Staat en de Commissie deze gegevens periodiek bijwerken ... " en " elkaar de beschikbare gegevens over de andere bilaterale , regionale en multilaterale hulp die ten gunste van de betrokken ACS-staten is verleend , of wordt overwogen , zullen mededelen ... " .

Met uitzondering van de Bondsrepubliek Duitsland stellen de Lid-Staten de Commissie echter niet in kennis van hun programma's voor bilaterale hulp die zij hebben verleend , of die zij overwegen . Evenmin wisselen de Commissie en de Lid-Staten de beschikbare gegevens over bi - en multilaterale hulp uit ;

b ) bij de vaststelling van projecten :

Sinds Lomé II wordt het door de Commissie vastgestelde indicatieve steunprogramma ten behoeve van een land in zeer algemene termen opgesteld . Later stelt de Commissie dan ook een uitgebreid beschijvend dossier samen van elk project naarmate het gestalte krijgt . Van deze dossiers waarin alle informatie over het te financieren project tot in bijzonderheden is vermeld , wordt een aantal tegelijk aan de Lid-Staten ter kennisneming en voor eventuele reacties toegezonden . De andere donors ( zoals de Wereldbank , het USAID enz . ) daarentegen worden helaas niet van deze projecten op de hoogte gebracht .

Met deze documentatie wordt beoogd :

- een betere coordinatie : de Lid-Staten kunnen de Commissie laten weten welke ervaring zij op het gebied van het project hebben opgedaan , welke studies eventueel reeds zijn verricht , dat het betrokken project voor financiering aan een Lid-Staat is voorgelegd , en dat zij belangstelling hebben voor medefinanciering . Tevens kan vermeden worden dat de Lid-Staten en de Commissie elkaar zonder het te weten voor dezelfde financiering beconcurreren .

- een betere informatie : de Lid-Staten kunnen het bedrijfsleven informeren over door de Gemeenschap te financieren projecten , en deze bedrijven kunnen zich voorbereiden op deelname aan aanbestedingen . De Rekenkamer heeft kunnen constateren dat de met het beheer van de ontwikkelingshulp belaste instanties in de Lid-Staten , deze projectbeschrijvingen van belang achten . Men zou deze overigens gaarne één voor één ontvangen in plaats van een aantal tegelijk . Het valt echter te betreuren dat deze uitwisseling van gegevens niet ook vanuit de Lid-Staten naar de Commissie of met de andere donors plaatsvindt ;

c ) bij het financieringsbesluit :

Gesteld kan worden dat er in deze fase een goede coordinatie bestaat dank zij de verplichte consultatie van het Comité van het EOF , waarin alle Lid-Staten en de EIB zijn vertegenwoordigd ;

d ) bij de uitvoering :

In deze fase bestaat geen enkele coordinatie , behalve wanneer zich een probleem voordoet tussen een EOF-project en een project van een Lid-Staat . De Rekenkamer heeft bij onderzoek van de projectdossiers geconstateerd dat er vrijwel geen gedachtenwisseling plaatsvindt over identieke lopende projecten , welke in een zelfde land door verschillende donors worden gefinancierd ;

e ) bij de evaluatie van de resultaten :

Slechts een enkele maal voeren de Commissie en de Lid-Staten een evaluatie van voltooide projecten uit , en wanneer dat gebeurt , worden de verkregen gegevens niet onderling uitgewisseld . Goede of slechte ervaringen uit het verleden worden niet verzameld , en worden derhalve ook niet benut .

De coordinatie tussen de Gemeenschap , de internationale organisaties en de andere donors

15 . Deze kan vanuit verschillende gezichtspunten bekeken worden :

a ) de coordinatie in het algemeen :

De teksten en documenten van de Gemeenschap reppen met geen woord over de coordinatie tussen de ontwikkelingshulp van de Europese Gemeenschap en die van de internationale organisaties of de andere donors . Het wekt bevreemding dat zich een dergelijke situatie voordoet , waar de donors ( vooral leden van het DAC ) gemeenschappelijke doelstellingen met betrekking tot de ontwikkelingshulp hebben weten te formuleren , doch niet in staat waren de middelen ( zoals coordinatie ) aan te wenden om die doelen te bereiken .

Hoewel een formele of geïnstitutionaliseerde coordinatie niet bestaat , zijn er toch in sommige gevallen pogingen tot coordinatie tussen de Europese Gemeenschap , de internationale organisaties en de andere hulpverlenende landen . Afhankelijk van de soort hulp tracht men de gegevens over elkaars actieprogramma's te coordineren , of meestal uit te wisselen . Zo neemt de Commissie gemiddeld eenmaal per jaar deel aan een vergadering met de Wereldbank . Voorts heeft zij zitting in een aantal groepen van die zelfde bank , die over bepaalde gebieden of landen adviezen uitbregen , en ten slotte stimuleert zij haar in een aantal ontvangende landen gevestigde delegaties , in periodieke vergaderingen de ter plaatse lopende programma's te coordineren ;

b ) het bijzondere geval van de medefinanciering :

In artikel 98 van de Tweede Overeenkomst ( 2 ) van Lomé wordt duidelijk en voor het eerst gewezen op de noodzaak van coordinatie tussen donors bij medefinancieringen . Uiteraard scheppen parallelle medefinanciering ( iedere donor financiert zelfstandig een gedeelte van het project ) en meer nog gezamenlijke medefinanciering ( alle verstrekte middelen worden gebundeld ) een gunstig klimaat voor coordinatie van de hulp van de verschillende donors . Door medefinanciering kunnen vaak eenvoudiger en beproefde procedures worden toegepast , vooral wanneer een projectleider wordt aangesteld , die de coordinatie op zich neemt of voor de uitvoering verantwoordelijk is ;

c ) de coordinatie tussen de Gemeenschap en de nietgouvernementele organisaties ( NGO ) :

Op dit gebied heeft de Commissie positieve initiatieven genomen , die ertoe hebben geleid dat 300 Europese NGO zich organiseren en aaneensluiten om tot een betere coordinatie te komen .

Zo werden de volgende organen gevormd :

- de Algemene Vergadering van NGO , eenmaal per jaar te Brussel onder auspiciën van de Commissie ;

- het uit de Algemene Vergadering voortgekomen Verbindingscomité , dat op geregelde tijden bijeenkomt ter bespreking van problemen in verband met de betrekkingen tussen NGO en de Europese Gemeenschap .

Sedert 1980 is het gezag van beide organen gegroeid door het organiseren van nationale vergaderingen van NGO in elke Lid-Staat en het zenden van afvaardigingen uit deze nationale vergaderingen naar de Algemene Vergadering en het Verbindingscomité .

DE COOERDINATIE VAN DE VOEDSELHULP

De coordinatie bij de Commissie

16 . Met de uitvoering van de voedselhulpprojecten zijn diverse diensten van de Directoraten-generaal Ontwikkeling ( DG VIII ) en Landbouw ( DG VI ) belast . Door het ontbreken van ter zake geldende voorschriften is alleen informele coordinatie mogelijk door uitwisseling van gegevens en overleg tussen de betrokken diensten .

17 . Daardoor , en daar bovendien de communicatie tussen diensten vaak traag verloopt , kan het voorkomen dat in een zelfde directoraat-generaal niemand een overzicht heeft van de acties op een zelfde gebied .

De coordinatie op internationaal vlak

18 . Deze coordinatie vloeit voort uit het Voedselhulpverdrag ( 3 ) , dat in artikel III bepaalt dat de Commissie inzake voedselhulp , waarin de landen die het verdrag hebben ondertekend ( onder meer de EEG en de Lid-Staten ) zitting hebben , " regelmatig van de bijdragende landen verslagen ontvangt met betrekking tot de omvang , de vorm , de wijze van verdeling en de voorwaarden van hun bijdragen tot de voedselhulp ingevolge dit verdrag " . De bij de Raad ingediende voorstellen voor voedselhulpprogramma's worden door de Commissie echter opgesteld zonder rechtstreeks en voorafgaand overleg met de Lid-Staten of de overige donorlanden .

19 . De coordinatie met de Lid-Staten wordt bijzonder bemoeilijkt doordat de jaarlijkse programma's van de landen niet tegelijk met het hulpprogramma van de Gemeenschap worden vastgesteld . Zo heeft de Raad bij voorbeeld voor het programma 1982 op 26 april 1982 het gedeelte van het uitvoeringsschema betreffende de acties van de Gemeenschap vastgesteld , terwijl de Lid-Staten pas in januari 1983 de gegevens over de nationale maatregelen hebben verschaft .

20 . De voornaamste bron van informatie voor de programmering van de voedselhulp is evenwel de FAO , die periodiek een rapport " Global Information and Early Warning on Food and Agriculture " verspreidt . Dit document geeft per ontvangend land de behoeften , de leveringen die plaatsvinden , alsmede de factoren die van invloed kunnen zijn op de geplande programma's . De gegevens zijn echter niet per se vergelijkbaar , daar de bronnen van land tot land verschillen . Zo worden bij voorbeeld de gegevens over Bangladesh en Kambodja door de vertegenwoordiger van het WVP verschaft , terwijl voor Pakistan de gegevens over de voedselbehoefte door de plaatselijke overheid zelf worden verschaft . Bij een controle in Mauretanië heeft de Rekenkamer de zeer bevredigende resultaten kunnen constateren van de zeer enge coordinatie welke tussen de voornaamste donors ( FAO , WVP , USAID en EEG ) tot stand is gebracht .

21 . Zelfs als bij het vaststellen van de programma's enige coordinatie tot stand komt , dan zal dit echter vergeefse moeite blijven , zolang de leveringen niet op de tussen ontvangende landen en donors uitdrukkelijk overeengekomen tijdstippen plaatsvinden , en niet , zoals herhaaldelijk door de Rekenkamer werd geconstateerd , in de regentijd , wanneer de goederen bederven en de wegen onbegaanbaar worden , of na de te overbruggen periode , wanneer de schuren met de nieuwe oogst gevuld zijn .

DE COOERDINATIE VAN DE SPOEDHULP BIJ RAMPEN

De coordinatie tussen de Gemeenschap en de Lid-Staten

22 . De noodhulpmaatregelen zijn de enige acties waarvoor de Gemeenschap werkelijk operationele coordinatieprocedures volgt . De coordinatie wordt namelijk in twee , in 1977 door de Raad aangenomen resoluties geregeld . De eerste , van 22 maart 1977 , bepaalt dat " maatregelen op communautair vlak dienen te worden genomen om de communautaire en nationale hulpverlening bij rampen door een betere kennis van zaken en een betere coordinatie te verbeteren , zowel voor wat betreft onmiddellijke spoedacties als voor noodhulp op de korte termijn " . In de tweede resolutie , van 28 november 1977 , wordt gepreciseerd op welke wijze de coordinatie zal plaatsvinden , en wordt de Commissie ( dienst Noodhulp van het Directoraatgeneraal Ontwikkeling ) aangewezen als coordinatie van de communautaire en nationale acties .

23 . Deze coordinatie omvat :

- uitwisseling van gegevens : in de landen waar zij delegaties heeft , beschikt de Commissie over gegevens die een aanvulling vormen op de van de internationale organisaties ( UNDRO , UNHCR , FAO , WVP ) afkomstige informatie .

Op dezelfde wijze doen de Lid-Staten de door hen ter plaatse via hun ambassades verkregen inlichtingen aan de coordinatie toekomen ;

- het organiseren van gezamenlijke acties : een deel van de actie wordt door de Gemeenschap , een ander deel door een Lid-Staat gefinancierd . Zo heeft Nederland bij voorbeeld voor Kenia de levensmiddelen geleverd , en de Gemeenschap de distributie gefinancierd .

Deze coordinatie komt of wel tot stand in de door de coordinator georganiseerde vergaderingen met zijn contactpersonen bij de nationale instanties , of wel door contact per telefoon of telex .

24 . De Rekenkamer heeft geconstateerd dat de invoering van deze procedures daadwerkelijk heeft bijgedragen aan de doelmatigheid van de noodhulpacties . Dit wordt door de betrokken diensten in de Lid-Staten bevestigd . Het is echter te betreuren dat deze coordinatie tot de EEG en de Lid-Staten beperkt blijft .

De coordinatie tussen de Gemeenschap en de overige donors

25 . De coordinatie op dit vlak vertoont een groot aantal leemten , die vooral het gevolg zijn van de spreiding van de verantwoordelijkheid voor de spoedhulp over diverse internationale organisaties . Zo verschaft het UNDRO informatie over de situatie in landen die door natuurrampen zijn getroffen , terwijl het UNHCR hetzelfde doet , en bovendien acties organiseert voor slachtoffers van menselijke drama's ( vluchtelingen ) . Spoedacties op het gebied van de voedselhulp vallen ten slotte onder de FAO en het WVP .

De Commissie , die door het UNDRO van informatie wordt voorzien , en het UNHCR financiële middelen verschaft voor sommige acties , houdt zich niet bezig met rechtstreekse coordinatie met deze bureaus van de Verenigde Naties . Hetzelfde geldt voor de coordinatie met andere donorlanden , zoals de Verenigde Staten en Canada . Deze geschiedt in het algemeen door bovengenoemde organisaties . In een aantal specifieke gevallen zijn er rechtstreekse contacten geweest , bij voorbeeld tussen de Commissie en de Verenigde Staten over de hulpverlening aan Kambodja .

CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN

26 . De gebrekkige coordinatie van de hulpverlening aan derde landen is in hoofdzaak aan drie oorzaken te wijten :

- onvoldoende gegevensuitwisseling tussen de diverse donors over ontwerp , tijdschema en wijze van uitvoering van de projecten die men voornemens is in dezelfde periode en hetzelfde geografische gebied uit te voeren ;

- in onvoldoende mate wordt profijt getrokken van de in het verleden met identieke of gelijksoortige projecten opgedane ervaring , zowel goede als slechte ;

- slechte onderlinge afstemming in de tijd van de maatregelen door het grote aantal bij de besluitvorming betrokken instanties .

27 . Deze tekortkomingen kunnen bij het voorbereiden en organiseren van de diverse acties worden verholpen , door zoveel mogelijk informatie te verzamelen in de vorm van algemene gegevensbestanden , die met geringe kosten bij de reeds bestaande computercentra van de gespecialiseerde nationale en internationale organisaties zouden kunnen worden ondergebracht .

28 . De Commissie zou de gegevens over de door de Lid-Staten en hun voornaamste financiële organisaties geplande hulpprogramma's kunnen bijeenbrengen , en erop toezien dat de beschrijvende dossiers van de projecten waartoe besloten is , of die in uitvoering zijn , worden bijgehouden , en onder alle betrokken Europese en internationale instanties verspreid .

29 . Het zou voorts een fundamentele verbetering betekenen als alle evaluatiegegevens waarover de Commissie , de EIB , de Lid-Staten en de overige donors beschikken , werden verzameld en in een geautomatiseerd gegevensverwerkend systeem opgenomen . De oprichting van een dergelijke gegevensbank , naar het voorbeeld van de kortgeleden door de Wereldbank genomen initiatieven , zou op den duur de mogelijkheid bieden , degenen die tot taak hebben een nieuw project te ontwikkelen echte repertoria in handen te stellen waarin de ervaringen die in het verleden met gelijksoortige projecten zijn opgedaan , worden geanalyseerd en vergeleken .

30 . Voorts zouden de met hulpverleningsprojecten belaste organen van de Gemeenschap , ter voorkoming van door het grote aantal bij de besluitvorming betrokken instanties slecht op elkaar afgestemde maatregelen , pogingen in het werk dienen te stellen om de verplichtingen die in het kader van een bepaald project aan de ontvangende landen worden opgelegd in de vorm van financiële of administratieve tegenprestaties , tot een minimum te beperken . In sommige gevallen doet men beter de cif-kosten van een voedselhulpzending voor zijn rekening te nemen dan de zeetransportkosten ten laste van het ontvangende land te brengen met het risico dat de hulpgoederen lange tijd ongebruikt in de laad - en loshavens blijven liggen .

31 . Hetzelfde geldt voor de vaak geringe bijkomende werkzaamheden die het ontvangende land in het kader van een Gemeenschapsproject geacht wordt te verrichten . Maar al te vaak maakt het structureel zwakke administratieve en financiële apparaat van het ontvangende land het onmogelijk een kostbaar project , dat uit sociaal en gezondheidsoogpunt van groot belang is , uit te voeren , omdat het ontvangende land zich niet aan zijn verplichtingen heeft gehouden .

32 . De praktijkervaring , opgedaan met grote projecten , waaraan meerdere donors deelnemen , heeft aangetoond dat het nuttig is een projectleider aan te stellen , die verantwoordelijk is voor de coordinatie van de diverse maatregelen ; dit is met succes toegepast bij sommige projecten in Afrika , waar de Commissie deze heeft waargenomen , en bij andere projecten in Azië , waar de Wereldbank deze taak vervulde .

33 . Het volgende voorbeeld laat zien dat een goede coordinatie mogelijk is , als alle betrokken beheersinstanties samenwerken op basis van gegevens die aan allen ter beschikking staan .

Zo bestaat er in Mauretanië sinds 1974 een voedselhulpwerkgroep , samengesteld uit meerdere donors ( EEG , FAO , WVP en USAID ) , die jaarlijks , in overleg met de plaatselijke overheid , een evaluatierapport opstelt over de situatie in de land - en bosbouw en de veeteelt van het land .

Voorts houdt het Graanbureau van Mauretanië sedert 1981 wekelijks een voorlichtingsbijeenkomst , die toegankelijk is voor alle donors , en waarin gegevens verstrekt worden over de financiële positie , de transportkosten , de in iedere opslagplaats beschikbare voorraden , de aan de producent betaalde prijs , enzovoort .

34 . Deze voorbeeldige informele coordinatie die het resultaat is van het streven naar doelmatigheid van de plaatselijke vertegenwoordigers van de donors , zou tot andere soorten hulp en tot andere landen dienen te worden uitgebreid , waarbij er wel een meer dwingende vorm aan dient te worden gegeven om het voortbestaan ervan , onafhankelijk van de daarbij betrokken personen , te waarborgen .

35 . De ontwikkelingslanden zullen rechtstreeks de grootste voordelen plukken van een strakkere coordinatie , omdat daardoor de kosten verlaagd , de uitvoering bespoedigd en derhalve het aantal en de omvang van de projecten vergroot kunnen worden .

De tekst van vorenstaande opmerkingen werd door de Rekenkamer vastgesteld op haar vergadering van 14 maart 1984 .

Gedaan te Luxemburg , 29 maart 1984 .

Voor de Rekenkamer

P . LELONG

President

( 1 ) In de bijlage van dit verslag is een lijst met afkortingen opgenomen .

( 2 ) Artikel 98

Onverminderd de reglementen van de diverse financieringsinstellingen , worden met instemming van de betrokken partijen met betrekking tot de interventies van de Gemeenschap en de overige medefinanciers , tijdens de opstelling en uitvoering van het gezamenlijk te financieren project of actieprogramma , de nodige harmonisatie - en coordinatiemaatregelen getroffen ten einde uitbreiding van door de ACS-Staten te volgen procedures te vermijden en versoepeling van die procedures te bewerkstelligen .

( 3 ) Besluit van de Raad van 17 maart 1970 , PB nr . L 66 van 23 . 3 . 1970 .

BIJLAGE

AFKORTINGEN

ACS Landen in Afrika , het Caribische gebied en de Stille Oceaan

DAC Development Assistance Committee ( OESO )

EAS Europese Associatie voor Samenwerking

EIB Europese Investeringsbank

EOF Europees Ontwikkelingsfonds

FAC Fonds d'aide et de coopération ( Frankrijk )

FAO Voedsel - en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties

IBRD Internationale Bank voor Herstel en Ontwikkeling ( Wereldbank )

IFAD Internationaal Fonds voor agrarische ontwikkeling

KfW Kreditanstalt fuer Wiederaufbau ( Bondsrepubliek Duitsland )

OESO Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling

OPEC Organisatie van olie-exporterende landen

UNDP Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties

UNDRO Bureau van de Verenigde Naties voor Rampenhulp

UNHCR Hoge Commissariaat van de Verenigde Naties voor vluchtelingen

USAID United States Agency for International Development

WVP Wereldvoedselprogramma

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN

ANTWOORDEN VAN DE COMMISSIE

Reeds in de inleiding hebben de op - en aanmerkingen van de Rekenkamer betrekking op de coordinatie tussen de onderscheiden hulpverleners , waarbij terecht een resolutie van het " Development Assistance Committee " ( DAC-OESO ) , wordt aangehaald , die de Commissie altijd getracht heeft in toepassing te brengen .

Hoewel dus de beschouwingen van dit rapport over de coordinatie van de steunmaatregelen van de EEG met die van de Lid-Staten , derde landen en andere internationale organisaties inderdaad opgaan voor de coordinatie tussen de donors , komt het de Commissie voor dat zaken als de coordinatie tussen de Commissiediensten onderling , met de EAS of met de EIB , in een geheel ander vlak liggen , namelijk in dat van de interne coordinatie , aangezien in Gemeenschapsverband geen sprake is van verschillende donors . Dit geldt ook voor de coordinatie tussen de Commissie en de gesteunde landen , aangezien het daarbij om een coordinatie tussen steunverleners en steunontvangers gaat .

De Commissie heeft er haar twijfels over of het wenselijk is om aldus , in een zelfde verslag , vraagstukken te behandelen die zo totaal verschillend van aard zijn en zij wil erop wijzen dat een groot aantal van deze op - en aanmerkingen , in het bijzonder wat de werking van de met de tenuitvoerlegging van de steun belaste , interne organen van de Gemeenschap betreft , reeds - zoals overigens normaal is - in de regelmatig door de Rekenkamer opgestelde sectorbrieven of zelfs in haar jaarverslag voorkomen . De op - en aanmerkingen in dit verslag waren trouwens ook reeds grotendeels in andere rapporten van de Rekenkamer te vinden en wel laatstelijk in het verslag over het werkingsjaar 1982 . Dit soort steeds terugkerende en op bepaalde punten betrekking hebbende kritiek vindt zijn natuurlijke plaats in de jaarverslagen ; het is dan ook in dat kader dat de Commissie reeds meer dan eens gelegenheid heeft gehad daarop te antwoorden .

De Commissie wenst hier enkele algemene beschouwingen te laten volgen over diverse aspecten van de coordinatie tussen de donors , naar aanleiding waarvan er bepaalde misverstanden schijnen te zijn ontstaan .

Uit het verslag van de Rekenkamer zou een lezer die niet goed op de hoogte is namelijk de conclusie kunnen trekken dat er niets wordt gedaan om de steunmaatregelen te coordineren , noch door de Commissie , noch door de Lid-Staten , noch door de andere geldverschaffers .

Het lijdt geen twijfel dat de coordinatie van de steunmaatregelen voor verbetering vatbaar is . En het is ook waar dat de resolutie van de Raad van 1974 , betreffende de " harmonisatie en coordinatie van het samenwerkingsbeleid van de Lid-Staten " , in de praktijk niet de daarvan verwachte resultaten heeft afgeworpen . Doch sindsdien zijn er allerlei maatregelen genomen ter versterking van de coordinatie met de Lid-Staten en met de andere geldschieters .

Daarom zal de Commissie , ten einde een vollediger beeld te geven van de verschillende vormen van coordinatie tussen de donors , in het hierna volgende een beknopt , doch concreet overzicht geven van de werking en uitbreiding van deze wel degelijk bestaande coordinatie .

I . De coordinatie met de Lid-Staten

Deze coordinatie heeft plaats op vier niveaus :

1 . in het algemeen , in het kader van groepen van de Raad of van de voor ontwikkelingszaken bevoegde Raadgevende Comités : groepen voor Ontwikkelingssamenwerking , ACS , ACS-FIN , Middellandse-Zeelanden , Comité artikel 113 , Planningscomité , Financieringscomités ( EOF , PEDNA , MMI ) ;

2 . bij de concrete uitvoering van de maatregelen . Deze verloopt als volgt :

- via een stelsel van inlichtingen over de gekozen projecten , ook al varieert de situatie - zoals de Rekenkamer onderstreept - zeer sterk van de ene Lid-Staat tot de andere ;

- door frequente en periodieke ontmoetingen tussen de delegaties van de Commissie en de vertegenwoordigingen van de Lid-Staten ter plaatse ;

- door middel van periodieke of naar aanleiding van een bepaald actueel onderwerp , veelal op initiatief van de Commissie belegde vergaderingen ten einde een oplossing te vinden voor problemen in verband met de tenuitvoerlegging van maatregelen of programma's , welke beheerd worden door namens de Commissie handelende instanties ( i.v.m . onderwijs , handelsmanifestaties , niet-gouvernementele organisaties , enz . ) ;

- via een deelname van de Lid-Staten aan de werkzaamheden ter evaluatie van de communautaire steun , met name bij de uitwerking met de evaluatiedeskundigen van elke Lid-Staat , van de vuistregels zoals die vallen af te leiden uit de voortaan stelselmatig door de Commissie gemaakte sectoriële evaluaties ;

3 . bij de analyse en de met alle Lid-Staten te zamen of met sommige daarvan gevoerde acties ten behoeve van bepaalde probleemregio's of voorrangssectoren . De samenwerking die is ontstaan over de in zuidelijk Afrika heersende problemen ( SADCC : Conferentie van Maseru ) , over de opzet van " vervoerscorridors " -complexen in Oost-Afrika , en vooral bij de uitstippeling en ondersteuning van voedselvoorzieningsstrategieën in de vier testlanden waarin daarmee wordt geëxperimenteerd , zijn bijzonder sprekende voorbeelden van dit coordinatieniveau ;

4 . bij de algemene coordinatievergaderingen , welke periodiek met iedere bron van bilaterale steun van de Lid-Staten gehouden worden ( Ministerie van Samenwerking ) . Op deze vergaderingen wordt in het algemeen beoogd , inlichtingen uit te wisselen over de stand van uitvoering van de respectieve programma's voor financiële en technische bijstand , en verder ook om naar middelen te zoeken om de samenwerking actiever en in de praktijk beter uitvoerbaar te maken ( zoals bij voorbeeld onlangs het geval was in Italië , het in studie nemen van de mogelijkheid van een algemene cofinancieringsovereenkomst tussen de Commissie en de Italiaanse Regering ) en ten slotte om projecten of programma's van gemeenschappelijk belang te bespreken .

De laatste vergadering van deze aard had in mei 1983 met de Italiaanse autoriteiten plaats . Zij werd voorafgegaan door een coordinatievergadering met de Belgische bilaterale hulp in april 1983 . Ook zal er een coordinatievergadering met de Nederlandse overheid worden belegd .

II . De coordinatie met de andere donors

Weliswaar geldt er , zoals het Hof aangeeft , geen enkele bestuursrechtelijke bepaling voor de coordinatie tussen de Commissie en de andere donors . Dit heeft de Commissie echter niet belet , een intensieve samenwerking te ontplooien met de meeste bilaterale en multilaterale geldschieters ( 1 ) .

1 . In dit verband is de voorkeurspartner van de Commissie stellig de Wereldbank , waarmee zij periodiek contact houdt op politiek niveau , regelmatig via de betrokken diensten en permanent via haar delegatie te Washington . Afgezien van deze contacten , komt de coordinatie van de Commissie en de Bank tot uiting in de stroom van wederzijdse informatie tussen deze beide Instellingen .

Zo ontvangt de Commissie bij voorbeeld de macro-economische verslagen , de sectoriële analyses , de financieringsvoorstellen en zelfs de evaluatierapporten van de Bank .

2 . Hoewel hij dus een voorkeurspartner is , is de Wereldbank niet de enige partner . De Commissie heeft namelijk , vooral sedert het zogenaamde tweede " aardolieschokeffect " een actief coordinatiebeleid gevoerd met de ontwikkelingsagentschappen van aardolieproducerende Arabische landen . Sindsdien - en dat wordt in het rapport niet vermeld - hebben er steeds meer ontmoetingen plaats gehad tussen de verschillende Arabische fondsen en de Commissie , zowel om politieke als om technische redenen .

- In het politieke vlak hebben er periodieke ontmoetingen op het hoogste niveau plaatsgehad tussen het voor ontwikkelingssamenwerking verantwoordelijke lid van de Commissie en de leiders van de meeste fondsen ( Arab Funds : juni 1980 en juni 1982 ; OPEC : januari 1982 ; BADEA : oktober 1981 , mei 1982 , juni 1983 ) .

- In het technische vlak worden er , behalve uitwisselingen van gegevens over geselecteerde of reeds gefinancierde projecten , coordinatievergaderingen georganiseerd ( in beginsel op jaarbasis ) , waarbij zowel bepaalde vraagstukken van algemeen belang en in verband met het sectorieel beleid als kwesties met betrekking tot specifieke projecten worden behandeld .

De laatste vergadering van dit soort werd in juni 1983 te Brussel gehouden tussen de Commissie ( en de EIB ) , enerzijds , en de fondsen van Saoedi-Arabië , Koeweit , Aboe Dhabi , de OPEC , de BADEA en de FADES , anderzijds .

Ook worden er gespecialiseerde vergaderingen belegd om meer specifieke problemen te kunnen behandelen , zoals bij voorbeeld de harmonisatie van de procedures . Hiertoe hadden reeds twee vergaderingen plaats te Koeweit tussen de Commissie en de meeste Arabische fondsen , waarbij gedebatteerd werd over even zo nauwkeurig toegespitste als uiteenlopende vraagstukken als de regels om voor steunverlening in aanmerking te komen , de voorschriften voor de vergelijking van offertes , de arbitrage , de voorwaarden voor overeenkomsten , betalingen , borgstellingen , enzovoort , zodat voortaan geen enkele procedurele belemmering de gezamenlijke financiering van een project door de Arabische fondsen en de Commissie meer in de weg staat .

Ten slotte komt de Europees-Arabische coordinatie op het terrein zelf tot stand , dat wil zeggen bij de vergaderingen van alle tot een bepaald project bijdragende geldgevers .

3 . De door de Commissie gedane pogingen tot coordinatie zijn niet tot de Wereldbank en de Arabische fondsen beperkt gebleven . Ook met de belangrijkste andere geldschieters hebben namelijk soortgelijke vergaderingen plaatsgehad : met Canada ( twee vergaderingen ) , de Verenigde Staten ( drie vergaderingen ) , Zweden ( vijf vergaderingen ) , Noorwegen , Japan , Australië , de Afrikaanse Ontwikkelingsbank , de Aziatische Ontwikkelingsbank , enzovoort .

III . Coordinatie van de voedselhulpacties

In het licht van de opgedane ervaring heeft de Commissie geconstateerd dat de rechtstreeks door de landen die steunaanvragen indienen toegezonden gegevens van zeer uiteenlopende aard zij ; daarom baseert zij zich , bij de uitwerking van haar toewijzingsvoorstellen , inderdaad grotendeels op van de FAO verkregen inlichtingen , hetzij via publikaties , hetzij bij directe contacten , aangezien de door deze instantie uitgewerkte cijfers een zekere samenhang garanderen , ook al is hun bron soms verschillend .

De coordinatie met de Lid-Staten geschiedt in het kader van de procedure voor de bestudering van de voorstellen der Commissie . In het verleden had de Commissie bij de Lid-Staten aangedrongen op de opstelling van een algemeen schema ( zowel voor communautaire als nationale acties ) , doch van deze werkwijze moest worden afgezien daar de nationale programma's niet alle beschikbaar zijn op het moment dat de Commissie haar eigen voorstellen indient .

Ten aanzien van de andere donors waarmee de Commissie regelmatige contacten onderhoudt , werd geconstateerd dat een coordinatie slechts gevalsgewijs en bij uitzondering mogelijk is , zoals bij voorbeeld in Mauretanië .

Daar het besluitvormingsproces binnen de Gemeenschap vrij veel tijd in beslag neemt , kunnen de krediettoewijzingsbesluiten van de andere donors niet altijd afgewacht worden .

Wat de data voor de leveringen van de goederen betreft , tracht de Commissie zoveel mogelijk te bewerkstellingen dat deze leveringen in de gunstigste periode van het jaar plaatshebben ; het kan echter voorkomen , dat het programma met vertraging wordt uitgevoerd , omdat bepaalde produkten niet op de markt verkrijgbaar zijn of , ook wel , omdat er tijdelijk geen vervoersmogelijkheden zijn voor bepaalde bestemmingen .

Wat de opzet van de voedselhulp betreft kan worden gesteld dat hierbij zowel rekening wordt gehouden met de vereisten van een ingewikkeld ambtelijk stelsel ( de Commissiediensten en de nationale steunverleningsinstanties ) als met de bij de internationale handel geldende voorschriften .

Ondanks dit ingewikkelde karakter beijvert de Commissie zich om een rechtstreeks verband te leggen tussen de firma of instantie waaraan de aanbesteding is gegund en de ontvanger van de steun . Tegelijkertijd worden de verschillende betrokken partijen in beginsel over de verschillende fases van een actie ingelicht .

Bij de invoering van nieuwe wetteksten zal de Commissie niet nalaten de voorlichtingsstroom nog te verbeteren . Zo zijn bij voorbeeld in de nieuwe Verordening ( EEG ) nr . 1354/83 , welke met ingang van 1 augustus 1983 van toepassing is geworden op zuivelprodukten , de contacten nog nauwer aangehaald , en zulks niet alleen tussen de instantie of het bedrijf waaraan de aanbesteding werd gegund en de ontvanger van de steun , doch ook op alle niveaus van het informatiecircuit .

Momenteel wordt bestudeerd hoe de voedselhulp met een computer kan worden beheerd ; dit zou kunnen leiden tot een meer stelselmatige voorlichting .

IV . Conclusies

De Commissie weet heel goed dat de huidige situatie niet volmaakt is . Er moet nog veel vooruitgang worden geboekt , want het tegenwoordige stelsel heeft nog zwakke punten . Daarom zal zij krachten noch moeite sparen om de coordinatie met de Lid-Staten en de andere donors te versterken . Zij zal dit doen in het besef van de moeilijkheden en de beperkingen van deze actie , doch ook in een streven naar welslagen van het door haar voorgestane , nieuwe ontwikkelingsbeleid .

De dialoog met de ACS-landen over de verschillende vormen van de te volgen politiek en de ondersteuning van de daaruit voortvloeiende takken van sectorieel beleid zullen namelijk des te meer kans op succes hebben , naarmate het totaalbedrag dat de Gemeenschap bereid zal zijn te investeren , aantrekkelijk genoeg blijkt voor de partnerlanden . Een ver doorgevoerde coordinatie tussen de Lid-Staten , die tot uiting zal komen in de door deze of gene van hen aangegane verbintenis om , naast de Commissie , de een of andere tak van sectorieel beleid te steunen , zou voor de ACS-landen een duidelijke aansporing zijn om dergelijke vormen van beleid uit te stippelen .

Het gaat er hier niet om , te komen tot een algemene benadering van alle communautaire steunmaatregelen ten opzichte van het ontwikkelingsbeleid , doch veeleer tot een situatie waarin de samenwerkingsacties elkander onderling aanvullen en ten dienste staan van de te ondersteunen takken van sectorieel beleid , met overigens ook de hulp , telkens wanneer zulks mogelijk is , van andere geldgevers .

( 1 ) Het feit dat hier geen schriftelijke bepalingen voor bestaan is trouwens normaal . Zo de Raad al regels kan uitvaardigen die door de Commissie en de Lid-Staten moeten worden nageleefd , dan heeft hij daartoe uiteraard niet het recht ten aanzien van derde landen of internationale organisaties die niet bij de Gemeenschap zijn aangesloten .