Resolutie van de Raad

van 26 juni 2000

inzake de conservering en opwaardering van het Europese cinematografische erfgoed

(2000/C 193/01)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,

1. STELT VAST dat de Europese filmarchieven een omvangrijk, voor de geschiedenis van de film representatief erfgoed herbergen, dat het grootste deel van wat bewaard is gebleven van de Europese filmproductie en een aanzienlijk deel van de filmproductie uit andere werelddelen omvat;

2. WIJST EROP dat dit erfgoed, naar schatting ongeveer een miljoen films van allerlei genres en lengten, een gevarieerde schat aan audiovisuele werken vormt, die van uitzonderlijk mondiaal belang is;

3. BENADRUKT dat het gebruik van deze culturele nalatenschap in de eenentwintigste eeuw een doorslaggevende rol kan spelen bij de consolidering van de culturele identiteit van de Europese landen, zowel in datgene wat de Europese cultuur gemeenschappelijk heeft als in haar verscheidenheid. Met dit filmmateriaal kunnen de burgers, en in het bijzonder de toekomstige generaties, immers toegang krijgen tot een van de meest opmerkelijke artistieke uitdrukkingsvormen van de afgelopen 100 jaar en tevens tot een unieke verzameling van materiaal waarin het leven, de zeden, de geschiedenis en de geografie van Europa zijn vastgelegd. Daar komt bij dat het medium film door de reproduceerbaarheid en het mobiele karakter van zijn drager bij uitstek geschikt is om de Europese volkeren te helpen elkaar beter te leren kennen;

4. HERINNERT ER voorts AAN dat, zoals in de conclusies van de Raad van 17 december 1999 betreffende cultuurindustrie en werkgelegenheid in Europa(1) is gereleveerd, in een tijd waarin het aantal distributiekanalen wezenlijk groeit, waardoor de vraag naar nieuw programmamateriaal toeneemt, deze vorm van cultuurbezit tevens "een belangrijke basis vormt voor het voortbrengen van nieuwe cultuurproducten";

5. WIJST ER evenwel OP dat het grootste deel van het opgeslagen materiaal bedreigd wordt door onherroepelijke materiële achteruitgang wegens de vergankelijkheid van de dragers en technisch-wetenschappelijke moeilijkheden, of onaangeroerd in de archieven ligt wegens structurele hinderpalen die een ruimere verspreiding in de weg staan;

6. ERKENT dat de instandhoudings-, restauratie- en verspreidingswerkzaamheden die door de archieven worden verricht een verdere onderbouwing vergen in het licht van internationale overeenkomsten inzake intellectuele eigendom, en dat deze overeenkomsten bij die werkzaamheden in acht moeten worden genomen;

7. WIJST EROP dat moet worden voorkomen dat materiaal ongebruikt in de archieven blijft liggen, omdat niet kan worden vastgesteld wie de rechthebbenden zijn;

8. CONSTATEERT dat sommige lidstaten geen wettelijk depot voor bewegende beelden kennen en een internationaal of communautair wettelijk kader niet wenselijk achten;

9. WIJST EROP dat bij het te verrichten werk rekening moet worden gehouden met hetgeen reeds gedaan is of gedaan wordt door internationale organisaties, met name de Raad van Europa;

10. CONSTATEERT dat slechts een klein gedeelte van de opbrengsten van het commerciële gebruik van de films geïnvesteerd wordt in conservering;

11. WIJST ER evenwel OP dat bovengenoemde belemmeringen in bepaalde gevallen kunnen worden overwonnen, want Europa kan in technisch en wetenschappelijk opzicht bogen op onmiskenbare voordelen;

12. SPREEKT ook ZIJN WAARDERING UIT voor het reeds verrichte werk en de in Europees kader behaalde resultaten, al blijft er nog veel te doen;

13. IS bovendien VAN MENING dat het leggen van nauwere contacten tussen archieven en rechthebbenden de weg kan banen voor een doelmatige koppeling tussen behoud en opwaardering van het erfgoed, zodat voordeel kan worden getrokken uit een bestaande en duidelijk groeiende markt;

14. HERINNERT AAN

- het interdisciplinaire karakter van de problemen die de conservering en het passende gebruik van het filmpatrimonium belemmeren, waaronder het vraagstuk van wetenschappelijk en technisch onderzoek (waarvoor kennis van de traditionele dragers en exploitatie van de nieuwe technologieën noodzakelijke voorwaarden zijn), het gebrek aan gespecialiseerde vakgerichte scholing, de mogelijkheid van nieuwe structuren, en de eventuele verplichtingen die voortvloeien uit de wetgeving inzake auteursrecht;

- het transnationale karakter van de aanpak die voor bovengenoemde problemen vereist is in verband met de complexiteit en de omvang van de moeilijkheden, het profijt dat kan worden getrokken uit de vergelijking van de vigerende wetgevingen, en de omstandigheid dat de bestaande museale verzamelingen niet los van elkaar kunnen worden gezien vanwege het karakter van het filmmedium en de geschiedenis van de archieven, omdat ieder land belangrijk filmmateriaal bewaard heeft dat afkomstig is uit tal van andere landen;

15. NEEMT ER NOTA VAN dat de behoefte aanwezig is om, onverminderd de verantwoordelijkheden van de lidstaten op dit gebied en met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel, de mogelijkheid te overwegen van een gecoördineerde actie op Europees niveau, gericht op de conservering, opwaardering en verspreiding van dit erfgoed, teneinde het voortbestaan van deze unieke registratie van het Europese verleden veilig te stellen. Daarbij moet rekening worden gehouden met de situatie in de kandidaat-lidstaten en moet, om dubbel werk te voorkomen, nota worden genomen van de lopende werkzaamheden in het kader van de Raad van Europa;

16. VERZOEKT te dien einde de lidstaten op de volgende gebieden samen te werken met inachtneming van de internationale verbintenissen inzake intellectuele eigendom:

a) deelneming aan een transnationale studie over de toestand waarin de Europese filmarchieven zich bevinden, met inbegrip van een analyse van de wetenschappelijke problemen rond conservering en verbetering van de dragers, de behoeften op het gebied van de beroepsopleiding, alsook de vraagstukken betreffende intellectuele eigendom die zich bij het gebruik van cinematografisch materiaal voordoen;

b) restauratie en conservering van het erfgoed om een optimale benutting van het werk van de archieven op dat gebied mogelijk te maken, onder meer door gebruik te maken van digitale technologieën;

c) intensivering van de uitwisseling van ervaringen, kennis en beste praktijken in deze sector door medewerking te vragen van openbare en particuliere instellingen alsmede van vakmensen en deskundigen uit de sector, en hun onderlinge samenwerking te bevorderen, onder andere in het kader van de opstelling van Europese richtsnoeren betreffende filmrestauratie;

d) stimulering, ter verkrijging van een betere toegankelijkheid, van de geleidelijke totstandbrenging van een netwerk van de gegevensbanken van de Europese archieven en van de collecties van door de archieven gemaakte en bewaarde kopieën. Deze acties zouden worden opgezet door de archieven in samenwerking met de respectieve rechthebbenden en zouden mede betrekking hebben op de belangrijkste werken van ieder land in de diverse genres;

e) eventueel gebruik van deze collecties voor pedagogische en wetenschappelijke doeleinden, alsmede voor specifieke archiefdoeleinden;

17. VERZOEKT de Commissie in het kader van de uitoefening van haar bevoegdheden en met name overeenkomstig artikel 151, lid 4, van het Verdrag:

- rekening te houden met de specifieke behoeften van deze bijzondere vorm van cultureel erfgoed,

- gebruik te maken van de mogelijkheden van de bestaande communautaire acties en programma's,

- de in punt 16, onder a), bedoelde studie, met inachtneming van de bijbehorende procedures, te ondersteunen en te stimuleren met behulp van de passende communautaire instrumenten teneinde daaruit de nodige conclusies te trekken voor de verdere gang van zaken.

(1) PB C 8 van 12.1.2000, blz. 10.