++++

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE

van 25 november 1969

aan de Italiaanse Republiek betreffende de aanpassing van het nationale monopolie van commerciële aard voor aanstekers

( Slechts de tekst in de Italiaanse taal is authentiek )

( 70/14/EEG )

I

1 . Per schrijven van 24 maart 1959 deelde de Italiaanse Regering de Commissie mede dat er in Italië voor aanstekers een nationaal monopolie van commerciële aard bestaat in de zin van artikel 37 van het E.E.G.-Verdrag .

Op grond van deze bepalingen zijn de Lid-Staten verplicht geleidelijk hun nationale monopolies van commerciële aard in dier voege aan te passen dat aan het einde van de overgangsperiode elke discriminatie tussen de onderdanen van de Lid-Staten wat de voorwaarden van de voorziening en afzet betreft is uitgesloten .

2 . Bij Koninklijk Besluit nr . 560 van 11 maart 1923 en de daaraan gehechte overeenkomst werd het staatsmonopolie voor de verkoop van lucifers dat sinds 1916 bestond , afgeschaft , en werd in plaats daarvan een fabricagebelasting ingevoerd . Terzelfder tijd werd een verplicht consortium gevormd van alle Italiaanse lucifersproducerende bedrijven , het " Consorzio Industrie Fiammiferi " ( C.I.F . ) waaraan het monopolie werd verleend voor de fabricage en de verkoop van lucifers op Italiaans grondgebied en dat eveneens als taak kreeg de betaling aan de Staat van de lucifersbelasting te verzekeren . De Staat van zijn kant verbond zich ertoe de detailhandelsverkoopprijzen voor aanstekers en vuursteentjes zo hoog vast te stellen dat elke concurrentie met lucifers voorkomen werd ( artikel 9 van de hierboven vermelde overeenkomst tussen de Staat en het C.I.F . ) . De Staat verbond zich er eveneens toe om tijdens de duur van deze overeenkomst het oprichten van nieuwe lucifersfabrieken of bedrijven tot vervaardiging van vervangende artikelen niet toe te staan .

Op grond van de besluitwet nr . 105 van 26 februari 1930 ( omgezet in det wet van 1 mei 1930 , nr . 611 ) en van een overeenkomst tussen de Staat en het C.I.F . gehecht aan het besluit ( " Convenzione aggiuntiva fra lo Stato ed il Consorzio Industrie Fiammiferi " ) , werd aan het C.I.F . ( artikel 2 van het besluit ) het exclusieve recht verleend om op Italiaans grondgebied op vuursteentjes werkende aanstekers welke lucifers kunnen vervangen te fabriceren , in te voeren en te verkopen . Wat de andere aanstekers betreft , wordt in artikel 3 van het besluit bepaald dat het Ministerie van Financiën ofwel rechtstreeks het exclusieve recht van fabricage , invoer en verkoop kan uitoefenen , hetzij groeperingen of individuele personen machtiging kan verlenen om dit recht uit te oefenen . In artikel 10 van de overeenkomst wordt echter het exclusieve recht van het C.I.F . uitgebreid " tot alle andere aanstekers die eventueel in de handel zouden worden gebracht , welke de wijze ook is waarop zij werken , op voorwaarde dat het zakapparaten zijn en dat men ze gelijk kan stellen met op vuursteen werkende zakapparaten " .

De verplichting om zich bij het C.I.F . aan te sluiten werd voor de gehele duur van de overeenkomst opgelegd aan de vier aanstekers producerende bedrijven die op het ogenblik van de goedkeuring van het besluit in Italië bestonden . Op het ogenblik maakt nog slechts één producent van aanstekers ( la Società per azioni Fabbriche Fiammiferi ed Affini - S.A.F.F.A . , die eveneens de voornaamste producent van lucifers is ) deel uit van het C.I.F . ; de andere bedrijven hebben hun activiteiten gestaakt .

De overeenkomst welke op 31 mei 1932 afliep , is herhaaldelijk verlengd . Op grond van de laatste verlenging bij ministerieel besluit van 29 april 1965 is de afloop vastgesteld op 31 december 1974 .

3 . Het fiscale stelsel voor aanstekers is vastgesteld bij besluitwet van 11 januari 1956 , nr . 2 ( omgezet in de wet van 16 maart 1956 , nr . 109 ) .

Vroeger was op aanstekers een fabricagebelasting van toepassing : een vast recht dat varieerde naar gelang van het type aansteker , werd geheven op de nationale en op de ingevoerde produkten ; door het aanbrengen van een ingestempeld merk werd het bewijs geleverd dat de belasting betaald was . In dit stelsel bestond de fiscale functie van het C.I.F . in het elke maand vooruitbetalen aan de Staat van de rechten op aanstekers ; op deze wijze werd de heffing van de belasting door de Staat vergemakkelijkt . Door de vaststelling van de verkoopprijs verhaalde het C.I.F . vervolgens de belasting op de consumenten .

Dit stelsel is volledig gewijzigd bij de besluitwet van 1956 . Het vaste recht , het stelsel van instempeling van een merk en de voorafbetaling van de belasting door het C.I.F . zijn afgeschaft . De fabricagebelasting is omgezet in een verbruiksbelasting welke de verbruikers jaarlijks betalen door het kopen van een belastingzegel . In dit nieuwe stelsel ( later uitgewerkt bij decreet van de Minister van Financiën van 4 februari 1956 ) heeft het C.I.F . geen andere functie dan de distributie van de belastingzegels .

Bij het decreet van 1956 werd voorts uitdrukkelijk bevestigd dat alle bepalingen ter zake van aanstekers die niet onverenigbaar zouden zijn met het decreet van kracht bleven . Het monopolie voor de vervaardiging , de invoer en de verkoop waarover het C.I.F . beschikte heeft dus geen wijzigingen ondergaan .

De invoer van aanstekers uit de andere Lid-Staten is aanzienlijk gestegen , en wel van 9.836 stuks in 1958 tot 290.802 stuks in 1968 en tot 479.660 stuks in de periode van januari - oktober 1969 .

4 . Volgens de mening van de Commissie is de toename van de invoer van aanstekers uit de andere Lid-Staten , welke door het monopolie tot stand is gebracht , niet voldoende om de doelstelling van artikel 37 te verwezenlijken .

Aangezien de overgangsperiode haar einde nadert dienen thans maatregelen getroffen te worden welke elke discriminatie tussen de onderdanen van de Lid-Staten wat de voorwaarden van de voorziening en afzet betreft uitsluiten .

Artikel 37 , dat deel uitmaakt van de titel betreffende het vrije verkeer van goederen en meer in het bijzonder van het hoofdstuk betreffende de afschaffing van de kwantitatieve beperkingen tussen de Lid-Staten , beoogt bij het einde van de overgangsperiode voor de produkten welke onder een nationaal monopolie van commerciële aard ( of een daarmee gelijkstaande regeling ) vallen , hetzelfde resultaat te verkrijgen dat voor de andere produkten bereikt is door de toepassing van de artikelen 30 tot en met 34 , namelijk het vrije verkeer van goederen .

In de sectoren welke onder de nationale monopolies vallen is een andere procedure voorgeschreven om dit resultaat te bereiken . Er is een geleidelijke aanpassing voorgeschreven ten einde rekening te houden met het feit dat in de ogen van de betrokken Lid-Staten de onder een monopolie vallende produkten bijzondere problemen vormden en voorts om te voorkomen dat de afschaffing van de kwantitatieve beperkingen en maatregelen van gelijke werking in deze sectoren zonder praktische gevolgen zou blijven . Er diende namelijk gevreesd te worden dat de liberalisatie van het handelsverkeer voor de onder een monopolie vallende produkten niet tot stand zou komen , indien de monopolies op grond van hun exclusieve rechten tot het invoeren , uitvoeren en verhandelen van bepaalde produkten vrij zouden blijven om te bepalen in welke mate en op welke voorwaarden de uit de andere Lid-Staten afkomstige produkten op de nationale markt mogen worden toegelaten ( of , in het tegenovergestelde geval , in welke mate de nationale produkten naar de andere Lid-Staten mogen worden uitgevoerd ) .

Daarom is in artikel 37 voorgeschreven dat aan het einde van de overgangsperiode " elke discriminatie tussen de onderdanen van de Lid-Staten wat de voorwaarden van de voorziening en afzet betreft is uitgesloten " .

Er dient op gewezen te worden dat artikel 37 niet beperkt is tot de eis tot afschaffing van discriminaties welke rechtstreeks voortvloeien uit bepalingen die van toepassing zijn op onder een monopolie vallende produkten : dit doel zou bij ontbreken van een artikel betreffende de nationale monopolies door andere bepalingen van het Verdrag bereikt kunnen worden , met name door die welke heffingen verbieden met gelijke werking als douanerechten en maatregelen met gelijke werking als kwantitatieve beperkingen . Uit wat hierboven gezegd is betreffende de kenmerken van de nationale monopolies en de beperkingen waartoe deze aanleiding kunnen geven volgt dat het van de " aanpassing " - d.z.w . " het uitsluiten van elke discriminatie " - is te voorkomen dat op het einde van de overgangsperiode nog discrimiaties kunnen bestaan als gevolg van bepaalde bijzondere bevoegdheden waarover de monopolies beschikken ten aanzien van de invoer en de afzet op hun markt , of de uitvoer , van bepaalde produkten .

Aangezien dit de doeleinden zijn welke zijn vastgesteld in artikel 37 rust op Italië de verplichting het monopolie voor aanstekers voor het einde van de overgangsperiode zodanig aan te passen dat deze doeleinden bereikt worden . Anderzijds is het de taak van de Commissie om , naast haar algemene verplichting om te waken voor de toepassing van het Verdrag , overeenkomstig lid 6 van artikel 37 aanbevelingen te doen betreffende de wijze waarop de in genoemd artikel voorgeschreven aanpassing moet worden verwezenlijkt .

5 . Bij de uitoefening van de exclusieve rechten die het bij de wet zijn toegekend , verzekert het C.I.F . op de Italiaanse markt de distributie zowel van de aanstekers van de nationale produktie als van ingevoerde aanstekers . Hiertoe treedt het C.I.F . op in alle commercialisatiestadia : het koopt de aanstekers van de producenten ; het verricht voor buitenlandse aanstekers alle douaneformaliteiten ; het houdt voorraden aan ; het zendt de produkten naar de kleinhandelaren en houdt zich bezig met de serviceverlening .

a ) Over de aankoop van aanstekers door het C.I.F . wordt jaarlijks tussen deze laatste en de producenten onderhandeld . Op basis van de door het C.I.F . opgestelde ramingen stelt het de hoeveelheden vast alsmede de typen aanstekers die het zal kopen . De koopprijs , dat wil zeggen de prijs die het C.I.F . aan de producenten betaalt , wordt vrijelijk tussen partijen overeengekomen .

b ) Als exclusief importeur is het C.I.F . de enige gemachtigde tot het verrichten van alle douaneformaliteiten voor de invoer van de buitenlandse produkten .

c ) Wat de verkoop van de aanstekers betreft is in het decreet van 1930 ( artikel 6 ) bepaald dat de aanstekers van courante kwaliteit ( " van gewoon metaal of andere grondstoffen zonder bijzondere waarde , zonder bekleding of versiering " ) uitsluitend verkocht mogen worden in winkels welke hiertoe door het monopolie gemachtigd zijn . De andere aanstekers mogen zowel in deze winkels worden verkocht als door andere handelaren die echter een handelsvergunning moeten hebben welke verleend wordt door het Ministerie van Financiën op gunstig advies van het C.I.F .

d ) Naar gelang de wederverkopers hun voorraden afzetten plaatsen zij bestellingen bij het C.I.F . , die hen vanuit zijn magazijnen bevoorraadt . De vertegenwoordigers van de producenten mogen echter bestellingen bij de wederverkopers opnemen en ze aan het C.I.F . doorgeven .

e ) Wat de prijs betreft waartegen het C.I.F . aan de handelaren verkoopt moet er onderscheid worden gemaakt tussen de aanstekers . De prijs van de eerste categorie wordt vastgesteld bij decreet van de Minister van Financiën . Het is een maximumprijs : het C.I.F . mag tegen een lagere prijs verkopen ( zie artikel 7 van het decreet van 1930 en artikel 6 van de overeenkomst ) . Voor de andere aanstekers , dat wil zeggen het grootste deel , worden de prijzen voor het C.I.F . vastgesteld .

f ) Het C.I.F . zorgt voor de serviceverlening .

6 . Op basis van de gegevens waarover zij beschikt stelt de Commissie vast :

a ) dat er beperkingen worden opgelegd aan de afzet op de Italiaanse markt van aanstekers van gewone kwaliteit : bepaalde modellen worden door het monopolie niet ingevoerd ;

b ) dat bepaalde typen buitenlandse aanstekers op de Italiaanse markt verkocht worden tegen veel hogere prijzen - het verschil is soms wel 100 % dan voor dezelfde produkten in andere landen van de E.E.G . worden toegepast ;

c ) dat bepaalde typen buitenlandse aanstekers op de Italiaanse markt verkocht worden tegen veel hogere prijzen dan bepaalde vergelijkbare typen Italiaanse aanstekers ;

d ) dat in zeer veel gevallen het C.I.F . de door kleinhandelaren geplaatste bestellingen voor buitenlandse aanstekers niet volledig heeft uitgevoerd of ze met een aanzienlijke vertraging heeft uitgevoerd ; dat bovendien in bepaalde gevallen de onvolledige uitvoering van een bestelling ertoe geleid heeft dat het C.I.F . weigerde de kleinhandelaar de betalingstermijn toe te kennen die verleend wordt wanneer de bestelling een minimumbedrag bereikt .

7 . De hierboven beschreven feiten wormen discriminaties wat betreft de voorwaarden van de afzet ten nadele van de leveranciers van andere Lid-Staten . De Commissie is van mening dat deze situatie voortvloeit uit de zeer uitgebreide bevoegdheden die aan het C.I.F . zijn toegekend :

a ) De bevoegdheid waarover het C.I.F . beschikt om vrijelijk de hoeveelheden en de typen aanstekers vast te stellen welke het aankoopt , maakt het het C.I.F . mogelijk om willekeurig de invoer te beperken .

b ) Aangezien het C.I.F . de enige gemachtigde is om douaneformaliteiten te vervullen , kan het de afzet van buitenlandse produkten vertragen .

c ) Aangezien het de enige gemachtigde is om voorraden aan te houden , kan het C.I.F . vertragingen veroorzaken in de bevoorrading van kleinhandelaren met ingevoerde aanstekers .

d ) Het C.I.F . kan door te weigeren toestemming te geven voor de verlening van een handelsvergunning de verkoopmogelijkheden van buitenlandse producenten op de Italiaanse markt beperken .

e ) De bevoegdheid om voor het merendeel van de aanstekers voor de kleinhandelaren de verkoopsprijzen vast te stellen , stelt het C.I.F . in staat de buitenlandse produkten zwaarder te treffen dan de nationale produkten en op beslissende wijze de concurrentiepositie van de buitenlandse aanstekers op de Italiaanse markt te beïnvloeden .

f ) Het exclusieve recht tot serviceverlening kan discriminaties veroorzaken in die zin dat vertragingen in de serviceverlening voor buitenlandse produkten mogelijk zijn , welke een nadeel zouden kunnen veroorzaken voor de goede faam van een bepaald produkt .

Om deze redenen is de Commissie van oordeel dat de beste oplossing om het in artikel 37 gestelde doel te bereiken , bestaat in het afschaffen van de exclusieve invoer - en handelsrechten waarover het C.I.F . beschikt , voor zover deze rechten de handel tussen de Lid-Staten betreffen , en dit omdat deze maatregel een onmiddellijk en zeker effect heeft .

8 . Wat het fiscale aspect van het monopolie betreft , wenst de Commissie er de aandacht op te vestigen dat een beroep op artikel 90 , lid 2 , van het E.E.G.-Verdrag om de noodzaak tot aanpassing van het monopolie voor aanstekers overeenkomstig de bepalingen van artikel 37 uit te sluiten of te beperken , niet mogelijk is . In artikel 90 , lid 2 , is namelijk slechts bepaald dat ondernemingen die het karakter hagen van een fiscaal monopolie , vallen onder de regels van het Verdrag voor zover de toepassing daarvan de vervulling , in feite of in rechte , van de hun toevertrouwde bijzondere taak niet verhindert , waarbij de ontwikkeling van het handelsverkeer niet mag worden beïnvloed in een mate die strijdig is met het belang van de Gemeenschap .

Uit het hierboven in punt 3 gestelde blijkt dat het C.I.F . thans geen fiscale taak meer vervult , aangezien de belasting door de verbruiker wordt betaald .

II

Om deze redenen beveelt de Commissie van de Europese Gemeenschappen overeenkomstig artikel 37 , lid 6 , van het E.E.G.-Verdrag de Italiaanse Republiek aan om ten laatste op 31 december 1969 de volgende maatregelen te nemen :

1 . Het de leveranciers van de andere Lid-Staten toe te staan om zonder enige beperking aanstekers uit de Lid-Staten in te voeren . Hiertoe moet elke formaliteit welke nodig is om deze produkten op de Italiaanse markt te brengen rechtstreeks door de kopers of door de door hen aangewezen personen zonder bemiddeling van het C.I.F . op dusdanige wijze kunnen worden verricht , dat zij er onmiddellijk over kunnen beschikken ;

2 . Toe te staan dat vrijelijk alle handelingen kunnen worden verricht welke nodig zijn voor het verhandelen op de Italiaanse markt van uit andere Lid-Staten afkomstige aanstekers . Hiertoe :

- het de leveranciers van de andere Lid-Staten toe te staan in Italië voorraden aan te houden ;

- de toekenning van een handelsvergunning voor aanstekers niet meer te laten afhangen van het gunstig advies van het C.I.F . ;

- het de leveranciers van de andere Lid-Staten toe te staan service te verlenen ;

- toe te staan dat de prijzen van de uit de andere Lid-Staten afkomstige produkten in de verschillende handelsstadia tussen verkopers en kopers kunnen worden overeengekomen .

Brussel , 25 november 1969 .

Voor de Commissie

De Voorzitter

Jean REY