*****

BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE

van 20 december 1989

inzake een procedure op grond van artikel 85 van het EEG-Verdrag

(IV/32.408 - Teko)

(Slechts de tekst in de Duitse taal is authentiek)

(90/22/EEG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE

GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap,

Gelet op Verordening nr. 17 van de Raad van 6 februari 1962, eerste verordening over de toepassing van de artikelen 85 en 86 van het Verdrag (1), laatstelijk gewijzigd bij de Akte van Toetreding van Spanje en Portugal, en met name op de artikelen 4, 6 en 8,

Gezien het verzoek van het »Technisches Kontor fuer die Maschinen-B-U-Versicherung GmbH" van 11 augustus 1987 om een negatieve verklaring, subsidiair vrijstelling, overeenkomstig artikel 85, lid 3, van het Verdrag voor de overeenkomst en de feitelijke samenwerking betreffende de machine-/bedrijfsonderbrekingsverzekering en voor de latere overeenkomst met betrekking tot opname van de ruimtevaartverzekering,

Gezien de publikatie van het essentiële gedeelte van de overeenkomst en van de essentiële elementen van de daarop gebaseerde feitelijke samenwerking der betrokken ondernemingen (2) overeenkomstig artikel 19, lid 3, van Verordening nr. 17,

Na raadpleging van het Raadgevend Comité voor mededingingsregelingen en economische machtposities,

Overwegende hetgeen volgt:

I. DE FEITEN

(1) Op 11 augustus 1987 heeft het »Technisches Kontor fuer die Maschinen-B-U-Versicherung", hierna »Teko" te noemen, een overeenkomst over de samenwerking bij de machine-/bedrijfsonderbrekingsverzekering aangemeld, welke op 6 maart 1981 door zeventien van de betrokken maatschappijen (er zijn later nog drie maatschappijen bijgekomen) aanvankelijk voor één jaar werd gesloten, maar van jaar tot jaar stilzwijgend onder voorbehoud van uitdrukkelijke opzegging (zes maanden voor de afloop van de overeenkomst) werd verlengd. Op 1 juni 1988 werd de ruimtevaartverzekering als appendix van 11 augustus 1988 in de overeenkomst opgenomen.

(2) Het Teko is een vennootschap met beperkte aansprakelijkheid met zetel te Duesseldorf. Zijn vennoten zijn zes verzekeringsondernemingen. Bovendien werkt het Teko met drie andere poolleden en nog elf andere, zogeheten bevriende, maatschappijen samen. Het Teko beschikt over een kleine staf van medewerkers. Er zijn geen personele bindingen met de betrokken maatschappijen.

1. Samenwerking bij de machine-/bedrijfsonderbrekingsverzekering

(3) Het Teko werd in 1954 opgericht voor gemeenschappelijke en wederzijdse herverzekering van machine-/bedrijfsonderbrekingsverzekeringsrisico's en het adviseren van de betrokken maatschappijen bij het sluiten en afwikkelen van dergelijke verzekeringen. De machine-/bedrijfsonderbrekingsverzekering dient ter verzekering tegen vermogensschade bij

bedrijfsonderbrekingen als gevolg van het uitvallen van technische installaties en machines wegens onvoorziene gebeurtenissen (technische defecten). Op de betrokken markt zijn in de Bondsrepubliek Duitsland 49 ondernemingen werkzaam. In 1988 bestonden er in totaal 4 462 overeenkomsten, waarvan 1 049 via het Teko werden afgewikkeld (daaronder 186 nieuwe overeenkomsten in 1988). Het totale inkomen aan premies bedroeg in 1988 74,192 miljoen DM. Daarvan ging 14,879 miljoen DM naar het Teko, hetgeen overeenkomt met een marktaandeel van rond 20 %.

(4) De Teko-maatschappijen (poolleden en bevriende ondernemingen) brengen, zo zij dat wensen, de door hen gesloten polissen ter herverzekering in het Teko in. Een inbrengplicht bestaat niet; het staat de maatschappijen vrij zich buiten het Teko individueel te herverzekeren. Ook kunnen zij aan andere soortgelijke verzekeringspools deelnemen. Zij maken in het algemeen gebruik van de gezamenlijke herverzekering en proberen zich alleen in uitzonderlijke gevallen buiten het Teko om te herverzekeren. Voor de gemeenschappelijke herverzekering van alle ingebrachte zaken werden namens de Teko-maatschappijen twee herverzekeringsovereenkomsten op de markt gesloten. Deze twee overeenkomsten worden door het Teko beheerd.

(5) In het kader van herverzekeringsovereenkomsten moeten de Teko-maatschappijen hun eigen behoud (geëchelonneerd naar »possible maximum loss") dragen. Met betrekking tot dit eigen behoud vindt onder de poolleden volgens een afgesproken verdeelsleutel een (wederzijdse) herverzekering plaats. De bevriende maatschappijen nemen daaraan niet deel. Zij geven alleen polissen aan het Teko in herverzekering waarbij zij een franchise (ten minste 25 000 DM per risico, ten hoogste 10 % van het schademaximum) moeten dragen, terwijl de poolleden 100 % van hun polissen bij het Teko onderbrengen.

(6) De onderscheiden Teko-maatschappijen ontvangen van de herverzekeraars een herverzekeringspovisie ter hoogte van een bepaald percentage van het deel van de door hen ingebrachte eerste verzekeringspremie dat naar de herverzekeraars gaat. Met betrekking tot het deel van de premie dat overeenkomt met het eigen behoud van de Teko-maatschappijen, ontvangen de inbrengende maatschappijen eveneens een bepaald percentage herverzekeringsprovisie.

(7) Er bestaan geen gemeenschappelijke premies en condities. Individueel zijn de maatschappijen bij de calculatie van de eerste verzekeringspremie en in de formulering van de verzekeringscondities voor de door hen gesloten polissen vrij. Op verlangen kunnen zij in ieder individueel geval een risicobeoordeling en premiecalculatie (brutopremie) bij het Teko aanvragen.

De medewerkers van het Teko bestuderen in die gevallen voor de maatschappijen de beschikbare documenten en verrichten zonodig met de betrokken maatschappij een bedrijfsbezichtiging. De maatschappijen kunnen echter ook van zo'n aanvrage afzien en de premie zelfstandig calculeren, hoewel zij dat alleen in uitzonderlijke gevallen doen. Het Teko is in dergelijke gevallen vrij de inbreng van een polis in de gemeenschappelijke herverzekering te weigeren wanneer de door de maatschappij afgesproken condities of de premie ontoereikend blijken te zijn.

(8) Risicobeoordelingen en premieberekeningen die door het Teko op verzoek van de ondernemingen in individuele gevallen worden verricht, zijn voornamelijk gebaseerd op vergelijking met eerdere, bij het Teko ondergebrachte overeenkomsten, die vergelijkbare risico's betreffen. Door het kleine aantal overeenkomsten, die over diverse industrietakken met een groot aantal verschillende machines zijn verspreid, is er onvoldoende statistisch materiaal beschikbaar voor de berekening van de premietarieven en de verschillende bestanddelen van de premies. Als referentiekader kunnen derhalve alleen de (bruto)premies en voorwaarden in vergelijkbare overeenkomsten dienen, alsmede de vastgestelde ontwikkeling in de schadeclaims bij dergelijke overeenkomsten.

(9) Indien een maatschappij een premiecalculatie door het Teko aanvraagt, moet zij de door het Teko bepaalde premie (een minimumpremie die mag worden overschreden) en de door het Teko opgestelde condities toepassen wanneer zij van de gemeenschappelijke herverzekeringsconstructie gebruik wenst te maken. Het staat haar echter vrij de herverzekeringsprovisie geheel of gedeeltelijk aan de verzekeringnemers door te geven. Voorts hebben de maatschappijen de mogelijkheid de verzekeringsnemers bij een gunstig verloop van de schade een deel van de premie te restitueren. Overigens kunnen zij steeds van het door het Teko afgesproken aanbod afwijken en zich elders herverzekeren.

(10) Individueel voeren de maatschappijen de schadebewerking zelfstandig uit, maar zij moeten de schade aan het Teko melden, dat op verlangen van de maatschappijen in een concreet geval aan de schadeafhandeling medewerkt. Het accent van de werkzaamheid van het Teko ligt dan bij de schadeverminderingsmaatregelen zoals het doen verrichten van reparaties aan de beschadigde machines of het verschaffen van vervangende machines.

2. Samenwerking in de ruimtevaartverzekering

(11) Op 1 juni 1988 werd de ruimtevaartverzekering (satellietverzekering) via een appendix van 11 augustus 1988 in de samenwerking opgenomen en werd de oorspronkelijke overeenkomst aangevuld, zij het tot dusver slechts met vier van de Teko-maatschappijen (Albingia Versicherungs-Aktiengesellschaft, Victoria Feuer-Versicherungs-Aktiengesellschaft, The Northern Assurance Company Limited en Haftpflichtverband der Deutschen Industrie VAG). Deze accessoire overeenkomst loopt tot en met 31 december 1989 en wordt ieder jaar, behoudens opzegging, zes maanden vóór de afloop stilzwijgend verlengd.

(12) De betrokken maatschappijen zijn tot dusver niet als aanbieders van ruimtevaartverzekeringen op de markt opgetreden en beschikten niet over enig marktaandeel. Zij willen ruimtevaartrisico's (voornamelijk afkomstig uit de Bondsrepubliek Duitsland en uit Frankrijk en eventueel ook andere Europese Staten) op basis van medeverzekering, ieder met een individueel aandeel van 25 % verzekeren. De totale capaciteit bedraagt 11,5 miljoen DM. Derhalve komt alleen een verzekering met of naast andere verzekeringsondernemingen in aanmerking. Sinds het begin van de samenwerking zijn vier overeenkomsten gesloten.

(13) De verzekeringsovereenkomsten worden hetzij door de maatschappijen zelf hetzij door het Teko namens en voor rekening van de maatschappijen gesloten. Premiecalculatie en risicobeoordeling geschieden op verlangen van de maatschappijen door het Teko, ten aanzien van de premies in overleg met de herverzekeraar.

(14) Het Teko regelt voor de maatschappijen de herverzekering en sluit op de markt in hun naam facultatieve herverzekeringsovereenkomsten. Deze overeenkomsten worden door het Teko beheerd. Eventuele schade moet de herverzekeraars onmiddellijk worden gemeld en mag alleen in overleg met hen worden behandeld.

(15) Na de bekendmaking overeenkomstig artikel 19, lid 3, van Verordening nr. 17 heeft de Commissie geen opmerkingen van derden ontvangen.

II. JURIDISCHE BEOORDELING

A. Artikel 85, lid 1, van het Verdrag

1. Overeenkomst en onderling afgestemde feitelijke gedragingen tussen ondernemingen

(16) De aangemelde overeenkomst over de samenwerking in de machine-/bedrijfsonderbrekingsverzekering, welke is aangevuld met de appendix over de opname van de ruimtevaartverzekering, is een overeenkomst tussen ondernemingen in de zin van artikel 85, lid 1, van het Verdrag. Voorzover de vennootschappen op basis van deze overeenkomst feitelijk samenwerken, met name gewoonlijk in hun eerste verzekeringsovereenkomsten van door het Teko gecalculeerde premies en condities uitgaan en de overeenkomsten in de gemeenschappelijke herverzekering inbrengen, is tegelijkertijd sprake van een onderling afgestemde feitelijke gedraging.

2. Concurrentiebeperking

(17) De overeenkomst en de daarop gebaseerde feitelijke samenwerking tussen de maatschappijen hebben ten doel en ten gevolge de mededinging bij de machine-/bedrijfsonderbrekingsverzekering en de ruimtevaartverzekering te beperken, zowel ten aanzien van de eerste als de herverzekering.

a) Machine-/bedrijfsonderbrekingsverzekering

aa) Concurrentiebeperking ten aanzien van de eerste verzekering

(18) Ten aanzien van de eerste verzekering vloeit de beperking van de concurrentie voort uit de organisatie van het Teko als een gemeenschappelijke informatie- en adviescentrale, met name voor de risicobeoordeling en de premiecalculatie door het Teko, die in de praktijk tot een cooerdinatie van het marktgedrag van de betrokken maatschappijen leiden. Aangezien deze slechts in uitzonderingsgevallen zelfstandig premies en condities calculeren en bij de contractonderhandelingen principieel uitgaan van een door het Teko opgesteld aanbod, passen zij in dezelfde of vergelijkbare gevallen dezelfde of vergelijkbare premies en condities toe, zodat zij dienaangaande niet in concurrentie treden.

(19) Aan de vaststelling van een concurrentiebeperking staat niet in de weg dat het Teko ook de gemeenschappelijke herverzekering dient en er ten aanzien van de koppeling van de eerste verzekering en de herverzekering een zekere invloed van de herverzekeraars op het marktgedrag van de eerste verzekeraars gebruikelijk is. De cooerdinatie door het Teko gaat klaarblijkelijk verder dan de anders op de markt gebruikelijke beïnvloeding van de herverzekeraars, aangezien dezen zich in het algemeen beperken tot een controle van de door de eerste verzekeraars vastgestelde premies en condities en noch vooraf voor de eerste verzekeraars hun aanbod calculeren noch als vaste gemeenschappelijke informatie- en adviescentrale voor een bepaalde kring van ondernemingen optreden.

(20) Aan de vaststelling van een concurrentiebeperking staat voorts niet in de weg dat de betrokken ondernemingen zonder inschakeling van het Teko, met name bij de risicobeoordeling en de premiecalculatie niet in staat zouden zijn machine-/bedrijfsonderbrekingsverzekering aan te bieden. De door het Teko geboden tussenkomst betekent weliswaar voor de betrokken maatschappijen een arbeids- en kostenbesparing die met name kleine maatschappijen de verzekering van de betrokken risico's vergemakkelijkt, maar men moet, gezien de omstandigheid dat een groot aantal andere, ook kleinere, maatschappijen op de markt werkzaam is, ervan uitgaan dat de maatschappijen althans een essentieel deel van de betrokken transacties ook alleen zouden kunnen sluiten, respectievelijk dat van geval tot geval andere informele vormen van samenwerking en de uitwisseling van ervaringen mogelijk zouden zijn.

(1) PB nr. 13 van 21. 2. 1962, blz. 204/62.

(2) PB nr. C 203 van 8. 8. 1989, blz. 2.

bb) Concurrentiebeperking ten aanzien van de herverzekering

(21) Ten aanzien van de herverzekering vloeit de beperking van de mededinging voort uit het feit dat voor alle in het Teko ingebrachte overeenkomsten gemeenschappelijke herverzekeringsovereenkomsten op de markt worden gesloten. Aangezien de betrokken maatschappijen principieel alle door hen gesloten directe verzekeringsovereenkomsten in de gemeenschappelijke herverzekering inbrengen en zich slechts in een zeer beperkt aantal uitzonderingsgevallen buiten het Teko herverzekeren, treden zij gewoonlijk bij de vraag naar herverzekeringsbescherming niet in concurrentie.

b) Ruimtevaartverzekering

aa) Concurrentiebeperking ten aanzien van de eerste verzekering

(22) De overeenkomst inzake de samenwerking bij de ruimtevaartverzekering krachtens welke de betrokken maatschappijen ruimtevaartrisico's in medeverzekering en dienovereenkomstig tegen uniforme premies en condities verzekeren, heeft eveneens tot gevolg dat zij in zoverre niet in concurrentie treden. Ook al worden, gezien de specificiteit van de risico's en de hoogte van de verzekeringssommen, ruimtevaartrisico's in het algemeen slechts via medeverzekering ondertekend, toch zou voor de individuele vennootschappen de mogelijkheid bestaan om van geval tot geval aan een medeverzekeringscontract met uiteenlopende derde ondernemingen tegen op uiteenlopende wijze overeengekomen premies en condities deel te nemen en zo onderling in concurrentie te treden. Door de samenwerking in de vorm van een permanente, geïnstitutionaliseerde coassurantiepool zien zij van deze mogelijkheid af.

bb) Concurrentiebeperking ten aanzien van de herverzekering

(23) Ten aanzien van de herverzekering vloeit de beperking van de mededinging opnieuw voort uit het sluiten van gemeenschappelijke herverzekeringscontracten, wat ertoe leidt dat de betrokken maatschappijen ervan afzien voor hun aandeel in de onderschreven risico's individueel en onafhankelijk van elkaar herverzekeringsbescherming te zoeken en zo in concurrentie ten aanzien van de vraag te treden.

3. Waarneembaarheid van de concurrentiebeperking

(24) Dat de vastgestelde concurrentiebeperking waarneembaar is, blijkt bij de machine-/bedrijfsonderbrekingsverzekering uit het marktaandeel van de betrokken ondernemingen van in totaal 20 %. Ten aanzien van de ruimtevaartverzekering is de waarneembaarheid ondanks het geringe marktaandeel gezien de totale omzet van de betrokken vier maatschappijen niet uit te sluiten, die rond 4 miljard DM bedraagt en in zoverre de door de Commissie in de bekendmaking (1) inzake overeenkomsten, besluiten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen van geringe betekenis die niet onder artikel 85, lid 1, van het Verdrag vallen, vastgestelde grenswaarde van 200 miljoen ecu overschrijdt.

4. Ongunstige beïnvloeding van de handel tussen Lid-Staten

(25) De beslissende overeenkomst en de daarop gebaseerde praktijk kunnen de handel tussen Lid-Staten ongunstig beïnvloeden, omdat zowel herverzekering als ruimtevaartverzekering grensoverschrijdend op Europees of ruimer internationaal niveau worden bedreven, en een groot deel van de overeenkomsten gewoonlijk op de Londense markt wordt geplaatst. Overigens neemt aan de overeenkomst een bijkantoor van een maatschappij met zetel in een andere Lid-Staat deel.

B. Artikel 85, lid 3, van het Verdrag

(26) De aangemelde overeenkomst en de daarop gebaseerde onderling afgestemde gedraging voldoen aan de voorwaarden voor een vrijstelling overeenkomstig artikel 85, lid 3, van het Verdrag.

1. Verbetering van de verdeling der produkten

De samenwerking van de betrokken maatschappijen in het kader van het Teko leidt ten aanzien van de bedrijfsonderbrekingsverzekering tot een aanzienlijke rationalisatie en besparing van kosten. Gezien het geringe aantal contracten beschikken de maatschappijen individueel noch over medewerkers die de voor het sluiten en afwikkelen van eerste verzekeringscontracten nodige speciale ervaring bezitten, noch kunnen zij individueel voor de herverzekering gunstige condities overeenkomen. Zonder de samenwerking zou de verzekering van deze risico's voor hen derhalve met onvergelijkbaar omvangrijkere inspanning en kosten gepaard gaan. Ten gevolge van de samenwerking in het Teko kunnen zij zich evenwel van de speciale kennis en ervaring van de Teko-medewerkers bedienen en tegelijkertijd door het gemeenschappelijk sluiten van herverzekeringscontracten gunstiger condities verkrijgen. Speciaal voor de kleinere maatschappijen die zelf slechts een gering aantal contracten per jaar sluiten, wordt daardoor de verzekering van de betrokken risico's in sterke mate vergemakkelijkt. Bovendien maakt de gedeeltelijke overname van de herverzekering het de individuele poolleden mogelijk in zekere mate aan de contracten van alle andere maatschappijen deel te nemen en daardoor hun portefeuille te vergroten en aan te passen.

(27) De recente samenwerking in de ruimtevaartverzekering leidde eveneens tot rationalisatie, aangezien door de samenwerking in het Teko de leden daarvan thans ook in de ruimtevaartverzekering

»know-how" kunnen opbouwen welke de deelnemende maatschappijen ter beschikking staat. Tegelijkertijd kunnen gemeenschappelijk langs het Teko om gunstiger condities voor de herverzekering worden verkregen.

2. Billijk aandeel van de gebruikers in de ontstane voordelen

(28) De rationalisatie als gevolg van de samenwerking, met name de deskundigheid van de Teko-medewerkers, komt ook de gebruikers, te weten de verzekeringnemers, ten goede. Zij waarborgt dat voor de individuele risico's passende verzekeringstechnische oplossingen worden gevonden en dat met name naast de premiecalculatie en de risicobeoordeling ook overwegingen inzake schadevoorkoming deskundig worden gehanteerd, hetgeen wegens de uiteenlopende aard van de individuele risico's moeilijk is. De inschakeling van de Teko-medewerkers bij de schadeafwikkeling leidt voorts ertoe dat goed gefundeerde maatregelen tot schadevermindering worden genomen. Voorts kan men, gezien de levendige concurrentie op de betrokken markten, ervan uitgaan dat de ontstane kostenvoordelen, althans ten dele, hetzij in de vorm van lagere premies, hetzij door betaling van een deel van de herverzekeringsprovisie, hetzij door restitutie van de premie bij gunstig verloop van de schade naar de verzekeringnemers worden doorgespeeld.

3. Onmisbaarheid van de beperking van de mededinging

(29) De aangemelde overeenkomst en de daarop gebaseerde praktijk bevatten geen beperkingen die voor het bereiken van de bovengenoemde doelstellingen niet onmisbaar zijn. Ten aanzien van de machine-/bedrijfsonderbrekingsverzekering moet daarbij erop worden gewezen dat de betrokken maatschappijen niet verplicht zijn een risicobeoordeling en premiecalculatie door het Teko aan te vragen, en evenmin de door hen gesloten eerste verzekeringscontracten in de gemeenschappelijke herverzekering behoeven in te brengen, maar dat het hen vrij staat premies en condities zelf te calculeren en/of zich buiten het Teko te herverzekeren, hetgeen zij in uitzonderlijke gevallen inderdaad doen. De regeling die inhoudt dat het Teko de inbreng van een polis in de gemeenschappelijke herverzekering kan afwijzen indien het de door een maatschappij overeengekomen premies en condities ontoereikend acht, met name omdat zij van een eerder door het Teko totstandgebracht aanbod afwijken, is voor een ordelijke toepassing van de gemeenschappelijke (wederzijdse) herverzekering onmisbaar. Aangezien de deelnemende maatschappijen in zekere mate risico's en premies delen, moet er een waarborg bestaan dat premies en condities passend zijn en niet bepaalde vennootschappen individueel op kosten van de andere verliesgevende transacties sluiten.

(30) Ten slotte is in verband met het bijzondere karakter van de betreffende markt en de daardoor bepaalde manier van werken van het Teko, de berekening van de brutopremies ook noodzakelijk. Terwijl bij algemene aanbevelingen voor premietarieven door federaties of verenigingen van verzekeringsondernemingen alleen nettopremies noodzakelijk en gerechtvaardigd zijn, moet men de berekeningen die door het Teko in individuele gevallen voor de betreffende ondernemingen worden gemaakt, geheel anders beoordelen. Het Teko doet geen aanbevelingen inzake premietarieven, maar geeft in ieder afzonderlijk geval een indicatie van de hoogte van de premie waartegen een risico bij de gemeenschappelijke herverzekering kan worden ondergebracht. Vanwege het kleine aantal overeenkomsten en de verscheidenheid van de risico's is er onvoldoende statistisch materiaal voor de berekening van nettopremies en andere premiebestanddelen, en aangezien de berekening derhalve is gebaseerd op bestaande overeenkomsten, alsmede de tussen hen overeengekomen (bruto)premie, zou een berekening van nettopremietarieven onmogelijk zijn. Eveneens dient te worden overwogen dat het de maatschappijen, zelfs wanneer zij de door het Teko gecalculeerde premie toepassen, vrij staat de herverzekeringsprovisie geheel of gedeeltelijk aan de verzekeringnemer door te spelen, dan wel hem bij een gunstig verloop van de schade een deel van de premie te restitueren, hetgeen uit het oogpunt van de verzekeringnemer in zijn gevolgen met een verlaging van de door het Teko gecalculeerde premie overeenkomt.

4. Geen mogelijkheid de mededinging uit te schakelen

(31) De betrokken maatschappijen hebben, gezien hun marktaandeel, niet de mogelijkheid om voor een wezenlijk deel van de betrokken verzekeringen de mededinging uit te schakelen, aangezien er voldoende concurrentie van de zijde van derde ondernemingen bestaat. Overigens is ook tussen de betrokken maatschappijen in zekere mate concurrentie mogelijk, met name waar zij een deel van de herverzekeringsprovisie aan de verzekeringnemers kunnen doorspelen of hun een deel van de premie kunnen restitueren.

C. De artikelen 6 en 8 van Verordening nr. 17

(32) Volgens artikel 6, lid 1, van Verordening nr. 17 geldt de onderhavige beschikking vanaf de dag van de aanmelding, te weten 11 augustus 1987.

Met inachtneming van de structuren van de betrokken markten en de gevolgen van de samenwerking der betrokken maatschappijen in het kader van het Teko wordt de vrijstelling krachtens artikel 8, lid 1, van Verordening nr. 17 voor tien jaar gegeven.

(33) Om de Commissie in de gelegenheid te stellen gedurende de periode van vrijstelling na te gaan of aan de voorwaarden voor een vrijstelling nog steeds is voldaan, moet het Teko dus de verplichting worden opgelegd de Commissie alle wijzigingen en aanvullingen in de aangemelde overeenkomst alsmede de deelname van andere maatschappijen mede te delen, HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

De bepalingen van artikel 85, lid 1, van het EEG-Verdrag worden voor de op 11 augustus 1987 aangemelde overeenkomst en de onderling afgestemde feitelijke gedraging betreffende de samenwerking in de machine-/bedrijfsonderbrekingsverzekering, alsmede voor de appendix inzake de opname van de ruimtevaartverzekering, overeenkomstig artikel 85, lid 3, van genoemd Verdrag voor de periode van 11 augustus 1987 tot en met 10 augustus 1997 buiten toepassing verklaard.

Artikel 2

Het »Technisches Kontor fuer die Maschinen-B-U-Versicherung" verplicht de Commissie alle wijzigingen en aanvullingen in de aangemelde overeenkomst alsmede de deelname van andere maatschappijen mede te delen.

Artikel 3

Deze beschikking is gericht tot de volgende ondernemingen:

Technisches Kontor fuer die Maschinen-B-U-Versicherung,

Huettenstrasse 1,

D-4000 Duesseldorf 1;

Agrippina Versicherung Aktiengesellschaft,

Riehler Strasse 90,

D-5000 Koeln 1;

Albingia Versicherungs-Aktiengesellschaft,

Ballindamm 39, Europahaus,

D-2000 Hamburg 1;

Bayerische Versicherungskammer,

Bayer. Versicherungsverband,

Tattenbachstrasse 2,

D-8000 Muenchen 22;

Colonia Versicherung Aktiengesellschaft,

Colonia-Allee 10-20,

D-5000 Koeln 80;

Erste Allgemeine Versicherungs-AG,

Direktion fuer Deutschland,

Sonnenstrasse 31,

D-8000 Muenchen 2;

Haftpflichtverband der Deutschen Industrie VAG,

Riethorst 2,

D-3000 Hannover 51;

Hessen-Nassauische Versicherungsanstalt,

Bahnhofstrasse 69,

D-6200 Wiesbaden;

IDUNA Allgemeine Versicherung Aktiengesellschaft,

Neue Rabenstrasse 15-19,

D-2000 Hamburg 36;

Mannheimer Versicherung Aktiengesellschaft,

Augusta-Anlage 65,

D-6800 Mannheim 1;

Nordstern Allgemeine Versicherungs-Aktiengesellschaft,

Gereonstrasse 43-65,

D-5000 Koeln 1;

The Northern Assurance Company Ltd,

Direktion fuer Deutschland,

Herrlichkeit 6,

D-2800 Bremen 1;

Nuernberger Allgemeine Versicherungs-AG,

Rathenauplatz 16-18,

D-8500 Nuernberg 21;

Provinzial Feuerversicherungs-Anstalt der Rheinprovinz,

Friedrichstrasse 62-80,

D-4000 Duesseldorf 1;

R+V Allgemeine Versicherung AG im Raiffeisen-Volksbankenverband,

Taunusstrasse 1,

D-6200 Wiesbaden 1;

Sparkassen-Versicherung Allgemeine Versicherung AG,

Loewentorstrasse 65,

D-7000 Stuttgart 50;

Thuringia Versicherungs-Aktiengesellschaft,

Adenauerring 7,

D-8000 Muenchen 83;

UAP International Allgemeine Versicherungs-AG,

Neumarkt 15,

D-6600 Saarbruecken 1;

Victoria Feuer-Versicherungs-Aktiengesellschaft,

Victoria Platz 1,

D-4000 Duesseldorf 30;

Westfaelische Provinzial-Feuersozietaet,

Broederichweg 58,

D-4400 Muenster;

Wuerttembergische Gemeinde-Versicherung AG,

Tuebinger Strasse 43,

D-7000 Stuttgart 1.

Gedaan te Brussel, 20 december 1989.

Voor de Commissie

Leon BRITTAN

Vice-Voorzitter

(1) PB nr. C 231 van 12. 9. 1986, blz. 2.