++++

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE

van 22 december 1969

aan de Italiaanse Republiek inzake de wijziging van het nationale monopolie van commerciële aard betreffende vuurstenen

( Slechts de tekst in de Italiaanse taal is authentiek )

( 70/123/EEG )

I

1 . Bij schrijven van 24 maart 1959 had de Italiaanse Regering de Commissie van de Europese Economische Gemeenschap medegedeeld dat vuurstenen in Italië vallen onder een nationaal monopolie van commerciële aard in de zin van artikel 37 van het E.E.G.-Verdrag .

Op grond van dit voorschrift zijn de Lid-Staten verplicht hun nationale monopolies van commerciële aard geleidelijk in dier voege aan te passen dat aan het einde van de overgangsperiode elke discriminatie tussen de onderdanen van de Lid-Staten , wat de voorwaarden van de voorziening en afzet betreft , is uitgesloten .

2 . Bij Koninklijk besluit nr . 281 van 2 februari 1922 was onder andere aan de staat de invoer en verkoop op het Italiaanse grondgebied van vuurstenen voorbehouden . Bij Koninklijk besluit nr . 105 van 26 februari 1930 , waarbij aan het Consorzio Industrie Fiammiferi ( C.I.F . ) de invoer en verkoop in Italië van aanstekers , onderdelen en onderdelen ter vervanging was voorbehouden , bleef de invoer en verkoop van vuurstenen aan de staat voorbehouden en werd eveneens de fabricage uitsluitend voor de staat gereserveerd ( artikel 3 ) . De staat ( ministerie van Financiën ) kan ofwel rechtstreeks de exclusieve rechten op vervaardiging , invoer en verkoop uitoefenen ofwel instanties of particulieren hiertoe machtigen . Het verbruik in Italië - omstreeks 3 ton per jaar - wordt thans volledig gedekt door invoer uit een Lid-Staat .

De verkoop van vuurstenen dient te geschieden door bemiddeling van het verkoopnet van de Amministrazione Autonoma dei Monopoli di Stato ( A.A.M.S . ) ( artikel 6 van het besluit nr . 105 ) .

3 . Sinds 1958 heeft de Italiaanse Regering bepaalde maatregelen getroffen om dit monopolie te wijzigen : bij wet nr . 1085 van 19 december 1958 en vervolgens bij wet nr . 825 van 13 juli 1965 werd ten aanzien van vuurstenen , evenals voor de andere produkten die onder het fiscale monopolie vielen , het beginsel vastgesteld dat voor de kleinhandelsprijzen een nadere toelichting werd gegeven : ten aanzien van elke verkoopprijs die door de leverancier van de produkten wordt gevraagd , worden bij de wet vastgesteld en gepubliceerd het bedrag van de verbruiksbelasting alsmede de bedragen die toekomen aan de A.A.M.S . bij wijze van distributiekosten en aan de kleinhandelaren bij wijze van korting - het totaalbedrag vormt dan de verkoopprijs voor het publiek . De leveranciers kunnen dus een beslissing nemen over de uiteindelijke prijs waartegen hun produkten worden verkocht door een bepaalde verkoopprijs te vragen .

4 . De Commissie is van mening dat bovengenoemde maatregelen niet voldoende zijn voor de verwezenlijking van het in artikel 37 gestelde doel .

Aangezien de overgangsperiode binnenkort eindigt , moeten thans de maatregelen worden getroffen waardoor elke discriminatie , wat de voorwaarden van de voorziening en de afzet betreft , tussen de onderdanen van de Lid-Staten wordt uitgesloten .

Artikel 37 maakt deel uit van de titel inzake het vrije verkeer van goederen en met name het hoofdstuk inzake de afschaffing van de kwantitatieve beperkingen tussen de Lid-Staten ; het doel van dit artikel is dat aan het einde van de overgangsperiode en voor produkten die onderworpen zijn aan een nationaal monopolie van commerciële aard ( of aan een soortgelijke regeling ) hetzelfde resultaat wordt geboekt als voor andere produkten bereikt wordt door toepassing van de artikelen 30 tot en met 34 , m.a.w . het vrije verkeer van goederen .

Om dit resultaat te bereiken in sectoren die vallen onder nationale monopolies is echter een andere procedure aangewezen . Zij moeten geleidelijk worden gewijzigd , enerzijds met het oog op de omstandigheid dat volgens de betrokken Lid-Staten de onder een monopolie vervaardigde produkten bijzondere problemen opwerpen en anderzijds om te voorkomen dat de afschaffing van de kwantitatieve beperkingen en maatregelen van gelijke werking in deze sectoren in de praktijk zonder gevolgen blijven . Er moest namelijk voor worden gevreesd dat de liberalisatie van het handelsverkeer voor aan een monopolie onderworpen produkten niet tot stand komt indien de monopolies op grond van een exclusief recht tot invoer en uitvoer en handel met betrekking tot bepaalde produkten vrij zouden blijven te beslissen in welke mate en onder welke voorwaarden de uit andere Lid-Staten afkomstige produkten op de eigen markt zou kunnen worden toegelaten ( of , andersom , in welke mate de nationale produkten naar andere Lid-Staten mogen worden uitgevoerd ) .

Om deze reden is in artikel 37 bepaald dat aan het einde van de overgangsperiode " elke discriminatie tussen de onderdanen van de Lid-Staten , wat de voorwaarden van de voorziening en de afzet betreft , is uitgesloten " .

Vermelding verdient dat artikel 37 niet slechts afschaffing eist van discriminaties welke rechtstreeks voortvloeien uit voorschriften die van toepassing zijn op onder monopolie vervaardigde produkten : dit doel zou , indien geen artikel inzake de nationale monopolies zou bestaan , kunnen worden bereikt door andere Verdragsvoorschriften , met name die welke heffingen van gelijke werking als douanerechten en maatregelen van gelijke werking als kwantitatieve beperkingen verbieden . Uit het bovenstaande vloeit , ten aanzien van de kenmerken van nationale monopolies en de restricties waartoe zij aanleiding kunnen geven , voort dat het doel van de wijziging - dat wil zeggen uitsluiting van elke discriminatie - is , uit te sluiten dat aan het einde van de overgangsperiode nog discriminaties kunnen voorkomen als gevolg van bepaalde bijzondere bevoegdheden waarover de monopolies beschikken ten aanzien van invoer en afzet op hun markt of de uitvoer van bepaalde produkten .

Daar de doelstellingen van artikel 37 deze zijn , moet Italië het monopolie inzake vuurstenen wijzigen voor het einde van de overgangsperiode , zodat deze doelstellingen kunnen worden bereikt . De Commissie van de andere kant moet , afgezien van haar algemene verplichting om te waken over de toepassing van het Verdrag , overeenkomstig artikel 37 , lid 6 , aanbevelingen doen over de wijze van aanpassing waarvan in dit artikel sprake is .

Het zou natuurlijk kunnen gebeuren dat in het onderhavige geval - gezien de bijzondere kenmerken van het produkt - de discriminaties als gevolg van bepaalde exclusieve rechten op invoer en handel waarover de A.A.M.S . beschikt slechts van geringe omvang zijn . Vuurstenen zijn namelijk een bijkomend produkt van zeer geringe waarde en waarvan het gebruik - zelfs ingeval de markt van het hoofdprodukt - de aanstekers - aanzienlijk groter zou worden zeer beperkt blijft . Hieruit volgt dat in deze omstandigheden de invoering van een produktie slechts van weinig belang is en - zoals het geval is in Italië - de aankoop bij buitenlandse leveranciers verreweg de voorkeur schijnt te verdienen . Om deze zelfde redenen is het eventueel niet uitgesloten dat de leveranciers er de voorkeur aan geven kosten te vermijden die verbonden zijn aan invoering van een distributienet voor dit produkt en genoegen zouden nemen met de omweg via het net van de A.A.M.S . Men moet evenwel erkennen dat het hier gaat om een keuze die aan de betrokken leverancier moet worden overgelaten . Gezien deze overwegingen is de Commissie van mening dat de beste oplossing om het in artikel 37 gestelde doel te bereiken - omdat thans reeds vaststaat dat deze oplossing doeltreffend zal zijn - is gelegen in de afschaffing van de exclusieve rechten van de A.A.M.S . op invoer en handel met betrekking tot vuurstenen , voor zover deze rechten de handel tussen de Lid-Staten betreffen .

5 . Het monopolie ten aanzien van vuurstenen heeft een fiscaal karakter . Op grond van artikel 90 , lid 2 , van het E.E.G.-Verdrag vallen ondernemingen die het karakter dragen van een fiscaal monopolie onder de regels van het Verdrag , met name onder de mededingingsregels , voor zover de toepassing daarvan de vervulling van de hun toevertrouwde bijzondere taak niet verhindert . De ontwikkeling van het handelsverkeer mag niet worden beïnvloed in een mate die strijdig is met het belang van de Gemeenschap .

De Commissie is van mening dat de fiscale taak van het monopolie inzake vuurstenen handhaving van de kwantitatieve beperkingen bij invoer , alsmede van de beperkingen ten aanzien van de handel , niet rechtvaardigt . Door in 1958 een systeem in te voeren waarbij de kleinhandelsprijzen van een toelichting werden voorzien en door op deze wijze een rechtstreeks en constant verband te leggen tussen elke verkoopprijs en elke koopprijs had de Italiaanse Regering aan het fiscale monopolie reeds een groot deel van zijn betekenis ontnomen : het fiscale gedeelte dat bij een bepaalde verkoopprijs hoorde , wordt tevoren vastgesteld en de mogelijkheid voor de belastingadministratie om uit de verkoop van elk produkt de hoogste belastinginkomsten te halen - wat het voornaamste doel is van de belastingadministratie - werd dus in dezelfde omvang verminderd . Onder deze omstandigheden is het mogelijk de fiscale taak van het monopolie te vervullen door uitsluitend gebruik te maken van de verbruiksbelasting .

II

Om deze redenen doet de Commissie van de Europese Gemeenschappen aan de Italiaanse Republiek overeenkomstig artikel 37 van het E.E.G.-Verdrag de aanbeveling de volgende maatregelen te treffen :

1 . Zonder enige beperking elke invoer van vuurstenen uit de Lid-Staten toestaan . Hiertoe moet elke formaliteit voor de invoering van deze produkten op de Italiaanse markt rechtstreeks kunnen worden verricht door de kopers of de door dezen aangewezen personen zonder bemiddeling van de A.A.M.S . , en wel zo dat zij hierover onmiddellijk kunnen beschikken .

2 . Toestaan dat alle nodige transacties voor de handel in vuurstenen , uit andere Lid-Staten afkomstig , op de Italiaanse markt vrij kunnen geschieden . Hiertoe moet , resp . moeten met name :

- aan de leveranciers uit de andere Lid-Staten worden toegestaan in Italië hun eigen groothandelsnet te vestigen en aldaar voorraden aan te houden ;

- worden toegestaan dat de prijzen van de uit een andere Lid-Staat afkomstige produkten in de verschillende handelsfasen vrij kunnen worden afgesproken tussen koper en verkoper ;

- aan de leveranciers uit de andere Lid-Staten worden toegestaan vrijelijk alle mogelijke reclame voor hun produkten te maken ;

- alle nodige maatregelen genomen worden die de commerciële onafhankelijkheid van de kleinhandelaren ten opzichte van de overheidsinstanties waarborgen .

Brussel , 22 december 1969 .

Voor de Commissie

De Voorzitter

Jean REY