AANBEVELING (EU) 2022/1342 VAN DE COMMISSIE

van 28 juli 2022

betreffende de monitoring van kwik in vis, schaaldieren en weekdieren

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 292,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Op 22 november 2012 heeft de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) een advies over kwik en methylkwik in levensmiddelen (1) uitgebracht. In dat advies heeft de EFSA een toelaatbare wekelijkse inname (TWI) voor anorganisch kwik vastgesteld van 4 μg/kg lichaamsgewicht en voor methylkwik van 1,3 μg/kg lichaamsgewicht (beide uitgedrukt als kwik) en geconcludeerd dat het 95e percentiel blootstelling via de voeding voor alle leeftijdsgroepen dicht bij of boven de TWI ligt. Consumenten die veel vis eten, onder wie zich zwangere vrouwen kunnen bevinden, kunnen de TWI met ongeveer zes keer overschrijden. Ongeboren kinderen vormen de meest kwetsbare groep. De conclusie van het advies luidde dat de blootstelling aan methylkwik boven de TWI zorgwekkend is, maar raadde aan rekening te houden met de gunstige effecten van visconsumptie, mits maatregelen ter vermindering van de blootstelling aan methylkwik werden overwogen.

(2) Op 27 juni 2014 heeft de EFSA een advies uitgebracht over de gezondheidsvoordelen van de consumptie van visserijproducten in verhouding tot de gezondheidsrisico’s van blootstelling aan methylkwik (2). In dat advies heeft de EFSA de rol van visserijproducten in Europese voedingspatronen geëvalueerd en de gunstige effecten van de consumptie van visserijproducten beoordeeld met betrekking tot de gezondheidsresultaten, met inbegrip van de effecten van de consumptie van visserijproducten tijdens de zwangerschap op de functionele resultaten van de neurologische ontwikkeling van kinderen en de effecten van consumptie van visserijproducten op het risico van hart- en vaatziekten bij volwassenen. De EFSA heeft geconcludeerd dat de consumptie van ongeveer een tot twee porties visserijproducten per week en tot drie tot vier porties per week tijdens de zwangerschap in verband is gebracht met betere functionele resultaten van neurologische ontwikkeling bij kinderen dan als er geen visserijproducten worden geconsumeerd. Zulke hoeveelheden zijn ook in verband gebracht met een lagere mortaliteit als gevolg van coronaire hartziekten bij volwassenen.

(3) Op 19 december 2014 heeft de EFSA een verklaring aangenomen over de voordelen van de consumptie van visserijproducten in vergelijking met de risico’s van methylkwik in visserijproducten (3), waarin zij concludeerde dat de consumptie van visserijproducten met een hoog kwikgehalte moet worden beperkt om de voordelen van de consumptie van een tot vier porties per week te verwezenlijken en bescherming te bieden tegen de neurologische ontwikkelingstoxiciteit van methylkwik.

(4) In Verordening (EG) nr. 1881/2006 van de Commissie (4) zijn maximumgehalten voor kwik in vlees van vis, schaaldieren, tweekleppige weekdieren en voedingssupplementen vastgesteld.

(5) Aangezien uit recente gegevens is gebleken dat er een marge was om de maximumgehalten voor kwik in verschillende vissoorten te verlagen, zijn de maximumgehalten voor die vissoorten bij Verordening (EU) 2022/617 van de Commissie (5) verlaagd. Ondanks een aantal oproepen om de bestaande maximumgehalten te verhogen, zijn de maximumgehalten voor andere vissoorten, zoals haaien en zwaardvis, bij Verordening (EU) 2022/617 gehandhaafd met het oog op de daarmee samenhangende gezondheidsproblemen en in afwachting van de verzameling van meer gegevens en een wetenschappelijke beoordeling.

(6) Daarom en om gedetailleerde gegevens te verkrijgen over de daadwerkelijke gevolgen van de verlaagde maximumgehalten voor bepaalde vissoorten op de algehele blootstelling van consumenten aan kwik, is het aan te raden dat de lidstaten aan de EFSA verslag uitbrengen over de aanwezigheid van kwik in alle vissoorten, zowel gekweekte als in het wild gevangen producten van verschillende productietypen.

(7) Bovendien betreffen tot dusver de meeste gegevens de totale aanwezigheid van kwik. Aangezien methylkwik giftiger is dan anorganisch kwik, moeten zowel gegevens over de aanwezigheid van methylkwik als over de totale aanwezigheid van kwik in de monsters worden gerapporteerd, teneinde de verhouding tussen methylkwik en totaal kwik in specifieke vissoorten te kunnen berekenen. Dit zou helpen om de blootstellings- en risicobeoordelingen voor kwik in levensmiddelen te verfijnen.

(8) Consumptieadvies voor vis is een belangrijk risicobeheersinstrument om de gunstige effecten van visconsumptie volledig te verwezenlijken en tegelijkertijd de risico’s van kwiktoxiciteit te beperken. De blootstellingsgegevens voor specifieke vissoorten in het EFSA-advies van 2012 wijzen er echter op dat consumenten het consumptieadvies onvoldoende kennen of opvolgen. Het is dan ook nuttig aan te bevelen dat de bevoegde autoriteiten van de lidstaten een nationaal consumptieadvies opstellen en dit actief onder de aandacht brengen, waardoor het bewustzijn van een dergelijk consumptieadvies wordt vergroot. Vanwege de grote verscheidenheid aan vissoorten die in de Unie worden geconsumeerd, zouden de lidstaten consumptieadvies op maat moeten verstrekken, waarbij zij rekening houden met hun nationale patroon van visconsumptie en met name met de vissoorten die worden geconsumeerd. Bij de verspreiding van dit nationale voedselconsumptieadvies zouden de bevoegde autoriteiten van de lidstaten moeten worden bijgestaan door alle betrokken partijen, zoals exploitanten van levensmiddelenbedrijven, relevante zorgprofessionals, universiteiten, consumentenorganisaties en andere belanghebbenden.

(9) Om het effect van het consumptieadvies voor vis op de blootstelling van consumenten te beoordelen, zou de EFSA een onderzoek over de doeltreffendheid van het consumptieadvies van de lidstaten moeten uitvoeren.

(10) De verzamelde gegevens over de aanwezigheid van kwik en de informatie over de doeltreffendheid van het consumptieadvies zullen bijdragen tot een preciezere beoordeling van de blootstelling van consumenten, hetgeen nodig is om de consumentenrisicobeoordeling voor kwik in de toekomst bij te werken. Met deze beoordelingen kan worden nagegaan of het passend zou zijn het maximumgehalte voor kwik in bepaalde vissoorten te herzien,

HEEFT DE VOLGENDE AANBEVELING VASTGESTELD:

1. De lidstaten zouden in de jaren 2022, 2023, 2024 en 2025 de aanwezigheid van methylkwik en de totale aanwezigheid van kwik in vis, schaaldieren en weekdieren moeten monitoren. Die monitoring zou gericht moeten zijn op een grote verscheidenheid aan vis-, schaaldier- en weekdiersoorten en een afspiegeling moeten vormen van consumptiegewoonten, om een nauwkeurige inschatting te kunnen maken van de blootstelling van consumenten aan kwik. De gegevens zouden zowel voor gekweekte als in het wild gevangen producten moeten worden verzameld.

2. De lidstaten zouden een specifiek nationaal consumptieadvies met betrekking tot de consumptie van vis, schaaldieren en weekdieren moeten opstellen om de gunstige effecten van de consumptie van vis en visserijproducten volledig te verwezenlijken en tegelijkertijd de risico’s van kwiktoxiciteit te beperken. Bij het opstellen van dit consumptieadvies zouden de lidstaten vooral advies moeten verstrekken over de frequentie van de consumptie van vis, schaaldieren en weekdieren en over de geconsumeerde soorten.

3. De lidstaten, exploitanten van levensmiddelenbedrijven en andere belanghebbenden zouden het specifieke nationale consumptieadvies doorlopend onder de aandacht moeten brengen van de consument en van de relevante zorgprofessionals, en daarbij moeten samenwerken met de consumentengroepen die het meeste risico lopen.

4. De lidstaten zouden de Commissie en de EFSA van hun specifieke nationale consumptieadvies op de hoogte moeten stellen.

5. De lidstaten zouden de Commissie in kennis moeten stellen van hun werkzaamheden om het nationale consumptieadvies onder de aandacht van consumenten en de relevante zorgprofessionals te brengen.

6. De lidstaten en exploitanten van levensmiddelenbedrijven zouden regelmatig verslag aan de EFSA moeten uitbrengen over de totale aanwezigheid van kwik en de aanwezigheid van methylkwik in verschillende vis-, schaaldier- en weekdiersoorten, met inbegrip van de informatie en in het elektronische rapportageformaat die door de EFSA worden vastgesteld. Wanneer zij de gegevens rapporteren, zouden zij bijzondere aandacht moeten besteden aan de specificatie van het productietype (in het wild gevangen, in tegenstelling tot niet-biologische kweek of biologische kweek).

Gedaan te Brussel, 28 juli 2022. Voor de Commissie Stella KYRIAKIDES Lid van de Commissie

(1) EFSA Panel on Contaminants in the Food Chain (CONTAM), “Scientific Opinion on the risk for public health related to the presence of mercury and methylmercury in food”, EFSA Journal 2012;10(12):2985.

(2) EFSA NDA Panel (EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies), “Scientific Opinion on health benefits of seafood (fish and shellfish) consumption in relation to health risks associated with exposure to methylmercury”, EFSA Journal 2014;12(7):3761.

(3) EFSA Scientific Committee, “Statement on the benefits of fish/seafood consumption compared to the risks of methylmercury in fish/seafood”, EFSA Journal 2015;13(1):3982.

(4) Verordening (EG) nr. 1881/2006 van de Commissie van 19 december 2006 tot vaststelling van de maximumgehalten aan bepaalde verontreinigingen in levensmiddelen (PB L 364 van 20.12.2006, blz. 5).

(5) Verordening (EU) 2022/617 van de Commissie van 12 april 2022 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1881/2006 wat betreft de maximumgehalten aan kwik in vis en zout (PB L 115 van 13.4.2022, blz. 60).