BESCHIKKING VAN DE RAAD van 29 april 1992 tot vaststelling van door het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek voor de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie uit te voeren specifieke onderzoekprogramma's (1992-1994) (92/274/Euratom)

DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, inzonderheid op artikel 7,

Gezien het voorstel van de Commissie, ingediend na raadpleging van het Wetenschappelijk en Technisch Comité(1) ,

Gezien het advies van het Europese Parlement(2) ,

Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité(3) ,

Overwegende dat de Raad op 29 april 1992 een resolutie inzake de door het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek uit te voeren taken(4) heeft aangenomen;

Overwegende dat de Raad bij Besluit 90/221/Euratom, EEG(5) een derde kaderprogramma van communautaire werkzaamheden op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling (1990-1994) heeft vastgesteld, waarin met name de acties worden omschreven die op het gebied van het beheer van de natuurlijke hulpbronnen moeten worden ondernomen; dat de onderhavige beschikking in het licht van de in de preambule van genoemd besluit vervatte overwegingen dient te worden vastgesteld;

Overwegende dat voor de activiteiten die onder het Euratom-Verdrag vallen, artikel 2 van Besluit 90/221/Euratom, EEG bepaalt dat de uitvoering van het derde kaderprogramma geschiedt door middel van overeenkomstig artikel 7 van dat Verdrag vastgestelde programma's;

Overwegende dat het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek (GCO) overeenkomstig Besluit 90/221/Euratom, EEG tot taak heeft een bijdrage te leveren aan de tenuitvoerlegging van het kaderprogramma, met name op die gebieden waar het onpartijdige en onafhankelijke deskundigheid in het belang van het totale beleid van de Gemeenschap kan verschaffen;

Overwegende dat het GCO op het gebied van onderzoek naar de veiligheid van kernsplijting, met name wat de prenormatieve aspecten betreft, kan bijdragen tot de uitvoering van genoemde werkzaamheden;

Overwegende dat het in het kader van deze programma's wenselijk is dat de economische en sociale gevolgen en eventuele technologische risico's worden beoordeeld;

Overwegende dat, krachtens artikel 4 en bijlage I van Besluit 90/221/Euratom, EEG het voor het kaderprogramma als geheel noodzakelijk geachte bedrag een bedrag van 57 miljoen ecu voor gecentraliseerde acties inzake verbreiding en benutting van de resultaten omvat, dat naar rato van het voor elk specifiek programma uitgetrokken bedrag moet worden verdeeld;

Overwegende dat het onderzoek van de Gemeenschap ingevolge Besluit 90/221/Euratom, EEG in het bijzonder tot doel moet hebben de wetenschappelijke en technologische bases van de Europese industrie te versterken en de ontwikkeling van haar internationale concurrentiepositie te bevorderen; dat in genoemd besluit bovendien is bepaald dat acties van de Gemeenschap gerechtvaardigd zijn in die gevallen waarin het onderzoek onder andere bijdraagt tot versterking van de economische en sociale samenhang van de Gemeenschap en tot een harmonische ontwikkeling van de Gemeenschap in het algemeen, en tevens verenigbaar is met het streven naar wetenschappelijke en technische uitmuntendheid; dat de programma's van het GCO tot het realiseren van deze doelstellingen dienen bij te dragen;

Overwegende dat het GCO kan zoeken naar nieuwe mogelijkheden voor wetenschappelijke en technische samenwerking met bepaalde derde landen en trachten daar voordeel uit te halen;

Overwegende dat, met name met betrekking tot de nucleaire veiligheid, de Commissie bij haar bijstandsverlening aan de landen van Midden- en Oost-Europa ter verbetering van de veiligheidsvoorwaarden in hun kerncentrales, hetgeen van belang is voor het hele Europese continent, een nuttig gebruik moet maken van de werkzaamheden en de ervaring van het GCO;

Overwegende dat de Raad van beheer van het GCO een belangrijke rol speelt bij het administratieve beheer van het Centrum en bij de tenuitvoerlegging van zijn onderzoekprogramma's;

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING VASTGESTELD:

Artikel 1

1. De door het GCO voor de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie uit te voeren specifieke programma's voor onderzoek en ontwikkeling betreffende onderzoek op het gebied van de veiligheid van kernsplijting en op het gebied van beheerste kernfusie, met name betreffende de prenormatieve aspecten, welke in bijlage I nader zijn omschreven, met inbegrip van verkennende onderzoekactiviteiten, worden vastgesteld voor een periode die loopt van 1 januari 1992 tot en met 31 december 1994. Zij worden parallel met de overeenkomstige specifieke programma's van het derde kaderprogramma ten uitvoer gelegd.

2. Het GCO kan, in voorkomend geval, deelnemen aan de gecentraliseerde actie voor de verspreiding en benutting van de uit de communautaire onderzoekwerkzaamheden voortvloeiende kennis, als voorzien in het kaderprogramma, zulks in nauwe cooerdinatie met het in het kader van die actie ingestelde Comité.

Artikel 2

1. Het voor de uitvoering van de programma's noodzakelijk geachte bedrag beloopt 202,95 miljoen ecu.

2. Een indicatieve verdeling van de middelen is in bijlage II opgenomen.

3. Indien door de Raad overeenkomstig artikel 1, lid 4, van Besluit 90/221/Euratom, EEG een besluit wordt genomen, wordt de onderhavige beschikking dienovereenkomstig aangepast.

Artikel 3

Bijlage III behelst de nadere regels voor de uitvoering van het programma.

Artikel 4

1. De Commissie legt jaarlijks vóór 31 maart aan het Europese Parlement, de Raad en het Economisch en Sociaal Comité een verslag voor over de tenuitvoerlegging van deze beschikking.

2. Dit verslag gaat vergezeld van de opmerkingen van de Raad van beheer. De Raad van beheer kan ook via de Commissie aan het Europese Parlement, de Raad en het Economisch en Sociaal Comité een afzonderlijk verslag voorleggen over ongeacht welk aspect van de tenuitvoerlegging van deze beschikking.

Artikel 5

1. De door het GCO verrichte onderzoekwerkzaamheden worden geëvalueerd door een groep van onafhankelijke externe deskundigen, die door de Commissie na raadpleging van de Raad van beheer wordt ingesteld. Naar aanleiding hiervan wordt na afloop van de programma's een verslag opgesteld.

2. Het evaluatieverslag wordt, samen met het advies van de Raad van beheer van het GCO, door de Commissie aan het Europese Parlement, de Raad en het Economisch en Sociaal Comité toegezonden.

Artikel 6

De in de artikelen 4 en 5 bedoelde verslagen worden opgesteld aan de hand van de in bijlage I van deze beschikking omschreven doelstellingen en overeenkomstig artikel 2, lid 4, van Besluit 90/221/Euratom, EEG.

Artikel 7

1. De Commissie draagt, daarin bijgestaan door de Raad van beheer van het GCO, zorg voor de uitvoering van het programma. Zij doet daartoe een beroep op de diensten van het GCO.

2. De Commissie zorgt in samenwerking met de Raad van beheer voor periodiek overleg met de betrokken raadgevende comités ten einde nauwe cooerdinatie tussen communautaire werkzaamheden voor gezamenlijke rekening, overeenkomstige nationale activiteiten en de activiteiten van het GCO op dezelfde gebieden te garanderen en zo tot een samenhangende aanpak te komen.

Artikel 8

De Commissie neemt een besluit over het mandaat van de Raad van beheer.

Artikel 9

1. De Commissie is gemachtigd om, overeenkomstig artikel 101, tweede alinea, van het Euratom-Verdrag met aan COST deelnemende derde landen, met name met de Lid-Staten van de Europese Vrijhandelsassociatie (EVA) en Midden- en Oosteuropese landen, te onderhandelen over internationale overeenkomsten met het oogmerk deze landen bij de activiteiten van het GCO te betrekken.

2. De Commissie, bijgestaan door de Raad van beheer, kan het GCO op basis van het criterium van wederzijds voordeel verzoeken in het kader van de door het GCO uitgevoerde specifieke programma's samen met in Europese landen gevestigde instellingen en ondernemingen projecten uit te voeren.

Een buiten de Gemeenschap gevestigde contractsluitende instelling die deelneemt aan een actie binnen het bestek van een programma, komt niet in aanmerking voor de door de Gemeenschap voor het programma uitgetrokken financiële middelen. Een dergelijke instelling draagt bij in de algemene beheerskosten.

Artikel 10

Deze beschikking is gericht tot de Lid-Staten.

Gedaan te Luxemburg, 29 april 1992.

Voor de Raad De Voorzitter Luis VALENTE DE OLIVEIRA

(1) PB nr. C 234 van 7. 9. 1991, blz. 15.

(2) PB nr. C 13 van 20. 1. 1992, blz. 510.

(3) PB nr. C 49 van 24. 2. 1992, blz. 16

(4) PB nr. C 118 van 9. 5. 1992, blz. 8.

(5) PB nr. L 117 van 8. 5. 1990, blz. 28.

BIJLAGE I

WETENSCHAPPELIJKE EN TECHNISCHE DOELSTELLINGEN EN INHOUD VAN HET PROGRAMMA Het GCO heeft tot taak zowel fundamenteel/strategisch als toegepast/doelgericht onderzoek uit te voeren. Dit zal plaatsvinden als integrerend onderdeel van het Europese systeem van wetenschap en technologie en overeenkomstig de basisprincipes van de relatie opdrachtgever/uitvoerder en subsidiariteit en worden gekenmerkt door:

- wetenschappelijke en technische uitnemendheid;

- neutraliteit en onafhankelijkheid;

- unieke faciliteiten voor onderzoek;

- openstaand voor alle Lid-Staten van de Gemeenschap:

Het door het GCO uitgevoerde basisonderzoek en het toegepaste wetenschappelijke en technische onderzoek moet voorzien in de behoeften van de Gemeenschap in haar geheel, van de Instellingen van de Gemeenschap en van de Lid-Staten, met het doel:

- bij te dragen tot de versterking van de wetenschappelijke en technologische basis voor de Europese industrie en de ontwikkeling van de internationale concurrentiepositie;

- bij te dragen tot de verhoging van de kwaliteit van het menselijk en natuurlijk milieu;

- bij te dragen tot de verbetering van de veiligheidsaspecten van nieuwe technologieën;

- bij te dragen tot de vermindering van de wetenschappelijke en technologische ongelijkheid tussen de Lid-Staten van de Gemeenschap;

- wetenschappelijke en technische diensten te verlenen aan de Instellingen van de Gemeenschap en de kennis en de wetenschappelijke installaties van het GCO beschikbaar te stellen aan publieke en particuliere instellingen.

De Europese dimensie van zijn werkzaamheden moet een van de sterke punten van het GCO blijven. De activiteiten van het GCO moeten dus gekenmerkt worden door een multidisciplinaire aanpak gebaseerd op de rijke verscheidenheid van zijn deskundigheden. Dit multidisciplinaire karakter wordt weerspiegeld in de werkterreinen die de instituten kiezen, waardoor het in staat zal zijn eventuele nieuwe uitdagingen aan te gaan.

Deze ruime taakstelling mag echter niet leiden tot een versnippering van de ondernomen activiteiten. Zonder voorbij te gaan aan de verwachtigingen van zijn klanten, moeten het Centrum en de leiding ervan een helder zicht houden op de juiste wetenschappelijk-technische oriëntatie voor het GCO en in staat zijn het nodige evenwicht te bewaren om de werkzaamheden en contracten die zijn aangenomen op elk tijdstip uit te voeren op het vereiste niveau van competentie, zowel wat de kwaliteit als de kwantiteit betreft.

De afdelingen 5.B en 5.C van bijlage II van het kaderprogramma vormen een integrerend onderdeel van de onderhavige meerjarenprogramma's van het GCO.

Hierna volgt een samenvatting van de doelstellingen van de programma's waarbij bovenstaande punten als uitgangspunt zijn genomen.

Veiligheid van kernsplijting

Doel is de vergroting van de wetenschappelijke en technische kennis door onderzoek naar ongevallenpreventie en studies over ernstige ongevallen; daarbij wordt deelgenomen aan de uitwerking van risicobeoordelingstechnieken en -methoden en daartoe wordt gebruik gemaakt van de proefinstallaties van het GCO en deelgenomen aan het gebruik van een nationale onderzoekvoorziening.

Het GCO zal op de volgende gebieden een bijdrage leveren:

- reactorveiligheid,

- veiligheidscontrole en splijtstofbeheer,

- beheer van radioactief afval, en

- actiniden in de veiligheid van de splijtstofcyclus.

Reactorveiligheid

Het GCO zal zich concentreren op:

- studies betreffende ongevallenpreventie;

- studies betreffende ernstige ongevallen, in samenhang met risicobeoordeling en toegespitst op de studie van verschijnselen; daartoe wordt gebruik gemaakt van een bestaande GCO-proefinstallatie en deelgenomen aan het gebruik van een nationale onderzoekvoorziening.

Veiligheidscontrole en splijtstofbeheer

Met dit onderzoek, dat wordt uitgevoerd in netwerken van nationale laboratoria, wordt bijgedragen tot en gestreefd naar het tijdig beschikbaar stellen van resultaten of nieuwe technieken die van essentieel belang zijn voor het nakomen van de verplichtingen van het Verdrag op het gebied van veiligheidscontrole, alsmede die van het non-proliferatieverdrag. De werkzaamheden omvatten onder meer metingen van kernmateriaal, insluiting- en toezichttechnieken en de integratie van maatregelen in verband met de veiligheidscontrole.

Beheer van radioactief afval

Het GCO heeft als doelstellingen steun te verlenen aan de bestaande strategie van de Lid-Staten, die gericht is op de opslag van radioactief afval in geologische formaties, en onderzoek uit te voeren naar beheersstrategieën die kunnen leiden tot een vermindering van de afvalstroom uit toekomstige splijtstofcyclusinstallaties. Voor onderzoek uitgevoerd in samenwerking met nationale laboratoria, zal gebruik kunnen worden gemaakt van bestaande en nieuwe proefinstallaties.

Actiniden en de veiligheid van de splijtstofcyclus

De werkzaamheden voor 1992-1994 zullen met name gericht zijn op de volgende onderwerpen:

- veiligheidsstudies betreffende het gedrag van splijtstof (UO2 en MOX) bij verhoogde burn-up onder tijdelijke, niet-normale en ongevalscondities;

- fundamentele fysisch-chemische en vaste-stofstudies betreffende actiniden;

- studies betreffende nucleaire aërosolen;

- verlagen van de vorming van lagere actiniden en andere langlevende radioactieve nucliden in de splijtstofcyclus;

- plutoniumsplijtstoftechnologie (beperkte activiteiten ten einde de competentie op dit gebied in stand te houden).

Beheerste kernfusie

De werkzaamheden op dit gebied zijn erop gericht de basiskennis en de technologie te verbeteren van de veiligheids- en milieu-aspecten van toekomstige fusie-installaties voor het Europese kernfusieprogramma. Het grootste gedeelte van het werk zal dienen ter ondersteuning van de Next Step (NET/ITER). In dit programma is een belangrijke plaats ingeruimd voor het Ethel-laboratorium waar experimenteel onderzoek zal worden verricht naar het veilig werken met tritium. Een andere bijdrage aan de Next Step zal het ontwerpen en de ontwikkeling op specifieke technologische gebieden omvatten, zoals het op afstand werken met componenten die in het reactorvat komen, het testen van componenten die aan plasma grenzen, een gegevensbank voor de eigenschappen van constructiematerialen en nucleaire data. Op lange termijn wordt onderzoek gedaan naar materialen met een lage activering.

BIJLAGE II

VOOR DE SPECIFIEKE PROGRAMMA'S NODIG GEACHTE BEDRAGEN MET EEN INDICATIEVE VERDELING VAN DE MIDDELEN VOOR DE PERIODE 1992-1994 BEHEER VAN DE NATUURLIJKE HULPBRONNEN

in miljoen ecu

5. Energie

- Veiligheid van kernsplijting161,37(1)

- Beheerste kernfusie 41,58(2)

202,95(3)

(1) Een bedrag overeenkomend met 6 % van deze bedragen kan worden gebruikt voor verkennend onderzoek (reeds in de totalen verrekend).

(2) Als bijdrage uit de specifieke program's waarop deze beschikking van toepassing is, tot de gecentraliseerde acties inzake de verbreiding en benutting van de resultaten is een niet in het bedrag van 202,95 miljoen ecu begrepen bedrag van 2,05 miljoen ecu gereserveerd.

BIJLAGE III

NADERE REGELS VOOR DE UITVOERING VAN DE PROGRAMMA'S EN ACTIES INZAKE VERBREIDING EN BENUTTING VAN DE RESULTATEN 1. De Commissie, die daarin wordt bijgestaan door de Raad van beheer van het GCO, voert de programma's uit op basis van de in bijlage I gegeven wetenschappelijke en technische invulling daarvan.

2. De in artikel 3 bedoelde nadere regels voor de uitvoering van de programma's hebben betrekking op projecten voor onderzoek en technologische ontwikkeling en begeleidende maatregelen.

Voor de projecten worden onderzoek- en technologische-ontwikkelingswerkzaamheden verricht in de betrokken instituten van het GCO.

3. De instituten van het GCO trachten waar mogelijk de projecten in passende samenwerking en in overleg met nationale onderzoekinstellingen in de Lid-Staten uit te voeren. Bijzondere aandacht gaat uit naar associaties met de industrie, met name kleine en middelgrote ondernemingen, in verband met samenwerking in de projecten. Op dezelfde wijze kunnen ook in derde landen gevestigde onderzoekinstellingen overeenkomstig artikel 9 aan de projecten deelnemen.

4. De begeleidende maatregelen omvatten:

- de organisatie van seminars, workshops en wetenschappelijke conferenties:

- interne cooerdinatie-activiteiten, waaronder het opzetten van speciale interne centra, die zorgen voor een homogene benadering en fungeren als gemeenschappelijk contactpunt voor de gebruikers van en partners in de projecten;

- gespecialiseerde opleidingsactiviteiten met de nadruk op multidisciplinariteit;

- een systeem voor informatie-uitwisseling;

- bevordering van de benutting van de onderzoekresultaten;

- een onafhankelijke wetenschappelijke en strategische evaluatie van de uitvoering van de projecten en de programma's.

Op het gebied van nucleaire veiligheid moeten, in gevallen waarin de technische kennis en de ervaring van het GCO van essentieel belang zijn voor de bijstandsverlening door de Commissie aan de landen van Midden- en Oost-Europa, aanvullende maatregelen samenwerking bij concrete projecten mogelijk maken, waarbij rekening wordt gehouden met bestaande samenwerkingsvormen.

5. De verbreiding van de kennis die bij de uitvoering van de projecten is verworven, geschiedt enerzijds binnen de programma's en anderzijds door middel van gecentraliseerde actie, overeenkomstig artikel 4, derde alinea, van Besluit 90/221/Euratom, EEG.