BIJLAGE IX

Toepasselijke voorschriften betreffende de installatie van verlichtings- en lichtsignaalinrichtingen, met inbegrip van automatische in- en uitschakeling van lichten

1. Voorschriften voor de goedkeuring van een voertuigtype wat de installatie van verlichting betreft

1.1. Voertuigen van categorie L1e moeten voldoen aan alle desbetreffende voorschriften van VN/ECE-Reglement nr. 74 (1). Ook de voorschriften in de punten 1.8. tot en met 1.12 moeten in acht worden genomen.

1.1.1. Voertuigen van categorie L1e-B moeten, behoudens geharmoniseerde voorschriften in VN/ECE-Reglement nr. 74, altijd zijn uitgerust met een achterkentekenplaatverlichting.

1.1.2. Voertuigen van categorie L1e kunnen, behoudens bijzondere voorschriften in VN/ECE-Reglement nr. 74, zijn uitgerust met dagrijlichten die worden geactiveerd in plaats van automatisch ingeschakelde koplichten en die voldoen aan de voorschriften van de punten 2.3.4 tot en met 2.3.4.7 hieronder.

1.1.3. Voertuigen van categorie L1e-A mogen in afwijking van de voorschriften die zijn vastgesteld in de punten 1.1 tot en met 1.1.2 zijn uitgerust met alle volgende inrichtingen: een koplamp die wit licht uitstraalt in voorwaartse richting wanneer het voertuig in beweging is, een achterlicht dat rood licht uitstraalt in achterwaartse richting wanneer het voertuig in beweging is, ambergele zijretroreflectoren (één aan elke kant), ambergele pedaalretroreflectoren (aan voor- en achterzijde, aan weerszijden) en een rode achterretroreflector. Voor deze verlichtingsinrichtingen hoeft geen onderdeeltypegoedkeuring te zijn verleend en er zijn geen andere bijzondere voorschriften van toepassing op de montage, het ontsteken en doven, en de elektrische schakeling. In dat geval moet de fabrikant verklaren dat de verlichtingsinrichtingen in kwestie voldoen aan ISO-normen nrs. 6742-1:1987 en 6742-2:1985.

1.2. Voertuigen van categorie L2e moeten voldoen aan de voorschriften van de punten 1.10 tot en met 2.5.

1.3. Voertuigen van categorie L3e moeten voldoen aan alle desbetreffende voorschriften van VN/ECE-Reglement nr. 53. Ook de voorschriften van de punten 1.8 tot en met 1.12 moeten in aanmerking worden genomen.

1.4. Voertuigen van categorie L4e moeten voldoen aan de voorschriften van de punten 1.10 tot en met 1.12, alsmede de punten 3 tot en met 3.2.8.1.

1.5. Voertuigen van categorie L5e moeten voldoen aan de voorschriften van de punten 1.10 tot en met 2.5.

1.6. Voertuigen van categorie L6e moeten voldoen aan de voorschriften van de punten 1.10 tot en met 2.5.

1.7. Voertuigen van categorie L7e moeten voldoen aan de voorschriften van de punten 1.10 tot en met 2.5.

1.8. Voertuigen van categorie L1e-A kunnen worden uitgerust met retroreflecterende strepen op de zijwanden of randen van de banden waardoor de visuele indruk van cirkels van wit licht ontstaat en dergelijke voertuigen gemakkelijk herkenbaar zijn.

1.9. Voertuigen van categorie L1e en L3e kunnen worden uitgerust met extra retroreflecterende voorzieningen of materialen aan de achterzijde en aan de zijkanten, mits deze de effectiviteit van de verplichte verlichtings- en lichtsignaalinrichtingen niet verminderen. Met name bagagecompartimenten en zadeltassen kunnen worden uitgerust met retroreflecterende materialen, mits deze dezelfde kleur hebben als de verlichtingsinrichting op die plek.

1.10. Geen enkel voertuig wordt uitgerust met hulpverlichtingsbronnen waarvan het uitgestraalde licht onder normale rijomstandigheden rechtstreeks en/of onrechtstreeks kan worden waargenomen, anders dan om bedieningsorganen, verklikkerlichten en meters of de ruimte voor de inzittenden te verlichten.

1.11. Geen enkel voertuig mag worden uitgerust met verlichtingsinrichtingen die, bij ontstentenis van duidelijke bewoordingen in de desbetreffende bepalingen van de onderdeeltypegoedkeuring en tenzij uitdrukkelijk op grond van deze bepalingen toegestaan, het aanzicht geven of de indruk wekken dat het uitgestraalde licht zich over het zichtbare vlak verplaatst of verspreidt dan wel een stroboscopisch of knipperend effect hebben. Voorts moet, indien de grootte van het zichtbare vlak van een verlichtingsfunctie wordt verminderd doordat een andere verlichtingsfunctie met een andere kleur wordt geactiveerd, het overblijvende zichtbare vlak van de eerstgenoemde functie blijven voldoen aan de desbetreffende colorimetrische en de juiste voorschriften voor lichtsterkte (bv. wanneer het linker- en rechterachterlicht bestaan uit twee ringvormige delen met leds, waarvan de buitenste ring kan fungeren als de richtingaanwijzer en de binnenste ring blijft fungeren als gecombineerd achterlicht en stoplicht). Alle bedrijfsstanden moeten naar behoren zijn beschreven in de typegoedkeuring voor de verlichtingsinrichting.

1.12. Wanneer de automatische inschakeling van groot licht of de activering van dagrijlichten is gekoppeld aan het lopen van een motor, wordt deze geacht gekoppeld te zijn aan de activering van de hoofdbesturingsschakelaar van het voertuig. Dit geldt in het bijzonder voor voertuigen met elektrische of andere alternatieve aandrijving en voertuigen die zijn uitgerust met een automatisch stop-/startsysteem voor de motor.

2. Voorschriften voor voertuigen van categorie L2e, L5e, L6e en L7e

2.1. Algemene specificaties

2.1.1. Voor alle verlichtingsinrichtingen moet typegoedkeuring zijn verleend en zij moeten zijn aangebracht in overeenstemming met de fabrieksspecificaties en zo zijn geïnstalleerd dat zij onder normale gebruiksomstandigheden en ondanks de trillingen waaraan zij kunnen zijn blootgesteld de voorgeschreven kenmerken behouden, en dat het voertuig blijft voldoen aan de voorschriften van deze bijlage. Het moet met name onmogelijk zijn de verlichtingsinrichtingen door onoplettendheid te ontregelen.

2.1.2. De lichten moeten zo zijn aangebracht dat een juiste instelling van de stand gemakkelijk uitvoerbaar is.

2.1.3. De referentieas van de op het voertuig aangebrachte verlichtingsinrichting moet loodrecht staan op het middenlangsvlak van het voertuig bij zijretroreflectoren en evenwijdig zijn aan dit vlak voor alle andere verlichtingsinrichtingen, met een tolerantiemarge van 3°.

2.1.4. De hoogte en de instelling van de verlichtingsinrichtingen moeten worden gecontroleerd terwijl het voertuig waarvan de massa alsmede de massa van de eventueel aanwezige aandrijfbatterijen in rijklare toestand verkeren, op een plat horizontaal vlak rust, waarbij het gestuurd wiel of de gestuurde wielen in de rechtuitstand staan en de bandenspanning is ingesteld op de door de fabrikant opgegeven waarden.

2.1.5. Behoudens bijzondere voorschriften moeten de verlichtingsinrichtingen die een paar vormen:

— symmetrisch zijn aangebracht ten opzichte van het middenlangsvlak van het voertuig,

— symmetrisch zijn ten opzichte van elkaar in verhouding tot het middenlangsvlak (en dus ook boven elkaar geplaatst mogen zijn),

— aan dezelfde colorimetrische voorschriften voldoen, en

— dezelfde fotometrische kenmerken bezitten.

2.1.6. Behoudens bijzondere voorschriften mogen lichten met verschillende functies afzonderlijk of gegroepeerd, gecombineerd of samengebouwd in een zelfde inrichting voorkomen, mits alle lichten voldoen aan de desbetreffende voorschriften.

2.1.7. De maximumhoogte boven het wegdek wordt gemeten vanaf het hoogste punt van het lichtuitstralend oppervlak en de minimumhoogte vanaf het laagste punt.

2.1.8. Behoudens bijzondere voorschriften mag geen enkel licht knipperen, behalve de richtingaanwijzers, het waarschuwingsknipperlicht en het noodremsignaal.

2.1.9. Geen lichtuitstralend oppervlak van een rood licht, behalve de achterste zijmarkeringslichten, mag zichtbaar zijn aan de voorzijde en geen lichtuitstralend oppervlak van een wit licht, behalve de achteruitrijlichten, mag zichtbaar zijn aan de achterzijde. Er moet geen rekening worden gehouden met binnen- of dashboardverlichting en de toestand wordt als volgt gecontroleerd:

2.1.9.1. Geen enkel rood licht mag rechtstreeks zichtbaar zijn voor een waarnemer die zich verplaatst in zone 1 in een dwarsvlak dat zich 25 m voor het voorste deel van het voertuig bevindt (zie figuur 9-1).

2.1.9.2. Geen enkel wit licht mag rechtstreeks zichtbaar zijn voor een waarnemer die zich verplaatst in zone 2 in een dwarsvlak dat zich 25 m achter het achterste deel van het voertuig bevindt (zie figuur 9-2).

2.1.9.3. Zones 1 en 2 worden als volgt begrensd in hun respectieve vlakken (zie figuren 9-1 en 9-2): 2.1.9.3.1. twee horizontale vlakken respectievelijk op 1,0 m en op 2,2 m boven het wegdek; 2.1.9.3.2. twee verticale vlakken die in de richting van respectievelijk de voorzijde en de achterzijde van het voertuig een hoek van 15° naar buiten vormen met het middenlangsvlak van het voertuig. In deze vlakken liggen respectievelijk de verticale snijlijnen van de verticale vlakken die evenwijdig aan het middenlangsvlak van het voertuig lopen en de totale breedte begrenzen met de verticale dwarsvlakken die de totale lengte van het voertuig begrenzen.

Figuur 9-1

Rechtstreekse zichtbaarheid aan de voorzijde van een lichtuitstralend oppervlak van een rood licht

Figuur 9-2

Rechtstreekse zichtbaarheid aan de achterzijde van een lichtuitstralend oppervlak van een wit licht

2.1.10. De elektrische schakeling moet zo zijn dat de breedte- en achterlichten, en de achterkentekenplaatverlichting alleen tegelijk kunnen worden ontstoken en gedoofd.

2.1.11. Voertuigen moeten zijn voorzien van:

— dagrijlichten, of

— dimlichtkoplampen die automatisch worden ontstoken wanneer de hoofdbesturingsschakelaar van het voertuig is ingeschakeld.

2.1.12. Behoudens bijzondere voorschriften moet de elektrische schakeling zo zijn dat de grootlichtkoplampen, de dimlichtkoplampen en de mistvoorlichten alleen kunnen worden ontstoken indien de in punt 2.1.10 vermelde lichten eveneens worden ontstoken. Deze voorwaarde geldt niet wanneer de grootlichtkoplampen en/of dimlichtkoplampen kort en met korte tussenpozen worden ingeschakeld om een optische waarschuwing te geven.

2.1.13. Verklikkerlichten

2.1.13.1. Voorschriften voor bepaalde inschakelverklikkerlichten kunnen worden vervuld door het verklikkersignaal voor de werking.

2.1.14. Door de verlichtingsinrichtingen moet licht van de volgende kleuren worden uitgestraald:

Grootlichtkoplampen : wit Dagrijlicht : wit Dimlichtkoplamp : wit Richtingaanwijzers : ambergeel Stoplicht : rood Breedtelicht : wit Achterlicht : rood Mistvoorlicht : wit of geel Mistachterlicht : rood Achteruitrijlicht : wit Waarschuwingsknipperlicht : ambergeel Achterkentekenplaatverlichting : wit Niet-driehoekige zijretroreflector (voorzijde) : ambergeel Niet-driehoekige zijretroreflector (achterzijde) : ambergeel of rood Zijmarkeringslicht (voorzijde) : ambergeel Zijmarkeringslicht (achterzijde) : ambergeel of rood Niet-driehoekige achterretroreflector : rood

2.1.14.1. Trichromatische coördinaten:

Rood: Grenswaarde naar geel: y ≤ 0,335 Grenswaarde naar paars: z ≤ 0,008 Wit: Grenswaarde naar blauw x ≥ 0,310 Grenswaarde naar geel: x ≤ 0,500 Grenswaarde naar groen: Grenswaarde naar groen: y ≤ 0,440 Grenswaarde naar paars: grenswaarde naar rood: y ≤ 0,382 Geel: grenswaarde naar rood: Grenswaarde naar groen: Grenswaarde naar wit: en y ≥ 0,440 y ≤ 0,440 Grenswaarde naar de spectrumwaarde: Ambergeel: Grenswaarde naar geel: y ≤ 0,429 grenswaarde naar rood: y ≤ 0,398 Grenswaarde naar wit: z ≤ 0,007

Voor het controleren van bovengenoemde grenswaarden wordt gebruikgemaakt van een lichtbron met een kleurtemperatuur van 2 856 K (standaard A van de Internationale Commissie voor Verlichtingskunde (CIE)).

2.1.14.2. De kleurdefinities in VN/ECE-Reglement nr. 48 (2) kunnen worden beschouwd als een alternatief voor de specificaties in punt 2.1.14.1, in welk geval de definitie van „selectief geel licht” dient te worden gebruikt in plaats van de bovenstaande specificatie voor „geel”.

2.2. Algemene voorschriften

2.2.1. Voertuigen van categorie L2e en L6e moeten zijn uitgerust met de volgende verlichtingsinrichtingen:

— dimlichtkoplamp,

— breedtelicht,

— richtingaanwijzers,

— achterlicht,

— stoplicht,

— achterkentekenplaatverlichting,

— achterretroreflector (niet-driehoekig), en

— zijretroreflectoren (niet-driehoekig).

2.2.2. Voertuigen van categorie L2e en L6e kunnen worden uitgerust met de volgende aanvullende verlichtingsinrichtingen:

— grootlichtkoplamp,

— dagrijlicht,

— mistvoorlicht,

— waarschuwingsknipperlicht,

— mistachterlicht,

— achteruitrijlicht, en

— zijmarkeringslichten.

2.2.3. Op voertuigen van categorie L2e of L6e worden geen andere verlichtings- en lichtsignaalinrichtingen geïnstalleerd dan die welke worden vermeld in de punten 2.2.1 en 2.2.2.

2.2.4. Voertuigen van categorie L5e en L7e moeten zijn uitgerust met de volgende verlichtingsinrichtingen:

— grootlichtkoplamp,

— dimlichtkoplamp,

— breedtelicht,

— richtingaanwijzers,

— achterlicht,

— stoplicht,

— achterkentekenplaatverlichting,

— achterretroreflector (niet-driehoekig), en

— zijretroreflectoren (niet-driehoekig).

2.2.5. Voertuigen van categorie L5e en L7e kunnen zijn uitgerust met de volgende aanvullende verlichtingsinrichtingen:

— dagrijlicht,

— mistvoorlicht,

— waarschuwingsknipperlicht,

— mistachterlicht,

— achteruitrijlicht, en

— zijmarkeringslichten.

2.2.6. Op voertuigen van categorie L5e of L7e worden geen andere verlichtings- en lichtsignaalinrichtingen geïnstalleerd dan die welke worden vermeld in de punten 2.2.4 en 2.2.5.

2.2.7. Op het voertuig worden alleen verlichtings- en lichtsignaalinrichtingen geïnstalleerd waarvoor typegoedkeuring is verleend voor voertuigen van categorie L. Er mogen echter ook verlichtings- en lichtsignaalinrichtingen worden geïnstalleerd waarvoor typegoedkeuring is verleend voor installatie op voertuigen van categorie M1 of N1, in overeenstemming met VN/ECE-Reglement nr. 48.

2.2.7.1. Voertuigen van andere categorieën dan L2e en L6e mogen niet zijn uitgerust met dimlichtkoplampen van klasse A.

2.3. Bijzondere voorschriften

2.3.1. Grootlichtkoplamp

2.3.1.1. Aantal:

— één of twee, bij voertuigen met een totale breedte van niet meer dan 1 300 mm,

— twee, bij voertuigen met een totale breedte van meer dan 1 300 mm.

2.3.1.2. Opstelling:

— geen bijzondere voorschriften.

2.3.1.3. Plaats:

2.3.1.3.1. In de breedte: — één afzonderlijke grootlichtkoplamp mag boven, onder of naast een ander voorlicht worden geïnstalleerd. Indien het ene licht boven op het andere is geplaatst, moet het referentiepunt van de grootlichtkoplamp zich in het middenlangsvlak van het voertuig bevinden. Indien de lichten zich naast elkaar bevinden, moeten hun referentiepunten symmetrisch zijn ten opzichte van het middenlangsvlak van het voertuig, — één afzonderlijke grootlichtkoplamp die met een ander voorlicht is samengebouwd, moet zo zijn gemonteerd dat haar referentiepunt in het middenlangsvlak van het voertuig ligt. Wanneer het voertuig echter ook van een ander voorlicht is voorzien naast de grootlichtkoplamp, moeten hun referentiepunten symmetrisch zijn ten opzichte van het middenlangsvlak van het voertuig, — twee grootlichtkoplampen, waarvan geen, één of beide met een ander voorlicht is (zijn) samengebouwd, moeten zo zijn geïnstalleerd dat hun referentiepunten symmetrisch zijn ten opzichte van het middenlangsvlak van het voertuig.

2.3.1.3.2. In de hoogte: — geen bijzondere voorschriften.

2.3.1.3.3. In de lengte: — aan de voorzijde van het voertuig. Aan dit voorschrift wordt geacht te zijn voldaan, indien de bestuurder noch rechtstreeks noch onrechtstreeks via de achteruitkijkspiegels en/of andere lichtweerkaatsende oppervlakken van het voertuig hinder ondervindt van het uitgestraalde licht.

2.3.1.3.4. Afstand: — indien er één afzonderlijke grootlichtkoplamp is, mag de afstand tussen de rand van het lichtuitstralend oppervlak en de rand van één afzonderlijke dimlichtkoplamp niet meer dan 200 mm bedragen.

2.3.1.4. Geometrische zichtbaarheid:

— de zichtbaarheid van het lichtuitstralend oppervlak, ook in velden die niet verlicht lijken in de betrokken waarnemingsrichting, moet zijn gewaarborgd binnen een divergerende ruimte begrensd door beschrijvende lijnen die de omtrek van het lichtuitstralend oppervlak raken en met de referentieas van de grootlichtkoplamp een hoek van ten minste 5° maken.

2.3.1.5. Richting:

— naar voren gericht; mag draaien naargelang van de draaiing van de stuurinrichting.

2.3.1.6. Elektrische schakeling:

— alle grootlichtkoplampen moeten tegelijkertijd worden ontstoken en gedoofd,

— alle grootlichtkoplampen moeten worden ontstoken wanneer de voorwaartse verlichtingsstand wordt gewijzigd van dimlicht naar grootlicht,

— alle grootlichtkoplampen moeten tegelijkertijd worden gedoofd wanneer de voorwaartse verlichtingsstand wordt gewijzigd van grootlicht naar dimlicht,

— de dimlichtkoplampen mogen tegelijk met de grootlichtkoplampen blijven branden.

2.3.1.7. Inschakelverklikkerlicht:

— verplicht, indien de grootlichtkoplamp is gemonteerd (niet-knipperend blauw verklikkerlicht).

2.3.1.8. Overige voorschriften:

— de gecombineerde waarde van de maximale lichtsterkte van alle grootlichtkoplampen die op hetzelfde moment kunnen worden geactiveerd mag niet hoger zijn dan 430 000 cd, hetgeen overeenkomt met een referentiewaarde van 100.

2.3.2. Dimlichtkoplamp

2.3.2.1. Aantal:

— één of twee, bij voertuigen met een totale breedte van niet meer dan 1 300 mm,

— twee, bij voertuigen met een totale breedte van meer dan 1 300 mm.

2.3.2.2 Opstelling:

— geen bijzondere voorschriften.

2.3.2.3 Plaats:

2.3.2.3.1 In de breedte: — één afzonderlijke dimlichtkoplamp mag boven, onder of naast een ander voorlicht worden geïnstalleerd. Indien het ene licht boven op het andere is geplaatst, moet het referentiepunt van de dimlichtkoplamp zich in het middenlangsvlak van het voertuig bevinden. Indien de lichten zich naast elkaar bevinden, moeten hun referentiepunten symmetrisch zijn ten opzichte van het middenlangsvlak van het voertuig, — één afzonderlijke dimlichtkoplamp die met een ander voorlicht is samengebouwd, moet zo zijn gemonteerd dat haar referentiepunt in het middenlangsvlak van het voertuig ligt. Wanneer het voertuig echter van een ander voorlicht is voorzien naast de dimlichtkoplamp, moeten hun referentiepunten symmetrisch zijn ten opzichte van het middenlangsvlak van het voertuig, — twee dimlichtkoplampen, waarvan geen, één of beide met een ander voorlicht is (zijn) samengebouwd, moeten zo zijn geïnstalleerd dat hun referentiepunten symmetrisch zijn ten opzichte van het middenlangsvlak van het voertuig, — wanneer er twee dimlichtkoplampen zijn, mag de zijwaartse afstand tussen de buitenranden van de lichtuitstralende oppervlakken en de buitenranden van het voertuig niet meer dan 400 mm bedragen.

2.3.2.3.2. In de hoogte: — minimaal 500 mm, maximaal 1 200 mm boven het wegdek.

2.3.2.3.3. In de lengte: — aan de voorzijde van het voertuig. Aan dit voorschrift wordt geacht te zijn voldaan, indien de bestuurder noch rechtstreeks noch onrechtstreeks via weerkaatsing van de achteruitkijkspiegels en/of andere lichtweerkaatsende oppervlakken van het voertuig hinder ondervindt van het uitgestraalde licht.

2.3.2.3.4. Afstand: — de afstand tussen de rand van het lichtuitstralend oppervlak van één afzonderlijke dimlichtkoplamp en de rand van één afzonderlijke grootlichtkoplamp mag niet meer dan 200 mm bedragen.

2.3.2.4. Geometrische zichtbaarheid:

— α = 15° naar boven en 10° naar beneden,

— β = 45° naar links en naar rechts, indien er slechts één dimlichtkoplamp is,

— β = 45° naar buiten en 10° naar binnen, indien er twee dimlichtkoplampen zijn.

2.3.2.5. Richting:

— naar voren gericht; mag draaien naargelang van de draaiing van de stuurinrichting.

2.3.2.6. Elektrische schakeling:

— alle dimlichtkoplampen worden tegelijkertijd ontstoken en gedoofd,

— alle dimlichtkoplampen moeten worden ontstoken wanneer de voorwaartse verlichtingsstand wordt gewijzigd van grootlicht naar dimlicht,

— alle dimlichtkoplampen moeten tegelijkertijd worden gedoofd wanneer de voorwaartse verlichtingsstand wordt gewijzigd van dimlicht naar grootlicht; de dimlichtkoplampen mogen evenwel tegelijk met de grootlichtkoplampen blijven branden.

2.3.2.7. Inschakelverklikkerlicht:

— facultatief (niet-knipperend groen verklikkerlicht).

2.3.2.8. Overige voorschriften:

— dimlichtkoplampen waarvan het laagste punt van het lichtuitstralend oppervlak zich 0,8 m of minder boven het wegdek bevindt, moeten worden versteld tot een begininstelling van tussen – 1,0 % en – 1,5 %. De exacte waarde kan worden aangegeven door de fabrikant,

— dimlichtkoplampen waarvan het laagste punt van het lichtuitstralend oppervlak zich tussen 0,8 m en 1,0 m boven het wegdek bevindt, moeten worden versteld tot een begininstelling van tussen – 1,0 % en – 2,0 %. De exacte waarde kan worden aangegeven door de fabrikant,

— dimlichtkoplampen waarvan het laagste punt van het lichtuitstralend oppervlak zich 1,0 m of meer boven het wegdek bevindt, moeten worden versteld tot een begininstelling van tussen – 1,5 % en – 2,0 %. De exacte waarde kan worden aangegeven door de fabrikant,

— voor dimlichtkoplampen met een lichtbron met een objectieve lichtstroom die niet sterker is dan 2 000 lumen en een begininstelling tussen – 1,0 % en – 1,5 %, moet de verticale helling in alle beladingstoestanden tussen – 0,5 % en – 2,5 % blijven. De verticale helling moet tussen – 1,0 % en – 3,0 % blijven indien de beginhelling is ingesteld tussen – 1,5 % en – 2,0 %. Om aan de voorschriften te voldoen kan een externe verstellingsinrichting worden gebruikt, mits er geen andere instrumenten nodig zijn dan die welke bij het voertuig worden verschaft,

— voor dimlichtkoplampen met een lichtbron met een objectieve lichtstroom die sterker is dan 2 000 lumen en een begininstelling tussen – 1,0 % en –1,5 %, moet de verticale helling in alle beladingstoestanden tussen – 0,5 % en – 2,5 % blijven. De verticale helling moet tussen – 1,0 % en – 3,0 % blijven indien de beginhelling is ingesteld tussen – 1,5 % en – 2,0 %. Er kan een verstelinrichting voor de koplamphoogte worden gebruikt om te voldoen aan de voorschriften van dit punt, mits deze volledig automatisch werkt en de responstijd minder dan 30 seconden bedraagt.

2.3.2.8.1. Testomstandigheden:

— de voorschriften met betrekking tot de helling in punt 2.3.2.8 worden als volgt gecontroleerd: — de massa in rijklare toestand van het voertuig plus de massa van de eventueel aanwezige aandrijfbatterijen en een massa van 75 kg om de bestuurder na te bootsen, — het voertuig is tot de maximale technisch toelaatbare massa beladen waarbij de massa zo is verdeeld dat de door de fabrikant voor deze beladingstoestand aangegeven maximale asbelastingen worden bereikt, — in het voertuig is een massa van 75 kg geplaatst ter simulatie van de bestuurder en het voertuig is zo beladen dat de door de fabrikant aangegeven maximaal toelaatbare belasting van de achteras is bereikt; in dat geval moet de belasting van de vooras echter zo laag mogelijk zijn,

— voordat er metingen worden verricht, moet het voertuig ten minste drie keer heen en weer worden geschommeld en vervolgens over ten minste één volledige omwenteling van het wiel achteruit en vooruit worden bewogen.

2.3.3. Breedtelicht

2.3.3.1. Aantal:

— één of twee, bij voertuigen met een totale breedte van niet meer dan 1 300 mm,

— twee, bij voertuigen met een totale breedte van meer dan 1 300 mm.

2.3.3.2. Opstelling:

— geen bijzondere voorschriften.

2.3.3.3. Plaats:

2.3.3.3.1. In de breedte: — één afzonderlijk breedtelicht mag boven, onder of naast een ander voorlicht zijn geïnstalleerd. Indien het ene licht boven op het andere is geplaatst, moet het referentiepunt van het breedtelicht zich in het middenlangsvlak van het voertuig bevinden. Indien de lichten zich naast elkaar bevinden, moeten hun referentiepunten symmetrisch zijn ten opzichte van het middenlangsvlak van het voertuig, — één afzonderlijk breedtelicht dat met een ander voorlicht is samengebouwd, moet zo zijn gemonteerd dat zijn referentiepunt in het middenlangsvlak van het voertuig ligt. Wanneer het voertuig echter van een ander voorlicht is voorzien naast het breedtelicht, moeten hun referentiepunten symmetrisch zijn ten opzichte van het middenlangsvlak van het voertuig, — twee breedtelichten, waarvan geen, één of beide met een ander voorlicht is (zijn) samengebouwd, moeten zo zijn geïnstalleerd dat hun referentiepunten symmetrisch zijn ten opzichte van het middenlangsvlak van het voertuig, — wanneer er twee breedtelichten zijn, mag de zijwaartse afstand tussen de buitenranden van de lichtuitstralende oppervlakken van het licht en de buitenranden van het voertuig niet meer dan 400 mm bedragen.

2.3.3.3.2. In de hoogte: — minimaal 350 mm, maximaal 1 200 mm boven het wegdek.

2.3.3.3.3. In de lengte: — aan de voorzijde van het voertuig.

2.3.3.4. Geometrische zichtbaarheid:

— α = 15° naar boven en 15° naar beneden; de neerwaartse hoek mag tot 5° worden teruggebracht indien het breedtelicht zich minder dan 750 mm boven het wegdek bevindt,

— β = 80° naar links en naar rechts, indien er slechts één breedtelicht is,

— β = 80° naar buiten en 45° naar binnen, indien er twee breedtelichten zijn.

2.3.3.5. Richting:

— naar voren gericht; mag draaien naargelang van de draaiing van de stuurinrichting.

2.3.3.6. Elektrische schakeling:

— moet worden ontstoken overeenkomstig punt 2.1.10.

2.3.3.7. Inschakelverklikkerlicht:

— verplicht (een niet-knipperend groen verklikkerlicht of de dashboardverlichting van het voertuig mag worden gebruikt om aan te geven dat de lichten zijn geactiveerd zoals in punt 2.1.10 wordt beschreven).

2.3.4. Dagrijlicht

2.3.4.1. Aantal:

— één of twee, bij voertuigen met een totale breedte van niet meer dan 1 300 mm,

— twee, bij voertuigen met een totale breedte van meer dan 1 300 mm.

2.3.4.2. Opstelling:

— geen bijzondere voorschriften.

2.3.4.3. Plaats:

2.3.4.3.1. In de breedte: — één afzonderlijk dagrijlicht mag boven, onder of naast een ander voorlicht zijn geïnstalleerd. Indien het ene licht boven op het andere is geplaatst, moet het referentiepunt van het dagrijlicht zich in het middenlangsvlak van het voertuig bevinden. Indien de lichten zich naast elkaar bevinden, moeten hun referentiepunten symmetrisch zijn ten opzichte van het middenlangsvlak van het voertuig, — één afzonderlijk dagrijlicht dat met een ander voorlicht is samengebouwd, moet zo zijn gemonteerd dat zijn referentiepunt in het middenlangsvlak van het voertuig ligt. Wanneer het voertuig echter van een ander voorlicht is voorzien naast het dagrijlicht, moeten hun referentiepunten symmetrisch zijn ten opzichte van het middenlangsvlak van het voertuig, — twee dagrijlichten, waarvan er geen, één of beide met een ander voorlicht is (zijn) samengebouwd, moeten zo zijn geïnstalleerd dat hun referentiepunten symmetrisch zijn ten opzichte van het middenlangsvlak van het voertuig, — de afstand tussen de binnenranden van de lichtuitstralende oppervlakken is ten minste 500 mm bij voertuigen met een totale breedte van meer dan 1 300 mm.

2.3.4.3.2. In de hoogte: — minimaal 250 mm, maximaal 1 500 mm boven het wegdek.

2.3.4.3.3. In de lengte: — aan de voorzijde van het voertuig. Aan dit voorschrift wordt geacht te zijn voldaan, indien de bestuurder noch rechtstreeks noch onrechtstreeks via weerkaatsing van de achteruitkijkspiegels en/of andere lichtweerkaatsende oppervlakken van het voertuig hinder ondervindt van het uitgestraalde licht.

2.3.4.3.4. Afstand: — indien de afstand tussen de voorrichtingaanwijzer en het dagrijlicht 40 mm of minder bedraagt, moet de elektrische schakeling van het dagrijlicht aan de desbetreffende kant van het voertuig zo zijn dat: — het dagrijlicht wordt uitgeschakeld, of — de lichtsterkte wordt teruggebracht tot maximaal 140 cd, gedurende de hele periode (zowel binnen als buiten de cyclus) dat de desbetreffende voorrichtingaanwijzer is geactiveerd.

2.3.4.4. Geometrische zichtbaarheid:

— α = 10° naar boven en 10° naar beneden,

— β = 20° naar links en naar rechts, indien er slechts één dagrijlicht is,

— β = 20° naar buiten en 20° naar binnen, indien er twee dagrijlichten zijn.

2.3.4.5. Richting:

— naar voren gericht; mag draaien naargelang van de draaiing van de stuurinrichting.

2.3.4.6. Elektrische schakeling:

— alle dagrijlichten lichten op wanneer de hoofdbesturingsschakelaar is geactiveerd; onder de volgende omstandigheden kunnen ze echter uit blijven staan: — het bedieningsorgaan van de automatische transmissie bevindt zich in de parkeerstand, — de parkeerrem is ingeschakeld, of — voordat het voertuig voor het eerst in beweging wordt gebracht na elke handmatige activering van de hoofdbesturingsschakelaar en het aandrijfsysteem,

— dagrijlichten mogen handmatig worden uitgeschakeld; dit is echter alleen mogelijk bij een voertuigsnelheid die niet hoger is dan 10 km/h. De lichten worden automatisch opnieuw ingeschakeld wanneer de voertuigsnelheid hoger is dan 10 km/h of wanneer het voertuig meer dan 100 m heeft afgelegd,

— dagrijlichten moeten telkens automatisch worden uitgeschakeld wanneer: — het voertuig wordt uitgeschakeld met behulp van de hoofdbesturingsschakelaar, — de mistvoorlichten worden ingeschakeld, — de koplampen worden ingeschakeld, behalve wanneer ze worden gebruikt om met korte tussenpozen onderbroken lichtsignalen te geven, en — in omgevingslicht van minder dan 1 000 lux waarbij de op de snelheidsmeter aangegeven snelheid van het voertuig nog duidelijk leesbaar is (bv. wanneer de verlichting van de snelheidsmeter altijd aan staat) en het voertuig niet is uitgerust met een niet-flitsend groen verklikkerlicht in overeenstemming met punt 2.3.3.7 of een speciaal groen inschakelverklikkerlicht voor het dagrijlicht dat door het passende symbool wordt aangegeven. In dergelijke gevallen worden de in punt 2.1.12 voorgeschreven dimlichtkoplampen en verlichtingsinrichtingen automatisch en gelijktijdig ingeschakeld binnen twee seconden nadat het omgevingslicht onder het niveau van 1 000 lux is gezakt. Indien het omgevingslicht vervolgens stijgt tot een niveau van ten minste 7 000 lux, worden de dagrijlichten automatisch opnieuw ingeschakeld, terwijl de in punt 2.1.12 voorgeschreven dimlichtkoplampen en verlichtingsinrichtingen automatisch en gelijktijdig worden uitgeschakeld binnen 5 tot 300 seconden (d.w.z. dat volledig automatische lichtschakeling voorgeschreven is indien de bestuurder geen zichtbare indicatie of stimulans heeft om de normale verlichting in te schakelen wanneer het donker is).

2.3.4.7. Inschakelverklikkerlicht:

— facultatief.

2.3.5. Mistvoorlicht

2.3.5.1. Aantal:

— één of twee, bij voertuigen met een totale breedte van niet meer dan 1 300 mm,

— twee, bij voertuigen met een totale breedte van meer dan 1 300 mm.

2.3.5.2. Opstelling:

— geen bijzondere voorschriften.

2.3.5.3. Plaats:

2.3.5.3.1. In de breedte: — één afzonderlijk mistvoorlicht mag boven, onder of naast een ander voorlicht zijn geïnstalleerd. Indien het ene licht boven op het andere is geplaatst, moet het referentiepunt van het mistvoorlicht zich in het middenlangsvlak van het voertuig bevinden. Indien de lichten zich naast elkaar bevinden, moeten hun referentiepunten symmetrisch zijn ten opzichte van het middenlangsvlak van het voertuig, — één afzonderlijk mistvoorlicht dat met een ander voorlicht is samengebouwd, moet zo zijn gemonteerd dat zijn referentiepunt in het middenlangsvlak van het voertuig ligt. Wanneer het voertuig echter van een ander voorlicht is voorzien naast het mistvoorlicht, moeten hun referentiepunten symmetrisch zijn ten opzichte van het middenlangsvlak van het voertuig, — twee mistvoorlichten, waarvan er geen, één of beide met een ander voorlicht is (zijn) samengebouwd, moeten zo zijn geïnstalleerd dat hun referentiepunten symmetrisch zijn ten opzichte van het middenlangsvlak van het voertuig, — wanneer er twee mistvoorlichten zijn, mag de zijwaartse afstand tussen de buitenranden van de lichtuitstralende oppervlakken en de buitenranden van het voertuig niet meer dan 400 mm bedragen.

2.3.5.3.2. In de hoogte: — minimaal 250 mm, maximaal 800 mm boven het wegdek; — geen enkel gedeelte van het lichtuitstralend oppervlak mag hoger zijn dan de bovenkant van het lichtuitstralend oppervlak van de hoogst geplaatste dimlichtkoplamp.

2.3.5.3.3. In de lengte: — aan de voorzijde van het voertuig. Aan dit voorschrift wordt geacht te zijn voldaan, indien de bestuurder noch rechtstreeks noch onrechtstreeks via weerkaatsing van de achteruitkijkspiegels en/of andere lichtweerkaatsende oppervlakken van het voertuig hinder ondervindt van het uitgestraalde licht.

2.3.5.4. Geometrische zichtbaarheid:

— α = 5° naar boven en 5° naar beneden,

— β = 45° naar links en naar rechts, indien er slechts één mistvoorlicht is,

— β = 45° naar buiten en 10° naar binnen, indien er twee mistvoorlichten zijn.

2.3.5.5. Richting:

— naar voren gericht; mag draaien naargelang van de draaiing van de stuurinrichting.

2.3.5.6. Elektrische schakeling:

— alle mistvoorlichten worden tegelijkertijd ontstoken en gedoofd;

— het moet mogelijk zijn het mistvoorlicht onafhankelijk van de grootlichtkoplamp, de dimlichtkoplamp of een combinatie van deze koplampen te ontsteken en te doven.

2.3.5.7. Inschakelverklikkerlicht:

— verplicht (niet-knipperend groen verklikkerlicht).

2.3.6. Richtingaanwijzers

2.3.6.1. Aantal:

— vier,

— zes, indien er twee extra zijrichtingaanwijzers zijn geïnstalleerd en in overeenstemming met alle desbetreffende voorschriften van VN/ECE-Reglement nr. 48, zoals voorgeschreven voor voertuigcategorie M1.

2.3.6.2. Opstelling:

— twee voorrichtingaanwijzers van categorie 11, 1, 1a of 1b en twee achterrichtingaanwijzers van categorie 12, 2a of 2b (d.w.z. twee aan elke kant),

— er mogen twee zijrichtingaanwijzers van categorie 5 of 6 (d.w.z. één aanvullende zijrichtingaanwijzer aan elke kant) worden geïnstalleerd in aanvulling op de verplichte richtingaanwijzers, mits hun installatie voldoet aan alle desbetreffende voorschriften van VN/ECE-Reglement nr. 48, zoals voorgeschreven voor voertuigcategorie M1.

2.3.6.3. Plaats:

2.3.6.3.1. In de breedte: — de zijwaartse afstand tussen de buitenranden van de lichtuitstralende oppervlakken en de buitenranden van het voertuig mag niet meer dan 400 mm bedragen, — de afstand tussen de binnenranden van de lichtuitstralende oppervlakken van de voorrichtingaanwijzers moet ten minste 240 mm zijn bij voertuigen met één voorwiel of bij voertuigen met een breedte van ten hoogste 1 000 mm, — de afstand tussen de binnenranden van de lichtuitstralende oppervlakken van de voorrichtingaanwijzers moet ten minste 500 mm zijn bij voertuigen met meer dan één voorwiel of bij voertuigen met een breedte van meer dan 1 000 mm, — de afstand tussen de binnenranden van de lichtuitstralende oppervlakken van de achterrichtingaanwijzers moet ten minste 180 mm zijn bij voertuigen met één achterwiel of bij voertuigen met een breedte van ten hoogste 1 000 mm, — de afstand tussen de binnenranden van de lichtuitstralende oppervlakken van de achterrichtingaanwijzers moet ten minste 500 mm zijn bij voertuigen met meer dan één achterwiel of bij voertuigen met een breedte van meer dan 1 000 mm, — tussen het lichtuitstralend oppervlak van een voorrichtingaanwijzer en de dichtstbijzijnde dimlichtkoplampen moet er een onderlinge minimumafstand zijn van: — 75 mm indien de richtingaanwijzer een minimale lichtsterkte heeft van 90 cd, — 40 mm indien de richtingaanwijzer een minimale lichtsterkte heeft van 175 cd, — 20 mm indien de richtingaanwijzer een minimale lichtsterkte heeft van 250 cd, — ≤ 20 mm indien de richtingaanwijzer een minimale lichtsterke heeft van 400 cd.

2.3.6.3.2. In de hoogte: — minimaal 500 mm, maximaal 1 500 mm boven het wegdek.

2.3.6.3.3. In de lengte: — geen bijzondere voorschriften.

2.3.6.4. Geometrische zichtbaarheid:

— α = 15° naar boven en 15° naar beneden; de neerwaartse hoek mag tot 5° worden teruggebracht indien de richtingaanwijzers zich minder dan 750 mm boven het wegdek bevinden,

— β = 80° naar buiten en 45° naar binnen (zie figuur 9-3).

Figuur 9-3

Geometrische zichtbaarheid van de richtingaanwijzers rechtsvoor en rechtsachter

2.3.6.5. Richting:

— naar voren gericht; mag bewegen naargelang van de draaiing van de stuurinrichting, alsook in achterwaartse richting.

2.3.6.6. Elektrische schakeling:

— het inschakelen van de richtingaanwijzers moet onafhankelijk van de ontsteking van de andere lichten geschieden. Alle richtingaanwijzers aan één kant van het voertuig moeten met één bedieningsorgaan worden in- en uitgeschakeld.

2.3.6.7. Verklikkersignaal voor de werking:

— verplicht; kan optisch, akoestisch of beide zijn,

— indien het verklikkersignaal optisch is, moet het een groen knipperlicht zijn dat, wanneer één van de voor- of achterrichtingaanwijzers defect is, dooft, blijft branden zonder te knipperen of een duidelijke verandering in de frequentie vertoont,

— indien het verklikkersignaal geheel akoestisch is, moet het duidelijk hoorbaar zijn en in vergelijkbare bedrijfsomstandigheden functioneren als het optische verklikkersignaal.

2.3.6.8. Overige voorschriften:

— de volgende kenmerken moeten worden gecontroleerd zonder een andere dan de voor de werking van de motor (indien aanwezig) vereiste belasting van het elektrische systeem, na activering van de hoofdbesturingsschakelaar en activering van de verlichtingsinrichtingen die als gevolg daarvan worden ontstoken.

2.3.6.8.1. Kenmerken:

— de knipperfrequentie van het licht moet 90 ± 30 keer per minuut bedragen,

— de richtingaanwijzers aan dezelfde kant van het voertuig moeten met dezelfde frequentie (in fase) knipperen en kunnen hetzij synchroon hetzij afwisselend werken,

— de lichten moeten binnen één seconde na de inwerkingstelling van het bedieningsorgaan beginnen te knipperen en binnen anderhalve seconde na de buitenwerkingstelling ervan worden uitgeschakeld,

— wanneer een voor- of achterrichtingaanwijzer door een ander oorzaak dan kortsluiting defect is, moet de andere richtingaanwijzer of moeten de andere richtingaanwijzers voor dezelfde richting blijven branden of knipperen; in dat geval hoeft de knipperfrequentie echter niet met de in dit punt voorgeschreven waarde overeen te komen.

2.3.7. Waarschuwingsknipperlicht

2.3.7.1. Aantal:

— overeenkomstig de bepalingen van punt 2.3.6.1.

2.3.7.2. Opstelling:

— overeenkomstig de bepalingen van punt 2.3.6.2.

2.3.7.3. Plaats:

2.3.7.3.1. In de breedte: — overeenkomstig de bepalingen van punt 2.3.6.3.1.

2.3.7.3.2. In de hoogte: — overeenkomstig de bepalingen van punt 2.3.6.3.2.

2.3.7.3.3. In de lengte: — overeenkomstig de bepalingen van punt 2.3.6.3.3.

2.3.7.4. Geometrische zichtbaarheid:

— overeenkomstig de bepalingen van punt 2.3.6.4.

2.3.7.5. Richting:

— overeenkomstig de bepalingen van punt 2.3.6.5.

2.3.7.6. Elektrische schakeling:

— het waarschuwingsknipperlicht wordt geactiveerd met behulp van een afzonderlijk bedieningsorgaan en bestaat uit de gelijktijdige werking van alle richtingaanwijzers. Het moet mogelijk zijn het waarschuwingsknipperlicht zelfs te bedienen wanneer de hoofdbesturingsschakelaar is gedeactiveerd en het boordelektronicasysteem is uitgeschakeld.

2.3.7.7. Inschakelverklikkerlicht:

— verplicht, indien het waarschuwingsknipperlicht aanwezig is (knipperend rood verklikkerlicht),

— indien er twee afzonderlijke groene verklikkerlichten zijn voor de linker- en de rechterrichtingaanwijzers, kunnen deze verklikkerlichten tegelijkertijd oplichten in plaats van het rode verklikkerlicht afzonderlijk.

2.3.7.8. Overige voorschriften:

— de voorschriften van punt 2.3.6.8. zijn van toepassing.

2.3.7.8.1. Kenmerken:

— de knipperfrequentie van het licht moet 90 ± 30 keer per minuut bedragen,

— alle richtingaanwijzers knipperen met dezelfde frequentie en in fase. De richtingaanwijzers aan de tegenoverliggende kanten van het voertuig moeten synchroon knipperen, terwijl die aan dezelfde kant van het voertuig afwisselend kunnen oplichten,

— de lichten moeten binnen één seconde na de inwerkingstelling van het bedieningsorgaan beginnen te knipperen en binnen anderhalve seconde na de buitenwerkingstelling ervan worden uitgeschakeld,

— het waarschuwingsknipperlicht kan automatisch worden geactiveerd door voertuigsystemen, zoals het noodremsignaal of na een botsing, en kan vervolgens met de hand worden gedeactiveerd.

2.3.8. Achterlicht

2.3.8.1. Aantal:

— één of twee, bij voertuigen met een totale breedte van niet meer dan 1 300 mm,

— twee, bij voertuigen met een totale breedte van meer dan 1 300 mm.

2.3.8.2. Opstelling:

— geen bijzondere voorschriften.

2.3.8.3. Plaats:

2.3.8.3.1. In de breedte: — één achterlicht moet zo worden aangebracht op het voertuig dat het referentiepunt van het achterlicht zich in het middenlangsvlak van het voertuig bevindt, — twee achterlichten moeten zo worden aangebracht op het voertuig dat de referentiepunten van de achterlichten symmetrisch zijn ten opzichte van het middenlangsvlak van het voertuig, — bij voertuigen met twee achterwielen en een totale breedte van meer dan 1 300 mm, mag de zijwaartse afstand tussen de buitenranden van de lichtuitstralende oppervlakken en de buitenranden van het voertuig niet groter zijn dan 400 mm.

2.3.8.3.2. In de hoogte: — minimaal 250 mm, maximaal 1 500 mm boven het wegdek.

2.3.8.3.3. In de lengte: — aan de achterzijde van het voertuig.

2.3.8.4. Geometrische zichtbaarheid:

— α = 15° naar boven en 15° naar beneden; de neerwaartse hoek mag tot 5° worden teruggebracht indien het achterlicht zich minder dan 750 mm boven het wegdek bevindt,

— β = 80° naar links en naar rechts, indien er slechts één achterlicht is,

— β = 80° naar buiten en 45° naar binnen, indien er twee achterlichten zijn.

2.3.8.5. Richting:

— naar achteren gericht.

2.3.8.6. Elektrische schakeling:

— moet worden ontstoken overeenkomstig punt 2.1.10.

2.3.8.7. Inschakelverklikkerlicht:

— overeenkomstig de bepalingen van punt 2.3.3.7.

2.3.9. Stoplicht

2.3.9.1. Aantal:

— één of twee, bij voertuigen met een totale breedte van niet meer dan 1 300 mm,

— twee, bij voertuigen met een totale breedte van meer dan 1 300 mm,

— een extra stoplicht van categorie S3 of S4 (d.w.z. een stoplicht, hoog in het midden) mag worden aangebracht, mits wordt voldaan aan alle desbetreffende voorschriften van VN/ECE-Reglement nr. 48 die van toepassing zijn op de installatie van dergelijke stoplichten op voertuigen van categorie M1.

2.3.9.2. Opstelling:

— geen bijzondere voorschriften.

2.3.9.3. Plaats:

2.3.9.3.1. In de breedte: — één stoplicht moet zo worden aangebracht op het voertuig dat het referentiepunt van het stoplicht zich in het middenlangsvlak van het voertuig bevindt, — twee stoplichten moeten zo worden aangebracht op het voertuig dat de referentiepunten van de stoplichten symmetrisch zijn ten opzichte van het middenlangsvlak van het voertuig, — de afstand tussen de binnenranden van de lichtuitstralende oppervlakken moet ten minste 600 mm zijn bij voertuigen met twee achterwielen en een totale breedte van meer dan 1 300 mm, — de afstand tussen de binnenranden van de lichtuitstralende oppervlakken moet ten minste 400 mm zijn bij voertuigen met twee achterwielen, een totale breedte die niet groter is dan 1 300 mm en twee stoplichten.

2.3.9.3.2. In de hoogte: — minimaal 250 mm, maximaal 1 500 mm boven het wegdek.

2.3.9.3.3. In de lengte: — aan de achterzijde van het voertuig.

2.3.9.4. Geometrische zichtbaarheid:

— α = 15° naar boven en 15° naar beneden; de neerwaartse hoek mag tot 5° worden teruggebracht indien het stoplicht zich minder dan 750 mm boven het wegdek bevindt,

— β = 45° naar links en naar rechts, indien er slechts één stoplicht is,

— β = 45° naar buiten en 10° naar binnen, indien er twee stoplichten zijn.

2.3.9.5. Richting:

— naar achteren gericht.

2.3.9.6. Elektrische schakeling:

— moet bij elke bediening van de bedrijfsrem oplichten.

2.3.9.7. Inschakelverklikkerlicht:

— verboden.

2.3.9.8. Overige voorschriften:

— voertuigen mogen zijn uitgerust met een noodstopsignaal overeenkomstig punt 2.28 van VN/ECE-Reglement nr. 48, mits wordt voldaan aan alle desbetreffende voorschriften van dat reglement die van toepassing zijn op dergelijke signalen en het signaal wordt geactiveerd en gedeactiveerd onder de omstandigheden en/of bij een vertraging zoals voorgeschreven voor voertuigen van categorie M1,

— voertuigen mogen zijn uitgerust met een waarschuwingssignaal voor kop-staartaanrijdingen (RECAS) overeenkomstig punt 2.33 van VN/ECE-Reglement nr. 48, mits wordt voldaan aan alle desbetreffende voorschriften van dat reglement die van toepassing zijn op RECAS.

2.3.10. Mistachterlicht

2.3.10.1. Aantal:

— één of twee.

2.3.10.2. Opstelling:

— geen bijzondere voorschriften.

2.3.10.3. Plaats:

2.3.10.3.1. In de breedte: — bij voertuigen die bedoeld en uitgerust zijn voor rechts verkeer, moet één mistachterlamp zo worden aangebracht dat het referentiepunt ervan zich in of links van het middenlangsvlak van het voertuig bevindt, — bij voertuigen die bedoeld en uitgerust zijn voor links verkeer, moet één mistachterlamp zo worden aangebracht dat het referentiepunt ervan zich in of rechts van het middenlangsvlak van het voertuig bevindt, — bij voertuigen die bedoeld en uitgerust zijn voor zowel links als rechts verkeer, moet één mistachterlamp zo worden aangebracht dat het referentiepunt ervan zich in het middenlangsvlak van het voertuig bevindt, — bij voertuigen die bedoeld en uitgerust zijn voor links en/of rechts verkeer, moeten twee mistachterlichten zo worden aangebracht dat de referentiepunten van de mistachterlichten symmetrisch zijn ten opzichte van het middenlangsvlak van het voertuig.

2.3.10.3.2. In de hoogte: — minimaal 250 mm, maximaal 1 000 mm boven het wegdek; de laatste waarde mag echter worden verhoogd tot 1 200 mm indien het mistachterlicht is gegroepeerd met een andere verlichtingsinrichting.

2.3.10.3.3. In de lengte: — aan de achterzijde van het voertuig.

2.3.10.3.4. Afstand: — de afstand tussen de rand van het lichtuitstralend oppervlak van het mistachterlicht en de rand van een stoplicht moet meer dan 100 mm bedragen.

2.3.10.4. Geometrische zichtbaarheid:

— α = 5° naar boven en 5° naar beneden;

— β = 25° naar links en naar rechts.

2.3.10.5. Richting:

— naar achteren gericht.

2.3.10.6. Elektrische schakeling:

— alle mistachterlichten moeten tegelijkertijd worden ontstoken en gedoofd,

— het moet alleen mogelijk zijn het mistachterlicht te activeren wanneer de grootlichtkoplamp, de dimlichtkoplamp of het mistvoorlicht is geactiveerd,

— het moet mogelijk zijn het mistachterlicht onafhankelijk van de andere lichten uit te schakelen,

— het mistachterlicht moet automatisch worden gedeactiveerd wanneer: — het breedtelicht wordt uitgeschakeld, en — het voertuig wordt uitgeschakeld met behulp van de hoofdbesturingsschakelaar,

— zodra het mistachterlicht is uitgeschakeld of gedeactiveerd, mag het alleen opnieuw automatisch of onafhankelijk worden gereactiveerd indien het handmatig is ingeschakeld met het desbetreffende bedieningsorgaan.

2.3.10.7. Inschakelverklikkerlicht:

— verplicht (niet-knipperend geel verklikkerlicht).

2.3.11. Achteruitrijlicht

2.3.11.1. Aantal:

— één of twee.

2.3.11.2. Opstelling:

— geen bijzondere voorschriften.

2.3.11.3. Plaats:

2.3.11.3.1. In de breedte: — indien er één achteruitrijlicht is: geen bijzondere voorschriften, — indien er twee achteruitrijlichten zijn, moeten deze zo op het voertuig zijn aangebracht dat de referentiepunten van de achteruitrijlichten symmetrisch zijn ten opzichte van het middenlangsvlak ervan.

2.3.11.3.2. In de hoogte: — minimaal 250 mm, maximaal 1 200 mm boven het wegdek.

2.3.11.3.3. In de lengte: — aan de achterzijde van het voertuig.

2.3.11.4. Geometrische zichtbaarheid:

— α = 15° naar boven en 5° naar beneden,

— β = 45° naar links en naar rechts, indien er slechts één achteruitrijlicht is,

— β = 45° naar buiten en 30° naar binnen, indien er twee achteruitrijlichten zijn.

2.3.11.5. Richting:

— naar achteren gericht.

2.3.11.6. Elektrische schakeling:

— het achteruitrijlicht moet wit licht uitstralen wanneer de achteruitrijvoorziening is ingeschakeld en de hoofdbesturingsschakelaar is geactiveerd,

— het achteruitrijlicht mag alleen licht uitstralen indien aan beide bovengenoemde voorwaarden wordt voldaan.

2.3.11.7. Inschakelverklikkerlicht:

— facultatief.

2.3.11.8. Overige voorschriften:

— behoudens voorschriften voor verlichtingsinrichtingen voor achteruitrijlichten waarvoor typegoedkeuring kan zijn verleend voor voertuigen van categorie L, moet het achteruitrijlicht goedgekeurd zijn overeenkomstig VN/ECE-Reglement nr. 23.

2.3.12. Achterkentekenplaatverlichting

2.3.12.1. Aantal:

— één of meer.

2.3.12.2. Plaats en opstelling:

— zodanig dat de achterkentekenplaatverlichting de ruimte die is bedoeld voor de achterkentekenplaat verlicht.

2.3.12.3. Elektrische schakeling:

— moet worden ontstoken overeenkomstig punt 2.1.10.

2.3.12.4. Inschakelverklikkerlicht:

— de voorschriften van punt 2.3.3.7 zijn van toepassing.

2.3.13. Achterretroreflector (niet-driehoekig)

2.3.13.1. Aantal:

— één of twee,

— twee, bij voertuigen met een totale breedte van meer dan 1 000 mm,

— extra retroreflecterende voorzieningen en materialen aan de achterzijde zijn toegestaan mits zij geen nadelige invloed hebben op de effectiviteit van de verplichte verlichtings- en lichtsignaalinrichtingen.

2.3.13.2. Opstelling:

— één of twee achterretroreflectoren van klasse IA of IB.

2.3.13.3. Plaats:

2.3.13.3.1. In de breedte: — indien er één achterretroreflector is, moet deze zo op het voertuig zijn aangebracht dat het referentiepunt van de achterretroreflector zich in het middenlangsvlak ervan bevindt, — indien er twee achterretroreflectoren zijn, moeten deze zo op het voertuig zijn aangebracht dat de referentiepunten van de achterretroreflectoren symmetrisch zijn ten opzichte van het middenlangsvlak ervan, — indien er twee achterretroreflectoren zijn, mag de zijwaartse afstand tussen de buitenranden van de lichtuitstralende oppervlakken en de buitenranden van het voertuig niet meer dan 400 mm bedragen.

2.3.13.3.2. In de hoogte: — minimaal 250 mm en maximaal 900 mm boven het wegdek.

2.3.13.3.3. In de lengte: — aan de achterzijde van het voertuig.

2.3.13.4. Geometrische zichtbaarheid:

— α = 10° naar boven en 10° naar beneden; de neerwaartse hoek mag tot 5° worden teruggebracht indien de achterretroreflector zich minder dan 750 mm boven het wegdek bevindt,

— β = 30° naar links en naar rechts, indien er slechts één achterretroreflector is,

— β = 30° naar buiten en 30° naar binnen, indien er twee achterretroreflectoren zijn.

2.3.13.5. Richting:

— naar achteren gericht.

2.3.13.6. Overige voorschriften:

— het lichtuitstralend oppervlak van een retroreflector mag bepaalde delen gemeen hebben met elk ander rood licht aan de achterzijde van het voertuig.

2.3.14. Zijretroreflectoren (niet-driehoekig)

2.3.14.1. Aantal:

— één of twee aan weerszijden.

2.3.14.2. Opstelling:

— er moet één zijretroreflector van klasse IA of IB zijn aangebracht binnen het eerste derde en/of het laatste derde deel van de totale lengte van het voertuig,

— extra retroreflecterende voorzieningen en materialen aan de zijkant zijn toegestaan mits zij geen nadelige invloed hebben op de effectiviteit van de verplichte verlichtings- en lichtsignaalinrichtingen.

2.3.14.3. Plaats:

2.3.14.3.1. In de breedte: — geen bijzondere voorschriften.

2.3.14.3.2. In de hoogte: — minimaal 250 mm, maximaal 900 mm boven het wegdek; de laatste waarde mag echter worden verhoogd tot 1 200 mm indien de zijretroreflector is gegroepeerd met een andere verlichtingsinrichting.

2.3.14.3.3. In de lengte: — geen bijzondere voorschriften.

2.3.14.4. Geometrische zichtbaarheid:

— α = 10° naar boven en 10° naar beneden; de neerwaartse hoek mag tot 5° worden teruggebracht indien de zijretroreflector zich minder dan 750 mm boven het wegdek bevindt;

— β = 45° naar voren en naar achteren.

2.3.14.5. Richting:

— aan de zijkant.

2.3.15. Zijmarkeringslicht

2.3.15.1. Aantal:

— één of twee aan weerszijden.

2.3.15.2. Opstelling:

— er mag één zijmarkeringslicht van klasse SM1 of SM2 zijn aangebracht binnen het eerste derde en/of het laatste derde deel van de totale lengte van het voertuig.

2.3.15.3. Plaats:

2.3.15.3.1. In de breedte: — geen bijzondere voorschriften.

2.3.15.3.2. In de hoogte: — minimaal 250 mm, maximaal 1 500 mm boven het wegdek.

2.3.15.3.3. In de lengte: — geen bijzondere voorschriften.

2.3.15.4. Geometrische zichtbaarheid:

— α = 10° naar boven en 10° naar beneden; de neerwaartse hoek mag tot 5° worden teruggebracht indien de zijretroreflector zich minder dan 750 mm boven het wegdek bevindt,

— β = 30° naar voren en naar achteren.

2.3.15.5. Richting:

— aan de zijkant.

2.3.15.6. Elektrische schakeling:

— lichten op samen met de in punt 2.1.10 bedoelde verlichtingsinrichtingen,

— mogen zodanig zijn dat de zijmarkeringslichten en de richtingaanwijzers aan dezelfde kant van het voertuig met dezelfde frequentie, in fase en hetzij synchroon hetzij afwisselend knipperen.

2.3.15.7. Inschakelverklikkerlicht:

— overeenkomstig de bepalingen van punt 2.3.3.7.

2.3.15.8. Overige voorschriften:

— behoudens voorschriften voor verlichtingsinrichtingen voor zijmarkeringslichten waarvoor typegoedkeuring kan zijn verleend voor voertuigen van categorie L, moeten de lichten goedgekeurd zijn overeenkomstig VN/ECE-Reglement nr. 91.

2.4. Als alternatief voor de voorschriften in de punten 2 tot en met 2.3.15.8 kunnen voertuigen van categorie L2e, L5e, L6e en L7e voldoen aan alle desbetreffende voorschriften van VN/ECE-Reglement nr. 48, zoals voorgeschreven voor voertuigcategorie M1.

In dat geval worden bijzondere voorschriften van VN/ECE-Reglement nr. 48 niet vervangen of wordt daarvoor geen ontheffing verleend op grond van verschillen in of behoudens bijzondere voorschriften in deze bijlage (bv. installatie van koplichtwissers, handmatige verstelinrichting voor de koplamphoogte).

2.5. Gezien de verscheidenheid aan constructievormen van voertuigen van categorie L2e, L5e, L6e en L7e kan de voertuigfabrikant met instemming van de technische dienst en de goedkeuringsinstantie besluiten alle desbetreffende voorschriften van VN/ECE-Reglement nr. 53 toe te passen, zoals voorgeschreven voor voertuigen van categorie L3e, als alternatief voor de voorschriften die zijn vastgesteld in de punten 2 tot en met 2.3.15.8. In dat geval worden bijzondere voorschriften van VN/ECE-Reglement nr. 53 niet vervangen of wordt daarvoor geen ontheffing verleend op grond van verschillen in of behoudens bepalingen in deze bijlage en wordt dat alleen aanvaard voor voertuigen met een totale breedte van niet meer dan 1 300 mm die ertoe neigen over te hellen in de bochten (bv. voor een voertuigtype dat de uiterlijke kenmerken van een motorfiets heeft, maar is uitgerust met drie wielen, waardoor het moet worden geclassificeerd als voertuig van categorie L5e).

3. Voorschriften voor voertuigen van categorie L4e

3.1. Indien het zijspan kan worden losgemaakt van de motorfiets zodat de motorfiets daarzonder kan worden gebruikt, moet de motorfiets voldoen aan de voorschriften voor solomotorfietsen in punt 1.3, naast de voorschriften in de punten 3.2 tot en met 3.2.8.1 hieronder. Ook de voorschriften in 1.9 kunnen in acht worden genomen.

3.1.1. In dat geval moet het mogelijk zijn de elektrische verbinding los te koppelen van de op de motorfiets en tussen de motorfiets en het zijspan aangebrachte richtingaanwijzers.

3.2. Indien het zijspan, al dan niet permanent, is verbonden met de motorfiets, moet de motorfiets met zijspan voldoen aan alle desbetreffende voorschriften van VN/ECE-Reglement nr. 53, zoals voorgeschreven voor voercategorie L3e en de onderstaande aanvullende bepalingen.

3.2.1. Breedtelichten

3.2.1.1. Aantal:

— twee of drie,

— het zijspan moet zijn uitgerust met één breedtelicht,

— de motorfiets moet zijn uitgerust met één breedtelicht; hij mag evenwel zijn uitgerust met twee breedtelichten, mits deze zijn aangebracht in overeenstemming met de desbetreffende bepalingen van VN/ECE-Reglement nr. 53, zoals voorgeschreven voor voertuigcategorie L3e (solomotorfiets).

3.2.1.2. Plaats:

— de plaats is degene die wordt voorgeschreven in VN/ECE-Reglement nr. 53 voor voertuigcategorie L3e, behalve in de volgende gevallen: 3.2.1.2.1. In de breedte: — de zijwaartse afstand tussen de buitenranden van de lichtuitstralende oppervlakken en de buitenranden van het voertuig mag niet meer dan 400 mm bedragen (deze grenswaarde is niet van toepassing op een tweede breedtelicht dat is aangebracht op de motorfiets).

3.2.1.3. Geometrische zichtbaarheid:

— de breedtelichten op het zijspan en de motorfiets kunnen worden beschouwd als paar.

3.2.1.4. In alle overige opzichten moeten de breedtelichten voldoen aan de voorschriften van VN/ECE-Reglement nr. 53, zoals voorgeschreven voor voertuigcategorie L3e.

3.2.2. Dagrijlichten

3.2.2.1. Aantal:

— twee of drie,

— het zijspan mag zijn uitgerust met één dagrijlicht,

— de motorfiets mag zijn uitgerust met één dagrijlicht; hij mag evenwel zijn uitgerust met twee dagrijlichten, mits deze zijn aangebracht in overeenstemming met de desbetreffende bepalingen van VN/ECE-Reglement nr. 53, zoals voorgeschreven voor voertuigcategorie L3e (solomotorfiets).

3.2.2.2. Plaats:

— de plaats is degene die wordt voorgeschreven in VN/ECE-Reglement nr. 53 voor voertuigcategorie L3e, behalve in de volgende gevallen: 3.2.2.2.1. In de breedte: — de zijwaartse afstand tussen de buitenranden van de lichtuitstralende oppervlakken en de buitenranden van het voertuig mag niet meer dan 400 mm bedragen (deze grenswaarde is niet van toepassing op een tweede dagrijlicht dat is aangebracht op de motorfiets).

3.2.2.3. Geometrische zichtbaarheid:

— de dagrijlichten op het zijspan en de motorfiets kunnen worden beschouwd als paar.

3.2.2.4. In alle overige opzichten moeten de dagrijlichten voldoen aan de voorschriften van VN/ECE-Reglement nr. 53, zoals voorgeschreven voor voertuigcategorie L3e.

3.2.3. Richtingaanwijzers

3.2.3.1. Plaats:

— de plaats is degene die wordt voorgeschreven in VN/ECE-Reglement nr. 53 voor voertuigcategorie L3e, behalve in de volgende gevallen: 3.2.3.1.1. In de breedte (met betrekking tot alle elektrisch aangesloten richtingaanwijzers): — de zijwaartse afstand tussen de buitenranden van de lichtuitstralende oppervlakken en de buitenranden van het voertuig mag niet meer dan 400 mm bedragen, — de afstand tussen de binnenranden van de lichtuitstralende oppervlakken moet ten minste 600 mm bedragen, — tussen het lichtuitstralend oppervlak van een voorrichtingaanwijzer en de dichtstbijzijnde dimlichtkoplampen moet er een onderlinge minimumafstand zijn van: — 75 mm indien de richtingaanwijzer een minimale lichtsterkte heeft van 90 cd, — 40 mm indien de richtingaanwijzer een minimale lichtsterkte heeft van 175 cd, — 20 mm indien de richtingaanwijzer een minimale lichtsterkte heeft van 250 cd, — ≤ 20 mm indien de richtingaanwijzer een minimale lichtsterke heeft van 400 cd, — beide voorrichtingaanwijzers moeten vergelijkbare fotometrische prestaties leveren, evenals beide achterrichtingaanwijzers. 3.2.3.1.2. In de lengte (dit punt is alleen van toepassing op de zijkant van het zijspan): — de voorrichtingaanwijzer moet zich op de voorste helft van het zijspan en de achterrichtingaanwijzer op de achterste helft bevinden.

3.2.3.2. Geometrische zichtbaarheid:

— de horizontale hoeken worden als volgt toegelicht: zie figuur 9-4. Figuur 9-4 Opstelling van de richtingaanwijzers

3.2.3.3. In alle overige opzichten moeten de richtingaanwijzers voldoen aan de voorschriften van VN/ECE-Reglement nr. 53, zoals voorgeschreven voor voertuigcategorie L3e.

3.2.4. Waarschuwingsknipperlicht

3.2.4.1. Het waarschuwingsknipperlicht moet tot stand worden gebracht door de gelijktijdige werking van de richtingaanwijzerlichten overeenkomstig de punten 3.1 tot en met 3.2 en 3.2.3 tot en met 3.2.3.3.

3.2.5. Achterlichten

3.2.5.1. Aantal:

— twee of drie,

— het zijspan moet zijn uitgerust met één achterlicht,

— de motorfiets moet zijn uitgerust met één achterlicht; hij mag evenwel zijn uitgerust met twee achterlichten, mits deze zijn aangebracht in overeenstemming met de desbetreffende bepalingen van VN/ECE-Reglement nr. 53, zoals voorgeschreven voor voertuigcategorie L3e (solomotorfiets).

3.2.5.2. Plaats:

— de plaats is degene die wordt voorgeschreven in VN/ECE-Reglement nr. 53 voor voertuigcategorie L3e, behalve in de volgende gevallen: 3.2.5.2.1. In de breedte: — de zijwaartse afstand tussen de buitenranden van de lichtuitstralende oppervlakken en de buitenranden van het voertuig mag niet meer dan 400 mm bedragen (deze grenswaarde is niet van toepassing op een tweede achterlicht dat is aangebracht op de motorfiets).

3.2.5.3. Geometrische zichtbaarheid:

— de achterlichten op het zijspan en de motorfiets kunnen worden beschouwd als paar.

3.2.5.4. In alle overige opzichten moeten de achterlichten voldoen aan de voorschriften van VN/ECE-Reglement nr. 53, zoals voorgeschreven voor voertuigcategorie L3e.

3.2.6. Stoplichten

3.2.6.1. Aantal:

— twee of drie,

— het zijspan moet zijn uitgerust met één stoplicht,

— de motorfiets moet zijn uitgerust met één stoplicht; hij mag evenwel zijn uitgerust met twee stoplichten, mits deze zijn aangebracht in overeenstemming met de desbetreffende bepalingen van VN/ECE-Reglement nr. 53, zoals voorgeschreven voor voertuigcategorie L3e (solomotorfiets).

3.2.6.2. Plaats:

— de plaats is degene die wordt voorgeschreven in VN/ECE-Reglement nr. 53 voor voertuigcategorie L3e, behalve in de volgende gevallen: 3.2.6.2.1. In de breedte: — de zijwaartse afstand tussen de buitenranden van de lichtuitstralende oppervlakken en de buitenranden van het voertuig mag niet meer dan 400 mm bedragen (deze grenswaarde is niet van toepassing op een tweede stoplicht dat is aangebracht op de motorfiets).

3.2.6.3. Geometrische zichtbaarheid:

— de stoplichten op het zijspan en de motorfiets kunnen worden beschouwd als paar.

3.2.6.4. In alle overige opzichten moeten de stoplichten voldoen aan de voorschriften van VN/ECE-Reglement nr. 53, zoals voorgeschreven voor voertuigcategorie L3e.

3.2.7. Achterretroreflector (niet-driehoekig)

3.2.7.1. Aantal:

— twee of drie,

— het zijspan moet zijn uitgerust met één achterretroreflector,

— de motorfiets moet zijn uitgerust met één achterretroreflector of twee, mits deze zijn aangebracht in overeenstemming met de desbetreffende bepalingen van VN/ECE-Reglement nr. 53, zoals voorgeschreven voor voertuigcategorie L3e (solomotorfiets),

— extra retroreflecterende voorzieningen en materialen aan de achterzijde zijn toegestaan mits zij geen nadelige invloed hebben op de effectiviteit van de verplichte verlichtings- en lichtsignaalinrichtingen.

3.2.7.2. Plaats:

— de plaats is degene die wordt voorgeschreven in VN/ECE-Reglement nr. 53 voor voertuigcategorie L3e, behalve in de volgende gevallen: 3.2.7.2.1. In de breedte: — de zijwaartse afstand tussen de buitenranden van de lichtuitstralende oppervlakken en de buitenranden van het voertuig mag niet meer dan 400 mm bedragen (deze grenswaarde is niet van toepassing op een tweede achterretroreflector die op de motorfiets is aangebracht of extra retroreflecterende voorzieningen en materialen die aan de achterzijde van het voertuig zijn aangebracht).

3.2.7.3. Geometrische zichtbaarheid:

— de achterretroreflectoren op het zijspan en de motorfiets kunnen worden beschouwd als paar.

3.2.7.4. In alle overige opzichten moeten de achterretroreflectoren voldoen aan de voorschriften van VN/ECE-Reglement nr. 53, zoals voorgeschreven voor voertuigcategorie L3e.

3.2.8. Zichtbaarheid van een rood licht naar achteren en van een wit licht naar voren

3.2.8.1. De in VN/ECE-Reglement nr. 53 genoemde zone 1 en zone 2 worden als volgt toegepast: zie de figuren 9-5 en 9-6

Figuur 9-5

Rechtstreekse zichtbaarheid aan de voorzijde van een lichtuitstralend oppervlak van een rood licht

Figuur 9-6

Rechtstreekse zichtbaarheid aan de achterzijde van een lichtuitstralend oppervlak van een wit licht

(1) PB L 166 van 18.6.2013, blz. 88.

(2) PB L 323 van 6.12.2011, blz. 46.