*****

BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE

van 21 maart 1989

betreffende een toegekende toeslag op de communautaire premie per ooi en per geit voor het verkoopseizoen 1987

(Slechts de tekst in de Franse taal is authentiek)

(89/580/EEG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE

GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, en met name op artikel 93, lid 2, eerste alinea,

Gelet op Verordening (EEG) nr. 1837/80 van de Raad van 27 juni 1980 houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector schape- en geitevlees (1) laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EEG) nr. 1115/88 (2), en met name op artikel 23,

Na de belanghebbenden overeenkomstig artikel 93, lid 2, van het Verdrag te hebben aangemaand hun opmerkingen ter zake kenbaar te maken (3),

Overwegende hetgeen volgt:

I

1. Bij schrijven van 9 juni 1988 hebben de Franse autoriteiten de Commissie in kennis gesteld van hun medio april genomen besluit om het saldo van de communautaire premie per ooi en per geit voor het verkoopseizoen 1987 uit te betalen.

2. Ter verantwoordiging van hun besluit voeren de Franse autoriteiten aan dat het op 16 maart 1988 in vergadering bijeengekomen Comité van beheer »schapen en geiten" geen overeenstemming heeft kunnen bereiken over het voor het verkoopseizoen 1987 toe te passen premiebedrag, terwijl in artikel 5, lid 1, van Verordening (EEG) nr. 1837/80 is bepaald dat bedoeld bedrag onmiddellijk na afloop van het verkoopseizoen wordt vastgesteld.

Het nadien bij Verordening (EEG) nr. 1318/88 van de Commissie (4) vastgestelde bedrag van de premie per ooi en per geit voor het verkoopseizoen 1987 bleek lager te zijn dan het door de Franse autoriteiten uitgekeerde totale bedrag, bestaande uit een reeds uitbetaald en op 23 juli 1987 door de Raad op grond van artikel 93, lid 2, derde alinea, van het Verdrag goedgekeurd voorschot en het vorenbedoelde saldo.

Daardoor komt de Franse maatregel neer op verlening van een subsidie van 4,55 Ffr. per ooi en 3,56 Ffr. per geit, met andere woorden op een totaalbedrag van 35 miljoen Ffr. (5 miljoen ecu) voor de totaliteit van de Franse veehouders die hiervoor in aanmerking kwamen.

II

1. Bij schrijven van 14 november 1988 heeft de Commissie de Franse Regering in kennis gesteld van haar besluit om met betrekking tot deze steunmaatregel de procedure van artikel 93, lid 2, van het Verdrag in te leiden.

2. In haar schrijven deelt de Commissie de Franse autoriteiten mede dat zij de verleende steun als een vorm van steun voor de bedrijfsvoering beschouwt, die geen enkel duurzaam effect op de ontwikkeling van de betrokken sector kan hebben, aangezien het effect van een dergelijke steunmaatregel wegvalt zodra de maatregel zelf ophoudt te bestaan. Volgens de Commissie zijn dergelijke maatregelen in beginsel onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt.

Voorts hebben de Franse autoriteiten, toen zij deze maatregel namen, geen rekening gehouden met het beginsel dat de goede werking van een gemeenschappelijke marktordening in het gedrang kan komen wanneer een Lid-

Staat op enige andere dan de specifiek door de Gemeenschap bepaalde manier in het marktmechanisme ingrijpt. Bovendien is op communautair niveau bij Verordening (EEG) nr. 1837/80 reeds een steunregeling ingevoerd ter compensatie van de door de schape- en geitevleesproducenten geleden inkomensverliezen.

De invoering van de bedoelde steunmaatregel moet dan ook als een inbreuk op de communautaire voorschriften worden aangemerkt.

3. In het kader van deze procedure heeft de Commissie de Franse Regering aangemaand haar opmerkingen ter zake kenbaar te maken.

De Commissie heeft eveneens de andere Lid-Staten en de overige belanghebbenden aangemaand hun opmerkingen te maken.

III

Bij schrijven van 19 december 1988 heeft de Franse Regering het schrijven van de Commissie beantwoord.

In hun schrijven geven de Franse autoriteiten aan dat:

- het nauwelijks te verantwoorden zou zijn geweest de uitkering van het premiesaldo nog langer uit te stellen, gelet op het feit dat de inkomens van de betrokken bedrijven in 1987 aanzienlijk waren gedaald;

- de betrokken bedrijven in een benarde financiële situatie waren komen te verkeren doordat de tijdsspanne tussen de uitkering van het voorschot op de premie voor het verkoopseizoen 1987 en de uitbetaling van het saldo zo lang was;

- zij bereid waren samen met de Commissie na te gaan welke maatregelen zij dienden te nemen om aan de communautaire voorschriften te voldoen.

In verband met deze uitnodiging heeft de Commissie in een in januari gehouden vergadering voorgesteld dat de Franse autoriteiten de ten onrechte uitgekeerde steun hetzij zouden terugvorderen, hetzij in mindering zouden brengen bij de uitbetaling van het premiesaldo voor het verkoopseizoen 1988.

IV

1. De Franse autoriteiten zijn hun verplichting op grond van artikel 93, lid 3, van het EEG-Verdrag niet nagekomen, ten eerste, omdat zij geen mededeling hebben gedaan van de bedoelde maatregel, toen deze zich nog in het ontwerpstadium bevond, en ten tweede, omdat zij de bedoelde maatregel per 12 april 1988 ten uitvoer hebben gelegd zonder dat de Commissie zich erover heeft kunnen uitspreken.

Daardoor is een bijzonder ernstige situatie ontstaan, aangezien deze steunmaatregel een fundamentele inbreuk vormt op de voorschriften van de gemeenschappelijke ordening der markten in de sector schape- en geitevlees, en onverenigbaar is met de gemeenschappelijke markt op grond van artikel 92 van het Verdrag.

2. De door de Franse autoriteiten aangevoerde argumenten worden als feitelijke elementen aangemerkt, die in onderhavig geval niet in aanmerking kunnen worden genomen.

De Franse autoriteiten hebben de door de Commissie in de vergadering van januari geformuleerde voorstellen verworpen, maar hebben ook geen tegenvoorstellen geformuleerd waardoor zij alsnog aan de communautaire voorschriften zouden kunnen voldoen.

V

1. Op grond van het bepaalde in artikel 23 van Verordening (EEG) nr. 1837/80 zijn de artikelen 92, 93 en 94 van het Verdrag van toepassing op de produktie van en de handel in de produkten waarop de steunmaatregel betrekking heeft.

De bedoelde steunmaatregel heeft een bijzonder voordeel opgeleverd voor de Franse schapevlees- en geitevleesproducenten, aangezien de kosten in verband met het houden van de betrokken dieren lager zijn komen te liggen. Daardoor is de concurrentie tussen de schape- en geitehouders in Frankrijk en die elders in de Gemeenschap vervalst.

Op de Franse markt heerst een tekort aan schape- en geitevlees. In 1987 is de binnenlandse brutoproduktie volgens de beschikbare statistische gegevens uitgekomen op 159 000 ton. Het binnenlands verbruik bedraagt 258 000 ton. Volgens deze gegevens zou de zelfvoorzieningsgraad 62 % bedragen, wat betrekkelijk weinig is. Om het tekort te dekken wordt vooral uit andere Lid-Staten schape- en geitevlees ingevoerd (101 334 ton). Zelf voert Frankrijk 9 172 ton uit naar de andere Lid-Staten.

Als gevolg van deze maatregel komt de export van de andere Lid-Staten enigermate in het gedrang, aangezien de handelaren bij voorkeur Franse dieren zullen kopen, waarvoor steun kan worden verleend. De bedoelde steunmaatregel kan bijgevolg een nadelige invloed hebben op het intracommunautaire handelsverkeer.

De steunmaatregel beantwoordt dus aan de in artikel 92, lid 1, van het Verdrag genoemde criteria; volgens die bepaling zijn steunmaatregelen die aan de betrokken criteria beantwoorden, onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt.

2. In onderhavig geval zijn de in artikel 92, lid 2, van het Verdrag genoemde voorwaarden waaronder een steunmaatregel in afwijking van het bepaalde in lid 1 van datzelfde artikel als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt kan worden aangemerkt, duidelijk niet aanwezig. De in artikel 92, lid 3, bedoelde afwijkingen gelden slechts wanneer met de steunmaatregel een doel wordt nagestreefd dat niet alleen bepaalde sectoren van de nationale economie ten goede komt, maar in het belang is van de Gemeenschap in haar geheel. De desbetreffende bepalingen moeten strikt worden geïnterpreteerd bij ieder onderzoek van programma's van regionale of sectoriële steunmaatregelen en van individuele gevallen waarin toepassing van algemene steunregelingen wordt overwogen.

Afwijkingen kunnen met name alleen worden toegestaan nadat voor de Commissie is komen vast te staan dat een van de in de vorengenoemde bepalingen bedoelde doelstellingen niet zonder de betrokken steun kan worden bereikt. Indien de Commissie een afwijking zou toestaan voor een steunmaatregel die niet aan deze vereiste voldoet, zou zij aanvaarden dat het handelsverkeer tussen Lid-Staten wordt verstoord en de concurrentie vervalst, zonder dat het belang van de Gemeenschap daarmee wordt gediend, en zouden dus bepaalde Lid-Staten onrechtmatig worden bevoordeeld.

In het onderhavige geval voldoet de steunmaatregel duidelijk niet aan de bedoelde vereiste. Noch uit de argumenten die door de Franse Regering ter verantwoording van de maatregel zijn aangevoerd, noch uit het onderzoek van de Commissie zijn elementen naar voren gekomen op grond waarvan kan worden besloten dat de voorwaarden voor toepassing van een van de in artikel 92, lid 3, van het Verdrag genoemde afwijkingen zijn vervuld.

De bedoelde steunmaatregel heeft niet ten doel de verwezenlijking van een belangrijk project van gemeenschappelijk Europees belang te bevorderen in de zin van artikel 92, lid 3, onder b), aangezien hij, door de consequenties die voor het intracommunautaire handelsverkeer daaraan kunnen zijn verbonden, tegen het gemeenschappelijk belang indruist.

Evenmin is de maatregel erop gericht, in de zin van diezelfde bepaling, een ernstige verstoring in de economie van de betrokken Lid-Staat op te heffen.

Ten aanzien van de in artikel 92, lid 3, onder a) en c), bedoelde afwijkingen, die van toepassing zijn wanneer het steunmaatregelen ter bevordering van de economische ontwikkeling van streken en van bepaalde vormen van economische bedrijvigheid betreft, moet erop worden gewezen dat de bedoelde steunmaatregel geen duurzame verbetering kan brengen in de situatie van de betrokken sector, die, zodra de steunmaatregel wegvalt, uit structureel oogpunt geen enkel verschil met die van vóór de invoering van de steunmaatregel zal vertonen.

De bedoelde steun moet bijgevolg worden aangemerkt als steun voor de bedrijfsvoering, een vorm van steun waartegen de Commissie zich in beginsel steeds heeft verzet, omdat de voorwaarden voor toepassing van een van de in artikel 92, lid 3, onder a) en c), genoemde afwijkingen niet vervuld zijn.

3. Bovendien bestaan er grenzen aan een rechtstreeks ingrijpen door de Lid-Staten in een gemeenschappelijke marktordening met een gemeenschappelijke prijsregeling - zoals die voor de sector schape- en geitevlees - aangezien daartoe alleen nog de Gemeenschap bevoegdheden heeft.

Door in deze sector steun per eenheid produkt toe te kennen, hebben de Franse autoriteiten het beginsel, volgens hetwelk de Lid-Staten niet langer de bevoegdheid bezitten om eenzijdig het inkomen van de landbouwers binnen een gemeenschappelijke marktordening via dergelijke steunregelingen te beïnvloeden, veronachtzaamd.

Het feit dat het in onderhavig geval om toekenning van steun bovenop de in het kader van de gemeenschappelijke ordening toegepaste communautaire premie gaat, draagt nog bij tot de ernst van de inbreuk.

Zelfs indien de nodige voorwaarden voor toepassing van een afwijking op grond van artikel 92, lid 3, van het Verdrag aanwezig waren geweest, dan nog zou het feit dat de bedoelde steunmaatregel een inbreuk vormt op de voorschriften van de betrokken gemeenschappelijke marktordening, de daadwerkelijke toepassing van een dergelijke afwijking in de weg hebben gestaan.

4. Een en ander leidt tot de gevolgtrekking dat de bedoelde steunmaatregel onverenigbaar is met de gemeenschappelijke markt op grond van artikel 92 van het Verdrag en bijgevolg niet mag worden toegepast.

5. Deze beschikking loopt niet vooruit op de gevolgen die de Commissie in voorkomend geval aan deze aangelegenheid zal verbinden wat de financiering van het gemeenschappelijk landbouwbeleid door het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw (EOGFL) betreft,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

De steun in de vorm van een toeslag op de communautaire premie per ooi en per geit voor het verkoopseizoen 1987 is onwettig op grond van artikel 93, lid 3, van het Verdrag. Deze steun is bovendien onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt in de zin van artikel 92 van het Verdrag.

Artikel 2

Binnen twee maanden na kennisgeving van deze beschikking dient de Franse Regering de Commissie mede te delen welke maatregelen zij heeft genomen om aan deze beschikking te voldoen.

Artikel 3

Deze beschikking is gericht tot de Franse Republiek.

Gedaan te Brussel, 21 maart 1989.

Voor de Commissie

Ray MAC SHARRY

Lid van de Commissie

(1) PB nr. L 183 van 16. 7. 1980, blz. 1.

(2) PB nr. L 110 van 29. 4. 1988, blz. 36.

(3) PB nr. C 26 van 1. 2. 1989, blz. 2.

(4) PB nr. L 123 van 17. 5. 1988, blz. 12.