Beschikking van de Raad

van 25 maart 2002

waarbij Frankrijk wordt gemachtigd om overeenkomstig artikel 8, lid 4, van Richtlijn 92/81/EEG een gedifferentieerde accijns op biobrandstoffen toe te passen

(2002/266/EG)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,

Gelet op Richtlijn 92/81/EEG van de Raad van 19 oktober 1992 betreffende de harmonisatie van de structuur van de accijns op minerale oliën(1), inzonderheid op artikel 8, lid 4,

Gezien het voorstel van de Commissie,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Frankrijk heeft bij brief van 17 november 2000 om machtiging verzocht voor de toepassing van een gedifferentieerde accijns voor enerzijds methylesters van plantaardige oliën (MEPO's) in huisbrandolie en gasolie, en anderzijds derivaten van ethylalcohol (DEA's) waarvan het alcoholbestanddeel van agrarische oorsprong is, in superbenzine en benzine. In het tweede geval betreft het in hoofdzaak ethyl-tertiair-butylether (ETBE), een zuurstofverbinding bestaande uit alcohol van agrarische oorsprong en isobuteen, dat bij de olieraffinage wordt verkregen.

(2) In antwoord op de verzoeken van de Commissie om aanvullende inlichtingen heeft Frankrijk bij brief van 18 januari 2001 en 21 februari 2001 de voor het onderzoek van het dossier noodzakelijke gegevens verstrekt.

(3) De andere lidstaten zijn van dit verzoek op de hoogte gebracht.

(4) De Commissie was genoodzaakt zich bij brief van 19 april 2001 tot de Raad te wenden met het verzoek dat deze zich over de kwestie zou buigen, overeenkomstig het bepaalde in bovengenoemd artikel 8, lid 4, derde alinea, van Richtlijn 92/81/EEG.

(5) De ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen en met name biobrandstoffen wordt al sinds 1985 door de Commissie en de Raad gestimuleerd. Richtlijn 85/536/EEG van de Raad van 5 december 1985 betreffende de besparing van olie door het gebruik van vervangingscomponenten(2) onderstreept de belangrijke rol die biobrandstoffen kunnen spelen om de afhankelijkheid van de lidstaten ten aanzien van de invoer van olie te verminderen, en verleent toestemming voor de toevoeging van ethanol aan benzine tot 5 % van het volume en voor de toevoeging van ETBE tot 15 %. Voorts is bij de Beschikkingen 93/500/EEG(3) en 98/352/EEG(4) van de Raad en Beschikking nr. 646/2000/EG(5) van het Europees Parlement en de Raad het Altener-programma inzake de bevordering van hernieuwbare energiebronnen in de Gemeenschap vastgesteld, dat tot doel heeft het marktaandeel van biobrandstoffen tegen 2005 te verhogen tot 5 % van het totale verbruik van motorvoertuigen. Daarnaast is er de aanbeveling in het witboek van 1997 over duurzame energiebronnen om tegen 2010 naar een productieniveau van 18 miljoen ton vloeibare biobrandstoffen te streven in het kader van een algemeen streefdoel van een verdubbeling van het aandeel van hernieuwbare energiebronnen in het energieverbruik tegen 2010. In haar groenboek "Op weg naar een Europese strategie voor een continue energievoorziening" benadrukt de Commissie ook dat deze doelstellingen niet kunnen worden verwezenlijkt zonder fiscale instrumenten die de kloof tussen de kostprijs van de biobrandstoffen en die van de concurrerende producten verkleinen. Op 12 maart 1997 heeft de Commissie een voorstel voor een richtlijn ingediend tot herstructurering van de communautaire regeling voor de belasting van energieproducten, waarbij wordt voorzien in de mogelijkheid tot vrijstelling van accijns voor biobrandstoffen buiten het kader van een proefproject in de zin van artikel 8, lid 2, onder d), van Richtlijn 92/81/EEG. Op 7 november 2001, tenslotte, heeft de Commissie een actieplan en twee voorstellen voor een richtlijn goedgekeurd om het gebruik van vervangende brandstoffen in het wegvervoer te stimuleren, te beginnen met bestuurlijke en fiscale maatregelen ter bevordering van biobrandstoffen.

(6) De door de Franse autoriteiten gevraagde derogatie sluit derhalve aan bij de communautaire aanpak voor de ontwikkeling van biobrandstoffen, die met name milieubescherming en een continue energievoorziening tot doel heeft.

(7) De Franse wettelijke regeling is gebaseerd op artikel 25 van de rectificerende begrotingswet voor 1997, op decreet nr. 98-309 van 22 april 1998 waarin de voorwaarden worden vastgesteld waaronder belangstellenden zich kunnen aanmelden voor het in het vrije verkeer brengen van biobrandstoffen op Frans grondgebied met een vermindering van de binnenlandse verbruiksbelasting op aardolieproducten (TIPP), alsmede op het besluit van 22 april 1998 waarmee de toetsingscommissie wordt ingesteld die de vergunningsaanvragen voor de productie-units van biobrandstoffen behandelt.

(8) Deze regeling, die sinds 1 november 1997 van kracht is, is vastgesteld rekening houdende met de beschikking van de Commissie van 9 april 1997 (hierna "de beschikking van 9 april 1997" genoemd), waarin de staatssteun die de TIPP-kortingen voor MEPO's en ETBE inhouden, verenigbaar met de gemeenschappelijke markt werd verklaard. Deze beschikking van 1997 verduidelijkte dat de betrokken regeling het karakter van een proefproject had.

(9) De Franse wettelijke regeling voor accijnsdifferentiatie van 1997 (hierna "de regeling van 1997" genoemd) is niet beperkt in de tijd. Zij voorziet in de afgifte van een vergunning door de Franse autoriteiten, waarmee een erkend entrepothouder, die de mengsels van "biobrandstof/minerale oliën" produceert, vervolgens van de accijnsverlaging gebruik kan maken. De vergunningen worden toegekend voor een periode van drie of negen jaar, die ingaat vanaf de datum van afgifte van de vergunning.

(10) De regeling van 1997 omvat met name de volgende elementen:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

(11) De regeling van 1997 respecteert de minimumaccijnstarieven als bedoeld in de artikelen 3, 4 en 5 van Richtlijn 92/82/EEG van de Raad van 19 oktober 1992 betreffende de onderlinge aanpassing van de accijnstarieven voor minerale oliën(6), zoals uit onderstaande tabel blijkt:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

(12) Bij de levering van biobrandstoffen aan een opslag- of productie-unit onder douanetoezicht (belastingentrepot) waar de toevoeging aan de aardolieproducten zal plaatsvinden, ontvangt de verwerker een ontheffingsbewijs voor een bedrag dat overeenstemt met de door hem ontvangen hoeveelheid, vermenigvuldigd met het tarief waarvoor ontheffing wordt verleend. Deze bewijzen worden vervolgens bij de aangiften ten invoer tot verbruik van aardolieproducten gevoegd.

(13) Gebeurt de toevoeging in een andere lidstaat dan Frankrijk, dan vermeldt het begeleidingsdocument dat aan het aardolieproduct een biobrandstof is toegevoegd alsmede de aard daarvan. Wanneer de accijns in Frankrijk verschuldigd wordt, wordt een ontheffingsbewijs afgegeven voor een bedrag dat overeenstemt met de hoeveelheid van de toegevoegde biobrandstof, vermenigvuldigd met het tarief waarvoor ontheffing wordt verleend.

(14) In de uit hoofde van artikel 8, lid 4, van Richtlijn 92/81/EEG gevraagde derogatie wordt de regeling van 1997 overgenomen. Zij zal evenwel worden aangepast, rekening houdende met deze beschikking alsmede met het definitieve besluit van de Commissie ten aanzien van de verenigbaarheid van de steunmaatregelen voor biobrandstoffen met de gemeenschappelijke markt.

(15) Bij wijze van grote uitzondering, vanwege de unieke en specifieke omstandigheden van deze zaak, dient deze beschikking van toepassing te zijn vanaf 1 november 1997 en ook betrekking te hebben op de derogaties die sinds de inwerkingtreding van de regeling van 1997 werden toegekend.

(16) Volgens de beschikking van 9 april 1997 vormden de TIPP-kortingen voor MEPO's en ETBE immers steunmaatregelen die verenigbaar zijn met de gemeenschappelijke markt. Deze beschikking verduidelijkte dat de betrokken regeling het karakter van een proefproject had en bijgevolg binnen het toepassingsgebied van artikel 8, lid 2, onder d), van Richtlijn 92/81/EEG viel, waarin wordt bepaald dat de lidstaten vrijstelling of verlaging mogen verlenen van de accijns op minerale oliën bij proefprojecten voor de technologische ontwikkeling van milieuvriendelijker producten, met name met betrekking tot brandstoffen uit hernieuwbare bronnen. Een specifiek besluit tot machtiging van accijnsdifferentiatie uit hoofde van artikel 8, lid 4, van Richtlijn 92/81/EEG werd derhalve niet noodzakelijk geacht. Om deze reden, alsook gelet op de normatieve context en het communautaire wetgevende beleidskader zoals beschreven in overweging 5, kan ervan worden uitgegaan dat de economische actoren die gebruik hebben gemaakt van de TIPP-kortingen overeenkomstig de regeling van 1997, te goeder trouw hebben gehandeld.

(17) Met zijn arrest van 27 september 2000 in de zaak T-184/97 (BP Chemicals tegen de Commissie)(7) heeft het Gerecht van eerste aanleg van de Europese Gemeenschappen de beschikking van 9 april 1997 gedeeltelijk, namelijk met betrekking tot ETBE, nietig verklaard.

(18) Deze zaak betrof een verzoek om nietigverklaring van de beschikking van 9 april 1997, dat was ingediend door BP Chemicals, de belangrijkste Europese producent van synthetische ethanol. Het Gerecht heeft het beroep tegen genoemde beschikking niet-ontvankelijk verklaard, voorzover het was gericht tegen het gedeelte dat betrekking had op de maatregelen voor esters. Het Gerecht heeft geconcludeerd dat de maatregelen voor esters de rechtspositie van de verzoekster niet aanmerkelijk wijzigden en haar belangen derhalve niet schaadden. Ten aanzien van de maatregelen voor ETBE heeft het Gerecht geoordeeld dat de Commissie artikel 8, lid 2, onder d), van Richtlijn 92/81/EEG had geschonden door te beschikken dat de aangevochten regeling moest worden beschouwd als een proefproject in de zin van deze bepaling. Het Gerecht heeft geoordeeld dat de Commissie door artikel 8, lid 2, onder d), van Richtlijn 92/81/EEG te schenden, de haar bij artikel 93, lid 3, van het Verdrag verleende bevoegdheden heeft overschreden.

(19) In punt 78 van zijn beoordeling heeft het Gerecht van eerste aanleg gepreciseerd dat niets belet dat ten behoeve van een betere penetratie van biobrandstoffen op de markt belastingvrijstellingsregelingen worden ingevoerd, aangezien dergelijke regelingen door de Raad krachtens artikel 8, lid 4, van Richtlijn 92/81/EEG kunnen worden goedgekeurd. Het Gerecht achtte de vrijstelling derhalve niet onwettig om redenen ten gronde, maar oordeelde dat een beroep moest worden gedaan op de procedure van artikel 8, lid 4, van genoemde richtlijn.

(20) Door de nietigverklaring van het gedeelte van de beschikking van 9 april 1997 dat betrekking had op ETBE, wordt het dossier op dat punt in juridisch opzicht teruggedraaid naar de stand van zaken vóór de goedkeuring van de vernietigde beschikking, dit wil zeggen 1997.

(21) Ook al geldt het arrest van het Gerecht niet de productie van esters omdat het verzoek op dat punt niet-ontvankelijk was, toch lijkt uit de strekking ervan te volgen dat de op esters toepasselijke maatregelen niet passen in het kader van een proefproject in de zin van artikel 8, lid 2, onder d), van Richtlijn 92/81/EEG. Het huidige verzoek van de Franse autoriteiten is derhalve het logische gevolg van de gedeeltelijke nietigverklaring van de beschikking van de Commissie van 9 april 1997, in die zin dat het de vrijstelling in het toepasselijke procedurele kader plaatst.

(22) Op 29 november 2000 heeft de Commissie, naar aanleiding van het arrest van het Gerecht van eerste aanleg, met betrekking tot de steun C 64/2000 "biobrandstoffen - Frankrijk"(8) de procedure van artikel 88, lid 2, van het Verdrag ingeleid. Het in dat kader verrichte onderzoek heeft betrekking op de nationale Franse wettelijke regeling, sinds de inwerkingtreding ervan op 1 november 1997.

(23) Derogaties die niet beperkt zijn in de tijd, kunnen niet worden toegestaan. Bovendien is vanuit economisch perspectief bekeken een periode van zes jaar passend om aan de behoeften inzake investeringsplanning terzake tegemoet te komen. Voor de productie-units van biobrandstoffen lijken derogaties op individuele basis voor een maximale periode van zes jaar, te rekenen vanaf de datum van afgifte van de vergunning, derhalve de geschikte maatregel te zijn. Bovendien zouden deze productie-units uiterlijk op 31 december 2003 hun vergunning van de Franse autoriteiten moeten ontvangen.

(24) Het is dienstig de concurrentieverstoring tegen te gaan en een kostprijsverlagende prikkel voor producenten en distributeurs van biobrandstoffen te handhaven, met name door mechanismen voor accijnsverlaging in te stellen die gekoppeld zijn aan de ontwikkeling van de grondstofprijzen op de markt.

(25) De Commissie onderzoekt op regelmatige tijdstippen de accijnsverlagingen en -vrijstellingen, teneinde na te gaan of deze niet tot concurrentieverstoring leiden dan wel de goede werking van de interne markt belemmeren en of zij verenigbaar blijven met het communautaire beleid inzake milieubescherming, energie en vervoer,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

1. Frankrijk wordt gemachtigd vergunningen te verlenen waarmee een gedifferentieerde accijns kan worden toegepast op het als motorbrandstof gebruikte mengsel van "benzine/derivaten van ethylalcohol waarvan het alcoholbestanddeel van agrarische oorsprong is (DEA's)".

2. Frankrijk wordt gemachtigd vergunningen te verlenen waarmee een gedifferentieerde accijns kan worden toegepast op het als motorbrandstof gebruikte mengsel van "gasolie/methylesters van plantaardige oliën (MEPO's)".

3. Om in aanmerking te komen voor een accijnsverlaging op de mengsels waaraan MEPO's en DEA's zijn toegevoegd en die in de zin van Richtlijn 92/81/EEG als motorbrandstof worden gebruikt, moeten de betrokken productie-units van biobrandstoffen uiterlijk op 31 december 2003 een vergunning van de Franse autoriteiten krijgen.

Deze vergunningen zijn geldig voor een periode van maximaal zes jaar, te rekenen vanaf de datum van afgifte van de vergunning.

De toegestane verlaging kan blijven gelden na 31 december 2003 tot op de datum waarop de vergunning vervalt. Zij kan niet worden vernieuwd.

4. De accijnsverlagingen bedragen niet meer dan 35,06 EUR/hl of 396,64 EUR/ton voor de MEPO's en 50,23 EUR/hl of 297,35 EUR/ton voor de DEA's die aan de in lid 1 genoemde mengsels worden toegevoegd.

5. De op de in lid 1 genoemde mengsels toepasselijke accijnzen moeten in overeenstemming zijn met de verplichtingen die voortvloeien uit Richtlijn 92/82/EEG en met name de in de artikelen 4 en 5 vastgestelde minimumtarieven.

Artikel 2

1. Frankrijk wordt gemachtigd vergunningen te verlenen waarmee een gedifferentieerde accijns kan worden toegepast op het mengsel van "huisbrandolie/methylesters van plantaardige oliën".

2. Om in aanmerking te komen voor een accijnsverlaging op de mengsels waaraan MEPO's zijn toegevoegd en die in de zin van Richtlijn 92/81/EEG als verwarmingsbrandstof worden gebruikt, moeten de betrokken productie-units van biobrandstoffen uiterlijk op 31 december 2003 een vergunning van de Franse autoriteiten krijgen.

Deze vergunningen zijn geldig voor een periode van maximaal zes jaar, te rekenen vanaf de datum van afgifte van de vergunning.

De toegestane verlaging kan blijven gelden na 31 december 2003 tot op de datum waarop de vergunning vervalt, zonder dat deze kan worden vernieuwd.

3. De accijnsverlagingen bedragen niet meer dan 35,06 EUR/hl of 396,64 EUR/ton voor de MEPO's die aan de in lid 1 genoemde mengsels worden toegevoegd.

4. De op het in lid 1 genoemde mengsel toepasselijke accijns moet in overeenstemming zijn met de verplichtingen die voortvloeien uit Richtlijn 92/82/EEG en met name het in artikel 3 vastgestelde minimumtarief.

Artikel 3

De accijnsverlagingen worden aan de ontwikkeling van de grondstofprijzen op de markt gekoppeld, teneinde te vermijden dat zij tot een overcompensatie van de extra kosten voor de productie van biobrandstoffen zouden leiden.

Artikel 4

Deze beschikking is van toepassing vanaf 1 november 1997.

Zij loopt af op 31 december 2003.

Artikel 5

Deze beschikking is gericht tot de Franse Republiek.

Gedaan te Brussel, 25 maart 2002.

Voor de Raad

De voorzitter

A. M. Birulés y Bertrán

(1) PB L 316 van 31.10.1992, blz. 12. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 94/74/EG (PB L 365 van 31.12.1994, blz. 46).

(2) PB L 334 van 12.12.1985, blz. 20. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 87/441/EG (PB L 238 van 21.8.1987, blz. 40).

(3) PB L 235 van 18.9.1993, blz. 41.

(4) PB L 159 van 3.6.1998, blz. 53.

(5) PB L 79 van 25.10.2000, blz. 1.

(6) PB L 316 van 31.10.1992, blz. 19. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 94/74/EG (PB L 365 van 31.12.1994, blz. 46).

(7) HvJ 2000, blz. II-3145.

(8) PB C 60 van 24.2.2001, blz. 4.