Resolutie van de Raad

van 19 december 2002

over de bevordering van intensievere Europese samenwerking inzake beroepsonderwijs en -opleiding

(2003/C 13/02)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Onderwijs en opleiding zijn onontbeerlijke middelen voor de bevordering van inzetbaarheid, sociale samenhang, actief burgerschap en ontplooiing in het persoonlijke en het beroepsleven.

(2) Stelsels voor beroepsonderwijs en -opleiding spelen een sleutelrol in het bieden van bekwaamheden en kwalificaties. Het ontwikkelen van een op kennis gebaseerd Europa vormt een grote uitdaging voor de stelsels voor beroepsonderwijs en -opleiding in Europa en voor allen die daarin een rol vervullen. In dit verband is het van belang te waarborgen dat de Europese arbeidsmarkt voor iedereen openstaat en toegankelijk is.

(3) Beroepsonderwijs en -opleiding in de Europese Unie behelzen een scala van wetgevingen, onderwijs- en opleidingsstructuren en hoofdrolspelers, waartoe zowel de regeringen als de sociale partners behoren, en het uitbreidingsproces van de Unie zal deze verscheidenheid doen toenemen. De totstandbrenging van een Europese kennisruimte is de juiste manier om voort te bouwen op deze verscheidenheid en om de instandhouding en bescherming ervan te verzekeren.

(4) Het in deze resolutie beschreven optreden is in overeenstemming met het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie, in het bijzonder met artikel 14, waarin staat dat eenieder recht heeft op onderwijs alsmede op toegang tot beroepsopleiding en bijscholing.

(5) De Europese Raad van Lissabon in maart 2000 heeft de belangrijke rol erkend die voor het onderwijs als integrerend onderdeel van het economisch en sociaal beleid is weggelegd als een instrument voor de versterking van Europa's wereldwijd concurrentievermogen en als een waarborg voor de samenhang van onze samenlevingen en de volledige ontplooiing van zijn burgers. De Europese Raad heeft voor de Europese Unie een strategisch doel gesteld: de meest dynamische kenniseconomie van de wereld worden. De ontwikkeling van kwalitatief hoogwaardig beroepsonderwijs en -opleiding vormt een essentieel en integrerend onderdeel van deze strategie, met name waar het gaat om het bevorderen van sociale integratie, cohesie, mobiliteit, inzetbaarheid en concurrentievermogen.

(6) Het verslag "Concrete doelstellingen van de onderwijs- en opleidingsstelsels", dat in maart 2001 door de Europese Raad in Stockholm is bekrachtigd, geeft nieuwe gebieden aan voor gemeenschappelijke optredens op Europees niveau teneinde de door de Europese Raad in Lissabon gestelde doeleinden te verwezenlijken. Deze gebieden zijn gebaseerd op de drie strategische doelstellingen van het verslag, te weten: hogere kwaliteit en grotere effectiviteit van de onderwijs- en opleidingsstelsels in de EU, betere toegankelijkheid van de onderwijs- en opleidingsstelsels voor iedereen, en het binnenhalen van de wereld in de onderwijs- en de opleidingsstelsels.

(7) Aanbeveling 2001/613/EG van het Europees Parlement en de Raad van 10 juli 2001 inzake de mobiliteit binnen de Gemeenschap van studenten, personen in opleiding, jonge vrijwilligers, leerkrachten en opleiders(1), en het door de Europese Raad in december 2000 in Nice bekrachtigde Actieplan voor de mobiliteit bevatten een reeks maatregelen om de mobiliteit te bevorderen.

(8) In maart 2002 heeft de Europese Raad in Barcelona het werkprogramma voor de follow-up inzake het doelstellingenverslag aangenomen, waarin staat dat onderwijs en beroepsopleiding in Europa tegen 2010 wereldwijd als referentie voor kwaliteit erkend moeten zijn. Voorts heeft de Raad aangedrongen op verdere maatregelen, namelijk de invoering van instrumenten met het oog op de transparantie van diploma's en kwalificaties, onder meer door acties zoals die van het proces van Bologna op te zetten, maar aangepast aan de behoeften van beroepsscholing en -onderwijs.

(9) De resolutie inzake levenslang leren(2) is op 27 juni 2002 goedgekeurd door de Raad. Uit hoofde van de als prioriteit gestelde waardering van het leren, vormt de resolutie, ingaand op de conclusies van Lissabon en Barcelona, een basis voor het initiatief dat is gericht op nauwere samenwerking in beroepsonderwijs en -opleiding, onder andere op gebieden als transparantie, erkenning en overdraagbaarheid, kwaliteit en transnationale projecten. Dit is reeds bevestigd in de resolutie inzake vaardigheden en mobiliteit(3), die op 3 juni 2002 door de Raad is goedgekeurd,

TEKENT AAN dat de overgang naar een kenniseconomie die in staat is tot duurzame economische groei met meer en betere banen en meer sociale samenhang, nieuwe uitdagingen inhoudt voor de ontwikkeling van menselijke hulpbronnen;

TEKENT AAN dat het aanpassingsvermogen en de inzetbaarheid van jonge mensen en volwassenen, met inbegrip van oudere werknemers, in sterke mate afhankelijk zijn van de toegang tot initiële opleiding en scholing van hoge kwaliteit en van de mogelijkheid om gedurende het werkzame bestaan vaardigheden op peil te houden en nieuwe vaardigheden te verwerven;

TEKENT AAN dat nauwere samenwerking bij Europees beroepsonderwijs en -opleiding op alle niveaus, met inbegrip van formeel en niet-formeel leren, moet worden nagestreefd ten behoeve van levenslang leren, waarbij de nadruk moet komen te liggen op de noodzaak van passende banden tussen initieel en voortgezet onderwijs en opleiding. Deze banden zijn nodig om tegenwicht te bieden aan de versnippering van de verschillende aanbiedingsvormen en om de positieve verscheidenheid aan beroepsonderwijs en -opleiding die thans binnen Europa bestaat, ten volle te kunnen benutten;

NEEMT NOTA van de activiteiten op dit gebied die reeds worden ondernomen in een aantal communautaire agentschappen - zoals het Cedefop en de Europese Stichting voor opleiding, informele fora op het niveau van de Gemeenschap zoals de vergaderingen van de directeuren-generaal voor beroepsopleiding, de bestaande fora inzake transparantie en kwaliteit - alsmede binnen de bevoegde internationale organisaties, en benadrukt dat deze elkaar moeten aanvullen;

TEKENT AAN dat de Europese sociale partners het in het kader van de Europese sociale dialoog eens zijn geworden over een actiekader voor de levenslange ontwikkeling van bekwaamheden en kwalificaties. De lidorganisaties van de Europese sociale partners zullen dit actiekader op alle passende niveaus in de lidstaten bevorderen en daarbij rekening houden met nationaal beleid en nationale praktijken;

NEEMT ER NOTA VAN dat tijdens de conferentie over "Meer samenwerking in beroepsonderwijs en -opleiding" die in juni 2002 in Brussel is gehouden en waaraan werd deelgenomen door de lidstaten, de Commissie, de kandidaat-lidstaten, de EER-landen en de sociale partners, gewezen is op een aantal beginselen en prioriteiten voor de werkzaamheden ter intensivering van de samenwerking inzake beroepsonderwijs en -opleiding;

ACHT het noodzakelijk dat een nauwere Europese samenwerking inzake beroepsonderwijs en -scholing wordt onderhouden en ontwikkeld, ter ondersteuning van de gedachte dat burgers zich vrijelijk moeten kunnen bewegen tussen banen, regio's, sectoren en landen in Europa;

BENADRUKT dat de kwaliteit en de aantrekkelijkheid van beroepsonderwijs en -opleiding in Europa moeten worden verbeterd;

BENADRUKT dat nauwere samenwerking onder andere moet worden gebaseerd op de volgende praktische beginselen:

- de samenwerking moet gericht zijn op het streefjaar 2010 dat door de Europese Raad in overeenstemming met het gedetailleerde werkprogramma en de follow-up van het verslag over de concrete doelstellingen is vastgesteld, teneinde de samenhang met de door de Raad vastgestelde doelstellingen te garanderen;

- de maatregelen moeten vrijwillig zijn en voornamelijk worden ontwikkeld in het kader van een bottom-upbenadering;

- initiatieven moeten gericht zijn op de behoeften van burgers en gebruikersorganisaties;

- eenieder dient te worden betrokken bij de samenwerking, waarin zowel de lidstaten, de Commissie, de kandidaat-lidstaten, de EVA-EER-landen als de sociale partners een rol moeten spelen;

BENADRUKT dat in het kader van deze nauwere samenwerking bijzondere aandacht moet worden geschonken aan het beginsel van gendermainstreaming en sociale integratie;

BEVESTIGT NOGMAALS:

1. zijn toezegging om meer samen te werken bij beroepsonderwijs en -opleiding, met als doel het wegnemen van hinderpalen voor beroeps- en geografische mobiliteit en het bevorderen van de toegang tot levenslang leren. Dit betekent dat maatregelen moeten worden genomen om de transparantie en erkenning van bekwaamheden en kwalificaties binnen de stelsels voor beroepsonderwijs en -opleiding te verhogen en aan te zetten tot nauwere samenwerking met betrekking tot kwaliteit in Europese stelsels voor beroepsonderwijs en -opleiding als een gezonde basis van wederzijds vertrouwen;

2. dat verdere samenwerking in beroepsonderwijs en -opleiding moet worden opgevoerd met behulp van de maatregelen en de beleidslijnen die in eerste instantie zijn uitgewerkt in de context van het verslag "Concrete doelstellingen van de onderwijs- en opleidingsstelsels", waarbij rekening dient te worden gehouden met de resolutie inzake levenslang leren, maar ook in de context van de Europese werkgelegenheidsstrategie. Belangrijke middelen om deze doeleinden te bereiken, zijn de communautaire instrumenten op het gebied van onderwijs en opleiding, met name het Leonardo da Vinci-programma, het Europees Sociaal Fonds, en initiatieven voor e-learning en vreemde talen;

ERKENT dat voorrang moet worden gegeven aan:

Europese dimensie

- Het versterken van de Europese dimensie in beroepsonderwijs en -opleiding, om te komen tot een nauwere samenwerking en aldus de mobiliteit en ontwikkeling van interinstitutionele samenwerking en partnerschappen en andere grensoverschrijdende initiatieven te vergemakkelijken en te bevorderen, teneinde de Europese onderwijs- en opleidingsruimte in internationaal verband sterker te profileren, zodat Europa zal worden erkend als een wereldwijd referentiekader voor lerenden.

Transparantie, voorlichting en begeleiding

- Het verhogen van de transparantie in beroepsonderwijs en -opleiding door de toepassing en rationalisering van informatiehulpmiddelen en -netwerken, waaronder het onderbrengen van bestaande instrumenten - zoals het Europees CV, aanvullingen op diploma's en certificaten, het gemeenschappelijk Europees referentiekader voor talen en de Europass - in één enkel kader.

- Het versterken, op alle onderwijs-, opleidings- en werkgelegenheidsniveaus, van beleidsmaatregelen, systemen en praktijken die de voorlichting, begeleiding en advisering in de lidstaten ondersteunen, met name waar het gaat om toegang tot opleiding, beroepsonderwijs en -opleiding en de overdraagbaarheid en erkenning van bekwaamheden en kwalificaties, teneinde bij te dragen tot de beroeps- en geografische mobiliteit van de burgers in Europa.

Erkenning van bekwaamheden en kwalificaties

- Onderzoek naar de vraag hoe doorzichtigheid, vergelijkbaarheid, overdraagbaarheid en erkenning van bekwaamheden en/of kwalificaties, tussen verschillende landen en op verschillende niveaus, kunnen worden bevorderd door de ontwikkeling van referentieniveaus, gemeenschappelijke certificeringsbeginselen, en gemeenschappelijke maatregelen, met inbegrip van een puntenoverdrachtsysteem voor beroepsonderwijs- en opleiding.

- Het vergroten van de steun voor de ontwikkeling van bekwaamheden en kwalificaties op sectoraal niveau door vergroting van samenwerking en coördinatie, met name door de sociale partners erbij te betrekken. Deze aanpak wordt geïllustreerd door verscheidene communautaire bilaterale en multilaterale initiatieven, inclusief die welke reeds in verscheidene sectoren zijn opgezet met het oog op onderlinge erkenning van kwalificaties.

- Het ontwikkelen van een reeks gemeenschappelijke beginselen inzake erkenning van niet-formeel en informeel leren, teneinde de benaderingen in verschillende landen en op verschillende niveaus beter op elkaar te doen aansluiten.

Kwaliteitswaarborging

- Het bevorderen van de samenwerking in de kwaliteitswaarborging, met bijzondere aandacht voor de uitwisseling van modellen en methoden, alsmede gemeenschappelijke criteria en beginselen voor kwaliteit in beroepsonderwijs en -opleiding.

- Aandacht schenken aan de behoefte aan scholing van leerkrachten en opleiders binnen alle vormen van beroepsonderwijs en -opleiding.

VERZOEKT DE LIDSTATEN EN DE COMMISSIE OM BINNEN HUN VERANTWOORDELIJKHEDEN:

- passende maatregelen te nemen om een begin te maken met de uitvoering van de in deze resolutie aangegeven prioriteiten;

- de bestaande structuren en instrumenten in Europa die voor de bovengenoemde prioriteiten relevant zijn, verder uit te bouwen en aan te passen, en, waar passend, verbanden te leggen met besprekingen in de context van de Verklaring van Bologna;

- de hoofdrolspelers, met name de sociale partners en het Raadgevend Comité voor de beroepsopleiding, hierbij ten volle te betrekken;

- de kandidaat-lidstaten en de EVA-EER-landen bij dit proces te betrekken, in overeenstemming met de bestaande doelstellingen en overeenkomsten;

- de samenwerking waar nodig te intensiveren met de betrokken internationale organisaties, in het bijzonder de OESO, de Unesco, de IAO, en de Raad van Europa, bij de uitwerking van beleidslijnen en concrete maatregelen op het gebied van beroepsonderwijs en -opleiding;

- in het kader van het verslag over de follow-up van de toekomstige doelstellingen van de onderwijs- en opleidingsstelsels, waarom de Europese Raad gevraagd heeft met het oog op zijn bijeenkomst in het voorjaar van 2004, een voortgangsverslag in te dienen.

(1) PB L 215 van 9.8.2001, blz. 30.

(2) PB C 163 van 9.7.2002, blz. 1.

(3) PB C 162 van 6.7.2002, blz. 1.