2)

Na hoofdstuk 37 wordt de volgende tekst ingevoegd als hoofdstuk 37 bis: „37 bis — METING VAN DE OVERDRUK BIJ MOUSSERENDE WIJN EN PARELWIJN 1. PRINCIPE Nadat de fles thermisch gestabiliseerd en geschud is, wordt de overdruk gemeten met een overdrukmeter. De overdruk wordt uitgedrukt in pascal (Pa) (methode type I). De methode kan eveneens worden gebruikt bij mousserende wijn met toegevoegd koolzuurgas en bij parelwijn met toegevoegd koolzuurgas. 2. APPARATUUR Het instrument waarmee de overdruk in flessen mousserende wijn en parelwijn wordt gemeten, wordt een overdrukmeter genoemd. Het apparaat bestaat, afhankelijk van de sluiting van de fles (metalen capsule, kroonkurk, kurk of plastic sluitdop), in verschillende vormen. 2.1. Flessen met een capsule De overdrukmeter bestaat in dat geval uit drie delen (figuur 1): — het bovenste deel (schroef met naaldhouder) bestaat uit een manometer, een manueel te bedienen sluitring, een wormschroef die door het middelste deel loopt en een naald die door de capsule wordt geboord. Door een zijdelingse opening in de naald wordt de druk aan de manometer doorgegeven. Een pakking zorgt voor een hermetische afsluiting op de capsule van de fles; — het middelste deel (de moer) houdt het bovenste deel op zijn plaats en wordt op het onderste deel geschroefd om het instrument stevig op de fles vast te maken; — het onderste deel (de beugel) is uitgerust met een pal die onder de rand van de flessenhals wordt vastgezet om het instrument op zijn plaats te houden. Voor elk type fles is er een beugel beschikbaar. 2.2. Flessen met een kurk De overdrukmeter bestaat in dat geval uit twee delen (figuur 2): — het bovenste deel is hetzelfde als dat van het hierboven beschreven apparaat, maar heeft een langere naald in de vorm van een lange, holle buis met aan het uiteinde een punt die door de kurk wordt gestoken. Deze punt is afneembaar en valt in de wijn zodra de kurk helemaal doorboord is; — het onderste deel bestaat uit de moer en een voet die op de kurk rust. Met behulp van vier schroeven aan de voet wordt het instrument op de kurk vastgezet. Opmerkingen met betrekking tot de manometers op beide apparaten: — de manometers zijn mechanisch en uitgerust met een Bourdon-buis, of digitaal en uitgerust met een piëzo-elektrische sonde. De Bourdon-buis is in roestvrij staal uitgevoerd; — de manometers zijn afleesbaar in pascal (Pa). Voor mousserende wijn verdient het de voorkeur 105 pascal (105 Pa) of kilopascal (kPa) als eenheid te gebruiken; — de manometers bestaan in verschillende nauwkeurigheidsklassen. Onder de nauwkeurigheid van een manometer wordt verstaan de precisie van de aflezing ten opzichte van de volle schaal, uitgedrukt in een percentage (bv.: een manometer 1 000 kPa klasse 1 betekent maximale gebruiksdruk 1 000 kPa, aflezing ± 10 kPa). Klasse 1 wordt aanbevolen voor nauwkeurige metingen. 3. WERKWIJZE De meting wordt uitgevoerd op flessen waarvan de temperatuur ten minste 24 uur is gestabiliseerd. Na de kroonkurk, de kurk of de plastic sluitdop te hebben doorboord, moet de fles vervolgens krachtig worden geschud totdat een constante druk is verkregen, waarna de waarde wordt afgelezen. 3.1. Flessen met een capsule Zet de pal van de beugel onder de rand van de flessenhals vast. Draai de moer aan tot het geheel stevig op de fles geklemd zit. Schroef vervolgens het bovenste deel op de moer. Om gasontsnapping te voorkomen moet de capsule zo snel mogelijk worden doorboord, zodat de pakking de capsule kan afdichten. Schud de fles vervolgens krachtig totdat een constante druk is verkregen, en lees vervolgens de waarde af. 3.2. Flessen met een kurk Breng een punt aan op het uiteinde van de naald. Plaats het geheel op de kurk. Zet het met behulp van de vier schroeven vast op de kurk. Schroef daarop het bovenste deel aan (de naald doorboort daarbij de kurk). De druk wordt door de manometer gemeten zodra de punt in de wijn valt. Schud de fles vervolgens krachtig totdat een constante druk is verkregen, en lees vervolgens de waarde af. Haal na aflezing de punt uit de fles. 4. WEERGAVE VAN DE RESULTATEN De overdruk bij 20 °C (Paph20) wordt uitgedrukt in pascal (Pa) of in kilopascal (kPa). De weergave moet overeenkomen met de nauwkeurigheid van de manometer (bv. 6,3 105 Pa of 630 kPa en niet 6,33 105 Pa of 633 kPa voor een manometer 1 000 kPa volle schaal, klasse 1). Indien de meting niet bij 20 °C is uitgevoerd, dient hiervoor te worden gecorrigeerd door de gemeten druk te vermenigvuldigen met een coëfficiënt (zie tabel 1). Tabel 1 Verhouding van de overdruk Paph20 van parelwijn of mousserende wijn bij 20 °C en de overdruk Papht bij temperatuur t °C 0 1,85 1 1,80 2 1,74 3 1,68 4 1,64 5 1,59 6 1,54 7 1,50 8 1,45 9 1,40 10 1,36 11 1,32 12 1,28 13 1,24 14 1,20 15 1,16 16 1,13 17 1,09 18 1,06 19 1,03 20 1,00 21 0,97 22 0,95 23 0,93 24 0,91 25 0,88 5. CONTROLE VAN DE RESULTATEN Methode voor de directe bepaling van de fysische parameters (methode type I). Controle van de overdrukmeters De overdrukmeters moeten regelmatig worden gecontroleerd (ten minste één keer per jaar). De controle vindt plaats met behulp van een ijkbank. Dit maakt het mogelijk de manometer die moet worden getest, te vergelijken met een parallel geschakelde, op basis van de nationale standaarden geijkte referentiemanometer van een hogere klasse. De controle bestaat in de vergelijking tussen de waarden die beide apparaten bij toenemende en vervolgens afnemende druk aangeven. Verschillen kunnen worden gecorrigeerd met een regelschroef. Alle erkende laboratoria en instanties beschikken over dergelijke ijkbanken, die bovendien verkrijgbaar zijn bij fabrikanten van manometers.”.