*****

BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE

van 27 juni 1984

betreffende een door Luxemburg toe te kennen steunvoornemen ten behoeve van een investering door een in Bascharage gevestigde vlakglasfabrikant

(Slechts de tekst in de Franse taal is authentiek)

(84/507/EEG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE

GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, en met name op artikel 93, lid 2, eerste alinea,

Na belanghebbenden overeenkomstig de bepalingen van genoemd artikel te hebben aangemaand hun opmerkingen te maken en gezien deze opmerkingen,

Overwegende hetgeen volgt:

I

Bij de Luxemburgse wet van 28 juli 1973, ten uitvoer gelegd bij Groothertogelijk besluit van 27 november 1973 en vervolgens bij Groothertogelijk besluit van 15 februari 1982 verlengd, zijn maatregelen ingevoerd tot steun aan de Luxemburgse economie, met name rentesubsidies, staatsgaranties, kapitaalsubsidies, belastingvrijstellingen en steun voor de verwerving en inrichting van land en gebouwen.

De Commissie heeft de Luxemburgse wet onderzocht en heeft besloten tegen sectoriële toepassing ervan geen bezwaar te maken, mits de Luxemburgse Regering de Commissie tijdig vooraf de belangrijke gevallen van sectoriële toepassing van de Luxemburgse wet op de economische expansie van 28 juli 1973 meldt.

II

De Luxemburgse Regering heeft de Commissie bij brief van 10 november 1982 overeenkomstig de daarvoor voorziene procedure van haar voornemen in kennis gesteld aan een door een vlakglasfabrikant te Bascharage geplande steun uit hoofde van de wet van 28 juli 1973 toe te kennen.

De voorgenomen investering omvat een verwerkingseenheid voor de vervaardiging van vlakglas van hoge kwaliteit met een jaarlijkse produktiecapaciteit van 3,5 miljoen m2 voor toepassingen in het bouwbedrijf; rond 70 % van de produktie ervan zou naar Duitsland, België, Nederland en het Verenigd Koninkrijk worden geëxporteerd. De Luxemburgse onderneming heeft 160 mensen in dienst en haar investering zou 100 extra arbeidsplaatsen opleveren, waarvan 50 arbeidsplaatsen bij voorkeur voor afgevloeide staalarbeiders zijn bestemd. De totale investering is geraamd op 1,1 miljard Lfr.

De voorgenomen steun zou in de vorm van een kapitaalsubsidie van 132 miljoen Lfr. worden verstrekt, hetgeen neerkomt op 12 % van de investeringskosten. De Luxemburgse Regering rechtvaardigt de steun met het argument dat daarmee in een gebied dat als gevolg van de herstructurering van de staalindustrie met sociale problemen te kampen heeft, nieuwe werkgelegenheid wordt geschapen. III

De Commissie was na een eerste onderzoek van de aanmelding van oordeel dat het steunvoornemen met de gemeenschappelijke markt onverenigbaar was, omdat het de mededinging zou vervalsen en het handelsverkeer tussen Lid-Staten op een dusdanige wijze zou beïnvloeden dat het communautaire belang zou worden geschaad, vooral gezien de op communautair niveau in de vlakglassector, met inbegrip van veredeld vlakglas, bestaande overcapaciteitsproblemen. De Commissie besloot derhalve de procedure van artikel 93, lid 2, eerste alinea, van het Verdrag in te leiden, waartoe zij de Luxemburgse Regering bij brief van 2 augustus 1983 heeft aangemaand de Commissie haar opmerkingen kenbaar te maken.

De Luxemburgse Regering heeft bij haar opmerkingen in het kader van deze procedure bij brief van 21 december 1983 verklaard dat 25 % van de produktiecapaciteit die uit de investering zou voortkomen, invoer uit derde landen overbodig zou maken; dat de prognoses van de onderneming goede marktperspectieven voor veredeld gecoat vlakglas te zien geven; dat in de marktanalyse van de Commissie de marktperspectieven voor typen vlakglas van hoge kwaliteit worden onderschat en dat het project voorts in samenhang met de herstructurering van de Luxemburgse staalindustrie dient te worden beoordeeld.

De in het kader van de procedure van artikel 93, lid 2, naar voren gebrachte opmerkingen van onderscheidenlijk, de regeringen van vier andere Lid-Staten, federaties van vlakglas producerende ondernemingen van vijf Lid-Staten en een Europese organisatie, gaven ervan blijk dat de bezorgdheid van de Commissie ten aanzien van de gevolgen van de voorgenomen steunmaatregel voor de mededinging en de handel wordt gedeeld. De federaties wezen meer in het bijzonder op het probleem van overcapaciteit in de verwerkte vlakglassector en op de ongunstige prognoses op middellange termijn bij gecoat en gehard vlakglas, en waren van oordeel dat iedere uitbreiding van de capaciteit in die sector de situatie nog zou verergeren.

IV

De subsidie van de Luxemburgse Regering vormt een steunmaatregel in de zin van artikel 92, lid 1, van het Verdrag, omdat van de onderneming met behulp van staatsmiddelen een deel van de kosten die de investering vergt zou worden afgewenteld, welk deel zij normaal zelf zou behoeven te dragen. Gezien de gevolgen van de voorgenomen steunmaatregel voor de capaciteit en de export naar andere Lid-Staten, is de gevolgtrekking gewettigd dat de steun de mededinging kan vervalsen en het handelsverkeer zodanig kan beïnvloeden dat het gemeenschappelijk belang wordt geschaad.

In artikel 92, lid 1, van het Verdrag is bepaald dat steunmaatregelen die aan de daarin genoemde criteria voldoen, onverenigbaar zijn met de gemeenschappelijke markt. De in artikel 92, lid 3, van het Verdrag vermelde uitzonderingen op deze onverenigbaarheid, de enige die in dit geval in aanmerking komen, behelzen doelstellingen die in het communautair belang moeten worden nagestreefd en niet in dat van de individuele steunontvanger. Deze uitzonderingen moeten bij het onderzoek van regionale of sectoriële steunregelingen of van individuele gevallen van toepassing van algemene steunregelingen strikt worden geïnterpreteerd; zij zijn met name alleen dan van toepassing indien de Commissie vaststelt dat het vrije spel van vraag en aanbod op de markt zonder die steun, op zichzelf de begunstigde ondernemingen niet tot een gedrag zou aansporen dat tot de verwezenlijking van een van de in die uitzonderingsbepalingen genoemde doelstellingen zou bijdragen.

Toepassing van die uitzonderingen op steun, waartegenover geen compenserende bijdrage wordt geboden, zou erop neerkomen dat wordt toegelaten dat de handel tussen Lid-Staten ongunstig wordt beïnvloed en de mededinging vervalst, zonder dat zulks in ook maar enig opzicht door het communautaire belang wordt gewettigd, terwijl bepaalde Lid-Staten tezelfdertijd ongerechtvaardigde voordelen worden toegekend.

De Commissie dient bij de toepassing van de bovenbedoelde beginselen in haar onderzoek van individuele gevallen van toepassing van algemene steunregelingen, ervan verzekerd te zijn dat er bij de begunstigde onderneming op een tegenprestatie voor de steunverlening kan worden gewezen die eruit bestaat dat de steun noodzakelijk is om de verwezenlijking van een van de in artikel 92, lid 3, van het Verdrag genoemde doelstellingen te bevorderen. Indien die compenserende bijdrage niet kan worden aangetoond, en met name wanneer de voorgenomen investering toch wordt gedaan, is het duidelijk dat de steun niet tot verwezenlijking van de oogmerken van deze uitzonderingen bijdraagt, maar slechts tot versterking van de financiële positie van de betrokken onderneming dient.

In dit geval blijkt niets van zulk een tot rechtvaardiging strekkende tegenprestatie bij de begunstigde van de steun.

De Luxemburgse Regering heeft geen gronden kunnen aantonen, noch heeft de Commissie er kunnen ontdekken, die de gevolgtrekking wettigen dat de voorgenomen steun aan de voorwaarden voor toepassing van een van de uitzonderingen in artikel 92, lid 3, van het Verdrag voldoet.

De betrokken steun komt niet in aanmerking voor toepassing van de uitzondering in artikel 92, lid 3, sub a), omdat de levensstandaard in Luxemburg niet abnormaal laag is en er geen ernstig gebrek aan werkgelegenheid heerst. Met betrekking tot de uitzondering in lid 3, sub c), heeft de Luxemburgse Regering geen gebieden vastgesteld die bijzondere, onder die bepaling vallende regionale steun behoeven.

Ten aanzien van de uitzonderingen in artikel 92, lid 3, sub b), van het Verdrag moet worden opgemerkt dat in het algemeen het normale marktmechanisme tot investeringen van dit type leidt. De betrokken investering vertoont bovendien geen enkel bijzonder aspect die haar een belangrijk project van gemeenschappelijk Europees belang of een middel om een ernstige verstoring in de economie van een Lid-Staat op te heffen doen zijn en waarvan bevordering krachtens artikel 92, lid 3, sub b), van het Verdrag een uitzondering op het beginsel van onverenigbaarheid van steunmaatregelen met de gemeenschappelijke markt in artikel 92, lid 1, toelaat. Tevens dient te worden opgemerkt dat Luxemburg deel uitmaakt van de centrale gebieden van de Gemeenschap die niet te lijden hebben van de meest ernstige economische en sociale problemen in de Gemeenschap, maar waar wel een grote kans bestaat van een tegen elkaar opbieden met steunmaatregelen en waar iedere steunverlening, meer dan elders, het handelsverkeer tussen Lid-Staten ongunstig dreigt te beïnvloeden. De beschikbare gegevens over de sociaal-economische situatie in Luxemburg wettigen bovendien niet de gevolgtrekking dat er zich in dat land een ernstige verstoring van de economie in de zin van het Verdrag voordoet.

Met de gevallen van toepassing van de Luxemburgse wet van 28 juli 1973 wordt niet beoogd een dergelijke situatie te verhelpen. Zou een ander standpunt worden ingenomen, dan zou Luxemburg in het huidige klimaat van vertraagde groei en hoge werkloosheid in de gehele Gemeenschap de gelegenheid worden geboden investeringen die in andere, minder bevoorrechte Lid-Staten zouden kunnen worden gedaan, naar zich toe te trekken. Recente sociale en economische trends in de Gemeenschap rechtvaardigen het dat deze benadering van zowel de steunregeling zelf als mogelijke toepassingen ervan voortgezet wordt.

Met betrekking tot de uitzonderingen bedoeld in artikel 92, lid 3, sub c), van het Verdrag »om de ontwikkeling van bepaalde vormen van economische bedrijvigheid te vergemakkelijken", wijst een onderzoek van de markt van veredeld vlakglas uit dat de ondernemingen in deze sector voor problemen van een stagnerende vraag en een lage benuttingsgraad van de capaciteit staan, die op de kapitaalstructuur van de ondernemingen een ongunstige uitwerking hebben gehad en hebben geleid tot vermindering van werkgelegenheid en sluiting van produktie-eenheden. Elke steun met het oog op schepping van nieuwe capaciteit zou de bestaande capaciteitsproblemen nog kunnen verergeren en zou de financiële situatie van de ondernemingen in deze bedrijfstak, met name in andere Lid-Staten, kunnen verslechteren, te meer, omdat uit de marktprognoses van de vlakglasindustrie valt af te leiden dat de onbenutte capaciteit tegen 1987 zal zijn verdubbeld. Bovendien zou het grootste deel van de produktie van de nieuwe eenheid naar andere Lid-Staten worden geëxporteerd. Daarom is het duidelijk dat de betrokken steun de voorwaarden waaronder het handelsverkeer plaatsvindt zodanig zou veranderen dat het gemeenschappelijk belang wordt geschaad, ook al worden door de investering nieuwe banen voor afgevloeide staalarbeiders gecreëerd.

Gezien het bovenstaande voldoet het steunvoornemen van de Luxemburgse Regering niet aan de voorwaarden voor toepassing van een van de uitzonderingsbepalingen van artikel 92, lid 3, van het Verdrag,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

De Luxemburgse Regering mag haar bij brief van 10 november 1982 bij de Commissie aangemelde voornemen, om uit hoofde van de Wet op de Economische Expansie van 28 juli 1973 steun te verlenen aan een investering door een vlakglasfabrikant te Bascharage, niet ten uitvoer leggen.

Artikel 2

De Luxemburgse Regering stelt de Commissie binnen twee maanden na de datum van de kennisgeving van deze beschikking van de maatregelen die het tot nakoming ervan heeft getroffen, in kennis.

Artikel 3

Deze beschikking is gericht tot het Groothertogdom Luxemburg.

Gedaan te Brussel, 27 juni 1984.

Voor de Commissie

Frans ANDRIESSEN

Lid van de Commissie