NL Publicatieblad van de Europese Unie L 96/29

BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE

van 3 april 2008

inzake noodmaatregelen met betrekking tot het niet-toegelaten genetisch gemodificeerde organisme „Bt 63” in rijstproducten

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2008) 1208)

(Voor de EER relevante tekst)

(2008/289/EG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,

Gelet op Verordening (EG) nr. 178/2002 van het Europees Parlement en de Raad van 28 januari 2002 tot vaststelling van de algemene beginselen en voorschriften van de levensmiddelenwetgeving, tot oprichting van een Europese Autoriteit voor voedselveiligheid en tot vaststelling van procedures voor voedselveiligheidsaangelegenheden (1), en met name op artikel 53, lid 1,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Overeenkomstig artikel 4, lid 2, en artikel 16, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 22 september 2003 inzake genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders (2) mogen in de Gemeenschap geen genetisch gemodificeerde levensmiddelen of diervoeders in de handel worden gebracht tenzij daarvoor overeenkomstig die verordening een vergunning is verleend. Overeenkomstig artikel 4, lid 3, en artikel 16, lid 3, van genoemde verordening mag slechts een vergunning voor genetisch gemodificeerde levensmiddelen of diervoeders worden verleend indien afdoende en voldoende is aangetoond dat deze geen negatieve effecten op de menselijke gezondheid, op de diergezondheid of op het milieu hebben, dat zij de consument of de gebruiker niet misleiden en dat zij niet zodanig verschillen van de levensmiddelen of diervoeders ter vervanging waarvan zij zijn bedoeld, dat de normale consumptie ervan vanuit voedingsoogpunt voor mens of dier nadelig zou zijn.

(2) In september 2006 zijn in het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland rijstproducten van oorsprong uit China aangetroffen die met de niet-toegelaten genetisch gemodificeerde rijst „Bt 63” waren verontreinigd. Dit is gemeld aan het systeem voor snelle waarschuwingen over levensmiddelen en diervoeders (RASFF).

(3) De Chinese bevoegde autoriteiten werd onmiddellijk verzocht gedetailleerde informatie te verstrekken over de genetische constructen van de niet-toegelaten genetisch gemodificeerde rijst „Bt 63”. Er werd ook gevraagd hoe de aanwezigheid van genetisch gemodificeerde rijst op de Chinese markt te verklaren was en hoe de Chinese bevoegde autoriteiten ervoor wilden zorgen dat uitgevoerde producten aan de communautaire voorschriften voldoen. Als reactie daarop voerden de Chinese autoriteiten controles uit in verband met de aan het RASFF gemelde gevallen en schorsten zij de uitvoer door de betrokken ondernemingen. Zij besloten ook tests op uitgevoerde rijst en rijstproducten uit te voeren en verzochten de exportondernemingen hun controles op de aankoop van grondstoffen aan te scherpen. Bovendien werd aan de Commissie informatie verstrekt over de algemene situatie inzake GM-rijst op de Chinese markt en het genetische Bt-construct in kwestie. Daarbij werd bevestigd dat de genetisch gemodificeerde rijst „Bt 63” op de Chinese markt niet is toegelaten.

(4) De lidstaten werden onmiddellijk van de situatie op de hoogte gebracht tijdens de vergaderingen van het Permanent Comité voor de voedselketen en de diergezondheid op 11 september en 23 oktober 2006. De lidstaten en de exploitanten werden ook schriftelijk herinnerd aan hun verplichtingen om ervoor te zorgen dat in de EU geen niet-toegelaten ggo's in de handel worden gebracht.

(5) Nadat in de periode tussen september en oktober 2006 via het RASFF diverse gevallen waren gemeld waarbij de niet-toegelaten genetisch gemodificeerde rijst „Bt 63” was aangetroffen, hield de stroom van snelle waarschuwingen op, waardoor het vermoeden werd bevestigd dat de door de Chinese autoriteiten genomen maatregelen doeltreffend waren.

(6) In februari 2007 werd via het RASFF opnieuw gemeld dat de niet-toegelaten genetisch gemodificeerde rijst „Bt 63” was aangetroffen. Deze nieuwe waarschuwing betrof een zending rijsteiwitconcentraat voor gebruik in diervoeders die via Nederland in Griekenland was terechtgekomen. De zending in kwestie is op 20 december 2006 uit China vertrokken, dat betekent na de toepassing van de controlemaatregelen door de Chinese autoriteiten. Nadat de Chinese autoriteiten door de Commissie op de hoogte waren gebracht van deze nieuwe waarschuwing en de Commissie hun had verzocht aanvullende waarborgen te verstrekken, besloten zij de bemonstering en de tests van rijstproducten strenger te maken en bepaalden zij dat rijstproducten moeten vergezeld gaan van een officieel Chinees inspectie- en quarantainecertificaat. Het Permanent Comité voor de voedselketen en de diergezondheid werd op 2 maart 2007 op de hoogte gebracht.

(7) Niettegenstaande de door de Chinese autoriteiten aangekondigde maatregelen werd naderhand nog meermaals kennisgeving gedaan van de aanwezigheid van de niet-toegelaten genetisch gemodificeerde rijst „Bt 63”.

(8) Ondanks herhaalde verzoeken van de Commissie waren de Chinese autoriteiten niet in staat het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek (GCO) van de Commissie controlemonsters en een protocol van een opsporingsmethode te verstrekken die voor het GCO kwalitatief en kwantitatief geschikt waren om de door de Chinese controleautoriteiten gebruikte opsporingsmethode te valideren.

(9) Aangezien de Chinese bevoegde autoriteiten niet voldoende waarborgen voor de afwezigheid van de niet-toegelaten genetisch gemodificeerde rijst „Bt 63” in rijstproducten van oorsprong uit China kunnen verstrekken en onverminderd de controleverplichtingen van de lidstaten moeten maatregelen worden vastgesteld met het oog op een omvattende en gemeenschappelijke aanpak om snel doeltreffende maatregelen te nemen en te vermijden dat de verschillende lidstaten op ongelijke wijze met de situatie omgaan.

(10) Indien het risico niet op afdoende wijze kan worden beheerst met de door de betrokken lidstaten getroffen maatregelen, kunnen overeenkomstig artikel 53 van Verordening (EG) nr. 178/2002 passende communautaire noodmaatregelen met betrekking tot uit een derde land ingevoerde levensmiddelen of diervoeders worden vastgesteld om de menselijke gezondheid, de diergezondheid of het milieu te beschermen.

(11) Aangezien de genetisch gemodificeerde rijst „Bt 63” niet overeenkomstig de Gemeenschapswetgeving is toegelaten en aangezien rekening houdend met het voorzorgsbeginsel van artikel 7 van Verordening (EG) nr. 178/2002 kan worden verondersteld dat producten waarvoor geen vergunning overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 is verleend, risico’s inhouden, moeten noodmaatregelen worden genomen om het in de handel brengen van de verontreinigde producten in de Gemeenschap te voorkomen.

(12) Overeenkomstig de algemene voorschriften van Verordening (EG) nr. 178/2002 hebben exploitanten van levensmiddelen- en diervoederbedrijven de primaire wettelijke verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat de levensmiddelen en diervoeders in de bedrijven onder hun beheer voldoen aan de voorschriften van de levensmiddelenwetgeving en om te controleren of deze voorschriften metterdaad worden nageleefd. De verplichting om te bewijzen dat in de handel gebrachte levensmiddelen en diervoeders vrij zijn van de verontreinigde producten moet derhalve liggen bij de exploitant die verantwoordelijk is voor het voor het eerst in de handel brengen van die levensmiddelen of diervoeders. Daarom moeten de maatregelen van deze beschikking inhouden dat zendingen van bepaalde producten van oorsprong uit China slechts in de handel mogen worden gebracht indien een analyserapport wordt verstrekt waaruit blijkt dat de producten niet met de niet-toegelaten genetisch gemodificeerde rijst „Bt 63” verontreinigd zijn. Het analyserapport moet overeenkomstig internationaal erkende normen worden afgegeven door een erkend of officieel laboratorium. Indien het analyserapport door een erkend laboratorium wordt afgegeven, lijkt het wenselijk dat het rapport door de desbetreffende bevoegde autoriteit wordt bevestigd.

(13) Daar geen gevalideerde opsporingsmethode en controlemonsters van geschikte kwaliteit en kwantiteit beschikbaar zijn — en om de controles te vergemakkelijken —, moet bij het opstellen van het analyserapport gebruik worden gemaakt van de voor het construct specifieke methode die door D. Mäde et al. (2006) is ontwikkeld (3). Het communautaire referentielaboratorium voor genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders (CRL-GMFF) binnen het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek achtte deze methode momenteel het meest geschikt.

(14) Met het oog op de nodige bemonsterings- en opsporingswerkzaamheden om te voorkomen dat producten in de handel worden gebracht die met de niet-toegelaten genetische gemodificeerde rijst „Bt 63” verontreinigd zijn, moet rekening worden gehouden met Aanbeveling 2004/787/EG van de Commissie van 4 oktober 2004 betreffende technische richtsnoeren inzake bemonstering en opsporing van genetisch gemodificeerde organismen en materiaal vervaardigd met genetisch gemodificeerde organismen, als of in producten aangeboden, in het kader van Verordening (EG) nr. 1830/2003 (4).

(15) De maatregelen van deze beschikking moeten evenredig zijn en mogen de handel niet meer dan nodig beperken. Daarom mogen zij alleen betrekking hebben op producten die van oorsprong uit China zijn of vanuit China naar de Gemeenschap worden verzonden en waarvan het waarschijnlijk wordt geacht dat zij met de niet-toegelaten genetisch gemodificeerde rijst „Bt 63” verontreinigd zijn. Gezien de enorme verscheidenheid aan producten die met de niet-toegelaten genetisch gemodificeerde rijst „Bt 63” kunnen verontreinigd zijn, lijkt het wenselijk een lange lijst van producten op te stellen die rijst kunnen bevatten, uit rijst kunnen bestaan of met rijst kunnen vervaardigd zijn. Sommige van de aangegeven producten kunnen echter al dan niet rijst bevatten, uit rijst bestaan of met rijst zijn vervaardigd. Het lijkt dan ook evenredig de exploitanten in staat te stellen een eenvoudige verklaring af te geven wanneer het product geen rijst bevat, niet uit rijst bestaat of niet met rijst is vervaardigd, en aldus de verplichte analyse en certificering te vermijden.

(16) De situatie betreffende de mogelijke verontreiniging van rijstproducten met de niet-toegelaten GM-rijst „Bt 63” moet binnen zes maanden opnieuw worden bekeken om na te gaan of de maatregelen van deze beschikking nog steeds nodig zijn.

(17) Er moet worden voorzien in een redelijke periode tussen de inwerkingtreding en de datum van toepassing van deze beschikking, zodat de lidstaten de praktische regelingen voor de toepassing ervan kunnen treffen.

(18) De in deze beschikking vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het Permanent Comité voor de voedselketen en de diergezondheid,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

Toepassingsgebied

Deze beschikking is van toepassing op de in de bijlage vermelde levensmiddelen en diervoeders van oorsprong uit of verzonden vanuit China.

Artikel 2

Voorwaarden voor het voor het eerst in de handel brengen

1. De lidstaten staan het voor het eerst in de handel brengen van de in artikel 1 bedoelde producten alleen toe als die producten vergezeld gaan van een door een officieel of erkend laboratorium afgegeven origineel analyserapport op grond van de voor het construct specifieke methode die door D. Mäde et al. voor de opsporing van de genetisch gemodificeerde rijst „Bt 63” is ontwikkeld, waaruit blijkt dat het product geen genetisch gemodificeerde rijst „Bt 63” bevat, niet uit die rijst bestaat of er niet mee is vervaardigd. Als het analyserapport door een Chinees erkend laboratorium is afgegeven, moet het door de desbetreffende bevoegde autoriteit worden bevestigd (5).

2. Indien een zending van producten als bedoeld in artikel 1 wordt gesplitst, gaat elk deel van de zending vergezeld van een kopie van het analyserapport. Indien een analyserapport als bedoeld in lid 1 ontbreekt, laat de in de Gemeenschap gevestigde exploitant die verantwoordelijk is voor het voor het eerst in de handel brengen van het product, de in artikel 1 bedoelde producten testen om aan te tonen dat zij geen genetisch gemodificeerde rijst „Bt 63” bevatten. Zolang het analyserapport niet beschikbaar is, mag de zending in de Gemeenschap niet in de handel worden gebracht.

3. Als een in de bijlage vermeld product geen rijst bevat, niet uit rijst bestaat of niet met rijst is vervaardigd, mag het originele analyserapport worden vervangen door een verklaring (6) van de voor de zending verantwoordelijke exploitant dat het levensmiddel geen rijst bevat, niet uit rijst bestaat en niet met rijst is vervaardigd.

Artikel 3

Controlemaatregelen

Met betrekking tot de in artikel 1 bedoelde producten die voor invoer worden aangeboden of al in de handel zijn, nemen de lidstaten de nodige maatregelen, waaronder steekproefsgewijze bemonstering en analyses door middel van de in artikel 2 bedoelde methode, om ervoor te zorgen dat de voorschriften van deze beschikking worden nageleefd. Zij stellen de Commissie via het systeem voor snelle waarschuwingen over levensmiddelen en diervoeders in kennis van positieve (ongunstige) resultaten. Negatieve (gunstige) resultaten worden driemaandelijks aan de Commissie gemeld.

Artikel 4

Verontreinigde zendingen

De lidstaten treffen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat producten als bedoeld in artikel 1 waarvan gebleken is dat zij genetisch gemodificeerde rijst „Bt 63” bevatten, uit die rijst bestaan of ermee zijn vervaardigd, niet in de handel worden gebracht.

Artikel 5

Verhalen van kosten

De lidstaten zorgen ervoor dat de kosten van de uitvoering van de artikelen 2 en 4 worden gedragen door de exploitanten die verantwoordelijk zijn voor het voor het eerst in de handel brengen.

Artikel 6

Herbeoordeling van de maatregelen

De situatie wordt uiterlijk op 15 oktober 2008 opnieuw beoordeeld.

Artikel 7

Toepassing

Deze beschikking is van toepassing met ingang van 15 april 2008.

Artikel 8

Adressaten

Deze beschikking is gericht tot de lidstaten.

Gedaan te Brussel, 3 april 2008. Voor de Commissie Androulla VASSILIOU Lid van de Commissie

(1) PB L 31 van 1.2.2002, blz. 1. Verordening laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 202/2008 van de Commissie (PB L 60 van 5.3.2008, blz. 17).

(2) PB L 268 van 18.10.2003, blz. 1. Verordening gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1981/2006 van de Commissie (PB L 368 van 23.12.2006, blz. 99).

(3) European Food Research and Technology, 224:271-278 (2006).

(4) PB L 348 van 24.11.2004, blz. 18.

(5) Het analyserapport wordt opgesteld in een voor de certificerende functionaris begrijpelijke taal, zodat deze volledig op de hoogte is van de betekenis van de inhoud van elk analyserapport dat hij ondertekent, en in een taal die begrijpelijk is voor de controlerende functionaris van het land van invoer.

(6) De verklaring wordt opgesteld in een voor de exploitant begrijpelijke taal, zodat deze volledig op de hoogte is van de betekenis van de inhoud van de verklaring die hij ondertekent, en in een taal die begrijpelijk is voor de controlerende functionaris van het land van invoer.