BESCHIKKING VAN DE RAAD van 13 september 1993 inzake de bevordering van hernieuwbare energiebronnen in de Gemeenschap (Altener-programma)

(93/500/EEG)DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, inzonderheid op de artikelen 130 S en 235,

Gezien het voorstel van de Commissie (1),

Gezien het advies van het Europees Parlement (2),

Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (3),

Overwegende dat de Raad (ministers van Energie en Milieu) op 29 oktober 1990 is overeengekomen dat de Gemeenschap en de Lid-Staten bereid zijn maatregelen te nemen met het doel tegen het jaar 2000 een stabilisatie van de totale CO2-emissies op het niveau van 1990 in de Gemeenschap als geheel te bereiken, waarbij zij ervan uitgaan dat andere belangrijke landen soortgelijke verbintenissen zullen aangaan, en waarbij zij de doelstellingen onderkennen die door een aantal Lid-Staten zijn geformuleerd met betrekking tot de stabilisatie of vermindering van de emissies vóór bepaalde data; dat Lid-Staten waarin het aanvankelijk energieverbruik op een betrekkelijk laag niveau ligt en de per hoofd van de bevolking of op een andere geschikte basis gemeten emissies daardoor laag zijn, recht hebben op CO2-doelstellingen en/of -strategieën die overeenkomen met hun economische en sociale ontwikkeling onverminderd de verbetering van het energierendement van hun economische activiteiten;

Overwegende dat de Commissie, in haar mededeling aan de Raad betreffende een strategie van de Gemeenschap voor de beperking van de emissie van kooldioxide en de verhoging van het energierendement, heeft aangegeven welke acties de Gemeenschap dient te ondernemen om de CO2-uitstoot te beperken;

Overwegende dat de Raad in zijn zitting van 13 december 1991 de Commissie heeft verzocht om formele voorstellen in te dienen voor maatregelen in het kader van de communautaire strategie;

Overwegende dat een significante toeneming van het gebruik van hernieuwbare energiebronnen zal bijdragen tot de verwezenlijking van de doelstelling van stabilisatie van de CO2-uitstoot;

Overwegende dat volgens artikel 130 R van het Verdrag het optreden van de Gemeenschap op milieugebied tot doel heeft de kwaliteit van het milieu te verbeteren en zorg te dragen voor een behoedzaam en rationeel gebruik van de natuurlijke hulpbronnen, hetgeen door het gebruik van hernieuwbare energiebronnen wordt mogelijk gemaakt;

Overwegende dat de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen aanzienlijk kan bijdragen tot de vermindering van de verontreinigende emissies ten gevolge van het gebruik van fossiele brandstoffen;

Overwegende dat de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen zal bijdragen tot de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen en van het gevaar van opwarming van de dampkring; dat bijgevolg een brede internationale samenwerking wenselijk is om significante resultaten te bereiken;

Overwegende dat aangezien het Verdrag niet in andere actiebevoegdheden voorziet betreffende de energieaspecten van het in artikel 2 bedoelde programma, ook naar artikel 235 moet worden verwezen;

Overwegende dat de Raad in zijn resolutie van 16 september 1986 betreffende nieuwe doelstellingen inzake het energiebeleid van de Gemeenschap voor 1995 en de convergentie van het beleid van de Lid-Staten (4) aangeeft dat het aandeel van nieuwe en hernieuwbare energiebronnen ter vervanging van de traditionele brandstoffen aanzienlijk zou moeten worden vergroot, opdat deze een rol van betekenis kunnen spelen in de totale energiebalans;

Overwegende dat bepaalde hernieuwbare energiebronnen thans slechts een klein marktaandeel hebben en dat, wanneer zij nog niet concurrerend zijn, dit onder meer zijn verklaring vindt in het feit dat bij het huidige prijzenstelsel niet altijd de ecologische kosten van de voornaamste traditionele energiebronnen in aanmerking worden genomen; dat de Lid-Staten deze distorsies moeten vermijden, willen zij in de toekomst de bijdrage van de hernieuwbare energiebronnen aan de energievoorziening versterken;

Overwegende dat de Raad in zijn aanbeveling van 9 juni 1988 betreffende de ontwikkeling van de exploitatie van hernieuwbare energie in de Gemeenschap (5) zijn voornemen om een op de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen gericht beleid te voeren, heeft bevestigd en nader heeft toegelicht;

Overwegende dat de Raad bij de toetsing van de bij de verwezenlijking van de in zijn resolutie van 16 september 1986 neergelegde energiedoelstellingen voor 1995 gemaakte vorderingen, in zijn conclusies van 8 november 1988 heeft verklaard dat hij bijzonder veel belang hecht aan de rol van hernieuwbare energiebronnen bij de energievoorziening van de toekomst;

Overwegende dat de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen en met name de exploitatie van de biomassa het economische voordeel bieden van werkgelegenheid en van het ter plaatse handhaven van de lokale bevolking;

Overwegende dat de bevordering en de verbreiding van hernieuwbare energiebronnen in alle regio's van de Gemeenschap tot versterking kunnen leiden van de economische en sociale samenhang van de Gemeenschap, zoals bepaald in artikel 130 A van het Verdrag;

Overwegende dat daartoe rekening moet worden gehouden met de communautaire indicatieve doelstellingen en moet worden voorzien in middelen om de verwezenlijking van de doelstellingen, rekening houdend met de specifieke omstandigheden in elke Lid-Staat, te stimuleren;

Overwegende dat moet worden voorzien in een programma met een looptijd van vijf jaar;

Overwegende dat een bedrag van 40 miljoen ecu noodzakelijk wordt geacht voor de tenuitvoerlegging van dit meerjarenprogramma; dat dit bedrag bestemd is voor de financiering van het programma in de periode 1993-1997, op voorwaarde dat het kan worden ingepast in de vanaf 1 januari 1993 geldende financiële vooruitzichten op middellange termijn van de Gemeenschap,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING VASTGESTELD:

Artikel 1

De Lid-Staten trachten in het kader van hun energiebeleid en met inachtneming van de in bijlage I vermelde communautaire indicatieve doelstellingen op het gebied van hernieuwbare energie, bij te dragen tot de beperking van de kooldioxide-uitstoot.

Artikel 2

1. De Gemeenschap ondersteunt een reeks acties ter bevordering van hernieuwbare energiebronnen in het kader van het Altener-programma (specifieke acties om hernieuwbare energiebronnen meer ingang te doen vinden), hierna "het programma" genoemd.

2. Het programma heeft een looptijd van vijf jaar.

3. Het voor de tenuitvoerlegging van het programma noodzakelijk geachte bedrag aan communautaire financiële middelen beloopt 40 miljoen ecu voor de periode 1993-1997, op voorwaarde dat dit bedrag kan worden ingepast in de vanaf 1 januari 1993 geldende financiële vooruitzichten op middellange termijn van de Gemeenschap.

4. De begrotingsautoriteit stelt de voor elk begrotingsjaar beschikbare kredieten vast, rekening houdend met de beginselen van goed financieel beheer als bedoeld in artikel 2 van het Financieel Reglement van 21 december 1977 van toepassing op de algemene begroting der Europese Gemeenschappen (6).

Artikel 3

In het kader van het programma worden vier categorieën acties op het gebied van hernieuwbare energiebronnen gefinancierd:

a) studies en technische evaluaties met het oog op de opstelling van technische normen of specificaties;

b) maatregelen ter ondersteuning van initiatieven van de Lid-Staten gericht op de uitbreiding of totstandbrenging van infrastructuur op het gebied van hernieuwbare energiebronnen. Deze initiatieven omvatten:

- opleidings- en voorlichtingsactiviteiten op het gebied van hernieuwbare energiebronnen op een niveau dat zo dicht mogelijk bij de marktdeelnemers en de eindverbruikers van energie ligt;

- sectoriële acties, als vermeld in bijlage II;

c) maatregelen ter bevordering van de oprichting van een informatienetwerk waarmee de cooerdinatie van de activiteiten op nationaal, communautair en internationaal niveau via passende voorzieningen voor informatie-uitwisseling kan worden verbeterd en het effect van de diverse in dit artikel bedoelde acties kan worden beoordeeld;

d) studies, evaluaties en andere passende maatregelen ter beoordeling van de technische uitvoerbaarheid en de economische en ecologische voordelen van de industriële exploitatie van de biomassa voor energiedoeleinden, met name voor de produktie van warmte en elektriciteit.

Artikel 4

1. De Gemeenschap draagt alle kosten in verband met de in artikel 3, onder a), bedoelde acties.

2. Het financieringspercentage voor de in artikel 3, onder b) en c), bedoelde acties bedraagt 30 à 50 % van de totale kosten.

In uitzonderlijke en ten genoegen van het in artikel 7, lid 1, bedoelde comité naar behoren gemotiveerde gevallen kan dit percentage meer dan 50 %, maar ten hoogste 60 % bedragen.

3. Het financieringspercentage dat voor de in artikel 3, onder d), bedoelde acties geldt, bedraagt ten hoogste 30 % van de totale kosten.

4. Het resterende deel van de kosten van de in artikel 3, onder b), c) en d), bedoelde acties kan worden gefinancierd uit openbare of particuliere middelen dan wel een combinatie daarvan.

Artikel 5

1. De Commissie stelt, in overleg met het in artikel 7, lid 1, bedoelde comité, jaarlijks richtsnoeren op voor de in artikel 3, onder b), c) en d), bedoelde ondersteunende maatregelen.

2. De in artikel 3, onder b), bedoelde projecten voor initiatieven en de lijst van de instanties die deze moeten uitvoeren, worden jaarlijks door de Lid-Staten aan de Commissie voorgelegd. De Commissie bepaalt de financiële bijdrage van de Gemeenschap en de daaraan verbonden voorwaarden overeenkomstig de procedure van artikel 7, lid 1. De Commissie ondertekent met deze instanties overeenkomsten betreffende de ondersteunende maatregelen.

Artikel 6

1. De Commissie is belast met de uitvoering van het programma.

2. Voor de uitvoering van de acties van artikel 3, onder a), b) en c), past de Commissie de procedure van artikel 7, lid 1, toe.

3. Voor de uitvoering van de acties van artikel 3, onder d), past de Commissie de procedure van artikel 7, lid 2, toe.

Artikel 7

1. Voor de uitvoering van de in artikel 6, lid 2, bedoelde acties wordt de Commissie bijgestaan door een raadgevend comité bestaande uit vertegenwoordigers van de Lid-Staten en voorgezeten door de vertegenwoordiger van de Commissie.

De vertegenwoordiger van de Commissie legt het comité een ontwerp voor van de te nemen maatregelen. Het comité brengt binnen een termijn die de voorzitter kan vaststellen naar gelang van de urgentie van de materie advies uit over dit ontwerp, zo nodig door middel van een stemming.

Het advies wordt in de notulen opgenomen; voorts heeft iedere Lid-Staat het recht te verzoeken dat zijn standpunt in de notulen wordt opgenomen.

De Commissie houdt zoveel mogelijk rekening met het door het comité uitgebrachte advies. Zij brengt het comité op de hoogte van de wijze waarop zij rekening heeft gehouden met zijn advies.

2. Voor de uitvoering van de in artikel 6, lid 3, bedoelde acties wordt de Commissie bijgestaan door een comité bestaande uit vertegenwoordigers van de Lid-Staten en voorgezeten door de vertegenwoordiger van de Commissie.

De vertegenwoordiger van de Commissie legt het comité een ontwerp voor van de te nemen maatregelen. Het comité brengt advies uit over dit ontwerp binnen een termijn die de voorzitter kan vaststellen naar gelang van de urgentie van de materie. Het comité spreekt zich uit met de meerderheid van stemmen die in artikel 148, lid 2, van het Verdrag is voorgeschreven voor de aanneming van de besluiten die de Raad op voorstel van de Commissie dient te nemen. Bij stemming in het comité worden de stemmen van de vertegenwoordigers van de Lid-Staten gewogen overeenkomstig genoemd artikel. De voorzitter neemt niet aan de stemming deel.

De Commissie stelt maatregelen vast die onmiddellijk van toepassing zijn.

Indien deze maatregelen echter niet in overeenstemming zijn met het advies dat het comité heeft uitgebracht, worden zij onverwijld door de Commissie ter kennis van de Raad gebracht.

In dat geval stelt de Commissie de toepassing van de maatregelen waartoe zij heeft besloten uit voor een termijn van één maand na de datum van kennisgeving.

De Raad kan binnen de in de voorgaande alinea genoemde termijn met een gekwalificeerde meerderheid van stemmen een andersluidend besluit nemen.

Artikel 8

1. Tijdens het derde toepassingsjaar van het programma dient de Commissie bij het Europees Parlement en de Raad een verslag in over de bereikte resultaten. Dit verslag gaat vergezeld van voorstellen betreffende de wijzigingen die in het licht van die resultaten noodzakelijk mochten zijn.

2. Na de beëindiging van het programma beoordeelt de Commissie de bereikte resultaten, de toepassing van deze beschikking en de samenhang tussen de nationale en de communautaire acties. Zij brengt daarover verslag uit aan het Europees Parlement, de Raad en het Economisch en Sociaal Comité.

Artikel 9

Deze beschikking is van toepassing van 1 januari 1993 tot en met 31 december 1997.

Artikel 10

Deze beschikking is gericht tot de Lid-Staten.

Gedaan te Brussel, 13 september 1993.

Voor de Raad

De Voorzitter

Ph. MAYSTADT

(1) PB nr. C 179 van 16. 7. 1992, blz. 4.

(2) PB nr. C 176 van 28. 6. 1993.

(3) PB nr. C 19 van 25. 1. 1993, blz. 7.

(4) PB nr. C 241 van 25. 9. 1986, blz. 1.

(5) PB nr. L 160 van 28. 6. 1988, blz. 46.

(6) PB nr. L 356 van 31. 12. 1977, blz. 1; Financieel Reglement laatstelijk gewijzigd bij Verordening (Euratom, EGKS, EEG) nr. 610/90 (PB nr. L 70 van 16. 3. 1990, blz. 1).

BIJLAGE I

Communautaire indicatieve doelstellingen voor de vermindering van de kooldioxide-uitstoot door het ontwikkelen van hernieuwbare energiebronnen Een vermindering van de kooldioxide-uitstoot in 2005 met 180 miljoen ton zou als volgt kunnen worden bereikt:

A. Het aandeel van de hernieuwbare energiebronnen in de totale energievoorziening verhogen van bijna 4 % in 1991 tot 8 % in 2005 (1).

Daartoe zou de produktie van hernieuwbare energie van bijna 43 Mtoe in 1991 moeten stijgen tot ongeveer 109 Mtoe in het jaar 2005.

B. De elektriciteitsproduktie op basis van hernieuwbare energiebronnen (exclusief grote waterkrachtcentrales) verdrievoudigen.

Daartoe zouden de capaciteit en de elektriciteitsproduktie van alle centrales (met uitzondering van grote waterkrachtcentrales) die gebruik maken van hernieuwbare energiebronnen, respectievelijk moeten stijgen van 8 GW en 25 TWh in 1991 tot 27 GW en 80 TWh in 2005.

C. Voor biobrandstoffen tot een marktaandeel van 5 % van het totale verbruik van motorvoertuigen komen.

Daartoe wordt een produktie in 2005 van 11 Mtoe biobrandstoffen noodzakelijk geacht.

(1) In de energiebalansen die als grondslag hebben gediend voor bovenstaande doelstelling A, wordt de uit de verschillende bronnen gewonnen elektrische energie weergegeven volgens de regels van het Bureau voor de Statistiek van de Europese Gemeenschappen.

BIJLAGE II

Illustratieve, niet-limitatieve lijst van in artikel 3, onder b), tweede streepje, bedoelde sectoriële acties 1. Proefprojecten voor het invoeren van een "resultaatsgarantie" op de markt voor zonnecollectoren en zonneboilers.

2. Proefprojecten met betrekking tot wagenparken voor de introductie van biobrandstof als substituut voor aardolieprodukten in de vervoersector.

3. Verkennende studies op het gebied van geïntegreerde programmering van hulpbronnen (Least Cost Planning) en vraagbeheersing (Demand Side Management).

4. Proefprojecten voor de financiering door derden in het kader van het Europees netwerk voor de financiering door derden (zonder rechtstreekse financiële bijdrage van de Gemeenschap).

5. Dekking van financiële risico's in verband met onvoorziene geologische factoren bij de ontwikkeling van energie uit aardwarmte.

6. Opstellen van plaatselijke ontwikkelingsplannen voor hernieuwbare energiebronnen.

7. Totstandbrenging en ontwikkeling van de nodige infrastructuur in de Lid-Staten om investeerders assistentie te kunnen aanbieden bij de opstelling van voorstudies van uitvoerbaarheid.

8. Proefprojecten waarbij nieuwe of bestaande gebouwen worden uitgerust met fotovoltaïsche modulen.

9. Proefprojecten op het gebied van de planning van windturbineparken.

10. Proefprojecten voor de aanwending van bioklimaatsystemen in de architectuur.