Categorie Belangrijkste kenmerken

8. Geld in omloop De passivacategorie „geld in omloop” wordt gedefinieerd als „bankbiljetten en munten in omloop die algemeen worden gebruikt voor het verrichten van betalingen”. Hiertoe behoren door de ECB of de NCB’s uitgegeven bankbiljetten. Munten in omloop zijn geen passiefpost van MFI’s in de deelnemende lidstaten, maar van de centrale overheid. Munten maken echter deel uit van de monetaire aggregaten en het is gebruik om deze passiefpost op te nemen in de categorie „geld in omloop”. De tegenpost van deze passiefpost dient te worden opgenomen bij „overige activa”.

9. Deposito’s Door informatieplichtigen aan crediteuren verschuldigde bedragen (aandelen, deposito’s of overige) en die voldoen aan de in paragraaf 1 van deel 1 van bijlage I beschreven kenmerken, behalve de gelden verkregen door de uitgifte van verhandelbare effecten of aandelen/participaties in geldmarktfondsen. Ten behoeve van het rapportagekader wordt deze categorie uitgesplitst in girale deposito’s, deposito’s met vaste looptijd, deposito’s met opzegtermijn en repo-overeenkomsten. a) deposito’s en leningen „Deposito’s” omvatten tevens „leningen” als passiva van MFI’s. Conceptueel gesproken zijn leningen door MFI’s ontvangen bedragen die niet in de vorm van „deposito’s” worden gestructureerd. Het ESR 95 maakt onderscheid tussen „leningen” en „deposito’s” op grond van de partij die het initiatief neemt (indien dit de geldnemer is, is het een lening, maar indien dit de geldgever is, is het een deposito). In het rapportagekader worden „leningen” niet beschouwd als een aparte categorie aan de passiefzijde van de balans. In plaats daarvan dienen als „leningen” beschouwde tegoeden zonder differentiatie te worden opgenomen onder de passiefpost „depositoverplichtingen”, tenzij het verhandelbare instrumenten zijn. Dit is in overeenstemming met de boven gegeven definitie van „depositoverplichtingen”. Leningen aan MFI’s die als „depositoverplichtingen” worden ingedeeld, dienen te worden opgesplitst overeenkomstig de vereisten van het rapportagekader (d.w.z. naar sector, instrument, valuta en looptijd); gesyndiceerde leningen ontvangen door MFI’s vallen in deze categorie; b) niet-verhandelbare schuldinstrumenten Niet-verhandelbare, door informatieplichtigen uitgegeven schuldinstrumenten worden in het algemeen geclassificeerd als „depositoverplichtingen”. Instrumenten kunnen als „niet-verhandelbaar” worden aangeduid in de zin dat er beperkingen zijn met betrekking tot de overdracht van de juridische eigendom van het instrument, hetgeen betekent dat ze niet kunnen worden verhandeld of, ook al zijn ze technisch gezien verhandelbaar, verhandelen niet mogelijk is vanwege het ontbreken van een gereguleerde markt. Niet-verhandelbare, door informatieplichtigen uitgegeven instrumenten die nadien verhandelbaar worden en die op secundaire markten kunnen worden verhandeld, dienen als „schuldbewijzen” te worden ingedeeld; c) margestortingen Margestortingen (margins) uit hoofde van derivatencontracten dienen als „depositoverplichtingen” te worden ingedeeld, indien ze liquide, bij MFI’s gedeponeerd, onderpand vormen, eigendom blijven van de deposant en bij afloop van het contract aan de deposant worden terugbetaald. Op basis van de huidige marktpraktijk wordt ook voorgesteld dat door de rapportageplichtige ontvangen marges alleen als „depositoverplichtingen” dienen te worden geclassificeerd voor zover de MFI middelen tot haar beschikking krijgt die zonder meer opnieuw kunnen worden uitgeleend. Indien een deel van door de MFI ontvangen marges aan een andere deelnemer op de derivatenmarkt dient te worden doorgegeven (bv. het clearinghuis), dient alleen het voor de MFI beschikbaar blijvende gedeelte in principe als „depositoverplichtingen” te worden geclassificeerd. De complexiteit van de huidige marktpraktijken maakt een vaststelling van die marges die voor de MFI middelen zijn voor het opnieuw uitlenen of marges die daadwerkelijk terugbetaalbaar zijn, wellicht moeilijk omdat verschillende soorten marges zonder onderscheid op dezelfde rekeningen worden geplaatst. In die gevallen kan classificatie van deze marges onder „overige verplichtingen” of als „depositoverplichtingen”, afhankelijk van de nationale praktijk, aanvaard worden. „Geoormerkte uitstaande bedragen in verband met bijvoorbeeld leasingcontracten” worden geclassificeerd als depositoverplichtingen onder „deposito’s met vaste looptijd” of „deposito’s met een opzegtermijn”, afhankelijk van de looptijd/bepalingen van het onderliggende contract. Gelden (deposito’s) die op een trustbasis worden ontvangen, worden niet opgenomen op de statistische balans van de MFI (zie bij „leningen op basis van een trust” onder categorie 2); d) door MFI’s uitgegeven aandelen Door MFI’s uitgegeven aandelen worden ingedeeld als deposito’s en niet als kapitaal en reserves indien: 1) er sprake is van een economische debiteur-crediteurrelatie tussen de uitgevende MFI en de houder (ongeacht de eigendomsrechten van deze aandelen), en 2) de aandelen kunnen worden omgezet in chartaal geld of worden teruggekocht zonder significante beperkingen of boetes. Een opzegtermijn wordt niet als een significante beperking beschouwd. Bovendien dienen dergelijke aandelen aan de volgende voorwaarden te voldoen: — de betrokken nationale bestuursrechtelijke bepalingen stipuleren geen onvoorwaardelijk recht voor de uitgevende MFI om terugkoop van haar aandelen af te wijzen, — de aandelen zijn „waardevast”, d.w.z. onder normale omstandigheden vindt uitbetaling plaats tegen hun nominale waarde in geval van terugkoop, en — indien de MFI insolvent wordt, zijn de houders van haar aandelen juridisch niet verplicht in te staan voor de nominale waarde van de aandelen (d.w.z. de deelname van aandeelhouders in het geplaatste kapitaal) te boven gaande uitstaande verplichtingen, noch tot enige aanvullende lasten. De achterstelling van aandelen ten opzichte van enig ander door de MFI uitgegeven instrument geldt niet als een aanvullende last. De opzegtermijnen voor de conversie van dergelijke aandelen in chartaal geld worden aangewend voor de indeling van deze aandelen volgens de uitsplitsing naar opzegtermijn binnen de instrumentencategorie „deposito’s”. Deze opzegtermijnen zijn tevens van toepassing bij de bepaling van de reserveratio ingevolge artikel 4 van Verordening (EG) nr. 1745/2003 (ECB/2003/9). Geoormerkte aandelen die verband houden met door de MFI verstrekte leningen, dienen te worden ingedeeld als depositoverplichtingen, met dezelfde oorspronkelijke looptijduitsplitsing als de onderliggende lening, dat wil zeggen, als „deposito’s met vaste looptijd” of „deposito’s met een opzegtermijn”, afhankelijk van de looptijdvoorwaarden van het onderliggende leencontract. Indien MFI’s dergelijke door MFI’s uitgegeven en als deposito’s, en niet als kapitaal en reserves ingedeelde aandelen, aanhouden, worden deze aandelen door de aanhoudende MFI aan de actiefzijde van haar balans als leningen ingedeeld; e) securitisatiepassiva Tegenpost van leningen en/of overige activa afgestoten in een securitisatie, maar nog opgenomen op de statistische balans. De volgende post wordt niet behandeld als een deposito: — Gelden (deposito’s) die op een trustbasis worden ontvangen (zie „Leningen die op basis van een trust worden verstrekt” onder categorie 2).

9.1. Onmiddellijk opvraagbare deposito’s Deposito’s die zonder enige significante vertraging, beperking of boete kunnen worden omgezet in chartaal geld en/of die per cheque, bankopdracht, debitering en dergelijke overdraagbaar zijn. Hiertoe behoren: — saldi (rentedragend of niet) die, zonder significante boete of beperkingen, onmiddellijk of aan het eind van de werkdag volgend op die waarop ze werden opgevraagd, in chartaal geld kunnen worden omgezet, maar niet overdraagbaar zijn; — saldi (rentedragend of niet) in „op hardware gebaseerd” of „op software gebaseerd” elektronisch geld (bv. elektronische portemonnees); — leningen, die moeten worden afgelost aan het einde van de werkdag volgend op die waarop de lening werd verstrekt.

9.1a. Girale deposito’s Girale deposito’s zijn die deposito’s in de categorie „onmiddellijk opvraagbare deposito’s” die direct overdraagbaar zijn om betalingen te verrichten aan andere economische subjecten met behulp van algemeen gebruikte betaalmiddelen, zoals overmaking en incasso, mogelijk ook via krediet- of debetkaart, transacties in elektronisch geld, cheques, of soortgelijke middelen, zonder enige significante vertraging, beperking of boete. Deposito’s die alleen kunnen worden gebruikt voor opneming van contanten en/of deposito’s waarvan gelden alleen kunnen worden opgenomen of overgedragen via een andere rekening van dezelfde eigenaar worden niet opgenomen onder girale deposito’s.

9.2. Deposito’s met een vaste looptijd Niet-girale deposito’s die niet in chartaal geld kunnen worden omgezet vóór afloop van een vaste termijn of die slechts vóór afloop daarvan in chartaal geld kunnen worden omgezet als de houder enigerlei boete betaalt. Hiertoe behoren tevens gereguleerde spaartegoeden waarvoor het looptijdcriterium niet relevant is (ingedeeld in de looptijdcategorie „langer dan twee jaar”). Financiële producten met roll-over-bepalingen moeten worden ingedeeld naar de kortste looptijd. Alhoewel deposito’s met een vaste looptijd eventueel eerder kunnen worden opgezegd na voorafgaande kennisgeving, of opgezegd kunnen worden op verzoek op straffe van bepaalde boetes, worden deze kenmerken niet relevant geacht voor classificatiedoeleinden.

9.2a/9.2b/9.2c. Deposito’s met een vaste looptijd tot en met één jaar/langer dan één jaar en tot en met twee jaar/langer dan twee jaar Deze posten omvatten voor elke looptijduitsplitsing: a) Geplaatste tegoeden met een vaste looptijd tot en met één jaar/langer dan één jaar en tot en met twee jaar/langer dan twee jaar die niet-overdraagbaar zijn en vóór het einde van de looptijd niet in chartaal geld kunnen worden omgezet. b) Geplaatste tegoeden met een vaste looptijd tot en met één jaar/langer dan één jaar en tot en met twee jaar/langer dan twee jaar die niet-overdraagbaar zijn, maar wel na voorafgaande opzegging opvraagbaar zijn; na opzegging worden deze tegoeden naargelang de opzegtermijn in 9.3a of 9.3b ondergebracht. c) Geplaatste tegoeden met een vaste looptijd tot en met één jaar/langer dan één jaar en tot en met twee jaar/langer dan twee jaar die niet-overdraagbaar zijn, maar onder betaling van een boete onmiddellijk opvraagbaar zijn. d) Margestortingen uit hoofde van derivatencontracten met een looptijd van hoogstens één jaar/tussen één en twee jaar/langer dan twee jaar die liquide onderpand tegenover het kredietrisico vormen, maar eigendom blijven van de deposant en aan de deposant worden terugbetaald bij afloop van het contract. e) Leningen belichaamd in één enkel document met een oorspronkelijke looptijd tot en met één jaar/langer dan één jaar en tot en met twee jaar/langer dan twee jaar. f) Door MFI’s uitgegeven niet-verhandelbare schuldbewijzen (al dan niet in documenten belichaamd) met een oorspronkelijke looptijd tot en met één jaar/langer dan één jaar en tot en met twee jaar/langer dan twee jaar. g) Achtergestelde schuld uitgegeven door MFI’s in de vorm van deposito’s of leningen met een oorspronkelijke looptijd tot en met één jaar/langer dan één jaar en tot en met twee jaar/langer dan twee jaar. h) Securitisatiepassiva. Tegenpost van leningen en/of overige activa afgestoten in een securitisatie, maar nog opgenomen op de statistische balans. Bij conventie worden deze passiva toegewezen aan de looptijduitsplitsing vaste looptijd „langer dan twee jaar”. Daarnaast omvatten deposito’s met een vaste looptijd van langer dan twee jaar: — Tegoeden (ongeacht looptijd) waarvoor de rentevoet en/of rentevoorwaarden in nationale wetgeving zijn voorgeschreven en die worden aangehouden voor bijzondere doeleinden (zoals woningfinanciering) met een tijdshorizon van meer dan twee jaar (zelfs als ze, technisch gezien, onmiddellijk opvraagbaar zijn).

9.3. Deposito’s met een opzegtermijn Niet-girale deposito’s zonder vaste looptijd die slechts in chartaal geld kunnen worden omgezet met inachtneming van een opzegtermijn, vóór afloop waarvan omzetting in chartaal geld niet of slechts met een boete mogelijk is. Hiertoe behoren deposito’s die juridisch gezien wellicht onmiddellijk opvraagbaar zijn, maar waarvoor krachtens nationale usance boetes en beperkingen gelden (ingedeeld in de looptijdcategorie „tot en met drie maanden”), evenals beleggingsrekeningen zonder opzegtermijn of vaste looptijd maar met beperkingen ten aanzien van de op te nemen bedragen (ingedeeld in de looptijdcategorie „langer dan drie maanden”).

9.3a/9.3b. Deposito’s met een opzegtermijn tot en met drie maanden/langer dan drie maanden waarvan langer dan twee jaar Posten 9.3a./9.3b omvatten voor elke looptijduitsplitsing: a) Geplaatste tegoeden zonder vaste looptijd die slechts kunnen worden opgevraagd met inachtneming van een opzegtermijn tot en met drie maanden/langer dan drie maanden, waarvan langer dan twee jaar; als eerdere (of onmiddellijke) opvraging mogelijk is, gaat dit gepaard met een boete. b) Geplaatste tegoeden met een vaste looptijd die niet-overdraagbaar zijn, maar waarbij ten behoeve van vervroegde aflossing opzegging van toepassing is geweest met een opzegtermijn van minder dan drie maanden/langer dan drie maanden, waarvan langer dan twee jaar. Daarnaast omvatten deposito’s met een opzegtermijn van drie maanden: — Niet-overdraagbare direct opvraagbare spaartegoeden en andere tegoeden waarvoor, hoewel de tegoeden juridisch gezien onmiddellijk opvraagbaar zijn, aanzienlijke boetes gelden. En, deposito’s met een opzegtermijn van meer dan drie maanden waarvan langer dan twee jaar (indien van toepassing) omvatten: — Beleggingsrekeningen zonder opzegtermijn of vaste looptijd, waarbij het opnemen van bedragen onderhevig is aan beperkingen.

9.4. Repo’s Tegenpost van gelden ontvangen in ruil voor door de informatieplichtigen tegen een bepaalde koers verkochte effecten onder beding van wederinkoop van dezelfde (of soortgelijke) effecten tegen een vaste koers op een afgesproken datum in de toekomst. Door informatieplichtigen ontvangen bedragen in ruil voor effecten die aan een derde zijn overgedragen („tijdelijke verkrijger”) moeten onder „repo-overeenkomsten” worden ingedeeld indien er een vaste verplichting is om de transactie om te keren en niet louter een optie daartoe. Dit houdt in dat tijdens de transactie alle risico’s en beloningen van de onderliggende effecten voor de informatieplichtigen blijven. De volgende varianten van repo-achtige transacties worden allemaal ingedeeld onder „repo-overeenkomsten”: — ontvangen bedragen in ruil voor effecten die tijdelijk aan een derde zijn overgedragen in de vorm van een obligatie-uitleen tegen liquide onderpand, — ontvangen bedragen in ruil voor effecten die tijdelijk aan een derde zijn overgedragen in de vorm van een verkoop/terugkoopovereenkomst. De onderliggende effecten van repo-achtige transacties worden geboekt volgens de regels in actiefpost 3 „effecten met uitzondering van aandelen”. Transacties die de tijdelijke overdracht van goud tegen liquide onderpand behelzen, worden ook onder deze post opgenomen.

10. Aandelen/participaties in geldmarktfondsen Door MFI’s uitgegeven aandelen of participaties. Zie definitie in sectie 2 van deel 1 van bijlage I.

11. Uitgegeven schuldbrieven Door informatieplichtigen uitgegeven effecten niet zijnde aandelen die instrumenten vormen die doorgaans verhandelbaar zijn en op secundaire markten worden verhandeld of op de markt kunnen worden verrekend en die de houder geen eigendomsrechten verlenen met betrekking tot de emitterende instelling. Hiertoe behoren: a) Effecten die de houder een onvoorwaardelijk recht geven op een vast of contractueel bepaald inkomen in de vorm van couponbetalingen en/of vast bedrag op een bepaalde datum of op bepaalde data, dan wel vanaf een bij de emissie vastgestelde datum. b) Niet-verhandelbare, door informatieplichtigen uitgegeven instrumenten die nadien verhandelbaar worden, dienen als „schuldbewijzen” te worden geclassificeerd (zie ook categorie 9). c) Achtergestelde schuld uitgegeven door MFI’s moet voor monetaire en bancaire statistieken op dezelfde manier worden behandeld als andere door MFI’s opgelopen schuld. Daarom dient achtergestelde schuld uitgegeven in de vorm van effecten te worden geclassificeerd als „uitgegeven schuldbewijzen”, terwijl achtergestelde schuld die door MFI’s wordt uitgegeven in de vorm van deposito’s of leningen, onder „depositoverplichtingen” dient te worden opgenomen. Indien alle vormen van achtergestelde schulden uitgegeven door MFI’s voor statistische doeleinden als één enkel cijfer worden aangegeven, dient dit cijfer onder de post „uitgegeven schuldbewijzen” te worden opgenomen, vanwege het feit dat achtergestelde schulden hoofdzakelijk bestaan uit effecten en niet uit leningen. Achtergestelde schuld dient niet te worden opgenomen onder de passiefpost „kapitaal en reserves”. d) Hybride instrumenten. Verhandelbaar waardepapier met een combinatie van schuldcomponenten en componenten van derivaten, waaronder: — verhandelbare schuldbrieven die verankerde derivaten bevatten, — verhandelbaar waardepapier waarvan de aflossingswaarde en/of coupon gekoppeld is aan de ontwikkeling van een onderliggend referentieactief, prijs van een actief of een andere referentie-indicator gedurende de looptijd van het instrument.

11a/11b/11c. Schuldbewijzen met een oorspronkelijke looptijd tot en met één jaar/langer dan één jaar en tot en met twee jaar/langer dan twee jaar Deze posten omvatten voor elke looptijduitsplitsing: a) Door MFI’s uitgegeven verhandelbare schuldbewijzen (al dan niet in documenten belichaamd) met een oorspronkelijke looptijd tot en met één jaar/langer dan één jaar en tot en met twee jaar/langer dan twee jaar. b) Door MFI’s uitgegeven achtergestelde schuld in de vorm van schuldbewijzen met een oorspronkelijke looptijd tot en met één jaar/langer dan één jaar en tot en met twee jaar/langer dan twee jaar.

11d. Waarvan schuldbewijzen tot twee jaar en nominale kapitaalgarantie minder dan 100 % Hybride instrumenten die zijn uitgegeven door MFI’s met een oorspronkelijke looptijd tot twee jaar en op de vervaldatum een contractuele aflossingswaarde in de uitgevende valuta hebben die lager is dan het bedrag dat oorspronkelijk is geïnvesteerd vanwege de combinatie van schuldcomponenten en componenten van derivaten.

12. Kapitaal en reserves Ten behoeve van het rapportagekader omvat deze categorie de bedragen die voortvloeien uit de uitgifte, door informatieplichtigen aan aandeelhouders en anderen met eigendomsrechten, van aandelen in hun vermogen die voor de houder eigendomsrechten in de MFI vertegenwoordigen en in het algemeen recht geven op een aandeel in de winst en een aandeel in het eigen vermogen bij liquidatie. Hiertoe behoren eveneens gelden uit hoofde van niet-uitgekeerde winst en door informatieplichtigen gereserveerde gelden voor waarschijnlijke betalingen en verplichtingen in de toekomst. Hiertoe behoren: a) eigen vermogen; b) niet-uitgekeerde winsten of gelden; c) specifieke en algemene voorzieningen met betrekking tot leningen, effecten en andere activa (kunnen worden geboekt volgens de administratieve regels).