NL Publicatieblad van de Europese Unie L 135/53

VERORDENING (EU) 2016/794 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

van 11 mei 2016

betreffende het Agentschap van de Europese Unie voor samenwerking op het gebied van rechtshandhaving (Europol) en tot vervanging en intrekking van de Besluiten 2009/371/JBZ, 2009/934/JBZ, 2009/935/JBZ, 2009/936/JBZ en 2009/968/JBZ van de Raad

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 88,

Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen,

Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure (1),

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Europol werd opgericht bij Besluit 2009/371/JBZ van de Raad (2) als een orgaan van de Unie dat wordt gefinancierd uit de algemene begroting van de Unie ter ondersteuning en versterking van het optreden van de bevoegde autoriteiten van de lidstaten en hun onderlinge samenwerking bij de preventie en bestrijding van georganiseerde misdaad, terrorisme en andere vormen van zware criminaliteit waardoor twee of meer lidstaten worden getroffen. Besluit 2009/371/JBZ verving de Overeenkomst op grond van artikel K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie tot oprichting van een Europese Politiedienst (Europol-overeenkomst) (3).

(2) Artikel 88 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) bepaalt dat Europol zal worden geregeld door verordeningen die worden vastgesteld volgens de gewone wetgevingsprocedure. Volgens dit artikel moeten er ook procedures worden ingesteld voor het toezicht op de activiteiten van Europol door het Europees Parlement, samen met de nationale parlementen, conform artikel 12, onder c), van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) en artikel 9 van Protocol nr. 1 betreffende de rol van de nationale parlementen in de Europese Unie, dat is gehecht aan het VEU en het VWEU („Protocol nr. 1”), teneinde de democratische legitimiteit en verantwoordingsplicht van Europol tegenover de Unieburgers te versterken. Daarom moet Besluit 2009/371/JBZ worden vervangen door een verordening met regels inzake onder meer de parlementaire controle.

(3) Het „Programma van Stockholm — Een open en veilig Europa ten dienste en ter bescherming van de burger” (4) stelt dat Europol zich verder moet ontwikkelen en een knooppunt moet worden voor informatie-uitwisseling tussen de rechtshandhavingsautoriteiten van de lidstaten, een dienstverlener en een platform voor rechtshandhavingsdiensten. Uit een functioneringsevaluatie van Europol blijkt dat de operationele doeltreffendheid moet worden verbeterd om dat doel te kunnen bereiken.

(4) Grootschalige criminele en terroristische netwerken vormen een belangrijke bedreiging voor de interne veiligheid van de Unie en de veiligheid en het bestaan van haar burgers. Uit beschikbare dreigingsevaluaties blijkt dat criminele groepen steeds vaker een polycrimineel karakter hebben en grensoverschrijdende activiteiten ontplooien. De nationale rechtshandhavingsinstanties dienen derhalve nauwer samen te werken met hun tegenhangers in andere lidstaten. Europol dient dan ook in staat te worden gesteld de lidstaten krachtiger te ondersteunen bij preventie, analyse en onderzoek van criminaliteit in de gehele Unie. Dit werd ook bevestigd in de evaluatie van Besluit 2009/371/JBZ.

(5) Doel van deze verordening is de wijziging en uitbreiding van de bepalingen van Besluit 2009/371/JBZ en de Besluiten 2009/934/JBZ (5), 2009/935/JBZ (6), 2009/936/JBZ (7) en 2009/968/JBZ van de Raad (8) tot uitvoering van Besluit 2009/371/JBZ. Aangezien de wijzigingen talrijk en ingrijpend zijn, moeten die besluiten, met betrekking tot de lidstaten die door deze verordening gebonden zijn, voor de duidelijkheid in hun geheel worden vervangen. Het Europol dat bij deze verordening wordt opgericht, dient het bij Besluit 2009/371/JBZ opgerichte Europol te vervangen en de functies ervan over te nemen, en laatstgenoemd besluit dient derhalve te worden ingetrokken.

(6) Aangezien zware criminaliteit zich vaak voordoet over binnengrenzen heen, dient Europol de acties van de lidstaten en hun onderlinge samenwerking bij de preventie en bestrijding van zware criminaliteit waardoor twee of meer lidstaten worden getroffen, te ondersteunen en te versterken. Aangezien terrorisme een van de belangrijkste bedreigingen voor de veiligheid van de Unie is, dient Europol de lidstaten te helpen om de gemeenschappelijke uitdagingen op dit gebied aan te pakken. Ook dient Europol, in zijn hoedanigheid van rechtshandhavende instantie van de Unie, de acties en samenwerking ter bestrijding van vormen van criminaliteit die de belangen van de Unie schaden, te ondersteunen en te versterken. Van alle vormen van criminaliteit waarvoor Europol bevoegd is, blijft georganiseerde misdaad één van zijn hoofddoelstellingen, omdat de omvang, de ernst en de gevolgen ervan ook om een gemeenschappelijke aanpak door de lidstaten vragen. Ook dient Europol steun te bieden bij de preventie en bestrijding van hiermee samenhangende strafbare feiten, die worden gepleegd om de middelen te verkrijgen voor het plegen van feiten waarvoor Europol bevoegd is, of om dergelijke feiten te bevorderen, te plegen of om te zorgen voor de straffeloosheid bij het plegen daarvan.

(7) Europol dient strategische analyses en dreigingsevaluaties te verstrekken ter ondersteuning van de Raad en de Commissie bij het vaststellen van de strategische en operationele prioriteiten van de Unie op het gebied van de bestrijding van criminaliteit, en bij de operationele uitvoering van die prioriteiten. Wanneer de Commissie in overeenstemming met artikel 8 van Verordening (EU) nr. 1053/2013 van de Raad (9) daarom verzoekt, dient Europol ook risicoanalyses uit te voeren, ook wat betreft georganiseerde misdaad, voor zover de betrokken risico's de toepassing van het Schengenacquis door de lidstaten kunnen ondermijnen. Daarnaast dient Europol, op verzoek van de Raad of de Commissie, waar passend strategische analyses en dreigingsevaluaties te vertrekken als bijdrage aan de evaluatie van kandidaat-lidstaten van de Unie.

(8) Aanvallen op informatiesystemen die organen van de Unie of twee of meer lidstaten treffen, vormen een steeds grotere dreiging in de Unie, met name gezien de snelheid en het effect ervan en de moeilijkheid om te achterhalen waar ze vandaan komen. Als lidstaten een verzoek behandelen van Europol om een onderzoek te starten naar een ernstige, vermoedelijk criminele aanval op informatiesystemen die organen van de Unie of twee of meer lidstaten treffen, dienen de lidstaten Europol onverwijld te antwoorden, aangezien een snelle reactie essentieel is om computercriminaliteit succesvol te kunnen bestrijden.

(9) Gezien het belang van samenwerking tussen de agentschappen dienen Europol en Eurojust ervoor te zorgen dat regelingen worden getroffen die tot een optimale operationele samenwerking leiden, met inachtneming van hun respectieve taken en opdrachten en van de belangen van de lidstaten. In het bijzonder dienen Europol en Eurojust elkaar op de hoogte te houden van alles wat zij ondernemen in verband met financiering van gemeenschappelijke onderzoeksteams.

(10) Bij het oprichten van een gemeenschappelijk onderzoeksteam dienen in de desbetreffende overeenkomst de voorwaarden waaronder het personeel van Europol aan het team deelneemt, te worden bepaald. Europol dient gegevens bij te houden over zijn deelname aan dergelijke gemeenschappelijke onderzoeksteams die zich bezighouden met de bestrijding van criminele activiteiten die binnen de doelstellingen van Europol vallen.

(11) In specifieke gevallen waarin een grensoverschrijdende samenwerking een meerwaarde zou zijn, dient Europol lidstaten te kunnen vragen om strafrechtelijke onderzoeken op te starten, uit te voeren of te coördineren. Europol moet Eurojust op de hoogte brengen van dergelijke verzoeken.

(12) Europol dient een platform voor informatie-uitwisseling in de Unie te zijn. Informatie die door Europol wordt verzameld, opgeslagen, verwerkt, geanalyseerd en uitgewisseld, omvat criminele inlichtingen, d.w.z. informatie over misdrijven of criminele activiteiten die binnen de doelstellingen van Europol vallen, verkregen met het doel te achterhalen of concrete criminele feiten zijn gepleegd of in de toekomst kunnen worden gepleegd.

(13) Om de doeltreffendheid van Europol als platform voor informatie-uitwisseling in de Unie te verzekeren, moet duidelijk worden vastgesteld dat de lidstaten verplicht zijn Europol de informatie te verstrekken die het nodig heeft om zijn doelstellingen te verwezenlijken. Bij de naleving van deze verplichtingen dienen de lidstaten er met name voor te zorgen informatie te verstrekken die relevant is voor de bestrijding van misdaden die in de betreffende beleidsinstrumenten van de Unie als strategische en operationele prioriteiten worden aangemerkt, in het bijzonder de prioriteiten die de Raad heeft vastgesteld in het kader van de beleidscyclus van de EU voor georganiseerde en zware internationale criminaliteit. Voorts moeten de lidstaten ernaar streven Europol een kopie te verstrekken van bilaterale en multilaterale informatie-uitwisseling met andere lidstaten over vormen van criminaliteit die onder de doelstellingen van Europol vallen. De lidstaten dienen, bij het verstrekken van de noodzakelijke informatie aan Europol, ook informatie te geven over vermeende cyberaanvallen waarbij op hun grondgebied gevestigde organen van de Unie het doelwit zijn. Daarnaast dient Europol de lidstaten meer te gaan ondersteunen, om de onderlinge samenwerking en informatie-uitwisseling te verbeteren. Europol dient bij het Europees Parlement, de Raad, de Commissie en de nationale parlementen een jaarverslag in te dienen over de informatie die de afzonderlijke lidstaten verstrekken.

(14) Om effectieve samenwerking tussen Europol en de lidstaten te garanderen, dient in iedere lidstaat een nationale eenheid (de „nationale eenheid”) te worden opgezet. De nationale eenheid moet het contactpunt zijn tussen de nationale bevoegde instanties en Europol, en tevens een coördinerende rol vervullen met betrekking tot de samenwerking van de lidstaten met Europol, en er dus mede voor zorgen dat elke lidstaat verzoeken van Europol uniform beantwoordt. Om ervoor te zorgen dat er voortdurend een effectieve uitwisseling van informatie tussen Europol en de nationale eenheden plaatsvindt en dat de samenwerking soepel verloopt, dient iedere nationale eenheid ten minste één verbindingsofficier aan te wijzen die aan Europol verbonden zal zijn.

(15) Rekening houdend met de gedecentraliseerde structuur van sommige lidstaten en het feit dat gegevens snel moeten worden uitgewisseld, dient Europol de mogelijkheid te krijgen om rechtstreeks samen te werken met de bevoegde instanties in de lidstaten, onder de door de lidstaten te stellen voorwaarden, waarbij de nationale eenheden desgevraagd op de hoogte worden gehouden.

(16) Het vormen van gemeenschappelijke onderzoeksteams moet worden aangemoedigd, en personeelsleden van Europol moeten aan deze teams kunnen deelnemen. Teneinde deelname in alle lidstaten mogelijk te maken, staat in Verordening (Euratom, EGKS, EEG) nr. 549/69 van de Raad (10) dat personeelsleden van Europol geen immuniteit genieten gedurende de periode waarin zij aan gemeenschappelijke onderzoeksteams deelnemen.

(17) De wijze waarop Europol wordt bestuurd dient ook te worden verbeterd door naar meer efficiëntie te streven en door procedures te stroomlijnen.

(18) De Commissie en de lidstaten dienen in de raad van bestuur van Europol (de „raad van bestuur”) vertegenwoordigd te zijn, om zijn werkzaamheden op doeltreffende wijze te controleren. Bij de benoeming van de leden en plaatsvervangende leden van de raad van bestuur moet worden gekeken naar hun bestuurlijke, administratieve en budgettaire competenties en hun kennis van de samenwerking bij rechtshandhaving. Plaatsvervangende leden dienen op te treden als lid wanneer het lid afwezig is.

(19) Om de continuïteit van de werkzaamheden van de raad van bestuur te waarborgen, trachten alle partijen in de raad van bestuur het verloop van de vertegenwoordigers te beperken. Alle partijen streven naar een evenwichtige vertegenwoordiging van mannen en vrouwen in de raad van bestuur.

(20) De raad van bestuur moet niet-stemgerechtigde waarnemers kunnen uitnodigen wier mening relevant kan zijn voor de discussie, waaronder een door de Gezamenlijke Parlementaire Controlegroep (GPC) aangewezen vertegenwoordiger.

(21) Aan de raad van bestuur dienen de nodige bevoegdheden te worden verleend, in het bijzonder om de begroting vast te stellen, de uitvoering ervan te verifiëren, en de passende financiële voorschriften en planningsdocumenten vast te stellen, alsmede om voorschriften voor de preventie en de beheersing van belangenconflicten met betrekking tot zijn leden vast te stellen, transparante werkprocedures voor de besluitvorming door de uitvoerend directeur van Europol te bepalen en het jaarlijkse activiteitenverslag aan te nemen. De raad van bestuur dient de bevoegdheden van het tot aanstelling bevoegde gezag uit te oefenen ten aanzien van het personeel van het agentschap, met inbegrip van de uitvoerend directeur.

(22) Met het oog op de efficiënte gang van zaken, dient de uitvoerend directeur te fungeren als wettelijk vertegenwoordiger en bestuurder, die onafhankelijk te werk kan gaan bij de uitvoering van zijn taken en erop toeziet dat Europol de opdrachten uitvoert waarin deze verordening voorziet. In het bijzonder dient de uitvoerend directeur belast te zijn met het opstellen van de begrotings- en planningsdocumenten die ter goedkeuring aan de raad van bestuur worden voorgelegd, en het uitvoeren van de meerjarenprogrammering en jaarlijkse werkprogramma's van Europol en andere planningsdocumenten.

(23) Met het oog op de preventie en bestrijding van criminaliteit die binnen zijn doelstellingen vallen, dient Europol te beschikken over zo volledig en actueel mogelijke informatie. Europol dient derhalve in staat te zijn om informatie afkomstig van de lidstaten, organen van de Unie, derde landen, internationale organisaties en, onder in deze verordening bepaalde strikte voorwaarden, van particuliere partijen, en uit openbaar beschikbare bronnen te verwerken teneinde inzicht te krijgen in criminele verschijnselen en ontwikkelingen, inlichtingen te verzamelen over criminele netwerken en verbanden tussen verschillende strafbare feiten op te sporen.

(24) Wil Europol de bevoegde instanties van de lidstaten op een meer doeltreffende manier voorzien van nauwkeurige criminaliteitsanalyses, dan dient het nieuwe informatieverwerkingstechnologieën te gebruiken. Europol dient in staat te zijn snel verbanden te zien tussen onderzoeken en de gemeenschappelijke modus operandi van verschillende criminele groepen, kruiscontrole van gegevens uit te voeren en een helder overzicht van tendensen te krijgen, onder waarborging van een hoog beschermingsniveau voor persoonsgegevens voor individuele personen. De gegevensbanken van Europol dienen derhalve zodanig gestructureerd te zijn dat Europol de meest doelmatige IT-structuur kan kiezen. Europol moet ook kunnen optreden als dienstverlener, met name als aanbieder van een beveiligd netwerk voor informatie-uitwisseling, zoals de applicatie voor veilige informatie-uitwisseling (Secure Information Exchange Network Application — SIENA), dat informatie-uitwisseling tussen de lidstaten, Europol, andere organen van de Unie, derde landen en internationale organisaties faciliteert. Om een hoog niveau van gegevensbescherming te waarborgen, dienen het doel van verwerkingen en toegangsrechten, alsmede de specifieke aanvullende waarborgen te worden vastgelegd. Met name de beginselen van noodzakelijkheid en van evenredigheid moeten bij de verwerking van persoonsgegevens in acht worden genomen.

(25) Europol dient ervoor te zorgen dat aan alle persoonsgegevens die met het oog op operationele analyses worden verwerkt, een specifiek doel wordt toegekend. Niettemin moet Europol, om zijn opdracht te kunnen vervullen, worden toegestaan alle ontvangen gegevens te verwerken om banden tussen de verschillende actieterreinen van de criminaliteit en onderzoeken te onderkennen, en mag Europol niet worden beperkt tot het vaststellen van verbanden binnen slechts één actieterrein.

(26) Met het oog op de eigendom van gegevens en de bescherming van persoonsgegevens dienen de lidstaten, organen van de Unie, derde landen en internationale organisaties te kunnen bepalen voor welk doel of welke doeleinden Europol hun gegevens kan verwerken, en de toegangsrechten te kunnen beperken. Doelbinding is een fundamenteel beginsel van de verwerking van persoonsgegevens. Het draagt in het bijzonder bij tot transparantie, rechtszekerheid en voorspelbaarheid en is met name uiterst belangrijk op het gebied van de samenwerking inzake rechtshandhaving, waarbij de betrokkenen gewoonlijk niet weten dat hun persoonsgegevens vergaard en verwerkt worden en waarbij het gebruik van persoonsgegevens sterk kan ingrijpen in het leven en de vrijheden van personen.

(27) Om te garanderen dat bepaalde gegevens alleen toegankelijk zijn voor wie deze nodig heeft voor de uitvoering van zijn taken, dient deze verordening gedetailleerde voorschriften te bevatten ten aanzien van de verschillende toegangsrechten voor de gegevens die door Europol worden verwerkt. Deze voorschriften dienen onverlet te laten dat ook de partij die de gegevens verstrekt toegangsbeperkingen kan opleggen, aangezien het beginsel van de eigendom van gegevens dient te worden gerespecteerd. Voor een krachtiger preventie en bestrijding van de vormen van criminaliteit die binnen zijn doelstellingen vallen, dient Europol belangwekkende informatie aan de betrokken lidstaten door te geven.

(28) Om de operationele samenwerking tussen de agentschappen te verbeteren, en met name verbanden te leggen tussen gegevens die reeds in het bezit zijn van de verschillende agentschappen, dient Europol Eurojust en het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) toegang te verschaffen tot gegevens die bij Europol beschikbaar zijn op basis van een hit/no hit-regeling. Europol en Eurojust dienen een werkregeling te kunnen sluiten die ervoor zorgt dat zij binnen hun respectieve mandaten wederzijds toegang hebben tot alle informatie die met het oog op kruiscontroles is verstrekt, en deze informatie ook kunnen doorzoeken, overeenkomstig de specifieke voorzorgsmaatregelen en gegevensbeschermingswaarborgen waarin deze verordening voorziet. Elke toegang tot bij Europol beschikbare gegevens, dient met technische middelen te worden beperkt tot informatie die onder de respectieve mandaten van die organen van de Unie valt.

(29) Voor zover nodig voor de vervulling van zijn taken dient Europol samenwerkingsverbanden te onderhouden met andere organen van de Unie, instanties in derde landen, internationale organisaties en particuliere partijen.

(30) Voor zover nodig voor de verrichting van zijn taken dient Europol, met het oog op operationele doeltreffendheid, alle ter zake doende informatie, met uitzondering van persoonsgegevens, te kunnen uitwisselen met andere organen van de Unie, instanties in derde landen en internationale organisaties. Aangezien bedrijven, vennootschappen, bedrijfsverenigingen, niet-gouvernementele organisaties en andere particuliere partijen beschikken over ervaring en informatie die rechtstreeks van belang zijn voor de preventie en bestrijding van zware criminaliteit en terrorisme, dient Europol ook in staat te zijn dit soort informatie met particuliere partijen uit te wisselen. Ter voorkoming en bestrijding van computercriminaliteit in verband met incidenten op het gebied van netwerk- en informatiebeveiliging, dient Europol, overeenkomstig de toepasselijke wetgevingshandeling van de Unie houdende maatregelen om een hoog gemeenschappelijk niveau van netwerk- en informatiebeveiliging in de Unie te waarborgen, samen te werken en informatie, met uitzondering van persoonsgegevens, uit te wisselen met nationale autoriteiten die bevoegd zijn voor de beveiliging van netwerken en informatiesystemen.

(31) Europol moet ter zake dienende persoonsgegevens kunnen uitwisselen met ander organen van de Unie, voor zover dit nodig is voor de verrichting van zijn taken of hun taken.

(32) Zware criminaliteit en terrorisme strekken zich vaak uit tot buiten het grondgebied van de Unie. Voor zover nodig voor de verrichting van zijn taken dient Europol derhalve persoonsgegevens te kunnen uitwisselen met instanties in derde landen en met internationale organisaties zoals de Internationale Organisatie van Criminele Politie — Interpol.

(33) Alle lidstaten zijn aangesloten bij Interpol. Om haar taak te kunnen uitvoeren, zorgt Interpol voor het ontvangen, opslaan en verspreiden van gegevens om bevoegde rechtshandhavingsautoriteiten bij te staan in het voorkomen en bestrijden van de internationale criminaliteit. Het is daarom passend de samenwerking tussen Europol en Interpol te versterken door een efficiënte uitwisseling van persoonsgegevens te bevorderen, zulks met eerbiediging van de fundamentele rechten en vrijheden bij de automatische verwerking van persoonsgegevens. Wanneer door Europol aan Interpol gegevens worden overgedragen, dient deze verordening van toepassing te zijn, met name de bepalingen over internationale doorgifte van gegevens.

(34) Teneinde doelbinding te garanderen, moet ervoor worden gezorgd dat Europol persoonsgegevens alleen kan overdragen aan organen van de Unie, derde landen en internationale organisaties indien dit nodig is voor de preventie en bestrijding van criminaliteit die onder de doelstellingen van Europol valt. Daartoe moet er bij de overdracht van persoonsgegevens op worden toegezien dat de ontvanger zich ertoe verbindt dat hij de gegevens uitsluitend zal gebruiken of aan een bevoegde instantie in een derde land zal doorgeven voor het doel waarvoor ze oorspronkelijk zijn overgedragen. Verdere doorgifte van de gegevens moet gebeuren in overeenstemming met deze verordening.

(35) Europol dient persoonsgegevens te kunnen overdragen aan een instantie in een derde land of een internationale organisatie op grond van een besluit van de Commissie waarin is vastgesteld dat het land of de internationale organisatie in kwestie een adequaat niveau van gegevensbescherming („adequaatheidsbesluit”) biedt of, indien er geen adequaatheidsbesluit is, een internationale overeenkomst van de Unie gesloten overeenkomstig artikel 218 VWEU, of een vóór de inwerkingtreding van deze verordening gesloten samenwerkingsovereenkomst voor de uitwisseling van persoonsgegevens tussen Europol en het derde land. In het licht van artikel 9 van Protocol nr. 36 over de overgangsbepalingen dat gehecht is aan het VEU en het VWEU, dienen de rechtsgevolgen van dergelijke overeenkomsten te worden gehandhaafd zolang zij niet krachtens de Verdragen worden ingetrokken, herroepen of gewijzigd. De Commissie moet, waar passend en in overeenstemming met Verordening (EG) nr. 45/2001 van het Europees Parlement en de Raad (11), voor en tijdens de onderhandelingen over een internationale overeenkomst de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming (European Data Protection Supervisor — „EDPS”) kunnen raadplegen. Wanneer de raad van bestuur vaststelt dat er een operationele behoefte is tot samenwerking met een derde land of een internationale organisatie, moet zij de Raad kunnen voorstellen om de Commissie te wijzen op de noodzaak van een adequaatheidsbesluit of een aanbeveling voor het opstarten van onderhandelingen over een als hierboven bedoelde internationale overeenkomst.

(36) Indien persoonsgegevens niet kunnen worden overgedragen op grond van een adequaatheidsbesluit, een internationale overeenkomst die de Unie heeft gesloten of een bestaande samenwerkingsovereenkomst, dient de raad van bestuur met de instemming van de EDPS de mogelijkheid te hebben een reeks gegevensoverdrachten toe te staan, wanneer specifieke omstandigheden dat vereisen en op voorwaarde dat er passende voorzorgsmaatregelen zijn getroffen. De uitvoerend directeur dient de mogelijkheid te krijgen de gegevensoverdracht bij uitzondering en per geval toe te staan, wanneer die overdracht gelet op specifieke strikte omstandigheden is vereist.

(37) Europol moet persoonsgegevens die afkomstig zijn van particuliere partijen en personen alleen kunnen verwerken indien zij zijn doorgestuurd door een nationale eenheid overeenkomstig het betrokken nationale recht, door een contactpunt in een derde land of door een internationale organisatie waarmee samenwerking is aangegaan via een samenwerkingsovereenkomst die de uitwisseling van persoonsgegevens mogelijk maakt en die vóór de inwerkingtreding van deze verordening is gesloten in overeenstemming met artikel 23 van Besluit 2009/371/JBZ, een instantie van een derde land, of een internationale organisatie waarvoor een adequaatheidsbesluit bestaat of waarmee de Unie een internationale overeenkomst heeft gesloten overeenkomstig artikel 218 VWEU. In gevallen waarin Europol rechtstreeks van particuliere partijen persoonsgegevens krijgt en de nationale eenheid, het contactpunt of de instantie in kwestie niet te achterhalen zijn, moet Europol die persoonsgegevens alleen kunnen verwerken om die entiteiten te identificeren, en deze gegevens dienen te worden verwijderd tenzij die entiteiten binnen vier maanden na de overdracht die persoonsgegevens opnieuw indienen. Europol moet met technische middelen er zorg voor dragen dat deze gegevens gedurende die periode niet voor andere doeleinden kunnen worden verwerkt.

(38) Gelet op de uitzonderlijke en specifieke bedreiging voor de interne veiligheid van de Unie door terrorisme en andere vormen van zware criminaliteit, met name wanneer die via het internet wordt vergemakkelijkt, bevorderd of begaan, dienen de activiteiten die Europol op basis van deze verordening moet uitvoeren en die voortvloeien uit de toepassing van de conclusies van de Raad van 12 maart 2015 en de oproep van de Europese Raad van 23 april 2015 met betrekking tot die prioriteitsgebieden in het bijzonder, en met name de directe uitwisseling van persoonsgegevens met particuliere partijen, uiterlijk op 1 mei 2019 te worden geëvalueerd.

(39) Informatie waarvan duidelijk is dat deze verkregen is met flagrante schending van de mensenrechten, dient niet te worden verwerkt.

(40) Om burgers een hoog beschermingsniveau te garanderen met betrekking tot de verwerking van persoonsgegevens, dienen de voorschriften inzake gegevensbescherming bij Europol te worden verscherpt en gebaseerd op de beginselen die ten grondslag liggen aan Verordening (EG) nr. 45/2001. Aangezien in de aan het VEU en VWEU gehechte Verklaring nr. 21 betreffende de bescherming van persoonsgegevens op het gebied van justitiële samenwerking in strafzaken en op het gebied van politiële samenwerking de specifieke aard wordt erkend van de verwerking van persoonsgegevens in de rechtshandhavingscontext, dienen de gegevensbeschermingsregels van Europol autonoom te zijn en tegelijkertijd in lijn te zijn met andere relevante gegevensbeschermingsinstrumenten die van toepassing zijn op politiële samenwerking in de Unie. Die instrumenten omvatten met name Richtlijn (EU) 2016/680 van het Europees Parlement en de Raad (12) alsmede het Verdrag van de Raad van Europa tot bescherming van personen met betrekking tot de geautomatiseerde verwerking van persoonsgegevens en diens Aanbeveling nr. R(87) 15 (13).

(41) Elke verwerking van persoonsgegevens door Europol dient ten aanzien van de betrokkenen rechtmatig en eerlijk te geschieden. Het beginsel van eerlijke verwerking vraagt om een transparante verwerking, waarbij de betrokkenen hun rechten kunnen uitoefenen uit hoofde van deze verordening. De toegang tot hun persoonsgegevens moet niettemin kunnen worden geweigerd of beperkt indien een dergelijke weigering of beperking, met behoorlijke inachtneming van de belangen van de betrokkenen, een noodzakelijke maatregel is die Europol in staat moet stellen zijn taken naar behoren te vervullen, de veiligheid en de openbare orde te beschermen of strafbare feiten te voorkomen, te waarborgen dat een nationaal onderzoek niet in gevaar wordt gebracht of de rechten en vrijheden van derde partijen te beschermen. Met het oog op de transparantie dient Europol een document openbaar te maken waarin de toepasselijke voorschriften betreffende de verwerking van persoonsgegevens en de middelen die de betrokkenen ter beschikking staan voor de uitoefening van hun rechten, op begrijpelijke wijze worden beschreven. Europol moet ook een lijst van adequaatheidsbesluiten, overeenkomsten en administratieve regelingen met betrekking tot de overdracht van persoonsgegevens aan derde landen en internationale organisaties op zijn website publiceren. Teneinde de transparantie en verantwoordingsplicht van Europol ten aanzien van Unieburgers te vergroten, moet Europol op zijn website een lijst van de leden van de raad van bestuur bekendmaken alsook, indien nodig, de resultaten van de bijeenkomsten van de raad van bestuur, met eerbiediging van de gegevensbeschermingsvoorschriften.

(42) Persoonsgegevens moeten zoveel mogelijk worden onderscheiden naar nauwkeurigheid en betrouwbaarheid. Feiten dienen te worden onderscheiden van persoonlijke beoordelingen, zowel om de bescherming van de betrokken personen te waarborgen als om de kwaliteit en de betrouwbaarheid van de door Europol verwerkte informatie te garanderen. In het geval van informatie uit openbaar beschikbare bronnen, met name bronnen op het internet, dient Europol zo spoedig en zo goed mogelijk de nauwkeurigheid van de informatie en de betrouwbaarheid van de bron te beoordelen ter voorkoming van de risico's voor de bescherming van persoonsgegevens en de privacy van het internet.

(43) In het kader van samenwerking bij rechtshandhaving worden persoonsgegevens verwerkt die betrekking hebben op verschillende categorieën betrokkenen. Europol moet een zo duidelijk mogelijk onderscheid maken tussen de persoonsgegevens ten aanzien van de verschillende categorieën betrokkenen. Met name persoonsgegevens betreffende bijvoorbeeld slachtoffers, getuigen en personen die over relevante informatie beschikken en persoonsgegevens betreffende minderjarigen moeten worden beschermd. Europol dient gevoelige gegevens alleen te verwerken indien deze gegevens andere persoonsgegevens aanvullen die al eerder door Europol zijn verwerkt.

(44) Gezien het grondrecht op bescherming van persoonsgegevens kan Europol persoonsgegevens niet langer opslaan dan nodig is voor de uitvoering van zijn taken. Uiterlijk drie jaar na de eerste verwerking van dergelijke gegevens wordt getoetst of zij nog langer moeten worden bewaard.

(45) Europol en de lidstaten dienen de noodzakelijke technische en organisatorische maatregelen te nemen om de veiligheid van persoonsgegevens te garanderen.

(46) Iedere betrokkene dient het recht te hebben toegang te krijgen tot zijn persoonsgegevens, onnauwkeurige persoonsgegevens te laten rectificeren en deze gegevens te laten wissen of te beperken wanneer die gegevens niet meer noodzakelijk zijn. De kosten in verband met het uitoefenen van het recht van toegang tot persoonsgegevens, mogen geen belemmering vormen voor het effectief uitoefenen van dit recht. De rechten van de betrokkenen, alsmede de uitoefening daarvan, mogen geen gevolgen hebben voor de aan Europol opgelegde verplichtingen en dienen onderworpen te zijn aan de in deze verordening vastgestelde beperkingen.

(47) In het licht van de bescherming van de rechten en vrijheden van de betrokkenen dienen ieders verantwoordelijkheden op grond van deze verordening duidelijk te worden vastgesteld. De lidstaten dienen met name verantwoordelijk te zijn voor de nauwkeurigheid van de gegevens die zij aan Europol hebben overgedragen, voor het bijwerken daarvan en voor de rechtmatigheid van die overdrachten. Europol dient verantwoordelijk te zijn voor de nauwkeurigheid van de gegevens die door andere partijen worden verstrekt of die voortvloeien uit Europols eigen analyses, en voor het bijwerken daarvan. Europol dient er voor te zorgen dat gegevens eerlijk en rechtmatig worden verwerkt, worden verzameld en verwerkt voor specifieke doeleinden. Europol dient er ook voor te zorgen dat de gegevens adequaat en relevant zijn, in verhouding staan tot het doel waarvoor ze worden verwerkt, niet langer worden opgeslagen dan noodzakelijk is voor het beoogde doel, en worden verwerkt op een wijze die een passende beveiliging van persoonsgegevens en de vertrouwelijkheid van de gegevensverwerking garandeert.

(48) Europol dient gegevens bij te houden over de toegang tot en het verzamelen, wijzigen, bekendmaken, combineren of wissen van persoonsgegevens, teneinde te controleren of de gegevensverwerking rechtmatig is, interne controle uit te oefenen en de integriteit en de beveiliging van de gegevens te waarborgen. Europol dient te worden verplicht samen te werken met de EDPS en registratiegegevens en documentatie op verzoek over te leggen, zodat deze kunnen worden gebruikt voor de controle van de verwerkingsoperaties.

(49) Europol dient een functionaris voor gegevensbescherming te benoemen die helpt bij de controle op de naleving van deze verordening. De functionaris voor gegevensbescherming dient in de gelegenheid te worden gesteld zijn functie en taken op onafhankelijke en doelmatige wijze uit te voeren en dient daartoe te beschikken over de nodige middelen.

(50) Met het oog op de bescherming van personen in het kader van de verwerking van persoonsgegevens, overeenkomstig artikel 8, lid 3, van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, is een onafhankelijke, transparante, verantwoordingsplichtige en doeltreffende toezichtstructuur cruciaal. De nationale instanties die bevoegd zijn voor het toezicht op de verwerking van persoonsgegevens dienen te controleren of de door de lidstaten aan Europol verstrekte persoonsgegevens rechtmatig zijn. De EDPS dient te controleren of de door Europol uitgevoerde gegevensverwerking rechtmatig is en dient daarbij zijn taken in volkomen onafhankelijkheid uit te voeren. Het raadplegingsmechanisme is in dat verband een belangrijke voorzorgsmaatregel wanneer het nieuwe soorten verwerkingsoperaties betreft. Een en ander geldt niet voor specifieke individuele operationele activiteiten zoals operationele-analyseprojecten, maar wel voor het gebruik van nieuwe IT-systemen voor de verwerking van persoonsgegevens of bij belangrijke wijzigingen van die systemen.

(51) Het is belangrijk Europol aan een versterkt en doeltreffend toezicht te onderwerpen en te garanderen dat de EDPS over de nodige expertise inzake gegevensbescherming bij rechtshandhaving beschikt, wanneer hij verantwoordelijk wordt voor het toezicht op de gegevensbescherming bij Europol. De EDPS en de nationale controleorganen dienen nauw samen te werken, in specifieke gevallen waarbij het nationale niveau moet worden betrokken en dienen consistente toepassing van deze verordening in de gehele Unie te garanderen.

(52) Zonder afbreuk te doen aan de onafhankelijkheid van de EDPS en diens verantwoordelijkheid voor het toezicht op de gegevensbescherming bij Europol, en teneinde de samenwerking tussen de EDPS en de nationale controleorganen te bevorderen, dienen zij regelmatig bijeen te komen binnen de samenwerkingsraad, die, als adviesorgaan, adviezen, richtsnoeren, aanbevelingen en beste praktijken moet verstrekken over diverse aangelegenheden waarbij het nationale niveau moet worden betrokken.

(53) Europol verwerkt ook niet-operationele persoonsgegevens, die geen betrekking hebben op strafrechtelijke onderzoeken, zoals de persoonsgegevens betreffende personeelsleden van Europol, dienstverleners en bezoekers, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 45/2001.

(54) De EDPS dient klachten van betrokkenen te behandelen en te onderzoeken. Het onderzoek naar aanleiding van een klacht dient zo ver te gaan als in het specifieke geval nodig wordt geacht, onder voorbehoud van rechterlijke toetsing. De nationale toezichthoudende autoriteit dient de betrokkene binnen een redelijke termijn te informeren over de voortgang en de resultaten van de klacht.

(55) Eenieder moet het recht hebben een rechtsmiddel aan te wenden tegen een beslissing van de EDPS die op hem betrekking heeft.

(56) Europol dient onderworpen te zijn aan de op de instellingen, agentschappen en organen van de Unie toepasselijke algemene regels inzake contractuele en niet-contractuele aansprakelijkheid, behalve wat betreft de regels inzake aansprakelijkheid voor onrechtmatige gegevensverwerking.

(57) Het kan voor de betrokkene onduidelijk zijn of schade door een onrechtmatige gegevensverwerking het gevolg is van een handeling van Europol of van een lidstaat. Europol en de lidstaat waarin het schadeveroorzakend feit heeft plaatsgevonden, dienen derhalve gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk te zijn.

(58) Met inachtneming van de rol van het Europees Parlement, samen met de nationale parlementen, bij de controle van de activiteiten van Europol, is het noodzakelijk dat Europol een geheel verantwoordelijke en transparante interne organisatie is. Daartoe moeten gezien artikel 88 VWEU procedures worden vastgesteld voor de controle op de werkzaamheden van Europol door het Europees Parlement, in samenwerking met de nationale parlementen. Die procedures moeten in overeenstemming zijn met artikel 12, onder c), VEU en artikel 9 van Protocol nr. 1, waarbij is vastgesteld dat het Europees Parlement en de nationale parlementen samen de organisatie en bevordering van doeltreffende en regelmatige interparlementaire samenwerking moeten regelen. Bij de procedures die moeten worden vastgesteld voor de controle op de werkzaamheden van Europol, moet terdege rekening worden gehouden met de noodzaak om het Europees Parlement en de nationale parlementen op voet van gelijkheid te behandelen, en met de behoefte om de vertrouwelijkheid van de operationele gegevens te waarborgen. De wijze waarop de nationale parlementen de controle uitoefenen op hun regering met betrekking tot de activiteiten van de Europese Unie, wordt evenwel bepaald door de constitutionele inrichting en praktijk van elke lidstaat.

(59) Het Statuut van de ambtenaren van de Europese Unie („het Statuut”) en de regeling welke van toepassing is op de andere personeelsleden van deze Unie („de Regeling welke van toepassing is op andere personeelsleden”) als bepaald in Verordening (EEG, Euratom, EGKS) nr. 259/68 van de Raad (14) dienen van toepassing te zijn op het personeel van Europol. Europol dient personeel van de bevoegde instanties van de lidstaten als tijdelijk functionaris te kunnen aanstellen voor een diensttijd waarvan de duur in verband met het rotatiebeginsel beperkt dient te zijn; wanneer die functionarissen nadien weer in dienst treden bij hun bevoegde instantie, bevordert dit immers een nauwe samenwerking tussen Europol en de bevoegde instanties van de lidstaten. De lidstaten dienen alle nodige maatregelen te nemen om te verzekeren dat personeelsleden die als tijdelijk functionaris bij Europol worden aangesteld, na afloop van hun dienst bij Europol kunnen terugkeren naar de nationale overheidsdienst waarvan zij deel uitmaken.

(60) Gezien de aard van Europols taken en de rol van de uitvoerend directeur, moet de bevoegde commissie van het Europees Parlement de uitvoerend directeur, voorafgaand aan zijn benoeming of een verlenging van zijn ambtstermijn, kunnen verzoeken voor haar te verschijnen. De uitvoerend directeur dient het Europees Parlement en de Raad het jaarverslag te presenteren. Voorts dienen het Europees Parlement en de Raad de uitvoerend directeur te kunnen verzoeken verslag uit te brengen over de uitvoering van zijn taken.

(61) Teneinde de volledige zelfstandigheid en onafhankelijkheid van Europol te garanderen, dient het agentschap een eigen begroting te krijgen, waarbij de inkomsten hoofdzakelijk afkomstig zijn van een bijdrage uit de algemene begroting van de Unie. De begrotingsprocedure van de Unie dient van toepassing te zijn op de bijdrage van de Unie en alle andere subsidies die ten laste komen van de algemene begroting van de Unie. De controle van de rekeningen dient te worden uitgevoerd door de Europese Rekenkamer.

(62) Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1271/2013 van de Commissie (15), moet van toepassing zijn op Europol.

(63) Gezien hun specifieke juridische en bestuurlijke bevoegdheden en hun technische bekwaamheid voor het uitvoeren van grensoverschrijdende informatie-uitwisselingsactiviteiten, operaties en onderzoeken, onder meer in het kader van gemeenschappelijke onderzoeksteams, en voor het bieden van opleidingsfaciliteiten, moeten de bevoegde instanties van de lidstaten van Europol subsidies kunnen ontvangen zonder dat een oproep tot het indienen van voorstellen wordt gedaan overeenkomstig artikel 190, lid 1, onder d), van Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1268/2012 van de Commissie (16).

(64) Verordening (EU, Euratom) nr. 883/2013 van het Europees Parlement en de Raad (17) dient van toepassing te zijn op Europol.

(65) Europol verwerkt gegevens die bijzondere bescherming behoeven, aangezien zij gevoelige niet-gerubriceerde en gerubriceerde EU-informatie omvatten. Europol dient derhalve regels betreffende de vertrouwelijkheid en de verwerking van dergelijke informatie vast te stellen. De regels inzake de bescherming van gerubriceerde EU-informatie moeten consistent zijn met de basisbeginselen en minimumnormen van Besluit 2013/488/EU van de Raad (18).

(66) Het is passend de toepassing van deze verordening regelmatig te evalueren.

(67) De noodzakelijke bepalingen betreffende de huisvesting van Europol in Den Haag waar zijn hoofdkwartier is gevestigd en de specifieke voorschriften die gelden voor het personeel van Europol en hun gezinnen dienen te worden vastgelegd in een zetelovereenkomst. De gastlidstaat dient voorts de voorwaarden te creëren die ervoor zorgen dat Europol vlot functioneert, en met name zorgt voor meertalige, Europeesgerichte opleiding en adequate transportverbindingen, teneinde hooggekwalificeerd personeel te kunnen aantrekken uit een zo groot mogelijk geografisch gebied.

(68) Europol wordt bij deze verordening opgericht ter vervanging en opvolging van Europol als opgericht bij Besluit 2009/371/JBZ. Europol dient derhalve de rechtsopvolger te worden voor alle overeenkomsten, met inbegrip van arbeidsovereenkomsten, financiële verplichtingen en eigendommen. Internationale overeenkomsten gesloten door Europol als opgericht bij Besluit 2009/371/JBZ en overeenkomsten, voor 1 januari 2010 gesloten door Europol als opgericht bij de Europol-overeenkomst, dienen van kracht te blijven.

(69) Teneinde Europol in staat te stellen om de taken van Europol, als opgericht bij Besluit 2009/371/JBZ, naar zijn beste vermogen te vervullen, dienen overgangsmaatregelen te worden vastgesteld, in het bijzonder met betrekking tot de raad van bestuur, de uitvoerend directeur en personeelsleden die als plaatselijk personeelslid zijn aangesteld met een contract van onbepaalde tijd gesloten met Europol als opgericht bij de Europol-overeenkomst; zij dienen de mogelijkheid te krijgen om als lid van het tijdelijk of contractueel personeel te worden aangesteld volgens de Regeling welke van toepassing is op de andere personeelsleden.

(70) Besluit van de Raad van 3 december 1998 (19) houdende vaststelling van het statuut voor de personeelsleden van Europol is ingetrokken bij artikel 63 van Besluit 2009/371/JBZ. Het dient echter nog steeds van toepassing te zijn op personeel dat al bij Europol in dienst was vóór de inwerkingtreding van Besluit 2009/371/JBZ. Derhalve dient bij overgangsbepaling te worden geregeld dat de in overeenstemming met dit statuut gesloten overeenkomsten onder dat statuut moeten blijven vallen.

(71) Aangezien de doelstelling van deze verordening, namelijk de oprichting van een organisatie die op het niveau van de Unie verantwoordelijk is voor samenwerking bij rechtshandhaving, omwille van de omvang en de gevolgen van het optreden beter op Unieniveau kan worden verwezenlijkt, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 VEU neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel 5 VEU neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze verordening niet verder dan nodig is voor de verwezenlijking van deze doelstelling.

(72) Overeenkomstig artikel 3 en artikel 4 bis, lid 1, van Protocol nr. 21 betreffende de positie van het Verenigd Koninkrijk en Ierland ten aanzien van de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht, gehecht aan het VEU en het VWEU, heeft Ierland kennis gegeven van zijn wens deel te nemen aan de vaststelling en toepassing van deze verordening.

(73) Overeenkomstig de artikelen 1 en 2 en artikel 4 bis, lid 1, van Protocol nr. 21 betreffende de positie van het Verenigd Koninkrijk en Ierland ten aanzien van de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht, gehecht aan het VEU en het VWEU, en onverminderd artikel 4 ervan, neemt het Verenigd Koninkrijk niet deel aan de vaststelling van deze verordening, die derhalve niet bindend is voor, noch van toepassing is in het Verenigd Koninkrijk.

(74) Overeenkomstig de artikelen 1 en 2 van Protocol nr. 22 betreffende de positie van Denemarken, gehecht aan het VEU en het VWEU, neemt Denemarken niet deel aan de vaststelling van deze verordening, die derhalve niet bindend is voor, noch van toepassing is in Denemarken.

(75) De EDPS is geraadpleegd en heeft op 31 mei 2013 advies uitgebracht.

(76) Deze verordening eerbiedigt de grondrechten en neemt de beginselen in acht die met name in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie zijn neergelegd, met name het recht op de bescherming van persoonsgegevens en het recht op eerbiediging van het privéleven als gewaarborgd door de artikelen 8 en 7 van het Handvest, alsook door artikel 16 VWEU,

HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

HOOFDSTUK I

ALGEMENE BEPALINGEN, DOELSTELLINGEN EN TAKEN VAN EUROPOL

Artikel 1

Oprichting van het Agentschap van de Europese Unie voor samenwerking op het gebied van rechtshandhaving

1. Er wordt een agentschap van de Europese Unie voor samenwerking op het gebied van rechtshandhaving (Europol) opgericht met het oog op het ondersteunen van de samenwerking tussen rechtshandhavingsautoriteiten in de Unie.

2. Europol, als bij deze verordening opgericht, treedt in de plaats van Europol, als opgericht bij Besluit 2009/371/JBZ.

Artikel 2

Definities

In deze verordening wordt verstaan onder:

a) „de bevoegde autoriteiten van de lidstaten”: alle bestaande politiële en andere rechtshandhavingsinstanties in de lidstaten die volgens het nationaal recht verantwoordelijk zijn voor de preventie en bestrijding van strafbare feiten. Onder bevoegde autoriteiten vallen ook de andere overheidsinstanties in de lidstaten die volgens het nationaal recht verantwoordelijk zijn voor de preventie en bestrijding van de strafbare feiten waarvoor Europol bevoegd is;

b) „strategische analyse”: alle methodes en technieken waarmee informatie wordt vergaard, opgeslagen, verwerkt en beoordeeld met het oog op het ondersteunen en ontwikkelen van een strafrechtelijk beleid dat bijdraagt aan de efficiënte en effectieve preventie en de bestrijding van criminaliteit;

c) „operationele analyse”: alle methodes en technieken waarmee informatie wordt vergaard, opgeslagen, verwerkt en beoordeeld ter ondersteuning van strafrechtelijke onderzoeken;

d) „organen van de Unie”: instellingen, organen, missies, bureaus en agentschappen opgericht bij of op grond van het VEU en het VWEU;

e) „internationale organisatie”: een internationaalpubliekrechtelijke organisatie en de daaronder ressorterende internationaalpubliekrechtelijke organen, of enig ander orgaan dat is opgericht bij of op grond van een overeenkomst tussen twee of meer landen;

f) „particuliere partijen”: entiteiten en organen opgericht naar het recht van een lidstaat of derde land, met name bedrijven en vennootschappen, ondernemersverenigingen, non-profitorganisaties en andere rechtspersonen die niet onder e) vallen;

g) „particuliere personen”: alle natuurlijke personen;

h) „persoonsgegevens”: alle informatie over een betrokkene;

i) „betrokkene”: een geïdentificeerde of identificeerbare natuurlijke persoon; een identificeerbare natuurlijke persoon is een persoon die direct of indirect kan worden geïdentificeerd, met name aan de hand van een identificatiemiddel, zoals een naam, een identificatienummer, locatiegegevens of een online-identificatiemiddel of van een of meer specifieke elementen die kenmerkend zijn voor de fysieke, fysiologische, genetische, psychische, economische, culturele of sociale identiteit van die persoon;

j) „genetische gegevens”: alle persoonsgegevens met betrekking tot de aangeboren of verworven genetische kenmerken van een natuurlijke persoon die unieke informatie geven over de fysiologie of de gezondheid van die persoon en die met name voortkomen uit een analyse van een biologisch monster van die persoon;

k) „verwerking”: elke verrichting of elk geheel van verrichtingen met betrekking tot persoonsgegevens of reeksen persoonsgegevens, al dan niet uitgevoerd met behulp van geautomatiseerde procedés, zoals het verzamelen, vastleggen, ordenen, structureren, bewaren, bijwerken of wijzigen, opvragen, raadplegen, gebruiken, onthullen door middel van doorzending, verspreiding of enige andere beschikbaarstelling, aligneren of combineren, aan beperkingen onderwerpen, wissen of vernietigen van gegevens;

l) „ontvanger”: een natuurlijk persoon of rechtspersoon, overheidsorgaan, agentschap of andere entiteit, al dan niet een derde partij, aan wie gegevens worden meegedeeld;

m) „overdracht van persoonsgegevens”: de mededeling van persoonsgegevens die actief ter beschikking worden gesteld, tussen een beperkt aantal aangeduide partijen, waarbij de zender zich ervan bewust is of beoogt de ontvanger toegang tot de persoonsgegevens te verlenen;

n) „inbreuk in verband met persoonsgegevens”: inbreuk op de beveiliging die leidt tot de vernietiging, het verlies of de wijziging of de ongeoorloofde onthulling van, of de toegang tot, doorgezonden, opgeslagen of anderszins verwerkte persoonsgegevens, hetzij onbedoeld, hetzij onrechtmatig;

o) „toestemming van de betrokkene”: elke vrije, specifieke, op informatie berustende en ondubbelzinnige wilsuiting waarmee de betrokkene, middels een verklaring of een duidelijke positieve handeling, zijn instemming uitdrukt met de verwerking van de hem betreffende persoonsgegevens;

p) „administratieve persoonsgegevens”: alle persoonsgegevens die door Europol worden verwerkt voor andere dan de in artikel 3 genoemde doeleinden.

Artikel 3

Doelstellingen

1. Europol ondersteunt en versterkt het optreden van de bevoegde autoriteiten van de lidstaten en hun wederzijdse samenwerking bij de voorkoming en bestrijding van de in bijlage I genoemde vormen van zware criminaliteit waardoor twee of meer lidstaten worden getroffen, van terrorisme en van vormen van criminaliteit die een schending inhouden van een gemeenschappelijk belang dat tot het beleid van de Unie behoort.

2. In aanvulling op lid 1 omvatten de doelstellingen van Europol ook verwante strafbare feiten. Als verwante strafbare feiten worden beschouwd:

a) strafbare feiten die zijn gepleegd om de middelen te verwerven waarmee feiten worden gepleegd die onder de bevoegdheid van Europol vallen;

b) strafbare feiten die zijn gepleegd om feiten die onder de bevoegdheid van Europol vallen, te kunnen plegen of gemakkelijker te kunnen plegen;

c) strafbare feiten die zijn gepleegd om degenen die daden plegen die onder de bevoegdheid van Europol vallen, te doen ontkomen aan bestraffing.

Artikel 4

Taken

1. Europol voert onderstaande taken uit met het oog op het verwezenlijken van de in artikel 3 genoemde doelstellingen:

a) verzamelen, opslaan, verwerken, analyseren en uitwisselen van informatie, met name criminele inlichtingen;

b) de lidstaten, via de nationale eenheden, ingesteld of aangewezen in overeenstemming met artikel 7, lid 2, onverwijld op de hoogte brengen van informatie en van verbanden tussen strafbare feiten die hen betreffen;

c) coördineren, organiseren en uitvoeren van onderzoeks- en operationele activiteiten ter ondersteuning en versterking van het optreden van de bevoegde autoriteiten van de lidstaten: i) die gezamenlijk met de bevoegde autoriteiten van de lidstaten worden uitgevoerd; of ii) die overeenkomstig artikel 5 worden uitgevoerd in het kader van gemeenschappelijke onderzoeksteams, waar nodig in samenwerking met Eurojust;

d) deelnemen aan gemeenschappelijke onderzoeksteams, alsook voorstellen om deze op te zetten overeenkomstig artikel 5;

e) de lidstaten informatie verstrekken en analytische ondersteuning bieden bij grote internationale evenementen;

f) dreigingsevaluaties, strategische en operationele analyses en algemene situatieverslagen opstellen;

g) ontwikkelen, delen en bevorderen van deskundigheid betreffende methoden van criminaliteitspreventie, onderzoeksprocedures en technische en forensische methoden, en advies verlenen aan lidstaten;

h) steun bieden aan grensoverschrijdende informatie-uitwisselingsactiviteiten, operaties en onderzoeken van de lidstaten, evenals aan gemeenschappelijke onderzoeksteams, onder meer met operationele, technische en financiële steun;

i) gespecialiseerde opleidingen geven en lidstaten helpen bij het organiseren van opleidingen, met inbegrip van het verstrekken van financiële steun, binnen zijn doelstellingen en in overeenstemming met de beschikbare personele en budgettaire middelen, in coördinatie met het Agentschap van de Europese Unie voor opleiding op het gebied van rechtshandhaving (CEPOL);

j) samenwerken met de organen van de Unie die zijn opgericht op grond van titel V VWEU en met OLAF, in het bijzonder door informatie uit te wisselen en door hun analytische ondersteuning te bieden op hun bevoegdheidsgebieden;

k) informatie verstrekken en ondersteuning bieden aan crisisbeheersingsstructuren en -missies van de EU die zijn gebaseerd op het VEU, binnen de in artikel 3 bepaalde doelstellingen van Europol;

l) gespecialiseerde kenniscentra van de Unie ontwikkelen voor de bestrijding van bepaalde soorten criminaliteit die binnen de doelstellingen van Europol vallen, met name het Europees Centrum voor de bestrijding van cybercriminaliteit.

m) acties van de lidstaten ter voorkoming en bestrijding van de in bijlage I opgenomen vormen van criminaliteit, die door het gebruik van internet worden vergemakkelijkt, bevorderd of begaan, ondersteunen, alsook, in samenwerking met de lidstaten, verwijzen naar internetcontent waarmee dit soort criminaliteit wordt vergemakkelijkt, bevorderd of begaan, melden aan de betrokken aanbieders van onlinediensten, opdat zij vrijwillig nagaan of deze internetcontent in overeenstemming is met hun eigen voorwaarden.

2. Europol verstrekt strategische analyses en dreigingsevaluaties ter ondersteuning van de Raad en de Commissie bij het vaststellen van de strategische en operationele prioriteiten van de Unie op het gebied van de bestrijding van criminaliteit. Europol biedt ook ondersteuning bij de operationele toepassing van die prioriteiten.

3. Europol verstrekt strategische analyses en dreigingsevaluaties die een efficiënt en effectief gebruik ondersteunen van de middelen die op nationaal niveau en op het niveau van de Unie beschikbaar zijn voor operationele activiteiten en de ondersteuning daarvan.

4. Europol treedt op als het centrale bureau voor de bestrijding van eurovalsemunterij overeenkomstig Besluit 2005/511/JBZ van de Raad (20). Ook stimuleert Europol, zo nodig in samenwerking met organen van de Unie en de autoriteiten van derde landen, de coördinatie van de maatregelen ter bestrijding van eurovalsemunterij die door de bevoegde autoriteiten van de lidstaten of in het kader van gemeenschappelijke onderzoeksteams worden uitgevoerd.

5. Europol past bij de uitoefening van zijn taken geen dwangmaatregelen toe.

HOOFDSTUK II

SAMENWERKING TUSSEN DE LIDSTATEN EN EUROPOL

Artikel 5

Deelname aan gemeenschappelijke onderzoeksteams

1. Personeelsleden van Europol kunnen deelnemen aan de activiteiten van gemeenschappelijke onderzoeksteams die zich bezighouden met criminaliteit die onder de doelstellingen van Europol valt. De overeenkomst tot oprichting van een gemeenschappelijk onderzoeksteam bepaalt de voorwaarden waaronder het personeel van Europol aan de activiteiten van het team deelneemt en bevat informatie betreffende de aansprakelijkheidsregels.

2. Het personeel van Europol kan, binnen de grenzen van het nationale recht van de lidstaten waar een gemeenschappelijk onderzoeksteam optreedt, medewerking verlenen bij alle activiteiten en informatie-uitwisselingen met alle leden van het gemeenschappelijke onderzoeksteam.

3. Personeelsleden van Europol die deelnemen aan een gemeenschappelijk onderzoeksteam kunnen, in overeenstemming met deze verordening, alle leden van het team de nodige, door Europol verwerkte informatie verstrekken ten behoeve van de in artikel 18, lid 2, genoemde doelstellingen. Tegelijk stelt Europol de nationale eenheden van de lidstaten die aan het team deelnemen alsook de lidstaten die de informatie verstrekt hebben, hiervan in kennis.

4. Informatie die door een personeelslid van Europol als deelnemer aan een gemeenschappelijk onderzoeksteam is verkregen, kan met instemming en onder de verantwoordelijkheid van de lidstaat die de informatie heeft verstrekt onder de in deze verordening vastgestelde voorwaarden door Europol worden verwerkt ten behoeve van de in artikel 18, lid 2, genoemde doelstellingen.

5. Wanneer Europol reden heeft om aan te nemen dat de oprichting van een gemeenschappelijk onderzoeksteam meerwaarde heeft voor een onderzoek, kan het de betrokken lidstaten hiertoe een voorstel doen en deze lidstaten bijstaan bij het oprichten van het gemeenschappelijk onderzoeksteam.

Artikel 6

Verzoek van Europol om instelling van een strafrechtelijk onderzoek

1. In specifieke gevallen, waarin Europol oordeelt dat een strafrechtelijk onderzoek moet worden ingesteld naar feiten die binnen zijn bevoegdheid vallen, verzoekt het de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten, via de nationale eenheden, om een strafrechtelijk onderzoek in te stellen, te voeren of te coördineren.

2. De nationale eenheden brengen Europol onverwijld op de hoogte van het besluit van de bevoegde autoriteiten van de lidstaten met betrekking tot een verzoek op grond van lid 1.

3. Indien de bevoegde autoriteiten van een lidstaat besluiten een door Europol op grond van lid 1 ingediend verzoek af te wijzen, stellen zij Europol onverwijld en bij voorkeur binnen één maand na ontvangst van het verzoek in kennis van de redenen voor hun besluit. De redenen kunnen echter onvermeld blijven indien mededeling daarvan:

a) strijdig is met de wezenlijke veiligheidsbelangen van de betrokken lidstaat; of

b) het welslagen van een lopende onderzoek of de veiligheid van personen in gevaar zou brengen.

4. Europol brengt Eurojust onmiddellijk op de hoogte van het verzoek op grond van lid 1 en van het besluit van een bevoegde autoriteit van een lidstaat op grond van lid 2.

Artikel 7

Nationale Europol-eenheden

1. De lidstaten en Europol werken samen bij het uitvoeren van hun in deze verordening genoemde respectieve taken.

2. Door elke lidstaat wordt een nationale eenheid opgericht of aangewezen, die het contact verzorgt tussen Europol en de bevoegde autoriteiten van die lidstaat. Elke lidstaat benoemt een functionaris tot hoofd van zijn nationale eenheid.

3. Elke lidstaat zorgt ervoor dat zijn nationale eenheid naar nationaal recht bevoegd is voor het uitvoeren van de bij deze verordening aan nationale eenheden toegewezen taken, en in het bijzonder dat zij toegang heeft tot de gegevens op het gebied van nationale wetshandhaving en andere voor de samenwerking met Europol vereiste dienstige gegevens.

4. Elke lidstaat bepaalt de organisatie en de personeelsformatie van zijn nationale eenheid overeenkomstig het nationale recht.

5. In overeenstemming met lid 2 is de nationale eenheid het contactorgaan tussen Europol en de bevoegde autoriteiten van de lidstaten. De lidstaten mogen evenwel op eigen voorwaarden, onder meer de voorwaarde dat de nationale eenheid er vooraf bij wordt betrokken, rechtstreekse contacten tussen hun bevoegde autoriteiten en Europol toestaan. Tegelijkertijd ontvangt de nationale eenheid van Europol alle informatie die tijdens het rechtstreeks contact tussen Europol en de bevoegde autoriteiten wordt uitgewisseld, tenzij zij aangeeft dat zij deze informatie niet wenst te ontvangen.

6. Via de nationale eenheid of, overeenkomstig lid 5, via een bevoegde autoriteit, wordt door elke lidstaat met name:

a) Europol voorzien van de informatie die Europol nodig heeft voor de vervulling van zijn doelstellingen, zoals informatie die betrekking heeft op vormen van criminaliteit waarvan de voorkoming of bestrijding door de Unie als prioriteit wordt beschouwd;

b) zorg gedragen voor effectieve communicatie en samenwerking tussen Europol en alle betrokken bevoegde autoriteiten;

c) bekendheid gegeven aan de activiteiten van Europol;

d) in overeenstemming met artikel 38, lid 5, onder a), toegezien op de naleving van het nationale recht bij het verstrekken van informatie aan Europol.

7. Onverminderd de uitoefening van de verantwoordelijkheden van de lidstaten op het gebied van rechts- en ordehandhaving en bescherming van de interne veiligheid, is een lidstaat in geen enkel geval verplicht informatie te verstrekken overeenkomstig lid 6, onder a), indien daardoor:

a) de wezenlijke veiligheidsbelangen van de betrokken lidstaat in het gedrang komen;

b) het welslagen van een lopend onderzoek of de veiligheid van een natuurlijk persoon in gevaar wordt gebracht; of

c) informatie wordt bekendgemaakt die betrekking heeft op organisaties of specifieke inlichtingenactiviteiten op het gebied van de nationale veiligheid.

De informatie moet echter door de betrokken lidstaat worden verstrekt zodra zij niet meer onder de punten a), b) of c) van de eerste alinea valt.

8. De lidstaten zorgen ervoor dat hun financiële-inlichtingeneenheden, ingesteld op grond van Richtlijn 2005/60/EG van het Europees Parlement en de Raad (21), via hun nationale eenheid met Europol mogen samenwerken met betrekking tot analyses, binnen hun mandaat en bevoegdheid.

9. De hoofden van de nationale eenheden komen regelmatig bijeen, met name om problemen in het kader van hun operationele samenwerking met Europol te bespreken en op te lossen.

10. De kosten die de nationale eenheden maken voor de communicatie met Europol komen ten laste van de lidstaten en worden, met uitzondering van de verbindingskosten, niet aan Europol doorberekend.

11. Europol stelt, op basis van de door de raad van bestuur opgestelde kwantitatieve en kwalitatieve evaluatiecriteria, een jaarverslag op over de informatie die door iedere lidstaat is verstrekt op grond van lid 6, onder a). Het jaarverslag wordt toegezonden aan het Europees Parlement, de Raad, de Commissie en de nationale parlementen.

Artikel 8

Verbindingsofficieren

1. Elke nationale eenheid wijst ten minste één verbindingsofficier aan die aan Europol verbonden zal zijn. Tenzij in deze verordening anders is bepaald, zijn de verbindingsofficieren onderworpen aan het nationale recht van de lidstaat die hen heeft afgevaardigd.

2. De verbindingsofficieren vormen de nationale verbindingsbureaus bij Europol en worden door hun nationale eenheid gemachtigd om, overeenkomstig het nationale recht van de lidstaat die hen heeft afgevaardigd en met inachtneming van de op het beheer van Europol toepasselijke voorschriften, binnen Europol de belangen van de nationale eenheid te behartigen.

3. Verbindingsofficieren verlenen bijstand bij het uitwisselen van informatie tussen Europol en hun lidstaat.

4. De verbindingsofficieren verlenen overeenkomstig hun nationale recht bijstand bij het uitwisselen van informatie tussen hun lidstaat en de verbindingsofficieren van andere lidstaten, derde landen en internationale organisaties. De infrastructuur van Europol kan, in overeenstemming met het nationale recht, ook worden gebruikt voor bilaterale uitwisselingen die betrekking hebben op strafbare feiten die buiten de doelstellingen van Europol vallen. Elke dergelijke uitwisseling van informatie geschiedt overeenkomstig het toepasselijke Unierecht en nationale recht.

5. De raad van bestuur stelt de rechten en plichten van de verbindingsofficieren ten aanzien van Europol vast. De verbindingsofficieren genieten overeenkomstig artikel 63, lid 2, de voorrechten en immuniteiten die nodig zijn voor de vervulling van hun taken.

6. Europol ziet erop toe dat de verbindingsofficieren volledig worden ingelicht over en betrokken worden bij al zijn activiteiten, voor zover dat nodig is voor de vervulling van hun taken.

7. Voor de vervulling van de taken van de verbindingsofficieren stelt Europol de lidstaten kosteloos de nodige kantoorruimte in het gebouw van Europol en passende ondersteuning ter beschikking. Alle overige kosten die verband houden met de afvaardiging van de verbindingsofficieren, zoals de kosten voor hun uitrusting, komen ten laste van de afvaardigende lidstaat, tenzij het Europees Parlement en de Raad op aanbeveling van de raad van bestuur anders besluit.

HOOFDSTUK III

ORGANISATIE VAN EUROPOL

Artikel 9

Administratieve en bestuurlijke structuur van Europol

De administratieve en bestuurlijke structuur van Europol omvat:

a) een raad van bestuur;

b) een uitvoerend directeur;

c) in voorkomend geval andere adviesorganen die door de raad van bestuur overeenkomstig artikel 11, lid 1, onder s), worden opgericht.

AFDELING 1

Raad van bestuur

Artikel 10

Samenstelling van de raad van bestuur

1. De raad van bestuur bestaat uit één vertegenwoordiger per lidstaat en één vertegenwoordiger van de Commissie. Elke vertegenwoordiger is stemgerechtigd.

2. Bij de benoeming van de leden van de raad van bestuur wordt rekening gehouden met hun kennis van samenwerking op het gebied van rechtshandhaving.

3. Voor elk lid van de raad van bestuur is er een plaatsvervangend lid, dat wordt benoemd met inachtneming van het criterium in lid 2. Het plaatsvervangend lid vertegenwoordigt dat lid in geval van verhindering.

Tevens wordt recht gedaan aan het beginsel van evenwichtige vertegenwoordiging van mannen en vrouwen in de raad van bestuur.

4. Onverminderd het recht van de lidstaten en de Commissie om de ambtstermijn van hun respectieve leden en plaatsvervangende leden te beëindigen, bedraagt de ambtstermijn vier jaar. Deze termijn kan worden verlengd.

Artikel 11

Taken van de raad van bestuur

1. De raad van bestuur:

a) stelt ieder jaar met een tweederdemeerderheid van de leden overeenkomstig artikel 12 een document vast met de meerjarenprogrammering van Europol en het werkprogramma voor het volgende jaar;

b) stelt de jaarlijkse begroting van Europol vast met een tweederdemeerderheid van de leden en oefent de overige taken betreffende de begroting uit overeenkomstig hoofdstuk X;

c) stelt een geconsolideerd jaarlijks verslag over de activiteiten van Europol vast, dat hij voor 1 juli van het daaropvolgende jaar aan het Europees Parlement, de Raad, de Commissie, de Rekenkamer en de nationale parlementen doet toekomen. Het geconsolideerde jaarlijkse activiteitenverslag wordt openbaar gemaakt;

d) stelt overeenkomstig artikel 61 de financiële regeling vast die op Europol van toepassing is;

e) stelt een interne fraudebestrijdingsstrategie vast, die in verhouding staat tot het frauderisico en waarbij de kosten en voordelen van de uit te voeren maatregelen worden meegewogen;

f) stelt regels vast voor de preventie en beheersing van belangenconflicten met betrekking tot zijn leden, ook in verband met hun belangenverklaring;

g) oefent overeenkomstig lid 2 met betrekking tot het personeel van Europol de bevoegdheden uit die het Statuut toekent aan het tot aanstelling bevoegde gezag, en die de Regeling welke van toepassing is op de andere personeelsleden toekent aan het tot het sluiten van arbeidscontracten met andere personeelsleden bevoegde gezag („de bevoegdheden van het tot aanstelling bevoegde gezag”);

h) stelt passende uitvoeringsregels ten behoeve van de uitvoering van het Statuut en de Regeling welke van toepassing is op de andere personeelsleden vast overeenkomstig artikel 110 van het Statuut;

i) stelt interne regels vast met betrekking tot de procedure voor de selectie van de uitvoerend directeur, met inbegrip van de regels voor de samenstelling van het selectiecomité die de onafhankelijkheid en onpartijdigheid van dat comité waarborgen;

j) draagt bij de Raad een shortlist met kandidaten voor de functies van uitvoerend directeur en plaatsvervangende uitvoerende directeuren voor en stelt de Raad, indien nodig, voor hun ambtstermijn te verlengen of hen van hun functie te ontheffen, overeenkomstig de artikelen 54 en 55;

k) stelt prestatie-indicatoren vast en houdt toezicht op de ambtsuitoefening van de uitvoerend directeur, met name de uitvoering van de besluiten van de raad van bestuur;

l) stelt een functionaris voor gegevensbescherming aan die functie onafhankelijk is bij de uitvoering van zijn taken;

m) benoemt een rekenplichtige die onderworpen is aan het Statuut en de Regeling welke van toepassing is op de andere personeelsleden, die functioneel onafhankelijk is bij de uitvoering van zijn taken;

n) zorgt, waar nodig, voor een interne-auditcapaciteit;

o) zorgt voor een passend vervolg op de resultaten en aanbevelingen in de interne en externe auditverslagen en beoordelingen, alsmede op de resultaten en aanbevelingen die voortvloeien uit de onderzoeken van het OLAF en de EDPS;

p) bepaalt de evaluatiecriteria voor het jaarverslag overeenkomstig artikel 7, lid 11;

q) stelt richtsnoeren vast voor het nader omschrijven van de procedures voor de verwerking van informatie bij Europol, overeenkomstig artikel 18, na raadpleging van de EDPS;

r) verleent toestemming voor het sluiten van werkafspraken en administratieve afspraken, overeenkomstig artikel 23, lid 4, respectievelijk artikel 25, lid 1;

s) besluit, gelet op zakelijke en financiële vereisten, over het opzetten van de interne structuren van Europol, zoals de in artikel 4, lid 1, onder l), bedoelde gespecialiseerde kenniscentra van de Unie, op voorstel van de uitvoerend directeur;

t) stelt zijn reglement van orde vast, met name de bepalingen over de taken en de werking van zijn secretariaat;

u) stelt, zo nodig, andere interne regels vast.

2. Indien de raad van bestuur het voor de uitvoering van de taken van Europol nodig acht, kan hij de Raad voorstellen de Commissie te wijzen op de behoefte aan een passend adequaatheidsbesluit als bedoeld in artikel 25, lid 1, onder a), of aan een aanbeveling voor een besluit houdende machtiging tot het opstarten van onderhandelingen met het oog op het sluiten van een in artikel 25, lid 1, onder b), bedoelde internationale overeenkomst.

3. De raad van bestuur neemt overeenkomstig artikel 110 van het Statuut een besluit dat is gebaseerd op artikel 2, lid 1, van het Statuut en artikel 6 van de Regeling welke van toepassing is op de andere personeelsleden, en waarin hij de nodige bevoegdheden van het tot aanstelling bevoegde gezag delegeert aan de uitvoerend directeur en de voorwaarden vastlegt voor de opschorting van deze gedelegeerde bevoegdheden. De uitvoerend directeur is bevoegd om deze bevoegdheden op zijn beurt te delegeren.

De raad van bestuur kan in uitzonderlijke gevallen bij besluit de delegatie van bevoegdheden van het tot aanstelling bevoegde gezag aan de uitvoerend directeur en enige subdelegatie van dergelijke bevoegdheden tijdelijk opschorten en deze bevoegdheden zelf uitoefenen of delegeren aan een van zijn leden of aan een ander personeelslid dan de uitvoerend directeur.

Artikel 12

Meerjarenprogrammering en jaarlijkse werkprogramma's

1. De raad van bestuur stelt jaarlijks uiterlijk op 30 november een document vast dat de meerjarenprogrammering en het jaarlijkse werkprogramma van Europol bevat, op basis van een ontwerptekst van de uitvoerend directeur, met inachtneming van het advies van de Commissie en, wat betreft de meerjarenprogrammering, na raadpleging van de GPC. De raad van bestuur zendt het document aan de Raad, de Commissie en de GPC.

2. De meerjarenprogrammering omvat een beschrijving van de algemene strategische programmering, met inbegrip van de doelstellingen, verwachte resultaten en prestatie-indicatoren. Ook staat er de planning van de middelen in, waartoe de meerjarenbegroting en het personeel behoren. In de programmering wordt ook de strategie opgenomen voor de betrekkingen met derde landen en internationale organisaties.

De meerjarenprogrammering wordt uitgevoerd via jaarlijkse werkprogramma's en wordt waar nodig bijgewerkt op basis van de resultaten van externe en interne beoordelingen. De conclusies van die beoordelingen komen waar nodig ook tot uitdrukking in het jaarlijkse werkprogramma voor het volgende jaar.

3. Het jaarlijkse werkprogramma omvat een gedetailleerde beschrijving van de doelstellingen, beoogde resultaten en prestatie-indicatoren. Het bevat voorts een beschrijving van de te financieren activiteiten en een indicatie van de financiële en personele middelen die aan iedere activiteit worden toegewezen overeenkomstig de beginselen betreffende activiteitsgestuurde begroting en beheer. Het jaarlijkse werkprogramma is consistent met de meerjarenprogrammering. Het vermeldt duidelijk de taken die zijn toegevoegd, gewijzigd of geschrapt ten opzichte van het vorige begrotingsjaar.

4. Indien Europol na de vaststelling van het jaarlijkse werkprogramma een nieuwe taak krijgt toegewezen, wordt het jaarlijkse werkprogramma door de raad van bestuur gewijzigd.

5. Iedere wezenlijke verandering van het jaarlijkse werkprogramma wordt volgens dezelfde procedure als het oorspronkelijke programma vastgesteld. De raad van bestuur kan aan de uitvoerend directeur de bevoegdheid delegeren om in het jaarlijkse werkprogramma wijzigingen van ondergeschikt belang aan te brengen.

Artikel 13

Voorzitter en vicevoorzitter van de raad van bestuur

1. De raad van bestuur kiest een voorzitter en een vicevoorzitter uit de groep van drie lidstaten die gezamenlijk het 18-maandenprogramma van de Raad hebben opgesteld. Zij blijven in functie gedurende de looptijd van dat programma van de Raad. Indien de voorzitter of de vicevoorzitter gedurende zijn ambtstermijn echter ophoudt voorzitter of vicevoorzitter te zijn, verstrijkt zijn ambtstermijn automatisch op dezelfde datum.

2. De voorzitter en vicevoorzitter worden door de leden van de raad van bestuur gekozen met een tweederdemeerderheid.

3. Wanneer de voorzitter is verhinderd zijn taken te verrichten, wordt hij automatisch door de vicevoorzitter vervangen.

Artikel 14

Vergaderingen van de raad van bestuur

1. De voorzitter roept de vergaderingen van de raad van bestuur bijeen.

2. De uitvoerend directeur neemt deel aan de beraadslagingen van de raad van bestuur.

3. De raad van bestuur houdt ten minste twee gewone vergaderingen per jaar. Daarnaast komt de raad bijeen op initiatief van de voorzitter of op verzoek van de Commissie of van ten minste één derde van zijn leden.

4. De raad van bestuur kan eenieder wiens mening relevant kan zijn voor de discussie uitnodigen, met inbegrip van, zo nodig, een vertegenwoordiger van de GPC, om de vergadering bij te wonen als niet-stemgerechtigde waarnemer.

5. De leden en de plaatsvervangende leden van de raad van bestuur kunnen met inachtneming van het reglement van orde van de raad van bestuur tijdens de vergaderingen worden bijgestaan door adviseurs of deskundigen.

6. Europol stelt de raad van bestuur een secretariaat ter beschikking.

Artikel 15

Stemprocedure in de raad van bestuur

1. Onverminderd artikel 11, lid 1, onder a) en b), artikel 13, lid 2, artikel 50, lid 2, artikel 54, lid 8, en artikel 64, neemt de raad van bestuur besluiten bij meerderheid van zijn leden.

2. Elk lid heeft één stem. Bij afwezigheid van een stemgerechtigd lid kan zijn plaatsvervanger zijn stemrecht uitoefenen.

3. De uitvoerend directeur neemt niet deel aan de stemming.

4. In het reglement van orde van de raad van bestuur worden nadere regels vastgesteld voor de stemprocedure, met name met betrekking tot de omstandigheden waarin een lid kan handelen namens een ander lid, en eventuele quorumvereisten.

AFDELING 2

Uitvoerend directeur

Artikel 16

Taken van de uitvoerend directeur

1. De uitvoerend directeur geeft leiding aan Europol. Hij legt verantwoording af aan de raad van bestuur.

2. Onverminderd de bevoegdheden van de Commissie of de raad van bestuur, voert de uitvoerend directeur zijn taken op onafhankelijke wijze uit zonder instructies te vragen aan of te ontvangen van enige regering of enig ander orgaan.

3. De Raad kan de uitvoerend directeur verzoeken verslag uit te brengen over de uitvoering van zijn taken.

4. De uitvoerend directeur is de wettelijke vertegenwoordiger van Europol.

5. De uitvoerend directeur is verantwoordelijk voor de tenuitvoerlegging van de taken die Europol bij deze verordening worden toegekend; hij is er met name mee belast:

a) het dagelijkse bestuur van Europol te voeren;

b) bij de raad van bestuur voorstellen over het opzetten van de interne structuren van Europol in te dienen;

c) de besluiten van de raad van bestuur uit te voeren;

d) het ontwerp van de meerjarenprogrammering en de jaarlijkse werkprogramma's op te stellen en, na raadpleging van de Commissie, aan de raad van bestuur voor te leggen;

e) de meerjarenprogrammering en de jaarlijkse werkprogramma's uit te voeren en hierover aan de raad van bestuur verslag uit te brengen;

f) het ontwerp op te stellen van geschikte regels ter uitvoering van het Statuut en van de Regeling welke van toepassing is op de andere personeelsleden, overeenkomstig artikel 110 van het Statuut;

g) het opstellen van het ontwerp van het geconsolideerd jaarlijks activiteitenverslag van Europol en het ter aanneming voorleggen daarvan aan de raad van bestuur;

h) een actieplan op te stellen als vervolg op de conclusies van interne of externe auditverslagen en evaluaties, alsmede van onderzoeksverslagen en aanbevelingen die voortvloeien uit onderzoeken van OLAF en de EDPS, en halfjaarlijks aan de Commissie en op regelmatige tijdstippen aan de raad van bestuur verslag over de voortgang uit te brengen;

i) de financiële belangen van de Unie te beschermen door maatregelen ter voorkoming van fraude, corruptie en andere illegale activiteiten te treffen en, onverminderd de onderzoeksbevoegdheid van het OLAF, effectieve controles te verrichten, en, wanneer er onregelmatigheden worden geconstateerd, onrechtmatig betaalde bedragen terug te vorderen, en in voorkomend geval doeltreffende, evenredige en afschrikkende administratieve en financiële sancties op te leggen;

j) een ontwerp van interne fraudebestrijdingsstrategie voor Europol op te stellen en ter aanneming aan de raad van bestuur voor te leggen;

k) een ontwerp op te stellen van de interne regels ter voorkoming en beheersing van belangenconflicten met betrekking tot de leden van de raad van bestuur en het ter aanneming aan de raad van bestuur voor te leggen van die ontwerpregels;

l) een ontwerp op te stellen van de financiële regels die op Europol van toepassing zijn;

m) de ontwerpraming van ontvangsten en uitgaven van Europol op te stellen en de begroting van Europol uit te voeren;

n) de voorzitter van de raad van bestuur te assisteren bij de voorbereiding van de vergaderingen van de raad van bestuur;

o) de raad van bestuur regelmatig te informeren over de toepassing van de strategische en operationele prioriteiten van de Unie voor criminaliteitsbestrijding;

p) andere taken uit te voeren overeenkomstig deze verordening.

HOOFDSTUK IV

INFORMATIEVERWERKING

Artikel 17

Informatiebronnen

1. Europol verwerkt uitsluitend informatie die het heeft ontvangen van:

a) lidstaten overeenkomstig hun nationale recht en artikel 7;

b) organen van de Unie, derde landen en internationale organisaties overeenkomstig hoofdstuk V;

c) particuliere partijen en privépersonen overeenkomstig hoofdstuk V.

2. Europol kan informatie, met inbegrip van persoonsgegevens, rechtstreeks opvragen en verwerken uit openbaar beschikbare bronnen, inclusief internet en openbare gegevens.

3. Indien Europol op grond van uniale, internationale of nationale rechtsinstrumenten langs geautomatiseerde weg toegang heeft tot gegevens van uniale, internationale of nationale informatiesystemen, kan het op die juridische grondslag informatie, inclusief persoonsgegevens, opvragen en verwerken indien dat noodzakelijk is voor de vervulling van zijn taken. De toegang tot en het gebruik van deze informatie door Europol wordt geregeld door de toepasselijke bepalingen van dergelijke rechtsinstrumenten op uniaal, internationaal of nationaal niveau, voor zover deze ten aanzien van de toegang en het gebruik strenger zijn dan het bepaalde in deze verordening. Toegang tot dergelijke informatiesystemen wordt slechts verleend aan gemachtigde personeelsleden van Europol en alleen voor zover noodzakelijk en evenredig voor de vervulling van hun taken.

Artikel 18

Doeleinden van gegevensverwerking

1. Voor zover dit noodzakelijk is voor het bereiken van de in artikel 3 vastgestelde doelstellingen kan Europol informatie, inclusief persoonsgegevens, verwerken.

2. Persoonsgegevens kunnen uitsluitend worden verwerkt voor:

a) het uitvoeren van kruiscontroles om connecties op te sporen of andere relevante verbanden met betrekking tot: i) personen die worden verdacht van het plegen van of deelnemen aan een strafbaar feit dat onder de bevoegdheid van Europol valt, of die voor een dergelijk strafbaar feit veroordeeld zijn; ii) personen ten aanzien van wie er feitelijke aanwijzingen zijn of een redelijk vermoeden bestaat dat zij strafbare feiten zullen plegen die onder de bevoegdheid van Europol vallen;

b) analyses van strategische of thematische aard;

c) operationele analyses;

d) het bevorderen van de uitwisseling van informatie tussen lidstaten, Europol, andere organen van de Unie, derde landen en internationale organisaties.

3. Verwerking met het oog op de in lid 2, onder c), bedoelde operationele analyses vindt plaats door middel van operationele-analyseprojecten, waarvoor de volgende specifieke voorzorgsmaatregelen gelden:

a) voor elk operationele-analyseproject omschrijft de uitvoerend directeur het specifieke doel, de categorieën van persoonsgegevens en de categorieën van betrokkenen, de deelnemers, de duur van de opslag en de voorwaarden voor toegang, overdracht en gebruik van de betrokken gegevens en stelt de raad van bestuur en de EDPS daarvan in kennis;

b) persoonsgegevens kunnen alleen worden verzameld met het oog op het verwezenlijken van het doel van het vermelde operationele-analyseproject. Wanneer duidelijk wordt dat persoonsgegevens relevant kunnen zijn voor een ander operationele-analyseproject, kunnen die persoonsgegevens alleen verder worden verwerkt voor zover die verdere verwerking noodzakelijk en evenredig is en de persoonsgegevens verenigbaar zijn met de bepalingen van punt a) die op het andere operationele-analyseproject van toepassing zijn;

c) alleen bevoegd personeel kan de gegevens van het betrokken project raadplegen en verwerken.

4. De in de leden 2 en 3 bedoelde verwerking vindt plaats met inachtneming van de in deze verordening neergelegde waarborgen inzake gegevensbescherming. Europol moet die verwerkingsactiviteiten terdege documenteren. De documentatie wordt op verzoek ter beschikking gesteld van de functionaris voor gegevensbescherming en de EDPS opdat zij de rechtmatigheid van de verwerkingsactiviteiten kunnen nagaan.

5. De categorieën persoonsgegevens en de categorieën betrokkenen wier gegevens voor elk van de in lid 2 bedoelde doeleinden mogen worden verzameld en verwerkt, zijn opgenomen in bijlage II.

6. Europol kan gegevens tijdelijk verwerken om te bepalen of zij relevant zijn voor zijn taken en voor de in lid 2 bedoelde doeleinden. De raad van bestuur, op voorstel van de uitvoerend directeur en na raadpleging van de EDPS, geeft een nadere omschrijving van de voorwaarden voor de verwerking van die gegevens, met name met betrekking tot de toegang tot en het gebruik van de gegevens, alsmede tot de termijnen voor het bewaren en verwijderen van de gegevens, die ten hoogste zes maanden mag bedragen, met inachtneming van de in artikel 28 bedoelde beginselen.

7. De raad van bestuur stelt na raadpleging van de EDPS in voorkomend geval richtsnoeren vast waarin de procedures voor informatieverwerking voor de in lid 2 bedoelde doeleinden nader worden omschreven, overeenkomstig artikel 11, lid 1, onder q).

Artikel 19

Vaststelling van het doel van de verwerking van informatie door Europol en de daarvoor geldende beperkingen

1. Een lidstaat, een orgaan van de Unie, een derde land of een internationale organisatie die informatie aan Europol verstrekt, bepaalt voor welk doel of welke doeleinden, genoemd in artikel 18, de informatie moet worden verwerkt. Indien de partij die de informatie heeft verstrekt dit niet heeft gedaan, verwerkt Europol, met de instemming van degene die de informatie in kwestie heeft verstrekt, de informatie teneinde de relevantie ervan te bepalen, alsook het doel of de doeleinden waarvoor de informatie verder moet worden verwerkt. Europol kan alleen met toestemming van de verstrekkende partij informatie verwerken voor een ander doel dan waarvoor de informatie was verstrekt.

2. Lidstaten, organen van de Unie, derde landen en internationale organisaties mogen op het moment waarop zij informatie verstrekken aan Europol, algemene of specifieke toegangs- of gebruiksbeperkingen stellen, ook met betrekking tot het overdragen, wissen of vernietigen. Indien de noodzaak van de beperkingen pas na het verstrekken van de informatie duidelijk wordt, stellen zij Europol hiervan op de hoogte. Europol houdt zich aan deze beperkingen.

3. Mits terdege gemotiveerd, kan Europol de toegang tot of het gebruik van informatie uit openbaar beschikbare bronnen door de lidstaten, organen van de Unie, derde landen en internationale organisaties aan beperkingen onderwerpen.

Artikel 20

Toegang van lidstaten en personeelsleden van Europol tot door Europol opgeslagen informatie

1. De lidstaten krijgen, in overeenstemming met hun nationaal recht en met artikel 7, lid 5, toegang tot alle informatie die is verstrekt voor de in artikel 18, lid 2, onder a) en b), bepaalde doeleinden, en kunnen deze informatie doorzoeken. Dit geldt onverminderd het in artikel 19, lid 2, bepaalde recht van lidstaten, organen van de Unie, derde landen en internationale organisaties om beperkingen te stellen.

2. De lidstaten krijgen, in overeenstemming met hun nationaal recht en met artikel 7, lid 5, op basis van een hit/no hit-systeem indirecte toegang tot informatie die is verstrekt voor de in artikel 18, lid 2, onder c), bepaalde doeleinden, onverminderd de beperkingen die overeenkomstig artikel 19, lid 2, zijn gesteld door de lidstaten, organen van de Unie en derde landen of internationale organisaties die de informatie hebben verstrekt.

Indien een zoekopdracht een treffer oplevert, stelt Europol de procedure in op grond waarvan de informatie die tot de hit heeft geleid, kan worden gedeeld, in overeenstemming met het besluit van degene die de informatie aan Europol heeft verstrekt.

3. In overeenstemming met het nationale recht wordt de in de leden 1 en 2 bedoelde informatie door de lidstaten alleen geraadpleegd en verder verwerkt ter voorkoming en bestrijding van:

a) vormen van criminaliteit die onder de bevoegdheid van Europol vallen; en

b) andere vormen van ernstige criminaliteit als omschreven in Kaderbesluit 2002/584/JBZ van de Raad (22).

4. Onverminderd artikel 67 hebben de personeelsleden van Europol die daartoe door de uitvoerend directeur zijn gemachtigd, toegang tot de door Europol verwerkte informatie, voor zover dit nodig is voor de uitvoering van hun taken.

Artikel 21

Toegang van Eurojust en OLAF tot door Europol opgeslagen informatie

1. Europol neemt alle nodige maatregelen om Eurojust en OLAF in staat te stellen om binnen hun respectieve mandaten op basis van een hit/no hit-systeem indirecte toegang te krijgen tot informatie die is verstrekt voor de in artikel 18, lid 2, onder a), b) en c), bepaalde doeleinden, onverminderd de beperkingen die overeenkomstig artikel 19, lid 2, zijn gesteld door de lidstaten, organen van de Unie en derde landen of internationale organisaties die de betrokken informatie verstrekken.

Indien een zoekopdracht een hit oplevert, stelt Europol de procedure in op grond waarvan de informatie die tot de hit heeft geleid, kan worden gedeeld, in overeenstemming met het besluit van degene die de informatie aan Europol heeft verstrekt en alleen voor zover de informatie die toe een hit heeft geleid nodig is voor het uitvoeren van de taken van Eurojust of OLAF.

2. Europol en Eurojust kunnen een werkregeling sluiten die ervoor zorgt dat zij binnen hun respectieve mandaten wederzijds toegang hebben tot alle informatie die voor het in artikel 18, lid 2, onder a), bedoelde doel is verstrekt, en die informatie kunnen doorzoeken, onverminderd het recht van de lidstaten, organen van de Unie, derde landen en internationale organisaties om de toegang tot en het gebruik van deze gegevens aan beperkingen te onderwerpen, overeenkomstig de gegevensbeschermingswaarborgen waarin deze verordening voorziet.

3. Zoekopdrachten naar informatie overeenkomstig de leden 1 en 2, worden enkel uitgevoerd om na te gaan of informatie die beschikbaar is bij Eurojust of OLAF overeenkomt met door Europol verwerkte informatie.

4. Europol staat zoekopdrachten overeenkomstig de leden 1 en 2 pas toe nadat het van Eurojust heeft vernomen welke nationale leden, plaatsvervangende leden, assistenten en personeelsleden van Eurojust gemachtigd zijn om de opdrachten uit te voeren, en nadat het van OLAF heeft vernomen welke personeelsleden van OLAF daartoe gemachtigd zijn.

5. Indien Europol of een lidstaat tijdens de informatieverwerking door Europol met betrekking tot een individueel onderzoek coördinatie, samenwerking of ondersteuning overeenkomstig het mandaat van Eurojust of OLAF nodig acht, brengt Europol Eurojust of OLAF daarvan op de hoogte en stelt het de procedure voor informatie-uitwisseling in, met inachtneming van het besluit van de lidstaat die de informatie heeft verstrekt. In dat geval pleegt Eurojust of OLAF overleg met Europol.

6. Eurojust, met inbegrip van het college, de nationale leden, plaatsvervangende leden, assistenten en de personeelsleden van Eurojust, en OLAF nemen de algemene of specifieke toegangs- of gebruiksbeperkingen in acht die lidstaten, organen van de Unie, derde landen en internationale organisaties overeenkomstig artikel 19, lid 2, hebben gesteld.

7. Europol, Eurojust en OLAF brengen elkaar ervan op de hoogte indien, na raadpleging van elkaars gegevens overeenkomstig lid 2 of naar aanleiding van een hit overeenkomstig lid 1, er aanwijzingen zijn dat gegevens onjuist of in strijd met andere gegevens kunnen zijn.

Artikel 22

Plicht tot kennisgeving aan de lidstaten

1. Europol stelt overeenkomstig artikel 4, lid 1, onder b), een lidstaat onverwijld in kennis van elke informatie die voor die lidstaat van belang is. Indien op deze informatie toegangsbeperkingen in de zin van artikel 19, lid 2, van toepassing zijn, op grond waarvan het verboden is de informatie te delen, overlegt Europol met de verstrekker van de informatie die de beperking heeft gesteld en vraagt Europol zijn toestemming voor het delen van de informatie.

In dat geval wordt de informatie zonder uitdrukkelijke toestemming van de verstrekkende partij niet gedeeld.

2. Ongeacht eventuele toegangsbeperkingen stelt Europol een lidstaat in kennis van elke informatie die voor die lidstaat van belang is, indien dit absoluut noodzakelijk is om een naderende levensgevaarlijke dreiging af te wenden.

Europol stelt in dat geval op hetzelfde moment de verstrekkende partij ervan in kennis dat het de informatie deelt en motiveert zijn analyse van de situatie.

HOOFDSTUK V

BETREKKINGEN MET PARTNERS

AFDELING 1

Gemeenschappelijke bepalingen

Artikel 23

Gemeenschappelijke bepalingen

1. Voor zover noodzakelijk voor de verrichting van zijn taken kan Europol samenwerking aangaan en onderhouden met organen van de Unie overeenkomstig de doelstellingen van deze organen, alsook met de instanties van derde landen, internationale organisaties en particuliere partijen.

2. Behoudens de beperkingen op grond van artikel 19, lid 2, en onverminderd artikel 67, kan Europol rechtstreeks alle informatie, met uitzondering van persoonsgegevens, uitwisselen met de entiteiten als bedoeld in lid 1 van dit artikel, voor zover die uitwisseling relevant is voor de verrichting van zijn taken.

3. De uitvoerend directeur brengt de raad van bestuur op de hoogte van de geregelde samenwerking die Europol overeenkomstig de leden 1 en 2 voornemens is aan te gaan en in stand te houden, alsook van de verdere ontwikkeling van deze samenwerking.

4. Europol kan voor de in de leden 1 en 2 bepaalde doeleinden werkafspraken maken met de in lid 1 bedoelde instanties. Het is niet toegestaan op grond van die werkafspraken persoonsgegevens uit te wisselen; de afspraken zijn niet bindend voor de Unie of de lidstaten.

5. Europol kan persoonsgegevens ontvangen en verwerken van de in lid 1 bedoelde instanties, voor zover dat noodzakelijk en evenredig is voor het rechtmatig verrichten van zijn taken en behoudens de bepalingen van dit hoofdstuk.

6. Onverminderd het bepaalde in artikel 30, lid 5, draagt Europol alleen persoonsgegevens over aan organen van de Unie, derde landen en internationale organisaties, indien dit nodig is voor de preventie en bestrijding van criminaliteit die binnen de doelstellingen van Europol valt, en overeenkomstig de bepalingen van deze verordening, en indien de ontvanger zich ertoe verbindt de gegevens alleen te zullen verwerken voor het doeleinde waarvoor zij worden overgedragen. Indien de over te dragen gegevens zijn verstrekt door een lidstaat, vraagt Europol de lidstaat om toestemming, tenzij die lidstaat aan een dergelijke verdere overdracht zijn voorafgaande goedkeuring heeft gehecht, in algemene zin dan wel behoudens specifieke voorwaarden. Deze toestemming kan te allen tijde worden ingetrokken.

7. Het is niet toegestaan dat lidstaten door Europol bijgehouden persoonsgegevens aan organen van de Unie, derde landen en internationale organisaties doorgeven, tenzij Europol vooraf zijn uitdrukkelijke toestemming heeft gegeven.

8. Europol ziet erop toe dat van alle overdrachten van persoonsgegevens en van de redenen voor die overdrachten overeenkomstig deze verordening gedetailleerde administratie wordt bijgehouden.

9. Informatie waarvan duidelijk is dat deze verkregen is met flagrante schending van de mensenrechten, wordt niet verwerkt.

AFDELING 2

Overdracht en uitwisseling van persoonsgegevens

Artikel 24

Overdracht van persoonsgegevens aan organen van de Unie

Behoudens eventuele beperkingen op grond van artikel 19, lid 2 of lid 3, en onverminderd artikel 67, kan Europol persoonsgegevens rechtstreeks aan een orgaan van de Unie overdragen, voor zover dit nodig is voor de verrichting van zijn taken of die van het ontvangende orgaan van de Unie.

Artikel 25

Overdracht van persoonsgegevens aan derde landen en internationale organisaties

1. Behoudens beperkingen op grond van artikel 19, lid 2 of lid 3, en onverminderd artikel 67 kan Europol, voor zover nodig voor de verrichting van zijn taken, persoonsgegevens overdragen aan een autoriteit van een derde land of aan een internationale organisatie, zulks op grond van:

a) een besluit van de Commissie, vastgesteld overeenkomstig Artikel 36 van Richtlijn (EU) 2016/680, dat het derde land of een grondgebied of een verwerkingssector in dat derde land, of de internationale organisatie in kwestie een passend niveau van bescherming bieden (adequaatheidsbesluit);

b) een internationale overeenkomst gesloten tussen de Unie en dat derde land of die internationale organisatie op grond van artikel 218 VWEU waarin passende waarborgen zijn opgenomen ter bescherming van de privacy en de fundamentele rechten en vrijheden van burgers;

c) een samenwerkingsovereenkomst, op grond waarvan persoonsgegevens kunnen worden uitgewisseld, die vóór 1 mei 2017 is gesloten tussen Europol en dat derde land of die internationale organisatie overeenkomstig artikel 23 van Besluit 2009/371/JBZ.

Europol kan administratieve afspraken maken ter uitvoering van dergelijke overeenkomsten of adequaatheidsbesluiten.

2. De uitvoerend directeur stelt de raad van bestuur in kennis van de uitwisseling van persoonsgegevens op basis van adequaatheidsbesluiten overeenkomstig lid 1, onder a).

3. Europol publiceert op zijn website een lijst van adequaatheidsbesluiten, overeenkomsten, administratieve regelingen en andere instrumenten met betrekking tot de overdracht van persoonsgegevens in overeenstemming met lid 1, en houdt deze lijst bij.

4. Uiterlijk op 14 juni 2021 beoordeelt de Commissie de bepalingen in de in lid 1, onder c), bedoelde samenwerkingsovereenkomsten, in het bijzonder die betreffende gegevensbescherming. De Commissie stelt het Europees Parlement en de Raad in kennis van het resultaat van die beoordeling en kan in voorkomend geval bij de Raad een aanbeveling indienen voor een besluit houdende machtiging tot het opstarten van onderhandelingen voor het sluiten van in lid 1, onder b), bedoelde internationale overeenkomsten.

5. In afwijking van lid 1 kan de uitvoerend directeur de overdracht van persoonsgegevens aan derde landen of internationale organisaties in individuele gevallen toestaan indien de overdracht:

a) noodzakelijk is ter bescherming van de vitale belangen van de betrokkene of een andere persoon;

b) noodzakelijk is ter bescherming van de rechtmatige belangen van de betrokkene, wanneer het recht van de lidstaat die de persoonsgegevens overdraagt, aldus bepaalt;

c) van wezenlijk belang is ter voorkoming van een onmiddellijk en ernstig gevaar voor de openbare veiligheid van een lidstaat of een derde land;

d) in afzonderlijke gevallen noodzakelijk is met het oog op de voorkoming, het onderzoek, de opsporing of de vervolging van strafbare feiten of de tenuitvoerlegging van straffen; of

e) in afzonderlijke gevallen noodzakelijk is voor de vaststelling, de uitoefening of de verdediging van een eis in rechte in verband met de preventie, het onderzoek, de opsporing of de vervolging van een specifiek strafbaar feit of de tenuitvoerlegging van een specifieke strafmaatregel.

Persoonsgegevens worden niet doorgegeven indien de uitvoerend directeur bepaalt dat de grondrechten en fundamentele vrijheden van de betrokkene voor de in de punten d) en e) bedoelde doorgifte prevaleren boven het algemeen belang.

De afwijkingen krachtens dit lid gelden niet voor systematische, massale of structurele gegevensoverdrachten.

6. In afwijking van lid 1 kan de raad van bestuur, met de instemming van de EDPS, voor een verlengbare termijn van ten hoogste één jaar een reeks overdrachten overeenkomstig lid 5, onder a) tot en met e), toestaan, met inachtneming van de passende waarborgen betreffende de bescherming van de privacy en van de fundamentele rechten en vrijheden van burgers. De toestemming wordt gemotiveerd en gedocumenteerd.

7. De uitvoerend directeur stelt de raad van bestuur en de