GEDELEGEERDE VERORDENING (EU) 2022/303 VAN DE COMMISSIE

van 15 december 2021

tot wijziging van Verordening (EU) 2019/1241 wat betreft maatregelen ter vermindering van de incidentele vangsten van de populatie van de bruinvis (Phocoena phocoena) in de centrale Oostzee

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Verordening (EU) 2019/1241 van het Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2019 betreffende de instandhouding van visbestanden en de bescherming van mariene ecosystemen door middel van technische maatregelen, tot wijziging van de Verordeningen (EG) nr. 1967/2006 en (EG) nr. 1224/2009 van de Raad en de Verordeningen (EU) nr. 1380/2013, (EU) 2016/1139, (EU) 2018/973, (EU) 2019/472 en (EU) 2019/1022 van het Europees Parlement en de Raad, en tot intrekking van de Verordeningen (EG) nr. 894/97, (EG) nr. 850/98, (EG) nr. 2549/2000, (EG) nr. 254/2002, (EG) nr. 812/2004 en (EG) nr. 2187/2005 (1) van de Raad, en met name artikel 15, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Overeenkomstig artikel 3, lid 2, punt b), van Verordening (EU) 2019/1241 moeten technische maatregelen worden vastgesteld om uit de visserij voortvloeiende incidentele vangsten van kwetsbare mariene soorten, waaronder die welke zijn vermeld in Richtlijn 92/43/EEG van de Raad (2) en Richtlijn 2009/147/EG van het Europees Parlement en de Raad (3), tot een minimum te beperken en waar mogelijk uit te bannen.

(2) De bruinvis (Phocoena phocoena) is een strikt beschermde soort overeenkomstig bijlage IV bij Richtlijn 92/43/EEG, waarin alle walvisachtigen worden genoemd als soorten van communautair belang die strikt moeten worden beschermd, en is in bijlage II bij die richtlijn opgenomen als soort van communautair belang waarvan de instandhouding de aanwijzing van speciale beschermingszones vereist.

(3) De bruinvispopulatie in de centrale Oostzee verschilt genetisch aanzienlijk van andere populaties. De Internationale Raad voor het onderzoek van de zee (ICES) is daarom van oordeel dat de bruinvispopulatie in het Oostzeegebied als afzonderlijke populatie-eenheid (4) moet worden beheerd (hierna “bruinvis in de centrale Oostzee” genoemd).

(4) In bijlage XIII bij Verordening (EU) 2019/1241 zijn regels op regionaal niveau vastgesteld met betrekking tot mitigerende maatregelen ter beperking van de incidentele vangsten van kwetsbare soorten, waaronder walvisachtigen, door specificatie van de gebieden, de perioden en het vistuig waarvoor beperkingen gelden.

(5) Overeenkomstig punt 3 van bijlage XIII bij Verordening (EU) 2019/1241 dienen de lidstaten op grond van artikel 15 van die verordening gezamenlijke aanbevelingen in voor aanvullende mitigerende maatregelen voor het beperken van de incidentele vangsten van kwetsbare soorten, wanneer uit door de ICES of het WTECV gevalideerd wetenschappelijk bewijs blijkt dat het vistuig nadelige gevolgen heeft voor de betrokken soort.

(6) De partijen bij het akkoord inzake de instandhouding van kleine walvisachtigen in de Oostzee, het noordoostelijke deel van de Atlantische Oceaan, de Ierse Zee en de Noordzee (ASCOBANS) erkennen de ernstige bedreiging voor de bruinvispopulatie in de centrale Oostzee en de noodzaak om herstelmaatregelen te nemen door middel van de goedkeuring van het herstelplan voor bruinvissen in de centrale Oostzee (“Jastarnia-plan”). Dat plan is opgesteld in 2002 en herzien in 2009 en 2016 (5), en wijst incidentele vangsten in de visserij met statische netten aan als de belangrijkste bedreiging voor het voortbestaan van de bruinvispopulatie in de centrale Oostzee.

(7) De Commissie voor de bescherming van het mariene milieu in het Oostzeegebied (HELCOM) heeft in haar rode lijst (6) aangegeven dat de bruinvispopulatie in de centrale Oostzee de afgelopen honderd jaar drastisch is afgenomen en dat er sterke aanwijzingen zijn dat zij met uitsterven wordt bedreigd.

(8) Op basis van nieuwe gegevens uit 2016 van het SAMBAH-project (7) werd de omvang van de bruinvispopulatie in de centrale Oostzee op 497 exemplaren geraamd.

(9) Naar aanleiding van een verzoek van de EU om advies over noodmaatregelen ter voorkoming van bijvangsten van gewone dolfijn (Delphinus delphis) en bruinvis in de centrale Oostzee (Phocoena phocoena) in het noordoostelijke deel van de Atlantische Oceaan, heeft de Internationale Raad voor het onderzoek van de zee (ICES) in zijn advies van 26 mei 2020 (8) het niveau van de incidentele vangsten van bruinvis in de centrale Oostzee berekend waardoor de populatie op lange termijn zou kunnen herstellen tot 50 % van haar draagkracht gedurende 95 % van de tijd. Dat aantal werd berekend op 0,7 gevangen exemplaren per jaar. Om deze beheersdoelstelling te bereiken, heeft de ICES verklaard dat alle betrokken visserij moet worden beëindigd. Ook als slechts één exemplaar per jaar incidenteel wordt gevangen, zou dat het risico op het uitsterven van de populatie nog vergroten. De ICES heeft in zijn advies aangegeven dat, gezien de levensloop van kleine walvisachtigen, beschermingsmaatregelen alleen doeltreffend kunnen zijn als zij gedurende een lange periode zonder onderbreking worden toegepast.

(10) De ICES heeft in zijn advies van 26 mei 2020 een reeks bijvangstbeperkende maatregelen aanbevolen die, indien zij als geheel worden uitgevoerd, naar verwachting het bijvangstrisico van bruinvis in de centrale Oostzee onmiddellijk zullen verminderen. Die maatregelen omvatten de sluiting van de Northern Midsea Bank voor alle visserij, met uitzondering van korven, vallen en beuglijnen, de sluiting van bepaalde Natura 2000-gebieden en andere gebieden voor de visserij met staande netten (d.w.z. schakelnetten, kieuwnetten en halfdrijfnetten). Ook wordt aanbevolen het gebruik van akoestische afschrikmiddelen op staande netten verplicht te stellen in gebieden waar de bruinvis van de centrale Oostzee zeldzaam of mogelijk zeldzaam voorkomt.

(11) Op basis van het ICES-advies (9) hebben Denemarken, Duitsland, Estland, Finland, Letland, Litouwen, Polen, en Zweden (de regionale groep BALTFISH) in december 2020 een gezamenlijke aanbeveling ingediend waarin mitigerende maatregelen werden voorgesteld om de incidentele vangsten van bruinvis in de centrale Oostzee te verminderen. In september 2021 heeft BALTFISH overeenkomstig hetzelfde ICES-advies een nieuwe gezamenlijke aanbeveling ingediend met aanvullende mitigerende maatregelen voor het Natura 2000-gebied Sydvästskånes utsjövatten (SE0430187).

(12) De gezamenlijke aanbevelingen zijn in oktober 2020 en juli 2021 beoordeeld door de adviesraad voor de Oostzee.

(13) In de gezamenlijke aanbeveling van de regionale groep BALTFISH van december 2020 wordt voorgesteld de Northern Midsea Bank, een kerngebied van de bruinvis van de centrale Oostzee tijdens het broedseizoen (10), te sluiten voor alle visserij, met uitzondering van korven, vallen en beuglijnen. Ook wordt voorgesteld de Southern Midsea Bank en een aantal Natura 2000-gebieden voor de visserij met staande netten te sluiten overeenkomstig het advies van de ICES van 26 mei 2020. In de gezamenlijke aanbeveling van september 2021 wordt de seizoensgebonden sluiting (van 1 november tot en met 30 april) voorgesteld voor de visserij met staande netten in het Natura 2000-gebied Sydvästskånes utsjövatten, dat door de ICES ook is aangemerkt als een gebied dat belangrijk is voor de bruinvis in de centrale Oostzee. Naast de gebieden die in het ICES-advies zijn opgenomen, werd in de gezamenlijke aanbeveling van december 2020 voorgesteld “Adler Grund en Rønne Bank” (DK00VA261) te sluiten tussen 1 november en 31 januari, een gebied waar bruinvissen incidenteel aanwezig zijn tijdens de wintermaanden (11).

(14) In de gezamenlijke aanbeveling van december 2020 wordt voorts voorgesteld om het hele jaar door gebruik te maken van akoestische afschrikmiddelen binnen en buiten het Natura 2000-gebied Zatoka Pucka en Półwysep Helski (PLH220032), dat de hele baai van Puck (Polen) bestrijkt. ICES heeft zijn advies beperkt tot wat binnen het Natura 2000-gebied valt. De ICES raadt echter aan de visserij met staande netten in het gebied ten oosten van de Ryf Mew-zandbank (het oostelijke gedeelte van de baai) te sluiten omdat de kans op waarneming van bruinvis van de centrale Oostzee daar groter is. In de gezamenlijke aanbeveling van september 2021 wordt een seizoensgebonden verplicht gebruik van akoestische afschrikmiddelen (van 1 mei tot en met 31 oktober) voorgesteld op staande netten in het Natura 2000-gebied Sydvästskånes utsjövatten. Voorts heeft de ICES geadviseerd staande netten uit te rusten met akoestische afschrikmiddelen in extra gebieden waar de bruinvis van de centrale Oostzee zelden of mogelijk zelden voorkomt, die in deze gezamenlijke aanbevelingen niet in aanmerking zijn genomen.

(15) De in december 2020 ingediende gezamenlijke aanbeveling is door het Wetenschappelijk, Technisch en Economisch Comité voor de visserij (WTECV) beoordeeld tijdens zijn plenaire vergadering van maart 2021 (12). Het WTECV heeft verklaard dat de in deze gezamenlijke aanbeveling voorgestelde maatregelen weliswaar grotendeels in overeenstemming zijn met de door de ICES voorgestelde maatregelen, maar deze niet volledig volgen. Het WTECV heeft echter ook geconcludeerd dat deze maatregelen, indien zij doeltreffend worden uitgevoerd, zullen bijdragen tot een vermindering van onbedoelde incidentele vangsten van de bruinvis in de centrale Oostzee. De maatregelen die in de gezamenlijke aanbeveling van september 2021 zijn opgenomen, overeenkomstig het ICES-advies, dragen verder bij tot die doelstelling.

(16) Beide gezamenlijke aanbevelingen bepalen dat de lidstaten ervoor moeten zorgen dat de activiteiten van vissersvaartuigen worden gecontroleerd met het oog op de uitvoering van de voorgestelde maatregelen. Het WTECV heeft bij de beoordeling van de in de gezamenlijke aanbeveling van december 2020 voorgestelde maatregelen geconcludeerd (13) dat dergelijke maatregelen de nauwkeurigheid van de registratie van bijvangsten voor beschermde en bedreigde soorten kunnen verbeteren.

(17) Over het geheel genomen is het WTECV van mening dat de uitvoering van de in de gezamenlijke aanbeveling van december 2020 voorgestelde maatregelen zal bijdragen tot de vermindering van onbedoelde incidentele vangsten van bruinvis in de centrale Oostzee en een stap zou zijn in de richting van de verwezenlijking van de doelstellingen van Verordening (EU) 2019/1241. Daarom moeten de voorgestelde maatregelen worden opgenomen in bijlage XIII bij Verordening (EU) 2019/1241.

(18) De Commissie neemt er tevens nota van dat de lidstaten zich er in de in december 2020 ingediende gezamenlijke aanbeveling toe verbinden zo spoedig mogelijk werk te maken aan aanvullende mitigerende maatregelen, waaronder aanvullende maatregelen in verband met het gebruik van akoestische afschrikmiddelen op staande netten in gebieden waar de bruinvis van de centrale Oostzee zelden of mogelijk zelden voorkomt, en zullen proberen tot overeenstemming te komen over gedetailleerdere maatregelen ter controle van de mitigerende maatregelen. Bovendien verbinden de lidstaten zich er in de in september 2021 ingediende gezamenlijke aanbeveling toe om, naast de reeds bestreken onderwerpen, te werken aan aanvullende maatregelen om de visserijactiviteiten met staande netten in gebieden waar bruinvissen zijn waargenomen, stop te zetten.

(19) Deze gedelegeerde verordening doet geen afbreuk aan aanvullende maatregelen ter bescherming van de bruinvis in de centrale Oostzee die de Commissie kan vaststellen, onder meer in geval van naar behoren gemotiveerde, dwingende en urgente redenen die verband houden met een ernstige bedreiging voor de instandhouding van mariene biologische rijkdommen of voor het mariene ecosysteem overeenkomstig artikel 12 van Verordening (EU) nr. 1380/2013 van het Europees Parlement en de Raad (14), en aan strengere nationale maatregelen die de lidstaten daartoe overeenkomstig Verordening (EU) nr. 1380/2013 en Verordening (EU) 2019/1241 in hun wateren kunnen vaststellen.

(20) Om dringende redenen in verband met de noodzaak om de bruinvispopulatie in de centrale Oostzee onmiddellijk te beschermen, moet deze verordening onverwijld in werking treden. Om vissers voldoende tijd te geven om hun vaartuigen uit te rusten met akoestische afschrikmiddelen, moet de toepassing van punt 1.1, b), van de bijlage worden uitgesteld,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1 Bijlage XIII bij Verordening (EU) 2019/1241 wordt gewijzigd overeenkomstig de bijlage bij deze verordening.

Artikel 2 Deze verordening treedt in werking op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie. De maatregelen in punt 1.1, b), van de bijlage zijn van toepassing met ingang van 1 juni 2022.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Gedaan te Brussel, 15 december 2021. Voor de Commissie De voorzitter Ursula VON DER LEYEN

(1) PB L 198 van 25.7.2019, blz. 105.

(2) Richtlijn 92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna (PB L 206 van 22.7.1992, blz. 7).

(3) Richtlijn 2009/147/EG van het Europees Parlement en de Raad van 30 november 2009 inzake het behoud van de vogelstand (PB L 20 van 26.1.2010, blz. 7).

(4) ICES, 2020. Verzoek van de EU om noodmaatregelen ter voorkoming van bijvangsten van gewone dolfijn (Delphinus delphis) en bruinvis in de centrale Oostzee (Phocoena phocoena) in het noordoostelijke deel van de Atlantische Oceaan. In het verslag van de adviescommissie van de ICES, 2020. ICES-advies 2020, http://ices.dk/sites/pub/Publication%20Reports/Advice/2020/Special_Requests/eu.2020.04.pdf

(5) https://www.ascobans.org/sites/default/files/document/ASCOBANS_JastarniaPlan_MOP8.pdf

(6) https://www.helcom.fi/wp-content/uploads/2019/08/HELCOM-Red-List-Phocoena-phocoena.pdf

(7) NAMMCO—IMR. 2019. Report of Joint IMR/NAMMCO International Workshop on the Status of Harbour Porpoises in the North Atlantic. Rev 2020. North Atlantic Marine Mammal Commission en Norwegian Institute of Marine Research, Tromsø, Noorwegen. SAMBAH-studie. http://www.sambah.org/SAMBAH-Final-Report-FINAL-for-website-April-2017.pdf

(8) ICES, 2020. Verzoek van de EU om noodmaatregelen ter voorkoming van bijvangsten van gewone dolfijn (Delphinus delphis) en bruinvis in de centrale Oostzee (Phocoena phocoena) in het noordoostelijke deel van de Atlantische Oceaan. In het verslag van de adviescommissie van de ICES, 2020. ICES-advies 2020.

(9) ICES, 2020. Verzoek van de EU om noodmaatregelen ter voorkoming van bijvangsten van gewone dolfijn (Delphinus delphis) en bruinvis in de centrale Oostzee (Phocoena phocoena) in het noordoostelijke deel van de Atlantische Oceaan. In het verslag van de adviescommissie van de ICES, 2020. ICES-advies 2020.

(10) https://www.ices.dk/sites/pub/Publication%20Reports/Advice/2020/Special_Requests/eu.2020.,04.pdf

(11) https://stecf.jrc.ec.europa.eu/documents/43805/2850498/STECF-PLEN+21-01.pdf

(12) https://stecf.jrc.ec.europa.eu/documents/43805/2850498/STECF-PLEN+21-01.pdf

(13) https://stecf.jrc.ec.europa.eu/documents/43805/2850498/STECF-PLEN+21-01.pdf

(14) Verordening (EU) nr. 1380/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 inzake het gemeenschappelijk visserijbeleid, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 1954/2003 en (EG) nr. 1224/2009 van de Raad en tot intrekking van Verordeningen (EG) nr. 2371/2002 en (EG) nr. 639/2004 van de Raad en Besluit 2004/585/EG van de Raad (PB L 354 van 28.12.2013, blz. 22).