BESCHIKKING VAN DE RAAD van 20 juni 1991 tot vaststelling van een communautair actieprogramma voor de beroepsopleiding van douaneambtenaren ( Matthaeus-programma ) ( 91/341/EEG )

DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, inzonderheid op artikel 100 A,

Gezien het voorstel van de Commissie ( 1 ),

In samenwerking met het Europese Parlement ( 2 ),

Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité ( 3 ),

Overwegende dat, om de goede werking van de douane-unie te waarborgen, de totstandkoming van de interne markt een nieuwe omschrijving van de aan de douaneambtenaren in de Gemeenschap toevallende rol vereist;

Overwegende dat deze rol voortaan vooral zal zijn gericht op een uniforme toepassing van de douanewetgeving aan de buitengrens als noodzakelijk middel voor de uitvoering van de verschillende vormen van communautair beleid die op de buitenlandse handel van toepassing zijn;

Overwegende dat dient te worden gewaarborgd dat de opheffing van de binnengrenzen niet tot vervalsing van de mededinging noch tot verlegging van het handelsverkeer leidt en geen risico's van frauduleuze handelingen met zich brengt; dat het derhalve, ter voorbereiding van een gezamenlijk optreden in het kader van de interne markt, noodzakelijk is op alle niveaus van de douanediensten tot een intensieve en permanente samenwerking aan te sporen;

Overwegende dat het om de verbetering van de werking van de in artikel 9 van het Verdrag omschreven douane-unie gaat;

Overwegende dat die verbetering een betere benutting van het personeel in de Lid-Staten vergt, waarvoor bijgevolg een daartoe geëigende beroepsopleiding nodig is;

Overwegende dat de door elk van de nationale overheden ter zake getroffen maatregelen niet voldoende zijn om de beoogde resultaten te bereiken; dat het daarom van wezenlijk belang is de inspanningen op nationaal vlak door een gemeenschappelijke actie te versterken om de douaneambtenaren meer bewust te maken van het feit dat hun taak in steeds toenemende mate een communautaire dimensie krijgt en dat nauwe onderlinge samenwerking noodzakelijk is;

Overwegende dat een verbreiding van de kennis van de in de Lid-Staten toe te passen beginselen en procedures slechts ertoe kan leiden dat de douanewerkzaamheden in de Gemeenschap verder op elkaar worden afgestemd en dat het vereiste klimaat van wederzijds vertrouwen wordt geschapen;

Overwegende dat de uitvoering van een grootschalig programma voor de opleiding van douaneambtenaren ( het Matthaeus-programma ) een van de geschiktste maatregelen vormt om dat resultaat te bereiken;

Overwegende dat de Commissie voor het jaar 1990 als proefproject een op de uitwisseling van de douaneambtenaren tussen de nationale overheidsdiensten berustend opleidingsprogramma heeft vastgesteld; dat met dit programma werd beoogd nuttig materiaal te vergaren met het oog op de uitvoering van een ambitieuzer, verscheidene jaren bestrijkend en met andere opleidingsactiviteiten aangevuld opleidingsprogramma;

Overwegende dat de met dit proefproject opgedane ervaring heeft aangetoond dat de ambtenaren op de werkplek operationeel moeten zijn; dat aan dat vereiste slechts kan worden voldaan indien er bij de uit te wisselen ambtenaren een toereikende kennis van de taal van het gastland bestaat; dat het te dien einde van wezenlijk belang is dat de nationale overheidsdiensten ten behoeve van hun ambtenaren die voor deelneming aan het Matthaeus-programma in aanmerking komen, intensieve talencursussen organiseren; dat deze cursussen van permanente aard dienen te zijn en alle officiële communautaire talen dienen te betreffen;

Overwegende dat de Commissie voor minder verbreide talen van de Gemeenschap met de hulp van de nationale douaneadministraties in de betrokken Lid-Staat cursussen kan organiseren;

Overwegende dat aan het essentiële vereiste dat de douaneambtenaren in de ontvangende diensten inzetbaar moeten kunnen zijn, voorts slechts kan worden voldaan indien de uit te wisselen ambtenaren in staat zijn de taken te verrichten die inherent zijn aan het hun toevertrouwde werkterrein; dat laatstgenoemde voorwaarde moet worden verzoend met bepaalde beperkingen ten einde rekening te houden met de eisen welke de rechtsorde van iedere Lid-Staat stelt; dat het daarom van belang is, dat aan de uit te wisselen ambtenaren dezelfde rechtspositie wordt toegekend als aan de nationale ambtenaar, wanneer eerstgenoemden in de uitoefening van hun taken door derden wettelijk aansprakelijk worden gesteld; dat het in die omstandigheden noodzakelijk lijkt dat de uit te wisselen ambtenaren aan dezelfde regels inzake beroepsgeheim worden onderworpen als de nationale ambtenaren;

Overwegende dat het aantal ambtenaren dat wordt uitgewisseld, in de mate van het mogelijke jaarlijks moet worden verhoogd, afhankelijk van het aantal beschikbare plaatsen;

Overwegende dat opleidingsactiviteiten die de acties tot uitwisseling van douaneambtenaren tussen nationale overheidsdiensten aanvullen, onmisbaar zijn om het beoogde doel te bereiken; dat deze activiteiten kunnen bestaan uit opleidingsseminaries en uit het opzetten van in de douanescholen in de Lid-Staten uit te voeren gemeenschappelijke opleidingsprogramma's; dat eveneens overwogen moet worden een gemeenschappelijk centrum voor de opleiding van douaneambtenaren in de Gemeenschap op te richten;

Overwegende dat seminaries een ideaal forum vormen voor een confrontatie van ideeën bij douaneambtenaren van de Gemeenschap; dat die omgeving tot suggesties zou kunnen leiden waardoor de geldende juridische instrumenten zouden kunnen worden verbeterd en de werkmethoden bij de respectieve overheidsdiensten nader op elkaar zouden kunnen worden afgestemd;

Overwegende dat dergelijke seminaries voor alle douaneambtenaren moeten zijn bestemd, voor zover nodig van alle categorieën, en in het bijzonder voor de docenten van de douanescholen, alsmede voor de met de toepassing van het Gemeenschapsrecht en de met de fraudebestrijding in al haar onderdelen belaste ambtenaren;

Overwegende dat het opstellen van gemeenschappelijke opleidingsprogramma's de mogelijkheid biedt ambtenaren in de gehele Gemeenschap dezelfde opleiding te geven; dat deze programma's vooral betrekking dienen te hebben op het onderricht in het Gemeenschapsrecht en de studie van de communautaire instellingen en de grondslagen daarvan, daar de douaneambtenaar in toenemende mate communautaire en nationale elementen moet integreren;

Overwegende dat de hier bedoelde gemeenschappelijke programma's slechts kunnen worden uitgevoerd als de Lid-Staten op hun grondgebied de daartoe noodzakelijke voorzieningen treffen;

Overwegende dat voor de uitvoering van het Matthaeus-programma in een verdeling van de kosten tussen de Commissie en de Lid-Staten dient te worden voorzien; dat deze verdeling aldus zou kunnen worden geregeld dat de Lid-Staten de kosten van het taalonderricht aan hun ambtenaren dragen en de Commissie de reis - en verblijfkosten van de aan de uitwisseling deelnemende ambtenaren voor haar rekening neemt, evenals de kosten van de ambtenaren die zich in het kader van een seminarie naar een andere Lid-Staat dan die van herkomst moeten begeven;

Overwegende dat het noodzakelijk is de uniforme toepassing van deze beschikking te waarborgen en daartoe in een communautaire procedure te voorzien om de desbetreffende toepassingsbepalingen te kunnen vaststellen; dat een comité dient te worden ingesteld om tussen de Lid-Staten en de Commissie op dit gebied een nauwe en doeltreffende samenwerking tot stand te brengen;

Overwegende dat dit actieprogramma aspecten bevat die, onder de huidige omstandigheden, nog geen deel uitmaken van de gebruikelijke context van maatregelen tot samenwerking en administratieve bijstand; dat deze aspecten van het programma, in nauwe samenhang met de doelstellingen inzake beroepsopleiding, tot de harmonische ontwikkeling van de economische activiteit binnen de gehele Gemeenschap kunnen bijdragen,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING VASTGESTELD :

Artikel 1

Bij deze beschikking wordt het communautaire actieprogramma voor de beroepsopleiding van douaneambtenaren van de nationale overheden ( Matthaeus-programma ) vastgesteld .

Artikel 2

In deze beschikking wordt verstaan onder :

a ) uit te wisselen ambtenaar, de ambtenaar van een Lid-Staat die de hem toevertrouwde functie in een douanedienst van een andere Lid-Staat dient uit te oefenen;

b ) ontvangende dienst, de douanedienst waar de uit te wisselen ambtenaar zijn functie gaat uitoefenen;

c ) dienst van herkomst, de douanedienst waar de uit te wisselen ambtenaar gewoonlijk zijn functie uitoefent .

Artikel 3

De doelstellingen van het Matthaeus-programma zijn :

a ) de douaneambtenaren van de Lid-Staten vertrouwd te maken met de gevolgen van de interne markt met het oog op een uniforme toepassing van de communautaire wetgeving aan de buitengrens van de Gemeenschap;

b ) de douanediensten er sterker van bewust te maken dat zij in het kader van de interne markt steeds meer voor de Gemeenschap in haar geheel zullen moeten optreden;

c ) aan zoveel mogelijk douaneambtenaren een passende aanvullende beroepsopleiding te geven;

d ) de know-how van de douanediensten in de Gemeenschap door een grotere mobiliteit van het personeel optimaal te benutten en aldus het beheer van de douane-unie alsmede de toepassing van de andere voor de in - en uitvoer geldende bepalingen te verbeteren;

e ) een intensieve en permanente samenwerking op alle niveaus van de betrokken overheidsdiensten te bevorderen om deze voor te bereiden op het gezamenlijk werken in het kader van de interne markt .

Artikel 4

Het Matthaeus-programma bestaat uit de volgende opleidingsprogramma's :

a ) uitwisseling van douaneambtenaren tussen nationale overheidsdiensten, overeenkomstig artikel 5 en bijlage I;

b ) opleidingsseminaries voor douaneambtenaren, met name voor de docenten van de douanescholen, alsmede voor de met de toepassing van het communautaire recht en de met de fraudebestrijding in al haar onderdelen belaste ambtenaren, een en ander overeenkomstig bijlage II;

c ) invoering van gemeenschappelijke beroepsopleidingsprogramma's op de douanescholen van de Lid-Staten, overeenkomstig bijlage III;

d ) organisatie in de Lid-Staten van intensieve talencursussen ten behoeve van de uit te wisselen ambtenaren, overeenkomstig artikel 6 .

Artikel 5

1 . De Lid-Staten treffen de nodige maatregelen die ertoe leiden dat uit te wisselen ambtenaren daadwerkelijk in de ontvangende diensten kunnen worden ingezet .

Hiertoe machtigen zij de uit te wisselen ambtenaar tot het verrichten van de formaliteiten die de aan hem toe te vertrouwen handelingen met zich brengen .

2 . Indien de omstandigheden dit vereisen, en met name om rekening te houden met de eisen van de rechtsorde van elke Lid-Staat, kunnen de bevoegde autoriteiten de draagwijdte van de in lid 1, tweede alinea, bedoelde machtiging beperken .

3 . Tijdens de uitwisselingsperiode wordt de wettelijke aansprakelijkheid van de uit te wisselen ambtenaar in de uitoefening van zijn functie gelijkgesteld met die van de nationale ambtenaren van de ontvangende dienst .

4 . De uit te wisselen ambtenaren zijn aan dezelfde regels inzake beroepsgeheim onderworpen als de nationale ambtenaren .

Artikel 6

1 . De Lid-Staten organiseren taalonderricht ten behoeve van hun ambtenaren die voor deelneming aan de in artikel 4, onder a ), bedoelde uitwisseling in aanmerking komen .

Dit onderricht dient intensief en van permanente aard te zijn . Het moet betrekking hebben op alle officiële talen van de Gemeenschap .

2 . De Commissie kan op eigen initiatief of op verzoek van de Lid-Staten taalonderricht in de minst verbreide officiële talen van de Gemeenschap organiseren in de Lid-Staten waar deze talen gebezigd worden .

Artikel 7

1 . De kosten die uit de in artikel 4 genoemde activiteiten voortvloeien worden verdeeld tussen de Commissie en de Lid-Staten, overeenkomstig het bepaalde in de leden 2 en 3 .

2 . De Commissie neemt de reis - en verblijfkosten voor haar rekening voor de in artikel 4, onder a ), bedoelde uitwisseling van douaneambtenaren tussen nationale overheidsdiensten .

Zij neemt eveneens voor haar rekening de reis - en verblijfkosten van de ambtenaren die aan de in artikel 4, onder b ), genoemde seminaries deelnemen, indien deze ambtenaren zich naar een andere Lid-Staat dan die van herkomst moeten begeven .

3 . De Lid-Staten nemen de kosten van het in artikel 6 bedoelde taalonderricht aan hun ambtenaren voor hun rekening .

Artikel 8

De jaarlijkse begrotingskredieten voor de in het programma opgenomen maatregelen worden vastgesteld in het kader van de begrotingsprocedure, met inachtneming van de desbetreffende financiële vooruitzichten .

Artikel 9

Bij het vervullen van de haar opgelegde taken wordt de Commissie bijgestaan door een Comité bestaande uit vertegenwoordigers van de Lid-Staten en voorgezeten door de vertegenwoordiger van de Commissie .

De vertegenwoordiger van de Commissie legt het Comité een ontwerp voor van de te nemen maatregelen . Het Comité brengt advies uit over dit ontwerp binnen een termijn die de voorzitter kan vaststellen naar gelang van de urgentie van de materie . Het Comité spreekt zich uit met de meerderheid van stemmen die in artikel 148, lid 2, van het Verdrag is voorgeschreven voor de aanneming van de besluiten die de Raad op voorstel van de Commissie dient te nemen . Bij stemming in het Comité worden de stemmen van de vertegenwoordigers van de Lid-Staten gewogen overeenkomstig genoemd artikel . De voorzitter neemt niet aan de stemming deel .

De Commissie stelt maatregelen vast die onmiddellijk van toepassing zijn . Indien deze maatregelen echter niet in overeenstemming zijn met het advies dat het Comité heeft uitgebracht, worden zij onverwijld door de Commissie ter kennis van de Raad gebracht .

In dat geval kan de Commissie de toepassing van de maatregelen waartoe zij heeft besloten voor ten hoogste één maand na deze kennisgeving uitstellen .

De Raad kan binnen de in de vierde alinea genoemde termijn met een gekwalificeerde meerderheid van stemmen een andersluidend besluit nemen .

Artikel 10

1 . Het Matthaeus-programma is een meerjarenprogramma

2 . De Commissie legt jaarlijks aan het Europese Parlement en aan de Raad een verslag voor over de uitvoering van het Matthaeus-programma .

Artikel 11

Vóór 1 juli 1993 legt de Commissie aan het Europese Parlement en aan de Raad een verslag voor over de ervaring die met de uitvoering van het Matthaeus-programma is opgedaan, in voorkomend geval te zamen met een voorstel tot aanpassing van het programma .

Artikel 12

Deze beschikking is van toepassing met ingang van 1 januari 1991 .

Artikel 13

Deze beschikking is gericht tot de Lid-Staten . Gedaan te Luxemburg, 20 juni 1991 . Voor de Raad

De Voorzitter

R . GOEBBELS

( 1 ) PB nr . C 13 van 19 . 1 . 1991, blz . 12 . ( 2 ) PB nr . C 106 van 22 . 4 . 1991, blz . 90, en besluit van 12 juni 1991 ( nog niet verschenen in het Publikatieblad ). ( 3 ) PB nr . C 102 van 18 . 4 . 1991, blz . 5 .

BIJLAGE I

UITWISSELING VAN AMBTENAREN TUSSEN NATIONALE DOUANEDIENSTEN

1 . De uitwisseling heeft betrekking op de docenten van de douanescholen van de Lid-Staten, de hoofden van de douanekantoren, de met de toepassing van het communautaire recht belaste ambtenaren en de met de fraudebestrijding belaste ambtenaren .

2 . De uitwisseling van ambtenaren is gebaseerd op het beginsel van "jumelage ". "Jumelage" bestaat in het uitwisselen tussen douanediensten van een aantal ambtenaren met een overeenkomstig profiel .

Afwijkingen van de "jumelage"-regel kunnen in het bijzonder worden toegestaan voor ambtenaren die met de fraudebestrijding zijn belast .

3 . De uit te wisselen ambtenaren moeten een goede kennis bezitten van de taal van het land waar de ontvangende dienst zich bevindt .

In naar behoren gemotiveerde gevallen kan worden voorzien in uitzonderingen op deze regel .

4 . Iedere Lid-Staat wisselt de aan de uitwisselingsactie deelnemende ambtenaren uit met alle andere Lid-Staten van de Gemeenschap .

5 . De uitwisselingsperiode wordt vastgesteld rekening houdend met de wensen van de ontvangende diensten en van de diensten van herkomst, alsmede met de aard van de functie en de rang van de uit te wisselen ambtenaren .

6 . De Lid-Staten informeren de Commissie met regelmatige tussenpozen over de aard van het door hen georganiseerde taalonderricht en over de kosten daarvan .

BIJLAGE II

OPLEIDINGSSEMINARIES

1 . Opleidingsseminaries voor docenten van de douanescholen van de Lid-Staten

Deze seminaries worden door de diensten van de Commissie in samenwerking met de betrokken nationale overheidsdiensten georganiseerd .

Zij hebben betrekking op vooraf nauwkeurig vastgestelde onderwerpen .

In deze seminaries wordt van gedachten gewisseld over de onderwijsmethoden, de pedagogische aanpak en het gebruikte materiaal, met als resultaat een onderlinge afstemming en verbetering van de onderwijsmethoden en -normen binnen de Gemeenschap .

Aan deze seminaries kunnen hoogleraren, vertegenwoordigers van het bedrijfsleven, de nationale overheid en de communautaire instellingen hun medewerking verlenen .

2 . Opleidingsseminaries voor met de toepassing van het Gemeenschapsrecht en met de fraudebestrijding belaste ambtenaren

De deelnemers aan deze seminaries worden gekozen op grond van hun deskundigheid op het te behandelen gebied .

De onderwerpen hebben betrekking op de problemen waarop de ambtenaren bij de toepassing van het Gemeenschapsrecht stuiten .

Bijzondere aandacht wordt besteed aan fraudebestrijding .

Indien de aard van de voorgestelde onderwerpen zulks mogelijk maakt, kan aan personen uit het bedrijfsleven en uit universitaire kringen worden gevraagd het seminarie bij te wonen en eventueel in het kader daarvan een bijdrage te leveren .

BIJLAGE III

INVOERING VAN GEMEENSCHAPPELIJKE PROGRAMMA'S VOOR BEROEPSOPLEIDING OP DE DOUANESCHOLEN VAN DE LID-STATEN

1 . Volgens de procedure van artikel 9 wordt een gemeenschappelijk opleidingsprogramma voor douaneambtenaren vastgesteld .

Dit programma omvat de studie van :

a ) de Europese Gemeenschappen en hun grondslagen;

b ) het communautaire douanerecht;

c ) de verschillende vormen van gemeenschappelijk beleid;

d ) de beginselen van de communautaire belastingpolitiek;

e ) bepaalde internationale organisaties ( GATT, IDR, enz .).

2 . Het gemeenschappelijke opleidingsprogramma zal worden ingevoerd op de douanescholen van de Lid-Staten . Hiertoe treffen de Lid-Staten de noodzakelijke structurele voorzieningen .

3 . Het onderwijs op basis van het gemeenschappelijke programma wordt in de tijd gespreid . De wijze van uitvoering van het programma wordt aan de overheidsdiensten overgelaten .

4 . Het aantal uren dat voor de verschillende materies wordt uitgetrokken wordt door elke douaneschool bepaald, met inachtneming van de voorschriften en voorwaarden waaraan zij is gebonden .

5 . De leermiddelen van elke douaneschool kunnen ter beschikking van andere scholen worden gesteld .

Ook de Commissie kan eventueel leermiddelen aan de douanescholen verschaffen .

6 . Het is de bedoeling dat de docenten op de douanescholen van verscheidene Lid-Staten lesgeven . Ook de Commissie zal met haar ambtenaren aan het onderricht in bepaalde vakken deelnemen .

7 . Specifieke gemeenschappelijke programma's voor een voortgezette en gespecialiseerde opleiding zullen worden opgesteld volgens de procedure van artikel 9 . Deze programma's zijn bestemd voor ambtenaren die reeds over beroepservaring beschikken .