NL Publicatieblad van de Europese Unie L 179/1

BESLUIT Nr. 388/2010/EU VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

van 7 juli 2010

tot toekenning van macrofinanciële bijstand aan Oekraïne

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name op artikel 212,

Gezien het voorstel van de Commissie,

Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure (1),

Overwegende hetgeen volgt:

(1) De betrekkingen tussen Oekraïne en de Europese Unie ontwikkelen zich in het kader van het Europees nabuurschapsbeleid. In 2005 hebben de Gemeenschap en Oekraïne overeenstemming bereikt over een actieplan in het kader van het Europees nabuurschapsbeleid, waarin prioriteiten op middellange termijn voor de betrekkingen tussen de Europese Unie en Oekraïne werden vastgesteld. Voor dat actieplan is in november 2009 de Associatieagenda EU-Oekraïne in de plaats gekomen. Sinds 2007 onderhandelen de Gemeenschap en Oekraïne over een associatieovereenkomst, die naar verwachting in de plaats zal komen van de bestaande partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst. Het kader van de betrekkingen tussen de Europese Unie en Oekraïne is verder versterkt door het recente oostelijk partnerschap.

(2) De economie van Oekraïne is steeds harder getroffen door de internationale financiële crisis: de productie laat een dramatische daling zien, de begrotingssituatie verslechtert en de externefinancieringsbehoefte neemt toe.

(3) Oekraïnes economische stabilisatie en herstel worden ondersteund door financiële bijstand van het Internationaal Monetair Fonds (IMF). De stand-by-overeenkomst (SBO) van het IMF ten behoeve van Oekraïne is in november 2008 goedgekeurd.

(4) Na een verdere verslechtering van de budgettaire situatie van Oekraïne zijn een groot deel van de tweede tranche uit hoofde van de SBO van het IMF en het volledige bedrag van de derde tranche naar de overheidsbegroting van Oekraïne gegaan.

(5) In het licht van de verslechterende economische situatie en vooruitzichten heeft Oekraïne de Unie om macrofinanciële bijstand verzocht.

(6) Aangezien er in 2009-2010 sprake is van een resterend financieringstekort op de betalingsbalans van Oekraïne, wordt de toekenning van macrofinanciële bijstand aangemerkt als een passende reactie op het verzoek van Oekraïne om parallel met het lopende IMF-programma de economische stabilisatie te ondersteunen. Tevens wordt verwacht dat deze macrofinanciële bijstand de externefinancieringsbehoefte van de overheidsbegroting zal helpen verminderen.

(7) De macrofinanciële steun van de Unie kan uitsluitend bijdragen tot economische stabilisering als de belangrijkste politieke krachten in Oekraïne zorgen voor politieke stabiliteit en brede consensus tot stand brengen over strikte tenuitvoerlegging van de noodzakelijke structurele hervormingen.

(8) De macrofinanciële bijstand van de Unie aan Oekraïne dient bovenop de leningsfaciliteit te komen die is toegekend op grond van Besluit 2002/639/EG van de Raad van 12 juli 2002 tot toekenning van aanvullende macrofinanciële bĳstand aan Oekraïne (2).

(9) De macrofinanciële bijstand van de Unie is niet alleen bedoeld als aanvulling op de programma’s en middelen van het IMF en de Wereldbank, maar moet ook de toegevoegde waarde van de betrokkenheid van de Unie waarborgen.

(10) De Commissie moet ervoor zorgen dat de macrofinanciële bijstand van de Unie juridisch en materieel verenigbaar is met de in het kader van de verschillende onderdelen van het externe optreden genomen maatregelen en met het relevante beleid van de Unie op andere terreinen.

(11) De specifieke doelstellingen van de macrofinanciële bijstand van de Unie moeten de doelmatigheid, transparantie en de verantwoordingsplicht versterken. Deze doelstellingen moeten regelmatig door de Commissie worden gecontroleerd.

(12) In de voorwaarden voor het verlenen van de macrofinanciële bijstand door de Unie moeten de hoofdbeginselen en -doelen van het Uniebeleid ten aanzien van Oekraïne doorklinken.

(13) Met het oog op een efficiënte bescherming van de financiële belangen van de Unie in het kader van deze macrofinanciële bijstand moet Oekraïne passende maatregelen nemen voor de preventie en bestrijding van fraude, corruptie en andere onregelmatigheden met betrekking tot deze bijstand. De Commissie moet tevens zorgen voor passende controles en erop toezien dat de Rekenkamer passende audits uitvoert.

(14) De uitbetaling van de macrofinanciële bijstand van de Unie laat de bevoegdheden van de begrotingsautoriteit onverlet.

(15) Deze macrofinanciële bijstand moet door de Commissie worden beheerd. Om ervoor te zorgen dat het Europees Parlement en het Economisch en Financieel Comité op de tenuitvoerlegging van dit besluit kunnen toezien, dient de Commissie hen regelmatig in te lichten over de ontwikkelingen betreffende de bijstand en hen daarbij de relevante documenten te verstrekken.

(16) Volgens artikel 291 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie worden de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren, vooraf vastgelegd bij een verordening die wordt vastgesteld volgens de gewone wetgevingsprocedure. In afwachting van de vaststelling van die nieuwe verordening blijft Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (3) van toepassing, met uitzondering van de regelgevingsprocedure met toetsing, die niet van toepassing is,

HEBBEN HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

1. De Unie stelt Oekraïne macrofinanciële bijstand beschikbaar in de vorm van een leningsfaciliteit met een hoofdsom van ten hoogste 500 miljoen EUR en een maximale gemiddelde looptijd van 15 jaar teneinde de economische stabilisatie van Oekraïne te ondersteunen en de in het kader van het lopende IMF-programma vastgestelde betalings- en budgettaire behoefte te lenigen.

2. Hiertoe wordt de Commissie gemachtigd namens de Unie de nodige middelen op te nemen.

3. De uitbetaling van de macrofinanciële bijstand van de Unie wordt door de Commissie beheerd op een wijze die verenigbaar is met de overeenkomsten of afspraken tussen het IMF en Oekraïne en met de hoofdbeginselen en -doelen van economische hervorming zoals die worden uiteengezet in de Associatieagenda EU-Oekraïne. De Commissie licht het Europees Parlement en het Economisch en Financieel Comité regelmatig in over de ontwikkelingen in het beheer van de bijstand en verstrekt daarbij de relevante documenten.

4. De macrofinanciële bijstand van de Unie wordt voor twee en een half jaar beschikbaar gesteld, met ingang van de eerste dag na de inwerkingtreding van het memorandum van overeenstemming als bedoeld in artikel 2, lid 1.

Artikel 2

1. De Commissie, handelend volgens de raadplegingsprocedure van artikel 6, lid 2, wordt gemachtigd om met de autoriteiten van Oekraïne overeenstemming te bereiken over de aan de macrofinanciële bijstand van de Unie te verbinden economische beleidsvoorwaarden, die in een memorandum van overeenstemming moeten worden vastgelegd dat een tijdschema omvat voor verwezenlijking ervan. Deze voorwaarden stroken met de overeenkomsten of afspraken tussen het IMF en Oekraïne en met de hoofdbeginselen en -doelen van economische hervorming zoals die worden uiteengezet in de Associatieagenda EU-Oekraïne. Deze beginselen en doelen beogen de doelmatigheid, transparantie en verantwoording van de bijstand te versterken, waaronder met name de systemen voor het beheer van de overheidsfinanciën in Oekraïne. De vooruitgang behaald bij het verwezenlijken van deze doelen wordt regelmatig door de Commissie gecontroleerd. De gedetailleerde financiële voorwaarden van de bijstand worden vastgelegd in een tussen de Commissie en de autoriteiten van Oekraïne te sluiten leningsovereenkomst.

2. Tijdens de tenuitvoerlegging van de macrofinanciële bijstand van de Unie controleert de Commissie de deugdelijkheid van de voor deze bijstand relevante financiële en administratieve procedures, de interne en externe controlemechanismen van Oekraïne en de naleving van het overeengekomen tijdschema.

3. De Commissie onderzoekt periodiek of het economische beleid van Oekraïne verenigbaar is met de doelstellingen van de macrofinanciële bijstand van de Unie en of op bevredigende wijze aan de daaraan verbonden economische beleidsvoorwaarden wordt voldaan. De Commissie werkt daarbij nauw samen met het IMF en de Wereldbank en, wanneer nodig, met het Economisch en Financieel Comité.

Artikel 3

1. De macrofinanciële bijstand van de Unie aan Oekraïne wordt door de Commissie aan Oekraïne beschikbaar gesteld in twee leningstranches, mits aan de voorwaarden van lid 2 is voldaan. De omvang van elke tranche wordt in het memorandum van overeenstemming vastgelegd.

2. De Commissie besluit tot de uitbetaling van de tranches bij een bevredigende naleving van de economische beleidsvoorwaarden die in het memorandum van overeenstemming zijn overeengekomen. De tweede tranche wordt niet eerder dan drie maanden na de eerste tranche uitbetaald.

3. De middelen van de Unie worden betaald aan de centrale bank van Oekraïne. Met inachtneming van de in het memorandum van overeenstemming vast te leggen bepalingen, onder andere betreffende een bevestiging van de resterende budgettaire financieringsbehoefte, kunnen de middelen aan de Schatkist van Oekraïne als eindbegunstigde worden overgemaakt.

Artikel 4

1. De in dit besluit bedoelde transacties tot het opnemen en verstrekken van leningen worden uitgevoerd in euro, worden met dezelfde valutadatum afgesloten en mogen voor de Unie geen looptijdtransformatie, valuta- of renterisico, of enig ander commercieel risico met zich brengen.

2. Indien Oekraïne daarom verzoekt, neemt de Commissie de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat in de leningsvoorwaarden een clausule inzake vervroegde aflossing is opgenomen en dat in de voorwaarden verbonden aan de opgenomen leningen een overeenkomstige clausule voorkomt.

3. De Commissie kan, op verzoek van Oekraïne en indien de omstandigheden een gunstigere rente op de lening mogelijk maken, haar oorspronkelijk opgenomen leningen geheel of gedeeltelijk herfinancieren of de desbetreffende financiële voorwaarden herstructureren. De herfinancieringen of herstructureringen geschieden onder de in lid 1 gestelde voorwaarden en mogen niet leiden tot een verlenging van de gemiddelde looptijd van de betrokken leningen en evenmin tot een verhoging van het op de dag van deze herfinancieringen of herstructureringen nog uitstaande bedrag.

4. Alle kosten die de Unie ter zake van de uit hoofde van dit besluit opgenomen of verstrekte leningen maakt, komen ten laste van Oekraïne.

5. Het Europees Parlement en het Economisch en Financieel Comité worden in kennis gesteld van de ontwikkelingen met betrekking tot de in de leden 2 en 3 bedoelde verrichtingen.

Artikel 5

De macrofinanciële bijstand van de Unie wordt ten uitvoer gelegd overeenkomstig de bepalingen van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad van 25 juni 2002 houdende het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen (4) en de uitvoeringsvoorschriften daarvan (5). In het bijzonder worden in het memorandum van overeenstemming en in de leningsovereenkomst die met de autoriteiten van Oekraïne moeten worden gesloten, specifieke maatregelen vastgesteld die Oekraïne moet uitvoeren met het oog op de preventie en bestrijding van fraude, corruptie en andere onregelmatigheden in verband met de bijstand. Om een grotere transparantie bij het beheer en de uitbetaling van middelen te verzekeren, wordt in het memorandum van overeenstemming en de leningsovereenkomst tevens bepaald dat de Commissie, met inbegrip van het Europees Bureau voor fraudebestrijding, het recht heeft controles ter plaatse te verrichten. Tevens wordt daarin bepaald dat de Rekenkamer het recht heeft om, eventueel ter plaatse, audits uit te voeren.

Artikel 6

1. De Commissie wordt bijgestaan door een comité.

2. In gevallen waarin naar dit lid wordt verwezen, zijn de artikelen 3 en 7 van Besluit 1999/468/EG van toepassing, met inachtneming van artikel 8 van dat besluit.

Artikel 7

Uiterlijk op 31 augustus van elk jaar doet de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad een verslag toekomen, over de uitvoering van dit besluit in het voorgaande jaar, waarin een evaluatie daarvan is opgenomen. In dit verslag wordt het verband gespecificeerd tussen de in het memorandum van overeenstemming vastgelegde beleidsvoorwaarden, de actuele economische en budgettaire prestaties van Oekraïne en de besluiten van de Commissie om de bijstandstranches uit te betalen.

Uiterlijk twee jaar na het aflopen van de beschikbaarheidsperiode als genoemd in artikel 1, lid 4, dient de Commissie bij het Europees Parlement en de Raad een ex-postevaluatieverslag in.

Artikel 8

Dit besluit treedt in werking met ingang van de dag van zijn bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Gedaan te Straatsburg, 7 juli 2010. Voor het Europees Parlement De voorzitter J. BUZEK Voor de Raad De voorzitter O. CHASTEL

(1) Standpunt van het Europees Parlement van 18 mei 2010 (nog niet in het Publicatieblad bekendgemaakt) en besluit van de Raad van 29 juni 2010.

(2) PB L 209 van 6.8.2002, blz. 22.

(3) PB L 184 van 17.7.1999, blz. 23.

(4) PB L 248 van 16.9.2002, blz. 1.

(5) Verordening (EG, Euratom) nr. 2342/2002 van de Commissie van 23 december 2002 tot vaststelling van uitvoeringsvoorschriften van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad houdende het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen (PB L 357 van 31.12.2002, blz. 1).