Nr. C 52/10 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 3. 3. 90 
STEUNMAATREGELEN VAN DE STATEN 
NN 27/89 en N 140/89 
(Bondsrepubliek Duitsland) 
(Artikelen 92 tot en met 94 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische 
Gemeenschap) 
(90/C 52/04) 
Mededeling overeenkomstig artikel 93, lid 2, van het 
EEG-Verdrag aan de overige Lid-Staten en andere be­
langhebbenden betreffende twee garanties die Duitsland 
heeft besloten te verlenen aan Schiffswerft Germersheim 
Bij nota's van 20 maart en 9 mei 1989 van haar Perma­
nente Vertegenwoordiging in Brussel heeft de Regering 
van de Bondsrepubliek Duitsland twee steunmaatregelen 
aangemeld ten gunste van Schiffswerft Germersheim, die 
zich in faillissement bevindt. Nadere informatie is door 
de Duitse Regering verstrekt bij nota's van 28 juli, 4 au­
gustus en 11 oktober 1989. Aangezien beide steunmaat­
regelen kredietgaranties betreffen voor bedrijfskapitaal 
voor Schiffswerft Germersheim, worden zij als één zaak 
behandeld. 
In maart 1988 keurde de Commissie een ontwikkelings­
steunproject (N 66/88) goed voor de bouw van een spe­
ciale veerboot door Schiffswerft Germersheim voor Se­
negal. Wegens de insolventie van de werf werd in januari 
1989 het faillissement uitgesproken. De eerste steunmaat­
regel bestaat uit een garantie van 90 % voor een lening 
voor 1,8 miljoen DM bedrijfskapitaal van de Bondsmi­
nister van Financiën op 7 december 1988, die ten doel 
had de werf, die zich toen in financiële moeilijkheden 
bevond, in staat te stellen een niet nader omschreven 
vaartuig, dat in mei 1989 moest worden opgeleverd, te 
voltooien. Aangezien het KfW-krediet voor Senegal 
krachtens het ontwikkelingscontract slechts in werking 
treedt na oplevering van het vaartuig, heeft Schiffswerft 
Germersheim klaarblijkelijk verder bedrijfskapitaal gedu­
rende de bouw van dat vaartuig nodig. Tegen deze ach­
tergrond is het Land Rijnland-Palts voornemens een 
garantie van 95 °/o te geven voor een lening van 20,7 mil­
joen DM. 
De Duitse autoriteiten hebben om uiteenlopende redenen 
verklaard dat geen van de garanties als bedrijfssteun kan 
worden beschouwd die moet worden beoordeeld in het 
licht van de gemeenschappelijke steunplafonds die zijn 
vermeld in Richtlijn 87/167/EEG van de Raad van 26 
januari 1987 betreffende de steunverlening aan de 
scheepsbouw. De Commissie is het daarmee niet eens. 
De eerste garantie voor de lening van 1,8 miljoen DM 
werd pas in maart 1989 aangemeld en de aanmelding 
werd vervolgens in augustus 1989 ingetrokken. Het feit 
dat de bouw van het schip, waarvoor de leningsgarantie 
noodzakelijk was, in mei 1989 werd voltooid zonder dat 
op de garantie een beroep werd gedaan, neemt niet weg 
dat deze steunmaatregel als bedrijfssteun moet worden 
beschouwd. Zou de aanmelding zijn verricht voordat het 
steunproject in werking trad, dan zou de Commissie het subsidie-element van de garantie bij de geldende steun­
plafonds hebben geteld. De intrekking van de aanmel­
ding op een tijdstip waarop na de oplevering van het 
schip de Staatsgarantie haar doel reeds had vervuld, 
brengt in dat feit geen verandering. 
Het betoog van de Duitse autoriteiten, dat de tweede 
garantie moet worden beschouwd als ontwikkelingssteun 
die niet meetelt voor het steunplafond conform artikel 4, 
lid 7, van Richtlijn 87/167/EEG, kan door de Commis­
sie evenmin worden aanvaard. In de eerste plaats maakte 
deze steun geen deel uit van de bij de Commissie aange­
melde ontwikkelingssteun die door haar in haar brief nr. 
SG(88) D/02851 van 9 maart 1988 was goedgekeurd. In 
de tweede plaats kon de garantie de werf zeer wel bij­
staan bij het vervullen van haar verplichtingen krachtens 
het contract met de Senegalese Regering voor de bouw 
van de speciale veerboot. Zij is echter niet in eerste in­
stantie een ontwikkelingssteun voor de Senegalese Rege­
ring, maar steun die bedoeld is om de failliete werf in 
bedrijf te houden. Het lijdt geen twijfel dat de werf zon­
der deze garantie niet de middelen zou hebben gevonden 
om de voortzetting van het bedrijf te financieren. Deze 
steun moet derhalve ook worden beschouwd als bedrijfs­
steun in de zin van artikel 5 van Richtlijn 87/167/EEG. 
Derhalve moeten beide garanties worden beoordeeld in 
het licht van artikel 5 van Richtlijn 87/167/EEG, waarin 
o. a. staat dat steun om ondernemingen die schepen bou­
wen of verbouwen in bedrijf te kunnen houden, verenig­
baar kan worden geacht met de gemeenschappelijke 
markt, mits deze steun samen met andere rechtstreekse 
produktiesteun het in die richtlijn vermelde gemeen­
schappelijke steunplafond niet overschrijdt. De Commis­
sie is echter, als gevolg van de onvoldoende informatie 
over de aard van de scheepsbouwactiviteiten van de werf 
vóór, gedurende en na het faillissement, niet in staat te 
beoordelen in welke omvang de betrokken steun de bin­
nenlandse scheepsbouw of de bouw van zeeschepen dient 
en, zo dit het geval is, welke andere activiteiten dan in 
het Senegalese ontwikkelingscontract een rol spelen. In 
het kader van het huidige beleid van de Gemeenschap 
inzake controle en inkrimping van de capaciteit van de 
binnenlandse vloot vervalst een steunmaatregel waarmee 
een individuele werf in staat wordt gesteld haar bedrijf 
voort te zetten, de mededinging ten aanzien van andere 
werven die dezelfde inkrimpingen op de markt het hoofd 
moeten bieden en kan deze steun derhalve onverenigbaar 
worden geacht met de gemeenschappelijke markt. Red-
dingssteun voor de bouw van zeeschepen moet in het 
licht van Richtlijn 87/167/EEG worden gemeten aan en 
beoordeeld naar de omzet bij de bouw van koopvaardij­
schepen, behalve indien deze omzet voortvloeit uit 
3. 3. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 52/11 
scheepsbouw die valt onder artikel 4, lid 7, van deze 
richtlijn. 
De Commissie heeft daarom besloten de procedure van 
artikel 93, lid 2, van het EEG-Verdrag in te leiden met 
betrekking tot: 
1. de Staatsgarantie van 90 % voor een lening van 1,8 
miljoen DM voor Schiffswerft Germersheim; 
2. de Landsgarantie van 95 % voor een lening van 20,7 
miljoen DM voor dezelfde werf. 
De Commissie betreurt het dat de Duitse Regering de 
eerste garantie heeft toegepast zonder deze vooraf aan te 
melden. Zij vestigde de aandacht van de Duitse Regering 
op het feit dat krachtens artikel 93, lid 3, van het EEG-
Verdrag geen steun kan worden verleend alvorens de 
Commissie haar eindbeschikking heeft genomen. 
Wijziging van de lijst van de in bijlage II bij Verordening (EEG) nr. 1576/89 van de Raad (') 
genoemde gedistilleerde dranken waarvan het in de nationale voorschriften vastgelegde 
minimumalcoholvolumegehalte hoger is dan de in de Gemeenschapsvoorschriften vastgestelde 
waarden voor de categorie waartoe zij behoren 
(90/C 52/05) 
Artikel 3, lid 2, van Verordening (EEG) nr. 1576/89 
(Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen nr. C 1 van 4 januari 1990, bladzijde 14) 
De lijst wordt aangevuld met: 
„PORTUGAL 
Categorie 
Druivendraf-eau-de-vie Benaming 
(volgens bijlage II bij 
Verordening (EEG) nr. 
1576/89) 
Bagaceira do Minho Minimum-
alcoholgehalte 
40 % vol Rechtsgrondslag 
Decreto-Lei nr. 390/86 
van 21 november 1986" De Commissie maande de Duitse Regering tevens in ver­
band hiermede aan, haar binnen een maand na datum 
van deze brief haar opmerkingen kenbaar te maken. 
De Commissie maant hierbij de overige Lid-Staten en 
andere belanghebbenden aan haar hun eventuele opmer­
kingen over de betrokken maatregelen kenbaar te maken 
door deze binnen 20 werkdagen na datum van deze me­
dedeling te zenden naar het volgende adres: 
Commissie van de Europese Gemeenschappen, 
Wetstraat 200, 
B-1049 Brussel. 
Deze opmerkingen zullen aan de Bondsrepubliek Duitsland 
worden medegedeeld. 
(') PB nr. L 160 van 12. 6. 1989, blz. 1.