BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE van 29 mei 1991 waarbij een concentratie verenigbaar met de gemeenschappelijke markt wordt verklaard (Zaak IV/MO43 - Magneti Marelli/CEAc) Verordening (EEG) nr. 4064/89 van de Raad (Slechts de tekst in de Franse taal is authentiek) (91/403/EEG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap,

Gelet op Verordening (EEG) nr. 4064/89 van de Raad van 21 december 1989 betreffende de controle op concentraties van ondernemingen (1), inzonderheid op artikel 8, lid 2,

Gezien het besluit van de Commissie van 21 januari 1991 om in de onderhavige zaak een procedure in te leiden,

Na de partijen in de gelegenheid te hebben gesteld hun standpunt ter zake van de door de Commissie gemaakte bezwaren kenbaar te maken,

Na raadpleging van het Adviescomité voor concentraties (2),

Overwegende hetgeen volgt:

I. AARD VAN DE TRANSACTIE

(1) Op 10 december 1990 werd overeenkomstig artikel 4 van Verordening (EEG) nr. 4064/89 van de Raad een voorgenomen concentratie aangemeld, die erin bestaat dat Sicind, een 100 % dochteronderneming van Fiat, van Samag, een 100 % dochteronderneming van Alcatel Alsthom Compagnie Générale d'Electricité (Alcatel Alsthom), voorheen bekend als CGE, een deelneming van 50,1 % in het aandelenkapitaal van de Compagnie Européenne d'Accumulateurs (CEAc) verwerft. Samag bezit thans 98,4 % van de aandelen van CEAc.

II. DE PARTIJEN

(2) Fiat had in 1989 een geconsolideerde mondiale omzet van 33,294 miljard ecu. De omzet van Fiat in de Gemeenschap bedroeg in 1989 29,315 miljard ecu, waarvan 63 % in Italië. Het Fiat-concern is in het bijzonder actief in de sectoren personenwagens en bedrijfsvoertuigen, landbouwmachines, wegenbouwmachines, auto-onderdelen en elektrische componenten, alsmede in een aantal andere gediversifieerde sectoren. Naar verwachting zal de zeggenschap over CEAc worden uitgeoefend door Magneti Marelli, een dochteronderneming van Fiat. Magneti Marelli is een fabrikant van auto-onderdelen. De mondiale omzet van deze onderneming bedroeg in 1989 2,560 miljard ecu.

(3) CEAc is een fabrikant van auto-accu's, stationaire batterijen en tractiebatterijen. CEAc had in 1989 een mondiale omzet van 275 miljoen ecu en een omzet in de Gemeenschap van 252 miljoen ecu.

III. ACHTERGROND VAN DE VERWERVING

(4) De aangemelde transactie is één van de bestanddelen van het "Raamakkoord" tussen Fiat en CGE, waarvan de voornaamste overige bestanddelen zijn:

- de uitwisseling van minderheidsdeelnemingen tussen Fiat en CGE. Fiat zal een deelneming van 6 % nemen in het aandelenkapitaal van CGE, en CGE een van 3 % in dat van Fiat;

- de verwerving door Alcatel NV van een zeggenschapsdeelneming van 69,2 % in het aandelenkapitaal van Telettra SpA (Telettra) uit de handen van Fiat SpA (Fiat). Voor deze concentratie werd door de Commissie op 12 april 1991 toestemming verleend mits aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan (zaak IV/M042 - Alcatel/Telettra) (3);

- de geplande verwerving van een zeggenschapsdeelneming in Fiat Ferroviaria, de dochteronderneming van Fiat die werkzaam is in de sector spoorwegmaterieel, door GEC-Alsthom, een bedrijf dat onder de gezamenlijke zeggenschap van GEC en Alcatel Alsthom staat;

- de oprichting van een Europese houdstermaatschappij, waarvan Fiat en Alcatel Alsthom gezamenlijk eigenaar zouden zijn, met het doel gemeenschappelijke initiatieven van wederzijds belang op het gebied van onderzoek en ontwikkeling te ontplooien.

(5) Deze beschikking heeft uitsluitend betrekking op de concentratie tussen Sicind/Magneti Marelli en CEAc.

IV. TOEPASSELIJKHEID VAN VERORDENING (EEG) Nr. 4064/89

(6) De aangemelde transactie is een concentratie in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van Verordening (EEG) nr. 4064/89, aangezien Sicind door de verwerving van 50,1 % van het aandelenkapitaal van CEAc, zeggenschap over CEAc zou verwerven.

(7) De drempels van artikel 1, lid 2, van Verordening (EEG) nr. 4064/89 worden overschreden, aangezien de totale omzet die door Fiat en CEAc te zamen over de gehele wereld werd behaald, in 1989 meer dan 5 miljard ecu bedroeg en de totale omzet die zij elk afzonderlijk in de Gemeenschap in 1989 hebben behaald meer dan 250 miljoen ecu bedroeg, waarvan niet meer dan twee derde in één en dezelfde Lid-Staat werd behaald.

V. RELEVANTE PRODUKTENMARKTEN

(8) Volgens de aanmelding beïnvloedt de concentratie de sector van de loodbatterijen die in vier afzonderlijke produktenmarkten moet worden onderverdeeld: de markt voor tractiebatterijen, de markt voor stationaire batterijen, de markt voor auto-accu's voor eerste uitrusting en de markt voor auto-accu's voor vervanging.

(9) Tractiebatterijen en stationaire batterijen, die beide deel uitmaken van de sector industriebatterijen, verschillen onderling inzake technologie, gebruik en afnemers.

(10) Wat de auto-accu's betreft berust het onderscheid tussen de markt voor eerste uitrusting, waarin het produkt wordt verkocht aan de automobielfabrikanten en de vervangingsmarkt niet hoofdzakelijk op een verschil in de produkten zelf of in de functie van de produkten, maar op het feit dat de concurrentievoorwaarden op de vervangingsmarkt voor auto-accu's aanzienlijk verschillen van die op de markt voor eerste uitrusting. Om op die laatste markt te kunnen leveren zijn een grote technische bekwaamheid, intensieve 0 & 0, een "zero defect"-betrouwbaarheid van de produkten, een zeer stipte levering en een certificering van het te leveren produkt door de automobielfabrikanten vereist. Het bestaan van twee afzonderlijke markten voor auto-accu's wordt in de bedrijfstak algemeen aanvaard. Het onderscheid tussen eerste uitrusting en vervanging werd door het Hof van Justitie reeds gebruikt met betrekking tot vrachtwagenbanden (zaak 322/84, NV Nederlandsche Banden-Michelin/Commissie, Jurispr. 1983, blz. 3461).

VI. INVLOED VAN DE CONCENTRATIE IN FRANKRIJK EN ITALIË

(11) In het geval van de stationaire batterijen en de auto-accu's voor eerste uitrusting en vervanging zal de concentratie de marktaandelen van de nieuwe eenheid in Frankrijk en Italië doen stijgen.

(12) Wat de tractiebatterijen betreft zal de concentratie slechts in Italië rechtstreekse gevolgen hebben, aangezien Magneti Marelli alleen in die Lid-Staat actief is.

VII. BESLUITEN VAN DE COMMISSIE IN DE LOOP VAN DE PROCEDURE

a) Besluit om de procedure in te leiden

(13) Na onderzoek van de aanmelding is de Commissie tot de slotsom gekomen dat de aangemelde transactie, met uitzondering van de markt voor tractiebatterijen, ernstige twijfel deed rijzen over de verenigbaarheid ervan met de gemeenschappelijke markt. Bijgevolg heeft zij op 21 januari 1991 beslist de procedure van artikel 6, lid 1, onder c), van Verordening (EEG) nr. 4064/89 in te leiden.

b) Mededeling van punten van bezwaar

(14) Na onderzoek bij een groot aantal ondernemingen die op de betrokken markten actief zijn als concurrenten of als klanten, heeft de Commissie op 22 februari 1991 aan de partijen een mededeling van punten van bezwaar toegezonden waarin opmerkingen werden gemaakt met betrekking tot de vervangingsmarkt voor auto-accu's in Frankrijk en Italië.

(15) In een later stadium heeft de Commissie de bezwaren betreffende de Italiaanse vervangingsmarkt voor auto-accu's kunnen intrekken, toen zij vaststelde dat de concentratie een geringe stijging van het marktaandeel tot gevolg had en dat op die markt belangrijke concurrenten aanwezig waren.

(16) Wat de Franse vervangingsmarkt voor auto-accu's betreft, kunnen de in de mededeling van punten van bezwaar gemaakte opmerkingen als volgt worden weergegeven:

a) In Frankrijk bestaan voldoende homogene concurrentievoorwaarden, die aanzienlijk verschillen van de concurrentievoorwaarden in de andere Lid-Staten.

Twee elementen wijzen op die feitelijke situatie:

- zoals blijkt uit de informatie die door de partijen en hun concurrenten werd verschaft, zijn de producenten in staat om voor dezelfde accutypes in Frankrijk andere prijzen te vragen dan die welke zij in de andere Lid-Staten berekenen;

- de marktaandelen van de producenten lopen in de verschillende Lid-Staten sterk uiteen: zo heeft CEAc bij voorbeeld een marktaandeel van meer dan 40 % in Frankrijk en minder dan 5 % in Duitsland.

Deze verschillen, die ondanks het ontbreken van specifieke juridische barrières blijven voortbestaan, kunnen door een reeks oorzaken worden verklaard:

- de verschillende behoeften die overeenkomen met de verschillende samenstelling van het wagenpark en de verschillen in het niveau van dienstverlening dat in de Lid-Staten wordt vereist;

- de voorkeur van de kopers voor bekende merken;

- de belangrijke verschillen die tussen de verschillende soorten verkoopkanalen bestaan en die kosten meebrengen voor de producenten, die hun commerciële strategie aan elk land moeten aanpassen;

- de concentratie van het aanbod is zeer verschillend van de ene Lid-Staat tot de andere. Hoe geconcentreerder het aanbod op een markt, hoe moeilijker het voor daadwerkelijke of potentiële concurrenten zal zijn om hun marktaandeel te vergroten of toegang tot de markt te verkrijgen. De onderhavige voorgenomen concentratie zou leiden tot een wezenlijke vergroting van de marktaandelen in Frankrijk, waar beide partijen reeds de grootste marktaandelen bezitten.

b) Op grond van de volgende elementen zou de voorgenomen concentratie voor de nieuwe eenheid een machtspositie in het leven roepen, waardoor een daadwerkelijke mededinging op significante wijze zou worden belemmerd:

- het marktaandeel van de nieuwe eenheid zou in Frankrijk een niveau van om en bij de 60 % bereiken;

- het verschil met de naastvolgende concurrent zou aanzienlijk zijn (ongeveer 40 %);

- bovendien zou eveneens rekening moeten worden gehouden met de financiële macht van de nieuwe eenheid en van haar moedermaatschappijen en haar grotere toegangsmogelijkheden tot de loodmarkt;

- ten slotte zouden de voornaamste concurrenten, die op hun respectieve nationale markten sterke posities bekleden, geneigd zijn om zich van concurrentie te onthouden, meer bepaald omdat een prijzenconcurrentie weinig zin heeft in een verzadigde markt waarop weinig produktiecapaciteit beschikbaar is.

Naar het voorkomt kunnen bovenstaande elementen niet worden gecompenseerd door een koopkracht die een tegengewicht zou kunnen vormen voor de macht van de nieuwe eenheid, aangezien onder de talrijke klanten van de nieuwe eenheid de grootste klanten slechts een gering percentage van haar omzet vertegenwoordigen.

(17) Tijdens een hoorzitting hebben de partijen laten weten dat zij niet akkoord gingen met de analyse zoals die door de Commissie in haar mededeling van punten van bezwaar is uitgevoerd.

c) Het advies van het Adviescomité

(18) Het Adviescomité voor concentraties heeft op 30 april 1991 vergaderd en heeft een advies uitgebracht waarin de analyse van de Commissie wordt ondersteund.

VIII. IN HET KADER VAN DE VOORGENOMEN CONCENTRATIE AANGEBRACHTE WIJZIGINGEN

(19) Ondertussen heeft Fiat aan de Commissie haar autonome beslissing medegedeeld om de strategie van haar vestiging in Frankrijk te wijzigen.

Hiertoe zal zij binnen een overeengekomen termijn haar meerderheidsdeelneming in het aandelenkapitaal van de Compagnie Française d'Electro-Chimie (CFEC) verminderen tot 10 % en haar vertegenwoordiging in de bestuurs- en toezichthoudende organen van die onderneming terugbrengen tot één lid.

Voordat Magneti Marelli de CFEC in 1990 verwierf, was de CFEC de tweede Franse producent van accu's die in hoofdzaak in Frankrijk aktief was op het gebied van auto-accu's. Zij is stevig gevestigd op de Franse markt, waar zij beschikt over vaste commerciële relaties en bekende merken. Het marktaandeel van Magneti Marelli in Frankrijk, dat in 1990 18,4 % bedroeg, wordt vrijwel volledig gevormd door de omzet van de CFEC.

IX. GEVOLGEN VAN DE AFSTAND VAN DE CFEC-AANDELEN VOOR DE ANALYSE VAN DE MEDEDINGING

(20) Het feit dat Fiat afstand doet van haar meerderheidsdeelneming in het aandelenkapitaal van de CFEC vormt een belangrijke wijziging van de feitelijke elementen in verband met de transactie, en heeft een invloed op de beoordeling van de concentratie op de betrokken markt voor auto-accu's als reserveonderdelen.

Uit die afstoting vloeit immers voort dat er geen concentratie meer is tussen de twee eerste Franse ondernemingen op de markt voor auto-accu's. Bijgevolg vervallen de gevolgen van die concentratie met betrekking tot:

- de cumulatie van hun marktaandelen,

- de cumulatie van hun verkoopkanalen,

- de vereniging in een enkele hand van de bekendste Franse merken.

Door de wijziging in de feitelijke elementen van de voorgenomen transactie beschouwt de Commissie deze als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

Mits aan de in artikel 2 beschreven verplichtingen is voldaan, wordt de voorgenomen concentratie tussen Sicind en CEAc verenigbaar met de gemeenschappelijke markt verklaard.

Artikel 2

Aan deze beschikking zijn de volgende verplichtingen verbonden:

a) volgens een met de Commissie overeengekomen tijdschema moet Fiat haar deelneming in de Compagnie Française d'Electro-Chimie verminderen tot een niveau van 10 % en haar vertegenwoordiging in de bestuurs- en toezichthoudende organen van de Compagnie Française d'Electro-Chimie terugbrengen tot één lid;

b) Fiat mag haar deelneming in het aandelenkapitaal van de Compagnie Française d'Electro-Chimie niet zonder toestemming van de Commissie boven het vorengenoemde onder a) vermelde niveau brengen;

c) met het oog op dit artikel wordt met Fiat bedoeld:

i) het Fiat-concern;

ii) elke onderneming die door ongeacht welk onderdeel van het Fiat-concern wordt gecontroleerd;

iii) elke persoon die handelt voor rekening van een onder i) of ii) bedoelde onderneming.

Artikel 3

Deze beschikking is gericht tot:

Fiat SpA,

Corso Marconi 10,

I-10125 Torino;

Sicind SpA,

Corso Marconi 20,

I-10125 Torino;

Compagnie Européenne d'Accumulateurs (CEAc),

18, Quai de Clichy,

F-92111 Clichy Cedex. Gedaan te Brussel, 29 mei 1991. Voor de Commissie

Leon BRITTAN

Vice-Voorzitter

(1) PB nr. L 395 van 30. 12. 1989, blz. 1, opnieuw bekendgemaakt (rectificatie) in PB nr. L 257 van 21. 9. 1990, blz. 13. (2) PB nr. C 209 van 10. 8. 1991, blz. 11. (3) PB nr. L 122 van 17. 5. 1991, blz. 48.