Verslag over de werkzaamheden van het Centrum voor informatie, beraad en gegevensuitwisseling inzake asielaangelegenheden (CIBGA) in het jaar 1996 (Tekst goedgekeurd door de Raad op 26 mei 1997) (97/C 191/06)

Het Centrum voor informatie, beraad en gegevensuitwisseling inzake asielaangelegenheden (CIBGA) heeft in de loop van 1996 achtmaal vergaderd, namelijk op:

- 16 januari,

- 26 februari,

- 3 mei,

- 2/3 juli,

- 3 september,

- 30 september,

- 28 oktober,

- 5 december.

Er zijn twee soorten werkzaamheden in het CIBGA verricht: voortzetting van zijn taak om informatie uit te wisselen en bezinning op zijn werkmethoden.

Voorts heeft er in de context van de transatlantische dialoog een ontmoeting plaatsgevonden tussen deskundigen van het CIBGA en deskundigen van de Verenigde Staten van Amerika voor de uitwisseling van gegevens op asielgebied.

I. UITWISSELING VAN INFORMATIE

1. Wetgeving, regelgeving, jurisprudentie van de lidstaten op asielgebied

België, Spanje, Ierland, Luxemburg en het Verenigd Koninkrijk hebben het CIBGA in kennis gesteld van de wijzigingen in hun wetgevingen in de loop van het jaar 1996; zij hebben toelichtingen bij of afschriften van de nieuwe wetsteksten verspreid:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Er wordt gewerkt aan wetswijzigingen in Denemarken, Griekenland, Nederland en Zweden. Zweden heeft het CIBGA twee nota's toegezonden: een samenvatting van het verslag van de parlementaire commissie over het vluchtelingenbeleid aan de Zweedse regering en een samenvatting van wetsontwerp nr. 1996/97: 25 over het Zweeds migratiebeleid in een mondiaal perspectief.

Dankzij de missie van Slowakije bij de Europese Unie heeft het CIBGA een afschrift ontvangen van de vluchtelingenwet die het Slowaakse Parlement op 14 november 1995 heeft aangenomen.

Tot slot heeft Duitsland het CIBGA een nota toegezonden met daarin een analyse van de uitspraken van het Bundesverfassungsgericht van 14 mei 1996 over de nieuwe regelgeving met betrekking tot het asielrecht; hierin oordeelt het Duitse Hooggerechtshof dat de nieuwe bepalingen van de asielwet inzake veilige derde landen, veilige landen van herkomst en de procedure voor luchthavens verenigbaar zijn met de Duitse grondwet.

2. Statistieken

Het Secretariaat-generaal van de Raad heeft statistieken opgesteld over asielzoekers in de tweede helft van 1995, het eerste kwartaal van 1996 en de eerste helft van 1996. De statistieken bevatten de door de lidstaten verschafte gegevens over asielverzoeken en erkenningspercentages per geografische regio, en wel voor de 50 derde landen waaruit de meeste asielzoekers in de Europese Unie afkomstig waren.

De lidstaten ontvingen eveneens op elke CIBGA-vergadering de laatste (voorlopige) informatie die elke lidstaat overeenkomstig het in 1993 vastgesteld model had toegezonden.

3. Situatie in de landen van herkomst van de asielzoekers

a) Behandeling in het CIBGA

Het CIBGA heeft de situatie in de landen van het voormalige Joegoslavië, en in dit verband met name van Kosovo, alsmede in Irak en Somalië bestudeerd. Er is met het oog op de volgende bespreking van de situatie in China een vragenlijst aan de lidstaten toegezonden.

Voor elk van deze landen had de evaluatie betrekking op:

- de gegevens over de ingediende verzoeken (profiel van de asielzoeker, aangevoerde motieven, wijze waarop de asielzoeker zijn land van herkomst verlaten heeft, gevolgde route, soort en echtheid van de overgelegde documenten);

- de beoordeling van de verzoeken overeenkomstig het Verdrag van Genève (algemene situatie in het land - met inbegrip van de politieke situatie en naleving van de mensenrechten - en in de lidstaten gevolgde praktijk met betrekking tot de erkenning van het verzoek) en de standaardprocedures voor het onderzoek ervan;

- de eventuele toepassing van de uitsluitings- of stopzettingsclausules;

- in geval van afwijzing van het verzoek, de voortzetting van het verblijf op het grondgebied van een lidstaat om een andere aangevoerde reden, of verwijdering (terugkeer naar gebieden van het land van herkomst die als veilig worden beschouwd, uitzetting naar derde landen, eventuele praktische moeilijkheden in verband met de verwijdering).

Het CIBGA heeft het Hoge Commissariaat voor vluchtelingenzaken (HCR) verzocht deel te nemen aan de beoordeling van de situatie in deze landen door zijn eigen analyse te geven in een mondelinge toelichting op de situatie in het behandelde land door een van zijn deskundigen. Het HCR vulde deze mondelinge toelichting aan met nota's aan het CIBGA waarin de achtergrond van het asielverzoek uit deze landen werd gegeven.

b) Gemeenschappelijke GBVB-rapporten

Op verzoek van het CIBGA hebben de GBVB-instanties in maart 1996 een bijgewerkt gemeenschappelijk rapport over Nigeria toegezonden dat in februari 1995 was opgesteld, en in september 1996 een rapport over de situatie van de Afghaanse vluchtelingen in Pakistan.

Het CIBGA had eveneens een gemeenschappelijk rapport over Algerije en Irak gevraagd, maar deze rapporten konden tot dusver nog niet voorgelegd worden in verband met de huidige politieke situatie in die landen.

c) Missies van de lidstaten naar de landen van herkomst

Het CIBGA is door alle lidstaten die een missie hebben ondernomen naar een derde land, in kennis gesteld van de resultaten van die missie. Zo is er verslag uitgebracht van de situatie in Zaïre, de Republiek Guinee, Iran, Armenië, alsmede over het noordoostelijk en het noordwestelijk deel van Somalië.

In 1995 was de mogelijkheid geopperd missies met deelneming van meerdere lidstaten te ondernemen. Een dergelijke missie vond in 1996 in Pakistan plaats; nadat een lidstaat had aangekondigd een missie naar dat land te willen ondernemen, sloten drie andere lidstaten zich daarbij aan. Deze ervaring van een "gemeenschappelijke" missie werd door alle deelnemers buitengewoon nuttig gevonden.

Het CIBGA werd voorts op de hoogte gebracht van de voorbereiding van een missie naar Bangladesh, naar Sri Lanka/Bangladesh/Pakistan en naar Azerbeidzjan.

4. Andere behandelde onderwerpen

Het CIBGA besteedde ook aandacht aan specifieke uiteenlopende vraagstukken die voortvloeiden uit de internationale situatie of waarbij een lidstaat belang had, zoals:

- de gevolgen van de ondertekening van de akkoorden van Dayton/Parijs voor de toekenning van de vluchtelingenstatus aan asielzoekers uit Bosnië-Herzegowina;

- de asielzoekers van Pakistaanse oorsprong afkomstig uit Bangladesh (Beharis);

- de verblijfssituatie van staatlozen;

- de voorwaarden voor uitzetting naar Ivoorkust;

- de terugkeer van onderdanen uit Zaïre, Zuid-Soedan, Zuid-Libanon, wier asielverzoeken afgewezen waren.

Het CIBGA besloot een lijst op te stellen van contactpersonen die zich in de lidstaten met asielverzoeken bezighouden; deze lijst moet regelmatig bijgehouden worden.

Door het Secretariaat-generaal van de Raad is een van maart 1996 daterende bijwerking van de verzameling van teksten over de Europese asielpraktijk verspreid.

II. DOORLICHTING VAN DE WERKPRAKTIJKEN VAN HET CIBGA

Bij het begin van het Italiaanse voorzitterschap zijn de hoofden van de instanties in de lidstaten die verantwoordelijk zijn voor de toekenning van de vluchtelingenstatus voor de tweede maal bijeengeweest (de eerste bijeenkomst vond in juni 1995 op initiatief van het Franse voorzitterschap plaats). Zij spraken met name, op initiatief van Frankrijk, de wens uit dat de activiteiten van het CIBGA doorgelicht worden. Stuurgroep I besloot op haar vergadering van 8 en 9 juli 1996 dat de werkmethodes en -praktijken van het CIBGA doorgelicht moesten worden.

In het kader van deze evaluatie onder het Ierse voorzitterschap werden de werkmethoden van het CIBGA onder de loep genomen, in een streven naar een doeltreffender gebruik van de middelen van de nationale delegaties, van de Commissie en van het Secretariaat-generaal van de Raad. Het CIBGA ging hierbij uit van een nota van het Ierse voorzitterschap. Dit document bevat een reeks conclusies die momenteel door het Comité K.4 bestudeerd worden.

Voorts wordt apart bestudeerd of er een geautomatiseerde databank moet worden opgericht en hoe het verzamelen en opstellen van statistieken over asiel verbeterd kan worden. Met de bezinning op deze twee dossiers werd een begin gemaakt.

a) Databank

Het CIBGA is overeengekomen in dit stadium geen gevolg te geven aan het plan om via het CIBGA aan de gegevens van de databank van het CDR/UNHCR te komen, aangezien deze gegevens rechtstreeks door iedere lidstaat kunnen worden verkregen.

Tijdens hun bijeenkomst in het kader van de CIBGA-vergadering van 26 februari 1996 waren de hoofden van de instanties in de lidstaten die verantwoordelijk zijn voor de toekenning van de vluchtelingenstatus van oordeel dat de oprichting van een CIBGA-databank de lidstaten van nut zou kunnen zijn mits daarin relevante gegevens worden opgenomen voor het gebruik dat de lidstaten ervan willen maken. Het Secretariaat-generaal van de Raad is gevraagd een nota op te stellen over de technische uitvoeringsmogelijkheden van zo een databank en over de kosten ervan, de noodzaak om snel over gegevens te kunnen beschikken en de taalkundige problemen in aanmerking nemend.

De delegaties ontvingen een nota van de afdeling Informatietechnologie van het Secretariaat-generaal van de Raad over de technische uitvoering van zo'n databank, die nog niet in het CIBGA is besproken.

Over de vraag welke gegevens er in een dergelijke databank opgenomen moeten worden, is de discussie nog gaande.

b) Statistieken

Het CIBGA, dat het huidige statistische systeem wil verbeteren, heeft de vertegenwoordigers van de dienst statistieken van de Commissie (Bureau voor de statistiek van de Europese Gemeenschappen - Eurostat) verzocht hun ervaring in te brengen bij dit beraad. De diensten van de Europese Commissie hebben het CIBGA een document voorgelegd waarin de besprekingen op dit gebied uiteengezet worden. Er werd besloten dat het CIBGA aangeeft wat het precies nodig heeft, met het oog op eventuele bijstand van de dienst statistieken van de Commissie bij de verzameling, presentatie en analyse van de aan het CIBGA ter beschikking gestelde statistische gegevens op asielgebied.

III. ONTMOETING DESKUNDIGEN CIBGA - DESKUNDIGEN VAN DE VERENIGDE STATEN VAN AMERIKA

In de loop van het jaar 1996 is er in de context van de transatlantische dialoog besloten om tussen deskundigen op asielgebied van de Verenigde Staten van Amerika en van de Europese Unie contacten te leggen volgens de door het Coreper aangegeven werkwijze: periodieke vergaderingen die om praktische redenen aansluitend aan een CIBGA-vergadering moeten worden gehouden ("back-to-back meetings").

De eerste vergadering van de CIBGA-deskundigen en de Amerikaanse deskundigen werd eind 1996 gehouden, aansluitend aan de CIBGA-vergadering van 5 december. Aangezien het een eerste ontmoeting betrof, was deze voornamelijk gewijd aan wederzijdse informatie over de werkzaamheden van het CIBGA en van de Verenigde Staten op asielgebied.