BESLUIT VAN DE COMMISSIE

van 8 december 2021

betreffende verlening van opensourcelicenties voor en hergebruik van software van de Commissie

(2021/C 495 I/01)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 249,

Overwegende hetgeen volgt:

Op 21 oktober 2020 heeft de Commissie een nieuwe strategie betreffende opensourcesoftware goedgekeurd (1) , waarin zij het gebruik van opensourcesoftware door de Commissie, de bijdrage van de Commissie aan opensourceprojecten van derden en het delen van software van de Commissie als open source aanmoedigt. In die mededeling wordt gesteld dat de Commissie, waar mogelijk en passend, de broncode zou delen voor computerprogramma’s waarvoor zij namens de Unie houder is van intellectuele-eigendomsrechten.

Verlening van opensourcelicenties is een integraal onderdeel geworden van bedrijfsmodellen in de softwaresector en wordt op grote schaal toegepast door overheidsinstellingen in de EU en elders. De Commissie heeft reeds een aantal initiatieven op dit gebied genomen, zoals de goedkeuring van de openbare licentie van de Europese Unie (EUPL) in 2007, waarvan de huidige versie in mei 2017 werd gepubliceerd (2) .

Dit besluit mag voor de diensten van de Commissie geen verplichting inhouden om software van de Commissie te delen in het kader van een opensourcelicentie, noch derden het recht geven te eisen dat software van de Commissie ter beschikking wordt gesteld in het kader van een opensourcelicentie. De Commissie moet de vrijheid behouden om te beslissen of zij software van de Commissie deelt of er een eigendomslicentie voor verleent.

Dit besluit moet voorzien in uitzonderingen op de mogelijkheid om de software als open source te delen, bijvoorbeeld voor software waarvan de publicatie of het delen van broncodes een veiligheidsrisico kan inhouden of voor software die als vertrouwelijk moet worden beschouwd.

Bij Richtlijn (EU) 2019/1024 van het Europees Parlement en de Raad (4) is een regeling inzake minimale harmonisatie inzake open data en het hergebruik van overheidsinformatie ingevoerd. In overweging 30 van die richtlijn wordt verduidelijkt dat “document” zoals gedefinieerd in Richtlijn (EU) 2019/1024 weliswaar niet bedoeld is om ook computerprogramma’s te betreffen, maar dat de lidstaten de toepassing van die richtlijn mogen uitbreiden tot computerprogramma’s.

Om de activiteiten van de Commissie transparanter en opener te maken, moet dit besluit bij voorrang van toepassing zijn op a) software die relevant is voor of werd gebruikt bij de voorbereiding van een beleidsinitiatief van de Commissie, zoals een wetgevingsinitiatief of een onderzoeksproject van het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek, en b) software die bij de uitvoering van of het toezicht op een dergelijk initiatief werd gebruikt. Bovendien moet dit besluit van toepassing zijn op software die is ontwikkeld voor interne doeleinden van de Commissie, wanneer het delen van dergelijke software passend wordt geacht.

Dit besluit moet ook van toepassing zijn op software die op de datum van vaststelling ervan in ontwikkeling is. Indien de middelen daarvoor beschikbaar zijn, moeten de diensten van de Commissie dit besluit ook mogen toepassen op software waarvan de ontwikkeling op de datum van vaststelling ervan voltooid is.

Wanneer door de diensten van de Commissie ontwikkelde modellen of componenten op het gebied van artificiële intelligentie software-elementen bevatten, moet dit besluit op die elementen van toepassing zijn, onverminderd de mogelijke toepassing van Besluit 2011/833/EU op de andere elementen, zoals de begeleidende gegevens. De keuze van de passende open licentie moet in dergelijke gevallen worden bepaald aan de hand van de aard en functie van het desbetreffende element/de desbetreffende elementen.

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Bij dit besluit worden de voorwaarden vastgesteld voor het hergebruik van en de verlening van licenties voor software die door of namens de Commissie is geproduceerd en waarvoor de Commissie houder is van de intellectuele-eigendomsrechten.

“hergebruik”: het gebruik van software door natuurlijke of rechtspersonen voor commerciële of niet-commerciële doeleinden, met inbegrip van het recht van die gebruikers om de software te gebruiken, te bestuderen, te kopiëren, te delen en te wijzigen;

“software van de Commissie”: i) software waarvoor de Commissie namens de Unie houder van de intellectuele-eigendomsrechten is, en ii) software die eigendom is van een derde partij en die, beschikbaar is in het kader van een opensourcelicentie, en die op verzoek van de Commissie door de Commissie of een derde partij is gewijzigd;

De diensten van de Commissie kunnen ervoor kiezen om software van de Commissie overeenkomstig dit besluit voor hergebruik ter beschikking te stellen. Voor dergelijke software wordt een overeenkomstig artikel 5 geselecteerde opensourcelicentie verleend en deze software wordt ter beschikking gesteld via het in artikel 6 bedoelde register, nadat de in artikel 8 omschreven procedure is gevolgd.

In die gevallen wordt de software niet ter beschikking gesteld in het kader van een opensourcelicentie.

op software van de Commissie die voortkomt uit lopende onderzoeksprojecten die door of namens de Commissie worden uitgevoerd en die niet zijn gepubliceerd en waarvan de publicatie i) afbreuk zou doen aan de validering van voorlopige onderzoeksresultaten of ii) een reden vormt om de registratie van industriële-eigendomsrechten ten gunste van de Commissie te weigeren, indien een dergelijke registratie passend wordt geacht.

in gevallen waarin de software van de Commissie, als gevolg van een van de in artikel 4 van Verordening (EG) nr. 1049/2001 (6) vastgestelde uitzonderingen, met de nodige wijzigingen, van toegang moet worden uitgesloten of alleen toegankelijk kan worden gemaakt voor een partij op grond van specifieke regels inzake bevoorrechte toegang;

op software van de Commissie die als vertrouwelijk moet worden beschouwd overeenkomstig de toepasselijke regels of wetgeving, contractuele verplichtingen, of vanwege de aard of de inhoud ervan;

op software van de Commissie wanneer de publicatie of het delen van de broncode een feitelijk of potentieel risico zou vormen voor de beveiliging van de informatiesystemen of databanken van de Commissie of van andere EU-instellingen, -agentschappen of -organen;

wanneer het gebruik van een andere opensourcelicentie verplicht wordt gesteld op grond van wederkerigheidsclausules (“copyleft”) die van toepassing zijn op delen van de software die afkomstig zijn van een derde partij, of wanneer een alternatieve opensourcelicentie voor bepaalde software de voorkeur verdient boven de EUPL, met name om de acceptatie ervan door de gebruikersgemeenschap te vergemakkelijken, mag die alternatieve opensourcelicentie worden gebruikt, mits het een standaard opensourcelicentie is;

de door de Commissie verleende opensourcelicentie is de EUPL, behalve in de in de punten b) en c) genoemde gevallen;

De diensten van de Commissie kunnen via dit register ook software van de Commissie ter beschikking stellen waarvoor vóór de vaststelling van dit besluit een opensourcelicentie is verleend.

De diensten van de Commissie kunnen software van de Commissie die vóór de vaststelling van dit besluit is ontwikkeld, identificeren en deze via het register geleidelijk ter beschikking stellen, indien het delen ervan van belang wordt geacht, volgens de in artikel 8 bepaalde interne procedure.

de ontwikkeling of opslag van de software voort te zetten of de software in een bepaald formaat te bewaren;

de software en de bijbehorende informatie te vertalen in andere taalversies dan die welke reeds in het register beschikbaar zijn;

2. Met betrekking tot via het register ter beschikking gestelde software van de Commissie, is de Commissie op grond van dit besluit niet verplicht om:

1. De software van de Commissie wordt in het register elektronisch ter beschikking gesteld als voor mensen leesbare broncode en, in voorkomend geval, in machineleesbare vorm.

De diensten van de Commissie mogen deelnemen en bijdragen aan externe opensourceprojecten die van belang worden geacht voor de Unie of voor een van haar beleidsdoelstellingen. Indien de op het project toepasselijke regels dit vereisen, kan de eigendom van de intellectuele-eigendomsrechten op de desbetreffende software worden overgedragen aan de publieke of private entiteit die belast is met die opensourceprojecten.

Artikel 10

Eigendomslicenties

In afwijking van het algemene beginsel in artikel 3, kan de Commissie besluiten dat software van de Commissie uitsluitend aan een of meer geselecteerde licentienemers ter beschikking zal worden gesteld onder de voorwaarden van een eigendomslicentie, bijvoorbeeld voor het verlenen van een dienst in het algemeen belang of in gevallen die objectief gerechtvaardigd zijn, vanwege belangen van het overheidsbeleid, andere beleidsredenen of overwegingen op het gebied van technologieoverdracht. De eigendomslicentie kan indien nodig op exclusieve basis worden verleend en kan de betaling van royalty’s omvatten.

In dergelijke gevallen is de delegatie van bevoegdheden op het gebied van intellectuele eigendom als bedoeld in SEC(2001) 1397 van toepassing en wordt er een besluit van de Commissie vastgesteld.