UITVOERINGSVERORDENING (EU) 2019/317 VAN DE COMMISSIE

van 11 februari 2019

tot vaststelling van een prestatie- en heffingsregeling in het gemeenschappelijk Europees luchtruim en tot intrekking van Uitvoeringsverordeningen (EU) nr. 390/2013 en (EU) nr. 391/2013

(Voor de EER relevante tekst)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Verordening (EG) nr. 549/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 10 maart 2004 tot vaststelling van het kader voor de totstandbrenging van het gemeenschappelijke Europese luchtruim (de kaderverordening) (1), en met name artikel 11, lid 6,

Gezien Verordening (EG) nr. 550/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 10 maart 2004 betreffende de verlening van luchtvaartnavigatiediensten in het gemeenschappelĳk Europees luchtruim (2), en met name artikel 15, lid 4,

Overwegende hetgeen volgt:

De in artikel 11 van Verordening (EG) nr. 549/2004 bedoelde prestatieregeling moet de prestaties van luchtvaartnavigatiediensten en netwerkfuncties in het gemeenschappelijk Europees luchtruim verbeteren.

De in artikel 15 van Verordening (EG) nr. 550/2004 bedoelde heffingsregeling voor luchtvaartnavigatiediensten speelt een belangrijke rol in de succesvolle tenuitvoerlegging van de prestatieregeling, en vormt dus een aanvulling op die regeling. De heffingsregeling moet bijdragen tot meer transparantie bij het vaststellen, opleggen en handhaven van heffingen voor luchtruimgebruikers en tot de kostenefficiënte verlening van luchtvaartnavigatiediensten en de efficiëntie van de vluchten, met behoud van een optimaal veiligheidsniveau. De heffingsregeling moet in overeenstemming zijn met het heffingssysteem van Eurocontrol voor en-routeheffingen en met artikel 15 van het in 1944 gesloten Verdrag van Chicago inzake de internationale burgerluchtvaart (het „Verdrag van Chicago”).

Omwille van de duidelijkheid, en om te zorgen voor een aangepast regelgevingskader voor de derde referentieperiode van de prestatieregeling, is het noodzakelijk de uitvoeringsregels voor de prestatie- en heffingsregelingen in Uitvoeringsverordening (EU) nr. 390/2013 van de Commissie (3) en Uitvoeringsverordening (EU) nr. 391/2013 van de Commissie (4) te herzien en deze bepalingen in één enkele uitvoeringsverordening te consolideren.

De prestatie- en heffingsregelingen moeten de prestaties van luchtvaartnavigatiediensten verbeteren aan de hand van een gate-to-gate-benadering, die betrekking heeft op zowel en-route- als terminalluchtvaartnavigatiediensten. Deze regelingen moeten bijdragen tot langetermijnverbeteringen bij de verlening van luchtvaartnavigatiediensten, zoals bepaald in het Europees masterplan inzake luchtverkeersbeheer (7) , met inachtneming van de prioritaire veiligheidsdoelstellingen. De prestatieregeling moet bijdragen tot de vermindering van de broeikasgasemissies van de luchtvaart en moet een optimaal gebruik van het luchtruim mogelijk maken, rekening houdende met de luchtverkeersstromen in het Europese luchtruim.

De Netwerkbeheerder moet relevante input verstrekken voor het vaststellen van doelen op het niveau van de Unie, de lidstaten en functionele luchtruimblokken, en moet ondersteuning leveren voor het behalen van de prestatiedoelen via maatregelen en processen die voorzien zijn in het operationeel netwerkplan.

De Commissie moet EU-wijde prestatiedoelen vaststellen, rekening houdende met het prestatieniveau in de vorige referentieperiode(n) en met relevante input van het prestatiebeoordelingsorgaan, de Netwerkbeheerder en de nationale toezichthoudende autoriteiten. De input van de nationale toezichthoudende autoriteiten moet met name betrekking hebben op aanvangskosten en informatie over verkeersprognoses voor de desbetreffende referentieperiode. De Commissie moet een beschrijving geven van de veronderstellingen en redeneringen die aan de basis liggen van de EU-wijde prestatiedoelen. De opstelling van de EU-wijde prestatiedoelen moet in overleg met de belanghebbenden gebeuren.

De lidstaten moeten in staat zijn te beslissen of hun respectieve prestatieplannen op nationaal niveau of op het niveau van functionele luchtruimblokken worden opgesteld, rekening houdende met lokale omstandigheden.

De nationale toezichthoudende autoriteiten moeten verantwoordelijk zijn voor de opstelling van prestatieplannen op het niveau van de lidstaten of functionele luchtruimblokken, op basis van prestatiekernindicatoren die worden toegepast op nationaal niveau of op het niveau van het functionele luchtruimblok. De nationale prestatieplannen of de prestatieplannen voor functionele luchtruimblokken moeten onder meer betrekking hebben op initiatieven ter ondersteuning van grensoverschrijdende samenwerking tussen verleners van luchtvaartnavigatiediensten, ongeacht hun geografische toepassingsgebied.

De prestatieplannen moeten volledige transparantie verschaffen over de bepaalde kosten van nieuwe en bestaande investeringen voor de aankoop, ontwikkeling of leasing van vaste activa. Grote investeringen moeten in detail worden toegelicht en gemotiveerd, en moeten samenhangend zijn met de uitrol van SESAR en met de verwachte prestatieverbeteringen.

Om betere prestaties aan te moedigen, moeten stimulansen voor het bereiken van de prestatiedoelen worden verstrekt; dit heeft ook betrekking op de toepassing van een mechanisme voor verkeersrisicospreiding op het prestatiekerngebied kostenefficiëntie. Stimuleringsregelingen moeten effectief zijn en moeten niet-discriminerende en transparante parameters bevatten om de echte prestaties in vergelijking met de vastgestelde prestatiedoelen te belonen of te bestraffen. Gezien het prioritaire karakter van het prestatiekerngebied veiligheid mogen op dit gebied geen stimulansen worden gegeven. De lidstaten moeten erop toezien dat de toepassing van stimuleringsregelingen geen nadelige gevolgen heeft voor geplande en lopende investeringen die gericht zijn op het totstandbrengen van passende capaciteit en vluchtefficiëntie voor de gebruikers.

De lidstaten moeten ontwerpprestatieplannen opstellen en deze ter beoordeling aan de Commissie voorleggen. De Commissie moet in eerste instantie nagaan of de prestatieplannen volledig zijn. Als de plannen volledig zijn, moet zij beoordelen of de prestatiedoelen die in de prestatieplannen worden voorgesteld, samenhangend zijn met de EU-wijde prestatiedoelen. Als dit niet het geval blijkt te zijn, moet de Commissie de lidstaten verzoeken om hun prestatieplannen en -doelen te herzien of om corrigerende maatregelen te nemen.

De in het ontwerpprestatieplan vastgestelde doelen moeten tijdens de beoordelingsprocedures van toepassing zijn vanaf het begin van de referentieperiode en, voor zover van toepassing, tijdens de herziening van de prestatiedoelen die op nationaal niveau of op het niveau van functionele luchtruimblokken zijn vastgesteld. Na vaststelling van de definitieve prestatieplannen moeten de prestatiedoelen op het prestatiekerngebied kostenefficiëntie met terugwerkende kracht van toepassing zijn via een aanpassing van de eenheidstarieven, teneinde te garanderen dat de luchtruimgebruikers vanaf het begin van de referentieperiode profijt trekken van de prestatieverbeteringen.

De lidstaten moeten de Commissie om toestemming vragen als zij één of meer prestatiedoelen tijdens een referentieperiode willen herzien. Een dergelijk verzoek kan worden gedaan wanneer alarmdrempels worden bereikt of wanneer de lidstaat aantoont dat de oorspronkelijke gegevens, veronderstellingen en redeneringen, onder meer met betrekking tot investeringen, die ten grondslag lagen aan de prestatiedoelen in aanzienlijke en blijvende mate niet meer nauwkeurig zijn ten gevolge van omstandigheden die op het moment van de vaststelling van het prestatieplan niet konden worden voorzien. De Commissie moet de betrokken lidstaat alleen toestemming verlenen om de geplande herziening uit te voeren als dit noodzakelijk en evenredig is in het licht van de bovengenoemde omstandigheden en als de herziene prestatiedoelen garanderen dat de samenhang met de EU-wijde prestatiedoelen behouden blijft.

De invoering van nieuwe technologieën en ondernemingsmodellen om geïntegreerde dienstverlening te stimuleren moet leiden tot aanzienlijke kostenverlagingen, hetgeen in het voordeel is van de gebruikers maar na verloop van tijd tot herstructureringskosten kan leiden. Als lidstaten aantonen dat herstructureringsmaatregelen netto-voordelen opleveren voor de gebruikers, moeten zij ook een herziening van de lokale kostenefficiëntiedoelen kunnen vragen om de bijbehorende herstructureringskosten terug te winnen via een herziening van de bepaalde kosten in hun prestatieplannen, mits zij daarvoor toestemming krijgen van de Commissie.

De Commissie moet de EU-wijde prestatiedoelen tijdens de referentieperiode beoordelen om na te gaan of ze nog steeds passend zijn. De Commissie moet overwegen de EU-wijde prestatiedoelen te herzien wanneer tijdens een referentieperiode wordt aangetoond dat die doelen niet meer passend zijn in het licht van gewijzigde omstandigheden, en dat de herziening noodzakelijk en evenredig is. Een herziening van de EU-wijde prestatiedoelen tijdens een referentieperiode geeft aanleiding tot het opstarten van een nieuwe referentieperiode, met vaststelling van de bijbehorende prestatieplannen en -doelen op nationaal niveau of op het niveau van functionele luchtruimblokken.

De bepaalde kosten van luchtvaartnavigatiediensten moeten worden gefinancierd met heffingen die worden opgelegd aan de luchtruimgebruikers. Deze heffingen moeten worden opgelegd in heffingszones die worden vastgesteld voor en-route- en terminalluchtvaartnavigatiediensten. De lidstaten moeten er op toezien dat het geografische toepassingsgebied van deze heffingszones duidelijk gedefinieerd is en dat de heffingszones samenhangend zijn met de verlening van luchtvaartnavigatiediensten. Het kan nodig zijn een terminalheffingszone tijdens een referentieperiode te wijzigen ten gevolge van wijzigingen in de exploitatie van luchthavens.

Voor elke heffingszone moet een kostenbasis voor de heffingen worden vastgesteld, welke de bepaalde kosten van in aanmerking komende luchtvaartnavigatiediensten en -faciliteiten omvat. De lidstaten moeten ook toestemming krijgen om de bepaalde kosten van hun nationale toezichthoudende autoriteiten en andere overheidskosten voor het verlenen van luchtvaartnavigatiediensten op te nemen in deze kostenbasis.

De bepaalde kosten voor en-route- en terminalheffingen moeten vóór de start van elke referentieperiode worden vastgesteld, als onderdeel van de prestatieplannen. Deze bepaalde kosten worden gespecificeerd voor elk kalenderjaar van de desbetreffende referentieperiode. De nationale toezichthoudende autoriteiten moeten controleren of de vastgestelde bepaalde kosten alleen bestaan uit kostenposten die in aanmerking komen uit hoofde van de prestatie- en heffingsregeling.

De bepaalde kosten die zijn opgenomen in een kostenbasis voor en-route- of terminalluchtvaartnavigatiediensten omvatten de kosten voor personeel, de andere werkingskosten, afschrijvingen, kapitaalkosten en buitengewone kosten. De werkelijk gemaakte kosten moeten jaarlijks volgens dezelfde indeling worden gerapporteerd, teneinde de samenhang en transparantie te garanderen.

De prestatie- en heffingsregeling moet voorzien in een mechanisme voor verkeersrisicospreiding teneinde stimulansen voor de dienstverlening te geven. De nationale toezichthoudende autoriteiten moeten toestemming krijgen om de waarden van de parameters voor verkeersrisicospreiding aan te passen, zoals gedefinieerd in deze verordening, teneinde rekening te houden met plaatselijke omstandigheden en de verlening van luchtvaartnavigatiediensten beter te stimuleren. Die aanpassing dienst te gebeuren na overleg met de verleners van luchtvaartnavigatiediensten en de luchtruimgebruikers. Deze aanpassingen mogen de risicoblootstelling van de verlener(s) van luchtvaartnavigatiediensten echter niet beperken in vergelijking met het in deze verordening vastgestelde standaardmechanisme.

De verleners van luchtvaartnavigatiediensten mogen geen toestemming krijgen om financiële reserves aan te leggen ten gevolge van de annulering of het uitstel van nieuwe en bestaande investeringen tijdens een referentieperiode. De verleners van luchtvaartnavigatiediensten moeten de geplande grote investeringen jaarlijks kunnen aanpassen in de loop van een referentieperiode, mits zij dit grondig motiveren en voor zover de gevraagde aanpassingen worden goedgekeurd door de nationale toezichthoudende autoriteit. Als de werkelijke kosten van nieuwe en bestaande investeringen in een referentieperiode hoger liggen dan de overeenkomstige bepaalde kosten, zijn de nationale toezichthoudende autoriteiten verantwoordelijk voor het controleren van de door de verleners van luchtvaartnavigatiediensten verstrekte grondige motiveringen en voor het verlenen van toestemming voor de daaropvolgende terugwinning van de extra kosten bij de luchtruimgebruikers. Materiële verschillen van deze kosten mogen niet ten laste van de gebruikers worden gebracht, tenzij de nationale toezichthoudende autoriteit heeft vastgesteld dat de extra kosten uitsluitend te wijten waren aan nieuwe en bestaande investeringen die vereist waren voor operationele wijzigingen die samenhangend zijn met de tenuitvoerlegging van het Europees ATM-masterplan en met name de gemeenschappelijke SESAR-projecten.

Onvoorzienbare wijzigingen in de toepasselijke wettelijke bepalingen of financiële voorwaarden kunnen tijdens een referentieperiode tot gevolg hebben dat de werkelijke pensioenkosten aanzienlijk afwijken van de in de prestatieplannen vastgestelde bepaalde pensioenkosten. Die verschillen in kosten worden onderzocht door de nationale toezichthoudende autoriteit en in rekening gebracht van de luchtruimgebruikers via aanpassingen van het eenheidstarief.

De lidstaten moeten elk jaar een eenheidstarief voor elke heffingszone vaststellen. De lidstaten moeten hun eenheidstarieven collectief kunnen vaststellen, met name wanneer de heffingszones zich uitstrekken over het luchtruim van meer dan een lidstaat of wanneer de lidstaten een gezamenlijk systeem voor en-routeheffingen hanteren. De Commissie moet controleren of de door de lidstaten ingediende eenheidstarieven beantwoorden aan de in deze verordening vastgestelde bepalingen inzake de berekening van het eenheidstarief.

De heffingsregeling moet zorgen voor volledige en transparante informatie over de kostenbasis voor de heffingen, de werkelijke kosten en de eenheidstarieven. Vóór het begin van een referentieperiode moeten de lidstaten overleg plegen met de verleners van luchtvaartnavigatiediensten, de vertegenwoordigers van luchtruimgebruikers en, voor zover relevant, de luchthavenexploitanten en luchthavencoördinatoren over de geplande bepaalde kosten, de geplande investeringen, de prognoses van diensteenheden en het heffingenbeleid voor de desbetreffende referentieperiode. Tijdens de referentieperiode moeten de lidstaten ervoor zorgen dat deze belanghebbenden jaarlijks worden geraadpleegd over de geplande eenheidstarieven en over de werkelijke kosten in verband met het verlenen van luchtvaartnavigatiediensten. Met het oog op deze raadplegingen moeten de lidstaten volledige en passende informatie ter beschikking stellen van alle geraadpleegde entiteiten.

De lidstaten moeten kunnen beslissen hun luchtvaartnavigatieheffingen zodanig te moduleren dat stimulansen worden gegeven om luchtvaartuigen uit te rusten met systemen die in de gemeenschappelijke SESAR-projecten zijn opgenomen. De lidstaten moeten hun heffingen verder kunnen moduleren op basis van het niveau van congestie van het netwerk in een specifiek gebied of op een specifieke route op specifieke tijdstippen, teneinde de efficiëntie van de luchtvaartnavigatiediensten te verbeteren en optimaal gebruik ervan te bevorderen.

De lidstaten moeten de en-routeheffingen gezamenlijk kunnen innen via één heffing per vlucht, in het kader van een gezamenlijk routeheffingssysteem, teneinde de efficiëntie van de heffingsregeling te verbeteren en de administratieve en boekhoudkundige werklast te drukken.

De luchtvaartnavigatieheffingen voor een specifieke vlucht moeten, met betrekking tot elke heffingszone, worden berekend als een product van het toepasselijke eenheidstarief en het aantal diensteenheden. De hoogte van de met name aan lichte luchtvaartuigen opgelegde heffingen mag het gebruik van faciliteiten en diensten die nodig zijn voor de veiligheid of de invoering van nieuwe technieken en procedures, niet ontmoedigen. De lidstaten moeten de kosten dekken van de diensten die verleners van luchtvaartnavigatiediensten hebben verstrekt aan vluchten die zijn vrijgesteld van luchtvaartnavigatieheffingen.

Als er in het verleden geen aanwijzingen waren van operationele problemen moeten de lidstaten de mogelijkheid krijgen om een vereenvoudigde regeling toe te passen teneinde stimulansen te geven aan verleners van luchtvaartnavigatiediensten en de administratieve last voor de betrokken verleners van luchtvaartnavigatiediensten en nationale toezichthoudende autoriteiten te doen afnemen.

Wanneer terminalluchtvaartnavigatiediensten of communicatie-, navigatie- en surveillancediensten, meteorologische diensten voor luchtvaartnavigatie en luchtvaartinlichtingendiensten (CNS, MET en AIS) of gegevensdiensten voor luchtverkeersbeheer worden verleend onder marktvoorwaarden, moeten de lidstaten toestemming krijgen om die diensten vrij te stellen van sommige bepalingen met betrekking tot de heffingsregeling en van de verplichting om doelen inzake kostenefficiëntie vast te stellen. De lidstaten moeten de mogelijkheid hebben om dergelijke marktvoorwaarden vast te stellen tijdens een referentieperiode.

Om prestatiedoelen te kunnen vaststellen en op het niveau van de Unie, de lidstaten of functionele luchtruimblokken toezicht te kunnen houden, is het van essentieel belang dat nationale toezichthoudende autoriteiten, verleners van luchtvaartnavigatiediensten, luchthavenexploitanten, luchthavencoördinatoren, luchtruimgebruikers en de Netwerkbeheerder passende gegevens en informatie verstrekken.

De nationale toezichthoudende autoriteiten moeten regelmatig toezicht houden op de voortgang bij het bereiken van de in de prestatieplannen vastgestelde prestatiedoelen. Wanneer de doelen niet worden bereikt, moet de betrokken lidstaat of nationale toezichthoudende autoriteit de maatregelen toepassen die zij hebben vastgesteld om deze situatie aan te pakken.

De in deze verordening vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het Comité voor het gemeenschappelijk luchtruim,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

HOOFDSTUK I

ALGEMENE BEPALINGEN

7. Deze verordening is van toepassing op de derde referentieperiode, zoals uiteengezet in artikel 7, en op de daaropvolgende referentieperioden.

6. De lidstaten stellen de Commissie onverwijld in kennis van alle beslissingen die overeenkomstig lid 4 of 5 zijn genomen.

luchtvaartnavigatiediensten en netwerkfuncties die worden verleend in het onder hun verantwoordelijkheid vallende luchtruim in andere ICAO-regio's dan de EUR-regio, onverminderd de rechten en plichten van de lidstaten uit hoofde van het Verdrag van Chicago van 1944 inzake de internationale burgerluchtvaart (het „Verdrag van Chicago”);

3. Deze verordening is van toepassing op terminalluchtvaartnavigatiediensten die worden verstrekt op luchthavens met minstens 80 000 luchtvervoersbewegingen volgens instrumentvliegvoorschriften (IFR) per jaar die zich op het grondgebied van de lidstaten bevinden.

Wat de vaststelling van doelstellingen en de prestatiemonitoring betreft, is deze verordening ook van toepassing op de autoriteiten of entiteiten die kosten maken die via gebruikersheffingen worden gedekt, zoals bepaald in artikel 15, lid 2, onder b), van Verordening (EG) nr. 550/2004 en in artikel 22, lid 1, derde alinea, van de onderhavige verordening.

het orgaan dat door de Commissie is aangesteld om de taken uit te voeren die nodig zijn voor de uitvoering van de netwerkfuncties (de Netwerkbeheerder) overeenkomstig artikel 6, lid 2, van Verordening (EG) nr. 551/2004, en dat is aangesteld overeenkomstig artikel 4 van Uitvoeringsverordening (EU) 2019/123.

2. Deze verordening is van toepassing op de verlening van luchtvaartnavigatiediensten en netwerkfuncties voor het algemene luchtverkeer in de delen van de Europese regio (EUR) van de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie (ICAO) waarin lidstaten verantwoordelijk zijn voor de verlening van luchtvaartnavigatiediensten.

Artikel 2

Definities

In deze verordening wordt verstaan onder:

(1) „werkelijke kosten”: de kosten die daadwerkelijk in een kalenderjaar zijn gemaakt voor het verlenen van luchtvaartnavigatiediensten waarvoor gecertificeerde rekeningen moeten worden opgesteld of, indien dit niet het geval is, waarvoor een definitieve audit moet worden uitgevoerd;

(2) „eenheid voor luchtverkeersdiensten” of „ATS-eenheid”: een civiele of militaire eenheid die verantwoordelijk is voor het verlenen van luchtverkeersdiensten in een bepaald luchtruim;

(3) „luchthavencoördinator”: de natuurlijke of rechtspersoon die door een lidstaat is aangewezen om de in artikel 4 van Verordening (EEG) nr. 95/93 van de Raad (9) bedoelde coördinatietaken uit te voeren op gecoördineerde luchthavens;

(4) „luchthavenexploitant”: een natuurlijke of rechtspersoon die een of meer luchthavens exploiteert;

(5) „luchtruimgebruiker”: de exploitant van het luchtvaartuig ten tijde van de uitvoering van de vlucht of, wanneer de identiteit van de exploitant niet bekend is, de eigenaar van het luchtvaartuig, tenzij deze aantoont dat een ander op dat tijdstip de exploitant was;

(6) „vertegenwoordiger van de luchtruimgebruikers”: een natuurlijke of rechtspersoon of entiteit die de belangen van één of meer categorieën luchtruimgebruikers vertegenwoordigt;

(7) „algemeen luchtverkeersleidingscentrum”: een eenheid die luchtverkeersdiensten verleent aan gecontroleerde vluchten in het gebied onder zijn bevoegdheid;

(8) „en route-heffingszone”: een luchtruimvolume dat zich vanaf de grond uitstrekt tot en met het hogere luchtruim en waarin en route-luchtvaartnavigatiediensten worden verleend waarvoor één kostenbasis en één eenheidstarief worden vastgesteld;

(9) „buitengewoon voorval”: omstandigheden waarin de ATM-capaciteit abnormaal beperkt is, zodat het aantal ATFM-vertragingen abnormaal hoog is, ten gevolge van: een geplande beperking wegens een operationele of technische wijziging, zeer slechte weersomstandigheden, de onbeschikbaarheid van grote delen van het luchtruim om natuurlijke of politieke redenen of vakbondsacties, en waarbij de Netwerkbeheerder wegens een of meer van deze oorzaken ertoe genoopt is het Europees crisiscoördinatiecentrum te activeren;

(10) „IFR-luchtvervoersbewegingen per jaar”: de som van het aantal vertrekken en landingen volgens IFR, berekend als het jaarlijkse gemiddelde over de drie kalenderjaren voorafgaand aan het jaar waarin het ontwerp-prestatieplan moest worden ingediend overeenkomstig artikel 12;

(11) „prognose van de inflatie-index”: de jaarlijkse inflatie-index, gebaseerd op het derde jaar vóór de start van een referentieperiode en berekend aan de hand van de meest recente inflatieprognose van de procentuele wijziging van de index van de consumptieprijzen, zoals het Internationaal Monetair Fonds op het ogenblik van de opstelling van het prestatieplan heeft gepubliceerd voor de desbetreffende lidstaat. Indien de procentuele wijziging die het Internationaal Monetair Fonds voor een bepaald jaar heeft gepubliceerd negatief is, wordt de waarde nul gebruikt.

(12) „werkelijke inflatie-index”: de jaarlijkse werkelijke inflatie-index, gebaseerd op het derde jaar vóór de start van de referentieperiode en berekend aan de hand van de werkelijke inflatie die door de Commissie is bekendgemaakt in de geharmoniseerde consumentenprijsindex van Eurostat voor het desbetreffende land, in april van jaar n+1. Indien de procentuele wijziging die de Commissie voor een bepaald jaar heeft gepubliceerd negatief is, wordt de waarde nul gebruikt.

(13) „grote investering”: de aanschaf, ontwikkeling, vervanging, upgrade of leasing van vaste activa die over de gehele levensduur van de activa een totale waarde van meer dan 5 miljoen euro in reële termen vertegenwoordigen;

(14) „nationale autoriteit”: een regelgevende of toezichthoudende autoriteit die door een of meer lidstaten is vastgesteld op nationaal niveau of op het niveau van functionele luchtblokken;

(15) „nieuwe en bestaande investering”: de verwerving, ontwikkeling, vervanging, upgrade of leasing van vaste activa waarbij de afschrijvingskosten, kapitaalkosten of, in het geval van leasing, exploitatiekosten voor die investering worden gemaakt in de referentieperiode die onder het prestatieplan valt;

(16) „referentieperiode”: de periode waarin de EU-wijde prestatiedoelstellingen geldig zijn en worden toegepast, zoals uiteengezet in artikel 11, lid 3, onder d), van Verordening (EG) nr. 549/2004 en artikel 7 van de onderhavige verordening;

(17) „referentiewaarde”: de door de Netwerkbeheerder berekende waarde voor en-route-ATFM-vertraging voor elke lidstaat en elk functioneel luchtruimblok, teneinde ervoor te zorgen dat de EU-wijde doelstelling inzake en-route-ATFM-vertraging wordt gehaald;

(18) „herstructureringskosten”: aanzienlijke eenmalige kosten die verleners van luchtvaartnavigatiediensten maken tijdens herstructureringen om nieuwe technologieën, procedures of bedrijfsmodellen voor de stimulering van geïntegreerde dienstverlening te introduceren, werknemers te compenseren, luchtverkeersleidingscentra te sluiten, activiteiten naar nieuwe locaties te verhuizen, activa af te schrijven of strategische participaties in andere verleners van luchtvaartnavigatiediensten te verwerven;

(19) „runway incursion”: luchtvaartuigen, voertuigen of personen die zich ten onrechte bevinden op het beschermde gebied van een luchthavenoppervlak dat bestemd is voor opstijgen en landen;

(20) „schending van separatieminima”: een situatie waarin de voorgeschreven separatieminima tussen luchtvaartuigen niet werden geëerbiedigd;

(21) „terminalheffingszone”: een op het grondgebied van een lidstaat gelegen luchthaven of groep van luchthavens waarop plaatselijke luchtvaartnavigatiediensten worden verleend en waarvoor één kostenbasis en één eenheidstarief worden vastgesteld.