Aanbeveling van de Commissie

van 4 juli 2001

betreffende de ontwikkeling van een juridisch en economisch kader voor deelneming van de particuliere sector aan de invoering van op telematica gebaseerde verkeers- en reisinformatiediensten (VRI-diensten) in Europa

(kennisgeving geschied onder nummer C(2001) 1102)

(Voor de EER relevante tekst)

(2001/551/EG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 211,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) De Raad van ministers van Vervoer, op 17 juni 1997 te Luxemburg bijeen, is in zijn conclusies van oordeel dat de mededeling van de Commissie aan de Raad en aan het Europees Parlement van 20 mei 1997 over een communautaire strategie en communautair kader voor de invoering van telematica voor het wegvervoer in Europa en voorstellen voor eerste maatregelen(1) een goede basis voor verdere maatregelen vormt.

(2) Er dient een geharmoniseerde aanpak van trans-Europese op telematica gebaseerde verkeers- en reisinformatiediensten (VRI-diensten) te worden vastgesteld en een werkgroep van door de lidstaten aangewezen hoge vertegenwoordigers, die overeenkomstig de door de Raad in zijn resolutie van 28 september 1995(2) gegeven aanwijzingen is opgericht en die onder voorzitterschap van de Commissie staat, zal voor een adequaat mechanisme daarvoor zorgen.

(3) Erkend wordt dat bedrijven die VRI-diensten verrichten, volledig op de hoogte moeten zijn van hun verplichtingen inzake veiligheids- en ander beleid dat beoogt het openbaar belang te beschermen. In het bijzonder moeten VRI-diensten wanneer zij gebruikmaken van gegevensverwerkende systemen, de fundamentele rechten en vrijheden van natuurlijke personen, ongeacht hun nationaliteit of woonplaats, eerbiedigen met betrekking tot de bescherming van persoonsgegevens en de persoonlijke levenssfeer, zulks in overeenstemming met Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 1995 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens(3) en met Richtlijn 97/66/EG van het Europees Parlement en de Raad van 15 december 1997 betreffende de verwerking van persoonsgegevens en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de telecommunicatiesector(4).

(4) Het is eveneens van belang dat ten volle wordt geprofiteerd van de gegevens- en informatiebronnen die bij de overheid beschikbaar zijn, teneinde economisch efficiënt te werk te kunnen gaan bij de levering van de informatie en gegevens die voor de brede inzet van VRI-diensten noodzakelijk zijn.

(5) Samenwerkingsverbanden tussen de openbare en de particuliere sector zullen de inzet van VRI-diensten versnellen; de beginselen van deze samenwerkingsverbanden zijn neergelegd in de mededeling van de Commissie aan de Raad, aan het Europees Parlement, aan het Economisch en Sociaal Comité en aan het Comité van de Regio's van 10 september 1997 over openbaar/particuliere partnerschappen bij projecten op het gebied van het trans-Europese vervoersnet(5).

(6) In Beschikking nr. 1336/97/EG van het Europees Parlement en de Raad van 17 juni 1997 betreffende een geheel van richtsnoeren voor trans-Europese telecommunicatienetwerken(6) wordt de openbare/particuliere samenwerking bij VRI-toepassingen door partnerschappen aangemoedigd.

(7) In de Resolutie van de Raad van 19 juli 1999 inzake de rol van Europa bij de ontwikkeling van een nieuwe generatie van satellietnavigatiediensten - Galileo-ontwerpfase(7) wordt erkend dat een Europees satellietnavigatiesysteem positieve effecten op de ontwikkeling van verkeers- en reisdiensten zal hebben.

(8) De deelneming van de particuliere sector aan de ontwikkeling van op telematica gebaseerde VRI-diensten kan worden bevorderd door onafhankelijke verkeersgegevensinwinning mogelijk te maken, met inbegrip van de mogelijkheid van de installatie en het onderhoud van apparatuur voor verkeersgegevensinwinning langs de openbare weg, op voorwaarde dat daarbij de veiligheidseisen in acht worden genomen. Voorts kunnen op telematica gebaseerde reisinformatiesystemen en -diensten bijdragen tot de ontwikkeling van doelmatige, veilige en milieuvriendelijke vervoersdiensten, onder andere door de dienstverrichters te verplichten bij de behandeling van verkeersongevallen en van bij vervoer optredende noodsituaties met de overheid samen te werken. Informatie en gegevens waartoe zij bij uitsluiting gerechtigd zijn, hebben echter handelswaarde en deze handelswaarde moet worden geëerbiedigd overeenkomstig Richtlijn 96/9/EG van het Europees Parlement en de Raad van 11 maart 1996 betreffende de rechtsbescherming van databanken(8), ook wanneer zij ter beschikking van de overheid worden gesteld.

(9) Op telematica gebaseerde VRI-diensten kunnen het optimale gebruik van vervoersnetten bevorderen, door zich aan te passen aan het verkeers- en mobiliteitsbeleid van de overheid en aan de functionele hiërarchie van de wegen.

(10) VRI-dienstverrichters zouden hun producten en diensten volgens commerciële criteria vrij moeten kunnen ontwikkelen en aanbieden, en niet moeten worden onderworpen aan verplichtingen die overheden en openbare instanties zouden opleggen, met uitzondering van de wetgeving betreffende onder meer de veiligheid.

(11) Deze aanbeveling beoogt bij te dragen tot de communautaire strategie en het communautaire kader voor de invoering van telematica voor het wegvervoer in Europa en zal na een passende periode opnieuw door de Commissie worden bezien om na te gaan of ter coördinatie van de maatregelen in de lidstaten verder optreden door de Gemeenschap noodzakelijk is.

(12) Overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel zou een juridisch en economisch kader voor VRI-diensten op plaatselijk en nationaal vlak moeten worden ontwikkeld. Met erkenning echter dat coördinatie op Europees vlak noodzakelijk is, zouden gegevens over nationale en plaatselijke initiatieven, maatregelen of beoogde maatregelen op het gebied van VRI op brede schaal moeten worden verspreid. Het wettelijke kader voor VRI-diensten en -producten zou zodanig moeten worden ontwikkeld dat wordt vermeden dat een TTI-dienstverrichter achtereenvolgens met een reeks van nationale, regionale en plaatselijke overheden te maken krijgt alvorens een nieuwe dienst te mogen uitvoeren.

(13) De vaststelling van een verordening of een richtlijn zou voorbarig zijn en de beste resultaten kunnen met een aanbeveling worden bereikt,

BEVEELT AAN:

1. Doelstelling

De lidstaten worden uitgenodigd een passend juridisch en economisch kader te ontwikkelen voor de deelneming van de particuliere sector aan de invoering van op telematica gebaseerde verkeers- en reisinformatiediensten (VRI-diensten) in Europa.

Het doel van dit kader is de bevordering van de commerciële inzet van diensten met toegevoegde waarde die aan reizigers worden aangeboden, samen met de verbetering van bestaande en geplande openbare reisinformatiebronnen, zoals over de radio of het internet verspreide reisinformatie of telefonische reisinformatiediensten.

2. Bevordering van Europese VRI-diensten

De lidstaten worden uitgenodigd samen te werken ten behoeve van de totstandbrenging van Europese VRI-diensten door deel te nemen aan de werkzaamheden van de werkgroep van hoge vertegenwoordigers, die onder voorzitterschap van de Commissie staat. Zij zouden de Commissie in kennis dienen te stellen van alle nationale initiatieven, maatregelen of beoogde maatregelen op het gebied van VRI-diensten en -producten.

3. Wettelijke kaders voor VRI-diensten

De lidstaten zouden de nodige maatregelen moeten treffen om de eisen voor VRI-diensten op nationaal, regionaal en plaatselijk vlak te harmoniseren. Daartoe worden de lidstaten uitgenodigd de volgende maatregelen te treffen:

a) de eisen en de van toepassing zijnde wetgeving inzake openbare veiligheid, verkeersveiligheid, vervoers- en verkeersbeheer, bescherming van de persoonlijke levenssfeer en persoonsgegevens bekend te maken en beschikbaar te stellen, waaraan TTI-dienstverrichters bij de verrichting van hun diensten op nationaal, regionaal en plaatselijk vlak moeten voldoen;

b) de aanneming door de overheid en de openbare instanties te bevorderen van standaardcontracten en van overeenkomsten betreffende het niveau van de dienstverlening voor de levering van verkeers- en reisgegevens van alle vervoersmiddelen, aan exploitanten in de commerciële sector en aan gebruikers;

c) de overheid en openbare instanties die over apparatuur voor on-line verkeersdetectie en -gegevensinwinning beschikken, aan te moedigen deze gegevens in werkelijke tijd en onder gelijke voorwaarden aan alle TTI-dienstverrichters ter beschikking te stellen;

d) de openbare/particuliere samenwerkingsverbanden voor de verrichting van VRI-diensten te bevorderen.

4. Verkeers- en reisgegevens waartoe ondernemingen bij uitsluiting gerechtigd zijn

Ten behoeve van een snelle ontwikkeling van Europese VRI-diensten en -producten en om de concurrentie op de markt en de kwaliteit van VRI-diensten te bevorderen, worden de lidstaten uitgenodigd de volgende maatregelen te treffen:

a) waar mogelijk overheden en openbare instanties aan te moedigen particuliere exploitanten van VRI-diensten toe te staan hun eigen verkeersgegevensinwinningsapparatuur waarvan de exploitatie op basis van uitsluitende gerechtigheid plaatsvindt, op openbare wegen te installeren en te onderhouden;

b) ten behoeve van alle exploitanten van VRI-diensten richtsnoeren te ontwikkelen, bekend te maken en beschikbaar te stellen voor de veilige installatie, de exploitatie en het onderhoud van verkeersgegevensinwinningsapparatuur op openbare wegen;

c) de verplichtingen van TTI-dienstverrichters om de autoriteiten ten behoeve van de openbare veiligheid spoedig in te lichten over noodsituaties en ernstige verkeersongevallen waarover zij gegevens of informatie ontvangen, te specificeren, bekend te maken en beschikbaar te stellen;

d) maatregelen te treffen om ervoor te zorgen dat de overheden en openbare instanties de commerciële waarde eerbiedigen van alle verkeersgegevens en reisinformatie waartoe ondernemingen bij uitsluiting gerechtigd zijn en die particuliere TTI-dienstverrichters hun hebben geleverd.

5. Eerbiediging van wegenhiërarchieën en verkeersbeheerstrategieën

Om ervoor te zorgen dat TTI-producten en -diensten rekening houden met de aanbevolen routes voor doorgaand verkeer en het gebruik van ongeschikte wegen niet aanmoedigen, stellen de lidstaten ten behoeve van de TTI-dienstverrichters en de ontwikkelaren en uitgevers van navigatiedatabestanden gedetailleerde gegevens betreffende wegenhiërarchieën voor doorgaand verkeer voor verschillende verkeersklassen en betreffende bestaande plaatselijke verkeersbeheervereisten en -richtsnoeren ter beschikking. Veranderingen in de wegenhiërarchieën zouden onmiddellijk moeten worden bekendgemaakt.

6. Het vergemakkelijken van VRI-diensten

De lidstaten worden uitgenodigd ervoor te zorgen dat de TTI-dienstverrichters vrij zijn hun diensten en producten op commerciële grondslag te ontwikkelen en aan te bieden. De enige door de overheid en openbare instellingen aan hen op te leggen verplichtingen zouden betrekking moeten hebben op de openbare veiligheid, de verkeersveiligheid, het vervoers- en verkeersbeheer en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en van persoonsgegevens, zoals bepaald in deze aanbeveling.

7. Voortgangsverslag

De lidstaten worden uitgenodigd binnen twee jaar na de datum van bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen van deze aanbeveling de Commissie verslag uit te brengen over de geboekte vooruitgang bij de totstandbrenging van een passend nationaal kader voor VRI-diensten.

Deze aanbeveling is gericht tot de lidstaten.

Gedaan te Brussel, 4 juli 2001.

Voor de Commissie

Erkki Liikanen

Lid van de Commissie

(1) COM(1997) 223 def.

(2) PB C 264 van 11.10.1995, blz. 1.

(3) PB L 281 van 23.11.1995, blz. 31.

(4) PB L 24 van 30.1.1998, blz. 1.

(5) COM(1997) 453 def.

(6) PB L 183 van 11.7.1997, blz. 12.

(7) PB C 221 van 3.8.1999, blz. 1.

(8) PB L 77 van 27.3.1996, blz. 20.