3.6.81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 133/1 
I 
(Mededelingen) 
RAAD 
RESOLUTIE VAN DE RAAD 
van 19 mei 1981 
betreffende een tweede programma van de Europese Economische Gemeenschap voor een 
beleid inzake bescherming en voorlichting van de consument 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, 
Gezien het ontwerp van de Commissie (x), 
Gezien het advies van het Europese Parlement (2), 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal 
Comité (3), 
Overwegende dat krachtens artikel 2 van het Verdrag 
de Europese Economische Gemeenschap tot taak 
heeft binnen de gehele Gemeenschap een harmoni­
sche ontwikkeling van de economische activiteit en 
een gestadige en evenwichtige expansie en een toene­
mende verbetering van de levensstandaard te bevorde­
ren; 
Overwegende dat de verbetering van de kwaliteit van 
het bestaan tot de taken van de Gemeenschap behoort 
en dat deze taak de bescherming van de gezondheid, 
veiligheid en economische belangen van de consu­
ment impliceert: 
Overwegende dat het vervullen van deze taak de ten­
uitvoerlegging van een beleid gericht op bescherming 
en voorlichting van de consument voor de gehele Ge­
meenschap eist; Overwegende dat de Staatshoofden en Regeringslei­
ders, op 19 en 20 oktober 1972 te Parijs in vergade­
ring bijeen, deze noodzaak hebben bevestigd door 
een beroep op de Instellingen van de Gemeenschap te 
doen om de acties tot bescherming van de consument 
te versterken en te coördineren; 
Overwegende dat de Resolutie van de Raad van 14 
april 1975 voorziet in de tenuitvoerlegging van een 
eerste programma van de Europese Economische Ge­
meenschap voor een beleid inzake bescherming en 
voorlichting van de consument (4); 
Overwegende dat de doelstellingen en beginselen van 
dit beleid reeds door de Raad zijn goedgekeurd; 
Overwegende dat het eerste programma van 14 april 
1975 geactualiseerd dient te worden ten einde de 
voortzetting te verzekeren van de reeds ondernomen 
acties en dat nieuwe taken voor de jaren 1981 tot 
1986 aangevat dienen te worden, 
Hecht zijn goedkeuring aan de beleidsvoornemens van 
het actieprogramma in bijlage; 
Neemt ter kennis dat de Commissie passende voorstel­
len zal doen om de uitvoering van dit programma te 
verzekeren; 
Verbindt zich ertoe om indien mogelijk binnen een 
termijn van negen maanden na indiening van deze 
voorstellen door de Commissie of eventueel na toe­
zending van de adviezen van het Europese Parlement 
en van het Economisch en Sociaal Comité zich 
daarover uit te spreken. 
O PB nr. C 218 van 20. 8. 1979, blz. 3. 
O PB nr. C 291 van 10. 11. 1980, blz. 35. 
O PB nr. C 83 van 2. 4. 1980, blz. 24. (4) PB nr. C 92 van 25. 4. 1975, blz. 1. 
Nr. C 133/2 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 3.6.81 
BIJLAGE 
Tweede programma van de Europese Economische Gemeenschap voor een beleid inzake 
bescherming en voorlichting van de consument 
I. ALGEMENE OPZET 
1. De aanvaarding door de Raad op 14 april 1975 
van het „Eerste programma van de Europese Econo­
mische Gemeenschap voor een beleid inzake bescher­
ming en voorlichting van de consument", dat een pe­
riode van vier jaar bestrijkt, vormde de afsluiting van 
de eerste etappe van een op de consument gerichte 
actie van de Gemeenschap. 
De in het kader van dit eerste programma inmiddels 
getroffen maatregelen en de maatregelen die in dat 
verband nog in voorbereiding zijn, dragen ertoe bij 
dat de consument in een betere positie komt te verke­
ren. Met deze maatregelen wordt immers beoogd 
diens gezondheid en veiligheid, alsmede diens econo­
mische belangen te beschermen; voorts bieden zij hem 
een adequate voorlichting en vorming en stellen zij 
hem in de gelegenheid over hem rakende beslissingen 
zijn mening te laten horen. 
Deze maatregelen hebben zeer vaak ook tot ophef­
fing van non-tarifaire belemmeringen in het handels­
verkeer geleid of tot onderlinge aanpassing van de 
voor de producenten en distributieschakels geldende 
concurrentievoorwaarden. 
2. Met dit programma wordt beoogd de Gemeen­
schap haar actie op dit terrein te laten voortzetten en 
accentueren; in het bijzonder moet het de Gemeen­
schap de mogelijkheid bieden een bijdrage te leveren 
tot het scheppen van voorwaarden voor een betere 
dialoog tussen consumenten enerzijds en producenten 
en distributieschakels anderzijds. 
In dit actieprogramma, waaraan liefst een looptijd 
van vijf jaar dient te worden gegeven om de nodige 
continuïteit in de uitvoering ervan te verzekeren, kan 
men over het algemeen de beweegredenen, doelstel­
lingen en grondbeginselen van het eerste consumen­
tenprogramma terugvinden. Een tweede programma 
is gerechtvaardigd, omdat het noodzakelijk blijft de 
consument in staat te stellen met volledige kennis van 
zaken te handelen, zodat hij in het marktmechanisme 
optimaal als evenwichtsfactor kan optreden. Te dien 
einde moet de consument de vijf fundamentele rech­
ten kunnen uitoefenen, die hem reeds volgens het eer­
ste programma toekomen, namelijk: 
— het recht op bescherming van zijn gezondheid en 
veiligheid; 
— het recht op bescherming van zijn economische 
belangen; 
— het recht op schadevergoeding; 
— het recht op voorlichting en vorming en 
— het recht op vertegenwoordiging. 3. In de huidige moeilijke economische toestand — 
die met.name wordt gekenmerkt door geringere inko­
mensstijgingen, hardnekkige structurele werkloosheid 
en de diverse economische gevolgen van de afhanke­
lijkheid op energiegebied, waarmee de meeste Lid-
Staten worden geconfronteerd — ziet de consument 
zich, om zoveel mogelijk profijt van zijn inkomen te 
trekken, evenwel genoopt dat inkomen op een meer 
doordachte wijze te besteden, waarbij vooral aan het 
kwaliteitsaspect van goederen en diensten meer aan­
dacht wordt geschonken. In dat licht beschouwd 
komt aan de maatregelen tot bescherming van de 
consument op het gebied van de kwaliteit van goede­
ren en diensten, de voorwaarden waaronder deze 
worden aangeboden en met betrekking tot de voor­
lichting daarover, bijzondere betekenis toe. Daaruit 
volgt bovendien dat er, voor zover nodig, meer nog 
dan in het verleden aandacht moet worden geschon­
ken aan twee complexen van vraagstukken die voor 
de consument in het huidige economische bestel zeer 
belangrijk zijn, namelijk: 
— de prijzen van goederen en diensten, op welk ge­
bied zich overigens de invloed van de actie van de 
Gemeenschap reeds enigermate doet gevoelen, 
met name als gevolg van haar landbouwbeleid, 
maar ook van haar mededingingsbeleid; 
— de kwaliteit van openbare en particuliere diensten, 
die een steeds groter deel van de gezinsuitgaven 
vergen. 
4. Bovendien zou, zonder dat aan de eerbiediging 
van de bovengenoemde rechten afbreuk wordt ge­
daan, met het consumentenbeleid, waarbij vooral het 
beschermingsaspect voorop heeft gestaan, thans een 
positievere koers moeten worden gevolgd in de rich­
ting van de dialoog ten einde de voorwaarden te 
scheppen waardoor de consument zich kan ont­
plooien tot deelnemer aan de voorbereiding en tenuit­
voerlegging van belangrijke economische beslissingen 
die hem vooral als koper, ge- of verbruiker aangaan 
en waarvan zijn levensomstandigheden op het indivi­
duele of collectieve vlak in zeer ruime mate afhanke­
lijk zijn. Deze koers is overigens, zowel naar de letter 
als naar de geest, in overeenstemming met de in het 
eerste programma opgenomen definitie van de consu­
ment (1). Een dergelijk beleid vooronderstelt evenwel 
O »De consument wordt niet meer alleen als koper en ge­
bruiker van goederen of diensten ter voorziening in 
eigen behoeften of in de behoeften van een gezin of een 
groep beschouwd, doch als een individu dat te maken 
heeft met de verschillende aspecten van de samenleving, 
waarbij hij als consument rechtstreeks of zijdelings 
betrokken kan worden." 
•r:f. 
3.6.81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr.-C 133/3 
dat aan een aantal voorwaarden wordt voldaan, na­
melijk: 
1. dat de consumentenbeweging bij het opkomen 
voor haar eigen belangen geleidelijk rekening gaat 
houden met de economische en sociale aspecten 
die voor de beslissingen waarover zij wenst te wor­
den geraadpleegd, relevant zijn; 
2. dat op hoog politiek en economisch niveau ge­
tracht wordt om via passende procedures bij de 
voorbereiding en uitvoering van beslissingen die op 
kortere of langere termijn de belangen van de con­
sument kunnen raken, met het standpunt van de 
consumenten rekening te houden. 
5. Het streven van de Gemeenschap zal erop moe­
ten zijn gericht de voorwaarden daartoe te scheppen. 
Reeds zijn sommige, daarop afgestemde initiatieven 
tot een goed einde gebracht. In toenemende mate 
wordt op communautair niveau door de organen en 
instellingen van de Gemeenschap met de belangen en 
verlangens van de consument rekening gehouden. 
Hunnerzijds komen de consumentenorganisaties er 
meer en meer aan toe om het consumentenbeleid in 
een ruimere context te plaatsen. Niettemin kunnen er 
nog vorderingen worden gemaakt. Meer in het bij­
zonder zal de Gemeenschap ernaar moeten streven 
een dialoog en overleg tot stand te brengen tussen de 
vertegenwoordigers van de consumenten en die van 
het bedrijfsleven (producenten, tussenhandelaren, 
dienstverleners uit de openbare en uit de particuliere 
sector), met name ten einde in bepaalde gevallen tot 
voor alle betrokkenen bevredigende oplossingen te 
komen. 
6. Alhoewel op nationaal en op communautair ni­
veau regelend ingrijpen veelal geboden blijft, zowel 
om de consument de mogelijkheid te bieden zijn hier­
voor genoemde fundamentele rechten te doen gelden 
als voor een goede functionering van de markt, kan 
ook langs andere wegen een oplossing worden ge­
zocht om bepaalde beginselen toe te passen, zoals het 
tot stand komen van specifieke afspraken tussen de 
verschillende belanghebbenden, welke het voordeel 
zouden hebben aan de consument extra garanties te 
bieden op het gebied van behoorlijke handelspraktij­
ken. De Commissie zal ernaar streven om het opstel­
len en afsluiten van dergelijke afspraken te vergemak­
kelijken; dit geldt bij voorbeeld bij wijze van proef 
voor bepaalde facetten van serviceverlening na aan­
koop en bepaalde aspecten van beroepsethiek. 
7. Het spreekt vanzelf dat met deze benadering op 
vrijwillige basis in geen enkel opzicht afbreuk mag 
worden gedaan aan de naleving van de vigerende 
wettelijke en bestuursrechtelijke voorschriften, of aan 
de vaststelling van wettelijke en bestuursrechtelijke 
bepalingen zowel op nationaal als op communautair 
niveau. 8. De slotsom luidt, dat dit nieuwe consumenten­
programma gericht moet zijn op: 
1. voortzetting van de actie ter bescherming en voor­
lichting van de consument, waarmee in het kader 
van het vorige programma reeds is begonnen en 
waarvan de beweegredenen, doelstellingen en be­
ginselen nog volledig hun geldigheid behouden. 
Over het algemeen genomen streeft de Commissie 
ernaar om op alle beleidsterreinen die de consu­
ment raken, met diens belangen rekening te hou­
den, hetgeen in het bijzonder voor het landbouw-, 
het mededingings- en het industriële beleid geldt. 
Daarbij zal men met name, naast de vraagstukken 
betreffende de veiligheid en de kwaliteit van de 
aankopen, niet kunnen voorbijgaan aan de proble­
matiek van de prijzen en hun grote onderlinge ver­
schillen, evenmin als aan de problematiek van de 
kwaliteit en de prijzen van diensten. 
Ten aanzien van de prijzen zal de Commissie meer 
en meer aandacht moeten schenken aan de. belan­
gen van de consument bij de vaststelling en toepas­
sing van het communautaire beleid in de diverse 
sectoren waar de consument de weerslag ervan 
kan ondervinden (bij voorbeeld landbouw-, mede­
dingings- en industrieel beleid). Bovendien zal 
meer dan voorheen het verrichten van wetenschap­
pelijke enquêtes naar prijsverschillen moeten wor­
den voortgezet, waarvan de uitslag op ruimere 
schaal moet worden benut; 
2. een streven naar de voorwaarden voor een betere 
dialoog en meer overleg tussen de vertegenwoordi­
gers van de consumenten, producenten en distribu­
tieschakels. 
II. TENUITVOERLEGGING VAN HET PROGRAMMA 
9. De in dit programma voorgestelde acties worden 
in de volgorde van de (reeds in het goedgekeurde 
eerste consumentenprogramma genoemde) doelstel­
lingen beschreven, namelijk: 
A. bescherming van de consument tegen gevaren 
waardoor zijn gezondheid en zijn veiligheid kun­
nen worden bedreigd; 
B. bescherming van de economische belangen van de 
consument; 
C. verbetering van de rechtstoestand van de consu­
ment (rechtsbijstand, advies, beroepsmogelijkhe­
den); 
D. verbetering van de vorming en voorlichting van de 
consument; 
E. passende raadpleging en vertegenwoordiging van 
de consumenten bij de voorbereiding van hen ra­
kende beslissingen. 
10. Voor de tenuitvoerlegging van dit programma 
zal, evenals voor het eerste programma is geschied, 
Nr. C 133/4 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 3.6.81 
van de in het Verdrag bedoelde passende middelen 
gebruik worden gemaakt. Gelet op het grote aantal 
hierbij betrokken belangen zal de Commissie, alvo­
rens voorstellen in te dienen voor maatregelen tot 
tenuitvoerlegging van het programma, tot een breed 
opgezet overleg overgaan met name via de bij haar 
ingestelde Raadgevende Comités. 
11. Ten slotte zal de Commissie niet nalaten om 
evenals in het verleden met internationale organisaties 
samen te werken die zich ook op het gebied van de 
consumentenproblematiek bewegen, zoals de Raad 
van Europa en de OESO, en om gebruik te maken 
van de resultaten, waartoe de werkzaamheden van 
genoemde organisaties hebben geleid. 
A. BESCHERMING VAN DE CONSUMENT TEGEN 
GEVAREN DIE ZIJN GEZONDHEID EN VEILIG­
HEID KUNNEN BEDREIGEN 
12. Beginselen 
Het eerste consumentenprogramma behelst de vol­
gende beginselen, die hun geldigheid nog niet hebben 
verloren: 
1. Goederen en diensten die de consument worden 
aangeboden, moeten zodanig zijn dat zij bij ge­
bruik in normale of te voorziene omstandigheden 
geen gevaar opleveren voor de gezondheid of vei­
ligheid van de consument; indien dat wel het geval 
is, moeten zij met eenvoudige en snelle procedures 
uit de markt kunnen worden genomen. 
In het algemeen moeten risico's die aan een te ver­
wachten gebruik van goederen en diensten verbon­
den zijn, met inachtneming van de aard ervan en 
rekening houdend met de personen waarvoor zij 
zijn bestemd, op een geschikte wijze ter kennis van 
de consument worden gebracht. 
2. De consument moet worden beschermd tegen fy­
siek letsel veroorzaakt door gebrekkige produkten 
en diensten van fabrikanten van goederen, respec­
tievelijk verleners van diensten. 
3. Stoffen of preparaten die bestanddeel van levens­
middelen kunnen zijn of die daaraan kunnen wor­
den toegevoegd, moeten worden gedefinieerd en 
het gebruik ervan moet worden gereglementeerd, 
met name door via een communautaire reglemen­
tering te streven naar duidelijke en nauwkeurige 
positieve lijsten. Ook moeten behandelingen die le­
vensmiddelen kunnen ondergaan, worden vastge­
legd en het gebruik ervan moet, wanneer de be­
scherming van de consument zulks vereist, worden 
gereglementeerd. 
Levensmiddelen mogen door de verpakking of 
door andere voorwerpen of stoffen waarmee zij 
via hun omgeving in contact komen, door ver-
voers- en opslagomstandigheden of door personen 
die ermee in aanraking komen, niet zodanig gewij­
zigd of besmet worden dat zij de gezondheid of de 
veiligheid van de consument nadelig beïnvloeden 
of voor consumptie ongeschikt worden. 4. Voor machines, elektrische en elektronische uitrus­
ting en apparaten, alsmede voor bepaalde catego­
rieën goederen die op zich of bij gebruik gevaar 
voor gezondheid en veiligheid van de consument 
kunnen opleveren, moeten speciale voorschriften 
wórden vastgesteld; ook moet daarvoor een door 
de overheid erkende of goedgekeurde procedure 
van toepassing zijn (bij voorbeeld een goedkeuring 
of verklaring van conformiteit aan geharmoni­
seerde normen en regelingen), zodat kan worden 
gegarandeerd dat het gebruik ervan veilig is. 
5. Voor bepaalde categorieën nieuwe produkten die 
schadelijk kunnen zijn voor gezondheid of veilig­
heid van de consument, zouden in de gehele Ge­
meenschap speciale, geharmoniseerde vergunnin­
gen moeten gelden. 
13. Prioritaire acties 
De Commissie zal, uitgaande van de bovengenoemde 
beginselen, haar werkzaamheden volgens de hierna 
beschreven hoofdlijnen voortzetten en verder ont­
plooien, waarbij als doelstelling voorop staat: verho­
ging van de veiligheid bij het gebruik van consumptie­
goederen of diensten en bevordering van de bescher­
ming van de gezondheid van de consument. De Com­
missie wenst voorts de mogelijkheid open te houden 
om voor consumptiegoederen of diensten die bij ver­
schijning op de markt of verdere ontwikkelingen ge­
vaar zouden opleveren voor gezondheid of veiligheid 
van de consument, zo nodig passende maatregelen 
voor te stellen die dan in de lijn van de genoemde 
beginselen de geplande prioritaire acties moeten aan­
vullen. 
14. 1. Harmonisatie van de wetgevingen voor be­
paalde produkten 
De Gemeenschap zal voor bepaalde produkten haar 
op harmonisatie van de wetgevingen gerichte actie 
uitbreiden en voortzetten ten einde het vrije handels­
verkeer daarin te bevorderen en tevens toezicht uit te 
oefenen op het op de markt brengen en gebruik van 
stoffen of produkten die schadelijk kunnen zijn voor 
de gezondheid van de consument of een gevaar kun­
nen opleveren voor diens veiligheid. De harmonisatie 
heeft naar gelang van het geval betrekking op de ken­
merken van de betrokken produkten, de te volgen 
aanmeldings- of vergunningsprocedures, de toe te 
passen analyse- en testmethodes, de etikettering en de 
veiligheidsnormen. Een aanzienlijk deel van deze per­
manente activiteiten houdt overigens verband met de 
uitvoering van bestaande richtlijnen of van richtlijnen 
die gedurende de tenuitvoerlegging van het consu­
mentenprogramma, meer in het bijzonder in het ka­
der van de comités voor aanpassing aan de technische 
vooruitgang, nog zullen worden vastgesteld. 
3. 6. 81 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 133/5 
Bij al deze  werkzaamheden  zal  profijt  worden  ge-
trokken  van  de meest  geavanceerde  en de meest  be-
trouwbare  kennis  op wetenschappelijk  en technisch 
gebied.  De Commissie  zal voortgaan  met  het  inwin-
nen van  advies  van  de diverse  wetenschappelijke  co-
mités  op het gebied  van  de menselijke  voeding,  dier-
voeding,  bestrijdingsmiddelen,  kosmetologie,  toxico-
logie  en ecotoxicologie. 
Harmonisatie  zal met  name  voor  de volgende  catego-
rieën  produkten  worden  nagestreefd: etiketten  van  voedingsgegevens  enz.),  vooral 
vanuit  het oogpunt  van  de opvoeding  en voorlich-
ting van  de consument;  zo nodig  doet  zij pas-
sende  voorstellen; 
— door  deel  te nemen  aan  de normalisatiewerk-
zaamheden  in het kader  van  de Codex  Alimenta-
rius,  met  name  wat  betreft  de tenuitvoerlegging  of 
het opstellen  van richtlijnen. 
15. 1. a) Levensmiddelen 
Met betrekking  tot levensmiddelen  heeft  de Gemeen-
schap  zowel  een  horizontale  en tevens  algemene  har-
monisatieaanpak  toegepast  (additieven,  materialen  en 
voorwerpen  die  in contact  met  levensmiddelen  ko-
men,  bijzondere  voeding)  als een  verticale,  die  een 
aantal  specifieke  produkten  betreft. 
De Commissie  zal haar  actie  op dit gebied  voortzet-
ten 
— door  toe  te zien  op de naleving  van  Richtlijn 
79/112/EEG  van  de Raad  van  18 december  1978 
betreffende  de onderlinge  aanpassing  van  de wet-
gevingen  der  Lid-Staten  inzake  etikettering  en 
presentatie  van  levensmiddelen  bestemd  voor  de 
eindverbruiker  alsmede  inzake  de daarvoor  ge-
maakte  reclame  ('),  met  name  voor  wat  betreft 
verboden  beweringen,  de ingrediënten  van  alcoho-
lische  dranken  en de afwijkingen  op het  gebied 
van de ingrediënten  en de houdbaarheidsdatum 
van de produkten; 
— door  erop  toe te zien  dat de aangenomen  richtlij-
nen worden  aangepast  aan  de  technische  en 
wetenschappelijke  vooruitgang; 
— door  andere  maatregelen  in te voeren  voor  bij 
voorbeeld  aromatiserende  stoffen,  middelen  voor 
oppervlaktebehandeling  van  groenten,  fruit  en 
kaas,  kindervoeding,  diepvriesprodukten  en resi-
duen  van bestrijdingsmiddelen; 
— door  indiening  van passende  voorstellen  bij onver-
wachts  optredende  gevaren  voor  de gezondheid 
van de consument  (in dit verband  kunnen  eruca-
zuur,  vinylchloridemonomeerresiduen  en saccha-
rine worden  genoemd,  waarbij  dit reeds  is ge-
beurd)  ; 
— door  bestudering  van  bepaalde  vraagstukken  in 
verband  met  de voeding  (invloed  van  sommige 
voedingswaren  op de gezondheid,  vermelding  op 16. l.b)  Kosmetische  produkten 
Richtlijn  76/768/EEG  van  de Raad  van  27 juli 1976 
betreffende  de onderlinge  aanpassing  van  de wetge-
vingen  der  Lid-Staten  inzake  kosmetische  produkten 
(2) somt  een  aantal  wetenschappelijke  en technische 
taken  op die onder  meer  bestaan  in: 
— het  goedkeuren  of verbieden  van  de stoffen  ge-
noemd  in bijlage  IV van  de richtlijn  inzake  voor-
lopig  toegestane  stoffen; 
— het  op basis  van  wetenschappelijk  en technisch 
onderzoek  uitwerken  van  voorstellen  voor  lijsten 
van stoffen  die zijn  toegestaan  als antioxydantia, 
haarverfmiddelen,  conserveringsmiddelen  en ultra-
violetfilters,  daarbij  rekening  houdend  met  de 
problemen  in verband  met  stoffen  waarbij  overge-
voeligheidsverschijnselen  kunnen  optreden; 
— het  aanpassen  van  de richtlijn  aan  de technische 
vooruitgang,  meer  in het  bijzonder  door  uitwer-
king  van  de analysemethode  die voor  de controle 
op de samenstelling  van  kosmetische  produkten 
nodig  zijn,  door  vaststelling  van  criteria  voor  mi-
crobiologische  en chemische  zuiverheid,  door  uit-
werking  van  controlemethodes  voor  deze  criteria 
en ten slotte  door  invoering  van  eventuele  wijzi-
gingen  in bijlage  II van  de richtlijn  inzake  verbo-
den stoffen. 
17. l.c)  Textiel 
Ten aanzien  van  de veiligheid  van  textiel  zal de Com-
missie  de problemen  in verband  met  de ontvlambaar-
heid daarvan  blijven  bestuderen,  waarbij  speciale  aan-
dacht  zal worden  geschonken  aan  de mogelijke  ge-
zondheidsrisico's  bij toepassing  van  stoffen  die voor 
de onbrandbaarmaking  van weefsels  dienen. 
(') PB nr. L 33 van 8. 2. 1979,  blz.  1. O PB  nr. L 262 van  27. 9. 1976,  blz.  169. 
Nr. G 133/6 Publikatieblad van de 
Tevens zal de Commissie een onderzoek instellen 
naar de risico's die aan de toepassing van grondstof­
fen of andere stoffen, zoals kleurstoffen, verbonden 
kunnen zijn. 
18. l.d) Speelgoed 
De werkzaamheden waarmee in het kader van het 
voorstel voor een richtlijn betreffende de veiligheid 
van speelgoed (') reeds is begonnen, zullen worden 
voortgezet; er zullen voorstellen voor richtlijnen wor­
den uitgewerkt op het gebied van fysieke en mechani­
sche veiligheid, ontbrandbaarheid, toxiciteit en elek­
trische veiligheid van speelgoed. 
19. l.e) Farmaceutische produkten 
Op het gebied van farmaceutische produkten voor de 
mens zijn verschillende richtlijnen uitgevaardigd o. a. 
inzake de voorwaarden waaronder deze produkten 
op de markt mogen worden gebracht, voorts bepalin­
gen inzake normen en protocollen, alsmede voor de 
gebruikte kleurstoffen. Bovendien zijn thans twee 
voorstellen voor richtlijnen in behandeling die betrek­
king hebben op de voor dieren bestemde farmaceuti­
sche produkten die indirect op de gezondheid van de 
consument invloed kunnen hebben. De Commissie zal 
haar werk op dit gebied voortzetten en bij de Raad 
een voorstel indienen voor een richtlijn inzake de re­
clame voor farmaceutische produkten. 
20. l.f) Gevaarlijke stoffen 
De Commissie zal wat de gevaarlijke stoffen betreft 
waarvoor reeds richtlijnen gelden die op indeling, eti­
kettering, verpakking en gebruik betrekking hebben, 
haar werkzaamheden voortzetten, waarbij zij zich 
met name op de gevaarlijke bereidingen zal richten. 
De Commissie zal in het bijzonder de problemen be­
studeren in verband met de veiligheid bij het huishou­
delijk gebruik van produkten waarin dergelijke berei­
dingen zijn verwerkt (bij voorbeeld onderhoudspro-
dukten) en zal zo nodig passende voorstellen doen. 
21. l.g) Tabak en alcohol 
Na een vergelijkende studie van de maatregelen die 
door de Lid-Staten inzake tabak en alcohol zijn ge­
nomen of worden overwogen, zal de Commissie: 
O PB nr. C 228 van 8. 9. 1980, blz. 10. O 
Europese Gemeenschappen 3.6.81 
— nagaan in hoeverre de divergenties tussen de door 
de Lid-Staten ten aanzien van deze produkten ge­
troffen maatregelen de goede werking van de ge­
meenschappelijke markt beïnvloeden, en zo nodig 
passende voorstellen indienen; 
— ter ondersteuning van de acties in de Lid-Staten 
alle andere initiatieven nemen die nuttig kunnen 
blijken in de meer algemene context van de vraag­
stukken in verband met het gebruik of overmatig 
gebruik van deze produkten door de consument. 
22. l.h) Eindprodukten 
De Commissie zal haar werkzaamheden voortzetten 
op het gebied van onderdelen van motorvoertuigen en 
andere eindprodukten, die gevaar kunnen opleveren 
voor de veiligheid en de gezondheid van de consu­
ment. Er zal in het bijzonder aandacht worden ge­
schonken aan de ontvlambaarheid van materialen die 
voor de vervaardiging van meubelen en de inrichting 
van gebouwen worden gebruikt (meubelmaterialen in 
het algemeen en diverse materialen voor in- en uit­
wendige bekleding). 
23. 2. Controle op de veiligheid van de produkten 
Op diverse terreinen die voor de bescherming van de 
gezondheid en veiligheid van de consumenten van be­
lang zijn en waar tot harmonisatie van de wetgeving 
is overgegaan (levensmiddelenadditieven, kosmetische 
produkten, bestrijdingsmiddelen), vergt de tenuitvoer­
legging van de diverse inmiddels getroffen regelingen 
als gevolg van de evolutie op industrieel gebied en 
van de ontwikkelingen op wetenschappelijk gebied 
van de nationale instanties die op de naleving ervan 
toezicht uitoefenen, een constante verbetering van de 
daarbij gebruikte methodes, hetgeen, met name op 
het gebied van de vaststelling van de middelen en me­
thodes, alle Lid-Staten voor min of meer dezelfde 
problemen plaatst. 
Op communautair niveau zal derhalve moeten wor­
den overgegaan tot een inventarisatie van de contro­
lesystemen die in de Lid-Staten bestaan, om de moei­
lijkheden en lacunes waarop men is gestuit te onder­
vangen, bij voorbeeld door de ontwikkeling van effi­
ciëntere controlemethodes en door uitwisseling van 
deskundigen of informatie tussen laboratoria onder­
ling. 
De Commissie zal daartoe ontmoetingen organiseren 
tussen vertegenwoordigers van gespecialiseerde labo­
ratoria in de Lid-Staten en zal zo nodig de Raad pas­
sende voorstellen voorleggen. 
3.6.81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 133/7 
24. 3. Onderzoek 
De Commissie zal de resultaten van de op de diverse 
terreinen verrichte studies nauwgezet blijven volgen 
en deze nader onderzoeken wanneer zij ertoe kunnen 
leiden dat de veiligheid van de produkten verbetert. 
Zij zal zo nodig het initiatief nemen om dergelijke 
studies te coördineren en te stimuleren. 
25. 4. Produkteninformatie 
Ten einde aan de hiervoor genoemde beginselen te 
kunnen voldoen dient men met betrekking tot de 
verschillende met de veiligheid van de produkten 
verband houdende aspecten zo objectief en volledig 
mogelijk geïnformeerd te zijn. Aan de hand van de 
verworven kennis kan de keuze van de prioriteiten 
gemakkelijker worden bepaald, waardoor richting 
aan de werkzaamheden kan worden gegeven. 
26. a) Daartoe heeft de Commissie de Raad reeds 
een voorstel ingediend voor een beschikking 
ter invoering van een communautair informa­
tiesysteem over ongevallen door het gebruik 
van bepaalde produkten buiten het kader van 
de beroepswerkzaamheden en het wegverkeer 
('); dit systeem zou het mogelijk moeten ma­
ken, dat gedetailleerde statistische gegevens 
kunnen worden verschaft. 
b) Ter bevordering van de samenstelling van een 
objectieve en uitvoerige documentatie over de 
kenmerken van produkten die de gezondheid 
van de consument kunnen aantasten en een be­
dreiging voor diens veiligheid kunnen vormen, 
zal de Commissie zich tevens door passende 
initiatieven toeleggen op inventarisatie van de 
bestaande databanksystemen; zij de ontwikke­
ling daarvan helpen bevorderen en deze ge­
makkelijker toegankelijk trachten te maken. 
27. Aangezien het in punt 26 bedoelde informatie­
systeem niet is opgezet voor het treffen van spoed­
maatregelen, heeft de Commissie voorgesteld op 
communautair niveau een mechanisme te creëren 
voor snelle gegevensuitwisseling over de gevaren die 
aan het ge- en verbruik van consumptiegoederen zijn 
verbonden. Dank zij dat mechanisme zouden de ver­
antwoordelijke autoriteiten snel de nodige maatrege­
len kunnen treffen ter bescherming van het publiek. 
O PB nr. C 252 van 24. 10. 1978, blz. 2. B. BESCHERMING VAN DE ECONOMISCHE BE­
LANGEN VAN DE CONSUMENT 
28. Beginselen 
Het eerste consumentenprogramma bevat een aantal 
nog steeds geldige beginselen: 
1. Kopers van goederen of diensten moeten worden 
beschermd tegen het misbruik van de machtspositie 
van de verkoper, in het bijzonder tegen door de 
verkoper opgestelde standaardcontracten, de uit­
sluiting van essentiële rechten in contracten, oneer­
lijke kredietvoorwaarden, het eisen van betaling 
voor niet-bestelde goederen en aggressieve ver­
koopmethoden. 
2. De consument moet worden beschermd tegen 
schade die aan zijn economische belangen wordt 
toegebracht door goederen met gebreken of door 
onbevredigende diensten. 
3. Bij de aanbieding en verkoopsbevordering van 
goederen en diensten, met inbegrip van financiële 
diensten, mag degene aan wie die goederen of 
diensten worden aangeboden of die erom heeft 
gevraagd, niet rechtstreeks of zijdelings worden 
misleid. 
4. Geen enkele vorm van reclame mag de potentiële 
koper van een produkt of dienst misleiden. On­
geacht het ingeschakelde medium moet de recla­
memaker in staat zijn met passende middelen de 
juistheid te bewijzen van wat hij heeft beweerd (2). 
5. Alle informatie die wordt verstrekt op etiketten, op 
het verkooppunt of in reclame moet juist zijn. 
6. De consument heeft recht op een bevredigende 
service na verkoop voor duurzame gebruiksgoede­
ren, met inbegrip van het verkrijgen van de nood­
zakelijke onderdelen voor het verrichten van repa­
raties. 
7. Het goederenassortiment dat aan de consument 
wordt aangeboden, dient zodanig te zijn dat de 
consumenten voor zover mogelijk uit een passende 
sortering kunnen kiezen. 
29. De Commissie heeft ter uitvoering van het eer­
ste consumentenprogramma en uitgaande van de bo­
vengenoemde beginselen richtlijnvoorstellen inge­
diend die nog bij de Raadsinstanties in behandeling 
zijn. 
Het betreft de volgende teksten: 
— een voorstel voor een richtlijn inzake de bescher­
ming van consumenten ten opzichte van overeen­
komsten waarbij de onderhandelingen buiten be­
drijfsruimten hebben plaatsgevonden (3); 
(2) Dit beginsel zal worden toegepast met inachtneming van 
de in de Lid-Staten bestaande strafrechtelijke bepalingen. 
O PB nr. C 22 van 29. 1." 1977, blz. 6. 
Nr. C 133/8 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 3.6.81 
— een voorstel voor een richtlijn betreffende de on­
derlinge aanpassing van de wettelijke en bestuurs­
rechtelijke bepalingen der Lid-Staten inzake mis­
leidende en oneerlijke reclame (*); 
•— een voorstel voor een richtlijn betreffende de on­
derlinge aanpassing van de wettelijke en bestuurs­
rechtelijke bepalingen der Lid-Staten inzake de 
aansprakelijkheid voor produkten met gebre­
ken O; 
— een voorstel voor een richtlijn betreffende harmo­
nisatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke be­
palingen der Lid-Staten inzake het consumenten­
krediet (3). 
30. Voortzetting van de in het kader van het eerste 
consumentenprogramma geplande acties 
De Commissie zal de reeds in het kader van het pro­
gramma van 1975 begonnen werkzaamheden voort­
zetten die zij vooral wat bepaalde oneerlijke han­
delspraktijken betreft, niet heeft kunnen voltooien. 
De Commissie is op het gebied van de oneerlijke con­
tractclausules reeds met regeringsdeskundigen aan het 
werk gegaan ter voorbereiding van een communau­
taire actie. Inmiddels zijn in verschillende Lid-Staten 
wettelijke bepalingen aangenomen. De Commissie zal 
eerst een discussienota opstellen waarin zij de desbe­
treffende problematiek zal uiteenzetten en ook de 
verschillende mogelijkheden zal aangeven voor har­
monisatie van de concurrentievoorwaarden, die door 
sterke verschillen op dat gebied ongunstig kunnen 
worden beïnvloed. Na aan de hand van deze nota op 
ruime schaal overleg te hebben gepleegd, zal de Com­
missie zo nodig passende voorstellen indienen. 
31. In het kader van de reeds ondernomen alge­
mene acties zal de Commissie ook de behartiging van 
de belangen van specifieke groepen meest kwetsbare 
consumenten bestuderen, ten einde beter aan de spe­
ciale behoeften van deze groepen te voldoen. 
De ter uitvoering van de artikelen 85 en 86 van het 
Verdrag door de Commissie op mededingingsgebied 
getroffen maatregelen dragen eveneens daartoe bij, in 
zoverre daarmee bepaalde praktijken van het bedrijfs­
leven die de prijs voor de eindverbruiker ongunstig 
kunnen beïnvloeden, worden tegengegaan of in zo­
verre deze ertoe strekken dergelijke praktijken te ver­
mijden. 
32. In het kader van het gemeenschappelijke land­
bouwbeleid is door de Commissie rekening gehouden 
met de invloed van de gemeenschappelijke landbouw­
er PB nr. C 70 van 21. 3. 1978, blz. 4. 
O PB nr. C 241 van 14. 10. 1976, blz. 9. 
(3) PB nr. C 80 van 27. 3. 1979, blz. 4. prijzen en van de voorzieningsgraad van de gemeen­
schappelijke markt op de belangen van de consument, 
waarop in artikel 39 van het Verdrag wordt gedoeld. 
Ook heeft zij bij de voorbereiding van de prijsvoor­
stellen die zij aan de Raad heeft voorgelegd, de con­
sumenten geraadpleegd. 
Ook bij de tenuitvoerlegging van het beleid op die 
gebieden zal de Commissie de belangen van de con­
sumenten niet uit het oog verliezen. 
33. In het algemeen is het van belang rekening te 
houden met de economische gevolgen die een aantal 
factoren als schaarste aan grondstoffen, vermindering 
van arbeidstijd en toepassing van nieuwe technolo­
gieën op het gebied van informatica en telecommuni­
catie kunnen hebben op het consumptiegedrag en de 
betrekkingen tussen het bedrijfsleven (industrie en 
handel) en de consumenten. De Commissie zal stu­
dies verrichten en zo nodig passende voorstellen in­
dienen. 
34. Uitbreiding van de acties van de Gemeenschap op 
dienstengebied 
De in omvang en betekenis toenemende dienstverle­
ning, de steeds groter wordende plaats welke het 
dienstenpakket in het bestedingspatroon van de ge­
zinshuishoudingen inneemt, alsmede het feit dat de 
grenzen van de Lid-Staten steeds verder worden 
opengesteld voor het dienstenverkeer, maken het nood­
zakelijk dat ook op dat gebied de consument meer 
bescherming wordt geboden, vooral wat de kwaliteit 
van de verleende diensten en doorzichtigheid van de 
daarvoor gevraagde prijzen betreft (4). 
Het aandeel van de diensten in de economie van de 
Lid-Staten van de Gemeenschap neemt steeds toe; ge­
middeld is ongeveer de helft van de beroepsbevolking 
in de dienstensector werkzaam, waar de factor arbeid 
vaak een zeer groot gedeelte van de toegevoegde 
waarde voor zijn rekening neemt. Onder het begrip 
diensten vallen in feite zeer uiteenlopende activiteiten 
waarbij de produktiviteit een sterk uiteenlopend ver­
loop vertoont. Toch kan op drie vrij algemeen gel­
dende facetten worden gewezen: 
— de bestedingen voor diensten nemen zowel in ab­
solute als in relatieve waarde een steeds grotere 
plaats in het gezinsbudget in; 
— terwijl kwaliteit en prestaties van industriële pro­
dukten betrekkelijk objectief kunnen worden be­
paald, speelt bij de beoordeling van de kwaliteit 
van de verleende diensten vaak een min of meer 
grote mate van subjectiviteit, hetgeen vergelijking 
moeilijker maakt; 
(4) De Commissie heeft, gezien het toenemend belang van 
deze sector, in oktober 1979 een colloquium van de 
consumentenverenigingen georganiseerd met als onder­
werp „de dienstengebruikende consument". 
3.6.81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 133/9 
— de dienstverlenende activiteiten omvatten in aan­
zienlijke en soms zelfs in overwegende mate dien­
sten van collectieve aard, waarbij de overheids- of 
semi-overheidssector het leeuwedeel van het aan­
bod voor zijn rekening neemt en het marktmecha­
nisme slechts ten dele functioneert, zowel wat de 
prijsbepaling als het aspect van de kwaliteit van de 
dienst betreft. 
De Commissie zal zich beraden over de hierboven ge­
noemde gebieden en eventueel passende voorstellen 
indienen, gezien het belang van dergelijke maatrege­
len voor de consumentenbescherming en de gevolgen 
die de uiteenlopende wetgevingen van de Lid-Staten 
hebben voor de goede werking van de gemeenschap­
pelijke markt. 
35. a) Met produkten samenhangende commerciële 
diensten 
Van bijzonder belang zijn de omstandigheden waar­
onder na aankoop van duurzame gebruiksgoederen 
service wordt verleend, vooral omdat de gebruiksduur 
van sommige van dié goederen langer wordt. De 
Commissie zal daarom de mogelijkheid nagaan om 
verbetering te brengen in de kwaliteit van de service 
na verkoop door producenten en leveranciers alsmede 
door ondernemingen die zorgen voor onderhoud en 
reparatie, onder andere op het gebied van de garan­
tieduur, de algemene toepassing van vaste kostenra­
mingen vooraf, gedetailleerde facturen, transport- en 
opslagkosten, de beschikbaarheid van onderdelen. 
De Commissie zal de mogelijkheden nagaan en pas­
sende initiatieven ontwikkelen om zowel met behulp 
van de wetgever als waar nodig door middel van af­
spraken die tussen de betrokken partijen zelf worden 
getroffen, in de situatie met betrekking tot voorwaar­
den voor garantie van producent en/of leverancier en 
service na aankoop verbetering te brengen, met name 
voor de verbetering van de contractuele clausules. 
Voorrang zal worden verleend aan garanties en servi­
ceverlening voor motorvoertuigen en huishoudelijke 
elektrische apparatuur. 
36. b) Niet met produkten samenhangende commer­
ciële diensten 
Hieronder vallen activiteiten van zeer verschillende 
aard met een toenemend belang voor de bevrediging 
van de behoeften van de consument, zowel individu­
eel als collectief, met name het toerisme, het con­
sumptiekrediet, de verzekeringen. De Commissie zal 
de ontwikkeling van deze diensten en de modaliteiten 
waaronder zij worden verleend bestuderen. Zij zal te 
gelegener tijd bij de Raad voorstellen indienen en/of 
de aanneming van vrijwillige overeenkomsten bevor­
deren ter verbetering van de voorwaarden waaronder 
deze diensten worden verleend. 37. c) Door overheids- en semi-overheidsdiensten ver­
richte diensten 
Verschillende voor de consument essentiële diensten 
worden door overheids- en semi-overheidsdiensten 
verleend, in het bijzonder elektriciteit, gas, water en 
vervoerfaciliteiten. Op dat terrein dient het overleg 
tussen de voornaamste overheidsdiensten en admini­
straties van commerciële aard en de vertegenwoordi­
gers van de consumenten te worden vergemakkelijkt. 
Daartoe zal de Commissie een rapport opstellen over 
consumentenvertegenwoordiging, waarbij het accent 
vooral bij diensten met een internationaal karakter zal 
komen te liggen, een en ander ten einde eventueel 
passende voorstellen te kunnen indienen. 
C. ADVIES, BIJSTAND EN VERTEGENWOORDI­
GING IN RECHTE 
38. Beginselen 
Het eerste consumentenprogramma houdt daarover 
het volgende in: „De consument moet raadgevingen 
en bijstand ontvangen in verband met klachten met 
betrekking tot schade die hij ondervindt ten gevolge 
van de aankoop of het gebruik van goederen met ge­
breken of onbevredigende diensten. Voorts heeft hij 
recht op een billijke vergoeding van deze schade door 
middel van een snelle, afdoende en goedkope proce­
dure.". 
In 1975 heeft de Commissie een colloquium georgani­
seerd over de gerechtelijke en semi-gerechtelijke mid­
delen ter bescherming van de consument waarin met 
name de volgende onderwerpen grondig zijn behan­
deld: 
— de in de Lid-Staten toegepaste systemen op het 
gebied van rechtsbijstand en rechtskundig advies; 
— de in de Lid-Staten bestaande systemen voor 
klachten, arbitrage en minnelijke schikking; 
— de wetgevingen van de Lid-Staten betreffende de 
verdediging van de consument in rechte, in het 
bijzonder de verschillende mogelijkheden voor be­
roep en voor procedures, met inbegrip van de col­
lectieve rechtsvorderingen of groepsacties van 
consumentenverenigingen of andere organisaties; 
— de systemen en wettelijke regelingen in sommige 
derde landen welke met de hierboven genoemde 
overeenkomst vertonen. 
Nr. C 133/10 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 3.6.81 
De suggesties welke het colloquium heeft opgeleverd 
kunnen in vijf rubrieken worden ingedeeld: 
1. de noodzaak tot betere vorming en voorlichting 
van de consument; 
2. de noodzaak „verzoeningsorganen" in te stellen, 
hetzij met een preventieve functie om langs minne­
lijke weg bepaalde onaanvaardbare praktijken te 
doen beëindigen, hetzij om in onderling overleg 
geschillen bij te leggen die tussen consumenten en 
handelaren of dienstverlenende bedrijven kunnen 
ontstaan; 
3. de oprichting van arbitragecommissies; 
4. de vereenvoudiging van de juridische procedure 
voor geschillen over kleine bedragen; 
5. het toevertrouwen van de verdediging van de con­
sument aan consumentencentrales, overheidsdien­
sten of aan een instelling als de ombudsman. 
Hieraan hebben ook het Economisch en Sociaal Co­
mité en het Europese Parlement bijzonder construc­
tieve debatten gewijd. D. VOORLICHTING EN VORMING VAN DE CON­
SUMENT 
40. Consumentenvoorlichting 
Beginselen 
De koper van goederen en diensten moet beschikken 
over een voor allen toegankelijke voorlichting die vol­
doende is om: 
— kennis te verkrijgen over de belangrijkste kenmer­
ken van de aangeboden goederen en diensten, bij 
voorbeeld de aard, de kwaliteit, de kwantiteit, het 
energieverbruik en de prijzen; 
— een rationele keuze te kunnen maken tussen con­
currerende produkten en diensten; 
— deze produkten en diensten volkomen veilig en op 
bevredigende wijze te kunnen gebruiken; 
— een schadeloosstelling te kunnen eisen voor even­
tuele schade veroorzaakt door het gekochte pro-
dukt of de verleende dienst. 
Hoewel de Gemeenschap op dit terrein slechts be­
perkte actiemogelijkheden heeft, zal zij toch trachten 
een bijdrage te leveren om de suggesties die aan de 
hand van de hiervoor bedoelde analyses naar voren 
zijn gebracht, te kunnen verwezenlijken. Voorts zal 
zij van het werk dat door de Raad van Europa op het 
gebied van rechtsbijstand is verricht, alsmede de stu­
dies die door het Europees Universitair Instituut te 
Florence worden uitgevoerd, gebruik maken. Na de mogelijkheden voor algemene etiketterings­
voorschriften voor alle gangbare non-food-produkten 
en het belang daarvan te hebben nagegaan, lijkt het 
nuttiger dergelijke voorschriften per produktencate-
gorie op te stellen, zodat deze beter op de kenmer­
kende eigenschappen van het specifieke produkt kun­
nen worden afgestemd. 
41. Prioritaire acties 
39. Prioritaire acties 
De Commissie zal haar onderzoek naar de procedu­
res en beroepsmogelijkheden in de Lid-Staten voort­
zetten, inzonderheid met betrekking tot het recht van 
de consumentenbonden in rechte op te treden, de ver­
eenvoudiging van de beroepsprocedures en van de be­
handeling van individuele verzoeken, de uitbouw van 
procedures van minnelijke schikking, de erkenning 
van de mogelijkheid voor de consumenten om te pro­
cederen tegen overheidsbedrijven met commercieel 
beheer. Zij heeft het voornemen hierover een discus­
sienota te publiceren waarin de diverse in de Lid-Sta­
ten toegepaste experimenten en procedures onder de 
loep zullen worden genomen. 
Voorts zal de Commissie waar nodig experimenten 
op landelijk of plaatselijk niveau aanmoedigen, waar­
door de consumentenbonden zich gemakkelijker par­
tij kunnen stellen en als zodanig in rechte kunnen op­
treden en waardoor de behandeling in rechte van de 
meest frequent voorkomende of van weinig belang 
zijnde geschillen wordt vereenvoudigd; zij zal de re­
sultaten ervan bekendmaken. Bij de uitvoering van dit programma is de Commissie 
voornemens 
— in haar voorstellen betreffende bepaalde produk­
ten of diensten die zij aan de Raad zal voorleg­
gen, specifieke bepalingen op te nemen waarin re­
kening wordt gehouden met de specifieke eigen­
schappen van deze produkten of diensten en 
waarmee de consument voldoende voorlichting 
omtrent de kenmerkende eigenschappen en de 
kwaliteit van de aangeboden goederen en diensten 
wordt gegarandeerd; 
— door het organiseren van overleg tussen vertegen­
woordigers van consumenten, producenten, distri­
butiesector en dienstverleners de totstandkoming 
en de ontwikkeling aan te moedigen van een vrij­
willige etikettering of van enige andere vorm van 
vrijwillige voorlichting van de consument over de 
prestaties van bepaalde categorieën produkten en 
diensten (zoals gebruiksaanwijzingen, verpakkin­
gen); 
— samenwerking aan te moedigen tussen organisa­
ties die vergelijkende tests uitvoeren, zulks meer 
in het bijzonder voor de uitvoering van waren- en 
3.6.81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 133/11 
dienstentests, waarvan de uitslag gelijktijdig in 
verscheidene Lid-Staten bekend wordt gemaakt; 
— voort te gaan met meer algemene voorlichting 
over zowel op nationaal als op communautair ni­
veau gevoerde acties die rechtstreeks of zijdelings 
de belangen van de consument kunnen raken (*): 
— door ten behoeve van de pers regelmatig infor­
matie te verschaffen en door het beleggen van 
voorlichtingsvergaderingen voor journalisten 
van radio en televisie alsmede voor de gespe­
cialiseerde pers van de consumentenorganisa­
ties; 
— door vergaderingen te beleggen van de repre­
sentatieve consumentenorganisaties ten einde 
deze in de gelegenheid te stellen van gedach­
ten te wisselen over de ontwikkeling van de 
consumentenbeweging in Europa en over de 
evolutie van de consumentenbescherming in de 
Gemeenschap; 
— door op gezette tijden een rapport te publice­
ren over de stand van de consumentenbescher­
ming in de Gemeenschap, waaruit dan moet 
blijken welke werkzaamheden op dit terrein 
zijn verricht en hoe de consumentenbeweging 
zich op communautair en nationaal niveau 
heeft ontwikkeld. 
42. Bij de tenuitvoerlegging van dit consumenten­
programma zal bijzondere aandacht worden besteed 
aan de informatie over prijzen. Die informatie is van 
het grootste belang voor de goede werking van het 
concurrentiemechanisme die, naar men hoopt, tevens 
de inflatoire tendensen zal afremmen, alsook voor de 
uitbreiding van de keuzemogelijkheden voor de con­
sument. 
De markt moet zoveel mogelijk de structurele voor­
waarden in zich dragen voor een betere aanpassing 
van de vraag aan de prijsschommelingen, voorname­
lijk door een betere transparantie. Daartoe moet er in 
relevante gevallen in drie richtingen worden gewerkt 
om de consument voor te lichten: 
— over de verhouding kwaliteit/prijs van de aange­
boden produkten en diensten (waaronder voor­
lichting inzake de garantie en de service na 
aankoop) door betere voorlichting over de pro­
dukten, door ruimere bekendheid te geven aan de 
resultaten van vergelijkende tests en door de con­
sument voor te lichten over identieke produkten 
die hij niet als zodanig kan herkennen; 
(') De Commissie zal in het kader van haar algemene voor­
lichtingsbeleid tot specifieke, voor het grote publiek be­
stemde acties overgaan die op het onderhavige consu­
mentenprogramma, op de in uitvoering daarvan onder­
nomen werkzaamheden en op de daarmee behaalde re­
sultaten betrekking zullen hebben. — over de prijzen zelf door verbetering van de prijs­
aanduidingsvoorschriften met inbegrip van de prijs 
per meeteenheid zonder evenwel concurrentie­
beperkende prijspraktijken te stimuleren; 
-— over prijsverschillen in geografische gebieden die 
bereikbaar zijn voor een zelfde consument, door 
stimulering van daartoe strekkende plaatselijke of 
regionale initiatieven. 
43. De Commissie zal daartoe aanvullende acties 
voeren die in geen geval maatregelen inzake controle 
of vaststelling van prijzen mogen vormen, maar waar­
bij aan diverse onderscheiden groepen uit het publiek 
passende informatie moet worden geboden. De Com­
missie streeft ernaar particuliere initiatieven ter verbe­
tering van de consumentenvoorlichting lokaal of re­
gionaal over prijzen en prijsvergelijkingen aan te 
moedigen. 
Voorts zal de Commissie op het gebied van de prijs­
vorming de bevoegdheden blijven uitoefenen die haar 
krachtens de artikelen 85 en 86 van het Verdrag in­
zake mededingingsregels zijn toegekend. 
CONSUMENTENVORMING * 
44. Beginsel 
Het eerste consumentenprogramma houdt hierover 
het volgende in: 
„Er moeten educatieve voorzieningen ter beschik­
king worden gesteld van kinderen, jongeren en vol­
wassenen, ten einde hen in staat te stellen zich te 
doen gelden als bewuste consumenten, die in staat 
zijn een oordeelkundige keuze te doen uit goede­
ren en diensten, zich bewust van hun p-echten en 
plichten. Om dit te bereiken zou de consument met 
name de beschikking moeten hebben over een ba­
siskennis van de beginselen van de hedendaagse 
economie.". 
45. Prioritaire acties 
1. Gezien de bevoegdheden van de Lid-Staten op het 
gebied van de vorming en de werkzaamheden die 
de Commissie reeds heeft ondernomen, zal de 
communautaire actie een voortzetting inhouden 
van een brede gedachtenwisseling over de natio­
nale ervaringen en zal er gemeenschappelijk be­
raad worden gepleegd over de methodes voor de 
vorming van de consument op school. 
Daartoe zal de Commissie aan de Raad een mede­
deling voorleggen over de vorming van de consu­
ment. 
2. Zij zal nagaan welke maatregelen met het oog op 
de vorming van de volwassenen kunnen worden 
getroffen, onder andere gebruik van het medium 
televisie en vormingsverlof voor stafpersoneel en 
leden van consumentenbonden. 
Nr. C 133/12 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 3.6.81 
3. Zij zal rekening houden met de problemen van de 
meest kwetsbare consumenten. 
E. BEVORDERING VAN DE BELANGEN VAN DE 
CONSUMENT 
46. In het eerste consumentenprogramma werden 
de op bescherming van de consumentenbelangen ge­
richte acties prioritair geacht. In de loop van de uit­
voering van het programma is geleidelijk de gedachte 
naar voren gekomen dat de consument ook meer een 
rol moet gaan spelen bij de hem betreffende sociale 
en economische besluitvorming. 
47. Deze evolutie sluit aan op diverse overwe­
gingen. 
In de eerste plaats is er het belang van een dialoog 
tussen consumenten en producenten-verdelers en tus­
sen consumenten en overheid. Deze overweging be­
rust op de vaststelling dat in de huidige maatschappij 
nieuwe oriënteringen in het sociaal-economische be­
leid zoveel mogelijk in onderling overleg tussen alle 
betrokken partijen, waaronder ook de consumenten, 
moeten worden uitgewerkt en dat consumptie niet 
langer behoort te worden beschouwd als louter een 
aanpassingsvariabele van de economische ontwikke­
ling. 
In de tweede plaats is er de ontwikkeling van het ver­
enigingsleven binnen de consumentenorganisaties 
zelf, waardoor deze de consumentenbelangen zouden 
kunnen behartigen en bij het zoeken naar het gewen­
ste evenwicht tussen consumenten en producenten­
verdelers een actieve rol zouden kunnen vervullen. 
Het is immers duidelijk dat een als eenling optredend 
consument maar heel weinig gewicht in de schaal legt 
in de massamarkt waar hij zijn keuze doet, terwijl een 
overmatige toeneming van het normenapparaat de 
overinstitutionalisering van de sociale betrekkingen al­
leen maar kan accentueren. 
48. De volgende elementen zouden kunnen bijdra­
gen tot behartiging van de consumentenbelangen: — de ontwikkeling van procedures voor het raad­
plegen, voor zover dit passend lijkt, van de ver­
tegenwoordigers van de consumentenbelangen op 
initiatief van de overheid; 
— de ontwikkeling van een geregelde dialoog tussen 
de vertegenwoordigers van de consumentenbelan­
gen en het georganiseerde bedrijfsleven; 
— uitbreiding van de aan de representatieve consu­
mentenorganisaties verleende steun. 
49. Prioritaire acties 
Ter tenuitvoerlegging van dit consumentenpro­
gramma zal de Commissie: 
— aan de Raad een mededeling voorleggen over de 
vertegenwoordiging van consumentenorganisaties, 
de criteria voor de vertegenwoordiging en de in 
de Lid-Staten bestaande erkenningsprocedures. 
Daarin zal ook een nader beeld worden gegeven 
van de stand van de vertegenwoordiging van de 
consumenten op communautair niveau; 
— ervoor zorg blijven dragen dat er een evenwich­
tige vertegenwoordiging van de consumenten in 
de door haar ingestelde gespecialiseerde raadge­
vende comités tot stand komt; 
— haar steun aan de representatieve Europese consu­
mentenorganisaties blijven voortzetten en daaraan 
zo mogelijk nog uitbreiding geven ten einde deze 
organisaties in staat te stellen een ruimer gehoor 
voor hun standpunt te vinden; zij zal ernaar stre­
ven seminaria te organiseren voor de opleiding 
van het stafpersoneel van deze organisaties, met 
name over het gemeenschappelijk beleid in de di­
verse sectoren; 
— overleg tussen de representatieve Europese consu­
mentenorganisaties en de diverse betrokken krin­
gen van het bedrijfsleven bevorderen over speci­
fieke onderwerpen van gemeenschappelijk belang 
voor de betrokkenen; 
— trachten een regeling te treffen waardoor de con­
sumentenorganisaties voldoende in de normalisa­
tie-instellingen vertegenwoordigd kunnen zijn.