AANBEVELING VAN DE RAAD

van 14 februari 2000

inzake de uitvoering van het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten

(2000/164/EG)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, met name op artikel 128, lid 4, dat stelt dat de Raad in het licht van het onderzoek van de tenuitvoerlegging van het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten aanbevelingen tot de lidstaten kan richten,

Gezien de bij de resoluties van respectievelijk 15 december 1997 en 22 februari 1999 door de Raad goedgekeurde richtsnoeren voor 1998 en 1999,

Gezien de 15 van de lidstaten ontvangen uitvoeringsverslagen voor 1999, waarin verslag wordt gedaan van de tenuitvoerlegging van de nationale actieplannen voor de werkgelegenheid voor 1998 en waarin de aanpassingen worden beschreven die in het nationaal actieplan voor de werkgelegenheid zijn aangebracht om rekening te houden met de bij de richtsnoeren voor 1999 ingevoerde veranderingen,

Gezien het samen met de Commissie opgestelde gezamenlijk verslag over de werkgelegenheid van 1999, waarin de werkgelegenheidssituatie in de Gemeenschap wordt beschreven en waarin de door de lidstaten bij de tenuitvoerlegging van hun werkgelegenheidsbeleid in overeenstemming met de richtsnoeren genomen maatregelen worden onderzocht,

Gezien de op 12 juli 1999 door de Raad goedgekeurde aanbeveling inzake de globale richtsnoeren voor het economisch beleid, en de verbintenissen in de Resolutie van de Europese Raad van 17 juni 1997 betreffende het stabiliteits- en groeipact,

Gezien de op 8 september 1999 door de Commissie ingediende aanbeveling,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) De Europese Raad van Keulen heeft op 3 en 4 juni 1999 in zijn conclusies verklaard dat meer werkgelegenheid de hoogste prioriteit blijft voor de Europese Unie.

(2) Het Comité voor de werkgelegenheid en de arbeidsmarkt en het Comité voor economische politiek hebben op 28 oktober 1999 gezamenlijk een advies over deze aanbeveling uitgebracht.

(3) De Raad acht het, in het licht van de bestudering van de uitvoering van het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten, dienstig aanbevelingen te doen overeenkomstig artikel 128, lid 4. Dergelijke aanbevelingen moeten met mate worden gehanteerd, geconcentreerd zijn op prioritaire vraagstukken en gebaseerd zijn op een deugdelijke en nauwkeurige analyse.

(4) Wanneer de lidstaten aanvullende maatregelen nemen om te zorgen voor een hoog werkgelegenheidsniveau, moeten de bevoegdheden van de lidstaten worden gerespecteerd.

(5) De Raad erkent de aanzienlijke inspanningen die de lidstaten zich reeds hebben getroost om de werkgelegenheidsrichtsnoeren toe te passen. Bij de beoordeling van de gevolgen van dit beleid moet rekening worden gehouden met het meerjarige perspectief van de werkgelegenheidsrichtsnoeren.

(6) Voor de aanpak van de jeugdwerkloosheid, die in de meeste landen van de Europese Unie een al lang bestaand probleem is, is nodig dat alle jongeren de kans krijgen tot het arbeidsproces toe te treden voordat zij zes maanden werkloos zijn.

(7) Ter voorkoming van langdurige werkloosheid onder volwassenen, waardoor ongeveer de helft van alle werklozen in de Europese Unie getroffen wordt, is nodig dat alle volwassen werklozen een nieuwe start geboden krijgen voordat zij twaalf maanden werkloos zijn.

(8) Het is belangrijk de in de belasting- en uitkeringsstelsels besloten liggende belemmeringen voor de werkgelegenheid te verminderen, teneinde te zorgen voor een hogere arbeidsparticipatie van vrouwen en oudere werknemers.

(9) De randvoorwaarden moeten worden geschapen om de groeimogelijkheden van de werkgelegenheid in de dienstensector aan te boren.

(10) Voor het duurzaam scheppen van nieuwe werkgelegenheid zijn werkgelegenheidsvriendelijke belastingstelsels nodig waarbij de huidige hoge belasting op arbeid wordt verlegd naar andere bronnen van belastinginkomsten, zoals energie en milieu.

(11) De oprichting van partnerschappen op alle passende niveaus is de sleutel tot de modernisering van de arbeidsorganisatie en de bevordering van het aanpassingsvermogen van de ondernemingen en hun personeel.

(12) Genderkloven op de arbeidsmarkt, die met name doorwerken in de werkgelegenheid, de werkloosheid en de beloning, alsmede de seksesegregatie in beroepen en sectoren, vereisen een allesomvattende integratie van stategieën en maatregelen om werk en gezin beter te kunnen combineren.

(13) Gemeenschappelijke indicatoren en vergelijkbare werkgelegenheidsstatistieken en kwaliteitsanalyses zijn van essentieel belang voor de controle op de uitvoering en de resultaten van de richtsnoeren en voor de vaststelling van goede parktijken op Europees niveau,

NEEMT hierbij de tot de individuele lidstaten gerichte aanbevelingen AAN, als weergegeven in de bijlage.

Gedaan te Brussel, 14 februari 2000.

Voor de Raad

De voorzitter

J. GAMA

BIJLAGE

I. BELGIË

Ondanks een verbetering van het economische klimaat herstelde de werkgelegenheidssituatie in België zich in 1998 maar matig. De arbeidsmarkt wordt gekenmerkt door aanhoudende problemen:

- een hoge instroom in langdurige werkloosheid die leidt tot een toename van het aantal langdurig werklozen, die in 1998 5,7 % van de beroepsbevolking uitmaakten; dit kan onder andere in verband worden gebracht met de uitkeringsduur en -voorwaarden, en de uitvoering van het beleid;

- een geringe arbeidsparticipatie van ouderen, met name boven de 55, wier arbeidsparticipatie (22 %) thans de laagste in de Europese Unie is;

- een grote genderkloof in de werkgelegenheid, in de buurt van het gemiddelde in de Europese Unie van 20 procentpunten;

- mogelijkheden voor het scheppen van banen in de dienstensector die, ondanks zijn hoge aandeel in de totale werkgelegenheid, werk biedt aan slechts 40 % van de bevolking tussen 15 en 64 jaar, 10 procentpunten minder dan het gemiddelde van de drie lidstaten die het best presteren.

België moet:

1. het preventief beleid versterken door vroegtijdig op de individuele behoeften toegesneden maatregelen te nemen om de instroom in langdurige werkloosheid tot staan te brengen. België moet met name volledig voldoen aan de richtsnoeren 1 en 2 en werkloze jongeren en volwassen werklozen effectieve maatregelen bieden ter vergroting van hun inzetbaarheid voordat zij respectievelijk zes en twaalf maanden werkloos zijn;

2. de belemmeringen in de belasting- en uitkeringsstelsels die de arbeidsmarktparticipatie van met name vrouwen en oudere werknemers kunnen ontmoedigen, nader onderzoeken. België moet met name zijn bestaande beleid heroverwegen dat de vervroegde uittreding van werknemers vergemakkelijkt, en de meest geschikte beleidsopties overwegen om het vroegtijdig uittreden van werknemers uit de arbeidsmarkt te voorkomen en het in dienst nemen van ouderen te bevorderen;

3. coherente strategieën vaststellen en uitvoeren, waaronder regelgeving, fiscale en arbeidsmarktmaatregelen, om het werkgelegenheidspotentieel van de dienstensector vollediger te benutten;

4. de samenwerking tussen de verschillende autoriteiten die het nationale actieplan uitvoeren, versterken.

II. DENEMARKEN

De Deense arbeidsmarkt functioneert de laatste jaren aanmerkelijk beter. Denemarken heeft op het ogenblik de hoogste werkgelegenheid in de Unie en een van de laagste werkloosheidscijfers. De belangrijkste uitdagingen voor Denemarken zijn:

- bevordering van de verbetering van vaardigheden en kwalificaties van de beroepsbevolking, teneinde de zich aandienende knelpunten op de arbeidsmarkt te boven te komen;

- uitbreiding van de huidige beroepsbevolking door werknemers aan te moedigen langer te blijven werken en het aantal personen tussen 15 en 64 jaar met een sociale uitkering te verminderen;

- een evenwichtigere participatie van vrouwen en mannen in alle beroepen en bedrijfstakken.

Denemarken moet:

1. de hervormingen in de belasting- en uitkeringsstelsels voortzetten teneinde de totale belasting op arbeid, met name die op de lagere inkomens, te verlagen en de prikkels om werk te aanvaarden of aan het werk te blijven te vergroten. De hervorming van vervroegde uittredings- en verlofregelingen moet worden afgerond en nauwlettend worden gemonitord in het licht van de noodzaak het arbeidsaanbod te vergroten;

2. opleidings- en arbeidsmogelijkheden voor werkloze vrouwen bevorderen en in het kader van de gender mainstreaming manieren onderzoeken om de huidige horizontale seksesegregatie op de arbeidsmarkt te verminderen.

III. DUITSLAND

Doordat de economie zich in 1998 herstelde, kwam de aanhoudende daling van de werkgelegenheid tot staan en is de werkloosheid iets gedaald tegen de achtergrond van de aanhoudende gevolgen van de Duitse eenwording. De voornaamste problemen op de Duitse arbeidsmarkt betreffen onder meer:

- een negatieve werkgelegenheidsgroei gedurende het grootste deel van de jaren negentig (- 1,2 % per jaar in 1991-1998 en - 0,7 % in 1994-1998) en grote regionale verschillen in de werkloosheid, met name in de nieuwe deelstaten;

- een aanhoudend hoge langdurige werkloosheid, die bij 5 % van de beroepsbevolking ligt;

- een aanzienlijk werkgelegenheidspotentieel in de dienstensector, die werk biedt aan slechts 38,5 % van de totale bevolking in de leeftijd van 15 tot 64 jaar (50 % in de lidstaten die het best presteren);

- het geringe aandeel van personen tussen 50 en 64 die nog werken (ongeveer 47,5 %), wat wijst op een bijkomend onbenut werkgelegenheidspotentieel.

Duitsland moet:

1. het preventief beleid versterken door vroegtijdig op de individuele behoeften toegesneden maatregelen te nemen om te voorkomen dat mensen langdurig werkloos worden. Duitsland moet ambitieuzere streefcijfers vaststellen om de instroom in langdurige werkloosheid terug te brengen tot het niveau van de lidstaten die het best presteren (minder dan 10 % na 12 maanden);

2. een coherente strategie voor de benutting van het werkgelegenheidspotentieel in de dienstensector vaststellen en ten uitvoer leggen, met inbegrip van regelgeving, fiscale en andere maatregelen die bedoeld zijn om de lasten voor het opzetten van nieuwe ondernemingen te verlichten;

3. de belemmeringen in de belasting- en uitkeringsstelsels die de arbeidsparticipatie van alle groepen, met name oudere werknemers, kunnen ontmoedigen, nader onderzoeken. Duitsland moet met name zijn bestaande beleid heroverwegen dat de vervroegde uittreding van werknemers vergemakkelijkt, en de meest geschikte beleidsopties overwegen om het vroegtijdig uittreden van werknemers uit de arbeidsmarkt te voorkomen en het in dienst nemen van oudere werknemers te bevorderen;

4. de inspanningen om de belasting op arbeid geleidelijk te verminderen voorzetten door de belastingen en sociale premies te verlagen. Met name de loonkosten aan de onderkant van de loonschaal moeten verder omlaag, terwijl tegelijkertijd de noodzaak van fiscale consolidatie niet uit het oog mag worden verloren;

5. passende maatregelen treffen om zijn statistisch systeem te verbeteren en aan te passen, teneinde vóór 2000 gegevens te verstrekken die compatibel zijn met de gemeenschappelijke beleidsindicatoren. Duitsland moet overwegen om een driemaandelijkse arbeidskrachtenenquête in te voeren in het licht van Verordening (EG) nr. 577/98 van de Raad.

IV. GRIEKENLAND

1998 was een jaar van goede economische resultaten en in dat jaar steeg de werkgelegenheid aanzienlijk met 3 %, terwijl de werkloosheid met 1 % toenam. Deze recente verslechtering van de werkloosheidssituatie illustreert de volgende ernstige structurele tekortkomingen op de arbeidsmarkt:

- een laag werkgelegenheidscijfer, als gevolg van een zeer lage arbeidsparticipatie van vrouwen (41,3 %, 10 procentpunten onder het gemiddelde in de Europese Unie), terwijl de werkgelegenheid in de dienstensector gering blijft, recente verbeteringen ten spijt;

- de jeugdwerkloosheid is bijzonder hoog: bijna 12 % van de jongerenpopulatie vergeleken met een gemiddelde in de Europese Unie van 9,3 %;

- de langdurige werkloosheid is ook hoog, die onder vrouwen is drie keer zo hoog als die onder mannen;

- ondanks een aanhoudende groei van de arbeidsproductiviteit ligt die nog steeds op een laag peil en er zijn verdere verbeteringen van het niveau van vakbekwaamheid van de werknemers, de invoering van nieuwe technologie en de modernisering van de arbeidsorganisatie vereist.

Griekenland moet:

1. afdoende, coherente en meetbare actie ondernemen om te voorkomen dat jonge en volwassen werklozen afglijden naar langdurige werkloosheid. Er moet met name een grotere inspanning worden gedaan om de hervorming van de diensten voor de arbeidsvoorziening te voltooien en een preventief beleid te voeren in overeenstemming met de richtsnoeren 1 en 2;

2. de belemmeringen in de belasting- en uitkeringsstelsels die de arbeidsparticipatie van met name vrouwen kunnen ontmoedigen, nader onderzoeken teneinde de arbeidsparticipatie van vrouwen op te trekken tot het gemiddelde in de Europese Unie van 50 %, en de gender mainstreaming versterken door voort te bouwen op de vorderingen die reeds met betrekking tot het ondernemerschap zijn gemaakt;

3. zijn inspanningen voortzetten om de kwaliteit van het onderwijs en de beroepsopleiding verder te verbeteren en de steun voor bij- en nascholing te versterken, met name door de sociale partners daar actiever bij te betrekken;

4. coherente strategieën vaststellen en uitvoeren, waaronder regelgeving, fiscale en andere maatregelen ter verlaging van de administratieve lasten voor het opzetten van nieuwe ondernemingen, teneinde het ondernemerschap te bevorderen en het werkgelegenheidspotentieel in de dienstensector te benutten;

5. een partnerschapsbenadering aanmoedigen en concrete toezeggingen door de sociale partners op alle passende niveaus inzake de modernisering van de arbeidsorganisatie bevorderen, teneinde de productiviteit en het concurrentievermogen van de ondernemingen te vergroten en tevens te zorgen voor het vereiste evenwicht tussen flexibiliteit en zekerheid;

6. passende maatregelen nemen om het stelsel van statistisch toezicht te verbeteren zodat in 2000 beleidsindicatoren inzake preventie en activering worden verstrekt die in overeenstemming zijn met de overeengekomen definities en methoden.

V. SPANJE

Spanje heeft sinds 1996 een sterke groei van de werkgelegenheid gekend, op een niveau dat driemaal hoger ligt dan het gemiddelde in de Europese Unie; daarop volgden een gestage verbetering van de werkloosheidssituatie en structurele wijzigingen. Het land staat echter nog voor een aantal ernstige problemen, zoals:

- het laagste werkgelegenheidscijfer (50,2 %) in de Europese Unie, alsook een lager dan gemiddelde werkgelegenheid in de dienstensector (30 %);

- een werkloosheidspercentage dat met 18,8 % nog zeer hoog is, hoewel Spanje een sterk dalende tendens heeft bereikt;

- de hoogste langdurige werkloosheid in de Europese Unie, die niet zal dalen zolang de instroom in langdurige werkloosheid niet aanmerkelijk lager wordt. Op het ogenblik is 21,5 % van de werkloze jongeren en 15,5 % van de werkloze volwassenen langer dan zes, respectievelijk twaalf maanden werkloos;

- de genderkloven op het gebied van de werkgelegenheid en de werkloosheid zijn het grootste van de Europese Unie: de vrouwenwerkloosheid bedraagt 26,6 %, meer dan twee keer zo veel als het gemiddelde in de Europese Unie, en slechts 35 % van de vrouwelijke bevolking tussen 15 en 64 jaar werkt (tegen 51 % voor de Unie als geheel);

- een hoog aandeel van werknemers met arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd, meestal van korte duur, bijna een derde van het totale aantal arbeidsovereenkomsten.

Spanje moet:

1. het in 1998 begonnen preventief beleid voortzetten en zich niet langer bepalen tot de vaststelling van de behoeften van werklozen, door het aantal en de doeltreffendheid van de geïndividualiseerde activeringsmaatregelen te vergroten, teneinde de instroom van jongeren en volwassenen in langdurige werkloosheid aanzienlijk te verminderen;

2. coherente strategieën vaststellen en uitvoeren, waaronder regelgeving, fiscale en andere maatregelen ter verlaging van de administratieve lasten voor ondernemingen, teneinde het ondernemerschap te stimuleren en het potentieel van de dienstensector voor meer stabiele werkgelegenheid te benutten;

3. zijn inspanningen intensiveren om gelijke kansen in het werkgelegenheidsbeleid te integreren en zich niet beperken tot de in het nationale actieplan genoemde voorbereidende maatregelen, teneinde de arbeidsparticipatie van vrouwen op te trekken tot het gemiddelde in de Europese Unie;

4. zijn inspanningen ter verbetering van het stelsel van statistisch toezicht voortzetten, zodat in 2000 beleidsindicatoren inzake preventie en activering worden verstrekt die in overeenstemming zijn met de overeengekomen definities en methoden. Dit is met name van belang in het huidige kader van decentralisatie van het actieve arbeidsmarktbeleid.

VI. FRANKRIJK

Na de hervatting van de economische groei in 1997 is de werkgelegenheidssituatie in 1998 hersteld. Er moeten echter nog grote structurele problemen worden aangepakt:

- een lager dan gemiddelde werkgelegenheid (60,8 %) als gevolg van de lage participatiegraad van werknemers boven de 55 (29 %), ver onder het gemiddelde in de Europese Unie (40,3 %);

- een zeer trage groei van de werkgelegenheid gedurende het grootste deel van de jaren negentig (0,1 % in 1991-1998);

- een hoge werkloosheid, bijna twee procentpunten boven het gemiddelde in de Europese Unie, en een hoge langdurige werkloosheid;

- een hoge jeugdwerkloosheid die samenhangt met moeilijkheden bij de overgang van school naar het beroepsleven, met name voor de lager gekwalificeerden;

- hoge indirecte loonkosten die uitgaan boven het gemiddelde in de Europese Unie;

- mogelijkheden voor het scheppen van werkgelegenheid in de dienstensector, die, ondanks zijn hoge aandeel in de totale werkgelegenheid, werk biedt aan slechts ongeveer 40 % van de bevolking tussen 15 en 64 jaar; dat is tien procentpunten lager dan het gemiddelde van de drie best presterende lidstaten.

Frankrijk moet:

1. de bestaande uitkeringsstelsels, met name die welke vervroegde uittreding vergemakkelijken, herzien teneinde oudere werknemers langer aan het werk te houden;

2. coherente strategieën vaststellen en uitvoeren, waaronder regelgeving, fiscale en andere maatregelen, ter verlaging van de administratieve lasten voor ondernemingen, teneinde het werkgelegenheidspotentieel van de dienstensector te benutten, door onder andere voort te bouwen op recente inspanningen om nieuwe arbeidskansen voor jongeren te creëren;

3. de beleidsmaatregelen voortzetten en evalueren die bedoeld zijn om de belasting op arbeid, met name voor ongeschoolde en laagbetaalde werknemers, te verminderen;

4. het sociale partnerschap versterken teneinde een allesomvattende benadering van de modernisering van de arbeidsorganisatie te ontwikkelen.

VII. IERLAND

De Ierse economie kende in de jaren negentig een langdurige periode van krachtige groei en nieuwe werkgelegenheid. De arbeidsmarkt ondergaat ingrijpende structurele veranderingen en de aard van de problemen is geleidelijk aan het verschuiven van hoge werkloosheid en langdurige werkloosheid (zowel onder jongeren als onder volwassenen) naar nieuwe uitdagingen, zoals:

- een verkrappende arbeidsmarkt, waardoor de economische groei in de toekomst zal worden afgeremd;

- een aanzienlijke genderkloof in de werkgelegenheid, die mogelijkheden biedt voor een vergroting van de arbeidsmarktparticipatie van vrouwen;

- een lage participatie van de werknemers aan onderwijs en opleiding (circa 5 %);

- maximale benutting van de arbeidsmogelijkheden in de dienstensector, waar ondanks het succes van recente beleidsinitiatieven om gunstige voorwaarden te scheppen voor het creëren van nieuwe banen, de werkgelegenheid ten achter blijft bij het gemiddelde in de Europese Unie.

Ierland moet:

1. een allesomvattende strategie vaststellen om de participatie van vrouwen op de arbeidsmarkt te vergroten, waaronder het afschaffen van belemmeringen in de belasting- en uitkeringsstelsels en de invoering van maatregelen ter vergemakkelijking van het combineren van werk en gezin. Er moet met name gewerkt worden aan een verbetering van de opvang van kinderen en andere zorgafhankelijken en aan flexibele verlofregelingen;

2. recentelijk uitgevoerd beleid voortzetten, waaronder regelgeving, onderwijs- en fiscale maatregelen, teneinde de mogelijkheden voor werkgelegenheidsgroei in de dienstensector verder te benutten;

3. de beleidsinspanningen om de bedrijfsinterne opleiding van werknemers uit te breiden en te verbeteren, intensiveren.

VIII. ITALIË

De arbeidsmarkt vertoonde in 1998 een licht herstel. De werkgelegenheid maakte met 0,6 % een gematigde groei door in een klimaat dat gekenmerkt werd door een zwakke economische groei en een scherpe daling van de reële arbeidskosten per eenheid. Deze verbetering was echter niet voldoende om een einde te maken aan de aanhoudende structurele problemen op de arbeidsmarkt, zoals daar zijn:

- een trage groei van de werkgelegenheid en een lage participatiegraad van 50,8 % (bijna 10 procentpunten onder het gemiddelde in de Europese Unie), verband houdend met de lage gemiddelde werkgelegenheid in de dienstensector (31,7 %);

- een hoge gemiddelde werkloosheid, die twee punten boven het gemiddelde in de Europese Unie blijft; bovendien een hoge en stijgende jeugdwerkloosheid (12,9 % van de jongeren) en langdurige werkloosheid (8,4 % van de beroepsbevolking);

- een grote genderkloof in de werkgelegenheid, dicht bij de 30 procentpunten, vergeleken met de 20 procentpunten voor de Unie als geheel; ook worden vrouwen in veel grotere mate door werkloosheid getroffen dan mannen (respectievelijk 16,7 % en 9,4 %);

- de regionale verschillen in werkloosheid tussen Noord en Zuid blijven aanzienlijk (in het zuiden bedraagt de werkloosheid 22,8 %, tien punten meer dan het nationale gemiddelde);

- een hoger dan gemiddelde belasting op arbeid, met een impliciete belasting op inkomen uit arbeid van 50 % (tegen een gemiddelde in de Europese Unie van 43 %).

Italië moet:

1. afdoende, coherente en meetbare actie ondernemen om de voorkomen dat jonge en volwassen werklozen afglijden naar langdurige werkloosheid. Er moet met name een grotere inspanning worden gedaan om de hervorming van de diensten voor de arbeidsvoorziening te voltooien, een preventief beleid te voeren in overeenstemming met de richtsnoeren 1 en 2, en de kwaliteit van de beroepsopleiding te verbeteren. De inspanningen ter verbetering van het stelsel van statistisch toezicht moeten worden voortgezet, zodat in 2000 beleidsindicatoren inzake preventie en activering worden verstrekt die in overeenstemming zijn met de overeengekomen definities en methoden;

2. coherente strategieën vaststellen en uitvoeren, waaronder regelgeving, fiscale en andere maatregelen, ter verlichting van de administratieve lasten voor ondernemingen, teneinde het ondernemerschap te stimuleren en het werkgelegenheidspotentieel van de dienstensector te benutten;

3. de huidige hervormingsinspanningen voortzetten om de belastingdruk te verleggen van arbeid naar andere belastingbronnen;

4. de uitvoering van de hervorming van het pensioenstelsel en andere uitkeringsstelsels voortzetten teneinde de uitstroom uit de arbeidsmarkt in pensioenen en andere regelingen te verkleinen;

5. een allesomvattend beleid vaststellen om de brede genderkloven in de werkgelegenheid en de werkloosheid aan te pakken, onder ander door voort te bouwen op bestaande specifieke initiatieven. Het genderbeleid moet ook in alle pijlers van het nationale actieplan voor de werkgelegenheid worden geïntegreerd.

IX. LUXEMBURG

De werkgelegenheidssituatie is over het algemeen gunstig en wordt geschraagd door een krachtige economische groei, vergezeld van een constante stijging van de werkgelegenheid. Naast zeer lage werkgelegenheidscijfers voor sommige segmenten van de bevolking is er echter sprake van een enorme instroom van grensarbeiders. De belangrijkste problemen op de arbeidsmarkt zijn:

- de lage participatiegraad van werknemers boven de 50 (slechts 38 %), hetgeen voornamelijk het resultaat is van een beleid dat het vervroegd uittreden uit de arbeidsmarkt mogelijk maakt, zoals arbeidsongeschiktheidspensioenen en VUT-regelingen;

- de zeer lage participatiegraad van vrouwen (45 %), die resulteert in een genderkloof in de buurt van de 29 procentpunten, een van de hoogste in de Europese Unie;

- een toename van de werkgelegenheid, waarvan grensarbeiders 75 % voor hun rekening nemen;

- geringe participatie aan bij- en nascholing en opleiding.

Luxemburg moet:

1. de belasting- en uitkeringsstelsels nader bestuderen teneinde de belemmeringen weg te nemen die de arbeidsparticipatie van met name oudere werknemers kunnen ontmoedigen;

2. zich blijven inspannen om te komen tot een allesomvattende strategie om de participatie van vrouwen op de arbeidsmarkt te vergroten, waaronder het bestuderen van belemmeringen in de belasting- en uitkeringsstelsels en maatregelen ter vergemakkelijking van het combineren van werk en gezin.

X. NEDERLAND

De Nederlandse economie heeft een langdurige periode van sterke groei en nieuwe werkgelegenheid gekend, waardoor de werkloosheid gestaag is gedaald. Ofschoon de Nederlandse economie tot de sterkste van de Europese Unie behoort, blijven de belangrijkste problemen op de arbeidsmarkt:

- de lage participatiegraad van mensen boven de 55 (slechts 31 %, tegen een gemiddelde in de Europese Unie van 40,6 %); voor vrouwen is het percentage zelfs nog lager (19,8 % tegen een gemiddelde in de Europese Unie van 26,1 %);

- ondanks een recente daling is de belasting op arbeid nog steeds aanzienlijk;

- een hoge actieven/inactieven-ratio (35 %). Het aantal arbeidsongeschikten is de laatste tijd toegenomen en het aantal mensen met een werkloosheidsuitkering is hoog (9 % van de beroepsbevolking);

- knelpunten bij het arbeidsaanbod, met eind 1998 zo'n 136000 onvervulde vacatures;

- een grote genderkloof in de werkgelegenheid, ondanks de recente toename van de participatiegraad van vrouwen. Deze blijft ongeveer 24 procentpunten onder die voor mannen (80,0 %), een verschil van 1 miljoen banen.

Nederland moet:

1. zijn inspanningen voortzetten om de belasting- en uitkeringsstelsels te verbeteren teneinde de belemmeringen weg te nemen die de arbeidsparticipatie van met name vrouwen en oudere werknemers kunnen ontmoedigen. Er zijn vastberaden inspanningen nodig om het grote aantal personen te verkleinen dat door passieve inkomenssteunregelingen van de arbeidsmarkt uitgesloten blijft;

2. zijn inspanningen ter verbetering van het stelsel van statistisch toezicht voortzetten, zodat in 2000 beleidsindicatoren inzake preventie en activering worden verstrekt die in overeenstemming zijn met de overeengekomen definities en methoden.

XI. OOSTENRIJK

De werkgelegenheidssituatie blijft over het algemeen gunstig, ondanks een lichte toename van de werkloosheid in 1998. De Oostenrijkse economie vertoont een van de hoogste werkgelegenheidscijfers en een van de laagste werkloosheidscijfers in de Europese Unie. De belangrijkste problemen op de arbeidsmarkt zijn:

- een trage groei van de werkgelegenheid gedurende het grootste deel van de jaren negentig (0,4 % in 1991-1998 en - 0,03 % in 1994-1998);

- de lage participatiegraad van oudere werknemers (43 % in de leeftijdscategorie 50-64);

- een aanzienlijke genderkloof in de werkgelegenheid (21 procentpunten) ondanks het feit dat de participatiegraad van vrouwen hoger is dan het gemiddelde in de Europese Unie;

- een meer dan gemiddelde belasting op arbeid, met een impliciete belasting op inkomen uit arbeid die bij 46 % ligt.

Oostenrijk moet:

1. de VUT-regelingen herzien en flexibele arbeidstijdregelingen ontwikkelen, teneinde oudere werknemers langer aan het werk te houden;

2. een allesomvattende strategie voortzetten om de genderkloof in de werkgelegenheid te verkleinen, onder andere door de invoering van maatregelen ter vergemakkelijking van het combineren van werk en gezin;

3. zijn inspanningen voortzetten om de hoge belasting op arbeid te verlagen en zich daarbij vooral richten op probleemgroepen op de arbeidsmarkt.

XII. PORTUGAL

De werkgelegenheidssituatie is de afgelopen jaren voortdurend verbeterd als gevolg van de sterke economische bedrijvigheid. Achter de goede werkgelegenheidsindicatoren gaan echter structurele zwaktes schuil die de arbeidsmarkt kwetsbaar maken. De belangrijkste problemen op de arbeidsmarkt zijn:

- de geringe participatie van de werknemers aan onderwijs en opleiding en de lage scholingsgraad van de volwassen beroepsbevolking;

- een aanzienlijk werkgelegenheidspotentieel in de dienstensector, die werk biedt aan slechts 38 % van de bevolking tussen 15 en 64 jaar;

- een lage gemiddelde arbeidsproductiviteit, wat duidt op tekortschietende kwalificaties van de beroepsbevolking en een trage invoering van nieuwe technologieën, alsook op mogelijkheden voor een modernisering van de arbeidsorganisatie.

Portugal moet:

1. zijn inspanningen voortzetten om de kwaliteit van het onderwijsstelsel te verbeteren en de steun voor bij- en nascholing te versterken, met name door de sociale partners daar actiever bij te betrekken;

2. coherente strategieën vaststellen en uitvoeren, waaronder regelgeving, fiscale en andere maatregelen, ter verlichting van de administratieve lasten voor ondernemingen, teneinde het ondernemerschap te stimuleren en het werkgelegenheidspotentieel van de dienstensector te benutten;

3. een partnerschapsbenadering aanmoedigen en concrete toezeggingen door de sociale partners op alle passende niveaus inzake de modernisering van de arbeidsorganisatie bevorderen, teneinde de productiviteit en het concurrentievermogen van de ondernemingen te verbeteren en tegelijkertijd te zorgen voor het vereiste evenwicht tussen flexibiliteit en zekerheid.

XIII. FINLAND

De Finse economie is de laatste jaren sterk gegroeid, evenals de werkgelegenheid, wat heeft geleid tot een significante daling van de werkloosheid. De belangrijkste problemen op de arbeidsmarkt zijn:

- de lage participatiegraad van vrouwen en mannen boven de 50 (resp. 55,2 % en 50,6 %), aanmerkelijk lager dan die voor jongere werknemers (respectievelijk 76 % en 71 %);

- een aanhoudend hoog percentage moeilijk plaatsbare werklozen, vooral onder de ouderen (7 % van de beroepsbevolking);

- een hoge jeugdwerkloosheid (meer dan 11 %, twee procentpunten hoger dan het gemiddelde in de Europese Unie);

- hoewel de participatiegraad voor vrouwen, met name de jongere onder hen, hoog is, is de horizontale seksesegregatie aanzienlijk;

- een meer dan gemiddelde belasting op arbeid, met een impliciete belasting op inkomen uit arbeid die bij 55 % ligt (tegen een gemiddelde in de Europese Unie van 43 %).

Finland moet:

1. de herziening van de bestaande uitkeringsstelsels voortzetten, met name van de VUT-regelingen, teneinde oudere werknemers langer aan het werk te houden;

2. de recente beleidsvoornemens om de belasting op arbeid te verlagen, voortzetten;

3. in het kader van de gender mainstreaming bestuderen hoe de huidige horizontale seksesegregatie van de arbeidsmarkt kan worden verkleind.

XIV. ZWEDEN

Het algemene herstel van de economie heeft in 1998 tot een duidelijke verbetering van de arbeidsmarkt geleid. Ondanks de hoge participatiegraad, zijn de belangrijkste problemen op de arbeidsmarkt:

- een trage groei van de werkgelegenheid gedurende het grootste deel van de jaren negentig (- 1,7 % in 1991-1998 en 0,3 % in 1994-1998);

- de werkloosheid is met 8,2 % nog hoog, hoewel die iets onder het gemiddelde in de Europese Unie ligt;

- een grote seksesegregatie van de arbeidsmarkt;

- de hoogste belasting op inkomen uit arbeid van de Europese Unie, met een impliciete belasting die ligt bij 58 % (tegen een gemiddelde in de Europese Unie van 43 %).

Zweden moet:

1. maatregelen nemen om de hoge belasting op inkomen uit arbeid te verlagen, met name voor degenen met een laag nettoloon;

2. in het kader van de gender mainstreaming bestuderen hoe de huidige horizontale seksesegregatie van de arbeidsmarkt kan worden verkleind.

XV. VERENIGD KONINKRIJK

De arbeidsmarkt doet het de laatste tijd relatief goed in vergelijking met het gemiddelde in de Europese Unie. Er moeten echter nog structurele problemen worden aangepakt:

- ondanks een gunstige arbeidsmarktsituatie is de instroom in langdurige werkloosheid van werkloze jongeren en volwassen werklozen (respectievelijk 18 % en 12 %) nog steeds hoger dan in de lidstaten die het best presteren;

- kernen met een aanhoudende zeer langdurige werkloosheid of inactiviteit onder ouderen, etnische minderheden, alleenstaande ouders en achtergestelden;

- de genderkloof ligt boven het gemiddelde in de Europese Unie, gemeten in termen van voltijdsequivalenten (ongeveer 33 procentpunten), een gevolg van het feit dat veel vrouwen een deeltijdbaan hebben.

Het Verenigd Koninkrijk moet:

1. zich concentreren op verschillen in beloning tussen mannen en vrouwen en een passend beleid ontwikkelen om dit probleem aan te pakken, onder andere voortbouwend op de positieve effecten die worden verwacht van de invoering van het minimumloon in 1998;

2. een partnerschapsbenadering aanmoedigen teneinde de sociale partners op alle passende niveaus in staat te stellen tot overeenstemming te komen inzake de modernisering van de arbeidsorganisatie, teneinde de productiviteit en het concurrentievermogen van de ondernemingen te verbeteren en tegelijkertijd te zorgen voor het vereiste evenwicht tussen flexibiliteit en zekerheid;

3. het stelsel van statistisch toezicht verbeteren, zodat in 2000 beleidsindicatoren inzake preventie en activering worden verstrekt die in overeenstemming zijn met de overeengekomen definities en methoden;

4. zijn inspanningen tot uitbreiding en verbetering van de kwaliteit van de kinderopvangfaciliteiten voortzetten, teneinde met name vrouwen in staat te stellen meer parttime en fulltime te werken, al naargelang hun voorkeur.