BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE van 14 september 1994 betreffende de steun die in Ierland in het kader van de regeling inzake het "Market Development Fund" voor de uitvoer van paddestoelen wordt verleend (Slechts de tekst in de Engelse taal is authentiek) (94/814/EG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en inzonderheid op artikel 93, lid 2, eerste alinea,

Gelet op Verordening (EEG) nr. 1035/72 van de Raad van 18 mei 1972 houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector groenten en fruit (1), laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 3669/93 (2), en inzonderheid op artikel 31,

Na de belanghebbenden overeenkomstig artikel 93, lid 2, van het Verdrag formeel te hebben aangemaand hun opmerkingen mede te delen (3), en na deze opmerkingen te hebben onderzocht,

Overwegende hetgeen volgt:

I 1. De Commissie is ervan in kennis gesteld dat aan paddestoelenkwekers aan de uitgevoerde hoeveelheden gekoppelde staatssteun werd verleend; volgens dezelfde bron werd de steun verleend uit het "Market Development Fund". Bij schrijven van 17 december 1992 vroeg de Commissie de Permanente Vertegenwoordiger van Ierland of deze steun inderdaad werd verleend en, zo dit bevestigend dient te worden beantwoord, hoe deze maatregel te verenigen is met de regeling inzake het Market Development Fund, waartegen de Commissie in november 1992 (steunmaatregel nr. 644/92) geen bezwaar had gemaakt. In het kader van het Market Development Fund kon aan ondernemingen die landbouwprodukten produceren waarvoor een gemeenschappelijke marktordening geldt, alleen steun worden toegekend voor scholing, verruiming van de markt of reclame en voor bepaalde investeringen en/of kortlopend bedrijfskrediet. Bij schrijven van 1 april 1993 hebben de Ierse autoriteiten de Commissie een niet zeer gedetailleerd antwoord gezonden; daarom vroeg de Commissie op 7 april 1993 nadere uitleg teneinde misverstanden over de toepassing van het Market Development Fund voor paddestoelenkwekers uit te sluiten.

Bij telexbericht van 14 april 1993 drong de Commissie aan op een antwoord op haar telexbericht van 23 februari 1993, waarin zij nadere bijzonderheden had gevraagd over een van de voorwaarden voor de toekenning van de betrokken steun en waarop de Commissie nog geen antwoord had ontvangen.

De Ierse autoriteiten antwoordden op het verzoek van de Commissie van 7 april 1993 bij telexbericht van 7 mei 1993. Voorts antwoordden zij bij telexbericht van 12 mei 1993 op het telexbericht van 23 februari 1993. Naar aanleiding van het telexbericht van 12 mei 1993 vroeg de Commissie in een telexbericht van 17 mei 1993 verdere verduidelijkingen.

De Ierse autoriteiten antwoordden op het telexbericht van de Commissie van 17 mei 1993 bij telexbericht van 23 juni 1993. Desondanks had de Commissie nog steeds bepaalde twijfels, en daarom werd op 29 juni 1993 een vergadering gehouden waaraan werd deelgenomen door de Ierse autoriteiten en functionarissen van de Commissie. Ook na afloop van deze vergadering bleef de twijfel over de toepassing van het Market Development Fund op de sector paddestoelen bestaan.

2. Volgens bepaalde berichten die de Commissie bereikten, hoofdzakelijk gebaseerd op een document dat een circulaire van de "Irish Trade Board" bleek te zijn, waarvan de Commissie een kopie bezit, wordt de steun verleend aan individuele paddestoelenkwekers die hun compost van een of meer van de vijf Ierse compostleveranciers kopen en die verse paddestoelen uitvoeren; het bedrag van de steun is afhankelijk van de hoeveelheid uitgevoerde paddestoelen. De steun bedraagt, volgens een bij de Commissie ingediende klacht, tussen 3,5 p en 6,5 p per pond en beloopt in totaal 1,2 miljoen Iers £.

De diverse, door de Ierse autoriteiten verstrekte antwoorden en verduidelijkingen, onder meer de verklaring dat de uitvoer van paddestoelen slechts één voorwaarde is om voor de steun in aanmerking te komen, dat het bedrag van de steun niet afhankelijk is van de hoeveelheid uitgevoerde paddestoelen en dat uit het Market Development Fund aan de paddestoelenkwekers alleen steun wordt toegekend in verhouding tot hun subsidiabele uitgaven voor opleiding, marktverruiming en verkoopbevordering, stroken niet met de informatie die is vervat in het vorengenoemde document, dat een circulaire van de Irish Trade Board blijkt te zijn.

Bij schrijven van 23 juni 1993 bevestigden de Ierse autoriteiten het bestaan van de vorenvermelde circulaire, maar verklaarden zij dat het aan enkele compostbedrijven was toegezonden vóórdat steun was uitbetaald en dat de zaak achteraf was rechtgezet. De Ierse autoriteiten verstrekten evenwel geen duidelijke bewijzen om hun verklaring betreffende de rechtzetting te staven. Ook in de vergadering van 29 juni 1993 werden geen nieuwe bewijzen aangedragen die alle twijfel ten aanzien van de verenigbaarheid van de steun met de regeling inzake het Market Development Fund konden wegnemen.

II 1. De Commissie heeft de Ierse Regering bij schrijven van 29 juli 1993 ervan in kennis gesteld dat zij besloten had tegen deze steunmaatregel de procedure van artikel 93, lid 2, van het Verdrag in te leiden.

In dit schrijven deelde de Commissie de Ierse autoriteiten mede dat zijn, op grond van de informatie in vorenvermeld document - een circulaire van de Irish Trade Board -, van oordeel was dat de betrokken steun principeel niet als een juiste toepassing van de regeling inzake het Market Development Fund voor de paddestoelenkwekers kon worden beschouwd. De steun, die volgens de circulaire werd berekend naar verhouding van de uitgevoerde hoeveelheden, was in feite steun voor de bedrijfsvoering, rechtstreeks resulterend in een kunstmatige verlaging van de produktiekosten van de kwekers. Deze steun kon dus de concurrentie vervalsen en een ongunstige invloed hebben op het handelsverkeer tussen Lid-Staten en voldeed daardoor aan de criteria van artikel 92, lid 1, zonder evenwel in aanmerking te komen voor de uitzonderingen die zijn vermeld in artikel 92, leden 2 en 3.

De maatregel vormde ook een inbreuk op Verordening (EEG) nr. 1035/72. De bepalingen van deze verordening moeten namelijk worden beschouwd als een volledig en afgerond geheel, dat geen ruimte laat voor aanvullende marktregulerende maatregelen van de Lid-Staten.

Voorts is een van de voorwaarden voor de toekenning van de steun, in het onderhavige geval de verplichting om van een of meer van de vijf Ierse compostleveranciers compost te kopen, een maatregel met dezelfde werking als een kwantitatieve beperking op het handelsverkeer, en derhalve in strijd met de artikelen 30 en volgende van het Verdrag. Principieel beschouwt de Commissie alle steun voor de toekenning waarvan voorwaarden gelden die in strijd zijn met een bepaling van het Gemeenschapsrecht, als onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt in de zin van artikel 92 van het Verdrag, omdat elke steun van dien aard strijdig moet worden geacht met het algemeen belang.

2. Overeenkomstig vorenvermelde procedure heeft de Commissie de Ierse Regering aangemaand haar opmerkingen mede te delen.

De Commissie heeft ook de andere Lid-Staten en de overige belanghebbenden aangemaand hun opmerkingen mede te delen (zie voetnoot 3).

III De Lid-Staten en verscheidene andere belanghebbenden hebben de Commissie hun opmerkingen meegedeeld. De brieven met deze opmerkingen zijn met een schrijven van 10 februari 1994 aan de Ierse autoriteiten toegezonden.

Bij schrijven van 11 oktober 1993 kondigden de Ierse autoriteiten aan dat zij zo spoedig mogelijk op het schrijven van 29 juli 1993 zouden antwoorden en in een brief van 24 maart 1994 beloofden zij binnen twee weken een antwoord te zullen zenden. In laatstgenoemde brief verklaarden de Ierse autoriteiten tevens dat zij de regeling inzake het Market Development Fund aan het herzien waren en dat zij wat meer tijd nodig hadden om deze herziening te voltooien voor wat de categorie kleine ondernemingen betreft.

Bij schrijven van 6 april 1994 verstrekten de Ierse autoriteiten de Commissie een antwoord over enkele fundamentele aspecten van de regeling. Wat de inbreuk op artikel 30 van het Verdrag betreft, benadrukten zij dat degene die de steun uit het Market Development Fund moesten uitkeren, oorspronkelijk van oordeel waren dat geen steun mocht worden verleend aan ondernemingen die hun compost importeerden, omdat deze van de devaluatie van het pond sterling hadden geprofiteerd. Na protest van enkele ondernemingen en in het licht van de ervaring met de toepassing van dat Fonds, was evenwel besloten de steun ook uit te keren aan aanvragers die hun compost invoerden. Ten bewijze daarvan verstrekten de Ierse autoriteiten een brief van de "Irish Mushroom Growers' Association" van 4 april 1994 waarin werd bevestigd dat deze vereniging ervan overtuigd was dat alle potentiële steunaanvragers van het bestaan van de regeling op de hoogte waren gebracht en dat ondernemingen die hun compost importeerden, voor de steun in aanmerking kwamen en daadwerkelijk steun hadden ontvangen.

Wat het ontstaansfeit voor de betaling van de steun betreft, verklaarden de Ierse autoriteiten dat zij onderzoek hadden gedaan naar de activiteiten van de voornaamste ondernemingen die steun uit het Market Development Fund hadden gekregen, en dat de steun inderdaad naar onder de door de Commissie goedgekeurde regeling vallende activiteiten was gegaan.

Zij voegden eraan toe dat de uitgaven van de vier grootste begunstigde compostleveranciers (die samen bijna 85 % van de steun ontvingen die in het kader van het Market Development Fund in de paddestoelensector is toegekend) in de periode van oktober 1992 tot eind 1993 op de terreinen marktonderzoek, verkooppersoneel en aanwerving, oprichting van bedrijven/kantoren in het buitenland, handelsbeurzen, enz., reizen naar buitenlandse markten, bezoeken van buitenlandse afnemers, kosten van inschrijvingen, reclame en verkoopbevordering, "design" en produktontwikkeling, en scholing, hoger waren dan de steun die zij uit het Market Development Fund hadden ontvangen. Wat de kleinere ondernemingen betreft, die de resterende 15 % van de steun van het Market Development Fund kregen, bevestigden de Ierse autoriteiten dat zij ervan overtuigd waren dat de subsidiabele uitgaven van deze ondernemingen ten minste gelijk waren aan de steun die zij hadden ontvangen.

Het is duidelijk dat de verstrekte bewijzen niet meer omvatten dan een vergelijking achteraf van de verleende steunbedragen en de eveneens achteraf berekende uitgaven van de grote compostleveranciers in een bepaalde periode. De Commissie vond daarom verdere verduidelijkingen nodig, en op 19 april 1994 werd een vergadering gehouden met vertegenwoordigers van de Ierse autoriteiten en functionarissen van de Commissie. In deze vergadering beloofden de Ierse autoriteiten de Commissie onverwijld officiële documenten te zullen verstrekken (indien die bestonden) om aan te tonen dat tijdig, en in ieder geval vóór de eerste uitbetaling van de steun, maatregelen waren genomen om de uitkering van de steun te koppelen aan de subsidiabele uitgaven van de begunstigden volgens de regels van het Market Development Fund.

Hoewel de Ierse autoriteiten enige aanvullende informatie over de verlening van de steun verschaften, verstrekten zij documenten noch andere relevante bewijzen over de uitvoering van de regeling. De verstrekte informatie bestond uit:

a) een brief van 27 april 1994, met ongeveer dezelfde inhoud als de brief van 6 april 1994, maar die ook een kopie bevatte van de richtsnoeren voor de toepassing van de Market Development Fund-regeling en instructies voor het invullen van het steunaanvraagformulier (dat reeds in het bezit van de Commissie was); deze documenten waren toegezonden aan alle steunaanvragende ondernemingen. De brief bevatte ook kopieën van verklaringen van de boekhouders van de vijf compostleveranciers, waarin dezen bevestigden dat deze ondernemingen in de periode van september 1992 tot en met december 1993 uitgaven hadden gedaan voor, naar gelang van de onderneming, marktonderzoek, aanwerving en scholing, verkooppersoneel en aanwerving, reclame en verkoopbevordering, bezoeken van buitenlandse afnemers, oprichting van ondernemingen in het buitenland, handelsbeurzen, tentoonstellingen, demonstraties, reizen naar buitenlandse markten, kosten van inschrijvingen, "design" en produktontwikkeling, ontwikkeling van produkt- en pakhuizen.

Bij de brief van 27 april 1994 was ook een kopie gevoegd van een brief die op 27 april 1994 door de Ierse autoriteiten aan de voorzitter van de Irish Mushroom Growers' Association was gezonden en waarin werd gewezen op de voorwaarde in de circulaire van 20 november 1992 (zie punt II.I), volgens welke de steun slechts aan paddestoelenkwekers die al hun compost in Ierland aankochten, zou worden verleend. De inhoud van laatstgenoemde brief luidt als volgt.

"Ik verwijs naar der bijstand die door het Market Development Fund tijdens de valutacrisis van 1992/1993 is verleend.

Toen het Fonds zijn activiteiten aanvatte, werd in een circulaire van het Fonds van 20 november 1992 gemeld dat steun zou worden verleend aan paddestoelenkwekers die al hun compost in Ierland kopen.

Deze voorwaarde is, zoals u weet, niet toegepast, omdat deze niet in overeenstemming was met de door de EG-Commissie aan de goedkeuring van het Fonds verbonden voorwaarden. (Ik verwijs in dit verband naar de inhoud van Uw brief van 5 april 1994.) De aankoop van Ierse compost zou bovendien geen voorwaarde zijn voor het in aanmerking komen voor ook maar enige bestaande of toekomstige regeling inzake overheidssteun.

Om alle twijfel weg te nemen bij de kwekers die door de brief van het Fonds van 20 november 1992 de indruk zouden hebben gekregen dat in de toekomst overheidssteun zou kunnen worden gekoppeld aan of afhankelijk zou kunnen worden gesteld van de aankoop van Ierse compost door mogelijke steungenieters, verzoek ik u een kopie van deze brief aan al uw leden te zenden en mij te willen bevestigen dat u dit inderdaad hebt gedaan." (vertaling);

b) een brief van 29 april 1994, waarin de in de vorige brieven van de Ierse autoriteiten angevoerde argumenten werden herhaald, maar waarin de volgende nieuwe argumenten werden aangevoerd:

i) de bepalingen in de circulaire van 20 november 1992 waren opgesteld vóórdat de Commissie de regeling inzake het Market Development Fund had goedgekeurd en zijn meegedeeld aan de met de uitvoering van de regeling belaste dienst; er is eerst begin 1992 steun uit het Market Development Fund betaald; toen waren de in de brief van 20 november 1992 vermelde regelingen reeds vervangen, zodat deze dus niet zijn toegepast; de steun werd door de autoriteiten uitbetaald aan ondernemingen die paddestoelen exporteerden, zonder dat voor hen enige verplichting gold om de steun door te betalen aan de paddestoelenkwekers;

ii) de voorwaarden voor verlening van de steun bleken voor de begunstigden duidelijk uit:

- de richtsnoeren voor de toepassing van de regeling en de instructies voor het invullen van het aanvraagformulier (zie punt a));

- de officiële goedkeuringsbrieven van de Irish Trade Board aan alle ondernemingen die steun uit het Fonds ontvingen; daarin werd geen gewag gemaakt van een verplichting om de ontvangen middelen door te betalen aan de paddestoelenkwekers, en een dergelijke voorwaarde werd inderdaad niet gesteld;

- het officiële document inzake de uitkering van de middelen en het officiële ontvangstbewijs dat de ondernemingen moesten invullen en waaruit bleek dat:

i) er geen verplichting was om de ontvangen steun naar de paddestoelenkwekers door te schuiven,

ii) het bedrag van de steun was gekoppeld aan het aantal personeelsleden van de onderneming, en niet afhankelijk was van de hoeveelheid uitgevoerde paddestoelen.

Ter adstructie verstrekten de Ierse autoriteiten een kopie van de eerder vermelde instructies, een kopie van een brief van de Irish Trade Board waarbij goedkeuring van de steun, een kopie van het officiële betalingsdocument en een kopie van het bewijs van ontvangst dat door de compostleverancier moest worden ingevuld.

In dezelfde brief verklaarden de Ierse autoriteiten ten slotte dat een en ander moest volstaan om de Commissie ervan de overtuigen dat:

i) de bijstand van het Market Development Fund werd betaald aan paddestoelen exporterende ondernemingen,

ii) het bedrag van de bijstand niet werd berekend op basis van de hoeveelheid paddestoelen die deze ondernemingen uitvoerden,

iii) van deze ondernemingen niet werd verlangd dat zij de steun aan de paddestoelenkwekers zouden doorbetalen,

iv) de voorwaarde dat Ierse compost moest worden gebruikt al was ingetrokken vóórdat een beslissing werd genomen over het al dan niet voor steun in aanmerking komen van een onderneming

v) er geen gegadigde is die geen steun heeft ontvangen als uitvloeisel van de oorspronkelijk vastgestelde voorwaarde, en

vi) elke invloed die de oorspronkelijk vastgestelde voorwaarde kan hebben gehad op de beslissing van een onderneming ten aanzien van de compost die zij zou aankopen, ongedaan is gemaakt.

IV 1. Overeenkomstig artikel 31 van Verordening (EEG) nr. 1035/72 zijn de artikelen 92, 93 en 94 van het Verdrag van toepassing op het betrokken produkt.

De betrokken steun kan principieel slechts als een toepassing van het Market Development Fund worden beschouwd indien deze aan de begunstigden is uitgekeerd overeenkomstig de voor dit Fonds vastgestelde voorwaarden. De regeling inzake het Market Development Fund, waartegen de Commissie op 12 november 1992 geen bezwaar heeft gemaakt, was in feite een tijdelijke regeling die uiterlijk eind maart 1993 afliep en bedoeld was om kleine en middelgrote ondernemingen te helpen hun financiële moeilijkheden als gevolg van de devaluatie van het pond sterling te overwinnen. Inzonderheid voor ondernemingen die landbouwprodukten produceren die onder een gemeenschappelijke marktordening vallen (dit is het geval voor paddestoelen), en in tegenstelling tot hetgeen geldt voor de ondernemingen waarvan de produktie geen landbouwprodukten omvat, moest de steun worden beperkt tot de subsidiabele uitgaven voor scholing, verruiming van de markt en reclame en tot steun voor bepaalde investeringen en/of kortlopend bedrijfskrediet.

Een van de voorwaarden om voor deze regeling in aanmerking te komen was dat de onderneming afhankelijk was van de markt van het Verenigd Koninkrijk. In het onderhavige geval echter was de uitvoer van paddestoelen niet alleen een voorwaarde om voor de steun in aanmerking te komen, zoals de Ierse autoriteiten stellen (zie I.2), maar uit de circulaire die in het bezit van de Commissie is en waarvan het bestaan door de Ierse autoriteiten is bevestigd, blijkt dat het bedrag van de aan de kwekers uitgekeerde steun op basis van de uitgevoerde hoeveelheden paddestoelen, en niet op die van hun subsidiabele uitgaven werd berekend.

Volgens de Ierse autoriteiten is dit document nadien gecorrigeerd, doch nog vóórdat enige steun werd uitbetaald, maar noch op de bilaterale vergadering van 29 juni 1993, noch in de brieven van 11 oktober 1993 en 24 maart 1994, noch in die van 6 april 1994 na de inleiding van de procedure van artikel 93, lid 2, van het Verdrag, en evenmin ter vergadering van 19 april 1994, of in de brieven van 27 en 29 april 1994, is de Commissie inzake deze correctie of de wijze waarop zij werd uitgevoerd een document of een ander duidelijk bewijs verstrekt.

De antwoorden van de Ierse autoriteiten van 24 maart en 6 april 1994 bevatten geen nieuwe bijzonderheden betreffende het ontstaansfeit voor de betaling van de steun.

De door de Ierste autoriteiten uitgevoerde controle achteraf, die moet aantonen dat de steun daadwerkelijk overeenkomstig de regels van het Market Development Fund is verleend, zoals is meegedeeld in de antwoorden van 24 maart, 6 april en 27 en 29 april 1994, is voor de Commissie geen reden om haar oordeel dat de steun niet met de voorschriften in overeenstemming was, te herzien. De Ierse autoriteiten verrichten weliswaar achteraf een onderzoek naar de uitgaven, maar dat is geen bewijs dat de steun alleen is verleend voor uitgaven waarvoor in het kader van het Markt Development Fund steun kon worden toegekend aan marktdeelnemers die in bijlage II van het Verdrag vermelde produkten produceren of verhandelen. Een beslissing betreffende de subsidiabele uitgaven had uiterlijk moeten worden genomen toen de steun oorspronkelijk werd toegekend.

Bovendien betroffen de door de Ierse autoriteiten uitgevoerde controles, die verondersteld werden bij de ontvangers van de steun te zijn verricht, alleen de compostleveranciers die, overeenkomstig de circulaire van 20 november 1992, de steun rechtstreeks, zonder inhoudingen, aan de paddestoelenkwekers moesten doorgeven.

Wat de officiële documenten betreft die de Ierse autoriteiten in de vergadering van 19 april 1994 beloofden onverwijld aan de Commissie te zullen voorleggen - indien dergelijke documenten bestonden - zodat de Commissie zich ervan zou kunnen vergewissen dat tijdig het nodige was gedaan om de steun aan de subsidiabele uitgaven van de gegadigden te koppelen overeenkomstig de regels van het Market Development Fund, moet erop worden gewezen dat door de Ierse autoriteiten geen enkel dergelijk document is verstrekt. In de eerder vermelde brief, die op 27 april aan de Irish Mushroom Growers' Association is gezonden, is alleen sprake van het gebruik van compost door de paddestoelenkwekers.

Wat de brief van 29 april 1994 en de daarbij gevoegde documenten betreft, deze zijn geen bewijs dat vóór de toekenning van de steun, eind 1992, maatregelen waren genomen om de steunverlening te koppelen aan de in de brief van de Commissie van 16 november 1992 bedoelde uitgavensoorten (zie punt I.1).

Bovendien:

- is, hoewel in deze brief wordt verklaard dat de bepalingen van de circulaire van 20 november 1992 zijn vervangen en niet zijn toegepast, geen document overgelegd of geen duidelijk bewijs geleverd dat deze circulaire werd ingetrokken en vervangen;

- bewijst het ontbreken van enige aanduiding in de kopie van de officiële brief van de Irish Trade Board tot toekenning van de steun aan de ondernemingen (bij voorbeeld de brief van 15 december 1992), inzake een verplichting voor de ondernemingen om de steun rechtstreeks, zonder inhouding, aan de paddestoelenkwekers door te geven, niet dat deze verplichting in werkelijkheid niet werd nagekomen, zoals bij de circulaire van 20 november 1992 was voorgeschreven;

- geldt dezelfde conclusie voor het document inzake de uitbetaling van de steun aan de ondernemingen;

- bevestigt het feit dat in punt 3 van de bovengenoemde brief van de Irish Trade Board eraan wordt herinnerd dat de steun wordt verleend indien de compost van een Ierse compostleverancier wordt gekocht, het vermoeden dat de circulaire van 20 november 1992, waarin deze voorwaarde reeds was opgenomen, in feite nooit is vervangen.

2. Het is ook duidelijk dat, ongeacht of de ontvangende ondernemingen al dan niet verplicht waren de steun aan de kwekers door te geven, de steun toch moet worden beschouwd als steun voor de bedrijfsvoering die onverenigbaar is met de gemeenschappelijke markt, omdat uit de gedetailleerde informatie over deze zaak blijkt dat de betaling van de steun niet werd gekoppeld aan de soorten uitgaven die in de brief van de Commissie van 16 november 1992 zijn vermeld.

3. Dat, zoals in de brief van de Ierse autoriteiten van 29 april 1994 wordt aangevoerd, de toegekende steun werd berekend op grond van het aantal personeelsleden van de begunstigde onderneming, en niet van de hoeveelheid uitgevoerde paddestoelen, neemt niet weg dat het gaat om steun voor de bedrijfsvoering aan paddestoelen exporterende ondernemingen.

Dergelijke steun heeft tot gevolg dat de begunstigden in een gunstiger positie worden geplaatst dan de marktdeelnemers uit dezelfde sector in andere Lid-Staten.

Dit leidt dus tot vervalsing van de concurrentie tussen de Ierse marktdeelnemers (producenten en/of exporteurs) die steun ontvangen, en de marktdeelnemers in de andere lid-Staten.

Bovendien heeft Ierland sedert 1981 zijn aandeel in de markt voor paddestoelen vergroot, en het is, in absolute cijfers, de grootste exporteur van verse paddestoelen in de Gemeenschap - het exporteert bijna uitsluitend naar het Verenigd Koninkrijk - geworden (in 1980 produceerde Ierland slechts 6 000 ton paddestoelen, tegen 37 000 ton in 1991; van deze 37 000 ton exporteert Ierland 24 193 ton naar andere Lid-Staten, waarvan 24 172 ton naar het Verenigd Koninkrijk). Het totale intracommunautaire handelsverkeer in 1991 bedroeg 70 448 ton.

Het is dan ook waarschijnlijk dat de betrokken steun het handelsverkeer tussen de Lid-Staten nadelig zal beïnvloeden, vooral omdat meer dan de helft van de Ierse produktie naar andere landen van de Gemeenschap wordt uitgevoerd.

Deze maatregel beantwoordt dus aan de criteria van artikel 92, lid 1, van het Verdrag.

4. Artikel 92, lid 1, bepaalt dat steunmaatregelen die aan de in in dat lid bepaalde criteria voldoen, in beginsel onverenigbaar zijn met de gemeenschappelijke markt.

De uitzonderingen waarin is voorzien bij artikel 92, lid 2, zijn op de onderhavige steunregeling duidelijk niet van toepassing, en de Ierse autoriteiten hebben zich er trouwens niet op beroepen.

De bij artikel 92, lid 3, toegestane uitzonderingen hebben betrekking op steunmaatregelen die van belang zijn voor de hele Gemeenschap en die niet uitsluitend bepaalde sectoren van een nationale economie ten goede komen. Deze uitzonderingen moeten bij de beoordeling van een regionale of sectorale steunmaatregel of van een individueel geval van toepassing van een algemene steunregeling strikt worden geïnterpreteerd.

Deze uitzonderingen kunnen overigens alleen worden toegestaan indien de Commissie kan vaststellen dat de steunmaatregel noodzakelijk is om een van de beoogde doelstellingen te bereiken. Als zou worden geaccepteerd dat een van deze uitzonderingen zou gelden voor steunregelingen die niet aan deze voorwaarde voldoen, zou worden geduld dat het handelsverkeer tussen de Lid-Staten wordt geschaad en de mededinging wordt verstoord, zonder dat het communautaire belang zulks wettigt en, tegelijk, dat marktdeelnemers in bepaalde Lid-Staten onrechtmatig worden bevoordeeld.

In dit geval blijkt de steunregeling niet aan de in de voorgaande alinea vermelde voorwaarde te voldoen. De Ierse Regering heeft niet aangetoond, en de Commissie heeft er ook geen aanwijzingen voor kunnen vinden, dat de betrokken steun voor een van de uitzonderingen als bedoeld in artikel 92, lid 3, in aanmerking komt.

De regeling is niet gericht op de verwezenlijking van een belangrijk project van gemeenschappelijk Europees belang, in de zin van artikel 92, lid 3, onder b), aangezien het, wegens de mogelijke gevolgen voor het handelsverkeer, strijdig is met het gemeenschappelijk belang. Het is evenmin een maatregel om een ernstige verstoring in de economie van een Lid-Staat op te heffen, in de zin van diezelfde bepaling.

Wat de uitzonderingen betreft als bedoeld in artikel 92, lid 3, onder a) en c), inzake steunmaatregelen om de economische ontwikkeling van bepaalde gebieden te bevorderen of te vergemakkelijken of om de ontwikkeling van bepaalde vormen van economische bedrijvigheid als bedoeld in artikel 92, lid 3, onder c), te vergemakkelijken, dient erop te worden gewezen dat de onderhavige maatregel, doordat het om een vorm van steun voor de bedrijfsvoering gaat, de situatie van de begunstigde producenten niet op duurzame wijze kan verbeteren aangezien deze zich, zodra de steun niet meer wordt betaald, opnieuw in dezelfde situatie zouden bevinden als vóór de verlening van deze overheidssteun.

5. Voorts dient erop te worden gewezen dat de steun betrekking heeft op een produkt waarvoor een gemeenschappelijke marktordening geldt en dat de bevoegdheid van de Lid-Staten om eigener beweging in te grijpen in de toepassing van een dergelijke gemeenschappelijke marktordening die een gemeenschappelijke steunregeling omvat - en die voortaan onder de exclusieve bevoegdheid van de Gemeenschap valt - beperkt is.

De toekenning van de betrokken steun in de paddestoelensector druist in tegen het beginsel dat de Lid-Staten binnen het kader van een gemeenschappelijke marktordening geen eenzijdige beslissingen inzake het inkomen van de landbouwers meer mogen nemen door dergelijke steun te verlenen. Zelfs in de veronderstelling dat voor de producenten van het betrokken landbouwprodukt een uitzondering op grond van artikel 92, lid 3, mogelijk zou zijn, zou deze steunmaatregel, doordat hij een inbreuk vormt op de gemeenschappelijke marktordening, niet voor een dergelijke uitzondering in aanmerking komen (zie het arrest van het Hof van Justitie van 26 juni 1979 in zaak 177/78 (Pigs and Bacon Commission tegen Mc Carren Company Ltd) (4)).

De steun moet bijgevolg worden geacht niet voor een van de in artikel 92, lid 3, genoemde uitzonderingen in aanmerking te komen.

6. Bovendien moet de steun, aangezien hij overeenkomstig het rondschrijven van 20 november 1992 alleen werd verleend aan kwekers die compost aankochten bij een of meer van de vijf Ierse compostleveranciers, worden beschouwd als een maatregel met dezelfde werking als een kwantitatieve beperking als bedoeld in artikel 30 van het Verdrag. De regeling zette de paddestoelenkwekers ertoe aan hun compost alleen bij nationale producenten te kopen en vormde daardoor een maatregel met dezelfde werking als een kwantitatieve beperking die niet kan worden gerechtvaardigd op grond van artikel 36, omdat het een zuiver economische maatregel betreft; de Ierse autoriteiten hebben, inzonderheid in hun antwoorden van 23 juni 1993 en 29 april 1994, bevestigd dat de vorenvermelde circulaire inderdaad aan een aantal van de betrokken ondernemingen was gezonden. Volgens de Ierse autoriteiten gebeurde dat voordat steun was uitbetaald en werd de zaak achteraf rechtgezet.

De Commissie is van oordeel dat een steunregeling in beginsel onverenigbaar is met de gemeenschappelijke markt, in de zin van artikel 92 van het Verdrag, indien de voorwaarden voor het verlenen van de steun strijdig zijn met een andere bepaling van het Gemeenschapsrecht.

Hoewel de Ierse autoriteiten in hun schrijven van 29 april 1994 verklaarden dat de in hun circulaire van 20 november 1992 vermelde bepalingen waren ingetrokken en vervangen vóórdat enige betaling had plaatsgevonden, bevat dezelfde brief een kopie van een door de Irish Trade Board op 15 december 1992 aan een steunontvanger gezonden brief, waarin werd medegedeeld dat de steun was toegekend maar waarin ook eraan werd herinnerd dat de steun werd verleend op voorwaarde dat bij een Ierse onderneming compost werd aangekocht.

In de brief van 27 april 1994, die door der Ierse autoriteiten aan de Irish Mushroom Growers' Association werd gezonden met het verzoek de inhoud ervan aan alle leden mee te delen, werd deze vereniging eraan herinnerd dat deze voorwaarde inzake de compostaankoop niet werd toegepast, en werd erkend dat deze bepaling strijdig was met het Gemeenschapsrecht. De Commissie is daarom van oordeel dat deze bepaling van de circulaire van 20 november 1992 vanaf die datum geen effect meer sorteerde.

7. De betrokken steunmaatregel moet derhalve worden beschouwd als onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt in de zin van artikel 92 van het Verdrag.

8. Aangezien de steunmaatregel is vastgesteld zonder dat het ontwerp ervan vooraf aan de Commissie is gemeld, moet hij op grond van artikel 93, lid 3, van het Verdrag als onwettig worden beschouwd.

V Indien een steunregeling onverenigbaar is met de gemeenschappelijke markt, heeft de Commissie, overeenkomstig de rechtspraak van het Hof van Justitie en inzonderheid het arrest van 12 juli 1973 in zaak 70/72 (Commissie tegen Duitsland) (5), bevestigd bij de arresten van 24 februari 1987 en 20 september 1990, respectievelijk in de zaken 310/85 (Deufil tegen Commissie) (6) en C-5/89 (Commissie tegen Duitsland) (7), het recht van de Lid-Staten te eisen dat zij de ten onrechte verleende steun terugvorderen.

Gezien het vorenstaande moet de uitgekeerde steun, waarvan de Commissie het juiste bedrag niet kent maar die, volgens de gegevens die in haar bezit zijn, 1,2 miljoen Iers £ (± 1,5 miljoen ecu) bedraagt, worden terugbetaald.

De bedragen moeten worden teruggevorderd overeenkomstig de procedures en bepalingen van de Ierse wetgeving en inzonderheid de bepalingen inzake rente over aan de overheid verschuldigde, achterstallige bedragen, die moet worden aangerekend vanaf de datum waarop de betrokken steun is uitgekeerd.

Deze maatregel is nodig om de vroegere situatie te herstellen door alle financiële voordelen ongedaan te maken, die de begunstigden van de onrechtmatig verleende steun ten onrechte hebben genoten sinds de datum waarop de steun is uitgekeerd.

Met deze beschikking wordt niet vooruitgelopen op de consequenties die de Commissie, zo nodig, kan trekken ten aanzien van de financiering van uitgaven in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid via het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw (EOGFL),

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

De door het Market Development Fund, per adres An Bord Tráchtála (the Irish Trade Board), aan kwekers en/of exporteurs van paddestoelen verleende steun is onwettig. Deze steun is bovendien onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt in de zin van artikel 92 van het EG-Verdrag.

Artikel 2

Ierland moet de in artikel 1 bedoelde steun afschaffen en de reeds uitbetaalde bedragen terugvorderen binnen twee maanden na de kennisgeving van deze beschikking.

De verschuldigde bedragen moeten worden teruggevorderd overeenkomstig de procedures en bepalingen van de nationale wetgeving, en inzonderheid overeenkomstig die betreffende de rente die moet worden aangerekend over aan de overheid verschuldigde achterstallige bedragen. De rente is verschuldigd vanaf de datum waarop de betrokken steun is uitgekeerd.

Artikel 3

Ierland stelt de Commissie, binnen twee maanden na de kennisgeving van deze beschikking, in kennis van de maatregelen die zijn genomen om aan het bepaalde in artikel 2 te voldoen.

Artikel 4

Deze beschikking is gericht tot Ierland.

Gedaan te Brussel, 14 september 1994.

Voor de Commissie

René STEICHEN

Lid van de Commissie

(1) PB nr. L 118 van 20. 5. 1972, blz. 1.

(2) PB nr. L 338 van 31. 12. 1993, blz. 26.

(3) PB nr. C 251 van 15. 9. 1993, blz. 5.

(4) Jurispr. 1979, blz. 2161.

(5) Jurispr. 73, blz. 813.

(6) Jurispr. 1987, blz. 901.

(7) Jurispr. 1990, blz. I-3437.