VERORDENING ( EEG ) Nr . 82/91 VAN DE COMMISSIE van 5 december 1990 betreffende de toepassing van artikel 85, lid 3, van het Verdrag op bepaalde groepen overeenkomsten, besluiten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen met betrekking tot gronddiensten op luchthavens

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE

GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap,

Gelet op Verordening ( EEG ) nr . 3976/87 van de Raad van 14 december 1987 betreffende de toepassing van artikel 85, lid 3, van het Verdrag op bepaalde groepen overeenkomsten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen in de sector van het luchtvervoer ( 1 ), gewijzigd bij Verordening ( EEG ) nr . 2344/90 ( 2 ), inzonderheid op artikel 2,

Na bekendmaking van de ontwerp-verordening ( 3 ),

Na raadpleging van het Adviescomité voor overeenkomsten en machtsposities in het luchtvervoer,

Overwegende hetgeen volgt :

( 1 ) De Commissie is op grond van Verordening ( EEG ) nr . 3976/87 bevoegd bij verordening op bepaalde groepen overeenkomsten, besluiten of onderling afgestemde feitelijke gedragingen welke rechtstreeks of onrechtstreeks met het verschaffen van luchtvervoerdiensten verband houden, artikel 85, lid 3, van het Verdrag toe te passen .

( 2 ) Overeenkomsten, besluiten of onderling afgestemde feitelijke gedragingen die betrekking hebben op de hetzij door luchtvaartmaatschappijen, hetzij door gespecialiseerde ondernemingen verrichte gronddiensten op luchthavens, zoals de technische en operationele afhandeling op de grond, de afhandeling van passagiers, post, vracht en bagage en de diensten ter verzorging van de boordrestauratie, kunnen onder bepaalde omstandigheden de mededinging beperken en de handel tussen Lid-Staten ongunstig beïnvloeden . Het is in het belang van de rechtszekerheid voor de betrokken ondernemingen, dat een groep overeenkomsten wordt omschreven die alhoewel zij in het algemeen niet concurrentiebeperkend zijn, toch voor een vrijstelling in aanmerking kunnen komen ingeval zij, wegens bijzondere economische en juridische omstandigheden, onder artikel 85, lid 1, zouden vallen .

( 3 ) Dergelijke overeenkomsten, besluiten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen, in zoverre zij een regelmatige dienstverlening van hoge kwaliteit tegen een redelijke prijs mogelijk helpen maken, kunnen economische voordelen opleveren waarin zowel de luchtvaartmaatschappijen als hun luchtvervoer-cliënten delen .

( 4 ) Evenwel dienen aan de vrijstelling van deze overeenkomsten, besluiten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen voorwaarden te worden verbonden ten einde ervoor zorg te dragen dat zij geen beperkingen inhouden die voor een optimale dienstverlening niet onmisbaar zijn en niet ertoe leiden dat de concurrentie ten aanzien van de betrokken diensten wordt uitgeschakeld .

( 5 ) Bijgevolg dienen aan de vrijstelling krachtens deze verordening de volgende voorwaarden te worden verbonden : de overeenkomsten mogen een luchtvaartmaatschappij niet verplichten zich tot een bepaalde onderneming te wenden; de verlening van deze diensten mag niet afhankelijk worden gesteld van de sluiting van contracten voor andere goederen of diensten; het moet de luchtvaartmaatschappijen blijven vrijstaan uit de door een bepaalde onderneming aan deze maatschappijen aangeboden diensten die te kiezen welke het best aan hun behoeften beantwoordt; de tarieven moeten in een redelijke verhouding staan tot de daadwerkelijk verleende diensten en de luchtvaartmaatschappijen moeten dergelijke overeenkomsten door eenvoudige kennisgeving met een opzeggingstermijn van niet meer dan drie maanden eenzijdig kunnen beëindigen zonder dat daaraan enige sanctie is verbonden .

( 6 ) Overeenkomstig artikel 4 van Verordening ( EEG ) nr . 3976/87 dient te worden bepaald dat de onderhavige verordening met terugwerkende kracht van toepassing zal zijn op overeenkomsten, besluiten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen die op de dag van inwerkingtreding van de onderhavige verordening reeds bestaan, voor zover zij aan de voorwaarden van de onderhavige verordening voldoen .

( 7 ) Overeenkomstig artikel 7 van Verordening ( EEG ) nr . 3976/87 dient te worden vastgesteld in welke individuele gevallen de Commissie de groepsvrijstelling kan intrekken .

( 8 ) Overeenkomsten, besluiten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen die krachtens de onderhavige verordening automatisch zijn vrijgesteld, behoeven niet overeenkomstig Verordening nr . 17 van de Raad ( 4 ) te worden aangemeld . Het blijft de ondernemingen evenwel vrijstaan, in geval van ernstige twijfel, de Commissie om een verklaring betreffende de verenigbaarheid van hun overeenkomsten met de onderhavige verordening te verzoeken .

( 9 ) Deze verordening laat de toepassing van de artikelen 86 en 90 van het Verdrag onverlet, met name wanneer er met betrekking tot de verlening van bepaalde gronddiensten op een luchthaven geen mededinging bestaat,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING

VASTGESTELD : Artikel 1

Artikel 85, lid 1, van het Verdrag wordt overeenkomstig lid 3 van dat artikel onder de in artikel 3 van deze verordening genoemde voorwaarden buiten toepassing verklaard voor overeenkomsten, besluiten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen waaraan slechts twee ondernemingen deelnemen en die louter betrekking hebben op de verlening op een voor internationaal luchtvervoer openstaande luchthaven in de Gemeenschap, van de in artikel 2 vermelde diensten door de ene partij aan de andere partij, welke laatste luchtvaartmaatschappij is . Artikel 2

De krachtens artikel 1 verleende vrijstelling geldt voor de volgende diensten :

1 . de op luchthavens gebruikelijk verstrekte technische en operationele gronddiensten, zoals vluchtdocumentatie en -voorlichting ten behoeve van de bemanning, baanoperaties met inbegrip van het lossen en laden, veiligheidsmaatregelen, het onderhoud aan vliegtuigen, de brandstof - en oliebevoorrading en de vluchtvoorbereidselen;

2 . de met opvang van passagiers en behandeling van post, vracht en bagage verband houdende diensten, zoals inlichtingenverstrekking ten behoeve van de passagiers en het bezoekende publiek, begeleiding van de passagiers en zorg voor hun bagage bij aankomst en vertrek, behandeling en opslag van vracht en post samen met de postdiensten;

3 . de diensten ter verzorging van de boordrestauratie, waaronder bereiding, opslag en aflevering van boordproviand en onderhoud van kombuisuitrusting . Artikel 3

De vrijstelling geldt slechts voor zover :

1 . de overeenkomsten, besluiten of onderling afgestemde feitelijke gedragingen niet tot gevolg hebben dat de luchtvaartmaatschappij verplicht is zich voor alle of voor sommige van de in artikel 2 genoemde gronddiensten uitsluitend tot een bepaalde onderneming te wenden;

2 . de verlening van de in artikel 2 genoemde gronddiensten niet afhankelijk wordt gesteld van de sluiting van contracten voor of van de aanvaarding van andere goederen en diensten die naar de aard ervan of volgens handelsgebruik geen verband houden met de in artikel 2 bedoelde diensten, noch van de sluiting van soortgelijke contracten voor dienstverlening op een andere luchthaven;

3 . de overeenkomsten, besluiten of onderling afgestemde feitelijke gedragingen een luchtvaartmaatschappij niet de mogelijkheid ontnemen om uit het gamma van de haar door een bepaalde onderneming aangeboden gronddiensten die te kiezen welke zij van die onderneming wenst te betrekken, noch de luchtvaartmaatschappij beletten soortgelijke of andere diensten hetzij door een andere onderneming te laten verrichten, hetzij deze zelf te verrichten;

4 . de gronddiensten verlenende onderneming rechtstreeks noch onrechtstreeks tarieven of andere voorwaarden oplegt die onredelijk zijn en met name niet in een redelijke verhouding staan tot de kostprijs van de verleende dienst;

5 . de gronddiensten verlenende onderneming ten aanzien van haar cliënten bij gelijkwaardige prestaties geen ongelijke voorwaarden toepast;

6. de luchtvaartmaatschappij overeenkomsten met de gronddiensten verlenende onderneming door een kennisgeving met een opzeggingstermijn van niet meer dan drie maanden mag beëindigen, zonder dat daaraan enige sanctie is verbonden . Artikel 4

De Commissie kan overeenkomstig artikel 7 van Verordening ( EEG ) nr . 3976/87 de krachtens de onderhavige verordening geldende vrijstelling intrekken, indien zij vaststelt dat een overeenkomst of een onderling afgestemde feitelijke gedraging die of een besluit dat op grond van deze verordening is vrijgesteld, in een bepaald geval desalniettemin bepaalde gevolgen heeft die met artikel 85, lid 3, onverenigbaar of ingevolge artikel 86 van het Verdrag verboden zijn . Artikel 5

Deze verordening treedt op 1 februari 1991 in werking en blijft tot en met 31 december 1992 van kracht .

Deze verordening is vanaf het tijdstip waarop aan de voorwaarden voor toepassing ervan werd voldaan, met terugwerkende kracht van toepassing op bij haar inwerkingtreding reeds bestaande overeenkomsten, besluiten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen .

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke Lid-Staat .

Gedaan te Brussel, 5 december 1990 .

Voor de Commissie

Leon BRITTAN

Vice-Voorzitter ( 1 ) PB nr . L 374 van 31 . 12 . 1987, blz . 9 . ( 2 )

PB nr . L 217 van 11 . 8 . 1990, blz . 15 . (3 )

PB nr . C 211 van 24 . 8 . 1990, blz . 12 . ( 4 )

PB nr . 13 van 21 . 2 . 1962, blz . 204/62 .