BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE van 14 december 1992 tot goedkeuring van een overeenkomst tot gemeenschappelijke verkoop en specialisatie op het gebied van balken tussen Empresa Nacional Siderúrgica SA en de groep Aristrain (Slechts de tekst in de Spaanse taal is authentiek)

(93/118/EGKS)DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, inzonderheid op artikel 65, lid 2,

Gelet op het op 14 juli 1992 ingediende verzoek om verlening van goedkeuring voor het uitvoeren van een overeenkomst tot gemeenschappelijke verkoop en specialisatie op het gebied van balken,

Overwegende hetgeen volgt:

I. PARTIJEN (1) José María Aristrain-Madrid SA en José María Aristrain SA (hierna gezamenlijk de groep Aristrain genoemd) zijn twee ondernemingen die voor 100 % eigendom van de familie Aristrain zijn. Zij houden zich voornamelijk bezig met de vervaardiging en distributie van EGKS-produkten.

(2) De groep Aristrain heeft in het boekjaar 1991 een mundiale omzet van ongeveer [ . . . ] (1) miljoen ecu gerealiseerd.

(3) De familie Aristrain controleert naast de twee genoemde ondernemingen nog de ondernemingen Altos Hornos de Bergara SA en Rico y Echevarría SA, die ijzer- en staalprodukten vervaardigen, alsook distributieondernemingen in de gehele Gemeenschap.

(4) Empresa Nacional Siderúrgica SA (Ensidesa) is een onderneming die onder zeggenschap van de Corporación de la Siderurgia Integral (CSI) staat. De voornaamste activiteiten van Ensidesa zijn de vervaardiging en distributie van EGKS-produkten. CSI controleert naast Ensidesa nog de ijzer- en staalproducenten Altos Hornos de Vizcaya SA, Siderurgia del Mediterráneo SA, Galvanizaciones del Mediterráneo SA en andere verwerkingsbedrijven en distributieondernemingen in de Gemeenschap.

II. BESCHRIJVING VAN DE OPERATIE (5) De groep Aristrain en Ensidesa beogen een samenwerking inzake verkoop (gemeenschappelijke verkoop) op het gebied van balken van meer dan 140 mm. Deze samenwerking behelst de oprichting van een gemeenschappelijke onderneming.

(6) Met de betrokken overeenkomst wordt de intentie van de groep Aristrain en Ensidesa om hun activiteiten in de sector balken te rationaliseren, geconcretiseerd. Dit voornemen tot rationalisatie zou in de toekomst kunnen worden uitgebreid tot andere produkten die momenteel door de twee partijen worden vervaardigd.

(7) Op de huidige operatie zullen nog verdere etappes volgen die tot de samenvoeging en definitieve integratie van de industriële en commerciële middelen op het gebied van de betrokken produkten en eventueel ook van andere produkten moeten leiden. De gemeenschappelijke onderneming zal met het uitvoeren van de overeenkomst tot specialisatie en gemeenschappelijke verkoop in de sector balken worden belast. Overeengekomen is dat de groep Aristrain de persoon zal benoemen aan wie de leiding van de gemeenschappelijke onderneming wordt toevertrouwd.

(8) De gemeenschappelijke onderneming zal de volgende functies vervullen: exclusieve verhandeling van alle onder de overeenkomst vallende produkten die door de twee groepen welke partij bij de overeenkomst zijn, worden vervaardigd; eenvormige orderadministratie, produktie-, voorraad- en distributieplanning.

(9) Deze overeenkomst tot gemeenschappelijke verkoop zal gepaard gaan met een specialisatie van de installaties in dier voege dat het "kleine" gamma te Olaberría en te Bergara zal worden geproduceerd, het "middelste" gamma te Madrid, het "middelhoge" gamma te Madrid of te Gijón naar gelang van de geografische nabijheid van de klant, en het "hoge" gamma te Gijón.

In het kader van de overeenkomst zullen met betrekking tot de sector balken studies over de volgende onderwerpen worden verricht:

- markt- en prijsprognoses;

- distributiekosten, analyse van de verkoopnetten;

- produktiekosten per installatie;

- rationalisatie, industriële integratie;

- investeringsplannen van elk der partijen, mogelijkheid tot opstelling van een gemeenschappelijk beleidsplan;

- evaluatie van de installaties en overige bedrijfsmiddelen.

III. RESULTAAT VAN DE OPERATIE (10) Voor het ogenblik vormt de oprichting van de door de groep Aristrain en Ensidesa gezamenlijk gecontroleerde onderneming slechts het praktische kader voor de uitvoering van de overeenkomst tot gemeenschappelijke verkoop, die gepaard zal gaan met gemeenschappelijke produktieplanning. De industriële integratie en de concentratie van de activiteiten van de twee ondernemingen in de sector balken, die daarvan het gevolg zullen zijn, zullen afhangen van het succes van de commerciële samenwerking en van het resultaat van de studies die de twee ondernemingen zullen verrichten. De oprichting van de gemeenschappelijke onderneming is dus slechts van secundaire en voorbijgaande aard en behoeft eerst aan artikel 66 te worden getoetst wanneer de met de overeenkomst nagestreefde doelstellingen worden bereikt. De overeenkomst tot gemeenschappelijke verkoop en specialisatie op het gebied van balken moet op basis van artikel 65 van het EGKS-Verdrag worden beoordeeld.

IV. RELEVANTE MARKT (11) De twee ondernemingen produceren alleen in Spanje, maar verkopen hun produktie grotendeels in de Gemeenschap. Sommige Lid-Staten zijn geen producent maar consument van de betrokken produkten. Bijgevolg vormt de Gemeenschap de relevante geografische markt. Dit blijkt vooral uit de intracommunautaire handel in balken. De ondernemingen van de Gemeenschap hebben namelijk in 1991 ongeveer 6,2 miljoen ton balken in de Gemeenschap afgezet, waarvan ruim 43 % buiten de Lid-Staat waar de produktie plaatsvond.

Er zij ook op gewezen dat in 1991 1,9 miljoen ton, dat wil zeggen 23,2 % van de totale afzet van de ondernemingen van de Gemeenschap, buiten de Gemeenschap werd verkocht.

(12) Hoewel de profielen waarop de overeenkomst tot gemeenschappelijke verkoop betrekking heeft, balken met een lijfhoogte van meer dan 140 mm zijn, zal de overeenkomst ook gevolgen hebben voor de produktie van kleinere balken, met name omdat Ensidesa die produktie gaat stopzetten en in de walserij die de groep Aristrain van zins is te sluiten, dit type balken wordt gemaakt. De relevante produktmarkt is bijgevolg de markt voor balken, welke produkten nagenoeg uitsluitend in de bouw worden gebruikt.

(13) In de walserij van Ensidesa worden ook spoorstaven en ander spoorwegmateriaal gemaakt. Hoewel de overeenkomst niet direct op deze produkten betrekking heeft, zal ze daar toch gevolgen voor hebben, al was het maar vanwege de rationalisatie van de produktie in de verschillende installaties. In aanmerking genomen dat Ensidesa slechts een geringe hoeveelheid van deze produkten (ongeveer [ . . . ] ton of wel [ . . . ] % van het communautaire totaal in 1991) voortbrengt, dat bij een optimale benutting van de installaties kleine schommelingen zouden kunnen optreden en dat deze produkten (wat het gebruik, de afnemers, de prijzen, de verkoopkanalen, enz. betreft) een verschillende markt vormen, valt geen effect op de concurrentie te verwachten. De groep Aristrain produceert geen spoorstaven.

V. MARKTAANDELEN (14) Ensidesa en de groep Aristrain hebben in 1991 respectievelijk [ . . . ] en [ . . . ] ton balken geproduceerd (dat is [ . . . ] respectievelijk [ . . . ] % van de communautaire produktie). De verkoop van de twee groepen in de Gemeenschap bedroeg 14,5 % van het zichtbare verbruik in de Gemeenschap.

(15) De beschouwde overeenkomst heeft dus betrekking op een totale produktie van 1 173 000 ton, dat is 14,3 % van de communautaire produktie.

(16) De invoer van balken in de Europese Gemeenschap bedroeg in 1991 536 000 ton, dat is 8,0 % van het zichtbare communautaire verbruik van deze produkten.

VI. TOEPASSING VAN ARTIKEL 65 VAN HET EGKS-VERDRAG (17) Ensidesa en de groep Aristrain houden zich bezig met de produktie en distributie van EGKS-produkten en zijn ondernemingen in de zin van artikel 80 van het EGKS-Verdrag.

(18) De overeenkomst tot gemeenschappelijke verkoop en specialisatie op het gebied van balken beperkt de normale werking van de mededinging tussen de groep Aristrain en Ensidesa, aangezien de partijen:

a) overeenkomen hun prijsbeleid te cooerdineren en een exclusief verkooprecht aan een gemeenschappelijke dochteronderneming te verlenen;

b) overeenkomen hun produktie gemeenschappelijk te plannen;

c) wederzijds afzien van de produktie van bepaalde typen balken die door de andere partij bij de overeenkomst zullen worden geproduceerd.

De overeenkomst valt derhalve onder het principiële verbod van artikel 65, lid 1, van het EGKS-Verdrag.

(19) De Commissie is evenwel op grond van artikel 65, lid 2, bevoegd goedkeuring te verlenen voor overeenkomsten tot gemeenschappelijke verkoop en specialisatie en voor overeenkomsten die, wat hun aard en werking betreft, daaraan volstrekt analoog zijn, indien zij van oordeel is dat aan de in deze bepaling gestelde voorwaarden is voldaan.

(20) De overeenkomst waarop de onderhavige beschikking betrekking heeft, is een overeenkomst tot gemeenschappelijke verkoop en specialisatie of een daaraan volstrekt analoge overeenkomst.

(21) Hieruit volgt dat op grond van artikel 65, lid 2, goedkeuring voor deze overeenkomst kan worden verleend, maar enkel indien ze:

- tot een duidelijke verbetering van de produktie of de verdeling van de betrokken produkten bijdraagt;

- onmisbaar is voor het bereiken van deze doeleinden en niet van een meer beperkende aard is dan voor het doel van de overeenkomst noodzakelijk is;

- niet aan de belanghebbende ondernemingen de macht zou kunnen geven om voor een belangrijk gedeelte van de betrokken produkten op de gemeenschappelijke markt de prijzen vast te stellen, de produktie of de afzet te beheersen of te beperken, noch deze ondernemingen zou kunnen onttrekken aan een daadwerkelijke mededinging van andere ondernemingen op de gemeenschappelijke markt.

(22) Wat de vraag betreft of de overeenkomst tot een duidelijke verbetering van de produktie of de verdeling van de betrokken produkten bijdraagt, kan in het algemeen worden gesteld dat het rationaliseren van produktie en verhandeling een aanzienlijk betere benutting en een aanzienlijk beter rendement van de installaties zal helpen bereiken en tevens een verlaging van de produktie- en transportkosten, een verbetering van de kwaliteit en een verkorting van de leveringstermijnen mogelijk zal maken. Dit zal zowel de partijen bij de overeenkomst als de consument ten goede komen.

(23) De rationalisatie, die erin bestaat dat de profielen duidelijk over de verschillende betrokken walsgroepen worden gespreid, zal reeds een kostenverlaging van ongeveer [ . . . ] % ten opzichte van het huidige gemiddelde opleveren. De twee groepen hebben in 1991 op vijf walsgroepen in vier fabrieken ongeveer 1,2 miljoen ton balken geproduceerd. Hieruit volgt dat de door de groep Aristrain en Ensidesa verkochte profielen op het ogenblik voor 86 % door de twee ondernemingen worden geproduceerd.

(24) Ensidesa heeft reeds een walsgroep gesloten. De groep Aristrain is van plan walsgroep [ . . . ] stil te leggen. Het onmiddellijke respectievelijk onmiddellijk te verwachten gevolg van deze sluitingen is een verhoging van de benuttingsgraad van de andere betrokken installaties van de partijen.

(25) De rationalisatie zal ook tot een kwaliteitsverbetering leiden, doordat het produktieapparaat met grotere regelmaat in bedrijf zal zijn. Er zal minder tijd verloren gaan door het moeten verwisselen van walsrollen.

(26) Er zal door een optimale keuze van de produktieplaats naar gelang van de klanten voor wie de goederen zijn bestemd, op de transportkosten kunnen worden bespaard. Deze besparing zal meer dan een derde van de van de rationalisatie verwachte winst uitmaken. Met dit beleid gaat een rationalisatie van de verkoopnetten gepaard.

(27) Onder invloed van het bij gemeenschappelijke verkoop optredende schaaleffect zullen ook de voorraden kleiner en de daarmee verband houdende kosten lager worden.

(28) De hierboven aangehaalde voorbeelden tonen dus aan dat de overeenkomst waarvoor om goedkeuring is verzocht, tot een duidelijke verbetering van de produktie en de verdeling van de betrokken produkten zal bijdragen en bijgevolg aan de in artikel 65, lid 2, onder a), van het EGKS-Verdrag gestelde voorwaarden voldoet.

(29) Er bestaan tussen de gemeenschappelijke verkoop, de gemeenschappelijke produktieplanning, de specialisatie van de walsgroepen, de overbrenging van produktie en de studies met het oog op een concentratie van de activiteiten van de partijen in de sector balken interdependentie en samenhang. Indien de betrokken ondernemingen onafhankelijk van elkaar te werk gingen, zouden zij niet of althans niet in dezelfde mate de daaruit voortvloeiende verbetering van de produktie en de verdeling kunnen verwezenlijken.

De aan de Commissie voorgelegde overeenkomst is bijgevolg voor het verwezenlijken van de beoogde verbetering van de produktie en de verdeling onmisbaar en is niet van meer beperkende aard dan voor haar doel noodzakelijk is. De overeenkomst beantwoordt derhalve aan de in artikel 65, lid 2, onder b), van het EGKS-Verdrag vastgestelde criteria.

(30) Om uit te maken of de ter goedkeuring voorgelegde overeenkomst aan de vereisten van artikel 65, lid 2, onder c), voldoet, moet worden onderzocht hoe belangrijk de betrokken ondernemingen zijn en in welke mate zij concurrentie ondervinden.

(31) In de sector balken, waar het hier om gaat, zouden de groep Aristrain ([ . . . ] %) en Ensidesa ([ . . . ] %) te zamen een aandeel van 14,3 % in de communautaire produktie hebben en de derde plaats onder de producenten in de Gemeenschap innemen. De eerste negen produktieconcerns (waaronder de groep Aristrain en Ensidesa) nemen in totaal 84,6 % van de communautaire produktie voor hun rekening.

(32) Bijgevolg kan worden geconcludeerd dat, ook al gaan de groep Aristrain en Ensidesa ten gevolge van de tussen hen gesloten overeenkomst met betrekking tot de daaronder vallende produkten een belangrijke plaats in de Gemeenschap bekleden, de andere producenten in de sector alsmede de invoer, die thans ongeveer 8,6 % van het zichtbare verbruik bedraagt, een garantie voor het behoud van een daadwerkelijke mededinging zullen vormen.

(33) De overeenkomst zal de belanghebbende ondernemingen derhalve niet de macht kunnen geven om voor een belangrijk gedeelte van de betrokken produkten op de gemeenschappelijke markt de prijzen vast te stellen, de produktie of de afzet te beheersen of te beperken, noch deze ondernemingen aan een daadwerkelijke mededinging van andere ondernemingen op de gemeenschappelijke markt onttrekken. Mitsdien voldoet de overeenkomst aan de vereisten van artikel 65, lid 2, onder c), van het EGKS-Verdrag.

(34) De onderhavige operatie kan slechts een gunstig effect sorteren indien ze tot de nodige herstructurerings- en moderniseringsmaatregelen en, daarmee gepaard gaand, de vereiste investeringen leidt. Slechts onder deze voorwaarden kunnen de daaruit voortvloeiende beperkingen bij wijze van uitzondering worden toegestaan.

(35) De partijen zijn gehouden de Commissie van elke wijziging die zij aan de overeenkomst zouden willen aanbrengen en van elk punt dat zij daaraan zouden willen toevoegen, in kennis te stellen.

Bijgevolg dient te worden bepaald dat deze wijzigingen van en toevoegingen aan de overeenkomst niet ten uitvoer mogen worden gelegd vooraleer de Commissie heeft verklaard dat ze geoorloofd zijn, of ze uit hoofde van artikel 65, lid 2, heeft goedgekeurd.

(36) Voorts moet er, door de geldigheidsduur van de goedkeuring te beperken, voor worden gezorgd dat de partijen de beoogde doelstellingen spoedig verwezenlijken. Gelet op het feit dat bij Ensidesa in het kader van de nieuwe industriële configuratie van de geïntegreerde Spaanse ijzer- en staalnijverheid een proces van industriële reorganisatie gaande is, en gezien de ingewikkeldheid van de te verrichten studies, is het passend voor een periode tot en met 31 december 1994 goedkeuring te verlenen.

(37) De overeenkomst waarvoor om goedkeuring is verzocht, is met artikel 65, lid 2, van het EGKS-Verdrag in overeenstemming, zodat de gevraagde goedkeuring kan worden verleend,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

De overeenkomst tot gemeenschappelijke verkoop en specialisatie in de sector balken tussen de groep Aristrain en Ensidesa, die de oprichting van een onderneming behelst, wordt uit hoofde van artikel 65 van het EGKS-Verdrag goedgekeurd.

Artikel 2

De betrokken ondernemingen stellen de Commissie in de toekomst van elke voorgenomen wijziging van of toevoeging aan de overeenkomst in kennis.

De wijzigingen of toevoegingen kunnen eerst ten uitvoer worden gelegd nadat de Commissie heeft vastgesteld dat ze met de bij deze beschikking verleende goedkeuring in overeenstemming zijn, of ze uit hoofde van artikel 65, lid 2, van het EGKS-Verdrag heeft goedgekeurd.

Artikel 3

Deze beschikking is van toepassing tot en met 31 december 1994.

Artikel 4

Deze beschikking is gericht tot José María Aristrain SA en José María Aristrain-Madrid SA, Apartado 148, E-28080 Madrid, en Empresa Nacional Siderúrgica SA, Plaza de América 10, E-3305 Oviedo (Asturias).

Gedaan te Brussel, 14 december 1992.

Voor de Commissie

Leon BRITTAN

Vice-Voorzitter

(1) In de voor bekendmaking bestemde versie van deze beschikking zijn enige gegevens weggelaten, conform de bepalingen van artikel 47, lid 2, van het EGKS-Verdrag.