30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 166/ 
_______________________________________________________________________________ 
 124
 
 
RICHTLIJN 2004/52/EG VAN HET EUROP EES PARLEMENT EN DE RAAD 
van 29 april 2004 
 
betreffende de interoperabiliteit va n elektronische tolheffingssystemen 
voor het wegverkeer in de Gemeenschap 
 
(Voor de EER relevante tekst) 
 
 HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,  
 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Euro pese Gemeenschap, en met name op artikel 71, 
lid 1,  Gezien het voorstel van de Commissie, 
 Gezien het advies van het Ec onomisch en Sociaal Comité 
1, 
 Gezien het advies van het Comité van de Regio's 
2, 
 Handelend volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag 
3, 
                                                 
1  PB C 32 van 5.2.2004, blz. 36. 
2  PB C 73 van 23.3.2004, blz. 54. 
3  Advies van het Europees Parlement van 18 december 2003 (nog niet bekendgemaakt in het 
Publicatieblad), gemeenschappelijk standpunt van de Raad van 22 maart 2004 (PB C 95E van 
20.4.2004, blz. 53) en standpunt van het Eu ropees Parlement van 20 april 2004. 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 166/ 
_______________________________________________________________________________ 
 125
Overwegende hetgeen volgt: 
 
(1) In de resolutie van 17 juni 1997 over de invoe ring van telematica in het wegvervoer, in het 
bijzonder met betrekking tot elektronische tolheffing 1, heeft de Raad de lidstaten en de 
Commissie gevraagd een strategie uit te werk en die convergentie va n de elektronische 
tolheffingssystemen tot stand moet bre ngen, met als doel een passend niveau van 
interoperabiliteit op Europees niveau. De mededeling van de Commissie betreffende 
interoperabele elektronische tolheffingssystemen  in Europa was de eerste stap van deze 
strategie. 
 (2) De meeste lidstaten die elektronische to lheffingssystemen hebben geïnstalleerd voor de 
financiering van hun wegennet, of voor de inning van heffingen voor gebruik van het 
wegennet (voortaan aangeduid met de verzameln aam "elektronische tolheffingssystemen"), 
gebruiken microgolftechnologie met kort bereik, met frequenties in de frequentieband van 
5,8 GHz, maar deze systemen zijn thans onderling niet volledig compatibel. De inspanningen van de Europese Commissie voor Normalisa tie (CEN) op het gebied van de microgolf-
technologie hebben in januari  2003 geleid tot de opstelli ng van technische normen ter 
bevordering van de compatibilite it van microgolfsystemen voor elek tronische tolheffing in de 
frequentieband van 5,8 GHz, volgend op de vaststelling van voornormen in 1997. Deze 
technische voornormen bestr ijken echter niet alle in  de Gemeenschap gebruikte 
5,8 GHz-speciale korteafstandscommunicatiesy stemen (DSRC) Dedicated Short-Range 
Communications en bevatten twee varianten die niet geheel verenigbaar zijn. Zij zijn 
gebaseerd op het Open Systems Interconnection (OSI)-model, het door de Internationale Organisatie voor normalisatie gedefinieerde model voor communicatie tussen computer-
systemen. 
                                                
 
1  PB C 194 van 25.6.1997, blz. 5. 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 166/ 
_______________________________________________________________________________ 
 126
(3) De bedrijven en infrastruc tuurbeheerders in de Gemeensc hap zijn echter overeengekomen 
interoperabele producten te ontwikkelen op ba sis van de bestaande 5,8 GHz DSRC-systemen. 
Het laat zich dan ook aanzien dat de aan de ge bruikers ter beschikking te stellen apparatuur 
zal kunnen communiceren met de technologieën die bij uitsluiting mogen worden gebruikt in 
de na 1 januari 2007 in de Europese Gemeen schap toe te passen nieuwe elektronische 
tolheffingssystemen, namelijk technologie voor plaatsbepaling per satelliet, mobiele 
communicatietechnologie met gebruikmaki ng van de GSM-GPRS-norm en microgolf-
technologie in de frequentieband van 5,8 GHz. 
 (4) Om een verdere verbrokkeling van de markt te voorkomen is het van wezenlijk belang dat de 
normalisatiewerkzaamheden zo snel mogelijk word en voltooid om de technische normen vast 
te stellen die de technische compatibiliteit w aarborgen van elektronische tolheffingssystemen 
die zijn gebaseerd op de microgolftechnologie en  de satelliet- en mobiele communicatie-
technologieën. 
 (5) Er moet worden voorzien in de wijdvers preide invoering van elek tronische tolheffings-
systemen in de lidstaten en hun buurlanden, en daarvoor moet men ook kunnen beschikken 
over interoperabele systemen die zijn af gestemd op de toekomstige ontwikkeling van 
rekeningrijden op communautai r niveau en op toekomstige technische ontwikkelingen. 
 (6) De elektronische tolheffingssystemen moeten  interoperabel zijn en gebaseerd op open en 
openbare normen die op niet-discriminerende gr ondslag voor alle syst eemaanbieders beschik-
baar zijn. 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 166/ 
_______________________________________________________________________________ 
 127
(7) Bij de invoering van nieuwe tolsystemen moet toereikende apparatuur ter beschikking worden 
gesteld om discriminatie tussen de  betrokken ondernemingen te voorkomen. 
 (8) In het bijzonder kan de toepassing van de  nieuwe technologieën voor plaatsbepaling met 
satelliet (GNSS) en mobiel e communicatie (GSM/GPRS) op elektronische tolheffings-
systemen dank zij hun grote flexibiliteit en veel zijdigheid ertoe bijdra gen dat wordt voldaan 
aan de eisen van het voorgenomen nieuwe tolh effingsbeleid van de Gemeenschap en de lid-
staten. Met deze technieken is he t mogelijk het aantal afgelegde  kilometers per wegcategorie 
in rekening te brengen, zonder da t er zwaar geïnvesteerd hoeft te worden in infrastructuur. 
Deze technologieën maken ook aanvullende nieuwe veiligheids- en informatiediensten voor de reiziger mogelijk, zoals een automatisch alar m bij een ongeval, dat automatisch de positie 
van het verongelukte voer tuig aangeeft, real-time-informatie over de verkeerssituatie, de 
verkeersintensiteit of rijtijden. Wat de plaatsbe paling met satelliet betreft, wordt met het in 
2002 door de Europese Unie gestarte GALI LEO-project beoogd vanaf 2008 informatie-
diensten te leveren die kwalitatief beter zijn da n die welke met de huidige sallellietnavigatie-
systemen worden geleverd en die optimaal zijn  voor de telematicadiens ten in het wegverkeer. 
Het European geostationary navigation overlap -systeem, een voorloper van GALILEO, zal 
reeds in 2004 operationeel zijn en vergelijkbare resultaten opleveren. Deze vernieuwende 
systemen zouden echter tekortkomingen kunnen ve rtonen ten aanzien van de betrouwbaarheid 
van de controle en de voorkoming van fr aude. Op grond van de hierboven vermelde 
aanzienlijke voordelen moet evenwe l in beginsel de toepassing  van technologie voor plaats-
bepaling per satelliet en van mobiele communica tietechnologie bij de invoering van nieuwe 
tolheffingssystemen worden aanbevolen. 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 166/ 
_______________________________________________________________________________ 
 128
(9) Het toenemend aantal technologieën die worden  gebruikt of die men de komende jaren voor 
elektronische tolheffing wil gaan gebruiken (voornamelijk de 5,8 GHz-microgolf, plaats-
bepaling per satelliet en mobiel e communicatie) en specificatie s die lidstaten en buurlanden 
opleggen voor hun elektronische  tolheffingssystemen, kunnen afbreuk doen aan de goede 
werking van de interne markt en de doelste llingen van het vervoerbeleid. Vrachtwagen-
chauffeurs dreigen in de toekomst opgescheept te worden met steeds meer incompatibele en 
dure elektronische kastjes in de bestuurderscabi ne, en lopen het risico vergissingen te maken 
bij het gebruik daarvan, zoals ni et betalen zonder enig opzet. Ee n dergelijke wildgroei is voor 
de voertuiggebruikers en -fabrikanten op grond van financiële, veilighe ids- en juridische 
overwegingen onaanvaardbaar. 
 
(10) De kunstmatige belemmeringen voor de werk ing van de interne markt moeten worden opge-
heven, maar de lidstaten en de Gemeenscha p moeten wel de mogelijkheid blijven behouden 
om voor alle soorten voertuigen lokaal, nationaal en internationaal versch illende toltarieven te 
hanteren. Het apparaat in de auto moet de mogelijkheid tot toepassi ng van die verschillende 
tarieven bieden, met inachtneming van het begi nsel van non-discriminatie van burgers uit de 
verschillende lidstaten. De interoperabilite it van de tolheffingssystemen op communautair 
niveau moet dus zo snel mogelijk gerealiseerd worden. 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 166/ 
_______________________________________________________________________________ 
 129
(11) De autobestuurder wenst te recht een betere kwaliteit van de  dienstverlening op de weg, met 
name wat de veiligheid betreft, en zou graag  kortere files voor de tolpoorten zien, vooral op 
dagen met een groot verkeersaanbod, of op bep aalde heel drukke punten van het wegennet. 
De Europese tolheffing moet hierop worden  afgestemd. Bovendien moet ervoor worden 
gezorgd dat de geboden technologieën en co mponenten, voor zover technisch mogelijk, ook 
kunnen worden gecombineerd met andere voertuigcomponenten, met name de elektronische tachograaf en mogelijkheden voor het oproepen van alarmdiensten. Intermodale systemen 
mogen in een later stadium niet worden uitgesloten. 
 (12) De mogelijkheid van toegang tot andere, toekomstige toepassingen naast tolheffing moet 
worden gegarandeerd door de gebrui kmaking van geschikte apparatuur. 
 (13) Een Europese elektronische tolheffingsdiens t zal zorgen voor inter operabiliteit op technisch, 
contractueel en procedureel vl ak en het volgende behelzen: 
 
a) één contract tussen de klanten en de expl oitanten, dat voldoet aan een reeks contractuele 
voorschriften waardoor alle expl oitanten en/of dienstverlener s in staat worden gesteld 
de dienst te verlenen en waarmee toega ng tot het gehele netw erk wordt verkregen; 
 b) een reeks technische normen en vereisten aan de hand waarvan de industrie de voor de 
dienstverlening benodigde a pparatuur kan produceren. 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 166/ 
_______________________________________________________________________________ 
 130
(14) De contractuele interopera biliteit kan voor sommige weggebr uikers belangrijke faciliteiten 
inhouden en voor de administratie van het comme rcieel wegverkeer aanzienlijke besparingen 
opleveren. 
 (15) De elektronische tolheffingssystemen levere n een aanzienlijke bijdrage  tot vermindering van 
de kans op ongevallen, en verhogen dus de vei ligheid van de weggebruiker, verminderen het 
aantal contante betalingen en opstoppingen aan  de tolpoorten, met name bij een groot 
verkeersaanbod. Met deze systemen kan ook he t ongunstige milieueffect van wachtende en 
weer startende voertuigen en van files, alsmede van de plaatsing van ni euwe tolpoorten of de 
uitbreiding van bestaande tolstations worden verlaagd. 
 (16) Het Witboek "Het Europees vervoersbeleid tot het jaar 2010" bevat doelstelli ngen inzake de 
veiligheid en de goede doorstroming van het wegv erkeer. Interoperabele intelligente vervoers-
diensten en -systemen (ITS) zijn een kernin strument om die doelstelling te bereiken. 
 (17) Bij invoering van elektroni sche tolheffingssystemen is sprake van de verwerking van 
persoonsgegevens. Dit dient te geschieden met inachtneming van de Europese voorschriften van onder meer Richtlijn 95/46/EG  van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 
1995 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van 
persoonsgegevens en betreffende he t vrije verkeer van die gegevens 
1 en Richtlijn 
2002/58/EG van het Europees Parlement en de Raad van 12 juli 2002 betreffende de verwerking van persoonsgegevens en de besche rming van de persoonlijke levenssfeer in de 
sector elektronische communicatie  
2. Het recht op bescherming van persoonsgegevens is 
uitdrukkelijk vastgelegd in ar tikel 8 van het Handvest van de  grondrechten van de Europese 
Unie. 
                                                 
1  PB L 281 van 23.11.1995, blz. 31. Richtlijn laat stelijk gewijzigd bij Verordening (EG) 
nr. 1882/2003 (PB L 284 van 31.10.2003, blz. 1). 
2  PB L 201 van 31.7.2002, blz. 37. 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 166/ 
_______________________________________________________________________________ 
 131
(18) Voor automatische af schrijvingen van tolheffingen van ba nkrekeningen of credit die in (of 
buiten) de Gemeenschap zijn gedomicilieerd, is  een volledig operationele EU-betalingsruimte 
nodig, waarbij de kosten op niet-discriminere nde wijze in rekening worden gebracht. 
 (19) Elektronische tolheffingssyst emen die op het grondgebied van de lidstaten worden ingevoerd, 
moeten aan de volgende fundamentele cr iteria voldoen, namelijk dat toekomstige 
technologische en systeemverbeteringen en  systeemontwikkelingen gemakkelijk kunnen 
worden geïntegreerd zonder dat er hoge kos ten verbonden zijn aan he t vervangen van oudere 
modellen en methoden, dat de kos ten van invoering ervan door co mmerciële en particuliere 
weggebruikers niet significant zijn in verhoudi ng tot de voordelen voor diezelfde gebruikers 
en de maatschappij in het algemeen en dat bi j de toepassing ervan in ongeacht welke lidstaat 
in geen enkel opzicht sprake is van discrimi natie tussen binnenlandse weggebruikers en weg-
gebruikers uit andere lidstaten. 
 (20) Aangezien de doelstellingen van de voorgestelde maatregelen, namelijk de interoperabiliteit 
van de tolheffingssystemen in  de interne markt en de invoering van een Europese 
elektronische tolheffingsdienst  voor alle aan tolh effing onderworpen wegen in de Gemeen-
schap, niet in voldoende mate door de afzonde rlijke lidstaten bere ikt kunnen worden, en 
derhalve, vanwege hun Europese dimensie, beter op het niveau van de Gemeenschap kunnen worden verwezenlijkt, kan de Gemeenschap maatregelen nemen, overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel van artikel 5 van he t Verdrag. Overeenkomstig het in dit artikel 
opgenomen evenredigheidsbeginsel gaat de rich tlijn niet verder dan hetgeen nodig is om 
genoemde doelstellingen te bereiken. 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 166/ 
_______________________________________________________________________________ 
 132
(21) Er dient te worden gezorgd voor inschake ling van de betrokkenen (exploitanten van tol-
diensten, beheerders van infrastructuur, de el ektronica- en auto-industr ie, gebruikers) bij het 
overleg van de Commissie over de te chnische en contractuele aspecten  van de invoering van 
een Europese elektronische tolheffingsdienst. Waar van toepassing moet  de Commissie tevens 
overleg plegen met niet-gouvernementele orga nisaties (NGO’s) die werkzaam zijn op het 
gebied van bescherming van de persoonlijke levenssfeer, verkeersveiligheid en milieu. 
 
(22) Voor de invoering van een Europees tolheffings systeem is de vaststel ling van een reeks richt-
snoeren vereist die door het bij deze richtlijn ingestelde comité moeten worden uitgewerkt . 
 
(23) Deze richtlijn laat de vrijheid van de lidst aten om voorschriften in zake wegeninfrastructuur-
heffing en belastingaangelegenhe den vast te st ellen onverlet. 
 (24) De voor de uitvoering van deze richtlijn ve reiste maatregelen worden vastgesteld overeen-
komstig Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voor-waarden voor de uitoefening van de aan de  Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden 
1, 
 HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: 
 
Artikel 1 
Doelstelling en werkingssfeer 
 
1. Deze richtlijn legt de voorwaarden vast om de interoperabiliteit tussen elektronische tolheffings-
systemen voor het wegverkeer in de Gemeenschap te  waarborgen. De richtlijn is van toepassing op 
de elektronische inning van alle  typen tolgelden op het gehele wegennet binnen de Gemeenschap, 
van stadswegen en verbindingswegen tussen de  steden, snelwegen, hoofdwegen en secundaire 
wegen tot voorzieningen als t unnels, bruggen en veerponten. 
                                                
 
1  PB L 184 van 17.7.1999, blz. 23. 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 166/ 
_______________________________________________________________________________ 
 133
2. Deze richtlijn is niet van toepassing op: 
 
a) tolheffingssystemen voor het wegverkeer waar voor geen elektronische manier van innen 
bestaat; 
 b) elektronische tolheffingssystemen voor het wegverkeer waarvoor geen uitrusting in voer-
tuigen hoeft te worden ingebouwd; 
 c) kleine, strikt lokale tolh effingssystemen voor het wegverk eer waarvoor de kosten voor de 
aanpassing aan de richtlijn niet in ve rhouding zouden staan tot de opbrengst. 
 3. Ter verwezenlijking van de in het eerste lid genoemde doels telling wordt een "Europese 
elektronische tolheffingsdienst" opgericht. Deze dienst, die een aanvulling vormt op de nationale 
elektronische tolheffingsdiensten van de lidstaten, zorgt voor de in teroperabiliteit, in de gehele 
Gemeenschap, voor de gebruiker van in de lidsta ten reeds ingevoerde elek tronische tolheffings-
systemen, en van in de toekomst met inachtneming van deze richtlijn in te voeren systemen.   
Artikel 2 
Technologische oplossingen 
 
1. Alle nieuwe elektronische tolheffingssystemen  die vanaf 1 januari 2007  in gebruik worden 
genomen en bestemd zijn voor gebruik door al le voertuigen, zijn voor de afhandeling van 
elektronische tolheffingstransact ies gebaseerd op een of meer van de volgende technologieën: 
 a) plaatsbepaling per satelliet; 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 166/ 
_______________________________________________________________________________ 
 134
b) mobiele communicatie vol gens de GSM-GPRS-norm (re ferentie GSM TS 03.60/23.060); 
 
c) 5,8 GHz microgolftechnologie.  2. Overeenkomstig artikel 3, lid 1 wordt een Europe se elektronische tolheffingsdienst opgericht. 
Exploitanten stellen volgens het in artikel 3, lid 3 opgenomen tijdschema aan geïnteresseerde 
gebruikers apparatuur ter beschi kking die in het voertuig kan wo rden ingebouwd, geschikt is voor 
alle in de lidstaten in gebruik zijnde elektronische tolheffingssyst emen waarin de in lid 1 genoemde 
technologieën zijn aangewend en die geschikt is  voor gebruik in alle  typen voertuigen. Deze 
apparatuur is op zijn minst interoperabel en in st aat te communiceren met alle in de lidstaten in 
gebruik zijnde systemen die gebaseerd zijn op een of meer van de in lid 1 genoemde technologieën. 
De nadere regelingen ter zake word en vastgesteld door het in artik el 5, lid 1, genoemd Comité, met 
inbegrip van regelingen voor de beschikbaarheid van in het voer tuig in te bouwen apparatuur 
waarmee aan de vraag van alle geïnteresseer de gebruikers kan worden tegemoetgekomen. 
 3. Aanbevolen wordt dat nieuwe elektronische to lheffingssystemen die na de aanneming van deze 
richtlijn in werking worden gest eld, gebruik maken van de in lid  1 vermelde plaatsbepaling per 
satelliet en mobiele communicatie . Met betrekking tot de mogelijk e overschakeling van op andere 
technologieën gebaseerde systemen naar op deze technologieën gebaseerde systemen stelt de 
Commissie, in samenwerking met het in artikel 5, lid 1 bedoelde comité, uiterlijk 31 december 2009 
een verslag op. Dit verslag omvat een studie over het gebruik van elk van de in lid 1 genoemde 
technologieën, alsmede een kosten-batenanalyse . Indien nodig doet de Commissie het verslag 
vergezeld gaan van een voorstel aan het Europees  Parlement en de Raad voor een overschakelings-
strategie. 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 166/ 
_______________________________________________________________________________ 
 135
4. Onverminderd lid 1 kan de ingebouwde apparat uur ook geschikt zijn voor  andere technologieën, 
op voorwaarde dat zulks niet tot ex tra last voor de gebruikers leid t of discriminatie tussen hen 
teweegbrengt. In voorkomend geval kan de ingebouw de apparatuur ook aan de  elektronische tacho-
graaf van het voertuig worden gekoppeld.  5. Lidstaten die over tolheffingssystemen besc hikken, nemen de nodige maatregelen voor de 
uitbreiding van het gebruik van elektronische tolh effingssystemen. Zij streven ernaar dat uiterlijk 
1 januari 2007 minstens 50% van het verkeer in el k tolstation gebruik kan maken van elektronische 
tolheffingssystemen. In doorgangen die met elektr onische tolheffing zijn uitgerust, mag, met 
inachtneming van de veiligheid, ook op andere wijze tolgeld worden geïnd. 
 6. De werkzaamheden voor de interoperabiliteit va n de bestaande technol ogieën voor tolheffing, die 
worden verricht in het kader van de Europese elektronische tolhe ffingsdienst, moeten de volledige 
compatibiliteit en interface van die technologieën  en de in lid 1 genoemde systemen en de 
onderlinge compatibiliteit en  interface van de bijbehorende apparatuur waarborgen
. 
 7. De lidstaten zien erop toe dat de met het oog op het functioneren van de Europese elektronische 
tolheffingsdienst noodzakelijke verwerking van pe rsoonsgegevens plaatsvindt in overeenstemming 
met de communautaire regels op het gebied van de bescherming van de fundamentele rechten en 
vrijheden van natuurlijke personen, waaronder de pe rsoonlijke levenssfeer, en dat in het bijzonder 
wordt voldaan aan de Richtl ijnen 95/46/EG en 2002/58/EG. 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 166/ 
_______________________________________________________________________________ 
 136
Artikel 3 
Invoering van een Europese elektronische tolheffingsdienst  
 
1. Er wordt een "Europese elektron ische tolheffingsdienst" ingevoerd  op het gehele wegennet in de 
Gemeenschap waar tolgeld of gebruiksheffingen elektronisch worden geï nd. Deze elektronische 
tolheffingsdienst behelst een reeks contractuele regels die alle expl oitanten en/of dienstverleners in 
staat stelt de dienst te  verlenen, een reeks technische normen en vereisten en één enkel contract 
tussen de klanten en de exploitanten en/of dienst verleners die de dienst aanbieden. Dit contract 
bestrijkt de dienstverlen ing op het volledige wegennet en kan bij iedere exploitant van een deel van 
het net en/of dienstverl eners worden ondertekend. 
 2. De Europese elektronische tolh effingsdienst is niet van invloe d op fundamentele besluiten van de 
lidstaten om tol te heffen op bepaalde typen voe rtuigen, noch op de hoogte van de heffingen of het 
doel daarvan, maar heeft uitsluitend betrekking op  de wijze waarop tolgeld of heffingen worden 
geïnd. De dienst maakt de sluiting van de contra cten mogelijk, ongeacht de plaats van inschrijving 
van het voertuig, de nationaliteit va n de partijen bij het contract en  de zone of het punt binnen het 
wegennet waarvoor de tol verschuldigd is.  3. Het systeem biedt ruimte voor de ontwikkeling  van intermodaliteit, zonder dat er nadelen 
ontstaan voor andere vervoerswijzen. 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 166/ 
_______________________________________________________________________________ 
 137
4. Wanneer lidstaten beschikken ove r nationale elektronische tolhe ffingssystemen zien zij erop toe 
dat de exploitanten en/of dienstverleners de Euro pese elektronische tolhe ffingsdienst volgens onder-
staand tijdschema aan hun klanten aanbieden:  a) voor alle voertuigen van m eer dan 3,5 ton en voor alle voe rtuigen die meer dan 9 personen 
(bestuurder + 8) mogen vervoeren, uiterlijk drie jaar nadat de besluiten tot definiëring van de 
in artikel 4, lid 4, genoemde Europese elek tronische tolheffingsdienst genomen zijn; 
 b) voor alle overige voertuigtypen uiterlijk vijf jaar nadat de besl uiten tot definiëring van de in 
artikel 4, lid 4, genoemde Europese elektr onische tolheffingsdienst genomen zijn. 
 
Artikel 4 
Kenmerken van de Europese el ektronische tolheffingsdienst 
 
1. De Europese elektronische tolhe ffingsdienst is gebaseer d op de elementen in de bijlage bij deze 
richtlijn.   2. Indien nodig mag deze bijlage om technische rede nen worden gewijzigd volgens de in artikel 5, 
lid 2, bedoelde procedure.  3. De Europese elektronische tolheffingsdienst maakt gebruik van de in artikel 2 bedoelde 
technologische oplossingen, met specificatie s die voor het publiek beschikbaar zijn. 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 166/ 
_______________________________________________________________________________ 
 138
4. Uiterlijk op 1 juli 2006 neemt de Commissie de besluiten met betrekking tot de definiëring van 
de Europese elektronische tolheffingsdienst, overeenkomstig de in artikel 5, lid 2, bedoelde 
procedure. Deze besluiten worden alleen genom en indien alle op basis van passende studies 
geëvalueerde voorwaarden aanwezig zijn om va nuit alle oogpunten, ook t echnisch, juridisch en 
commercieel, interoperabiliteit mogelijk te maken.  5. Indien de in lid 4 bedoelde besluiten niet voor 1 juli 2006 genome n zijn, stelt de Commissie in 
overeenstemming met de procedure van artikel 5, lid 2, een nieuwe termijn voor het nemen van 
deze besluiten vast.  6. De Commissie neemt de technische besluite n met betrekking tot de totstandbrenging van de 
Europese elektronische tolheffingsdienst volgens  de in artikel 5, lid 2, bedoelde procedure. 
 7. In overeenstemming met de procedure die is vast gesteld in Richtlijn 98/ 34/EG van het Europees 
Parlement en de Raad van 22 juni 1998 betreffe nde een informatieprocedure op het gebied van 
normen en technische voorschriften 
1 verzoekt de Commissie de  desbetreffende normalisatie-
instellingen, in het bijzonder de Europese Commi ssie voor Normalisatie, al het mogelijke te doen 
om op korte termijn normen vast te stellen voor elektronische tolheffingssystemen op basis van 
microgolftechnologie en op basis van systemen die gebruik maken van plaatsbepaling per satelliet 
en mobiele communicatie.  8. De apparatuur waarvan de Eur opese elektronische to lheffingsdienst gebruik maakt, moet met 
name voldoen aan de eisen van Richtlijn 1999/5/EG  van het Europees Parlement en de Raad van 
9 maart 1999 betreffende radioappa ratuur en telecommunicatie-einda pparatuur en de wederzijdse 
erkenning van hun conformiteit 
2 (radioapparatuur en teleco mmunicatie-eindapparatuur) en 
Richtlijn 89/336/EEG van de Raad van 3 mei 1989 betreffende de onderlinge aanpassing van de 
wetgevingen van de lidstaten inzake el ektromagnetische compatibiliteit (EMC) 3. 
                                                 
1  PB L 204 van 21.7.1998, blz. 37. Richtlijn laatst elijk gewijzigd bij het Toetredingsverdrag 
van 2003. 
2  PB L 91 van 7.4.1999, blz. 10. Richtlijn laat stelijk gewijzigd b ij Verordening (EG) 
nr. 1882/2003. 
3  PB L 139 van 23.5.1989, blz. 19. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 93/68/EEG 
(PB L 220 van 30.8.1993, blz. 1). 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 166/ 
_______________________________________________________________________________ 
 139
Artikel 5 
Comité 
 
1. De Commissie wordt bijgestaan door het "C omité elektronische to lheffing" ("comité"). 
 2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, zijn de artikelen 5 en 7 va n Besluit 1999/468/EG van 
toepassing, met inachtneming van artikel 8 van dat besluit.  De in artikel 5, lid 6, van Besluit 1999/468/EG be doelde termijn wordt vastgesteld op drie maanden. 
 3. Het comité stelt zijn reglement van orde vast.  
Artikel 6 
Uitvoering 
 
De lidstaten doen de nodige wettel ijke en bestuursrechtelijke be palingen in werking treden om 
uiterlijk ……….. 
* aan deze richtlijn te voldoen. Zij dele n de Commissie onverwijld de tekst van 
die bepalingen mee, alsmede een transponeringstabe l, waarin wordt aangege ven in welke nationale 
bepalingen de bepalingen van d eze richtlijn zijn verwerkt.  
 Wanneer de lidstaten die bepalingen aannemen, word t in de bepalingen zelf of bij de officiële 
bekendmaking daarvan naar deze richtlijn verw ezen. De regels voor de verwijzing worden 
vastgesteld door de lidstaten. 
                                                
 
*  18 maanden na de datum van in werkingtreding van de richtlijn 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 166/ 
_______________________________________________________________________________ 
 140
Artikel 7 
Inwerkingtreding 
 
Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het 
Publicatieblad van de Europese Unie . 
 
Artikel 8 
Adressaten 
 
Deze richtlijn is geri cht tot de lidstaten. 
  Gedaan te Straatsburg, 29 april 2004.  
 Voor het Europees Parlement Voor de Raad 
 De voorzitter De voorzitter  
  P. COX             M. McDOWELL 
 
________ 
 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 166/ 
_______________________________________________________________________________ 
 141
BIJLAGE 
 
Eisen voor de definiëring en invoering van de  Europese elektronische tolheffingsdienst 
 
 Onderstaande punten zijn van wezenlijk belang voor de definiëring en invoering van de uit hoofde 
van de richtlijn op te zetten Europese elektronisc he tolheffingsdienst. Er wordt een onderscheid 
gemaakt tussen punten van technische, procedurele en juridische aard: 
 Punten van technische aard:  a) operationele procedures van de dienst: afsluiten van een abonnement, handleiding voor 
gebruik, installatie en bevestig ing van de inbouwapparatuur in  voertuigen, verwerking van 
transacties aan tolstations of bij het doorlope nd in rekening brengen va n de tarieven, proce-
dures voor het recupereren van transactiegegeve ns bij defect of storingen van apparatuur, 
toezichtsystemen, facturatie en inning van de  verschuldigde bedrag en, klantenservice en 
-bijstand, bepalen van het niveau van dienstverlen ing aan de klanten; bi j het vaststellen van 
deze operationele procedures moet rekening wo rden gehouden met de bestaande procedures 
in de lidstaten; 
 b) functionele specificaties van de dienst: beschrijving van de functies van inbouwapparatuur en 
apparatuur aan de grond; 
 
c) technische specificaties van de apparatuur aan de grond en van de inbouwapparatuur die de 
dienst ondersteunt, certif iceringsprocedures en in acht te  nemen normen en verplichtingen; 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 166/ 
_______________________________________________________________________________ 
 142
d) begin en follow-up van de werkzaamheden waarbij de desbetreffende normalisatie-
instellingen betrokken zijn, en eventuele technische aanvullinge n op de gebruikte normen of 
voornormen, teneinde de inter operabiliteit te waarborgen; 
 e) specificaties voor het installeren va n apparatuur aan boor d van voertuigen; 
 f) transactiemodellen: precieze definitie van de transactiealgoritmen naar gelang van de 
verschillende types van tolheffing (betali ng op één vast punt of doorlopend in rekening 
brengen), en definitie van de gegevens die worden uitgewisseld tussen de in voertuigen 
ingebouwde apparatuur en de (vast opgestel de) apparatuur, en van het formaat ervan; 
 g) regelingen voor de beschikbaarheid van appa ratuur om te voldoen aan de vraag van alle 
geïnteresseerde gebruikers; 
 Punten van procedurele aard:  h) procedures voor verificatie van de technische prestaties va n in voertuigen ingebouwde appa-
ratuur en langs de weg geplaatste  apparatuur, en van de wijze va n installatie van de apparatuur 
in voertuigen; 
 i) parameters voor de classificat ie van de voertuigen: valideri ng van een communautaire lijst 
met technische parameters waaruit iedere lidst aat de parameters select eert die hij voor zijn 
tariefbeleid wenst te gebruiken. De parameters geven de fysieke, motor- en milieukenmerken van de voertuigen weer. Het va ststellen van voertuigklassen op  basis van die parameters 
wordt aan de lidstaten overgelaten; 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 166/ 
_______________________________________________________________________________ 
 143
j) toepassing van procedures voor de behandeli ng van bijzondere gevallen,  zoals storingen van 
uiteenlopende aard. Zulks met name ingeval de  betrokken exploitant van het tolheffings-
systeem en de klant niet uit hetzelfde land zijn; 
 Punten van juridische aard:  k) validering van de gekozen technische oplossing en aan de hand van de Europese regels op het 
gebied van de bescherming van de fundamentele vrijheden en rechten van natuurlijke personen, waaronder de persoonlijke levenssfeer. Met name dient te worden gewaarborgd dat 
wordt voldaan aan de bepalingen van de Richtlijnen 95/46/EG en 2002/58/EG; 
 l) vaststelling van gemeenschappe lijke niet-discriminerende regels en minimumvoorschriften 
die mogelijke dienstverleners bij dienstverlening moeten naleven; 
 m) beoordeling van de mogelijkheid om de  handhavingsvoorschriften met betrekking tot 
elektronische tolheffing te harmoniseren; 
 n) een memorandum van overeenstemming tussen de  exploitanten van de tolheffingssystemen 
voor het wegverkeer, dat de implementatie van de Europese elektronisc he tolheffingsdienst 
mogelijk maakt, met inbegrip van procedures voor het oplossen van conflicten.  
 
_______________