*****

BESLUIT VAN DE RAAD

van 25 mei 1982

tot vaststelling van een onderzoek- en onderwijsprogramma (1982-1986) op het gebied van de beheerste thermonucleaire kernversmelting

(82/350/Euratom)

DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, inzonderheid op artikel 7,

Gezien het voorstel van de Commissie, ingediend na raadpleging van het Wetenschappelijk en Technisch Comité,

Gezien het advies van het Europese Parlement (1),

Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (2),

Overwegende dat het energieprobleem een gemeenschappelijk probleem is voor alle Lid-Staten; dat, om dit probleem op te lossen, gemeenschappelijke inspanningen tot betere resultaten kunnen leiden; dat thermonucleaire kernversmelting een van de mogelijke oplossingen kan zijn voor het energieprobleem op langere termijn; dat het rationele gebruik van alle verschillende energiebronnen op gecooerdineerde wijze moet worden gewaarborgd; dat de Gemeenschap er derhalve op dient te blijven toezien dat bij de communautaire acties op de verschillende gebieden van de energie en van het energieonderzoek haar inspanningen een optimale samenhang vertonen;

Overwegende dat de Raad bij Besluit 80/318/Euratom (3), gewijzigd bij Besluit 81/380/Euratom (4), een programma voor onderzoek en onderwijs (1979-1983) op het gebied van de beheerste kernversmelting heeft vastgesteld; dat in artikel 3 van genoemd besluit is bepaald dat de Commissie uiterlijk op 1 juli 1981 bij de Raad een herzieningsvoorstel zal indienen dat ertoe strekt het programma 1979-1983 te vervangen door een nieuw vijfjarenprogramma (1982-1986) waarbij 1982 en 1983 jaren zijn die onder beide programma's vallen; dat Besluit 80/318/Euratom derhalve moet worden ingetrokken;

Overwegende dat als gevolg van die intrekking 67 miljoen Ecu die voor het vorige programma zonder JET (Joint European Torus) waren bestemd, en 35 miljoen Ecu die in het vorige programma voor het JET-project waren bestemd, beschikbaar zullen blijven; dat die bedragen voor het nieuwe programma dienen te worden bestemd; dat daarmee rekening moet worden gehouden bij het vaststellen van het maximum van de betalingsverplichtingen voor de uitvoering van het nieuwe programma;

Overwegende dat het, gezien de omvang der werkzaamheden die moeten worden verricht om het toepassingsstadium van de beheerste thermonucleaire kernversmelting te bereiken, waarvan de Gemeenschap profijt zou kunnen trekken, met name in het ruimere verband van het veiligstellen van haar energievoorziening op lange termijn, dienstig is de tot dusverre op dit gebied ondernomen werkzaamheden in hun verschillende ontwikkelingsfasen gezamenlijk voort te zetten, waarbij groot belang wordt gehecht aan de strategie volgens welke de werkzaamheden worden geconcentreerd op de Tokamak-serie en aanzienlijke inspanningen plaatsvinden op het gebied van twee andere magnetische opsluitingssystemen, namelijk de omgekeerde veldinsnoering en de stellaratoren, mits op gezette tijden een herevaluatie plaatsvindt van de

toepassingsmogelijkheid van deze typen in een reactor vergeleken bij de Tokamak;

Overwegende dat het gezien de wetenschappelijke vooruitgang die op dit gebied in de afgelopen jaren in de Gemeenschap en in de rest van de wereld is geboekt, noodzakelijk blijkt, in het bijzonder wat de voorzieningen van het type Tokamak betreft, grotere meer ingewikkelde toestellen te bouwen en bijzondere aandacht te besteden aan de ontwikkeling van de technieken voor plasmaverhitting, waarbij grotere nadruk wordt gelegd op de experimenten die gericht zijn op de ontsteking met compacte apparaten met een sterk magnetisch veld, wanneer de uitvoerbaarheid hiervan is aangetoond;

Overwegende dat de bouw van JET wat betreft de basisuitvoering moet worden voltooid en dat de machine tot het volle prestatieniveau moet worden ontwikkeld om vervolgens in bedrijf te kunnen worden gesteld en geëxploiteerd;

Overwegende dat thans een begin moet worden gemaakt met de omschrijving van de grote machine die de volgende stap na JET vormt en dat met medewerking van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek moet worden gewerkt aan de technologische ontwikkelingen die nodig zijn voor het ontwerpen en bouwen daarvan alsmede aan de ontwikkelingen die op langere termijn voor de kernversmeltingsreactor nodig zijn;

Overwegende dat het door de Commissie voorgestelde onderzoek een passend middel vormt om de actie voort te zetten en dat het gemeenschappelijk belang derhalve gediend is met de vaststelling van een meerjarenprogramma op het gebied van de beheerste thermonucleaire kernversmelting, dat trouwens noodzakelijk is om de Gemeenschap in staat te stellen deel te nemen aan de internationale samenwerking op dit gebied;

Overwegende dat de Gemeenschap het tot stand brengen van bepaalde uitrustingen die verband houden met als prioritair beschouwde werkzaamheden, de ondersteuning van JET door de associaties en bepaalde ontwikkelingen op het gebied van de kernversmeltingstechniek moet blijven aanmoedigen door het verlenen van een preferentieel deelnemingspercentage in de uitgaven voor deze maatregelen;

Overwegende daarenboven dat de mobiliteit van het personeel tussen de instellingen die aan de uitvoering van het programma meewerken, moet worden bevorderd,

BESLUIT:

Artikel 1

Er wordt voor een periode van vijf jaar, ingaande op 1 januari 1982, een programma voor onderzoek en onderwijs op het gebied van de beheerste thermonucleaire kernversmelting vastgesteld dat in de bijlage wordt omschreven.

Artikel 2

Het maximum van de betalingsverplichtingen voor het programma zonder JET wordt vastgesteld op 301 miljoen Ecu met inbegrip van een bedrag van 67 miljoen Ecu dat overblijft van het vorige programma. De maximale personeelssterkte wordt tijdens de looptijd van het programma geleidelijk verminderd van 113 tot 105 personeelsleden.

Het maximum van de betalingsverplichtingen voor JET voor de duur van het programma wordt vastgesteld op 319 miljoen Ecu, met inbegrip van 35 miljoen Ecu die overblijven van het vorige programma. Het aantal tijdelijke functionarissen in de zin van artikel 2, sub a), van de regeling welke van toepassing is op de andere personeelsleden van de Europese Gemeenschappen wordt gedurende de eerste drie jaren van het programma geleidelijk verhoogd van 150 tot ten hoogste 165.

Artikel 3

De Commissie zal uiterlijk op 1 juli 1984 bij de Raad een herzieningsvoorstel indienen dat ertoe strekt het onderhavige programma te vervangen door een nieuw vijfjarenprogramma dat op 1 januari 1985 ingaat.

Artikel 4

Besluit 80/318/Euratom wordt per 1 januari 1982 ingetrokken.

Bedragen die krachtens Besluit 80/318/Euratom in de overeenkomstige posten van de begrotingen 1980, 1981 en 1982 zijn goedgekeurd en op 1 januari 1982 nog niet zijn vastgelegd of wel zijn vastgelegd maar nog niet betaalbaar zijn gesteld, kunnen evenwel voor de uitvoering van dit programma worden gebruikt.

Gedaan te Brussel, 25 mei 1982.

Voor de Raad

De Voorzitter

L. TINDEMANS

(1) PB nr. C 87 van 5. 4. 1982, blz. 127.

(2) PB nr. C 348 van 31. 12. 1981, blz. 5.

(3) PB nr. L 72 van 18. 3. 1980, blz. 18.

(4) PB nr. L 149 van 6. 6. 1981, blz. 32.

BIJLAGE

BEHEERSTE THERMONUCLEAIRE KERNVERSMELTING

1. Het uit te voeren programma is gericht op:

a) de plasmafysica op het betrokken gebied, inzonderheid de fundamentele studies die van belang zijn voor de opsluiting met behulp van geschikte middelen en de methoden voor de produktie en de verhitting van plasma's;

b) bestudering van de opsluiting, in gesloten configuraties, van plasma's met binnen een ruim bereik variërende temperaturen en dichtheden;

c) bestudering van de wisselwerkingen tussen licht en materie en van overdrachtsverschijnselen zowel als de ontwikkeling van lasers met groot vermogen;

d) de ontwikkeling en toepassing op opsluitingsinrichtingen van methoden met voldoende vermogen voor plasmaverhitting;

e) verbetering van de diagnosemethoden;

f) omschrijving van de grote machine die de volgende stap na JET vormt en technologische ontwikkelingen die voor het ontwerpen en bouwen daarvan zijn vereist, alsmede die welke op langere termijn voor de kernversmeltingsreactor nodig zijn;

g) voltooiing van de bouw van JET wat de basisuitvoering betreft: uitbreiding van JET tot het volle prestatieniveau; inbedrijfstelling en exploitatie van JET.

De werkzaamheden onder b) moeten worden uitgevoerd met inachtneming van de vooruitgang die elders in de wereld wordt geboekt ten einde gunstige voorwaarden te scheppen voor het uitwisselen van technische ervaring telkens wanneer samenwerking in een ruimer internationaal kader plaatsheeft.

De werkzaamheden onder a), b), c), d), e) en f) zullen worden uitgevoerd in het kader van associatiecontracten of contracten met beperkte duur die tot doel hebben de voor de uitvoering van het programma nodige resultaten te verkrijgen, hierbij rekening houdende met de werkzaamheden die door het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek worden verricht, in het bijzonder op het gebied van de volgende stap en de technologie als bedoeld onder f).

De uitvoering van het onder g) bedoelde JET-project is opgedragen aan de gemeenschappelijke onderneming »Joint European Torus (JET), Joint Undertaking", die is opgericht bij Besluit 78/471/Euratom (1).

2. Het sub 1 omschreven programma vormt een onderdeel van een samenwerking op lange termijn die alle werkzaamheden bestrijkt welke in de Lid-Staten worden ondernomen op het gebied van de beheerste thermonucleaire kernversmelting. Het programma is erop gericht te zijner tijd tot de gezamenlijke bouw van prototypen te komen met het oog op de industrialisatie en de commercialisatie daarvan.

3. De toewijzing van 301 miljoen Ecu voor het programma zonder JET kan op de volgende manier worden verdeeld:

a) ongeveer 43 % voor de financiering, volgens een preferentieel deelnemingspercentage van circa 45, van projecten als omschreven onder punt 4;

b) ongeveer 2 % voor sommige industriële contracten betreffende de activiteiten Volgende Stap en Versmeltingstechnologie, gefinancierd volgens een deelnemingspercentage van 100, zoals omschreven onder punt 4;

c) ongeveer 6 % voor de financiering van de kosten van beheer alsmede voor uitgaven met het oog op de mobiliteit van de personeelsleden ten einde deze in staat te stellen werkzaam te zijn in de organen die deelnemen aan de uitvoering van het programma;

d) het bedrag dat niet is uitgetrokken voor de onder a), b) en c) vermelde werkzaamheden en uitgaven, alsmede een eventueel batig saldo afkomstig van de bijdragen van de uit hoofde van het programma zonder JET geassocieerde derde landen, zullen worden gebruikt voor de financiële deelneming van de Gemeenschap aan de andere uitgaven van de associaties. Voor deze deelneming geldt een uniform percentage van ongeveer 25.

4. Na technische bestudering kan het Raadgevend Comité voor het Programma Kernversmelting projecten die tot één van de volgende gebieden behoren, als prioritaire actie beschouwen:

a) Tokamak en steun voor JET;

b) Andere toroïdale machines;

c) Verhitting en injectie;

d) Volgende Stap en Kernversmeltingstechnologie.

De Commissie kan de projecten op de gebieden sub a), b), c) en d) financieren met een preferentieel en uniform deelnemingspercentage van ongeveer 45.

Na raadpleging van het Raadgevend Comité van het Kernversmeltingsprogramma kan de Commissie industriële contracten op gebied sub d) steunen met een deelnemingspercentage van 100.

Als tegenprestatie kunnen alle geassocieerden deelnemen aan de proefnemingen die met behulp van aldus gebouwde uitrustingen worden gedaan.

5. Het maximum van de betalingsverplichtingen voor het JET-project is vastgesteld op 319 miljoen Ecu. Het aangegeven bedrag is bestemd voor de financiering van de voltooiing van de bouw van JET voor wat de basisuitvoering betreft, de uitbreiding van JET tot het volle prestatieniveau en de inbedrijfstelling en exploitatie van JET tot eind 1986, volgens een deelnemingspercentage van 80. De Zweedse en de Zwitserse bijdragen aan het JET-project komen rechtstreeks in mindering op de financiering van het gedeelte van de voor dit project uitgetrokken financiële middelen dat ten laste komt van de communautaire begroting.

(1) PB nr. L 151 van 7. 6. 1978, blz. 10.