GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT van 25 mei 1998 door de Raad bepaald op grond van artikel J.2 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, inzake mensenrechten, democratische beginselen, rechtsstaat en behoorlijk bestuur in Afrika (98/350/GBVB)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag betreffende de Europese Unie, inzonderheid op artikel J.2,

Overwegende dat artikel J.1, lid 2 van het Verdrag betreffende de Europese Unie bepaalt dat de ontwikkeling en versterking van de democratie en de rechtsstaat, alsmede eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden een van de doelstellingen van het gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid is;

Overwegende dat de Raad en de vertegenwoordigers van de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, op 28 november 1991 een resolutie over mensenrechten, democratie en ontwikkeling hebben aangenomen;

Overwegende dat de artikelen 4 en 5 van de op 15 december 1989 te Lomé ondertekende vierde ACS-EEG-Overeenkomst, als herzien bij de op 4 november 1995 te Mauritius ondertekende Overeenkomst, voorschrijven dat in de werkzaamheden van de Gemeenschap en haar lidstaten in het kader van de ACS-EG-samenwerking de mens centraal moet staan en uitgegaan moet worden van de eerbiediging van de rechten van de mens, de democratische beginselen, de rechtsstaat en behoorlijk bestuur;

Overwegende dat de Raad in artikel 3 van Gemeenschappelijk Standpunt 97/356/GBVB (1) over preventie en oplossing van conflicten in Afrika van 2 juni 1997 er nota van neemt dat overeenkomstig de betreffende procedures stappen zullen worden ondernomen om de inspanningen van de Europese Gemeenschap en die van de lidstaten te coördineren met betrekking tot ontwikkelingssamenwerking en steun voor mensenrechten, democratie, de rechtsstaat en behoorlijk bestuur;

Overwegende dat mensenrechten universeel, ondeelbaar, onderling afhankelijk en onlosmakelijk verbonden zijn,

HEEFT HET VOLGENDE GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT VASTGESTELD:

Artikel 1

Doel van de Europese Unie is om op basis van partnerschap met de Afrikaanse landen te ijveren voor de eerbiediging van de rechten van de mens, de democratische beginselen, de rechtsstaat en behoorlijk bestuur. Deze aanpak vormt een kader voor de maatregelen van de lidstaten.

Het doel van dit gemeenschappelijk standpunt is bij te dragen tot een coherent optreden in het kader van de buitenlandse activiteiten van de Unie in Afrika, met inbegrip van adequate beleidsreacties. De Unie erkent dat democratisering een proces is waaraan de internationale gemeenschap, met inbegrip van de Unie, door passende steun kan bijdragen, en dat vele Afrikaanse landen de laatste jaren met succes hervormingen hebben ingevoerd die de mensen beter in staat hebben gesteld de vruchten te plukken van eerbiediging van mensenrechten en van de democratische processen.

Artikel 2

De Europese Unie erkent ten volle het recht van soevereine staten op een eigen constitutioneel en bestuurlijk bestel dat aansluit bij hun geschiedenis, cultuur, tradities en sociale en etnische samenstelling. In dit kader verbindt de Europese Unie zich ertoe het huidige democratiseringsproces in Afrika te bevorderen en te ondersteunen, met inachtneming van de volgende beginselen:

a) bescherming van de rechten van de mens (burgerlijke en politieke, alsmede sociale, economische en culturele);

b) eerbiediging van de fundamentele democratische beginselen, waaronder:

- het recht om in vrije en eerlijke verkiezingen leiders te kiezen en te vervangen;

- scheiding van de wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht;

- gegarandeerde vrijheid van meningsuiting, van informatie, van vereniging en vergadering en van deelname aan het politieke leven;

c) de rechtsstaat, die de burgers in staat stelt hun rechten te verdedigen en die de aanwezigheid impliceert van een wetgevende en een rechterlijke macht welke borg staan voor de onverkorte toepassing van de rechten en fundamentele vrijheden van de mens, en van een eerlijk, toegankelijk en onafhankelijk rechtssysteem;

d) behoorlijk bestuur, inclusief doorzichtig en te verantwoorden beheer van's lands rijkdommen met het oog op een billijke en duurzame ontwikkeling.

Artikel 3

a) Bij het uitstippelen van haar beleid ten aanzien van afzonderlijke landen houdt de Unie rekening met de vertrekbasis van het land, de richting die de hervormingen uitgaan en de snelheid waarmee ze worden gerealiseerd alsmede de beleidsverbintenissen die de respectieve regeringen zijn aangegaan. De Unie verleent hoge prioriteit aan een positieve en constructieve benadering waarbij de mensenrechten, de democratische beginselen, de rechtsstaat en behoorlijk bestuur bevorderd worden.

b) De Unie, die op basis van een partnerschap zowel met regeringen als met de civiele maatschappij samenwerkt, gaat na of haar steun aan de Afrikaanse landen waar positieve veranderingen hebben plaatsgevonden en waar de regering voor positieve veranderingen ijvert, uitgebreid kan worden. Voor landen die zich in negatieve zin ontwikkelen, zal de Unie zich op grond van de beginselen in de resolutie van de Raad van 28 november 1991 beraden over passende antwoorden om die ontwikkelingen te helpen ombuigen.

Artikel 4

De Raad neemt tevens nota van het voornemen van de Commissie haar acties op de verwezenlijking van de doelstellingen en prioriteiten van dit gemeenschappelijk standpunt toe te spitsen, zo nodig aan de hand van relevante communautaire maatregelen.

Artikel 5

Maatregelen van de Unie ter uitvoering van dit gemeenschappelijk standpunt worden om de zes maanden opnieuw bezien.

Artikel 6

Dit gemeenschappelijk standpunt treedt in werking op de dag waarop het wordt vastgesteld.

Artikel 7

Dit gemeenschappelijk standpunt wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad.

Gedaan te Brussel, 25 mei 1998.

Voor de Raad

De Voorzitter

R. COOK

(1) PB L 153 van 11.6.1997, blz. 1.