JAARVERSLAG 1996 (97/C 272/01)

Straatsburg, 21 april 1997

DE HEER JOSÉ MARÍA GIL-ROBLES GIL-DELGADO

Voorzitter

Europees Parlement

97-113, rue Belliard

B-1047 Brussel

Mijnheer de Voorzitter,

In overeenstemming met artikel 138 E, lid 1 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap en artikel 3, lid 8 van het Besluit van het Europees Parlement inzake het statuut van de Europese Ombudsman en de algemene voorwaarden voor de uitoefening van zijn ambt, leg ik hierbij mijn verslag voor over het jaar 1996.

JACOB SÖDERMAN

Europese Ombudsman

INHOUD

Bladzijde

1. VOORWOORD VAN DE EUROPESE OMBUDSMAN . 4

2. KLACHTEN AAN DE OMBUDSMAN . 6

2.1 Rechtsgrondslag van de werkzaamheden van de Ombudsman . 6

2.2 Behandeling van de klachten . 6

2.2.1 Mandaat van de Europese Ombudsman . 7

2.2.2 Ontvankelijkheid van klachten . 7

2.2.3 Gronden voor het instellen van een onderzoek . 8

2.3 Algemeen overzicht van de klachten . 8

2.4 Advies om zich tot een andere instantie te wenden . 8

2.5 Besluiten na een onderzoek door de Ombudsman . 8

3. BESLUITEN NA EEN ONDERZOEK . 10

3.1 Zaken zonder wanbestuur . 10

3.1.1 Het Europees Parlement . 10

Beëindiging van een contract . 10

3.1.2 De Europese Commissie . 10

Kernproeven in Frans Polynesië . 10

Methode beoordeling LIEN Phare-Tacis projecten . 11

Toegang tot informatie bij de Commissie . 13

Rechten van kandidaten op een reservelijst . 13

Toegang tot informatie over de programma's van de Commissie . 14

Toegang tot een document van de Commissie . 14

Geheime informatie inzake kernmateriaal . 15

Na de afschaffing van de douaneformaliteiten aan de grenzen genomen maatregelen . 16

De overbevolking op de Europese School van Brussel II . 17

Aanwerving van de reservelijst na een vergelijkend onderzoek . 18

Nationaliteit als voorwaarde voor een subsidie . 18

3.2 Zaken ingetrokken door de klager . 19

3.2.1 De Europese Commissie en het Europees Parlement . 19

Verkeerde informatie van de Commissie en het Parlement . 19

3.3 Zaken opgelost door de instelling . 20

3.3.1 Het Europees Parlement . 20

Toegang tot de presentielijst van de plenaire vergaderingen . 20

3.3.2 De Raad . 20

Toegang tot documenten van de Raad . 20

3.3.3 De Europese Commissie . 22

Financiële vergoeding voor voorbereidende werkzaamheden . 22

Laattijdige beantwoording van verzoeken om informatie . 22

Niet-betaling van een toegekende subsidie . 23

Toekenning aan een strand van het recht een blauwe vlag te voeren als teken van een schoon milieu . 23

Bladzijde

Late betaling van een rekening . 24

De richtlijn inzake verzekeringen andere dan levensverzekeringen . 24

Vergoeding van reis- en verblijfkosten . 25

Toegang tot informatie over het resultaat van een examen . 25

Uitblijven van een antwoord van de Commissie . 26

3.3.4 Het Euratom-instituut . 26

Niet-nakoming van een contractuele verplichting . 26

3.4 Zaken afgesloten met een kritische opmerking . 26

3.4.1 Het Europees Parlement . 26

Vergelijkend onderzoek: verlies brief van kandidaat . 26

3.4.2 De Raad . 27

Uitsluiting van vergelijkend examen . 27

3.4.3 De Europese Commissie . 28

Gedraging van de Europese Commissie van een klacht over uitblijvende milieu-effectbeoordeling: Rondweg rond Newbury . 28

Gedraging van de Europese Commissie van een klacht over een milieu-effectbeoordeling: Snelweg M 40 . 32

Uitblijven van antwoord op verzoek om extra tijd . 36

3.5 Gevallen van wanbestuur resulterend in ontwerpaanbevelingen van de Ombudsman . 39

3.5.1 Het Europees Milieuagentschap . 39

Motivering van de afwijzing van een kandidaat . 39

3.6 Eigeninitiatiefonderzoeken van de Ombudsman . 40

Toegang van het publiek tot documenten in het bezit van de communautaire instellingen . 40

4. BETREKKINGEN MET HET EUROPEES PARLEMENT EN DE EUROPESE COMMISSIE . 44

4.1 Het Europees Parlement en de Commissie verzoekschriften . 44

4.2 De Europese Commissie . 45

5. BETREKKINGEN MET DE NATIONALE OMBUDSMANNEN EN SOORTGELIJKE INSTELLINGEN . 46

6. VOORLICHTINGSBELEID . 47

6.1 Publicaties . 47

6.2 Conferenties en ontmoetingen . 47

6.3 Contacten met de media . 49

BIJLAGEN . 50

A. Statistieken . 50

B. Conferenties en bezoeken . 55

C. Toespraken van de Ombudsman . 57

D. Artikelen en interviews . 58

E. Uitgaven . 62

F. Staf van de Ombudsman . 63

1. VOORWOORD VAN DE EUROPESE OMBUDSMAN

Het Jaarverslag 1996 is het eerste rapport dat een volledig werkjaar van de Europese Ombudsman bestrijkt. In het Jaarverslag 1995 ben ik uitvoerig ingegaan op de taken en werkmethoden van het bureau, alsook op het administratief werk dat met de installatie van het bureau gepaard ging. Ik heb er ook op gewezen hoe belangrijk het is dat de Ombudsman zijn werkzaamheden in het openbaar kan verrichten en heb ook aangegeven welke regels daarbij zullen worden gevolgd. In dit jaarverslag gaat de aandacht meer naar de eigenlijke werkzaamheden van het bureau van de Ombudsman bij de behandeling van klachten.

BEHANDELING VAN KLACHTEN EN ONDERZOEKEN OP EIGEN INITIATIEF

Het heeft nog heel wat administratief werk gevergd om de installatie van het bureau te voltooien. Vooral het aantrekken van nieuw personeel, het uitwerken van werkmethoden en het opzetten van technische informatiediensten heeft tijd in beslag genomen. Toch heeft het bureau zich intensiever met de klachten kunnen bezighouden. In 1996 behandelde het bureau van de Ombudsman 1 041 klachten.

In 842 gevallen ging het om nieuwe klachten die in 1996 waren binnengekomen. De meeste waren afkomstig van burgers. Slechts 86 klachten werden door bedrijven en verenigingen ingediend. 29 klachten waren doorgezonden door leden van het Europees Parlement en de Commissie verzoekschriften heeft met de toestemming van de indiener 10 verzoekschriften doorgezonden om ze als klachten te behandelen. In de loop van het jaar is het bureau met drie onderzoeken op eigen initiatief gestart.

In 210 gevallen werden onderzoeken ingesteld, waaronder de drie op eigen initiatief. 102 ervan werden afgerond. In 82 ervan was de conclusie dat er geen sprake was van wanbeheer. 2 klagers trokken hun klacht in. In 12 gevallen werd de zaak door de instelling in kwestie naar tevredenheid van de klager geregeld. Dit gold vooral voor de Europese Commissie, die duidelijk blijk geeft van een positieve houding tegenover de burgers en de werkzaamheden van de Ombudsman. Een en ander had tot gevolg dat in geen enkel geval een minnelijke schikking werd bereikt die aan de bemiddeling van de Ombudsman is toe te schrijven.

In de loop van het jaar werd 34 keer wanbestuur vastgesteld. 32 gevallen werden afgesloten met een kritische opmerking aan de instelling of het orgaan in kwestie. Dit betekent dat aanbevelingen in deze omstandigheden niet nodig werden geacht. Eén klacht en één van de onderzoeken op eigen initiatief resulteerden in een aanbeveling aan de instellingen of organen in kwestie.

Uit het resultaat van de behandeling van klachten in 1996 valt af te lezen dat het bureau van de Europese Ombudsman nog steeds in een aanloopperiode zat. Ten gevolge van de in het Statuut van de Ombudsman vastgestelde procedures die in het jaarverslag van vorig jaar zijn toegelicht, moet bijna 6 maanden worden uitgetrokken voor officiële hoorzittingen, het inwinnen van informatie en vertaling. In dit eerste rapport over een volledig jaar staan dan ook resultaten die hoofdzakelijk in de tweede helft van het jaar zijn bereikt. Pas toen werd het immers echt mogelijk om bepaalde zaken op te lossen. Het ligt voor de hand dat de resultaten wat de afgehandelde dossiers betreft in de toekomst veel beter zullen zijn.

In 1997 zal er veel meer ruimte zijn om naar minnelijke schikkingen te zoeken met communautaire instellingen die bij klachten betrokken zijn, alsook om de werkzaamheden van het Europees Parlement en de Commissie verzoekschriften op de voet te volgen. Het Parlement heeft immers bij de vaststelling van het budget van de Ombudsman voor 1997 geld uitgetrokken om daartoe een klein steunpunt in Brussel te installeren.

DE EUROPESE BURGERS INFORMEREN

In de loop van het jaar werd de ontvankelijkheid van 921 dossiers onderzocht. In 323 dossiers (35 %) viel de klacht binnen de bevoegdheden van de Europese Ombudsman. In 598 dossiers (65 %) was dat niet het geval.

Elke Ombudsman ontvangt klachten waarvoor hij niet bevoegd is. Voor de Europese Ombudsman lijkt het aantal dergelijke gevallen langzaam af te nemen, hoewel het vrij hoog blijft.

Ik heb geprobeerd dit te verhelpen door de Europese burgers beter te informeren over het bestaan en het mandaat van de Europese Ombudsman. Met dit doel heb ik ook de lidstaten bezocht. Ook daarvan wordt in dit jaarverslag verslag gedaan.

Er is geregeld informatie aan de media verspreid en daarnaast is er nauw samengewerkt met de voorlichtingsbureaus van het Europees Parlement, de vertegenwoordigingen van de Europese Commissie en de diensten van nationale Ombudsmannen of vergelijkbare instellingen in de lidstaten. Bij deze samenwerking stond het verspreiden van accurate informatie voorop. De doelgroepen waren burgers, bedrijven en verenigingen die op de hoogte moeten worden gebracht van de mogelijkheid om een klacht in te dienen over wanbestuur bij de activiteiten van communautaire instellingen en organen. Deze voorlichtingscampagne zal in 1997 worden voortgezet en zal worden toegespitst op de regionale Ombudsmannen en vergelijkbare organen die in vele lidstaten een zeer belangrijke rol vervullen.

In 243 van de niet-ontvankelijk verklaarde dossiers werden de klagers geadviseerd zich tot een bevoegde instantie te wenden. Meestal was dat een nationale Ombudsman of vergelijkbaar orgaan (130 dossiers). In 47 gevallen werd de klager geadviseerd een verzoekschrift bij het Parlement in te dienen of werd de klacht met de instemming van de klager meteen als verzoekschrift doorgezonden naar de Commissie verzoekschriften.

Vele van de niet-ontvankelijke klachten gingen over kwesties waarbij het Gemeenschapsrecht in het geding is. Ik heb daartoe een flexibele samenwerkingsstructuur - die wellicht ooit tot een actief netwerk kan uitgroeien - opgezet met organen die zich op Europees en nationaal niveau bezighouden met klachten in verband met het Gemeenschapsrecht. Op 12 en 13 september 1996 vond in Straatsburg een studiebijeenkomst plaats waaraan werd deelgenomen door het Europees Parlement, de Raad en de Commissie, maar ook door nationale Ombudsmannen en vergelijkbare instellingen (meestal commissies verzoekschriften). De Commissie verzoekschriften van het Europees Parlement was speciaal uitgenodigd en was ook vertegenwoordigd.

Op de studiebijeenkomst was iedereen het erover eens dat de samenwerking tussen de betrokken organen op een informele en flexibele leest en op voet van gelijkheid moet worden geschoeid. Het zal daarbij gaan om uitwisseling van informatie, standpunten en adviezen over vraagstukken in verband met het Gemeenschapsrecht met het doel de vragen en klachten van de burgers zo efficiënt mogelijk te beantwoorden.

Er werd ook besloten een netwerk van contactpersonen uit te bouwen en daaraan werd in 1996 de laatste hand gelegd. Voor volgend jaar staat een nieuwsbrief voor de contactpersonen op het programma, alsook de organisatie van een hoofdzakelijk voor de contactpersonen bedoelde studiebijeenkomst om hun kennis van het Gemeenschapsrecht te verdiepen. Deze samenwerking kan een belangrijk instrument zijn om van het Gemeenschapsrecht op alle niveaus van de Europese Unie een tastbare realiteit te maken.

Mijn dank gaat naar alle communautaire instellingen en organen voor de constructieve en behulpzame houding waarvan zij in de loop van het jaar blijk hebben gegeven in hun contacten met het bureau van de Europese Ombudsman. Mijn dank gaat ook naar de nationale Ombudsmannen en nationale commissies verzoekschriften voor de geest van samenwerking waarvan zij bij onze gezamenlijke activiteiten blijk hebben gegeven. Tot slot wil ik ook mijn dank betuigen aan de leden en ambtenaren van het Europees Parlement voor hun leiding en medewerking bij de oprichting van dit nieuwe ambt.

Uit het positief klimaat van samenwerking waarin ik in het afgelopen jaar heb kunnen werken blijkt mijns inziens dat alle betrokkenen zich oprecht inzetten voor een Europa dat voor zijn burgers een menselijk en sociaal gelaat vertoont.

JACOB SÖDERMAN

2. KLACHTEN AAN DE OMBUDSMAN

De belangrijkste taak van de Europese Ombudsman bestaat erin gevallen van wanbestuur bij de communautaire instellingen en organen te onderzoeken. Mogelijke gevallen van wanbestuur worden hoofdzakelijk via klachten van Europese burgers onder de aandacht van de Ombudsman gebracht. De Ombudsman kan ook op eigen initiatief een onderzoek instellen.

Elke Europese burger en elke andere burger die in een lidstaat woont kan bij de Ombudsman een klacht indienen. Bedrijven, verenigingen en dergelijke die in de Unie gevestigd zijn, kunnen eveneens een klacht indienen. Klachten aan de Ombudsman kunnen hetzij rechtstreeks hetzij via een lid van het Europees Parlement worden ingediend.

Op verzoek van de klager kan een klacht vertrouwelijk worden behandeld. Zoals in het jaarverslag van de Ombudsman over 1995 en in het verslag van de Commissie verzoekschriften over het verslag van de Ombudsman is aangegeven, worden klachten aan de Ombudsman openbaar behandeld tenzij de indiener om vertrouwelijke behandeling verzoekt. Het is van belang dat de Ombudsman zo openlijk en transparant mogelijk te werk gaat zodat enerzijds de Europese burgers zijn werkzaamheden kunnen volgen en begrijpen en anderzijds aan anderen een goed voorbeeld wordt gesteld.

In 1996 behandelde de Ombudsman 1 041 dossiers. Bij 842 ervan ging het om nieuwe klachten die in 1996 zijn ingediend. 717 ervan werden rechtstreeks door burgers ingediend, 46 door verenigingen en 40 door bedrijven. 29 klachten werden doorgezonden door leden van het Europees Parlement en de Commissie verzoekschriften zond 10 verzoekschriften aan het Europees Parlement door naar de Ombudsman om ze als klachten te behandelen. Voorts werden nog 196 dossiers uit het jaar 1995 behandeld. De Ombudsman startte bovendien drie onderzoeken op eigen initiatief (zie bijlage A, Statistieken, blz. 50).

2.1 RECHTSGRONDSLAG VAN DE WERKZAAMHEDEN VAN DE OMBUDSMAN

De Ombudsman oefent zijn ambt uit overeenkomstig artikel 138E van het Verdrag tot instelling van de Europese Gemeenschap en het Statuut van de Ombudsman (1). Artikel 14 van het Statuut bepaalt dat de Ombudsman de uitvoeringsbepalingen van dit besluit vaststelt. Wegens de nog geringe ervaring met het functioneren van het bureau van de Europese Ombudsman werden in 1996 slechts indicatieve en provisorische uitvoeringsbepalingen vastgesteld.

De bepalingen die op 4 september 1996 zijn vastgesteld, hebben betrekking op de interne organisatie van het bureau van de Ombudsman. Om ze voor de burger begrijpelijk te maken en ervoor te zorgen dat ze hem ook tot nut kunnen zijn, bevatten de bepalingen ook gegevens over andere instellingen en organen, die al in het statuut van de Ombudsman vervat zijn.

De Ombudsman heeft de Commissie verzoekschriften en de Commissie Reglement van het Europees Parlement ervan op de hoogte gesteld dat hij slechts indicatieve en provisorische uitvoeringsbepalingen heeft vastgesteld Hij is voornemens om in de loop van 1997 officiële en definitieve uitvoeringsbepalingen vast te stellen.

Zoals in het jaarverslag van de Ombudsman voor 1995 en in het daarmee samenhangende verslag van de Commissie verzoekschriften al is aangegeven, bestaat er een afspraak tussen de commissie en de Ombudsman om klachten en verzoekschriften in bepaalde gevallen naar elkaar door te verwijzen. In 1996 werden met de instemming van de indiener 10 verzoekschriften naar de Ombudsman doorverwezen om ze als klachten te behandelen. Vijf klachten werden met de instemming van de indiener doorverwezen naar de Commissie verzoekschriften om ze als verzoekschriften te behandelen. Bovendien heeft de Ombudsman in 42 dossiers de indieners geadviseerd een verzoekschrift aan het Europees Parlement te richten.

Aangezien deze afspraak in de praktijk naar ieders tevredenheid werkt, heeft de Ombudsman het niet nodig geacht om een voorstel als bedoeld in artikel 161, lid 1, van het Reglement van het Europees Parlement uit te werken. Mocht het Parlement evenwel van mening zijn dat het bepalingen nodig heeft voor zijn eigen procedures met betrekking tot artikel 3, lid 7 en lid 8 van het Statuut van de Ombudsman, is de Ombudsman gaarne bereid daartoe een voorstel in te dienen.

2.2 BEHANDELING VAN DE KLACHTEN

Alle klachten aan de Ombudsman worden geregistreerd en de ontvangst ervan wordt bevestigd. In de brief wordt de indiener geïnformeerd over de procedure voor de behandeling van de klacht en wordt ook de naam en het telefoonnummer vermeld van de juridisch adviseur die de klacht behandelt. De volgende stap bestaat erin na te gaan of de klacht binnen het mandaat van de Ombudsman valt.

2.2.1 MANDAAT VAN DE EUROPESE OMBUDSMAN

Krachtens zijn in artikel 138E van het EG-Verdrag vastgestelde mandaat is de Ombudsman bevoegd kennis te nemen van klachten van burgers van de Unie of van natuurlijke of rechtspersonen met verblijfplaats of statutaire zetel in een lidstaat over gevallen van wanbeheer bij het optreden van de communautaire instellingen of organen, met uitzondering van het Hof van Justitie en het Gerecht van Eerste Aanleg bij de uitoefening van hun gerechtelijke taak. Derhalve valt een klacht buiten het mandaat indien

1) de klager niet het recht heeft om een klacht in te dienen;

2) de klacht niet tegen een communautaire instelling of communautair orgaan gericht is;

3) de klacht tegen het Hof van Justitie of het Gerecht van Eerste Aanleg bij de uitoefening van hun gerechtelijke taak gericht is of

4) de klacht niet over mogelijk wanbeheer gaat.

Wie mag een klacht indienen?

Een Colombiaans staatsburger diende bij de Ombudsman een klacht in tegen de Duitse autoriteiten, die hij ervan beschuldigde zijn mensenrechten te schenden door hem gevangen te houden in plaats van hem naar Colombia uit te wijzen. De Ombudsman was van oordeel dat de indiener krachtens het Verdrag bevoegd was om een klacht in te dienen omdat hij op het grondgebied van de Unie verbleef. De klacht viel echter buiten zijn mandaat, omdat het niet tegen een communautaire instelling of communautair orgaan gericht was. De Ombudsman stelde daarom geen onderzoek in.

(Klacht 972/24.10.96/FMO/DE/DT)

Voorbeelden van klachten die geen betrekking hadden op mogelijk wanbeheer

Een lid van het Europees Parlement diende bij de Ombudsman een klacht in waarin hij de Commissie verzoekschriften onzorgvuldigheid aanwreef. Hij beweerde dat de Commissie verzoekschriften aanzienlijke achterstand had bij de behandeling van verzoekschriften, Nederlandstalige burgers discrimineerde en haar vergaderingen zo plande dat ze met vergaderingen van andere commissies van het Parlement samenvielen.

In zijn besluit herinnerde de Ombudsman eraan dat het recht van elke burger van de Unie om een verzoekschrift aan het Europees Parlement te richten de artikelen 8D en 138D van het Verdrag als rechtsgrondslag heeft en derhalve als een "grondwettelijk recht moet worden beschouwd. De wijze waarop verzoekschriften worden behandeld is dan ook van het allergrootste belang. Ernstige, aanhoudende problemen bij de behandeling van verzoekschriften kunnen een inbreuk zijn op het recht van de burger om te verwachten dat zijn verzoekschrift naar behoren wordt behandeld. Het is echter aan het Europees Parlement zelf om zijn diensten zo te organiseren dat het zijn taak als instelling kan verrichten. De beschuldigingen waren veeleer van politieke aard dan een kwestie van wanbeheer die binnen het mandaat van de Ombudsman zou kunnen vallen. De Ombudsman stelde derhalve geen onderzoek in.

(Klacht 420/09.02.96/PLMP/B)

In een andere klacht had een Spaans burger kritiek op het feit dat de Europese Commissie mevrouw Ritt Bjerregaard, Commissaris voor milieuzaken, zou hebben verboden om een boek te publiceren in de vorm van een dagboek over haar ervaringen tijdens haar eerste zes maanden bij de Commissie.

Volgens een perscommuniqué van mevrouw Bjerregaard was het haar eigen besluit om het boek niet te publiceren. Het ging hier dus niet om een bestuursdaad waartegen bij de Ombudsman een klacht kon worden ingediend. De Ombudsman kon derhalve geen onderzoek instellen.

(Klacht 266/29.11.95/MJA/ES)

2.2.2 ONTVANKELIJKHEID VAN KLACHTEN

Een klacht die binnen het mandaat van de Ombudsman valt, moet nog aan andere ontvankelijkheidscriteria voldoen alvorens de Ombudsman een onderzoek kan instellen. Deze criteria zijn opgesomd in het Statuut van de Ombudsman:

1) uit de klacht moet het onderwerp blijken en de identiteit van de persoon van wie zij uitgaat (art. 2, lid 3 van het Statuut)

2) de klacht moet zijn ingediend binnen twee jaar na de datum waarop degene die de klacht indient, in kennis is gesteld van de feiten die aan de klacht ten grondslag liggen (art. 2, lid 4)

3) alvorens een klacht in te dienen moeten eerst de passende administratieve stappen bij de betrokken instellingen of organen zijn ondernomen (art. 2, lid 4)

4) over de arbeidsbetrekkingen tussen de communautaire instellingen of organen en hun ambtenaren of andere personeelsleden kan slechts een klacht worden ingediend indien de betrokkene de vastgestelde interne administratieve mogelijkheden tot het indienen van een verzoek of een klacht heeft uitgeput (art. 2, lid 8).

5) de Ombudsman mag niet interveniëren in een procedure voor de rechter en evenmin de gegrondheid van een rechterlijke beslissing in twijfel trekken (art. 1, lid 3)

Een voorbeeld van een niet-ontvankelijke klacht

Een Oostenrijker beklaagde zich bij de Ombudsman over onregelmatigheden bij een door de Europese Commissie georganiseerd vergelijkend onderzoek voor administrateurs van Oostenrijke nationaliteit. Hij beklaagde zich onder meer over het feit dat de schriftelijke examens niet waren nagekeken door de leden van de jury maar door externe assessoren van het Oostenrijks Ministerie van Binnenlandse Zaken en dat de anonimiteit van de sollicitanten niet was geëerbiedigd.

De klager was al naar het Gerecht van Eerste Aanleg gestapt. Aangezien bij deze rechtszaak dezelfde partijen en dezelfde feiten als in de klacht aan de Ombudsman in het geding zijn, is artikel 1, lid 3 van het Statuut van toepassing en kan de Ombudsman deze aantijging niet onderzoeken.

(Klacht 216/8.11.95MH/A)

2.2.3 GRONDEN VOOR HET INSTELLEN VAN EEN ONDERZOEK

De Ombudsman kan klachten behandelen die binnen zijn mandaat vallen en aan de ontvankelijkheidscriteria voldoen. Krachtens artikel 138 E van het EG-Verdrag kan hij een onderzoek instellen wanneer hij dat gerechtvaardigd acht. In bepaalde gevallen kan de Ombudsman oordelen dat er onvoldoende redenen zijn om een onderzoek te openen, ook al is de klacht technisch gesproken ontvankelijk. Wanneer een klacht al in de vorm van een verzoekschrift aan de Commissie verzoekschriften van het Europees Parlement is behandeld, gaat de Ombudsman er normaliter vanuit dat er voor hem geen redenen zijn om een onderzoek in te stellen, tenzij er nieuwe argumenten worden aangedragen.

Een voorbeeld van een klacht waarvoor een onderzoek niet gerechtvaardigd werd geacht

Bij de Europese Ombudsman werd een klacht ingediend over de unit ontwikkelingssamenwerking van het FAS, dat door het Europees Sociaal Fonds financieel wordt gesteund. De klager beweerde dat een aanvraag voor een subsidie van het FAS niet eerlijk was behandeld. De indiener verstrekte evenwel geen bewijzen om zijn beschuldiging te schragen. De Ombudsman besloot derhalve dat er onvoldoende gronden waren om een onderzoek in te stellen.

(Klacht 582/12.5.96/MG/IRL)

2.3 ALGEMEEN OVERZICHT VAN DE KLACHTEN

Van de 842 nieuwe klachten die in 1996 zijn geregistreerd, waren 17 % afkomstig uit het Verenigd Koninkrijk, 14 % uit Duitsland, 11 % uit Spanje, 11 % uit Frankrijk en 10 % uit Italië. Bijlage A - Statistieken, blz. 50, geeft een volledig overzicht van de verdeling van de klachten per land.

In de loop van 1996 werd in 921 dossiers het onderzoek afgerond om na te gaan of een klacht binnen het mandaat viel, aan de ontvankelijkheidscriteria voldeed en of er voldoende redenen waren om een onderzoek te openen. 35 % van de onderzochte klachten bleken binnen het mandaat van de Ombudsman te vallen. Daarvan voldeden er 254 aan de ontvankelijkheidscriteria, maar voor 47 werd een onderzoek niet gerechtvaardigd geacht. Voor 207 dossiers werd een onderzoek ingesteld.

Het merendeel van de klachten die tot een onderzoek leidden, waren tegen de Europese Commissie gericht (81 %). Zoals al in het jaarverslag van 1995 is gezegd, is de Commissie de belangrijkste communautaire instelling die besluiten neemt die directe gevolgen hebben voor de burgers. Het is dan ook normaal dat de klachten van de burgers voor het overgrote merendeel tegen de Commissie gericht zijn. Er waren 19 klachten tegen het Europees Parlement en 4 klachten tegen de Raad van de Europese Unie.

Bij de beschuldigingen van wanbeheer ging het meestal om het niet-nakomen van verplichtingen, d.w.z. het niet-vervullen door de Europese Commissie van haar rol als hoedster van de Verdragen ten aanzien van de lidstaten (83 dossiers), gebrekkige procedures of niet-eerbiediging van de rechten van de verdediging (30 dossiers), gebrek aan transparantie (30 dossiers), oneerlijke behandeling of machtsmisbruik (16 dossiers), slecht functioneren of onbekwaamheid (18 dossiers), vermijdbare vertraging en discriminatie (samen 15 dossiers).

2.4 ADVIES OM ZICH TOT EEN ANDERE INSTANTIE TE WENDEN

Indien een klacht buiten het mandaat van de Ombudsman valt of niet-ontvankelijk is, probeert de Ombudsman de indiener te adviseren naar welke andere instantie deze met zijn klacht zou kunnen stappen. In 1996 werd in 243 dossiers die betrekking hadden op het Gemeenschapsrecht een dergelijk advies gegeven. In 130 gevallen werd de indiener aangeraden naar de nationale of regionale ombudsman of een vergelijkbare instelling te stappen. 42 klagers kregen het advies om een verzoekschrift bij het Europees Parlement in te dienen en bovendien werden vijf klachten met de instemming van de indiener doorverwezen naar de Commissie verzoekschriften om ze als verzoekschrift te behandelen. In 43 dossiers werd geadviseerd met de Europese Commissie contact op te nemen. In dit cijfer zitten een aantal dossiers waarbij de klacht tegen de Commissie niet-ontvankelijk werd verklaard omdat niet eerst de passende administratieve stappen bij de Commissie waren ondernomen.

2.5 BESLUITEN NA EEN ONDERZOEK DOOR DE OMBUDSMAN

Als de Ombudsman besluit een onderzoek naar een klacht in te stellen, bestaat de eerste stap erin de klacht met de eventuele bijlagen naar de betrokken communautaire instelling of het betrokken communautair orgaan voor een eerste advies te zenden. Zodra het eerste advies is binnengekomen, wordt het naar de indiener verstuurd met het verzoek om commentaar te leveren.

In sommige gevallen onderneemt de instelling of het orgaan zelf stappen om de zaak te regelen. Indien zulks uit het eerste advies en het commentaar blijkt, wordt het dossier gesloten met de opmerking "opgelost door de instelling". Soms besluit de indiener zijn klacht te laten vallen en wordt het dossier om die reden gesloten.

Indien de klacht niet door de instelling wordt opgelost, noch door de klager wordt ingetrokken, zet de Ombudsman zijn onderzoek voort. Indien het onderzoek geen wanbestuur uitwijst, wordt de klager en de instelling of het orgaan daarvan in kennis gesteld en wordt het dossier gesloten.

Indien het onderzoek van de Ombudsman wanbestuur uitwijst, zoekt hij naar een minnelijke schikking om het probleem op te lossen en de klager voldoening te geven. Indien er geen minnelijke schikking mogelijk is of het zoeken naar een minnelijke schikking geen resultaat oplevert, kan de Ombudsman het dossier hetzij sluiten met een kritische opmerking aan het adres van de betrokken instelling of het betrokken orgaan of officieel constateren dat er sprake is van wanbestuur en de nodige aanbevelingen doen.

Een kritische opmerking acht de Ombudsman voldoende als het wanbestuur geen algemene gevolgen blijkt te hebben en de Ombudsman geen follow-up nodig acht.

In gevallen waarin de Ombudsman follow-up nodig acht (d.w.z. in ernstige gevallen van wanbestuur of in gevallen met algemene gevolgen), besluit de Ombudsman aanbevelingen aan de betrokken instelling of het betrokken orgaan te doen. Overeenkomstig artikel 3, lid 6 van het Statuut van de Ombudsman dient de instelling of het orgaan in kwestie binnen een termijn van drie maanden een omstandig advies uit te brengen. Dit omstandig advies kan de vorm aannemen van het aanvaarden van het besluit van de Ombudsman en het aangeven van de maatregelen die zullen worden genomen om de aanbevelingen uit te voeren.

In 1996 startte de Ombudsman 210 onderzoeken, waarvan 207 naar aanleiding van klachten en 3 op eigen initiatief.

Twaalf dossiers werden door de instelling of het orgaan zelf opgelost. Twee andere klachten werden door de indiener ingetrokken. In 82 dossiers kon het onderzoek van de Ombudsman geen wanbestuur uitwijzen.

In 32 gevallen werd een kritische opmerking naar de instelling gestuurd. In 2 gevallen werden aanbevelingen aan de instelling of het orgaan in kwestie gedaan. In beide gevallen verstrijkt de termijn van drie maanden voor het verstrekken van een omstandig advies in 1997.

3. BESLUITEN NA EEN ONDERZOEK

3.1 ZAKEN ZONDER WANBESTUUR

3.1.1 HET EUROPEES PARLEMENT

BEËINDIGING VAN EEN CONTRACT

Besluit op klacht 11/3.1.95/DK/UK-EF-en tegen het Europees Parlement

Klacht

Mevrouw K. zond de Europese Ombudsman op 5 december 1994 een brief waarin zij zich beklaagde over het feit dat het Europees Parlement in Luxemburg haar contract met onmiddellijke ingang had opgezegd omdat zij geweigerd had onjuiste notulen van een vergadering te ondertekenen.

Onderzoek

De Europese Ombudsman begon zijn onderzoek zodra hij verkozen was. Op 22 februari 1996 ontving de Ombudsman het antwoord van het Europees Parlement op deze klacht. Dit antwoord werd op 8 maart 1996 naar de indienster gestuurd, die haar opmerkingen hierop op 12 maart deed toekomen.

Besluit

1) Bevindingen over de juridische aspecten en mogelijk wanbestuur

1.1 De Europese Ombudsman verwierp het argument dat er sprake was van een arbeidscontract tussen de indienster en het Europees Parlement. Het kan niet worden betwist dat de indienster een contract had met een bedrijf met de naam T.C.S. Ltd, dat wel met het Europees Parlement een contract had gesloten. Dit contract blijkt de juridische basis te zijn geweest voor de arbeidsverhouding die er tussen de indienster en het Europees Parlement bestond.

1.2 Het ontbreken van een arbeidscontract is niet bepalend voor de vraag of er al dan niet sprake is van wanbestuur. De behandeling die een voor het Parlement werkend individu, zoals de indienster, te beurt valt, kan eventueel in wanbestuur uitmonden.

2) Bevindingen over de feiten

2.1 Uit de woorden van de indienster en de ter staving bijgevoegde stukken, alsook uit het gevoerde onderzoek bleek duidelijk dat het werkklimaat tussen de indienster en de heer B., de persoon die hoofdzakelijk in haar klacht wordt genoemd, was verslechterd nog vóór de gebeurtenissen die uiteindelijk tot de klacht hebben geleid. Er is geen bewijs dat de verslechtering van het werkklimaat het resultaat was van of gepaard ging met wanbestuur.

2.2 De feiten i.v.m. het incident met de notulen werden ontkend. Er was geen discussie over wanneer en waar diverse vergaderingen plaatsvonden en wie aanwezig was, maar er waren wel inhoudelijke en interpretatieverschillen in de weergave van het verloop en het belang van de vergaderingen. De Ombudsman vond geen bewijs dat dit incident door wanbestuur veroorzaakt was of op zichzelf als wanbestuur kon worden bestempeld. Het lijkt onwaarschijnlijk dat nader onderzoek de Ombudsman in staat zou stellen om dit geschil ten gunste van de indienster te beslechten.

Gelet op de bovenstaande bevindingen inzake de juridische en feitelijke aspecten van dit dossier sloot de Ombudsman de zaak.

3.1.2 DE EUROPESE COMMISSIE

KERNPROEVEN IN FRANS POLYNESIË

Besluit op klachten nrs. 34/21.7.95/PMK/EN, 148/28.9.95/BL/ES-DE, 215/07.11.95/FJRC/ES, 242/20.11.95/DS/UK-EN, 243/20.11.95/JF/UK-EN, 244/20.11.95/RSS/UK-EN, 246/22.11.95/JML/UK-EN, 247/22.11.95/HW/UK-EN, 248/22.11.95/DT/UK-EN, 250/22.11.95/GMA/UK-EN, 251/22.11.95/MG/UK-EN, 285/14.12.HNDG/PO-PO, 294/3.1.96/AB/UK-EN, 296/3.1.96/PS/UK-EN, 297.3.1.96/FDN/UK-EN, 299/12.1.96/EPW/UK-NE, 301/13.12.95/PB/UK-EN, 323/4.1.96/JM/UK-EN, 326/8.1.96/WMC/UK-EN, 329/8.1.96/CG/UK-EN, 341/8.1.96/JB/UK-EN, 342/8.1.96/RN/UK-EN, 343/8.1.96/CRJ/UK-EN, 344/8.1.96/MD/UK-EN, 345/13.12.95/PM/UK-EN, 351/11.1.96/PLT/UK-EN, 352/10.1.96/DP/UK-EN, 353/10.1.96/RW/UK-EN, 368/16.1.96/MO/UK-EN, 369/16.1.96/DH/UJ-EN, 370/16.1.96/RB/UK-EN, 375/18.1.96/LF/UK-EN, 379/26.1.96/PE/UK-EN, 380/25.1.96/AS/UK-EN, 386/22.1.96/AH/UK-EN, 399/31.1.96/J & J/UK-EN, 410/7.2.96/EHW/UK-EN, 440/20.2.96/AW/UK-EN tegen de Europese Commissie

Klachten

In de herfst van 1995 en de eerste maanden van 1996 ontving de Ombudsman een betrekkelijk groot aantal klachten met betrekking tot de door de Franse regering in juni 1995 aangekondigde kernproeven in Frans Polynesië. De klachten hadden in hoofdzaak betrekking op de passiviteit van de Commissie op dit gebied.

Onderzoek

In haar antwoord wees de Commissie de Ombudsman erop dat een aantal personen naar aanleiding van deze kwestie een zaak aanhangig hadden gemaakt bij het Gerecht van Eerste Aanleg en dat zij daarom geen uitspraak deed over de gegrondheid van de klachten.

Teneinde naar behoren te kunnen vaststellen of de Ombudsman krachtens artikel 1, lid 3 en artikel 2, lid 7 van het Statuut de behandeling van de klachten zou moeten beëindigen vanwege een lopende procedure voor het Gerecht die op dezelfde feiten betrekking had als de klachten, verzocht de Ombudsman de Commissie hem een afschrift te doen toekomen van de handelingen van het Gerecht. De Commissie verstrekte de gevraagde documentatie niet en in de tussentijd werd de klacht voor het Gerecht ingetrokken. Vervolgens deed de Commissie een uitspraak over de gegrondheid van de klachten. Dit antwoord kwam in hoofdzaak op het volgende neer:

"In alle klachten op één na wordt aangevoerd dat de Commissie onvoldoende heeft toegezien op de naleving van het Gemeenschapsrecht voor wat betreft de kernproeven in Frans Polynesië. Hoewel in de meeste klachten niet wordt gespecificeerd welke bepalingen zijn overtreden, mag ervan worden uitgegaan dat in alle klachten wordt gewezen op het verzuim van de Europese Commissie om artikel 34 van het Euratom-Verdrag toe te passen op de door Frankrijk uitgevoerde kernproeven.

In de eerste plaats moet worden opgemerkt dat ondanks hetgeen wordt aangevoerd in sommige klachten, het advies dat de Commissie overeenkomstig artikel 34 van het Euratom-Verdrag op verzoek van een lidstaat wordt geacht te geven geen betrekking heeft op de wenselijkheid van het uitvoeren van een bijzonder gevaarlijke proefneming, maar op de aanvullende gezondheids- en veiligheidsmaatregelen die de betrokken lidstaat moet treffen.

Hoewel Frankrijk geen enkel advies overeenkomstig artikel 34 van het Euratom-Verdrag heeft ingewonnen over de in 1995 begonnen nieuwe reeks kernproeven, heeft de Commissie sinds de aankondiging hiervan in juni 1995 ernaar gestreefd dat de bepalingen van het Verdrag volledig zouden worden nageleefd.

Met het oog hierop verzamelde zij informatie uit diverse bronnen en sprak zij op grond van de ontvangen en reeds beschikbare informatie haar oordeel uit. Een lijst met de belangrijkste documenten is als bijlage bij deze mededeling gevoegd. De Commissie wijst in het bijzonder op het rapport van het Instituut voor Transuranium Elementen in Karlsruhe van 19 oktober 1995 over de gevolgen van het gedeeltelijk of volledig vrijkomen van radioactiviteit in het water van de explosieruimten als gevolg van de ondergrondse kernproeven op Mururoa en Fangataufa. De conclusie van het rapport luidt dat zelfs bij een volledig vrijkomen van de radioactiviteit uit het water in de holten die door de ondergrondse explosies worden gevormd, de jaarlijkse grenswaarden voor drinkwater nog altijd niet worden overschreden.

Om de betrouwbaarheid van de door Frankrijk aan de Commissie verstrekte gegevens over de radioactiviteit in het milieu te onderzoeken is er overeenkomstig artikel 35 van het Euratom-Verdrag van 18 t/m 29 september 1995 een inspectiereis in Frans Polynesië ondernomen om de werking en doeltreffendheid van de installaties voor de controle op de radioactiviteit van de lucht, het water en de bodem in de regio na te gaan. De inspecties buiten de militaire installaties verliepen over het algemeen tevredenstellend en gaven geen aanleiding tot grote kritiek op de werking en doeltreffendheid van de voorzieningen en de kwaliteit van de controleprogramma's.

De Commissie besprak de kwestie op diverse gelegenheden in september en oktober 1995 en op haar bijeenkomst van 23 oktober 1995 concludeerde zij dat de specifieke omstandigheden waaronder de laatste proeven in Frans Polynesië werden uitgevoerd niet leidden tot een waarneembaar risico van significante blootstelling van werknemers of van de bevolking aan radioactieve straling en dat bijgevolg de bepalingen van artikel 34 niet van toepassing zijn."

Aan de opmerkingen van de Commissie was een lijst met 25 documenten toegevoegd waarop de Commissie haar conclusies had gebaseerd.

De opmerkingen werden doorgestuurd naar de indieners van de klachten die in de meeste gevallen geen commentaar op het standpunt van de Commissie hebben gegeven.

Besluit

De Ombudsman concludeerde dat er geen reden was voor de stelling dat de Commissie in deze aangelegenheid lijdzaam had toegezien. Voorts was hij van oordeel dat op grond van de door de indieners van de klachten aangevoerde gegevens niet kon worden vastgesteld dat de Commissie haar bevoegdheden abusievelijk of onvolledig had uitgeoefend. Aangezien de Commissie derhalve niet kon worden beschuldigd van wanbestuur sloot de Ombudsman de zaak.

METHODE BEOORDELING LIEN PHARE-TACIS PROJECTEN

Besluit op klacht 52/27.7.95/JL/B tegen de Europese Commissie

Klacht

De heer L. schreef naar de Ombudsman in verband met het feit dat de Europese Commissie projecten had afgewezen die hij had ingediend voor subsidiëring uit het programma LIEN Phare-Tacis 1994 voor steun aan de landen van Midden- en Oost-Europa en de voormalige Sovjet-Unie. In de brief waarin hem werd medegedeeld dat zijn projecten niet in aanmerking kwamen, stond dat de Commissie niet verplicht is haar beslissingen te motiveren. De heer L. wees erop dat hij in werkelijkheid korte toelichtingen over de afwijzing ontving die op een standaard-formulier waren genoteerd. Hij vond deze toelichtingen ontoereikend om mogelijke tekortkomingen in de aanvragen te kunnen corrigeren om de dossiers opnieuw te kunnen indienen.

De klager wilde vernemen of het bestuur over een standaard methode voor de beoordeling van aanvragen voor projecten in het kader van LIEN beschikt en zo ja, waarom de resultaten van de toepassing van die methode niet aan de aanvragers worden medegedeeld.

Onderzoek

Onderzoek naar de procedure voor de selectie van projecten in het kader van het programma LIEN Phare-Tacis voor 1994 wees uit dat er drie stadia zijn:

1) de voorgestelde projecten worden gescreend en beoordeeld door een team van deskundigen van het European Volunteer Centre/East European Partnership (CEV/EEP), een in Brussel gevestigde organisatie;

2) de aanbevelingen worden vervolgens behandeld door een adviesgroep bestaande uit deskundigen van verscheidene directoraten-generaal van de Commissie;

3) de uiteindelijke keuze gebeurt door de Commissie, die zich baseert op de voorstellen van de adviesgroep.

In 1994 werden op een totaal van 590 aanvragen 53 projecten aanvaard.

In haar antwoord op het verzoek om inlichtingen van de Ombudsman antwoordde de Commissie dat de documentatiebrochure over LIEN een beoordelingsschema met gedetailleerde criteria en waardecijfers bevat. In haar antwoord zei de Commissie voorts dat de adviesgroep ook aandacht besteedt aan een evenwichtige, geografische spreiding.

De Commissie beweert dat het in de praktijk onmogelijk is om voor elk afgewezen voorstel een aparte gedetailleerde analyse op te stellen. In de brief waarin de afgewezen aanvragers in kennis worden gesteld, wordt daarom een standaardformulering gebruikt waarin in het kort de algemene redenen worden aangegeven en worden de afgewezen aanvragers uitdrukkelijk verzocht voor nadere informatie met het CEV/EEP contact op te nemen. Volgens de Commissie stuurt het CEV/EEP de evaluatierapporten niet door naar de aanvragers, maar zorgt het er gewoonlijk voor dat deze rapporten door de betrokken aanvragers kunnen worden ingekeken en bespreekt het de bevindingen met de betrokkenen. De Commissie voert aan dat de heer L. geen gebruik heeft gemaakt van de mogelijkheid om van het CEV/EEP meer inlichtingen over de afwijzing van zijn project te ontvangen.

Na de toelichtingen van de Commissie en de opmerkingen van de klager te hebben bestudeerd, deed de Ombudsman verdere navraag bij de Commissie. In haar antwoord wees de Commissie erop dat de kwalitatieve evaluatie door de groep van deskundigen enkel geldt voor de eerste fase van de selectieprocedure. Bij deze evaluatie worden de voorstellen in twee categorieën ingedeeld: die met een score van meer dan 50 % en die met een score onder 50 %. Dit percentage wordt berekend op basis van de waardecijfers die in de documentatiebrochure zijn gepubliceerd. De Commissie beweert echter dat tijdens de eventuele ontmoeting van de afgewezen aanvrager met vertegenwoordigers van het CEV/EEP om de tekortkomingen van het project te bespreken de opmerkingen die op de vergadering van de adviesgroep werden gedaan, alsmede mogelijke bijkomende overwegingen van de Commissie worden besproken, samen met belangrijke punten in de evaluatierapporten. Deze ontmoetingen hebben tot doel de aanvrager de sterke en zwakke punten van zijn project te helpen ontdekken om bij een nieuwe aanvraag in de toekomst mogelijk meer succes te hebben: de bijkomende toelichtingen hebben dus betrekking op het hele selectieproces.

Besluit

1) Het mededelen van de redenen voor de afwijzing

1.1 In haar antwoorden aan de Ombudsman betoogde de Commissie niet dat zij niet verplicht is om een afwijzing van een in het kader van het programma LIEN Phare-Tacis ingediend project aan de aanvrager te motiveren. Integendeel, de Commissie beklemtoont

- dat zij de selectieprocedure transparant wil maken; en

- dat zij de indieners de sterke en zwakke punten van hun afgewezen project wil helpen ontdekken opdat een nieuwe aanvraag in de toekomst meer succes zou kunnen hebben.

1.2 De vraag is dan ook of de opgegeven redenen aan dit doel beantwoorden. Dit moet in de context van het besluitvormingsproces in kwestie worden bekeken.

2) Bondige vermelding van de redenen waarna om nadere informatie kan worden verzocht

2.1 De Commissie blijkt de afwijzing van voorstellen in het kader van het programma LIEN Phare-Tacis te motiveren door de redenen bondig te noteren op een standaardformulier en op verzoek nadere informatie te verstrekken.

2.2 Uit de antwoorden van de Commissie blijkt dat om budgettaire redenen slechts 10 % van de ingediende projecten worden aanvaard en dat ook projecten met een hoge waardering uit de boot kunnen vallen. De procedure voor het selecteren van projecten lijkt dus eerder op een soort aanbestedingsprocedure.

2.3 Het is in dit verband zinvol naar analogie te verwijzen naar de bepalingen van de richtlijn over openbare aanbesteding (2) over het mededelen van de redenen van het afwijzen van een offerte. Artikel 12 bepaalt dat de redenen niet automatisch moeten worden medegedeeld, maar dat de aanbestedende dienst elke afgewezen kandidaat of indiener van een offerte die erom vraagt, in kennis moet stellen van de redenen voor het afwijzen van zijn aanvraag of offerte.

2.4 De procedure om in het kader van het programma LIEN Phare-Tacis de redenen beknopt op een standaardformulier te vermelden en daarna op verzoek nadere informatie te verstrekken, lijkt dus verdedigbaar.

3) Doorzichtigheid in de selectieprocedure

3.1 Volgens de antwoorden van de Commissie heeft de nadere informatie die op verzoek wordt verstrekt betrekking op de drie stadia van de selectieprocedure.

3.2 De documentatiebrochure over het LIEN-programma bevat een hoofdstuk met als titel "Wie neemt de beslissing om de projecten te subsidiëren en wie evalueert ze?" In dit hoofdstuk staat dat een groep deskundigen de aanvragen ontvangt, bestudeert en evalueert en aanbevelingen doet aan de Commissie die de projecten uiteindelijk selecteert. Dit kan als een eerlijke, zij het ingekorte omschrijving van de procedure worden bestempeld.

3.3 Het daarop volgende hoofdstuk in de documentatiebrochure heeft als titel "Welke criteria worden bij de evaluatie van de aanvragen gehanteerd?" en verklaart de waarderingspercentages. Volgens de antwoorden van de Commissie worden deze criteria alleen in de eerste fase van de selectieprocedure toegepast.

3.4 De documentatiebrochure bevat over het geheel genomen nuttige informatie om aanvragers te helpen bij het formuleren van voorstellen en hen en anderen duidelijk te maken hoe de Commissie het desbetreffende Gemeenschapsbeleid ten uitvoer legt. De informatie was echter vollediger geweest en men had verwarring kunnen voorkomen als duidelijk was gemaakt dat de criteria en percentages gelden voor de evaluatie door de deskundigen en dat de Commissie bij haar beslissing met bijkomende factoren rekening kan houden. De doorzichtigheid van de procedure zou erbij gebaat zijn als de Commissie had aangegeven met welke bijkomende factoren zij rekening kan houden.

Conclusie

Het onderzoek van de Ombudsman naar deze klacht bracht geen geval van wanbestuur van de zijde van de Commissie aan het licht. De doorzichtigheid van de selectieprocedure kan worden verbeterd door duidelijk te maken dat de Commissie voor haar beslissing ook rekening kan houden met andere factoren dan de criteria en de waarderingspercentages. De doorzichtigheid zou er nog meer bij gebaat zijn indien de Commissie die factoren zou specifiëren. De Ombudsman sloot de zaak.

TOEGANG TOT INFORMATIE BIJ DE COMMISSIE

Besluit op klachten 69/16.08.95/WDR/PD/D-de en 70/16.08.95/SF/PD-D-de tegen de Europese Commissie

Klachten

De heer M. en de heer W., Duitsers, dienden klachten in over een ambtenaar van de Commissie. Zij voerden aan dat de ambtenaar, die zij hadden verzocht om een verklaring over een onderwerp waarover zij een TV-reportage maakten, had geweigerd de informatie te verstrekken en geen antwoord had gegeven op daaropvolgende faxberichten.

Aangezien de beide klachten betrekking hadden op dezelfde feiten en tegelijkertijd werden ingediend, besloot de Ombudsman deze gezamenlijk te behandelen.

Onderzoek

In haar antwoord op de klachten verklaarde de Commissie dat de betrokken ambtenaar niet in een positie was om de journalisten een interview te geven, aangezien het beleid van de Commissie erin bestaat alle contacten met journalisten te laten verlopen via de dienst van de woordvoerder. Deze dienst geeft dus interviews aan journalisten of besluit in voorkomend geval dat een bevoegde ambtenaar van een andere dienst een dergelijk interview moet geven. In dit geval lijkt er een misverstand hierover te zijn ontstaan en de Commissie zal de nodige stappen nemen om dit in de toekomst te voorkomen. Voorts verklaarde de Commissie dat het publiek toegang heeft tot documenten van de Commissie overeenkomstig het besluit van de Commissie van 8 februari 1994 inzake toegang tot documenten van de Commissie.

Besluit

Aangezien uit de opmerkingen van de Commissie bleek dat zij erkende dat hier sprake was geweest van een misverstand en dat zij maatregelen had getroffen om dat in de toekomst te voorkomen, sloot de Ombudsman de zaak.

RECHTEN VAN KANDIDATEN OP EEN RESERVELIJST

Besluit betreffende klacht 71/16.08.95/JD/B tegen de Europese Commissie

Klacht

Op 1 augustus 1995 diende de heer D. bij de Europese Ombudsman een klacht in met betrekking tot de reservelijst van concours COM/A/730 waarvoor hij in 1991 was geslaagd. Hij beklaagde zich erover dat de reservelijst van dit concours na 31 december 1994 niet meer was verlengd, dat de Commissie een beroep had gedaan op de diensten van nationale deskundigen terwijl alle kandidaten nog op de reservelijst stonden en dat zijn brief waarin hij deze gang van zaken onder de aandacht van de Commissie bracht onbeantwoord was gebleven.

Onderzoek

Op 13 december 1995 stuurde de Ombudsman de klacht door naar de Commissie met het verzoek om nadere uitleg. Op 27 maart 1996 bracht de Commissie voor het eerst advies uit. Op 30 april 1996 stelde zij de rekwestrant hiervan in kennis.

De Commissie argumenteerde dat het besluit om de reservelijst na 31 december 1994 niet meer te verlengen was ingegeven door het aantal resterende kandidaten op de lijst (er bleven nog slechts twee kandidaten over) en door het profiel waaraan kandidaten in de toekomst moesten beantwoorden.

De detachering van nationale deskundigen heeft volgens de Commissie een duidelijke bedoeling. Ze stelt de Commissie immers in staat profijt te trekken van de know how en de kennis van de betrokken nationale ambtenaren, maar biedt ook de mogelijkheid om het wederzijds begrip tussen de Europese en de nationale ambtenarij te bevorderen. Het is dan ook volstrekt begrijpelijk dat nationale deskundigen niet worden gekozen uit de voor een concours geslaagde kandidaten.

De Commissie bood ook haar excuses aan voor het uitblijven van een antwoord op de brief van 30 januari 1995 en beloofde ervoor te zullen zorgen dat soortgelijke vergissingen in zaken als deze niet meer voorkomen.

Op 13 september 1996 deed de rekwestrant zijn opmerkingen bij het commentaar van de Commissie toekomen. Volgens hem moet er bij de evaluatie van het beleid van de Commissie met betrekking tot de detachering van nationale deskundigen rekening mee worden gehouden dat de nationale deskundigen in kwestie uit hoofde van hun contract van nationaal deskundige als tijdelijk personeelslid waren aangeworven.

Besluit

De voorschriften voor de detachering van nationale deskundigen zijn vervat in een besluit van de Commissie van 26 juli 1988. Voor de detachering van nationale deskundigen wordt een andere procedure gevolgd dan voor de opvulling van posten die voor de geslaagde kandidaten van een concours zijn voorbehouden. Hetzelfde geldt voor tijdelijke posten. Het lijkt dan ook normaal dat het gangbare praktijk is dat de Commissie voor de opvulling van de posten in kwestie niet terugvalt op kandidaten van de reservelijst.

Artikel 5 van bijlage III van het Statuut van de ambtenaren verplicht de instelling ertoe op de reservelijst meer kandidaten op te nemen dan het aantal te verwachten vacatures. Het is derhalve logisch dat de Commissie hieruit concludeert dat een kandidaat die voor een concours is geslaagd niet automatisch het recht heeft om in dienst te worden genomen.

De Commissie mag de geldigheidsduur van een reservelijst verlengen. Als het profiel voor de eventueel vacant komende posten afwijkt van het profiel dat ten tijde van het concours werd verwacht, kan het onterecht lijken de geldigheidsduur van de reservelijst te verlengen. In het geval van de reservelijst van concours COM/A/730 werd de dienst van de Commissie die in eerste instantie uit de reservelijst moest putten wel degelijk geraadpleegd vooraleer het besluit om de geldigheidsduur van de reservelijst niet te verlengen werd genomen.

In deze optiek lijkt het besluit om de geldigheidsduur van de reservelijst van concours COM/A/730 - waarop inderdaad nog twee kandidaten voorkwamen - na 31 december 1994 niet te verlengen niet strijdig met de algemene principes van goed bestuur.

In het licht van het bovenstaande en van het feit dat de Commissie zich voor het niet beantwoorden van de brief van 30 januari 1995 heeft verontschuldigd, heeft de Ombudsman besloten dat er in dit geval geen sprake is van wanbeheer en sloot hij de zaak.

TOEGANG TOT INFORMATIE OVER DE PROGRAMMA'S VAN DE COMMISSIE

Besluit op klacht 104/1.9.95/IDS/B/PD tegen de Europese Commissie

Klacht

De heer B, Fransman, diende bij de Europese Ombudsman een klacht in over de Europese Commissie. Al bijna een jaar probeerde hij een overzicht per land te verkrijgen van de instellingen en verenigingen die steun hadden ontvangen uit het Europees Sociaal Fonds in het kader van opleidingsprogramma's voor gehandicapten tussen 1981 en 1994.

Onderzoek

In haar antwoord op de klacht verklaarde de Commissie dat de door de indiener van de klacht gevraagde informatie over de periode 1989-1994 niet direct beschikbaar was bij de Commissie en dat honorering van het verzoek zou leiden tot zeer veel werk, waaronder door de lidstaten te verrichten naspeuringen. Over de periode daarvóór beschikte de Commissie naar eigen zeggen over elementen die als uitgangspunt zouden kunnen dienen voor een onderzoek dat de gevraagde informatie zou kunnen opleveren. Zij verklaarde zich bereid dit onderzoek te ondernemen voor het geval de indiener van de klacht zijn interesse voor deze periode zou bevestigen.

Besluit

De Ombudsman was van oordeel dat de door de Commissie aangevoerde redenen met betrekking tot de periode 1989-1994 gerechtvaardigd waren en nam kennis van haar blijk van goede wil voor wat betreft de daarvoor liggende periode. Op grond hiervan besloot hij geen nader onderzoek in te stellen en sloot hij de zaak.

TOEGANG TOT EEN DOCUMENT VAN DE COMMISSIE

Besluit op klacht 180/13.10.95/JPB/PD-B-dk tegen de Europese Commissie

Klacht

De heer B., Deen, diende een klacht in over de weigering van de Commissie om hem toegang te verschaffen tot documenten. In mei 1995 had hij gevraagd om inzage in een verslag over de bevordering van de groei dat de Commissie had laten opstellen. In september 1995 werd hem meegedeeld dat de Commissie geen gehoor kon geven aan zijn verzoek omdat zij het verslag niet vrij wilde geven, kort voor een in november 1995 geplande conferentie over het onderwerp. Op 11 september 1995 verzocht de betrokkene de Commissie terug te komen op haar besluit. Toen hij geen antwoord kreeg van de Commissie, diende hij een klacht in over de weigering van de Commissie die in strijd zou zijn met haar besluit van 8 februari 1994 inzake de toegang tot documenten van de Commissie. In dit besluit zijn de regels neergelegd voor de weigering van toegang en is een procedure vastgesteld voor het indienen van een verzoek tot toegang. De indiener van de klacht voerde aan dat niet-naleving van de in het besluit genoemde termijnen voor de behandeling van dergelijke verzoeken automatisch zou moeten leiden tot de toegang tot het document.

Onderzoek

In haar eerste antwoord op de klacht stelde de Commissie dat zij de klacht als ongegrond beschouwde, aangezien zij het verslag inmiddels aan de betrokkene had toegestuurd. Niettemin weigerde de indiener van de klacht zijn klacht in te trekken.

In haar tweede antwoord erkende de Commissie dat zij zich niet had gehouden aan de in haar besluit van 8 februari 1994 genoemde termijnen voor de behandeling van aanvragen en verklaarde zij dat zij er alles aan zou doen om zich in de toekomst aan de termijnen te houden. Voorts erkende de Commissie dat de reden voor de oorspronkelijke weigering van de aanvraag niet in overeenstemming was met het besluit.

Besluit

De Ombudsman stelde vast dat in artikel 1 van het besluit van de Commissie van 8 februari 1994 inzake de toegang tot documenten van de Commissie wordt bepaald dat de gezamenlijke gedragscode van de Commissie en de Raad van 31 december 1993 over de toegang tot documenten van toepassing is op de Commissie. Bijgevolg mag de toegang tot documenten slechts worden geweigerd ter bescherming van het algemeen belang (openbare veiligheid, internationale betrekkingen, monetaire stabiliteit, gerechtelijke procedures, inspectie- en enquête-activiteiten), van het individu en van de persoonlijke levenssfeer, van geheime handels- en industriële gegevens, van de financiële belangen van de Gemeenschap en van de vertrouwelijkheid van verstrekte informatie, alsmede met het oog op de geheimhouding van de beraadslagingen van de Commissie.

In artikel 2 van het besluit is de procedure vastgelegd volgens welke toegang tot documenten kan worden verkregen: de Commissie moet de aanvrager binnen één maand laten weten of het verzoek al dan niet wordt gehonoreerd. Als het verzoek niet kan worden ingewilligd, moet de aanvrager worden meegedeeld dat hij binnen één maand om herziening van dit besluit kan verzoeken. Als niet binnen één maand antwoord wordt gegeven op een verzoek tot toegang of op een verzoek tot herziening van de weigering, wordt dit gelijkgesteld met een afwijzing. Gezien deze bepalingen concludeerde de Ombudsman dat er geen reden was om het uitblijven van een antwoord gelijk te stellen met de inwilliging van een verzoek tot toegang.

Ten aanzien van de redenen voor weigering van de aanvraag tot toegang merkte de Ombudsman op dat deze niet voorkwamen in de lijst van overwegingen in het besluit van 8 februari 1994 op grond waarvan een aanvraag kan worden geweigerd. Daarom beschouwde hij de weigering als ongegrond en onterecht.

De Ombudsman stelde evenwel vast dat de indiener van de klacht het door hem gevraagde verslag wel degelijk had ontvangen, na rectificatie van de gemaakte fout door de secretaris-generaal van de Commissie. Dit in aanmerking nemende en gezien het feit dat de secretaris-generaal in zijn antwoord op het verzoek van de Ombudsman voor informatie openlijk heeft toegegeven dat de Commissie een vergissing heeft gemaakt en dat zij in de toekomst alles in het werk zal stellen om herhaling van dergelijke fouten te voorkomen, sloot de Ombudsman de zaak.

GEHEIME INFORMATIE INZAKE KERNMATERIAAL

Besluit op klacht 186/16.10.95/DL/UK/KT tegen de Europese Commissie

Klacht

In oktober 1995 diende de heer L. bij de Europese Ombudsman een klacht in over de antwoorden die de Europese Commissie had gegeven op twee schriftelijke parlementaire vragen betreffende kernmateriaal.

Klager achtte het niet gerechtvaardigd dat de Europese Commissie zich in haar antwoorden op deze vragen beriep op de geheimhoudingsclausule van artikel 194 van het Euratom-Verdrag als reden om geen informatie te verstrekken over voorraden opgebruikt uranium of over leveringscontracten voor kerninstallaties. Hij vroeg de Europese Ombudsman er bij de Europese Commissie op aan te dringen openheid te betrachten en de gevraagde informatie vrij te geven.

Onderzoek

De Europese Ombudsman verzocht de Europese Commissie om commentaar over de klacht.

De opmerkingen van de Europese Commissie

In haar antwoord op de eerste vraag beriep de Europese Commissie zich op artikel 194 van het Euratom-Verdrag als reden om geen informatie te verstrekken over de opslag van opgebruikt uranium op sommige plaatsen in het Verenigd Koninkrijk. Zodra een lidstaat informatie om veiligheidsredenen als geheim heeft geclassificeerd, acht de Europese Commissie zich daaraan gehouden en houdt zij dergelijke informatie geheim.

Ten aanzien van de tweede vraag, die betrekking had op commerciële informatie omtrent een leveringscontract voor een kerninstallatie in de Gemeenschap, beriep de Commissie zich eveneens op artikel 194 van het Euratom-Verdrag en de uit hoofde daarvan vastgestelde verordeningen als reden om deze commerciële informatie niet te verspreiden. Deze informatie werd ten tijde van de onderhandelingen door de beheerders aan de Commissie verstrekt, maar blijft eigendom van de beheerders.

Het commentaar van klager op de opmerkingen van de Europese Commissie

Volgens klager zou de Commissie haar beroep op geheimhouding moeten herzien, omdat zowel artikel 194 van het Euratom-Verdrag als de uit hoofde daarvan vastgestelde verordeningen in een totaal andere politieke context tot stand zijn gekomen. Destijds vormden de Koude Oorlog en nucleaire spionage een echte bedreiging, maar sindsdien is de situatie veranderd.

Besluit

Aangezien de Commissie zich in beide gevallen beriep op artikel 194, werd de kwestie van de geheimhoudingsclausule voor beide parlementaire vragen samen behandeld.

Artikel 194 bepaalt:

"De leden van de instellingen der Gemeenschappen (. . .) die (. . .) in aanmerking komen om inzage te nemen of te krijgen van feiten, inlichtingen (. . .) die geheim moeten worden gehouden krachtens de door een lidstaat (. . .) getroffen voorzieningen, zijn verplicht deze (. . .) geheim te houden voor elke onbevoegde persoon alsook voor het publiek."

Uit de letter en de geest van artikel 194 blijkt duidelijk dat de bepalingen ervan bindend zijn voor de instellingen van de Europese Gemeenschap, die verplicht zijn alle informatie geheim te houden die door een lidstaat als van essentieel belang voor zijn veiligheid zijn verklaard.

In het onderhavige geval bevestigde de Commissie haar antwoorden op vraag E-1805/95 van de heer Alex Smith en vraag E-1518/95 van mevrouw Ahern, namelijk dat de betrokken lidstaat de gevraagde informatie had aangemerkt als essentieel voor zijn veiligheid en dat het haar derhalve niet vrij stond deze informatie vrij te geven.

Wat de vraag van mevrouw Ahern (E-1518/95) betreft, deze sluit aan op twee vragen van mevrouw Breyer over een leveringscontract voor de kernreactor van Garching. De Commissie voerde hier nog een tweede argument aan, namelijk de vertrouwelijkheid van commerciële informatie. Zij citeerde een aantal bepalingen die alle de bescherming van commerciële informatie betreffen en verklaarde dat aangezien de gevraagde informatie eigendom is van de twee economische actoren, die optreden in hun commerciële hoedanigheid, de Commissie dergelijke informatie niet mag verspreiden. Zij stelde de afgevaardigde voor het verzoek om informatie rechtstreeks tot de betrokkenen te richten.

In de opmerkingen die de Commissie op 21 mei 1996 de Ombudsman deed toekomen,

"verklaarde zij dat de betrokken ondernemers overeenkomstig hoofdstuk VI van het Euratom-Verdrag commerciële informatie, met inbegrip van het te sluiten contract, aan het Agentschap zouden doen toekomen. Deze informatie is en blijft eigendom van de ondernemers. De diensten van de Commissie kunnen dergelijke commerciële informatie, die eigendom is van de betrokken ondernemers, niet verspreiden."

Om de rechtmatigheid van dit argument te kunnen beoordelen, moet worden bezien onder welke voorwaarden het publiek toegang heeft tot documenten die in het bezit zijn van de Commissie. Deze kwestie wordt geregeld door het Commissiebesluit van 8 februari 1994 over de toegang van het publiek tot Commissiedocumenten.

In principe geeft dit besluit het publiek ruime toegang tot Commissiedocumenten, maar er zijn een aantal uitzonderingen, die verband houden met de bescherming van het algemeen belang of de privacy.

In de bijgevoegde gedragscode betreffende de toegang van het publiek tot documenten van de Commissie en de Raad staat dat:

"de instellingen de toegang zullen weigeren tot ieder document waarvan de onthulling de bescherming van

- . . .

- de commerciële en industriële geheimhouding zou ondermijnen;

- . . ."

Het lijkt derhalve dat het antwoord van de Commissie dat de gevraagde informatie niet kan worden verspreid om redenen van bescherming van de commerciële geheimhouding en dat de afgevaardigden wordt geadviseerd dergelijke informatie rechtstreeks bij de betrokken ondernemer in te winnen, in overeenstemming is met haar besluit van 8 februari 1994.

In het licht van deze bevindingen heeft de Europese Ombudsman geen geval van wanbestuur van de zijde van de Commissie vastgesteld en sloot hij daarop de zaak.

NA DE AFSCHAFFING VAN DE DOUANEFORMALITEITEN AAN DE GRENZEN GENOMEN MAATREGELEN

Besluit op klacht 189/18.10.95/SP/GR/KT tegen de Europese Commissie

Klacht

In oktober 1995 heeft de heer P. schriftelijk een klacht ingediend bij de Europese Ombudsman tegen de de Europese Commissie. Na de afschaffing van de grenzen in de Europese Unie in januari 1993 moest hij zijn inklaringskantoor sluiten en leed als gevolg daarvan grote financiële verliezen. Hij was van mening dat hij financiële compensatie zou moeten ontvangen. Bovendien had de Europese Commissie zijn brief van 5 november 1993 niet beantwoord.

Onderzoek

De Europese Ombudsman verzocht de Europese Commissie om commentaar.

In haar antwoord verklaarde de Commissie dat dit geen zaak was van de Gemeenschap, maar van de lidstaten, gelet op het subsidiariteitsbeginsel.

Echter, gezien de uitzonderlijke situatie die voortvloeit uit de aard van de activiteiten in kwestie, achtte de Commissie het gerechtvaardigd begeleidende communautaire maatregelen voor te stellen.

Uit hoofde van deze maatregelen is aan Griekenland, het land waar klager vandaan komt, een bedrag van meer dan 3 miljoen ecu toegekend, bestemd voor 39 projecten die door de Griekse autoriteiten na een verzoek om inschrijving zijn uitgekozen. De uiterste termijn voor de indiening van dossiers was 31 maart 1993. Volgens de informatie waarover de Commissie beschikt heeft de heer P. echter geen project ingediend bij de betreffende autoriteiten (Ministerie van Nationale Economie).

De opmerkingen van de Europese Commissie werden toegezonden aan de heer P. voor commentaar.

In zijn antwoord herhaalde klager zijn standpunt dat hij financiële compensatie zou moeten krijgen. Ook verklaarde hij dat hij wel een dossier had ingediend bij de Griekse autoriteiten.

Besluit

Uit de klacht, de begeleidende stukken en het ingestelde onderzoek is gebleken dat de Commissie begeleidende maatregelen van de Gemeenschap heeft voorgesteld om de omschakeling van de betrokken ondernemingen na de afschaffing van de douaneformaliteiten aan de binnengrenzen op 1 januari 1993 te vergemakkelijken. Verordening (EEG) nr. 3904/92 bijvoorbeeld bevat specifieke maatregelen om het beroep van douaneagent aan te passen aan de interne markt.

Wat Griekenland betreft is een bedrag van meer dan 3 mln ecu, toegekend aan de autoriteiten (Ministerie van Nationale Economie), bestemd voor hulp aan de ondernemingen die het meest zijn getroffen door de afschaffing van de grenzen. Dit bedrag werd door de Griekse autoriteiten besteed voor 39 projecten, waarbij 1 874 mensen waren betrokken en die werden uitgekozen na een in de nationale pers gepubliceerde groep tot indiening van projecten. De uiterste termijn voor de indiening van dossiers was 31 maart 1993, zulks overeenkomstig artikel 6 van bovengenoemde verordening.

De heer P. ontkende dat hij geen project had ingediend en legde een document voor waaruit bleek dat hij een aanvraag had ingediend bij het Ministerie van Nationale Economie. Dit document dateerde echter van 11 maart 1994, d.w.z. ongeveer een jaar na de uiterste indieningstermijn. Het is derhalve niet aannemelijk dat zijn project is goedgekeurd door het Ministerie van Nationale Economie.

Wat betreft het niet beantwoorden door de Commissie van zijn brief van november 1993, dit is natuurlijk betreurenswaardig en de Commissie is erop gewezen dat dergelijke nalatigheden niet meer dienen voor te komen.

In het licht van deze bevindingen concludeerde de Europese Ombudsman dat geen verder onderzoek nodig was en sloot de zaak.

DE OVERBEVOLKING OP DE EUROPESE SCHOOL VAN BRUSSEL II

Besluit op klacht 199/23.10.95/EP/B/KT tegen de Europese Commissie

Klacht

De heer P. heeft in oktober 1995 een klacht ingediend betreffende het probleem van de overbevolking op de Europese School van Brussel II.

Hij klaagde erover dat klassen zijn ingericht in ruimten die oorspronkelijk voor een ander doel waren bestemd, dat het aantal leerlingen per klas te hoog is, dat de sanitaire voorzieningen te wensen overlaten en dat de veiligheidsnormen niet in acht worden genomen.

Onderzoek

De Europese Ombudsman heeft de Europese Commissie in kennis gesteld van deze klacht.

De Commissie heeft haar opmerkingen aan de Ombudsman doen toekomen en daarbij herinnerd aan de historische en juridische context van de oprichting van de Europese scholen. Verder gaf zij uitleg over haar bevoegdheden bij het beheer van de Europese scholen.

De opmerkingen van de Commissie zijn toegezonden aan klager, die geen commentaar heeft gegeven.

Besluit

De oprichting van de Europese scholen heeft als juridische grondslag de overeenkomst van 12 april 1957 houdende het Statuut van de Europese School, ondertekend door de zes oprichterstaten van de Gemeenschap. Deze overeenkomst creëert een model van zuiver intergouvernementele samenwerking, daar de Europese School is opgezet als een schepping alleen van de lidstaten. Deze waren de enige partijen van de overeenkomst en zijn de enige die zitting hebben in de Raad van Bestuur, het hoogste orgaan op administratief, onderwijskundig en financieel gebied. Sedertdien heeft de Gemeenschap, echter zonder partij van de overeenkomst te worden, zitting gekregen in de Raad van Bestuur, met dezelfde rechten als de lidstaten, en is het samenwerkingsmodel door de deelname van de Gemeenschap niet meer uitsluitend intergouvernementeel.

Derhalve hebben thans zitting in de Raad van Bestuur de lidstaten van de Gemeenschap en de Commissie, die één stem heeft. De besluiten worden op budgettair en onderwijskundig gebied met algemene stemmen genomen en op administratief gebied met tweederde meerderheid. De gebouwen en uitrusting van de school Brussel II worden ter beschikking gesteld door de Belgische autoriteiten, die ook verantwoordelijk zijn voor het onderhoud.

Wat dit laatste betreft heeft de Commissie, als communautaire instelling en als lid van de Raad van Bestuur, verschillende stappen ondernomen om de Belgische autoriteiten ertoe te bewegen de problemen die gepaard gaan met de overbevolking van de school Brussel II te verhelpen.

Gezien de beperkte bevoegdheden van de Commissie bij het beheer van de Europese scholen en gezien de stappen die zij heeft ondernomen bij de bevoegde autoriteiten, te weten de Belgische, met betrekking tot het probleem van de overbevolking van de Europese School van Brussel II, heeft de Europese Ombudsman besloten dat de Europese Commissie in dit geval geen wanbestuur kan worden verweten en heeft de zaak gesloten.

AANWERVING VAN DE RESERVELIJST NA EEN VERGELIJKEND ONDERZOEK

Besluit op klacht 225/13.11.95/JV/B/KT tegen de Europese Commissie

De heer V., die was geslaagd voor een vergelijkend onderzoek van de Commissie en op de reservelijst was geplaatst, heeft zich tot de Europese Ombudsman gewend omdat hij niet door de Commissie is benaderd voor aanwerving. De Commissie is een nieuw vergelijkend onderzoek begonnen op hetzelfde terrein, zonder de reservelijst van het vorig onderzoek uit te putten.

De Europese Ombudsman heeft de Europese Commissie schriftelijk verzocht om commentaar op de klacht.

In haar antwoord verklaarde de Commissie dat plaatsing op een reservelijst de instelling niet automatisch verplicht tot aanwerving van de kandidaat. De plaatsing op de lijst houdt alleen de mogelijkheid in aangeworven te worden, zulks overeenkomstig de behoeften. De Commissie voegde eraan toe dat de aanwervingsbehoeften inhouden dat de Commissie niet hoeft te wachten tot de reservelijst uitgeput is, alvorens een nieuw vergelijkend onderzoek te starten.

De opmerkingen van de Commissie zijn voor commentaar toegezonden aan klager, met de uitnodiging om commentaar te leveren. Daarbij werd tevens meegedeeld dat de Ombudsman de zaak zou sluiten op basis van de klacht en de opmerkingen van de Commissie als er geen commentaar geleverd zou worden.

De klager gaf geen commentaar en de Ombudsman besloot daarop de zaak te sluiten.

NATIONALITEIT ALS VOORWAARDE VOOR EEN SUBSIDIE

Besluit op klacht 258/27.11.95/HNDC/PO/PD-en tegen de Europese Commissie

Klacht

Mevrouw N.d.C., Portugese, diende bij de Europese Ombudsman een klacht in over de Europese Commissie. Zij beweerde dat Directoraat-generaal XII van de Commissie haar ten onrechte een onderzoekssubsidie had geweigerd.

De indienster van de klacht diende in mei 1995 een aanvraag voor een subsidie in uit hoofde van het communautair programma voor opleiding en mobiliteit van onderzoekers, in antwoord op een voorstel tot het indienen van voorstellen dat op 17 januari 1995 in het Publicatieblad werd gepubliceerd. Dit programma werd op 15 december 1994 door de Raad vastgesteld met het doel de mobiliteit van onderzoekers te bevorderen. De Commissie was verantwoordelijk voor de uitvoering van het programma. De klaagster had zowel de Portugese als de Franse nationaliteit en diende een aanvraag in voor een subsidie voor onderzoek in het "Instituto de Biologia Experimental e Tecnologica" in Portugal. Zij voerde aan dat zij vóór het indienen van de aanvraag de Commissie per schrijven van 17 januari 1995 had verzocht haar te laten weten hoe zij de nationaliteitsvoorwaarde zou toepassen voor houders van meer dan één nationaliteit zoals zijzelf. Op dit verzoek om informatie ontving zij geen antwoord. Bij schrijven van 12 juli 1995 antwoordde de Commissie op haar aanvraag dat zij niet in aanmerking kwam voor een subsidie aangezien zij de nationaliteit bezat van het land waarin het onderzoeksinstituut was gevestigd.

De klaagster richtte zich in augustus en september 1995 tot de Commissie om deze te bewegen haar besluit te herzien. Zij voerde aan dat de toepassing door de Commissie van de nationaliteitsvoorwaarde op houders van meerdere nationaliteiten niet juist was. In haar antwoorden verontschuldigde de Commissie zich dat zij niet eerder duidelijke informatie had verstrekt over de toepassing van de nationaliteitsvoorwaarde op houders van meerdere nationaliteiten, maar stelde zij dat de toepassing in overeenstemming was met de praktijk die was ontstaan tijdens voorgaande programma's en dat de Commissie daarop in lijn hiermee een expliciete regel had vastgesteld. Derhalve bleef de Commissie bij haar besluit.

De indienster van de klacht voerde aan dat zij nooit naar behoren werd geïnformeerd over de wijze van toepassing door de Commissie van de nationaliteitsvoorwaarde op houders van meerdere nationaliteiten, aangezien de Commissie nooit had geantwoord op haar verzoek om informatie, zodat er geen rechtsgrond was voor de wijze waarop de Commissie een en ander had toegepast. In ieder geval beschouwde zij de handelwijze van de Commissie als oneerlijk.

Onderzoek

In haar antwoord op de klacht stelde de Commissie dat zij in haar archieven geen spoor kon vinden van enig verzoek om informatie daterend van vóór de indiening van de aanvraag van de klaagster in mei 1995. De Commissie erkende dat er nog geen officiële bepaling inzake houders van meerdere nationaliteiten bestond voordat de aanvraag van de klaagster werd verworpen. Zij wees er echter op dat deze officiële bepaling in ieder geval slechts een formalisering van de praktijk was en dat het alleszins gewettigd was om de nationaliteitsvoorwaarde zodanig op houders van meer dan één nationaliteit toe te passen dat onderzoeksprojecten in één van de landen waarvan de houder van meerdere nationaliteiten de nationaliteit bezit, niet voor subsidies in aanmerking komen. Ten aanzien van de eerlijkheid van deze regel stelde de Commissie met betrekking tot de mogelijkheden tot toegang tot het programma dat deze regel de houder van meer dan één nationaliteit extra kansen biedt als hij de nationaliteit bezit van meerdere landen die voor subsidie in aanmerking komen. Daarentegen beperkt deze regel de keuze van gastlanden. Deze beperking als gevolg van het nationaliteitscriterium is evenwel niet alleen van toepassing op kandidaten met meerdere nationaliteiten. De regel zou ook als "oneerlijk" kunnen worden beschouwd door een kandidaat met slechts één nationaliteit die nooit in het land heeft gewoond waarvan hij de nationaliteit bezit maar die niettemin graag in aanmerking zou komen voor een subsidie voor scholing in dit land.

Besluit

De Ombudsman stelde vast dat verzoeken om informatie op grond van het beginsel van behoorlijk bestuur zonder onnodige vertraging moeten worden beantwoord. Overigens werd in dit concrete geval niet vastgesteld dat de Commissie dit verzoek ook daadwerkelijk had ontvangen, aangezien de klaagster naar eigen zeggen niet langer in het bezit was van een bewijs van ontvangst.

Ten aanzien van de aantijging dat de interpretatie van de Commissie van de nationaliteitsvoorwaarde met betrekking tot de houders van meerdere nationaliteiten onwettig was, achtte de Ombudsman het bewezen dat op het moment waarop de aanvraag van de klaagster werd verworpen geen geschreven regel bestond met betrekking tot de situatie van houders van meerdere nationaliteiten. De Ombudsman oordeelde evenwel dat dit niet impliceerde dat de Commissie moest aanvaarden dat houders van meer dan één nationaliteit voldoen aan de nationaliteitsvoorwaarde als zij zowel de nationaliteit van het onderzoeksland als een andere nationaliteit hebben. De Commissie moest positie kiezen ten aanzien van het probleem van de houders van meerdere nationaliteiten en de Ombudsman achtte het door de Commissie ingenomen standpunt niet in strijd met het recht.

Ten aanzien van de aantijging dat de toepassing door de Commissie van de nationaliteitsvoorwaarde op houders van meer dan één nationaliteit oneerlijk was, oordeelde de Ombudsman dat deze aantijging in het onderhavige geval ongerechtvaardigd was. Uit het dossier bleek namelijk dat de klaagster is geboren in Portugal, haar gehele opleiding (1976-1987) in Portugal volgde, zich specialiseerde in Canada en Frankrijk (1988-1994) en daarna een beroep ging uitoefenen in Portugal.

Derhalve kon de Ombudsman geen geval van wanbestuur vaststellen en sloot hij de zaak.

3.2 ZAKEN INGETROKKEN DOOR DE KLAGER

3.2.1 DE EUROPESE COMMISSIE EN HET EUROPEES PARLEMENT

VERKEERDE INFORMATIE VAN DE COMMISSIE EN HET PARLEMENT

Besluit op klacht 23/03.06.95/SL/PD/UK-en tegen de Europese Commissie en het Europees Parlement

Mevrouw L., Italiaanse, diende een klacht in tegen de Europese Commissie en het Europees Parlement, waarin zij beweerde dat de voorlichtingsbureaus van beide instellingen in Rome haar verkeerde informatie hadden verstrekt over vergelijkende examens van de Gemeenschap.

In hun antwoorden op de klacht stelden de beide instellingen in hoofdzaak dat het personeel in de twee bureaus zich het bezoek van de indienster van de klacht aan de bureaus niet konden herinneren; dat de instellingen verbaasd waren dat haar verkeerde informatie was verstrekt aangezien de inhoud van de informatie die haar zou zijn verstrekt in strijd was met het aanwervingsbeleid van de instellingen en dat de voorlichtingsbureaus waren gewezen op hun plichten op dit gebied.

De antwoorden werden doorgestuurd naar de indienster van de klacht die de Ombudsman daarop liet weten de klacht in te trekken.

Gezien deze omstandigheden sloot de Ombudsman de zaak.

3.3 ZAKEN OPGELOST DOOR DE INSTELLING

3.3.1 HET EUROPEES PARLEMENT

TOEGANG TOT DE PRESENTIELIJST VAN DE PLENAIRE VERGADERINGEN

Besluit op klacht 26/13.07.1995/MAJQCS/FR/FR tegen het Europees Parlement

Klacht

Drie Franse journalisten dienden een klacht in over het Europees Parlement. Zij voerden aan dat zij op 13 juli 1995 de presentielijst voor de leden van het Europees Parlement wilden raadplegen die buiten de vergaderzaal ligt waar het Parlement zijn plenaire vergaderingen in Straatsburg houdt (de leden van het Parlement worden geacht deze lijst te tekenen als zij de vergaderzaal binnengaan) en dat de boden van het Parlement zich hiertegen verzetten.

De indieners van de klacht voerden met name aan dat de lijst zich in een ruimte bevond die onbelemmerd toegankelijk was voor het publiek en dat er in geen enkele nota staat dat het publiek deze lijst niet mag inzien. Voorts zou niet duidelijk zijn op welke afstand in meters, decimeter of centimeters het publiek bij de lijst mag komen, zonder inbreuk te maken op een verbod tot publieke toegang tot de lijst.

Onderzoek

Het antwoord van het Europees Parlement werd doorgegeven aan de betrokkenen die daarop commentaar leverden.

De Ombudsman vroeg het Parlement daarop om aanvullende informatie. Op grond hiervan kwamen twee medewerkers van de Ombudsman en een vertegenwoordiger van het Europees Parlement bijeen. In aansluiting hierop deed de Ombudsman het Parlement een voorstel.

Het antwoord van het Parlement laat zich als volgt samenvatten: de presentielijst is een intern document dat de administratie van het Parlement o.a. in staat stelt te bepalen op welke toelagen de leden recht hebben. Het publiek heeft nooit toegang gehad tot deze lijst, maar wel tot de definitieve lijst die wordt opgenomen in de notulen van de vergadering, die de volgende dag beschikbaar zijn. Voorst heeft het publiek altijd toegang tot de namen van de leden, die aan een hoofdelijke stemming hebben meegedaan, meestal al na ongeveer een half uur na de stemming. Tot slot merkte het Parlement op dat de presentielijst in kwestie vroeger in de vergaderzaal zelf lag. De enige reden dat de lijst nu buiten de vergaderzaal ligt, is het plaatsgebrek binnen als gevolg van de laatste uitbreiding van de Europese Unie. Op basis van deze overwegingen handhaaft het Parlement het verbod op de toegang tot de lijst.

Besluit

De Ombudsman stelde in de eerste plaats vast dat bij gebrek aan een algemene regeling van de communautaire wetgever inzake de toegang van het publiek tot documenten van de communautaire instellingen het aan elke instelling afzonderlijk is om dienaangaande regels uit te vaardigen, omdat zij zelf verantwoordelijk zijn voor hun interne organisatie.

In de tweede plaats merkte de Ombudsman op dat de informatieve waarde van de lijst zeer beperkt is voor wat betreft de aanwezigheid van een lid in de vergaderzaal op een bepaald moment, want de leden kunnen naar wens de vergaderzaal binnengaan en verlaten zonder opnieuw de lijst in kwestie te hoeven tekenen.

De Ombudsman moest dan ook vaststellen dat het Parlement om redenen van interne organisatie kan weigeren het publiek toegang te verschaffen tot de presentielijst, die vooral voor administratieve doeleinden is bedoeld.

De Ombudsman oordeelde evenwel dat als het Parlement niet wenst dat het publiek de presentielijst raadpleegt, het zaak is deze niet op een plaats neer te leggen waar ook het publiek komt en waar het nauwelijks mogelijk is toe te zien op de naleving van een dergelijk verbod. Om die reden stelde de Ombudsman voor om zolang de lijst buiten de vergaderzaal ligt, de toegang van het publiek niet te belemmeren en bijzonder geïnteresseerde personen door de boden van het Parlement eventueel te informeren over de officiële lijst en de lijst met hoofdelijke stemmingen, een en ander via een voor dat doel opgestelde nota.

In antwoord op deze suggestie liet het Parlement weten dat de secretaris-generaal was verzocht de presentielijst opnieuw in de vergaderzaal te leggen en voor het geval dat onmogelijk was, een nota op te stellen ter uitdeling aan geïnteresseerde personen die willen weten hoe zij informatie kunnen krijgen over de aanwezigheid van leden.

Overwegende dat het Parlement zelf bevoegd is voor de interne organisatie en gezien de getroffen maatregel, besloot de Ombudsman de zaak te sluiten.

3.3.2 DE RAAD

TOEGANG TOT DOCUMENTEN VAN DE RAAD

Besluit op klacht 45/26.07.95/JPB/PD/B-dk tegen de Raad

Klacht

De heer B., Deen, diende een klacht in tegen de Raad. Hij verlangde dat alle informatie die nodig is om de huidige wetgeving te begrijpen openbaar wordt gemaakt en stelde dat hij als lid van het Europees Parlement kennis diende te hebben van alle wetgeving, inclusief notulen. De klacht ging vergezeld van de kopie van een nota van de Juridische Dienst van de Raad waarin kritiek werd geleverd op de praktijk van de Raad om verklaringen op te nemen in de notulen van de bijeenkomst van de Raad.

Onderzoek

In zijn antwoord op de klacht bracht de Raad drie elementen naar voren:

In de eerste plaats betoogde hij dat de klacht niet onder de bevoegdheid van de Ombudsman viel. De Raad voerde aan dat uit de klacht niet bleek dat de handelingen van de Raad neerkwamen op wanbestuur en dat de nota van zijn Juridische Dienst geen bewijs vormde voor wanbestuur. De Raad stelde voorts dat de klager de zaak aan de Ombudsman had voorgelegd in zijn hoedanigheid als lid van het Europees Parlement en dat de in de klacht geuite wens om kennis te hebben van alle bestaande wetgeving de uitdrukking van een politieke wil was.

In de tweede plaats betoogde de Raad dat de indiener van de klacht niet de nodige administratieve stappen bij de Raad had ondernomen alvorens zijn klacht aan de Europese Ombudsman voor te leggen.

In de derde plaats betoogde de Raad dat hij op 2 oktober 1995 een gedragscode had goedgekeurd inzake de publicatie en de notulen van de Raad en hierin op te nemen verklaringen als de Raad optreedt als wetgevende autoriteit, waaruit blijkt dat de Raad zijn handelwijze op dit gebied aanzienlijk heeft bijgesteld. Sinds de goedkeuring van de gedragscode zijn alle in de notulen van de bijeenkomsten van de Raad op te nemen verklaringen in verband met de definitieve goedkeuring van wetsteksten in de zin van de bijlage bij het Reglement van de Raad openbaar gemaakt voor het publiek.

Besluit

Ten aanzien van het eerste argument van de Raad stelde de Ombudsman dat het aan de Ombudsman zelf is om te beslissen of een klacht ontvankelijk is. Instellingen en organen van de Gemeenschap zijn uiteraard vrij om hun mening te geven over de door de Ombudsman behandelde kwesties.

Bij de beoordeling van de ontvankelijkheid van een klacht mag niet als voorwaarde worden gesteld dat de indiener van de klacht onomstotelijk aantoont dat er sprake is geweest van wanbestuur.

In dit verband mag niet uit het oog worden verloren dat de taak van de Ombudsman ook bestaat uit het verbeteren van de betrekkingen tussen de instellingen van de Gemeenschap en de Europese burgers; het instituut Ombudsman werd opgericht als blijk van het streven van de Unie naar een open, democratisch en verantwoord bestuur. Het zou onredelijk zijn om van een burger, die een klacht indient, te verlangen dat hij bewijst dat er sprake is van wanbestuur. Dat zou de toegang tot de Ombudsman al te zeer bemoeilijken. Een dergelijke eis heeft overigens ook geen enkele rechtsgrondslag: zoals blijkt uit de tweede alinea van lid 1 van artikel 138 E van het EG-Verdrag verricht de Ombudsman onderzoek naar "vermeende feiten" ("faits allégués" in het Frans) en niet naar bewezen feiten. Overeenkomstig artikel 3, lid 1 van het statuut van de Ombudsman mag de Ombudsman een onderzoek instellen naar een "vermoed geval van wanbeheer" ("cas éventuel de mauvaise administration" in het Frans).

In de klacht werd aangevoerd dat niet alle bestaande wetgeving toegankelijk was. Een nota maakte onlosmakelijk deel uit van de klacht. In deze nota werd zware kritiek geleverd op de praktijk van de Raad om verklaringen aan de notulen van de bijeenkomsten van de Raad toe te voegen. In de klacht werd derhalve duidelijk aangevoerd dat er sprake zou zijn geweest van wanbeheer.

Het feit dat de indiener van de klacht lid is van het Europees Parlement speelt geen rol. In artikel 8 D van het EG-Verdrag wordt immers bepaald dat "iedere" burger van de Unie zich kan wenden tot de Ombudsman. Er is dan ook geen reden om leden van het Europees Parlement te verbieden een klacht in te dienen bij de Ombudsman. Ten aanzien van de opmerking van de Raad dat de klacht van "politieke" aard was, oordeelde de Ombudsman dat de publieke toegankelijkheid van de vigerende wetgeving een eerste vereiste is voor een democratisch rechtsstelsel. Een aantijging dat dit niet het geval is dient dan ook zonder meer serieus te worden genomen ongeacht de eventuele politieke motieven die er volgens de Raad aan ten grondslag liggen.

De Ombudsman vond het eerste argument van de Raad dan ook onvoldoende grond hebben om terug te komen op zijn aanvankelijke besluit om de klacht te behandelen.

Ten aanzien van de bewering van de Raad dat de betrokkene vóór het indienen van de klacht niet de "passende administratieve stappen" bij de Raad heeft ondernomen overeenkomstig artikel 2, lid 4 van het statuut merkte de Ombudsman op dat de verschillende taalversies van deze bepaling licht van elkaar verschillen. In de Deense versie lijkt terecht de term "fornødne" te worden gebruikt zodat de indruk wordt gewekt dat dergelijke administratieve stappen noodzakelijk zijn. Aan de andere kant worden in de Engelse, Franse, Duitse, Spaanse en Zweedse versie respectievelijk de termen "appropriate", "appropriées", "geeigneten", "adecuadas" en "lämpliga" gebruikt, hetgeen lijkt te impliceren dat er passende administratieve stappen moeten worden ondernomen. Gezien de bedoeling van de bepaling lijkt de correcte interpretatie te zijn dat er passende administratieve stappen moeten zijn ondernomen. Vervolgens is het aan de Ombudsman om te beoordelen wat in een specifiek geval passend is.

In het onderhavige geval bleek dat de verklaringen die waren opgenomen in de notulen van de bijeenkomsten van de Raad een belemmering hadden gevormd voor de publicatie van deze notulen. Dit leek bovendien volledig te worden bevestigd door het feit dat de Raad het in een later stadium noodzakelijk achtte om een gedragscode op te stellen over de publicatie van de notulen van de Raad en daarin op te nemen verklaringen. Op grond daarvan mocht worden aangenomen dat voorafgaande administratieve stappen geen weerklank zouden hebben gevonden.

De Ombudsman vond het tweede argument van de Raad derhalve onvoldoende gegrond om terug te komen op zijn oorspronkelijke besluit om de klacht als ontvankelijk te beschouwen.

Ten aanzien van de gegrondheid van de klacht merkte de Ombudsman op dat de instellingen grote waarde hechten aan de toegang tot documenten als onderdeel van de bevordering van de doorzichtigheid van het besluitvormingsproces in de Unie (zie bijvoorbeeld de aan het Verdrag van Maastricht gehechte Verklaring nr. 17 betreffende het recht op toegang tot informatie en de verklaring van de Raad van 22 januari 1996 naar aanleiding van het wetgevingsprogramma van de Commissie voor 1996).

Zoals reeds hierboven werd vermeld, past ook de oprichting van het instituut Ombudsman in het kader van de bevordering van de inzichtelijkheid van het besluitvormingsproces in de Unie. Derhalve spreekt het vanzelf dat doorzichtigheid en het recht op toegang tot documenten de Ombudsman na aan het hart liggen. Hij oordeelde dat de Raad met de invoering van de gedragscode op 2 oktober 1995 de noodzakelijk geachte stappen heeft genomen om de toegang tot het in de klacht genoemde soort documenten in de toekomst veilig te stellen. De Ombudsman zag dan ook geen verdere redenen om de klacht te behandelen en sloot de zaak.

3.3.3 DE EUROPESE COMMISSIE

FINANCIËLE VERGOEDING VOOR VOORBEREIDENDE WERKZAAMHEDEN

Besluit op klacht 5/09.11.94/FE/EF-en tegen de Europese Commissie

Klacht

Een adviesbureau diende in november 1994 een klacht in tegen de Europese Commissie namens zijn klant, een onderneming gespecialiseerd in het organiseren van conferenties.

De Commissie had de onderneming in 1992 gevraagd een conferentie te organiseren. Korte tijd vóór de conferentie zou plaatsvinden, gelastte de Commissie de conferentie af. De afgelasting was schijnbaar te wijten aan het feit dat de bevoegde ambtenaar van de Commissie geen groen licht had gekregen voor de financiering ervan met alle nadelige gevolgen van dien voor de onderneming waaronder financieel verlies door het geld en de tijd die het al in de organisatie van de conferentie had gestoken.

De daaropvolgende briefwisseling en andere contacten met de Commissie hebben niet tot schadeloosstelling van de onderneming geleid.

Onderzoek

Daar de Ombudsman pas op 27 september 1995 in functie trad, kon hij de klacht niet onmiddellijk onderzoeken. Op 31 oktober 1995 verzocht hij de Commissie om haar commentaar op de klacht.

Bij fax van 15 januari 1996 en brief van 17 januari 1996 deelde de Commissie de Ombudsman mede dat zij in november 1995 had aangeboden de onderneming in het kader van een definitieve regeling voor alle kosten schadeloos te stellen. De onderneming was op het aanbod ingegaan en de zaak was inmiddels dus geregeld.

Besluit

Aangezien de klacht naar tevredenheid van beide partijen is opgelost, sloot de Ombudsman de zaak. De onderneming heeft de Ombudsman bedankt voor diens onderzoek dat, aldus het bedrijf, "de Commissie tot serieus onderhandelen heeft aangezet."

LAATTIJDIGE BEANTWOORDING VAN VERZOEKEN OM INFORMATIE

Besluit op klacht 22/03.05.1995/AP/DE tegen de Europese Commissie

Op 28 april 1995 diende de heer P. bij de Europese Ombudsman een klacht in tegen de Commissie, die zijn brieven van 12 oktober 1994 en 15 februari 1995 onbeantwoord zou hebben gelaten.

De Europese Ombudsman kon deze klacht niet meteen behandelen, omdat hij pas op 27 september 1995 in functie trad. Op 27 oktober 1995 verzocht hij de Commissie om haar versie van de feiten.

Bij schrijven van 26 januari 1996 formuleerde de Commissie haar opmerkingen in verband met de aan de Ombudsman gerichte klacht en gaf ze toe dat de beantwoording van de brieven van de rekwestrant abnormaal lang op zich had laten wachten. De verzoeken om informatie die de rekwestrant in oktober 1994 en februari 1995 tot de Commissie in Luxemburg had gericht, werden pas op 31 mei 1995 beantwoord. De Commissie deelde de Ombudsman mede dat DG V zijn procedure voor de beantwoording van brieven als deze inmiddels had aangepast om soortgelijke vertragingen in de toekomst te voorkomen. Op 12 juni 1995 stuurde de rekwestrant nogmaals een brief, dit keer naar de diensten van de Commissie in Brussel. Deze brief werd op 7 juli 1995 beantwoord.

Aangezien aan het verzoek van de rekwestrant inmiddels gevolg was gegeven en de aanpassing van de procedure voor de beantwoording van aan de Commissie gerichte briefwisseling de goedkeuring van de Ombudsman kon wegdragen, besloot de Ombudsman dat een nader onderzoek overbodig was, zodat de zaak kon worden gesloten.

NIET-BETALING VAN EEN TOEGEKENDE SUBSIDIE

Besluit op klacht 95/30.08.95/IMI/EF/NL tegen de Europese Commissie

Op 23 augustus 1994 diende de heer Z. namens een Nederlandse instelling bij de Ombudsman een klacht in tegen de Commissie wegens vermeend wanbeheer. De rekwestrant beweert dat DG V bij schrijven van 18 mei 1994 had toegezegd de door de Nederlandse instelling georganiseerde studiedagen "Europese verkiezingen 1994" voor een bedrag van 5 000 ecu te subsidiëren, maar deze som nooit uitbetaalde.

De Europese Ombudsman kon deze klacht niet meteen behandelen, omdat hij pas op 27 september 1995 in functie trad. Op 20 november 1995 stuurde hij de klacht door naar de Commissie met het verzoek om nadere uitleg.

Bij schrijven van 12 januari 1996 deelde de rekwestrant de Ombudsman mede dat de Nederlandse instelling en de Commissie tot een vergelijk waren gekomen en dat de klacht bijgevolg werd ingetrokken.

De Ombudsman stelde vast dat het geschil op een voor beide partijen bevredigende wijze was bijgelegd en besloot de zaak te sluiten.

TOEKENNING AAN EEN STRAND VAN HET RECHT EEN BLAUWE VLAG TE VOEREN ALS TEKEN VAN EEN SCHOON MILIEU

Besluit op klacht 235/16.11.95/JMC-fr tegen de Europese Commissie

Klacht

De heer C. heeft in november 1995 een klacht ingediend betreffende de toekenning van de blauwe vlag, als bewijs van kwaliteit en hygiëne, aan het strand van Armaçao de Pêra, Algarve, Portugal, en betreffende het gebruik van middelen van het EFRO voor dit strand.

De toekenning van de blauwe vlag aan het strand van Armaçao de Pêra was volgens hem onterecht, aangezien dit strand gevaar oplevert voor het milieu en de volksgezondheid. Hij klaagde over de deplorabele toestand van de toegangen tot het strand en over de hoeveelheden afval die zich daar opstapelen, en voegde ter illustratie verschillende foto's toe. Verder zette hij vraagtekens bij het gebruik door de Portugese autoriteiten van de communautaire middelen die zijn toegekend voor het onderhoud van dit strand.

Onderzoek

De Europese Ombudsman heeft de Commissie in kennis gesteld van de toekenning van de blauwe vlag aan het strand van Armaçao de Pêra en haar gevraagd hem haar opmerkingen te doen toekomen.

In haar antwoord heeft de Commissie er allereerst opgevezen dat zij niet rechtstreeks verantwoordelijk is voor de toekenning van de blauwe vlag. Deze ligt in handen van een nongouvernementele organisatie die in Denemarken is gevestigd. De rol van de Commissie beperkt zich tot het verstrekken van gegevens voor één van de toekenningscriteria. Niettemin heeft zij bovenbedoelde organisatie om nadere inlichtingen gevraagd en toegezegd de heer C. een onderzoeksrapport te doen toekomen.

Wat betreft het gebruik van communautaire middelen verklaarde de Commissie dat zij geen enkele fraude had kunnen bespeuren.

De Europese Ombudsman heeft deze opmerkingen toegezonden aan de heer C. Deze heeft uiting gegeven aan zijn tevredenheid over de actie van de Europese Ombudsman, gezien het feit dat de blauwe vlag voor het jaar 1996 niet meer is toegekend aan het strand van Armaçao de Pêra, en heeft zijn klacht ingetrokken. Hij heeft verzocht bovengenoemd onderzoeksverslag te mogen ontvangen.

Ook heeft hij een kopie ingesloten van een brief van Commissaris Ritt BJERREGAARD, waarin zij hem mededeelt dat de Europese Commissie een procedure uit hoofde van artikel 169 van het Verdrag heeft ingeleid tegen de Portugese autoriteiten wegens overtreding van de communautaire teksten op dit gebied, met name richtlijn 76/160/EEG (zwemwater).

Besluit

De toekenning van de blauwe vlag is in handen van een intergouvernementele organisatie, de Stichting voor Milieuopvoeding in Europa, die in Denemarken is gevestigd. De Europese Commissie is dus niet de autoriteit die de blauwe vlag toekent. Zij staat echter niet geheel buiten de procedure, aangezien zij inlichtingen verschaft over één van de criteria voor de toekenning van de blauwe vlag, te weten de kwaliteit van het zwemwater.

De Europese Commissie heeft de klacht doorgezonden naar deze stichting en navraag gedaan bij de nationale agent van de stichting om vast te stellen hoe de toekenning van de blauwe vlag aan het strand in kwestie in zijn werk is gegaan.

Tegelijkertijd heeft de Europese Commissie een inbreukprocedure tegen Portugal geopend op basis van artikel 169 van het Verdrag wegens eventuele manipulaties bij de analyse van watermonsters (schending van richtlijn 76/160/EEG over zwemwater).

Wat betreft het gebruik van de communautaire middelen door de Portugese autoriteiten heeft het door de Europese Commissie ingestelde onderzoek geen enkele frauduleuze praktijk aan het licht gebracht.

Gezien het feit dat de blauwe vlag voor het jaar 1996 niet meer is toegekend aan het strand van Armaçao de Pêra en gezien de stappen die de Europese Commissie heeft ondernomen, voorzover dat binnen haar bevoegdheden viel, bij de betrokken autoriteiten en organismen, worden de legitieme vragen die de heer C. in zijn klacht aan de orde had gesteld, geacht naar tevredenheid te zijn beantwoord.

Ingevolge het besluit van de heer C. zijn klacht in te trekken sloot de Europese Ombudsman de zaak.

LATE BETALING VAN EEN REKENING

Besluit op klacht 236/17.11.1995/AKH/KT-en tegen de Europese Commissie

Een firma die een contract had gesloten met de Europese Commissie, diende in november 1995 een klacht in over de late betaling van een rekening voor een opdracht in het kader van het TACIS-milieuprogramma voor de Donau. De rekening werd in februari 1994 toegezonden aan de Europese Co