++++

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE

van 22 december 1969

aan de Italiaanse Republiek inzake de wijziging van het nationale monopolie van commerciële aard betreffende zout

( Slechts de tekst in de Italiaanse taal is authentiek )

( 70/124/EEG )

I

1 . De Italiaanse Regering had bij nota van 24 maart 1959 de Commissie van de Europese Economische Gemeenschap medegedeeld dat natriumchloride ( zeezout , steenzout , klip - en mijnzout ) in Italië valt onder een nationaal monopolie van commerciële aard in de zin van artikel 37 van het E.E.G.-Verdrag .

Op grond van dit artikel zijn de Lid-Staten verplicht hun nationale monopolies van commerciële aard geleidelijk in dier voege aan te passen dat aan het einde van de overgangsperiode elke discriminatie tussen de onderdanen van de Lid-Staten , wat de voorwaarden van de voorziening en afzet betreft , is uitgesloten .

2 . Bij de wet van 17 juli 1942 nr . 907 ( gewijzigd bij de wet van 11 juli 1952 , nr . 1641 ) werd aan de staat iedere vorm van produktie en verkoop op het Italiaanse grondgebied alsmede de invoer van alle soorten zout voorbehouden . Buiten deze regeling vallen echter de eilanden Sicilië en Sardinië , de daarbij behorende kleinere eilanden en de gemeenten Campione en Livigno . De " Amministrazione Autonoma dei Monopoli di Stato " ( A.A.M.S . ) kan van het verbod tot produktie door particulieren ontheffing verlenen . De verkoop geschiedt door het verkoopnet van de A.A.M.S .

Inzake de belastingregeling verdient opmerking dat zout voor voedingsdoeleinden valt onder een verbruiksbelasting , terwijl zout voor industrieel gebruik van belasting is vrijgesteld .

3 . Sedert 1958 heeft de Italiaanse Regering bepaalde maatregelen genomen om dit monopolie te wijzigen :

a ) Bij wet nr . 1085 van 19 december 1958 en vervolgens bij wet nr . 825 van 13 juli 1965 werd voor keuken - en tafelzout , evenals voor de andere produkten die vielen onder een fiscaal monopolie , het beginsel aanvaard dat ten aanzien van de kleinhandelsprijzen een nadere toelichting werd gegeven : inzake elke verkoopprijs die door de leverancier van deze produkten wordt gevraagd , worden bij de wet vastgesteld en gepubliceerd het bedrag van de verbruiksbelasting alsmede de bedragen die toekomen aan de A.A.M.S . bij wijze van distributiekosten en aan de kleinhandelaars bij wijze van korting ; het totale bedrag vormt dan de verkoopprijs aan het publiek . De leveranciers kunnen dus beslissen tegen welke prijs hun produkten uiteindelijk zullen worden verkocht , door een bepaalde verkoopprijs te vragen .

b ) Bij presidentieel decreet nr . 390 van 9 maart 1961 werd , in afwijking van de wet van 1942 , de invoer van zout in Italië toegestaan binnen de grenzen van een jaarlijks contingent dat gelijk was aan 5 % van de nationale produktie . Anderzijds werden bij de wet nr . 519 van 5 juli 1966 inzake de voorziening van de industrie met zout andere uitzonderingen aangebracht ten aanzien van de invoer van zout voor industrieel gebruik . Deze voorschriften leveren voor de verschillende typen zout de volgende regeling op :

- tafel - en keukenzout dat afkomstig is uit de Lid-Staten van de E.E.G . mag binnen de grenzen van het contingent voor persoonlijk gebruik worden ingevoerd . Voorafgaande goedkeuring van de A.A.M.S . is nodig wanneer het gaat om hoeveelheden van meer dan 5 kg . Geen enkele uitzondering op het verkoopmonopolie van tafel - en keukenzout door de A.A.M.S . is evenwel toegestaan ; bij decreet van 9 maart 1961 is namelijk in artikel 5 bepaald dat verkoop op het aan het monopolie onderworpen Italiaanse grondgebied slechts kan geschieden door bemiddeling van de verkooporganisatie van het monopolie . De invoer van tafel - en keukenzout met het oog op verkoop is dus afhankelijk van de eis dat de opbrengst wordt gestort op een depositorekening bij de A.A.M.S . ;

- de rechtstreekse invoer van industriezout door de gebruikers is toegestaan zonder kwantitatieve beperking . Naargelang het type zout is deze evenwel afhankelijk van voorafgaande instemming van de A.A.M.S . , alsmede van een vergunning van het ministerie van Buitenlandse handel , of alleen van een vergunning van laatstgenoemd ministerie . Volgens de toelichting van de Italiaanse instanties is het doel van deze vergunning uitsluitend ieder gebruik van dit zout voor menselijke voeding te voorkomen . De handel in de aldus ingevoerde produkten op de Italiaanse markt is vrij .

4 . Het eerste contingent ( voor 1961 ) werd bij ministerieel besluit van 16 juni 1961 vastgesteld op 1.050.000 maal 100 kg en jaarlijks vergroot : het bereikte in 1966 de 2.111.930 maal 100 kg . Deze contingenten zijn evenwel bijna volledig ongebruikt gebleven : er is alleen een te verwaarlozen hoeveelheid industriezout ingevoerd . Op 29 juli 1966 had de Commissie de Italiaanse Republiek aanbevolen deze contingenten ongedaan te maken . De Italiaanse Regering had zich akkoord verklaard met de door de Commissie aanbevolen maatregelen en op 11 september 1967 een ontwerp van wet aan de Commissie voorgelegd dat door de bevoegde dienst onlangs ter goedkeuring was voorgelegd aan de Italiaanse ministerraad . De behandeling van dit ontwerp in het Parlement is nog niet beëindigd .

5 . De Commissie is van mening dat de maatregelen die tot nu toe door de Italiaanse Regering zijn getroffen weliswaar een belangrijke stap zijn naar opheffing van alle discriminaties wat de voorwaarden van voorziening en afzet betreft tussen de onderdanen van de Lid-Staten in deze sector , doch nog onvoldoende zijn ter verwezenlijking van het doel van artikel 37 .

Aangezien de overgangsperiode binnenkort eindigt , moeten thans de maatregelen worden getroffen waardoor elke discriminatie tussen de onderdanen van de Lid-Staten , wat de voorwaarden voor de voorziening en de afzet betreft , wordt uitgesloten .

Artikel 37 staat in de titel inzake het vrije verkeer van goederen en wel in het hoofdstuk dat handelt over de opheffing van de kwantitatieve beperkingen tussen de Lid-Staten ; het doel van dit artikel is dat aan het einde van de overgangsperiode voor aan een nationaal monopolie van commerciële aard ( of aan een soortgelijke regeling ) onderworpen produkten hetzelfde resultaat wordt geboekt als voor de overige produkten bereikt wordt door de toepassing van de artikelen 30 tot en met 34 , m.a.w . het vrije goederenverkeer .

Om dit doel te bereiken moet ten aanzien van de nationale monopolies van commerciële aard een andere procedure worden gevolgd . Deze moeten geleidelijk worden gewijzigd , enerzijds omdat volgens de betrokken Lid-Staten de invoering van het vrije goederenverkeer ten aanzien van onder het monopolie vallende produkten bijzondere problemen opwerpt , anderzijds om te voorkomen dat opheffing van de kwantitatieve beperkingen en maatregelen van gelijke werking op dit terrein voor de praktijk zonder gevolgen zou blijven . Er moest namelijk worden gevreesd dat de liberalisatie van het goederenverkeer in verband met onder een monopolie vallende produkten niet verwezenlijkt kon worden zolang de monopolies door de uitoefening van het exclusieve recht op invoer , uitvoer en handel vrijelijk zouden kunnen uitmaken in hoeverre en onder welke voorwaarden produkten uit andere Lid-Staten op de eigen markt mogen worden ingevoerd ( of , andersom , in hoeverre de nationale produkten naar de andere Lid-Staten mogen worden uitgevoerd ) .

Om deze reden is in artikel 37 bepaald dat aan het einde van de overgangsperiode elke discriminatie tussen de onderdanen van de Lid-Staten , wat de voorwaarden van de voorziening en de afzet betreft , is uitgesloten .

Vermelding verdient hier dat in artikel 37 niet alleen de opheffing van die discriminaties wordt geëist , die rechtstreeks voortvloeien uit de bepalingen inzake aan een monopolie onderworpen produkten : dit doel zou , indien een artikel over nationale monopolies van commerciële aard zou ontbreken , door andere Verdragsbepalingen kunnen worden bereikt , met name door die welke handelen over het verbod van heffingen van gelijke werking als invoerrechten en maatregelen van gelijke werking als kwantitatieve beperkingen . Uit bovenstaande opmerkingen inzake de speciale bevoegdheden van de nationale monopolies van commerciële aard , alsmede in verband met de beperkingen die hieruit kunnen voortvloeien , blijkt dat het doel van de wijziging ( namelijk het uitsluiten van iedere discriminatie ) hierin is gelegen dat aan het einde van de overgangsperiode enerzijds alle bestaande discriminaties worden weggenomen en anderzijds dat alle discriminaties bij de uitoefening van bepaalde speciale bevoegdheden waarover de monopolies beschikken in verband met de invoer en de verkoop van bepaalde produkten op hun eigen markt dan wel bij uitvoer , onmogelijk worden gemaakt .

Aangezien dit de doelstellingen zijn van artikel 37 moet Italië het zoutmonopolie wijzigen voor het einde van de overgangsperiode zodat deze doelstellingen worden bereikt . Aan de andere kant moet de Commissie , afgezien van haar algemene verplichting te waken over de toepassing van het Verdrag overeenkomstig artikel 37 , lid 6 , aanbevelingen doen over de wijze van aanpassing waarvan in dit artikel sprake is .

In het onderhavige geval is de Commissie van mening dat het in artikel 37 gestelde doel niet zal worden bereikt zolang kwantitatieve beperkingen blijven bestaan en de verkoop van tafel - en keukenzout op de Italiaanse markt voorbehouden blijft aan de A.A.M.S . Voor industriezout moeten deinvoervergunningen , voor zover zij werkelijk noodzakelijk zijn om belastingontduiking te voorkomen , automatisch en onverwijld worden verleend .

Om deze redenen is de Commissie van mening dat de beste oplossing - omdat thans reeds vaststaat dat deze doeltreffend is voor het bereiken van het doel van artikel 37 - is gelegen in afschaffing van bovengenoemde kwantitatieve beperkingen en van het exclusieve recht tot verkoop van tafel - en keukenzout door de A.A.M.S . , alsmede in de automatische en onverwijlde verlening van elke invoervergunning ten aanzien van industriezout .

6 . Het monopolie van tafel - en keukenzout is van fiscaal karakter . Volgens artikel 90 , lid 2 , van het E.E.G.-Verdrag vallen de ondernemingen die het karakter dragen van een fiscaal monopolie onder de regels van dit Verdrag , met name onder de mededingingsregels , voor zover de toepassing daarvan de vervulling van de hun toevertrouwde bijzondere taak niet verhindert . De ontwikkeling van het handelsverkeer mag niet worden beïnvloed in een mate die strijdig is met het belang van de Gemeenschap .

Volgens de Commissie rechtvaardigt de fiscale taak van het monopolie niet de handhaving van de kwantitatieve invoerbeperkingen en van de handelsbeperkingen . Door in 1958 een systeem in te voeren waarbij de kleinhandelsprijzen van een toelichting werden voorzien en door aldus een rechtstreeks en constant verband te leggen tussen elke verkoopprijs en elke koopprijs had de Italiaanse Regering aan het fiscale monopolie reeds een groot deel van zijn betekenis ontnomen . Het fiscale gedeelte dat bij een bepaalde verkoopprijs behoort , wordt tevoren vastgesteld en de mogelijkheid voor de belastingdienst om uit de verkoop van elk produkt zoveel mogelijk belastingen te halen - wat , zoals wij gezien hebben , het voornaamste doel is van de belastinginstanties - werd in evengrote mate verminderd . Onder deze omstandigheden is het mogelijk de fiscale taak van het monopolie te vervullen door uitsluitend gebruik te maken van de verbruiksbelasting .

II

Om deze redenen doet de Commissie van de Europese Gemeenschappen de Italiaanse Republiek de aanbeveling overeenkomstig artikel 37 van het E.E.G.-Verdrag de volgende maatregelen te nemen :

1 . Elke kwantitatieve beperking op de invoer van zout af te schaffen .

2 . Toe te staan dat vrijelijk alle nodige transacties voor de handel in tafel - en keukenzout , uit andere Lid-Staten afkomstig , op de Italiaanse markt kunnen worden verricht . Hiertoe moet , resp . moeten , met name :

- de leveranciers uit andere Lid-Staten worden toegestaan in Italië een eigen groothandelsnet te vestigen en aldaar voorraden aan te houden ;

- worden toegestaan dat de prijzen van de uit andere Lid-Staten afkomstige produkten vrijelijk tussen koper en verkoper kunnen worden afgesproken in de verschillende handelsfasen ;

- de leveranciers uit de andere Lid-Staten worden toegestaan vrijelijk reclame te maken voor hun produkten ;

- alle nodige maatregelen worden getroffen als waarborg dat de kleinhandelaren ten opzichte van de overheidsinstanties commercieel onafhankelijk zijn .

3 . Erop toe te zien dat de invoervergunningen betreffende industriezout , voor zover zij werkelijk nodig zijn om belastingontduiking te voorkomen , automatisch en onverwijld worden toegekend .

Brussel , 22 december 1969 .

Voor de Commissie

De Voorzitter

Jean REY