Advies van de Raad

van 21 januari 2003

over het geactualiseerde convergentieprogramma van Zweden voor de periode 2002-2004

(2003/C 26/06)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,

Gelet op Verordening (EG) nr. 1466/97 van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid(1), en met name op artikel 9, lid 3,

Gelet op de aanbeveling van de Commissie,

Na raadpleging van het Economisch en Financieel Comité,

HEEFT HET VOLGENDE ADVIES UITGEBRACHT:

Op 21 januari 2003 heeft de Raad het geactualiseerde convergentieprogramma van Zweden voor de periode 2002-2004 besproken. Dat programma bevat gedetailleerde informatie, met inbegrip van een analyse van de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn, hetgeen in overeenstemming is met de gedragscode. Het gebrek aan precieze informatie voor 2005 in het programma is niet in overeenstemming met de gedragscode. De Raad erkent dat in de begrotingswet van de regering voor 2003 geen begrotingsplannen voor 2005 waren opgenomen wegens de langdurige onderhandelingen om een regering te vormen in het najaar van 2002.

De Raad meent dat het geactualiseerde programma in overeenstemming is met zijn vorige advies(2) en met de globale richtsnoeren voor het economisch beleid.

De Raad neemt er met voldoening kennis van dat het geactualiseerde programma aanhoudende begrotingsoverschotten voorziet voor de periode tot 2004, daar Zweden zijn middellangetermijndoel van een begrotingsoverschot van gemiddeld 2 % van het BBP over de conjunctuurcyclus handhaaft. De strategie van de instandhouding van gezonde overheidsfinanciën wordt geschraagd door de verbintenis de maxima te respecteren voor de uitgaven van de centrale overheid, die een belangrijke rol hebben gespeeld in de versterking van de geloofwaardigheid van solide openbare financiën in de laatste jaren, en door de beperking van een evenwichtige begroting voor de lagere overheden. Dat is gepaard gegaan met belastingverlagingen, waarvan de derde van vier fases in 2002 werd doorgevoerd. Voorts stelt de Raad met voldoening vast dat de schuldquote onder de referentiewaarde van 60 % van het BBP blijft, en dat wordt verwacht dat zij in de rest van de programmaperiode zal blijven dalen.

Het in het programma gepresenteerde macro-economische scenario, met een groei van 2,1 % van het BBP in 2002 en 2,5 % in 2003 lijkt enigszins optimistisch en de Raad is van mening dat er bepaalde risico's aan de groei zijn verbonden. De najaarsvooruitzichten van de Commissie voorzien immers in een groei van 1,6 % in 2002 en 2,2 % in 2003, hetgeen een meer gematigd economisch herstel veronderstelt, aangezien er zowel intern als extern tekenen van kwetsbaarheid te zien zijn. Derhalve kan worden verwacht dat de economische groei slechts geleidelijk naar het potentiële groeiniveau zal terugkeren.

De Raad is van mening dat Zweden ten volle blijft voldoen aan de vereisten van het stabiliteits- en groeipact om over de programmaperiode een begrotingssituatie te realiseren die "nagenoeg in evenwicht is of een overschot vertoont". De aanhoudende overschotten op de onderliggende begrotingsbalans in elk jaar van de periode bevestigen inderdaad dat de overheidsfinanciën gezond zouden moeten blijven. De Raad merkt evenwel op dat, op basis van de analyse van de Commissie, de onderliggende begrotingssituatie naar verwachting overschotten zal blijven vertonen die evenwel lager zullen liggen dan de door Zweden vooropgestelde begrotingsnorm van 2 % van het BBP in de jaren tot 2004. Dat komt omdat de aanzienlijke fiscale stimulans in 2001 en 2002 slechts gedeeltelijk wordt teruggeschroefd in de volgende jaren. Bovendien kunnen bepaalde beperkende maatregelen nodig zijn opdat de uitgavenplafonds niet zouden worden overschreden.

De Raad is verheugd dat er in het convergentieprogramma aandacht wordt geschonken aan de houdbaarheid van de overheidsfinanciën en is van oordeel dat moet worden uitgegaan van voorzichtige hypothesen inzake de mogelijke ontwikkeling van niet-leeftijdgerelateerde uitgaven. De Raad meent dat, op basis van het huidige beleid, de overheidsfinanciën in een goede positie lijken te verkeren om het hoofd te bieden aan de begrotingskosten van de verouderende bevolking, dankzij aanhoudende begrotingsoverschotten en de in de loop van de jaren 1990 doorgevoerde ambitieuze hervorming van het pensioenstelsel. De Raad verwelkomt de doelstelling om tot 2015 een begrotingsoverschot van 2 % van het BBP te realiseren, teneinde de overheidsschuld snel af te bouwen. Dat kan evenwel moeilijk worden voor zo een lange periode. De uitdaging zal erin bestaan de belastinghervorming te voltooien terwijl de over de voorbije tien jaar bereikte doelstelling van houdbare overheidsfinanciën wordt gevrijwaard.

De inflatie in Zweden daalde terug naar het streefdoel van 2 % in het voorjaar van 2002. De Raad merkt op dat Zweden blijft voldoen aan het convergentiecriterium voor prijsstabiliteit en dit naar verwachting in de jaren tot 2004 zal blijven doen. De langetermijnrente in Zweden lag het voorbije jaar in de lijn van de tendens op de internationale obligatie- en aandelenmarkten. Zweden voldoet nog steeds aan het criterium inzake convergentie van de lange rentevoeten. Wat de wisselkoers betreft, heeft de kroon niet deelgenomen aan het WKM-II en heeft de munt sinds de indiening van het vorige geactualiseerde programma blijk gegeven van enige volatiliteit. Derhalve voldoet Zweden nog steeds niet aan het convergentiecriterium inzake de wisselkoers. De Raad meent, zoals hij in zijn vorig advies(3) heeft verklaard, dat "Zweden moet kunnen aantonen dat het lang genoeg een passende pariteit tussen de kroon en de euro kan aanhouden zonder ernstige spanningen. Derhalve verwacht de Raad dat Zweden te gepaste tijde tot het WKM-II zal toetreden".

Om een sterke en houdbare economische groei te bereiken, wordt de strategie van de vorige programma's voortgezet en werden structurele maatregelen in dit verband uitgevoerd en voorgesteld, in overeenstemming met de globale richtsnoeren voor het economisch beleid. Te dien einde meent de Raad dat voorrang dient te worden verleend aan de voltooiing van de belastinghervorming en de inspanningen om de belangrijkste beleidsdoelstellingen te bereiken inzake werkgelegenheid, ontvangers van sociale uitkeringen en ziekteverzuimdagen, in het kader van gezonde overheidsfinanciën.

(1) PB L 209 van 2.8.1997.

(2) PB C 33 van 6.2.2002.

(3) PB C 33 van 6.2.2002, blz. 4.