BESLUIT (EU) 2016/2248 VAN DE EUROPESE CENTRALE BANK

van 3 november 2016

inzake de toedeling van monetaire inkomsten van de nationale centrale banken van de lidstaten die de euro als munt hebben (ECB/2016/36)

(herschikking)

DE RAAD VAN BESTUUR VAN DE EUROPESE CENTRALE BANK,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien de statuten van het Europees Stelsel van centrale banken en van de Europese Centrale Bank, en met name artikel 32,

Overwegende hetgeen volgt:

Krachtens artikel 32.1 van de statuten van het Europees Stelsel van centrale banken en van de Europese Centrale Bank (hierna „de ESCB-statuten” genoemd) zijn monetaire inkomsten de inkomsten die de nationale centrale banken (NCB's) bij de uitoefening van monetairbeleidstaken verkrijgen. Op grond van artikel 32.2 van de ESCB-statuten zijn de monetaire inkomsten van elke NCB gelijk aan de jaarinkomsten die zij verkrijgt uit de activa die worden aangehouden als tegenwaarde voor de in omloop zijnde bankbiljetten en de verplichtingen jegens kredietinstellingen uit hoofde van deposito's. Deze activa worden door de NCB's geoormerkt volgens door de Raad van bestuur vast te stellen richtsnoeren. NCB's dienen de activa die voortvloeien uit de uitoefening van monetairbeleidstaken te oormerken als activa die worden aangehouden als tegenwaarde voor de in omloop zijnde bankbiljetten en de verplichtingen jegens kredietinstellingen uit hoofde van deposito's. Krachtens artikel 32.4 van de ESCB-statuten wordt het bedrag van de monetaire inkomsten van elke NCB verminderd met een bedrag ter grootte van de rente die is ontvangen op of betaald over in de referentiepassiva opgenomen passiva.

Krachtens artikel 10 van Verordening (EG) nr. 974/98 van de Raad (3) brengen de ECB en de NCB's eurobankbiljetten in omloop. Artikel 15 van genoemde verordening bepaalt dat in de nationale munteenheid luidende bankbiljetten binnen hun territoriale grenzen wettig betaalmiddel blijven tot uiterlijk zes maanden na de respectieve datum waarop naar de chartale euro wordt omgeschakeld. Het jaar waarin naar de chartale euro wordt omgeschakeld, dient derhalve als een speciaal jaar te worden beschouwd, omdat bankbiljetten in omloop die luiden in de nationale munteenheden, nog een aanzienlijk deel kunnen uitmaken van de in omloop zijnde bankbiljetten.

Dit besluit houdt verband met Besluit ECB/2010/29 (5) dat bepaalt dat de ECB en de NCB's eurobankbiljetten uitgeven. Besluit ECB/2010/29 stelt de toedeling van in omloop zijnde eurobankbiljetten aan de NCB's vast naar rato van hun gestorte aandeel in het kapitaal van de ECB. Hetzelfde besluit deelt 8 % van de totale waarde van in omloop zijnde eurobankbiljetten toe aan de ECB. De toedeling van eurobankbiljetten aan leden van het Eurosysteem leidt tot tegoeden binnen het Eurosysteem. De rentevergoeding van deze tegoeden binnen het Eurosysteem betreffende eurobankbiljetten in omloop heeft een direct effect op de inkomsten van elk lid van het Eurosysteem en dient daarom op grond van het huidige besluit te worden geregeld. De inkomsten die de ECB in verband met haar aandeel in eurobankbiljetten in omloop verkrijgt uit de rentevergoeding van haar vorderingen binnen het Eurosysteem op NCB's, dienen in beginsel in hetzelfde boekjaar waarin de inkomsten worden verkregen, overeenkomstig Besluit ECB/2014/57 (6) aan de NCB's te worden uitgedeeld, naar rato van hun aandeel in de verdeelsleutel voor het geplaatste kapitaal.

De nettoverplichtingen binnen het Eurosysteem betreffende eurobankbiljetten in omloop dienen te worden opgenomen in de referentiepassiva voor het berekenen van de monetaire inkomsten van de NCB's op grond van artikel 32.2 van de ESCB-statuten daar zij equivalent zijn aan bankbiljetten in omloop. De verrekening van rente op tegoeden binnen het Eurosysteem betreffende eurobankbiljetten in omloop resulteert bijgevolg in de verdeling van een aanzienlijk bedrag van de monetaire inkomsten van het Eurosysteem onder NCB's naar rato van hun gestorte aandeel in het kapitaal van de ECB. Deze tegoeden binnen het Eurosysteem dienen te worden aangepast om een geleidelijke aanpassing van de balans en winst- en verliesrekening van de NCB's mogelijk te maken. De aanpassingen dienen gebaseerd te zijn op de waarde van de in omloop zijnde bankbiljetten van iedere NCB in een periode vóór de invoering van eurobankbiljetten. Deze aanpassingen dienen op jaarbasis te worden toegepast overeenkomstig een vaste formule gedurende niet meer dan vijf jaar daarna.

Artikel 32.5 van de ESCB-statuten specificeert dat de som van de monetaire inkomsten van de NCB's aan de NCB's wordt toegedeeld naar rato van hun gestorte aandeel in het kapitaal van de ECB. Krachtens artikel 32.7 van de ESCB-statuten treft de Raad van bestuur alle andere maatregelen die voor de toepassing van artikel 32 nodig zijn. Dit omvat de bevoegdheid om andere factoren in aanmerking te nemen bij de beslissing over de toedeling van inkomsten uit de afschrijving van uit circulatie genomen eurobankbiljetten. In deze context vereisen de beginselen van gelijke behandeling en billijkheid dat rekening wordt gehouden met de periode waarin de uit circulatie genomen eurobankbiljetten werden uitgegeven. De verdeelsleutel voor deze bijzondere inkomsten moet daarom zowel het desbetreffende aandeel in het kapitaal van de ECB alsook de duur van de uitgiftefase weerspiegelen.

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

Definities

In dit besluit wordt bedoeld met:

„kredietinstelling” betekent ofwel a) een kredietinstelling in de zin van artikel 4, lid 1, van Verordening (EU) nr. 575/2013 van het Europees Parlement en de Raad (11) , die onderworpen is aan toezicht door een bevoegde autoriteit, of b) een andere kredietinstelling in de zin van artikel 123, lid 2, van het Verdrag die onderworpen is aan toezicht dat vergelijkbaar is met de standaarden voor toezicht door een bevoegde autoriteit;

„verdeelsleutel voor het geplaatste kapitaal”: de aandelen van de NCB's, uitgedrukt in percentages, in het geplaatste kapitaal van de ECB die resulteren uit de toepassing op de NCB's van de wegingen in de verdeelsleutel zoals bedoeld in artikel 29.1 van de ESCB-statuten en zoals van toepassing voor het relevante boekjaar;

„uitgiftefase” met betrekking tot een type of serie eurobankbiljetten: de periode vanaf de datum waarop de eerste uitgifte van een eurobankbiljet van dit type of deze serie werd opgenomen in de referentiepassiva, tot de datum waarop de laatste uitgifte van een eurobankbiljet van dit type of deze serie werd opgenomen in de referentiepassiva;

Artikel 2

Tegoeden binnen het Eurosysteem betreffende eurobankbiljetten in omloop

1. De tegoeden binnen het Eurosysteem betreffende eurobankbiljetten in omloop worden op maandbasis berekend en op de eerste werkdag van de volgende maand in de boeken van de ECB en de NCB's opgenomen met als valutadatum de laatste werkdag van de voorbije maand.

Indien een lidstaat de euro aanneemt, wordt de berekening van de tegoeden binnen het Eurosysteem betreffende eurobankbiljetten in omloop krachtens de eerste alinea opgenomen in de boeken van de ECB en de NCB's met als valutadatum de datum waarop naar de chartale euro wordt omgeschakeld.

De tegoeden binnen het Eurosysteem betreffende eurobankbiljetten in omloop worden voor de periode van 1 tot en met 31 januari van het eerste jaar met ingang waarvan elke vijfjaarlijkse aanpassing overeenkomstig artikel 29.3 van de ESCB-statuten van toepassing is, berekend op basis van de aangepaste verdeelsleutel voor het geplaatste kapitaal die wordt toegepast op de tegoeden betreffende het totale aantal op 31 december van het voorafgaande jaar in omloop zijnde eurobankbiljetten.

2. Voor de tegoeden binnen het Eurosysteem betreffende eurobankbiljetten in omloop, met inbegrip van de tegoeden die voortvloeien uit de toepassing van artikel 4, wordt een rentevergoeding bepaald tegen de referentierente.

3. De in lid 2 bedoelde rentevergoeding wordt op kwartaalbasis verrekend door middel van betalingen via TARGET2.

Artikel 3

Methode ter bepaling van de monetaire inkomsten

1. Het bedrag van de monetaire inkomsten van elke NCB wordt bepaald door de feitelijke inkomsten vast te stellen die verkregen worden uit de in de rekeningen van de betreffende NCB opgenomen te oormerken activa. Uitzonderingen daarop:

2. Als de waarde van te oormerken activa van een NCB hoger of lager is dan de waarde van haar referentiepassiva, wordt het verschil verrekend door de referentierente toe te passen op verschil.

Artikel 4

Aanpassingen van tegoeden binnen het Eurosysteem

1. Ten behoeve van de berekening van monetaire inkomsten worden de tegoeden van elke NCB binnen het Eurosysteem betreffende eurobankbiljetten in omloop aangepast met een compenserend bedrag dat bepaald wordt met de volgende formule:

waarbij geldt:

is voor iedere NCB de gemiddelde waarde in euro van tijdens de referentieperiode in omloop zijnde bankbiljetten, tijdens de referentieperiode tegen de dagelijkse referentiewisselkoers omgerekend in euro;

is het bedrag in euro voor elke NCB dat volgt uit de toepassing van de verdeelsleutel voor het geplaatste kapitaal op het gemiddelde bedrag van in de referentieperiode in omloop zijnde bankbiljetten, waarbij het bedrag aan bankbiljetten luidend in de nationale munteenheid van een lidstaat die de euro aanneemt, tijdens de referentieperiode tegen de dagelijkse referentiewisselkoers wordt omgerekend in euro;

2. De som van de compenserende bedragen van de NCB's is 0.

3. Telkens wanneer een lidstaat de euro aanneemt of wanneer de verdeelsleutel voor het geplaatste kapitaal van de ECB verandert, worden de compenserende bedragen berekend.

4. Wanneer een NCB toetreedt tot het Eurosysteem, wordt het compenserende bedrag van die NCB toegedeeld aan de overige NCB's naar rato van de respectieve aandelen van de overige NCB's in de verdeelsleutel voor het geplaatste kapitaal, met omkering van het teken (+/-), welk compenserend bedrag voor de overige NCB's reeds geldende compenserende bedragen aanvult.

5. De compenserende bedragen en de administratieve boekingsposten ter saldering van die compenserende bedragen worden op aparte rekeningen binnen het Eurosysteem in de boeken van elke NCB opgenomen, met als valutadatum de datum waarop naar de chartale euro wordt omgeschakeld en met dezelfde valutadatum in elk daaropvolgend jaar van de aanpassingsperiode. De administratieve boekingsposten ter saldering van de compenserende bedragen worden niet vergoed.

6. Indien zich specifieke gebeurtenissen voordoen met betrekking tot veranderingen in patronen van in omloop zijnde bankbiljetten, zoals beschreven in bijlage III bij dit besluit, worden de tegoeden binnen het Eurosysteem van elke NCB betreffende eurobankbiljetten in omloop in afwijking van lid 1 overeenkomstig de in die bijlage uiteengezette bepalingen aangepast.

7. De in dit artikel vastgelegde aanpassingen van tegoeden binnen het Eurosysteem gelden niet langer vanaf de eerste dag van het zesde jaar volgend op het desbetreffende jaar waarin naar de chartale euro wordt omgeschakeld.

Artikel 5

Berekening en toedeling van monetaire inkomsten

1. De monetaire inkomsten van elke NCB worden door de ECB op een dagelijkse basis berekend. Hierbij wordt uitgegaan van de administratieve gegevens die de deelnemende NCB's aan de ECB verstrekken. Ieder kwartaal informeert de ECB de NCB's over de gecumuleerde bedragen.

2. Het bedrag van de monetaire inkomsten van elke NCB wordt aangepast met een bedrag ter grootte van de rente die is opgebouwd, ontvangen of betaald over in de referentiepassiva opgenomen passiva, en overeenkomstig eventuele besluiten van de Raad van bestuur uit hoofde van de tweede alinea van artikel 32.4 van de ESCB-statuten.

3. De som van de monetaire inkomsten van elke NCB wordt toegedeeld naar rato van de verdeelsleutel voor het geplaatste kapitaal en vindt plaats aan het eind van ieder boekjaar.

Artikel 6

Berekening en toedeling van inkomsten uit de afschrijving van eurobankbiljetten

1. Uit circulatie genomen eurobankbiljetten blijven deel uitmaken van de referentiepassiva tot ze vervangen of afgeschreven worden, afhankelijk van hetgeen het eerst gebeurt.

2. De Raad van bestuur kan beslissen uit circulatie genomen eurobankbiljetten af te schrijven, in welk geval zij de afschrijvingsdatum en het totale bedrag van de te treffen voorziening voor deze uit circulatie genomen, naar verwachting nog te vervangen eurobankbiljetten vaststelt.

3. Uit circulatie genomen eurobankbiljetten worden als volgt afgeschreven:

op de afschrijvingsdatum worden de balansposten „bankbiljetten in omloop” van de ECB en de NCB's verminderd met het totale bedrag van de uit circulatie genomen, nog in omloop zijnde eurobankbiljetten. Daartoe wordt het actuele bedrag van de uit de circulatie genomen, in omloop gebrachte eurobankbiljetten aangepast aan de pro-ratabedragen die werden berekend overeenkomstig de uitgiftesleutel, en de verschillen worden verevend tussen de ECB en de NCB's;

4. Uit circulatie genomen eurobankbiljetten die na de afschrijvingsdatum worden vervangen, worden opgenomen in de boeken van de NCB die ze in ontvangst heeft genomen. De instroom van uit circulatie genomen eurobankbiljetten wordt minstens eenmaal per jaar onder de NCB's herverdeeld door toepassing van de uitgiftesleutel, en de verschillen worden tussen hen verevend. Alle NCB's verrekenen het pro-ratabedrag met hun voorziening of, indien de instroom hoger is dan de voorziening, nemen zij een overeenkomstige uitgave op in hun winst-en-verliesrekening.

5. De Raad van bestuur herziet jaarlijks het totale bedrag van de voorziening.

Artikel 7

Intrekking

1. Besluit ECB/2010/23 wordt hierbij ingetrokken.

2. Verwijzingen naar het ingetrokken besluit gelden als verwijzingen naar dit besluit.

Artikel 8

Inwerkingtreding

Dit besluit treedt op 31 december 2016 in werking.

(1) Besluit ECB/2010/23 van 25 november 2010 inzake de toedeling van monetaire inkomsten van de nationale centrale banken van de lidstaten die de euro als munt hebben (PB L 35 van 9.2.2011, blz. 17).

(2) Zie bijlage IV.

(3) Verordening (EG) nr. 974/98 van de Raad van 3 mei 1998 over de invoering van de euro (PB L 139 van 11.5.1998, blz. 1).

(4) Richtsnoer ECB/2006/9 van 14 juli 2006 inzake bepaalde voorbereidingen voor de omschakeling naar de chartale euro en inzake bevoorrading vooraf en verdere bevoorrading vooraf met eurobankbiljetten en muntstukken buiten het eurogebied (PB L 207 van 28.7.2006, blz. 39).

(5) Besluit ECB/2010/29 van 13 december 2010 betreffende de uitgifte van eurobankbiljetten (PB L 35 van 9.2.2011, blz. 26).

(6) Besluit ECB/2014/57 van 15 december 2014 inzake de tussentijdse verdeling van de inkomsten van de Europese Centrale Bank (PB L 53 van 25.2.2015, blz. 24).

(7) Besluit ECB/2003/4 van 20 maart 2003 betreffende de denominaties, specificaties, reproductie, vervanging en het uit circulatie nemen van eurobankbiljetten (PB L 78 van 25.3.2003, blz. 16).

(8) Besluit ECB/2009/16 van 2 juli 2009 houdende de tenuitvoerlegging van het programma voor de aankoop van gedekte obligaties (PB L 175 van 4.7.2009, blz. 18).

(9) Besluit ECB/2011/17 van 3 november 2011 houdende de tenuitvoerlegging van het tweede programma voor de aankoop van gedekte obligaties (PB L 297 van 16.11.2011, blz. 70).

(10) Besluit (EU) 2015/774 van de Europese Centrale Bank van 4 maart 2015 inzake een overheidsprogramma voor aankoop van activa op secundaire markten (ECB/2015/10) (PB L 121 van 14.5.2015, blz. 20).

(11) Verordening (EU) nr. 575/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2013 betreffende prudentiële vereisten voor kredietinstellingen en beleggingsondernemingen en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 648/2012 (PB L 176 van 27.6.2013, blz. 1).

(12) Richtsnoer (EU) 2015/510 van de Europese Centrale Bank van 19 december 2014 betreffende de tenuitvoerlegging van het monetairbeleidskader van het Eurosysteem (algemene documentatie richtsnoer) (ECB/2014/60) (PB L 91 van 2.4.2015, blz. 3).

(13) Centraal-Europese tijd houdt rekening met de Midden-Europese zomertijd.

(14) Richtsnoer (EU) 2016/2249 van de Europese Centrale Bank van 3 november 2016 betreffende het juridische kader ten behoeve van de financiële administratie en verslaglegging in het Europees Stelsel van centrale banken (ECB/2016/34) (zie bladzijde 37 van dit Publicatieblad).

Verplichtingen jegens kredietinstellingen in het eurogebied in verband met in euro luidende monetairbeleidstransacties, met inbegrip van:

Indien de datum van de omschakeling naar de chartale euro een dag is waarop TARGET2 is gesloten, maakt de verplichting van een NCB die voortvloeit uit krachtens Richtsnoer ECB/2006/9 vooraf verstrekte en voor de datum van de chartale omschakeling in omloop gebrachte eurobankbiljetten, deel uit van de referentiepassiva (als deel van de correspondentrekeningen onder passiefpost 10.4 van de GB) totdat de verplichting deel wordt van de uit TARGET2-transacties voorvloeiende verplichtingen binnen het Eurosysteem.

In het kader van deze bijlage wordt voor elke nationale centrale bank (NCB) die onderdeel wordt van het Eurosysteem in het jaar van omschakeling naar de chartale euro, onder „bankbiljetten in omloop” verstaan:

Openstaande vorderingen wegens wanbetaling van Eurosysteemwederpartijen in het kader van Eurosysteemkrediettransacties, en/of financiële activa of vorderingen jegens derden, die toegeëigend en/of verkregen zijn wegens wanbetaling van Eurosysteemwederpartijen na uitwinning van in het kader van Eurosysteemkrediettransacties verstrekt onderpand, worden niet langer ingedeeld onder actiefpost 5 van de GB (deel van actiefpost 11.6 van de GB).

BIJLAGE III

A. Eerste mogelijke aanpassing

Indien in een jaar waarin naar de chartale euro wordt omgeschakeld, het gemiddelde totale bedrag van in omloop zijnde bankbiljetten lager is dan het gemiddelde totale bedrag in euro van in de referentieperiode in omloop zijnde bankbiljetten (waaronder de bankbiljetten luidende in de nationale munteenheid van de lidstaat die de euro heeft aangenomen, en omgerekend in euro tegen de dagelijkse referentiewisselkoers tijdens de referentieperiode), wordt de coëfficiënt „S”, die overeenkomstig artikel 4, lid 1, van toepassing is in het jaar waarin naar de chartale euro wordt omgeschakeld, met terugwerkende kracht verlaagd evenredig met de afname in het totale gemiddelde bedrag van in omloop zijnde bankbiljetten.

De verlaging mag niet leiden tot een coëfficiënt die lager is dan 0,8606735. Na toepassing van deze afwijking moet een kwart van de resulterende vermindering van de compenserende bedragen van de NCB's (C) die in het jaar waarin naar de chartale euro wordt omgeschakeld op de NCB's van toepassing zijn, worden toegevoegd aan het compenserende bedrag van elke NCB dat op grond van artikel 4, lid 1, van toepassing is in het tweede tot en met vijfde jaar volgend op het jaar waarin naar de chartale euro wordt omgeschakeld.

B. Tweede mogelijke aanpassing

Indien de NCB's waarvoor het in artikel 4, lid 1, bedoelde compenserende bedrag positief is, een nettovergoeding betalen op tegoeden binnen het Eurosysteem betreffende bankbiljetten in omloop, zodat dit bij toevoeging aan de post „nettobaten van het poolen van monetaire inkomsten” op hun winst-en-verliesrekening aan het eind van het jaar resulteert in een nettolast, wordt de coëfficiënt „S”, die overeenkomstig artikel 4, lid 1, van toepassing is in het jaar waarin naar de chartale euro wordt omgeschakeld, verlaagd voor zover nodig is om deze situatie te voorkomen.

De verlaging mag niet leiden tot een coëfficiënt die lager is dan 0,8606735. Na toepassing van deze afwijking wordt een kwart van de resulterende vermindering van de compenserende bedragen (C) die in het jaar waarin naar de chartale euro wordt omgeschakeld op de NCB's van toepassing zijn, toegevoegd aan het compenserende bedrag van elke NCB dat op grond van artikel 4, lid 1, van toepassing is in het tweede tot en met vijfde jaar volgend op het jaar waarin naar de chartale euro wordt omgeschakeld.