BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE van 22 mei 1985 betreffende een voornemen om steun te verlenen voor natuurlijke brandewijn in Frankrijk (Slechts de tekst in de Franse taal is authentiek)

(85/379/EEG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, en met name op artikel 93, lid 2, eerste alinea,

Gelet op Verordening (EEG) nr. 337/79 van de Raad van 5 februari 1979 houdende een gemeenschappelijke ordening van de wijnmarkt (1), laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EEG) nr. 798/85 (2),

Na alle belanghebbenden overeenkomstig het bepaalde in artikel 93, lid 2, eerste alinea, van het EEG-Verdrag te hebben aangemaand hun opmerkingen te maken,

Overwegende hetgeen volgt:

I

De Franse Regering heeft de Commissie op 3 oktober 1983 overeenkomstig het bepaalde in artikel 93, lid 3, van het EEG-Verdrag in kennis gesteld van een voornemen om onder voorbehoud van de goedkeuring van de Commissie steun te verlenen voor natuurlijke brandewijn.

De Commissie heeft de Franse Regering bij telexbericht van 6 oktober 1983 en een rappeltelexbericht van 17 november 1983 om aanvullende gegevens verzocht.

De Franse Regering heeft de Commissie bij brief van 7 december 1983 enige gevraagde gegevens medegedeeld.

De Commissie heeft op 31 januari 1984 een nieuw verzoek om aanvulling van de gegevens aan de Franse Regering gericht.

De Franse Regering heeft de Commissie bij brief van 13 maart 1984 en bij telexbericht van 30 maart 1984 om een extra termijn voor haar antwoord verzocht.

De Franse Regering heeft de Commissie bij telexbericht van 11 april 1984 aanvullende gegevens verstrekt, waarbij zij heeft opgemerkt dat de toepassingsvoorschriften voor bepaalde vormen van steun nog moesten worden bestudeerd.

De voorgenomen steunmaatregel komt erop neer de producenten van armagnac en calvados voor opslag en rijping subsidies ten bedrage van 12 miljoen Ffr. te verlenen. De maatregel zou over drie jaar lopen.

Ter motivering van de steun voert de Franse Regering in hoofdzaak aan dat de producenten van de betrokken brandewijn met structurele en conjuncturele moeilijkheden te kampen hebben.

II

Armagnac en calvados zijn produkten die met brandewijn en ander gedistilleerd uit andere Lid-Staten, en met name met whisky, brandy en gin concurreren. In 1982 was met het intracommunautaire handelsverkeer in al deze produkten ongeveer 800 miljoen Ecu gemoeid.

De laatste jaren is het verbruik van deze produkten in de meeste Lid-Staten gedaald.

Deze daling is aan de algemene economische crisis en de verhoging van de heffingen en accijnzen op deze produkten toe te schrijven.

In Frankrijk lag de verkoop van andere alcoholhoudende dranken dan wijn en bier in 1983 4 % lager dan in 1980. In dezelfde periode daalde de verkoop van cognac met 26,5 %, die van armagnac met 17 % en die van calvados met 32 %.

De verkoop van graanalcohol (whisky, gin, enz.) steeg daarentegen met 41 %. De aanzienlijke daling van de verkoop van cognac, armagnac en calvados is vooral aan de verhoging van de belastingen op deze produkten te wijten.

De armagnacproduktie is afhankelijk van de regionale wijnprodukten en kan van jaar tot jaar sterk variëren.

De uitvoer naar de landen van de Gemeenschap komt op ongeveer 50 % van de afzet op de Franse markt neer.

Ook de produktie van calvados varieert sterk van jaar tot jaar naar gelang van de appeloogst in Normandië.

In 1982 vertegenwoordigde de uitvoer van calvados naar de landen van de Gemeenschap ongeveer 30 % van de afzet op de Franse markt en 84 % van de totale uitvoer van calvados.

III

Na onderzoek in het kader van artikel 93, lid 3, van het EEG-Verdrag van het voornemen om steun te verlenen aan de hand van een analyse van de markt van de betrokken produkten, enerzijds, en rekening houdende met de door de Franse overheid verstrekte aanvullende gegevens, anderzijds, heeft de Commissie op 30 mei 1984 besloten de procedure van artikel 93, lid 2, van het EEG-Verdrag in te leiden ten aanzien van de steun voor de particuliere opslag en de rijping van armagnac en calvados wegens de gevolgen van deze steun voor het handelsverkeer tussen de Lid-Staten. Het voor de financiering van deze steun voorziene bedrag beloopt 12 miljoen Ffr.

In het kader van de genoemde procedure van artikel 93, lid 2, van het EEG-Verdrag heeft de Commissie de Franse Regering alsook de overige Lid-Staten en de andere belanghebbenden dan de Lid-Staten aangemaand hun opmerkingen te maken.

De Franse Regering heeft in haar antwoord van 1 augustus 1984 op de aanmaningsbrief van de Commissie van 8 juni 1984 onder meer ten aanzien van de steun voor de particuliere opslag van armagnac en calvados aangevoerd dat de produktie daarvan in plattelandsgebieden volgens traditionele methodes tegen een hoge kostprijs voor de betrokken producenten plaatsvindt.

Onder de overige Lid-Staten steunt de Regering van het Verenigd Koninkrijk het optreden van de Commissie in het kader van de inleiding van de procedure van artikel 93, lid 2, van het EEG-Verdrag; zij onderstreept in het bijzonder dat de Britse brandewijnproducenten bij de uitvoer van hun produkten ernstige moeilijkheden ondervinden en dat de Franse steun de concurrentie in de sector brandewijn en daarmee vergelijkbare produkten vervalst.

Onder de andere belanghebbenden dan de Lid-Staten heeft met name "The Scotch Whisky Association" in haar brief van 28 februari 1984 aan de Commissie aan een gelijkaardige bezorgdheid uiting gegeven.

IV

Door tijdig kennis te geven van haar voornemen om steun te verlenen voor brandewijn is de Franse Regering de krachtens artikel 93, lid 3, van het EEG-Verdrag op haar rustende verplichting nagekomen.

In de sector gedistilleerde dranken, en meer bepaald brandewijn, bestaat een omvangrijk handelsverkeer tussen de Lid-Staten en er heerst, gedeeltelijk omdat er sprake is van overcapaciteit en omdat het verbruik stagneert of terugloopt, sterke concurrentie. Wanneer overheidssteun de concurrentiepositie van bepaalde ondernemingen waarvan de produkten het voorwerp zijn van intracommunautair handelsverkeer verbetert, moet men ervan uitgaan dat dir verkeer door deze steun ongunstig wordt beïnvloed. In het onderhavige geval is de overwogen steun, die bij de ondernemingen die hem ontvangen bepaalde kosten drukt of de opbrengsten verhoogt, van dien aard dat hij het handelsverkeer tussen de Lid-Staten ongunstig beïnvloedt en de mededinging vervalst of dreigt te vervalsen door begunstiging van bepaalde ondernemingen in de zin van artikel 92, lid 1, van het EEG-Verdrag, volgens welke bepaling dergelijke steun met de gemeenschappelijke markt onverenigbaar is.

De afwijkingen van dit onverenigbaarheidsbeginsel zijn in het onderhavige geval niet van toepassing, gezien de kenmerken van de overwogen steun en wegens het feit dat met deze steun niet wordt beoogd aan de voor die afwijkingen gestelde voorwaarden te voldoen.

In artikel 92, lid 3, van het EEG-Verdrag is bepaald welke steunmaatregelen als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt kunnen worden beschouwd. Deze verenigbaarheid wordt bepaald op grondslag van doeleinden die in het belang van de Gemeenschap en niet in dat van één enkele Lid-Staat worden nagestreefd.

Om de goede werking van de gemeenschappelijke markt te waarborgen en rekening houdende met het in artikel 3, sub f), van het EEG-Verdrag neergelegde beginsel, moeten de in artikel 92, lid 3, van het EEG-Verdrag vervatte afwijkingsbepalingen bij de beoordeling van elke steunmaatregel strikt worden geïnterpreteerd.

Deze bepalingen zijn meer bepaald slechts van toepassing in de gevallen waarin de Commissie kan vaststellen dat zonder de steun het marktmechanisme alleen de begunstigde ondernemingen niet tot een handelwijze zou bewegen die tot het bereiken van een van de met deze afwijkingen beoogde doeleinden kan bijdragen.

Toepassing van de genoemde afwijkingen op steun die deze bijdrage aan een van die doeleinden niet levert of op gevallen waarin daarvoor geen steun nodig is, zou neerkomen op het verlenen van ongerechtvaardigde voordelen aan de industrieën of ondernemingen van bepaalde Lid-Staten. Hun financiële positie zou daardoor worden versterkt, terwijl het intracommunautaire handelsverkeer daardoor ongunstig zou worden beïnvloed en de mededinging zou worden vervalst zonder dat dit door het gemeenschappelijk belang in de zin van artikel 92, lid 3, van het EEG-Verdrag wordt gerechtvaardigd.

De steun die voor de opslag en rijping van armagnac en calvados zou worden verleend, zou bepaalde aan deze opslag en rijping voor de begunstigden verbonden kosten drukken. Opslag en rijping zijn in feite bedoeld om later een produkt van betere kwaliteit tegen een hogere prijs te kunnen verkopen. Dat houdt in dat de producent van een onmiddellijke opbrengst afziet en bepaalde kosten maakt, die evenwel uiteindelijk door een hogere prijs worden gedekt. Zowel in Frankrijk als in andere Lid-Staten moet evenwel brandewijn die met armagnac en calvados concurreert soortgelijke behandelingen ondergaan, zonder dat de producenten van die brandewijn steun ontvangen om een deel van de daaraan verbonden kosten te dekken.

Aanvaarden dat dergelijke steun alleen aan de producenten van armagnac en calvados wordt verleend, zou dan betekenen dat aan hun concurrenten nadeel wordt toegebracht dat een ongerechtvaardigde vermindering van hun afzet ten gevolge kan hebben.

Deze steun is bedrijfssteun die noch sanering, noch omschakeling, noch innovatie impliceert.

V

Het bovenstaande in aanmerking nemende kan het in artikel 92, lid 1, van het EEG-Verdrag vervatte verbod niet door het bepaalde in lid 2 van dat artikel worden opgeheven, daar de daarin omschreven afwijkingen in het onderhavige geval duidelijk niet van toepassing zijn.

De steun voor de particuliere opslag en de rijping van armagnac en calvados voldoet ook niet aan de voorwaarden om voor een van de in artikel 92, lid 3, van het EEG-Verdrag genoemde afwijkingen in aanmerking te komen.

Ten aanzien van de afwijkingsbepalingen van artikel 92, lid 3, sub a) en c), van het EEG-Verdrag voor steunmaatregelen ter bevordering van de ontwikkeling van bepaalde streken, zij opgemerkt dat in de regio's Armagnac en Calvados de levensstandaard niet abnormaal laag is en er in de zin van de afwijkingsbepaling sub a) geen ernstig gebrek aan werkgelegenheid heerst.

Wat de afwijkingsbepaling sub c) betreft is de door de Franse Regering overwogen bedrijfssteun niet van dien aard dat hij de ontwikkeling van bepaalde regionale economieën als bedoeld in die bepaling kan bevorderen.

Wat de afwijkingsbepaling van artikel 92, lid 3, sub b), van het EEG-Verdrag betreft is het duidelijk dat de betrokken steun niet is bedoeld om een project van gemeenschappelijk Europees belang te bevorderen of een ernstige verstoring in de Franse economie op te heffen.

Wat ten slotte de afwijkingsbepaling van artikel 92, lid 3, sub c), van het EEG-Verdrag betreft voor steunmaatregelen om de ontwikkeling van bepaalde vormen van economische bedrijvigheid te vergemakkelijken, kan deze steun die bestemd is om sommige daaraan verbonden bedrijfskosten te dekken geen ontwikkeling als bedoeld in die afwijkingsbepaling ten gevolge hebben. Bovendien laat het feit dat een aanzienlijk deel van de te begunstigen produkten naar andere Lid-Staten wordt uitgevoerd, niet het oordeel toe dat de voorwaarden waaronder het handelsverkeer plaatsvindt daardoor niet in een met het gemeenschappelijk belang strijdige mate zouden worden veranderd.

Derhalve voldoet de overwogen steun niet aan de voorwaarden om voor een van de in artikel 92, lid 3, van het EEG-Verdrag omschreven afwijkingen in aanmerking te komen,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

De steunmaatregelen ten behoeve van de particuliere opslag en de rijping van armagnac en calvados, die bij brief van 29 september 1983 bij de Commissie zijn aangemeld, zijn niet verenigbaar met de gemeenschappelijke markt en Frankrijk mag deze niet ten uitvoer leggen.

Artikel 2

Frankrijk treft de maatregelen die nodig zijn om binnen een maand na kennisgeving van deze beschikking aan deze beschikking te voldoen en stelt de Commissie daarvan in kennis binnen dezelfde termijn.

Artikel 3

Deze beschikking is gericht tot de Franse Republiek.

Gedaan te Brussel, 22 mei 1985.

Voor de Commissie

Peter SUTHERLAND

Lid van de Commissie

(1) PB nr. L 54 van 5. 3. 1979, blz. 1.(2) PB nr. L 89 van 29. 3. 1985, blz. 1.