BESLUIT (EU) 2023/232 VAN DE COMMISSIE

van 25 juli 2022

betreffende steunmaatregel SA.55208 (2020/C) (ex 2022/NN) door Tsjechië ten uitvoer gelegd ten gunste van de Tsjechische Post

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2022) 5136)

(Slechts de tekst in de Engelse taal is authentiek)

(Voor de EER relevante tekst)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 108, lid 2, eerste alinea,

Gezien de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, en met name artikel 62, lid 1, punt a),

Na de belanghebbenden overeenkomstig de genoemde artikelen te hebben aangemaand hun opmerkingen te maken, en gezien deze opmerkingen,

Overwegende hetgeen volgt:

1. PROCEDURE

(1) Op 18 januari 2018 hebben de Tsjechische autoriteiten een voorafgaande aanmelding gedaan van een compensatie ten gunste van de Tsjechische Post voor het uitvoeren van de verplichting tot het verrichten van universele postdiensten voor de periode 2018-2022. Op 8 maart 2019 hebben de Tsjechische autoriteiten deze voorafgaande aanmelding ingetrokken naar aanleiding van besprekingen over de voorafgaande aanmelding in verband met de Net Avoided Cost-methode (“NAC-methode”).

(2) Op 20 augustus 2019 hebben de Tsjechische autoriteiten opnieuw een voorafgaande aanmelding gedaan van een compensatie ten gunste van de Tsjechische Post voor het uitvoeren van de universeledienstverplichting in de periode 2018-2022 (“de maatregel”). Ten opzichte van de voorafgaande aanmelding van 18 januari 2018 is de maatregel met name gewijzigd wat betreft de berekening van de NAC.

(3) Op 8 en 22 november 2019 heeft de Commissie twee formele klachten ontvangen van twee concurrenten van de Tsjechische Post, Zásilkovna s.r.o. (“Zásilkovna”) en První Novinová Společnost a.s. (“PNS”, voorheen “Mediaservis”). De klachten zijn geregistreerd onder respectievelijk nummer SA.55686 (2019/FC) en SA.55497 (2019/FC) (1).

(4) De klachten zijn op 4 december 2019 doorgestuurd naar de Tsjechische autoriteiten. De Tsjechische autoriteiten hebben hierop bij brief van 31 januari 2020 geantwoord.

(5) Op 28 januari 2020 hebben de Tsjechische autoriteiten een aan de Tsjechische Post toe te kennen compensatie voor het uitvoeren van de universeledienstverplichting in de periode 2018-2022 aangemeld.

(6) Op 12 maart 2020 heeft de Commissie de Tsjechische autoriteiten om aanvullende informatie verzocht. De Tsjechische autoriteiten hebben hierop bij brief van 24 april 2020 gereageerd.

(7) Bij besluit van 23 juni 2020 heeft de Commissie de Tsjechische autoriteiten in kennis gesteld van haar besluit tot inleiding van de procedure van artikel 108, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (“VWEU”) ten aanzien van de steun (2) (“het inleidingsbesluit”). De Commissie heeft de Tsjechische autoriteiten verzocht opmerkingen in te dienen en alle informatie beschikbaar te stellen die kan bijdragen tot het beoordelen van de steun, en daarnaast alle belanghebbenden verzocht opmerkingen over de steun in te dienen.

(8) De Commissie heeft de opmerkingen over het inleidingsbesluit van de Tsjechische autoriteiten en de Tsjechische Post bij brief van 24 juli 2020 ontvangen.

(9) De Commissie heeft opmerkingen over het inleidingsbesluit ontvangen van Zásilkovna bij brief van 2 oktober 2020 en van PNS bij brief van 3 oktober 2020.

(10) De Commissie heeft de van alle derden ontvangen opmerkingen doorgestuurd aan de Tsjechische autoriteiten bij brief van 9 november 2020.

(11) De Tsjechische autoriteiten hebben hun commentaar op de opmerkingen van de derde partijen ingediend bij brief van 3 februari 2021.

(12) De diensten van de Commissie hebben Zásilkovna en PNS bij brief van 9 juli 2021 geïnformeerd dat de zaken SA.55686 (2019/FC) en SA.55497 (2019/FC) zouden worden gesloten en dat de formele onderzoeksprocedure gezamenlijk zou worden behandeld onder zaaknummer SA.55208 (2020/C). Als gevolg hiervan zullen de in verband met de klachten ingediende opmerkingen en informatie in de zaken SA.55686 (2019/FC) en SA.55497 (2019/FC) worden onderzocht in het kader van de formele onderzoeksprocedure SA.55208 (2020/C).

(13) Op 12 november 2021 heeft de Commissie de Tsjechische autoriteiten om aanvullende informatie verzocht. De Tsjechische autoriteiten hebben hierop bij brief van 10 december 2021 geantwoord.

(14) Op 2 december 2021 heeft Zásilkovna nadere opmerkingen ingediend bij de Commissie.

(15) Op 17 februari 2022 en 29 maart 2022 heeft de Commissie de Tsjechische autoriteiten om verduidelijking verzocht van de informatie die zij bij brief van 10 december 2021 hadden verstrekt. De Tsjechische autoriteiten hebben hierop bij brieven van respectievelijk 16 maart 2022 en 1 april 2022 geantwoord.

(16) Tsjechië heeft er bij wijze van uitzondering mee ingestemd af te zien van zijn uit artikel 342 VWEU in samenhang met artikel 3 van Verordening 1/1958 (3) voortvloeiende rechten, en om dit besluit in het Engels te laten aannemen en bekendmaken.

2. GEDETAILLEERDE BESCHRIJVING VAN DE MAATREGEL/STEUN

2.1. De begunstigde: de Tsjechische Post

(17) De enige begunstigde van de maatregel is de Tsjechische Post, het belangrijkste postbedrijf in Tsjechië.

(18) De Tsjechische Post is volledig in handen van de staat en is in 1993 opgericht door het Ministerie van Economische Zaken van de Republiek Tsjechië bij de Tsjechische wet inzake staatsbedrijven (4). De juridische en eigendomsstatus van het bedrijf worden geregeld bij de wet inzake staatsbedrijven (5).

(19) Naast postdiensten biedt de Tsjechische Post ook een aantal andere diensten aan, zoals financiële diensten (bankdiensten, cashtransactiediensten en diensten in verband met de betaling van pensioenen).

(20) Ondanks de liberalisering van de Tsjechische postmarkt op 1 januari 2013 heeft zich geen aanzienlijke mededinging op de brievenpostmarkt ontwikkeld. De belangrijkste concurrenten van de Tsjechische Post op de brievenpostmarkt zijn PNS en Česká distribuční. Op de pakketmarkt zijn dit PPL CZ (Professional Parcel Logistic), Direct Parcel Distribution CZ (DPD), General Logistics Systems Czech Republic (GLS) en Zásilkovna.

2.2. De universeledienstverplichting waarmee de Tsjechische Post belast is

(21) Bij besluit van 12 december 2017 van de nationale postregelgever, het Tsjechische telecommunicatiebureau (Czech Telecommunication Office, “CTO”) (6), is de Tsjechische Post van 1 januari 2018 tot en met 31 december 2022 belast met de universeledienstverplichting.

(22) Het toepassingsgebied van de universeledienstverplichting waarmee de Tsjechische Post is belast, is vastgesteld in de nationale wetgeving, en meer bepaald in artikel 3, lid 1, van de Tsjechische wet op de postdiensten (7), en omvat: a) het bezorgen van poststukken tot twee kilo (in binnen- en buitenland); b) het bezorgen van postpakketten tot tien kilo (in binnen- en buitenland); c) het bezorgen van aangetekende zendingen tot twee kilo (in binnen- en buitenland); d) het bezorgen van zendingen met aangegeven waarde tot tien kilo (in binnen- en buitenland); e) postwissels; f) het kosteloos bezorgen van poststukken tot zeven kilo voor blinde en slechtziende personen (in binnen- en buitenland); g) het bezorgen van poststukken uit het buitenland binnen het toepassingsgebied van de in de punten a) tot en met d) en f) genoemde diensten; h) het bezorgen van postpakketten tot twintig kilo uit het buitenland; i) het bezorgen van postzakken voor directe bestelling tot dertig kilo (alleen naar en uit het buitenland). Deze dienst bestaat uit speciale zakken die kranten, tijdschriften, boeken en vergelijkbare gedrukte documentatie bevatten voor dezelfde geadresseerde op hetzelfde adres; j) internationale antwoordzendingen: een dienst die voorziet in de voorafgaande inning van de portokosten bij de zender voor naar een ander land verzonden antwoordbrieven. Dit is geen onafhankelijke postdienst omdat het slechts een andere betaalmethode voor poststukken tot twee kilo in het kader van de universeledienstverplichting betreft; k) internationale antwoordcoupons: een andere betaalmethode voor de portokosten voor poststukken. Een coupon kan worden omgewisseld voor postzegels met de minimale portokosten voor een prioritaire luchtpostbrief tot twintig gram verzonden naar een andere lidstaat van de Wereldpostunie.

(23) Als aanbieder van een universele dienst is de Tsjechische Post verplicht ervoor te zorgen dat alle universele postdiensten in heel Tsjechië en minstens eenmaal per werkdag toegankelijk zijn tegen betaalbare prijzen.

(24) De rechtsgrondslag voor het uitvoeren van de universeledienstverplichting is: a) Wet nr. 29/2000 Sb. op de postdiensten en tot wijziging van bepaalde wetten (“de wet op de postdiensten”); b) het besluit van het CTO van 12 december 2017 (8) waarbij de Tsjechische Post van 1 januari 2018 tot en met 31 december 2022 wordt belast met de universeledienstverplichting; c) Regeringsbesluit nr. 178/2015 Sb. inzake de bepaling van het minimumaantal werkplekken voor het verlenen van universele diensten (9); d) Besluit nr. 464/2012 Sb. inzake de vaststelling van specificaties van afzonderlijke universele diensten en basisvoorschriften voor de kwaliteit van de verlening ervan; e) Besluit nr. 465/2012 Sb. inzake de methode van het voeren van een afzonderlijke boekhouding voor de kosten en inkomsten van de houder van de postlicentie, en f) Besluit nr. 466/2012 Sb. inzake de methode van het CTO voor het berekenen van de nettokosten van het uitvoeren van de universeledienstverplichting.

2.3. Databoxes Information System (“DBIS”)

(25) De Tsjechische Post is ook belast met de uitvoering van het Databoxes Information System (“DBIS”) in de periode 2018-2022. Op 2 februari 2018 heeft de Commissie een besluit goedgekeurd (10) waarin zij concludeert dat de compensatie ten belope van 2,3 miljard CZK (85,1 miljoen EUR) die aan de Tsjechische Post zal worden toegekend voor de uitvoering van DBIS in de periode 2018-2022, staatssteun vormt die verenigbaar is met de interne markt op grond van de kaderregeling diensten van algemeen economisch belang (DAEB) van 2012 (11).

(26) DBIS is een elektronisch kanaal voor interne communicatie binnen de overheid en voor de beveiligde communicatie tussen overheden en burgers en ondernemingen dat, in sommige gevallen, de traditionele postdiensten, zoals aangetekende post, vervangt.

2.4. De aangemelde maatregel en het compensatiemechanisme voor de universeledienstverplichting

2.4.1. Werkingssfeer van de aanmelding en hoogte van de compensatie

(27) De aangemelde maatregel betreft de overheidsfinanciering voor het uitvoeren van de universeledienstverplichting, zoals gedefinieerd door de Tsjechische autoriteiten (zie overweging 22), door de Tsjechische Post in de periode 2018-2022, die moet worden toegekend op basis van de wet op de postdiensten. Overeenkomstig artikel 34e, lid 3, van de wet op de postdiensten mag het CTO geen middelen overmaken voor het betalen van voorlopige nettokosten of nettokosten die een onredelijke financiële last vormen voordat de Commissie een besluit heeft genomen over de verenigbaarheid van de compensatie met de interne markt.

(28) De compensatie die aan de Tsjechische Post zal worden toegekend, zal afhankelijk zijn van de nettokosten van de universeledienstverplichting, zoals gedefinieerd door de Tsjechische autoriteiten, als geverifieerd door het CTO, en is beperkt tot een maximumbedrag van 1 500 miljoen CZK (55,5 miljoen EUR (12)) per jaar (zie overweging 33).

2.4.2. Procedure voor het vaststellen van het als compensatie toe te kennen bedrag

(29) Overeenkomstig artikel 34c van de wet op de postdiensten wordt de hoogte van de compensatie voor de universeledienstverplichting voor elk jaar niet vooraf vastgesteld, maar jaarlijks in drie stappen berekend en betaald.

Stap 1: Vergoeding van de voorlopige nettokosten in jaar t (gelijk aan 50 % van de nettokosten in jaar t-1)

(30) De Tsjechische Post kan voor de voorlopige nettokosten die in een bepaald jaar zijn gemaakt tussen 1 juli en 31 december van dat jaar (jaar t) een verzoek om vergoeding indienen bij het CTO overeenkomstig artikel 34c van de wet op de postdiensten. In dergelijke gevallen neemt het CTO een besluit waarin de voorlopige nettokosten worden vastgesteld op 50 % van de berekende nettokosten (aan de hand van de in punt 8.2.8 beschreven methode) voor het voorgaande jaar (jaar t-1), waarvoor het bedrag is geverifieerd. Binnen dertig dagen vanaf de datum waarop het besluit definitief wordt, vergoedt Tsjechië de Tsjechische Post in verband met de voorlopige nettokosten via het CTO.

Stap 2: Vergoeding in jaar t+1 van de overige in jaar t gemaakte nettokosten

(31) De Tsjechische Post kan voor de werkelijke nettokosten die in een bepaald jaar zijn gemaakt, uiterlijk 31 augustus van het daaropvolgende jaar (jaar t+1) een verzoek om vergoeding indienen bij het CTO overeenkomstig artikel 34d van de wet op de postdiensten. Het CTO verifieert de door de Tsjechische Post berekende nettokosten met gebruik van de NAC-methode. Het CTO stelt middels een besluit de nettokosten vast, die gelijk zijn aan het bedrag aan nettokosten dat is geverifieerd overeenkomstig artikel 34b van de wet op de postdiensten. Bij de vergoeding van de nettokosten brengt het CTO de reeds aan de Tsjechische Post vergoede voorlopige nettokosten in mindering. Indien de betaalde voorlopige nettokosten hoger zijn dan de in een bepaald jaar gemaakte nettokosten, betaalt de Tsjechische Post het verschil terug aan de staat.

(32) Het CTO verifieert de herkomst en hoogte van de nettokosten op wijze zoals gespecificeerd in artikel 34b van de wet op de postdiensten. Als naar aanleiding van deze verificatie blijkt dat de nettokosten juist zijn berekend, heeft de Tsjechische Post wettelijk recht op de vergoeding van de nettokosten.

Stap 3: De vergoeding mag niet hoger zijn dan 1 500 miljoen CZK per jaar

(33) Het CTO verifieert de nettokosten van de universeledienstverplichting, zoals gedefinieerd door de Tsjechische autoriteiten, overeenkomstig artikel 34b van de wet op de postdiensten. De nettokosten worden vergoed tot een maximumbedrag van 1 500 miljoen CZK per jaar, in overeenstemming met artikel 34d van de wet op de postdiensten, op basis van de analyse van de onredelijke last van de universeledienstverplichting.

3. KLACHTEN

3.1. De klacht van Zásilkovna

(34) Zásilkovna, een concurrent van de Tsjechische Post die actief is op de pakketmarkt, stelt dat de Tsjechische Post sinds “ten minste” 2013 heeft geprofiteerd van onrechtmatige steun. De door Zásilkovna ingediende klacht is hieronder samengevat.

(35) Zásilkovna is van mening dat het toewijzingsbesluit niet in overeenstemming is met de DAEB-kaderregeling, omdat de methode voor het bepalen van de hoogte van de compensatie voor de Tsjechische Post niet objectief en transparant is. Zásilkovna voert aan dat noch de Tsjechische autoriteiten, noch de Tsjechische Post de berekening van de nettokosten op basis waarvan het compensatiebedrag is berekend, heeft toegelicht of hierover gedetailleerde informatie heeft gepubliceerd.

(36) Zásilkovna is bovendien van oordeel dat de Tsjechische Post van 2013 tot en met 2017 buitensporige financiële middelen heeft ontvangen als compensatie voor de universeledienstverplichting, zoals gedefinieerd door de Tsjechische autoriteiten, en dat dit “des te meer” zo zal zijn voor de periode 2018-2022. In dit verband merkt Zásilkovna op dat de jaarlijkse grens voor de onredelijke last voor de periode 2018-2022 is verdrievoudigd, tot 1 500 miljoen CZK, ten opzichte van het bedrag dat in het besluit van de Commissie inzake de compensatie voor de universeledienstverplichting voor de periode 2013-2017 (het “besluit inzake de universeledienstverplichting van 2018”) (13) is goedgekeurd. Zásilkovna is van mening dat de Tsjechische Post deze buitensporige vergoeding gebruikt om zijn diensten die niet onder de universeledienstverplichting vallen te kruissubsidiëren, met name op de pakketmarkt (14).

(37) Zásilkovna is met name van oordeel dat de Tsjechische Post buitensporige compensatie ontvangt omdat laatstgenoemde de volledige kosten van zijn bezorg- en vervoersnetwerk toerekent aan de universeledienstverplichting en derhalve niet zoals het hoort een aandeel van deze kosten toekent aan zijn “Balíkovna”-dienst (de bezorging van pakketten op afhaalpunten die geen postkantoor zijn) en deze dienst dus kruissubsidieert met zijn beweerdelijk buitensporige compensatie voor de universeledienstverplichting. Volgens Zásilkovna wordt de Balíkovna-dienst “ruim onder de kostprijs” aangeboden. Zásilkovna lijkt van mening te zijn dat de Tsjechische Post sinds ten minste 2013 kosten onjuist heeft toegerekend.

(38) Zásilkovna staaft zijn bewering met betrekking tot de prijzen van Balíkovna met een verwijzing naar zijn eigen prijzen en die van andere particuliere concurrenten voor de bezorging van pakketten op afhaalpunten (die volgens Zásilkovna allemaal hoger zijn). Daarnaast merkt Zásilkovna op dat de prijzen van de Tsjechische Post voor de bezorging van pakketten op postkantoren, een dienst die volgens Zásilkovna sterk vergelijkbaar is met de Balíkovna-dienst, omdat beide een hoog bedrag aan algemene kosten en hetzelfde niveau van procesefficiëntie hebben, twee tot drie keer zo hoog zijn.

3.2. De klacht van PNS

(39) PNS voert aan dat de Tsjechische Post te veel compensatie zal ontvangen voor het uitvoeren van de universeledienstverplichting, zoals gedefinieerd door de Tsjechische autoriteiten. PNS stelt dat het contrafeitelijke scenario van de NAC niet geloofwaardig is, aangezien de beperking van het aantal postkantoren een aanzienlijke invloed zouden hebben op de door de Tsjechische Post gegenereerde inkomsten uit diensten die niet onder de universeledienstverplichting vallen. PNS stelt dat het contrafeitelijke scenario het verlies zou inhouden van alle inkomsten uit diensten die niet onder de universeledienstverplichting vallen, wat neerkomt op 4,25 miljard CZK (157,3 miljoen EUR) per jaar, wat volgens hem niet naar behoren is opgenomen in de berekeningen van de Tsjechische autoriteiten en de Tsjechische Post.

(40) PNS voert daarnaast aan dat de Tsjechische Post bepaalde diensten ten onrechte heeft ingedeeld als diensten die buiten de universeledienstverplichting vallen en zo de in het kader van de universeledienstverplichting gegenereerde inkomsten kunstmatig heeft verlaagd. Dit leidt volgens PNS tot de compensatie van kunstmatig hogere nettokosten.

(41) PNS merkt in dit verband ook op dat de wet op de postdiensten is gewijzigd om de maxima voor de compensatie van de nettokosten aanzienlijk te verhogen van oorspronkelijk 500 miljoen CZK (18,5 miljoen EUR) tot 1 500 miljoen CZK (55,5 miljoen EUR) per jaar. PNS wijst erop dat de Tsjechische autoriteiten de nettokosten van de universeledienstverplichting in het besluit inzake de universeledienstverplichting van 2018 op maximaal 984 miljoen CZK (36,4 miljoen EUR) per jaar hebben geraamd, ver onder dat verhoogde maximum.

(42) PNS is ook van mening dat de Tsjechische Post de transparantievereisten van Richtlijn 97/67/EG van het Europees Parlement en de Raad (15), en met name bijlage I, deel C, eerste alinea, en artikel 7, lid 5, heeft geschonden door slechts de hoogte van de compensatie en niet de berekeningen van de NAC te publiceren.

(43) PNS voert aan dat de berekening van de nettokosten van de Tsjechische Post niet in overeenstemming is met bijlage I, deel B, vijfde alinea, bij Richtlijn 97/67/EG. Hierin is bepaald dat “[d]e berekening wordt gebaseerd op de kosten die toe te schrijven zijn aan […] elementen van de diensten die slechts met verlies of op voorwaarden die buiten de normale commerciële normen vallen, kunnen worden aangeboden”. PNS is bovendien van oordeel dat de Tsjechische Post hoofdstuk 33 van de wet op de postdiensten schendt, op grond waarvan zij verplicht is diensten die onder de universele dienst vallen, aan te bieden tegen op kosten gebaseerde prijzen.

(44) PNS voert aan dat de Tsjechische Post “enorme” kortingen van tot 60 % aanbiedt aan grote afzenders, wat leidt tot “buitengewoon” lage prijzen, onder de kostprijs. Volgens PNS is dit het gevolg van het eigen prijsbeleid van de Tsjechische Post en mag dit niet worden uitgelegd als vallend buiten de normen commerciële normen in de zin van Richtlijn 97/67/EG, met andere woorden: de universeledienstverplichting, zoals gedefinieerd door de Tsjechische autoriteiten, verplicht de Tsjechische Post er niet toe om prijzen onder de kostprijs in rekening te brengen. Bij de berekening van de compensatie van de Tsjechische Post mogen dus geen verliezen in aanmerking worden genomen die voortvloeien uit deze praktijk.

(45) Ter staving van dit argument heeft PNS nog een voorbeeld verstrekt en merkt het bedrijf op dat de prijzen voor hybride post (16) in 2019 met bijna 20 % zijn gestegen, wat volgens PNS betekent dat de nieuwe prijs te hoog is en een redelijke winstmarge overschrijdt of dat de eerdere, lagere prijs niet was gebaseerd op de kosten, aangezien deze te laag zou zijn geweest om de kosten te dekken.

4. REDENEN VOOR DE INLEIDING VAN DE FORMELE ONDERZOEKSPROCEDURE

(46) Op 23 juni 2020 heeft de Commissie de formele onderzoeksprocedure ingeleid met betrekking tot de compensatie voor de universeledienstverplichting voor de Tsjechische Post voor de periode 2018-2022 op grond van haar twijfels over de verenigbaarheid met de interne markt.

(47) In haar inleidingsbesluit heeft de Commissie ten eerste haar twijfels geuit over het toepassingsgebied van de universeledienstverplichting zoals gedefinieerd door de Tsjechische autoriteiten. De aan de Tsjechische Post toevertrouwde universeledienstverplichting, zoals beschreven in overweging 22, is inderdaad breder dan de in artikel 3 van Richtlijn 97/67/EG beschreven diensten. De Commissie heeft met name opgemerkt dat de universeledienstverplichting postwissels omvat, die niet in dat artikel worden genoemd en die als aanvullende of bijkomende diensten worden genoemd in Richtlijn 2008/6/EG van het Europees Parlement en de Raad (17). Daarnaast heeft de Commissie opgemerkt dat er geen specifieke openbare raadpleging heeft plaatsgevonden over de opneming van postwissels in het toepassingsgebied van de universeledienstverplichting voor de duur van de aangemelde periode. Naar aanleiding hiervan heeft zij geconcludeerd dat wordt betwijfeld of de universeledienstverplichting zoals gedefinieerd door Tsjechië in de wet op de postdiensten (of ten minste de postwissels) kon worden aangemerkt als echte DAEB.

(48) Ten tweede heeft de Commissie in samenhang met de twijfels over het toepassingsgebied van de universeledienstverplichting, zoals gedefinieerd door de Tsjechische autoriteiten, ook twijfels geuit over de naleving van de Unieregels voor overheidsopdrachten wat betreft de onderhandse gunning van de universeledienstverplichting. De aanwijzing van een aanbieder van de universele dienst op grond van artikel 4, lid 2, van Richtlijn 97/67/EG is namelijk mogelijk wanneer de door deze aanbieder verrichte activiteiten als een universele dienst zoals gedefinieerd in artikel 3 van die richtlijn kunnen worden beschouwd.

(49) Ten derde heeft de Commissie in het inleidingsbesluit twijfels geuit over de hoogte van de compensatie die aan de Tsjechische Post moet worden toegekend. In dit verband heeft de Commissie vraagtekens geplaatst bij de geloofwaardigheid van de opzet van het contrafeitelijke scenario van de Tsjechische Post. De Commissie betwijfelt met name dat de Tsjechische Post in het contrafeitelijke scenario meer dan 1 000 postkantoren zou hebben gesloten die zij tot eind 2015 op vrijwillige basis exploiteerde. De Commissie heeft opgemerkt dat de loutere inwerkingtreding van een uitvoeringsbesluit in 2016 waarbij het sluiten van bepaalde postkantoren wordt uitgesloten, op zich niet betekent dat het exploiteren van die postkantoren een last vormt en dat de Tsjechische Post deze postkantoren op enig moment voorafgaande aan de inwerkingtreding van het uitvoeringsbesluit had kunnen sluiten, maar ervoor had gekozen dit niet te doen.

(50) Daarnaast heeft de Commissie twijfels geuit over de kwantificering van de gevolgen van de veranderingen die de Tsjechische Post in het contrafeitelijke scenario voor haar postinfrastructuur en de bestelfrequentie voorstelt. Wat betreft de kwantificering van de gevolgen voor de vraag in het contrafeitelijke scenario, die voortvloeien uit de beperking van de infrastructuur (18), hebben de Tsjechische autoriteiten een enquête verricht waaruit onder meer bleek dat 29 % van de respondenten de financiële diensten van de Tsjechische Post niet langer zou gebruiken wanneer het postkantoor dat zij momenteel gebruiken, zou worden gesloten, terwijl de beperking tegelijkertijd grote gevolgen voor de postdiensten zou hebben, aangezien 20 % van de respondenten de Tsjechische Post niet langer zou gebruiken voor het versturen van aangetekende brieven. Hoewel de antwoorden op de vragen van de enquêtes niet noodzakelijkerwijs zouden leiden tot dienovereenkomstige afnamen van de vraag, zouden de inkomsten uit diensten die buiten de universeledienstverplichting vallen volgens de Tsjechische autoriteiten in het contrafeitelijke scenario met slechts 4 % dalen, terwijl de vraag naar aangetekende brieven met slechts 1,1 % zou afnemen. In het licht van bovenstaande heeft de Commissie betwijfeld dat de gevolgen van de sluiting van postkantoren voor de vraag correct zijn gekwantificeerd.

(51) Wat de kwantificering betreft van de gevolgen van de beperking van de bestelfrequentie voor de vraag in het contrafeitelijke scenario (19), hebben de Tsjechische autoriteiten nog een enquête verricht, waarbij zij een steekproef van 1 002 burgers die in de voorgaande zes maanden brieven hadden verstuurd via de Tsjechische Post hebben gevraagd of zij het “aanvaardbaar” achtten dat brieven die zij versturen binnen twee werkdagen worden bezorgd, in plaats van de volgende dag. Volgens de enquête achtte [70-95] % van de respondenten dit aanvaardbaar, achtte [2,5-15] % dit onaanvaardbaar en achtte nog eens [2,5-15] % dit noch aanvaardbaar, noch onaanvaardbaar. Volgens de Tsjechische autoriteiten zouden de hoeveelheden niet-aangetekende brieven in het contrafeitelijke scenario met [5-15] % afnemen als gevolg van de beperking van de bestelfrequentie. Gezien het bovenstaande betwijfelde de Commissie of, ten eerste, deze enquête harde conclusies mogelijk maakt met betrekking tot de precieze gevolgen van de beperking van de bestelfrequentie voor de vraag, aangezien de vraag of een respondent een verandering van de bestelfrequentie van de Tsjechische Post al dan niet aanvaardbaar acht niet noodzakelijkerwijs weerspiegelt hoe de vraag zou worden beïnvloed. Ten tweede betwijfelt de Commissie of de Tsjechische autoriteiten de gevolgen voor de vraag correct hebben gekwantificeerd gezien de discrepantie tussen de resultaten van de enquête en de daling van de hoeveelheden.

(52) Tot slot betwijfelde de Commissie met betrekking tot de NAC van de universeledienstverplichting of de Tsjechische autoriteiten de nettokosten van de uitvoering van DBIS naar behoren in aanmerking hebben genomen. Bij de berekening van de NAC van de universeledienstverplichting moet een dubbele telling met de NAC die voor DBIS is berekend, waarvan de uitvoering voor dezelfde periode aan de Tsjechische Post is toevertrouwd (“het DBIS-besluit”) (20), worden voorkomen. In het onderhavige geval hebben de Tsjechische autoriteiten berekend dat de NAC (universeledienstverplichting + DBIS) 15,2 miljard CZK (562,6 miljoen EUR) beloopt voor de periode 2018-2022. De NAC (DBIS) bedraagt 5,2 miljard CZK (192,5 miljoen EUR) voor dezelfde periode (21). Dit resulteert in een NAC (universeledienstverplichting) van 10,0 miljard CZK (370,1 miljoen EUR). De Tsjechische autoriteiten concluderen echter dat de NAC (universeledienstverplichting) 12,3 miljard CZK (455,3 miljoen EUR), of gemiddeld 2,5 miljard CZK (92,5 miljoen EUR) per jaar bedraagt. Dit lijkt erop te duiden dat de Tsjechische autoriteiten een methodologische fout hebben gemaakt.

(53) In het licht van bovenstaande heeft de Commissie geconcludeerd dat zij twijfels heeft met betrekking tot de raming van de NAC van de universeledienstverplichting voor de periode 2018-2022. De Commissie heeft opgemerkt dat de onzekerheden ten aanzien van de NAC — ondanks het maximum van 7,5 miljard CZK (277,6 miljoen EUR) terwijl de NAC op 12,3 miljard CZK is geraamd — te omvangrijk zijn om uit te sluiten dat de NAC mogelijk lager is dan het voorziene maximum voor de compensatie en dat de Tsjechische Post mogelijk wordt overgecompenseerd voor de universeledienstverplichting.

(54) Ten vierde heeft de Commissie twijfels geuit over de doelmatigheidsprikkel. Het maximale compensatiebedrag voor de Tsjechische Post voor de periode 2018-2022 is namelijk vastgelegd in de wet op de postdiensten en ligt vast voor de hele toewijzingsperiode. Voor zover het maximale compensatiebedrag van de Tsjechische Post lager is dan de NAC, zou de Commissie deze benadering aanvaardbaar achten om het bestaan van een doelmatigheidsprikkel te waarborgen. Gezien de in overweging 53 genoemde onzekerheden heeft de Commissie echter ook twijfels geuit over de vraag of de universeledienstverplichting voldoet aan de vereiste van doelmatigheidsprikkels zoals uiteengezet in punt 39 van de DAEB-kaderregeling van 2012 (22).

(55) Ten vijfde betwijfelde de Commissie of is voldaan aan de transparantievereisten van punt 60 van de DAEB-kaderregeling van 2012. De Commissie heeft opgemerkt dat de in overweging 47 bedoelde publieke raadpleging, voor zover zij nodig was, had moeten zijn bekendgemaakt.

5. OPMERKINGEN VAN BELANGHEBBENDEN

5.1. Zásilkovna

(56) Zásilkovna deelt de twijfels die de Commissie in het inleidingsbesluit heeft geuit en heeft aanvullende opmerkingen ingediend met betrekking tot de verenigbaarheid van de maatregel.

(57) Zásilkovna is met name van mening dat de universeledienstverplichting, zoals gedefinieerd door de Tsjechische autoriteiten, of ten minste de diensten in verband met pakketbezorging, door particuliere exploitanten op commerciële basis en zonder staatssteun kunnen worden verricht, zoals het geval is in Duitsland, Nederland en Zweden. In dit verband stelt het dat de huidige marktomstandigheden niet overeenkomen met marktfalen voor het uitvoeren van de universeledienstverplichting op commerciële basis en dat de universeledienstverplichting derhalve niet kan worden beschouwd als een echte DAEB.

(58) Zásilkovna legt uit dat zijn netwerk voor postpakketten voldoet aan de eis van ten minste 3 200 postkantoren, zoals vastgelegd in Regeringsbesluit nr. 178/2015 Sb. Het legt bovendien uit dat zijn postnetwerk voldoet aan alle basiscriteria voor de kwaliteit om een toereikende beschikbaarheid te waarborgen en aan de overgrote meerderheid van de criteria om een toereikende dichtheid te waarborgen. Het postnetwerk van Zásilkovna zou de overige criteria om te worden beschouwd als nationaal postnetwerk, wat vereist is voor het uitvoeren van de universeledienstverplichting zoals vastgelegd in Besluit nr. 464/2012, zeer snel kunnen vervullen.

(59) Zásilkovna stelt dat de afschrijvingsperioden voor de activa voor het uitvoeren van de universeledienstverplichting, zoals gedefinieerd door de Tsjechische autoriteiten, met het oog op de toewijzingsperiode ongegrond zijn, aangezien onduidelijk is: welke in tabel 1 van het inleidingsbesluit opgenomen activa moeten worden gefinancierd met de compensatie voor de universeledienstverplichting; wanneer deze zijn aangekocht of beoogd wordt deze aan te kopen, of de afschrijvingsperiode ervan is verstreken. In de lijst wordt bovendien niet onderbouwd waarom de activa noodzakelijk zijn voor het uitvoeren van de universeledienstverplichting. Zásilkovna is van mening dat een dergelijke lijst volledig ondoorzichtig is en niet als bewijs kan worden gebruikt.

(60) Volgens Zásilkovna is de compensatie voor de universeledienstverplichting niet in overeenstemming met de vereisten inzake financiële transparantie van de DAEB-kaderregeling. Zásilkovna is van mening dat de Tsjechische Post een deel van de compensatie reeds formeel had opgenomen in het jaarverslag van 2019 voordat de Commissie de compensatie had goedgekeurd en voordat deze was betaald. Daarnaast stelt Zásilkovna dat de Tsjechische Post de prijzen onder de kostprijs voor zijn diensten die niet onder de universeledienstverplichting vallen, vrijwillig subsidieert, zijn verliezen verhoogt en deze toerekent aan activiteiten in het kader van de universeledienstverplichting, zoals gedefinieerd door de Tsjechische autoriteiten.

(61) Zásilkovna stelt bovendien dat de Tsjechische autoriteiten inbreuk hebben gemaakt op de regels voor overheidsopdrachten van artikel 4, lid 2, van Richtlijn 97/67/EG, aangezien de relevante criteria op discriminatoire wijze werden vastgesteld door de regelgever (dat wil zeggen CTO): ze waren toegesneden op de Tsjechische Post. Het voert aan dat: i) de postwissels opzettelijk werden opgenomen in het toepassingsgebied van de universeledienstverplichting, waardoor een voordeel werd toegekend aan de Tsjechische Post, het enige postbedrijf dat dergelijke diensten kon aanbieden (in termen van infrastructuur, netwerk, speciale logistiek enz.), en ii) de evaluatiecriteria/punten zodanig waren vastgesteld dat de Tsjechische Post de meeste gunningspunten kon krijgen.

(62) Volgens Zásilkovna leidt het aangemelde NAC-bedrag om verschillende redenen tot overcompensatie van de universeledienstverplichting, zoals gedefinieerd door de Tsjechische autoriteiten, waaronder: a) De Tsjechische Post is geen goed geleide onderneming, aangezien zij niet precies alle kosten toelicht en rechtvaardigt waarvan zij beweert dat zij noodzakelijk zijn om in het feitelijke scenario te voldoen aan de universeledienstverplichting. b) De Tsjechische Post brengt op de definitieve NAC geen verliezen in mindering die zij vrijwillig behaalt door haar diensten die niet onder de universeledienstverplichting vallen, onder de kostprijs aan te bieden. c) De sluiting van 67,1 % van de postkantoren en de omvorming van 14,4 % van de kantoren tot postpunten in het contrafeitelijke scenario is volledig onrealistisch en is op maat gemaakt om een vooraf geselecteerde compensatie voor de universeledienstverplichting te rechtvaardigen. d) Het beperken van de bestelfrequentie (van vijf dagen per week tot vijf dagen per twee weken) waarvan wordt uitgegaan in het contrafeitelijke scenario is sinds 2020 reeds de daadwerkelijke situatie voor brieven, toen de Tsjechische Post het bezorgen met twee snelheden invoerde, wat de Tsjechische Post zogenaamd niet in aanmerking heeft genomen in zijn contrafeitelijke scenario bij het ramen van de respectievelijke kostenbesparingen. e) Het beperken van de bestelfrequentie zou de winstgevendheid van de Tsjechische Post in het contrafeitelijke scenario en de NAC verder doen beperken. f) De methode voor de berekening van de nettokosten van de universeledienstverplichting is niet gebaseerd op de methode van kostentoerekening, die naar verluidt over het algemeen geschikter zou zijn en waarmee kruissubsidiëring zou worden voorkomen en de algemene kosten evenredig zouden worden verdeeld tussen de DAEB en de andere commerciële activiteiten.

(63) Tot slot is Zásilkovna van mening dat de kruissubsidiëring van louter activiteiten die buiten de universeledienstverplichting vallen, zoals genoemd in overweging 60, op zichzelf een probleem in verband met staatssteun vormt dat de Commissie afzonderlijk moet beoordelen. Volgens Zásilkovna heeft de Tsjechische Post de prijzen onder de kostprijs voor zijn activiteiten die niet onder de universeledienstverplichting vallen, gekruissubsidieerd. Bovendien kan de Tsjechische Post deze diensten onder de kostprijs aanbieden door de kosten voor de infrastructuur en de exploitatie van het netwerk niet naar behoren te delen tussen de activiteiten die wel en de activiteiten die niet onder de universeledienstverplichting vallen.

5.2. PNS (voorheen Mediaservis)

(64) PNS is van mening dat de toewijzing van de universeledienstverplichting, zoals gedefinieerd door de Tsjechische autoriteiten, niet in overeenstemming is met punt 13 van de DAEB-kaderregeling van 2012, waarin is bepaald dat de lidstaten geen specifieke openbaredienstverplichtingen verbinden aan diensten die al worden verricht of die op bevredigende wijze kunnen worden verricht door ondernemingen die onder normale marktomstandigheden actief zijn. In dit opzicht stelt PNS dat er verschillende concurrenten zijn, waaronder PNS, die niet alleen gereed en bereid zijn om de universeledienstverplichting in Tsjechië uit te voeren, maar die in feite in heel Tsjechië reeds diensten verrichten die verwisselbaar zijn met de diensten in het toepassingsgebied van de universeledienstverplichting, en die de uitvoering van deze universeledienstverplichting in dezelfde mate en met dezelfde kwaliteit als de Tsjechische Post kunnen waarborgen tegen een veel lagere of zonder compensatie van de nettokosten.

(65) Volgens PNS gaan postwissels verder dan de definitie van de universeledienstverplichting zoals uiteengezet in artikel 3 van Richtlijn 97/67/EG. Deze bepaling van de wet op de postdiensten is dus rechtstreeks in strijd met Richtlijn 97/67/EG. PNS stelt bovendien dat de opneming van postwissels in de universeledienstverplichting economisch gezien niet logisch is, aangezien postwisseldiensten eenvoudig door banken en andere professionele financiële instellingen zouden kunnen worden aangeboden, zonder aanvullende kosten en zeker goedkoper dan de Tsjechische Post. Met betrekking tot de NAC van de postwissels is PNS van mening dat deze moet worden uitgesloten van de universeledienstverplichting, wat een vermindering van ten minste 200 miljoen CZK (ongeveer 8 miljoen EUR) per jaar zou betekenen (23).

(66) PNS is daarnaast van mening dat het toevertrouwen van de universeledienstverplichting, zoals gedefinieerd door de Tsjechische autoriteiten, aan de Tsjechische Post middels onderhandse gunning een inbreuk op de regels voor overheidsopdrachten vormt. PNS voert in dit verband aan dat de aanbestedingsprocedure voor de universeledienstverplichting discriminatoir was ten opzichte van andere exploitanten dan de Tsjechische Post. PNS is van oordeel dat de postwissels opzettelijk werden opgenomen in het toepassingsgebied van de universeledienstverplichting om een voordeel toe te kennen aan de Tsjechische Post, het enige postbedrijf dat dergelijke diensten kon aanbieden (in termen van infrastructuur, netwerk, speciale logistiek enz.), en dat de evaluatiecriteria/punten zodanig waren vastgesteld dat de Tsjechische Post de meeste gunningspunten kon krijgen.

(67) Volgens PNS betekent de loutere inwerkingtreding van een uitvoeringsbesluit in 2016 waarbij het sluiten van bepaalde postkantoren wordt uitgesloten op zich niet dat die postkantoren een last vormen — de Tsjechische Post had deze postkantoren op enig moment voorafgaande aan de inwerkingtreding van het uitvoeringsbesluit kunnen sluiten, maar koos ervoor dit niet te doen.

(68) Volgens PNS is de compensatie voor de universeledienstverplichting gebaseerd op een onrealistisch contrafeitelijk scenario van gesloten postkantoren dat geen standaard- of marktgericht gedrag van een normale marktdeelnemer weerspiegelt, terwijl het aantal gesloten postkantoren opzettelijk is gekozen om de nieuwe compensatie van de nettokosten die is vastgesteld voor de periode vanaf 2018 te staven, zodat deze hoger is dan de compensatie voor de periode 2013-2017. Het sluiten van postkantoren gaat in tegen de trend op de markt, aangezien belangrijke concurrenten van de Tsjechische Post, zoals PNS en Zásilkovna, elk meer dan 3 000 postkantoren exploiteren zonder universeledienstverplichting.

(69) Volgens PNS is de NAC voor de universeledienstverplichting gekunsteld en onjuist berekend, zonder het volgende in aanmerking te nemen: i) een goede kwantificering van de nettokosten die voortvloeien uit de exploitatie van kantoren die in het contrafeitelijke scenario zouden worden gesloten; ii) de besparingen als gevolg van de nieuwe, lagere bezorgingsfrequentie van de Tsjechische Post, en iii) de vrijwillige verliezen van de diensten van de Tsjechische Post die niet onder de universeledienstverplichting vallen en die moeten worden afgetrokken van het NAC-bedrag.

(70) PNS voert ook aan dat de Tsjechische Post haar boekhouding niet naar behoren scheidt en dat zij de kosten in verband met diensten die niet onder de universeledienstverplichting vallen ten onrechte toerekent aan de diensten die daar wel onder vallen, zoals gedefinieerd door de Tsjechische autoriteiten, en vervolgens compensatie eist voor dergelijke kunstmatig verhoogde nettokosten van de universeledienstverplichting, terwijl zij de verliezen van posten die niet onder de universeledienstverplichting vallen, kruissubsidieert. PNS stelt dat de regelgever, CTO, regelmatig concludeert dat de Tsjechische Post de vereisten van het interne recht inzake de scheiding van de boekhouding naleeft, maar niet daadwerkelijk onderzoekt of de formules voor de toerekening wezenlijk juist zijn. PNS is van mening dat de controleur slechts bevestigt dat de Tsjechische Post op de juiste wijze getallen heeft ingevoerd in de opgestelde tabellen, terwijl geen materiële evaluatie van de methode inzake de afzonderlijke boekhouding is verricht, noch door het CTO, noch door een controleur, sinds het CTO deze methode voor een afzonderlijke boekhouding meer dan zeven jaar geleden heeft vastgesteld.

(71) PNS merkt voorts op dat verschillende feiten erop duiden dat de Tsjechische Post zijn universeledienstverplichting niet op doelmatige wijze uitvoert als goed beheerde onderneming. Een non-profitorganisatie, Hlídač státu (“waakhond van de staat”), die als missie heeft licht te werpen op en te zorgen voor transparantie van de werking van de Tsjechische overheid en het beheer van overheidsmiddelen, heeft de Tsjechische Post bijvoorbeeld op de tweede plaats van een zwarte lijst van de beweerdelijk minst transparante entiteiten geplaatst, wat erop wijst dat het risico op corruptie zeer groot is. PNS is ook van mening dat de middelen van de Tsjechische Post op onredelijke, doelloze en ondoelmatige wijze worden uitgegeven. Alle dergelijke kosten moeten dienovereenkomstig worden uitgesloten van de berekening van de NAC, aangezien deze kosten irrelevant zijn voor zowel het uitvoeren van de universeledienstverplichting als het verlenen van de diensten die niet onder deze verplichting vallen, daar zij onnodig worden gemaakt (24).

(72) Tot slot vestigt PNS de aandacht van de Commissie op het contract tussen de Tsjechische Post en het Tsjechische bureau voor de statistiek (Český statistický úřad) met betrekking tot de volkstelling van 2021, dat zonder openbare aanbestedingsprocedure werd toegekend aan de Tsjechische Post, terwijl dit contract een waarde heeft van 876 859 000 CZK (ongeveer 33 miljoen EUR). PNS dringt er bij de Commissie op aan dit aan de Tsjechische Post toegekende contract te evalueren, aangezien de vergoeding voor de Tsjechische Post op grond van dat contract in feite niet-aangemelde staatssteun voor de Tsjechische Post zou kunnen zijn, wat in strijd is met artikel 108, lid 3, VWEU.

5.3. De Tsjechische Post

(73) De Tsjechische Post is van mening dat de opneming van postwissels onder de universeledienstverplichting het voorwerp van een publieke raadpleging heeft gevormd en is, zelfs wanneer de Commissie de gehouden raadpleging niet beschouwt als “goede publieke raadpleging”, van oordeel dat dit een “[ander] passend instrument” is aan de hand waarvan is geverifieerd dat de opneming van postwissels onder de universeledienstverplichting noodzakelijk was met het oog op de belangen van de gebruikers. De Tsjechische Post is van mening dat het publiek is geraadpleegd over de openbaredienstverplichting in het algemeen, met inbegrip van de postwissels, aan de hand van de volgende instrumenten: a) Het CTO heeft een evaluatie verricht om na te gaan of de kwaliteit van de universele (basis)diensten aansloot op de behoeften van het publiek en of het CTO opnieuw de verplichting moest opleggen om de afzonderlijke universele diensten aan te bieden, alsook of (sommige van) de universele diensten zouden worden verleend indien dergelijke verplichtingen ontbraken, op een wijze die vergelijkbaar is met de vereisten voor de universele diensten. Als onderdeel van de evaluatie werd contact opgenomen met een aantal entiteiten (25) en werd opdracht gegeven tot een enquête in de vorm van een opiniepeiling. b) Het CTO heeft vervolgens in 2016 het publiek geraadpleegd over zijn voornemen om een verplichting op te leggen voor het uitvoeren van de universeledienstverplichting (met inbegrip van postwissels) voor een periode van vijf jaar. c) Het toepassingsgebied van de universeledienstverplichting werd vervolgens in 2016 geëvalueerd, specifiek wat betreft de opneming van de postwisseldienst in het toepassingsgebied van de universele dienst, en eenduidig aangemerkt als openbare dienst. d) Naast de evaluatie van 2016 werd in het kader van de wijziging van de wet op de postdiensten, die de postwissels omvat, ook een publieke raadpleging georganiseerd, waarbij talrijke raadplegingen, werkgroepen en bilaterale onderhandelingen met de betrokken entiteiten plaatsvonden. e) Het debat over het wetsontwerp inzake de wet op de postdiensten tijdens het wetgevingsproces in het nationale parlement staat open voor het publiek, aangezien het publiek aan het seminar mag deelnemen en zo nog een mogelijkheid heeft om nadere informatie te verkrijgen en bij deze gelegenheid eventueel ook suggesties met betrekking tot het wetsontwerp kan doen (26).

(74) Volgens de Tsjechische Post heeft de postwisseldienst positieve gevolgen voor de hoogte van de nettokosten van de universeledienstverplichting, zoals gedefinieerd door de Tsjechische autoriteiten (die kosten worden hierdoor namelijk lager). De postwisseldienst dekt dus de eigen kosten en draagt bij tot het dekken van de kosten van andere onderdelen van de universeledienstverplichting. Het uitvoeren van de postwisseldienst door de Tsjechische Post vereist dus geen betalingen met overheidsmiddelen. Het is derhalve niet noodzakelijk om te voldoen aan de voorwaarden van de DAEB-kaderregeling (met inbegrip van de eis van een publieke raadpleging) met betrekking tot deze dienst, omdat de Tsjechische Post hiervoor geen staatssteun ontvangt.

(75) De Tsjechische Post is het oneens met de opmerking van de Commissie dat het opleggen van een bijkomende of aanvullende dienst in de zin van overweging 30 van Richtlijn 2008/6/EG onderhandse gunning overeenkomstig artikel 4, lid 2, van Richtlijn 97/67/EG uitsluit, aangezien naar behoren was geverifieerd dat de oplegging van de verplichting om de postwisseldiensten te verlenen aan de aanbieder van de universele dienst het openbaar belang diende en tegelijkertijd, middels de procedure op grond van de wet op de postdiensten, was geverifieerd dat de Tsjechische Post de enige entiteit was die de universeledienstverplichting, zoals gedefinieerd door de Tsjechische autoriteiten, kon uitvoeren.

(76) Wat betreft de twijfels die de Commissie heeft geuit over het contrafeitelijke scenario (overweging 107 van het inleidingsbesluit) stelt de Tsjechische Post dat, hoewel er tot 2016 geen formele verplichting bestond om een bepaald (hoger) aantal postkantoren te blijven exploiteren, er op basis van de beschikbare informatie en de politieke discussies van die tijd geen twijfels bestonden dat de theoretische optie om het aantal postkantoren te beperken tot 2 100 slechts tijdelijk was, aangezien de Tsjechische Post bij wet zou worden verplicht om eventuele gesloten postkantoren weer te openen. Een dergelijke gang van zaken zou volledig indruisen tegen de economische logica. De Tsjechische Post stelt daarnaast dat hieruit niets kan worden afgeleid in verband met het contrafeitelijke scenario, dat een model is van een situatie waarin de Tsjechische Post niet gebonden zou zijn aan de universeledienstverplichting, zoals gedefinieerd door de Tsjechische autoriteiten, en de sluiting van bepaalde postkantoren derhalve niet slechts tijdelijk zou zijn.

(77) De Tsjechische Post stelt dat de twijfels van de Commissie met betrekking tot de kwantificering van de gevolgen van de sluiting van postkantoren voor de vraag in het contrafeitelijke scenario ongegrond zijn omdat: a) het procentuele inkomstenverlies dat is toegepast voor alle postkantoren die in het contrafeitelijke scenario zouden worden gesloten hetzelfde was als voor de postkantoren die zouden worden gesloten in het contrafeitelijke scenario waarop het besluit inzake de universeledienstverplichting van 2018 gebaseerd was (27), en b) de percentuele afname van de vraag globaal gezien lager is, gezien de veel hogere inkomsten die worden gerealiseerd door de postkantoren en depots die worden behouden.

(78) De Tsjechische Post stelt ook dat de twijfels van de Commissie met betrekking tot de kwantificering van de gevolgen van de beperking van de bestelfrequentie voor de vraag in het contrafeitelijke scenario om twee redenen ongegrond zijn. Ten eerste betekent dit voor de klanten louter dat de kans kleiner is dat hun zending de volgende dag wordt bezorgd en zullen zij in de overgrote meerderheid van de gevallen niets merken van de verandering in de bezorgmethode, tenzij zij hier uitdrukkelijk over werden ingelicht. Ten tweede wordt er in het contrafeitelijke scenario van uitgegaan dat geen ander passend vervangend product (28) wordt aangeboden voor postzendingen met een gegarandeerde bezorgtijd, wat kan bijdragen tot dienovereenkomstige inkomstenverliezen.

(79) De Tsjechische Post is van mening dat de compensatie voor de totale kosten van de universeledienstverplichting, zoals gedefinieerd door de Tsjechische autoriteiten, bij lange na niet volledig is en is derhalve constant gemotiveerd om de doelmatigheid van de diensten die hieronder vallen te verbeteren.

(80) Tot slot stelt de Tsjechische Post dat punt 60 van de DAEB-regeling inzake de transparantievereisten ook is nageleefd. In dit verband voert de Tsjechische Post aan dat: i) de resultaten van de evaluatie van het CTO van 2016 (29) en de publieke raadpleging die het CTO in 2016 heeft georganiseerd op de website van het CTO zijn gepubliceerd (30); ii) de resultaten van de publieke raadplegingen die werden verricht in het kader van de voorbereiding en uitvoering van de wijziging van de wet op de postdiensten in 2011 en 2012 als onderdeel van de toelichting op de wijziging zijn gepubliceerd (31) in de eKLEP-bibliotheek voor het publiek (32) en op de website van de Kamer van Afgevaardigden, en iii) de resultaten van de afzonderlijke fasen van het wetgevingsproces beschikbaar zijn, samen met de stenografische verslagen van alle sessies van de Kamer van Afgevaardigden en de Senaat tijdens welke de ontwerpwijziging van de wet op de postdiensten werd besproken (33).

6. OPMERKINGEN VAN TSJECHIË

6.1. Opmerkingen van Tsjechië over het inleidingsbesluit

(81) De Tsjechische autoriteiten zijn van mening dat de postwisseldienst kan worden aangemerkt als een DAEB en derhalve moet worden opgenomen in het toepassingsgebied van de universeledienstverplichting. Ten eerste zijn zij van mening dat er geen met postwissels vergelijkbare diensten op commerciële basis worden verleend (34). Ten tweede vormen postwissels een openbare dienst die in de behoeften van het publiek (en met name kwetsbare bevolkingsgroepen) voorziet. Ten derde was het toepassingsgebied van de universeledienstverplichting onderdeel van besprekingen met en raadplegingen van het publiek en belanghebbenden bij het opstellen van de wijziging van de wet op de postdiensten in 2012. Tot slot was het voornemen om de universeledienstverplichting, met inbegrip van postwissels, voor de periode 2018-2022 op te leggen gebaseerd op conclusies die werden getrokken uit een uitgebreide evaluatie van de kwaliteit en wijze van verlening en waarborging van de universeledienstverplichting en de algemene beschikbaarheid ervan op het Tsjechische grondgebied, die werd uitgevoerd door de regelgever, het CTO. In de evaluatie werd geconcludeerd dat zowel de postdiensten als de postwisseldiensten die onder de universeledienstverplichting waren opgenomen, niet door de markt konden worden verleend.

(82) De Tsjechische autoriteiten leggen uit dat de verplichting om de universeledienstverplichting uit te voeren en deze te regelen krachtens artikel 22 van de wet op de postdiensten wordt opgelegd op basis van een aanbestedingsprocedure. De voorwaarden van deze aanbestedingsprocedure werden zodanig vastgesteld dat alle partijen die interesse hebben in het uitvoeren van de universeledienstverplichting, zoals gedefinieerd door de Tsjechische autoriteiten, konden deelnemen en dat de toepasselijke vereisten inzake transparantie, gelijke behandeling en non-discriminatie werden nageleefd. Voorafgaand aan de aankondiging van de aanbestedingsprocedure werd het CTO informeel op de hoogte gesteld van het feit dat verschillende exploitanten wilden deelnemen; uiteindelijk registreerde zich echter slechts een kandidaat voor de aanbestedingsprocedure: de Tsjechische Post. Omdat een van de voorwaarden voor de deelname aan de aanbestedingsprocedure niet was vervuld, werd haar inschrijving afgewezen.

(83) Om de voortdurende uitvoering van de universeledienstverplichting in lijn met de toepasselijke kwaliteitseisen op het gehele grondgebied van Tsjechië te waarborgen, hebben de Tsjechische autoriteiten de universeledienstverplichting opgelegd aan de Tsjechische Post, omdat dit bedrijf het best voldeed aan de evaluatiecriteria. Hierbij hebben de Tsjechische autoriteiten de procedure toegepast die is vastgelegd in artikel 22, lid 9, van de wet op de postdiensten, waarin is bepaald dat het CTO middels een besluit inzake de toekenning van een postlicentie aan de exploitant die het best voldoet aan de evaluatiecriteria de verplichting kan opleggen om de in de aankondiging van de aanbestedingsprocedure uiteengezette universele diensten te verlenen en te regelen. Om deze reden heeft het CTO ambtshalve een administratieve procedure met de Tsjechische Post inzake de toekenning van een postlicentie voor de periode van 1 januari 2018 tot en met 31 december 2022 gestart, aangezien de Tsjechische Post het best voldeed aan de in de aankondiging van de aanbestedingsprocedure uiteengezette criteria. Gezien het bovenstaande in de overwegingen 81 en 82 zijn de Tsjechische autoriteiten van mening dat bij de oplegging van de verplichting tot uitvoering van de universeledienstverplichting aan alle toepasselijke vereisten inzake transparantie, evenredigheid, gelijke behandeling en non-discriminatie is voldaan, aangezien deze volgen uit Richtlijn 97/67/EG en de regels voor overheidsopdrachten, en derhalve ook is voldaan aan de vereisten van punt 19 van de DAEB-kaderregeling.

(84) Wat betreft de geloofwaardigheid van het contrafeitelijke scenario verduidelijken de Tsjechische autoriteiten dat de ontvangst en bezorging van aangetekende brieven en pakketten in dat scenario niet alleen zullen worden aangeboden op postkantoren, maar ook op postpunten, naast de bezorging van expresspakketten, die momenteel buiten het toepassingsgebied van de universeledienstverplichting, zoals gedefinieerd door de Tsjechische autoriteiten, vallen (zoals de diensten Balík Do ruky, Balík Na poštu, Balík Do balíkovny), alsook in het Balíkovna-netwerk (d.w.z. een netwerk van afhaalpunten waar slechts één dienst wordt aangeboden — de bezorging van pakketten op afhaalpunten, in het Tsjechisch “Balík do Balíkovny”), door vestigingen van derden toe te voegen en zo een extern netwerk van afhaalpunten te creëren dat op vergelijkbare wijze wordt geëxploiteerd als het netwerk dat door de concurrenten op de Tsjechische pakketmarkt wordt gebruikt. De Tsjechische Post zal dus postdiensten aanbieden op postpunten en in het Balíkovna-netwerk, maar zal op deze punten geen commerciële niet-postdiensten aanbieden (zoals bankdiensten en de verkoop van loten). Tot slot leggen de Tsjechische autoriteiten uit dat wat de andere aanbieders als “postkantoren” beschouwen in hun eigen netwerk slechts verkooppunten (zoals krantenkiosken) en afhaalpunten (servicepunten van derden op basis van een provisie) zijn, die niet kunnen worden gezien als gelijkwaardig aan postkantoren in de zin van de wet op de postdiensten, aangezien zij niet voldoen aan de desbetreffende vereisten om het volledige scala aan diensten aan te bieden die onder de universeledienstverplichting vallen. De postkantoren van de Tsjechische Post bieden meer diensten aan en zijn dus duurder dan de verkooppunten en afhaalpunten van de concurrenten.

(85) Volgens de Tsjechische autoriteiten was de verplichting om de beschikbaarheid van de universele diensten op ten minste 3 200 postkantoren te waarborgen, reeds opgelegd voordat de aanbieder van de universele dienst voor de aangemelde periode (2018-2022) werd aangewezen. Deze verplichting zou gelden voor elke aangewezen aanbieder van de universele dienst in Tsjechië. Derhalve achten de Tsjechische autoriteiten het aantal postkantoren waar de Tsjechische Post in de periode 2013-2015 zijn diensten aanbood, irrelevant voor de beoordeling van de geloofwaardigheid van het contrafeitelijke scenario wat betreft de sluiting van postkantoren. De Tsjechische autoriteiten leggen echter uit dat het economisch gezien logisch was voor de Tsjechische Post om vrijwillig 1 118 (niet-verplichte) verliesgevende postkantoren te behouden voor de periode 2013-2015, omdat op dat moment al bekend was dat deze postkantoren in 2016 weer zouden worden geopend.

(86) De Tsjechische autoriteiten leggen ook uit dat, op basis van de financiële gegevens, de geraamde inkomstenverliezen als gevolg van de sluiting van de postkantoren in het contrafeitelijke scenario beperkt zouden zijn, aangezien de gesloten postkantoren slechts een klein aandeel ([15-35] %) genereren van de totale inkomsten die door het volledige postnetwerk worden gegenereerd, terwijl een deel van de inkomsten van de te sluiten postkantoren zou worden verplaatst naar postpunten. Het inkomstenverlies wordt niet alleen ontleend aan de resultaten van een desbetreffende enquête, maar ook aan andere feiten, zoals de afstand tot het dichtstbijzijnde postkantoor en de beschikbaarheid van een vergelijkbare dienst op de markt.

(87) Met betrekking tot de door de Commissie geuite twijfels over het gebruik van de enquêteresultaten om de gevolgen van het verkleinen van het netwerk van postkantoren voor de vraag in het contrafeitelijke scenario te kwantificeren, leggen de Tsjechische autoriteiten uit dat zij die resultaten in aanmerking hebben genomen (35), waarbij 23 % van de respondenten aangeeft dat zij de Tsjechische Post niet langer zouden gebruiken voor financiële diensten die buiten het toepassingsgebied van de universeledienstverplichting vallen, zoals gedefinieerd door de Tsjechische autoriteiten, indien het postkantoor dat zij momenteel gebruiken zou sluiten. Dit in procenten uitgedrukte verlies aan vraag werd slechts toegepast op de inkomsten uit financiële diensten die op de in het contrafeitelijke scenario gesloten postkantoren waren gerealiseerd (niet op alle inkomsten uit financiële diensten die op alle postkantoren van de Tsjechische Post waren gerealiseerd). De financiële diensten vormen echter slechts een marginale bedrijfsactiviteit van de Tsjechische Post, aangezien de inkomsten uit financiële diensten minder dan [5-20] % van de totale inkomsten van de Tsjechische Post vertegenwoordigen. Het respectievelijke verlies aan vraag in het contrafeitelijke scenario zou derhalve ook marginaal zijn. De verloren vraag naar aangetekende brieven werd op dezelfde wijze berekend. Aangezien slechts ongeveer [20-45] % van de aangetekende brieven wordt verstuurd door klanten vanuit postkantoren, zou in het contrafeitelijke scenario in dat opzicht een vrij beperkte afname van de vraag worden verwacht.

(88) Met betrekking tot de kwantificering van de resterende vraag die in het contrafeitelijke scenario verschuift van de gesloten naar de overgebleven postkantoren leggen de Tsjechische autoriteiten uit dat zij er niet van zijn uitgegaan dat de resterende vraag van de gesloten postkantoren voor alle gesloten postkantoren en voor alle soorten postdiensten procentueel gelijk zou zijn (d.w.z. ongeacht de afstand tot het overgebleven postkantoor en de aanwezigheid van concurrenten). Het percentuele inkomstenverlies voor brieven hangt in het bijzonder af van de afstand die klanten moeten afleggen naar het dichtstbijzijnde postkantoor (bijvoorbeeld voor standaardbrieven tot 3 km [0,5-2] %, tot 5 km [1-3] %, tot 10 km [2-6] % en meer dan 10 km [3-8] %). Voor pakketten gebruikten de Tsjechische autoriteiten een andere benadering, met een ander percentage (dat wil zeggen [30-55] %) voor het verlies van vraag, ongeacht de afstand tussen het gesloten postkantoor en het dichtstbijzijnde opengebleven postkantoor. Deze benadering had als uitgangspunt dat er zeer veel concurrentie is op de Tsjechische pakketmarkt en dat de diensten van de concurrenten overal in het land beschikbaar zijn. De autoriteiten zijn derhalve niet uitgegaan van verschillende gevolgen voor de vraag afhankelijk van de afstand tot het dichtstbijzijnde postkantoor. Naar hun mening komt een scenario waarin de overgebleven vraag naar de drie dichtstbijzijnde postkantoren verschuift het dichtst in de buurt van de daadwerkelijke verplaatsing van klanten naar de overgebleven postkantoren, op basis van de waarschijnlijkheid van een dergelijke verplaatsing. Tot slot hebben de Tsjechische autoriteiten uitgelegd dat zij een gerichte enquête hebben gehouden om de bovengenoemde aannames te kwantificeren.

(89) Met betrekking tot de gevolgen van het verkleinen van het netwerk van postkantoren in het contrafeitelijke scenario voor de algemene bedrijfsvoering van de Tsjechische Post hebben de Tsjechische autoriteiten uitgelegd dat het ophalen van de post uit brievenbussen en het sorteren en bezorgen van de post bij de Tsjechische Post gescheiden is van de postkantoren. Een beperking van het aantal postkantoren leidt derhalve niet tot een stijging van de sorteerkosten.

(90) In tegenstelling tot de twijfels die de Commissie heeft geuit in overweging 114 van het inleidingsbesluit, stellen de Tsjechische autoriteiten dat de gevolgen van de beperking van de bestelfrequentie voor de vraag juist zijn gekwantificeerd, aangezien het CTO het aanbod aan vervangende diensten in aanmerking heeft genomen dat gevolgen zou kunnen hebben voor de verandering van de vraag, evenals het in overweging 113 van het inleidingsbesluit genoemde marktonderzoek (“het marktonderzoek”). De Tsjechische autoriteiten leggen uit dat de Tsjechische Post de bestelfrequentie in februari 2020 heeft gewijzigd en “goedkope zendingen” met een bezorging D+n (36) en “prioritaire zendingen” met een bezorging D+1 (37) aanbiedt. Goedkope zendingen zijn 7 CZK goedkoper dan prioritaire zendingen (dit verschil geldt voor zowel standaardbrieven als aangetekende brieven). Gegevens (38) voor een beperkte periode van februari tot en met mei 2020 lijken erop te duiden dat de gevolgen voor de vraag van de beperking van de bestelfrequentie in het contrafeitelijke scenario vrij beperkt zouden zijn.

(91) De Tsjechische autoriteiten hebben bovendien uitgelegd dat zij de aannemelijke aanvullende capaciteit hebben geraamd die nodig is voor de voortzetting van de activiteiten van de Tsjechische Post in het contrafeitelijke scenario. Ten eerste hebben zij geraamd hoeveel capaciteit nodig is voor de overheveling van elk gesloten postkantoor, vervolgens hebben zij de naar de overgebleven postkantoren omgeleide hoeveelheden omgerekend (in werkuren) en tot slot hebben zij de nieuwe capaciteit van de overgebleven postkantoren getest. De Tsjechische autoriteiten hebben uitgelegd dat de overtollige capaciteit op de commerciële (39) postkantoren verband houdt met de universeledienstverplichting, omdat de vraag naar diensten verspreid is over alle verplichte postkantoren en deze postkantoren derhalve niet volledig worden gebruikt en volledig winstgevend zijn (de vraag naar postdiensten neemt niet in verhouding met het aantal postkantoren toe, dat wil zeggen meer postkantoren leiden niet noodzakelijkerwijs tot hogere inkomsten). De lage werklast van dergelijke commerciële postkantoren wordt ook veroorzaakt door de pieken en dalen tijdens de openingstijden. De Tsjechische Post past het aantal open balies flexibel aan om in te spelen op pieken en dalen, maar de mogelijkheid van een dergelijke aanpassing is beperkt vanwege de werkuren van werknemers.

(92) Wat betreft het standpunt van de Commissie in overweging 115 van het inleidingsbesluit dat de Tsjechische autoriteiten mogelijk een methodologische fout hebben gemaakt bij de berekening van de NAC, gaan de Tsjechische autoriteiten ervan uit dat dit een misverstand is en blijven zij bij hun standpunt dat zij de NAC van DBIS naar behoren in aanmerking hebben genomen bij de berekening van de NAC van de universeledienstverplichting. Naar hun mening zijn zij niet substantieel afgeweken van de beginselen voor de berekening die voor de periode 2013-2017 werden gebruikt, maar hebben zij louter het contrafeitelijke scenario opnieuw gedefinieerd om de huidige situatie op de Tsjechische postmarkt te weerspiegelen.

(93) Wat betreft de twijfels van de Commissie of is voldaan aan de vereiste van punt 39 van de DAEB-kaderregeling, stellen de Tsjechische autoriteiten dat het vaststellen van een toegestaan maximumbedrag voor het dekken van de nettokosten een veelvoorkomend instrument is voor het waarborgen van de doelmatigheid van de aanbieder van de universele dienst, die zo wordt gemotiveerd om de kosten te beperken en de organisatie van het werk te verbeteren, met als doel de kosten die niet zullen worden gecompenseerd, te beperken. De Tsjechische autoriteiten zijn ook van mening dat de controle van de kwaliteit (40) van de universeledienstverplichting door het CTO kan worden beschouwd als een aanvullend beschikbaar instrument om overcompensatie uit te sluiten en een doelmatige uitvoering van de universeledienstverplichting te waarborgen.

(94) Tot slot stellen de Tsjechische autoriteiten dat het toepassingsgebied van de universeledienstverplichting in overeenstemming is met de transparantievereiste van de DAEB-kaderregeling van 2012, aangezien dit het voorwerp van een passende raadpleging vormde, zoals uitgelegd in overweging 81, en de resultaten van de raadpleging bekend zijn gemaakt.

6.2. Reactie van Tsjechië op de opmerkingen van de belanghebbenden

6.2.1. Reactie van Tsjechië op de opmerkingen van Zásilkovna

(95) Tsjechië acht de redenering van Zásilkovna, dat actuele gegevens over de marktsituatie gebruikt om conclusies te behandelen die het CTO met betrekking tot de noodzaak om de universeledienstverplichting op te leggen, heeft getrokken bij de afronding van de evaluatie van 2016, ondeugdelijk, aangezien de situatie op de markt in 2020 verschilt van de situatie op basis waarvan de universeledienstverplichting werd opgelegd. Het besluit om de universeledienstverplichting op te leggen, is gebaseerd op de uitkomst van de evaluatie die in 2016 werd verricht. Bij de beoordeling van de regelmatigheid van de benadering die Tsjechië heeft toegepast bij zijn besluit over de noodzaak om deze verplichtingen op te leggen, moet de situatie op het moment dat een dergelijk besluit werd genomen, worden geëvalueerd, en niet de huidige situatie.

(96) Wat betreft de bewering van Zásilkovna dat de universeledienstverplichting, zoals gedefinieerd door de Tsjechische autoriteiten, niet als een echte DAEB kan worden beschouwd omdat zij op commerciële basis door particuliere exploitanten zonder enige steun kan worden uitgevoerd, stelt Tsjechië dat het bij het opleggen van de verplichting heeft gehandeld in overeenstemming met de vereisten van de wet op de postdiensten, die Richtlijn 97/67/EG omzet. Aan de hand van deze procedure werd bevestigd dat de diensten in het kader van de universeledienstverplichting nog steeds een objectieve behoefte van het publiek vormen waarvoor een verplichting moet worden opgelegd. Het voornemen om een verplichting op te leggen om de postwisseldienst te verlenen, werd opgenomen in de publieke raadpleging die deel uitmaakte van de evaluatie en werd ook gepresenteerd tijdens een workshop met belanghebbenden op 5 januari 2017. Zásilkovna maakte echter geen gebruik van zijn recht om opmerkingen te maken en diende tijdens de publieke raadpleging geen bezwaar in tegen dit voornemen.

(97) Wat betreft de bewering van Zásilkovna dat de afschrijvingsperioden voor activa voor het uitvoeren van de universeledienstverplichting, zoals gedefinieerd door de Tsjechische autoriteiten, met het oog op de toewijzingsperiode, ongegrond zijn, stelt Tsjechië dat de verwachte afschrijvingsperiode voor de activa van de Tsjechische Post aan de Commissie is voorgelegd met het oog op de aanmelding van staatssteun voor de periode 2018-2022. Dit overzicht is in overeenstemming met de verwachte levensduur van de activa zoals vermeld in het financiële deel van het jaarverslag van de Tsjechische Post, dat is geverifieerd door een controleur, terwijl het controleoordeel deel uitmaakt van het jaarverslag. Het CTO acht de in de lijst opgenomen activa noodzakelijk voor het uitvoeren van de universeledienstverplichting en is van mening dat de veronderstelde afschrijvingsperioden redelijk zijn.

(98) Wat betreft de stelling van Zásilkovna over de beweerde inbreuk op de regels inzake financiële transparantie voor openbare bedrijven stelt Tsjechië dat de berekening van de geraamde activa en passiva in overeenstemming is met de boekhoudregels die in Tsjechië gelden en dat de boekhouding van de Tsjechische Post door een bevoegde instantie (onafhankelijke controleur) is geverifieerd. Tsjechië is van mening dat het feit dat een deel van de compensatie voor de universeledienstverplichting is opgenomen in de boekhouding voor 2019 geen aanleiding geeft tot vermoedens van een inbreuk op de regels inzake de transparantie van de financiële betrekkingen tussen lidstaten en openbare bedrijven en stelt dat Zásilkovna in plaats daarvan de informatie in het jaarverslag verkeerd heeft begrepen.

(99) Wat betreft de bewering van Zásilkovna in overweging 61 dat inbreuk is gemaakt op de regels voor overheidsopdrachten stelt Tsjechië dat: i) de aanbestedingsprocedure om objectieve, rechtmatige redenen en op de wettelijk voorgeschreven wijze werd geannuleerd, aangezien geen van de deelnemers voldeed aan de criteria om aan de aanbesteding te kunnen deelnemen; ii) Zásilkovna sowieso geen verklaring van belangstelling in de deelname aan de aanbestedingsprocedure had ingediend; iii) het CTO voorafgaand aan de indiening van offertes alle potentiële inschrijvers de mogelijkheid heeft geboden om vragen te stellen over de voorwaarden en het toepassingsgebied van de aanbesteding, om een maximale transparantie te waarborgen en om iedereen in staat te stellen alle noodzakelijke informatie te verzamelen om hun offertes te kunnen opstellen, en iv) het CTO na afloop van de uiterste termijn begon met het evalueren van de offertes, in overeenstemming met de standaardpraktijk. De aanbestedingsprocedure was zodanig ontworpen dat meerdere inschrijvers konden deelnemen, zelfs wanneer zij niet het volledige aanbod aan diensten in het kader van de universeledienstverplichting, zoals gedefinieerd door de Tsjechische autoriteiten, aanboden, en dat meerdere licenties konden worden toegekend aan verschillende aanbieders van universele diensten voor verschillende diensten in het kader van de universeledienstverplichting. Het was daarom niet noodzakelijk om de verlening van alle gevraagde universele diensten door een enkele exploitant te waarborgen. Gezien het bovenstaande was de aanbestedingsprocedure volgens Tsjechië niet discriminatoir, maar juist opgesteld op een wijze die alle aanbieders van postdiensten in staat stelde om zich in te schrijven om te worden aangewezen als de universeledienstverlener.

(100) Wat betreft de bewering van Zásilkovna dat het contrafeitelijke scenario onrealistisch is en alleen is opgesteld om een toereikende buffer te creëren om de nettokosten van 10 miljard CZK voor de periode 2018-2022 te rechtvaardigen, stelt Tsjechië dat: i) de NAC-methode die is gebruikt voor de berekening van de nettokosten niet door de houder van de postlicentie mag worden bepaald, maar is vastgelegd in de wet op de postdiensten; ii) de prijzen van de diensten van de Tsjechische Post die niet onder de universeledienstverplichting vallen in zowel het feitelijke als het contrafeitelijke scenario op hetzelfde niveau in aanmerking worden genomen en de kostenoriëntering hierop niet van toepassing is, in tegenstelling tot de prijzen van het dienstenonderdeel van de universeledienstverplichting; iii) de vergoeding van de nettokosten beperkt is tot de economische verliezen die voortvloeien uit de universeledienstverplichting in de afzonderlijke boekhouding van de kosten en inkomsten; iv) terwijl voor de berekening van de nettokosten in het feitelijke scenario voorafgaand aan de bekendmaking van Regeringsbesluit nr. 178/2015 slechts 2 108 verplichte postkantoren werden gebruikt, de verplichting sinds 2016 is uitgebreid tot 3 200 postkantoren en v) het contrafeitelijke scenario geloofwaardig en naar behoren gekwantificeerd is (zie de overwegingen 82 tot en met 89) en de Tsjechische Post tegelijkertijd handelt in overeenstemming met de markttrends. Tsjechië is van mening dat het huidige compensatiemaximum een doeltreffende prikkel is om te zorgen voor kostenefficiëntie, terwijl de bewering dat het contrafeitelijke scenario is aangepast om aan te sluiten op het verhoogde maximum om bovenstaande redenen ongegrond is.

(101) Wat betreft de bewering van Zásilkovna dat de Tsjechische Post de NAC heeft overgewaardeerd door de start van de goedkope D+n-bezorging niet in aanmerking te nemen in het contrafeitelijke scenario, stelt Tsjechië dat hiermee wel degelijk rekening is gehouden, zoals blijkt uit de gedetailleerde documentatie die op 18 januari 2020 bij de Commissie is ingediend.

(102) Tot slot betwist Tsjechië de bewering van Zásilkovna dat de Tsjechische Post zuiver commerciële activiteiten kruissubsidieert door 781 Balíkovna-afhaalpunten op te zetten en vervolgens pakketten en bijbehorende inkomsten weg te leiden van minder winstgevende postkantoren naar deze 781 afhaalpunten teneinde de NAC kunstmatig te verhogen, waardoor de Tsjechische Post wordt overgecompenseerd. Tsjechië stelt dat dit niet waar is omdat: i) de Tsjechische Post manieren moet vinden om zijn activiteiten te stroomlijnen en zijn diensten aantrekkelijker te maken voor klanten, en ii) in de NAC-berekening naar behoren rekening is gehouden met de nettokosten van Balíkovna, zowel in het feitelijke als het contrafeitelijke scenario, zodat de Balíkovna-diensten niet leiden tot overcompensatie en derhalve geen sprake is van een kruissubsidiëring van diensten die niet onder de universeledienstverplichting vallen.

6.2.2. Reactie van Tsjechië op de opmerkingen van PNS

(103) Net zoals in overweging 95 met betrekking tot de opmerkingen van Zásilkovna is Tsjechië van mening dat de redenering waarbij PNS actuele gegevens over de marktsituatie gebruikt om conclusies te behandelen die het CTO na afronding van de evaluatie van 2016 heeft getrokken met betrekking tot de noodzaak om de verplichting op te leggen, volledig ondeugdelijk is.

(104) Net zoals in overweging 96 met betrekking tot de vraag of de universeledienstverplichting, zoals gedefinieerd door de Tsjechische autoriteiten, op commerciële basis door particuliere exploitanten zonder enige steun kan worden uitgevoerd, stelt Tsjechië dat het, bij het opleggen van de verplichting, heeft gehandeld in overeenstemming met de vereisten van de wet op de postdiensten, die Richtlijn 97/67/EG omzet. Tijdens de door het CTO in het kader van de evaluatie van 2016 uitgevoerde publieke raadpleging uitte PNS (toen Mediaservis s.r.o.) zijn standpunt dat het opleggen van de universeledienstverplichting op dat moment nog steeds noodzakelijk was, aangezien de markt niet in dergelijke diensten kon voorzien. Tsjechië voegt hieraan toe dat tijdens de evaluatie van 2016 geen andere exploitanten werden gevonden die op commerciële basis postdiensten konden verlenen op een wijze die consistent was met het uitvoeren van de universeledienstverplichting.

(105) Wat betreft de bewering van PNS dat de postwisseldienst op dezelfde wijze, maar goedkoper dan de Tsjechische Post door financiële instellingen kan worden verleend en derhalve moet worden uitgesloten van het toepassingsgebied van de universeledienstverplichting, stelt Tsjechië dat in de evaluatie van 2016, in het kader waarvan PNS geen bezwaar maakte tegen de opneming van postwissels in dat toepassingsgebied, werd geconcludeerd dat: i) de postwisseldienst een objectieve behoefte van het publiek vormt; ii) geen andere marktdienst een postwissel kan vervangen, en iii) een dergelijke dienst moest worden opgenomen in het toepassingsgebied van de universeledienstverplichting. Tsjechië legt bovendien uit dat met de postwisseldienst, op basis van informatie uit afzonderlijke verslagen van kosten en inkomsten, in 2018 en 2019 geen verlies werd gemaakt (de winstgevendheid was in beide jaren hoger dan [5-25] %) en in het kader van deze dienst geen aanvullende nettokosten worden gemaakt, zoals ook verklaard door de Tsjechische Post in haar brief aan de Commissie van 21 juli 2020 (punt 18).

(106) Net zoals in overweging 99 met betrekking tot de vraag of inbreuk is gemaakt op de regels voor overheidsopdrachten omdat de criteria voor de deelname aan een aanbesteding voor de selectie van een houder van een postlicentie op discriminatoire wijze zouden zijn opgesteld, is Tsjechië van mening dat de aanbestedingsprocedure niet discriminatoir was, maar juist zo was ontworpen dat alle aanbieders van postdiensten een inschrijving konden indienen om als universeledienstverlener te worden aangewezen.

(107) Wat betreft de bewering van PNS dat de Tsjechische Post wordt overgecompenseerd omdat het aantal postkantoren dat niet door de Tsjechische Post zou worden geëxploiteerd wanneer hiertoe geen verplichting zou zijn opgelegd, in verband met het sinds 2018 verhoogde compensatiemaximum opzettelijk was aangepast om te komen tot een hogere NAC, stelt Tsjechië in de uitleg in overweging 100 dat: i) de wijziging van het aantal postkantoren dat in het contrafeitelijke scenario zou sluiten voortvloeit uit de wijziging van de verplichting om een groter aantal postkantoren te exploiteren; ii) de sluiting van postkantoren in het contrafeitelijke scenario correct is gekwantificeerd, en iii) de algemene exploitatie en ontwikkeling van het netwerk van de Tsjechische Post in overeenstemming is met de markttrends.

(108) Wat betreft de bewering van PNS dat de in februari 2020 ingevoerde bezorging met twee snelheden (prioritair, D+1, en goedkoop, D+n), in strijd is met de verplichting om te waarborgen dat elke werkdag post wordt bezorgd, stelt Tsjechië dat: i) de Tsjechische Post nog steeds verplicht is om de bezorging op welk adres dan ook op elke werkdag te waarborgen wanneer klanten hierom verzoeken; ii) klanten dit verzoek doen door te betalen voor prioritaire postbezorging waarna het poststuk wordt bezorgd volgens de D+1-regeling, en iii) de aanpassing van de door de Tsjechische Post aangeboden diensten in de vorm van twee bezorgsnelheden en de hieruit voortvloeiende kostenbesparingen naar behoren in aanmerking zijn genomen bij het vaststellen van een raming van de nettokosten met het oog op deze aanmelding.

(109) Wat betreft de bewering van PNS dat de Tsjechische Post de compensatie voor de universeledienstverplichting misbruikt om de diensten te kruisfinancieren die het bedrijf buiten het toepassingsgebied van de universeledienstverplichting aanbiedt en om diensten die niet onder deze verplichting vallen tegen extreem lage prijzen aan te bieden, stelt Tsjechië dat het voorbeeld waarbij PNS de prijzen van twee diensten — “goedkoop gewoon poststuk” en “direct poststuk” — vergelijkt ter staving van deze bewering, niet opgaat. Terwijl de dienst “gewoon poststuk” (obyčejné psaní) voor iedereen beschikbaar is en een dergelijk poststuk kan worden verstuurd door het bij een willekeurig postkantoor van de Tsjechische Post af te geven of in een brievenbus te gooien en er geen minimumaantal afzonderlijke poststukken geldt (41), is de dienst “direct poststuk” (obchodní psaní) bedoeld voor aanbieders van post in grote partijen, met een minimumaantal van 500 stuks van een bepaald poststuk met identieke afmetingen, die slechts op basis van een overeenkomst met de Tsjechische Post en vanaf geselecteerde postkantoren kunnen worden verstuurd, waarbij de poststukken moeten worden voorbehandeld (gesorteerd en gebundeld) volgens de vooraf in de overeenkomst vastgelegde vereisten. Deze poststukken mogen bovendien alleen het volgende bevatten: kranten, tijdschriften, boeken, brochures, catalogi, folders of drukwerk voor uitsluitend reclamedoeleinden, informatie die bedoeld is voor leden van klanten- en getrouwheidsprogramma’s en communicatie die gericht is op het inzamelen van geld of andere middelen voor activiteiten die door organisaties of personen in het openbaar belang worden uitgevoerd. Het verschil in de prijzen voor de twee diensten vormt een afspiegeling van de bovengenoemde verschillen in kwaliteit en gebruikte bedrijfsmiddelen voor het verlenen van de diensten. Daarnaast herinnert Tsjechië aan het arrest van het Gerecht in de zaak První novinová společnost (42), waarin het concludeert dat de DAEB-kaderregeling op generlei wijze uitsluit dat een exploitant aan wie een universeledienstverplichting is opgelegd de met het oog daarop betaalde compensatie vrij toewijst aan andere diensten.

(110) Tsjechië wijst de beweringen van PNS af, waarin het bedrijf stelt dat: i) de kosten van de diensten die niet onder de universeledienstverplichting vallen op onjuiste wijze zijn toegerekend aan de universeledienstverplichting, zoals gedefinieerd door de Tsjechische autoriteiten, om de indruk te wekken dat de uitvoering van de universeledienstverplichting een aanzienlijke financiële last voor de Tsjechische Post vormt; ii) de regels inzake de toerekening van kosten en inkomsten met het oog op het voeren van een afzonderlijke boekhouding volledig worden overgelaten aan het oordeel van de houder van de postlicentie, en iii) het CTO op geen enkele wijze onderzoekt of de toerekeningsregels (formules) feitelijk juist zijn. Tsjechië stelt dat houders van postlicenties in Tsjechië verplicht zijn om hun toerekeningsregels ter goedkeuring aan het CTO voor te leggen op grond van artikel 33a, lid 4, van de wet op de postdiensten, waarin ook de bevoegdheid van het CTO is vastgesteld voor het onderzoeken en goedkeuren van deze regels. De goedgekeurde toerekeningsregels omvatten een gedetailleerde beschrijving van het beginsel voor de toerekening van de kosten en inkomsten van de financiële boekhouding in een mate van gedetailleerdheid die nodig is voor afzonderlijke verslagen van kosten en inkomsten zoals vereist van houders van postlicenties op grond van de wet op de postdiensten en in overeenstemming met Besluit nr. 465/2012 tot uitvoering van die wet. Gezien het bovenstaande is de boekhouding van de Tsjechische Post volgens Tsjechië naar behoren uitgesplitst tussen de universeledienstverplichting, zoals gedefinieerd door de Tsjechische autoriteiten, en de diensten die niet onder de universeledienstverplichting vallen.

(111) Tot slot stelt Tsjechië met betrekking tot de beweringen van PNS in overweging 71 dat de Tsjechische Post op “onredelijke, doelloze en ondoelmatige wijze” middelen uitgeeft in het kader van “dubieuze overeenkomsten, transacties en omstandigheden” dat de vraag of de uitgaven van de Tsjechische Post doeltreffend en doelmatig zijn door de oprichter van het bedrijf (het Ministerie van Binnenlandse Zaken) wordt gemonitord, terwijl de Tsjechische Post tegelijkertijd haar eigen interne programma voor naleving van de regelgeving ter bestrijding van corruptie en andere vormen van wangedrag (43) heeft opgezet en dat, wanneer ondanks alle getroffen maatregelen, twijfels bestaan over oneerlijke praktijken bij de gunning van een bepaald contract, de kwestie wordt aangepakt door de bevoegde autoriteiten, zoals de gemeentelijke rechtbank in Praag.

7. BEOORDELING VAN DE MAATREGEL

7.1. Aanwezigheid van steun

(112) Overeenkomstig artikel 107, lid 1, VWEU “zijn steunmaatregelen van de staten of in welke vorm ook met staatsmiddelen bekostigd, die de mededinging door begunstiging van bepaalde ondernemingen of bepaalde producties vervalsen of dreigen te vervalsen, onverenigbaar met de interne markt, voor zover deze steun het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloedt”.

(113) Hieruit volgt dat om een maatregel aan te merken als staatssteun in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU, de volgende vier cumulatieve voorwaarden moeten zijn vervuld: i) de maatregel is toerekenbaar aan de lidstaat en wordt uit staatsmiddelen bekostigd; ii) de maatregel levert een economisch voordeel voor ondernemingen op; iii) dit voordeel is selectief, en iv) de maatregel vervalst de mededinging of dreigt deze te vervalsen en beïnvloedt het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig.

7.2. Aan de staat toerekenbare steun en het bestaan van staatsmiddelen

(114) Om te worden aangemerkt als staatssteun, moet een maatregel aan de staat zijn toe te rekenen en moet deze al dan niet rechtstreeks met staatsmiddelen worden bekostigd.

(115) De compensatie voor het uitvoeren van de universeledienstverplichting, zoals gedefinieerd door de Tsjechische autoriteiten, wordt door Tsjechië uit zijn eigen begroting betaald en wordt beheerd door het CTO. Het CTO bepaalt de hoogte van de compensatie aan de hand van de procedure die is vastgesteld in de wet op de postdiensten (zie punt 8.2.2).

(116) De aan de Tsjechische Post toegekende compensatie voor het uitvoeren van haar universeledienstverplichting is derhalve toe te rekenen aan de staat en wordt bekostigd met staatsmiddelen.

7.3. Aan een onderneming toegekende steun

(117) De toekenning van overheidsfinanciering kan alleen als staatssteun worden aangemerkt wanneer de begunstigde ervan een onderneming in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU is. Het Hof van Justitie heeft ondernemingen consequent gedefinieerd als eenheden die een economische activiteit uitoefenen (44). De kwalificatie van een entiteit als een onderneming hangt dus af van de aard van haar activiteit, ongeacht haar rechtsvorm en de wijze waarop zij wordt gefinancierd (45). Een activiteit moet algemeen als economisch van aard worden beschouwd wanneer zij bestaat in het aanbieden van goederen en diensten op een markt (46). Een entiteit die zowel economische als niet-economische activiteiten verricht, moet alleen ten aanzien van de economische activiteiten als onderneming worden aangemerkt (47).

(118) In de onderhavige zaak biedt de Tsjechische Post tegen betaling postdiensten aan op de Tsjechische postmarkt, waarbij het bedrijf concurreert met andere aanbieders. Het aanbieden van postdiensten op deze markt vormt een economische activiteit. De staat compenseert de Tsjechische Post voor het verlenen van sommige diensten (de universeledienstverplichting, zoals gedefinieerd door de Tsjechische autoriteiten) en compenseert derhalve een economische activiteit. Bijgevolg moet de Tsjechische Post, wat de door de maatregelen in kwestie gefinancierde activiteiten betreft, worden aangemerkt als een onderneming.

7.4. Voordeel

(119) Een voordeel in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU, is een economisch voordeel dat een onderneming onder normale marktvoorwaarden, dat wil zeggen zonder tussenkomst van de staat, niet zou hebben verkregen (48). Alleen de gevolgen van de maatregel voor de onderneming zijn relevant, niet de oorzaken of doeleinden van de overheidsmaatregel (49). Als de financiële situatie van de onderneming is verbeterd als gevolg van de overheidsmaatregel, is er sprake van een voordeel.

(120) De compensatie voor de universeledienstverplichting is bedoeld om de volledige of een deel van de nettokosten te dekken die door de Tsjechische Post zijn gemaakt bij de uitvoering van de universeledienstverplichting, zoals gedefinieerd door de Tsjechische autoriteiten. Zonder tussenkomst van de overheid zou de Tsjechische Post deze kosten zelf moeten dragen. De onderzochte maatregel verlicht een deel van de kosten van de economische activiteiten van de Tsjechische Post en verbetert de financiële situatie van de onderneming. Als gevolg hiervan en onverminderd de vraag of de maatregel in overeenstemming is met de door het Hof van Justitie in zijn arrest in zaak C-280/00, Altmark (50), vastgestelde voorwaarden, wordt met de onderzochte maatregel op het eerste gezicht een voordeel toegekend aan de Tsjechische Post.

Vervulling van de Altmark-criteria

(121) Compensatie voor de openbare dienst die wordt toegekend aan een onderneming en die voldoet aan de vier criteria zoals vastgesteld in de zaak Altmark verschaft geen economisch voordeel en vormt derhalve geen staatssteun. Deze vier criteria, die cumulatief zijn, luiden als volgt: a) De begunstigde onderneming moet daadwerkelijk belast zijn geweest met de uitvoering van openbaredienstverplichtingen en die verplichtingen moeten duidelijk zijn afgebakend. b) De parameters op basis waarvan de compensatie wordt berekend, moeten vooraf op objectieve en doorzichtige wijze zijn vastgesteld. c) De compensatie mag niet hoger zijn dan nodig is om de kosten van de uitvoering van de openbaredienstverplichting geheel of gedeeltelijk te dekken, rekening houdend met de opbrengsten alsmede met een redelijke winst. d) Wanneer de met de uitvoering van openbaredienstverplichtingen te belasten onderneming in een concreet geval niet wordt gekozen in het kader van een openbare aanbesteding, waarbij de kandidaat kan worden geselecteerd die deze diensten tegen de laagste kosten voor de gemeenschap kan leveren, moet de noodzakelijke compensatie worden vastgesteld op basis van de kosten die een gemiddelde, goed beheerde onderneming binnen dezelfde sector, die zodanig is uitgerust dat zij aan de vereisten van de openbare dienst kan voldoen, zou hebben gemaakt, rekening houdend met de opbrengsten en een redelijke winst uit de uitoefening van deze verplichtingen.

(122) Wat betreft de compensatie die in de beoordelingsperiode aan de Tsjechische Post is toegekend, erkennen de Tsjechische autoriteiten dat niet is voldaan aan het vierde Altmark-criterium. De Commissie is ook van oordeel dat niet aan het vierde Altmark-criterium is voldaan, omdat de Tsjechische autoriteiten, bij gebrek aan een openbare aanbesteding, waarbij de kandidaat kan worden geselecteerd die de dienst tegen de laagste kosten voor de gemeenschap kan leveren (51), niet hebben aangetoond dat de hoogte van de compensatie is bepaald op basis van de kosten die een goed beheerde onderneming binnen dezelfde sector zou hebben gemaakt, rekening houdend met de opbrengsten en een redelijke winst.

(123) Vanwege de cumulatieve aard van de vier Altmark-criteria wordt de compensatie geacht een voordeel te verstrekken in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU wanneer aan een van deze criteria niet is voldaan. Omdat in het onderhavige geval niet is voldaan aan ten minste een van de vier Altmark-criteria, concludeert de Commissie dat de compensatie voor het uitvoeren van de universeledienstverplichting een voordeel oplevert voor de Tsjechische Post.

7.5. Selectiviteit

(124) In artikel 107, lid 1, VWEU is bepaald dat, wil een maatregel kunnen worden aangemerkt als staatssteun, deze “bepaalde ondernemingen of bepaalde producties” moet begunstigen. De Commissie merkt op dat de compensatie voor de universeledienstverplichting alleen aan de Tsjechische Post zal worden toegekend. Omdat het onderhavige geval een individuele steunmaatregel betreft, is het vaststellen van het economische voordeel (zie de overwegingen 119 tot en met 123) voldoende om aan te nemen dat de maatregel selectief is (52). Het lijkt in ieder geval niet zo te zijn dat andere ondernemingen in dezelfde of andere sectoren in een vergelijkbare feitelijke en juridische situatie hetzelfde voordeel genieten. De maatregel is derhalve selectief in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU.

7.6. Invloed op het handelsverkeer en verstoring van de mededinging

(125) Bij staatsmiddelen ten behoeve van ondernemingen is er alleen sprake van staatssteun in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU wanneer deze de mededinging “vervalsen of dreigen te vervalsen” en het “handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig [beïnvloeden]”.

(126) Wat de vervalsing van de mededinging betreft, wordt een door de staat toegekende maatregel geacht de mededinging te vervalsen of te dreigen vervalsen wanneer daarmee de concurrentiepositie van de begunstigde onderneming ten opzichte van andere, concurrerende ondernemingen kan worden versterkt (53). In de praktijk wordt ervan uitgegaan dat er sprake is van verstoring van de mededinging wanneer een staat een financieel voordeel verleent aan een onderneming in een geliberaliseerde sector waar concurrentie bestaat of zou kunnen bestaan.

(127) Wat de ongunstige beïnvloeding van het handelsverkeer betreft, heeft het Hof in zijn rechtspraak vastgesteld dat elke steunverlening aan een onderneming die activiteiten in de interne markt uitvoert het handelsverkeer tussen lidstaten ongunstig kan beïnvloeden (54). Op het gebied van staatssteun wordt een ongunstige beïnvloeding van het handelsverkeer niet a priori uitgesloten door de omstandigheid dat de verrichte dienst plaatselijk of regionaal van aard is. Hoewel er geen strikte drempel of strikt percentage is waaronder mag worden aangenomen dat het handelsverkeer tussen de lidstaten niet ongunstig wordt beïnvloed, kan het beperkte bereik van de economische activiteit, dat kan blijken uit een zeer lage omzet, het minder aannemelijk maken dat het handelsverkeer ongunstig wordt beïnvloed.

(128) Wat de onderhavige zaak betreft, merkt de Commissie op dat de Tsjechische Post actief is op de Tsjechische postmarkt, die sinds 1 januari 2013 geliberaliseerd is. De Tsjechische Post concurreert derhalve met andere aanbieders.

(129) Bepaalde concurrenten van de Tsjechische Post, en met name concurrenten die diensten voor pakketbezorging aanbieden, maken deel uit van internationale groepen die ook in andere lidstaten actief zijn (bijvoorbeeld DPD).

(130) Er is derhalve sprake van handel tussen de lidstaten in de postsector en de compensatie voor de openbare dienst die aan de Tsjechische Post is toegekend, versterkt zijn positie ten opzichte van andere concurrerende postbedrijven in de Unie.

(131) De Commissie concludeert dat het waarschijnlijk is dat de aan de Tsjechische Post toegekende compensatie voor het uitvoeren van de universeledienstverplichting, zoals gedefinieerd door de Tsjechische autoriteiten, het handelsverkeer ongunstig zal beïnvloeden en de mededinging zal vervalsen.

7.7. Conclusie

(132) In het licht van bovenstaande concludeert de Commissie dat de aan de Tsjechische Post toegekende compensatie voor het uitvoeren van de universeledienstverplichting in de periode 2018-2022 voldoet aan de criteria van artikel 107, lid 1, VWEU en dat de maatregel derhalve staatssteun vormt in de zin van die bepaling.

7.8. Rechtmatigheid van de bij de Commissie aangemelde steunmaatregelen

(133) Op grond van de paragrafen 34c en 34d van de wet op de postdiensten heeft de Tsjechische Post recht op een jaarlijkse compensatie die gelijk is aan de nettokosten (met een maximum van 1,5 miljard CZK indien de nettokosten hoger zijn dan 1,5 miljard CZK), zodra het CTO de nettokosten van de Tsjechische Post heeft geverifieerd. In artikel 34c, lid 3, van de wet op de postdiensten is bepaald dat de staat, via het CTO, de voorlopige nettokosten van de houder van de postlicentie vergoedt. Daarnaast is in artikel 34d, lid 4, van de wet op de postdiensten bepaald dat de staat, via het CTO, aan de houder van de postlicentie een bedrag betaalt dat gelijk is aan het verschil tussen de voorlopige nettokosten en de definitieve nettokosten die een onredelijke last vormen.

(134) Na de verificatie van de nettokosten van de Tsjechische Post door het CTO heeft de Tsjechische Post de jaarlijkse compensatie voor de jaren 2018-2022 reeds opgenomen in haar boekhouding, ofschoon die compensatie nog niet is uitbetaald (55).

(135) Bijgevolg beschouwt de Commissie deze compensatie voor de universeledienstverplichting als onrechtmatige steun, in de zin van artikel 1, punt f), van de procedureverordening.

8. BEOORDELING VAN DE VERENIGBAARHEID

8.1. Verenigbaarheid krachtens artikel 106, lid 2, VWEU

(136) Voor zover de compensatie voor de universeledienstverplichting ten gunste van de Tsjechische Post staatssteun vormt in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU, moet worden beoordeeld of deze verenigbaar is met de interne markt.

(137) De Tsjechische autoriteiten beschouwen de compensatie voor de universeledienstverplichting als compensatie voor het uitvoeren van DAEB’s. De verenigbaarheid van een dergelijke compensatie met de interne markt moet bijgevolg worden beoordeeld op basis van artikel 106, lid 2, VWEU.

(138) Artikel 106, lid 2, VWEU luidt als volgt: “De ondernemingen belast met het beheer van diensten van algemeen economisch belang of die het karakter dragen van een fiscaal monopolie, vallen onder de regels van de Verdragen, met name onder de mededingingsregels, voor zover de toepassing daarvan de vervulling, in feite of in rechte, van de hun toevertrouwde bijzondere taak niet verhindert. De ontwikkeling van het handelsverkeer mag niet worden beïnvloed in een mate die strijdig is met het belang van de Unie.”.

(139) Overeenkomstig deze bepaling kan de Commissie compensatie voor DAEB’s verenigbaar verklaren met de interne markt, mits aan bepaalde voorwaarden is voldaan. De Commissie heeft de voorwaarden waaronder zij artikel 106, lid 2, VWEU toepast, vastgelegd in de DAEB-besluit van 2012 (56) en de DAEB-kaderregeling van 2012.

(140) De Tsjechische autoriteiten hebben compensatie aangemeld tot een maximumbedrag van 1 500 miljoen CZK (55,5 miljoen EUR). Voor zover de aan de Tsjechische Post toe te kennen compensatie hoger is dan 15 miljoen EUR per jaar, valt deze compensatie niet onder het toepassingsgebied van het DAEB-besluit van 2012, zoals uiteengezet in artikel 2 van dat besluit.

(141) Staatssteun die buiten het toepassingsgebied van het DAEB-besluit van 2012 valt, kan verenigbaar worden verklaard met artikel 106, lid 2, VWEU indien deze voor het beheer van de betrokken DAEB noodzakelijk is en deze de ontwikkeling van het handelsverkeer niet beïnvloedt in een mate die strijdig is met het belang van de Unie (57). In dit verband worden in de DAEB-kaderregeling van 2012 de richtsnoeren uiteengezet voor het beoordelen van de verenigbaarheid van DAEB-compensatie.

8.2. Naleving van de DAEB-kaderregeling van 2012

(142) Om te beoordelen of de aan de Tsjechische Post toegekende compensatie voor de universeledienstverplichting verenigbaar is met de regels, zijn in de DAEB-kaderregeling van 2012 de relevante voorwaarden beschreven waaraan moet worden voldaan. Die voorwaarden zijn hieronder vermeld.

8.2.1. Echte dienst van algemeen economisch belang in de zin van artikel 106 VWEU

(143) Zoals vermeld in punt 46 van de DAEB-mededeling van de