Beschikking van de Commissie

van 21 mei 2003

tot uitvoering van Beschikking nr. 507/2001/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende een aantal maatregelen met betrekking tot een trans-Europees netwerk voor het verzamelen, produceren en verspreiden van statistieken over het intra- en extracommunautaire goederenverkeer (Edicom)

(kennisgeving geschied onder nummer C(2003) 1598)

(2003/374/EG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,

Gelet op Beschikking nr. 507/2001/EG van het Europees Parlement en de Raad van 12 maart 2001 betreffende een aantal maatregelen met betrekking tot een trans-Europees netwerk voor het verzamelen, produceren en verspreiden van statistieken over het intra- en extracommunautaire goederenverkeer (Edicom)(1), en met name op artikel 3,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Beschikking nr. 507/2001/EG verschaft het referentiekader voor een informatienetwerk voor het verzamelen, produceren en verspreiden van statistieken over het intra- en extracommunautaire goederenverkeer en belast de Commissie met het opzetten ervan.

(2) De in deze beschikking vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met de in Beschikking nr. 507/2001/EG bepaalde doelstellingen en voorwaarden en komen dus in aanmerking voor communautaire financiering.

(3) Om de doelstellingen van Beschikking nr. 507/2001/EG te bereiken, wordt een deel van de middelen in de vorm van subsidies direct toegekend, en wel uitsluitend aan de overheidsdiensten en instellingen die direct betrokken zijn bij het verzamelen, produceren en verspreiden van statistieken over het intra- en extracommunautaire goederenverkeer.

(4) Dienovereenkomstig moet de Commissie het jaarlijkse werkprogramma inclusief de verdeling van de jaarlijkse uitgaven goedkeuren.

(5) De in deze beschikking vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het bij Verordening (EEG) nr. 3330/91 van de Raad(2), laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1624/2000 van het Europees Parlement en de Raad(3), en Verordening (EG) nr. 1172/95 van de Raad(4), laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 374/98(5), opgerichte Comité voor de statistiek van het goederenverkeer tussen lidstaten en het Comité voor de statistiek van het goederenverkeer met derde landen,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

Uit hoofde van het werkprogramma voor het jaar 2003 komen de in bijlage I vermelde maatregelen in aanmerking voor communautaire financiering binnen de beperkingen van de in bijlage II genoemde bedragen.

Artikel 2

Deze beschikking is gericht tot de lidstaten.

Gedaan te Brussel, 21 mei 2003.

Voor de Commissie

Pedro Solbes Mira

Lid van de Commissie

(1) PB L 76 van 16.3.2001, blz. 1.

(2) PB L 316 van 16.11.1991, blz. 1.

(3) PB L 187 van 26.7.2000, blz. 1.

(4) PB L 118 van 25.5.1995, blz. 10.

(5) PB L 48 van 19.2.1998, blz. 6.

BIJLAGE I

EDICOM-MAATREGELEN - ALGEMEEN WERKPROGRAMMA

Maatregelen met betrekking tot het opzetten van een netwerk met betere, goedkopere en sneller beschikbare informatie conform de eisen van het communautaire beleid

Doelstellingen van het werkprogramma voor 2003:

1. Ontwerpen van geavanceerde schattingsmethoden

Het doel van de voorgestelde maatregelen is het produceren van voorlopige resultaten op Europees niveau (Europese Unie en eurozone) die aan de voor hun aggregatieniveau geldende minimumkwaliteitseisen voldoen. Door vergelijking van de maandstatistieken (die welke aanvankelijk zijn gepubliceerd en die welke het resultaat zijn van latere herzieningen) zullen aan de hand van een toepasselijk econometrisch model of door middel van andere geschikte methoden de eindwaarden van regelmatig herziene gegevens kunnen worden geëxtrapoleerd. Er moet worden geanticipeerd op de impact van de uitbreiding, met name om de eventuele gevolgen voor het tijdschema van de publicatie van de resultaten van de Unie te beperken.

2. Verbetering van de kwaliteit van de basisstatistieken van de buitenlandse handel

De voorgestelde maatregelen hebben tot doel de kwaliteit van de statistieken te verbeteren door middel van een aanpassing en een harmonisering van de methoden om de gegevens die door de bedrijven worden verstrekt en die welke door de lidstaten naar Eurostat worden gestuurd, te controleren.

3. Verbetering van de meting en controle van de kwaliteit van de statistieken van de buitenlandse handel

Van oudsher behoort de meting van het buitenlandsehandelsverkeer tot de bevoegdheid van de douane, die een specifieke cultuur heeft. Deze blijkt met name uit de boekhoudkundige aanpak, met een ogenschijnlijk strikt onderscheid tussen reële waarden en fouten, die door de douane, als onderdeel van de belastingadministratie, wordt gehanteerd. Ook kennen veel lidstaten geen traditie van kwaliteitscontrole en foutenmeting en doen zij geen mededelingen over de betrouwbaarheid van de statistieken van de buitenlandse handel.

Met de voorgestelde maatregelen wordt beoogd de bijsturing van de bovenbeschreven onbevredigende situatie voort te zetten door verbetering van de meting, de controle en de waarborging van kwaliteit.

4. Verbetering van de bijwerking van de statistische resultaten

De voorgestelde maatregelen hebben tot doel een geharmoniseerde bijwerkingsprocedure vast te stellen om het effect van factoren die de kwaliteit van de statistieken schaden, af te zwakken. Wanneer de manieren waarop maandelijkse gegevens worden bijgewerkt, teveel uiteenlopen, vermindert dat de samenhang van de statistieken van de buitenlandse handel. Nadat uit de momenteel door elke lidstaat toegepaste bijwerkingsprocessen de beste praktijken zijn afgeleid, zal bijgevolg een meer geharmoniseerde procedure/aanpak op het niveau van de Unie worden voorgesteld.

5. Verbetering van de methoden voor de correctie van de statistische resultaten

Zowel voor Intrastat als Extrastat hanteren de lidstaten drempels voor de verzameling van gegevens om de verstrekkers ervan niet te overbelasten. De methoden of hulpmiddelen voor de uitvoering van door de hantering van drempels noodzakelijke correcties of voor de compensatie van de eventuele non-respons zijn nog niet geharmoniseerd. De voorgestelde maatregelen zijn bedoeld om de statistieken aan te passen op basis van de meest geschikte methoden en die aanpak in de lidstaten te veralgemenen.

6. Aanpak van de asymmetrieën in Intrastat en afstemming van de gegevens

De statistieken die door middel van Intrastat, het systeem voor de verzameling van statistieken over de intracommunautaire handel, worden geproduceerd, vertonen inconsistenties. De belangrijkste oorzaken daarvan zijn bekend. Asymmetrieën vormen een groot probleem, omdat ze hun weerslag hebben op de betrouwbaarheid van de handelsbalans in de eurozone, de betalingsbalans en de nationale rekeningen. Asymmetrieën hebben niet alleen betrekking op de intracommunautaire handel, maar doen zich ook voor bij handel met partners buiten de Europese Unie.

Om het hierboven uiteengezette probleem te verhelpen en beter in te spelen op de behoeften van de gebruikers op EU-niveau (Europese Unie, eurozone), wordt met de voorgestelde maatregelen beoogd op basis van meerdere methoden specifieke modellen te vergelijken en uit te werken om discrepanties tussen gegevens te verminderen. Daarnaast zullen sommige lidstaten verder vergelijkingen maken door middel van spiegelstatistieken op een gedetailleerd niveau, teneinde eventuele anomalieën te corrigeren.

Maatregelen met betrekking tot het opzetten van een netwerk met relevante en op de ontwikkeling van de behoeften van de gebruikers in het kader van de Economische en Monetaire Unie en van de internationale economische omgeving afgestemde informatie

Doelstellingen van het werkprogramma voor 2003:

1. Verbetering van de geheimhouding van statistieken van de buitenlandse handel

Statistieken van de buitenlandse handel worden in een zeer gedetailleerde uitsplitsing verzameld en verspreid. In veel gevallen is deze gedetailleerdheid onverenigbaar met de geheimhoudingsregels ter bescherming van de door bedrijven verstrekte individuele gegevens. Ter verhulling van gegevens passen de lidstaten op nationaal niveau hun eigen regels toe, wanneer dat nodig is, en sturen de Commissie (Eurostat) de oorspronkelijke gegevens toe met aanduiding van de niveaus waarop deze gegevens mogen worden bekendgemaakt.

De maatregel is enerzijds bedoeld om coherentere geheimhoudingsregels voor te stellen en anderzijds om na te gaan of het mogelijk is het effect van de geheimhouding uit te schakelen of te verminderen op het niveau van de geaggregeerde resultaten betreffende de handel van de Europese Unie en de eurozone.

2. Analyse van de kwaliteit van de seizoencorrectie

Eurostat produceert en verspreidt maandelijkse indicatoren van de buitenlandse handel die voor seizoenschommelingen en werkdagen zijn gecorrigeerd.

Er zijn echter verschillende methoden voor seizoencorrectie en voor correctie voor werkdagen en tevens talrijke manieren om de modellen te specificeren. Het kwaliteitsniveau van de geproduceerde indicatoren moet worden gemeten met inachtneming van de parameters voor de kwaliteit. De voorgestelde maatregelen hebben dan ook tot doel:

- kwaliteitsindicatoren betreffende de seizoengecorrigeerde gegevens te definiëren en te evalueren en daarbij de algemene indicatoren te onderscheiden van degene die specifiek kunnen zijn voor de gegevens van de buitenlandse handel;

- op basis van reële gegevens het effect te testen en te evalueren van de voornaamste bij de berekening van de seizoencorrectie gehanteerde hypothesen op de in de voorgaande fase gedefinieerde kwaliteitsindicatoren;

- een gedetailleerde balans en aanbevelingen te verstrekken.

3. Verbetering van de informatie over de indexcijfers van de buitenlandse handel

Eurostat en de meeste lidstaten publiceren zogeheten "unit value"-indexcijfers. Eurostat heeft met name een toepassing voor de nieuwe indexcijfers voor de buitenlandse handel (NICE) ontwikkeld waarmee maandelijks de "unit value"-indexcijfers kunnen worden berekend. Enkele lidstaten stellen bovendien specifieke prijsindexcijfers van de buitenlandse handel op.

De voorgestelde maatregelen hebben tot doel:

- de informaticaontwikkelingen van de NICE-toepassing tot stand te brengen;

- de inhoud van de toegankelijke informatie te vergroten door er geretropoleerde en eventueel seizoengecorrigeerde gegevens aan toe te voegen;

- in sommige lidstaten de vergelijkende analyse van de "unit value"-indexcijfers en van de prijsindexcijfers voort te zetten;

- de methodologische regels vast te leggen waaraan moet worden voldaan om prijsindexcijfers van de buitenlandse handel op te stellen die een aggregatie op het niveau van de Unie en de eurozone mogelijk maken;

- de progressieve invoering van prijsindexcijfers van de buitenlandse handel te bevorderen in de lidstaten die er geen hebben.

4. Verbetering van de informatie over de waarde van de handel

Voor de statistieken over het goederenverkeer wordt de waarde bepaald op fob-basis voor verzendingen/uitvoer en op cif-basis voor aankomsten/invoer. De publicatie van statistieken op fob-basis voor aankomsten en invoer zou, ten minste voor de geaggregeerde resultaten, de gebruikers zeer relevante gegevens opleveren. Dit concept wordt overigens aangewend voor de betalingsbalans en de productie van gegevens op een dubbele cif/fob-basis wordt door de Verenigde Naties aanbevolen. In sommige lidstaten zullen met het oog op de beschikbaarstelling van deze gegevens proefprojecten worden opgezet.

Maatregelen met betrekking tot het opzetten van een netwerk met beter in het algemene statistische systeem geïntegreerde en aan de ontwikkeling van het administratieve kader aangepaste informatie

Doelstellingen van het werkprogramma voor 2003:

1. Ontwikkeling van handelsregisters en inaanmerkingneming van de mondialisering van de handel

In de open economieën van de Europese Unie vormen statistieken van de buitenlandse handel een belangrijke bron van informatie, waaruit met name door economen, politieke besluitvormers en brancheverenigingen wordt geput. Voor een optimaal gebruik ervan is het voor de meeste gebruikers nodig dat de gegevens aan bedrijfsstatistieken worden gekoppeld, waarvoor reeds een volledige verzameling variabelen op communautair niveau beschikbaar is. Voorts moeten gebruikers ter bepaling van de invloed van internationale concerns op de handelsstatistieken over aanvullende gegevens kunnen beschikken. Met deze doelstellingen voor ogen werd een actieprogramma voorgesteld dat twee grote thema's omvat: handelsregisters en mondialisering van de handel.

- Handelsregisters

De voorgestelde maatregelen hebben tot doel handelsregisters en ondernemingsregisters te koppelen om zo een scala aan nieuwe statistische analyses van de buitenlandse handel mogelijk te maken. Zo wordt het mogelijk om per economische sector het aandeel in de buitenlandse handel te meten; ook kunnen de verbanden tussen de handelsstatistieken en de structurele bedrijfsstatistieken worden geanalyseerd.

- Mondialisering van de handel

Door de mondialisering van de handel is het van fundamenteel belang de activiteiten van bedrijven zowel in nationaal als in mondiaal verband te analyseren en te meten. Statistische gegevens hebben van oudsher hoofdzakelijk betrekking op de internationale handel, terwijl aan andere belangrijke grensoverschrijdende betrekkingen, zoals de activiteiten van multinationals en handelsstromen binnen concerns, minder aandacht wordt besteed. Hierdoor bestaat het gevaar dat grensoverschrijdende economische activiteiten niet volledig door de statistieken worden gedekt.

Met de voorgestelde maatregelen wordt beoogd na te gaan in hoever deze informatie kan worden verzameld aan de hand van de bestaande statistieken van de buitenlandse handel, en te bepalen hoe de huidige systemen technisch kunnen worden aangepast om het verzamelen van deze informatie te vergemakkelijken.

2. Verbetering van de toegang van de gebruikers van statistieken tot douanegegevens

Eurostat heeft een toepassing (Taristat) ontwikkeld die toegang biedt tot bepaalde gegevens in de douanedatabank Taric. Met dit hulpmiddel kunnen specifieke en losse gegevens worden weergegeven. Er kan evenwel worden overwogen de statistieken van de buitenlandse handel te combineren met de douanegegevens en ook om laatstgenoemde gegevens als referentie te gebruiken bij de verwerking van de gegevens over de buitenlandse handel. Deze gegevens zouden zeer relevant zijn voor degenen die de statistieken voor analysedoeleinden gebruiken, met name in het kader van handelsonderhandelingen.

Het doel van de maatregel is dan ook de gebruikers van de Comext-databank gemakkelijk toegang te bieden tot basisgegevens over tariefmaatregelen en douanerechten.

3. Aanpassing van de Intrastat- en Extrastatwetgeving

Momenteel wordt gewerkt aan een project tot aanpassing van het Intrastatsysteem (statistieken van het goederenverkeer tussen lidstaten) om de regels doorzichtiger en begrijpelijker te maken, meer rekening te houden met de ontwikkeling van de nationale praktijken op bepaalde gebieden (o.a. aanpassingen, termijnen, kwaliteit) en het systeem van parameters te voorzien met het oog op de verstrekking van resultaten die beantwoorden aan de communautaire behoeften, overeenkomstig de kwaliteitseisen inzake dekking, betrouwbaarheid en beschikbaarheid.

In 2003 wordt een nieuw project tot aanpassing van het Extrastatsysteem (statistieken van het goederenverkeer met derde landen) gestart. Conform het in 1999 door Eurostat goedgekeurde strategische plan heeft dit project tot doel:

- de inhoud van de wetgeving te verbeteren, zodat ze begrijpelijker en doorzichtiger is;

- beter rekening te houden met de behoeften van de Economische en Monetaire Unie (met name de snelle beschikbaarheid van geaggregeerde gegevens over de handel in de eurozone);

- de denkbare of noodzakelijke aanpassingen met betrekking tot de aanbevelingen van de Verenigde Naties (concepten en definities - zie documentatie) te onderzoeken;

- de denkbare of noodzakelijke aanpassingen met betrekking tot de ontwikkeling van de douanereglementering (douanewetboek) te onderzoeken;

- beter rekening te houden met de behoeften van de gebruikers (tariefstatistieken, globalisering, statistieken per sector, ...).

De voorgestelde maatregelen zijn bedoeld om de nodige analyses voor de verwezenlijking van het project uit te voeren en Eurostat bij te staan in de herziening van de wetgeving en de opstelling van de aanbevelingen die de toepassing ervan mogelijk maken.

4. Verbetering van de band tussen diensten voor de statistiek en douane-instanties

In het kader van Extrastat wordt de basisinformatie verzameld aan de hand van de douaneaangifte. De wijze waarop gegevens worden verzameld en het niveau van samenwerking tussen de douane-instantie en de dienst voor de statistiek verschillen van lidstaat tot lidstaat. De versterking van die band en de aanpassing of modernisering van de wijze waarop de douanegegevens worden verzameld en overgedragen, zullen wellicht de kwaliteit van de statistieken ten goede komen en de gegevens sneller beschikbaar maken. De lidstaten hebben verschillende maatregelen voorgesteld om die doelstellingen te halen.

Maatregelen met betrekking tot het opzetten van een netwerk ter verbetering van de statistische dienstverlening aan overheidsdiensten en gebruikers en verstrekkers van gegevens

Doelstellingen van het werkprogramma voor 2003:

1. Uitbreiding van de verspreidingsmogelijkheden

De gebruikers van de statistieken van de buitenlandse handel moeten snel toegang krijgen tot de gegevens waaraan zij behoefte hebben. Gegevens over de intra- en extracommunautaire handel van de Europese Unie en de eurozone zullen bij voorkeur worden doorgegeven via het Europees statistisch systeem, omdat dit systeem snel de meest recente, op de behoeften van verschillende gebruikers toegesneden gegevens kan verspreiden. Om dit doel te bereiken zal een aantal projecten worden voortgezet of gestart.

2. Verbetering van de dienstverlening met betrekking tot de productnomenclaturen

De productnomenclatuur is een essentiële bron van informatie voor de gebruikers van de statistieken over het goederenverkeer; ze vormt ook een moeilijkheid voor de bedrijven die hun producten in een van de talrijke rubrieken van de gecombineerde nomenclatuur moeten onderbrengen, en voor de nationale overheidsdiensten die verantwoordelijk zijn voor de contacten met de declaranten.

Er zijn verschillende maatregelen voorgesteld om de gecombineerde nomenclatuur te moderniseren en tegelijkertijd nauwkeurige en relevante informatie over de verhandelde producten te blijven bieden en de nomenclatuurgegevens toegankelijker te maken.

3. Aanpassing van de gegevensoverdracht naar Eurostat

De projecten tot herziening van de Intrastat- en Extrastatwetgeving zijn met name bedoeld om beter op de behoeften van de gebruikers in te spelen. Door de Economische en Monetaire Unie moeten snel geaggregeerde gegevens over het handelsverkeer in de eurozone beschikbaar zijn, terwijl de inhoud van de gedetailleerde gegevens kan worden aangepast om beter op bestaande of nieuwe behoeften in te spelen.

In dit verband wordt voorgesteld de gegevensoverdracht naar Eurostat en de projecten tot herziening van de referentieregelgeving opnieuw te bekijken.

Maatregelen met betrekking tot het opzetten van een netwerk gebaseerd op hulpmiddelen voor het verzamelen van informatie volgens de laatste stand van de techniek om de verstrekkers van gegevens betere voorzieningen te bieden

Werkprogramma voor 2003: ontwikkeling van hulpmiddelen voor het verzamelen van statistische informatie

Het verzamelen van gegevens bij bedrijven en de verwerking ervan is een cruciaal onderdeel van het statistisch systeem voor de buitenlandse handel. Een van de successen van Edicom-1 was de ontwikkeling en ingebruikneming van hulpmiddelen voor het verzamelen van gegevens voor het Intrastatsysteem, dat door een groot aantal bedrijven wordt gebruikt (elektronische formulieren IDEP/CN8 en IRIS, internetformulieren). Vanwege de ontwikkelingen op technisch en methodologisch gebied en de opgedane ervaring, wordt met de voorgestelde maatregelen beoogd:

- de continuïteit en de ontwikkeling van deze hulpmiddelen te waarborgen door het aanbrengen van de nodige technische en functionele aanpassingen;

- rekening te houden met de nieuwe eisen op methodologisch gebied;

- ontwikkelingen in de standaardisering van boodschappen in aanmerking te nemen en

- de bevordering van moderne hulpmiddelen voor het verzamelen van gegevens en met name de internetformulieren te waarborgen.

Maatregelen met betrekking tot het opzetten van een geïntegreerd en interoperabel netwerk

Doelstellingen van het werkprogramma voor 2003:

Het programma Edicom bestaat uit verschillende elementen op methodologisch, organisatorisch, wetgevend en informaticagebied die een samenhangende, geïntegreerde en synergetische aanpak vereisen. In deze context worden de volgende maatregelen voorgesteld:

1. Modernisering van het netwerk

Er zullen maatregelen worden genomen met het oog op de modernisering van de diverse elementen van het trans-Europese netwerk voor het verzamelen, produceren en verspreiden van statistieken over het intra- en extracommunautaire goederenverkeer. Deze maatregelen zullen voornamelijk gericht zijn op de hulpmiddelen en methoden die worden gebruikt voor:

- de verwerking en validering van de gegevens;

- de communicatiemiddelen tussen de nationale overheidsdiensten en Eurostat;

- de toegang voor de gebruikers tot de statistische gegevens en de metagegevens, onder andere door meer gebruikmaking van internet en door een verbetering van de functies van de software voor de verspreiding van statistieken over het goederenverkeer (Comext).

2. Ontwikkeling van een informatiesysteem over de methodiek

Alle voorgestelde maatregelen met betrekking tot de methodiek zullen moeten worden gecoördineerd teneinde hun samenhang te waarborgen en te zorgen voor een betere integratie van de statistieken over het handelsverkeer in het Europees statistisch systeem. Deze maatregelen zullen eveneens moeten worden gerelateerd aan de bestaande methodiek (met inbegrip van het acquis communautaire) en worden aangevuld met handleidingen.

In dit verband wordt voorgesteld de ontwikkeling voort te zetten van een volledige en samenhangende documentaire databank ter ondersteuning van het gehele project, die vervolgens de verspreiding van de methodologische gegevens op een gebruiksvriendelijke en interactieve manier, onder gebruikmaking van de modernste technologieën, mogelijk maakt.

BIJLAGE II

EDICOM-MAATREGELEN - INDICATIEVE UITSPLITSING VAN DE KOSTEN

Jaar 2003

>RUIMTE VOOR DE TABEL>