Verordening (EG) nr. 588/2001 van de Commissie

van 26 maart 2001

tot uitvoering van Verordening (EG) nr. 1165/98 van de Raad inzake kortetermijnstatistieken, wat de definitie van variabelen betreft

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,

Gelet op Verordening (EG) nr. 1165/98 van de Raad van 19 mei 1998 inzake kortetermijnstatistieken(1), en met name op artikel 3 en artikel 17, onder c),

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Bij Verordening (EG) nr. 1165/98 is een gemeenschappelijk kader voor de productie van communautaire kortetermijnstatistieken over de conjunctuurcyclus vastgesteld.

(2) Krachtens artikel 17, onder c), van Verordening (EG) nr. 1165/98 zijn uitvoeringsbepalingen voor de definitie van de in te dienen variabelen noodzakelijk.

(3) De in deze verordening vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het bij Besluit 89/382/EEG, Euratom van de Raad(2) ingestelde Comité statistisch programma,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

Definitie van de variabelen

In Verordening (EG) nr. 1165/98, bijlage A, onder c), punt 1, bijlage B, onder c), punt 1, bijlage C, onder c), punt 1 en bijlage D, onder c), punt 1, zijn de variabelen vermeld die de kortetermijnstatistieken moeten bestrijken. De definitie van de variabelen en het doel, de kenmerken en de berekening van de desbetreffende indexcijfers zijn in de bijlage opgenomen.

Artikel 2

Toepassing van de definities

Bij de verzameling van de statistische gegevens waarop Verordening (EG) nr. 1165/98 betrekking heeft passen de lidstaten de in de bijlage opgenomen definities uiterlijk een jaar na de inwerkingtreding van deze verordening toe.

De lidstaten brengen de definitie van de statistische gegevens waarop Verordening (EG) nr. 1165/98 betrekking heeft, uiterlijk bij de volgende herziening van het basisjaar als bepaald in artikel 11 van Verordening (EG) nr. 1165/98, in overeenstemming met de in de bijlage opgenomen definities.

Bij de toepassing van de in de bijlage opgenomen definities treffen de lidstaten maatregelen om te waarborgen dat de bestaande statistische gegevens waarop Verordening (EG) nr. 1165/98 betrekking heeft, opnieuw worden berekend of geschat volgens de nieuwe definities.

Resultaten voor een variabele die niet meer dan 0,2 % afwijken van de resultaten van een variabele als gedefinieerd in de bijlage, worden geacht met de definitie in overeenstemming te zijn.

Artikel 3

Informatie over de overeenstemming met de definities

Op verzoek van de Commissie verstrekken de lidstaten haar alle relevante informatie over de overeenstemming van hun statistische gegevens met de in de bijlage opgenomen definities.

Artikel 4

Inwerkingtreding

Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, 26 maart 2001.

Voor de Commissie

Pedro Solbes Mira

Lid van de Commissie

(1) PB L 162 van 5.6.1998, blz. 1.

(2) PB L 181 van 28.6.1989, blz. 47.

BIJLAGE

DEFINITIE VAN DE DOELEN EN KENMERKEN VAN DE VARIABELEN

Variabele 110: Productie

Het indexcijfer van de productie is bedoeld om met kleine en regelmatige tussenpozen de ontwikkeling van het volume van de output te meten. Deze variabele meet de volumeontwikkeling van de toegevoegde waarde tegen factorkosten in een gegeven referentieperiode(1).

Het indexcijfer van de productie is een theoretische maatstaf die moet worden geraamd aan de hand van praktische maatstaven.

De toegevoegde waarde tegen factorkosten(2) kan als volgt worden berekend: omzet (exclusief BTW en soortgelijke aftrekbare belastingen die rechtstreeks aan de omzet zijn gekoppeld) plus de geactiveerde productie, plus andere bedrijfsinkomsten, plus of minus de veranderingen in voorraden, minus de aankopen van goederen en diensten, minus de overige productgebonden belastingen die aan de omzet zijn gekoppeld maar niet aftrekbaar zijn, minus de niet-productgebonden belastingen op productie.

Inkomsten en uitgaven die in de bedrijfsrekeningen als financieel of buitengewoon zijn ingedeeld, blijven voor de toegevoegde waarde buiten beschouwing.

Productgebonden en niet-productgebonden subsidies zijn bij de toegevoegde waarde tegen factorkosten inbegrepen; alle productgebonden en niet-productgebonden belastingen zijn er niet bij inbegrepen.

De toegevoegde waarde tegen factorkosten wordt "bruto" berekend omdat waardecorrecties (zoals afschrijvingen) niet worden afgetrokken.

Opmerking:

indirecte belastingen kunnen in drie groepen worden verdeeld:

i) BTW en andere aftrekbare belastingen die rechtstreeks aan de omzet zijn gekoppeld, maar niet bij de omzet in aanmerking worden genomen. Deze belastingen worden op de verschillende momenten van levering door ondernemingen geïnd en komen volledig ten laste van de eindgebruiker;

ii) alle andere productgebonden belastingen die hetzij 1. aan de omzet gekoppeld, maar niet aftrekbaar zijn, hetzij 2. productgebonden belastingen zijn, maar niet aan de omzet gekoppeld zijn. Dit betreft belastingen op invoer en belastingen op productie, uitvoer, verkoop, overdracht, lease of de levering van goederen en diensten, dan wel in verband met het gebruik van de goederen en diensten voor eigen verbruik of investeringen;

iii) niet-productgebonden belastingen op productie. Dit zijn verplichte betalingen om niet, in geld of in natura, die door de overheid of door de instellingen van de Europese Unie worden geheven in verband met de productie of de invoer van goederen en diensten, het in dienst hebben van arbeidskrachten en de eigendom of het gebruik van grond, gebouwen of andere activa die in het productieproces worden aangewend, ongeacht de hoeveelheid of de waarde van de geproduceerde of verkochte goederen en diensten.

De theoretische formule voor het indexcijfer van de productie (Q) is een volume-indexcijfer van het Laspeyres-type:

>PIC FILE= "L_2001086NL.001902.EPS">

De gegevens die nodig zijn om een dergelijk indexcijfer te berekenen, zijn echter niet maandelijks beschikbaar. In de praktijk kunnen de volgende waarden worden gebruikt om de voortzetting van de indexcijfers te schatten:

- bruto productiewaarden (gedefleerd);

- volumes;

- omzet (gedefleerd);

- input arbeid;

- input grondstoffen;

- input energie.

Afhankelijk van de methode die voor deze raming wordt gebruikt, moet bij de vaststelling van het indexcijfer van de productie rekening worden gehouden met:

- variaties in het type en de kwaliteit van goederen en grondstoffen;

- veranderingen in voorraden eindproducten en onderhanden werk voor goederen en diensten;

- wijzigingen in de technische input-outputverhoudingen (verwerkingstechnieken);

- diensten die toegevoegde waarde genereren, zoals de assemblage van productie-eenheden, montage, installatie, reparatie, planning, bouw, softwareontwikkeling.

Variabele 115: Productie van gebouwen

Variabele 116: Productie van grond-, weg- en waterbouwkundige werken

De doelen en kenmerken van de indexcijfers voor deze variabelen komen overeen met die van het indexcijfer voor variabele 110 (Productie).

De onderverdeling in productie van gebouwen en productie van grond-, weg- en waterbouwkundige werken (of civieltechnische werken) is gebaseerd op de Classificatie van soorten bouwwerken (CC). Deze indexcijfers zijn bedoeld om de ontwikkeling van de toegevoegde waarde voor de twee hoofdsecties van de bouwsector te laten zien. Zij worden berekend door de basisinformatie (gedefleerde output, gewerkte uren, vergunningen) te koppelen aan producten in de CC en vervolgens de productindexcijfers op het niveau van de hoofdsecties van de CC te aggregeren.

Variabele 120: Omzet

Het indexcijfer van de omzet is bedoeld om de ontwikkeling van de markt voor goederen en diensten te laten zien.

De omzet(3) omvat alle door de eenheid van waarneming gedurende de referentieperiode in rekening gebrachte bedragen, die overeenkomen met de verkoop van goederen en diensten aan derden.

De omzet omvat alle belastingen op goederen of diensten die de eenheid in rekening heeft gebracht, met uitzondering van de BTW en soortgelijke aftrekbare belastingen die rechtstreeks aan de omzet zijn gekoppeld.

Bovendien omvat de omzet alle andere kosten (vervoer, verpakking enz.) die aan de klant worden doorberekend, ook al worden ze apart in rekening gebracht.

Kortingen, rabatten en disconto's moeten in mindering worden gebracht, evenals de waarde van teruggekomen verpakkingsmateriaal. Kortingen, rabatten en bonussen die later aan klanten worden verleend, bijvoorbeeld aan het einde van het jaar, blijven buiten beschouwing.

Inkomen dat als overige bedrijfsopbrengsten, financieel inkomen of buitengewone baten in de bedrijfsrekeningen voorkomt, wordt niet tot de omzet gerekend, evenmin als subsidies die van de overheid of van de instellingen van de Europese Unie zijn ontvangen.

Volgens deze definitie omvat de omzet gewoonlijk:

- verkoop van fabrikaten;

- verkoop van producten gefabriceerd door onderaannemers;

- verkoop van goederen ingekocht voor wederverkoop in de oorspronkelijke staat;

- in rekening gebrachte verleende diensten;

- verkoop van bijproducten;

- in rekening gebrachte verpakkings- en vervoerskosten;

- aan derden in rekening gebrachte gewerkte uren, bij onderaanneming van werk;

- in rekening gebrachte montage-, installatie- en reparatiekosten;

- in rekening gebrachte termijnen (bij betaling in termijnen);

- in rekening gebrachte softwareontwikkeling en -licenties;

- levering van stroom, gas, verwarming, stoom en water;

- verkoop van afval en schroot.

De volgende elementen worden in de bedrijfsrekeningen(4) als "bedrijfsopbrengsten, financieel inkomen of buitengewone baten" beschouwd en worden over het algemeen niet tot de omzet gerekend:

- provisie;

- lease en verhuur;

- lease van eigen productie-eenheden en machines indien door derden gebruikt;

- lease van gebouwen in eigendom bij het bedrijf;

- inkomsten uit licenties;

- inkomsten uit personeelsvoorzieningen (bv. een bedrijfskantine);

- levering van producten en diensten binnen de eenheid van waarneming;

- verkoop van eigen land en vaste activa;

- verkoop of lease van eigen bezit;

- verkoop van aandelen;

- rente-inkomsten en dividenden;

- subsidies;

- overige buitengewone baten.

De bovenstaande elementen kunnen wel tot de omzet worden gerekend indien zij omzet genereren op het gebied van de belangrijkste activiteit van de eenheid van waarneming.

Variabele 121: Omzet in het binnenland

Variabele 122: Omzet in het buitenland

De doelen en kenmerken van de indexcijfers voor deze variabelen komen overeen met die van het indexcijfer voor variabele 120 (Omzet).

Voor de indexcijfers van de omzet in het binnenland en de omzet in het buitenland moet de omzet worden uitgesplitst naar de eerste bestemming van het product, waarbij men zich baseert op de eigendomsoverdracht (ongeacht of de goederen ook fysiek naar dit land worden overgebracht). De bestemming wordt vastgesteld aan de hand van de vestigingsplaats van de derde die de goederen en diensten heeft gekocht. Omzet wordt behaald op de "binnenlandse markt" indien de derde in hetzelfde land als de eenheid van waarneming is gevestigd.

Variabele 123: Volume van de verkopen

Het volume van de verkopen is de waarde van de omzet in constante prijzen en is dus een hoeveelheidsindexcijfer. Dit indexcijfer kan worden berekend als de omzet tegen lopende prijzen, gedefleerd met de deflator van de verkoop, of als een hoeveelheidsindexcijfer dat rechtstreeks wordt afgeleid van de hoeveelheid verkochte goederen.

In bijlage C (Detailhandel en reparatie) van Verordening (EG) nr. 1165/98 kan de informatie over het volume van de verkopen (variabele 123) worden gebruikt in plaats van de deflator van de verkopen (variabele 330).

Variabele 130: Nieuwe orders

Het indexcijfer voor deze variabele is bedoeld om de ontwikkeling van de vraag naar goederen en diensten te laten zien bij wijze van indicatie voor de toekomstige productie. Ook kan dit indexcijfer aangeven of de vraag afkomstig is uit het binnen- of buitenland.

Een order wordt gedefinieerd als de waarde van een contract tussen een producent en een derde voor de levering van goederen en diensten door de producent. De order wordt geaccepteerd als de producent van mening is dat er sprake is van een geldige overeenkomst.

Nieuwe orders betreffen door de eenheid van waarneming te leveren goederen en diensten, inclusief goederen en diensten afkomstig van onderaannemers.

De volgende elementen moeten van de waarde van de orders worden afgetrokken:

- BTW en soortgelijke aftrekbare belastingen die rechtstreeks aan de omzet zijn gekoppeld;

- kortingen, rabatten en disconto's indien deze worden gegeven op het moment dat de order wordt geplaatst, alsmede de waarde van verpakkingsmateriaal waarvan wordt verwacht dat het na de levering terugkomt;

- subsidies die van de overheid of van de instellingen van de Europese Unie zijn ontvangen.

Orders uit eerdere perioden die tijdens de periode van waarneming zijn ingetrokken, worden niet van de nieuwe orders afgetrokken. Evenmin wordt het indexcijfer van eerdere perioden bijgesteld in verband met ingetrokken orders.

De nieuwe orders omvatten alle belastingen op goederen of diensten die door de eenheid in rekening zullen worden gebracht, met uitzondering van de BTW en soortgelijke aftrekbare belastingen die rechtstreeks aan de omzet zijn gekoppeld.

De waarde van de nieuwe orders omvat bovendien alle andere kosten (vervoer, verpakking enz.) die aan de klant worden doorberekend, ook al worden ze apart op de factuur vermeld.

Variabele 131: Nieuwe orders uit het binnenland

Variabele 132: Nieuwe orders uit het buitenland

De doelen en kenmerken van de indexcijfers voor deze variabelen komen overeen met die van het indexcijfer voor variabele 130 (Nieuwe orders).

Voor de indexcijfers voor deze variabelen moeten de nieuwe orders worden uitgesplitst naar de oorsprong van de order, waarbij men zich baseert op de eigendomsoverdracht. De oorsprong wordt vastgesteld aan de hand van de vestigingsplaats van de derde die de order heeft geplaatst. Een order wordt tot de binnenlandse markt gerekend indien de derde in hetzelfde economisch gebied als de eenheid van waarneming is gevestigd (zie de definitie van "economisch gebied" aan het einde van deze bijlage).

Variabele 135: Nieuwe orders gebouwen

Variabele 136: Nieuwe orders civieltechnische werken

De doelen en kenmerken van de indexcijfers voor deze variabelen komen overeen met die van het indexcijfer voor variabele 130 (Nieuwe orders).

De onderverdeling in nieuwe orders voor gebouwen en nieuwe orders voor grond-, weg- en waterbouwkundige werken (of civieltechnische werken) is gebaseerd op de Classificatie van soorten bouwwerken (CC). Deze indexcijfers zijn bedoeld om de toekomstige productiemogelijkheden voor de twee hoofdsecties van de bouwsector te laten zien. Zij worden berekend door de basisinformatie over orders te koppelen aan producten in de CC en vervolgens de productindexcijfers op het niveau van de hoofdsecties van de CC te aggregeren.

Variabele 210: Aantal werkzame personen

Het indexcijfer van het aantal werkzame personen is bedoeld om de werkgelegenheidsontwikkeling in de nijverheid, de bouwnijverheid en de dienstensector te laten zien.

Het aantal werkzame personen wordt gedefinieerd als het totale aantal personen dat in de eenheid van waarneming werkt (inclusief meewerkende eigenaren, regelmatig in de eenheid meewerkende partners en niet-betaalde meewerkende gezinsleden), alsmede personen die buiten de eenheid werken, maar er wel toe behoren en erdoor worden betaald (bv. vertegenwoordigers, bezorgers, reparatie- en onderhoudsteams). Hieronder vallen ook personen die gedurende een korte periode afwezig zijn (wegens ziekte, betaald verlof, speciaal verlof enz.) en stakers, maar niet degenen die voor onbepaalde tijd afwezig zijn. Wel inbegrepen zijn deeltijdwerkers die krachtens de wetgeving van het betrokken land als zodanig worden beschouwd en op de loonlijst staan, alsmede seizoenarbeiders, leerlingen en thuiswerkers die op de loonlijst staan.

Tot de werkzame personen behoren geen arbeidskrachten die door andere ondernemingen aan de eenheid zijn uitgeleend, personen die voor andere ondernemingen reparatie- en onderhoudswerk in de eenheid van waarneming verrichten en dienstplichtigen.

Onder niet-betaalde medewerkende gezinsleden worden verstaan personen die in het huishouden van de eigenaar van de eenheid wonen en regelmatig werk voor de eenheid verrichten zonder dat ze een arbeidscontract hebben of een vast bedrag krijgen voor het werk dat ze verrichten. Hieronder vallen alleen personen die niet als hoofdberoep in een andere eenheid werken en daar op de loonlijst staan.

Deze definitie omvat de volgende groepen:

- alle betaalde werknemers, met inbegrip van de volgende categorieën indien deze op de loonlijst staan:

- thuiswerkers;

- leerlingen/stagiairs;

- meewerkende eigenaren en meewerkende gezinsleden die voor hun werk worden betaald;

- werknemers die voor een bepaalde periode tijdelijk met verlof zijn (wegens zwangerschap, ziekte, staking, uitsluiting enz.);

- deeltijdwerkers;

- tijdelijke werknemers;

- seizoenarbeiders;

- niet-betaalde werknemers:

- niet-betaalde meewerkende eigenaren;

- niet-betaalde meewerkende gezinsleden(5).

Deze definitie omvat niet de volgende groepen:

- uitzendkrachten (deze worden wel meegerekend in de categorie waartoe uitzendbureaus behoren);

- personen die voor onbepaalde tijd met verlof zijn (bv. wegens langdurige ziekte, militaire dienst of dienstverlening aan de samenleving);

- personen die reparatie- of onderhoudswerkzaamheden uitvoeren in dienst van andere eenheden van waarneming en ander personeel dat is geleend van andere eenheden van waarneming;

- meewerkende gezinsleden die als hoofdberoep in een andere eenheid werken en daar op de loonlijst staan.

Het opgegeven aantal werkzame personen moet representatief zijn voor de referentieperiode.

Variabele 211: Aantal werknemers

Het aantal werknemers wordt gebruikt als een tijdelijke benadering van het aantal werkzame personen.

Het aantal werknemers wordt gedefinieerd als de personen die voor een werkgever werken, een arbeidscontract hebben en een beloning ontvangen in de vorm van loon, provisie, fooien, stukloon of beloning in natura.

Er is sprake van een arbeidsverhouding als er een door beide partijen vrijwillig aangegane formele of informele overeenkomst is, waarin wordt bepaald dat de werknemer voor de werkgever werkt in ruil voor een beloning in geld of in natura.

Een werknemer geldt als loontrekker van een eenheid wanneer hij of zij van die eenheid loon ontvangt, ongeacht de plaats waar het werk wordt uitgevoerd (binnen of buiten de productie-eenheid). Iemand die voor een uitzendbureau werkt, wordt beschouwd als werknemer van het uitzendbureau en niet van de eenheid waar hij of zij werkt (de klant van het uitzendbureau).

Deze definitie omvat de volgende groepen:

- meewerkende eigenaren die voor hun werk worden betaald;

- studenten die zich er formeel toe hebben verplicht om in ruil voor loon en/of onderwijs mee te werken aan het productieproces van een onderneming;

- werknemers met een contract dat bedoeld is om de aanstelling van werklozen te stimuleren;

- thuiswerkers indien er sprake is van een expliciete afspraak dat het thuiswerk wordt betaald op basis van het werk dat de betrokkene heeft verricht, en zij op de loonlijst staan.

Het aantal werknemers omvat deeltijdwerkers, seizoenwerkers, stakers of personen die korte tijd met verlof zijn, maar niet degenen die voor lange tijd verlof hebben opgenomen.

Vrijwilligers worden niet meegerekend in het aantal werknemers.

Het opgegeven aantal werknemers moet representatief zijn voor de referentieperiode.

Variabele 220: Gewerkte uren

Het indexcijfer voor deze variabele is bedoeld om de ontwikkeling van het volume van de verrichte arbeid te laten zien.

Het totale aantal door werknemers gewerkte uren komt overeen met het totale aantal uren dat gedurende de referentieperiode feitelijk voor de output van de eenheid van waarneming is gewerkt.

In deze variabele blijven uren die niet werkelijk zijn gewerkt, maar wel zijn betaald, zoals bij afwezigheid wegens vakantie of ziekte, buiten beschouwing. Evenmin worden lunchpauzes en het woon-werkverkeer meegerekend.

Wel inbegrepen zijn de uren die gedurende de normale werktijd feitelijk zijn gewerkt, de uren die buiten de normale werktijd zijn gewerkt, de tijd die op de werkplek is besteed aan taken als werkvoorbereiding en korte rustperiodes op de werkplek.

Indien het aantal feitelijk gewerkte uren niet precies bekend is, kan dit worden geschat op basis van het theoretische aantal gewerkte uren en het gemiddelde absentiecijfer (ziekte, zwangerschap enz.)

Deze definitie omvat:

- het totaal van alle uren die feitelijk zijn gewerkt:

- tijdens de normale werktijden;

- overwerk, betaald of niet-betaald(6);

- 's nachts, op zon- en feestdagen;

- de tijd die is besteed aan taken als werkvoorbereiding, het voorbereiden, onderhouden en schoonmaken van gereedschappen en machines, en het schrijven van werkstaten en -verslagen;

- de tijd die op de werkplek is doorgebracht zonder dat werk is verricht, bijvoorbeeld wegens stilstand van machines, ongevallen of tijdelijk gebrek aan werk, maar waarvoor overeenkomstig de arbeidsovereenkomst wel is betaald;

- korte rustperioden op de werkplek, met inbegrip van koffiepauzes.

Deze definitie omvat niet:

- betaalde, maar wegens verlof, ziekte, ongevallen, stakingen, uitsluitingen, tijdelijke perioden van weinig werk enz. niet gewerkte uren;

- maaltijdpauzes;

- het woon-werkverkeer.

Variabele 230: Brutolonen

Het indexcijfer van de brutolonen is bedoeld als benadering voor de ontwikkeling van de loonsom.

Brutolonen worden gedefinieerd als de totale beloning, in geld of in natura, die aan alle personen op de loonlijst (met inbegrip van thuiswerkers) wordt gegeven voor de tijdens de waarnemingsperiode door hen verrichte arbeid, ongeacht of deze op basis van de werktijd of de output of van stukloon is betaald, en of de betaling regelmatig plaatsvindt of niet.

De brutolonen omvatten de waarde van alle sociale premies, loonbelasting enz. die de werknemer moet betalen, ook al worden ze in werkelijkheid ingehouden door de werkgever en namens de werknemer rechtstreeks afgedragen aan socialeverzekeringsinstellingen, belastingautoriteiten enz. Sociale premies ten laste van werkgevers vallen niet onder de brutolonen.

De brutolonen omvatten: alle fooien, bonussen, gratificaties, dertiende-maandbetalingen, toeslagen voor zwaar werk, betalingen in verband met huisvesting, vervoer of kosten van levensonderhoud, gezinstoelagen, fooien, commissies, presentiegelden enz., ontvangen door werknemers, alsmede belastingen, sociale premies en andere bedragen die door werknemers moeten worden betaald, maar door de werkgever aan de bron worden ingehouden.

De brutolonen omvatten geen betalingen voor uitzendkrachten.

Deze definitie omvat:

- alle met regelmatige tussenpozen betaalde basislonen;

- toeslagen voor overuren, nachtdiensten, weekenddiensten enz.;

- alle door de werkgever betaalde toelagen, fooien of bonussen, zoals:

- kosten van levensonderhoud, huisvesting, plaatselijke of buitenlandtoelagen;

- maaltijdtoelagen;

- toelagen voor het woon-werkverkeer;

- vakantiegeld, dertiende maand;

- uitbetaling van niet-opgenomen vakantieverlof;

- output-, productie- of productiviteitsbonussen;

- toeslagen voor extreme werkomstandigheden, zoals stof, vuil, extreme temperaturen, rook, gevaar enz.;

- afvloeiingsuitkeringen;

- premies voor verbeteringsideeën en inkomsten uit octrooien die aan werkzame personen zijn betaald;

- bestuursvergoedingen;

- door de werkgever volgens een CAO betaalde gezinstoelagen;

- commissies;

- de waarde van gratis aan werknemers uitgekeerde bonusaandelen;

- betalingen van werkgevers aan werknemers in het kader van een spaarregeling of een andere regeling;

- belastingen, premies en andere door werknemers verschuldigde gelden die door de werkgevers worden ingehouden;

- iedere betaling in natura.

Niet onder deze definitie vallen:

- wettelijk verplichte sociale premies ten laste van de werkgever;

- collectief overeengekomen, contractuele en vrijwillige sociale premies ten laste van de werkgever;

- toegerekende sociale premies (rechtstreeks door de werkgever uitbetaalde sociale uitkeringen);

- aan werknemers betaalde toelagen voor de aanschaf van gereedschap, uitrusting en speciale kleding voor het werk of het gedeelte van hun loon dat volgens hun arbeidsovereenkomst aan dergelijke zaken moet worden besteed;

- belastingen die de werkgever over de totale betaalde lonen betaalt;

- vergoeding van reis-, verhuis-, verblijf-, representatie- en telefoonkosten e.d. van werknemers in het kader van de uitoefening van hun werkzaamheden;

- uitgaven voor beroepsopleiding (opleidingskosten), met uitzondering van lonen van leerlingen;

- lonen die de werkgever doorbetaalt bij ziekte, ongevallen, zwangerschapsverlof of arbeidstijdverkorting;

- overige uitgaven van de werkgever aan arbeidskosten:

- wervingskosten;

- sociale uitgaven zoals de vergoeding van de lopende uitgaven voor het woon-werkverkeer van werknemers, ongeacht of dit met vervoermiddelen van het bedrijf of door derden in opdracht van het bedrijf wordt uitgevoerd, betalingen aan vakbondsfondsen;

- opties(7).

Voor de waardebepaling van betalingen in natura geldt de volgende regel: indien de desbetreffende goederen door de werkgever zijn geproduceerd, moeten zij worden gewaardeerd tegen de producentenprijzen; indien zij door de werkgever zijn gekocht, moeten zij worden gewaardeerd tegen de marktprijzen.

Variabele 310: Afzetprijzen

Het indexcijfer van de afzetprijzen (ook outputprijzen) is bedoeld om de maandelijkse ontwikkeling van de handelsprijzen van economische activiteiten te meten.

Het indexcijfer van de afzetprijzen binnenlandse markt meet de gemiddelde prijsontwikkeling van alle op de binnenlandse markt verkochte goederen en aanverwante diensten van een economische activiteit. Het indexcijfer van de afzetprijzen buitenlandse markt laat de gemiddelde prijsontwikkeling zien (omgerekend naar de lokale valuta) van alle op de buitenlandse markt verkochte goederen en aanverwante diensten van een economische activiteit. Bij aggregatie ontstaat een indexcijfer dat de gemiddelde prijsontwikkeling van alle goederen en aanverwante diensten van een activiteit laat zien.

Het is essentieel dat rekening wordt gehouden met alle prijsbepalende kenmerken van de producten, zoals het aantal verkochte eenheden, geleverd vervoer, rabatten, service- en garantievoorwaarden en bestemming. De gegevens moeten zodanig worden gespecificeerd dat de eenheid van waarneming bij volgende referentieperioden het product met zekerheid kan herkennen en de juiste prijs per eenheid kan aangeven.

Voor de vaststelling van prijzen gelden de volgende regels:

- uitgegaan moet worden van de prijs af fabriek(8), met inbegrip van alle belastingen op goederen en diensten die door de eenheid in rekening worden gebracht, maar zonder de door de eenheid aan de klant in rekening gebrachte BTW en soortgelijke aftrekbare belastingen die rechtstreeks aan de omzet zijn gekoppeld;

- indien de vervoerskosten bij de prijs zijn inbegrepen, moet dat in de productspecificatie worden aangegeven;

- om de werkelijke prijsontwikkeling te kunnen weergeven, moet de echte transactieprijs worden gebruikt en niet de catalogusprijs;

- het indexcijfer van de afzetprijzen moet rekening houden met kwaliteitsveranderingen van producten;

- de in periode t verzamelde prijzen moeten orders betreffen die in periode t zijn geboekt (uitgegaan wordt van het moment waarop de order wordt geplaatst en niet van het moment waarop de goederen de fabriek verlaten);

- de afzetprijzen op de buitenlandse markt moeten - fob (free on board) - worden berekend aan de landsgrens.

De verzamelde prijsinformatie moet bij voorkeur betrekking hebben op een bepaalde dag in het midden van de referentieperiode. Indien voor de desbetreffende dag geen prijsinformatie beschikbaar is, kan de gemiddelde prijs van de gehele periode worden gebruikt.

De indexcijfers van de afzetprijzen in de bouwnijverheid kunnen worden gebruikt als benadering van de bouwkostenvariabelen. Zij meten de ontwikkeling van woongebouwen met uitzondering van gebouwen voor collectieve bewoning, bedrijfsgebouwen, grondprijzen en honoraria van architecten en anderen. Zij geven de prijzen weer die de klant aan het bouwbedrijf betaalt. Daarom komen niet alleen de schommelingen van de kostenfactoren van de bouwnijverheid erin tot uitdrukking, maar tevens de veranderingen van de productiviteit en de winstmarges. Bovendien bestaat er een tijdsverschil tussen de afzetprijs en de ermee corresponderende productiekosten.

Variabele 311: Afzetprijzen binnenlandse markt

Variabele 312: Afzetprijzen buitenlandse markt

De doelen en kenmerken van de indexcijfers voor deze variabelen komen overeen met die van het indexcijfer voor variabele 310 (Afzetprijzen).

De indexcijfers van de afzetprijzen binnenlandse markt en van de afzetprijzen buitenlandse markt moeten afzonderlijk worden berekend op grond van de bestemming van het product. Deze wordt vastgesteld aan de hand van de vestigingsplaats van de derde die het product heeft besteld of gekocht. Afzetprijzen worden tot de binnenlandse markt gerekend indien de derde in hetzelfde land als de eenheid van waarneming is gevestigd.

Variabele 313: Index van de eenheidsprijzen

Het indexcijfer van de eenheidsprijzen kan worden gebruikt als benadering voor de afzetprijzen buitenlandse markt.

Voor dit indexcijfer worden de eenheidsprijzen berekend door de waarde van de omzet van een product te delen door het aantal verkochte eenheden, daarbij uitgaande van de gegevens over de buitenlandse handel. Deze eenheidsprijs wordt vervolgens beschouwd als de gemiddelde prijs van het product en het indexcijfer wordt op dezelfde wijze berekend als de gangbare indexcijfers van de afzetprijzen.

Variabele 320: Bouwkosten

Het indexcijfer van de bouwkosten is bedoeld om de ontwikkeling van de door de aannemer voor de uitvoering van het bouwproces gemaakte kosten te laten zien.

De samenstellende kostenindexcijfers (materiaalkosten en arbeidskosten) laten de prijsontwikkeling van de in de bouwnijverheid gebruikte productiefactoren zien.

Het indexcijfer van de bouwkosten wordt als volgt berekend:

>PIC FILE= "L_2001086NL.002601.EPS">

Ook kosten voor installaties en apparatuur, vervoer, energie en overige kosten vormen een element van de bouwkosten.

Honoraria van architecten maken geen deel uit van de bouwkosten.

Variabele 321: Materiaalkosten

Het indexcijfer van de materiaalkosten wordt doorgaans berekend op basis van de materiaalprijzen. Hierbij moet van de reële prijzen worden uitgegaan en niet van catalogusprijzen. De prijzen moeten worden gebaseerd op een steekproef van producten en leveranciers. De prijzen worden exclusief BTW gewaardeerd.

Variabele 322: Arbeidskosten

Het indexcijfer van de arbeidskosten moet de lonen en sociale premies voor alle werkzame personen omvatten. Onder de sociale premies vallen: i) wettelijk verplichte sociale premies ten laste van de werkgever, ii) collectief overeengekomen, contractuele en vrijwillige sociale premies ten laste van de werkgever en iii) toegerekende sociale premies (rechtstreeks door de werkgever uitbetaalde sociale uitkeringen).

Variabele 411: Bouwvergunningen: aantal woningen

Het indexcijfer voor deze variabele is bedoeld om de toekomstige ontwikkeling van de bouwnijverheid, uitgedrukt in het aantal eenheden, te laten zien.

Een bouwvergunning houdt in dat met de uitvoering van een bouwproject mag worden begonnen. De verlening van de bouwvergunning vormt dus het laatste stadium van de goedkeuringsprocedure van de overheid voor de start van de bouw.

Een indexcijfer dat op deze bouwvergunningen is gebaseerd, moet een goede indicatie geven van de hoeveelheid werk in de bouwnijverheid in de nabije toekomst, hoewel dit niet het geval is als een groot deel van de vergunningen niet worden gebruikt of als er veel tijd tussen de verlening van de vergunningen en de start van de bouw ligt.

Er worden indexcijfers van bouwvergunningen berekend voor eengezinswoningen en voor twee- en meergezinswoningen. Een woning is een vertrek of reeks vertrekken met bijbehorende ruimten, in een permanent gebouw of in een structureel afgescheiden gedeelte daarvan, die door de wijze waarop zij is gebouwd, verbouwd enz., bestemd is om door particulieren te worden bewoond. De woning moet een afzonderlijke toegang hebben tot een straat (rechtstreeks of via een tuin of voorterrein) of tot een gezamenlijke ruimte in het gebouw (trap, gang, galerij e.d.). Vrijstaande woonvertrekken die duidelijk als deel van de woning zijn te gebruiken moeten als een deel van de woning worden beschouwd. Een woning kan dus uit afzonderlijke gebouwen binnen dezelfde omheining bestaan, mits deze duidelijk bestemd zijn om door één particulier huishouden te worden bewoond.

Variabele 412: Bouwvergunningen: vierkante meters nuttige vloeroppervlakte of een andere maatstaf van omvang

Het indexcijfer voor deze variabele is bedoeld om de toekomstige ontwikkeling van de bouwactiviteit, uitgedrukt in volume, te laten zien.

Een bouwvergunning houdt in dat met de uitvoering van een bouwproject mag worden begonnen. De verlening van de bouwvergunning vormt dus het laatste stadium van de goedkeuringsprocedure van de overheid voor de start van de bouw.

Een indexcijfer dat op deze bouwvergunningen is gebaseerd, moet een goede indicatie geven van de hoeveelheid werk in de bouwnijverheid in de nabije toekomst, hoewel dit niet het geval is als een groot deel van de vergunningen niet worden gebruikt of als er veel tijd tussen de verlening van de vergunningen en de start van de bouw ligt.

Dit indexcijfer wordt berekend op grond van de vierkante meters nuttige vloeroppervlakte van gebouwen waarvoor een bouwvergunning is verleend. Het nuttige vloeroppervlak van een gebouw(9) is het oppervlak binnen de buitenmuren, met uitzondering van:

- oppervlakken waarop gebouwd is (bv. scheidingswanden, draagelementen, kolommen, pilaren, schachten, schoorstenen);

- functionele oppervlakken voor dienstverlening (bv. oppervlakken in beslag genomen door verwarmings- of luchtverversingsinstallaties of door stroomaggregaten);

- doorgangen (bv. trappenhuizen, liften, roltrappen).

Tot het totale nuttige vloeroppervlak van een woongebouw behoren keukens, woonkamers, slaapkamers en nevenvertrekken, kelders en door de eigenaren van de wooneenheden gebruikte gemeenschappelijke ruimten.

Ook ander maatstaven mogen worden gebruikt indien deze door de lidstaten ondubbelzinnig en consistent worden gebruikt; dit wordt toegestaan bij Verordening (EG) nr. 1165/98, bijlage B, onder c), punt 1.

Verordening (EG) nr. 1165/98 verwijst voor de indeling van bouwvergunningen naar categorie gebouw naar de Classificatie van bouwwerken (CC). De categorie "andere gebouwen" van deze verordening omvat de volgende categorieën van de CC:

- hotels en dergelijke gebouwen;

- gebouwen voor groot- en detailhandel;

- gebouwen voor vervoer en telecommunicatie;

- industriële bedrijfsgebouwen en opslagplaatsen;

- gebouwen voor culturele of recreatieve doeleinden, voor onderwijs of voor gezondheidszorg;

- andere bedrijfsgebouwen.

Variabele 330: Deflator van de verkoop

De deflator van de verkoop is bedoeld om de omzet te corrigeren voor de gevolgen van prijsveranderingen.

De deflator van de verkoop in de detailhandel heeft geen betrekking op verleende diensten, maar uitsluitend op verkochte goederen.

De prijzen die worden gebruikt om de deflator van een economische activiteit te berekenen, zijn een gewogen gemiddelde van de relevante goederenprijsindexcijfers voor die activiteit. Het is essentieel dat rekening wordt gehouden met alle prijsbepalende kenmerken van de producten, zoals het aantal verkochte eenheden, geleverd vervoer, rabatten, garantievoorwaarden en de bestemming.

De gegevens moeten zodanig worden gespecificeerd dat de eenheid van waarneming bij volgende referentieperioden het product met zekerheid kan herkennen en de juiste prijs per eenheid kan aangeven.

Om de werkelijke prijsontwikkeling te kunnen weergeven, moet de echte transactieprijs worden gebruikt en niet de catalogusprijs.

De verzamelde prijsinformatie moet bij voorkeur betrekking hebben op een specifieke dag van de maand.

Definitie van "economisch gebied"

Onder het economisch gebied van een land wordt verstaan:

- het door de overheid van het land bestuurde geografisch gebied waarin personen, goederen, diensten en kapitaal vrij kunnen bewegen;

- vrijhandelsgebieden, inclusief entrepots en bedrijven onder douanecontrole;

- het nationale luchtruim, de territoriale wateren en het continentaal plat in de internationale wateren waarover het land exclusieve rechten kan doen gelden;

- territoriale enclaves, dat wil zeggen delen van het geografisch gebied van het buitenland die, krachtens internationale verdragen of overeenkomsten tussen staten, door de overheid van het land worden gebruikt (ambassades, consulaten, militaire en wetenschappelijke bases enz.);

- vindplaatsen van aardolie, aardgas enz., gelegen in de internationale wateren buiten het continentale plat van het land, die worden geëxploiteerd door ingezeten eenheden van het gebied, zoals hiervoor gedefinieerd.

Het economisch gebied omvat niet:

- extraterritoriale enclaves, dat wil zeggen delen van het geografisch gebied van het land die, krachtens internationale verdragen of overeenkomsten tussen staten, door de overheid van een ander land, door instellingen van de Europese Unie of door internationale organisaties worden gebruikt.

Deze definitie is overgenomen van het Europees systeem van rekeningen (ESR) 1995, punten 2.05 en 2.06.

In de kortetermijnstatistieken geldt als uitgangspunt voor het onderscheid tussen binnenlandse en buitenlandse markten het grondgebied van de lidstaten. In de toekomst kan deze definitie worden aangepast in verband met de Europese en/of monetaire integratie, overeenkomstig andere verordeningen terzake.

(1) De gangbare interpretatie van de term "indexcijfer van de productie" als maatstaf van de "ontwikkeling van de toegevoegde waarde" is in tegenspraak met de definitie van "productie" in de nationale rekeningen of de structurele bedrijfsstatistieken. Toch is dit de correcte term, die gewoonlijk in dit gebied van de bedrijfsstatistieken wordt gebruikt. De term "indexcijfer van de toegevoegde waarde" wordt in de praktijk nooit gebruikt. Omdat het indexcijfer betrekking heeft op de ontwikkeling van de productie in constante prijzen, wordt soms de term "indexcijfer van het productievolume" gebruikt. In deze tekst wordt de term indexcijfer van de productie steeds gebruikt als een hoeveelheidsindexcijfer, met andere woorden in constante prijzen.

(2) In de nationale rekeningen is het begrip "toegevoegde waarde tegen basisprijzen" ingevoerd. Dit omvat, anders dan de toegevoegde waarde tegen factorkosten, ook belastingen op productie, terwijl exploitatiesubsidies er geen deel van uitmaken. Omdat aanpassing aan de nationale rekeningen enkele voordelen kan opleveren, mogen de lidstaten het begrip toegevoegde waarde tegen basisprijzen als een benadering van de toegevoegde waarde tegen factorkosten gebruiken.

(3) In de kortetermijnstatistieken zijn de termen "omzet", "verkopen" en "leveringen" vaak uitwisselbaar.

(4) De voorschriften van de nationale rekeningen moeten als richtsnoer worden gebruikt voor het al dan niet opnemen van elementen.

(5) Niet-betaalde meewerkende gezinsleden zijn om principiële redenen toegevoegd, hoewel precieze cijfers wellicht moeilijk zijn te geven.

(6) In sommige lidstaten zijn moeilijk gegevens te verkrijgen over niet-betaald overwerk, maar om principiële redenen is dit toch in de definitie opgenomen.

(7) Opties worden vooral om praktische redenen niet tot de brutolonen gerekend: een geharmoniseerde definitie en de gegevensverzameling leveren problemen op. Zij worden echter vaak wel beschouwd als een vergoeding voor arbeid, die is gekoppeld aan de algehele prestaties van het bedrijf.

(8) Of een equivalent voor activiteiten in andere sectoren dan de industrie.

(9) De definitie van het nuttige vloeroppervlak komt overeen met de definitie in de Classificatie van soorten bouwwerken, die gebaseerd is op Statistical Standards and Studies nr. 40 van de Verenigde Naties, New York, 1987, en Statistical Standards and Studies nr. 43, Verenigde Naties, New York, 1994.