++++

Actieprogramma voor de bouwnijverheid

Inleiding

Op 16 november 1972 ( SEC(72)3991 ) heeft de Commissie van de Europese Gemeenschappen een procedure goedgekeurd strekkende tot het bepalen , in het kader van gedachtenuitwisselingen tussen deskundigen uit de Lid-Staten en de diensten van de Commissie , van acties die de geleidelijke verwezenlijking van een uniforme markt op het gebied van de bouwnijverheid kunnen bespoedigen . Op deze grondslag hebben de diensten van de Commissie herhaaldelijk overleg gepleegd met de regeringsdeskundigen .

Hierbij bleek eens te meer dat alle delegaties uit de Lid-Staten er het grootste belang aan hechten dat de Commissie zich - naast de reeds gelanceerde acties , met name voor het wegnemen van de handelsbelemmeringen voor bepaalde bouwmaterialen - toelegt op meer algemene acties op dit terrein .

Bij dit overleg hebben de deskundigen hun goedkeuring gehecht aan de selectieve benaderingswijzen die door de Commissie was voorgesteld , krachtens welke de acties in een eerste fase worden beperkt tot

- de definitie van methodes en procedures die het mogelijk maken op communautair niveau de nationale vooruitzichten voor de evolutie op middellange en lange termijn van de drie voornaamste sectoren van de bouwnijverheid , te weten de woningbouw , de industriële bouw alsmede civieltechnische werken , geleidelijk vergelijkbaar te maken ;

- de definitie van de behoeften aan harmonisatie van de nationale reglementen en codes op het gebied van de bouwnijverheid en bouwmaterialen ;

- de coordinatie van de werkzaamheden op het gebied van onderzoek en ontwikkeling die nu in de Lid-Staten worden uitgevoerd op het gebied van de bouwnijverheid , met name voor wat betreft innovaties die een verder doorgevoerde industrialisatie bevorderen .

Niet alleen door de nationale deskundigen maar ook in beroepskringen worden bovengenoemde drie acties het gemakkelijkst toegankelijk geacht . Zij lenen zich ertoe om onverwijld te worden geëntameerd .

Op grond van deze raadplegingen kon tevens

- de complexe aard van elk onderwerp beter tot uitdrukking worden gebracht en het streven naar het vinden van middelen en wegen beter worden gericht ;

- een werkprogramma worden uitgewerkt . Gezien de omvang van de problemen moest het programma worden beperkt tot vermelding van de acties die op korte termijn kunnen worden gelanceerd en die welke successievelijk moeten worden verwezenlijkt ;

- worden geconstateerd dat de reeds in het kader van dit programma ondernomen werkzaamheden geen voortgang kunnen vinden bij gebrek aan de goedkeuring van dit programma door de Raad .

Rechtvaardiging van de voorgestelde acties

De bouwnijverheid en de civiel-technische bedrijven vormen een van de belangrijkste sectoren van de industrie in de landen van de Gemeenschap . In de bouwnijverheid werkt de grootste fractie van de actieve beroepsbevolking , namelijk 8 tot 10 % . Zij draagt ook in dezelfde mate bij tot de vorming van het nationale produkt . Zij komt op voor de helft van de waarde van alle investeringen . Uit deze orden van grootte blijkt reeds het belang van deze sector voor de werking van onze economie en maatschappij .

In de werkelijkheid is het belang van de bouwnijverheid in de industriële economie nog groter dan de genoemde cijfers doen vermoeden . Wij dienen immers te overwegen dat in de bouwnijverheid een bijzonder intensief gebruik wordt gemaakt van materialen , halfprodukten , onderdelen , uitrustingen en alle mogelijke machines , die bij de meest uiteenlopende bedrijven moeten worden gekocht . Deze aankopen vormen 40 tot 50 % van de waarde van de uiteindelijke bouwwerken en civiel-technische werken ; dit aandeel vertoont een neiging tot stijgen naarmate de technologie evolueert en wordt gestreefd naar een hogere arbeidsproduktiviteit . Hieruit volgt dat de problemen in de sector bouwnijverheid van aanzienlijke invloed zijn op de werkzaamheden in de toeleveringsindustrie .

Met de verwezenlijking van de gemeenschappelijke markt op het gebied van bouwnijverheid is echter nog nauwelijks begonnen . Dit berust enerzijds op de karakteristieken van deze sector :

- die zijn produkten niet in de fabriek in serie vervaardigt , maar stuk voor stuk op de plaats van bestemming ,

- en waarbij een groot aantal kleine , verspreide en voornamelijk ambachtelijke economische eenheden zijn betrokken , die zich geplaatst zien tegenover klanten met zeer uiteenlopende eisen en een van nature lange produktiecyclus .

Anderzijds wordt het bestaan van strenge afscheidingen binnen de markt nog bevorderd door het feit dat de ondernemers zich niet kunnen laten leiden door bevredigende economische prognoses , die qua draagwijdte en inhoud van Lid-Staat tot Lid-Staat vergelijkbaar zijn . Bovendien vormen de verschillen tussen de nationale reglementeringen voor de bouwnijverheid uitgesproken belemmeringen voor de integratie van de betrokken markt . Ten slotte heeft de versnippering van de werkzaamheden op het gebied van de technologische innovatie een optimalisatie op niveau van de Gemeenschap verhinderd .

Uit de algemene economische vooruitzichten blijkt dat deze sector in de komende tien jaar het hoofd zal moeten bieden aan een steeds groeiende vraag . Bovendien zal de aard van die vraag zelf aanzienlijke wijzigingen ondergaan door de nieuwe eisen op het gebied van de energie , het milieu en de kwaliteit van het bestaan .

Om hieraan het hoofd te kunnen bieden kan niet alleen de produktiecapaciteit van de sector worden uitgebreid , door eenvoudig meer personeel tewerk te stellen , te meer waar de omvang van dit personeel hoe dan ook aan beperkingen is gebonden .

Het moet het primaire doel zijn van iedere actie op dit gebied om - met name door verwezenlijking van de uniforme markt - de fundamentele voorwaarden te scheppen voor een groei van de produktiviteit , die zijnerzijds een geleidelijke industrialisering in deze sector veronderstelt .

Derhalve moeten op communautaire schaal voorwaarden worden geschapen die de sector in staat stellen om een beter inzicht te krijgen in de evolutie van de behoefte dan in het verleden , om zijn produktiemethodes te rationaliseren en nieuwe technieken te ontwikkelen .

Op grond hiervan verdienen de acties die betrekking hebben op nationale prognoses de eliminatie van technische en juridische belemmeringen - waarbij rekening moet worden gehouden met lopende of geplande acties - en op het onderzoek de voorrang .

Nationale prognoses

Hoewel alle Lid-Staten een vorm van prognoses op middellange of lange termijn toepassen , met name voor wat betreft de woningbouw en soms de openbare werken voor de infrastructuur , wordt overal uitgegaan van soms sterk uiteenlopende referentiecriteria hetgeen de vergelijking tussen de nationale doelstellingen zeer moeilijk , om niet te zeggen onmogelijk maakt .

Daarom moeten in de eerste plaats gemeenschappelijke nomenclaturen en definities worden vastgesteld en bepaalde reeksen statistieken worden verbeterd of uitgebreid met behulp waarvan kan worden gewaarborgd dat de nationale prognoses en de wijze waarop zij up-to-date worden gehouden internationaal redelijk vergelijkbaar zijn .

Onder gemeenschappelijke nomenclatuur wordt verstaan dezelfde definitie van kenmerkende criteria ( types gebouwen , bouwheer , plaats ) , dezelfde definitie van de categorieën werkzaamheden , dezelfde maateenheden en hetzelfde tijdschema voor het verstrekken van informaties , ongeacht of het nu gaat om woningbouw , industriële bouw of andere bouwwerken .

De actie in deze sector zal kunnen worden gericht :

- op korte termijn :

a ) op het opstellen van gemeenschappelijke nomenclaturen voor constructietypes en opdrachtgevers , het vaststellen van gemeenschappelijke definities , het harmoniseren van eenheden van grootte en van de weergave van de gegevens ;

b ) het verbeteren en uitbreiden van bestaande statistieken betreffende de bouwnijverheid en civiel-technische werken , met name die welke betrekking hebben op de bouw van woningen en andere bouwwerken ;

- en vervolgens successievelijk :

a ) op de bevordering van het opstellen van steeds beter vergelijkbare nationale prognoses voor de toekomstige activiteiten in de sectoren bouwnijverheid en civiel-technische werken ;

b ) op het voortzetten van het streven dat er op doelt de Commissie nog meer dan alleen de genoemde gegevens over de sector ter beschikking te stellen ten einde haar in staat te stellen initiatieven te ontplooien op basis van betrouwbare informaties .

De opheffing van technische en juridische belemmeringen

De opheffing van handelsbelemmeringen valt onder artikel 100 van het Verdrag van Rome dat voorziet in het nader tot elkaar brengen van de nationale wetgevingen waarvan de uiteenlopende aard ten grondslag ligt aan deze belemmeringen .

Een kaderregeling voor deze werkzaamheid werd goedgekeurd op 28 mei 1969 in de vorm van een algemeen programma dat is gericht op het wegnemen van de technische handelsbelemmeringen voor industrieprodukten waaronder ook de bouwmaterialen .

Een tweede bepaling werd op 17 december 1969 uitgevaardigd ; deze was gericht om het scheppen van de mogelijkheid overheidsaankopen in elke Lid-Staat toegankelijk te maken voor produkten afkomstig uit de andere Lid-Staten . Voor wat betreft de bouwsector heeft deze maatregel betrekking op bouwmaterialen , onderdelen of elementen .

Een derde maatregel werd op 26 juli 1971 getroffen : een tweetal richtlijnen betreffende de beperkingen van de vrije dienstverlening , die meer in het bijzonder waren gericht op de bouwsector . De eerste richtlijn betreft de opheffing van de beperkingen van de vrije dienstverlening op het gebied van openbare aanbesteding van werken alsmede de toewijzing van openbare aanbestedingen van werken door tussenkomst van agentschappen of dochtermaatschappijen . De tweede richtlijn heeft betrekking op de coordinatie van de procedure voor het sluiten van overheidscontracten voor bouwwerken .

Ondanks deze eerste reeks maatregelen moeten wij constateren dat ook heden de heterogene aard van de technisch-reglementaire bepalingen de expansie van de bouwprocédés buiten de nationale grenzen blijft remmen .

Technische normen en alle mogelijke reglementen betreffende de bouwnijverheid zijn in de Lid-Staten van de Gemeenschap van kracht . Overal hebben , de autoriteiten zelfs op plaatselijk niveau criteria vastgesteld met name voor de brandbescherming , de bescherming van de gezondheid en het handhaven van de veiligheid vanuit een oogpunt van de stabiliteit van de bouwwerken .

Al deze bepalingen vertonen echter diepgaande verschillen hetzij in beginsel , hetzij doordat zij al dan niet bindend zijn , hetzij door de methoden die worden toegepast om de bepalingen ten uitvoer te leggen .

Het probleem is van fundamenteel belang want wij raken hier niet alleen de mogelijkheid waarover de sector beschikt om zich aan te passen aan de geografische dimensie van de Gemeenschap , maar ook aan die om alleen maar een rationele organisatie van zijn produktie te bewerkstellingen .

De operationele benadering van dit probleem zou kunnen bestaan uit het uitwerken , op basis van hetgeen thans bestaat , van een aantal concrete initiatieven waarvan de belangrijkste zouden zijn :

- een kort glossarium van de voornaamste juridische en technische termen die in de nationale wetten en reglementen inzake de bouwnijverheid worden gebruikt ;

- een inventaris van de voornaamste nationale wetgevende , reglementaire en administratiefrechtelijke bepalingen voor de bouwnijverheid in elke Lid-Staat ;

- een rapport inzake de functionele eisen en de basisbeginselen die voor de controle op het gebied van de veiligheid van bouwwerken voor de bestudeerde types gebouwen in aanmerking komen , alsmede een rapport inzake brandbeveiliging ;

- een Europese procedure betreffende de technische afname voor bouwmaterialen en -procédés

en vervolgens successievelijk :

- een actieprogramma , o.a . inzake :

- dimensionele coordinatie ,

- thermische isolatie ,

- akoestische isolatie ;

- de fundamentele technische eisen , die de grondslag vormen van de gehele reglementering in de bouwnijverheid en de mogelijkheden om deze in fysische prestatietermen uit te drukken .

Onderzoek

Het onderzoek is een uiterst belangrijke factor zowel voor de economische ontwikkeling van de sector als voor het aspect " kwaliteit van het bestaan " ; het is een gebied waarop een activiteit die op het niveau van de Gemeenschap wordt uitgevoerd , naarmate zij voortschrijdt , het mogelijk zou kunnen maken de eigenlijke redenen van dit onderzoek en de hoofdlijnen ervan beter te definiëren en , maar in het algemeen , de ontwikkeling van dat deel te bevorderen dat zich bezighoudt met de eisen van de mens .

Op korte termijn maken het optreden van nieuwe bouwmaterialen , een betere toepassing van traditioneel materiaal en de rationalisatie van de bouw een op samenwerking gebaseerd onderzoek noodzakelijk dat uiteindelijk gericht is op het publiek belang in de meest ruime zin van het woord . Als voorbeeld voor de actualiteit van het een en ander duiden wij op de mogelijkheid van beperking van de gevolgen van de energiecrisis door een steeds ruimere toepassing van de thermische isolatie van gebouwen .

Desondanks zouden de meeste moderne bouwprocédés , waarbij vaak gebruik wordt gemaakt van nieuwe materialen , het onderwerp moeten vormen van intensief onderzoek - en ontwikkelingswerk dat op het niveau van de Gemeenschap zou moeten worden gelanceerd en verwezenlijkt .

Voor het bereiken van dit doel moeten acties van meer algemene aard worden uitgevoerd alsmede meer specifieke acties zoals :

- de bepaling van bestaande onderzoekmiddelen en -mogelijkheden in de Lid-Staten ;

- de uitwerking van een gemeenschappelijk systeem voor de indeling van de nationale onderzoekprojecten ;

- onderzoek op gebieden van gemeenschappelijk belang en met name op die welke voortvloeien uit technisch-juridische belemmeringen ;

- een betere verspreiding van de kennis inzake de vooruitgang die wordt bereikt bij onderzoekprojecten van gemeenschappelijk belang .

Deze acties vormen slechts een kleine keuze uit het veel grotere aantal dat voor de uiteindelijke ontwikkeling van de communautaire actie in deze sector is vereist .

Conclusies

Dit werkprogramma vindt zijn rechtvaardiging in de noodzaak de verwezenlijking van een uniforme markt voor de bouwnijverheid te bevorderen en de produktiviteit in deze sector te begunstigen , met name door de geleidelijke ontwikkeling van de industrialisering .

Deze ontwikkeling is van fundamenteel belang , wil deze sector : een grotere continuïteit van de produktie en de werkgelegenheid kunnen waarborgen ; aan steeds meer behoeften van economische en sociale aard het hoofd kunnen bieden en kunnen bijdragen tot de stabilisering van de conjunctuurschommelingen in onze economieën .

Ten einde de omstandigheden te scheppen voor bovenbedoelde opening van de markt en ontwikkeling , rust het programma op drie met voorrang te behandelen onderwerpen , te weten :

- toenemende vergelijkbaarheid van de nationale statistieken en prognoses ;

- opheffing van de verschillende technisch-juridische belemmeringen ;

- coordinatie en ontwikkeling van de technologische promotie .

Elk van deze onderwerpen vindt zijn weerslag in een aantal meer specifieke acties waarvan er sommige onverwijld kunnen worden gelanceerd en die zouden moeten leiden tot resultaten die op het niveau van de Commissie kunnen worden vastgelegd , zoals de acties inzake het glossarium , de inventarissen of de verspreiding van kennis . Andere zullen leiden tot formele voorstellen die ter goedkeuring aan de Raad moeten worden voorgelegd .

Operationeel vormen de voorgestelde acties in de regel een aanvulling op communautair niveau van de werkzaamheden die reeds in de afzonderlijke Lid-Staten worden ondernomen , hetgeen de mogelijkheid biedt dat het programma een stevige steun vindt in de bijdragen van de deskundigen van elke Lid-Staat in het kader van de werkgroepen , die de Commissie reeds heeft opgericht of binnenkort denkt op te richten . Zij zal daarbij tevens een beroep doen op de medewerking van de internationale - en beroepsorganisaties die zich met deze problemen bezighouden .