31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 1 
REKENKAMER 
VERSLAG 
over het dienstjaar 1980 
vergezeld van 
de antwoorden van de Instellingen 
voorgelegd aan 
de decharge verlenende autoriteit 
en aan 
de andere Instellingen 
op 30 november 1981 
overeenkomstig artikel 84 van het Financieel Reglement van 21 december 1977 

31. 12. 81 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 3 
INHOUDSOVERZICHT 
Inleiding 5 
Eerste deel 
Hoofdstuk 1 — Algemene opmerkingen 11 
Hoofdstuk 2 — Boekhouding 20 
Hoofdstuk 3 — Ontvangsten 31 
Hoofdstuk 4 — Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, 
afdeling Garantie 41 
Hoofdstuk 5 — Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, 
afdeling Oriëntatie ., 65 
Hoofdstuk 6 — Sociale sector 74 
Hoofdstuk 7 — Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling 85 
Hoofdstuk 8 — Onderzoek, energie, industrie, enzovoort 96 
Hoofdstuk 9 — Samenwerking met ontwikkelingslanden en derde landen .. 103 
Hoofdstuk 10 — Personeelsuitgaven 116 
Hoofdstuk 11 — Huishoudelijke uitgaven 128 
Hoofdstuk 12 — Externe instellingen en subsidies 134 
Hoofdstuk 13 — Opgenomen en verstrekte leningen . 141 
Tweede deel — De Europese Ontwikkelingsfondsen 147 
4 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
BIJLAGEN 
Bijlage I — Taakverdeling van de Leden van de Rekenkamer per 
30 november 1981 167 
Bijlage II — Gegevens en statistieken betreffende de algemene begro­
ting van de Europese Gemeenschappen en de Europese. 
Ontwikkelingsfondsen 169 
Bijlage III — Antwoorden van het Europese Parlement 205 
Bijlage IV — Antwoorden van de Raad 207 
Bijlage V — Antwoorden van de Commissie: 
Eerste deel 
Hoofdstuk 1 — Algemene opmerkingen 209 
Hoofdstuk 2 — Boekhouding 212 
Hoofdstuk 3 — Ontvangsten 219 
Hoofdstuk 4 — Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Land­
bouw, afdeling Garantie 221 
Hoofdstuk 5 — Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Land­
bouw, afdeling Oriëntatie 226 
Hoofdstuk 6 — Sociale sector 229 
Hoofdstuk 7 — Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling 230 
Hoofdstuk 8 — Onderzoek, energie, industrie, enzovoort 233 
Hoofdstuk 9 — Samenwerking met ontwikkelingslanden en derde lan­
den 236 
Hoofdstuk 10 — Personeelsuitgaven 241 
Hoofdstuk 11 — Huishoudelijke uitgaven 243 
Hoofdstuk 12 — Externe instellingen en subsidies 245 
Hoofdstuk 13 — Opgenomen en verstrekte leningen 245 
Tweede deel — De Europese Ontwikkelingsfondsen 246 
Bijlage VI — Antwoorden van het Hof van Justitie 257 
Bijlage VII — Antwoorden van het Economisch en Sociaal Comité 258 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 5 
INLEIDING 
Jaarverslag over de rekeningen van het 
dienstjaar 1980 
1. Dit is het vierde jaarverslag van de Europese 
Rekenkamer, dat is opgesteld overeenkomstig de 
Verdragen (!) en het Financieel Reglement (2) en de 
rekeningen van het dienstjaar 1980 bestrijkt. Vol­
gens de Verdragen (3) en het Financieel Regle­
ment (4) moet de Commissie voor ieder dienstjaar 
een jaarrekening van de Gemeenschappen en een 
balans per ultimo december opstellen en deze tegen 
1 juni van het volgende jaar voorleggen aan het Par­
lement, de Raad en de Rekenkamer. Dit zijn de 
financiële bepalingen die ten grondslag liggen aan 
de opstelling van het Jaarverslag van de Rekenka­
mer. De rekeningen, het Jaarverslag van de Reken­
kamer en de antwoorden van de Instellingen op de 
opmerkingen van de Kamer moeten worden onder­
zocht door het Parlement en de Raad in verband 
met de decharge die het Parlement de Commissie 
overeenkomstig de Verdragen moet verlenen (5). 5. De Rekenkamer heeft aan de betrokken 
decharge verlenende autoriteiten afzonderlijke ver­
slagen uitgebracht over de rekeningen van 1980 van 
JET (Joint European Torus), het Europese Centrum 
voor Ontwikkeling van de Beroepsopleiding (Ber­
lijn), de Europese Stichting voor de Verbetering van 
de Levens- en Arbeidsomstandigheden (Dublin), het 
Voorzieningsagentschap van Euratom, alsmede over 
de rekeningen van 1979 van de Europese Scholen. 
Een samenvatting van het verslag over JET vindt 
men in Hoofdstuk 8 van dit Verslag, terwijl in 
Hoofdstuk 12 de opmerkingen van de Rekenkamer 
in de verslagen over de andere instellingen zijn 
samengevat. De Rekenkamer heeft tevens een 
afzonderlijk verslag uitgebracht over het functione­
ren van de EGKS (zie punt 1.32 hieronder). 
2. Het Verslag bestaat uit twee delen. Deel I heeft 
betrekking op de algemene begroting van de 
Gemeenschappen, met inbegrip van de begrotingen 
van het Parlement, de Raad, de Commissie, het Hof 
van Justitie, het Economisch en Sociaal Comité, het 
Bureau, voor Officiële Publikaties en de administra­
tieve begroting van de Europese Gemeenschap voor 
Kolen en Staal (EGKS). Het handelt tevens over 
opgenomen en verstrekte leningen (Hoofdstuk 13). 
3. Deel II van het Verslag handelt over de vier 
Europese Ontwikkelingsfondsen. Deze Fondsen, die 
steun verlenen aan ontwikkelingslanden, worden 
beheerd door de Commissie, doch vallen niet onder 
de algemene begroting van de Gemeenschappen. 
4. Hoofdstuk 1 omvat algemene opmerkingen 
naar aanleiding van de werkzaamheden van de 
Rekenkamer. Bijlage II van het Verslag bevat een 
statistische analyse van de financiële gegevens met 
betrekking tot de algemene begroting van de 
Gemeenschappen en de Europese Ontwikkelings­
fondsen. 
(!) Artikel 78 sèpties, lid 4, EGKS, artikel 206 bis, lid 4, 
EEG en artikel 180 bis, lid 4, EGA 
(2) PB L 356 van 31. 12. 1977, artikel 83 
(3) Artikel 78 quinquies, EGKS, artikel 205 bis, EEG en 
artikel 179 bis, EGA 
(4) Artikelen 73 t/m 77 
(5) Artikel 78 octies, EGKS,' artikel 206 ter, EEG en arti­
kel 180 ter, EGA. Indiening van de rekeningen van de 
Gemeenschap en het jaarverslag van de 
Rekenkamer 
6. De Commissie heeft op 1 juni 1981 de rekenin­
gen van het dienstjaar 1980 overgelegd. Doch de 
Rekenkamer merkt op dat in de voorstellen van de 
Commissie voor de gewijzigde en aanvullende 
begroting nr. 2 voor 1981 het saldo voor het jaar 
1980 wordt geacht achteraf te zijn gewijzigd door in 
1981 verrichte handelingen (zie tevens de punten 1.7 
en 3.6 van dit Verslag). 
7. Overeenkomstig het Financieel Reglement 
werden de opmerkingen van de Rekenkamer op 
15 juli 1981 toegezonden aan de Instellingen. Alle 
opmerkingen vervat in Deel I en Deel II gingen in 
hun geheel naar de Commissie, terwijl de opmerkin-
gèn in de Hoofdstukken 1, 10 en 11 van Deel I 
tevens werden toegezonden aan het Parlement, de 
Raad, het Hof van Justitie en het Economisch en 
Sociaal Comité. 
8. Het Financieel Reglement bepaalt dat iedere 
Instelling de Rekenkamer tegen 31 oktober haar ant-
6 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
woorden toezendt. In de loop van 1979 kwamen de 
Voorzitter van de Commissie en de President van de 
Rekenkamer overeen dat de twee Instellingen vroeg 
in het najaar, wanneer de laatste hand aan het ver­
slag wordt gelegd, overleg zouden plegen. Deze 
afspraak werd in 1979 en ook in 1980 nagekomen 
voor de Verslagen over de rekeningen van 1978 en 
1979. Het overleg vond plaats aan de hand van de 
ontwerp-antwoorden van de Commissie en leidde 
ertoe dat, waar nodig, zowel in de opmerkingen als 
in de antwoorden wijzigingen werden aangebracht, 
die bedoeld waren om de tekst te verduidelijken en 
zodoende het document voor de lezer handzamer de 
maken. Ook met de andere Instellingen werd een 
dergelijke regeling getroffen. 
9. Dit jaar is de Commissie van deze regeling 
afgeweken zonder evenwel de Rekenkamer van haar 
voornemens daartoe in kennis te stellen. De ont­
werp-antwoorden voor verscheidene hoofdstukken 
werden niet beschikbaar gesteld en die voor andere 
hoofdstukken kwamen te laat, zodat er bij het over­
leg geen rekening mee kon worden gehouden, het­
geen ernstig afbreuk heeft gedaan aan de waarde 
daarvan. 
De Rekenkamer betreurt deze gang van zaken; haar 
belangrijkste doel bij het opstellen van het Jaarver­
slag is een document te leveren, dat een waardevolle 
hulp is voor gebruikers ervan — met name het Parle­
ment en de Raad bij de uitoefening van hun 
bevoegdheden tot controle op de uitvoering van de 
begroting ('). Om dit doel te bereiken is een opti­
male samenwerking van de kant van de Instellingen 
noodzakelijk. De Rekenkamer hoopt dat de bespre­
kingen die momenteel met de Commissie worden 
gehouden, zullen leiden tot een oplossing van de 
problemen die zich bij de behandeling van het Ver­
slag van dit jaar hebben voorgedaan en voorts tot 
bevredigende afspraken voor de toekomst. 
10. De Rekenkamer heeft het Verslag opgesteld 
na bestudering van de op 31 oktober de Instellingen 
toegezonden antwoorden, die zijn opgenomen in de 
Bijlagen III t/m VII van het Verslag. Waar de 
Rekenkamer in het licht van deze antwoorden een 
toelichting nodig achtte, teneinde de lezer ,een beter 
inzicht te verschaffen in de verschillende kwesties, 
werd deze toelichting opgenomen onder het betrok­
ken punt van het Verslag. Indien de antwoorden 
van de Instellingen niet van commentaar van de 
Rekenkamer zijn voorzien, betekent dat echter niet 
dat de Rekenkamer het met het antwoord eens is. 
11. De definitieve tekst van het Verslag werd 
door de Rekenkamer op 26 november 1981 goedge­
keurd en, overeenkomstig artikel 84 van het Finan­
cieel Reglement, op 30 november 1981 aan de 
Instellingen toegezonden. 
(') Verdragen (artikel 78 septies, lid 4, 4e alinea, EGKS; 
artikel 206 bis, lid 4, 4e alinea, EEG; artikel 180 bis, 
lid 4,4e alinea, EGA). Leden en organisatie van de 
Rekenkamer 
12. In oktober 1981 werd de heer P. Lelong geko­
zen tot President als opvolger van de heer 
M. Murphy. In november 1980 was de heer Murphy 
herkozen in aansluiting op zijn eerste ambtsperiode 
van drie jaar, doch hij heeft toen te kennen gegeven 
dit ambt nog slechts één jaar te willen bekleden. In 
verband met det toetreding van Griekenland tot de 
Gemeenschap werd de heer G. Vitalis op 1 januari 
1981 benoemd als Grieks'Lid van de Rekenkamer. 
De vier Leden die oorspronkelijk waren benoemd 
voor een ambtsperiode van vier jaar, de heren 
A. Angioi, P. Gaudy, A. Johansen en M. Murphy, 
werden allen met ingang van 18 oktober 1981 voor 
een nieuwe ambtstermijn van zes jaar benoemd. 
13. In het licht van de ervaring gedurende de eer­
ste drie jaar van haar bestaan en in verband met de 
, benoeming van het tiende Lid, heeft de Rekenkamer 
haar werkterreinen met ingang van 1 januari 1981 
opnieuw onder de Leden verdeeld. De werkterrei­
nen vanaf 30 november 1981, na de wisseling van 
het presidentschap, staan aangegeven in Bijlage I 
van dit Verslag. 
Begroting en structuur van de 
Rekenkamer 
14. Inclusief de overdrachten naar 1980 beliepen 
de uitgaven van de Rekenkamer in 1979 ongeveer 
10,0 milj. ERE, en in 1980, inclusief de overdrachten 
naar 1981, rond 10,9 milj. ERE. Het grootste deel 
van deze bedragen is bestemd voor salarissen en 
toelagen voor Leden en personeel: 8 milj. ERE in 
1979 en 8,8 milj. ERE in 1980. 
15. Op de begrotingen voor 1979 en 1980 zijn de 
volgende aantallen posten opgenomen: 
1979 1980 
Categorie A 79 96 
Categorie LA 19 22 
Categorie B 44 60 
Categorie C 52 60 
Categorie D 20 21 
Totaal 214 259 
Verslagen en adviezen 
16. De Verdragen (artikel 78 septies, lid 4 en 78 
novies, EGKS, artikelen 206 bis, lid 4 en 209, EEG 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 7 
en artikelen 180. bis, lid 4 en 183 EGA) machtigen 
de Rekenkamer tot het maken van opmerkingen met 
betrekking tot bijzondere vraagstukken en tot het 
uitbrengen van adviezen op verzoek van één van de 
Instellingen. De Rekenkamer heeft besloten de 
eerstgenoemde bevoegdheden te gebruiken om de 
resultaten van sommige onderzoeken bekend te 
maken, los van het Jaarverslag. 
17. De Rekenkamer is van mening dat het Jaar­
verslag in het algemeen voor de decharge verle­
nende autoriteiten en andere gebruikers van meer 
nut zou zijn indien het is toegespitst op kwesties die 
rechtstreeks verband houden met de rekeningen van 
het betrokken dienstjaar. Daardoor kan ook de 
lengte van het Jaarverslag binnen redelijke grenzen 
worden gehouden. Andere onderwerpen die een 
meer uitgebreide behandeling behoeven en/of 
betrekking hebben op operaties die over meerdere 
dienstjaren lopen, kunnen desgewenst op ieder 
gepast moment afzonderlijk ter behandeling worden 
voorgelegd. 
18. In de periode van 1 december 1980 t/m 
30 december 1981 heeft de Rekenkamer de volgende 
verslagen en adviezen gepubliceerd: 
a) Speciaal verslag over de aanschaf van en de . 
controle op kantoorbenodigdheden en -uitrus­
ting, enz. door de Instellingen van de Europese 
Gemeenschappen (PB C 326 van 15. 12. 1980). 
b) Advies over het voorstel voor een verordening 
van de Raad tot vaststelling van de algemene 
voorschriften betreffende de levering van 
andere produkten dan graan, magere-melkpoe-
der en butteroil in het kader van de voedselhulp 
aan bepaalde ontwikkelingslanden en aan 
bepaalde gespecialiseerde instellingen (PB C 
326 van 15. 12. 1980). 
c) Jaarverslag over het begrotingsjaar 1979, verge­
zeld van de antwoorden van de Instellingen (PB 
C 342 van 31. 12. 1980). 
d) Speciaal verslag over de toepassing van Richt­
lijn 75/268/EEG van de Raad betreffende de 
landbouw in bergstreken en in sommige pro­
bleemgebieden (PB C 358 van 31. 12. 1980). 
e) Advies over het voorstel voor een verordening 
van de Raad tot instelling van een heffing op 
door schepen van de Gemeenschap in de Oost­
zee gevangen zalm (PB C 358 van 31. 12. 1980). 
f) Advies inzake het voorstel voor een verordening 
van de Raad betreffende compensatie van de 
bijdrage van Griekenland in de kosten van het 
financieel mechanisme en van de aanvullende 
maatregelen ten behoeve van het Verenigd Ko­
ninkrijk (PB C 30 van 11. 2. 1981). 
g) Advies over het ontwerp van financieel regle­
ment van toepassing op het vijfde Europees 
Ontwikkelingsfonds (PB C 45 van 4. 3. 1981). h) Speciaal verslag betreffende uitgeverij-, drukke­
rij* en reproduktiepraktijk bij de Instellingen 
van de Europese Gemeenschappen (PB C 150 
van 19. 6. 1981). 
i) Advies van de Rekenkamer inzake een voorstel 
voor een financieel reglement betreffende de 
toepassing van de bepalingen van de Overeen­
komst in de vorm van een briefwisseling tussen 
de Europese Economische Gemeenschap en de 
Portugese Republiek betreffende de tenuitvoer­
legging van de steun aan Portugal voorafgaande 
aan de toetreding (PB C 156 van 25. 6. 1981). 
j) Advies van de Rekenkamer der Europese 
Gemeenschappen over een voorstel voor een 
Verordening van de Raad houdende wijziging 
van het Financieel Reglement van 21 december 
1977 van toepassing op de algemene begroting 
, van de Europese Gemeenschappen (PB C 232 
van 11.9. 1981). 
k) Speciaal verslag van de Rekenkamer betref­
fende waarborgen, borgsommen en garanties, 
gesteld bij transacties die tot uitgaven van het 
EOGFL, Afdeling-„Garantie", leiden (PB C 249 
van 29. 9. 1981). 
1) Advies inzake het voorstel voor een verordening 
van de Raad betreffende compensatie van de 
bijdrage van Griekenland in de kosten van het 
financieel mechanisme en van de aanvullende 
maatregelen ten behoeve van het Verenigd Ko­
ninkrijk (PB C 282 van 5. 11. 1981). 
19. De Rekenkamer heeft de volgende verslagen, 
vereist in het kader van de geldende voorschriften, 
goedgekeurd: 
a) Advies inzake een ontwerp-verordening van de 
Commissie inzake de vaststelling van nauwkeu­
rige uitvoeringsvoorschriften voor het Finan-
cieel Reglement van 21 december 1977. 
b) Verslag over de rekeningen van 1979 van de 
Europese Scholen. 
c) Verslag over de JET-jaarstukken van 1980. 
d) Verslag over de rekeningen van 1980 van het 
Voorzieningsagentschap van Euratom. 
e) Verslag over de rekeningen van 1980 van de 
Europese Stichting voor de verbetering van de 
levens- en arbeidsomstandigheden (Dublin). 
f) Verslag over de rekeningen van 1980 van het 
Europees Centrum voor de ontwikkeling van de 
beroepsopleiding (Berlijn). 
g) Verslag over de jaarstukken van de Europese 
Gemeenschappen voor Kolen en Staal over het 
dienstjaar 1980. 
'8 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
20. Tevens heeft de Rekenkamer de volgende ver­
slagen goedgekeurd: 
a) Opmerkingen over het dienstjaar 1978 van de 
EGKS. 
b) Opmerkingen over het voorstel voor een veror­
dening van de Raad inzake de financiering door 
het EOGFL, Afdeling-„Garantie", van bepaalde 
interventiemaatregelen, met name aankoop, 
opslag en verkoop van landbouwprodukten 
door interventiebureaus. 
c) Studie over de ontwikkeling van de Europese 
Stichting voor de verbetering van de levens- en 
arbeidsomstandigheden (Dublin). 
d) Studie over het Europees Centrum voor de ont­
wikkeling van de beroepsopleiding (Berlijn). 
e) Opmerkingen over het informatienet inzake 
landbouwbedrijfsboekhoudingen (RICA). 
0 Opmerkingen over het beheer van de EGKS 
voor 1979. 
g) Studie van de financiële systemen bij de Euro­
pese Gemeenschappen (J). 
De controles van de Rekenkamer 
21. In haar antwoorden (2) op de opmerkingen 
van de Rekenkamer over het dienstjaar 1979, 
betreurde de Commissie het dat „de Rekenkamer 
haar streven om de uitvoering van de begroting te 
verbeteren, niet wat meer heeft geapprecieerd en 
zich maar al te dikwijls tot kritiek heeft beperkt... 
de Rekenkamer beziet de werkzaamheden van de 
Commissie meer van de negatieve dan van de posi­
tieve kant en komt aldus tot een voor de commu­
nautaire integratie ongunstig resultaat". De Com­
missie gaf daarna een antwoord van dezelfde strek­
king op een vraag (3) van een lid van het Parlement. 
Met het oog hierop lijkt het noodzakelijk de taakop­
vatting van de Rekenkamer uiteen te zetten. 
22. Kort nadat de Rekenkamer was opgericht, 
overwoog zij welke benadering moest worden geko­
zen bij de uitvoering van de taken die haar bij de 
Verdragen (4) waren opgelegd te weten: 
— onderzoek van de rekeningen van alle ontvang­
sten en uitgaven van de Gemeenschap, 
(>) PB C 342 van 31. 12. 1981. 
(2) PB C 342 van 31. 12. 1980, blz. 249. 
(3) Schriftelijke vraag nr. 2208/80; doch zie tevens de ver­
klaring van Vice-Voorzitter Tugendhat in het Parle­
ment op 18 juni 1981. 
(4) Artikel 78 septies, EGKS; artikel 206 bis, EEG; arti­
kel 180 bis, EGA. — onderzoek naar de rechtmatigheid van de ont­
vangsten en uitgaven, 
— nagaan of een goed financieel beheer wordt 
gevoerd. 
Voor het onderzoek van de rekeningen en de recht­
matigheidscontrole koos de Rekenkamer voor een 
controle gebaseerd op de systemen. Voor de derde 
taak — de controle op goed financieel beheer — 
werd een studie uitgevoerd, die een overzicht 
omvatte van de werkwijzen van andere controle­
instanties binnen en buiten de Lid-Staten. De 
Rekenkamer kwam tot de conclusie dat de systeem­
benadering ook voor deze taak geschikt was. 
23. De systeembenadering houdt in dat de con­
troleur zich zoveel mogelijk verlaat op de wijze 
waarop de gegevens die hij moet controleren, ont­
staan. Deze benadering gaat uit van de gedachte dat 
het interne beheer, door de opzet en wijze van func­
tioneren, zelf controlerend behoort te zijn; dit vormt 
het begrip „interne controle". Vanuit deze benade­
ring onderzoekt en evalueert de Rekenkamer alle 
onderdelen van het interne beheer van de Instellin­
gen, die samen de procedures van goedkeuring, regi­
stratie en controle van financiële transacties vor­
men, dat wil zeggen het organisatieplan en de verde­
ling van de verantwoordelijkheden voor handelin­
gen en besluiten niet financieel-administratieve 
implicaties. Indien de systemen en procedures deug­
delijk blijken, voert de Rekenkamer steekproeven 
uit op afzonderlijke gevallen en transacties en ver­
richt nog andere analytische controles, die zij nood­
zakelijk acht om zich ervan te vergewissen dat de 
systemen functioneren zoals is beschreven, en 
bevredigende resultaten opleveren. Indien er 
zwakke plekken in dé systemen worden ontdekt, 
worden afzonderlijke gevallen en transacties getest 
om vast te stellen wat de praktische consequenties 
van deze tekortkomingen zijn. Bij deze benadering 
gaat het dus om de wijze waarop de Instelling haar 
taken vervult en heeft de Rekenkamer haar eigen 
oordelen en besluiten dus niet in de plaats te stellen 
van die van de leiding van de Instelling. 
24. Wanneer de Rekenkamer in haar opmerkin­
gen de vinger legt op zwakke plekken in de proce­
dures, ziet zij deze kritiek niet als doel op zichzelf, 
doch meer als middel om te komen tot verbetering 
en perfectionering van systemen en procedures, ten 
einde aldus fouten of verspilling van middelen te 
voorkomen. Het is in het belang van de Gemeen­
schappen in het algemeen dat eventuele tekortko­
mingen in de beheersprocedures als zodanig worden 
onderkend en verholpen. 
25. Indien naar aanleiding van opmerkingen van 
de Kamer maatregelen worden genomen om het 
gesignaleerde euvel te verhelpen, dan zal de Reken-
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 9 
kamer het geval gewoonlijk niet vermelden in een 
voor publikatie bedoeld verslag. Ook van op zich­
zelf staande menselijke vergissingen zal gewoonlijk 
in dergelijke verslagen geen melding worden 
gemaakt, ofschoon zij wel onder de aandacht wor­
den gebracht van de betrokken Instelling. De onder­
werpen die voor publikatie worden geselecteerd, 
zijn in het algemeen die waarop volgens de Reken­
kamer dieper moet worden ingegaan, bij voorbeeld 
door de begrotings- of de decharge verlenende auto­
riteiten. Een enkele keer kunnen er gevallen zijn waarin reeds de nodige maatregelen zijn getroffen, 
maar die politiek of anderszins van voldoende 
belang zijn om te worden opgenomen in een voor 
publikatie bedoeld verslag. Het functioneren van de 
Gemeenschap in al haar geledingen is van een zoda­
nige omvang en ingewikkeldheid dat het de Reken­
kamer verscheidene jaren zal kosten om alle daarbij 
betrokken systemen en procedures te onderzoeken. 
De Rekenkamer kan slechts opmerkingen maken 
over die systemen en procedures die zij heeft gecon­
troleerd. 
i 

31. 12. 81 Püblikatieblad van de Europese Gemeenschappen 11 
Eerste deel 
HOOFDSTUK 1 
Algemene opmerkingen 
INHOUD Paragraaf 
Resumé van de voornaamste opmerkingen 1.0 
Jaarstukken per ultimo 1980 1.1 — 1.22 
Besteding van de kredieten 1.2 — 1.5 
Kwesties betreffende het dienstjaar en de balans 1.6 — 1.11 
Kredietoverschrijvingen 1.12 — 1.14 
Stelsel van de voorlopige twaalfden 1.15 — 1.18 
Verificatie van onder berusting van derden zijnde activa 
van de Gemeenschappen 1.19 — 1.20 
Omrekening in ERE ten behoeve van de financiële admi­
nistratie 1,21 
Weigering van paraaf van akkoordbevinding door finan­
cieel controleurs 1.22 
Effect van opmerkingen in vorige jaarverslagen 1.23 — 1.26 
Doorlichting van de bij de Gemeenschappen toegepaste sys­
temen inzake financiële administratie en interne controle 1.27 — 1.29 
Controle van de Kamer op de Europese Gemeenschap voor 
Kolen en Staal 1.30 — 1.32 
Financieel Reglement en uitvoeringsvoorschriften 1.33 — 1.36 
RESUMÉ VAN DE VOORNAAMSTE OPMERKINGEN 
1.0. De voornaamste opmerkingen in dit hoofdstuk kun­
nen als volgt worden samengevat: 
a) Het systematisch overdragen naar het volgend dienstjaar 
van in het dienstjaar onbesteed gebleven betalingskredie­
ten brengt met zich mee dat steeds in het dienstjaar n 
grote bedragen aan middelen ter beschikking worden 
gesteld die pas in het dienstjaar n -I-1 tot betaling komen 1.5 
b) In een aantal gevallen deden zich problemen voor betref­
fende de in de jaaroverzichten opgenomen bedragen x 1.6 — 1.11 
c) Bij een aantal kredietoverschrijvingen werden methodes 
gebezigd, die niet in overeenstemming zijn met de regle­
mentering 1.12 — 1.14 
12 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
d) De toepassing van het stelsel van de „voorlopige twaalf­
den" deed problemen rijzen omtrent de uitleg van de re­
glementering ter zake 1.15 — 1.18 
c) Saldobevestiging. Verzoeken van de Rekenkamer om 
rechtstreeks bevestiging te krijgen van bij derden in 
berusting zijnde activa stuitten op weerstand 1.19 — 1.20 
f) In sommige gevallen werd het door de financieel contro­
leur gemaakte bezwaar verworpen 1.32 
g) In meer dan de helft van de in de vorige jaarverslagen aan 
de orde gestelde gevallen werden de bekritiseerde syste­
men en werkwijzen tot dusverre niet verbeterd 1.23 — 1.26 
h) De Kamer heeft de systemen ter zake van de financiële 
administratie en controles doorgelicht 1.27 — 1.29 
i) De Rekenkamer heeft adviezen uitgebracht over voorstel­
len voor 
(i) nieuwe uitvoeringsvoorschriften betreffende het 
Financieel Reglement van 21. 12. 1977. 
(ii) wijzigingen in het Financieel Reglement zelf. 1.33 — 1.36 
Jaarstukken per ultimo 1980 
1.1. De jaarlijkse verslaglegging over de uitvoe­
ring van de algemene begroting van de Europese 
Gemeenschappen omvat een document in vijf delen 
(COM (81)222-224), dat op 1 juni 1981 door de 
Commissie is ingediend. Deel V (COM (81)224) 
van dit document bevat o. m. de geconsolideerde 
staat van ontvangsten en uitgaven en de geconsoli­
deerde balans, die in hoofdlijnen zijn opgesteld 
conform het model dat de Rekenkamer daarvoor in 
Hoofdstuk 2 (tabellen 2 en 3) van haar jaarverslag 
over 1979 (') had voorgesteld. Dit deel bevat tevens 
een aantal andere overzichtstabellen, waaruit voor 
elk der Instellingen de uitkomsten van de begroting 
alsook de bij de financiële verslaglegging toegepaste 
beginselen kunnen worden afgelezen. 
De Kamer juicht deze overzichten toe, daar zij deze 
beschouwt als een in de richting van een verbeterde 
presentatievorm van de informatie over de financiën 
van de Gemeenschappen en zij hoopt dat deze 
informatie ter algemene kennis zal worden gebracht. Hiervan uitgaande acht de Kamer het voortaan 
overbodig dat zij, zoals in vorige jaren, zelf dit soort 
informatie in haar Jaarverslag opneemt. In de eerste 
vier delen (COM (81) 222 en 223) is het in deel V in 
gecomprimeerde vorm gegeven informatiemateriaal 
nader uitgewerkt. 
Besteding van de kredieten 
1.2. Het totaal van de voor het dienstjaar 1980 
uitgetrokken kredieten beliep 16 182,5 milj. ERE (2). 
Dit begrotingstotaal kan als volgt worden onderver­
deeld: 
Oorspronkelijke begroting 15 683,1 
Aanvullende begroting nr. 1 133,0 
Aanvullende begroting nr. 2 366,4 
16 182,5 (2) 
1.3. Tabel 1.1 geeft een overzicht naar Instelling 
van de besteding der kredieten. 
(') PB C 342 van 31. 12. 1980, blz. 29 en 30. (2) Het verschil tussen dit totaal en het in tabel 1.1 voor 
de definitieve kredieten vermelde totaal is toe te 
schrijven aan betalingen door derden voor door het 
GCO uitgevoerde werkzaamheden (12,0 milj. ERE) en 
aan de in 1980 overgeschreven kredieten die van 1979 
naar 1980 waren overgedragen (38,8 milj. ERE). Zie 
COM (81) 224, blz. 14, punt 2.2. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 13 
Tabel 1.1 — Bestedingspatroon van de kredieten die in de begroting 1980 voor betalingen waren uitgetrokken, vergeleken met de 
desbetreffende totalen die ten laste van de geconsolideerde jaarrekening van het dienstjaar 1980 zijn gebracht 
(in milj. ERE) 
Kredieten en 
hun besteding Definitieve 
kredieten 
voor betalingen 
in de begroting 
1980 Betalingen in 1980 ten 
laste van de begroting 1980 Overgedragen Ten laste gebracht van de 
geconsolideerde jaarrekening van 
het dienstjaar 1980 
Instelling Definitieve 
kredieten 
voor betalingen 
in de begroting 
1980 In bedragen In % van het 
totaal der 
definitieve kre­
dieten 1981 
In bedragen In % van het 
totaal der 
definitieve kre­
dieten 
• Commissie: 
Niet-gesplitste 
kredieten 13 921,4 13 244,4 95,1 474,3 13 718,7 98,5 
Betalingskredieten 
(van de gesplitste kredieten) 1 991,2 1 384,4 69,5 606,3 1 990,7 99,9 
Totaal Commissie 15 912,6 14 628,8 91,9 1 080,6 15 709,4 98,7 
• Overige Instellingen 
(niet-gesplitste kredieten): 
Parlement 177,4 121,8 68,7 16,0 137,8 77,7 
Raad (inclusief het Econo­
misch en Sociaal Comité) 108,6 87,7 80,8 9,8 97,5 89,8 
Hof van Justitie 21,7 '18,1 83,4 1,4 19,5 89,9 
Rekenkamer 13,0 10,3 79,2 0,6 10,9 83,8 
Totaal 16 233,30) 14 866,7 91,6 1 108,4 15 975,1 98,4 
(^Voetnoot 2 bij punt 1.2. 
1.4. Gesplitste kredieten worden gehanteerd voor 
de uitvoering van activiteiten in het kader van een 
meerjarenplan of -project en bestaan uit vastleg­
gingskredieten en betalingskredieten. Vastleggings­
kredieten dekken in het begrotingsjaar de totéle kos­
ten van verbintenissen die zijn aangegaan voor 
acties waarvan de tenuitvoerlegging zich over meer 
dan een begrotingsjaar uitstrekt. Betalingskredieten 
dekken, tot het maximum van het in de begroting 
opgenomen bedrag, de uitgaven voortvloeiend uit 
verplichtingen die in het begrotingsjaar en/of in 
vorige begrotingsjaren zijn aangegaan (J). De som 
van de betalingen in het dienstjaar en de overdrach­
ten naar het volgende dienstjaar wordt ten laste 
gebracht van de geconsolideerde staat van ontvang­
sten en uitgaven van het dienstjaar. 
1.5. Wat betreft de betalingskredieten die deel 
uitmaken van de gesplitste kredieten, zijn in het 
totaal der uitgaven dat ten laste van het dienstjaar 
1980 is gebracht, overdrachten naar 1981 ten belope 
van circa 600 milj. ERE begrepen oftewel circa 30 % 
van de als zodanig voor 1980 uitgetrokken kredie­
ten. Dit betekent een verbetering ten opzichte van 
de situatie van eind 1979, toen meer dan 1 000 milj. 
ERE (60 % van deze kredieten) naar 1980 werd over­
gedragen. Niettemin betekent dit dat nog steeds 
grote bedragen aan middelen worden opgebracht, 
die gedurende het hele dienstjaar ter beschikking 
worden gehouden, terwijl de desbetreffende uitga-
(>) Artikel 1 van het Financieel Reglement, PB L 356 van 
31. 12. 1977, blz. 2. ven pas in het jaar daarop behoeven te worden geëf­
fectueerd. 
Voorts is het feit dat, vergeleken met 1979, eind 1980 
een kleiner bedrag naar het volgende dienstjaar 
werd overgedragen, ten dele toe te schrijven aan een 
versnelde betaling door de Commissie van bijdragen 
in de kosten van in de Lid-Staten uitgevoerde of in 
uitvoering zijnde projecten. Maar dit hoeft nog niet 
te betekenen dat ook de projecten zelf in versneld 
tempo werden uitgevoerd; het financieringssysteem 
van de Gemeenschappen is namelijk zodanig gewij­
zigd dat thans in dergelijke gevallen ook reeds vóór 
de uitvoering van de werkzaamheden betalingen 
kunnen worden verricht. De Commissie wordt ver­
zocht het effect van deze ontwikkeling in cijfermate­
riaal te vertalen. 
Kwesties betreffende het dienstjaar en de 
balans 
1.6. Op 23 december 1980 werd een aanvullende 
begroting aangenomen, waardoor de kredieten voor 
dat jaar toenamen met 366,4 milj. ERE. Dit deed 
een zelfde soort problemen ontstaan als eind 1979. 
Wegens de late aanneming van deze begroting kon­
den de desbetreffende middelen namelijk niet meer 
vóór eind december door de Lid-Staten aan de 
Commissie worden overgemaakt. Strikte toepassing 
van artikel 5 van het Financieel Reglement zou er 
toe hebben geleid dat deze middelen in de boeken 
over 1981 werden verantwoord. Evenals in het 
14 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
voorgaande jaar zou dit dan echter zeker in strijd 
zijn geweest met de onmiskenbare bedoelingen van 
de begrotingsautoriteiten en op grond daarvan heeft 
de Commissie dan ook de betrokken bedragen, die 
feitelijk in 1981 waren ontvangen, alsnog aan het 
dienstjaar 1980 toegerekend. Het voorstel van de 
Commissie voor een herziening van het Financieel 
Reglement (zie punt 1.36 hieronder) bevat overigens 
een wijziging van artikel 5 van dit Reglement om in 
dit soort situaties te voorzien. 
1.7. Er deed zich echter ten aanzien van deze sup-
pletoire begroting nog een ander probleem voor. De 
rechtsgeldigheid ervan werd door sommige Lid-Sta-
ten betwist, die op grond hiervan bedragen aan 
eigen middelen van de Gemeenschappen achterhiel­
den tot een totaal, van 165,0 milj. ERE. 
Dit had tot gevolg dat van het in het vorige punt 
vermelde totaal aan eigen middelen van 366,4 milj. 
ERE 201,4 milj. ERE werd verantwoord in de jaar­
rekening over 1980, die op 1 juni 1981 door de Com­
missie werd ingediend. (Zie voor nadere bijzonder­
heden hieromtrent punt 3.6 hieronder). 
1.8. Zoals gesignaleerd in de punten 1.28 en 1.29 
van het Jaarverslag van de Rekenkamer over 
1979 (l) werd van de via voorschotverlening uit het 
EOGFL, afdeling Garantie, in 1979 gedane uitgaven 
een bedrag ad 203,5 milj. ERE ten laste van de 
begroting van 1980 gebracht. Dit bedrag is namelijk 
begrepen in het op post 6200 van de begroting van 
laatstgenoemde jaar aangewezen uitgaventotaal ad 
2 587,8 milj. ERE. Hierbij zij echter aangetekend dat 
deze handelwijze er toe heeft geleid dat voor dit 
bedrag ad 203,5 milj. ERE op voornoemde post van 
de begroting voor 1980 afzonderlijke betalingsver­
plichtingen en betalingen werden aangewezen zon­
der dat de eerste fase van de normale procedure, 
namelijk het aangaan van samenvattende betalings­
verplichtingen, als voorgeschreven in de artikelen 96 
en 97 van het Financieel Reglement, in acht was 
genomen. 
1.9. De in het Jaarverslag over 1979' gemaakte 
opmerking (2) over vertraagde verevening van reke­
ningen door de Commissie geldt ook weer voor dit 
verslagjaar. Onderstaand worden de gegevens ver­
meld betreffende de eindstand per 1 juni 1981 van 
de afwikkeling der hier beoogde vereveningsproce­
dures. 
Sector van Laatste dienstjaar 
begrotingsuitgaven waarvan de rekeningen 
zijn verevend 
EOGFL-Garantie 1973 
Sociaal Fonds 1974 
Voedselhulp 1974 
(•) PB C 342 van 31. 12. 1980, blz. 16. 
(2) PB C 342 van 31. 12. 1980, blz. 18, punt 1.36 (zie ook 
punt 1.24 van onderhavig verslag). Gezien de recente ervaringen ligt het in de lijn der 
verwachtingen dat de nog af te wikkelen vereve­
ningsprocedures aanleiding zullen geven tot correc-
tieposten, die in de komende jaren in de begrotings­
administratie moeten worden verwerkt. 
1.10. Met betrekking tot de aanwijzing van 
bepaalde uitgaven op de begroting hebben zich nog 
diverse andere problemen voorgedaan, waarop in 
dit en in volgende hoofdstukken nader zal worden 
ingegaan. Een en ander zal waarschijnlijk tot gevolg 
hebben dat de aan de decharge verlenende autoritei­
ten voor te leggen financiële overzichten, alsmede 
het saldo van het begrotingsjaar moeten. worden 
gecorrigeerd. Hieronder volgt met vermelding van 
de betrokken bedragen een lijst van de punten van 
het onderhavige verslag, waarin deze gevallen aan 
de orde zijn gesteld: 
Punt Bedrag (in milj. ERE) 
1.13 18,7 
1.14 20,1 
2.10, 1,7 
2.13 U(») 
2.17, sub c) 0,8 
2.23, sub b) 0,1 
2.24 1,1 
4.11 2,8 
4.20 203,5 (') 
4.26 4,0 
4.33 65,7 
5.4 2,3 
6.8 5,8 
(') Deze gevallen hebben het Parlement reeds in het kader van de 
dechargeprocedure voor 1979 aanleiding gegeven tot commen­
taar. 
Voorts heeft de Rekenkamer ook gevallen geconsta­
teerd waarin door de Commissie in het dienstjaar 
verzuimd werd om middelen die de Gemeenschap 
rechtens toekomen, te innen en/of in de financiële 
administratie te verantwoorden (zie de punten 2.22, 
3.6,3.16,3.33 en 3.37-3.43). 
1.11. In Titel V van het Financieel Reglement 
worden de omstandigheden genoemd, waarin amb­
tenaren voor hun handelwijze tuchtrechtelijk verant­
woordelijk en geldelijk aansprakelijk kunnen wor­
den gesteld. Tenuitvoerlegging van deze bepalingen 
dient té worden overwogen in die gevallen waarin 
gebleken is dat in strijd is gehandeld met de rele­
vante bepalingen van de reglementering. 
Kredietoverschrijvingen 
1.12. De Kamer heeft geconstateerd dat in het 
dienstjaar 1980 twee soorten onrechtmatige over­
schrijvingen werden verricht. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 15 
Ongespecificeerde overschrijving 
1.13. Het door de Commissie ingediende voorstel 
tot overschrijving nr. 21/80 was bedoeld om te voor­
zien in een nodige aanvulling van de kredieten van 
hoofdstuk 58. In het voorstel werden wél het totaal 
benodigde bedrag en de daarvoor te korten posten 
genoemd, maar niet de bedragen,waarmede deze 
moesten worden gekort, zulks ómdat toentertijd aan 
de hand van de financiële administratie nog niet 
kon worden vastgesteld hoeveel er onder iedere post 
voor overschrijving beschikbaar was. 
Deze procedure stemt niet overeen met artikel 21 
van het Financieel Reglement en verder druist zij in 
tegen het beginsel van de specialiteit van de begro­
ting. Om de voor aanvulling van hoofdstuk 58 beno­
digde gelden bijeen te brengen, zag de Commissie 
zich in het onderhavige geval genoodzaakt daarin 
een bedrag ad 18,7 milj. ERE op te nemen, dat uit 
1979 was overgedragen. 
De Kamer kan geen genoegen nemen met de recht­
vaardiging (Antwoord van de Commissie, Bijlage V, 
punt 1.13) dat in de periode 1973-1976 bij verschei­
dene gelegenheden eenzelfde gedragslijn werd 
gevolgd en dit bij de externe controle blijkbaar niet 
bekritiseerd werd. De Kamer heeft wijzigingen voor­
gesteld (!) in het Financieel Reglement, welke 
bedoeld zijn om elke twijfel omtrent de ontoelaat­
baarheid van dergelijke procedures uit te sluiten. 
Overschrijving in 1980 van kredieten die uit de 
begroting 1979 stamden 
1.14. Omdat het Financieel Reglement niet in een 
dergelijke procedure voorziet en deze ook in strijd is 
met het beginsel van het éénjarig karakter van de 
begroting, oefende de Kamer in haar Jaarverslag 
over 1979 (2) kritiek uit op het overschrijven van 
bedragen die reeds uit een vorig dienstjaar waren 
overgedragen. 
Tijdens het dienstjaar 1980 heeft de Commissie deze 
procédure opnieuw toegepast; hiermee waren bedra­
gen gemoeid, die in totaal 38,8 milj. ERE beliepen. 
Inclusief het in punt 1.13 hierboven genoemde geval 
vonden drie van dergelijke overschrijvingen plaats, 
namelijk: 
Overschrijving 
uit rubriek Overschrijving, 
naar rubriek Bedrag 
(in milj. ERE) 
375 379 0,089 . 
32,33,37,87 58 18,697 
93 95 20,000 
Totaal 38,786 De Kamer wijst er andermaal op dat haars inziens 
de Financiële reglementering niet voorziet in zulke 
overschrijvingen en dat deze daarom als onrechtma­
tig moeten worden aangemerkt. Bijgevolg dienen, in 
tegenstelling tot het door de Commissie ter zake 
ingenomen standpunt (Bijlage V, punt 1.13), de ten 
laste van de betrokken kredieten aangewezen beta­
lingen ook als onrechtmatig te worden beschouwd. 
In haar advies (3) over het voorstel van de Commis­
sie houdende wijziging van het Financieel Regle­
ment heeft de Rekenkamer wijzigingen voorgesteld, 
waardoor dergelijke overschrijvingen expliciet 
ongeoorloofd worden verklaard. 
Stelsel van de voorlopige twaalfden 
1.15. Op 1 januari 1980 was de begroting 1980 
nog niet aangenomen. Daarom moest overeenkom­
stig de Verdragen en het Financieel Reglement 
vanaf dat moment het stelsel van de voorlopige 
twaalfden wórden toegepast om aldus de Instellin­
gen in staat te stellen de dienst gaande te houden. 
Dit stelsel geeft de Instellingen de bevoegdheid om 
in de eerste maanden van het dienstjaar ten laste 
van èlk hoofdstuk van de begroting betalingsver­
plichtingen aan te gaan tot een maximum van drie 
twaalfde gedeelten van het totaal der kredieten in 
het overeenkomstige hoofdstuk van de begroting 
van het voorafgaande dienstjaar en steeds na het 
verstrijken van iedere maand aldus te beschikken 
over een volgende twaalfde gedeelte, met dien ver­
stande dat daarbij het voor de desbetreffende uitga­
ven in de ontwerp-begroting van het nieuwe dienst­
jaar opgenomen bedrag niet mag worden overschre­
den. Per maand mogen ten laste van elk hoofdstuk 
betalingen worden gedaan tot een maximum van 
een twaalfde gedeelte van de kredieten in het over­
eenkomstige hoofdstuk van de begroting van het 
voorafgaande jaar, voor zover dit maximum een 
twaalfde gedeelte van het overeenkomstige bedrag 
van de ontwerpbegroting van het nieuwe dienstjaar 
niet te boven gaat. 
1.16. Op verzoek van de Commissie kan de Raad, 
na raadpleging van het Parlement, goedkeuren dat 
gelijktijdig over twee of meer dan twee twaalfden 
wordt beschikt voor uitgaven. 
1.17. De met dit stelsel in 1980 opgedane ervarin­
gen hebben uitgewezen dat de desbetreffende finan­
ciële reglementering op een aantal punten voor meer 
dan één interpretatie vatbaar is en dat het bij voor­
beeld niet duidelijk is 
(a) of in de op grond van de begroting van het 
voorafgaande dienstjaar berekende maxima alle 
overschrijvingen moeten zijn verdisconteerd 
(b) welk cumulatief maximum na de indiening van 
een nieuwe ontwerp-begroting geldt. 
(') Advies van 27 mei 1981 PB C 232 van 11.9. 1981. 
(2) PB C 342 van 31. 12. 1980, blz. 9-10. (3) PB C 232 van 11.9. 1981. 
16 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
In haar advies over het voorstel van de Commissie 
houdende wijziging van het Financieel Reglement 
(zie punt 1.36 hieronder) heeft de Kamer voorge­
steld deze twijfels over de juiste interpretatie weg te 
nemen. 
1.18. Wat het EOGFL-Garantie aangaat, meende 
de Kamer te moeten vaststellen dat de door de 
Commissie in de eerste helft van het dienstjaar 
gehanteerde'maxima de bij het Financieel Regle­
ment vastgestelde maxima overschreden met bedra­
gen variërend van 428,6 milj. ERE tot 1 183,9 milj. 
ERE. Op deze kwestie zal in de punten 4.14 t/m 
4.19 van hoofdstuk 4 nader worden ingegaan. 
Van onder berusting van derden zijnde 
activa van de Gemeenschappen 
1.19. De Kamer besloot over te gaan tot controle 
door middel van saldobevestigingen, in die zin dat 
de haar gedane opgaven van onder berusting van 
derden zijnde activa van de Gemeenschappen -— 
hoofdzakelijk saldi van bankrekeningen — haar ver­
volgens van onafhankelijke zijde worden bevestigd. 
Daartoe werd tot de Instellingen en andere organen 
het verzoek gericht aan de betrokken derden toe­
stemming te verlenen om de bewijsstukken betref­
fende in de vorm van banksaldi of anderszins uit­
staande vorderingen van de Gemeenschappen te 
overleggen door deze rechtsstreeks aan de Kamer 
toe te zenden. De Commissie weigerde haar mede­
werking te verlenen aan de invoering van deze pro­
cedure met als argument dat de Kamer krachtens de 
Verdragen niet gerechtigd was rechtstreeks met de 
betrokken derden in contact te treden. 
1.20. Hoewel de Kamer ter staving van de 
gegrondheid van haar verzoek heeft aangevoerd dat 
de voorgestelde procedure nagenoeg overal wordt 
erkend als een belangrijk bestanddeel van het door 
externe controle-instanties in te stellen onderzoek 
en in vergelijkbare omstandigheden in de Lid-Staten 
algemeen toepassing vindt, zowel in de sfeer van 
overheidsinstanties als in die van het particuliere 
bedrijfsleven, is de Commissie tot dusverre bij haar 
weigering gebleven (zie de punten 2.8 en 2.9 van 
hoofdstuk 2). Het Voorzieningsagentschap van 
Euratom, dat zelf wél aan het verzoek wilde vol­
doen, zag zich ingevolge de haar daartoe door de 
Commissie gegeven instructies gedwongen haar 
medewerking aan de invoering van deze procedure 
te onthouden (zie punt 12.6 van hoofdstuk 12). Het 
Parlement en de Europese scholen echter hebben 
wél ieder voor zich hun bankrelaties gemachtigd de 
gevraagde informatie rechtstreeks aan de Kamer 
door te geven en hierbij hebben zich generlei moei­
lijkheden voorgedaan. 
Omrekening in ERE ten behoeve van de 
financiële administratie 
1.21. De middelen verkregen uit eigen ontvang­
sten en de financiële bijdragen werden omgerekend 
in ERE tegen de op de vervaldag geldende koers. Andere ontvangsten en uitgaven werden omgere­
kend tegen de standaardkoers die gold voor de 
maand waarin ze werden geëffectueerd. Koerswin­
sten en -verliezen werden verantwoord op rekening 
951 „Koerswinsten"^). De monetaire posten op de 
balans werden omgerekend tegen de voor december 
geldende koersen, zoals die werden berekend aan de 
hand van de werkelijke noteringen van eind novem­
ber. De Rekenkamer heeft reeds in het verleden 
bezwaren kenbaar gemaakt tegen deze werkwijze en 
in haar advies over het Financieel Reglement (zie 
punt 1.36 hieronder) heeft zij wijzigingen voorge­
steld om dit euvel te verhelpen. 
Weigering van fiat door financieel 
controleurs 
1.22. Krachtens het Financieel Reglement dienen 
de voorstellen tot het aangaan van betalingsver­
plichtingen en de opdrachten tot betaling vooraf ter 
fiattering aan de financieel controleur te worden 
voorgelegd. Deze voorafgaande goedkeuring moet 
ook worden aangevraagd voor contracten met der­
den inzake leveringen en diensten. Een weigering 
van de goedkeuring door de financieel controleur 
kan — behalve indien twijfel bestaat over het 
beschikbaar zijn van kredieten — worden verwor­
pen via een daartoe strekkend met redenen omkleed 
besluit van het hoogste gezag van de betrokken 
Instelling. Het Financieel Reglement bepaalt verder 
dat de Rekenkamer van dergelijke gevallen kwar-
taalsgewijs in kennis wordt gesteld. Zo kreeg de 
Kamer, wat 1980 betreft, mededeling van zes geval­
len bij de Commissie, één bij het Parlement en twee 
bij het Economisch en Sociaal Comité, waarin aldus 
over de weigering van hun respectieve financieel 
controleur was heengestapt. Van deze gevallen ver­
dient hier de meeste aandacht dat betreffende de 
weigering van de financieel controleur van de Com--
missie om zijn fiat te geven aan huurbetalingen van 
in totaal circa 9 milj. ERE omdat wat betreft som­
mige van deze betalingen de financieel controleur 
als reden voor zijn weigering heeft aangevoerd dat 
de hiervoor krachtens het stelsel der voorlopige 
twaalfden beschikbare kredieten niet toereikend 
waren (zie de punten 11.4-11.6). 
Effect van opmerkingen in vorige 
jaarverslagen 
1.23. De Rekenkamer heeft in het kader van een 
vervolgcontrole en evaluatie van haar werkzaamhe­
den het effect geanalyseerd van de belangrijkste 
opmerkingen in de sedert haar oprichting uitge­
brachte jaarverslagen. 
1.24. Blijkens dit evaluatie-onderzoek heeft min­
der dan de helft van de opmerkingen in de eerste 
drie jaarverslagen van de Kamer geresulteerd in 
(') Voor het EOGFL, afdeling Garantie, geldt een bijzon­
dere regeling. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17 
zodanige maatregelen van 4e verantwoordelijke 
Instelling dat de kenbaar gemaakte bezwaren geheel 
of gedeeltelijk werden weggenomen. 
1.25. Voorts heeft dit evaluatie-onderzoek uitge­
wezen dat meer dan de helft van de opmerkingen 
tot dusverre niet heeft geleid tot een wijziging van 
de bekritiseerde systemen of werkwijzen en dat in 
sommige gevallen zelfs geen enkele positieve reactie 
op de opmerkingen volgde. In een aantal gevallen 
werd wél gevolg gegeven aan de opmerkingen van 
de Rekenkamer en werden zij in het Parlement 
en/of de Raad ondersteund, maar in andere geval­
len werd er in het geheel niet op gereageerd. De 
Rekenkamer wenst openlijk uiting te geven aan haar 
teleurstelling dat in zo vele gevallen haar opmerkin­
gen niet ter harte werden genomen. 
1.26. Onder meer de volgende opmerkingen uit 
vorige jaarverslagen hebben in 1980 niet geleid tot 
maatregelen ter verbetering van de situatie. 
Financiële administratie 
a) Er bestaat geen enkele beschrijvende documen­
tatie noch over de rekeningstelsels noch over de 
wijze waarop deze worden gehanteerd, noch 
over het geheel van maatregelen van interne 
controle op de grootboekadministratie, de zgn. 
„algemene boekhouding" (Jaarverslag 1977, 
11.3 (')). De door de Kamer bedoelde ontbre­
kende documentatie (Antwoord van de Commis­
sie — Bijlage V, punt 1.26, sub a) is die betref­
fende de werkmethodes zoals handleidingen 
voor de procedures, taakomschrijvingen en der­
gelijke, die voor een goede organisatie van de 
werkzaamheden en dé interne controle van 
wezenlijk belang zijn. 
b) Er bestaan lacunes in de toelatingsprocedures 
en de controle van rectificaties (Jaarverslag 
1977 (»), 11.3). 
c) Er bestaan belangrijke achterstallen in het over­
maken, door de ordonnateurs, van de inlichtin­
gen die moeten toelaten de voorlopige rekenin­
gen te sluiten (Jaarverslag 1978 (2), 11.4 en 11.5. 
Eigen middelen 
d) De Commissie blijft doorgaan met het opschor­
ten van invorderingsprocedures ten aanzien van 
boetes waartegen bij het Hof van Justitie beroep 
is ingesteld (Jaarverslag 1978 (2), 12.42 en 
onderhavig verslag, 3.38). 
(') PB C 313 van 31. 12. 1978. 
(2) PB C 326 van 31. 12. 1979. Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de 
Landbouw (Afdeling Garantie) 
e) Door de financieel controleur worden sommige 
opdrachten tot betaling gefiatteerd voordat 
zulks is geschied met de overeenkomstige voor­
stellen tot het aangaan van een betalingsver­
plichting. In andere gevallen wordt dit fiat 
„onder voorbehoud" gegeven (Jaarverslag 
1979 (3), 4.15 en 4.35). 
f) De wijze van toepassing van het voorschotten-
systeem draagt in zich het risico dat de betrok­
ken uitgaven aan het verkeerde dienstjaar wor­
den toegerekend en dat de daarvoor uitgetrok­
ken kredieten worden overschreden (Jaarverslag 
1979 (3), 4.26 t/m 4.30). 
g) Salderingen — Zonder enige rechtsgrondslag 
worden de ontvangsten uit de heffing van 
monetaire compenserende bedragen in het 
intracommunautaire handelsverkeer en uit de 
medeverantwoordelijkheidsheffing als negatieve 
kredieten op de begroting opgevoerd (Jaarver­
slag 1978 (4), 2.11 e. v.; Jaarverslag 1979 (3), 4.36 
en 4.37). 
h) Zonder daarbij enige objectieve norm te hante­
ren, wordt de reglementaire mogelijkheid tot het 
vooruitlopen op een waardevermindering van 
de voorraden te baat genomen. Dit leidt tot uit­
holling van het voor de begroting geldende 
beginsel van het éénjarig karakter (Jaarverslag 
1978 (4), 2.21-2.23). 
i) De in Verordning 729/70 van 21 april 1970 
genoemde termijn voor de verevening („goed­
keuring") der rekeningen wordt fors overschre­
den (Jaarverslag 1977 (5), 2.2; Jaarverslag 
1978 (4), 2.28 en Jaarverslag 1979 (3), 4.47). 
j) Het in richtlijn nr. 77/435 van 27 juni 1977 
bedoelde systeem voor de controle op handels­
documenten werd te laat ingevoerd (Jaarverslag 
1979 (3), 4.63). 
Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling 
k) De Commissie is niet in staat tot overlegging 
van absoluut noodzakelijke boekingsbeschei­
den, zoals met name het overzicht van de ver­
snelde betalingen en de staten waaruit per 
ondersteund project de financieeladministra-
tieve situatie kan worden afgelezen (Jaarverslag 
1979 (3), 7.9, 7.12 en 7.13). 
1) De Commissie is niet overgegaan tot invoering 
van een systeem, gebaseerd op de artikelen 5, 6 
(3) PB C 342 van 31. 12. 1980. 
(«) PB C 326 van 31. 12. 1979. 
(5)- PB C 313 van 31. 12. 1978. 
18 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
en 7 van de Verordening houdende statuut van 
het Fonds, om de steunaanvragen te toetsen en 
de met de subsidiëring van de desbetreffende 
projecten verkregen resultaten te beoordelen 
(Jaarverslag 1979 (3), 7.19). 
Samenwerking met de ontwikkelingslanden en derde 
landen 
m) De verevening van de rekeningen van de natio­
nale interventie-organen ondervindt grote ver­
tragingen (Jaarverslag 1978 (1), 7.15). 
n) Programmering en uitvoering van de voedsel­
hulpacties ondervinden vertragingen (Jaarver­
slag 1978 0), 7.20). 
o) In de financieringsovereenkomsten die tussen 
de Commissie en een ontvangend land in het 
kader van de samenwerking met derde landen 
worden gesloten, dient uitdrukkelijk gewag te 
worden gemaakt van de controlebevoegdheid 
van de Rekenkamer (Jaarverslag 1979 (2), 9.47). 
Niet-personele apparaatskosten („Huishoudelijke 
uitgaven") 
p) Het Hof van Justitie heeft in strijd met het 
Financieel Reglement van 21 december 1977 
geen financieel controleur aangewezen (Jaarver­
slag 1978 (»), 9.3). 
De Europese Ontwikkelingsfondsen 
q) De boeken van de Fondsen zijn nog niet afge­
sloten. De Rekenkamer adviseert tot afsluiting 
daarvan (Jaarverslag 1978 (*), 1.1). 
r) De verdeling van bevoegdheden over Commis­
sie en Europese Investeringsbank (speciale 
leningen en risicodragend kapitaal) doet proble­
men rijzen op het gebied van de coördinatie en 
de controle (Jaarverslag 1978 (1), 3.14). 
Doorlichting van de bij de 
Gemeenschappen toegepaste systemen 
inzake financiële administratie en 
interne controle 
1.27. In 1980 heeft de Rekenkamer de systemen 
van de Instellingen van de Gemeenschappen ter 
zake van de financiële administratie en de controle 
doorgelicht. Dit onderzoek geschiedde vanuit de 
volgende twee invalshoeken: 
(') PB C 326 van 31. 12. 1979. 
(2) PB C 342 van 31. 12. 1980.. a) een algemene studie van de bij de Europese 
Gemeenschappen toegepaste financiële proce­
dures, vanaf de voorbereiding van de begroting 
tot en met de door het Parlement voor de uit­
voering van de begroting verleende decharge, 
b) een diepgaand onderzoek naar de bij de finan­
ciële administratie eii verslaglegging gehan­
teerde systemen. 
1.28. Het rapport waarin de sub a) hierboven 
bedoelde algemene studie uitmondde, werd in 
december 1980 aan de Commissie toegezonden. Het 
commentaar hierop van de Commissie ontving de 
Kamer op 16 juni 1981 en is thans bij haar in studie. 
1.29. Zaken van meer algemene aard, die naar 
voren zijn gekomen uit vorenbedoelde onderzoeken, 
zijn door de Kamer verwerkt in haar adviezen over 
de voorstellen van de Commissie houdende wijzi­
ging van het Financieel Reglement en de desbetref­
fende uitvoeringsvoorschriften (zie hieronder de 
punten 1.34-1.36). 
Financiële controle van de Europese, 
Gemeenschap voor Kolen en Staal 
1.30. Voor deze controle gelden verdragsbepalin­
gen die enigszins afwijken van die welke voor de 
twee andere Gemeenschappen gelden. Ten aanzien 
van de EGKS wordt namelijk onderscheid gemaakt 
tussen de ontvangsten en uitgaven betreffende het 
ambtelijk apparaat („administratieve uitgaven en 
ontvangsten van administratieve aard") en de 
andere ontvangsten en uitgaven, namelijk die 
betreffende de beleidssuitvoering van deze Gemeen­
schap, inclusief opgenomen en verstrekte leningen. 
Krachtens het EKGS-Verdrag dient de Rekenkamer 
over elk van deze aspecten een afzonderlijk verslag 
op te stellen. 
1.31. De apparaatskosten van de EGKS („admi­
nistratieve uitgaven") komen ten laste van de alge­
mene begroting/afdeling Commissie en ter compen­
satie daarvan wordt ten laste van de jaarrekening 
van de EGKS een vaste bijdrage — sinds 1978 ten 
bedrage van 5 milj. ERE per jaar — naar de reke­
ning van de Commissie overgemaakt. Een en ander 
valt onder de door de Kamer uit te oefenen controle 
en haar bevindingen daaromtrent neemt zij op in 
haar Jaarverslag ex artikel 78 septies, lid 4, van het 
EGKS-Verdrag. 
1.32. Het ex artikel 78 septies, lid 5, van het 
EGKS-Verdrag door de Rekenkamer op te stellen 
Jaarverslag over de beleidsuitvoering van de EGKS 
brengt zij uit aan de Hoge Autoriteit (i.e. de Com-
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 19 
missie) en de Raad. Het door de Kamer met betrek­
king tot de EGKS ingestelde onderzoek naar de sys­
temen ter zake van de financiële administratie en de 
financiële controle was aanleiding tot een aantal 
opmerkingen over ter zake geconstateerde zwakke 
plekken. In het algemeen werd deze kritiek door de 
Commissie aanvaard en reageerde zij hierop met de 
toezegging maatregelen te zullen treffen om de 
bezwaren van de Kamer weg te nemen. De belang­
rijkste punten, van kritiek waartoe dit onderzoek van 
de Kamer aanleiding gaf, werden opgenomen in een 
verslag dat op 9 januari 1981 aan de Hoge Autoriteit 
en de Raad werd voorgelegd. 
Financieel Reglement en . 
uitvoeringsvoorschriften 
1.33. De Verdragen (*) bepalen dat de Raad de 
Financiële Reglementen vaststelt, waarin met name 
voorschriften worden gegeven over de wijze van 
opstelling en uitvoering van de begroting, alsmede 
over de wijze waarop de financiële administratie 
wordt ingericht, bijgehouden en gecontroleerd. Het 
aldus krachtens de verdragsbepalingen vastgestelde 
Financieel Reglement is derhalve te beschouwen als 
een algemeen kader waarin de systemen voor de uit­
voering van de begroting moeten worden ingepast, 
en is daarom één van de belangrijkste instrumenten 
voor het over de financiën van de Gemeenschappen 
te voeren beheer. Ook voor de Rekenkamer biedt 
het bij de vervulling van haar specifieke taak een 
belangrijk houvast. Het thans van kracht zijnde 
Financieel Reglement werd door de Raad öp 
21 december 1977 vastgesteld en in artikel 107 daar­
van werd een clausule opgenomen, die voorziet in 
de aanneming van een wijzigingsreglement om de 
drie jaar. 
1.34. In de punten 1.37-1.40 van haar verslag over 
het dienstjaar 1979 heeft de Kamer er op gewezen dat de in artikel 106 van het Financieel Reglement 
bedoelde uitvoeringsvoorschriften nog niet waren 
vastgesteld en dat de Verordening van 29 juni 1975 
houdende uitvoeringsvoorschriften betreffende het 
vroegere (ingetrokken) Financieel Reglement van 
. 25 april 1973 nog steeds werden toegepast. In voor­
noemd verslag werd er voorts melding van gemaakt 
dat de Commissie op 5 augustus 1980 alle Instellin­
gen, voor advies, een voorstel had doen toekomen 
voor een herziene versie van de uitvoeringsvoor­
schriften. 
1.35. Op 6 februari 1981 heeft de Kamer haar 
advies over dit voorstel aan het Parlement, de Raad 
en de Commissie voorgelegd. Bij die gelegenheid 
beperkte zij zich tot opmerkingen over de afzonder­
lijke punten van het voorstel, maar zij behield zich 
voor daarop later in haar advies over het voorstel 
van de Commissie houdende wijziging van het 
Financieel Reglement terug te komen met een 
standpuntbepaling over de meer fundamentele pro­
blematiek ter zake. Niettemin heeft de Kamer reeds 
toen op grond van haar ervaringen in de eerste drie 
jaren van haar activiteiten een aanzienlijk aantal 
amenderingen in deze uitvoeringsvoorschriften 
voorgesteld, die bedoeld waren om de financiële 
procedure te verduidelijken en stringenter te maken. 
1.36. Op 13 januari 1981 vroeg de Raad de 
Kamer om een advies over een voorstel van de 
Commissie houdende wijziging van het Financieel 
Reglement van 21 december 1977. De Kamer con­
cludeerde dat het dringend noodzakelijk is bij de 
herziening van het Reglement een aantal fundamen­
tele aspecten in aanmerking te nemen, waaraan het 
voorstel van de Commissie is voorbijgegaan. Uit 
dien hoofde heeft de Kamer haar ter zake op 27 mei 
1981 uitgebrachte advies opgesplitst in twee delen: 
het eerste met opmerkingen over beginselkwesties 
en het tweede met voorstellen betreffende de afzon­
derlijke artikelen. Dit advies werd op 11 september 
1981 opgenomen in het Publikatieblad (2). 
(') EGKS, art. 78 novies, EEG, art. 209 en EGA, art. 183. (2) PB C 232 van 11.9. 1981. 
20 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 3.1. 12. 81 
HOOFDSTUK 2 
Boekhouding 
INHOUD Paragraaf 
Resumé van de voornaamste opmerkingen 2.0 
Algemeen 2.1 
Kasgelden (!) van de Commissie 2.3 — 2.11 
Evaluatie van de interne controle 2.3 — 2.7 
Controle op de saldi der kasgeldrekeningen per ultimo 
van het jaar 2.8 — 2.11 
Grondslagen van de comptabele verwerking en presentatie­
vorm van de financiële overzichten 2.12 —2.15 
Overschot van het voorafgaande dienstjaar 2.12 — 2.14 
Overdracht van in het voorafgaande dienstjaar onbesteed 
gebleven kredieten 2.15 
Stand van de activa en passiva van de instellingen 2.17 — 2.25 
Correctie van de rekeningen betreffende de onderlinge 
financiële verhouding tussen organen van de Gemeen­
schappen 2.17 en 2.18 
Toetsing van de hoofdboekhouding aan de hulpboekhou­
dingen 2.19 en 2.20 
Andere onnauwkeurigheden in de waardering van de 
bezittingen, vorderingen en schulden 2.21 —2.25 
Conclusie 2.26 — 2.28 
RESUMÉ VAN DE VOORNAAMSTE OPMERKING 
2.0. De voornaamste opmerkingen in dit hoofdstuk kun­
nen als volgt worden samengevat: 
a) Het bij de thesaurie van de Commissie toegepaste sys­
teem van interne controle vertoont grote leemtes 2.3 — 2.11 
b) Voor alle uitgaven, ook de onrechtmatige, geldt dat zij 
niet op de balans mogen voorkomen, maar in de jaarre­
kening moeten worden opgenomen. Als dezé laatste een­
maal op 1 juni is vastgesteld, kunnen daarin alleen nog 
maar in het kader van de dechargeprocedure wijzigingen 
worden aangebracht 2.12 — 2.14 
c) Bij confrontatie van de rekeningen van verschillende 
communautaire instanties komen onderlinge afwijkingen 
aan het licht, die in de respectieve jaaroverzichten niet 
zijn rechtgezet 2.17 en 2.18 
(') Noot van de vertaler; onder kasgelden wordt hier verstaan de kas-, bank- en girosaldi. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 21 
d) De jaaroverzichten betreffende de activa en de passiva 
zijn nog steeds onvolledig en beantwoorden niet aan de 
eisen die de geldende reglementering daaraan stelt 2.19 —2.25 
e) Ondanks verbeteringen in de vorm en de presentatie van 
de geconsolideerde jaaroverzichten heeft de Kamer niet 
kunnen verklaren dat naar haar oordeel de balans van de 
Gemeenschap per ultimo 1980 een juiste weergave is van 
de stand van de activa en passiva van de Gemeenschap­
pen 2.26 — 2.28 
Algemeen 
2.1. Dit hoofdstuk is gewijd aan een beoordeling 
van de financiële verslaglegging en de geconsoli­
deerde jaaroverzichten per ultimo 1980 op hun pre­
sentatievorm en getrouwheid. Ook wordt in dit 
hoofdstuk ingegaan op een aantal problemen betref­
fende boekingen die niet rechtstreeks met de uitvoe­
ring van een specifieke begrotingssector verband 
houden. 
Kasgelden van de Commissie 
2.2. Bij de Europese Gemeenschappen wordt het 
merendeel van de transacties met derden door de 
kasgeldrekeningen gesluisd, om het even of deze 
activa, de passiva, de baten dan wel de lasten betref­
fen, en op grond daarvan is de kwaliteit van de 
interne controle (*) in haar geheel zeker gebaat bij 
een evaluatie van deze rekeningen. 
In 1980 heeft de Rekenkamer een diepgaand onder­
zoek verricht naar de comptabele verwerking van 
gegevens betreffende het kasbeheer. In de volgende 
paragrafen wordt een samenvatting gegeven van de 
voornaamste conclusies waartoe dit onderzoek heeft 
geleid. In het systeem van de interne controle wer­
den'leemtes geconstateerd, hetgeen voor de Reken­
kamer een reden was om bijzondere aandacht te 
besteden aan de verificatie van de stand van de kas-
geldrekeningen per ultimo 1980 (zie punt 2.10 hier­
onder). 
Evaluatie van de interne controle 
2.3. De hoofdboekhouding van de Commissie 
omvat niet alle bankrekeningen die gebruikt worden 
(') Onder interne controle wordt verstaan het opstellen 
van organisatieplannen en het treffen van alle andere 
maatregelen inzake financiële controle, die tot doel 
hebben de activa van een zelfstandig opererende orga­
nisatieeenheid te bewaken, de juistheid en de 
getrouwe weergave van de gegevens in de financiële 
administratie te waarborgen en de beslissingen van de 
uitvoeringsorganen te vergemakkelijken. voor uitgaven of ontvangsten die in de financiële 
overzichten zijn verwerkt. Zo bestrijkt deze boek­
houding niet de speciale bankrekeningen betref­
fende leningen o/g en u/g. Dit is ook het geval met 
de rekeningen van de externe delegaties van de 
Commissie in de mediterrane en ACS-landen (2) en 
met een aantal rekeningen waarop door de voorlich­
tingsbureaus in de Lid-Staten de ontvangsten uit de 
verkoop van publikaties worden geboekt. 
Al met al kan mén stellen dat een honderdtal bank­
rekeningen buiten de controle van de rekenplichtige 
van de Commissie blijft. 
Het is gewenst dat de gegevens betreffende alle 
bankrekeningen die op naam van de Commissie zijn 
geopend in het kader van de uitvoering van de alge­
mene begroting en de bijlagen daarvan, worden 
doorgegeven aan de thesaurie, in de financiële 
administratie worden verwerkt en aan een streng 
toezicht van de rekenplichtige van de Instelling wor­
den onderworpen ten einde te bereiken dat deze 
laatste de activa van de Gemeenschappen op ver-
aantwoorde wijze kan bewaken (3), aan de boekhou­
ding weer haar functie van instrument voor de uit­
voering van het beleid wordt toegekend en de 
betrouwbaarheid van de financiële administratie, 
aan de hand waarvan de financiële overzichten wor­
den opgesteld, wordt vergroot. 
Het ter zake door de Commissie ingenomen stand­
punt (Bijlage V, punt 2.3) geeft de Kamer aanleiding 
tot de volgende opmerkingen: 
(a) de opvatting dat een strenge supervisie op de 
financiële administratie kan worden uitge­
oefend aan de hand van rekeningen die niet in 
de algemene balans zijn verwerkt, lijkt op zijn 
minst tegenstrijdig. 
(b) een financiële administratie kan alleen dan een 
getrouw beeld van de werkelijkheid géven als zij . 
volledig is; het weglaten van bankrekeningen 
(2) Deze delegaties ressorteren onder DG VIII van de 
Commissie en de desbetreffende apparaatskosten 
komen ten laste van de algemene begroting. 
(3) Artikel 20 van het Financieel Reglement van 
21 december 1977, PB L356 van 31. 12. 1977. 
22 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
uit de centrale boekhouding is dan ook in geen 
enkel geval te rechtvaardigen. 
(c) de door de verdragen verplicht gestelde schei­
ding tussen de beheersfunctie en de functie van 
de rekenplichtige, die als enige over de geldmid­
delen waakt, wordt tenietgedaan indien deze 
laatste wordt ontheven van de verantwoordelijk­
heid voor sommige bankrekeningen die door de 
beheersdiensten worden bijgehouden. 
2.4. Het geregeld toetsen van de saldi van de 
bankrekeningen in de grootboekadministratie 
(„algemene boekhouding") aan de opgaven van de 
bank zelf is een essentieel controlemiddel. Hierdoor 
kan namelijk worden nagegaan welke posten wél in 
de financiële administratie zijn opgenomen, maar 
niet in de stukken van de bank zijn terug te vinden, 
of omgekeerd. Deze niet-geregulariseerde posten 
kunnen een indicatie zijn voor fouten of tegenstrij­
digheden die rechtgezet moeten worden. Bij het 
onderzoek naar de inrichting van de financiële 
administratie en de wijze waarop deze wordt bijge­
houden, is gebleken dat belang van toetsing Van de 
boekhouding aan de bankgegevens in principe wel 
erkend wordt door de Commissie, maar. dat de wijze 
waarop deze toetsing in praktijk wordt gebracht, te 
wensen overlaat. Op de bankrekeningen luidende in 
nationale valuta's worden deze verbandcontroles 
slechts op ongezette tijden toegepast. 
Zo waren bij voorbeeld op 30 april 1981 de saldi van 
zeven bankrekeningen, waarvan er een 30,7 en een 
andere 8,7 milj. ERE bedroeg, nog steeds niet 
getoetst aan de stukken van de bank. Verder worden 
de rekeningen die in ERE luiden, aan geen enkele 
verbandcontrole onderworpen. Om ieder risico van 
fouten of fraude uit te sluiten is het wenselijk dat de 
interne reglementering betreffende de financiële 
administratie er in voorziet dat alle bankrekeningen 
systematisch op gezette tijden aan de stukken van 
de bank zelf worden getoetst en dat deze rekeningen 
worden goedgekeurd door een functionaris met een 
leidinggevende functie binnen de betrokken dienst­
onderdelen. 
2.5. Het dienstonderdeel thesaurie beschikt over 
14 personeelsleden, waarvan 3 te Luxemburg. 
Behalve een mondeling medegedeeld organisatie­
schema, beschikken deze functionarissen niet over 
officiële beschrijvingen van de bij de financiële 
administratie toegepaste systemen en procedures en 
evenmin over een taakomschrijving voor de perso­
neelsleden. Dit heeft ertoe geleid dat er enige onze- , 
kerheid bestaat over de toebedeling van taken, 
vooral wat betreft de controle, de supervisie en de 
correctie van niet-geregulariseerde posten. Door een 
betere supervisie en een duidelijkere taakafbakening 
zou met name kunnen worden voorkomen dat de toetsing van de bankrekeningen aan de stukken van 
de bank zelf en correctieboekingen vertraging 
óndervinden. 
2.6. De bankrekeningen worden bijgehouden met 
behulp van een kantoorcomputer waarvan de pro­
grammering is uitbesteed. Uit de briefwisseling 
betreffende de aanschaf van de computer blijkt dat 
ten behoeve van het Europees Parlement opgestelde 
programma's werden overgenomen zonder dat ook 
maar iets ondernomen werd om deze aan de speci­
fieke eisen van de Commissie aan te passen. De 
grootboekadministratie en de kasgeldrekeningen 
worden met behulp van dezelfde computer bijge­
houden. Deze werkt zeer langzaam, waardoor bij het 
opvragen van gegevens steeds opnieuw knelpunten 
ontstaan en de nodige gegevens voor het dagelijks 
beheer niet tijdig beschikbaar zijn. Sommige perio­
dieke bewerkirfgen worden op 250 km afstand uitge­
voerd door, de firma die de programmering verzorgt, 
waardoor extra vertraging ontstaat. De thesaurie ziet 
zich dan ook gedwongen om naast de gemechani­
seerde boekhouding een serie rekeningen met de 
hand bij te houden om de- kaspositie ten behoeve 
van het dagelijkse kasbeheer van dag tot dag te kun­
nen volgen. 
2.7. Door invoering van een computersysteem dat 
is aangepast aan de werkelijke behoeften van de 
thesaurie en dat is afgestemd op de eisen van de 
grootboekadministratie en de begrotingsadministra­
tie, zou het mogelijk worden dat de financiële over­
zichten die voor de uitvoering van de beheerstaken 
nodig zijn, tijdig beschikbaar komen. Bovendien 
zou hierdoor de parallelle met de hand bijgehouden 
administratie overbodig worden en de nodige tijd 
vrijkomen voor belangrijke controles zonder dat 
hiervoor een personeelsuitbreiding nodig is. 
Controle op de saldi der kasgeldrekeningen 
, per ultimo van het jaar 
2.8. Om op onafhankelijke wijze het totaal van de 
kasgelden te kunnen inventariseren, een overzicht te 
krijgen van de bevoegdheden om te beschikken over 
de bij de diverse bankinstellingen geopende reke­
ningen en de saldi per ultimo van het dienstjaar te 
kunnen controleren door deze te toetsen aan de 
stukken van de bank zelf, heeft de Rekenkamer 
besloten over te gaan tot controle door middel van 
saldobevestiging. Deze procedure, die heden ten 
dage algemeen toepassing vindt, bestaat hierin dat 
de rekeninghouder opdracht krijgt de banken te ver-
31. 12.81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 23 
zoeken een aantal inlichtingen over de saldi van de 
bij hen geopende rekeningen en over de desbetref­
fende beschikkingsbevoegdheden rechtsstreeks aan 
de accountant toe te zenden. 
In tegenstelling tot de betrokken ambtelijke instan­
tie bij het Europese Parlement, die dadelijk bereid 
was aan de toepassing van deze procedure mee te 
werken, achtte die van de Commissie het onaan­
vaardbaar dat „buiten de rekenplichtige om" finan­
ciële informatie aan de Rekenkamer wordt verstrekt. 
Daarom besloot zij bij sommige van haar bankrela­
ties om bevestiging te verzoeken van de door de 
Kamer gewenste gegevens en zelf de antwoorden 
van de bankinstellingen aan de Kamer door te zen­
den. 
2.9. Op de door de Commissie toegepaste 
methode valt het volgende aan te merken: 
a) Terwijl de Rekenkamer de bedoeling had een 
moderne controlemethode toe te passen, die 
doeltreffend is en die bovendien algemeen 
ingang heeft gevonden zowel in de overheids­
sector als bij het particuliere bedrijfsleven, is 
hier gekozen voor een indirecte methode. 
b) Niet alle door de Kamer gewenste inlichtingen 
werden bij de banken opgevraagd. 
c) Op een aantal kasrekeningen werd deze 
methode niet toegepast, namelijk: 
— de bankrekeningen van de externe 
delegaties in derde landen (!) 9 
— de bankrekeningen van de voorlich­
tingsbureaus 13 
— de bankrekeningen voor het admini­
streren van leningen o/g en u/g 45 
— de bij de thesaurie van elke Lid-Staat 
op naam van de Commissie geopende 
rekeningen 8 
Zo heeft de Rekenkamer wat de controle op de kas­
geldrekeningen per ultimo 1980 betreft, niet volledig 
haar doel kunnen bereiken. 
De Rekenkamer begrijpt niet wat de Commissie hier 
(Bijlage V, punt 2.8-2.9) precies bedoelt. 
Immers 
a) de Rekenkamer heeft herhaaldelijk, zowel mon­
deling als schriftelijk, uitgelegd dat deze proce­
dure niet inhoudt dat de Rekenkamer recht­
streeks toegang krijgt tot enig stuk van de bank-
(') Sommige delegaties of bureaus hebben meer dan één 
bankrekening. instellingen; de functionarissen van de instel­
ling met tekenbevoegdheid geven de betrokken 
bankinstellingen alleen maar opdracht om aan 
de Rekenkamer de (in onderling overleg met de 
instelling bepaalde) nodige informatie recht­
streeks toe te zenden, d.w.z. zonder dat deze eer­
ste de Instelling passeert. 
Het gaat dus niet om een rechtstreekse toegang, 
maar om het rechtstreeks ontvangen van een 
antwoord (waarvan hetzij door de bank, hetzij 
door de Kamer) een afschrift kan worden gege­
ven. 
b) de Rekenkamer heeft deze procedure toegepast 
voor de verificatie van de financiële administra­
tie betreffende 1980 van het Europees Parle­
ment, JET en de Europese scholen zonder dat 
zich daarbij de geringste moeilijkheid heeft 
voorgedaan. Slechts de Commissie en, op last 
van deze, het Voorzieningsagentschap van 
Euratom hebben geweigerd zich aan deze proce­
dure te onderwerpen. 
c) deze procedure is geenszins in strijd met het 
bankgeheim en wordt zelfs door de bankinstel­
lingen algemeen aanvaard. Een duidelijk bewijs 
hiervan is het feit dat vijf banken voor hun ant­
woorden in plaats van de hun voorgelegde for­
mulieren hun eigen formulieren hebben inge­
vuld, die speciaal zijn gedrukt om te antwoor­
den op eventuele vragen van 'de accountants­
kantoren van hun cliënten. 
d) de toepassing van deze algemeen aanvaarde 
procedure doet geenszins afbreuk aan de ver­
trouwensrelatie tussen hen die de financiële 
controle uitoefenen, en hen die deze ondergaan. 
De Rekenkamer harerzijds kan niet inzien 
waarom de zaak anders zou liggen als deze pro­
cedure op de financiële administratie van de 
Commissie wordt toegepast. 
Op 13 november 1981 heeft de Commissie de 
Rekenkamer echter een aanvaardbare praktische 
oplossing voor dit specifiek probleem voorgesteld. 
2.10. De verificatie door de Rekenkamer van de 
banktegoeden per ultimo 1980 leverde een bevesti­
ging op van de lacunes in het systeem van de 
interne controle, waarop reeds geattendeerd is in de 
studie betreffende de inrichting van de financiële 
administratie en de wijze waarop deze wordt bijge­
houden (zie punt 2.4. hierboven). 
Van 51 rekeningen-courant luidende in nationale 
valuta met een dadelijk opvraagbaar tegoed waren 
er 7 met tegoeden van in totaal 42,2 milj. ERE, wat 
35 % van het totale tegoed op deze categorie reke­
ningen uitmaakt, waarvan de saldi per ultimo 1980 
niet getoetst waren aan de stukken van de bank zelf. 
Geen der saldi van de 9 in ERE luidende rekenin­
gen van in totaal 56,7 milj. ERE was afgestemd met 
24 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
de rekeningafschriften van de bank. Twee van deze 
rekeningen wezen banktegoeden aan die respectie­
velijk 1,27 en 0,7 milj. ERE minder waren dan de 
daarvoor in de financiële administratie opgenomen 
bedragen, zonder dat de thesaurie een verklaring 
voor deze verschillen kon geven. 
In drie andere van deze rekeningen was een bedrag 
van 1,73 milj ERE begrepen aan in 1980 ontvangen 
bankinterest, welk bedrag echter geboekt was als 
een ontvangst in 1981, hetgeen in strijd is met het 
Financieel Reglement en tot gevolg heeft gehad dat 
die ontvangsten in het dienstjaar 1980 met hetzelfde 
bedrag te laag waren gewaardeerd. 
In tegenstelling tot wat de Commissie in haar ant­
woord (Bijlage V, punt 2.10) stelt, moet een ont­
vangst van de bank, zodra deze op de rekening is 
bijgeschreven, als geïnd worden beschouwd. Daar 
de bankinterest in kwestie in 1980 was geïnd, had 
deze dus tot de ontvangsten in het begrotingsjaar 
1980 moeten worden gerekend, hetgeen uiteraard 
van invloed zou zijn geweest op het saldo van het 
begrotingsjaar. Voorts zij opgemerkt dat bij de 
bestudering van deze zaak niet gebleken is dat de 
bankafschriften zo laat werden ontvangen dat de 
betrokken interestvergoeding niet meer conform de 
regels onder de ontvangsten in het begrotingsjaar 
1980 kon worden opgenomen. 
2.11. Concluderend wil de Kamer er op wijzen 
dat een verbetering van de administratieve organisa­
tie en de werkmethodes bij de thesaurie noodzake­
lijk is daar anders de rekenplichtige van de Com­
missie zich niet naar behoren kan kwijten van zijn 
taak als bewaker der gelden en geldswaardige papie­
ren. De Kamer acht het ontoelaatbaar dat de kasre­
keningen, die toch de belangrijkste objecten vormen 
voor de interne controle, in de prakrijk zo ernstige 
gebreken blijken te vertonen dat zij een obstakel 
vormen voor een normale controle. 
De Rekenkamer is er niet van overtuigd dat de 
onder de rubriek „Kasmiddelen" in de balans per 
ultimo 1980 opgenomen bedragen het totaal aan 
liquide middelen van de Commissie volledig weer­
geven. 
Grondslagen van de comptabele 
verwerking en presentatievorm van de 
financiële overzichten 
Overschot van het voorafgaande dienstjaar 
,2.12. Het saldo van een bepaald dienstjaar (J) 
(') Verordening van de Raad (EEG, Euratom, EGKS) nr. 
2891 /77, artikel 15, PB L 336 van 27. 12. 1977. wordt bekengemaarkt in de jaarrekening van dat 
jaar. Dit saldo wordt, al naargelang het een over­
schot of een tekort is, opgenomen onder de raming 
van de middelen respectievelijk van de uitgaven in 
de begroting van het daarop volgende jaar(2) via 
vaststelling na 1 juli van dat jaar van een gewijzigde 
begroting die bedoeld is om een correctie aan te 
brengen in het bedrag aan eigen middelen zoals dat 
in de begroting van het jaar daarvoor werd 
geraamd (3). 
Daar de oorspronkelijke begroting van 1980 pas op 
9 juli 1980 werd vastgesteld, werd het saldo van het 
dienstjaar 1979 bij wijze van uitzondering in deze 
begroting verwerkt. 
2.13. Het overschot van het dienstjaar 1979, 
bekendgemaakt in de jaarrekening op 1 juni 1980, 
bedroeg 453,4 milj. ERE na aftrek van de volgende 
niet-automatische overdrachten v^n kredieten naar 
het dienstjaar 1980: 
a) Commissie 2,5 milj. ERE, 
b) Parlement 2,7 milj. ERE. 
Toen op 9 juli 1980 de begroting van 1980 werd 
vastgesteld, was daarin als voorlopig overschot van 
het dienstjaar 1979 een bedrag opgenomen dat 
geraamd was op 458,6 milj. ERE (4). Nadat de Raad 
het verzoek van de Commissie tot overdracht van 
kredieten definitief had afgewezen, publiceerde 
laatsgenoemde in oktober 1980 een gewijzigde jaar­
rekening (5) waarin het overschot van 1979 op 455,9 
milj. ERE werd gebracht. In weerwil van het desbe­
treffende voorschrift in artikel 27 van het Financieel 
Reglement werd noch bij gewijzigde en aanvullende 
begroting 1980 nr. 1 van 2 november 1980 (6) noch 
bij gewijzigde en aanvullende begroting 1980 nr. 2 
van 23 december 1980 (7) het in de oorspronkelijke 
begroting 1980 van 9 juli 1980 opgenomen saldo van 
het voorafgaande jaar gewijzigd om dit .in overeen­
stemming te brengen met het bedrag dat als zodanig 
was opgenomen in voornoemde gewijzigde voorlo­
pige jaarrekening. Hierdoor ontstond een verwarde 
situatie, want uit de jaarrekening zou men kunnen 
opmaken dat de niet-automatische overdrachten 
van het Parlement aanvaardbaar waren, daar zij 
immers opgenomen waren onder de uitgaven van 
1979, terwijl uit de onder titel 2 van de begroting 
(2) Financieel Reglement van 21 december 1977, artikel 
27, PB L 356 van 31. 12. 1977. 
(3) Verordeningen (EGKS, EEG, Euratom) van de Raad 
nr. 2891/77, artikel 16, lid 2 en nr. 2892/77, artikel 10, 
lid 1, PB L 336 van 21. 12. 1977. 
(4) Daar de verzoeken om niet-automatische overdrach­
ten als voorlopig werden beschouwd, werd daarmee 
geen rekening gehouden bij de uitgaven van het 
dienstjaar 1979 (453,4 -I- 2,5 + 2,7) = 458,6 milj. 
ERE. 
(5) COM (80) 565 FR, blz. 276. 
(6) PB L 364 van 31. 12. 1980. 
(7) PB L 373 van 31. 12. 1980. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 25 
1980 opgenomen middelenramingen het tegendeel 
kon worden geconcludeerd. 
In deze verwarde situatie, die voortduurde tot het 
dechargebesluit van 18 juni 1981, heeft het Parle­
ment in de loop van 1980 ten laste van deze ver­
meende overdrachten uitgaven aangewezen tot een 
bedrag van 1,3 milj. ERE. Medio september ging er 
van de Commissie een ambtelijk schrijven uit naar 
het Secretariaat-generaal van het Parlement, waarin 
geattendeerd werd op de onzekerheid omtrent de 
rechtsgeldigheid van de kredieten ad 2,7 milj. ERE, 
bestaande uit niet-automatische overdrachten. 
Toen het Parlement uit hoofde van artikel 74 van 
het Financieel Reglement de nodige gegevens ver­
strekte voor de opstelling van de jaarrekening 1980, 
stelde de Commissie zich op het standpunt dat de 
niet-automatische overdrachten van 1979 naar 1980 
niet waren goedgekeurd en op grond daarvan wei­
gerde zij de in 1980 op deze overdrachten aangewe­
zen uitgaven in de jaarrekening op te nemen en nam 
zij deze uitgaven op in de balans aan de actiefzijde 
onder de rubriek „nog op de begroting aan te wijzen 
uitgaven." 
2.14. Deze situatie geeft aanleiding tot de vol­
gende twee opmerkingen: 
a) Artikel 77 van het Financieel Reglement bepaalt 
uitdrukkelijk dat de jaarrekening uiterlijk 1 juni 
aan het Europees Parlement en de Raad wordt 
toegezonden. Derhalve kunnen na deze datum 
nog slechts in het kader van de dechargeproce-
dure wijzigingen in de jaarrekening worden aan­
gebracht. 
Over het ter zake door de Commissie ingeno­
men standpunt (Bijlage V, punt 2.14, sub a) wil 
de Rekenkamer in de eerste plaats opmerken 
dat de Commissie de dechargeprocedure eerder 
ondergaat dan dat zij deze uitvoert. Dit houdt 
dus in dat het de Commissie niet is toegestaan 
na de le juni unilateraal de jaarrekening te wij­
zigen, onverschillig welke reden zij daartoe 
meent te hebben. 
In tegenstelling tot wat de Commissie zegt, 
heeft de Rekenkamer haar niet verzocht de jaar­
rekening 1979 te wijzigen. 
, Het slot van de brief die de Rekenkamer op 
9 juli 1980 tot het DG XIX heeft gericht, luidde 
als volgt: 
„Wanneer de Commissie, zoals aangekondigd 
op blad 2 van de brief d.d. 30 mei 1980 van de 
heer Tugendhat aan de President van de Reken­
kamer, een gerectificeerde balans opstelt, 
gelieve U er voor te zorgen dat hierin het hierbo­
ven genoemde bedrag wordt opgenomen." matige uitgaven, in plaats van te zijn opgeno­
men op de balans onder de activa, als een 
afzonderlijke post in de jaarrekening waren 
opgenomen omdat dan duidelijk tot uitdruk­
king zou zijn gebracht dat deze uitgaven gedaan 
waren zonder dat zij bij de begroting waren 
goedgekeurd en dat hiervoor dus de ordonna-
teur en de financieel controleur van de betrok­
ken instelling aansprakelijk kunnen worden 
gesteld. 
Overdracht van in het voorafgaande 
dienstjaar onbesteed gebleven kredieten 
2.15. In haar jaarverslag over 1979 (1) heeft dè 
Rekenkamer als haar standpunt te kennen gegeven 
dat de post „naar het volgende jaar overgedragen 
kredieten" niet zonder meer tot de passiva kan wor­
den gerekend, maar dat deze post naar de aard van 
de samenstellende delen ervan in verschillende pos­
ten dient te worden uitgesplitst. In de geconsoli­
deerde balans van 1980 werd dit niet gedaan. Wél 
wordt in twee noten bij deze post enige toelichting 
gegeven, die hoofdzakelijk van budgettaire aard is, 
in die zin dat aldaar een onderscheid wordt gemaakt 
tussen overdrachten waar aangegane verplichtingen 
tegenover staan, en andere waar geen verplichtingen 
tegenover staan. Een betere waardering van de pas­
siva zou kunnen worden verkregen door de 
bestaande verplichtingen uit te splitsen in bedragen 
die schulden weergéven en bedragen die alleen 
maar verplichtingen weergeven. 
Uit het antwoord van de Commissie (Bijlage V, 
punt 2.15) blijkt niet dat zij voornemens is om, zelfs 
maar op middellange termijn, het door de Rekenka­
mer gesignaleerde euvel te verhelpen. Dat men een 
goed overzicht heeft van de creditposten is echter 
niet alleen een vereiste voor een goed begrotingsbe­
heer, maar ook voor een goed kasbeheer, daar dit 
o. m. gericht dient te zijn op instandhouding van 
goede relaties met leveranciers en op het verkrijgen 
van zo goed mogelijke betalingscondities. Vanuit 
bestuurlijk oogpunt bezien is het bewaken van de 
creditposten door de rekenplichtige ook een voor­
waarde voor goed gefundeerde ramingen van de 
kasbehoeften en een stimulans voor de zorgvuldig­
heid van de functionarissen die de taken van de 
ordonnateur uitvoeren. 
Stand van de activa en passiva van de 
instellingen 
2.16. Een nadere beschouwing van de grootboek­
administratie van de Instellingen geeft aanleiding 
tot een aantal opmerkingen over de wijze waarop de 
aan het eind van het jaar bestaande activa en pas­
siva worden gewaardeerd. 
b) De geconsolideerde verslaglegging zou de wer­
kelijkheid getrouwer weergeven indien onrecht- (») PB C 342 van 31. 12. 1980. 
26 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Correctie van de rekeningen betreffende de 
onderlinge financiële verhouding tussen 
organen van de Gemeenschappen 
2.17. In het kader van het dagelijks beheer wor­
den door het ene communautaire orgaan vaak beta­
lingen gedaan aan het andere, en vice versa (1). 
Deze betalingen door het ene orgaan en de ontvang­
sten die daar uit voortvloeien voor het andere, wor­
den gewoonlijk in een rekening-courant geboekt. 
Als deze betalingen aan het einde van het jaar 
plaatsvinden, is het mogelijk dat een deel van de 
daarmee corresponderende ontvangsten geboekt 
zijn op rekeningen van het volgende dienstjaar. 
Daarom is het nodig dat in de administraties van de 
onderscheiden organen de rekeningen betreffende 
de wederzijdse financiële verhouding tussen com­
munautaire organen onderling worden vergeleken 
en worden aangepast. Aan het einde van het dienst­
jaar 1980 heeft de Commissie zulk een procedure 
niet systematisch toegepast, zodat vaak grote ver­
schillen te constateren zijn tussen de financiële 
administraties van de diverse communautaire orga­
nen. In weer anderev gevallen is het niet mogelijk na 
te gaan of het betalende en het ontvangende orgaan 
de uitgaven c. q. de daarmee corresponderende ont­
vangsten op dezelfde basis in hun boeken hebben 
verantwoord. 
De volgende voorbeelden kunnen deze algemene 
opmerking toelichten: 
a) De financiële administratie van de Commissie 
wijst als vordering op de EGKS een bedrag aan 
van 6,7 milj. ERE, terwijl de rekeningen van de 
EGKS een saldo aanwijzen ten gunste van de 
Commissie van 10,9 milj. ERE. De met de 
betrokken financiële administraties belaste 
dienstonderdelen konden geen verklaring geven 
voor dit verschil. Tijdens de laatste dienstjaren 
zijn beide administraties geen enkele keer ter 
onderlinge afstemming met elkaar vereeleken. 
b) De boeken van de Commissie vermelden als 
schuld aan het Hof van Justitie een bedrag van 
0,2 milj. ERE. Op de balans van het Hof van 
Justitie per ultimo 1980 is deze post niet terug te 
vinden. De door het Hof van Justitie aan de 
Commissie gedane betaling werd door eerstge­
noemde als een uitgave in 1980 beschouwd. 
Aan het einde van het jaat hebben de met de 
financiële administratie belaste dienstonderde­
len van beide instellingen hun rekeningen niet 
op elkaar afgestemd. 
c) Het Publikatiebureau heeft sinds 1978 van de 
Instellingen voorschotbetalingen ontvangen, 
waarvan het totaal per ultimo 1980 was opgelo­
pen tot 2,9 milj. ERE. De rekeningen van de andere Instellingen wijzen als voorschotbetalin­
gen aan het Publikatiebureau slechts bedragen 
aan van in totaal 1,1 milj. ERE. Aan het einde 
van het dienstjaar'vond geen enkele correctie­
boeking plaats om de rekeningen van de ver­
schillende Instellingen met elkaar in overeen­
stemming te brengen. 
d) Nogal frequent vinden er over en weer boekin­
gen plaats tussen de Commissie enerzijds en het 
EOF (2), de EAS (3) en de EIB (4) anderzijds, 
maar desondanks hebben aan het einde van 
1980 de met de financiële administratie belaste 
dienstonderdelen de rekeningen van de Com­
missie op geen enkel punt afgestemd op die van 
voornoemde organen. 
e) Hoewel toetsing van de boekhouding van de 
Commissie aan die van het Gemeenschappelijk 
Stelsel van Ziektekostenverzekering had uitge­
wezen dat twee posten in de boeken van de 
Commissie niet juist waren (een van LIT 
200 000 000 en een van BFR 5 000 000) werden 
de desbetreffende correctieboekingen niet in de 
administratie over 1980, maar in die van 1981 
verwerkt. 
f) Terwijl de balans van JET (5) per ultimo 1980 
als vordering op de Commissie een bedrag aan­
wees van 21,7 milj. ERE, waren in de boekhou­
ding van de Commissie de aan JET verschul­
digde bedragen niet gespecificeerd weergege­
ven, namelijk 21,7 milj. ERE als nog te verrich­
ten betalingen en 3,9 milj. ERE als over te 
dragen kredieten. 
De Commissie is in haar antwoord (Bijlage V, punt 
2.17) breedvoerig ingegaan op deze voorbeelden, 
hoewel de Rekenkamer haar herhaaldelijk heeft uit­
gelegd dat deze vooral bedoeld waren als toelichting 
op een opmerking van algemene strekking over het 
belang van het op elkaar afstemmen en doen aan­
sluiten van rekeningen die de onderlinge financiële 
verhoudingen weergeven. Deze toelichting strekte er 
geenzins toe om vast te stellen of deze of gene 
instelling verantwoordelijk moet worden geacht 
voor de aangehaalde bijzondere gevallen, hoe 
belangrijk die ook waren, maar wél om te attenderen 
op het bestaan van verschillen die onderzocht of 
gecorrigeerd hadden moeten worden. Wat de gecon­
solideerde jaaroverzichten betreft, wilde de Reken­
kamer er op wijzen dat de Commissie een coördine­
rende functie had moeten vervullen bij het consoli­
datieproces. 
2.18. De Kamer is van mening dat toetsing van 
rekeningen van het ene orgaan aan die van het 
andere orgaan een zeer belangrijk middel is om te 
bereiken dat de financiële overzichten een getrouwe 
weergave van de werkelijkheid bieden, daar deze 
procedure 
(') Onder communautair orgaan wordt hier verstaan 
iedere organisatie-eenheid binnen de Europese 
Gemeenschappen met ëen eigen financiële admini­
stratie. (2) Europees Ontwikkelingsfonds. 
(3) Europese Associatie voor Samenwerking. 
(4) Europese Investeringsbank. 
(5) Joint European Torus (gemeenschappelijke onderne­
ming). ' 
31. 12. 81 
a) het mogelijk maakt fouten te achterhalen en tij­
dig de nodige correcties aan te brengen; 
b) een noodzakelijke etappe in het consolidatie­
proces is, daar de consolidatie anders slechts 
zou neerkomen op een bijeentelling van posten 
en daardoor van zeer gering nut zou zijn. 
Toetsing van de hoofdboekhouding aan de 
hulpboekhoudingen 
2.19. Betreffende sommige activiteiten van de 
Commissie wordt vanwege de verantwoordelijke 
ordonnateur een afzonderlijke hulpboekhouding 
bijgehouden. Voorbeelden hiervan zijn: 
a) voorschotten op kosten van dienstreizen; 
b) inventarissen en voorraden; 
c) leningen o/g en u/g; 
d) voorschotten uit het EOGFL en voedselhulp­
voorschotten. 
Deze hulpboekhoudingen zijn thans niet op deugde­
lijke wijze gekoppeld aan de hoofdboekhouding, 
hoewel aan de hand van deze laatste de jaarbalans 
wordt opgesteld. 
Zo werd bij voorbeeld door de ordonnateur aan de 
rekenplichtige opgave gedaan van de bedragen van 
de vastgelegde waarden pér ultimo 1980 zonder dat 
deze laatste zich van de juistheid van de aan hem 
doorgegeven informatie kon vergewissen, daar de 
mutaties in de vastgelegde waarden niet in de 
hoófdboekhouding worden geregistreerd. Dezelfde 
opmerking geldt voor alle leningen o/g en u/g, die 
evenmin in de hoofdboekhouding worden geregis­
treerd. 
Wat betreft de voorschotten uit het EOGFL ten laste 
van de begroting 1980, zijn de belangrijkste verschil­
len tussen de hoofdboekhouding en de boeken van 
de ordonnateur in tabel 2.1 weergegeven. 
Vóór de publikatie van de jaarrekening heeft de 
ordonnateur de financiële administratie geen verkla­
ring gegeven voor deze verschillen. 
2.20. De Rekenkamer is van mening dat deze ver­
schillen zijn toe te schijven aan een ernstige leemte 
in het interne controlesysteem. Zolang de hoofd-
boekhouding niet bestaat uit een volledig rekening-27 
Tabel 2.1 — Voorschotten uit het EOGFL — verschillen 
tussen de hoofdboekhouding en de administratie van de 
ordonnateur 
(in milj. ERE) 
Lid-Staat Hoofdboek­
houding Boekhouding 
van de 
ordonnateur Verschil 
Bondsrepubliek 
Duitsland 208,7 207,8 + 0,9 
Denemarken 52,8 53,2 - -0,4 
Frankrijk 325,4 324,4 + 1,0 
Ierland 46,0 46,4 -0,4 
Italië 240,0 240,5 -0,5 
Nederland 140,6 140,9 -0,3 
Verenigd 
-0,2 Koninkrijk ' 122,9 123,1 -0,2 
stelsel zoals bedoeld in artikel 76, lid 3 van de uit­
voeringsvoorschriften betreffende het Financieel 
Reglement (!) en zolang via het voor controledoel­
einden opstellen van verzamelrekeningen de gege­
vens van de hulpboekhouding en die van de hoofd­
boekhouding niet aan elkaar worden getoetst, ver­
keert de rekenplichtige van de Commissie in de 
onmogelijkheid om zich naar behoren te kwijten 
van zijn taak als bewaker van de gelden en gelds­
waardige papieren en kan deze evenmin deugdelijke 
jaaroverzichten uitwerken. 
De Rekenkamer kan zich niet verenigen met het ter 
zake door de Commissie (Bijlage V, punten 2.19 en 
2.20) ingenomen standpunt. Aangezien de boekhou­
ding per definitie een beheersinstrument is, blijft de 
Rekenkamer bij haar mening dat de door de ordon-
nateurs geregistreerde gegevens-, die nu eenmaal 
onontbeerlijk zijn voor het beheer, via verzamelreke­
ningen aan de hoofdboekhouding moeten worden 
gekoppeld. Door het ontbreken van deze verzamel­
rekeningen in de centrale boekhouding wordt wat 
betreft de hulpboekhouding afbreuk gedaan aan de 
geloofwaardigheid die het dubbel boekhouden aan 
het boekhoudsysteem verleent. In deze situatie kan 
de rekenplichtige zich niet werkelijk vergewissen 
van de juistheid van de gegevens die hem via de 
hulpboekhouding bereiken, tenzij hij zich daartoe 
waagt aan tijdrovende en diepgaande controles. 
(*) Verordening van dé Commissie van 30 juni 1975 hou­
dende uitvoeringsvoorschriften betreffende een aantal 
bepalingen van het Financiel Reglement van 25 april 
1973, PB L 170 van 1.7. 1975. Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 
28 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Het lijkt dus noodzakelijk de inrichting van de 
financiële administratie zodanig te wijzigen dat er 
een verband wordt gelegd tussen de hulpboekhou­
dingen en de hoofdboekhouding. dat overeenkomt met uitgaven die ten onrechte: 
ten laste van de begroting 1976 waren gebracht 
en door de Commissie moeten worden terugge­
vorderd. 
Andere onnauwkeurigheden in de 
waardering van de bezittingen, vorderingen 
en schulden 
2.21. Naast de fouten waarop in de voorafgaande 
opmerkingen werd geattendeerd is de balans van de 
Commissie per ultimo 1980 nog op een aantal 
andere punten foutief of onvolledig. 
2.22. Sommige activa zijn ondergewaardeerd: 
a) Op 31 december 1980 had de Commissie 
wegens activiteiten in het kader van het energie­
beleid een vordering ten bedrage van ongeveer 
17 milj. ERE, maar dit bedrag was niet op haar 
balans opgenomen. Verder had de Commissie 
wegens activiteiten betreffende andere sectoren 
rechten op ontvangsten, die eind 1980 w:aren 
opgelopen tot 9,3 milj. ERE, maar die in 
afwachting van de inning nog niet onder de 
activa van de Commissie waren opgenomen. 
b) Als gevolg van het met elkaar verrekenen van 
bedragen zijn de onder de activa van de balans 
opgenomen voorschotten uit het EOGFL onder­
gewaardeerd met een bedrag van 3,7 milj. ERE, 2.23. Verschillende actiefposten zijn onduidelijk: 
a) Onder de verstrekte leningen is een bedrag 
opgènomen van 14,5 milj. ERE dat wordt 
omschreven als „te regulariseren verschil" (J). 
Het betreft hier het bedrag aan opgenomen 
leningen voor zover dat niet door de Commissie 
aan derden is doorgeleend. Dit saldo bestaat 
hetzij uit reeds gemaakte kosten, maar die niet 
als zodanig werden geregistreerd, hetzij uit niet-
gebruikte bedragen die op bankrekeningen zijn 
blijven staan. Daar de met de comptabele ver­
werking van deze bedragen belaste functionaris­
sen geen specificatie daarvan van de betrokken 
ordonnateurs konden krijgen, hebben zij deze 
bij gebrek aan een betere oplossing maar onder 
het hoofd „verstrekte leningen" opgenomen. 
b) Naast de uitgaven die het Europees Parlement 
ten laste van niet-automatische overdrachten uit 
de begroting 1979 heeft gebracht, zijn aan de 
actiefzijde van de balans van de Gemeenschap­
pen nog een aantal andere uitgavenposten 
opgenomen, die of niet door kredieten waren 
gedekt of het bedrag van de oorspronkelijk aan­
gegane verplichting overschreden. 
(') Nieuw communautair instrument (NCI) = 8,3 milj. 
ERE; Euratom-leningen = 6,2 milj. ERE. 
Tabel 2.2 — Verkeerd geboekte uitgaven 
(in ERE) 
Begrotings­
post Omschrijving Ontbreken 
van kredieten Overschrijding van 
het bedrag van de 
oorspronkelijk aan­
gegane verplichting 
1.1.7.3 Reis- en verblijfkosten van nationale 
deskundigen 19 947 — 
2.3.1.0 Porto en vracht 73 798 — 
3.7.0.2 Communautaire maatregelen voor de 
ontwikkeling van de informatica — 15 444 
Totaal 93 745 15 444 
Hoewel de Rekenkamer beseft dat het hier geen erg 
grote bedragen betreft, wenst zij er toch op te wijzen 
dat deze uitgaven in strijd zijn met het door de 
Commissie (Bijlage V, punt 2.23) erkende beginsel 
dat geen uitgaven mogen worden gedaan zonder dat 
zij door de begroting zijn gedekt. Dat dit beginsel 
strikt dient te worden nageleefd, blijkt trouwens ook 
hieruit dat het enige geval waarin er geen enkele 
mogelijkheid is om de weigering van een akkoord­bevinding van de financieel controleur naast zich 
neer te leggen, dat is waarin „de beschikbaarheid 
van kredieten in het geding is" (2). De grootboekad­
ministratie mag niet worden gebezigd als een middel 
om de begrotingsregels te omzeilen. 
(2) Financieel Reglement van 21 december 1977, arti­
kel 35, PB L 356 van 31. 12. 1977. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 29 
Bij het door de Commissie uiteengezette standpunt 
(Bijlage V, punt 2.23) kunnen de volgende kantteke­
ningen worden geplaatst. 
a) de Commissie is verantwoordelijk voor de keuze 
van methodes volgens welke zij haar financiële 
administratie bijhoudt, en het enige criterium 
dat zij daarbij dient toe te passen, is de 
getrouwe weergaven van de werkelijkheid in de 
financiële overzichten. 
b) Door identieke transacties op een verschillende 
manier administratief te verwerken, handelt de 
Commissie in strijd met het grondbeginsel van 
de boekhouding dat steeds dezelfde 
waarderingsmethoden moeten worden toege­
past. Elke verandering van methode dient men 
zowel voor vroegere als voor nieuwe transacties 
te laten gelden, opdat het geheel een homogeen 
karakter behoudt. 
c) Zoals reeds in punt 2.23 hierboven werd aange­
stipt, wordt afbreuk gedaan aan de getrouwheid 
van de financiële overzichten door het niet meer 
comptabel verwerken van de emissiekosten en 
het emissie-disagio (verschil tussen nominale 
waarde en emissiewaarde) bij het plaatsen van 
leningen. 
2.24. Het overschot van het dienstjaar is te laag 
opgegeven omdat hierin ten onrechte onverschul­
digde uitgaven waren verdisconteerd. 
Aan de passiefzijde van de balans is onder de pro 
memorie-posten een bedrag van 1,1 milj. ERE opge­
nomen, dat door de Europese Investeringsbank was 
terugbetaald aan de Commissie omdat deze vooraf 
rentesubsidies had betaald voor een project dat uit­
eindelijk niet doorging. Hoewel de desbetreffende 
uitgave een onverschuldigde betaling was, is zij toch 
opgenomen onder de uitgaven ten laste van het 
dienstjaar 1980. 
Het door de Commissie naar voren gebrachte stand­
punt (Bijlage V, punt 2.24) geeft de Rekenkamer 
aanleiding tot de volgende opmerkingen: 
a) Daar de leningsovereenkomst nooit is gesloten, 
bestaat de onrechtmatigheid in het feit dat de 
oorspronkelijke betaling zonder bewijsstukken 
op de begroting is aangewezen. Daar het hier 
een vooruitbetaling of, anders gezegd, een voor­
schot betreft, had deze betaling op een derden-
rekening in de grootboekadministratie moeten 
worden geboekt. In de begrotingsadministratie 
had alleen maar het aangaan van de verplich­
ting moeten worden geregistreerd. 
b) Toen bleek dat de geldnemer had afgezien van 
het aangaan van de leningsovereenkomst, had 
niet alleen terugbetaling moeten plaatsvinden, 
maar had ook de op de begroting aangewezen verplichting waarop deze oorspronkelijke beta­
ling was gebaseerd, moeten worden geannu­
leerd. Door de annulering van deze verplichting 
achterwege te laten en de terugbetaling gelijk te 
stellen met een herbesteding, heeft de Commis­
sie een procedurefout gemaakt bij de overdracht 
van kredieten. De overdracht van ongesplitste 
kredieten naar het volgende begrotingsjaar had 
namelijk aan de goedkeuring van de begrotings­
autoriteit moeten worden onderworpen. 
2.25. Deze diverse onnauwkeurigheden in de 
rekeningen en vooral het feit dat geconstateerd werd 
dat bij de waardering van de ontvangsten en de 
activa niet alle posten werden meegeteld, wat vooral 
geweten moet worden aan de onvolledigheid van de 
door de ordonnateurs aan de met de administratie 
belaste functionarissen doorgegeven informatie, 
hebben bij de Rekenkamer de mening doen postvat­
ten dat, zolang er geen sluitende regeling is uitge­
werkt voor de inventarisatie der activa en passiva 
per ultimo van het dienstjaar en zolang de hulp­
boekhoudingen niet zijn geïntegreerd in de hoofd­
boekhouding, het voor de Commissie moeilijk zal 
blijven om aan de eisen van de reglementering te 
voldoen en aan de Raad en het Parlement „een 
overzicht te overleggen van de stand der activa en 
passiva van de Gemeenschappen" ('). 
Conclusie 
2.26. De Rekenkamer heeft met voldoening 
geconstateerd dat de Commissie maatregelen heeft 
genomen ter verbetering van de presentatievorm van 
de geconsolideerde financiële overzichten. Zij waar­
deert het vooral dat aan de jaarrekening een nieuw 
deel werd toegevoegd, waarin in gecomprimeerde 
vorm en op overzichtelijke wijze de belangrijkste 
financiële informatie betreffende het dienstjaar 
werd gebundeld en dat de tabellen met cijfermate­
riaal voorzien werden van verklarende noten. Des­
ondanks meent zij te moeten opmerken dat er op 
het gebied van de administratieve organisatie en het 
comptabele beheer nog het een en ander moet wor­
den gedaan om te bereiken dat betrouwbare finan­
ciële informatie wordt verschaft. 
2.27. De op de jaaroverzichten uitgevoerde con­
trole bevestigen de conclusie die uit het eerder 
(!) EGKS-Verdrag, artikel 78 quinquies, EEG-Verdrag, 
artikel 205 bis, Euratom-Verdrag, artikel 179 bis. 
30 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
gedane onderzoek naar de inrichting en de wijze 
van bijhouden van de financiële administratie naar 
voren was gekomen, dat de interne controle leemtes 
vertoont. 
Deze leemtes in de begrotingsbewaking hebben tot 
gevolg dat onrechtmatigheden niet onder de aan­
dacht van de decharge verlenende autoriteiten wor­
den gebracht en dat niet de mogelijkheid wordt uit­
gesloten van onderlinge verrekeningen, die betaling 
van belangrijke bedragen verhullen. Voorts achtte 
de Rekenkamer het verontrustend dat overtredingen 
van verdragsbepalingen niet onmiddellijk ter kennis 
van bepaalde verantwoordelijke functionarissen van 
de Commissie worden gebracht. 
In tegenstelling tot wat de Commissie zegt in haar 
antwoord (Bijlage V, punt 2.27) heeft de Rekenka­
mer aangetoond dat de financiële administratie 
onverklaarde verschillen te zien geeft en dat daarin 
onrechtmatige boekingen zijn verwerkt, die groten­
deels zijn toe te schrijven aan gebreken van het 
interne-controlesysteem, en niet aan het feit dat 
gekozen is voor een bepaalde methode van compta­
bele verwerking of dat een comptabele techniek is toegepast, die in de voorschriften verplicht is 
gesteld. Wat betreft het probleem van de onderlinge 
verrekeningen, waarvan de Commissie slechts één 
voorbeeld aanhaalt (Bijlage V, punt 2.27), attendeert 
de Rekenkamer er op dat de in punt 2.23, sub a) 
genoemde te regulariseren verschillen ook aan ver­
schillende salderingen zijn toe te schrijven. 
Ten slotte: sommige nog steeds onverklaarde ver­
schillen betreffende de kasmiddelen zouden reeds 
zijn opgehelderd indien zij tijdig ter kennis van de 
verantwoordelijke functionarissen van de Commis­
sie waren gebracht (zie hierboven punt 2.10, 3e ali­
nea). 
2.28. Wegens het blijven voortbestaan van 
zwakke plekken in de administratieve organisatie, 
waarop in vorige jaren reeds werd geattendeerd, en 
haar bevindingen betreffende het dienstjaar 1980, 
alsmede wegens het feit dat zij belemmerd is bij de 
controle der kasgeldrekeningen, kan de Kamer 
opnieuw niet verklaren dat naar haar oordeel de 
geconsolideerde balans per ultimo 1980 de stand 
van de activa en passiva op die datum juist weer­
geeft. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31 
HOOFDSTUK 3 
Ontvangsten 
INHOUD Paragraaf 
Resumé van de voornaamste opmerkingen 3.0 
Algemeen 3.1 
Overzicht van de situatie inzake de middelen 3.2 — 3.3 
Belasting over de toegevoegde waarde 3.4 — 3.17 
BTW-afdrachten in 1980 3.4 
Verwerping van de ontwerp-begroting 1980 3.5 
Aanvullende begroting nr. 2 3.6 
Aanpassing van de BTW-afdrachten en financiële bijdra­
gen voor het dienstjaar 1979 3.7 — 3.8 
Methoden „A" en „B" voor de berekening van het voor 
de BTW belastbare eindbedrag 3.9 — 3.15 
Niet-toegestane aftrekposten op de BTW-afdrachten 3.16 
Correcties in de BTW-jaaroverzichten 3.17 
Landbouwheffingen 3.18 — 3.34 
Driehoekstransacties bij invoer van rijstleveranties 3.18 — 3.22 
Voorfixatie van landbouwheffingen 3.23 ' — 3.27 
Foutieve berekening van heffingen 3.28 — 3.34 
Diverse ontvangsten, enz...., openstaande posten 3.35 — 3.43 
Verslag van de financieel controleur 3.36 — 3.43 
Opdrachten tot ontvangst wél afgegeven maar de 
betrokken bedragen niet geïnd 3.37 — 3.39 
Opdrachten tot ontvangsten niet afgegeven 3.40 
Bedragen wél geïnd maar de desbetreffende opdrach­
ten tot ontvangst niet afgegeven .3.41 — 3.43 
RESUMÉ VAN DE VOORNAAMSTE OPMERKINGEN 
3.0. De voornaamste opmerkingen in dit hoofdstuk kun­
nen als volgt worden samengevat: 
a) Drie Lid-Staten hebben de rechtsgeldigheid van aanvul­
lende begroting nr. 2 bestreden 3.6 > 
32 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
b) In de door Lid-Staten ingediende BTW-jaaroverzichten 
zijn een aantal fouten nog niet rechtgezet 3.17 
c) Opnieuw zijn bij de invoer van rijst driehoekstransacties 
opgedoken 3.18 — 3.22 
d) Bij de vaststelling van landbouwheffingen werden door 
sommige Lid-Staten fouten gemaakt 3.28 — 3.34 
é) Leemtes werden geconstateerd in de interne voorschriften 
van de Commissie betreffende de inning van middelen 
vallende onder de diverse ontvangsten v 3.37 — 3.43 
Algemeen 
3.1. 1980 was het eerste jaar dat het eigen-midde­
lenstelsel van de Europese Gemeenschappen onver­
kort werd toegepast. Alle Lid-Staten hebben, con­
form het Besluit van de Raad van 21 april 1970, 
invoerrechten, landbouwheffingen en BTW-midde-
len afgedragen. Overzicht van de situatie inzake de 
middelen 
3.2. Via de aanvullende begrotingen nrs. 1 en 2 
werd de raming van de middelen in de oorspronke­
lijke begroting (15 683,1 miljoen ERE) naar boven 
bijgesteld waardoor de definitieve raming van de 
totale middelen uitkwam op 16 182,5 miljoen ERE. 
De werkelijke ontvangsten beliepen 15 903,4 mil­
joen ERE. In onderstaande vergelijkende tabel wor­
den met daarnaast een kolom van de uitkomsten 
betreffende het voorafgaande jaar de middelenra­
mingen uit hoofde van 1980 en de uitkomsten daar­
van tegenover elkaar gesteld. 
Tabel 3.1 — Totaal der middelen uit hoofde van 1979 en 1980 
(in MERE) 
Aard van de middelen Uitkomsten 
1979 1980 
Aard van de middelen Uitkomsten 
1979 Oorspon ke-
lijke raming Definitieve 
raming Realisaties Mutaties 
(4)-(2) Aard van de middelen 
(1) (2) (3) (4) (5) 
Invoerrechten 5 189,1 5 667,8 6 000,0 5 905,7 + 237,9 ( + 4,2%) 
Landbouwheffingen 1 678,6 1 719,2 1 520,0 1 535,4 -183,8 (-10,7%) 
Bijdragen en andere heffingen in 
de sector suiker en isoglucose 464,9 504,5 504,5 466,9 - 37,6 (- 7,5%) 
Middelen uit de belasting over de 
toegevoegde waarde 4 737,7 7 151,0 7 256,4 7 093,5 - 57,5 (- 0,8%) 
Financiële bijdragen (BNP) 2 302,1 — — — — 
Aanpassing van de BTW-middelen 
uit hoofde van 1979 ' — — 176,2 176,2 + 176,2 
Aanpassing van de financiële bij­
dragen uit hoofde van 1979 — — 84,9 84,9 + 84,9 
Diverse ontvangsten 
(inclusief EGKS- en Euratom-bij-
dragen) 188,7 182,0 182,0 182,2 + 0,2 (+ 0,1 %) 
Saldo van het voorafgaande jaar 41,6 458,6 458,6 458,6 
Totaal 14 602,7 15 683,1 16 182,5 15 903,4 + 220,3 (+ 1,4%) 
3.3. De werkelijke ontvangsten in 1980 bleven 
279,1 miljoen ERE (1,7%) onder de definitieve 
raming van de middelen in de op 23 december 1980 
vastgestelde aanvullende begroting nr. 2. Vergelij­king van de definitieve uitkomsten (kolom 4 van 
tabel 3.1) met de raming van de middelen in de oor­
spronkelijke begroting, zoals vastgesteld op 9 juli 
1980 (kolom 2), levert het volgende beeld op: 
31. 12. 81 Publikatieblad' van de Europese Gemeenschappen 33 
a) De invoerrechten waren 4,2 % hoger. In het eer­
ste halfjaar viel een forse stijging te constateren 
in de invoer van machines en sommige andere 
aan hoge invoerrechten onderworpen produk-
ten, hetgeen in de loop van het jaar tot een her­
ziene raming leidde. De definitieve raming werd 
echter niet volledig gerealiseerd, hetgeen was 
toe te schrijven aan de economische recessie die 
zich vanaf augustus begon af te spiegelen in een 
daling van de invoer. 
b) de landbouwheffingen waren 10,7% lager. Een 
neerwaartse trend in de ontwikkeling van het 
volume van de invoer in het eerste halfjaar (die 
echter gedeeltelijk werd gecompenseerd door 
een opwaartse trend in het tweede halfjaar) ging 
gepaard met een stabilisatie van het prijsniveau 
op de wereldgraanmarkt, hetgeen resulteerde in 
een lagere opbrengst van de heffingen, 
c) het totaal van bijdragen en andere heffingen in 
de sector suiker (produktieheffingen en opslag­
bijdragen) en isoglucose (produktieheffingen) 
was 7,5 % lager, hetgeen hoofdzakelijk was toe 
te schrijven aan een vermindering van het 
volume van de suiker, onderworpen aan de pro-
duktieheffingen/opslagbijdragen alsmede aan 
de volgende factoren die de opbrengst van de 
produktieheffingen isoglucose hebben beïn­
vloed: 
— ingevolge een uitspraak van het Hof van 
Justitie van 25 oktober 1978 waarbij een 
Raadsverordening (EEG) 1111/77 (h) voor 
een gedeelte nietig werd verklaard, heeft de 
Commissie in 1980 een laatste reeks terug­
betalingen gedaan van uit hoofde van het 
verkoopseizoen voor suiker 1977/78 opge­
legde heffingen 
— bij arrest van 29 oktober 1980 heeft het Hof 
van Justitie Raadsverordening (EEG) 1293/ 
79 (2), die er toe strekte verordening 1111/ 
77 in overeenstemming te brengen met de 
hiervoor genoemde gerechtelijke uitspraak 
nietig verklaard op grond van het feit dat de 
verordening was uitgevaardigd zonder het 
advies daarover van het Parlement af te 
wachten. 
Ingevolge het laatstgenoemde arrest heeft de Com­
missie, in afwachting van het moment dat ter ver­
vanging van de nietig verklaarde verordening een 
nieuwe verordening met terugwerkende kracht in 
werking zou treden (3), de verdere inning van de 
isoglucoseheffing opgeschort. 
Wat de isoglucoseheffingen betreft, hebben de 
bovengenoemde omstandigheden geresulteerd 
in terugbetalingen tot een totaalbedrag van 
netto 2,7 miljoen ERE. 
(!) PB L 134 van 28. 5. 1977, blz. 4. 
(2) PB L 162 van 30. 6. 1979, blz. 10. 
(3) Zie verordening van de Raad (EEG) 387/81, PB L44 
van 17. 2. 1981, blz. 1. d) De door de Gemeenschappen uit de belasting 
over de toegevoegde waarde verkregen midde­
len waren 57,5 miljoen ERE (0,8 %) lager, het­
geen aan de volgende omstandigheden is toe te 
schrijven: ^ 
— bij de gewijzigde en aanvullende begroting 
, nr. 1 werd het communautaire BTW-percen-
tage van 0,7216 teruggebracht tot 0,6953. 
Deze vermindering stemde precies overeen 
met het overschot van de door de Lid-Sta-
ten in 1980 uit hoofde van het voorafgaande 
begrotingsjaar aan BTW-afdrachten en 
financiële bijdragen (in totaal 261 miljoen 
ERE) gefourneerde bedragen (zie de para­
grafen 3.7 en 3.8 hieronder), 
— laatstgenoemd BTW-percentage werd 
daarna weer opgetrokken tot 0,7322 om 
aldus de extra uitgaven ( + 366,4 miljoen 
ERE) te kunnen dekken die bij de aanvul­
lende begroting nr. 2 werden gevoteerd, 
— voornoemde verhoging werd niet volledig 
gerealiseerd doordat drie Lid-Staten bedra­
gen achterhielden van in totaal 165 miljoen 
ERE (zie paragraaf 3.6 hieronder). 
Belasting over de toegevoegde waarde 
BTW-afdrachten in 1980 
3.4. Voor het eerst sinds de invoering (4) van het 
eigen-middelenstelsel fourneerden in 1980 alle Lid-
Staten bedragen aan de Gemeenschappen in de 
vorm van afdrachten van een bepaald gedeelte der 
BTW-opbrengst. 
Verwerping van de ontwerp-begroting 1980 
3.5. De verwerping door het Parlement van de 
ontwerp-begroting 1980 deed de vraag rijzen op 
welke basis, in afwachting van de aanneming door 
de Raad van een nieuwe ontwerp-begroting, wat in 
juni 1980 geschiedde, de BTW-twaalfde gedeelten 
aan de Gemeenschappen zouden moeten worden 
afgedragen. Artikel 10, lid 3 van Raadsverordening 
(EEG, Euratom, EGKS) 2891/77 ,(5) bepaalt dat in 
zulke omstandigheden deze maandelijkse BTW-ter-
mijnen berekend moeten worden op basis van de 
ramingen in de ontwerp-begroting. Alle Lid-Staten 
hanteerden echter voor de eerste maanden van 1980 
als berekeningsgrondslag voor deze maandelijkse 
BTW-afdrachten de ramingen in de definitieve 
begroting voor 1979, voor welke handelwijze zij als 
argument aanvoerden dat de verwerping van de ont­
werp-begroting door het Parlement een herroeping 
ervan zou inhouden. Vervolgens werden deze 
(4) Bij Besluit van de Raad van 21 april 1970. 
(5) PB L 336 van 27. 12. 1977, blz. 1. 
34 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
afdrachten bij de aanneming van de nieuwe ont-
werp-begroting geregulariseerd. De Commissie hul­
digde het standpunt dat voor dit doel de oorspron­
kelijke ontwerpbegroting geldig bleef totdat zij ver­
vangen zou zijn door een nieuwe, maar desalniette­
min besloot zij af te zien van het overeenkomstig 
artikel 11 van de hiervoor genoemde verordening 
opeisen van interest voor te late betaling (waarvan 
het bedrag door de Commissie werd geschat op 
ongeveer 16 miljoen ERE). De Rekenkamer zou 
gaarne vernemen waarom de Commissie afzag van 
deze interestclaim. De Kamer ziet zich genoopt hierover nog op te mér­
ken dat de wijze waarop deze achterstallige bedra­
gen comptabel zijn verwerkt duidelijk in strijd is 
met de bepaling in artikel 5 van het Financieel -Reg­
lement (2) die voorschrijft dat, afgezien van een aan­
tal uitzonderingen in speciale gevallen, „die ont­
vangsten van een begrotingsjaar" in de rekening van 
dat begrotingsjaar worden verantwoord aan de hand 
van de in dat jaar geïnde bedragen. Aangezien het 
hier bedragen betreft die in 1981 werden ontvangen, 
moeten zij dus ook als ontvangsten van dat jaar 
comptabel worden verwerkt. 
Aanvullende begroting nr. 2 
3.6. Ten slotte werd op 23 december 1980 een 
aanvullende begroting nr. 2' vastgesteld, waarmee 
366,4 miljoen ERE was gemoeid. Tijdens de behan­
deling van deze begroting in het Parlement heeft 
deze Instelling aan de in het ontwerp van de begro­
ting opgenomen uitgavenramingen voor het Sociaal 
Fonds 266,4 miljoen ERE toegevoegd. Frankrijk, de 
Bondsrepubliek Duitsland en België hebben de 
rechtsgeldigheid van deze hogere kredieten aange­
vochten, waarbij zij zich er onder meer op hebben 
beroepen dat hierdoor in 1980 betalingskredieten 
werden beschikbaar gesteld, die overeenkomstig de' 
uit geschriften blijkende bedoeling van het Parle­
ment pas in 1981 zouden worden besteed. Dienten­
gevolge beperkten deze Lid-Staten hun BTW-af-
drachten tot het bedrag dat ter dekking van de 
onbetwiste kredieten nodig was. Nadat de Commis­
sie de betrokken Lid-Staten verzocht had de door 
hen achtergehouden BTW-afdrachten alsnog over te 
maken, legde de Bondsrepubliek Duitsland de zaak 
voor aan het Hof van Justitie maar inmiddels heeft 
zij deze procedure, hangende de uitslag van de daar­
over met de Commissie aangegane onderhandelin­
gen opgeschort. 
Nadat bovenstaande paragraaf werd opgesteld, ver­
nam de Rekenkamer (bijlage V, punt 7.7/dat de ach­
terstallige bedragen (165 miljoen ERE) op 1 oktober 
alsnog werden gefourneerd. In het op 19 oktober 
1981 opgestelde ontwerp van een aanvullende en 
gewijzigde begroting nr. 2 voor 1981 werden deze 
bedragen echter op een zodanige wijze opgenomen 
als zou hiermee het saldo van de begroting 1980 
achteraf zijn gewijzigd en daarom werden zij aldaar 
behandeld alsof zij in 1980 waren ontvangen ('). Aanpassing van BTW-afdrachten en 
financiële bijdragen voor het dienstjaar 1979 
3.7. Artikel 10, lid 1 van Raadsverordening (EEG, 
Euratom, EGKS) 2892/72 (3) bepaalt dat de Lid-
Staten vóór 1 juli een jaaroverzicht aan de Commis­
sie voorleggen waarmede zij definitief aangifte doen 
van het belastbare eindbedrag van de BTW-
opbrengst voor het voorafgaande kalenderjaar („het 
referentiejaar"). Op dit eindbedrag wordt dan het 
voor dat jaar vastgestelde communautaire BTW-per-
centage toegepast. Op het aldus verkregen bedrag 
wordt vervolgens het jaartotaal van de reeds overge­
maakte maandelijkse voorlopige termijnen in min­
dering gebracht en het saldo dat deze becijfering 
voor iedere Lid-Staat oplevert, dient op de eerste 
werkdag van augustus te worden verrekend. Ook de 
Lid-Staten die financiële bijdragen fourneren, moe­
ten deze aanpassen om de oorspronkelijke verhou­
ding voor het referentiejaar tussen deze en de 
BTW-middelen te herstellen. 
3.8. De Lid-Staten die reeds voor 1979 mede in 
de vorm van BTW-afdrachten deelnamen aan het 
eigen-middelenstelsel (namelijk alle Lid-Staten 
behalve de Bondsrepubliek Duitsland, Ierland en 
Luxemburg) hebben het voorgeschreven jaarover­
zicht ingezonden. Uit deze jaarstaten kon worden 
afgelezen dat de som van de voorlopige maandter-
mijnen 176,2 miljoen ERE of 3,6 % beneden het uit­
eindelijke totaal van het belastbare bedrag \yas 
gebleven. In tabel 3.2 wordt een specificatie van dit 
saldo gegeven. 
(') Zie Inleiding, paragraaf 6. PB L 356 van 31. 12. 1977, blz. 1. 
PB L 336 van 27. 12. 1977, blz. 8. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 35 
Tabel 3.2 — BTW-middelen voor 1979 
(in MERE) 
Lid-Staal Totaal der 
maandelijkse 
voorlopige ter­
mijnen voor 1979 Af de dragen bedrag 
per Lid-Staat, blij­
kend uit het 
jaaroverzicht Verschil 
(2)-(l) 
(1) (2) (3) 
België 329,6 338,3 8,7 (2,6 %) 
Denemarken 183,9 183,5 -0,4 (-0,2%) 
Frankrijk 1 720,4 1 774,0 53,6 (3,0 %) 
Italië 747,7 817,3 69,6 (8,5 %) 
Nederland 453,6 476,6 23,0 (4,8 %) 
Verenigd 
Koninkrijk 1 302,5 1 324,2 - 21,7 (1,6%) 
Totaal 4 737,7 4 913,9 176,2 (3,6 %) 
rentiejaar via een uitsplitsing van de verschillende 
aan BTW onderworpen uitgavensommen naar de in 
het betrokken land geldende BTW-tarieven. Dat 
gekozen is over het voorlaatste jaar komt doordat 
dit doorgaans het laatste jaar is waarover volledig 
gespecificeerde statistische gegevens beschikbaar 
zijn. 
3.12. Nadat aldus hetzij volgens methode A hetzij 
volgens methode B het belastbare BTW-bedrag is 
berekend, wordt daarop een correctie toegepast ter 
compensatie van de vele afwijkende regelingen die 
de Lid-Staten vooralsnog krachtens in de BTW-
richtlijn vervatte overgangsbepalingen mogen blij­
ven toepassen. Zo blijven bij voorbeeld sommige 
Lid-Staten het personenvervoer nog vrijstellen van 
BTW-heffing, terwijl dit volgens het uniforme stelsel 
in zijn definitieve vorm niet meer daarvan vrijge­
steld zal kunnen worden. En zo verlenen weer 
andere Lid-Staten de belastingplichtigen niet de 
mogelijkheid tot aftrek van de voorbelastingen op 
benzine en motorvoertuigen die voor zakendoelein-
den worden gebruikt, terwijl het uniforme BTW-stel-
sel daarin wel voorziet. In vele gevallen kunnen de 
voor de aanpassingen nodige gegevens niet aan de 
BTW-aangiften worden ontleend, maar dient men 
daarvoor af te gaan op gegevens ontleend aan 
andere bronnen van statistische of fiscale aard. Hoe­
wel deze aanpassingen talrijk waren hebben zij voor 
1979 per saldo slechts geresulteerd in een bijstelling 
naar beneden van ongeveer 2 %. 
3.13. De nauwkeurigheid van methode B steunt 
op twee grondhypotheses die in het stelsel zelf 
besloten liggen, namelijk ten eerste dat het aan de 
nationale rekeningen ontleende cijfermateriaal vol­
doende nauwkeurig en voldoende gespecificèerd 
kan worden uitgesplitst over de verschillende tarief­
groepen en ten tweede dat inmiddels in de periode 
tussen het jaar waarvoor de wegingsfactoren zijn 
berekend en het referentiejaar het patroon van de De in kolom 3 vermelde saldi werden verdiscon­
teerd in de gewijzigde en de aanvullende begroting 
nr. 1, die op 20 november 1980 werd vastgesteld. 
Methoden „A" en „B" voor de berekening 
van het belastbare bedrag van de 
BTW-opbrengst 
3.9. Verordening 2892/77 biedt de Lid-Staten de 
mogelijkheid het uiteindelijk belastbare bedrag af te 
leiden hetzij direct uit door hen van de belastings-
plichtigen ontvangen aangiften (methode „A"), het­
zij indirect uit statistische gegevens (methode „B"). 
3.10. Methode „A", waarvoor alleen Denemar­
ken heeft gekozen, houdt in dat het belastbare 
bedrag wordt gevonden door van het totaal van de 
verkopen waarop BTW drukt het totaal van de inko­
pen die tot aftrek of terugbetaling van voorbelastin­
gen leiden, af te trekken. In Denemarken worden in 
de aangiften voor de BTW-heffing geen gegevens 
vermeld over aan- en verkopen maar aangezien hier 
slechts één BTW-tarief wordt gehanteerd, kunnen 
deze gegevens wél op een eenvoudige wijze uit de 
cijfers in de aangiften worden afgeleid (zie echter 
punt 3.16). 
3.11. Methode „B", die door België, Frankrijk, 
Italië, Nederland en het Verenigd Koninkrijk wordt 
toegepast, houdt in dat het voor de Lid-Staat gel­
dende belastbare bedrag wordt berekend door het 
totaal van de in het referentiejaar netto geïnde 
BTW-opbrengst te delen door het gewogen gemid­
delde van de in dat jaar in de betrokken Lid-Staat 
gehanteerde BTW-tarieven. De wegingsfactor voor 
ieder tarief wordt vastgesteld aan de hand van een 
analyse van gegevens in de nationale rekeningen 
over het voorlaatste jaar voorafgaande aan het refe­
36 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
uitgaven voor de verschillende tariefgroepen geen 
belangrijke wijzigingen heeft ondergaan. Om enigs­
zins een idee te geven van het grote belang dat aan 
de juistheid van deze hypotheses moet worden 
gehecht, zij er op gewezen dat een te hoge bereke­
ning van het gewogen gemiddelde percentage van 
het tarief met slechts Vio punt (bij voorbeeld 13,1 % 
in plaats van 13 %) tot gevolg zou hebben dat de 
Lid-Staten die methode B toepassen, samen onge­
veer 40 miljoen ERE te weinig aan BTW-middelen 
afdragen. Een te lage berekening van dit percentage 
zou vanzelfsprekend het tegenovergestelde effect 
hebben. 
3.14. Methode B bestaat hoofdzakelijk uit becij­
feringen aan de hand van statistische gegevens. Dit 
was ook het geval met het -vroegere systeem van 
financiële bijdragen, waarbij werd uitgegaan van het 
geaccumuleerd bruto nationaal produkt. Voor dit 
soort van ver doorgevoerde fiscale analyses die voor 
een juiste toepassing van methode B vereist zijn, 
geldt echter in het algemeen dat het gebruikmaken 
van aan de nationale rekeningen ontleende gege­
vens geen bevredigende resultaten oplevert. Om de 
nodige correcties aan te brengen in de officiële sta­
tistische gegevens moesten de Lid-Staten hun toe­
vlucht nemen tot een aantal redmiddelen, terwijl er 
reden was om vanuit statistisch oogpunt aan de 
deugdelijkheid van sommige daarvan te twijfelen. 
Het was echter niet mogelijk het tekort of het exce-
dent te meten dat hieruit bij de vaststelling van de 
BTW-middelen resulteert. 
3.15. Bij het door de Rekenkamer uitgevoerde 
onderzoek kon over de toepassing van beide metho­
des nuttige informatie worden verzameld. Weliswaar 
kunnen nu reeds een aantal voorlopige conclusies 
worden getrokken omtrent de problemen die met 
het gelijktijdig toepassen van de twee methodes ver­
band houden, maar in dit stadium, nu pas gedu­
rende een jaar ervaring is opgedaan met dit systeem 
en drie Lid-Staten er nog niet aan deelnemen, zou 
het voorbarig zijn hierover een definitief oordeel uit 
te spreken. De Kamer zal haar onderzoek naar de 
toepassing van beide methodes voortzetten. 
Niet-toegestane aftrekposten op de 
BTW-afdrachten 
3.16. Geconstateerd werd dat Denemarken het 
aan de Commissie over te dragen bedrag aan BTW-
middelen met ongeveer 1,5 miljoen ERE heeft 
gekort. In verband met het door Denemarken ter 
zake van de BTW-heffing gevoerde nationale beleid 
laat dit land deze belasting ook drukken op een aan­
tal categorieën van dienstverleningen die in de 
andere EG-landen niet belast worden. Krachtens 
een speciale regeling die de Raad met Denemarken 
op verzoek van deze laatste is overeengekomen, is 
dit land daartoe gemachtigd, maar het meent daar­
aan de conclusie te kunnen verbinden dat het niet 
verplicht is om uit de opbrengst van de desbetref­
fende heffingen BTW-afdrachten aan de Gemeen­
schappen te doen. Volgens de Rekenkamer bestaat er geen rechtsgrondslag voor het achterwege laten 
van deze afdrachten. 
Correcties in de BTW-jaaroverzichten 
3.17. Door de Commissie en de Rekenkamer uit­
gevoerde controles op de BTW-jaaroverzichten 
brachten aan het licht dat in die van alle Lid-Staten 
die de methode B toepassen een aantal gegevens 
foutief waren opgegeven of ontbraken, en dat dit er 
toe geleid heeft dat de BTW-middelen van de 
Gemeenschappen in sommige gévallen te hoog en 
andere gevallen te laag waren vastgesteld. Hoewel 
het niet verbazend was en dan ook te verwachten 
was dat zich in het eerste jaar van toepassing van 
het BTW-systeem zulk een situatie zou voordoen, 
bevatten de relevante verordeningen, desalniettemin 
geen enkele bepaling over de wijze waarop in de 
jaaroverzichten geconstateerde fouten moeten wor­
den rechtgezet. Naar het schijnt hebben de Lid-Sta­
ten overeengekomen om wanneer op 1 augustus 
1981 het saldobedrag aan af te dragen BTW-midde­
len wordt verrekend, de fouten te corrigeren die bij 
de BTW-afdrachten voor het dienstjaar 1979 zijn 
gemaakt, althans voor zover deze niet worden 
betwist. Tevens is overeengekomen dat deze opera­
tie dient gepaard te gaan met een verdere aanpas­
sing van de financiële bijdragen voor het dienstjaar 
1979 van de Bondsrepubliek Duitsland, Ierland en 
Luxemburg (zie punt 3.7 hierboven). 
Landbouwheffïngen 
Driehoekstransacties in rijst 
3.18. In haar verslag over 1978 (*) (punt 2.36) 
attendeerde de Rekenkamer op het feit dat via het 
Verenigd Koninkrijk op grote schaal rijst uit derde 
landen werd ingevoerd die bestemd was voor de 
Bondsrepubliek Duitsland, Frankrijk en Nederland. 
De Kamer wees er op dat de voornaamste stimulans 
tot dit soort omleidingen van de handelsstroom 
schuilt in het ontbreken van een regeling inzake 
monetaire compenserende bedragen (MCB's) in de 
rijstsector. In haar antwoord op deze opmerking ver­
klaarde de Commissie dat zij niet overtuigd was van 
de opportuniteit van een uitbreiding van het MCB-
stelsel tot andere produkten. 
3.19. Tijdens haar controle op de landbouwhef­
fïngen voor 1980 constateerde de Kamer nieuwe 
omleidingen van rijstleveranties van speculatieve 
aard. Dit keer ging het om rijstleveranties die, hoe­
wel zij voor een Duitse firma waren bestemd, in de 
Franse haven van Straatsburg ter inklaring werden 
aangeboden, waar ten gevolge van de gunstigere 
„groene koers" van de Franse frank minder aan hef­
fingen behoefde te worden betaald. Vervolgens werd 
de rijst dan weer naar Duitsland uitgevoerd zonder 
dat deze uit de aken waarmee zij vervoerd werd, 
hoefde te worden overgeladen. 
(>) PB C 326 van 31. 12. 1979. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 37 
3.20. In de periode waarop het onderzoek betrek­
king had, schommelde de invoerheffing op rijst van 
de bewuste kwaliteit rond de 120 Ecu per ton (een 
precies bedrag kan hiervoor namelijk niet worden 
opgegeven omdat dit bijna elke week veranderde). 
Omgerekend in DM en FF tegen de daarvoor gel­
dende groene koersen bedroeg deze heffing respec­
tievelijk 334 DM en 668 FF. De importerende firma 
kon echter op de vrije valutamarkt 668 FF kopen 
voor 287 DM. Voor zover ze geconstateerd werden, 
hadden deze bijzondere transacties betrekking op 
7 800 ton en de besparing die deze methode van 
invoer de betrokken firma opleverde en dus het 
bedrag aan eigenmiddelen dat de Gemeenschappen 
daardoor derfden, wordt geraamd op ongeveer 
370 000 DM. 
3.21. De Franse autoriteiten deelden de Kamer 
mede dat dergelijke transacties reeds in 1977 en 
1978 op een andere douanepost waren geconsta­
teerd en dat zij de Commissie daarop in mei 1979 
hadden geattendeerd. In 1980 werd ter zake op 
nationaal niveau een onderzoek ingesteld door de 
Franse douanerecherche. Bij dit onderzoek konden 
echter geen inbreuken op de EG-bepalingen worden 
vastgesteld en evenmin een raming worden gemaakt 
van het totale volume van de betrokken transacties. 
3.22. De Rekenkamer zou gaarne van de Com­
missie vernemen om welke redenen — met vermel­
ding van de bijzondere omstandigheden in de rijst-
sector die aan deze redenen ten grondslag liggen — 
zij nog steeds geen maatregelen treft tegen de 
bedoelde praktijken. 
Voorfixatie van landbouwheffingen 
3.23. In het jaarverslag van de Rekenkamer over 
1979(0 (punten 3.26-3.33) werd melding gemaakt 
van problemen die verband hielden met een verde­
ling van functies over interventiebureau's en doua­
nediensten bij de tenuitvoerlegging van de bepalin­
gen inzake de landbouwheffingen (inclusief mone­
taire compenserende bedragen). Steeds wanneer 
voorfixatie van heffingen plaatsvindt — dit is het 
geval voor een groot aantal consignatieleveranties 
— is in de meeste Lid-Staten de gang van zaken 
ruwweg als volgt: 
3.24. Op verzoek van de importeur geeft het inter­
ventiebureau een certificaat af waarop de aard en de 
hoeveelheid van de in te voeren goederen en het toe 
te passen tarief of de toe te passen tarieven worden 
aangetekend. In dit stadium stelt de importeur een 
zekerheid die bedoeld is om te waarborgen dat de 
betrokken goederen binnen de gestelde termijn 
(i) PB C 342 van 31. 12. 1980. daadwerkelijk worden ingevoerd. Op het moment 
van de (gehele of gedeeltelijke) invoer overlegt de 
importeur dit certificaat met daarbij zijn aangifte ten 
invoer aan de douanedienst ter plaatse en voldoet 
hij daar de heffing tegen het op het certificaat aan­
getekende tarief. Deze douanedienst gaat na of de 
aard en de hoeveelheid van de aangegeven goederen 
in overeenstemming zijn met de op het certificaat 
gemelde goederen en of de gestelde termijn in acht 
is genomen. 
i 3.25. Door de douane wordt de ingevoerde hoe­
veelheid aangetekend op de rugzijde van het certifi­
caat, waarna het certificaat wordt teruggegeven aan 
de importeur, die dit, wanneer het volledig is 
gebruikt, retourneert aan het interventiebureau 
opdat de door hem gestelde zekerheid wordt vrijge­
geven. Certificaten, afgegeven in een Lid-Staat, 
kunnen in alle andere Lid-Staten worden voorge­
legd en gebruikt. 
3.26.. De Rekenkamer heeft geconstateerd dat, 
afgezien van gevallen waarin er duidelijk aanleiding 
is om aan de juistheid van de opgaven te twijfelen, 
het interventiebureau en de douanedienst de aan 
hun gedane opgaven niet systematisch onderling 
afchecken om onregelmatigheden of falsificaties op 
te sporen. De Kamer heeft niets gevonden dat erop 
wijst dat deze taak wordt verricht door andere con­
trole-instanties in de Lid-Staten. In de verordenin­
gen (2) zijn steekproefcontroles wel degelijk voor­
zien, maar daar de betrokken bepaling geen dwin­
gend voorschrift behelst, blijkt zij ondoeltreffend te 
zijn. In het kader van haar eigen werkzaamheden 
heeft de Kamer wél van deze verbandscontroles uit­
gevoerd. Ofschoon er in de onderzochte gevallen, 
waarvan het aantal noodzakelijkerwijs beperkt was, 
geen onregelmatigheden werden geconstateerd, 
moet de hier bedoelde situatie toch als een fout in 
het systeem worden aangemerkt, waaraan de Com­
missie bij voorrang aandacht dient te besteden. 
3.27. In de Bondsrepubliek Duitsland werd het 
werk van de Kamer belemmerd doordat hier het 
interventiebureau, nadat de zekerheid is vrijgegeven, 
het bovenste exemplaar van het certificaat waarop 
aantekeningen van de douanedienst betreffende de 
ingevoerde goederen voorkomen, aan de importeur 
teruggeeft waardoor een lijncontrole onmogelijk is. 
De Duitse autoriteiten beweren dat hun handel­
wijze, die bedoeld is om de importeurs behulpzaam 
te zijn, volgens de verordeningen betreffende de 
afgifte van certificaten is toegestaan. De Kamer is 
daarentegen van mening dat deze certificaten zijn 
aan te merken als bewijsstukken betreffende de 
vaststelling van de eigen middelen, welke volgens 
artikel 3 van verordening 2891/77 ten minste drie 
jaar bewaard moeten blijven. 
(2) Verordening (EEG) 193/75 van de Commissie., PB 
L25 van 31.1. 1975, blz. 10, die met ingang van 
1 januari 1981 is vervangen door verordening 
(EEG) 3183/80 van de Commissie, PB L 338 van 
31. 12. 1980, blz. 1 
38 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Foutieve berekening van heffingen 
3.28. In.de Benelux is de in de punten 3.23-3.26 
beschreven gang van zaken in zoverre anders dat 
hier in vele gevallen het interventiebureau de hef­
fing int van de importeur en wel na de invoer van de 
goederen en dat daarbij wordt uitgegaan van de 
door het douanekantoor van invoer verschafte gege­
vens. De betaling van de heffing wordt in deze 
gevallen gegarandeerd door het stellen van een extra 
zekerheid door de importeur vóór de werkelijke 
invoer. 
3.29. In haar jaarverslag over 1979 (!) (punten 
3.29-3.32) vestigde de Rekenkamer de aandacht op 
tekortkomingen die door de inspectiediensten van 
de Commissie waren ontdekt in de door het Belgi­
sche interventiebureau uitgevoerde routinecontroles 
op de boekhouding. De Commissie had het verant­
woordelijke ministerie verzocht om een uitgebreide 
controle door haar accountantsdienst over de jaren 
1971 tot en met 1975, hetgeen erin resulteerde dat 
alsnog bedragen tot een totaal van ongeveer 4 miljoen 
ERE aan de Gemeenschap werd afgedragen. De 
Kamer had ook verzocht om een nieuw onderzoek 
over de jaren daarna tot 1 januari 1980, vanaf welke 
datum een computersysteem was ingevoerd. 
3.30. Bij de door haar in januari 1981 uitgevoerde 
controle vernam de Kamer dat wegens personeels­
gebrek niet kon worden verwacht dat bovenbedoeld 
nieuw onderzoek binnen de eerste twee jaar kon 
worden afgesloten. Dit betekent dus dat het Bel­
gisch interventiebureau er nog steeds niet in is 
geslaagd het juiste bedrag aan landbouwheffingen 
vast te stellen dat aan de Commissie over de periode 
tot eind 1979 dient te worden overgedragen. De 
Kamer heeft deze onbevredigende situatie onder dé 
aandacht van de Commissie gebracht en haar ver- t 
zocht er bij de Belgische autoriteiten op aan te drin­
gen al het mogelijke te doen opdat over de betrok­
ken periode een definitieve afrekening plaatsvindt. 
Onlangs hebben de Belgische autoriteiten de Kamer 
medegedeeld dat zij maatregelen hebben getroffen 
om de achterstand versneld in te lopen. Als gevolg 
van deze maatregelen was per 15 juli 1981 het aantal 
onafgehandelde dossiers, dat in januari 1981 op 
ongeveer 1 200 werd geraamd, tot 691 gereduceerd. 
3.31. Van de invoering vanaf 1 januari 1980 van 
het computersysteem werd verwacht dat hierdoor de 
controle op de vaststelling van heffingen aanzienlijk 
zou worden verbeterd. Ten slotte bleek de invoering 
van dit systeem met ernstige moeilijkheden gepaard 
te gaan waardoor het vooralsnog niet bevredigend 
werkte. Deze moeilijkheden bleken verband te hou­
den met kinderziektes van het systeem. Dientenge­
volge ontstonden er in 1980 weer heel wat nieuwe 
fouten. Het computersysteem werd ingevoerd zon-
(') PB C 342 van 31. 12. 1980. der dat in de aanloopperiode het nieuwe systeem 
naast het vroegere werd toegepast, hetgeen nogal 
verbazingwekkend is daar dit gewoonlijk om rede­
nen van behoorlijk bestuur noodzakelijk wordt 
geacht. De Commissie heeft zich over deze kwestie 
gebogen en heeft het interventiebureau verzocht alle 
na de invoering van het computersysteem behan­
delde gevallen aan een nieuw onderzoek te onder­
werpen. 
3.32. De Rekenkamer heeft het Belgische Reken­
hof geattendeerd op deze ernstige situatie en heeft 
deze instantie tevens verzocht haar op de hoogte te 
stellen van de uitkomsten van het bij het interventie­
bureau verrichte accountantswerk. 
3.33. In haar jaarverslag over 1980 maakte de 
Nederlandse Algemene Rekenkamer melding van 
een aantal gevallen waarin de Gemeenschapsveror­
deningen niet correct waren toegepast. In één geval 
was hierdoor door een produktschap (marktorgani­
satie) HFL 1 248 258 minder aan heffing opgelegd 
dan uit een strikte toepassing van de voorschriften 
volgt. Dit verslag vermeldde voorts dat: 
„In verband met het door het betrokken produkt­
schap bij het bedrijfsleven gewekte vertrouwen de 
navordering van dit bedrag (door het ministerie van 
Landbouw en Visserij) niet mogelijk werd geacht." 
3.34. Genoemd bedrag werd niet vastgesteld als 
eigen middelen van de Gemeenschappen en 
afdracht daarvan bleef dus achterwege ofschoon 
Raadsverordening (EEG, EGKS, Euratom) 2891/77 
de Lid-Staten de verplichting oplegt zulks wel te 
doen. De Rekenkamer heeft de Commissie aanbe­
volen stappen te ondernemen opdat dit bedrag werd 
nagevorderd. 
Diverse ontvangsten, enz., openstaande 
posten 
3.35. De procedure voor vaststelling en inning 
van schulden aan Instellingen van de Gemeen­
schappen is neergelegd in het Financieel Reglement. 
Deze is als volgt: 
a) zodra zich een feit voordoet waardoor een 
, schuldvordering ontstaat, dient de bevoegde 
ordonnateur het formulier van een opdracht tot 
vaststelling van rechten in te vullen en deze 
opdracht voor akkoordbevinding aan de finan­
cieel controleur voor te leggen 
b) wanneer de schuldvordering opeisbaar wordt, 
vult de ordonnateur het formulier van een 
opdracht tot inning in. Deze opdracht is even­
eens aan voorafgaande akkoordbevinding van 
de financieel controleur onderworpen en wordt 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 39 
ter comptabele verwerking en ter inning aan de 
rekenplichtige gezonden. De opdracht tot 
inning en de opdracht tot vaststelling van rech-
tensamen worden aangeduid met de benaming 
opdracht tot ontvangst 
c) de rekenplichtige neemt de opdrachten tot 
inning in behandeling en is gehouden ervoor 
zorg te dragen dat de schuldvorderingen tijdig 
worden geïnd. 
d) indien de schuldvordering niet is geïnd, stelt de 
rekenplichtigte de financieel controleur en de 
ordonnateur daarvan op de hoogte. 
Volgens de uitvoeringsbepalingen dient de reken­
plichtige, indien middelen worden ontvangen waar­
voor geen opdracht tot ontvangst bestaat, daarover 
navraag te doen bij de betrokken ordonnateur. 
Zodra de post is opgespoord, dient de ordonnateur 
alsnog de formulieren van een opdracht tot ont­
vangst in te vullen. vier gevallen van meer recente datum waarmee 
bedragen van in totaal 7 miljoen ERE waren 
gemoeid, werd, hangende de beroepsprocedures bij 
het Hof van Justitie, bij beschikking van de Com­
missie de invordering geschorst. De Rekenkamer 
heeft reeds bij een vorige gelegenheid (2) dit schor­
sen van de invordering gehekeld daar de Verdragen 
bepalen dat dit uitsluitend krachtens een beschik­
king van het Hof van Justitie kan geschieden. 
Voorts heeft de Rekenkamer verzocht (3) maatrege­
len te overwegen tot het opeisen van interest bij te 
late betaling. De Rekenkamer zou gaarne van de 
Commissie vernemen welke maatregelen zij daartoe 
inmiddels heeft genomen. 
3.39. De in punt 3.37 genoemde terugbetalingen 
wegens voedselhulp en ontwikkelingssamenwerking 
(in totaal 22 gevallen waarvan 4 waarmee bedragen 
boven de 100 000 ERE zijn gemoeid) zijn alle pos­
ten die al een aantal jaren openstonden De debiteu­
ren zijn ontwikkelingslanden. 
Verslag van de financieel controleur 
3.36. Artikel 24, lid 3 van het Financieel Regle­
ment 0) bepaalt dat „wanneer de financieel contro­
leur constateert dat een stuk tot vaststelling van een 
schuldvordering niet is opgesteld of dat een schuld­
vordering niet is geïnd, stelt hij zijn Instelling hier­
van op de hoogte". Het zevende jaarverslag van de 
financieel controleur van de Commissie heeft ont­
huld dat op de peildatum, 15 september 1980, de 
stand van zaken onrustbarend was. Opdrachten tot onvangst niet afgegeven 
3.40. In 53 gevallen waren voor vorderingen geen 
opdrachten tot onvangst'afgegeven. Daarvan had­
den er 36 betrekking op door het Hof van Justitie 
aan de Commissie toegekende vorderingen wegens 
(niet-gekwantificeerde) gerechtskosten en de ove­
rige, waarmee in totaal 1,1 miljoen ERE is gemoeid, 
hadden grotendeels betrekking op terugbetalingen 
wegens voedselhulp- en samenwerkingsprojecten. 
Eén van de gevallen betreffende ontwikkelingssa­
menwerking, waarmee 0,7 miljoen ERE is gemoeid, 
dateerde uit 1975 en 1976. 
Opdrachten tot ontvangst wél afgegeven maar de 
betrokken bedragen niet geïnd 
3.37. Afgezien van de gevallen die op de eigen 
middelen betrekking hebben, onthult dit verslag dat 
in 283 gevallen waarin wél opdrachten tot ontvangst 
waren afgegeven, bedragen tot een totaal van 8 mil­
joen ERE ongeïnd bléven. Het gros daarvan (in 
waarde) betrof boetes die door de Commissie en 
verschillende ondernemingen waren opgelegd 
wegens overtreding van mededingingsvoorschriften 
(7,0 miljoen ERE) en terugbetalingen uit hoofde van 
voedselhulp en ontwikkelingssamenwerking (0,8 
miljoen ERE). 
3.38. Wat de boetes betreft, warén in drie geval­
len, die uit 1978 of daarvoor dateerden en waarmee 
bedragen van in totaal 48 867 ERE waren gemoeid, 
inningsmoeilijkheden opgetreden ten gevolge van 
de liquidatie van de betrokken maatschappijen. In Bedragen wél geïnd maar een desbetreffende opdracht 
tot ontvangst niet afgegeven 
3.41. Voorts onthulde dit verslag dat de Commis­
sie bedragen had ontvangen tot een totaal van 
1,9 miljoen ERE (213 gevallen) waarvoor geen 
opdracht tot ontvangst kon worden opgespoord. De 
desbetreffende bedragen werden in afwachting van 
een behoorlijke identificatie op een tussenrekening 
geboekt. Als gevolg van het verslag van de financieel 
controleur werden ernstige pogingen in het werk 
gesteld om de oorsprong van deze ontvangsten op te 
sporen. Per ultimo 1980 waren 85 van deze bedragen 
geïdentificeerd en verantwoord én waren er 47 bijge­
schreven onder de diverse ontvangsten zonder te 
zijn geïdentificeerd en stonden er 81 daarvan nog 
steeds op een tussenrekening. Intussen hadden zich 
nog meer van deze gevallen voorgedaan, zodat per 
(!) PB L 356 van 31. 12. 1977. (2) Punt 12.42 van haar verslag over 1978, PB C 326 van 
31. 12. 1979. 
(3) Punt 12.43 van idem. 
40 Publikatieblad van dè Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
5 mei 1981 het totaal van deze bedragen op tussen-
rekeningen was opgelopen tot 2,7 miljoen ERE. 
3.42. De hierboven in de punten 3.40 en 3.41 
geschetste situatie wijst duidelijk op nalatigheid van 
de kant van sommige ordonnateurs met betrekking 
tot het invullen van de formulieren voor opdrachten 
tot ontvangst. Verontrustend is het dat gevallen 
waarin geen opdrachten tot ontvangst werden afge­
geven, slechts bij toeval wórden ontdekt, hetzij 
doordat de debiteur het initiatief neemt tot betaling, 
hetzij doordat de financieel controleur bij zijn con­
troles op dergelijke gevallen stoot en hierop atten­
deert. Aangezien de rekenplichtige pas tot invorde­
ring kan overgaan wanner hij op de hoogte is gesteld van de vordering kunnen andere dan derge­
lijke gevallen onopgemerkt blijven. 
3.43. De Rekenkamer is van mening dat het 
inningsmechanisme van de Commissie volledig 
doorgelicht dient te worden, dat er een duidelijke 
omschrijving dient te komen van de onderscheiden 
functies van de rekenplichtige en de ordonnateur en. 
dat de desbetreffende reglementering dient de wor­
den herzien (!) ten einde te waarborgen dat vorde­
ringen schriftelijk worden vastgelegd zodra het feit 
waardoor een vordering ontstaat zich voordoet. Ook 
zou het overweging verdienen dat sancties worden 
opgelegd aan ordonnateurs die verzuimen tijdig de 
nodige opdrachten af te geven. 
(') De Rekenkamer heeft in deze geest specifieke voor­
stellen gedaan in haar Advies van 6 februari 1981 over 
een ontwerp-verordening van de Commissie hou­
dende uitvoeringsvoorschriften betreffende een aantal 
betalingen. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 41 
HOOFDSTUK 4 
Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, 
Afdeling Garantie 
(EOGFL-Garantie) 
INHOUD Paragraaf 
Samenvatting van de voornaamste opmerkingen 4.0 
Algemene inleiding 4.1 
Recapitulatie van de financiële informatie 4.2 
Rekeningen van het begrotingsjaar 4.3 — 4.6 
Gevolgen van sommige maatregelen van beheer 4.3 
Raming van de werkelijke lasten 4.4 
Monetaire eenheden 4.5 
Begrotingsnomenclatuur 4.6 
Beheer van de samenvattende kredieten (voorschotten) 4.7 — 4.19 
Procedure voor de verstrekking van voorschotten 4.7 
Gebruik van de communautaire voorschotten door de 
Lid-Staten 4.8 
Geldmiddelen van de Lid-Staten 4.9 — 4.13 
Beheer van de voorlopige twaalfden 4.14 — 4.19 
Beheer van de gedetailleerde kredieten 4.20 — 4.31 
Boeking uitgavenoverschrijdingen van 1979 4.20 
Overschrijvingen volgens de begroting 4.21 
Beheer van de medeverantwoordelijkheidsheffing en het 
medeverantwoordelijkheidsprogramma in 1980 4.22 — 4.24 
Moeilijkheden bij de ontwikkeling van het direct beheer 4.25 — 4.27 
Eén markt en gezamenlijke financiële verantwoordelijk­
heid 4.28 — 4.30 
Situatie met betrekking tot de goedkeuringsprocedures 4.31 
Beheer van de interventievoorraden 4.32 — 4.34 
Vervroegde afschrijving voorraden in 1980 4.33 
Overdracht van voorraden van de ene Lid-Staat aan de 
andere, tegen nul-prijs 4.34 
Fraudes en onregelmatigheden 4.35 — 4.38 
Toegang tot belangrijke dossiers ontzegd 4.36 
Beperkte betekenis van de Commissiestatistieken 4.37 
Uitvoering van de Richtlijn van de Raad (EEG) 
nr. 77/435 4.38 
42 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
SAMENVATTING VAN DE VOORNAAMSTE OPMERKINGEN 
4.0. De voornaamste opmerkingen in dit hoofdstuk zijn de 
volgende: 
a) de raming van de lasten van het begrotingsjaar toont een 
stabilisatie van de uitgaven tegenover 1979, doch 
bepaalde door de Commissie genomen maatregelen van 
beheer hebben een uitstel van de uitgaven tot gevolg 
gehad, die anders ten laste van de begroting 1980 zouden 
zijn gekomen 4.3 — 4.4 
b) de procedure voor het verstrekken van voorschotten is 
niet altijd volledig 4.7 
c) het ontbreken van duidelijk omschreven boekingsregels 
inzake de geldmiddelen in de Lid-Staten schept het 
gevaar dat begrotingskredieten worden overschreden, 
geeft machtiging tot discutabele werkwijzen in de Lid-
Staten en brengt verschillen mede tussen de boekhouding 
van de Lid-Staten en die van de Commissie 4.9 — 4.13 
d) het stelsel van de voorlopige twaalfden werd door de 
Commissie zodanig toegepast dat zij zich deels onttrok 
aan de financiële beperking die normaliter voortvloeide 
uit het ontbreken van een begroting tot juli 1980 4.14 — 4.19 
e) de uitgavenoverschrijdingen in de Lid-Staten in 1979 ten 
bedrage van 203,5 MERE zijn geboekt ten laste van het 
begrotingsjaar 1980, welke boeking a posteriori bij het 
kwijtingsbesluit werd geregulariseerd 4.20 
f) het directe beheer van sommige maatregelen door de 
Commissie is strijdig met het beginsel van gedecentrali­
seerde financiering van het EOGFL-Garantie, en houdt 
ernstige inconsequenties in uit een oogpunt van finan­
cieel beheer 4.25 — 4.27 
g) sommige maatregelen inzake facultatieve interventie in 
de Lid-Staten scheppen dispariteiten, en zijn in strijd met 
de regels van één markt en van financiële solidariteit 4.28 — 4.30 
h) de achterstand bij de goedkeuring van de rekeningen 
blijft toenemen 4.31 
i) de financiering van de maatregelen ter uitvoering van het 
besluit voedselhulp voor Polen werd gerealiseerd buiten 
het kader van de normale regels voor het beheer van het 
EOGFL-Garantie 4.33 
j) voor de door de BRD over de maanden augustus, sep­
tember en oktober gedeclareerde uitgaven uit hoofde van 
gratis leveranties van magere-melkpoeder aan Italië wer­
den, vertraagd, in maart 1981 in detail betalingsverplich­
tingen aangegaan, tegelijk met de uitgaven voor decem­
ber 4.34 
k) de statistieken van de Commissie inzake fraudes en onre­
gelmatigheden hebben beperkte betekenis, en de toegang 
tot belangrijke dossiers werd vertegenwoordigers van de 
Rekenkamer ontzegd 4.36 — 4.37 
1) de Commissie is niet in staat geweest te zorgen voor de 
verdere uitvoering van de richtlijn van de Raad (EEG) 
nr. 77/435 betreffende de controle van handelsdocumen­
ten 4.38 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 43 
Algemene inleiding 
4.1. De regeling ingesteld bij verordening van 
21 april 1970 betreffende de financiering van het 
gemeenschappelijk landbouwbeleid (J) heeft speci­
fieke kenmerken waardoor zij in sterke mate afwijkt 
van de regels van de algemene begroting. 
Het begrotingsbeheer omvat namelijk twee hoofd­
stadia: het globale beheer en het gedetailleerde 
beheer, afgesloten door de vereffening van de reke­
ningen. 
Het algemene begrotingsbeheer geschiedt in het 
kader van de ruimte, gevormd door de kredieten van 
de afdeling „Garantie", opgevoerd onder titel 6 en 7 
van de begroting alsmede onder hoofdstuk 88, dat 
betrekking heeft op visserijprodukten. Binnen de 
grenzen daarvan neemt de Commissie besluiten 
over voorschotten, te verstrekken aan de Lid-Staten 
in nationale valuta, blokkeert door een samenvat­
tende voorlopige betalingsverplichting de corres­
ponderende bedragen in budgettaire rekeneenheden 
(ERE), en verricht de betaling door overschrijving of 
overmaking op de rekening die daartoe bij de schat­
kist of een andere financiële instelling is geopend. 
De aldus ter beschikking gestelde financiële midde­
len stellen de Lid-Staten in staat tot betaling, door 
tot uitbetaling gemachtigde diensten of organen, 
van de uitgaven, gefinancierd door de afdeling 
„Garantie", afhankelijk van de verordeningen en 
besluiten inzake beheer, van toepassing op elke 
'gemeenschappelijke marktverordening (2). 
Het gedetailleerde begrotingsbeheer vloeit voort uit 
de aangiften, maandelijks door de Lid-Staten 
gedaan, en gesplitst, naar soort uitgave, volgens de 
begrotingsnomenclatuur. Voor deze uitgaven, omge­
rekend in budgettaire rekeneenheden (ERE), wordt 
dan een betalingsverplichting aangegaan per hoofd­
stuk, artikel en post, binnen twee maanden volgend 
op de aangifte, en worden tot betaling geboekt, in 
beginsel binnen dezelfde termijn. De noodzakelijke aanpassingen tussen de hoofdstukken en artikelen 
geschieden, binnen de afdeling „Garantie", volgens 
een bijzondere overschrijvingsprocedure, vastgesteld 
in artikel 101 van het Financieel Reglement (3). 
Deze overschrijvingen, die worden vérricht zonder 
bemoeienis van de begrotingsautoriteit, wanneer zij 
artikelen betreffen, en met goedkeuring van de 
Raad, wanneer zij hoofdstukken betreffen, kunnen 
worden geëffectueerd tot de uiterste datum waarop 
de rekeningen van „Garantie" worden gesloten, dit 
is 31 maart volgend op het einde van het begrotings­
jaar. 
Het beheer van de verschillende tot uitbetaling 
gemachtigde instellingen wordt achteraf gecontro­
leerd door de diensten van de Commissie volgens 
de procedure voor de goedkeuring van de rekenin­
gen, waarvan de termijnen en de beginselen nader 
worden omschreven in de verordening van de Raad 
(EEG) nr. 729/70 en de verordening van de Com­
missie (EEG) nr. 1723/72 van 26 juli 1972 (4). 
Recapitulatie van de financiële 
informatie 
4.2. In Tabel 4.1 worden de rekeningen van het 
begrotingsjaar 1980 betreffende het EOGFL-Garan-
tie gegeven, op grondslagen gelijk aan die van het 
voorgaande jaarverslag (5) van de Rekenkamer. 
De betalingsverplichtingen van het begrotingsjaar 
omvatten de voorschotten, betaald aan de Lid-Sta-
ten tot een totaalbedrag van 11 460,3 MERE, en de 
rechtstreekse betalingsverplichtingen van de Com­
missie ten bedrage van 12,7 MERE. Daarvan moet 
worden afgetrokken een bedrag van 158,1 MERE, 
beschikbaar aan het einde van het begrotingsjaar, 
zijnde het positief saldo per 31 december van de 
beschikbare middelen in de Lid-Staten.v Het totaal 
van de betalingsverplichtingen bedraagt derhalve 
11 314,9 MERE. 
(*) Verordening van de Raad (EEG) nr. 729/70 van (3) Financieel Reglement van 21 december 1977, 
21 april 1970, PB L 94 van 28.4. 1970, blz. 13. PB L 356 van 31. 12. 1977. 
(2) Verordening van de Commissie (EEG) nr. 380/78 van (4) PB L 186 van 16. 8. 1972, blz. 1. 
30 januari 1978, PB L 56 van 27. 2. 1978, blz. 1. (5) PB C 342 van 31. 12. 1980. 
44 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Tabel 4.1 — Algemeen overzicht rekeningen 1980 
(in MERE) 
Beschikbare kredieten Betalingsverplichtingen Uitgaven van de Lid-Staten 
(art. 3 lid 2, alinea 8, verordening 1 
nr. 380/78) Boeking tot betaling 
Uitgaven aangegeven door Boeking tot betaling uit 
de Lid-Staten uit hoofde van hoofde uitgaven 1979 203,5 
1979: 203,5 
Kredieten volgens Voorschotten aan de Lid-Sta- Uitgaven gedeclareerd door Boeking tot betaling uit 
begroting: 11 507,5 ten verstrekt voor: de Lid-Staten: hoofde van: 
Overschrijving ten bate — januari 1 349,8 — januari 890,7 — januari 890,7 
van post 8312 ('): 2,3 — februari 750,8 — februari 950,6 — februari 950,6 
Definitieve — maart 942,0 — maart 1 005,0 — maart 1 005,2 
kredieten: 11 505,2 — april 1 093,4 — april 919,7 — april 919,7 kredieten: 11 505,2 
— mei 879,9 — mei 961,6 — mei 961,6 
— juni 836,0 — juni 930,2 — juni 930,2 
Overdrachten — juli 835,9 — juli 1 086,9 — juli 1 086,9 
van 1979: nihil — augustus 1 075,2 — augustus 836,6 — augustus 811,7 van 1979: 
— september 993,4 — september 781,8 — september 769,3 
— oktober 921,9 — oktober 865,7 — oktober 856,3 
— november 872,0 — november 814,1 — november 814,1 
— december 848,6 — december 1 055,8 — december 875,4 
11 398,9 11 098,7 (behalve 2e 11 398,9 11 098,7 
categorie) 
— december 180,4 
(2e categorie) 
— opschorting 
Duitsland 46,8 
11 098,7 
Buitengewone voorschotten 
voor: 
— september Totaal uitgaven 
(Nederland) 0,7 van de 
— december Lid-Staten: 11 302,2 Totaal: 11 302,2 
(Duitsland) 4,0 
— december 
(Italië) 24,8 
— december 
(Frankrijk) 15,3 
— december 
(Luxemburg) 0,2 
— december Saldo beschikbare 
(Duitsland) 21,0 middelen van de 
66,0 Lid-Staten 
Beschikbare Koersverschillen: - 4,6 per 31. 12. 1980: 158,1 
kredieten: 11 505,2 Totaal voor-: Totaal: 11460,3 
schotten: 11 460,3 11460,3 
Uitgaven waarvoor Uitgaven rechtsstreeks door 
rechtstreeks door Commissie betaald: 
Commissie betalingsver­— olijfolie 0,2 
plichtingen werden — granen 3,8 
aangegaan: 4^0 
— olijfolie 0,2 4^0 
— granen 12,5 Totaal boekingen 
Ï2/7 tot betaling: 11306,2 
11 473,0 Automatische 
Annulering Beschikbaar: -158,1 overdracht 8,7 
van kredieten: -190,3 Totaal betalings­-158,1 
11314,9 
11 314,9 verplichtingen : 11 314,9 
(') Paragraaf 5.4 hieronder. 
31.. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 45 
Het verschil tussen 11 505,2 MERE beschikbare kre­
dieten en de betalingsverplichtingen bedraagt 
190,3 MERE, welk bedrag werd geannuleerd uit 
hoofde van het begrotingsjaar, en waarin zijn opge­
nomen de 158,1 MERE, het saldo beschikbare mid­
delen van de Lid-Staten, geannuleerd ingevolge arti­
kel 100, lid 2, van het Financieel Reglemeni. 
De boekingen ter betaling van het begrotingsjaar 
bedroegen 11 306,2 MERE. Dit bedrag omvat 
203,5 MERE, geboekt „uit hoofde van 1979", 
11 098,7 MERE, zijnde de uitgaven van de Lid-Sta­
ten, gedeclareerd voor 1980, en 4 MERE, dit is een 
gedeelte van de directe betalingsverplichtingen van 
de Commissie. 
Voor de aanduiding „opschorting Duitsland" wordt 
de lezer verwezen naar paragraaf 4.34 hieronder. 
Rekeningen van het begrotingsjaar 
Gevolgen van sommige maatregelen van 
beheer 
4.3. De op sommige terreinen genomen maatrege­
len van beheer hadden tot gevolg dat uitgaven wer­
den uitgesteld, die anders ten laste van het begro­
tingsjaar zouden zijn gebracht, en naar het volgend 
begrotingsjaar overgedragen. Dat is bij voorbeeld 
het geval met de restitutie-uitgaven in de zuivelsec­
tor, waar de vaststelling van zeer lage bedragen voor 
boter en magere-melkpoeder vanaf juni, gevoegd bij 
de vaststelling in oktober van hoge bedragen, van 
toepassing per 1 januari 1981, de exporteurs bewoog 
tot dit tijdstip te wachten met de verzending van 
goederen naar derde landen. Trouwens, ingevolge 
verordening van de Commissie (EEG) nr. 2683/ 
80 (J) van 5 november 1980 geschiedt betaling van 
boter- en magere-melkpoederaankopen door de 
interventiebureau^, tussen de 60e en 90e dag vol­
gend op de datum van overname. Vroeger vonden deze betalingen plaats binnen twee maanden vol­
gend op de ontvangst van de offerte, een tijdstip dat 
noodzakelijkerwijs voorafgaat aan de datum van 
overname. Zodat produkten die aan het eind van 
het jaar 1980 aan de interventie werden geleverd, 
pas aan het begin van het volgend begrotingsjaar 
werden betaald en de forfaitaire kosten pas vanaf 
dezelfde periode door het EOGFL-Garantie voor 
zijn rekening werden genomen. 
In tegenstelling tot hetgeen de Commissie beweert 
(zie Bijlage V, punt 4.3), heeft het feit dat zij eind 
1980 een zeer onaantrekkelijk restitutiepercentage 
heeft toegepast en voor de volgende periode al van 
tevoren een gunstiger percentage heeft aangekon­
digd, tot onvermijdelijk gevolg gehad dat een 
bepaald exportvolume werd overgeheveld naar het 
volgende jaar, waardoor dus uitgaven werden uitge­
steld, die anders ten laste van het begrotingsjaar 
zouden zijn gebracht. 
Raming van de werkelijke lasten 
4.4. Wil men een nauwkeurige voorstelling heb­
ben van de werkelijke lasten van elk begrotingsjaar 
in het kader van de titels 6 en 7 en van hoofdstuk 88 
van de algemene begroting, dan dienen aan de uit­
gaven, opgenomen in de voorgaande tabel eerst te 
worden toegevoegd de bedragen, uitgedrukt in nega­
tieve kredieten in de jaarrekening van de Commis­
sie. Voorts is het nodig onder de oorspronkelijke 
begrotingsjaren te brengen de lasten die werden 
vooruitbetaald (zie paragraaf 4.33 hierna) of uitge­
steld, zoals de Rekenkamer reeds opmerkte in haar 
Jaarverslag over het begrotingsjaar 1979 (2) (para­
graaf 4.45). Tabel 4.2 geeft de aldus gecorrigeerde 
rekeningen van de begrotingsjaren 1977 t/m 1980, 
en toont groeipercentages die verschillen van dat 
van de jaarrekening. De berekening van de lasten 
van het begrotingsjaar 1980 laat een stabilisatie van 
deze lasten tegenover 1979 zien. Doch de maatrege­
len van beheer waarvan eerder gewag werd gemaakt, 
hebben de uitgaven Van het begrotingsjaar kunstma­
tig verlaagd, doordat de daarmee corresponderende 
lasten naar 1981 werden overgebracht. 
0) PB L 297 van 6. 11. 1980, blz. 16. (2) PB C 342 van 31. 12. 1980. 
46 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Tabel 4.2 — Gecorrigeerde rekeningen van de begrotingsjaren 1977 t/m 1980 
Jaar 1977 1978 1979 1980 
Rubriek MERE MERE Stijging 
1977-1978 MERE Stijging 
1978-1979 MERE Stijging 
1979-1980 
Betalingen volgens de 
jaarrekening (uit kredieten 
van het begrotingsjaar + 
nietautomatisché 
overdrachten) 6 830,4 8 672,8 + 27,0% 10 434,5 +20,3% 11 314,9 + 8,4% 
Correcties 
Negatieve kredieten: 
— Medeverantwoordelijk­
heidsheffing voor melk 
— Monetaire compense­
rende bedragen 
— Afhoudingen olijfolie 
— Afhoudingen vlas en 
hennep 
Vereffening rekeningen 
Afschrijving voorraden 
Overschrijding kredieten + 24,0 
+ 408,5 + 137,4 
+ 487,1 
-306,2 + 94,2 
+ 278,2 
+ 36,1 
+ 306,2 
+ 203,5 ' + 222,9 
+ 337,6 
+ 3,6 
+ 0,1 
- 65,7 
-203,5 
Totaal + 432,5 + 318,3 + 918,2 + 295,0 
Werkelijke lasten van het 
begrotingsjaar 7 262,9 8991,1 + 23,8% 11 352,7 +26,3 % 11 609,9 + 2,2% 
Monetaire eenheden 
4.5. De landbouwuitgaven kenmerken zich, ook 
in 1980, door het bestaan van twee verschillende 
monetaire eenheden: de Ecu, van toepassing op 
besluiten van het landbouwbeleid volgens de 
„groene" koersen, en de Europese rekeneenheid, 
ERE, van toepassing op de begroting volgens de 
begrotingskoersen. De bedragen die betrekking heb­
ben op de koersverschillen als gevolg van het 
bestaan van deze twee koersen, zijn opgenomen in 
de uitgaven, opgevoerd op elk begrotingsonderdeel. 
De Kamer wijst er op dat het gewenst zou zijn om in 
de jaarrekening duidelijk te vermelden op hoe hoog. 
de lasten worden geschat, die een gevolg zijn van 
deze koersverschillen, welke volgens de laatste 
begrotingsramingen geen enkele neiging vertonen 
kleiner te worden. bied. Verordening van de Raad (EEG) nr. 652/79 (*) 
van 29 maart 1979 had namelijk het Europees 
monetair stelsel toegepast op het gemeenschappelijk 
landbouwbeleid voor een tijdvak dat 31 maart 1980 
afliep. Het was niet mogelijk de geldigheidsduur 
van deze verordning tijdig te verlengen. Dit besluit 
werd, met terugwerkende kracht tot 1 april, pas 
23 april 1980 genomen bij verordening van de Raad 
(EEG) nr. 1011/80 (2). 
Begrotingsnomenclatuur 
4.6. De Rekenkamer heeft er herhaaldelijk op 
gewezen dat de Gemeenschap over een duidelijke 
en vaste begrotingsnomenclatuur dient te beschik­
ken. Doel daarvan zou dienen te zijn, elke maatregel 
Het begrotingsjaar 1980 wordt beïnvloed door het 
bestaan van 1 tot 23 april van een juridisch vacuüm 
inzake de toepassing van de Ecu op landbouwge-(') PB L 84 van 4. 4. 1979, blz. 1. 
(2) PB L 108 van 26. 4. 1980, blz. 3. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 47 
van gemeenschappelijk landbouwbeleid te binden 
aan een begrotingspost, daarna soortgelijke maatre­
gelen artikelgewijs te groeperen, en daarbij de 
hoofdstukken voornamelijk te bestemmen voor de 
marktordeningen. 
In 1980 zijn op het gebied van de interventie een 
aantal wijzigingen in positieve zin aangebracht, 
zoals de vorming van een artikel, bestemd voor de 
vereffening van de rekeningen van voorgaande 
begrotingsjaren, en de onderverdeling van de kosten 
van openbare opslag van sommige produkten in 
drie posten: financiële kosten, technische kosten en 
overige kosten. 
Daartegenover blijft de begrotingsnomenclatuur 
zeer vaag wat betreft de uitgaven in verband met 
restituties bij export, welke bijna de helft van het 
EOGFL-Garantie uitmaken, en die verdeeld zijn 
over slechts 17 posten (exclusief voedselhulp) tegen 
104 voor de interventiemaatregelen (exclusief de 
hoofdstukken 75, 78 en 79). 
Enkele produkten worden apart genomen (olijfolie, 
zaden, eieren, gevogelte, enz...), andere niet. Deze 
ongelijke behandeling schaadt het goed begrip van 
de lasten, verbonden aan de export van landbouw-
produkten. 
De Rekenkamer adviseert een nomenclatuur van de 
restituties vast te stellen, die beter is aangepaast aan 
de economische realiteit van de uitgaven, d.w.z. een 
onderscheiding van produkten zoals zachte tarwe, 
gerst, magere-melkpoeder, boter, butteroil, veevoe­
der, enz... Bovendien zouden de betaalde restituties 
gedetaileerd naar tariefposten, genoemd in elke 
marktverordening, bij de maandelijkse opgaven van 
de Lid-Staten dienen te worden gevoegd. 
Beheer van de samenvattende kredieten 
(voorschotten) 
Procedure voor de verstrekking van 
voorschotten 
4.7. De procedurer inzake de functionering van 
het voorschottensysteem wordt in essentie omschre­
ven in verordening van de Commissie (EEG) nr. 380/78. Het onderzoek van de bescheiden inzake 
het algemene beheer in 1980 leidt tot de volgende 
constateringen: 
a) Volgens artikel 3, lid 1, sturen de Lid-Staten 
maandelijks in drievoud de aanvraag in inzake 
de financiële behoeften van de tot uitbetaling 
gemachtigde diensten en organen (aanvraag van 
een voorschot). 
In de praktijk zenden sommige Lid-Staten 
schriftelijk een aanvraag in met opgave van het 
verlangde voorschot. Andere beperken zich tot 
inzending, zonder verdere opgave, van de bijla­
gen, genoemd in de verordening, onder verstrek­
king van een aantal statistische gegevens aan de 
hand waarvan de Commissie het voorschot kan 
berekenen. Later worden wijzigingen doorgege­
ven, per telex of mondeling, ter vergadering van 
het Comité van het Fonds. 
Deze uiteenlopende praktijk biedt de Lid-Staten 
de mogelijkheid desgewenst een duidelijke 
standpuntbepaling te ontlopen over een ge­
vraagd voorschotbedrag en over de motivering 
daarvan. 
b) Volgens dezelfde verordening moeten de voor-
schotaanvragen de 20e van elke maand in han­
den van de Commissie worden gesteld (arti­
kel 3, lid 1), het voorschotbesluit moet uiterlijk 
binnen een maand na ontvangst van de aanvra­
gen worden genomen (artikel 4, lid 1), de beta­
lingen moeten binnen drie dagen na het besluit 
worden verricht (artikel 4, lid 2). Een aantal 
gevallen waarin deze termijnen niet in acht zijn 
genomen, werden in 1980 opgemerkt, zoals bij 
wijze van Voorbeeld aangegeven in tabel 4.3 
voor de termijn van drie dagen (kolom d; ver­
richtingen aangeduid met een sterretje). 
c) Wat ten slotte het optreden van de financieel 
controleur betreft, een aantal gevallen werden 
geconstateerd waarin een visum werd verleend 
op betalingsopdrachten op een tijdstip gelegen 
vóór de datum van het visum op de correspon­
derende opdrachten tot het aangaan van een 
globale betalingsverplichting, zoals aangegeven 
in tabel 4.3 (kolom b; verrichtingen in kader). 
Deze werkwijze is strijdig met het bepaalde in 
de artikelen 33 en 43 van het Financieel Regle­
ment. 
48 Publikatièblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Tabel 4.3 — Datum van besluit tot verstrekking van voorschot en datum van het visum van de 
financieel controleur op opdracht tot aangaan van betalingsverplichting en op betalingsopdracht 
Maand Besluit van de 
Commissie Datum van het visum van de financieel 
controleur: 
Telex aan Lid-Staat Maand Besluit van de 
Commissie 
Globale betalings­
verplichting Betalingsopdracht Telex aan Lid-Staat 
(a) (b) (c) (d) 
Januari 5. 12. 1979 [11. 1.1980] 10. 12. 1979 10. 12. 1979* 
Februari 17. 1.1980 [25. 1.1980] 18. 1.1980 21. 1.1980 
Maart 18. 2. 1980 [ 3. 3. 1980] 21. 2. 1980 21. 2.1980 
April 18. 3. 1980 [26. 3. 1980] 20. 3. 1980 20. 3. 1980 
April 2. 4. 1980 [21. 5. 1980] 2. 4. 1980 2. 4. 1980 
Mei 24. 4. 1980 [21. 5. 1980] 28. 4. 1980 28. 4. 1980* 
Juni 20. 5. 1980 21. 5. 1980. ' 21. 5.1980 21. 5. 1980 
Juli 18. 6. 1980 [ 8. 7. 1980] 19. 6. 1980 20. 6. 1980 
Augustus 16. 7. 1980 16. 7. 1980 16. 7. 1980 17. 7. 1980 
September 25. 7. 1980 29. 7. 1980 • 29. 7. 1980 31. 7. 1980* 
Oktober 17. 9. 1980 19. 9.1980 19. 9. 1980 22. 9. 1980* 
November 17.10.1980 20. 10. 1980 20.10.1980 20. 10. 1980 
December 18. 11. 1980 19.11. 1980 19. 11. 1980 20. 11. 1980 
[ ] = visum op betalingsverplichting later dan visum op betalingsopdracht 
* = termijn van drie dagen niet in acht genomen 
Gebruik van de communautaire 
voorschotten door de Lid-Staten 
4.8. Het gebruik van de communautaire voor­
schotten door de Lid-Staten wordt in tabel 4.4 gege­
ven. Daarin zijn alleen opgenomen de voorschotten 
van de Commissie en de door de Lid-Staten gede­
clareerde uitgaven met betrekking tot het 
begrotingsjaar 1980. Het bedrag van 203,5 MERE, 
zijnde de uitgavenoverschrijdingen aan Je wijzen op 
het begrotingsjaar 1979, werd buiten beschouwing 
gelaten. De voorschotten bedragen derhalve 
11 256,8 MERE en de uitgaven 11 098,7 MERE. 
Het gemiddeld gebruik van de communautaire voor­
schotten door de negen Lid-Staten is de laatste jaren 
regelmatig gestegen: 77% in 1978, 83,2% in 1979, 90,6 % in 1980. De in 1980 vast te stellen verschillen 
tussen de negen percentages zijn tegenover 1979 
kleiner geworden. De Lid-Staten beschikten, in 
maandgemiddelden, procentueel over lagere kas-
saldi dan de voorgaande begrotingsjaren. 
Deze verbetering in het gebruik van de communau­
taire middelen is evenwel meer schijn dan werkelijk­
heid, want vloeit voort uit het stelsel van de voorlo­
pige twaalfden (zie paragraaf 4.14-4.19 hierna). 
Beziet men de maandsalditotalen van de negen 
Lid-Staten over het begrotingsjaar 1980, dan blijkt 
dat na een strak beheer in het eerste halfjaar, zelfs 
leidend tot een aanzienlijk negatief saldo in juli, 
grote overschotten aan beschikbare communautaire 
middelen in de Lid-Staten voorkwamen, zodra door 
de vaststelling van een begroting de middelen verze­
kerd waren. 
31. 12.81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 49 
Tabel 4.4 — Gebruik van de voorschotten in 1980 
In maandgemiddelde over 1980 Per 31. 12. 1980 
Lid-Staat Gemiddelde van de 
beschikbare voorschotten 
vooreen maand Gemiddelde van de saldi 
na de uitgaven van de 
maand Gemiddeld gebruik (2) 
(in %) Totaal ter 
beschik­
king 
gestel­
de voor­
schotten Gedecla­
reerde 
uitgaven Gebruik 
per 21. 12. 
1980 
(in %) 
MERE Nationale 
valuta 
(in miljoenen) MERE Nationale 
valuta 
(in 
miljoenen) (aHc) 
(a) (bHd) 
(b) MERE MERE (h) 
(g) 
(a) (b) (c) (d) (e) (f) ' (g) (h) (0 
België 58,1 2 351,7 BFR 10,9 443,8 BFR 81,2 81,2 591,6 < 566,1 95,7 
Denemarken 57,7 446,9 DKR 6,5 50,7 DKR 88,7 88,7 628,4 612,8 97,5 
BR Duitsland 228,8 574,8 DM 23,7 59,5 DM 89,6 89,6 2 493,7 2 460,9 98,7 
Frankrijk 263,9 1 543,8 FF 26,4 154,6 FF 90,0 90,0 2 865,4 2 849,8 99,5 
Ierland 54,0 36,3 IRL 6,8 4,6 IRL 87,4 87,3 578,5 565,9 97,8 
Italië 150,4 177,8 LIT (0 8,1 10,1 LIT 0) 94,6 94,3 1 743,3 1 708,7 98,0 
Luxemburg 1,2 53,1 LFR 0,3 14,0 LFR 75,0 73,6 11,5 11,6 100,8(J) 
Nederland 144,8 398,8 HFL 20,0 55,2 HFL 86,2 86,2 1 519,3 1 496,9 98,5 
Verenigd 
Koninkrijk 61,8 37,7 UKL -7,0(3) -4,1 UKL 111,3 (3) 110,9 825,1 826,0 100,10 
Totaal 1 020,7 — 95,7 — 90,6 — 11 256,8 11098,7 98,6 
(') ln miljarden LIT. 
(2) Afwijkingen tussen beide kolommen kunnen voorkomen ten gevolge van koersverschillen. 
(3) Toelichting paragraaf 4.11. 
N.B. In deze tabel zijn opgenomen de voorschotten van het EOGFL-Garantie en, voor 60 %, de voorschotten betreffende de „premies voor het 
niet in de handel brengen van melk en zuivelprodukten". 
Tabel 4.5 — Totaal beschikbare middelen van de Lid-Staten per ultimo van de maand 
(in MERE) 
Jan. Febr. Maart April Mei Juni Juli Aug. Sept. Okt. Nov. Dec. 
254,5 55,0 -7,2(i) 166,0 83,6 -10,6 0) — 26,7 0) — 23,4 0) + 189,2 + 291,6 + 302,1 + 158,1 
Gemiddelde: 39,9 Gemiddelde: 183,5 
(') Toelichting paragraaf 4.11. 
50 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Geldmiddelen van de Lid-Staten 
Begrip geldmiddelen 
4.9. Verordening nr. 380/78 schrijft in artikel 3, 
lid 2 voor dat de Lid-Staten maandelijks de Com­
missie een geldmiddelenstaat verstrekken ter onder­
steuning van de aanvraag van een voorschot de 20e 
van elke maand. Dit overzicht laat gewoonlijk aan 
de ontvangstzijde het vorige voorschot zien, dat is 
bestemd om de uitgaven van de lopende maand te 
dekken, en mag derhalve, behoudens afwijking als 
gevolg bij voorbeeld van het gebruik van nationale 
middelen, geen negatief saldo vertonen. 
Deze werkwijze sluit niet het gevaar uit, aan het 
einde van het begrotingsjaar, dat kredieten worden 
overschreden, want uitgaven van de maand decem­
ber worden soms betaald uit het voorschot bestemd 
om de uitgaven tot aan het einde van de maand 
Januari te dekken, welk voorschot ten laste wordt 
gebracht van de kredieten van het volgende begro­
tingsjaar. 
4.10. De Commissie berekent evenwel de geld­
middelen van de Lid-Staten zonder het voorschot 
dat aan het einde van de maand voor de volgende 
maand is verstrekt, mee te tellen. Aldus komt zij 
soms tot negatieve saldi, terwijl de door de Lid-
Staat verstrekte geldmiddelenstaat een positief saldo 
toont. De Lid-Staten verstrekken hun maandelijkse 
geldmiddelenoverzichten nu eens volgens de eerste 
methode, dan weer volgens de tweede methode, 
hierboven beschreven. 
Het verdient aanbeveling dergelijke verschillen te 
voorkomen door een uniforme methode te volgen. risico van kredietoverschrijding aan het einde van 
het begrotingsjaar meebrengt, dan wel van onregel­
matigheden, zoals het gebruik van nationale fond­
sen voor zover hierin niet uitdrukkelijk is voorzien. 
Het besluit tot verstrekken van een voorschot vormt 
voor iedere Lid-Staat zowel een machtiging tot als 
een beperking van uitgaven. Dit besluit, dat volgens 
een bevoegdverklaringsprocedure namens de Com­
missie wordt genomen door het lid van de Commis­
sie, belast met landbouwzaken, omvat zoveel bedra­
gen in nationale valuta als er Lid-Staten zijn. Elk 
bedrag vormt derhalve het aan een bepaalde Lid-
Staat verstrekte voorschot. Het bedrag bepaalt de 
maximumhoogte van het totaal van de voor elke 
Lid-Staat beschikbare kredieten. Daaruit volgt dat 
de Commissie voor elke Lid-Staat moet nagaan wat 
met de voorschotten geschiedt, en dat de Lid-Staten 
nooit de op deze wijze ter beschikking gestelde kre­
dieten mogen overschrijden. 
f 
Weliswaar brengt een kredietoverschrijding door 
een Lid-Staat niet automatisch mee dat de begro­
tingskredieten van de Commissie worden overschre­
den. Het tekort van de een kan worden gecompen­
seerd door een overschot van de ander in het totale 
bedrag van eenzelfde voorschotbesluit. Daar het 
totale bedrag van de verstrekte voorschotten lager is 
dan de beschikbare kredieten van het begrotings­
jaar, in het algemeen ook aan het einde van het jaar, 
kan de Commissie zekere uitgavenoverschrijdingen 
dragen. Doch de beschikbare middelen kunnen in 
beide gevallen Onvoldoende zijn — dat bleek in 
1979 — en het gebruik daarvan, ter regularisatie, 
blijft hoe dan ook onregelmatig. In haar advies over 
het voorstel tot wijziging van het Financieel Regle­
ment heeft de Rekenkamer suggesties gedaan ter 
voorkoming van het gevaar dat aan het einde van 
het begrotingsjaar de beschikbare kredieten worden 
overschreden. 
Negatieve geldmiddelen van de Lid-Staten in 1980 
4.11. De tabellen 4.4 t/m 4.6 laten zien dat de 
kasmiddelen van twee Lid-Staten per 31 december 
een negatief saldo vertonen, dat het gemiddelde 
maandsaldo van één Lid-Staat negatief is, en dat 
voor sommige maanden ook het totaal van de kas­
middelen van de Lid-Staten negatief is. 
Een en ander roept een probleem van principiële 
aard op: immers, door het boekingssysteem is het 
hier duidelijk zichtbaar of deze negatieve saldi een 
gevolg zijn van disputabele praktijken, zoals een 
vervroegd verbruik van de voorschotten, dat het Verschillen per 31 december 1980 
4.12. Uit de controle van de boekhouding van de 
ordonnateur van de Commissie bleek andermaal dat 
de door de Lid-Staten in de geldmiddelenstaat van 
het einde van het begrotingsjaar aangegeven bedra­
gen verschillen vertonen met de door de Commissie 
berekende. ' V 
Onderstaande tabel toont de beide reeksen uitkom­
sten en de daaruit blijkende verschillen per 
31 december 1980, gecorrigeerd voor het in decem­
ber voor januari betaalde voorschot. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 51 
Tabel 4.6 — Verschil tussen de geldmiddelenboekhouding van de Lid-Staten en van de Commissie 
(in nationale valuta en in miljoenen) 
Per 31 december 1979 Per 31 december 1980 
Lid-Staat Geldmiddelen 
volgens 
Lid-Staat (') Geldmiddelen 
volgens 
Commissie Verschil Geldmiddelen 
volgens 
Lid-Staat (') Geldmiddelen 
volgens 
Commissie Verschil 
(a) (b) (a)-(b) (c) (d) (cMd) 
België 
(in BFR) -417,2 - 417,2 0 1 038,4 1 038,4 0 
Denemarken 
(in DKR) - 66,2 - 90,0 + 23,8 106,4 114,7 - 8,3 
Duitsland 
(in DM) -128,9 - 146,4 + 17,5 138,0 82,8 + 55,2 
Frankrijk 
(in FF) -364,5 - 340,2 -24,3 57,1 84,9 -27,8 
Ierland 
(in IRL) - - 11,8 - 0,1 12,2 8,7 + 3,5 
Italië 
(in LIT) - (2) -1 813,6(2) - (2) - (2) 41 841,9 - (2) 
Luxemburg 
(in LFR) 38,1 - 5,2 + 43,3 2,7 - 1,6(3) + 4,3 
Nederland 
(in HFL) - 78,1 - 76,0 - 2,1 60,4 ' 62,7 - 2,3 
Verenigd 
Koninkrijk 
(in UKL) - 6,4 6,1 - 0,3 - 1,1 - W) + 0,5 
('.) Exclusief het voorschot voor januari van het volgende jaar en rekening gehouden met de door de Commissie aangebrachte correcties. 
(2) Deze Lid-Staat heeft geen geldmiddelenstaat ingezonden. 
(3) Ofwel 38 286,43 ERE, zie paragraaf 4.11. 
(4) Ofwel 2 774 303,32 ERE, zie paragraaf 4.11. 1 
De Rekenkamer herhaalt de opmerkingen gemaakt 
in haar Jaarverslag over het begrotingsjaar 1979 0) 
(paragraaf 4.25) over dergelijke verschillen tussen de 
rekeningen van de Commissie en van de Lid-Staten, 
en dat het ongewenst is deze te laten voortbestaan. 
De Rekenkamer verzoekt de Commissie, haar 
pogingen in 1980 ondernomen om alle boekverschil-
len te laten verdwijnen, voort te zetten. 
Deze opmerkingen kunnen gevoegd worden bij die 
welke reeds in paragraaf 2.23 hierboven werden 
gemaakt over de verschillen die zelfs bij de Com­
missie werden geconstateerd tussen de boekhouding 
van de ordonnateur en die van de rekenplichtige. In 
tweeërlei opzicht derhalve geven de EOGFL-voor-
schotrekeningen per 31 december geen zekerheid. 
0) PB C 342 van 31. 12. 1980. Conclusie over het beheer van de geldmiddelen door de 
Commissie 
4.13. Ten slotte adviseert de Rekenkamer ander­
maal, overeenkomstig de wens uitgedrukt door de 
autoriteit belast met de kwijting in haar besluit 
betreffende het voorafgaande begrotingsjaar, en in 
de zin door de Commissie zelf aangeduid in haar 
antwoord op de paragrafen 4.26-4.30 van het jaar­
verslag van de Rekenkamer over het begrotingsjaar 
1979 (!), één enkele methode te volgen voor de 
maandelijks en jaarlijks in te dienen geldmiddelen­
rekeningen, en een strikte procedure voor het sluiten 
van deze rekeningen in te stellen. De laatste zou 
kunnen voorkomen dat de Lid-Staten bij het maan­
delijks en jaarlijks beheer de bovengrens van de 
voorschotten overschrijden, en dat de Commissie de 
kredieten van het begrotingsjaar overschrijdt. 
52 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
De bestaande voorschriften, die refereren aan het 
begrip continue financiering van de behoeften van 
de Lid-Staten, duiden deze drempels niet duidelijk 
aan. Deze voorschriften, die de diensten van de 
Commissie overigens weinig bewegingsvrijheid 
laten wegens stringente termijnen, zoals de termijn 
van drie dagen tussen het besluit inzake en de ver­
strekking van het voorschot, verschaffen niet altijd 
de middelen om het beheer van deze voorschotten 
met de vereiste nauwgezetheid te verrichten. 
Beheer van de voorlopige twaalfden 
4.14. Zoals reeds werd opgemerkt in paragraaf 
1.15-1.18 van dit rapport, was het ontbreken van 
duidelijkheid in de communautaire teksten inzake 
het stelsel van de voorlopige twaalfden bevorderlijk 
voor een overmatig gebruik van de kredieten van het 
EOGFL-Garantie. Artikel 8 van het Financieel Reg­
lement, dat handelt over het stelsel van de twaalf­
den, bevat geen enkele specifieke bepaling over het 
EOGFL-Garantie. 
Toch was het noodzakelijk de beperkingen, eigen 
aan het EOGFL (met name wat de verstrekking van 
voorschotten aan de Lid-Staten in het kader van het 
algemeen beheer betreft) verenigbaar te maken met 
de restricties, inherent aan het stelsel van de voorlo­
pige twaalfden. Wel draagt deze betaling een bijzonder karakter: 
voorafgegaan door een samenvattende voorlopige 
betalingsverplichting, wordt zijn ten laste gebracht 
van de beschikbare kredieten van het begrotingsjaar, 
doch niet van een bepaald begrotingsonderdeel, en 
brengt meestal compensatie mee tussen twee reke­
ningen, geopend bij de Lid-Staat. De verstrekking 
van een voorschot komt niettemin tot uitdrukking in 
een „betalingsopdracht", waarvan het effect is de 
beschikbaarstelling van middelen, door de Lid-Staat 
te gebruiken om op zijn beurt betalingen te doen 
aan de rechthebbenden. De procedure is zuiver 
boekhoudkundig: globale vrijmaking, gedetailleerde 
betalingsverplichting, boeking tot betaling. Het 
betreft enkel comptabele verrichtingen, zonder enige 
werkelijke betaling. Samengevat: is het voorschot 
eenmaal verstrekt, dan vindt geen middelenbewe­
ging meer plaats tussen de Lid-Staten en de Com­
missie, behalve uiteraard tal van jaren later, als de 
vereffening van de rekeningen de noodzaak daartoe 
doet blijken. 
4.16. De voorafgaande opmerking bepaalt de 
interpretatie te geven aan het bepaalde in artikel 8 
van het Financieel Reglement wat betreft de toepas­
sing daarvan op het EOGFL-Garantie, namelijk: de 
voorschotten moeten beantwoorden zowel aan de 
regels inzake de betalingsverplichtingen (artikel 8, 
2e alinea) als aan die betreffende de betalingen 
(artikel 8, 3e alinea). Daaruit volgt dat de voorschot­
ten inzake het EOGFL-Garantie onderworpen zijn, 
omdat het om betalingen gaat, aan de regel van 
betaling binnen de limiet van een twaalfde per 
maand. 
In geval van onvoldoende kredieten kan altijd de 
toevlucht tot de procedure van de aanvullende 
twaalfden worden genomen. 
Het stelsel van de twaalfden 
4.15. De toepassing van de voorlopige twaalfden 
op het gedetailleerd beheer heeft geen bijzondere 
moeilijkheden gegeven: gespreid in de tijd kon deze 
toepassing steeds geschieden bij toereikende bud­
gettaire dekking. 
Het algemeen beheer daarentegen is rechtstreeks 
onderworpen aan de beperkingen van het stelsel van 
de twaalfden. Het aan een Lid-Staat verstrekte voor­
schot laat zich in de eerste plaats beschouwen als 
een betaling, de eerste — en enige — soort betaling 
die de Commissie verricht uit hoofde van het 
EOGFL-Garantie, als men afziet van de betalingen 
ingevolge de nieuwe methoden van rechtstreeks 
beheer (zie paragraaf 4.25-4.27). De methode voor de berekening van de twaalfden is 
dat men de som neemt van de laagste bedragen die, 
voor elk van de hoofdstukken van het EOGFL-
Garantie, zijn opgenomen als definitief beschikbare 
kredieten uit hoofde van het voorafgaande begro­
tingsjaar, of als kredieten vatbaar voor goedkeuring. 
De laatste kunnen variëren doordat bij de begro­
tingsautoriteit nieuwe voorstellen of wijzigingsvoor­
stellen zijn ingediend. Concreet bedraagt de waarde 
van de twaalfden betreffende het EOGFL-Garantie 
in 1980 successievelijk: 836 MERE van 10 december 
1979 tot 27 februari 1980 (ontwerp-begroting); 
778 MERE van 28 februari 1980 tot 6 juni 1980 
(nieuw begrotingsvoorstel); 816 MERE van 7 juni 
1980 tot 20 juni 1980 (nota van wijzigingen). 
31. 12.81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 53 
Het beheer van de Commissie 
4.17. De Commissie nu heeft de voorgaande 
redenering niet gevolgd: 
a) Zij oordeelde dat de voorschotten alleen het 
karakter van betalingsverplichtingen droegen, 
en niet van betalingen. Zo heeft zij de in arti­
kel 8 (3e alinea) gestelde limiet ter zijde gescho­
ven, en zich bepaald tot toepassing van de 
limiet van artikel 8 (2e alinea) die, voor het eer­
ste voorschot* aan het begin van het begrotings­
jaar de betalingsverplichting toestaat voor een 
kwart van de beschikbare kredieten, daarna, 
voor de volgende voorschotten, de verhoging 
van deze limiet met een twaalfde van deze kre­
dieten per verstreken maand. b) Voor de berekening van de beschikbare kredie­
ten heeft zij de volgende methode gevolgd: een­
maal wordt de som genomen van de laagste 
bedragen die, voor elk hoofdstuk van het 
EOGFL-Garantie, zijn opgenomen als definitief 
beschikbare kredieten uit hoofde van het voor­
afgaande begrotingsjaar of als kredieten opge­
voerd in de door het Parlement verworpen ont-
werp-begroting. Het aldus gevonden twaalfde 
gedeelte bedroeg 836 MERE. 
4.18. Tabel 4.7 geeft het beheer door de Commis­
sie ingevolge haar eigen criteria, en toont, vergele­
ken met het beheer dat had moeten voortvloeien uit 
de normale restricties van het stelsel van de twaalf­
den, kredietoverschrijdingen. 
Tabel 4.7 — Beheer van het EOGFL-Garantie onder het stelsel van de voorlopige twaalfden 
(in MERE) 
Beheer voorschotten Door Commissie aangehou­
den limieten en uitkomsten Voorgeschreven beperkingen 
en uitkomsten 
Datum voorschotbesluit Verstrekte 
voorschotten 
(gecumu­
leerd) Kredieten 
vatbaar voor 
voorschotver­
strekking 
(gecumu­
leerd) Saldo Kredieten 
vatbaar voor 
voorschotver­
strekking 
(gecumu­
leerd) Saldo (over­
schrijding) 
(a) (b) (c) (d) (e) (0 
10 december 836 836 
voor januari 1 349,8 x 3 + 1 158,2 x 1 - 513,8 
2 508 836 
21 januari 1 349,8 2 508 (!) 836 
voor februari + 750,8 + 0 + 407,4 x 2 - 428,6 
2 100,6 2 508 1 672 
21 februari 2 100,6 2 508 836 
voor maart + 942,0 + 836 + 301,4 x 3 - 534,6 
3 042,6 3 344 2 508 
20 maart en 3 042,6 3 344 778 
2 april +1 093,4 + 836 + 44,0 x 4 -1 024,0 
voor april 4 136,0 4 180 3 112 
28 april 4 136,0 4 180 778 
voor mei + 879,9 + 836 + 0,1 x 5 -1 125,9 
5 015,9 5016 3 890 
21 mei 5 015,9 5 016 778 
voorjuni + 836,0 + 836 + 0,1 x 6 -1 133,9 
5 851,9 5 852 4 668 
20juni 5 851,9 5 852 816 
voor juli + 835,9 + 836 + 0,2 x 7 - 975,8 
6 687,8 6 688 5712 
(') In januari is nog geen maand verstreken, en volgens de Commissie is het nog niet mogelijk het plafond 
van de betalingsverplichtingen met een aanvullende twaalfde te verhogen. 
54 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
4.19. Concluderend: door op 10december 1979 
een bedrag van 1 349,8 MERE ter beschikking van 
de Lid-Staten te stellen, heeft de Commissie niet de 
limieten in acht genomen, bedoeld in artikel 204 
van het EEG-Verdrag, indien de begroting nog niet 
is aangenomen. Bij inachtneming van de voorschrif­
ten van dit artikel had de Commissie zich gelijktij­
dig moeten onderwerpen aan de restricties van het 
beheer per twaalfden, hetgeen tot gevolg zou heb­
ben gehad dat de uitgaven van de Lid-Staten zou­
den zijn beperkt tot deze limieten, en, zo nodig, per 
ultimo december, bij de Raad een verzoek om toe­
kenning van twee of meer aanvullende twaalfden 
zou zijn ingediend. 
Aldus heeft de Commissie tijdens de verslagperiode 
voortdurend de limiet van de toe te kennen kredie­
ten overschreden. De overschrijding, na een bedrag 
Van 1 183,9 MERE bereikt te hebben, liet zich op 
het tijdstip van de definitieve goedkeuring van de 
begroting 1980 op 975,8 MERE becijferen. 
De Rekenkamer neemt er nota van dat, zoals blijkt 
uit het antwoord van de Commissie (zie Bijlage V, 
punt 4.14-4.19) de huidige artikelen 8 en 96 van het 
Financieel Reglement niet zijn aangepast aan de bij­
zondere kenmerken van het financieringssysteem 
van de afdeling Garantie. Het is echter zaak van de 
Commissie oplossingen te vinden, die in overeen­
stemming zijn zowel met de letter als met de geest 
van het Verdrag, dat bepaalt dat bij ontbreken van 
een begroting de uitgaven van de Gemeenschap 
maandelijks worden beperkt tot één twaalfde van de 
referentiekredieten. In haar advies over het voorstel 
voor een verordening van de Raad houdende wijzi­
gingvan het Financieel Reglement heeft de Reken­
kamer een aantal suggesties in deze geest gedaan. 
Beheer van de gedetailleerde kredieten 
Boeking uitgavenoverschrijdingen van 1979 
4.20. Het bedrag van 203,5 MERE, dat eerder als 
overschrijding van de begrotingskredieten van het begrotingsjaar 1979 is gevonden, werd in januari 
aangewezen op de kredieten van het begrotingsjaar 
1980 (zie paragraaf 1.8 hierboven). 
Overschrijvingen volgens de begroting 
4.21. In het begrotingsjaar 1980 beliepen de over­
schrijvingen betreffende het EOGFL-Garantie in 
totaal 1 160,8 MERE, d.w.z. 10,2% van de boekin­
gen tot betaling, tegenover 9,8 % in 1979. 
Doch het deel daarvan dat overschrijvingen betrof 
van het ene begrotingshoofdstuk naar het andere, 
d.w.z. wijziging bracht in deverdeling van de kredie­
ten over de verschillende landbouwmarkten, 
bedroeg dit jaar 396,4 MERE, ofwel 3,5 % van de 
uitgaven tegen 1,6% in 1979. Niet onvermeld mag 
evenwel blijven dat in het voorafgaande jaar een 
aanvullende begroting in sterke mate wijziging had 
gebracht in de kredieten die uiteindelijk aan elke 
markt werden toegekend, hetgeen zich in 1980 niet 
heeft voorgedaan. 
Van deze markten laat de rundvleesmarkt, die altijd 
moeilijk te beheersen is, de sterkste wijzigingen zien. 
De suikermarkt verkeerde bijna zes maanden in een 
situatie waarin het, bij wereldmarktprijzen die hoger 
waren dan de communautaire prijzen, nodig was 
exportheffingen in te stellen, terwijl de begrotingsra­
mingen waren uitgegaan van restituties. In het alge­
meen kenmerkten de landbouwuitgaven zich in het 
verslagjaar door lasten overdrachten als gevolg van 
vrijwillige beperking van het exportbeleid van de 
Commissie, vooral bij zuivelprodukten, alsmede 
door hét van kracht worden van nieuwe betalings­
voorschriften inzake de openbare aankoop van 
boter en magere-melkpoeder (zie paragraaf 4.4). 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 55 
Tabel 4.8 — Kredieten, overschrijvingen en uitgaven van het begrotingsjaar, per markt 
(in MERE) 
Begrotingshoofdstuk Oorspronkelijke 
kredieten 
(a) Overschrijvingen 
(b) Definitieve 
kredieten 
(c) Uitgaven 
1980(0 
(d) Uitgaven 
1979(0 
(e) 
Granen 1 616,4 + 66,9 1 683,3 1 669,0 1 565,6 
Rijst 50,0 + 15,0 65,0 58,8 42,7 
Melk en zuivelprodukten 4 929,6 - 19,7 4 909,9 4 752,0 4 491,0 
Oliën en vetten 787,0 - 99,0 688,0 687,3 606,3 
Suiker 696,5 -119,7 576,8 575,2 939,8 
Rundvlees 1 178,0 + 192,9 1 370,9 1 363,3 747,8 
Varkensvlees 100,0 + 15,7 115,7 115,6 104,3 
Eieren en pluimvee 94,0 - 8,4 85,6 85,5 79,5 
Groenten en fruit 659,0 + 28,5 687,5 687,3 441,2 
Wijn 350,0 - 50,3 299,7 299,5 61,3 
Tabak 282,0 + 27,9 309,9 309,3 225,5 
Visserijprodukten 22,0 + 1,0 23,0 23,0 17,0 
Overige marktordeningen 191,0 - 21,4 169,6 169,3 120,2 
Produkten niet vallende onder 
bijlage II 275,0 - 53,7 221,3 221,3 252,2 
Compenserende bedragen toetreding 1,0 - 1,0 0,0 0,0 Ul 
Monetaire compenserende bedragen 276,0 + 23,0 299,0 298,5 708,3 
Totaal 11 507,5 - 2,3 11 505,2 11 314,9 10 404,1 
(') Gedetailleerde betalingsverplichtingen van de jaarrekening. 
Opmerking: Het totaal van de positieve overschrijvingen in de kolom „overschrijvingen" bedraagt 370,9 MERE. 
Het totaal van de werkelijke overschrijvingen bedraagt 396,4 MERE. Het verschil komt in de tabel niet tot uitdrukking wegens 
compenserende mutaties tussen zelfde hoofdstukken. 
Beheer van de 
medeverantwoordelijkheidsheffing en het 
medeverantwoordelijkheidsprogramma in 
1980 1981, en op 1,5% voor de eerste 60 000 kg afgele­
verde melk in de probleemgebieden. De ontvang­
sten voor het begrotingsjaar 1980 waren geraamd op 
223 MERE. Het voorlopig bedrag van de gereali­
seerde opbrengst beloopt 222,985 MERE. 
>4.22. De medeverantwoordelijkheidsheffing be­
droeg, tot 31 mei 1980, evenals in het voorafgaande 
begrotingsjaar, 0,5 % van de richtprijs van melk. 
Vanaf 1 juni 1980 werd de heffing vastgesteld op 
2 % van de richtprijs voor het produktiejaar 1980/ 4.23. Een deel van de opbrengst werd weer 
gebruikt om maatregelen voor vergroting van de 
markten voor zuivelprodukten te financieren. 
Onderstaande tabel 4.9 laat zien dat de beschikbare 
kredieten slechts voor een deel werden gebruikt. 
56 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Tabel 4.9 — Medeverantwoordelijkheidsuitgaven 
(in MERE) 
Jaar 1980 1979 1978 1977 
Maatregel Oor­
spronke­
lijke kre­
dieten Over­
schrijvin­
gen Defini­
tieve kre­
dieten Betalin­
gen Betalin­
gen Betalin­
gen Betalin­
gen 
Ontwikkeling van de 
markt (') 28,0 28,0 26,7 37,4 10,1 
Melkverstrekking op 
scholen 55,0 55,0 45,7 30,0 10,3 
Afzet van botervet (2) 36,0 36,0 29,1 27,4 33,0 7,5 
Verbetering melkkwali-
teit 19,0 19,0 7,9 15,5 
Overige maatregelen 48,0 -35,0 13,0 — — — — 
Totaal 186,0 -35,0 151,0 109,4 110,3 53,4 7,5 
(') Reclame, afzetbevordering, onderzoek binnen en buiten de Gemeenschap en technische bijstand buiten de 
Gemeenschap. 
(2) Botervet voor roomijs en boterconcentraat. 
4.25. De opbrengst werd geraamd met een nauw­
keurigheid van 0,05 %, terwijl de uitgaven meer dan 
40% te hoog werden begroot. Daar de begroting 
1980 niet eerder dan 9 juli 1980 werd vastgesteld, 
had men in het laatste geval een nauwkeuriger 
raming mogen verwachten. 
Dit verschil lijkt een gevolg te zijn van het feit dat 
de Raad het programma voor het nieuwe produktie-
jaar pas op een laat tijdstip heeft vastgesteld, en dat 
vrij veel tijd is verlopen tussen de indiening van de 
voorstellen en de ondertekening van de contracten. 
Voorts hebben de verlenging van sommige reeds 
lopende contracten en de late indiening van con­
cept-eindrapporten bijgedragen tot spreiding van de 
betalingen. 
In het algemeen laat de uitvoering van het medever­
antwoordelijkheidsprogramma zich slecht verenigen 
met jaarlijks beheer. De juridische verplichtingen, 
aangegaan in 1980, gingen niet vergezeld van cor­
responderende financiële verplichtingen; daardoor 
zijn deze niet gedekt door naar het volgende jaar 
overgedragen bijzondere kredieten. 
Moeilijkheden bij de ontwikkeling van het 
direct beheer 
4.25. De bevoegdheden inzake financieel beheer zijn bij verordening nr. 729/70 (') en het Financieel 
Reglement (2) verdeeld over de Commissie en de 
Lid-Staten. 
Het beheer van verordening nr. 729/70 geschiedt op 
twee niveau's. De Commissie voert de administratie 
van de afdeling Garantie, met steun van het Comité 
van het Fonds, samengesteld uit vertegenwoordigers 
van de Lid-Staten. De Lid-Staten wijzen de diensten 
en organen aan, die uit de in de vorm van voor­
schotten ter beschikking gestelde kredieten de beta­
ling verrichten van de uitgaven ter zake van export­
restituties en de interventies, de enige uitgaven die 
door de afdeling Garantie van het EOGFL kunnen 
worden gefinancierd. 
De administratieve kosten van dit gedecentrali­
seerde beheer worden door de Lid-Staten gedragen. 
Artikel 95 van het Financieel Reglement stelt het 
beginsel van de budgettaire financiering, uit hoofde 
van de afdeling Garantie van het EOGFL, van 
alleen de verrichtingen gefinancierd ingevolge ver­
ordening nr. 729/70. Daarme wil gezegd zijn dat 
elke uitgave die buiten dit kader wordt gefinancierd, 
niet ten laste van het EOGFL-Garantie mag worden 
gebracht. 
4.26. Op deze regels wordt op een aantal terrei­
nen inbreuk gemaakt : 
(«) PB L 94 van 28. 4. 1970. . 
(2) PB L 356 van 31. 12. 1977. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 57 
a) Sommige verrichtingen, hoewel betaald door de 
Lid-Staten, worden door de Commissie geënta­
meerd en beheerd. Zo kiest de Commissie wat 
bepaalde uitgaven van het medeverantwoorde­
lijkheidsprogramma betreft, de contractanten en 
ondertekent de contracten. In feite gaat zij de 
betalingsverplichting aan (1), doch de betalingen 
worden gedaan door de tot uitbetaling gemach­
tigde instellingen, en worden tegelijk met de 
andere uitgaven door de Lid-Staten gedecla­
reerd. Deze werkwijze lijkt zich uit te breiden. 
Nieuwe verordeningen institutionaliseren de 
procedure op andere terreinen (beheer van de 
programma's voor bevordering van olijfoliecon­
sumptie (2), voorlichtingscampagnes ter aan­
moediging van het gebruik van linnen). 
b) Andere verrichtingen worden financieel volledig 
bij de Commissie beheerd, betalingsverplichting 
en betaling, en worden rechtstreeks ten laste van 
de rekeningen van het EOGFL-Garantie 
gebracht. Zo werden schadevergoedingen toege­
kend aan maïsgriesproducenten (3). Enkele 
daarvan werden reeds in 1980 betaald. Voor 
andere werd in 1980 een betalingsverplichting 
aangegaan, en na kredietoverdracht in 1980 
betaald. Drie verrichtingen in de sector olijfolie 
werden ook rechtstreeks beheerd (produktie van 
een film over olijfolie — bijdrage aan een pro-
pagandafonds voor olijfolie — twee uitgaven 
voor de Internationale Olieraad te Madrid — en 
organisatie van een symposium van medici, 
gespecialiseerd in het onderzoek inzake de voe­
dingsaspecten van olijfolie). In al deze gevallen 
heeft de financieel controleur niet gemeend zijn 
visum te moeten weigeren. De betrokken bedra­
gen belopen ca. 12,7 MERE, waarvan 4 MERE 
reeds in 1980 tot betaling werden aangewezen. 
4.27. Aan deze vormen van direct beheer zijn ern­
stige bezwaren verbonden. Deelneming door de 
Commissie aan het beheer brengt haar noodzakelijk 
in een delicate positie bij de vereffening van de 
rekening, waarvan de situatie kan zijn beïnvloed 
door haar eigen besluiten. De Lid-Staten, ontheven 
van een deel van de verantwoordelijkheid, zullen 
minder noodzaak gevoelen de controle op deze ter­
reinen te richten. Ten slotte worden de kosten van 
administratief beheer, die krachtens artikel 1, lid 4, 
van verordening nr. 729/70 gewoonlijk door de 
Lid-Staten worden gedragen, in deze gevallen ten 
laste van de Commissie gebracht. 
(') Jaarverslag over het begrotingsjaar 1979, paragraaf 
4.42. PB C 342 van 31. 12. 1980. 
(2) Verordening van de Raad (EEG) nr. 1970/80 van 
22 juli 1980, PB L 192 van 26. 7. 1980, blz. 5. 
(3) Arrest van het Hof van Justitie van 4 oktober 1979. 
Jurisprudentie van het Hof, blz. 3017, 3045 en 3091. Nadere beschouwing van de gevallen waarin het 
beheer niet aan de Lid-Staten wordt gelaten, laat 
voorts zien dat het in wezen niet gaat om interven­
tiemaatregelen in de zin van artikel 3, lid 1, van ver­
ordening nr. 729/70. 
Dat deze kosten ten laste van het EOGFL-Garantie 
werden gebracht, was derhalve ongewoon, te meer 
daar op de begroting van de Gemeenschap hoofd­
stukken voorkomen waaruit andere uitgaven inzake 
de landbouwmarkten kunnen worden bestreden dan 
die welke ten laste komen van het EOGFL-Garan-
tie. De voornoemde uitgaven hadden bij voorbeeld 
als volgt ten laste kunnen worden gebracht: — 
Schadevergoeding aan de producenten van maïs-
gries: artikel 234 „Schadevergoeding" — Film en 
bijdrage aan het propagandafonds: hoofdstuk 31 
„Uitgaven op landbouwgebied" — Symposium van 
medici: hoofdstuk 25 „Kosten van vergaderingen en 
oproepingen". 
Één markt en gezamenlijke financiële 
verantwoordelijkheid 
4.28. De interventiemaatregelen die in de Lkl-
Staten facultatief toepassing vinden, zijn de laatste 
tijd in aantal toegenomen. Deze facultatieve toepas­
sing gaat soms vergezeld van een financiële deelne­
ming van de betrokken Lid-Staat. Zo vond de ver­
koop van boter tegen verlaagde prijs, bestemd voor 
de directe consumptie in de vorm van boterconcen-
traat (verordening van de. Commissie (EEG) 
nr. 649/78 (4) van 31 maart 1978), alleen plaats in 
België, Duitsland en in Nederland. De steun voor 
de boterconsumptie (verordening van de Commissie 
(EEG) nr. 1269/79 (5) van 25 juni 1979), die al naar 
de Lid-Staat de vorm kon aannemen van perma­
nente maatregel met een gematigde subsidie, of van 
een eenmalige operatie (verkoop van „kerstboter"), 
met een hogere subsidie, kreeg een uitvoering die 
uiteindelijk een zeer ongelijke financiering liet zien. 
Voor het produktiejaar 1980/81 ontbrak communau­
taire steun geheel voor de landen die hadden geko­
zen voor de operatie „kerstboter", waarna deze uit­
eindelijk niet heeft plaatsgevonden. Voor de andere 
soorten steun voor de boterconsumptie varieert de 
communautaire financiering van 75 tot 100%, al 
naar de Lid-Staat, afhankelijk van de kenmerken 
van de gekozen steun. 
(4) PB L 86 van 1.4. 1978, blz. 33. 
(5) PB L 161 van 29. 6. 1979, blz. 8. 
58 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Het uitgavenprogramma in verband met de mede­
verantwoordelijkheidsheffing lijkt een versnelde 
ontwikkeling in deze richting te bevorderen. Zo 
moet de melkverstrekking op scholen voor een deel 
ten laste komen van de openbare of particuliere 
organen van de Lid-Staten. De andere uitgaven van 
het programma impliceren eveneens deelneming 
van de landen. 
4.29. Weliswaar werd van de aanvang af een 
belangrijke uitzondering op de regel van de commu­
nautaire financiering gemaakt voor de uitgaven 
tweede categorie ter zake van aankoop, opslag en 
verkoop van interventie-produkten. 
De financiering van deze interventies geschiedt door 
elke Lid-Staat, die daarna een vergoeding ontvangt, 
enerzijds volgens regelingen waarbij de Gemeen­
schap het verschil voor haar rekening neemt tussen 
de waarde van de gekochte quantums en de 
opbrengst van de verkochte quantums, anderzijds 
volgens forfaitaire regelingen voor de financiële 
kosten en de technische kosten van opslag. 
Aanvankelijk droeg dit mechanisme evenwel een tij­
delijk karakter (artikel 2, lid 2, van de verordening 
van de Raad (EEG) nr. 2824/72 (*) van 28 december 
1972), en leek zich te zullen ontwikkelen tot inte­
grale financiering door de Gemeenschap. In werke­
lijkheid is de regeling vrij duidelijk permanent 
geworden; immers deze fundamentele beleidswijzi­
ging vloeit eenvoudig voort uit het weglaten van de. 
alinea inzake de integrale financiering, toen de 
bovengenoemde verordening werd vervangen door 
verordening van de Raad (EEG) nr. 1883/78 (2) van 
2 augustus 1978. 
4.30. Deze tendens tot ongelijke toepassing van 
de communautaire financiering gaat in tegen de regels van één markt en de beginselen van gemeen­
schappelijke financiële verantwoordelijkheid, die in 
alle basisverordeningen zijn aan te treffen (verorde­
ning nr. 729/79 en verordening nr. 1883/78). In het 
stadium van één enkele markt, wanneer een commu­
nautair prijsstelsel bestaat, moeten de financiële 
gevolgen die daaruit voortvloeien, ten laste van de 
Gemeenschap komen (3). 
Behoudens uitdrukkelijke afwijking, gefundeerd op 
een tekst van hetzelfde niveau (4), moet de Gemeen­
schap alle financiële gevolgen van het gemeen­
schappelijk landbouwbeleid voor haar rekening 
nemen, op straffe de verdeling van de lasten en de 
concurrentievoorwaarden tussen de Lid-Staten 
scheef te trekken. 
Een tot algemene praktijk worden van op zichzelf 
staande regelingen verzwakt de fundamentale regels 
die ten grondslag liggen aan het functioneren van de 
afdeling Garantie van het JEOGFL. Als dat de wil 
van de begrotingsautoriteit zou zijn, verdient het 
voorkeur dit uitdrukkelijk in plaats van langs indi­
recte weg te verklaren., 
Situatie met betrekking tot de 
goedkeuringsprocedures 
4.31. Niet alleen is de achterstand op de uitvoe­
ring en voltooiing van de goedkeuring van de reke­
ningen blijven bestaan, doch zelfs groter geworden. 
De bewering van de Commissie, in haar antwoord 
op paragraaf 4.48 van het jaarverslag van de Reken­
kamer over het begrotingsjaar 1979, dat het inhaal­
programma volgens plan verloopt, wordt derhalve 
andermaal door de feiten gelogenstraft. 
0) PB L 298 van 31. 12. 1972, blz. 5. 
(2) PB L 216 van 5. 8. 1978, blz. 1. (3) Tweede overweging van verordening van de Raad 
(EEG) nr. 729/70. 
(4) Voorbeeld: verordening van de Raad (EEG) nr. 1079/ 
77 van 17 mei 1977; PB L 131 van 26.5. 1977, blz. 6 
(medeverantwoordelijkheidsheffïng); artikel 5, lid 2: 
„In afwijking van artikel 3, lid 1, van verordening 
nr. 729/70, kan de financiering van de maatregelen, 
bedoeld in artikel 4, beperkt worden tot een gedeelte 
van de daaruit voortvloeiende uitgaven". 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 59 
Tabel 4.10 — Stand werkzaamheden goedkeuring en prognoses 
(vergelijking 1980 met 1981) 
Goed te keuren begrotingsjaren Stadium goedkeuring . 
Geraamd 
sluitingstijdstip 
(besluit) Verwachte 
achterstand Goed te keuren begrotingsjaren Einde 
voorbereidende 
werkzaamheden en 
controles ter plaatse Correspondentie 
met de Lid-Staten Samenvattend 
rapport Geraamd 
sluitingstijdstip 
(besluit) Verwachte 
achterstand 
1974-1975 Situatie 1980 
Situatie 1981 juli 1979 le kwartaal 1980 einde 1980 , 
juli 1979 einde 1980, begin 15.4.1981 
1981 einde 1980 5 en 4 jaar 
vóór zomer 1981 6 en 5 jaar 
1976-1977 Situatie 1980 
Situatie 1981 einde 1980 le kwartaal 1981 2e kwaartal 1981 
einde 1980 le en 2e kwartaal 2e halfjaar 1981 
• 1981 einde 1981 4 en 3 jaar 
1982 5 en 4 jaar 
1978-1979 Situatie 1980 
Situatie 1981 2e kwartaal 1981 einde 1981 2e kwartaal 1982 
einde 1981 begin 1982 2e halfjaar 1982 einde 1982 3 en 2 jaar 
1983 4 en 3 jaar 
1980 Situatie 1980 
Situatie 1981 einde 1982 niet gepland niet gepland niet gepland niet gepland 
Beheer van de interventievoorraden 
4.32. De opslagkosten bedroegen in 1980, volgens 
de jaarrekening, 617 MERE, waarvan 484 MERE 
voor particuliere opslag, en 1 133 MERE voor open­
bare opslag. In dit laatste bedrag vertegenwoordigen 
235 MERE de technische opslagkosten (forfaitaire 
terugbetaling aan de Lid-Staten ter zake van kosten 
van vervoer, inslag, uitslag, eigelijke opslag, bewer­
king én verwerking), 180 MERE de financierings­
kosten, d.w.z. de forfaitaire vergoeding, aan de Lid-
Staten betaald voor het geïnvesteerde kapitaal in de 
aankoop van de opgeslagen produkten, en 
718 MERE het verschil tussen de verkoop- en 
inkoopwaarde, derhalve de verliezen geboekt bij de 
afzet van de voorraden, en berekend op basis van 
het verschil tussen de verkoopprijs en de gemid­
delde inkoopprijs over het jaar. 
De Rekenkamer constateert:— en het antwoord van 
de Commissie betwist het niet — (zie Bijlage V, 
punt 4.32) — dat het bij de huidige presentatie van 
de uitgaven niet mogelijk is de specifieke kosten 
van de verschillende maatregelen ter bevordering 
van de afzet van de opgeslagen produkten duidelijk 
te doen uitkomen. ciering door het EOGFL-Garantie van een aantal 
interventiemaatregelen, met name bestaande in de 
aankoop, opslag van landbouwprodukten door de 
interventiebureau's. Bij die gelegenheid heeft de 
Kamer voorgesteld de rekeningen met betrekking tot 
de openbare opslag te presenteren op een wijze dat 
de verschillende afzetmaatregelen als zodanig her­
kenbaar zijn en men een overzicht heeft van de door 
elke afzetmaatregel veroorzaakte kosten. 
Vervroegde afschrijving voorraden in 1980 
4.33. In de mogelijkheid tot vervroegde afschrij­
ving van de interventievoorraden, op basis van de 
betaalde afzetprijzen, voorziet artikel 8, tweede ali­
nea, van de verordening van de 'Raad (EEG) 
nr. 1883/78 (1) van 2 augustus 1978. De Commissie 
paste deze bepalingen voor de eerste maal in 1978 
toe, dóór de voorraden voor een bedrag van 
306,2 MERE af te schrijven. In 1979 is van deze 
mogelijkheid geen gebruik gemaakt. 
In een opmerking van 19 februari 1980 gericht tot de 
Raad, heeft de Rekenkamer haar advies gegeven 
over een ontwerpverordening betreffende de finan- 0) PB L 216 van 5. 8. 1978, blz. 1. 
60 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
In 1980 besloot de Commissie aandacht te geven 
aan de produkten bestemd voor Polen. Op 
19 januari 1981 stelde zij verordening nr. 145/81 (!) 
vast, gebaseerd op verordening nr. 1883/78, en die 
de prijzen bepaalt, in aanmerking te nemen voor de 
berekening van de waarde van de landbouwproduc­
ten in interventievoorraad op 31 december 1980, en 
over te boeken naar het begrotingsjaar 1981. Deze 
verordening bepaalt dat de interventieprodukten 
„ter beschikking gesteld om te worden uitgevoerd 
naar Polen in het kader van de verordeningen van 
de Commissie (EEG) nr. 3265/80 (2) van 16 decem­
ber 1980, nr. 3300/80 (3) van 18 december 1980, 
nr. 3382/80 (4) en nr. 3383/80 (5) van 23 december 
1980" worden gewaardeerd op de verkoopprijzen 
zoals voorkomende in de voornoemde verordenin­
gen. 
Dit besluit wordt toegelicht in de overwegingen van 
verordening nr. 145/81, volgens welke de opgesla­
gen produkten moeten worden gewaardeerd op 
basis van de werkelijke aankoopprijzen, betaald 
door de interventiebureaus; de produkten, tegen 
gereduceerde prijs ter beschikking gesteld voor uit­
voer naar Polen, moeten worden gewaardeerd op de 
verkoopprijzen vastgesteld in de bijzondere verorde­
ningen; geen gebruik dient te worden gemaakt van 
de mogelijkheid, voorzien in artikel 8, tweede ali­
nea, van verordening nr. 1883/78, d.w.z. vervroegde 
afschrijving. 
Waardering van de voorraden op de verkoopprijs in 
plaats van de op de werkelijke aankoopprijs komt in 
feite neer op vervroegde afschrijving. De overwe­
ging dat geen afschrijving dient te worden toege­
past, wijst op de intentie te ontkomen aan artikel 8, 
tweede alinea, dat de regels daarvoor nader 
omschrijft. Ondanks de bewering van de Commissie 
laat de operatie, bedoeld in verordening nr. 145/81, 
zich derhalve als een werkelijke vervroegde afschrij­
ving beschouwen van een totaal bedrag van 
65,7 MERE, dat ten onrechte ten laste van het 
begrotingsjaar 1980 is gebracht. Deze verrichting 
steunt geen enkele objectieve norm, en geeft aanlei­
ding tot de volgende opmerkingen: 
a) De gevolgde methode is in strijd met de huidige 
praktijk inzake boeking van deze categorie uit­
gaven, een praktijk die het voorstel voor een 
verordening betreffende de financiering van 
sommige interventiemaatregelen zich voorstelt te codificeren (6), en dat bepaalt dat dat tijdstip 
van de materiële operatie beslissend is voor de 
boeking en de berekening van de verschillende 
uitgave- en opbrengstelementen. Men zou zich 
derhalve dienen te bevinden in het kader van de 
toepassing van artikel 8, tweede alinea, van ver­
ordening nr. 1883/78. 
b) Door het bedrag van de afschrijving te bereke­
nen op basis van de werkelijke prijzen waarte­
gen van de produkten afstand wordt gedaan, 
heeft de Commissie gehandeld in strijd met dit 
artikel 8, tweede alinea, van verordening 
nr. 1883/78, dat voorschrijft dat, bij afschrij­
ving, de gereduceerde prijs waarop de voorra­
den aan het einde van het jaar worden gewaar­
deerd, niet lager mag zijn dan het gemiddelde 
van de aankoopprijzen en de prijzen, gemaakt 
bij de afzet van de voorraden. De door de Com­
missie gekozen methode, aangeduid in verorde­
ning nr. 145/81, leidt namelijk tot een bedrag 
dat twee maal zo hoog is als het bedoelde maxi­
mum. 
c) De gereduceerde prijs, genoemd in artikel 8, 
tweede alinea, van verordening nr. 1883/78 is 
een „prijs, gemaakt bij de afzet van de interven-
tievoorraden", d.w.z. een verkoopprijs op de 
interne markt van de Gemeenschap. Deze prijs 
mag niet het effect inhouden van de recht­
streekse verkoop aan derde landen, d.w.z. het 
bedrag van de bij export verleende restituties. 
Door in verordening nr. 3265/80 te bepalen dat 
het, om redenen van administratieve vereenvou­
diging, gewenst is geen restitutie of monetair 
compenserend bedrag te verlenen, doch dat een 
adequate reductie op de verkoopprijs zou wor­
den toegepast, heeft de Commissie het gedeelte 
dat met deze prijsreductie correspondeert, een 
specifiek restitutiekarakter willen doen behou­
den. Zij mag dus niet worden opgenomen in het 
bedrag voorraadafschrijving. 
d) Door slechts een deel van de openbare voorra­
den van de betrokken produkten af te waarde­
ren handelde de Commissie in strijd met het 
bepaalde in datzelfde artikel 8 van verordening 
nr. 1883/78, dat, onder verwijzing naar een 
„bepaald produkt", duidelijk doelt op een alge­
mene afschrijving van de hele voorraad van pro­
dukt, en niet de afschrijving van slechts een deel 
van de voorraad van dit produkt. 
e) De hoeveelheden die op verlaagde prijs worden 
gewaardeerd, zijn vastgesteld in de verordenin­
gen nr. 3265, 3300, 3382 en 3383/80, aangeno­
men in 1980 en gewijzigd bij verordeningen van 
(') PB L 17 van 20. 1. 1981, blz. 7. 
(2) PB L 342 van 17. 12. 1980, blz. 28. 
(3) PB L 344 van 19. 12. 1980, blz. 19. 
(4) PB L 355 van 30. 12. 1980, blz. 38. (6) Document COM (80) 761, laatste versie, van 
(5) PB L 355 van 30. 12. 1980, blz. 40. 26 november 1980. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 61 
de Commissie (EEG) nr. 358/81 (!) van 
11 februari 1981 en 411/81 (2) van 18 februari 
1981. Men mag zich afvragen of de methode 
regelmatig is, die inhoudt dat de rekeningen van 
het begrotingsjaar 1980 worden gewijzigd mid­
dels verordeningen vastgesteld in 1981. 
Als reactie op het antwoord van de Commissie (zie 
Bijlage V, punt 4.33) wijst de Rekenkamer er met 
nadruk op dat het geenszins in haar bedoeling ligt 
afbreuk te doen aan de beslissing van de Europese 
Raad van 1 en 2 december 1980. Zij constateert ech­
ter dat de desbetreffende uitvoeringsverordeningen 
niet tot gevolg mochten hebben dat a) wijziging 
werd gebracht in de bestemming van de kredieten 
van het EOGLF-Garantie, welke bij uitvoer naar 
derde landen moeten worden besteed volgens de 
voor de restituties geldende regels, noch dat b) voor 
het dekken van exportkosten gebruik werd gemaakt 
van bepaalde faciliteiten die werden geboden door 
verordening 1883/78 betreffende de interventie­
maatregelen, en die dus waren voorbehouden voor 
operaties die van belang zijn voor de binnenlandse 
markt. 
Overdracht van voorraden van de ene 
Lid-Staat aan de andere, tegen nul-prijs 
4.34. De Lid-Staten hebben wisselende interven-
tievoorraden, en enkele hebben soms voorzienings­
problemen. Dat is met name het geval voor Italië, 
aan welk land, met goedkeuring van de Raad, inter-
ventievoorraden uit andere Lid-Staten werden over­
gedragen. Deze overdrachten geschieden tegen nul-
waarde, d.w.z. dat de belanghebbende Lid-Staat 
niets betaalt aan de Lid-Staat die verzendt. Verreke­
ning vindt plaats middels het EOGFL-Garantie. De 
laatste betaalt rechtstreeks aan de verzendende Lid-
Staat het verlies gelijk aan de boekwaarde, die bij de 
maandelijkse declaraties wordt aangegeven als uit­
gaven tweede categorie. Het Fonds boekt in het cre­
dit van de andere Lid-Staat, door een omgekeerde 
verrichting, de waarde van dezelfde voorraden bij 
afzet, of bij ontbreken daarvan, per 31 december, bij 
de waardering. 
Zo ontving Italië in 1980 van de Bondsrepubliek 
Duitsland 199 955 ton zachte tarwe, en 58 572 ton 
magere-melkpoeder tegen „nul-prijs". 
De totale uitgaven, door de Bondsrepubliek Duits­
land gedeclareerd voor de maanden augustus, sep­
tember en oktober op post 6218 „andere kosten van 
openbare opslag" van magere-melkpoeder, werden 
echter niet tot betaling geboekt met de uitgaven 
betrekking ^ebbend op de bovengenoemde maan­
den, doch op 17 maart 1981, met de uitgaven van 
0) PB L 39 van 12. 2. 1981, blz. 26. 
(2) PB L 46 van 19. 2. 1981, blz. 20. december. Nadere beschouwing van deze uitgaven 
brengt aan het licht dat opschorting niet alleen 
betrekking had op uitgaven ter zake van overdracht 
tegen nul-prijs, doch ook op kosten van afzet van 
magere-melkpoeder, opgenomen in het bedrag, 
opgevoerd op het begrotingsonderdeel, maar zon­
der relatie met de overdrachtsuitgaven. 
De opschorting van de overdrachtsuitgaven is in 
strijd met de bepalingen van de verordeningen van 
de Commissie (EEG) nr. 1763/78 (3) van 25 juli 
1978 betreffende de overdracht van magere-melk­
poeder, en nr. 2287/79 (4) van , 15 oktober 1979 
betreffende de overdracht van zachte tarwe, welke 
voorschrijven dat de in de maand afgestane hoe­
veelheden worden afgeboekt, tegen nul-waarde, op 
de voorraadrekeningen van de Lid-Staten. Deze 
afboeking impliceert de maandelijkse declaratie van 
de corresponderende kosten als uitgaven tweede 
categorie, uitgaven waarvoor de Commissie binnen 
twee maanden in detail een betalingsverplichting 
moet aangaan, en die zij in principe binnen dezelfde 
termijn tot betaling moet boeken, na ontvangst van 
deze aangiften. De late boeking tot betaling van de 
kosten van magere-melkpoederafzet vraagt overi­
gens om een verklaring van de Commissie. \ 
Fraudes en onregelmatigheden 
4.35. De basistekst is de verordening van de Raad 
(EEG) nr. 283/72 (5) van 7 februari 1972: voorko­
men en beteugelen van fraudes en onregelmatighe­
den behoren in de eerste plaats tot de verantwoorde­
lijkheid van de Lid-Staten. Daartegenover zijn 
informatieprocedures ingesteld, die de Commissie 
in staat moeten stellen op gehele systeem een coör­
dinerende en stimulerende invloed uit te oefenen. 
Toegang tot belangrijke dossiers ontzegd 
4.36. Vóór de publieke opinie zijn fraudes en 
onregelmatigheden bij het beheer van het EOGFL-
Garantie moeilijk te aanvaarden. De op gezette tij­
den in de pers verschijnende berichten over specta­
culaire fraudes kunnen twijfel doen rijzen aan het 
financiële beheer van het gemeenschappelijk land­
bouwbeleid, en het spreekt vanzelf dat een ieder dan 
van de Rekenkamer verwacht dat zij nauwgezet 
onderzoekt hoe de Lid-Staten en de Commissie hun 
verplichtingen met betrekking tot verordening 
nr. 283/72 vervullen. 
De Commissie nu heeft geweigerd de Rekenkamer 
alle informatie te verstrekken over de nog niet defi­
nitief afgesloten gevallen van fraude en onregelma­
tigheid. Als grond voor haar weigering voert zij aan 
dat de Rekenkamer haar controle achteraf moet uit­
oefenen, zonder in het beheer in te grijpen. Ter zake 
(3) PB L 204 van 28. 7. 1978, blz. 8. 
(<) PB L 263 van 19. 10. 1979, blz. 3. 
(5) PB L 36 van 10.2. 1972, blz. 1. 
62 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
van fraudes en onregelmatigheden zou het beheer, 
volgens de Commissie, niet eerder voltooid zijn dan 
na definitieve sluiting van de dossiers, d.w.z. nadat 
is vastgesteld dat geen onregelmatigheid heeft 
plaatsgevonden, of nadat de ten onrechte betaalde 
bedragen zijn terugontvangen, of nadat het verlies 
ten laste van de Gemeenschap is gebracht, of van de 
Lid-Staat, indien de laatste nalatig is geweest in de 
zin van artikel 8, tweede lid, van verordening 
nr. 729/70. 
De Rekenkamer kan deze argumentatie niet aan­
vaarden, die, zoals uit tabel 4.11 mag blijken, neer­
komt op duurzame ontzegging van toegang tot de 
dossiers waarover het langdurigst geschillen bestaan 
(de belangrijkste dossiers ten aanzien van bedragen 
en beginselen). 
De Rekenkamer verricht, volgens artikel 206 bis, 
tweede lid, van het EEG-Verdrag de controle van de 
uitgaven aan de hand van betalingsverplichtingen 
en van betalingen. Deze controle kan geschieden 
voordat de rekeningen van het betrokken begrotings­
jaar zijn afgesloten. In het algemeen doet de weigering niet-afgesloten 
dossiers te verstrekken in hoge mate afbreuk aan de 
inhoud van de opmerkingen van de Rekenkamer op 
dit terrein, en houdt in dat haar belangrijke elemen­
ten worden onthouden voor een behoorlijke analyse 
en beoordeling van de systemen voor beheer en con­
trole van de communautaire reglementering op het 
gebied van de landbouw. 
De Kamer neemt nota van de procedure die de 
Commissie blijkens haar antwoord overweegt (zie 
Bijlage V, punt 4.36) ter verbetering van haar infor­
matieverstrekking. 
De Kamer verwijst in dit verband naar artikel 206 
bis van het EEG-Verdrag, dat bepaalt dat „alle 
bescheiden en inlichtingen die nodig zijn voor de 
vervulling van de taak van de Rekenkamer, haar op 
haar verzoek worden verstrekt door de Instellingen 
van de Gemeenschap." De Rekenkamer kan niet 
toestaan dat een Instelling zich, zelfs maar gedeelte­
lijk, aan deze verplichting onttrekt. 
In elk fraudegeval is per definitie voor een uitgave 
een betalingsverplichting aangegaan en een betaling 
verricht. Derhalve valt niet in te zien wat de Com­
missie de vrijheid geeft een opstelling te kiezen die 
erop neerkomt dat zij zich voor onbepaalde tijd aan 
controle van de Rekenkamer onttrekt door de meest 
delicate dossiers niet af te sluiten. 
In de praktijk heeft de Rekenkamer niet tot de over­
tuiging kunnen komen dat in een aantal spectacu­
laire fraudegevallen, vaak middels de pers aan de 
kaak gesteld zonder dat vooraf aangifte werd 
gedaan in het kader van verordening nr. 283/72, de 
Commissie met voortvarendheid heeft gehandeld. 
Artikel 6 van de verordening bepaalt in een derge­
lijk geval dat de Commissie de betrokken Lid-Staten 
verzoekt haar de noodzakelijke informatie te ver­
strekken, en dat zij kan deelnemen aan het door de 
Lid-Staten in te stellen onderzoek. 
Voorts blijft het voor de Rekenkamer onmogelijk 
een oordeel te geyen over het beheer van de Com­
missie met betrekking tot artikel 8, tweede lid, van 
verordening nr. 729/70 inzake de verdeling van de 
verantwoordelijkheden tussen de Lid-Staten en de 
Gemeenschap, wanneer bedragen voor oninbaar 
worden verklaard. Zij kan derhalve slechts vaststel­
len dat de Commissie op dit gebied in gebreke blijft, 
hoewel de laatste, waar het gaat om een groot aantal 
door de Lid-Staten voor oninbaar verklaarde, en als 
zodanig door de Commissie geregistreerde bedra­
gen, reeds bij de controle van het begrotingsjaar 
1979 toch reeds had verklaard het onderzoek van dit 
vraagstuk opnieuw te zullen aanvatten. Beperkte betekenis van de 
Commissiestatistieken 
4.37. In 1980 geeft de uitvoering van verordening 
nr. 283/72 een enigszins grotere activiteit te zien, 
vergeleken bij het gemiddelde van de voorafgaande 
jaren. 
Tabel 4.11 — Gesignaleerde onregelmatigheden en 
geëffectueerde invorderingen 
Gesignaleerde gevallen Invorderingen 
Jaar 
Aantal ' Bedrag 
(in MERE) Aantal Bedrag 
(in MERE) 
1973 51 1,30 40 0,66 
1974 88 4,36 72 0,97 
1975 130 2,90 ' 105 1,37 
1976 225 5,66 131 ' 2,45 
1977 148 9,14 69 2,26 
1978 108 2,87 67 1,13 
1979 112 2,09 74 1,32 
1980 246 21,48 103 1,61 
Totaal 1 108 49,80 661 11,77 
De verdeling per land van de in 1980 aangegeven 
gevallen en van deze gevallen die waarin invorde­
ring plaatsvond, is, volgens hoofdrubrieken, de vol­
gende: 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 63 
Tabel 4.12 — In 1980 gesignaleerde onregelmatigheden 
Interventie 
Monetaire 
compenserende 
bedragen Lid-Staat Zuivel-
produkten Overige 
produkten 
(RV, OO) (') . Restitutie Monetaire 
compenserende 
bedragen Totaal Bedrag in nationale 
valuta 
België N 
aangegeven 
ingevorderd 1 1 (1 GF) 2 
(1 gedeelt.) — 4 
(1 gedeelt.) 206 184 172 BFR 
7 166 506 BFR 
Denemarken 
aangegeven 
ingevorderd 6(2) 
(1 gedeelt.) — 2 3 11 
(1 gedeelt.) 726 240 DKR 
25 490 DKR 
Duitsland 
aangegeven 
ingevorderd 46(3) 
20 (8 RV) 
19 (2 GF) 
18 17 
6 11 
4 93 
48 . 32 683 641 DM 
2 431 041 DM 
Frankrijk 
aangegeven 
ingevorderd 21 O 
9 3 (3 RV) 
3 10 
4 3 
3 37 
19 2 475 281 FF 
1 009 459 FF 
Ierland 
aangegeven 
ingevorderd 1 — — 
I 1 onbekend 
Italië 
aangegeven 
ingevorderd — ( IGF) 
21 (19 00) 
17 — — 21 
17 1 887 468 195 LIT 
24 908 010 LIT 
Luxemburg 
aangegeven 
ingevorderd — = = — 
Nederland 
aangegeven 
ingevorderd 2 
1 12(11 GF) 
1 1 
4 10 25 
6 2 747 321 HFL 
691 132 HFL 
Verenigd Koninkrijk 
aangegeven 
ingevorderd 30(5) 
10 — 1 23 
3 54 
13 457 269 UKL 
46 847UKL 
EEG 
aangegeven 
ingevorderd 107 (6) 
40 + 
(1 gedeelt.) 56 
39 33 
14 + 
(1 gedeelt.) 50 
10 246 
103 + 2 
(gedeelt.) 21,482 MUCE 
1,611 MUCE 
(') GF = groenten en fruit, RV = rundvlees, OO = olijfolie. 
(2) 6 gevallen betreffen de premie voor niet-afzetten van melk en voor-omschakeling. 
(s) 2 gevallen betreffen de premie voor niet-afzetten van melk en voor omschakeling en 31 gevallen magere-melkpoeder diervoeder. 
(4) 21 gevallen betreffen de premie voor niet-afzetten van melk en voor omschakeling. 
(5) 29 gevallen betreffen de premie voor niet-afzetten van melk en voor omschakeling. 
(6) 59 gevallen betreffen de premie voor niet-afzetten van melk en voor omschakeling. 
a) Van 246 gesignaleerde gevallen, overeenko­
mend met 21,4 MERE, betreffen tien gevallen 
alleen al onverschuldigd betaalde bedragen ten 
belope van ca. 15 MERE. Deze enkele belang­
rijke zaken hebben betrekking op export naar 
derde landen in de sector varkens- en rundvlees, 
granen, en op interventie in de sector zuivelpro-
dukten en groenten en fruit. b) Vast te stellen valt overigens dat het aantal 
onregelmatigheden, aangegeven voor alleen de 
premies voor omschakeling en niet-afzetten van 
melk hoog blijft (59). Bij nadere beschouwing 
blijkt dat een aantal daarvan door belangheb­
benden eigener beweging worden aangegeven, 
wanneer zij geen verdere uitvoering geven aan 
hun meerjarenplannen voor omschakeling. Men 
64 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
kan zich afvragen of het hier 'werkelijk gaat om 
gevallen van fraude of onregelmatigheid waar­
van in de zin van verordening nr. 283/72 aan­
gifte moet worden gedaan. 
c) De 103 in 1980 aangegeven gevallen waarin 
reeds in 1980 invordering plaats vond, hebben 
betrekking op een klein bedrag vergeleken met ( 
het totaal waarvan aangifte werd gedaan, en 
betreffen meestal onregelmatigheden van onder­
geschikte betekenis. 
Dezelfde opmerking geldt in het algemeen voor 
alle invorderingen sinds uitvoering werd gege­
ven aan verordening nr. 283/72. De bedragen 
waarvan invordering de meeste tijd in beslag 
neemt, zijn de grootste bedragen. 
d) Ten slotte, uit hetgeen de diensten van de 
Rekenkamer bij eerste vaststelling ter plaatse in 
de Lid-Staten constateerden, mag de conclusie 
getrokken worden dat de gegevens in deze 
tabellen niet zonder meer met elkaar te vergelij­
ken zijn. 
Zo werd vastgesteld dat identiek gedrag met 
betrekking tot denaturering van magere-melk-
poeder op de ene plaats als normaal, op de 
andere plaats als onregelmatig werd beschouwd, 
en op weer andere plaatsen in het geheel niet 
aan het licht kwam. Het blijft derhalve moeilijk, 
middels de uitvoering van verordening nr. 283/ 
72 zich een oordeel te vormen over de omvang 
van fraudes en onregelmatigheden. steekproef, zijn er de specifieke onderzoeken op 
grond van de communautaire verordeningen. De 
richtlijn werd door de Lid-Staten vastgesteld, daar 
gebleken was dat tal van fraude-gevallen aan het 
licht kwamen bij controle van boekhoudingen, cor­
respondentie, facturen en andere handelsdocumen­
ten van de bedrijven. 
De gekozen onderzoekmethode houdt in dat reeds 
in het eerste halfjaar van 1979 een duizendtal van 
deze controles hadden moeten zijn uitgevoerd in 
alle Lid-Staten, en vanaf 1980, ten minste 2 000 con­
troles per jaar. 
Ten einde de Commissie in staat te stellen de uit­
voering van de richtlijn te volgen, zijn de Lid-Staten 
gehouden, met de rapporten over de vereffening, 
rapporten over de uitvoering van de richtlijn in te 
dienen. De Commissie heeft nu goedgevonden dat 
de eerste rapporten over het tijdvak 1 juli 1979 tot 
einde 1979 met die over het, daaropvolgende tijdvak 
van 1980 worden ingezonden. Te verstrekken 
derhalve met dezelfde vertraging van enkele maan­
den als werd toegestaan voor de vereffeningsstuk­
ken, en met een extra uitstel van een jaar, waren de 
kostbare gegevens die de eerste rapporten over de 
uitvoering van de richtlijn zijn geweest op de nor­
male datum 31 maart 1980, op 30 juni 1981 nog 
steeds niet in het bezit van de Commissie. Laatstge­
noemde, die wegens niet toepassen van de richtlijn 
tegen drie Lid-Staten procedures aanhangig heeft 
gemaakt, weet nog steeds niet op welke wijze de 
richtlijn in de zes overige Lid-Staten van kracht is 
geworden. 
Uitvoering van de Richtlijn van de Raad 
(EEG) nr. 77/435 van 27juni 1977 (i) 
betreffende de controle van 
handelsdocumenten 
4.38. Richtlijn 77/435, van toepassing vanaf 1 juli 
1979, beoogt de instelling van controle van handels­
documenten van een minimum aantal ondernemin­
gen die bedragen ontvangen uit of bedragen schul­
dig zijn aan het EOGFL-Garantie. Naast deze con­
trole, verricht aan de hand van een representatieve Op een opmerking van de Rekenkamer (2) over de 
gevaren van een restrictieve uitleg van de bepalin­
gen inzake de toepassingssfeer van de richtlijn, wan­
neer de normale specifieke controles zouden worden 
beschouwd als controles op grond van de richtlijn, 
antwoordde (2) de Commissie overigens dit in het 
overleg met de Lid-Staten te zullen regelen. 
Het blijkt nu dat de Commissie tot op heden, 
ondanks enige pogingen, niet verder heeft kunnen 
komen dan de aanzet, een fase die altijd bijzonder 
delicaat is in de uitvoering van een controleregeling. 
Deze situatie zal voortduren zolang de betrokken 
diensten niet over adequate organisatie en middelen 
beschikken. 
(•) PB L 172 van 12. 7. 1977, blz. 17. (2) Jaarverslag 1979, PB C 342 van 31. 12. 1980, paragraaf 
4.65. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 65 
HOOFDSTUK 5 
Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, 
Afdeling Oriëntatie 
(EOGFL-Oriëntatie) 
INHOUD Paragraaf 
Samenvatting van de voornaamste opmerkingen 5.0 
Algemene inleiding 5.1 
Samenvatting van de financiële gegevens . 5.2 
Opmerkingen naar aanleiding van het onderzoek van het stel­
sel van toekenning en van beheer van de steun 5.10 t/m 5.21 t/m 5.9 
SAMENVATTING VAN DE VOORNAAMSTE OPMERKINGEN 
5.0. De voornaamste opmerkingen in dit hoofdstuk zijn als 
volgt: 
a) Er werden anomalieën geconstateerd in de budgettaire 
presentatie van de vastleggingskredieten 5.3 
b) Er werden anomalieën geconstateerd in de comptabele 
verwerking van betalingsverplichtingen, aangegaan ten 
laste van de vrijgemaakte kredieten 5.6 
c) Het effect van richtlijn (EEG) 72/160 ter bevordering van 
de bedrijfsbeëindiging in de landbouw is beperkt geble­
ven 5.10 t/m 5.13 
d) De invloed van de richtlijn betreffende voorlichting en 
scholing in de landbouw is beperkt gebleven 5.14 t/m 5.16 
e) Er waren annuleringen en vertragingen in de uitvoering 
van afzonderlijke projecten in het kader van verordening 
(EEG) nr. 17/64 5.17 t/m 5.19 
f) De Rekenkamer heeft een verschil in benadering tussen ' 
de Lid-Staten geconstateerd ten aanzien van de gemeen­
schappelijke actie ter verbetering van de voorwaarden 
voor verwerking en afzet van landboüwprodukten 5.20 en 5.21 
Algemene inleiding 
5.1. Het EOGFL-afdeling Oriëntatie, opgericht 
bij de verordeningen van de Raad nrs. 25/62 (EEG) 
van 14 januari 1962 (!) en 17/64 van 5 februari 
1964 (2), dient ter financiering van de gemeenschap­
pelijke acties waartoe wordt besloten ter verwezen­
lijking van de doelstellingen, vastgelegd in arti­
kel 39, lid 1, sub a) van het EEG-Verdrag, met inbe­
grip van de structuurwijzigingen die nodig zijn voor 
(') PB 30 van 20. 4. 1962, blz. 991. 
(2) PB 34 van 27. 2. 1964, blz. 586. de goede werking van de gemeenschappelijke 
markt. 
De steunmaatregelen van het EOGFL-Oriëntatie 
behelzen „projecf'-acties, bestaande uit de toeken­
ning van steun aan begunstigden voor de verwezen­
lijking van specifieke subsidiabele investeringen en 
„restitutie"-acties, bedoeld om aan de Lid-Staten 
een gedeelte van de uitgaven te restitueren, die zij 
hebben gedaan voor activiteiten die beantwoorden 
66 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
aan de voorwaarden overeenkomstig de communau­
taire bepalingen. 
Voor de periode 1980-1984 werd de toewijzing aan 
het EOGFL-Oriëntatie, welke bij verordening 
(EEG) nr. 929/79 van de Raad van 8 mei 1979 (J) 
was vastgesteld op 3 600 milj. ERE, bij verordening 
(EEG) nr. 3509/80 van de Raad van 22 december 
1980 (2) verhoogd tot 3 755 milj. ERE, wegens de 
toetreding van Griekenland tot de Gemeenschap. 
(')• PB LI 17 van 12. 5. 1979, blz. 4. 
(2) PB L 367 van 31. 12. 1980, blz. 87. Ter controle van de uitgaven van het EOGFL-
Oriëntatie werden döor de accountants van de Com­
missiediensten in 1980 15 controlebezoeken uitge­
voerd in de Lid-Staten. De Rekenkamer was bij zes 
van deze controlebezoeken vertegenwoordigd, ter­
wijl zij voorts tien controles ter plaatse heeft uitge­
voerd. 
Samenvatting van de financiële 
gegevens 
5.2. De situatie van de op de begroting 1980 uit­
getrokken kredieten en de aanwending daarvan is 
weergegeven in tabel 5.1. 
Tabel 5.1 — De op de begroting 1980 uitgetrokken kredieten en de aanwending daarvan (in milj. ERE) 
Kredieten en aanwending 
Begrotingsartikel Vastleggi ngskred ieten Betalingskredieten Niet-gesplitste kredieten van 
vóór 1977 Kredieten en aanwending 
Begrotingsartikel voor 1980 
beschikbare 
definitieve 
kredieten (') verplichtin­
gen in 1980 voor 1980 
beschikbare 
definitieve 
kredieten (2) betalingen in 
1980 overgedragen 
kredieten betalingen in 
1980 
A — Projecten ter verbetering van de 
landbouwstructuur 
8.0.0 Afzonderlijke projecten 36,0 | 
173,1 50,4 37,0 434,9 121,6 
8.0.1 Afzet en verwerking van 173,1 
landbouwprodukten 144,1 ) 48,3 48,2 
8.0.2 Verbetering infrastructuur 39,0 29,0 17,0 1,3 
8.0.3 Herstructurering wijngaarden 4,5 . — 3,4 — 
Totaal A 223,6 202,1 119,1 86,5 434,9 121,6 
B — Algemene sociaal-structurele 
maatregelen 
8.1.0 Modernisering landbouw­
bedrijven 89,0 86,5 90,8 86,5 
8.1.1 Bedrijfsbeëindiging 0,8 0,8 0,8 0,8 
8.1.2 Voorlichting en scholen 5,5 5,3 5,5 5,3 
Totaal B 95,3 92,6 97,1 92,6 
C — Acties voor de probleemgebieden 
8.2.0 Landbouw in bergstreken 91,3 88,7 93,7 88,7 
8.2.1 Mediterrane bosbouw 33,5 33,3 21,5 20,6 
8.2.2 Specifieke gebieden — Italië 47,8 47,8 38,2 38,2 
8.2.3 Specifieke gebieden — 
Frankrijk 8,1 7,9 9,7 7,9 
8.2.4 Specifieke gebieden — Ierland 3,7 3,7 3,7 3,7 
Totaal C 184,4 181,4 166,8 159,1 
D — Structurele acties inzake de 
gemeenschappelijke marktorde­
ning 
8.3.0 Producentengroeperingen 5,3 1,8 5,4 1,8 
8.3.1 Melk en vlees 115,5 115,2 115,5 115,2 
8.3.2 Wijnbouw 10,8 10,1 10,9 10,1 
8.3.3 Fruit 6,7 6,0 6,1 6,0 
Totaal D 138,3 133,1 137,9 133,1 
E — Gezamenlijke acties inzake het 
visserijbeleid 
8.6.0 Kustvisserij 35,1 15,2 12,0 8,0 
8.6.2 Producentengroeperingen 0,1 0,1 O.1 0,1 
8.30.0Kabeljauwvisserij 
0,3 (post begroting 1975) 0,5 0,3 
Totaal E 35,2 15,3 12,1 8,1 0,5 0,3 
Algemeen totaal 676,8 624,5 533,0 479,4 v 435,4 121,9 
(') Rekening houdend met overschrijvingen, vrijmakingen en van 1979 resterende krediten. 
(2) Rekening houdend met overschrijvingen en overdrachten uit 1979. 
I 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 67 
De voor 1980 beschikbare 
vastleggingskredieten 
5.3. Deze blijken uit tabel nr. 5.1. Als gevolg van 
het betrekkelijk ingewikkelde begrotingsstelsel van 
het EOGFL-Oriëntatie omvatten deze kredieten: 
— nieuwe toewijzingen voor de begroting van 
1980: 
te weten: onder de hoofdstuk­
ken 8.0 tot en met 8.6 
opgenomen kredie­
ten 428,8 milj. ERE 
van hoofdstuk 10.0 
overgeschreven kre­
dieten 23,2 milj. ERE 
van de titels 6 en 7 
overgeschreven kre­
dieten 2,3 milj. ERE 
— uit het dienstjaar 1979 reste­
rende kredieten 182,5 milj. ERE 
— vrijgemaakte kredieten (die 
opnieuw kunnen wórden 
gebruikt): 
artikel 6, lid 6, van het Finan­
cieel Reglement van 21 decem­
ber 1977) en aanpassingen 
wegens fluctuaties van de 
ERE-koers. 40,0 milj. ERE 
totaal 676,8 milj. ERE 
In de toelichtingen bij de hoofdstukken 8.0 tot en 
met 8.6 van de begroting 1980 verschijnen de vast­
leggingskredieten voor een totaal van 462,8 milj. 
ERE, met inbegrip van de voorzieningen onder 
hoofdstuk 10.0 (34,0 milj. ERE) waarvan slechts een 
gedeelte, namelijk 23,2 milj. ERE uiteindelijk werd 
overgeschreven naar het EOGFL-Oriëntatie. 
Deze presentatie is niet conform artikel 1, lid 3, van 
het Financieel Reglement van 21 december 1977, 
dat bepaalt dat het toegestane vastleggingskrediet 
moet wórden opgenomen in de kolom met toelich­
tingen en dat dit bedrag voor het betrokken begro­
tingsjaar bindend is. De voorzieningen onder hoofd­
stuk 10.0 hebben echter geen bindend karakter, aan­
gezien deze, conform artikel 15, lid 4, van het Finan­
cieel Reglement van 21 december 1977 — zoals de 
Commissie trouwens uitdrukkelijk in haar antwoord 
erkent (Bijlage V, punt 5.3) — alleen via een over­
schrijving kunnen worden gebruikt, dat wil zeggen 
na een nieuw besluit van de begrotingsautoriteit. 
5.4. Kredieten tot een totaal van 2,3 milj. ERE 
zijn onttrokken aan de Titels 6 en 7 van de begro­
ting (EOGFL-Garantie) en overgeschreven naar het 
EOGFL-Oriëntatie. Deze kredieten hadden betrek­
king op het stelsel van premies voor het niet in de 
handel brengen van melk en melkprodukten en op 
de omschakeling van het melkveebestand, waarvan 
de uitgaven zijn verdeeld tussen de afdelingen 
Garantie en Oriëntatie (begrotingspost 8.3.1.2) en 
dienen voor het aangaan van voorlopige samenvat­tende betalingsverplichtingen, welke overeenkomen 
met de aan de Lid-Staten te betalen voorschotten 
(artikel 96 van het Financieel Reglement). De over­
schrijving geschiedde a posteriori in de loop van de 
aanvullende periode van januari tot en met maart 
1981 (artikel 98 van het Financieel Reglement) om 
de door de Lid-Staten tot 31 december 1980 gedane 
uitgaven in de boeken te kunnen verantwoorden, 
hetgeen geen correcte toepassing van de geldende 
bepalingen is. 
De procedure van het betalen van voorschotten aan 
de Lid-Staten, die valt onder post 8.3.1.2 van de 
Afdeling „Oriëntatie", kan niet leiden tot opheffing 
van het onderscheid tussen de kredieten onder deze 
post en die van de afdeling „Garantie". 
Het gedeelte van het voorschot aan de Lid-Staten 
dat ten laste komt van het EOGFL-„Oriëntatie", 
kan niet worden gedekt door kredieten van de afde­
ling „Garantie", doch mag de toewijzingen onder 
post 8.3.1.2 niet overschrijden. 
Hieruit volgt dat er, per 31 december 1980 en los 
van de late regularisering naderhand, een overschrij­
ding heeft plaatsgevonden van de kredieten van 
post 8.3.1.2. 
5.5. Met de uit 1979 resterende kredieten werden 
in de loop van het dienstjaar verschillende over­
schrijvingen naar artikel 8.2.0 „landbouw in berg­
streken en in sommige probleemgebieden" van de 
begroting 1980 verricht tot een totaal van 8,0 milj. 
ERE aan vastleggingskredieten en van 20,8 milj. 
ERE aan betalingskredieten (afkomstig van de pos­
ten 8.2.3.0, 8.3.1.1, 8.3.2.0, 8.3.3.2 en 8.6.0.0). 
Op deze gang van zaken heeft de Rekenkamer kri­
tiek geoefend in haar jaarverslag over 1979 (1.10 en 
1.11); dit is namelijk in strijd met het beginsel van 
de eenjarigheid van de begroting omdat het leidt tot 
een verhoging van de voor'de begroting van het 
dienstjaar goedgekeurde toewijzingen. 
5.6. De vrijgemaakte of aangepaste kredieten 
betreffen voor een totaal van 36,0 milj. ERE de 
afzonderlijke projecten, die gefinancierd worden in 
het kader van verordening (EEG) 17/64 (artikel 
8.0.0 van de begroting) en hebben voor respectieve­
lijk 6,1 milj. ERË en 29,9 milj. ERE betrekking op 
gesplitste en niet-gesplitste kredieten. Aangezien 
geen steun meer wordt toegekend ingevolge veror­
dening 17/64, zijn de vrijgemaakte toewijzingen 
opnieuw gebruikt ter verbetering van de voorwaar­
den voor de verwerking en afzet van landbouwpro-
dukten (post 8.0.1.0 van de begroting), als bepaald 
bij artikel 19, lid 4, van verordening (EEG) 355/77 
(!). Er werden kredieten geannuleerd tot een totaal 
van 3,3 milj. ERE. 
(') PB L 51 van 23. 2. 1977, blz. 1. 
68 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
De betalingsverplichtingen overeenkomend met 
deze opnieuw gebruikte kredieten staan echter in de" 
boeken van de Commissie nog steeds onder post 
8.0.0.0, bestemd voor de afzonderlijke projecten 
bedoeld in verordening 17/64. Deze presentatie is 
niet correct omdat de nieuwe steun niet voor deze 
projecten werd toegekend; men had er dus voor 
moeten zorgen dat de vrijgemaakte kredieten, alvo­
rens opnieuw te worden gebruikt, werden overge­
schreven naar post 8.0.1.0 „afzet en verwerking van 
landbouwprodukten". De uit hoofde van de begroting 1980 en de over­
drachten uit 1979 beschikbare betalingskredieten tot 
een totaal van 533,0 milj. ERE zijn dus voor 90 % 
(479,4 milj. ERE) gebruikt. In 1979 bedroegen de 
betalingen in totaal 403,4 milj. ERE (in 1978 323,6 
milj. ERE), waarvan 275,1 milj. ERE ten laste waren 
van de betalingskredieten van het dienstjaar en de 
overgedragen betalingskredieten (ofwel 46,6% van 
de aldus beschikbare toewijzingen) en 128,3 milj. 
ERE ten laste van de niet-gesplitste kredieten. 
Deze toeneming wordt verklaard door een betere 
uitvoering van de door de Gemeenschap gefinan­
cierde steunacties en door het nemen van een toene­
mend aantal maatregelen tot uitbetaling van voor­
schotten aan de Lid-Staten. 
De betalingsverplichtingen en betalingen in 
het dienstjaar 
5.7. Tabel 5.1. geeft een overzicht van de beta­
lingsverplichtingen en de betalingen in het dienst­
jaar. Voor de hoofdstukken 8.0 tot en met 8.6 bedra­
gen de verplichtingen in totaal 92,3 % van de 
beschikbare kredieten, tegen 71,1 % in 1979 en 
52,3 % in 1978. Het bedrag waarvoor betalingsver­
plichtingen werden aangegaan, steeg van 279, 2 milj. 
ERE in 1978 tot 506,0 milj. ERE in 1979 en tot 624,5 
milj. ERE in 1980. 
Toch lag het totaal van de vastleggingskredieten in 
1980 iets lager dan in het voorgaande dienstjaar 
(711,6 milj. ERE in 1979 tegen 676,8 milj. ERE in 
1980, dat is 18,8 % van de voor de periode 1980-1984 
geldende toewijzing). Het bedrag van 624,5 milj. 
ERE waarvoor verplichtingen zijn aangegaan, komt 
overeen met 17,3 % van deze toewijzing, die in ver­
band met de toetreding van Griekenland van 3 600 
milj. ERE werd gebracht op 3 755 milj. ERE. 
5.8. In 1980 bedroegen de betalingen uit hoofde 
van het EOGFL-Oriëntatie 601,3 milj. ERE, waar­
van 
284,1 milj. ERE ten laste van de betalingskre­
dieten van het dienstjaar, 
195,3 milj. ERE ten laste van de uit 1979 over­
gedragen betalingskredieten, 
121,9 milj. ERE ten laste van de uit de jaren 
vóór 1977 overgedragen niet-gesplitste kredie­
ten. 5.9. De verdeling tussen de Lid-Staten van de in 
1980 verrichte betalingen valt af te lezen uit tabel 
5.2. 
Tabel 5.2 — In 1980 verrichte betalingen per Lid-Staat 
(in milj. ERE) 
Betalingen 
Project­
acties (') Restitu­
tieacties Totaal der verrichte 
betalingen 
Lid-Staat Project­
acties (') Restitu­
tieacties 
Bedrag % 
België 16 9 25 4,2 
Denemarken 8 16 24 4,0 
Duitsland 68 76 144 23,8 
Frankrijk 46 88 134 22,1 
Ierland 13 31 44 7,5 
Italië 88 10 98 16,2 
Luxemburg 0 1 1 0,2 
Nederland 10 15 25 4,4 
Verenigd Konink­
rijk 26 80 106 17,6 
Totaal 275 326 601 100,0 
(') Verordeningen 17/64 en 355/77 alsmede 2722/72 — PB nr. 
L 291 van 28. 12. 1972, blz. 30, 1361/78 — PB 
nr. L 166 van 23. 6. 1978, blz. 9, 1362/78 — PB 
nr. L 166 van 23.6. 1978, blz. 11, 1760/78 — 
PB nr. L 204 van 28. 7. 1978, blz. 1, 1852/78 — 
PB nr. L 211 van 1. 8. 1978, blz. 30 en 269/79 
— PB nr. L 38 van 14. 2. 1979, blz. 1. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 69 
Opmerkingen naar aanleiding van het 
onderzoek van het stelsel van 
toekenning en beheer van de steun 
Richtlijn (EEG) 72/160 van de Raad ter 
bevordering van de bedrijfsbeëindiging in de 
landbouw en van de aanwending van 
cultuurgrond tot verbetering van de structuur 
5.10. Deze richtlijn werd op 17 april 1972 (*) vast­
gesteld door de Raad om cultuurgrond beschikbaar 
te stellen, de oprichting van landbouwbedrijven van 
passende omvang en structuren te bevorderen en 
zodoende het landbouwinkomen te verbeteren. 
De richtlijn voorziet in de toekenning door de Lid­
staten van steun aan bepaalde categorieën personen 
die hun activiteiten in de landbouw beëindigen en 
wier grond wordt aangewend voor verbetering van 
de landbouwstructuur. De uitvoeringsbepalingen 
die de Lid-Staten hiertoe moeten vaststellen, wor­
den medegedeeld aan de Commissie, die besluit of 
aan de voorwaarden voor financiële deelneming van 
de Gemeenschap, als bepaald in de richtlijn, is vol­
daan. 
Overeenkomstig artikel 17 van de richtlijn moesten 
de nationale uitvoeringsbepalingen binnen een ter­
mijn van één jaar van kracht worden, doch de 
meeste besluiten ter zake werden pas genomen tus­
sen 1975 en 1977, en wat Denemarken betreft is tot 
dusver nög geen enkele uitvoeringsbepaling van 
kracht geworden. 
Voor alle Lid-Staten tezamen bedroeg de financiële 
bijdrage van het EOGFL-Oriëntatie in het kader van 
de richtlijn per 31 december 1980 slechts in totaal 
1 504 636 ERE, waarvan ongeveer 80 % voor Duits­
land. 
5.11. Een steunactie op zo beperkte schaal wordt 
allereerst verklaard door de veranderingen die zich 
sinds 1972 hebben voorgedaan in de economische 
situatie van de Lid-Staten, waardoor hét werk in de 
landbouw relatief minder onaantrekkelijk en het 
zoeken naar een beroepsbezigheid buiten de land­
bouw moeilijker is geworden. 
Andere redenen houden verband met de stabiliteit 
van het grondbezit, Zo is door Italië nog geen enkele aanvraag tot restitutie ingediend, terwijl het 
besluit (EEG) van de Raad nr. 74/517 (2) van 
21 oktober 1974, dat werd goedgekeurd ingevolge 
artikel 10, lid 2, tweede alinea van de richtlijn, ervan 
uitging dat voor alle regio's van dat land, met uit­
zondering van Lombardije en Ligurië, de te nemen 
maatregelen van bijzonder communautair belang 
waren, zodat restitutie van de in aanmerking 
komende uitgaven tot 65 %, in plaats van de gebrui­
kelijke 25 %, gerechtvaardigd was. 
De Italiaanse autoriteiten hebben naar aanleiding 
hiervan verklaard dat in verband met de economi­
sche conjunctuur overal grond, wordt gekocht als 
speculatieve belegging, zonder dat dit van werke­
lijke invloed is op de structurele ontwikkeling van 
de landbouwbedrijven. Het aanbod van landbouw­
gronden bleef zeer beperkt, terwijl de vraag zich 
voornamelijk richtte op de vruchtbare grond in de 
laagvlakte in de nabijheid van steden, in zones met 
de nodige infrastructuur en met openbare voorzie­
ningen. 
Het maximum steunbedrag dat door de Gemeen­
schap wordt gerestitueerd (voornamelijk een uitke­
ring tot een maximim van 900 ERE per jaar voor 
een gehuwd bedrijfshoofd) en dat sinds 1972 nooit 
meer is herzien, is overigens door de inflatie steeds 
minder aantrekkelijk geworden. Een dergelijk • 
bedrag vormt voor de agrarische bedrijfshoofden 
geen werkelijke aansporing om met vervroegd pen­
sioen te gaan. 
5.12. Het stelsel als bedoeld in de richtlijn 
vormde overigens één geheel met andere door de 
Raad in april 1972 vastgestelde bepalingen op 
socio-structureel gebied. Dit geldt met name voor de 
bepaling dat overheidssteun aan personen die de 
landbouw verlaten, slechts voor restitutie door de 
Gemeenschap in aanmerking komt op voorwaarde dat 
de vrijgekomen grond ofwel duurzaam aan de land­
bouw wordt onttrokken, met name door bestem­
ming voor bebossing, recreatie, voorzieningen.in het 
belang van de volksgezondheid of voor andere doel­
einden van openbaar nut, ofwel wordt verpacht of 
toegewezen aan bedrijfshoofden die vallen onder de 
maatregelen betreffende ontwikkelingsplannen, 
overeenkomstig Richtlijn 72/159. 
De resultaten van de ontwikkelingsplannen zijn 
uiteraard van invloed geweest op de toepassing van 
Richtlijn 72/160. De bedrijfshoofden die hun grond 
(i) PB L 96 van 23. 4. 1972, blz. 9. (2) PB L 290 van 29. 10. 1974, blz. 7. 
70 PublikatieblacJ van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
afstaan in het kader van Richtlijn 72/160, zijn vaak 
gevestigd in weinig vruchtbare streken en het is dan 
ook niet gemakkelijk om in de nabijheid landbouw­
bedrijven te vinden, die steun genieten in het kader 
van een ontwikkelingsplan. 
Dit wordt bevestigd door het feit dat de uitgaven die 
de Gemeenschap tot dusver voor haar rekening 
heeft genomen, voornamelijk Duitsland betreffen, 
in welk land de bepalingen met betrekking tot de 
ontwikkelingsplannen sneller en grotere schaal wor­
den toegepast. De situatie in Duitsland houdt waar­
schijnlijk ook verband met het feit dat de ontwikke­
lingsplannen in dit land gewoonlijk worden opge­
steld, in het kader van de structurele ordening van 
de landbouw. Voorts bestaat er in Duitsland een 
tendens om ontwikkelingsplannen op te stellen, 
gebaseerd' op de beschikbaarstelling van vrijgeko­
men grond, zonder bijkomende investering in werk 
of materieel, aangezien juist door vergroting van de 
oppervlakte cultuurgrond een landbouwbedrijf in 
staat wordt gesteld het vergelijkbaar inkomen te 
bereiken. 
Hierbij dient men voorts te bedenken dat verbete­
ring van de landbouwbedrijven door uitbreiding met 
nieuwe gronden minder van belang is in landen als 
het Verenigd Koninkrijk, waar de grootte van de 
bedrijven reeds een bevredigend peil heeft bereikt. 
In ditzelfde verband is geconstateerd dat in Ierland 
(waar ook het restitutiepercentage van 65 % geidt 
voor een aantal gebieden) de meeste vrijgemaakte 
gronden waren opgekocht door een grondaankoop­
organisatie. De aan de vroegere bedrijfshoofden 
betaalde uitkeringen komen dus slechts voor restitu­
tie van het EOGFL-Oriëntatie in aanmerking wan­
neer aan de gronden later een bestemming wordt 
gegeven conform de bepalingen van de richtlijn 
(artikel 10, lid 1, sub a), tweede alinea. 
5.13. Het geringe bedrag van de subsidiabele uit­
gaven is dus nauwelijks representatief voor de door 
de Lid-Staten toegekende steun bij het vrijmaken 
van gronden en het aanwenden daarvan met name 
voor verbetering van de landbouwstructuur, zelfs als 
dit buiten het kader van de ontwikkelingsplannen 
geschiedt. Gezien de zeer strikte voorwaarden voor 
de subsidiabiliteit van de uitgaven, bedragen de res­
tituties ten laste van het EOGFL-Oriëntatie waar­
schijnlijk nog geen 10% van dé uitgaven van de 
Lid-Staten. De geldende bepalingen zijn dus slechts 
van geringe invloed op de verbetering van de land­
bouwstructuur en het zou goed zijn het stelsel als 
omschreven in de richtlijn grondig te herzien, mede 
in het licht van de veranderingen die zich hebben voorgedaan in de economische situatie sinds de 
richtlijn werd vastgesteld. 
Richtlijn (EEG)rir. 72/161 van de Raad 
betreffende de sociaal-economische 
voorlichting en dé scholing van personen die 
in de landbouw werkzaam zijn 
5.14. Deze richtlijn C1), die door de Raad op 
17 april 1972 werd vastgesteld, beschrijft onder de 
titels I en II twee verschillende soorten regelingen, 
die ten doel hebben de sociaal-economische voor­
lichting van de landbouwbevolking en de scholing 
van de werknemers in de landbouw tot ontwikkeling 
te brengen. 
Behoudens de andere voorwaarden die in de richt­
lijn zijn vermeld, restitueert het EOGFL-Oriëntatie 
aan de Lid-Staten 25 % van de uitgaven voor de 
opleiding en de voorgezette opleiding van sociaal-
economische consulenten, evenals de onderwijsuit­
gaven voor scholing en bijscholing van personen die 
in de landbouw werkzaam zijn, met inbegrip van de 
toekenning van toelagen of vergoedingen voor het 
geregeld bezoeken van deze stages of cursussen. 
Evenals voor Richtlijn 72/160 zijn de nationale uit­
voeringsbepalingen, aan de hand waarvan de Com­
missie moet vaststellen of aan de voorwaarden voor 
financiële deelneming van de Gemeenschap is vol­
daan, pas met verscheidene jaren vertraging op de 
in artikel 18 genoemde termijn van een jaar van 
kracht geworden. De uitgaven die in aanmerking 
komen voor financiering uit het Fonds, zijn relatief 
beperkt gebleven: per 31 december 1980 bedroegen 
de restituties voor alle Lid-Staten tezamen 15,8 milj. 
ERE, waarvan meer dan 70 % voor Frankrijk en 
bijna 15 % voor Duitsland. 
5.15. Artikel 3 omschrijft, in vrij vage bewoordin­
gen, het doel van de werkzaamheden der sociaal? 
economische consulenten. Hun taak, die voorname­
lijk was bedoeld om de boeren te helpen kiezen 
tussen modernisering van hun bedrijf en beëindi­
ging van de landbouwbedrijvigheid, is, vooral als 
gevolg van de geringe mogelijkheden die in andere 
bedrijfstakken worden geboden aan hen die de 
landbouw willen verlaten, zodanig veranderd dat de 
sociale aspecten in de voorlichting steeds meer zijn 
verdrongen door de economische aspecten. 
('). PB L 96 van 23.4. 1972, blz 15. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 71 
In Duitsland is deze ontwikkeling in de toepassing 
van de bepalingen betreffende de opleiding van de 
consulenten nog sterker. Het streven is hier gericht 
op een betere begeleiding van de landbouwbedrij­
ven, vooral op steun aan bedrijven die in moeilijk­
heden verkeren of die te kampen hebben met een 
handicap of met ontwikkelingsproblemen van 
andere aard (hulp bij de keuze van een opleidings­
programma, informatie op het gebied van land­
bouwsubsidies en regionale steun). 
Tevens zij opgemerkt dat voor Italië en Ierland spe­
ciale verordeningen zijn vastgesteld; het is echter 
nog te vroeg om zich een oordeel te vormen over de 
toepassing hiervan. Zij betreffen respectievelijk de 
ontwikkeling van de landbouwvoorlichting in Italië 
(verordening (EEG) 270/79 van 6 februari 1979 (J) 
en het scheppen van voorzieningen voor opleidin­
gen en voor de oprichting van speciale adviesdien­
sten voor consulenten (verordening (EEG) 1820/80 
van 24 juni 1980 (2)) 
5.16. De controle van de uitgaven voor de bij­
scholing (titel II van de richtlijn) heeft duidelijk 
gemaakt hoe belangrijk het is om over voldoende 
gegevens te beschikken over de inhoud van som­
mige cursussen en over de personen voor wie ze 
bedoeld zijn. Aan de hand van de gegevens waar­
over men beschikt, is het namelijk niet altijd moge­
lijk, zich te vergewissen of voldaan is aan de eis van 
artikel 5, eerste alinea, van Richtlijn 72/161, waar 
sprake is van vakbekwaamheid „binnen het land-
bouwberoep". 
Voorts is gebleken dat de Franse autoriteiten bereid 
zijn om het maximum van 1 500 ERE, bepaald in 
artikel 12, lid 2, „per landbouwer die een volledige 
cursus-cyclus voor scholing en herscholing heeft 
gevolgd", even zovele malen toe te kennen als een 
landbouwer deze volledige cyclus volgt. 
De Commissie daarentegen van mening, zoals zij 
trouwens had bevestigd in het antwoord op 
punt 3.37 van het verslag van de Rekenkamer over 
1977, dat het bedrag van 1 500 ERE het maximum 
van de kosten voor de opleidingscursussen vormt, 
waaraan het EOGFL-Oriëntatie per landbouwer kan 
bijdragen, zodat dit bedrag slechts eenmaal kan 
worden toegekend. De Commissie heeft echter niet 
gemeend de Lid-Staat te moeten vragen zijn restitu-
tie-aanvragen voor de periode voorafgaand aan 
1980 opnieuw te bezien, teneinde de eventuele 
gevallen van overschrijding van het maximum van 1 500 ERE op te sporen;, aangezien de kans op der­
gelijke overschrijdingen beperkt lijkt. 
Financiering van afzonderlijke projecten in 
het kader van verordening (EEG) 17/64 van 
de Raad 
5.17. Voor de afzonderlijke projecten ter verbete­
ring van de landbouwstructuur, als bedoeld in veror­
dening 17/64, welke sedert 1964 de eerste steunactie 
van het EOGFL-Oriëntatie vormde, is tijdens het 
dienstjaar geen enkel besluit tot toekenning van 
steun genomen; de laatste financieringen vonden 
plaats in 1979 op grond van verordening (EEG) 
nr. 2992/78 van de Raad van 19. 12. 1978 (3). 
Een groot aantal investeringen waarvoor tijdens de 
voorgaande dienstjaren steun was toegekend over­
eenkomstig verordening 17/64, bevindt zich nog in 
de uitvoeringsfase. In haar Jaarverslag over 1978 (de 
punten 3.13 e. v.) heeft de Rekenkamer opgemerkt 
dat op een totaal van 6 912 projecten die tussen 
1966 en 1977 waren gefinancierd, 2 784 nog niet 
waren afgesloten, waarvan 1 077 betrekking hadden 
op de jaren 1966 tot en met 1974. Sindsdien zijn van 
deze 2 784 projecten tot en met 31 december 1980 
1 168 projecten afgesloten (voltooid of geannuleerd) 
waarvan 643 betrekking hadden op de jaren 1966 tot 
en met 1974. 
In antwoord op vragen van de Rekenkamer, heeft 
de Commissie de maatregelen die zij heeft genomen 
om de uitvoering van de projecten zoveel mogelijk 
te bespoedigen, uiteengezet. De bij verordening 
(EEG) nr. 3171/75 (4) ingevoerde procedure voor 
het intrekken van de steun na verloop van twee jaar 
volgend op de kennisgeving van toekenning van de 
steun, werd ingeleid ten aanzien van 290 begunstig­
den. In 197 gevallen werd de steun geannuleerd, in 
43 hiervan doordat de begunstigden zich terugtrok­
ken. Voorts werd voor de projecten van meer dan 
5 jaar in 218 gevallen geheel of gedeeltelijk van de 
steun afgezien, terwijl in 7 andere gevallen annule­
ring plaatsvond., 
Hoewel dus het nodige werd gedaan om de afslui­
ting van de dossiers zoveel mogelijk te bespoedigen, 
wekt het hoge aantal nog hangende projecten gerede 
twijfel aan de waarde van de in de besluiten tot 
(1) PB L 38 van 14. 2. 1979, blz. 6. 
(2) PB L 180 van 14. 7. 1980, blz. 1. (') PB L 357 van 21. 12. 1978, blz. 3. 
(4) PB L 315 van 5. 12. 1975, blz. 1. 
72 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
steunverlening opgenomen ramingen omtrent de 
datum van uitvoering. Dit doet vermoeden dat een 
aantal nog hangende projecten waarschijnlijk 
onvoltooid zal blijven. 
5.18. Een controle in Campanië heeft uitgewezen 
dat in dit gebied een groot aantal projecten is inge­
trokken. Volgens de ter plaatse verkregen inlichtin­
gen waren 23 van de in totaal 111 projecten die in 
het kader van verordening 17/64 door het Fonds 
werden gesteund, op het moment van de controle 
afgesloten, 23 nog in uitvoering en 65 geannuleerd. 
De regionale autoriteiten hebben voor het aantal 
geannuleerde projecten verschillende verklaringen 
aangevoerd, die over het algemeen neerkomen op 
een gebrek aan deugdelijke voorbereiding: onvol­
doende niveau van de technische specificaties, pro­
blemen bij het vinden van een geschikt terrein of de 
nodige financieringsbronnen voor de uitvoering van 
het project, prijsverhogingen, moeilijkheden bij het 
realiseren van de voor de uitvoering benodigde 
structuren, administratieve rompslomp. 
Een en ander betekent aanzienlijk nadeel wegens 
het niet-gebruiken van de kredieten waarvoor ver­
plichtingen zijn aangegaan. Bij de toekenning van 
steun aan investeringen moet dan ook worden ver­
meden dat projecten in aanmerking worden geno­
men, die geen voldoende garanties bieden dat zij 
ook werkelijk worden uitgevoerd. 
5.19. Ook moet er beter op worden gelet dat het 
werkelijke gebruik van de gesubsidieerde investerin­
gen overeenstemt met wat hierover in de steunaan­
vragen is vermeld., 
Zo werd tijdens het dienstjaar het ge„val gesignaleerd 
van een tomatenverwerkingsbedrijf, waarvan de 
produktie, die volgens de oorspronkelijke opzet 
hoofdzakelijk in de vorm van geschilde tomaten in 
blik zou worden afgezet, grotendeels werd verwerkt 
tot tomatenpuree, waarmee de markt reeds over­
voerd is. 
De plannen voor een gemeenschappelijke 
actie ter verbetering van de voorwaarden 
inzake verwerking en afzet van 
landbouwprodukten (verordening (EEG) 
nr. 355/77 van de Raad) termijn van 5 jaar voorzien, te rekenen vanaf 
1 januari 1978. Voor deze hele periode zijn de 
geraamde kosten ad 400 milj. ERE bij verorde­
ning 1361/78 (!) verhoogd tot 610 milj. ERE en ver­
volgens, in verband met de toetreding van Grieken­
land, tot 646 milj. ERE (verordening 3509/80) 
namelijk 122 milj. ERE voor ieder dienstjaar van 
1978 tot en met 1980 en 140 milj. ERE voor elk van 
de jaren 1981 en 1982. 
Terwijl de betalingsverplichtingen over het alge­
meen op het geplande niveau werden gehandhaafd, 
traden er vertragingen op in de uitvoeringstermijnen 
van de projecten. Zo waren van 172 projecten die in 
1978 waren goedgekeurd en waarvan de voltooiing 
was voorzien voor 1979, op 31 december 1980 nog 
156 niet afgesloten. 
De procedures voor de uitvoering van de investe­
ringsprojecten en voor de afsluiting van de dossiers 
moeten.dus worden bespoedigd om te vermijden dat 
opnieuw een situatie kan ontstaan als reeds werd 
geconstateerd voor de projecten als omschreven in 
verordening 17/64. 
5.21. Voor de in het kader van verordening 355/ 
77 gesubsidieerde investeringen moet de financiële 
bijdrage van de Lid-Staat op wiens grondgebied het 
project wordt uitgevoerd, ten minste 5 % bedragen, 
terwijl de subsidie van het Fonds in principe niet 
meer mag bedragen dan 25 %. 
Ten einde een zeker evenwicht te verkrijgen tussen 
de financiële steun van de Lid-Staten en die van de 
Gemeenschap, werd in de notulen van de vergade­
ring van de Raad inzake goedkeuring van verorde­
ning 355/77 de bepaling opgenomen dat de steun 
van het EOGFL-Oriëntatie ten hoogste gelijk mag 
zijn aan twee en een half maal het bedrag van de 
nationale steun, wanneer deze laatste tussen 5 en 
8 % van de investering ligt. 
De gemiddelde hoogte van de nationale steun ver­
schilt sterk van land tot land. Bij een controle in 
Nederland bleek dat de overheidssteun voor de 
13 projecten in dat land, die in 1978 waren goedge­
keurd, 5,61 % bedroeg, tegen 11,29 % voor de com­
munautaire steun. Volgens de door de Commissie 
verstrekte gegevens bedraagt de overheidssubsidie 
in Nederland gemiddeld 6 %, in Denemarken 7 %, 
in België, Duitsland en Frankrijk 11 tot 13% en in 
Ierland, het Verenigd Koninkrijk en Italië respectie­
velijk 21, 23 en 25 %. 
5.20. Voor de uitvoering van de gemeenschappe­
lijke actie overeenkomstig deze verordening is een (») PB L 166 van 23. 6. 1978, blz. 9. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 73 
De Commissie wijst er op dat de bestaande verschil­
len tussen de percentages van de nationale steun 
een gevolg zijn van het verschil in subsidiebeleid 
tussen de Lid-Staten en niet mogen worden gezien 
als uitdrukking van het min of meer grote belang 
van de projecten. 
Zij voegt hieraan toe dat de verordening niet 
bedoeld is om de subsidieregelingen van de Lid-Sta­
ten te harmoniseren; immers, deze zijn zowel afhan­kelijk van het economische als van het structuurbe­
leid van die landen. 
Niettemin geeft de hierboven beschreven situatie, 
wat de verbetering van de voorwaarden voor de ver­
werking en afzet van de landbouwprodukten betreft, 
blijk van een verschillende benadering door de Lid-
Staten, welke op communautair niveau zou kunnen 
leiden tot het ontbreken van duidelijk omschreven 
prioritaire doelstellingen en tot een zekere versnip­
pering van de steunacties. 
74 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31: 12. 81 
HOOFDSTUK 6 
Sociale sector 
INHOUD Paragraaf 
Samenvatting van de voornaamste opmerkingen 6.0 
Algemene inleiding 6.1 
Samenvatting van de financiële gegevens 6.2 t/m 6.6 
Opmerkingen over het Europees Sociaal Fonds 6.7 t/m 6.30 
Begrotingsuitvoering 6.7 t/m 6.11 
Beheer van de betalingskredieten 6.7 
Overschrijdingen van de kredieten als gevolg van 
fluctuaties van de ERE 6.8 t/m 6.10 
•v. Besluitvormingsproces 6.11 
Controles ter plaatse door de Commissie 6.12 en 6.13 
Modelprojecten en voorbereidende studies 6.14 t/m 6.30 
Inleiding 6.14 
De resultaten van de studies en modelprojecten 6.15 t/m 6.19 
Onderzoek van de steunaanvragen 6.20 t/m 6.23 
De besluitvormingsprocedures 6.24 en 6.25 
Kritisch volgen van de uitvoering 6.26 
Het onderzoek van de aanvraag tot betaling van het 
saldo 6.27 en 6.28 
Administratief systeem 6.29 
Conclusie 6.30 
SAMENVATTING VAN DE VOORNAAMSTE OPMERKINGEN 
6.0 Bij de analyse van de uitvoering van de begroting met 
betrekking tot het Europees Sociaal Fonds werd met name 
geconstateerd: 
(a) dat het beheer van de betalingskredieten, bestaande uit 
overdrachten en uit kredieten van het dienstjaar, niet 
overeenkomt met de principes van het Financieel Regle­
ment, dat een afzonderlijk beheer van deze kredieten 
voorschrijft; 6.7 
(b) dat overschrijdingen van kredieten als gevolg van fluc­
tuaties van de ERE-koers door de Commissie pas werden 
gecorrigeerd na afsluiting van het dienstjaar 6.8 t/m 6.10 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 75 
Wat de modelprojecten betreft (hoofdstuk 5.2) werd gecon­
stateerd : 
(c) dat het door de Commissie uitgevoerde voorafgaande 
onderzoek oppervlakkig was, met name wat betreft de 
beheerscapaciteit van de instellingen, de elementen van 
de voorgestelde ramingen van uitgaven en inkomsten en 
de verschillende berekeningswijzen; 
(d) dat de raming van ontvangsten en uitgaven van elk der 
instellingen geen andere bindende waarde had dan het 
vaststellen van het maximumbedrag van de subsidie van 
het Fonds; 
(e) dat de Commissie in het dienstjaar 1980 geen enkele con­
trole bij de begunstigden heeft verricht; 6.26 
(f) dat de Commissie bij de kostenafrekening de wijze van 
i verantwoording van de in de declaratie voorkomende uit­
gavenposten niet systematisch controleert; 6.27 en 6.28 6.20 t/m 6.23 
6.24 en 6.25 
Algemene inleiding 
6.1. De sociale sector valt onder de begrotings­
hoofdstukken 3.0 (uitgaven op sociaal gebied), 3.5 
(uitgaven met betrekking tot de bescherming van de 
mens en zijn milieu), 5.0 tot en met 5.2 (Sociaal 
Fonds) en 5.9 (hulp aan slachtoffers van rampen in 
de Gemeenschap). Samenvatting van de financiële 
gegevens 
Europees Sociaal Fonds (hoofdstukken 5.0, 
5.1 en 5.2) 
'6.2. Tabel 6.1 geeft een gedetailleerd overzicht 
van de voor 1980 beschikbare vastleggingskredieten 
en de aanwending ervan. 
76 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Tabel 6.1 — Voor 1980 beschikbare kredieten voor verplichtingen en de aanwending ervan 
(in milj. ERE) 
\ Kredieten 
\ en 
\ aanwending 
Begrotings- \ 
onderdeel \ Begroting 
(na gewij­
zigde en 
aanvul­
lende 
begrotin­
gen) Reste-. 
rende 
vastleg­
gingskre­
dieten Over­
schrijvin­
gen Op de in 
1979 aan­
gegane 
verplich­
tingen 
vrijgeko­
men en 
. opnieuw 
aange­
wende 
kredieten Defini­
tieve 
kredieten 
((D + 
(2)+(3)+ 
(4) +wijzi­
gingen als 
gevolg van 
fluctuaties 
van de 
ERE-
koers) Op de in 
1980 aan­
gegane 
verplich­
tingen 
vrijgeko­
men en 
opnieuw 
aange­
wende 
kredieten In 1980 
aangegane 
verplich­
tingen (2) Vrijge­
maakte 
kredieten 
ter com­
pensatie 
van over­
schrijdin­
gen Bij de 
afsluiting 
van 1980 
nog reste­
rende 
vastleg­
gingskre­
dieten 
\ (1) (2) (3) (4) (5) (6) (7) (8) (9) 
Landbouw en textiel 5.0.0 29,0 7,0 -6,0 3,9 35,1 0,5 34,2 s 0,9 
Beroepsopleiding 
jongeren 5.0.1.0 250,0 _ + 1,1 20,6 281,1 0,0 285,6 4,5 0,0 
Bevordering 
werkgelegenheid 
jongeren 5.0.1.1 108,0 15,3 -1,1 1,5 111,7 0,7 112,4 0,8 0,0 
Gehandicapten 5.0.2 — — — 0,1 — — — 0,10 
Migrerende 
werknemers 5.0.3 30,0 0,0 6,0 1,1 38,0 37,5 __ 0,5 
Vrouwen 5.0.5 20,0 0,1 — 0,6 21,1 — 21,0 — 0,2 
Totaal hoofdstuk 5.0 437,0 22,4 — 27,7 487,1 !'2 490,7 5,3 1,7 
Verbetering 
werkgelegenheid 5.1.0 395,5 20,8 5,8 32,1 454,6 14,1 449,4 5,2 
Gehandicapten 5.1.1 74,0 0,9 -0,8 3,9 77,2 0,1 77,7 0,5 0,0 
Industriële 
omschakeling 5.1.2 p.m. 5,0 -5,0 — — — — — — 
Totaal hoofdstuk 5.1 469,5 26,7 — 36,0 531,8 14,2 527,1 0,5 5,2 
Hoofdstuk 5.2 
Studies en modelprojecten 3,0 0,1 — 0,0 3,1 — 3,0 — 0,1 
Totaal 909,5 49,2 — 63,7 1 022,0 15,4 1 020,8 5,8 7,0 
(') Geannuleerd bedrag. 
(2) Bedragen vóór vrijmakingen, verricht na 1 januari 1981. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 77 
Er waren aanvragen ingediend voor een bedrag van 6.3. Tabel 6.2 geeft een overzicht van de beschik-
1,625 miljard ERE, waarvan dus in 1980 voor 63 % bare betalingskredieten en de aanwending ervan, 
kon worden voldaan, tegen 60 % in 1979. 
Tabel 6.2 — Voor 1980 beschikbare betalingskredieten en de aanwending ervan 
(in milj. ERE) 
\ Betalingskredieten 
\ en aanwending A. Op de begroting voor 1980 u itgetrokken betalingskredieten B. Overgedragen beta­
lingskredieten 
C. Totaal 
Begrotings­
onderdeel Oorspron­
kelijke 
begroting Over­
schrij­
vingen Aanvul­
lende 
begroting Defini­
tieve 
kredieten Verrichte 
betalin­
gen (») Over­
drachten 
naar 1981 Overge­
dragen 
van 1979 
(na over­
schrijvin­
gen) (2) Verrichte 
betalingen van de in 
1980 ver­
richte 
betalingen 
Begrotings­
onderdeel 
(1) (2) (3) (4) = 
(D + (2) 
+ (3) (5) (6) (7) (8) (9) = 
(5) + (8) 
Landbouw en textiel 5.0.0 15,0 -14,0 4,0 5,0 3,3 1,7 38,0 38,0 41,3 
Beroepsopleiding 
jongeren 5.0.1.0 100,0 + 35,8 52,8 188,6 166,2 22,4 34,0 34,0 200,2 
Bevordering 
werkgelegenhheid 
jongeren 5.0.1.1 35,7 -21,0 28,4 43,1 21,5 21,6 23,6 23,6 45,1 
Gehandicapten 5.0.2 3,0 - 0,8 — 2,2 2,2 •0,0 0,2 0,2 2,4 
Migrerende 
werknemers 5.0.3 22,1 22,1 22,0 0,1 11,3 11,3 33,3 
Vrouwen 5.0.5 5,0 ' — 6,0 11,0 7,1 3,9 10,0 10,0 17,1 
Totaal hoofdstuk 5.0 180,8 — 91,2 272,0 222,3 49,7 117,1 117,1 339,4 
Verbetering 
werkgelegenheid 5.1.0 167,5 -14,0 217,0 370,5 226,1 144,4 98,8 98,8 324,9 
Gehandicapten 5.1.1 25,0 + 14,0 17,2 56,2 53,6 2,6 14,9 14,9 68,5 
Industriële 
omschakeling 5.1.2 p.m. — — — — — — ' — — 
Totaal hoofdstuk 5.1 192,5 — 234,2 426,7 279,7 147,0 113,7 113,7 393,4 
Hoofdstuk 5.2 
Studies en modelprojecten 1,0 — 1,0 2,0 0,1 1,9 2,3 2,3 2,4 
Totaal 374,3 — 326,4 700,7 502,1 198,6 233,1 233,1 735,2 
(') Na opnieuw te zijn geboekt aan het eind van het jaar. 
(2) Overschrijvingen van 2,5 milj. ERE van art. 5.1.2 naar art. 5.1.1. 
Op de oorspronkelijke begroting van 1980 waren 
kredieten tot een totaal van 374,3 milj. ERE uitge­
trokken, tegen 502,5 milj. ERE in 1979, een vermin­
dering dus met 25 %. 
Het totaal van de verrichte betalingen is in vergelij­
king met 1979 gestegen met 23,4 %. De betalingen ten laste van de kredieten van hét 
dienstjaar vertegenwoordigen 73 % van de kredie­
ten, tegen 56 % in 1979 en 49 % in 1978. De overge­
dragen kredieten werden volledig gebruikt. 
De betalingen uit hoofde van in 1980 aangegane 
verplichtingen beliepen in 1980 29 %, tegen 20 % in 
1979 en 5 % in 1978. 
78 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Van het totaal der per 1 januari 1980 nog uitstaande 
betalingsverplichtingen (1 341,4 milj. ERE) werd 
een bedrag van 437,7 milj. ERE betaald (32,6 %). 
6.4. Bij de afwikkeling van nog uitstaande beta­
lingsverplichtingen voor vroegere dienstjaren, waar­
mee in 1979 werd begonnen met het vaststellen van 
een termijn voor de indiening van de betalingsaan-
vragen, kwamen bedragen vrij van dienstjaren vóór 
1979, hetgeen geleid heeft tot annuleringen voor een 
bedrag van 158 milj. ERE. Alleen de nog uitstaande 
betalingsverplichtingen voor het dienstjaar 1974 
werden geheel afgewikkeld. dracht van 1,2 milj. ERE goedgekeurd ter dekking 
van de hulpverlening voor rampen gedurende het 
jaar 1979, waardoor de beschikbare kredieten wer­
den gebracht op 6,2 milj. ERE. In verband met de 
aardbeving in Zuid-Italië werd een aanvullende 
begroting van 40 milj. ERE goedgekeurd. 
In de loop van 1980 werden betalingsverplichtingen 
aangegaan en betalingen verricht voor een bedrag 
van 6 milj. ERE. Voor het aanvullende krediet van 
40 milj. ERE werd aan het eind van het jaar bij 
wijze van voorzorg een betalingsverplichting aange­
gaan, waarvoor echter geen betaling werd verricht. 
Spoedhulp aan slachtoffers van rampen in 
de Gemeenschap (hoofdstuk 5.9) 
6.5. Evenals in de voorgaande jaren was op de 
oorspronkelijke begroting een krediet van 5 milj. 
ERE uitgetrokken. Op 29 mei 1980 werd een over­Diverse activiteiten op sociaal gebied 
(begrotingshoofdstukken 3.0 en 3.5) 
6.6. Tabel 6.3 geeft een samenvatting van de 
begrotingsuitvoering betreffende de hoofdstukken 
3.0 en 3.5. 
Tabel 6.3 — In 1980 beschikbare kredieten en de aanwending ervan 
(in milj. ERE) 
Kredieten 
. en 
aanwending 
Hoofdstuk 
van de 
begroting In 1980 beschikbare kredieten voor 
verplichtingen In 1980 beschikbare kredieten voor 
betalingen Kredieten 
. en 
aanwending 
Hoofdstuk 
van de 
begroting definitieve 
kredieten in 1980 aangegane 
verplichtingen definitieve kre­
dieten (kredieten 
van 1980 en over­
drachten van 
1979) in 1980 
verrichte 
betalingen 
Uitgaven op sociaal 
gebied — hfdst. 3.0 10,3 9,7 17,4 11,4 
Uitgaven met betrekking 
tot de bescherming van de 
mens en zijn milieu — 
hfdst. 3.5 8,6 8,4 12,1 7,4 
Opmerkingen over het Europees 
Sociaal Fonds 
Begrotingsuitvoering 
Beheer van de betalingskredieten 
6.7'. Het blijkt dat de Commissie in haar beheer 
de betalingskredieten en bloc behandelt, zonder rekening te houden met het onderscheid tussen 
overgedragen kredieten en kredieten voor het dienst­
jaar. Zodoende kunnen de overgedragen betalings­
kredieten eveneens dienen ter betaling van verplich­
tingen die ten laste van de toewijzingen van het 
dienstjaar zijn aangegaan. 
Weliswaar zijn de betalingskredieten voor het 
dienstjaar en de overgedragen kredieten formeel 
afzonderlijk in twee verschillende rubrieken behan­
deld, teneinde artikel 6, lid 8, van het Financieel 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 79 
Reglement in acht te nemen, dat bepaalt dat het 
gebruik van de overgedragen kredieten voor ieder 
artikel afzonderlijk in de rekening van het lopende 
begrotingsjaar moet worden verantwoord. De beta­
lingen worden geboekt tegen de overeenkomende 
verplichtingen, hetzij nog niet afgewikkelde van 
voorgaande jaren, hetzij van het dienstjaar. Kenne­
lijk om niet het risico van annuleringen aan het 
einde van het jaar te lopen, worden echter van de 
kredieten van het dienstjaar bedragen overgeboekt 
naar de overgedragen kredieten, wanneer de eerstge­
noemde kredieten niet volledig zijn gebruikt. 
Zoals reeds werd opgemerkt in het verslag van de 
Rekenkamer over het dienstjaar 1979, mogen de 
overgedragen kredieten niet zonder meer gelijk wor­
den gesteld aan de kredieten van het dienstjaar (!). Betalingskredieten dienen ter dekking van de uitga­
ven voortvloeiend uit verplichtingen die „in het 
begrotingsjaar en/of in vroegere begrotingsjaren zijn 
aangegaan", en wel voor het in de begroting opge­
nomen bedrag (Financieel Reglement artikel 1, 
lid 3), 
Overschrijdingen van kredieten als gevolg van 
fluctuaties van de ERE 
6.8. Uit de- maandstaten van de Commissie per 
30 november en per 31 december blijkt dat de 
beschikbare kredieten voor verplichtingen zijn over­
schreden. (Zie tabel 6.4). De aangegane verplichtin­
gen waren op de genoemde data groter dan de 
beschikbare kredieten. 
Tabel 6.4 — Maandstaten waaruit overschrijdingen van kredieten blijken 
(in milj. ERE) 
Nv Maand-
staat per 30. 11. 1980 per 31. 12. 1980 
Begro- Nv 
tings- \ 
onder- \ 
deel Beschikbare 
vastleggings­
kredieten Aangegane 
betalingsver­
plichtingen Overschrij­
ding Beschikbare 
vastleggings­
kredieten Aangegane 
betalingsver­
plichtingen Overschrij­
ding 
5.0.1 281,7 285,9 4,2 281,1 285,6 4,5 
5.0.1.1 — — — ' 111,6 112,4 0,8 
5.1.0 449,7 451,2 1,5 — — — 
5.1.1 77,4 77,9 0,5 77,2 77,7 0,5 
Pas in februari 1981 heeft de Commissie voldoende 
bedragen vrijgemaakt om deze overschrijdingen op 
te vangen. 
De voorstellen tot vrijmaking van bedragen werden 
op 11 februari 1981 door de financieel controleur 
goedgekeurd en onmiddellijk daarna comptabel ver­
werkt in de rekeningen van het dienstjaar 1980. 
De boeking van 1981 was slechts bedoeld om pro­
jecten, waarvan het bedrag bij benadering overeen-1 
komt met de overschrijding, ten laste van het dienst­
jaar 1981 te brengen. 
6.9. De overschrijdingen in de loop van de laatste 
maanden van het jaar zijn te wijten aan het feit dat 
de goedkeuringen in nationale munteenheden lui­den, om comptabiliteitsredenen in ERE worden 
omgerekend tegen de geldende dagkoers en maan­
delijks worden geherwaardeerd, terwijl de beschik­
bare vastleggingskredieten worden vastgesteld in 
ERE. 
Tijdens de voorbereiding van de beschikking betref­
fende de tweede serie goedkeuringen werd bij de 
vaststelling van het bedrag van de beschikbare vast­
leggingskredieten rekening gehouden met: de reste­
rende kredieten van het dienstjaar, de resterende 
kredieten van het voorgaande dienstjaar, de vrijge­
maakte bédragen ten laste van aangegane verplich­
tingen (met inbegrip van die verplichtingen die wel 
reeds rechtsgeldig zijn, maar nog niet comptabel zijn 
verwerkt) alsmede met de automatische correcties 
die resulteren uit de nieuwe waardering in ERE van 
de nog uitstaande betalingsverplichtingen. 
(>) PB C 342 van 31. 12. 1980, punt 7.8. Overschrijdingen van kredieten als gevolg van fluc­
tuaties van de ERE-koers zijn dus na de beschikking 
80 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
betreffende de tweede serie niet uitgesloten, te meer 
daar de Commissie bereid is deze overschrijdingen 
te aanvaarden. In haar beschikking van 15 oktober 
had zij namelijk bepaald dat „het verschil ten laste 
zou worden gebracht van de begroting voor het vol­
gende jaar" (1). 
6.10. De Rekenkamer constateert dat de de Com­
missie handelt in strijd met het Financieel Regle­
ment, enerzijds omdat zij a priori besluit een over­
schrijding die vóór 31 december kan plaatsvinden, 
pas het volgende jaar te corrigeren, en anderzijds 
wegens het niet in acht nemen van artikel 5, dat 
bepaalt dat de betalingsverplichtingen (of de vrijma­
kingen van bedragen) worden geboekt aan de hand 
van de betalingsverplichtingen die tot en met 
31 december zijn aangegaan. Hiermee is dus 
inbreuk gemaakt op de beginselen van het even­
wicht en de eenjarigheid van de begroting. 
Besluitvormingsproces 
6.11. Voor de eerste serie beschikkingen van 1980 
was de procedure als volgt: bijeenkomst van het 
Comité op 15 februari, beschikking van de Commis­
sie op 13 mei, aangaan van de verplichting van 18 
tot en met 24 juni, visum van de financieel contro­
leur van 24 tot en met 29 juli en comptabele verwer­
king in juli en augustus. 
Voor de tweede serie zijn deze data respectievelijk: 
14 juli, 15 oktober, 16 tot en met 22 oktober, 19 tot 
en met 24 november. Hieruit blijkt het trage verloop 
van de administratieve procedure, vooral in het sta­
dium volgend op de beschikking van de Commissie. 
Controles ter plaatse door de Commissie 
6.12. Wat betreft.de controles ter plaatse, uitge­
voerd door de beheersdiensten van het Europees 
Sociaal Fonds, zij opgemerkt dat de in 1979 uitge­
werkte nieuwe formule voor de controle ter plaatse 
in 1980 voor het eerst is toegepast. In 1979 had de 
Commissie de controle ter plaatse voornamelijk 
gebaseerd . 
(a) op het onderzoek van de financierings- en 
beheerssystemen van de voornaamste begunstigden 
en 
(') Document C 80 1313 def. (b) op de klassieke controles van het comptabele 
aspect en het verkrijgen van aanvullende gegevens 
in het kader van het onderzoek van de aanvragen tot 
betaling van het saldo of van de steunaanvragen. 
Voor het dienstjaar 1980 was een twaalftal controles 
van het eerste type gepland in alle Lid-Staten. Som­
mige van deze controles zijn niet doorgegaan, hetzij 
omdat de financieel controleur bezoeken aan 
dezelfde instanties had gepland, hetzij door gebrek 
aan personeel of omdat een andere controle, die 
urgenter was, maar niet op het programma stond, 
vóór moest gaan. Bij de controlebezoeken die vol­
gens het programma plaatsvonden, werd de sys­
teemanalyse toegepast en de resultaten werden 
getest op een aantal dossiers. 
Daarnaast vond een twaalftal klassieke controlebe­
zoeken plaats, waarvan de datum moeilijk van te 
voren kon worden vastgelegd; deze controles wer­
dén uitgevoerd hetzij door analyseren en testen van 
de procedures, hetzij door onderzoek naar de zuiver 
feitelijke en comptabele aspecten. Aldus werden 
ongeveer 45 betalingsaanvragen behandeld. Boven­
dien werden aanvullende gegevens verkregen over 
twee steunaanvragen en zeven dossiers, waarvan de 
betaling nog niet was afgewikkeld. Ook al lijken de 
controleurs aandacht te hebben voor de doelmatig­
heid, dan blijkt dit toch niet uit de verslagen over de 
controlebezoeken ter plaatse. 
6.13. Voor het dienstjaar 1980 had de financieel 
controleur vijf controles ter plaatse gepland. Twee 
daarvan werden uitgevoerd in het kader van het 
onderzoek van de betalingsaanvragen. De drie 
andere zouden de eerste zijn van een serie controle­
bezoeken die tot doel hadden de beheers- en finan­
cieringssystemen van de voornaamste instellingen 
die steun van het Europees Sociaal Fonds ontvan­
gen, door te lichten en te testen op één of meer reeds 
afgesloten dossiers. Deze operatie vindt plaats in het 
kader van de heroriëntering van de taken van het 
DG XX. In de loop van 1980 konden slechts in één 
land de systemen van de gesubsidieerde instellingen 
gedeeltelijk worden doorgelicht. 
Modelprojecten en voorbereidende studies 
(hoofdstuk 5.2 van de begroting) 
Inleiding 
6.14. De Rekenkamer heeft aan deze activiteiten 
bijzondere aandacht geschonken, en wel om de vol­
gende redenen: 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 81 
In de eerste plaats gaat het hier om belangrijke 
werkzaamheden op het gebied van onderzoek en 
verbetering van de communautaire beleidsvormen. 
Immers, hoewel de studies en modelprojecten 
bedoeld zijn om de Lid-Staten en de projectleiders 
in staat te stellen de meest doeltreffende vormen 
van bijstand te kiezen en te zorgen voor een opti­
maal gebruik daarvan, zijn zij tevens bestemd om de 
Raad en de Commissie als leidraad te dienen bij het 
kiezen van toekomstige werkterreinen en om een 
meer efficiënt gebruik van de reeds door het Euro­
pees Sociaal Fonds verleende subsidie te bevorde­
ren. 
Dit constante onderzoek past in het kader van de 
periodieke oriëntering van het beleid en het beheer 
van het Fonds. 
De Commissie heeft deze, betrekkelijk recente, acti­
viteiten op een toenemend aantal gebieden gestimu­
leerd. Daarnaast is ook het aantal jaarlijkse beschik­
kingen ter zake in de laatste jaren regelmatig toege­
nomen (24 in 1976, 26 in 1977, 30 in 1978, 33 in 1979 
en 46 in 1980). 
In de tweede plaats is het interessant te zien hoe de 
Commissie de beheersproblemen in een administra­
tief kader dat verschilt van dat in de andere sectoren 
van het Europees Sociaal Fonds, heeft opgelost. 
Krachtens artikel 7 van verordening (EEG) 
nr. 2396/71 van de Raad (!), gewijzigd bij verorde­
ning (EEG) nr. 2893/77 (2), worden de projecten 
gecofinancierd door het Fonds. 
Op grond van de door de Commissie gegeven goed­
keuringsbeschikking stelt de beheersdienst een con­
tract op tussen de Commissie en het uitvoerend 
orgaan, waarvoor dezelfde algemene voorwaarden 
gelden als voor de studiecontracten van de Commis­
sie; het programma van de werkzaamheden en, 
vanaf 1979, ook het bestek worden bij het contract 
gevoegd. Hierin wordt de maximumdeelneming van 
de Commissie vastgelegd, welke 50 % van de werke­
lijke kosten niet mag overschrijden. Deze beperking 
geldt echter niet voor studies. De Lid-Staten zijn 
niet verplicht de studies en modelprojecten te cofi-
nancieren; aanvullende financiering is mogelijk, 
hetzij met fondsen van de begunstigde, hetzij uit 
iedere andere particuliere of overheidsbron. 
Onderstaande opmerkingen steunen niet alleen op 
het onderzoek van de communautaire beheersproce-
(1) PB L 249 van 10. 11. 1971. 
(2) PB L 337 van 27. 12. 1977. dures, doch tevens op de controle ter plaatse van 13 
dossiers in verschillende landen, waarvan de con­
clusies werden getest op ongeveer 25 dossiers die 
zich in het bezit van de Commissie bevinden. Deze 
controles betroffen voornamelijk modelprojecten, 
welke ongeveer 85 % uitmaken van de goedkeu­
ringsbeschikkingen die in de laatste vijf jaar werden 
gegeven in het kader van hoofdstuk 5.2. 
De resultaten van de studies en modelprojecten 
6.15. Ofschoon de resultaten hiervan niet altijd 
onmiddellijk zichtbaar zijn, moet toch worden 
gewezen op de duidelijke invloed van de acties op 
de verruiming van de kennis. 
6.16. Tijdens de controle ter plaatse is gebleken 
dat de meeste instellingen waarvan het modelpro­
ject was afgesloten, de actie hadden voortgezet in de 
vorm van een normaal project en dat de instellingen 
de uitvoering ervan over het algemeen hadden ver­
beterd. 
Wat het effect van de acties op het niveau van de 
Lid-Staten betreft, hebben de vertegenwoordigers 
van de Rekenkamer kunnen constateren dat ten 
minste één project heeft geleid tot het opstellen door 
de betrokken overheidsdienst van een circulaire, die 
gebaseerd was op de resultaten van het project en 
handelde over een toe te kennen subsidie (voorop­
leiding van sociaal benadeelde en kwetsbare jonge­
ren). 
Ook heeft men duidelijke belangstelling van de kant 
van derde instellingen geconstateerd voor de werk­
wijzen en resultaten van de projecten. Voorts is de 
uitvoering van bepaalde projecten (bij voorbeeld de 
opleiding bedrijfsvestiging) algemeen geworden. 
6.17. Uit het onderzoek van de dossiers betref­
fende de door het Europees Sociaal Fonds periodiek 
georganiseerde studiedagen en bijeenkomsten — de 
laatste jaren hadden deze betrekking op groepen 
van projecten ten gunste van de ontwikkeling van 
plattelandscollectiviteiten, jongeren, kleine en mid­
delgrote bedrijven — is gebleken hoezeer deze stu­
diedagen en bijeenkomsten van invloed zijn op de 
resultaten van de studies en modelprojecten. 
82 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
6.18. De invloed van de studies en modelprojec­
ten op de steunaanvragen uit hoofde van de artike­
len 4 en 5 werd door de Commissie slechts beoor­
deeld voor het begrotingsjaar 1977. Volgens het ver­
slag over dat jaar was ten minste één derde van de 
voltooide modelprojecten rechtstreeks van invloed 
op de indiening van de latere aanvragen uit hoofde 
van de artikelen 4 en 5. 
6.19. Wat het communautaire beleid betreft, werd 
het uitwerken van verordeningen en besluiten her­
haaldelijk geïnspireerd door de resultaten van de 
studies en modelprojecten. Dit was het geval met 
het besluit (EEG) van de Raad nr. 77/804 betref­
fende vaststelling van de voorwaarden voor bijstand 
van het Europees Sociaal Fonds ten gunste van 
vrouwen (!). 
Zo waren deze resultaten soms ook van invloed op 
de jaarlijkse herziening van de richtsnoeren voor het 
beheer (2); in dit verband kan de invoering worden 
genoemd van een aantal prioriteitenniveaus voor 
migrerende werknemers en jongeren. 
Onderzoek van de steunaanvragen 
• Voorafgaand onderzoek naar de beheerscapacitei-
ten van de instellingen die de modelprojecten uit­
voeren 
6.20. Het valt te betreuren dat de beheersdienst 
niet systematisch inlichtingen inwint over de verdere 
activiteiten van de instelling, haar oogmerken, 
financieringssysteem, organisatiestructuur, metho­
den van projectbeheer, boekhoudsysteem, speciali­
satieniveau qua beroeps- en persoonlijke opleiding 
op het gebied van onderzoek, modelprojecten, 
enz ... Bovendien stelt de Commissie formeel geen 
enkele eis ter zake van het beheer. Er is derhalve geen garantie 
(a) dat het beheer van de instellingen verantwoord 
is. Tijdens de controles ter plaatse werd in 
enkele gevallen geconstateerd dat het beheer 
van de instellingen niet geheel verantwoord 
was. 
Zo bleek dat een bepaalde instelling slechts 
voor ongeveer een derde van de door het Fonds 
betaalde voorschotten bewijsstukken kon over­
leggen. Er werd geen boekhouding per project 
bijgehouden en de tot op dat moment verrichte 
uitgaven werden alleen ten laste van de groot­
boekadministratie gebracht. Reeds bij het indie­
nen van de aanvraag bij het Fonds was er als 
financieringsplan, slechts een ontwerp voor 
financiële steun van een overheidsorgaan, dat 
geheel was afgestemd op het verkrijgen van de 
communautaire steun. Het ontbreken van deze 
gelden zou een verklaring kunnen zijn voor de 
huidige staat van niet-uitvoering van de projec­
ten. 
(b) dat, mede wegens het ontbreken van een gron­
dige controle op de projecten die aan het Fonds 
worden voorgelegd, de Commissie geen activi­
teiten van de instelling financiert, die niet onder 
het contract vallen of dat het gedeelte van de 
gemeenschappelijke uitgaven (leiding, admini­
stratie) die aan het project worden toegerekend, 
juist zijn geraamd. 
Bij een instelling werd zelfs geconstateerd dat 
de door het Europees Sociaal Fonds verstrekte 
voorschotten niet uitsluitend werden gebruikt 
voor het dekken van de subsidiabele uitgaven. 
De andere controles ter plaatse hebben overi­
gens aangetoond dat de mogelijkheid tot verant­
woording hiervoor van geval tot geval verschilt. 
(c) dat de instellingen, behalve waarborgen betref­
fende financiering en beheer, ook in staat zijn 
de nodige garanties te verschaffen dat zij 
beschikken over de specialisatie die de uitvoe­
ring der projecten vereist. Gebleken is dat dit 
niet altijd van meet af aan het geval is. 
(d) dat de financiering van dat deel van de uitga­
ven, dat niet voor rekening komt van het Euro­
pees Sociaal Fonds, is verzekerd. 
Gebleken is dat de dossiers slechts zelden gegevens 
bevatten over de hierboven genoemde factoren, het­
geen vooral van nadeel kan zijn wanneer het instel­
lingen betreft, die bij het Europees Sociaal Fonds 
onbekend zijn. • De criteria voor de subsidiabiliteit van de projec­
ten (3) 
6.21. Deze criteria, die een concrete weergave 
behoren te zijn van de algemene doelstelling als 
(') PB L 337 van 27. 12. 1977. 
(2) PB C 119 van 14. 5. 1980. (}) PB C 159. van 26.6. 1979 — Richtsnoeren voor het 
beheer van het Europees Sociaal Fonds gedurende de 
jaren 1980-1982. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 83 
omschreven in artikel 7 van verordening (EEG) 
nr. 2396/71 van de Raad, zijn te algemeen van aard, 
zodat een automatische selectie uitgesloten is. Dit 
geldt bij voorbeeld voor het criterium „vernieuwend 
karakter", dat door de beheersdienst slechts impli­
ciet wordt geconcretiseerd door een onvolledige lijst 
van gebieden waarop de modelprojecten en studies 
betrekking kunnen hebben. Hiertoe behoren onder 
meer de volgende gebieden, waarvoor geen prioritei­
ten zijn vastgesteld: sociale doelgroepen met hun 
problemen van algemene vorming en beroepsoplei­
ding, bepaalde bedrijfstakken of regio's, het ontwik­
kelen en beproeven van nieuwe opleidingsmetho­
den, het creëren van nieuwe beroepen,... Bij een zo 
algemene omschrijving was het onvermijdelijk dat 
het predicaat „vernieuwend" aan alle geteste projec­
ten werd toegekend. 
• Wijze van berekening van de uitgaven 
6.22. Wat de uitgavenramingen betreft, blijkt er 
voor de betrokken instelling geen systematische ver­
plichting te bestaan om de wijze van berekening van 
de verschillende elementen toe te lichten, terwijl er 
hiervoor ook geen voorschriften zijn die in acht 
moeten worden genomen. Geconstateerd werd dat: 
(a) het aan de hand van de gegevens in het dossier 
niet steeds mogelijk is de wijze van berekening 
te bepalen; 
(b) de uitgaven op uiteenlopende wijze worden 
berekend: berekening van de directe kosten aan 
de hand van de grootboekadministratie of van 
eenheidskosten, gebaseerd op een analytische 
boekhouding, berekening van de afschrijvingen 
op grond van uiteenlopende percentages ... 
• De voorschriften betreffende subsidiabele kosten 
6.23. Deze voorschriften zijn te vaag. Bepaalde 
gedeclareerde kosten zijn niet subsidiabel, zoals bij 
voorbeeld de geraamde „onvoorziene uitgaven". 
Bovendien geeft het percentage van de administra­
tieve kosten op het totaal van de geraamde kosten 
vrij grote verschillen te zien, tot een geconstateerd 
maximum van 30 %. De besluitvormingsprocedures 
6.24. Opgemerkt zij dat wat het contract betreft, 
de door de instelling ingediende raming van ont­
vangsten en uitgaven niet werkelijk bindend is. 
Voor de contracten van vóór 1979 had deze raming 
geen ander doel dan het vaststellen van het maxi­
mumbedrag van de subsidie, aangezien de uiteinde­
lijke betalingen, tot dit maximum, geschiedden op 
grond van de werkelijke uitgaven. 
Hoewel sedert 1979 de raming van ontvangsten en 
uitgaven systematisch als bijlage bij het contract 
wordt gevoegd, maakt zij hiervan toch geen integre­
rend bestanddeel uit. De Commissie geeft toe dat de 
werkelijke uitgaven, evenals voorheen, van de 
raming van ontvangsten en uitgaven kunnen afwij­
ken, maar zij wil toch wel dat daaraan de hand 
wordt gehouden wat betreft de daarin genoemde 
soorten van uitgaven en de aard van de acties. Het 
niet-bindend zijn van bovenbedoelde raming, 
behalve dan voor het vaststellen van de maximum­
subsidie, doet ook afbreuk aan de waarde op het 
stuk van het beheer, hetgeen wordt bevestigd door 
de constatering tijdens de controles ter plaatse dat 
de details van de uitgavenramingen bij sommige 
instellingen niet of niet meer beschikbaar waren, 
hoewel de laatsten hadden beweerd ze te kunnen 
reconstrueren. 
6.25. In verschillende gevallen is gebleken dat het 
ondertekende contract niet overeenstemde met de 
eigenlijke ramingen van de instelling en zelfs niet 
met de werkelijke stand van uitvoering van het pro­
ject op,het moment van ondertekening. Zo bleek bij 
voorbeeld bij het controlebezoek aan een instelling 
dat er een fase van voorafgaand onderzoek was 
geweest in 1979, zoals was voorzien in de oorspron­
kelijke aanvraag om bijstand, terwijl deze fase in het 
in augustus 1980 opgestelde contract in 1980 werd 
gesitueerd. Bij een andere instelling was het contract 
gebaseerd op een raming van ontvangsten en uitga­
ven en op een planning van de uitvoering, die nau­
welijks vergelijkbaar waren en waarin trouwens de 
eigenlijke ramingen moeilijk als zodanig herkenbaar 
waren. 
Kritisch volgen van de uitvoering 
6.26. Sinds enkele jaren verricht de Commissie 
vrijwel geen enkele controle ter plaatse meer. 
Bovendien doet zij geen poging om informatie te 
verkrijgen over de controles op de instellingen en 
gebruik te maken van de uitkomsten van deze con­
troles. Gebleken is echter dat de meeste van deze 
instellingen min of meer regelmatig worden gecon­
troleerd op financiële en pedagogische aspecten. 
Deze externe controles worden uitgevoerd door 
$4 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
financieel commissarissen, toezichthoudende minis­
teries en subsidie verlenende instellingen. 
Het onderzoek van de aanvraag tot betaling van het 
saldo Zo worden bepaalde punten van het contract, zoals 
het aantal begunstigden en het inzenden van rap­
porten vóór een bepaalde datum, niet altijd in acht 
genomen. De Commissie heeft deze lacunes wel 
opgemerkt, doch schrijft ze toe aan de moeilijkhe­
den waarmee sommige begunstigden in dè huidige 
economische situatie te kampen hebben. 
6.27. De Commissie tracht onvoldoende zich op 
de hoogte te stellen enerzijds van de wijze waarop 
de gedeclareerde uitgaven in de kostenafrekening 
worden opgenomen, en anderzijds van de effectieve 
financiering van dat deel van de uitgaven dat niet 
voor rekening komt van het Europees Sociaal 
Fonds. 
De test op een aantal dossiers heeft aangetoond dat 
<de wijze van verantwoording van de effectieve uit­
gaven slechts gedeeltelijk in de dossiers is terug te 
vinden: sommige dossiers bevatten zelfs geen enkel 
gegeven over de financiering van dat deel van de 
uitgaven, dat niet door het Fonds was gedekt. 
Er is dan ook geen enkele garantie: 
((a) dat de wijze waarop de uitgaven worden toege­
rekend voor alle instellingen min of meer gelijk 
is, Avelk feit tijdens de controle ter plaatse her­
haaldelijk werd geconstateerd; 
(b) dat alle gedeclareerde uitgaven subsidiabel zijn; 
dit geldt voor die posten die geen uitgaven vor­
men in de zin van het contract, zoals het 
bedrijfskapitaal. Twijfelachtig is ook of de kos­
ten voor de aanschaf van materiaal dat gebruikt 
is voor de fabricage van verkochte produkten, 
subsidiabel zijn. Voorts werden bij een andere 
instelling onder het verantwoorde bedrag kosten 
aangetroffen, die betrekking hadden op perio­
den die lagen vóór de datum van de aanvraag 
en vóór de door het contract bestreken periode, 
zodat het «ook hier twijfelachtig was of deze kos­
ten voor veigoeding in aanmerking kwamen. 
6.28. De Commissie doet niet genoeg moeite om 
er voor te zorgen dat het contract op alle punten 
wordt nagekomen. Administratief systeem 
6.29. De interne dossiers die de Rekenkamer 
heeft geraadpleegd en die voornamelijk betrekking 
hadden op de periode vóór 1980, werden niet op 
uniforme wijze bijgehouden en soms ontbreken er 
zelfs belangrijke documenten aan de hand waarvan 
het communautaire beheer van de studies of model­
projecten kan worden gevolgd (correspondentie, 
notulen van vergaderingen, verslagen,...). 
Vanwege de verscheidenheid van de gefinancierde 
acties en het belang dat moet worden gehecht aan 
de resultaten ervan is het ten zeerste gewenst dat de 
Commissie aan dit punt de nodige aandacht 
besteedt. 
Conclusie 
6.30. Zoals blijkt uit voorgaande opmerkingen 
heeft de Rekenkamer een aantal tekortkomingen 
geconstateerd in de activiteiten met betrekking tot 
de modelprojecten. 
De resultaten hangen uiteindelijk alleen af van de 
waarde van de initiatieven en van het beheer van de 
instellingen. Wat de laatsten betreft, is de balans vrij 
positief, doch de zwakheden die zijn geconstateerd, 
impliceren dat de Commissie zich opnieuw dient te 
beraden op een meer systematische en betrouwbare 
methode bij het zoeken naar initiatieven en bij het 
vaststellen van de beheersvoorschriften. 
Ook behoort de Commissie meer aandacht te beste­
den aan de controle op deze werkzaamheden. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeienschappen 85 
HOOFDSTUK 7 
Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) 
INHOUD Paragraaf 
Samenvatting van de voornaamste opmerkingen 7.0 
Algemene inleiding 7.1 t/m 7.3 
Overzicht van de financiële gegevens 7.4 t/m 7.10 
Opmerkingen naar aanleiding van de financiële gegevens ver­
vat in de rekeningen 7.11 t/m 7.13 
Opmerkingen naar aanleiding van het onderzoek van het sys­
teem van toekenning en beheer van de bijstand op commu­
nautair en nationaal niveau 7.14 t/m 7.27 
SAMENVATTING VAN DE VOORNAAMSTE OPMERKINGEN 
7.0. De voornaamste opmerkingen in dit hoofdstuk zijn als 
volgt: 
a) Er zijn verschillen geconstateerd in de saldi der toewij­
zingen aan de Lid-Staten. 7.11 
b) De boekhoudbescheiden zijn ontoereikend. 7.12 
c) De verplichtings- en betalingsoperaties zijn geconcen­
treerd tegen het einde van het begrotingsjaar. 7.13 
d) De Rekenkamer heeft een gebrek aan overeenstemming 
vastgesteld tussen de projecten en de doelstellingen van 
de programma's voor regionale ontwikkeling. 7.14 t/m 7.18 
e) Voor de regionale projecten hanteren de Lid-Staten ver­
schillende methoden voor het berekenen van het aantal 
gecreëerde arbeidsplaatsen. 7.19 
f) Er zijn lacunes geconstateerd in de uitvoering en het 
effectieve gebruik van de investeringen. 7.20 t/m 7.26 
g) Het effect van de steunmaatregelen op de regionale ont­
wikkeling kan niet in voldoende mate worden beoor­
deeld. 7.27 
86 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Algemene inleiding 
7.1. Het EFRO werd opgericht bij verordening 
(EEG) nr. 724/75 van de Raad van 18 maart 
1975 (•), later gewijzigd bij verordening (EEG) 214/ 
79 van de Raad van 6 februari 1979 (2); het Fonds 
heeft ten doel de voornaamste regionale oneven­
wichtigheden in de Gemeenschap, welke met name 
het gevolg zijn van het overwicht van de agrarische 
sector, industriële veranderingen en een structureel 
tekort aan werkgelegenheid, op te heffen. 
In de voornoemde verordeningen zijn de interven-
tievoorwaarden en het beheer van het Fonds vastge­
legd. De toewijzing voor het Fonds wordt met 
ingang van het dienstjaar 1978 jaarlijks vastgesteld 
in de algemene begroting van de Gemeenschappen. 
De toewijzing is voor 95 %, volgens een verdeelsleu­
tel tussen de landen, bestemd voor communautaire 
acties ter ondersteuning van de door de Lid-Staten 
vastgestelde maatregelen ter zake van het regionaal 
beleid, terwijl het saldo van 5 % wordt gebruikt voor 
specifieke communautaire maatregelen ten behoeve 
van de regionale ontwikkeling, gewoonlijk aange­
duid met acties buiten quotum. 
De voor het Fonds geldende interventiebepalingen 
zouden vóór 1 januari 1981 aan een nieuw onder­
zoek worden onderworpen. Bij verordening (EEG) 
3325/80 van de Raad van 16 december 1980 (3) werd 
dit onderzoek een jaar uitgesteld en werd tevens 
voor 1981, in verband met de toetreding van Grie­
kenland tot de Gemeenschap, de nieuwe verdeel­
sleutel tussen de Lid-Staten voor de „quotum"-
acties vastgesteld. 
7.2. In de loop van het begrotingsjaar heeft de 
Raad overigens besloten verordening (EEG) 2744/ 
80 van 27 oktober 1980 (4) tot invoering van, buiten 
het kader van het EFRO vallende, aanvullende 
maatregelen ten behoeve van het Verenigd Konink­
rijk, welke in beginsel betrekking hebben op regio's 
die op 1 januari 1980 geheel of gedeeltelijk onder 
een stelsel van regionale overheidssteun vielen. 
Voor deze aanvullende maatregelen was in hoofd­
stuk 5.8 van de begroting van 1980 (niet-gesplitste kredieten) een begrotingsonderdeel p.m. opgeno­
men, hierop werd, bij aanvullende begroting en 
door middel van overschrijving (5), een bedrag aan­
gewezen van 193,5 miljoen ERE. 
Op 31 december 1980 besloot de Commissie tot toe­
kenning van een financiële bijdrage tot een bedrag 
van 193,5 miljoen ERE voor diverse infrastructuur-
werkzaamheden in het kader van twee speciale pro­
gramma's voor Wales en het noordwesten van Enge- -
land, en een betaling van 174,2 miljoen ERE, ofwel 
90 % van de toegekende steun, vond plaats bij wijze 
van voorschot, conform de bepalingen van artikel 5, 
lid 3, van bovengenoemde verordening. 
7.3. De Commissie heeft in 1980 17 bezoeken ter 
plaatse in de Lid-Staten afgelegd met het doel de 
interventies van het EFRO te controleren. De 
Rekenkamer is bij vier van deze controles tegen­
woordig geweest en zij heeft voorts zelf tien contro­
les ter plaatse uitgevoerd, die betrekking hadden op 
85 projecten, namelijk 57 industriële en 28 infra­
structuurprojecten. Onderstaand volgt een overzicht 
van de resultaten van de door de Rekenkamer gedu­
rende het begrotingsjaar uitgevoerde controles op de 
werkzaamheden van het EFRO. 
Overzicht van de financiële gegevens 
Vastleggingskredieten en de aanwending 
daarvan 
7.4. De bestaande situatie op dit gebied is weer­
gegeven in tabel 7.1. 
(5) Het betreft hier een overschrijving naar de begroting 
van 1980 van kredieten van 1979, die naar 1980 zijn 
overgedragen. Een dergelijke procedure tot overschrij­
ving van kredieten van het ene begrotingsjaar naar het 
andere, welke reeds eerder werd toegepast voor andere 
(') PB L 73 van 21. 3. 1975, blz. 1. communautaire beleidsmaatregelen, werd door de 
(2) PB L 35 van 9. 2. 1979, blz. 1. Rekenkamer bekritiseerd in punt 1.10 van haar Jaar-
(3) PB L 349 van 23. 12. 1980, blz. 10. verslag 1979, PB C 342 van 31.12. 1980 en in 
(4) PB L 284 van 29. 10. 1980, blz. 4. punt 1.14 van het onderhavige Jaarverslag. 
31. 12. 81 1 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 87 
Tabel 7.1 — In 1980 beschikbare vastleggingskredieten, beloop en aanwending 
(in milj. ERE) 
Kredieten 
^s^en aanwending 
Begrotings-
hoofdstuk Begroting 
1980 Over­
schrij­
ving Reste­
rend 
van de 
begroting 
1979 Vrijgeko­
men 
bedragen Aanpas­
sing (fluc­
tuaties 
ERE) Defini­
tieve kre­
dieten In 1980 
aange­
gane 
verplich­
tingen Nog res­
terend 
bij 
afsluiting 
van 1980 
Quotum-acties 
(hoofdstuk 5.5) 
Acties buiten quotum 
(hoofdstuk 5.6) 
Totaal 1 106,8 +45,0 3,2 25,5 -10,8 1 169,7 1 137,8 31,9 
58,2 —45,0 45,0 — — 58,2 — 58,2 
1 165,0 — 48,2 25,5 -10,8 1 227,9 1 137,8 90,1 
7.5. De verplichtingen voor het begrotingsjaar 
belopen 1 137,8 miljoen ERE ofwel 92,7 % van de 
beschikbare kredieten, terwijl dit percentage in 1979 
95,2 en in 1978 92,7. bedroeg, en zij betreffen uitsluit 
tend acties onder quotum. De kredieten bestemd 
voor specifieke acties buiten beschouwing gelaten, 
komen de verplichtingen overeen met 97,3 % van de 
toewijzing, terwijl dit percentage in 1979 99,6 en in 
1978 97,4 bedroeg. De uitsplitsing per land van de 
verplichtingen voor het begrotingsjaar is gegeven in 
tabel 7.3, welke tevens een overzicht geeft van de in 
1980 verrichte betalingen en de ultimo 1980 nog te 
betalen bedragen. 
7.6. In 1980 heeft het EFRO steun verleend aan 
2563 projecten, hetgeen overeenkomt met een totaal 
aan te verwachten investeringen van ongeveer 
10 607 miljoen ERE. Het niet-bestede gedeelte van 
de toewijzing van 1980 (31,8 miljoen ERE voor quo-
tum-acties) zal voor het begrotingsjaar 1981 kunnen 
worden gebruikt, overeenkomstig artikel 6, lid 2, 
paragraaf a) van het Financieel Reglement van 
21 december 1977. 
7.7. In 1980 werd geen enkele maal steun toege­
kend in de vorm van een gedeeltelijke rentesubsidie 
in de zin van artikel 4, lid 2, paragraaf b) van de 
EFRO-verordening. Tot dusver heeft het EFRO 
slechts één keer tot een dergelijke steunactie beslo­
ten en wel in juli 1979 voor de bouw van een instal­
latie voor de opwekking en distributie van elektrici­
teit in Noord-Ierland. Vertraagde uitvoering van de 
,,buiten-quotum-acties" 
7.9. De uit 1979 resterende vastleggingskredieten 
betroffen voor 45 miljoen ERE specifieke commu­
nautaire maatregelen als bedoeld in hoofdstuk 5.6 
van de begroting (de „acties buiten quotum"). Door 
de vertraagde uitvoering van deze acties, waarvan 
de eerste pas op 7 oktober 1980 officieel door de 
Raad werden vastgesteld, werd het krediet van 45,0 
miljoen ERE in 1980 in zijn geheel overgeschreven 
naar de quotum-acties als bedoeld in hoofdstuk 5.5 
van de begroting. (Van 1979 overgedragen naar 
1980). 
Hetzelfde was ook in 1979 het geval met de toewij­
zing voor het begrotingsjaar 1978, bestemd voor de 
„acties buiten quotum" (29,1 miljoen ERE). De 
vastleggingskredieten voor het begrotingsjaar 1980 
(58,3 miljoen ERE) bleven per 31 december beschik­
baar, aangezien op die datum nog geen enkele ver­
plichting kon worden geboekt voor specifieke com­
munautaire maatregelen. 
7.8. In 1980 werd door het Fonds eveneens steun 
toegekend voor het uitvoeren van studies. Deze 
financiering, in de zin van artikel 12 van de gewij­
zigde verordening 724/75, betrof 16 infrastructuur­
studies (13 in Italië, 1 in Denemarken, 1 in Ierland, 
1 in het Verenigd Koninkrijk), waarmee een totaal­
bedrag gemoeid was van 7,6 miljoen ERE. De betalingskredieten en de aanwending, 
daarvan 
7.10. De voornaamste elementen van de beta­
lingskredieten zijn samengevat in tabel 7.2. 
88 Publikatieblad van cie Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Tabel 7.2 — In 1980 beschikbare betalingskredieten en de aanwending daarvan 
(in milj. ERE) 
Nv Kredieten en 
aanwending 
Hoofdstuck van 
de begroting Ny Begroting 1980 Overdrachten van 1979 Totaal 1980 Nv Kredieten en 
aanwending 
Hoofdstuck van 
de begroting Ny Defini­
tieve 
kredie­
ten Betalin­
gen Over­
drach­
ten 
naar 
1981 Overge­
dragen Over­
schrij­
vingen Defini­
tieve 
kredie-
teri Betalin­
gen Totaal 
der 
beschik 
bare 
kredie­
ten Totaal 
der 
betalin­
gen 
Quotum-acties 
(hoofdstuk 5.5) 
Acties buiten 
quotum 
(hoofdstuk 5.6) 
Totaal 392,4 387,7 4,7 
10,6 — 10,6 
403,0 387,7 15,3 323,0 +16,0 339,0 339,0 
16,0 -16,0 — — 
339,0 — 339,0 339,0 731,4 726,7 
10,6 — 
742,0 726,7 
De betalingen bedragen in totaal 726,7 miljoen 
ERE, hetgeen overeenkomt met een volledige uit­
putting van de overgedragen betalingskredieten en 
met een gebruik tot een bedrag van 387,7 miljoen 
ERE ofwel 96,2% van de voor 1980 beschikbare 
kredieten. De ongebruikt gebleven betalingskredie­
ten (15,3 miljoen ERE, waarvan 10,6 miljoen ERE 
voor hoofdstuk 5.6) werden overgedragen naar 1981. 
In 1979 had het totaal der betalingen iets meer 
bedragen dan 513 miljoen ERE en de op de begro­
ting voor 1979 uitgetrokken betalingskredieten 
waren slechts voor ongeveer één derde gebruikt. Omtrent één derde van de betalingen werd verricht 
op grond van de bepalingen van artikel 8, lid 3, van 
de gewijzigde EFRO-verordening betreffende „ver­
snelde" betalingen. Het gaat hierbij om restituties 
aan Lid-Staten, welke kunnen gaan tot 75 % van het 
bedrag van de steun, op voorwaarde dat ten minste 
30 % van de betalingen op grond waarvan de steun 
van het Fonds wordt berekend, is verricht. 
In dergelijke gevallen is dat deel van de steun dat 
voor rekening komt van het EFRO, doorgaans gro­
ter dan overeenkomt met de stand van uitvoering 
van de gesubsidieerde investeringen. 
Tabel 7.3 — Verplichtingen en betalingen in 1980 per Lid-Staat 
(in milj. ERE) 
N. Analyse 
Lid-Staat Nog te betalen 
per 31. 12. 
1979 ln 1980 aan­
gegane verplich­
tingen ln 1980 ver­
richte betalin­
gen op de nog 
te betalen 
bedragen per 
31. 12. 1979 In 1980 ver­
richte betalin­
gen wegens 
verplichtingen 
van 1980 Annulering 
van verplich­
tingen, waar­
door de kre­
dieten 
beschikbaar 
kwamen Aanpassing 
van de nog 
resterende 
verplichtingen 
als gevolg van 
fluctuaties van 
de ERE-koers Nog te betalen 
per 31. 12. 
1980 
België 19,0 11,6 (1,0%) 5,6 0,9 0,0 - 0,3 23,7 
Denemarken 11,4 12,0 (1,0%) 8,0 1,4 0,0 - 0,3 13,7 
Duitsland 63,9 69,0 (6,1 %) 32,6 17,9 2,4 - 2,0 78,2 
Frankrijk 195,7 194,8 (17,1%) 63,2 36,5 0,0 - 3,9 286,9 
Ierland 65,8 76,9 (6,8 %) 25,3 44,3 2,5 - 1,0 69,8 
Italië 493,5 473,9 (41,7%) 180,4 68,7 13,8 -18,5 686,0 
Luxemburg 1,5 0,5 (0,0 %) 0,6 0,4 — - 0,0 0,9 
Nederland 18,5 22,3 (2,0 %) 2,6 5,2 — - 0,2 32,9 
Verenigd Koninkrijk 263,5 276,8 (24,3%) 137,1 96,1 6,8 + 37,0 337,2 
Totaal 1 132,8 1 137,8 (100,0 %) 455,4 271,4 25,5 10,8 1 529,3 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 89 
Opmerkingen naar aanleiding van de 
financiële gegevens vervat in de 
rekeningen 
Verschillen in de saldi der toewijzingen aan 
de Lid-Staten 
7.11. Overeenkomstig de interpretatie die is neer­
gelegd in de notulen van de vergadering van de 
Raad van 6 februari 1979 en die ook door de Com­
missie wordt gevolgd, blijven de percentages welke 
gelden voor de verdeling van de middelen van het 
EFRO over de Lid-Staten, zoals die zijn vastgelegd 
in artikel 2 van de verordening houdende oprichting 
van het EFRO, gedurende drie jaar van kracht, 
namelijk van 1978 tot en met 1980. 
Om zeker te zijn van een juiste toepassing van de 
quotaregeling, verdeelt de Commissie de voor ieder begrotingsjaar uitgetrokken vastleggingskredieten 
over de Lid-Staten. De aldus verkregen toewijzingen 
worden gewijzigd bij het vrijkomen van bedragen of 
bij aanpassing van verplichtingen als gevolg van 
fluctuaties van de ERE-koers. 
Dat deel van de toewijzing voor een land, dat aan 
het einde van het begrotingsjaar niet is gebruikt res­
pectievelijk ultimo 1978 en 1979 teveel is gebruikt, 
wordt overgedragen naar het volgende jaar en wordt 
gevoegd bij respectievelijk in mindering gebracht 
van de toewijzing voor het betrokken land voor het 
nieuwe jaar. 
De met deze methode verkregen resultaten zijn voor 
iedere Lid-Staat afzonderlijk weergegeven in tabel 
7.4. Per 31 december 1980 bleef voor België en 
Luxemburg, en in mindere mate voor Denemarken, 
nog een betrekkelijk groot gedeelte van de toewij­
zingen beschikbaar. Daarentegen constateert men 
voor Nederland een overschrijding met 0,2 % van de 
tóewijzing. 
Tabel 7.4 — Gebruik van de vastleggingskredieten van het EFRO (quotum-acties) over een periode van drie jaar 
(in milj. ERE) 
Analyse 
Lid-Staat N. Vastleggingskre­
dieten 1978, 
1979 en 1980 
voor quotum­
acties, vermeer­
derd met de 
overgeschreven 
kredieten voor 
acties buiten 
quotum Totaal vrijgeko­
men bedragen 
en aanpassingen 
van verplichtin-
' gen als gevolg 
van de fluctuatie 
van de ERE-
koers in 1978, 
1979 en 1980 Totaal In 1978, 1979 en 
1980 aangegane 
verplichtingen, 
verminderd met 
de in 1978 aan­
gegane verplich­
tingen ten laste 
van ultimo 1977 
nog resterende 
vastleggingskre­
dieten Nog beschikbaar 
saldo Verhouding tus­
sen kolom (5) en 
kolom (3) Analyse 
Lid-Staat N. 
(1) (2) (3) (4) (5) (6) 
België 36,6 0,4 37,0 26,9 10,1 27,3 % 
Denemarken . 31,6 0,8 32,4 28,7 3,7 11,4% 
Duitsland 158,0 8,3 166,3 162,4 3,9 2,3 % 
Frankrijk 443,9 4,7 448,6 436,8 11,8 2,6 % 
Ierland 170,0 5,5 175,5 174,2 1,3 0,7 % 
Italië 1 037,0 49,6 1 086,6 1 082,2 4,4 0,4 % 
Luxemburg 2,4 0,0 2,4 1,8 0,6 . 25,0 % 
Nederland 41,6 0,1 41,7 41,8 -0,1 -0,2% 
Verenigd Koninkrijk 711,6 ' -20,7 690,9 686,4 4,5 0,6 % 
Totaal • 2 632,7 48,7 2 681,4 2 641,2 40,2 1,5 % 
Hierbij zij opgemerkt dat de Commissie voor 1978, 
in tegenstelling tot 1979 en 1980, geen rekening 
heeft gehouden met het effect dat de aanpassing van 
verplichtingen, die een gevolg was van de fluctuatie 
van de ERE-koers, had op de toewijzingen. Dit ver­klaart dat de aan het einde van de periode 1978-
1980 nog beschikbare saldi van de toewijzingen aan 
de landen, zoals deze blijken uit tabel 7.4, de vol­
gende verschillen vertonen ten opzichte van de 
90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
bedragen in de door de Commissie overgelegde 
rekeningen (in ERE): 
België 
Denemarken 
Duitsland 
Frankrijk " 
Ierland 
Italië 
Luxemburg 
Nederland 
Verenigd Koninkrijk 
Totaal - 100 839 
- 80 006 
- 597 035 
+ 98 393 
+ 1 102 679 
+ 4 110 059 
7 540 
- 181 167 
+ 3 995 974 
8 340 518 van vergelijkingen tussen ramingen en uitvoering 
veel tijd gemoeid met het uitwerken van de gege­
vens. 
Gezien het aantal gesubsidieerde investeringen, 
blijkt het eveneens moeilijk analyses te maken van 
de stand van de projecten per regio, per soort inves­
tering (wegen, havens, waterleidingen, ...), per sec­
tor van bedrijvigheid (primaire, secundaire, tertiaire 
sector, enz. ...), en met het oog op het toenemend 
aantal steunacties van het EFRO moet worden 
gestreefd naar het uitwerken en up to date houden 
van vollediger financiële gegevens door invoering 
van een gecomputeriseerd systeem voor het beheer 
van het Fonds. 
Ontoereikendheid van de 
boekhoudbescheiden 
7.12. Reeds in het vorige Jaarverslag van de 
Rekenkamer (!) werd gewezen op het uiterst sum­
miere karakter van de boekhoudgegevens die over 
het beheer van het EFRO beschikbaar zijn. 
De desbetreffende afdeling van de Commissie 
beschikt niet over de nodige bescheiden aan de 
hand waarvan de uitvoering van ieder project kan 
worden gevolgd, en draagt zelfs geen kennis van 
ieder afzonderlijk besluit tot steunverlening, dat 
betrekking kan hebben op verschillende projecten. 
Documenten van deze aard worden bewaard bij de 
beheersdiensten van het Fonds, echter uitsluitend in 
de vorm van met de hand geschreven kaarten waar­
van geen overzichten of andere samenvattingen 
bestaan. 
Voorts verdient het afkeuring dat het aan de hand 
van de boekhoudbescheiden van de Commissie niet 
mogelijk is een overzicht samen te stellen van de 
uitvoering der verplichtingen, met een specificatie 
van de kredieten ten laste van de verschillende 
begrotingsjaren. Bij gebrek aan een dergelijke ana­
lyse worden de nog uitstaande verplichtingen van 
de diverse voorafgaande begrotingsjaren bij elkaar 
genomen en bij het afstemmen van de verplichtings-
of betalingsrekeningen met de daarop betrekking 
hebbende besluiten tot steunverlening moet dus 
voor iedere Lid-Staat in feite worden uitgegaan van 
de gezamenlijke, sedert de oprichting van het Fonds 
gefinancierde projecten. Hierdoor is bij het maken Bijzonder hoge concentratie van 
verplichtings- en betalingsoperaties tegen het 
einde van het begrotingsjaar 
7.13. De boeken van het EFRO geven een zeer 
hoge concentratie van verplichtings- en betalings­
operaties in de maand december te fcien. Voor 1980 
ontstaat het volgende beeld: 
Tabel 7.5 — Concentratie van verplichtings- en 
betalingsoperaties 
(in milj. ERE) 
Tijdvak 
Operatie gedurende het 
hele begrotingsjaar 
1980 hiervan in 
december 
Verplichtingen 1 137,8 525,6 (46,3 %) 
Betalingen 726,7 349,5 (48,1 %) 
Bijna de helft van de verplichtings- en betalingsope­
raties werd dus in de boeken verwerkt in de loop 
van de laatste maand van het begrotingsjaar, het­
geen buitensporig is en een nadelige invloed kan 
hebben op het goede verloop van de werkzaamhe­
den in verband met het onderzoek van zowel de 
steunaanvragen als de restituties. 
(») PB C 342 van 31. 12. 1980. Wat ook de redenen mogen zijn-voor een dergelijke 
concentratie, die op haar beurt samenhangt met de 
Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 91 31. 12. 81 
wijze waarop de Lid-Staten de steun- of betalings-
aanvragen indienen, alsmede met het tijdschema 
van de werkzaamheden van de comités die van 
advies moeten dienen over de ontwerp-besluiten tot 
steunverlening, er dient te worden gestreefd naar 
een betere verdeling van de verplichtings- en beta­
lingsoperaties over het hele begrotingsjaar. 
Op het stuk van versnelde betalingen zij opgemerkt 
dat volgens artikel 8, lid 3, van de verordening 
betreffende het Fonds de betrokken Lid-Staat de 
desbetreffende verzoeken „gebundeld per kwartaal" 
aan de Commissie dient voor te leggen. 
Opmerkingen naar aanleiding van het 
onderzoek van het systeem van 
toekenning en beheer van de bijstand 
op communautair en nationaal niveau 
Noodzaak van een wijze van selecteren van 
de projecten, die meer in overeenstemming is 
met de doelstellingen van de programma 's 
7.14. Artikel 6 van de EFRO-verordening bepaalt 
dat voor een bijdrage uit het Fonds slechts investe­
ringen in aanmerking kómen, die passen in het 
kader van regionale ontwikkelingsprogramma's. 
Deze programma's, waarin de grote lijnen zijn aan­
gegeven, moeten een omschrijving bevatten van de 
doelstellingen en de mogelijkheden tot ontwikkeling 
van het betrokken gebied en zijn bedoeld om die 
gebieden vast te stellen, die bij voorrang voor steun 
uit het Fonds in aanmerking komen. 
7.15. Het onderzoek van de documenten met 
betrekking tot zeven steunprogramma's die in de 
loop van het begrotingsjaar zijn aangekondigd, 
heeft aangetoond dat het uitwerken van deze docu­
menten nog verder moet worden verbetered. 
a) de presentatie geeft van land tot land nog steeds 
grote verschillen te zien, omdat zij niet op 
dezelfde periode betrekking heeft, geen tijd­
schema van de uitvoering der werkzaamheden 
bevat en niet altijd het regionale effect van 
andere communautaire of nationale steunacties 
aangeeft; 
b) het verband tussen de gefinancierde investerin­
gen en de daarvan verwachte resultaten wordt 
niet systematisch aangegeven; de prioriteiten 
zijn moeilijk te bepalen en de doelstellingen 
van de acties zijn onvoldoende gekwantificeerd; c) de analytische gegevens betreffende de regio's 
zijn met name wat betreft overzichten van werk­
gelegenheid en de inkomensontwikkeling, 
ontoereikend. 
7.16. Om te komen tot een betere koppeling tus­
sen de programma's en de besluiten die eraan ten 
grondslag liggen, is een nauwkeuriger omschrijving 
van de doelstellingen der voorgenomen ontwikke­
lingsacties onmisbaar. 
7.17. Bij de in het begrotingsjaar uitgevoerde con­
troles ter plaatse zijn vaak verschillende gevallen 
gebleken van projecten waarbij het verband met de 
programma's aanvechtbaar en weinig coherent is: 
a) Voor wegenbouwprojecten in Campania in het 
kader van de steun aan de „Aree particolar-
mente depresse!' (ADP) ontbrak een coherent 
programma van uit te voeren werkzaamheden. 
In feite kregen de diverse belanghebbende 
gemeenten een bedrag toegewezen, dat gebruikt 
werd voor het financieren van werkzaamheden 
die nagenoeg zelfstandig werden geselecteerd 
en uitgevoerd, aangezien de nationale instanties 
hadden medegedeeld dat het bijstandspro­
gramma alleen de grote lijnen aangaf, terwijl de 
eigenlijke uitvoering werd overgelaten aan de 
plaatselijke autoriteiten. 
De versnippering van de steunacties en het 
gebrek aan coördinatie hebben afbreuk gedaan 
aan de doeltreffendheid van de projecten. Het 
. ontwerp van de wegen (breedte, wegdek) ver­
schilde van gemeente tot gemeente. In bepaalde 
gevallen moest de omvang van het werk ach­
teraf worden beperkt om de kostenstijgingen op 
te vangen; het onderhoud van de wegen, enzo­
voort, is niet steeds verzekerd. Een zelfde situa­
tie treft men aan bij soortgelijke door het Fonds 
gefinancierde projecten, met name bij de aanleg 
van elektriciteitsnetten. 
b) In het actieprogramma voor Beieren (Ostbayeri-
sches Fördergebiet) wordt als belangrijkste 
structuurprobleem genoemd de perifere ligging 
van het gebied en de slechte verbindingen met 
de andere gebieden van de Bondsrepubliek, met 
name in de vervoersector. 
'Hetgeen op dit punt tot stand is gebracht, is 
echter van vrij beperkte omvang; immers, van 
de 178 projecten die in de periode 1976-1978 
door het Fonds werden gesubsidieerd, hadden 
er slechts drie betrekking op de verbindingswe­
gen. 
Op vragen over dit onderwerp hebben de Duitse 
autoriteiten verklaard dat deze infrastructuur is 
92 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
gesubsidieerd door andere instanties dan het 
EFRO, en wel om redenen die meer te maken 
hebben met een goed administratief beheer 
(Verwaltungsökonomie) dan met het zoeken 
naar evenwicht tussen de diverse steunacties ten 
behoeve van de regionale ontwikkeling. 
c) Twee industriële projecten die in Nederlands 
Limburg werden gecontroleerd betroffen de 
bouw van installaties voor de produktie van 
polytheen. De twee projecten (420 nieuwe 
arbeidsplaatsen) hadden ten doel bij te dragen 
tot de herstructurering en de economische diver-
sifiëring van het gebied, ten einde een gedeelte 
van de arbeidskrachten die hun baan in de tra­
ditionele plaatselijke bedrijven kwijtraken, 
opnieuw aan werk te helpen. Het ontwikkelings­
programma ging ervan uit dat, naast het schep­
pen van arbeidsplaatsen, maatregelen ter oriën­
tering van de arbeidsmarkt noodzakelijk waren. 
Gebleken is echter dat de onderneming die deze 
investeringen heeft gerealiseerd, gespeciali­
seerde arbeidskrachten nodig heeft, die zij ter 
plaatse moeilijk kan vinden. Een gedeelte van 
de nieuw gecreëerde arbeidsplaatsen was tijdens 
de controle onbezet, terwijl de streek gebukt 
gaat onder een hoog werkloosheidspercentage 
en er in de aangrenzende landen een actie aan 
de gang was om personeel aan te trekken. 
7.18. Op dergelijke anomalieën moet duidelijk 
worden gewezen, te meer daar, zoals reeds in het 
vorige Jaarverslag (!) werd opgemerkt, de dossiers 
van de projecten die men bij de diensten van dé 
Commissie heeft kunnen raadplegen, in het geheel 
geen gegevens bevatten over de selectie van de 
gesubsidieerde investeringen. 
Overigens blijkt de Commissie tot dusver geen crite­
ria te hebben vastgesteld voor het selecteren van 
voor subsidie in aanmerking komende projecten. 
Dergelijke criteria zijn echter onmisbaar voor een 
deugdelijke vergelijking en een meer gerechtvaar­
digde keuze van de te subsidiëren projecten. 
Dat men moet kunnen beschikken over een samen­
hangend geheel van selectiecriteria waaraan investe­
ringen moeten voldoen om voor bijstand uit het 
Fonds in aanmerking te komen, wordt ook geïllus­
treerd door een geval waarin steun werd toegekend 
aan een project waarbij het gaat om de overplaat­
sing van de activiteiten van een verzekeringsmaat­
schappij naar een gebied dat in aanmerking komt 
voor steunverlening uit het Fonds. 
(') PB C 342 van 31. 12. 1980. In het definitieve verzoek om betaling is sprake van 
een investering bestaande uit de aankoop van mate­
rieel voor een waarde van 178 684 ERE (geraamd 
was 319 258 ERE). De overheidssteun van het 
betrokken land bedroeg 1 086 790 ERE, waarvan 
1 043 733 ERE in de vorm van huurverlaging, over­
eenkomend met zeven jaar huur, waarvan een 
gedeelte voor nog komende jaren. 
Op grond van artikel 4, lid 2, paragraaf a) van de 
EFRO-verordening, waarbij is bepaald dat voor de 
dienstverlenende en de ambachtelijke sector een 
steun kan worden verleend, die meer dan 20 % van 
de investeringskosten mag bedragen, doch niet meer 
dan 50 % van de nationale steun, werd door het 
EFRO een subsidie verleend tot een bedrag van 
444 228 ERE. 
Door de Commissie werd in dit verband het feit 
gesignaleerd dat de verzekeringsmaatschappij naast 
de rechtstreekse aankoop van materieel, een leasing­
contract heeft gesloten voor de huur van de plaats 
nodig voor de uitoefening van haar bedrijf, en dat 
de waarde van deze plaats, hoewel niet door de 
maatschappij in eigendom verworven, een integre­
rend bestanddeel uitmaakt van de kosten van de 
voor subsidie in aanmerking komende investering, 
hetgeen het bedrag van de toegekende steun ver­
klaart. 
Het feit dat de voorschriften voorzien in toekenning 
van overheidssteun in de vorm van verlaging of vrij­
stelling van huur, houdt niet in (antwoord van de 
Commissie — Bijlage V, punt 7.18) dat een eenvou­
dig bundelen van activiteiten, op nationaal of op 
communautair niveau, moet worden beschouwd als 
een investering die in aanmerking komt voor steun 
uit het Fonds. 
Een en ander toont aan dat er bij verordening vast 
te stellen criteria nodig zijn, aan de hand waarvan 
de uitgaven van de begunstigde duidelijk kunnen 
worden onderscheiden in bedrijfskosten en echte 
investeringsuitgaven. 
Geconstateerde verschillen tussen de 
Lid-Staten in de methoden voor het 
berekenen van het aantal arbeidsplaatsen 
7.19. Voor investeringen in industriële, ambachte­
lijke of dienstverlenende activiteiten bindt de 
EFRO-verordening de toekenning van steun aan de 
voorwaarde dat ten minste tien arbeidsplaatsen wor­
den gecreëerd of in stand gehouden. De methoden 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 93 
voor de berekening van het aantal arbeidsplaatsen 
lopen echter van land tot land sterk uiteen. 
Onder het begrip „arbeidsplaats" wordt veelal ver­
staan de effectieve tewerkstelling van een perso­
neelslid, terwijl in sommige landen hiermee kan 
worden bedoeld een post in het organisatieschema 
van het gesubsidieerde bedrijf, zelfs als deze post 
nog niet effectief is bezet en dus slechts een „poten-
tialiteit" vormt in de strijd tegen de werkloosheid. 
Laatstgenoemde opvatting is uiteraard minder goed 
te controleren en is verder verwijderd van het doel 
het structurele tekort aan werkgelegenheid te corri­
geren, zoals de verordening betreffende het Fonds 
bepaalt. d) de minimum referentieperiode die vereist is om 
te kunnen vaststellen of de gecreëerde of in 
stand gehouden arbeidsplaatsen al dan niet per­
manent zijn. 
Gelet op het aantal en de omvang van deze verschil­
len en gezien het belang van het creëren respectieve­
lijk behouden van arbeidsplaatsen voor de toeken­
ning van de steun aan industriële investeringen, 
dient men zich af te vragen of niet dienstig zou zijn 
uitvoeringsvoorschriften op communautair niveau 
vast te stellen om te komen tot een meer uniforme 
interpretatie van de desbetreffende bepalingen door 
de Lid-Staten. 
Bij uitbreiding van een bedrijf of gedeeltelijke her­
structurering wordt de berekening van de gecreëerde 
of in stand gehouden arbeidsplaatsen soms beperkt 
tot dat deel van de activiteiten dat rechtstreeks ver­
band houdt met het uitbreidings- of herstructure­
ringsproject. In dat geval wordt dus niet gekeken 
naar de ontwikkeling van de werkgelegenheid als 
geheel bij het betrokken bedrijf, dat in aanmerking 
kan komen voor steun ter verwezenlijking van een 
project waarbij arbeidsplaatsen worden gecreëerd of 
in stand gehouden, terwijl tijdens de betrokken 
periode en in die bepaalde plaats het totale perso­
neelsbestand van het bedrijf is teruggelopen. Een 
dergelijke interpretatie lijkt strijdig met de doelstel­
lingen van de verordening. 
Om te kunnen vaststellen of het aantal arbeidsplaat­
sen toeneemt dan wel gehandhaafd blijft, moet 
voorts bekend zijn hoe de werkgelegenheidssituatie 
van het personeel van het betrokken bedrijf was 
vóór en na het tot stand komen van de gesubsi­
dieerde investering. Ook op dit punt bestaan er tus­
sen de Lid-Staten aanzienlijke verschillen, die 
vooral afhankelijk zijn van Geconstateerde lacunes bij de controle 
op de investeringen 
7.20. De controle op de uitvoering en de mate 
van gebruik van de investeringen vertoont eveneens 
een aantal tekortkomingen, ook al is de situatie op 
dit punt over het geheel genomen beter dan ten aan­
zien van het realiseren van de ramingen van het 
aantal te creëren arbeidsplaatsen. 
7.21. In 1980 zijn de diensten van het EFRO, in 
het algemeen wegens gehele of gedeeltelijke niet-
uitvoering van de investeringen, overgegaan tot het 
bevriezen van ongeveer 150 projecten, voor sterk 
uiteenlopende bedragen, tot een totaal van 25,5 mil­
joen ERE, waarvan 13,8 miljoen ERE voor Italië, 
6,8 miljoen ERE voor het Verenigd Koninkrijk, 2,4 
miljoen ERE voor Ierland en 2,3 miljoen ERE voor 
Duitsland. 
a) de instantie of het orgaan dat de officiële ver­
klaring opstelt over de werkgelegenheidssituatie 
(een overheidsdienst, het bedrijf zelf of een 
onafhankelijke controle-instantie) en de docu­
menten waarop men zich baseert (salarislijsten, 
personeelslijsten, organisatieschema's); 
b) de aard van de arbeidsplaatsen waar het om 
gaat: leerlingenplaatsen, arbeidsplaatsen met 
kortere werktijd, thuiswerk, arbeidsprestaties die 
niet gedekt zijn door een arbeidsovereenkomst; 
c) de referentiedata of -perioden: het personeels­
bestand op de datum van aanvang en beëindi­
ging van de investeringswerkzaamheden, dan 
wel het grootste respectievelijk het kleinste per­
soneelsbestand gedurende de perioden vóór en 
na het tot stand komen van de investering; Op vragen hierover heeft de Commissie geantwoord 
dat zij voor deze gevallen van bevriezing tot dusver 
het Comité van het Fonds niet heeft geraadpleegd. 
De gevolgde procedure is dus niet conform artikel 9, 
paragraaf 1 van de EFRO-verordening, welk artikel 
bepaalt dat besloten kan worden tot vermindering 
of annulering van de steun na raadpleging van het 
Comité van het Fonds. Ieder hergebruik van de kre­
dieten dient te worden voorafgegaan door een 
besluit tot vermindering of annulering van de steun. 
De Commissie is eveneens gevraagd te motiveren 
waarom zij, in de vorm van uitstaande verplichtin­
gen, projecten handhaaft, waarvoor sinds 1976 of 
zelfs sinds 1975 geen betalingen zijn verricht en over 
de stand waarvan in enkele gevallen de betrokken 
Lid-Staten in antwoord op door de diensten van het 
94 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31.12.81 
EFRO in de loop van het begrotingsjaar tot hen 
gerichte vragen geen verklaring hebben gegeven. 
De Commissie stelt zich op het standpunt dat de 
bestaande verordening betreffende het Fonds haar 
geen enkele juridische basis verschaft om ambts­
halve over te gaan tot vermindering of annulering 
van de steun in die gevallen waarin de betrokken 
Lid-Staat geen officiële verklaring heeft opgesteld 
over de stand van de investering en er ook geen 
waarnemingen ter plaatse zijn gedaan. Artikel 9, 
paragraaf 1, van de EFRO-verordening lijkt daaren­
tegen een duidelijke juridische basis te bieden waar­
van de bepalingen strikt dienen te worden toege­
past. 
7.22. Het uitlopen van de uitvoeringstermijnen 
der werkzaamheden, vooral wanneer hierdoor de 
periode wordt verlengd, gedurende welke de uitga­
ven onproduktief blijven, kan leiden tot een aan­
zienlijke wijziging in de rentabiliteit van de projec­
ten. Voor enkele investeringen die in de loop van 
het begrotingsjaar werden gecontroleerd, waren de 
uitvoeringstermijnen twee maal zo lang als oor­
spronkelijk was geraamd, én het reeds uitgevoerde 
deel van de werken (voornamelijk havenkaden en 
wegen) vergde onderhoudskosten, terwijl ze nog niet 
in gebruik waren genomen. 
7.23. Naast het uitlopen van deze uitvoeringster­
mijnen is er het tijdrovende en ingewikkelde karak­
ter van sommige nationale opleveringsvoorschriften, 
waardoor de afsluiting in de communautaire boek­
houding van dossiers betreffende reeds operationele 
projecten wordt vertraagd. 
Het zou wellicht dienstig zijn om op communautair 
niveau bepalingen vast te stellen ter vereenvoudi­
ging van de procedure voor het afsluiten van de 
dossiers, aangezien de thans tussen de Commissie 
en de autoriteiten van een Lid-Staat overeengeko­
men regeling, volgens welke het afsluiten" van de 
dossiers geschiedt op basis van het „proces-verbaal 
van de afsluiting der werkzaamheden" in plaats van 
op grond van het „proces-verbaal van oplevering", 
niet in overeenstemming lijkt te zijn met artikel 8 
van de EFRO-verordening. 
7.24. Uit de aanvragen om definitieve betaling 
van de bijstand, welke door de Lid-Staten worden 
ingediend op een door de Commissie uitgewerkt 
formulier, blijkt niet duidelijk dat de investeringen' 
zijn gerealiseerd overeenkomstig de verwachtingen. 
7.25. De noodzaak zich ervan te vergewissen dat 
de investering beantwoordt aan de verwachtingen, geldt trouwens niet alleen voor de feitelijke tot­
standkoming van de investering, doch tevens voor 
de bestemming ervan en voor de economische 
entourage. In de aanvraag om bijstand voor een 
industrieel project in de textielsector in Noord-Ier-
land was opgegeven dat de voor de produktie beno­
digde grondstoffen later zouden worden geleverd 
door andere bedrijven uit de streek, die deel uit­
maakten van het zelfde concern als de begunstigde 
onderneming. De in het begrotingsjaar uitgevoerde 
controles hebben uitgewezen dat de verwachte leve­
ranties zijn uitgebleven en dat de begunstigde 
onderneming haar grondstoffen uiteindelijk betrok 
van bedrijven die gevestigd waren in een ander 
gebied van de Gemeenschap en in een derde land. 
Ofschoon de nationale autoriteiten stellen dat de 
verandering van bevoorradingsbron geen afbreuk 
heeft gedaan aan het belang van de investering, 
blijft het een feit dat het ontbreken van een formele 
verklaring, eventueel afgestemd op de nationale 
opleveringsvoorschriften, ertoe kan leiden dat finan­
ciële steun wordt verleend voor projecten waarvan 
de resultaten niet voldoen aan de verwachtingen. 
7.26. De gegevens die de Rekenkamer heeft kun­
nen verkrijgen van de diensten van het Fonds, zijn 
eveneens zeer summier wat betreft het effectieve 
gebruik van de gerealiseerde investering. 
In enkele gevallen is echter onderzoek gedaan op 
nationaal niveau, waaruit het belang van deugde­
lijke informatie blijkt. Nauwkeurige kennis omtrent 
de mate waarin de gerealiseerde investeringen wor­
den benut, is voorts van belang voor de afwikkeling 
van de onderzoekprocedure voor nieuwe steunaan­
vragen. 
Een door de Belgische autoriteiten uitgevoerd 
onderzoek heeft uitgewezen dat op 31 december 
1978 slechts de helft van de geregistreerde terreinen 
bestemd voor industrieel gebruik beschikbaar was. 
Op die datum beschikte België over 232 als zodanig 
erkende industriezones, waarvan 47 tussen 1975 en 
1978 waren aangelegd in het kader van 118 door het 
EFRO gefinancierde projecten. Verder heeft het 
Fonds in 1979 en 1980 steun toegekend voor respec­
tievelijk 10 en 43 projecten betreffende industrieter­
reinen in België. 
"In oktober 1980 verklaarden de autoriteiten van 
Wales dat zij voor de periode 1980 tot en met 1982 
400 terreinen met een gemiddeld oppervlak van 
625 m2 ter beschikking konden stellen ten behoeve 
van „advance factories". Iri dat zelfde jaar werd 
door het Fonds financiële steun toegekend voor de 
bouw van 37 „advance factories" in de streek. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 95 
Beoordeling van het effect van de 
steunmaatregelen op de regionale 
ontwikkeling 
7.27. De beoordeling van de doeltreffendheid van 
de steun vormt één der voornaamste aspecten van 
de controle op het beheer van het EFRO; ter verkrij­
ging van meer algemene gegevens over het effect 
van de steunmaatregelen en de daarbij toegepaste 
middelen bepaalt artikel 6, lid 6, van de gewijzigde 
EFRO-verordening dat de Lid-Staten de'Commissie 
vóór 1 oktober van ieder jaar een statistisch over­
zicht moeten doen toekomen. 
Hierin moeten voor elke regio en onder verwijzing 
naar het voorgaande jaar worden aangegeven: de in 
de regio behaalde resultaten in termen van investe­
ringen en tewerkstelling, de aangewende financiële 
middelen en het daadwerkelijke gebruik van de 
middelen uit het Fonds. 
Dit doel is nog lang niet bereikt. Sommige landen 
nemen de voorgeschreven termijn nauwelijks in acht 
en één Lid-Staat heeft het overzicht nog steeds niet 
toegezonden. Voorts wordt, in afwijking van de 
voorschriften, het bedrag van de door het EFRO 
toegekende steun niet altijd vermeld. 
Over het algemeen zijn de toegezonden gegevens 
weinig homogeen en zijn zij nauwelijks bruikbaar 
om het effect van de steunacties vast te stellen. 
Vele landen noemen als resultaten van de investe­
ringen het bedrag van de gesubsidieerde projecten 
(afgesloten of goedgekeurde steunacties, met of zon­
der diverse bijkomende kosten) zonder vermelding 
van de dank zij de subsidie gerealiseerde projecten. 
De opgegeven cijfers betreffende het aantal te creë­ren arbeidsplaatsen zijn vaak niet meer dan progno­
ses. 
Ook de vermelding van de overheidssubsidies is 
zeer verschillend. Soms wordt alleen die subsidie 
geteld, die in aanmerking is genomen voor de bere- -
kening van de bijstand van het EFRO, terwijl in 
sommige overzichten daarnaast ook andere vormen 
van subsidie worden vermeld. Van eventuele com­
munautaire bijstand anders dan van het EFRO 
wordt evenmin melding gemaakt. 
Door invoering van een gemeenschappelijk schema 
voor het opstellen van de statistische overzichten 
zou de kwaliteit van de documenten ongetwijfeld 
kunnen worden opgévoerd en beter geschikt worden 
gemaakt voor gebruik. Een dergelijk schema zou 
dan moeten uitgaan van de volgende drie criteria: 
a) de mogelijkheid tot beoordeling van de graad 
van realisatie van de projecten, ten minste in 
fysieke termen (belang van infrastructuren, pro-
duktiecapaciteiten, enz. ...) en zo mogelijk in 
sociaal-economische termen (toegevoegde 
waarde, arbeidsplaatsen, enz....); 
b) de vergelijkbaarheid van de door de landen ver­
strekte gegevens, ten einde de relatieve doeltref­
fendheid van de diverse vormen van steun beter 
te kunnen beoordelen; 
c) de interne samenhang van de door ieder land 
verstrekte gegevens. 
Bij ontbreken van deze criteria is het weinig waar­
schijnlijk dat de statistische overzichten een noe­
menswaardige bijdrage kunnen leveren aan het 
onderzoek naar het effect van de steunacties. 
96 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
HOOFDSTUK 8 
Onderzoek, energie, industrie enzovoort 
INHOUD Paragraaf 
Samenvatting van de voornaamste opmerkingen 8.0 
Algemene inleiding 8.1 
Samenvatting van de financiële gegevens 8.2 
Onderzoek — meerjarenprogramma's voor eigen werkzaam­
heden 8.3 — 8.4 
Joint European Torus (JET), Gemeenschappelijke Onderne­
ming 8.5 
Uitgaven in de sector industrie 8.6 — 8.22 
Inleiding 8.6 — 8.8 
Opmerkingen over het begrotingsbeheer 8.9 — 8.16 
Opmerkingen over de besluitvormingsprocedures in de 
sector industrie 8.17 — 8.18 
Onvoldoende doorzichtigheid van de begroting 8.19 — 8.22 
SAMENVATTING VAN DE VOORNAAMSTE OPMERKINGEN 
8.0. De voornaamste opmerkingen in dit hoofdstuk betref­
fen: 
(a) Het financieel beheer van de meerjarenprogramma's van 
het GCO voor onderzoek in het kader van de eigen werk­
zaamheden wordt duidelijk ongunstig beïnvloed door 
onvoldoende informatie en gebrekkige rapportering over 
de uitvoering van de beheerstaken, welk manco is toe te 
schrijven aan leemten in het systeem van financiële ver­
slaglegging 8.3 — 8.4 
(b) De rekeningen over 1980 van de Joint European Torus 
(JET) geven in het algemeen een goed beeld van de 
financiële positie 8.5 
(c) Iri de sector industrie hebben onderuitputting van kredie­
ten, aanzienlijke annuleringen en overdrachten er toe 
geleid dat bepaalde kredieten niet gebruikt werden voor 
de door de begrotingsautoriteiten goedgekeurde bestem­
mingen; de begroting was ook in onvoldoende mate 
doorzichtig 8.6 — 8.22 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese. Gemeenschappen 97 
Algemene inleiding 
8.1. In haar verslagen over de dienstjaren 1978 en 
1979 heeft de Rekenkamer uitgebreid aandacht 
besteed aan de onderzoekactiviteiten in het kader 
van de eigen werkzaamheden, die door DG XII 
worden beheerd, en aan de uitgaven in het kader 
van het energiebeleid, onder beheer van DG XVII. 
Bij de controle van de researchwerkzaamheden van 
het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek 
(GCO) heeft de Rekenkamer bijzondere aandacht 
besteed aan het financiële beheer van de meerjaren­
programma's. 
Ook heeft de Rekenkamer een controle over 1980 van de Joint European Torus (JET) uitgevoerd, 
overeenkomstig de Statuten van JET. 
De Rekenkamer heeft bovendien in 1980 voorrang 
gegeven aan andere, nog niét eerder gecontroleerde 
gebieden, in het bijzonder aan de uitgaven in de sec­
tor industrie, die door DG III worden beheerd. 
t 
Samenvatting van de financiële 
gegevens 
8.2. De kredieten en de uitgaven met betrekking 
tot dit hoofdstuk van de algemene begroting van de 
Europese Gemeenschappen worden in onder­
staande tabel 8.1 gegeven. 
Tabel 8.1 — Verplichtingen en betalingen — onderzoek, energie, industrie, enzovoort 
(in MERE) 
Gebied van de uitgaven 
(begrotingshoofdstuk) Verplichtingen Betalingen 
Gebied van de uitgaven 
(begrotingshoofdstuk) In 1980 voor 
verplichtingen 
beschikbare 
kredieten (') Verplichtingen 
aangegaan in 
1980 In 1980 voor 
betalingen 
beschikbare 
kredieten (2) Totaal der 
verrichte beta­
lingen 
in 1980 
Energie (32) 131,9 104,5 116,2 40,3 
Eigen werkzaamheden (33) 151,3 135,0 167,1 126,8 
Werkzaamheden onder 
contract (3) (33) 205,2 120,5 149,1 82,3 
JET (4) 63,9 62,8 68,9 50,5 
Veiligheidscontrole (34) 1,5 1,3 2,0 1,1 
Milieu (35) 8,6 8,4 12,1 7,4 
Informatie (36) 8,2 6,4 9,6 6,7 
Industrie en vervoer (37) 19,7 17,5 15,5 10,0 
Specifieke taken (39) 9,9 9,9 15,5 8,9 
Totaal 600,2 466,3 556,0 334,0 
(') Kredieten van de begroting 1980 en resterende kredieten aan het eind van 1979, na overschrijvingen. 
(2) Kredieten van de begroting 1980 en overdrachten uit 1979, na overschrijvingen. 
(3) Exclusief de bijdrage aan JET Gemeenschappelijke Onderneming. 
(4) Gebaseerd op de begroting van JET Gemeenschappelijke Onderneming. 
Onderzoek — meerjarenprogramma's 
voor eigen werkzaamheden 
8.3. Het doel van de controle van de onderzoek­
activiteiten in het kader van de eigen werkzaamhe­
den was om het financiële beheer na te gaan van het 
GCO-meerjarenprogramma 1977-1980, dat bij 
besluit van de Raad van 18 juli 1977 (*) was vastge­
steld, en dat uitmondde in het besluit van de Raad van 13 maart 1980 (2), waarbij het lopende meerja­
renprogramma (1980-1983) werd aangenomen. De 
Kamer maakt thans ernstig werk van de beoordeling 
die zij te zijner tijd zal moeten geven over de finan­
ciële afwikkeling van de meerjarenprogramma's. 
(») PB L 200 van 8. 8. 1977, blz. 4. 
(2) PB L 72 van 18. 3. 1980, blz. 11. 
98 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
8.4. De controle van de Rekenkamer van het 
dienstjaar 1980 geeft aanleiding tot de volgende 
opmerkingen. De financiële verslaglegging van de 
meerjarige onderzoekactiviteiten, zowel ter voldoe­
ning aan de wettelijke voorschriften als.ten behoeve 
van het beheer, is thans volledig gerelateerd aan de 
uitvoering van de jaarlijkse begroting en niet aan de 
uitvoering van het meerjarenprogramma. De gege­
vens gebruikt om de uitvoering van de jaarlijkse 
begroting vast te leggen, worden verschaft door het 
functioneel rekeningstelsel van het GCO. Dit sys­
teem wordt echter niet adequaat benut, daar het niet 
als een beheersinstrument wordt gebruikt om de 
redenen voor overschrijvingen of om verschillen tus­
sen oorspronkelijke begroting en werkelijke uitga­
ven volledig te analyseren. 
Joint European Torus (JET), 
Gemeenschappelijke Onderneming 
8.5. Blijkens de ter controle voorgelegde rekenin­
gen van JET over het begrotingsjaar 1980 beliepen 
de uitgaven in 1980 50,5 miljoen ERE. Van deze uit­
gaven komen 80 % voor rekening van de Commissie 
van de Europese Gemeenschappen in het kader van 
haar onderzoekwerkzaamheden onder contract. 
De Rekenkamer heeft een controleverslag opge­
maakt, gedateerd 30 april 1981, waarin zij verklaart 
dat over het geheel genomen de rekeningen van JET 
over het jaar 1980 een getrouw beeld geven van de 
financiële positie van JET op 31 december 1980, als­
mede van de ontvangsten en uitgaven in het jaar dat 
op die datum eindigde. 
Uitgaven in de sector industrie 
Inleiding 
8.6. De industriële kredieten, die worden beheerd 
door het Directoraat-generaal III, zijn opgenomen 
in hoofdstuk 37 van de begroting van de Commis­
sie. Voor het begrotingsjaar 1980 bedragen zij (met 
uitzondering van de kredieten op het gebied van het 
vervoer) 18,5 miljoen ERE kredieten voor verplich-, 
tingen en 14,2 miljoen ERE krediéten voor betalin­
gen. In vergelijking met de vorige begrotingsjaren 
betekent dit een aanzienlijke verlaging van de 
beschikbare kredieten. 
8.7. De doelstelling van het industriebeleid 
omvat drie hoofdelementen: (a) steun aan speerpuntindustrieën (informatica en 
telematica), gericht op betere prestaties en een 
sterke concurrentiepositie op de wereldmarkt; 
(b) maatregelen ten behoeve van de herstructure­
ring of de omschakeling, die uiteindelijk moeten 
leiden tot het behoud en/of het scheppen van 
werkgelegenheid in bepaalde sectoren waarin 
een crisis heerst; 
(c) opheffing van technische handelsbelemmerin­
gen tussen de Lid-Staten. 
Tot 1980 hield het industriebeleid in concreto in: 
(d) actieprogramma's betreffende de informatica en 
de telematica; 
(e) sectoriële maatregelen met betrekking tot de 
keramische industrie, de schoenenindustrie en 
de textielindustrie; 
(f) technische regeling inzake industriële produk-
ten; 
(g) communautaire maatregelen voor industriële 
herstructurering en omschakeling; 
(h) studies inzake industriële ontwikkelingen. 
(i) maatregelen op het gebied van de luchtvaartin­
dustrie. 
De activiteiten op het gebied van de industrie zijn 
gebaseerd op twee soorten van besluitvormingspro­
cedures. Enerzijds de procedure overeenkomstig 
artikel 235 van het EEG-Verdrag, waarbij de Raad 
de passende maatregelen neemt met eenparigheid 
van stemmen. Anderzijds voert de Commissie de 
begroting overeenkomstig artikel 205 van het EEG-
Verdrag uit „onder haar eigen verantwoordelijkheid 
en binnen de grenzen der toegekende kredieten". 
8.8. Naast de industriële kredieten van hoofd­
stuk 37 zijn er kredieten voor studies op het gebied 
van de industrie opgevoerd in de hoofdstukken 26 
en 39, en kredieten voor huishoudelijke uitgaven 
(vergaderingen, commissies, congressefi, enz.), opge­
voerd in de hoofdstukken 24, 25 en 29. Het totaal 
van deze kredieten voor activiteiten ten behoeve van 
de industrie bedraagt, voor 1980, 2,7 MERE. 
Voor een quantificering van de financiering der sti-
mulering's- en ondersteuningsmaatregelen kunnen 
de kredieten van hoofdstuk 37 als het meest repre­
sentatief worden aangemerkt. 
Opmerkingen over het begrotingsbeheer 
Verdeling van de kredieten 
8.9. Doordat de kredieten voor activiteiten ten 
behoeve van de industrie verdeeld zijn over verschil-
31. Ï2. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 99 
lende hoofdstukken, is het moeilijk na te gaan welke 
begrotingskredieten bijdragen tot het realiseren van 
een bepaald beleid of het bereiken van een bepaald 
doel. Onderbenutting en omvang van de annuleringen en 
overdrachten 
8.10. De tabellen 8.2 en 8.3 geven een specificatie , 
van het gebruik van de kredieten voor de 
begrotingsjaren 1978"-1980. 
Tabel 8.2 — Gebruik in de periode 1978-1980 van de in hoofdstuk 37 uitgetrokken kredieten voor 
verplichtingen ('), voor zover deze uitsluitend de industriële sector betreffen 
(in MERE) 
Jaar -
Beschikbare 
kredieten 
en het gebruik \ 
daarvan \ Definitieve 
kredieten 
beschikbaar 
in het 
dienstjaar Aangegane 
verplichtingen Beschikbaar 
voor het 
volgende 
dienstjaar 
(Overdrach­
ten en 
resterende 
kredieten) Annu­
leringen Jaar -
Beschikbare 
kredieten 
en het gebruik \ 
daarvan \ Definitieve 
kredieten 
beschikbaar 
in het 
dienstjaar Bedrag In % van 
de definitieve 
kredieten Beschikbaar 
voor het 
volgende 
dienstjaar 
(Overdrach­
ten en 
resterende 
kredieten) Annu­
leringen 
1978 47,8 . (15,8) (2) 2,7 5,7 36,0 9,1 
1979 54,9 (17,8) (2) 18,0 32,7' 16,9 20,1 
1980 18,5(3) (16,4) O 16,4 88,6 2,1 — 
(') Niet-gesplitste kredieten en vastleggingskredieten. 
(2) De bedragen tussen haakjes zijn overschrijvingen die tot de definitieve kredieten hebben geleid. 
(3) Na overschrijving van 10,5 MERE naar hoofdstuk 58, en van 0,1 MERE naar artikel 379. 
Tabel 8.3 — Gebruik in de periode 1978-1980 van de in hoofdstuk 37 uitgetrokken kredieten voor 
betalingen O),-voor zover deze uitsluitend de industriële sector betreffen 
(in MERE) 
Jaar 
Beschikbare^s. 
kredieten 
en het gebruik 
daarvan Definitieve kredie­
ten beschikbaar in 
het dienstjaar (2) Verrichte 
betalingen Overdrachten 
naar 
het volgende 
dienstjaar Annuleringen Jaar 
Beschikbare^s. 
kredieten 
en het gebruik 
daarvan Definitieve kredie­
ten beschikbaar in 
het dienstjaar (2) Bedrag In % van de 
defintieve 
kredieten Overdrachten 
naar 
het volgende 
dienstjaar Annuleringen 
1978 32,3 (1,7) (3) 1,4 4,3 19,8 11,1 
1979 30,8 (9,2) (3) 16,5 53,5 10,3 4,0 
1980 14,2 H (8,9) (3) 9,4 66,2 4'7 0,1 
(') Niet-gesplitste kredieten en betalingskredieten. 
(2) Inclusief de overgedragen kredieten van het voorgaande dienstjaar. 
(3) De bedragen tussen haakjes zijn overschrijvingen die tot de definitieve kredieten geleid hebben. 
(4) Na overschrijving van 3,0 MERE naar hoofdstuk 58, en van 0,1 MERE naar artikel 379: 
100 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 
8.11. Uit de tabellen blijkt dat in 1978 het gebruik 
zeer laag was. Bij de kredieten voor verplichtingen 
waren de annuleringen drie maal zo groot als de uit­
gevoerde verplichtingen. Bij de kredieten voor beta­
lingen waren de annuleringen bijna acht maal hoger 
dan het totaal van de betalingen in het dienstjaar. 
8.12. De situatie heeft zich in 1979 in vergelijking 
met 1978 verbeterd (zie tabellen 8.2 en 8.3), maar 
deze verbetering is hoofdzakelijk te danken aan een 
verordening ad hoe 0 met betrekking tot post 3750, 
die voornamelijk ten doel had om de annulering 
van 15,0 MERE , vastleggingskredieten en van 
14,0 MERE betalingskredieten te vermijden. Zonder 
deze verordening zou het bedrag van de gebruikte 
kredieten voor verplichtingen 3 MERE (6 %), en-dat 
van de kredieten voor betalingen 2,5 MERE (8 %) 
bedragen hebben. Daarnaast waren in 1979 de 
annuleringen van kredieten voor verplichtingen nog 
hoger dan de aangegane verplichtingen. De annule­
ringen van kredieten voor betalingen beliepen 
ca. 25 % van de verrichte betalingen. 
8.13. In het dienstjaar 1980 waren de geannu­
leerde kredieten voor verplichtingen en kredieten 
voor betalingen zeer klein. Deze situatie lijkt op het 
eerste gezicht bijzonder bevredigend, doch moet 
worden toegeschreven aan de overschrijving, eind 
december 1980, van 10,6 MERE kredieten voor ver­
plichtingen en van 3,1 MERE kredieten voor beta­
lingen naar een ander hoofdstuk dan hoofdstuk 37 
en naar een artikel betreffende de sector vervoer in 
hoofdstuk 37. Zonder deze overschrijvingen zou het 
gebruik van de kredieten in 1980 56 % aan kredieten 
voor verplichtingen en 55 % aan kredieten voor 
betalingen hebben bedragen. 
8.14. Wat de overdracht van de eigenlijke kredie­
ten voor 1980 betreft: hoewel de situatie zich in ver­
gelijking met de dienstjaren 1978 en 1979 heeft ver­
beterd, tonen de gedetailleerde gegevens van de 
jaarrekening aan dat de naar 1981 overgedragen kre­
dieten voor betalingen 67 % van de definitieve 
begrotingskredieten van 1980 uitmaken. 
Hoge overschrijvingen 
8.15. De overschrijvingen van kredieten voor ver­
plichtingen en van kredieten voor betalingen waren 
in de dienstjaren 1978 tot 1980 aanzienlijk. Onder­
staande tabel 8.4 geeft een uitsplitsing van de over­
schrijvingen van kredieten voor betalingen (dienst­
jaar 1980). 
(') Verordening van de Raad (EEG) 2914/79 van 20. 12. 
1979, PB L 326 van 22. 12. 1979, blz. 36. 31. 12. 81 
• Tabel 8.4 — Overschrijvingen van kredieten van de sector 
industrie, opgevoerd in hoofdstuk 37 (betalingskredieten) 
Datum van het 
besluit Bedrag 
(in ERE) Post/artikel/ 
hoofdstuk ( — ) Post/artikel/ 
hoofdstuk ( + ) 
17. 12. 1980 400 000 3702 3703 
30. 10. 1980 1 000 000 100 3740 
20. 11. 1980 14315 3741 376 
19. 12. 1980 4 400 000 3750 3702 
20. 12. 1980 3 000 000 3750 580 
20. 12. 1980 88 944 3750 379 
Totaal 8 903 259 — — 
/ 
Conclusie 
8.16. Het beschouwde tijdvak kenmerkt zich door 
een zeer beperkt gebruik en aanzienlijke annulerin­
gen van kredieten (met uitzondering van 1980), door 
soms excessieve overdrachten en door hoge over­
schrijvingen van begrotingsbedragen. Derhalve werd 
een hoog percentage van de kredieten, toegekend 
aan de sector industrie, niet overeenkomstig de oor­
spronkelijke bedoelingen van de begrotingsautori­
teit gebruikt. 
Opmerkingen over de 
besluitvormingsprocedures in de sector 
industrie 
Geen besluiten van de Raad 
8.17. Uit taibel 8.5 blijkt dat acht van de tien voor­
stellen van de Commissie voor communautaire pro­
gramma's/acties/verordeningen niet door de Raad 
zijn goedgekeurd. Het gevolg daarvan is dat er geen 
communautaire activiteit is op het gebied van de 
luchtvaart-, scheepsbouw- en keramische industrie. 
De andere instellingen van de Gemeenschap die 
deelnemen aan de voorbereiding van besluiten, het 
Europees Parlement en het Economisch en Sociaal 
comité, hebben over deze voorstellen adviezen uit­
gebracht. 
Conclusie 
8.18. Het beheer van de kredieten wordt belem­
merd door de ingewikkelde procedures op grond 
van artikel 235 van het EEG-Verdrag. Als gevolg 
van het uitblijven van besluiten van de Raad, nodig 
voor de uitvoering van de voorgestelde maatregelen, 
moeten de aanvankelijke plannen en voorstellen 
van de Commissie in sommige gevallen gewijzigd 
worden, of kunnen zelfs voorgenomen acties defini­
tief achterwege blijven. De financiële consequenties 
daarvan zouden de aandacht van de begrotingsauto­
riteiten moeten krijgen. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 101 
Tabel 8.5 — Door de Commissie ingediende voorstellen voor programma's/activiteiten/verordeningen, 
van de artikelen 371,372 en 375 
Begrotings­
rubriek Programma/actie Datum indiening 
bij de Raad Datum advies 
Europees 
Parlement Datum advies 
Economisch en 
Sociaal Comité Datum 
vaststelling 
en besluit 
van de Raad 
371-3710 
3711 
372-3720 
3721 
3722 
375-3750 Actieplan voor de Europese luchtvaart van 
3 oktober 1975 (doe. COM(75) 475 def.)' 
Voorstel voor een eerste reeks van onder­
zoekwerkzaamheden in de luchtvaartsector 
(doe. COM(77) 362 def.) . 
Actieplan voor de Europese luchtvaart van 
3 oktober 1975 (doe. COM(75) 475 def.) 
Voorstel voor een besluit van de Raad, op 
grond van artikel 235 van het EEG-Verdrag, 
tot vaststelling van een meerjarenpro­
gramma voor technisch en collectief "onder­
zoek op het gebied van de kleimineralen en 
de schoenindustrie van 28 juli 1976 (doe. 
COM(76) 419 def.) 
Programma voor technologisch onderzoek in 
de schoenindustrie von 28 juli 1976 (doe. 
COM(76) 419 def. 
Tweede meerjarig onderzoek- en ontwikke­
lingsprogramma voor de EEG, op het gebied 
van de textiel- en kledingindustrie (indirecte 
actie) (doe. COM(79) 166 def.) 
Voorstel voor een verordening (EEG) van de 
Raad betreffende de communautaire steun 
voor industriële herstructurering en omscha­
keling, van 26 oktober 1978 (doe. COM(78) 
532 def.) 
Voorstel voor een besluit van de Raad 
betreffende de communautaire steun ten 
behoeve van investeringen voor herstructu­
rering of omschakeling in de sector scheeps-
bouwindustrie'van 11 januari 1979 (doe. 
COM(78) def.) 
Voorstel voor een besluit van de Raad 
betreffende de communautaire steun ten 
behoeve van investeringen voor herstructu­
rering of omschakeling van de textielindus­
trie, met name de industrie van synthetische 
vezels, van 11 januari 1979 (doe. COM(78) 
769 def.) 
Voorstel van de Commissie voor een veror­
dening betreffende de communautaire steun 
voor industriële herstructurering en omscha­
keling in de sector synthetische vezels, van 
10 december 1979 (doe. COM(79) 756 def.) 3.10.1975 17.11.1978 
2. 8.1977 17. 1.1978 
3. 10. 1975 6. 7. 1976 
5. 6. 1979 23. 5. 1980 
11.12.1979 24.11. 1977 
24.11. 1977 
25. 2.1976 
26. 9.1979 
3. 8.1976 14. 1.1977 25.11.1976 14.2.1977 
besluit 
77/188/ 
EEG 
4. 4.1979 23. 5.1980 17/18.7.1979 
31.10.1978 26. 4.1979 19/20.12.1978 
16. 1.1979 10. 3.1980 3. 3.1980 
16. 1.1979 10. 3.1980 3. 3.1980 
20. 12. 1979 
verordening 
ad hoe 
102 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Onvoldoende doorzichtigheid 
van de begroting 
Nomenclatuur en indeling van de kredieten 
8.19. De in hoofdstuk 37 gebruikte nomenclatuur 
is aan aanzienlijke veranderingen onderhevig 
geweest. Er zijn voortdurend artikelen en posten 
gecreëerd, geschrapt of gewijzigd. Bekijkt men de 
wijzigingen in het dienstjaar 1980 ten opzichte van 
het dienstjaar 1978, dan moet geconstateerd wor­
den: 
(a) het creëren van zeven nieuwe posten en artike­
len (stijging van ca. 50 %);, 
(b) wijziging van de omschrijving van post 3740 
(veiligheid inzittenden motorvoertuigen), die 
correspondeert met het oude artikel 374 (techni­
sche regeling inzake de automobielconstructie); 
(c) de vervanging van post 3750 (rentevergoedingen 
voor leningen) en post 3751 (investeringspre­
mies) door post 3750 (steunmaatregelen ten 
behoeve van bepaalde industrietakken waarin 
een crisis heerst); 
(d) de vervanging van artikel 373 (financiële steun 
voor projecten op het gebied van de vervoersin­
frastructuur) door artikel 378 (financiële steun 
inzake.vervoersinfrastructuur), dat twee nieuwe 
posten omvat (3780 en 3781). 
8.20. De begrotingskredieten ten behoeve van het 
industriebeleid zijn onderverdeeld in gesplitste en 
niet-gesplitste kredieten. Van de 14 posten van 
hoofdstuk 37 ten behoeve van activiteiten op het 
gebied van de industrie zijn acht met niet-gesplitste 
en zes met gesplitste kredieten toebedeeld. De specifieke criteria op grond waarvan de begro- ' 
tingsautoriteit onderscheid heeft gemaakt tussen 
gesplitste en niet-gesplitste kredieten blijken niet 
duidelijk. 
Onderzoekacties, studies en enquêtes 
8.21. De Rekenkamer heeft geconstateerd dat in 
hoofdstuk 37 geen duidelijk onderscheid bestaat 
tussen kredieten voor studie en kredieten voor 
industrieonderzoek. In de posten 3701, 3702, 3703, 
3710/11 en 3721 en 3722 zijn onderdelen van onder­
zoekactiviteiten opgenomen, of worden daarin uit­
drukkelijk als „onderzoekprogramma" omschreven. 
Daartegenover hebben de posten 3723, 3740, 3741 
en artikel 376 alleen betrekking op studies/enquê­
tes. 
Conclusie 
8.22. Een meer constant gebruik van de begro­
tingsnomenclatuur in dit hoofdstuk 'is gewenst. Het 
ontbreken van onderscheid tussen gesplitste en 
niet-gesplitste kredieten lijkt niet te voldoen aan het 
beginsel van duidelijkheid in de begroting. 
Het ontbreken van onderscheid tussen studies en 
enquêtes enerzijds en onderzoekacties anderzijds 
voldoet niet aan het beginsel van doorzichtigheid 
van de begroting. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 103 
HOOFDSTUK 9 
Samenwerking met de ontwikkelingslanden en derde landen 
(Titel 9 van de algemene begroting) 
INHOUD Paragraaf 
Overzicht van de voornaamste opmerkingen 9.0 
Algemene inleiding 9.1 t/m 9.2 
Samenvatting van de financiële gegevens 9.3 t/m 9.4 
Opmerkingen over de verschillende soorten steunverlening 
van titel 9 9.5 
Voedselhulp 9.6 t/m 9.24 
Financiële en technische samenwerking met niet-geasso-
cieerde ontwikkelingslanden 9.25 t/m 9.33 
Samenwerking met derde landen 9.34 t/m 9.36 
OVERZICHT VAN DE VOORNAAMSTE OPMERKINGEN 
9.0. De voornaamste opmerkingen in dit hoofdstuk zijn als 
volgt: 
a) De kasvoorschotten zijn niet steeds gecontroleerd 9.5 
b) De begrotingsramingen zijn weinig reëel gebleken 9.8 t/m 9.10 
c) Het jaarlijkse voedselhulpprogramma is verlaat goedge­
keurd, waardoor de uitvoering is vertraagd 9.12 
d) De verevening van de uitgaven is aanzienlijk vertraagd 9.15 
e) De begrotingsvoorschriften zijn niet steeds in acht geno­
men 9.16 
f) Er zijn frauderisico's vastgesteld 9.17 
g) De verplichtingen inzake de voedselhulp zijn niet steeds 
nagekomen. In één geval bestaat twijfel aan het uiteinde­
lijke doel van de voedselhulp 9.20 
h) De controle op de tegenwaardefondsen heeft in sommige 
landen aanleiding gegeven tot moeilijkheden 9.21 
i) De kwaliteit van de voedselhulp was soms onvoldoende 9.22 t/m 9.23 
j) Het bestedingspercentage van de bedragen, uitgetrokken 
voor de programma's voor financiële en technische 
samenwerking met niet-geassocieerde ontwikkelingslan­
den en voor samenwerking met derde landen is zeer laag 
gebleven 9.28 t/m 9.35 
104 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Algemene inleiding 
9.1. Onder titel 9 van de algemene begroting wor­
den in hoofdzaak de kredieten ten gunste van derde 
landen samengevat: voedselhulp en hulp bij ram­
pen, steunverlening aan ontwikkelingslanden en 
andere derde landen, alsmede subsidie voor het 
functioneren van het Europese samenwerkings-
agentschap. 
Voor titel 9 heeft de Rekenkamer in 1980 bijzondere 
aandacht besteed aan de sedert 1969 uitgevoerde 
voedselhulpacties. De opmerkingen hierover zijn 
neergelegd in een speciaal verslag, dat de Kamer op 
30 oktober 1980 heeft aangenomen en aan het Euro­
pese Parlement heeft voorgelegd. 
9.2. De hieronder volgende opmerkingen over 
titel 9 handelen dus Voornamelijk over de analyse 
van de rekeningen van het begrotingsjaar 1980, in bijzonder over die van de hoofdstukken 9.2, 9.3, en 
9.6 van de begroting. Uit deze analyse blijkt dat de 
evaluatie van de kredieten en het tempo waarin zij 
worden besteed, nog zeer onbevredigend zijn. 
De financiële analyse wordt aangevuld door een 
aantal opmerkingen die gemaakt werden aan de 
hand van bescheiden en ter plaatse en betrekking 
hebben op Bangladesh, Benin, India, Somalië en 
Zaïre. 
Samenvatting van de financiële 
gegevens 
9.3. Voor het begrotingsjaar 1980 geven de onder 
titel 9, „samenwerking met ontwikkelingslanden en 
derde landen", beschikbare kredieten voor betalin­
gen en de ten laste van deze kredieten verrichte 
betalingen het volgende beeld te zien: 
Tabel 9.1 — Kredieten voor betalingen en verrichte betalingen (titel 9) 
(in MERE) 
Kredieten en 
gebruik 
^daarvan 
< Hoofdstuk 
van de begroting Kredieten voor betalingen 
In 1980 Betalin­
gen 
in % Overge­
dragen 
van 1980 
naar 1981 Kredieten en 
gebruik 
^daarvan 
< Hoofdstuk 
van de begroting Overge­
dragen van 
1979 Begrotings­
jaar 
1980 (') In totaal 
beschik­
baar in 
1980 verrichte 
betalin­
gen Betalin­
gen 
in % Overge­
dragen 
van 1980 
naar 1981 Annule­
ringen 
Voedselhulp 
(hoofdstuk 9.2) 137,1 395,5 532,6 318,8 59,9 213,5 0,3 
Financiële en techni­
sche samenwerking 
met niet-geasso-
cieerde ontwikkelings­
landen 
(hoofdstuk 9.3) 38,1(2) 26,2 .64,3 43,9 68,3 20,2 0,2 
Specifieke samenwer­
kingsprojecten met 
ontwikkelingslanden 
(hoofdstuk 9.4) 0,8 12,2 13,0 11,9 91,5 0,9 0,2 
Incidentele maatrege­
len ten behoeve van 
ontwikkelingslanden 
en derde landen 
(hoofdstuk 9.5) 3,5 63,0 66,5 61,9 93,0 4,4 0,2 
Samenwerking met 
derde landen (Portu­
gal, Middellandse-
Zeelanden) 
(hoofdstuk 9.6) 108,6 136,9 245,5 39,5 16,1 127,7 78,3 
Functioneren van de 
Commissiedelegatie 
in de ontwikkelings­
landen (hoofdstuk 
9.9) 33,0 33,0 32,9 99,7 0,1 
Totaal 288,1 666,8 954,9 508,9 53,3 366,7 79,3 
(') Inclusief kredietoverschrijvingen. 
(2) Onder aftrek van 20 milj. ERE „overgeschreven" naar hoofdstuk 9.5. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 105 
9.4. Ten einde een overzicht te krijgen van alle 
communautaire uitgaven op het gebied van de ont­
wikkelingssamenwerking, moet nog rekening wor­
den gehouden met de uit hoofde van de Europese 
Ontwikkelingsfondsen (EOF) verrichte betalingen, 
die buiten het begrotingsverband blijven (481,9 mil­
joen ERE), alsmede met dat deel van de uitgaven 
voor de voedselhulp, dat ten laste wordt gebracht 
van de kredieten van de afdeling „Garantie" van het 
EOGFL (193,4 miljoen ERE); wat de betalingen 
betreft, bedraagt het financiële effect dus in totaal 
1 184,2 miljoen ERE. 
De uitgaven van de Europese Ontwikkelingsfond­
sen worden onderzocht in het tweede deel van dit 
verslag. 
Opmerkingen over de verschillende 
soorten steunverlening van titel 9 
Niet-uitgevoerde controle op 
kasv oorschotten 
9.5. De voorschotten die betaald worden om de 
projecten van de grond te krijgen (hoofdstukken 9.3 
tot en met 9.6), of om de beurzen en diverse huis­
houdelijke uitgaven voor te financieren, onderschei­
den zich van de voorschotten, bestemd voor het 
financieren van de voedselhulp (hoofdstuk 9.2). De 
eerste worden namelijk rechtstreeks als uitgaven ten 
laste gebracht van de desbetreffende artikelen van 
de begroting, terwijl de voorschotten van het tweede 
type een globaal karakter hebben en een begrotings­
stelsel volgen als vastgelegd in artikel 102 van het 
Financieel Reglement. 
Bij de voorschotten van de eerste categorie blijkt 
echter dat de gevolgde praktijken een onjuist beeld 
geven van de stand van uitvoering van de commu­
nautaire hulpacties, want deze geven uitgaven te 
zien, die hoger zijn dan in werkelijkheid. Voorts is 
de afwikkeling van het voorschot niet comptabel 
verwerkt en daarom worden de bewijsstukken 
betreffende de met behulp van voorschotten geprefi-
nancierde projecten pas aan de financiële controle 
onderworpen bij een eventuele aanvraag om aanvul­
lende betaling. 
Het kan evenwel voorkomen dat een aanvullende 
betaling in het geheel niet plaatsvindt wanneer het 
voorschot diende ter dekking van een gehele steun-
actie (bij voorbeeld forfaitaire hulp ingeval van ram­
pen) of wanneer het voorschot betrekking heeft op 
een project waarvan de uitvoering geblokkeerd is. Het is dus niet mogelijk het saldo van de nog af te 
wikkelen voorschotten vast te stellen en evenmin 
kan men zich ervan vergewissen dat de door de 
begunstigden toegezonden bewijsstukken ter con­
trole zijn voorgelegd, als bepaald in het Financieel 
Reglement. 
Ieder voorschot moet op een tussenrekening worden 
geboekt. Alleen de met redenen omklede betalingen 
kunnen ten laste van de desbetreffende post van de 
begroting worden gebracht. 
Voedselhulp (hoofdstuk 9.2) 
Bevestiging van de reeds eerder door de 
Rekenkamer gesignaleerde tekortkomingen 
9.6. De in 1980 uitgevoerde controles bevestigen 
de opmerkingen die de Kamer reeds heeft gemaakt 
in haar vorige jaarverslagen en in het speciale ver­
slag over de voedselhulp. 
Deze opmerkingen betreffen: 
a) de gebrekkige evaluatie en uitvoering van de 
begrotingskredieten voor de voedselhulp; 
b) dé vertragingen in de uitvoering van de voedsel­
hulpprogramma's, die zowel zijn veroorzaakt 
door het trage verloop van de procedures als 
door de versnippering van bevoegdheden bin­
nen de Commissie en tussen de Commissie en 
de Raad; 
c) de vaak onvoldoende kwaliteit van de geleverde 
produkten; dit blijkt zowel tijdens het bijeen­
brengen van de goederen binnen de Gemeen­
schap als tijdens het vervoer of de distributie in 
het ontvangende land; 
d) het feit dat de ontvangende landen in gebreke 
blijven bij de nakoming van hun tegenover de 
Gemeenschap aangegane verplichtingen. 
106 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
De énige verbetering in de procedures wordt in 1980 
gevormd door het aannemen van een verorde­
ning (') betreffende de algemene toepassingsvormen 
voor voedselhulp in de vorm van granen en rijst. 
(») Verorderting (EEpG) 1974/80, PB L 192, blz. 11. 
Tabel 9.2 — Oorspronkelijk op de begroting 1980 uitgetrokken kredieten 
(in MERE) 
Produkten/programma's Kredieten per titel Kredieten 
titel 6: 
restituties 
voedselhulp Kredieten 
titel 9: 
voedselhulp Totaal 
Granen a) vroegere programma's, 1,5 5,1 6,6 
b) 1980 40,9 * 111,1 152,0 
Magere-melkpoeder a) vroegere programma's 21,9 24,7 46,6 
b) 1980 97,5 110,0 207,5 
Butteroil a) vroegere programma's 16,4 9,7 26,1 
b) 1980 114,8 67,8 182,6 
Suiker a) vroegere programma's p. m. p. m. p. m. 
b) 1980 1,5 1,8 3,3 . 
Andere produkten — p. m. p. m. p. m. 
Kosten van vervoer a) vroegere programma's 7,5 7,5 
b) 1980 52,1 52, r 
Diversen — — 5,5 5,5 
Totaal 294,5 395,3 689,8 
Weinig reële begrotingsraming 
9.8. Evenals in het verleden, had de begrotingsra­
ming weinig met de werkelijkheid te maken, zoals 
blijkt uit onderstaande tabel: 
Tabel 9.3 — Gebruik van de op de begroting 1980 uitgetrokken kredieten voor voedselhulp 
(in MERE) 
--Kredieten 
en gebruik 
Programma's Oorspronkelijke 
kredieten In 1980 
verrichte 
betalingen Betalingen 
in % 
Vroegere programma's 39,8 160,5 403,3 
Programma's 1980 254,7 32,9 12,9 
Totaal titel 6 294,5 193,4 65,7 
Vroegere programma's 47,0 52,5 111,7 
Programma's 1980 348,3 129,2 37,1 
Totaal titel 9 395,3 181,7 46,0 Opmerkingen naar aanleiding van het 
onderzoek van de rekeningen betreffende de 
voedselhulp / 
9.7. De oorspronkelijk op de begroting 1980 voor 
voedselhulp uitgetrokken kredieten kunnen als volgt 
worden samengevat: 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen \ 
107 
9.9. De ramingen zullen dergelijke verschillen 
blijven vertonen, zowel met gescheiden als met 
niet-gescheiden kredieten, zo lang dè Commissie de 
benodigde kredieten niet berekent op basis van dat 
gedeelte van de voedselhulpprogramma's dat zij 
daadwerkelijk verwacht in het begrotingsjaar te zul­
len leveren, rekening houdend met de thans bestaande voorschriften en administratieve struc­
turen. 
9.10. De overdrachten en overschrijvingen bin­
nen hoofdstuk 9.2 kunnen als volgt worden samen­
gevat: 
Tabel 9.4 — Begrotingssituatie hoofdstuk 9.2 
(in MERE) 
Produkten/programma's Kredieten en gebruik 
Overgedra­
gen van 
1979 Oorspron­
kelijke kre­
dieten 1980 Krediet-
overschrij­
vingen Totaal 
beschik­
baar Totaal der 
betalingen, 
verricht in 
1980 Overgedra­
gen naar 
1981 Annulerin­
gen 
Granen a) vroegere , 
51,8 programma's 31,8 5,1 + 14,9 51,8 51,8 
57,1 — 
b) 1980 111,1 + 3,1. 114,2 57,0 57,1 — 
Magere-melkpoeder a) vroegere 
84,7 84,0 0,7 Magere-melkpoeder 
programma's 60,3 24,7 - 0,3 84,7 84,0 0,7 — 
b) 1980 110,0 - 0,9 109,1 34,2 74,9 — 
Butteroil a) vroegere 
47,7 programma's 37,7 9,7 + 0,3 47,7 47,7 — — 
b) 1980 67,8 + 6,0 73,8 14,9 58,9 — 
Suiker a) vroegere 
3,5 0,2 programma's 1,5 p. m. •+: 2,2 3,7 3,5 0,2 — 
b) 1980 1,8 + 0,3 2,1 — 2,1 — 
Andere produkten 5,4 p. m. + 4,7 10,1 9,7 0,4 — 
Kosten van ver­ a) vroegere 
7,5 2,7 4,8 voer (*) programma's — 7,5 — 7,5 2,7 4,8 — voer (*) 
b) 1980 52,1 -30,3 21,8 7,9 13,9 — 
Andere uitgaven ' 0,4 0,5 + 0,2 1,1 0,4 0,5 0,2 
Financiële bijdragen 
5,0 5,0 aan de UNRWA — 5,0 — 5,0 5,0 --
Totaal 137,1 395,3 + 0,2 532,6 318,8 213,5 0,2 
(ï) De kosten van vervoer die begrepen zijn in de betalingen ten laste van de overdrachten, zijn niet opgesplitst, daar voor deze kosten tot 
1979 geen begrotingspost was uitgetrokken. 
9.11. De op de begroting 1980 uitgetrokken kre­
dieten hadden betrekking op de leverantie, aan ver­
schillende landen en organen, van 720 500 ton 
graan, 150 000 ton magere-melkpoeder, 45 000 ton 
butteroil en 7 200 ton suiker. Deze goederen waren bestemt voor de volgende lan­
den : 
108 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Tabel 9.5 — Verdeling van de hoeveelheden over ontvangende landen 
(in ton) 
Produkt 
Ontvangend land """" —— Granen Magere-
melkpoeder Butteroil 
Bangladesh 105 000 __ 3 000 
Egypte 100 000 7 000 2 800 
Pakistan 50 000 750 1 000 
Sri Lanka 20 000 500 200 
Madagaskar 12 000 — — 
Tanzanië 15 000 2 000 , 400 
Mozambique 10 000 — — 
Zambië 10 000 1 500 500 
India — 31 000 12 700 
Sahel 63 000 10 260 2 800 
Midden-Oosten 25 000 3 200 2 025 
Diverse ACS-landen 60 000 7 950 1 900 
Diverse niet-geassocieerde landen 29 100 11 225 1 501 
Instellingen 
— internationale 175 000 43 050 12 400 
— niet-gouvernementele — . 25 000 1 000 
Noodreserves 46 400 6 565 2 774 
Totaal (•) 720 500 150 000 45 000 
(') Voorts zal een hoeveelheid van 7 200 ton suiker worden geleverd, waarvan 6 200 ton zijn bestemd voor het 
Office de secours et de travaux des Nations unies ten behoeve van de Palestijnse vluchtelingen (UNRWA) 
en 1 000 ton ten behoeve van de Afghaanse vluchtelingen in Pakistan. 
Verlate goedkeuring van het jaarlijkse 
voedselhulpprogramma 
9.12. De verdeling van deze hoeveelheden over 
de verschillende ontvangende landen werd door de 
Raad pas op 28 mei 1980 goedgekeurd, daar het 
voorstel van de Commissie pas op 13 februari 1980 
aan de Raad was voorgelegd. Door dit tijdsverloop 
is de vertraging in de uitvoering van de pro­
gramma's nog groter geworden. Vertraging in de uitvoering van het 
voedselhulpprogramma 1980 vergeleken bij het 
programma 1979 
9.13. De cijfers in tabel 9.6 worden verstrekt door 
de Algemene Directie Ontwikkeling op basis van de 
door de Commissie opgestelde of aan de beheersco­
mités voorgelegde afrekeningen van leveranties. 
In de jaarrekeningen worden de betalingen geboekt, 
die het gevolg zijn van deze afrekeningen. Het valt 
te betreuren dat de uitvoering van de voedselhulp­
programma's in 1980 een vermindering te zien geeft 
ten opzichte van 1979 (662 863 ton granen, 
210 311 ton magere-melkpoeder en 70 852 ton butter-
oil). 
\ 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 109 
Tabel 9.6 — Stand van uitvoering van de voedselhulpprogramma's in hoeveelheden 
(in ton) 
Stand van 
^^-\jjitvoering 
Produkt Nog uit te voeren op 
15. 1. 1980 Programma 
1980 Uitgevoerd of in 
uitvoering 
in 1980 Nog uit te voeren op 
31. 12. 1980 
Granen 144 550 720 500 619 351 245 699 
Magere-melkpoeder 78 424 150 000 123 947 104 477 
Butteroil 10 428 45 000 26 458 28 970 
Suiker 6 153 7 200 6 086 7 267 
9.14. Onderstaande tabel geeft de onderverdeling hulpleveranties hebben uitgevoerd ten laste van de 
van de in het begrotingsjaar verrichte betalingen aan begroting 1980: 
de Lid-Staten waarvan de ondernemingen voedsel-
Tabel 9.7 — Onderverdeling van de in het begrotingsjaar verrichte betalingen 
(in MERE) 
Produkt 
Lid-Staat ^ Granen Magere-
melkpoeder Butteroil (') andere 
produkten en 
uitgaven Totaal 
België 8,2 35,5 29,1 3,5 76,3 
Denemarken — — — 4,1 4,1 
Duitsland 0,3 112,8 58,9 — 172,0 
Frankrijk 74,4 8,3 37,5 120,2 
Ierland — 4,1 — \ 
4,1 
Italië 41,9 — — — 41,9 
Luxemburg — 3,0 6,7 — 9,7 
Nederland 2,7 6,4 9,7 — 18,8 
Verenigd Koninkrijk — 6,9 16,0 — 22,9 
Totaal van de betalingen 
470,0 via de Lid-Staten 127,5 177,0 157,9 7,6 470,0 
Aanpassing wegens 
-U + 6,9 kosten van vervoer -3,8 -2,0 -U + 6,9 — 
Rechtstreekse betalingen 
42,2 van de Commissie 20,4 5,3 1,7 14,7 42,2 
Betalingen totaal 144,1 180,3 158,5 29,3 512,2 
Ten laste van: titel 6 35,3 62,2 95,9 — 193,4 
titel 9 108,8 118,1 62,6 29,3 318,8 
(') De butteroil kan een bewerking hebben ondergaan door een leverancier in een andere Lid-Staat. 
Deze betalingen kunnen niet worden gerelateerd 
aan de bijeengebrachte hoeveelheden hulpgoederen 
overeenkomstig tabel 9.6 doordat, zoals de Reken­
kamer in haar vorige verslagen tot haar spijt consta­teerde, de afzonderlijke betalingsverplichtingen 
voor iedere bijeengebrachte partij hulpgoederen niet 
comptabel zijn verwerkt. 
Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Aanzienlijke vertragingen in de verevening van de 
uitgaven 
9.15. De laatste verevening van de door de Lid­
staten uitgegeven bedragen heeft betrekking op het 
dienstjaar 1974. De meest recente dienstjaren waar­
voor de rekeningen bij de interventiebureaus wer­
den gecontroleerd, zijn 1975 voor de Bondsrepu­
bliek Duitsland en Frankrijk, welke landen de 
grootste betalingen ontvangen, 1977 voor vier Lid­
staten (België, Italië, Luxemburg en Nederland) en 
1979 voor de drie overige landen (Denemarken, Ver­
enigd Koninkrijk en Ierland). Deze vertragingen 
zijn niet te rijmen met een goed financieel beheer; 
immers, alleen door voortdurende controle kan wor­
den vermeden dat eventuele fouten jarenlang blij­
ven doorlopen. 
Niet-inachtneming van de begrotingsvoorschriften 
9.16. In juni 1980 werd in totaal voor 22,8 mil­
joen ERE aan betalingen voor noodhulp, die geen 
enkel verband hielden met de voedselhulp voorlo­
pig ten laste gebracht van begrotingshoofdstuk 9.2 
in plaats van hoofdstuk 9.5, dat op dat moment 
onvoldoende van middelen was voorzien. 
Opmerkingen naar aanleiding van het 
onderzoek van de procedures voor de 
voedselhulp 
Frauderisico's 
9.17. Aan de exporteurs van de voedselhulpgoe­
deren mogen geen restituties of monetaire compen­
serende bedragen worden betaald, daar zij de nor­
male prijs van de communautaire markt ontvangen. 
Nu heeft een Lid-Staat tot twee maal toe restituties 
betaald aan een leverancier van hulpgoederen, die 
daarop geen recht had. De ten onrechte geïnde 
bedragen zijn later wel teruggevorderd. 
Om dergelijke fouten te vermijden, lijkt het noodza­
kelijk dat de nationale instanties die belast zijn met 
de betaling van de voedselhulp, van de leverancier 
overlegging vereisen van het uitvoercertificaat (for­
mulier T 5 of EX 16), ten einde te beletten dat de leverancier bij een andere dienst de restituties int, 
die tegen overlegging van dat certificaat worden 
afgerekend. , 
9.18. Algemene uitvoeringsvoorschriften betref­
fende de leverantie van voedselhulpgoederen, gelden 
voor alle produkten, met uitzondering van boter, 
waarvan de levering echter is toegestaan in plaats 
van butteroil. Dit juridische vacuüm kan licht aan­
leiding geven tot geschillen en moet dus worden 
opgevuld. 
Opmerkingen naar aanleiding van controles 
ter plaatse van de voedselhulp 
Hulpactie Flood II 
9.19. De door India overgelegde rapporten vol­
doen aan de algemene voorwaarden van de met de 
Gemeenschap gesloten akkoorden. Aan de hand 
van deze rapporten is het echter niet mogelijk zich 
een mening te vormen over het verloop van de hulp­
actie Flood II — de voornaamste rechtvaardiging 
van, de jaarlijkse toewijzing door de Gemeenschap 
van 31 000 ton magere-melkpoeder en 12 700 ton 
butteroil aan India (voor een totale waarde, tegen 
wereldprijzen, van ca. 60 miljoen ERE). 
Voorts wijst de Kamer op het geringe bestedingsper­
centage van de tegenwaardefondsen, waarvan 
ultimo 1980 nog ca. 40 miljoen ERE onbesteed 
waren. 
Niet-nakoming van de verplichtingen; twijfel aan het 
uiteindelijke doel van de voedselhulp 
9.20. Bangladesh, één van de landen die de 
meeste voedselhulp van de Gemeenschap ontvan­
gen, voldoet niet zoals het behoort aan de verplich­
tingen die het land voor het verkrijgen van deze 
hulp heeft aangegaan. 
a) De rapporten betreffende het gebruik van de 
hulpgoederen, waarvan de leveranties in 1980 
ongeveer 16,5 miljoen ERE tegen wereldmarkt­
prijs bedroegen, bevatten niet meer dan een 
simpele jaarlijkse verklaring van ontvangst, een 
globale berekening van de tegenwaardefondsen 
en een declaratie van de voor twee ontwikke­
lingsprojecten gedane uitgaven — alles bij 
elkaar een regel of tien. 
31. 12. 81 v Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 
b) De tegenwaardefondsen worden gestort op de 
centrale rekening van de regering en niet op een 
speciale rekening. Er bestaat dus geen enkel 
rechtstreeks verband tussen deze fondsen en de 
projecten die volgens opgave met deze fondsen 
worden gefinancierd. 
c) Er wordt geen mededeling gedaan omtrent de 
stand van vordering van de projecten. 
Een en ander wordt ten dele verklaard door het 
feit dat de communautaire voedselhulp deel uit­
maakt van een nationaal systeem voor de verde­
ling van hulpgoederen van iedere oorsprong, 
waarin het aandeel van de Gemeenschap slechts 
7 a 10 % bedraagt, en voorts doordat volgens de 
nationale begrotingsvoorschriften het openen 
van speciale rekeningen niet is toegestaan. Toch 
is wel duidelijk dat de Commissie er onvol­
doende op toeziet dat aan de door haar gestelde 
voorwaarden wordt voldaan. Degenen die voor 
de gefinancierde projecten verantwoordelijk 
waren, bleken niet te weten dat het geld een 
schenking was van de Gemeenschap; verder 
leek de Commissie geen belangstelling te heb­
ben voor de mate waarin de uitvoering van de 
projecten vorderde. 
d) Ten slotte en vooral: aan het uiteindelijke doel 
van de voedselhulp moet wel ernstig worden 
getwijfeld als men weet dat zij uitsluitend is 
bestemd, tegen gereduceerde prijzen, voor 
staatsambtenaren en bepaalde andere bevoor­
rechte groepen, die als enigen toegang hebben 
tot de staatswinkels waar de hulpgoederen wor­
den verkocht. 
De Kamer verbaast zich erover dat de Commis­
sie (Bijlage V, punt 9.20 d)) een lans breekt voor 
een systeem dat alle regerings- of internationale 
organisaties die voedselhulp aan Bangladesh 
leveren, steeds opnieuw aan de kaak hebben 
gesteld. 
Trouwens, zelfs de bevoegde minister voor de 
bevoorrading heeft tegenover de vertegenwoor­
digers van de Kamer laten doorschemeren dat 
de regering van Bangladesh overweegt dit prio­
ritaire distributiesysteem in de nabije toekomst 
af de schaffen. De Rekenkamer is van mening dat na ruim tien jaar 
voedselhulp de begrotingsautoriteiten nu eindelijk 
over deze kwestie een beslissing behoren te nemen. 
Kwaliteit van de voedselhulp 
9.22. Van 1971 tot en met 1980 heeft de Gemeen­
schap 23 880 ton granen aan Benin geleverd. In ten 
minste twee gevallen, waarbij het ging om 7 500 ton, 
beantwoordde de geleverde kwaliteit niet aan de 
gestelde eisen omdat de vochtigheidsgraad iets 
boven het toelaatbare maximum lag. 
Voorts werden in december 1980 2 000 zakken melk­
poeder van de Gemeenschap in ontvangst genomen 
door een niet-gouvernementele instelling. Uit het 
certificaat van ontvangst blijkt dat 192 zakken 
schade hadden opgelopen (natte en gescheurde zak­
ken of inhoud verontreinigd). 
De Rekenkamer merkt opnieuw op dat op deze zak­
ken niets was vermeld over de fabricagedatum, de 
beperkte houdbaarheid en de gebruiksaanwijzing 
voor de melkpoeder. 
9.23. In juni 1980 werd door een controleteam 
van de Rekenkamer in Somalië geconstateerd dat 
750 ton door de Gemeenschap geleverde gevitami­
neerde melkpoeder, bestemd voor een internationale 
organisatie, ruim twee maanden op volstrekt onver­
antwoorde wijze in entrepot lag opgeslagen in de 
haven van Mogadiscio. Talrijke zakken verkeerden 
in slechte staat of waren gescheurd. De vertegen­
woordigers van de internationale organisatie hebben 
tegenover de controleurs van de Rekenkamer ver­
klaard dat de verdeling van deze voedselhulp onder 
een plaatselijk organisatiecomité viel, waarop zij 
geen enkele invloed hadden. 
Omvang van de controle op de tegenwaardefondsen 
9.21. India en Bangladesh stellen opnieuw het 
probleem aan de orde welke betekenis de Gemeen­
schap wil hechten aan de voorwaarden voor de leve­
ring van voedselhulp, met name wat betrèft het 
communautaire recht van controle op het gebruik 
van de tegenwaardefondsen en in het bijzonder op 
de uitvoering van de daarmee gefinancierde projec­
ten. Gedeelde verantwoordelijkheid voor de slechte 
verdeling van een partij hulpgoederen 
9.24. Tijdens een in november 1980 in Zaïre uit­
gevoerde controle kwam een controleteam van de 
Rekenkamer tot de conclusie dat de leverantie van 
14 000 ton tarwe en 14 345 ton maïsgries op bevredi­
gende wijze is uitgevoerd. De Gemeenschap dient 
zich echter af te vragen of zij geen verkeerde indruk 
heeft gewekt, althans voor die goederen die bestemd 
Publikatieblad»van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
waren om onveranderd aan de consument te worden 
verkocht, door de balen te voorzien van de opdruk 
„gift van de Gemeenschap". Het op de markt bren­
gen van aldus gemerkte balen ontketende een 
onstuimige campagne in de Zaïrische pers — welis­
waar juridisch niet steekhoudend, maar wel begrij­
pelijk omdat nu eenmaal de schijn tegen was. verdelen van de melkpoeder (een zak melkpoeder 
van 25 kg vertegenwoordigt het maandloon van een 
ziekenverpleger of een onderwijzer). 
Verder is het een vaststaand feit dat de levering in 
1977 van 3 000 ton melkpoeder ten dele aanleiding 
is geweest tot malversaties bij de verdeling, die van 
dien aard waren dat de Commissie begin 1980 alle 
rechtstreekse voedselhulp ten gunste van Zaïre heeft 
opgeschort. 
De Rekenkamer is echter van mening dat bij alle 
partijen sprake is geweest van nalatigheid. 
De Commissie heeft blijk gegeven van een onge­
grond optimisme doordat zij de melkpoeder een­
voudig leverde zonder rekening te houden met de 
bijzondere situatie van Zaïre: moeilijke verkeersver­
bindingen, onvoldoende begrotingsmiddelen om de 
distributie in het binnenland te financieren (waar­
van de kosten uiteindelijk nog hoger waren dan de 
waarde van het „aangeboden" produkt), hongerlo­
nen voor de mensen die belast waren met het gratis Financiële en technische samenwerking 
met niet-geassocieerde 
ontwikkelingslanden (hoofdstuk 9.3) 
9.25. De jaarlijks op de begroting uitgetrokken 
bedragen om te kunnen voldoen aan betalingsver­
plichtingen, zijn regelmatig gestegen, namelijk van 
20 miljoen ERE in 1976 tot 138,5 miljoen ERE in 
1980. Voor de programma's 1979 en 1980 zijn deze 
bedragen voor 73 % bestemd voor landen in Azië, 
voor 20 % voor landen in Latijns-Amerika en voor 
7 % voor landen in Afrika. 
9.26. De stand van uitvoering per ultimo 1980 
van de jaarprogramma's van 1976 tot en met 1980 
geeft het volgende beeld te zien: 
Tabel 9.8 — Stand van uitvoering van de jaarprogramma's per ultimo 1980 
(in MERE) 
Programma 
Stand van 
uitvoering Programma 
1976 Programma 
1977 Programma 
1978 Programma 
1979 Programma 
1980 Totaal 
Begrotingstoewijzing 20,0(') 45,0(i) 70,0 110,0 138,5 383,5 
Totaal van de per ultimo 
1980 aangegane betalings­
verplichtingen 19,0 38,3 70,0 108,7 102,0 338,0 
Aantal projecten (8) (20) (34) (40) (29) (131) 
Totaal van de tot ultimo 
1980 verrichte betalingen 14,3 20,3 17,7 18,2 1,2 71,7 
Nog te betalen per ultimo 
1980 4,7 18,0 52,3 90,5 100,8 266,3 
Aangegane betalingsver­
plichtingen (24,7%) (47,0%) (74,7%) (83,3%) (98,8%) (78,8%) 
p.m.: nog te betalen per 
ultimo 1979 5,5 25,8 61,0 77,4 169,7 
Aangegane betalingsver­
plichtingen (29,9%) (69,8%) (87,1%) (99,7%) — (83,5%) 
(') In milj. ERE. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 113 
9.27. Zoals blijkt uit tabel 9.8- is de situatie per 
ultimo 1980 weinig veranderd vergeleken bij die per 
ultimo 1979. Slechts twee van de acht projecten van 
het programma voor 1976 zijn afgesloten, vijf van de 
twintig projecten voor 1977, acht van de vierendertig 
projecten voor 1978, vier van de veertig projecten 
voor 1979 en geen enkel van de negenentwintig pro­
jecten voor 1980. Deze vertragingen doen zich in 
hoofdzaak voor in het stadium van uitvoering, 
waarop de Commissie slechts weinig invloed heeft, 
daar deze fase meestal in handen' is van de begun­
stigden of de cofinanciers. 
Zeer gering bestedingspercentage 
van de kredieten 
9.28. Als gevolg van de vertraging in de uitvoe­
ring van de projecten is er een aanzienlijke onder­
uitputting van de voor betalingen uitgetrokken kre­
dieten. Overdrachten van het begrotingsjaar 1979 tot 
een totaal van 20 miljoen ERE werden „overge­
schreven" naar hoofdstuk 9.5 (hulp aan slachtoffers 
van rampen), ten einde annulering van deze kredie­
ten te voorkomen. 
Zoals de Rekienkamer in punt 1.11 van haar jaarver­
slag over 1979 (!) heeft opgemerkt is het overschrij­
ven van overgedragen kredieten naar de begroting 
van het dienstjaar in strijd met het beginsel van de 
eenjarige begroting en behoort dus te worden ver­
meden. 
9.29. De vijf programma's voor 1976 tot en met 
1980 omvatten 131 projecten, verdeeld als volgt: 
65 eigen projecten tot een totaal van 212,9 mil­
joen ERE, 
66 gecofinancierde projecten tot een totaal van 
170,6 miljoen ERE. 
Eigen project: 
— project voor de financiering waarvan de EEG 
de enige bron van buitenlandse hulp vormt. Het 
financieringsschema omvat meestal ook, maar 
niet noodzakelijk, een bijdrage van het ontvan­
gende land, óf financieel en/of in natura 
(beschikbaar stellen van personeel, diensten of 
infrastructuur). 
0) PB C 342 van 31. 12. 1980. Cofinancieringsproject: 
— project voor de financiering waarvan naast de 
EEG één of meer bronnen van buitenlandse 
hulp zijn ingeschakeld, hetgeen kan leiden tot 
een formele cofinanciering tussen de beide part­
ners (voorbeeld: EEG-ADB, bevloeiingsproject 
Chasma, 1977) of tot een formele cofinanciering 
(voorbeeld: onderzoekinstituten via de 
GCRAI). 
Ten slotte moet worden onderscheiden tussen geza­
menlijke cofinanciering, waarbij de fondsen van de 
verschillende kapitaalverschaffers door elkaar wor­
den gebruikt, en parallelle cofinanciering, waarbij 
de fondsen van iedere kapitaalverschaffer bestemd 
zijn voor afzonderlijke onderdelen of elementen van 
een project. 
9.30. De zesenzestig gecofinancierde projecten 
vertegenwoordigen rond 44 % van het totale budget 
voor de programma's. Buiten de Lid-Staten zijn de 
voornaamste cofinanciers de Asian Development 
-Bank (ADB), de Groupe Consultatif pour la Recher­
che Agricole Internationale (GCRAI), welke 
beheerd wordt door de Wereldbank en de Banque 
Interaméricaine de Développement (BID). 
Door deze wijze van financiering is de Gemeen­
schap in staat gesteld hulpacties te doen uitvoeren 
in landen waar zij zelf niet aanwezig was. Daarente­
gen zag de Commissie zich genoodzaakt om het 
beheer van communautaire hulpacties in gebieden 
waar zij niet vertegenwoordigd was, toe te vertrou­
wen aan andere instellingen. Dit heeft tot gevolg dat 
de beheersvoorschriften van de ontvangende landen 
of van de cofinanciers zwaarder wegen dan de com­
munautaire voorschriften, met name die met betrek­
king tot de communautaire preferenties. 
9.31. Om in Azië te kunnen opereren heeft de 
Gemeenschap nauwe banden aangeknoopt met de 
Asian Development Bank, met name voor het finan­
cieren van studies, bedoeld om vast te stellen welke 
projecten in plattelandsgebieden voor financiering 
in aanmerking komen. Van 1976 tot en met 1979 
heeft de Gemeenschap een twintigtal studies gefi­
nancierd tot een totaal bedrag van rond 5 miljoen 
ERE, waarvan ca. 0,5 miljoen ERE zijn betaald aan 
de ADB als beheerskosten. Deze studies werden 
voor tweederde uitgevoerd door ingenieursbureaus 
in Aziatische landen, die met de ADB gelieerd zijn. 
Slechts drie van deze studies hebben uiteindelijk 
geleid tot samen met de Gemeenschap gefinan­
cierde projecten. De Gemeenschapsgelden komen 
dus rechtstreeks ten goede aan de ADB. 
14 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 
In strijd met de gemaakte afspraken krijgt de Com­
missie slechts weinig informatie over deze studies, 
waarvan de resultaten haar niet systematisch ter 
kennis worden gebracht. 
In dit verband zij opgemerkt dat de Lid-Staten 
gelieerd zijn met de ADB en bijdragen in het kapi­
taal van de Bank. Via deze omweg zouden zij kun­
nen aansporen tot een betere samenwerking. 
Voor het programma 1980 heeft de Commissie haar 
samenwerking met de ADB opgeschort om via 
onderhandelingen te komen tot een nieuw samen­
werkingsakkoord. 
i 
9.32. Tijdens de uitvoering van een controleop­
dracht in Bangladesh heeft de Rekenkamer twee 
bevloeiingsprojecten bezocht, waarvan het totale 
kostenbedrag 85 miljoen ERE en het communau­
taire aandeel daarin 7,5 miljoen ERE beloopt. De 
Gemeenschap heeft geen enkele controle uitgeoe­
fend op de uitvoering van deze projecten, welke 
geheel in handen was van de cofinancier, de 
Wereldbank. 
Hoewel er bij een bepaald project op de technische 
uitvoering van de infrastructuur voor de bevloeiing 
niets viel aan te merken, lijkt niet voldoende reke­
ning te zijn gehouden met opleidingsacties voor de 
boeren, waarmee een dergelijk project gewoonlijk 
gepaard dient te gaan. Tijdens hun bezoek hebben 
de controleurs van de Rekenkamer geconstateerd 
dat de boeren maar nauwelijks profijt hadden van 
de bevloeiingswerken. Een tweede bevloeiingspro-
ject dat door de controleurs van de Rekenkamer 
werd bezocht, heeft een" vertraging van twee jaar 
opgelopen doordat een team dat technische assis­
tentie moest verlenen, en ook de firma aan wie het 
werk is gegund, ernstig tekort zijn geschoten. 
Het begunstigde land en de cofinanciers hebben 
gewezen op het positieve effect van de Gemeen­
schapsfinanciering, die zo soepel is dat er ook kos­
ten onder vallen, die door andere kapitaalverschaf­
fers worden uitgesloten. Dank zij dë bijdragen van 
de Gemeenschap kon dus het project van de grond 
komen, terwijl het anders zou hebben getraineerd 
wegens gebrek aan middelen op de begroting van 
het land. Voorts heeft de Rekenkamer vastgesteld 
dat een project van 6,6 miljoen ERE, dat deel,uit­
maakte van het programma 1978 en bestond uit de 
levering van onderdelen voor de thee-industrie, in 
maart 1981 nog steeds niet was gestart doordat de 
Commissie en het betrokken land het niet eens kon­
den worden over de keuze van het orgaan dat zou 
worden belast met de controle op de uitvoering. Als 
er een vertegenwoordiger van de Commissie ter 31. 12. 81 
plaatse was geweest om zich met deze controle te 
belasten, zou het programma meer kans hebben 
gehad om nog in 1978 te starten. Het enige gefinan­
cierde project van het programma voor 1979, de 
bouw van opslagplaatsen, is pas in maart 1981 
gestart. Het staat wel vast dat de presentie van de 
Gemeenschap ter plaatse voor de projecten in Bang­
ladesh bevorderlijk zou zijn geweest. 
9.33. Gezien de samenwerkingsproblemen met 
sommige cofinanciers is de Rekenkamer van 
mening dat voorkeur moet worden gegeven aan die 
projecten die samen met de Lid-Staten worden gefi­
nancierd. Hierdoor zou een meer actieve commu­
nautaire presentie in de verschillende geografische 
gebieden mogelijk zijn, hetgeen dan in overeenstem­
ming zou zijn met artikel 4 van de verordening 
inzake financiële en technische hulp aan niet-geas-
socieerde ontwikkelingslanden; dit artikel bepaalt 
dat „het communautaire karakter van de hulp voor 
zover enigszins mogelijk moet worden gehand­
haafd" (!). 
Samenwerking met derde landen 
(hoofdstuk 9.6 van de begroting) 
9.34. In het kader van de tenuitvoerlegging van 
de financiële protocollen, ondertekend ter toepas­
sing van de samenwerkingsovereenkomsten tussen 
de Gemeenschap en de meeste Middellandse-Zee-
landen (Algerië, Cyprus, Egypte, Griekenland, Jor­
danië, Libanon, Malta, Marokko, Syrië, Tunesië, 
Turkije) en Portugal, waren voor het jaar 1980 uit­
eindelijk beschikbaar: 9,0 miljoen ERE niet-geschei-
den kredieten, 168,5 miljoen ERE vastleggingskre­
dieten en 127,9 miljoen ERE betalingskredieten. 
Deze bedragen zijn bestemd voor gebruik hetzij in 
de vorm van rentesubsidies voor door de Europese 
Investeringsbank verstrekte leningen, hetzij in de 
vorm van steun a fonds perdu of van leningen tegen 
speciale voorwaarden. Voor deze bedragen moeten 
op zo regelmatig mogelijke wijze betalingsverplich­
tingen worden aangegaan voor de gehele duur van 
de protocollen, die op 31 oktober 1981 aflopen voor 
alle landen, behalve voor Cyprus en Malta, voor 
welke landen zij aflopen op respectievelijk 31 okto­
ber en 31 december 1983. 
(!) PB L 48 van 21. 2. 1981. 
I 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 115 
Zeer lage bestedingsgraad van de kredieten 
9.35. Het bestedingstempo van de kredieten lag 
zeer laag. Aan vastleggingskredieten resteert nog een 
bedrag van 74,6 miljoen ERE voor het dienstjaar 1981. Alle betalingskredieten voor 1980 zijn onge­
bruikt gebleven; per 31 december 1980 werden 74,1 
miljoen ERE aan betalingskredieten geannuleerd. 
De stand van uitvoering per ultimo 1980 van de 
financiële protocollen ten gunste van de Middel-
landse-Zeelanden is als volgt: 
Tabel 9.9 — Gebruik van de bedragen overeenkomstig de financiële protocollen 
(in MERE) 
N. Gebruik Toewijzing als 
bepaald in het fin. Stand van de protocollen per 
31. 12. 1980 In 1980 
verrichte 
betalingen In 1980 gean­
nuleerde kre­
Land N. protocol t.l.v. de . 
alg. begroting verplichtin­
gen totaal betalingen 
totaal In 1980 
verrichte 
betalingen dieten voor 
betalingen 
Portugal 30,0 17,4 17,4 9,4 3,6 
Malta 10,0 9,9 0,7 0,3 2,7 
Griekenland 55,0 53,2 28,2 12,5 — 
Turkije 220,0 181,0 34,8 2,9 14,7 
Cyprus 10,0 — — — 2,2 
Maghreb: 
— Algerije 44,0 20,5 0,1 0,1 7,4 
— Marokko 74,0 72,0 8,5 8,4 11,0 
— Tunesië 54,0 36,0 3,8 0,7 13,5 
Machrek: 
— Egypte 77,0 16,6 9,2 2,1 12,8 
— Jordanië 22,0 14,8 2,9 2,1 3,7 
— Libië 10,0 1,6 0,6 0,6 1,4 
— Syrië 26,0 18,2 2,4 0,3 4,7 
Totaal per 
31.12.1980 632,0 441,2 108,6 39,4 77,7 
Ter vergelijking: 
stand per 
31. 12. 1979 632,0 220,0 73,2 63,2 i 
17,0 
9.36. Slechts 5,2 % van de betalingen per ultimo 
1980 werd besteed voor hulpacties die rechtstreeks 
door de Commissie worden beheerd; hiervan is wat 
de financiële kant betreft nog geen enkel investe­
ringsproject werkelijk gestart. Het saldo der betalin­
gen werd besteed voor acties zoals speciale leningen 
en rentesubsidies, die door de Europese Investe­
ringsbank worden beheerd; met het beheer van of 
de controle op deze acties heeft de Commissie geen 
enkele bemoeienis. Bij gebrek aan een uitvoeringsverordening, op het 
aannemen waarvan in 1980 reeds sedert 1978 werd 
gewacht, wordt ieder financieringsvoorstel betref­
fende de door de Commissie beheerde hulpacties ter 
beslissing voorgelegd aan een Comité ad hoc van de 
Raad. 
Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
HOOFDSTUK 10 
Personeelsuitgaven 
INHOUD Paragraaf 
I 
Samenvatting 10.0 
Algemene inleiding 10.1 
Overzicht van de financiële gegevens 10.2' 
Personeelsbezetting 10.3 en 10.4 
Het systeem van betaling der bezoldigingen bij de Commissie 10.5 t/m 10.11 
Het stadium van de berekening der bezoldigingen 10.6 
Het stadium van verwerking met behulp van de computer 10.7 
Het stadium van de financiële controle 10.8 
Verdere opmerkingen 10.9 t/m 10.11 
Het stelsel van restitutie van de kosten van dienstreizen van 
het personeel van het Europees Parlement 10.12 t/m 10.22 
De vertragingen in de afwikkeling 10.14 
De hoogte van de dagvergoedingen 10.15 
De voorschotten op de kosten van dienstreizen 10.16 t/m 10.18 
Overige opmerkingen 10.19 t/m 10.21 
Conclusie 10.22 
De vergoeding van overuren van de chauffeurs van de Com­
missie te Brussel 10.23 t/m 10.27 
Het rendement van de typekamers van de Instellingen 10.28 t/m 10.31 
Het aantal vrije dagen, toegekend aan het personeel van het 
Europese Parlement 10.32 t/m 10.34 
Gebruik van dienstauto's door ambtenaren aan wie een ver­
goeding voor vervoerkosten wordt toegekend, als bepaald in 
artikel 15 van bijlage VII van het Statuut 10.35 t/m 10.37 
SAMENVATTING 
10.0. De voornaamste opmerkingen die in dit hoofdstuk 
worden besproken, zijn als volgt: 
(a) Het systeem van betaling der bezoldigingen bij de Com­
missie geeft in de stadia van de berekening, de verwer­
king met behulp van de computer en de financiële con­
trole een aantal zwakke punten te zien; 10.5 t/m 10.8 
(b) Het systeem van restitutie van de kosten van dienstreizen 
van het personeel van het Europese Parlement bevat 
onvolkomenheden en onrégelmatigheden; 10.12 t/m 10.22 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 117 
(c) De geconstateerde situatie met betrekking tot de door de 
chauffeurs van de Commissie gemaakte overuren toont 
dat het systeem van de vaste toelage niet bevredigend 
werkt; 10.23 t/m 10.27 
(d) Het rendement van de typekamers van de Instellingen 
blijkt laag te zijn; 10.28 t/m 10.31 
(e) Wat betreft de toekenning van vrije dagen aan zijn perso­
neel, wijkt het Europese Parlement af van de andere 
Instellingen; f 10.32 t/m 10.34 
(f) De Instellingen hebben het gelijktijdig toekennen van 
reiskostenvergoedingen en het gebruik van dienstauto's 
toegelaten. 10.35 t/m 10.37 
Algemene inleiding 
10.1. De personeelsuitgaven geschieden in hoofd­
zaak krachtens de bepalingen van het Statuut van 
de ambtenaren der Europese Gemeenschappen en 
de bijlagen daarvan alsmede op grond van de rege­
ling welke van toepassing is op de andere personeels­
leden van de Europese Gemeenschappen (tijdelijke 
functionarissen, hulpfunctionarissen, plaatselijke 
functionarissen en bijzondere adviseurs). Deze 
bepalingen regelen met name de loopbaan van de 
ambtenaren en functionarissen, hun arbeidsvoor­
waarden, hun bezoldiging en hun sociale voordelen. 
Het aantal ambtenaren en tijdelijke functionarissen 
dat gedurende het dienstjaar kan worden bezoldigd 
uit de op de begroting aangewezen bedragen voor personeelskosten, is voor iedere instelling gebonden 
aan een maximum (zie de tabellen van de perso­
neelsbezetting, die als bijlagen bij de algemene 
begroting zijn gevoegd). 
Overzicht van de financiële gegevens 
10.2. De kredieten onder titel I van de begroting 
zijn uitsluitend bestemd ter dekking van de perso­
neelsuitgaven van de Instellingen. Daarnaast zijn er 
personeelsuitgaven die ten laste komen van de 
onder titel 3 van de begroting van de Commissie 
aangewezen kredieten voor onderzoek en investerin­
gen. 
Kredieten van Titel I 
Tabel 10.1 — Kredieten voor personeelsuitgaven en de aanwending ervan — per hoofdstuk van de 
begroting 
(miljoen ERE) 
Kredieten en 
aanwending Kredieten Betalings­
verplichtingen Betalingen 
Hoofdstuk 
van de begroting Oor­
spronke­
lijke Defini­
tieve Bedrag % van de 
defini­
tieve kre­
dieten Bedrag % van' de 
betalings­
verplich­
tingen 
10. Leden van de Instelling 32,5 32,5 29,0 89,2 29,0 100,0 
11. Personeel 576,0 537,6 501,3 93,2 499,7 99,7 
12. Vergoedingen en kosten in 
verband met indiensttreding, 
beëindiging van de dienst en 
overplaatsing 16,7 16,5 16,0 96,7 14,7 91,9 
13. Kosten van dienstreizen en 
overig vervoer 16,5 16,7 16,2 97,0 13,1 80,9 
14. Uitgaven van sociale aard 3,2 3,2 3,0 93,7 2,5 83,3 
15. Kosten voor stages en voortge­
zette beroepsopleiding van het 
personeel 3,0 2,8 2,7 96,4 2,3 85,2 
Totaal 647,9 609,3 568,2 93,3 561,3 98,8 
Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Tabel 10.2 — Kredieten voor personeelsuitgaven en de aanwending ervan — naar Instelling 
(miljoen ERE) 
Kredieten 
en aanwending 
Instelling Kredieten Betalings­
verplichtingen Betalingen Kredieten 
en aanwending 
Instelling Oor­
spronke­
lijke Defini­
tieve Bedrag % van de 
defini­
tieve kre­
dieten Bedrag % van de 
betalings­
verplich­
tingen < 
Parlement 125,6 125,5 96,1 76,6 93,8 97,6 
Raad 53,7 54,0 48,8 90,4 48,4 99,2 
Economisch en Sociaal Comité 11,7 11,8 11,2 94,9 10,9 97,3 
Commissie (') 429,7 391,0 389,0 99,5 385,4 99,0 
Hof van Justitie 16,6 16,4 14,2 86,6 14,0 98,6 
Rekenkamer 10,6 10,6 8,9 84,0 8,8 98,9 
Totaal 647,9 609,3 568,2 93,3 561,3 98,8 
Kredieten voor personeelsuitgaven onder 
Titel III (Commissie) 
Tabel 10.3 — Kredieten voor personeelsuitgaven (onderzoek 
en investeringen) 
(MERE) 
N. Kredieten 
en aan-
N. wending 
Aard van 
de 
werkzaam-
heden Kredieten Betalingen N. Kredieten 
en aan-
N. wending 
Aard van 
de 
werkzaam-
heden Oor­
spronke­
lijke Defini­
tieve Bedra­
gen Betalin­
gen als 
% van de 
defini­
tieve 
kredie­
ten 
Eigen werkzaam­
heden 68,8 71,7 69,0 96,2 
Werkzaamheden 
door derden 17,4 14,8 14,6 98,5 Personeelsbezetting 
10.3. De navolgende tabel geeft de verdeling per 
Instelling aan van de toegewezen personeelsforma­
tie en de personeelsbezetting per ultimo 1979 en per 
ultimo 1980. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 119 
Tabel 10.4 — Ambtenaren en tijdelijke functionarissen 
Jaar 
Instelling 1979 1980 Aantal 
toegewezen 
posten voor 
1979 die per 
31. 12. 80 niet 
waren bezet 
kolom (a) 
minus 
kolom (e) Jaar 
Instelling Toege-
.wezen 
perso­
neels­
formatie Perso-
neels-
bezet-
ting per 
31 de­
cember Kolom 
(a) 
minus 
kolom 
(b) Toege­
wezen 
perso­
neels­
formatie Perso-
neels-
bezet-
ting per 
31 de­
cember Kolom 
(d) 
minus 
kolom 
(e) Aantal 
toegewezen 
posten voor 
1979 die per 
31. 12. 80 niet 
waren bezet 
kolom (a) 
minus 
kolom (e) Jaar 
Instelling (a) (b) (c) (d) (e) (f) (g) 
Parlement 2 112 1 799 313 2 573(') 2 008 565 104 
Raad 1 547 1 419 128 1 599 . 1 479 120 68 
Economisch en Sociaal 
Comité 325 320 5 339 335 , 4 — 
Commissie 
— algemene diensten, 
exclusief het Bureau 
voor officiële 
publikaties 8 580 8 230 349 8 885 8 466 419 114 
— Bureau voor 
officiële publikaties 237 217 20 265 228 37 9 
— onderzoek en 
investering: eigen 
werkzaamheden 2 300 2 265 35 2 260 2 240 20 -(2) 
— onderzoeken 
investering: 
werkzaamheden 
door derden 471 396 75 476 431 45 40 
Hof van Justitie 311 293 18 363 332 31 — 
Rekenkamer 214 173 41 259 206 51 6 
Totaal 16 097 15 113 984 17 019 15 727 1 292 
(') Hiervan zijn er 232 geblokkeerd, 45 gereserveerd voor afvaardiging van ambtenaren naar de fracties en 
113 gereserveerd voor de toetreding van Griekenland. 
(2) Het aantal toegewezen posten voor 1980 ligt beneden dat voor 1979. 
mogelijkheden van aanwerving, welke aanzienlijk 
zouden kunnen worden -verbeterd bij aanwerving op 
interinstitutioneel niveau. 
10.4. Behalve het personeel dat in het kader van 
de begroting toegewezen posten bezet, zijn er nog 
1199 hulpfunctionarissen, plaatselijke functionaris­
sen en bijzondere adviseurs, die als volgt over de 
verschillende instellingen zijn verdeeld: Uit de voorgaande tabel blijkt dat geen der Instel­
lingen per ultimo 1980 alle voor het dienstjaar 1980 
toegewezen posten heeft kunnen bezetten. Dit kan 
gedeeltelijk worden verklaard door de late goedkeu­
ring van de begroting voor 1980. Voorts blijkt uit de 
tabel dat de meeste Instellingen zelfs niet in staat 
zijn geweest per ultimo 1980 de posten die per 
1 januari 1979 waren toegewezen, te bezetten. 
De Rekenkamer is van mening dat de Instellingen 
de vraag naar personeel moeten aanpassen aan de 
120 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Tabel 10.5 — Hulpfunctionarissen, plaatselijke functionarissen en bijzondere adviseurs 
Jaar 31 december 1979 31 december 1980 
Instelling Hulp­
functio­
narissen Plaatse­
lijke 
functio­
narissen Bijzon­
dere 
adviseurs Totaal Hulp­
functio­
narissen Plaatse­
lijke 
functio­
narissen Bijzon­
dere 
adviseurs Totaal 
Parlement 83 33 116 131 21 152 
Raad 3 70 — 73 3 69 1 73 
Economisch en 
Sociaal Comité 16 11 27 16 11 27 
Commissie 
— Algemene 
diensten 65 709 31 805 52 751 22 625 
— Onderzoek en 
investering 49 49 73 — 73 
Hof van Justitie 22 8 1 31 32 6 1 39 
Rekenkamer 12 7 — 19 2 8 — 10 
Totaal 250 838 32 1 120 309 866 24 1 199 
(') Met inbegrip van de plaatselijke functionarissen die buiten de begroting om worden bezoldigd (restaurants, 
kinderdagverblijven, enz....). 
Het systeem van betaling der 
bezoldigingen bij de Commissie 
10.5. In 1980 heeft de Rekenkamer een controle 
uitgevoerd op het systeem van betaling der bezoldi­
gingen van de ambtenaren en tijdelijke functionaris­
sen van de Commissie. Het gaat hierbij om de 
bezoldiging van ongeveer 8 800 personeelsleden 
welke in 1980 ongeveer 300 miljoen ERE beliep. 
Om te komen tot een juist overzicht van de perso­
neelsuitgaven en om een doeltreffend beheer daar­
van te waarborgen, is het van essentieel belang 
ervoor te zorgen dat de dagelijks toegepaste metho­
den voor de berekening, de controle en de compta­
bele verwerking van de uitgaven betrouwbaar zijn. 
Bijgevolg heeft de Rekenkamer deze systemen aan 
een onderzoek onderworpen en gecontroleerd of 
met behulp daarvan de bedragen nauwkeurig kun­
nen worden berekend. 
De momenteel gehanteerde systemen werden beoor­
deeld volgens de gangbare criteria van interne con­
trole, welke er vooral op gericht zijn te garanderen 
dat alle nodige gegevens en uitsluitend deze, in de 
rekeningen worden verwerkt. 
Het stadium van de berekening der 
bezoldigingen 
10.6. Dit stadium geeft aanleiding tot de vol­
gende opmerkingen: (a) De personen die gemachtigd zijn tot het doen 
aanbrengen van wijzigingen in de persoonlijke 
gegevens met betrekking tot de betaling der 
bezoldigingen (het tot aanstelling bevoegde 
gezag) vergewissen zich er niet regelmatig van, 
hetzij zelf, hetzij door het delegeren van hun 
verantwoordelijkheid, dat hun beslissingen, en 
die alleen, in hun totaliteit door de salarisafde­
ling juist zijn toegepast. Wil de controle op de 
salarisafdeling doeltreffend zijn, dan moet zij 
worden uitgevoerd door personeel dat niet 
rechtstreeks bij de berekening van de bezoldi­
gingen is betrokken. 
(b) De reeds genomen beslissingen worden niet 
altijd regelmatig getoetst om te zien of de situa­
tie die bestond bij het nemen van de beslissing, 
dezelfde is. Dit geldt met name voor de toeken­
ning van de vaste secretariaatsvergoeding. 
(c) De onnauwkeurigheid ten aanzien van het 
niveau van de uitgaven, waartoe bovenvermelde 
situatie kan leiden, wordt nog verergerd door 
het ontbreken van iedere vorm van controle op 
het totaal van de bezoldigingen door de salaris­
afdeling zelf. Deze gaat er van uit dat alle gege­
vens die in het computerbestand zijn opgeno­
men en van maand tot maand worden overge­
nomen, juist zijn en op de juiste wijze worden 
verwerkt. Bijgevolg worden alleen de mutaties 
die door de salarisafdeling van de. ene maand 
op de andere worden ingevoerd, gecheckt en 
dan nog niet eens op de definitieve salarislijst, 
waarop kan worden nagegaan wat de financiële 
gevolgen van deze wijzigingen zijn. Het is niet 
eens zeker of de salarisafdeling alle wijzigingen 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 121 
wel heeft ontvangen en verwerkt, aangezien er 
noch een numerieke controle bestaat op de 
bewijsstukken, noch, zoals reeds gezegd, eniger­
lei vorm van nacontrole door het tot aanstelling 
bevoegde gezag. 
(d) De met de hand aangebrachte correcties op de 
salarislijsten of op de lijsten met bankgegevens 
worden niet gefiatteerd door de bevoegde 
ordonnateur. 
(e) De ordonnateurs hebben de salarisafdeling 
nooit schriftelijke instructies gegeven ten aan­
zien van de aard of de omvang van de controles 
die moeten worden uitgevoerd alvorens de sala­
rislijst kan worden vrijgegeven voor betaling. 
(f) Het aantal op de salarislijst voorkomende per­
sonen wprdt niet vergeleken met het aantal 
bezette posten volgens het computerprogramma 
dat gebruikt wordt ter controle van het aantal 
personeelsleden dat wordt bezoldigd uit de kre­
dieten voor personeelsuitgaven. Een dergelijke 
vergelijking vindt evenmin plaats met het com­
puterbestand van persoonlijke gegevens, dat 
trouwens nooit helemaal up to date is. Aan de 
hand van dergelijke vergelijkingen zou men zich 
er van kunnen vergewissen of de gegevens 
betreffende de bezetting van de posten juist 
zijn, terwijl voorts het risico dat fictieve namen 
op de salarislijst komen, wordt verkleind. 
De Rekenkamer beveelt aan dat maatregelen wor­
den genomen om de bovenvermelde tekortkomin­
gen in het systeem van betajing der bezoldigingen te 
elimineren. Wat het inschakelen van de computer bij de beta­
ling der bezoldigingen betreft, zij gewezen op de 
volgende tekortkomingen: 
(a) ontbreken van systematische controle op het 
goed functioneren van het computerprogramma, 
met name do.or middel van speciaal voor dit 
doel bestemde testgegevens, naast de momen­
teel uitgevoerde manuele tests op de nieuw 
ingevoerde gegevens, 
(b) ontbreken van subtotalen voor de nieuwe input-
gegevens, 
(c) ontbreken van plausibiliteit*- of afwijkingscon­
trole in de berekeningsfase van het programma 
betreffende de totaliteit der bezoldigingen, 
(d) ontbreken van gedrukte totalen op de voor­
naamste salarislijsten, waardoor manuele con­
troles van de wijzigingen niet mogelijk zijn, 
(e) ontbreken van controle op de comptabele ana­
lyse, waartoe het programma wel de mogelijk­
heid biedt. 
Voorts dient het computerprogramma veel intensie­
ver te worden gebruikt ter verkrijging van een groter 
aantal gegevens, welke van nut zijn voor het beheer 
en de controle. De uitgaven in verband met de 
bezoldigingen zouden dan automatisch van maand 
tot maand met elkaar kunnen worden vergeleken, 
ten einde de oorzaak te vinden van elke aanzienlijke 
fluctuatie in de bedragen. Een analyse van de uitga­
ven volgens post, categorie of afdeling zou eveneens 
interessante gegevens verschaffen. 
Het stadium van verwerking met behulp van 
de computer 
10.7. De betaling der bezoldigingen hangt groten­
deels af van het goed functioneren van het compu­
terprogramma. Een voorwaarde hiervoor is dat de 
controleprocedures zowel qua inhoud van het pro­
gramma als wat de toegankelijkheid tot de computer 
betreft, geen hiaten vertonen. 
Ofschoon de Rekenkamer nog geen volledige con­
trole van het computersysteem en met name geen 
gedetailleerde controles bij het Rekencentrum zelf 
heeft uitgevoerd, is zij van mening dat alle boven­
vermelde controleprocedures onder de loep moeten 
worden genomen om te zien of zij aan de strengste 
en meest moderne criteria beantwoorden. Het stadium van de financiële controle 
10.8. Eeri deugdelijk interne-controlesysteem zou 
onder andere moeten vóorkomen dat eventuele ver­
gissingen of fraudes nooit worden ontdekt. Het werk 
van de financiële controle vormt een belangrijk 
onderdeel van dit aspect van het systeem. 
De volgende verbeteringen zouden kunnen worden 
aangebracht: 
(a) het gebruik van een geschreven werkpro­
gramma, 
(b) intensifiëring van de controles achteraf zowel 
op de berekening als op de betaling van de 
bezoldigingen, 
(c) doorlichting en controle van de gecomputeri­
seerde en manuele administratieve systemen, 
ten einde zwakke, plekken daarin te kunnen 
opsporen, 
122 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
(d) toepassing van computercontroletechnieken. 
Momenteel worden in Brussel op grond van deze 
aanbevelingen wijzigingen ingevoerd. De Rekenka­
mer juicht dit toe en hoopt dat in Luxemburg soort­
gelijke maatregelen zullen worden genomen. 
Verdere opmerkingen 
10.9. De aan de banken gegeven instructies om 
over te gaan tot betaling van de bezoldigingen zijn 
gewoonlijk voorzien van de gezamenlijke handteke­
ningen van de kassier en zijn assistent. 
Ten. einde de interne controle op dit onderdeel van 
de betaling der bezoldigingen te verbeteren, beveelt 
de Rekenkamer aan dat de tweede handtekening 
wordt geplaatst door een persoon die geheel los 
staat van het kasbeheer. 
10.10. Uit een controle is gebleken dat van de 
persoonlijke gegevens die door het computerpro­
gramma „Renspers" worden geproduceerd, slechts 
weinig gebruik wordt gemaakt. Dit programma 
vereist een aparte codering van de gegevens en de 
computer produceert niet minder dan vijftien 
copieën van de resultaten. 
De Rekenkamer beveelt een kritisch onderzoek aan 
van het nut en de doeltreffendheid van dit compu­
terprogramma, ten einde het volume van de output 
te reduceren en daarnaast een on line real time-ver-
binding met de computer te installeren. 
Men zou de mogelijkheid moeten overwegen dit 
programma te integreren in het programma voor het 
berekenen van de bezoldigingen, ten einde dubbele 
codering van de input en de vergissingen die daar­
van het gevolg kunnen zijn, te vermijden. 
10.11. Het bijhouden van de personeelsdossiers 
geschiedt niet in overeenstemming met de bepalin­
gen van artikel 26 van het Statuut. De documenten 
worden noch doorlopend geregistreerd noch genum­
merd, noch geclasseerd. De dossiers die te Brussel 
worden bewaard, zijn niet tegen brand beveiligd. 
De Rekenkamer beveelt aan dat de dossiers in over­
eenstemming worden gebracht met de statutaire 
bepalingen. Hierdoor zouden de mogelijkheden tot 
frauduleuze handelingen met de documenten die de 
basis vormen van de betaling der bezoldigingen 
mede worden verkleind. Te Brussel zouden automa­
tische brandblussers of vuurbestendige opbergkas-
ten moeten worden geïnstalleerd. Het stelsel van restitutie van de kosten 
van dienstreizen van het personeel van 
het Europees Parlement 
10.12. In haar Jaarverslag over het dienstjaar 
1978 0) merkte de Rekenkamer op dat de kosten 
van dienstreizen van het personeel van het Europees 
Parlement met aanzienlijke vertragingen werden 
afgewikkeld. De situatie wérd toen opnieuw onder­
zocht om te zien of de door het Europees Parlement 
aangekondigde verbeteringen tot een beter beheer 
van de kosten van dienstreizen hadden geleid. 
Om een idee te krijgen van de omvang van de pro­
blemen waarmee deze Instelling op dit gebied heeft 
te kampen, zij er aan herinnerd dat het aantal 
dienstreizen is opgelopen van ongeveer 11 000 in 
1978 tot 15 000 in 1979 en tot 18 500 in 1980. Voor 
1981 wordt een verdere stijging verwacht van onge­
veer 25 %. Parallel daarmee zijn de betalingsver­
plichtingen ten laste van post 1301 „Kosten van 
dienstreizen, lokaal vervoer en andere bijkomende 
uitgaven" voortdurend opgelopen: 2,5 miljoen ERE 
in 1978, 3,0 miljoen ERE in 1979 en 4,8 miljoen 
ERE in 1980. De kredieten op de begroting voor 
1981 belopen 5,2 miljoen ERE. 
10.13. • Sinds oktober 1980 gebruikt de administra­
tie van het Europese Parlement een computersys­
teem, dat zij qua soft-ware en structuur wil perfec­
tioneren om te komen tot een volledig geautomati­
seerd beheer en een strenger toezicht op de kosten 
voor dienstreizen. Ondanks de tot stand gekomen 
verbeteringen blijkt dat de huidige situatie nog op 
verschillende punten gebreken en onregelmatighe­
den vertoont. 
De vertragingen in de afwikkeling 
10.14. Er doen zich nog steeds aanzienlijke ver­
tragingen voor in de afwikkeling en het verstrekken 
van betalingsopdrachten voor de restitutie van de 
kosten van dienstreizen. Zo waren er medio april 
1981 nog ongeveer 800 nog niet afgewikkelde kos-
tendeclaraties voor in 1978 gemaakte dienstreizen. 
Het aantal nog niet afgewikkelde declaraties voor 
dienstreizen in 1979 bedroeg ongeveer 1 000, welk 
cijfer in 1980 nog hoger lag. 
Deze vertragingen zijn te wijten aan diverse facto­
ren: vertraagde indiening van de declaraties, het 
(') PB C 326 van 31. 12. 1979 (punt 8.10). 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 123 
ontbreken van bepaalde bewijsstukken, de lage 
prioriteit die wordt gegeven aan het afrekenen van 
dienstreizen, gezien de hoogte van de verstrekte 
voorschotten,, groepsgewijze behandeling van de 
declaraties, waardoor lange wachttijden ontstaan. 
De hoogte van de dagvergoedingen 
10.15. Ofschoon de Rekenkamer in haar jaarver­
slagen over 1978 (') en 1979. (2) kritiek heeft geoe­
fend op de door het Europees Parlement gehan­
teerde normen voor de dagvergoedingen, zijn de 
toegekende bedragen nog steeds aanzienlijk hoger 
dan bij Raadsverordening (3) is vastgesteld. Deze 
situatie is zowel strijdig met de statutaire bepalingen 
als met het principe van gelijke behandeling van de 
ambtenaren van de Gemeenschappen. 
De voorschotten op de kosten van 
dienstreizen 
10.16. Volgens artikel 65 van het Financieel Re­
glement (4) dienen voorschotten die aan een functio­
naris worden toegekend ter dekking van bedragen 
die hij voorschiet voor zijn Instelling, in het alge­
meen te worden afgewikkeld binnen zes weken na 
verwezenlijking van het doel. waarvoor de voor­
schotten werden verstrekt. Deze bepaling impliceert 
dat de kostendeclaraties in verband met dienstreizen 
waarvoor voorschotten zijn verstrekt, binnen een, 
betrekkelijk korte termijn moeten worden inge- , 
diènd. Op grond van de interne voorschriften bij het 
Europese Parlement kunnen in de praktijk termij­
nen van zelfs negen maanden worden gehanteerd, 
hetgeen voor de Kamer aanleiding is tot kritiek. 
10.17. Door de kleine kas, („beheer van gelden 
ter goede rekening"), artikel 49 van het Financieel 
Reglement) worden via de Algemene Kas voor­
schotten verstrekt op de kosten van dienstreizen. 
Het hiervoor uitgetrokken bedrag was in 1980 vast­
gesteld op 0,2 miljoen ERE per maand. Dit maxi­
mum is overschreden met niet minder dan 300 %, 
vooral door het toenemend aantal dienstreizen naar 
Straatsburg. Ofschoon het bedrag in de kleine kas 
begin 1981 werd opgetrokken tot 0,6 miljoen ERE, 
werden er bij de controle toch nog overschrijdingen 
van ongeveer 50 % geconstateerd.. Een en ander is 
strijdig met de bepalingen van het Financieel Regle­
ment. 
(») PB C 326 van 31. 12. 1979. 
(2) PB C 342 van 31. 12. 1980. 
(3) PB L20 van 26. 1. 1980. 
0) PB L 356 van 31. 12. 1977. 10.18. De voorschotten op de kosten van dienst­
reizen worden, enkele maanden nadat zij zijn uitge­
keerd, comptabel verwerkt en geboekt ten laste van 
post 1301. Deze procedure wordt gevolgd om te 
voorkomen, dat deze boekingen de weerslag onder­
vinden van de vertragingen die optreden bij de 
afwikkeling en het verstrekken van betalingsop­
drachten voor de uitgaven. 
De Rekenkamer is van mening dat de voorschotten 
in geen geval mogen worden beschouwd als geheel 
afgewikkelde uitgaven; immers, de bewijsstukken 
die voor iedere boeking ten laste van post 1301 zijn 
vereist, ontbreken. Overigens is deze procedure strij­
dig met de bepalingen van artikel 65 van het Finan­
cieel Reglement, volgens welke de uitgekeerde voor­
schotten op een tussenrekening worden geboekt om 
er beter toezicht op te kunnen houden. Indien de 
voorschotten binnen de in het Financieel Reglement 
bepaalde termijn van zes weken zouden worden 
afgewikkeld, zouden de hierboven gesignaleerde 
moeilijkheden er niet meer zijn. 
Overige opmerkingen 
10.19. De betaling van de door de reisbureaus 
ingediende rekeningen geschiedt soms met zeer aan­
zienlijke vertragingen. Dit is met name het geval > 
wanneer er vertragingen optreden in de interne pro­
cedures (bij voorbeeld te late indiening van de kos­
tendeclaraties door de betrokkenen). Dit is niet in 
overeenstemming met het streven naar een goed 
beheer en goede externe betrekkingen. 
10.20. Eind december 1980 bedroegen de uitga­
ven die wel waren afgerekend, maar nog niet in de 
begrotingsboekhouding waren verwerkt, 1 miljoen 
BFR. In april 1981 beliep dit bedrag 3 miljoen BFR 
betreffende uitgaven voor ongeveer 8 000 dienstrei­
zen. 
Deze handelwijze komt er al met al op neer dat uit­
gaven worden afgerekend zonder dat vooraf alle in 
het Financieel Reglement voorgeschreven budget­
taire stadia zijn doorlopen. 
10.21. De interne controle op de afrekeningen is 
niet waterdicht. Indien er namelijk vergissingen 
worden gemaakt bij de afrekening — bij voorbeeld 
niet in aanmerking nemen van betaalde voorschot­
ten of van rechtstreeks door de Instelling betaalde 
reiskosten — is hèt vrijwel onmogelijk deze op te 
sporen in de latere stadia van verwerking, te meer 
daar er geen aantoonbaar verband bestaat tussen het 
voorschot en de dienstreis in kwestie en de periode 
tussen het einde van de dienstreis en de afrekening 
van de kosten zeer lang is. 
124 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Conclusie 
10.22. De Rekenkamer verwacht van het Euro­
pese Parlement dat het alles in het werk zal stellen 
om een einde te maken aan de hierboven gesigna­
leerde tekortkomingen en onregelmatigheden en dat 
het allés zal doen om te komen tot verbetering van 
het beheer van en het toezicht op een sector die, 
gezien het belang ervan, alle aandacht verdient. 
De vergoeding van overuren van de 
chauffeurs van de Commissie te Brussel 
10.23. Volgens artikel 56 van het Statuut van de 
ambtenaren van de Europese Gemeenschappen mag 
het totale aantal aan een ambtenaar opgedragen 
overuren in geen geval meer bedragen dan 150 per 
periode van zes maanden. Deze beschermende 
maatregel wordt aangevuld door de bepaling dat 
ambtenaren van de categorieën C en D recht hebben 
op vergoeding van overuren. 
Bijlage VI van het Statuut bepaalt dat deze vergoe­
ding, welke kan worden toegekend hetzij in de vorm 
van een compensatie in vrije tijd, hetzij in de vorm 
van beloning, wordt berekend op grond van het aan­
tal werkelijk gemaakte overuren. In afwijking van 
dit principe kan overwerk, verricht door bepaalde 
groepen ambtenaren van de categorie C en D die 
onder bijzondere omstandigheden werken, worden 
beloond met een vaste toelage. Deze toelage mag 
uiteraard niet samenvallen met enige andere vorm 
van compensatie. 
Op grond van deze bepalingen heeft de Commissie 
voor de chauffeurs een vaste toelage ingevoerd, 
welke onder andere is berekend op basis van 150 
uur over een periode van zes maanden (ofwel 25 uur 
per maand). In het besluit van de Commissie wordt 
onderscheiden tussen de „vaste" en „niet-vaste" 
chauffeurs. Voor de eerste groep bedraagt de maan­
delijkse vaste toelage 16 496 BFR en voor de tweede 
groep 12 830 BFR. In december 1980 bedroeg voor 
de diensten te Brussel het aantal chauffeurs die deze 
toelage ontvingen, 77. De hiermee gepaard gaande 
uitgaven beliepen voor 1980 19 880 604 BFR. 
10.24. De dienst vervoer van het Directoraat-
generaal „Personeelszaken en Algemeen Beheer" houdt een kaartsysteem bij van de door de chauf­
feurs gemaakte overuren; op grond hiervan heeft 
men de volgende conclusies kunnen trekken: 
a) de chauffeurs, toegewezen aan de leden van de 
Commissie en aan de directeuren-generaal. 
Het aantal van deze chauffeurs bedroeg in 1980 
vierendertig. Het kaartsysteem is echter slechts 
voor negen chauffeurs op correcte wijze bijge­
houden. 
Beschouwt men het eerste en het tweede half­
jaar van 1980 apart, dan constateert men voor 
deze negen chauffeurs (achttien gevallen) 
(i) veertien gevallen van overschrijding van 
het maximum van 150 overuren, waarbij in 
zes gevallen het aantal overuren meer dan 
250 bedroeg; 
(ii) zestien gevallen van compensatie in de 
vorm van vrije tijd, waarvan zeven met een 
aantal compensatie-uren tussen 50 en 150 
en drie met meer dan 150 uur. 
b) de overige chauffeurs. 
In 1980 waren dit er drieënveertig. Het kaartsys­
teem met betrekking tot deze. chauffeurs is op 
correcte wijze bijgehouden. Een onderzoek over 
het eerste en het tweede halfjaar van 1980 gaf 
voor deze drieënveertig chauffeurs (86 gevallen) 
de volgende resultaten: 
(i) twaalf gevallen van overschrijding van het 
maximum van 150 uur; 
(ii) vierenzeventig gevallen waarin het aantal 
overuren beneden de 150 bleef (eenender­
tig gevallen met een aantal uren tussen 100 
en 150, tweeëntwintig gevallen met een 
aantal uren tussen 50 en 100 en eenen­
twintig gevallen met minder dan 50 uur); 
(iii) tweeëntwintig gevallen van compensatie 
in vrije tijd, waarvan zestien gevallen 
betrekking hadden op functionarissen met 
minder dan 150 overuren. 
10.25. Uit een onderzoek van de bezoldigingsdos­
siers is voorts gebleken dat een functionaris (overle­
den in september 1977) 460 overuren had gema&kt, 
waarvoor hij geen compensatie had ontvangen. 
Deze uren werdein omgerekend in dagen (55,5) en 
vervolgens uitbetaald als „niet-opgenomen verlof'. 
10.26. Deze diverse bevindingen geven aanlei­
ding tot volgende opmerkingen: 
a) De bepalingen van artikel 56 van het Statuut,, 
welke, om redenen van sociale bescherming, het 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 125 
maximum aantal overuren dat van een ambte­
naar kan worden gevraagd, vaststellen op 150 
per periode van zes maanden, worden niet strikt 
in acht genomen. 
b) Het aantal overuren van de chauffeurs die niet 
aan de Leden van de Commissie of aan de 
directeuren-generaal zijn toegewezen, ligt in de 
meeste gevallen ver beneden het maximum van 
150, dat dient als berekeningsgrondslag voor de 
vaste toelage waarop de betrokkenen recht heb­
ben. 
c) De bepaling dat de vaste toelage niet mag 
samenvallen met andere vormen van compensa­
tie (toekenning van vrije tijd of beloning) is als 
gevolg van de door de Commissie gevolgde 
methoden krachteloos. 
10.27. In het licht van de voorgaande overwegin­
gen, gevoegd bij de opmerkingen van de Rekenka­
mer in haar jaarverslag over 1979 0), vraagt de 
Kamer zich af of niet moet worden overwogen terug 
0) PB C 342 van 31. 12. 1980 (punt 10.3). te keren naar een systeem van vergoeding op reële 
basis. 
Het rendement van de typekamers van 
de Instellingen 
10.28. In het kader van een momenteel uitge­
voerde controle van de vertaaldiensten van de 
Instellingen werd een bijzonder onderzoek ingesteld 
naar de produktiviteit van de typekamers. De type­
kamers hebben voor elke officiële taal van de 
Gemeenschappen een aparte sectie. De daar wer­
kende typistes typen de ontwerpvertalingen uit en, 
na revisie, de definitieve teksten en wel uitsluitend 
in hun moedertaal of in hun eerste taal. (De Reken­
kamer beschikt niet over een typekamer.) 
10.29. Het rendement per typiste kon alleen voor 
1979 worden bepaald, aangezien met de voor 1980 
beschikbare gegevens een homogene analyse van de 
resultaten niet mogelijk was. 
Tabel 10.6 — Rendement van de typekamers in 1979 
Instelling Aantal 
typistes (') Totaal aantal 
bladzijden 
DIN A 4 (2) Gemiddeld aantal bladzijden 
per typiste 
Instelling Aantal 
typistes (') Totaal aantal 
bladzijden 
DIN A 4 (2) per jaar per dag (3) 
Parlement (4) 166 194 000 1 170 7 
Raad (5) 196 458 000 2 340 13 
Economisch en Sociaal 
Comité 66 143 000 2 170 12 
Commissie Brussel 180(6) 494 000 2 740 17 
Commissie Luxemburg 63 159 000 2 530 15 . 
Hof van Justitie 25 77 000 3 080 15 
(') Met inbegrip van de hulpfunctionarissen. 
(2) Per bladzijde DIN A 4 = 30 regels a 60 aanslagen per regel. 
(3) Aantal bladzijden bepaald op grond van het aantal reëel gewerkte dagen. 
(<) De gegevens hebben uitsluitend betrekking op de werkzaamheden bij het Secretariaat-generaal te Luxem­
burg. 
(5) De cijfers moesten gedeeltelijk worden geschat. 
(6) Waarvan 30 het equivalent vormen van de free-lance typistes die in de pool hebben gewerkt. 
126 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
10.30. Voor de beoordeling van het rendement 
per dag ging de Rekenkamer uit van een norm die 
als volgt werd bepaald: 
120 aanslagen/ 480 werkminuten/ 
per minuut x per dag 32 bladzijden 
• - DIN A 4/ 
1800 aanslagen per bladzijde DIN A 4 per <jag 
Dit fictieve rendement per dag werd verminderd met 
25 % om rekening te houden met de diverse voorval­
len die storingen in het werkproces kunnen veroor­
zaken, en anderzijds met de rustpozen die nu een­
maal noodzakelijk en onontbeerlijk zijn. Het dage­
lijks rendement van een typiste zou dus moetent 
worden vastgesteld op 24 bladzijden DIN A 4, welk 
cijfer overigens overeenkomt met de geldende norm 
bij de overheidsdiensten in sommige Lid-Staten van 
de Gemeenschappen. 
Uitgaande van dit rendement van 24 bladzijden 
DIN A 4 per dag, blijkt dat deze norm in 1979 in 
geen enkele typekamer van de Instellingen werd 
bereikt. In sommige gevallen blijft de produktiviteit 
zelfs ver onder deze norm. 
De Raad en de Commissie geven in hun antwoor­
den (Bijlagen IV en V) andere cijfers aan dan in 
tabel 10.6 staan. De oorzaak hiervan ligt in de ver­
schillende beoordelingsmethoden. Voorts wordt 
gesteld dat, aangezien het gaat om het aantal reëel 
gewerkte dagen, dit wordt vastgesteld onder aftrek 
van alle afwezigheden (ziekte, verlof, detachering, 
enz.). Uiteindelijk is, in tegenstelling met de veron­
derstellingen van de Commissie, bij het dagelijks 
rendement van 24 bladzijden DIN A 4, rekening 
gehouden met de tijd die verloren gaat met overle­
zen en aanbrengen van correcties. 
10.31. De Rekenkamer ontkent niet dat de 
schommelingen in de hoeveelheid werk en de veel­
vuldige wisseling van personeel een negatieve 
invloed kunnen hebben op de produktiviteit van de 
typekamers. Zij verzoekt de Instellingen desalniette­
min om een verklaring van de oorzaken van dit lage 
rendement, dat moeilijk in overeenstemming is te 
brengen met de principes van een goed beheer van 
de kredieten voor personeelsuitgaven. van de dagen die als zodanig kunnen worden 
beschouwd. Voorts is voorzien in de mogelijkheid 
voor iedere Instelling om bij speciaal besluit af te 
wijken van de aldus gestelde regels. Dit stelsel van 
voorschriften heeft ten doel ervoor te zorgen dat het 
principe van gelijke behandeling van alle ambtena­
ren van de Gemeenschappen, ongeacht de Instelling 
! waar zij werkzaam zijn, strikt wordt nageleefd. In 
het kader van het regelmatige overleg tussen de 
diensten van algemeen beheer van de Instellingen, 
als bepaald in artikel 110 van het Statuut, wordt dan 
ook ieder jaar door de hoofden van deze diensten de 
lijst van vrije dagen opgesteld. Aldus is voor 1980 
overeenstemming bereikt over een lijst met 18 vrije 
dagen. 
10.33. Een onderzoek naar het aantal vrije dagen 
dat in werkelijkheid voor 1980 werd toegekend, 
heeft uitgewezen dat alle Instellingen zich hebben 
gehouden aan het maximum aantal achttien vrije 
dagen, behalve het Europese Parlement, waar het 
aantal vrije dagen voor het personeel eenentwintig 
bedroeg. Het toekennen van drie extra vrije dagen 
valt niet te rijmen met het principe van gelijke 
behandeling van de personeelsleden van alle 
Gemeenschapsinstellingen, die dan bovendien nog 
onder hetzelfde statuut vallen. Dit kan niet worden 
gerechtvaardigd door de extra belasting in verband 
met de plenaire vergaderingen van het Parlement, 
aangezien deze reeds na iedere plenaire vergadering 
wordt gecompenseerd met een halve rustdag. Deze 
situatie is eveneens strijdig met het principe van 
goed financieel beheer, want hierdoor ontstaan extra ' 
kosten voor gelijke arbeidsprestaties. Deze kosten 
komen bij benadering overeen met 7 000 werkdagen 
of 32 posten, ofwel met een uitgave in de orde van 
0,9 miljoen ERE. 
10.34. Ter naleving van de hierboven vermelde 
principes verzoekt de Rekenkamer het Europees 
Parlement niet meer vrije dagen toe te kennen dan 
het aantal dat in gezamenlijk overleg door de perso­
neelschefs der Instellingen is vastgesteld. De Reken­
kamer sluit zich hiermee aan bij de personeelschefs 
die bij het vaststellen van het aantal vrije dagen 
voor 1981 de personeelsafdeling van het Europese 
Parlement nadrukkelijk hebben verzocht om wat 
betreft de toekenning van vrije dagen, één lijn te 
trekken met de andere Instellingen. 
Het aantal vrije dagen, 
toegekend aan het personeel 
van het Europese Parlement 
10.32. Volgens artikel 61 van het Statuut wordt de 
lijst van vrije dagen in onderling overleg tussen de 
Instellingen vastgesteld. Op grond van dit artikel 
wordt een officiële lijst vastgesteld van de dagen die 
in ieder geval als vrije dagen gelden, en daarnaast Gebruik van dienstauto's door -
ambtenaren aan wie een vergoeding 
voor vervoerkosten wordt toegekend, 
als bepaald in artikel 15 van bijlage VII 
van het Statuut 
10.35. Volgens artikel 15 van bijlage VII van het 
Statuut kan aan ambtenaren in de rangen A 1 en A 2 . 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 127 
die niet over een dienstauto beschikken, een vaste 
vergoeding van ten hoogste 36 000 BFR per jaar 
worden toegekend voor hun vervoerkosten binnen 
het gebied van hun standplaats. Eenzelfde vergoe­
ding kan eveneens worden toegekend aan de ambte­
naar wiens werkzaamheden geregeld verplaatsingen 
medebrengen, waarvoor hij van zijn particuliere 
auto gebruik mag maken. 
Deze bepaling zou niet meer gerechtvaardigd zijn 
indien de betrokkenen naast het toucheren van deze 
vergoeding ook nog gebruik zouden kunnen maken 
van een dienstauto voor vervoer binnen hun stand­
plaats. 
10.36. Zowel bij de Commissie te Brussel als bij 
de Raad werd een steekproef uitgevoerd om na te 
gaan of er gevallen bestaan van ambtenaren die de 
onkostenvergoeding toucheren en tevens gebruik 
maken van een dienstauto. Hierbij bleek: a) dat bij de Commissie van de 1 037 in juni 1980 
geregistreerde ritten met een dienstauto van het 
wagenpark er 222, ofwel 21,42% werden 
gemaakt door personen die de onkostenvergoe­
ding ontvangen; 
b) dat bij de Raad van de 153 in juni 1980 
gemaakte ritten gedurende een periode van 
10 werkdagen 71 ritten ofwel 46,5% dienden 
voor het vervoer van ambtenaren die de onkos­
tenvergoeding ontvangen. 
10.37. De Rekenkamer dringt er bij alle Instellin­
gen op aan dat er gepaste maatregelen worden geno­
men opdat iedere aanvraag voor gebruik van een 
dienstauto, afkomstig van een ambtenaar die de ver­
goeding voor vervoerkosten ontvangt, wordt gewei­
gerd voor vervoer binnen het gebied van de stand­
plaats. Zij verzoekt de Commissie en de Raad er 
voor te zorgen dat een halt wordt toegeroepen aan 
de geconstateerde misbruiken. 
128 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
HOOFDSTUK 11 
Huishoudelijke uitgaven 
INHOUDSOVERZICHT Paragraaf 
Overzicht 11.0 
Algemene inleiding 11.1 
Overzicht van de financiële gegevens 11.2 t/m 11.3 
Besluit van de Commissie om over de weigering tot fiattering 
van de financieel controleur heen te stappen 11.4 t/m 11.6 
Inrichting van een gezondheidscentrum in het gebouw van de 
Commissie te Luxemburg 11.7 t/m 11.13 
Huishoudelijke uitgaven voor het wagenpark van de Instel­
lingen 11.14 t/m 11.18 
OVERZICHT 
11.0. Hier volgen de voornaamste opmerkingen van dit 
hoofdstuk: 
a) De vooruitbetaling van de huren van de Commissie­
gebouwen vormde een inbreuk op de artikelen 4, 8 en 35 
van het Financieel Reglement 11.4 t/m 11.6 
b) De inrichting van een gezondheidscentrum (Fitness Cen­
tre) in het gebouw van de Commissie te Luxemburg werd 
niet volgens voorschrift goedgekeurd 11.7 t/m 11.13 
c) De dienstauto's (pool) zijn niet gekozen op grond van 
economische criteria en er is geen gemeenschappelijk 
programma opgesteld voor de vervanging van het wagen­
park van de Instellingen 11.14 t/m 11.18 
Algemene inleiding 
11.1. Uitgaven voor gebouwen, materieel en 
diverse administratieve werkzaamheden komen ten 
laste van Titel 2 van de begroting. Onder deze titel 
valt derhalve het merendeel van de uitgaven, nodig 
voor het dagelijks functioneren van de Instellingen 
van de Gemeenschappen, met dien verstande dat de 
rechtstreekse personeelsuitgaven worden geboekt 
ten laste van titel 1 (zie hoofdstuk 10 van dit ver­
slag). Titel 2 omvat tevens uitgaven voor vergaderin­gen, studies, publikaties en voorlichting en bepaalde 
subsidies, met inbegrip van die aan de externe 
instellingen (zie hiervoor hoofdstuk 12 van dit ver­
slag). 
Overzicht van de financiële gegevens 
11.2. Ten laste van het dienstjaar 1980 werd 
onder titel 2 een bedrag van 273,7 milj. ERE aange-
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 129 
wezen, tegen een oorspronkelijk op de begroting uit- len geven een overzicht van de kredieten en hun 
getrokken bedrag van 265,8 milj. ERE en uitgaven bestemming in 1980, onderscheiden naar hoofdstuk 
in 1979 van 236,0 milj. ERE. De navolgende tabel- en naar Instelling. 
Tabel 11.1 —Titel 2: Kredieten en hun bestemming, onderscheiden naar hoofdstuk 
(milj. ERE) 
Kredieten en bestemming Kredieten Betalings 
tinj verplich­
ten Betalingen 
Hoofdstuk van de begroting Oor­
spronke­
lijke Defini­
tieve Bedrag in % van 
de defi­
nitieve 
kredie­
ten Bedrag in % van 
de beta-
lingsver-
plichtin-
gen 
2.0. Investering in onroerende goede­
ren, huur van gebouwen en 
bijkomende kosten 77,6 86,2 84,1 97,6 % 71,7 85,3 % 
2.1. Uitgaven voor het Rekencentrum 15,1 17,1 17,1 100% 13,2 77,2%' 
2.2. Roerende goederen eri bijko­
mende kosten 17,4 20,1 18,5 92,0 % 10,4 56,2 % 
2.3. Lopende administratieve uitga­
ven 33,9 34,4 30,2 87,8 % 25,5 84,4 % 
2.4. Representatiekosten 1,5 1,4 1,2 85,7 % 0,8 66,7 % 
2.5. Uitgaven voor vergaderingen en 
andere bijeenkomsten 19,1 18,4 18,0 97,8 % 16,4 91,1 % 
2.6. Uitgaven voor studies, enquêtes 
en adviezen 14,7 16,6 .16,2 97,6 % 3,4 21,0% 
2.7. Uitgaven voor publikaties en 
voorlichting 34,1 39,6 38,7 97,7 % 25,2 65,1 % 
2.8. Subsidies ter verzekering van het 
begrotingsevenwicht (') 48,0 46,6 45,7 98,1 % 44,6 97,6 % 
2.9. Subsidies en deelnemingen 4,4 4,4 4,0 90,9 % 2,9 72,5 % 
Totaal x 265,8 284,8 273,7 96,1 % 214,1 78,2 % 
(') Met inbegrip van de totale uitgaven voor het Bureau voor officiële publikaties. 
Tabel 11.2 — Titel 2: Kredieten en hun bestemming, onderscheiden naar Instelling 
(milj. ERE) 
^^\K.redieten en bestemming Kredieten Betalingsverplichtin­
gen Betalingen 
Instelling Oorspron­
kelijke Defini­
tieve Bedrag in % van 
de defini­
tieve kre­
dieten Bedrag in % van 
de beta­
lings ver-
plichtin-
gen 
Parlement 30,6 40,1 i 
36,7 91,5% 23,7 64,6 % 
Raad 31,6 34,2 30,2 88,3 % 22,7 75,2 % 
Economisch en Sociaal 
Comité 6,6 7,8(0 7,3 93,6 % 5,6 76,7 % 
Commissie (2) 189,6 195,1 192,5 98,7 % 156,6 81,4% 
Hof van Justitie 5,1 5,3 5,1 96,2 % 4,0 78,4 % 
Rekenkamer . 2,3 2,3 . 1,9 82,6 % 1,5 78,9 % 
Totaal 265,8 284,8 273,7 96,1 % 214,1 78,2 % 
(') Een bedrag van 8 048 ERE is abusievelijk opgenomen in tabel 3 van de bijlage met betrekking tot het Eco­
nomisch en Sociaal Comité, (jaarrekening, deel IV, blz. 86) 
(2) Met inbegrip van het Bureau voor officiële publikaties. 
130 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
11.3. De verschillen in bovenstaande tabellen tus­
sen de cijfers voor de oorspronkelijke en de defini­
tieve toewijzingen zijn een gevolg van: overschrij­
vingen binnen de titel, welke in de loop van het jaar 
zijn verricht krachtens bepalingen van het Finan­
cieel Reglement (1), machtigingen tot overschrijvin­
gen uit titel 10 „Voorzieningen en reserve voor 
onvoorziene uitgaven" en overschrijvingen naar 
hoofdstuk 58. 
Besluit van de Commissie om over de 
weigering tot fiattering van de 
financieel controleur heen te stappen 
11.4. Op 18 januari 1980 heeft de financieel con­
troleur van de Commissie zijn fiat geweigerd voor 
een betalingsopdracht voor 4 615 432 BFR (± 
115 000 ERE) ten laste van een rekening buiten 
begrotingsverband betreffende huur van gebpuwen 
waarin de Commissie is gevestigd. De financieel 
controleur had geconstateerd dat met het gebruike­
lijke stelsel van de voorlopige twaalfde gedeelten, 
zoals bepaald in artikel 8 van het Financieel Regle­
ment, niet genoeg gelden beschikbaar waren om 
deze uitgaven ten laste van de begroting te brengen. 
Hij was bovendien van mening dat artikel 4 van het 
Financieel Reglement 0), krachtens hetwelk een uit­
gave uitsluitend tot stand kan komen door aanwij­
zing op een artikel van de begroting, geen betaling 
toelaat ten laste van een rekening buiten begrotings­
verband. 
11.5.- De-Commissie was echter van mening dat 
het niet-voldoen van de verschuldigde huur door 
halfjaarlijkse vooruitbetaling voor haar rente wegens 
te late betaling zou hebben betekend van wel 
7 000 000 BFR (± 175 000 ERE). Zij besloot 
derhalve over de weigering van het fiat van de 
financieel controleur heen te stappen en gaf de 
rekenplichtige opdracht tot betaling van 
4 615 432 BFR (± 115 000 ERE), voor welk bedrag 
de financieel controleur zijn fiat had geweigerd. 
Deze laatste heeft, onder verwijzing naar bovenge­
noemd besluit van de Commissie, alsnog betaling­
sopdrachten tot een totaal van 364 417 256 BFR (± 
9,1 milj. ERE) gefiatteerd. 
11.6. De Rekenkamer ontkent niet dat de oor­
sprong van dit voorval ligt in het voorlopig finan­
cieel beheer van het jaar 1980. 
Desondanks geeft de handelwijze van de Commis­
sie wat de rechtmatigheidscontrole betreft, aanlei­
ding tot de volgende opmerkingen: 
a) Ofschoon door de financieel controleur gefiat­
teerde, doch op 1 februari 1980 niet bestede kre-
(•) PB nr. L 356 van 31. 12. 1977. dieten (7 333 milj ERE) beschikbaar waren, wer­
den de uitgaven verantwoord in de algemene 
boekhouding, zulks in overtreding van artikel 4 
van het Financieel Reglement. 
b) Artikel 35, lid 3, van het Financieel Reglement 
luidt als volgt: „Behoudens in gevallen waarin 
de beschikbaarheid der kredieten in het geding 
is, kan het hoogste gezag... over de weigering 
van het visum heenstappen". 
Daar de Commissie verzuimd heeft om, over­
eenkomstig artikel 8, lid 4, van het Financieel 
Reglement, de Raad te verzoeken een aantal 
twaalfde gedeelten toe te kennen, lagen de 
gedane uitgaven die ten laste van de algemene 
boekhouding waren gebracht, ca. 18% 
(1,7 milj. ERE) boven de beschikbare kredieten 
en waren dus in strijd met de desbetreffende 
voorschriften. 
c) Artikel 34 van het Financieel Reglement voor­
ziet op geen enkele wijze in voorwaardelijke 
fiattering door de financieel controleur. Bijge­
volg is de vermelding „volgens besluit van de 
Commissie om over de weigering heen te stap­
pen" bij het fiatteren van uitgaven die in de 
algemene boekhouding zijn verantwoord, en 
waarvoor het besluit om over de weigering heen 
te stappen niet specifiek geldt, onrechtmatig. 
Inrichting van een gezondheidscentrum 
in het gebouw van de Commissie 
te Luxemburg 
11.7. In het Jean Monnet-gebouw van de Com­
missie te Luxemburg is een gezondheidscentrum 
ingericht. De bouw werd bekostigd door de eigenaar 
van het gebouw, terwijl de Commissie een hogere 
huur betaalt met het oog op de door de inrichting 
van het centrum gestegen bouwkosten. Het centrum 
is gevestigd in het souterrain van de nieuwe derde 
vleugel van het gebouw, welke tot stand kwam tus­
sen februari 1978 en eind 1980, en bestaat uit een 
zwembad, een gymnastiekzaal, een squashveld en 
een sauna, plus de noodzakelijke technische instal­
laties en dienstvertrekken. Het geheel beslaat een 
oppervlakte van 1 671 m2. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 131 
Het gezondheidscentrum werd in januari 1981 offi­
cieel geopend en het personeel van de Commissie 
kan er gratis gebruik van maken. Het is in totaal 
5V2 uur per werkdag geopend 0), waarvan twee uren 
samenvallen met de officiële werktijd 
(8.30- 12.30 uur en 14.30- 18.30uur). 
11.8. In de documenten met betrekking tot dit 
„derde vleugel"-project, die in 1977 werden voorge­
legd aan de Raad in zijn hoedanigheid van begro­
tingsautoriteit (2) en aan de Raadgevende Commis­
sie voor aankopen en overeenkomsten (RCAO), en 
in het leasingcontract dat op 19 december 1977 door 
het verantwoordelijke lid van de Commissie werd 
getekend, wordt geen melding gemaakt van het 
gezondheidscentrum, noch van de dajarmee verband 
houdende kosten. 
De bouw van het gezondheidscentrum is dus niet ter 
goedkeuring voorgelegd aan de begrotingsautoriteit 
en aan het verantwoordelijke Lid van de Commis­
sie, en evenmin voor advies aan de Raadgevende 
Commissie voor aankopen en overeenkomsten, con­
form artikel 54 van het Financieel Reglement. 
Voorts is het leasingcontract nog steeds niet gewij­
zigd om de verandering in de oorspronkelijke bepa­
lingen daarin te verwerken. 
11.9. Voor zover de Rekenkamer bekend is, heeft 
de Commissie geen enkele behoorlijke raming 
gemaakt van de exploitatiekosten van het gezond­
heidscentrum. Dit wórdt duidelijk uit het feit dat de 
kredieten ontoereikend waren, zodat een overschrij­
ving nodig was om de oorspronkelijke toewijzing 
voor 1981 van 274 000 LFR te verhogen tot 
1 566 000 LFR. 
De exploitatiekosten (salaris van de badmeester, 
onderhoud, schoonmaken, elektriciteit, gas, water, 
enz...) kunnen worden geschat op 2,7 milj. LFR 
per jaar. Hierbij komen 4,6 milj. LFR aan proportio­
nele huur en 1,4 milj. LFR die rechtstreeks betrek­
king hebben op de installaties van het gezondheids­
centrum. De totale kosten belopen dus 8,7 milj. LFR 
per jaar. 
11.10. De Rekenkamer gaat er van uit dat de uit­
gaven voor de bouw van het gezondheidscentrum in 
het belang zijn van het algemene welzijn van het 
personeel. Derhalve di.enen deze uitgaven ten laste 
te worden gebracht van artikel 1.4.1 „Recreatiecen­
tra en verenigingen" en niet zoals nu het geval is, 
van diverse andere artikelen en posten onder de 
Titels 1 en 2 van de begroting. 11.11. De openingstijden van het gezondheids­
centrum vallen voor meer dan een derde samen met 
de werktijd, die gedeeltelijk vast en gedeeltelijk glij­
dend is. Tóch wordt geen behoorlijk toezicht uit­
geoefend op het gebruik van het centrum jri werk­
tijd. De Rekenkamer neemt aan dat de Commissie 
de nodige maatregelen zal nemen om misbruik 
tegen te gaan. 
11.12. Voorts is gebleken dat op bepaalde tijden 
weinig gebruik wordt gemaakt van het centrum. De 
Rekenkamer stelt derhalve voor dat de Commissie 
de openingstijden wijzigt om deze beter aan te pas­
sen aan de behoefte. 
11.13. De Commissie zou tevens de mogelijkheid 
van het heffen van entree kunnen overwegen. 
Indien dit op eenvoudige wijze gebeurt (een kaar­
tjesautomaat bij voorbeeld) zouden de administra­
tiekosten gering zijn. 
Huishoudelijke uitgaven voor het 
wagenpark van de Instellingen 
11.14. De Rekenkamer heeft in de jaren 1979 en 
1980 een onderzoek ingesteld naar de algemene 
diensten van vervoer van de Instellingen (exclusief 
de Centra voor onderzoek). Hierbij werden de 
dienstauto's van de Leden en officiële vertegen­
woordigers van de Instellingen buiten beschouwing 
gelaten, aangezien het gebruik hiervan sedert het 
verschijnen van het speciale verslag (3) over de 
onkostenvergoeding en representatiekosten van de 
Leden van de Commissie, alsmede van hun kosten 
van dienstreizen, aan speciale voorschriften is 
onderworpen. 
Tabel 11.3 geeft, uitgesplitst per Instelling, de aan­
tallen chauffeurs en voertuigen, die ultimo 1980 uit­
sluitend ter beschikking waren van de dienstauto 
„pools"; voorts geeft de tabel een overzicht van de 
betalingen die uit dien hoofde in 1980 zijn verricht 
(exclusief de personeelsuitgaven). 
(') 
(2) Van maandag tot vrijdag van 7.00 — 
14.00 uur en 16.30— 19.00 uur. 
Document COM (77) 305 def. 8.30 uur, 12.30 — 
(3) Jaarverslag over het begrotingsjaar 1978, PB C 326 van 
31. 12. 1979, paragraaf 1.11 (b), blz. 7-8. 
132 1 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Tabel 11.3 — Mensen en materiaal en betalingen in 1980 met betrekking tot de dienstauto's, 
geëxploiteerd in een pool 
Mensen en 
materiaal 
en 
^sbetalingen 
Instelling Mensen en materiaal per 
31. 12. 1980 Betalingen (in 1 000 ERE) 
• Totaal Mensen en 
materiaal 
en 
^sbetalingen 
Instelling Aantal 
chauffeurs Aantal 
voertuigen Eerste 
uitrusting 
(2230) Vervanging 
(2231) Onderhoud, 
gebruik en 
reparatie • 
(2233) • Totaal 
Parlement 20 34 30,6 59,7 132,7 223,0 
Raad 11 13 3,1 10,1 17,9 31,1 
Economisch en 
Sociaal Comité 3 3 — — 12,7 12,7 
Commissie (') 77 132 29,3 61,0 295,6 185,9 
Hof van Justitie 2 2 — — 3,5 3,5 
Rekenkamer — 2 — — 4,2 4,2 
Totaal 113 186 63,0 130,8 466,6 660,4 
(') Met inbegrip van het Bureau voor officiële publikaties. 
Hieronder volgen de belangrijkste opmerkingen: 
11.15. De Rekenkamer is van mening dat de 
samenstelling van het wagenpark in de eerste plaats 
moet zijn gebaseerd op de werkelijke behoeften en 
het economisch aspect van de dienst. Zij beveelt de 
Instellingen aan om bij de keuze van dienstauto's, 
bestemd om in een pool te worden geëxploiteerd, 
als voornaamste element de prijs per kilometer te 
hanteren, berekend volgens een geharmoniseerde 
methode (die de afschrijving en de gecumuleerde 
uitgaven voor ieder voertuig insluit). 
Voorts is gebleken dat iedere Instelling haar voertui­
gen aanschaft of vervangt, zonder voorafgaand 
overleg met de andere Instellingen over hun vervan­
gingsprognoses. De Rekenkamer is van mening dat 
voor de Instellingen in eenzelfde land een gezamen­
lijk programma van aanschaf en vervanging van de 
voertuigen behoort te worden opgesteld. Hierdoor 
zou een tweeledig doel kunnen worden bereikt, 
namelijk enerzijds voordeliger offertes en anderzijds 
beperking van het aantal merken en modellen waar­
uit het wagenpark van iedere Instelling is samenge­
steld. Deze maatregelen zouden tot verdere bespa­
ringen moeten leiden. 
11.16. Iedere Instelling sluit afzonderlijk contrac­
ten voor de levering van benzine. Dit betekent extra 
kosten die een gevolg zijn van het verschil in een­
heidsprijs per liter, de verschillen in dienstverlening 
door de leveranciers en de duurdere afzonderlijke 
administratie. De Rekenkamer stelt voor dat alle Instellingen in 
eenzelfde land gezamenlijk offertes aanvragen voor 
de levering van de brandstoffen. 
11.17. Op basis van de exploitatiekosten van een 
dienstauto, inclusief de personeelsuitgaven voor 
chauffeurs worden de Instellingen verzocht na te 
gaan of handhaving van het huidige resp. het 
geplande aantal voertuigen gerechtvaardigd is. De 
Rekenkamer is van mening dat de aanpassing van 
de aantallen voertuigen en chauffeurs aan de nor­
male behoeften en het inschakelen van taxi's wan­
neer de behoefte buitengewoon groot is, zouden 
kunnen leideh tot aanzienlijke besparingen. Uit de 
verrichte controles blijkt dat minder gebruik wordt 
gemaakt van dienstauto's in een pool die plaatselijk 
worden geëxploiteerd. Een steekproef die betrek­
king had op 7 chauffeurs van de Commissie die in 
totaal 480 werkdagen beschikbaar waren geweest, 
wees uit dat 39 557 kilometer waren afgelegd bij 
1 532 plaatselijke ritten ofwel gemiddeld, per chauf­
feur en per werkdag, 3 a 4 ritten van ongeveer 
26 kilometer per rit. De steekproef heeft dus aange­
toond dat slechts xh van de uren dat de chauffeurs 
beschikbaar zijn, wordt besteed aan dienstritten. 
11.18. De Commissie te Luxemburg beschikt over 
een werkplaats voor onderhoud en reparaties van 
dienstauto's, terwijl de Commissie te Brussel deze 
werkzaamheden laat verrichten door particuliere 
garagebedrijven. 
Op basis van de uitgaven, geboekt ten laste van de 
begrotingspost 2233 „Onderhoud, gebruik en repa-
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 133 
ratie", lijken de onderhoudskosten voor een voer­
tuig in Luxemburg op het eerste gezicht lager dan 
die te Brussel. Indien men echter alle uitgaven voor 
deze werkplaats in aanmerking neemt (lonen van de 
monteurs, huur- en exploitatiekosten) blijken de 
gemiddelde onderhoudskosten voor de 30 dienst­auto's te Luxemburg ver boven die in Brussel te lig­
gen. 
Op grond hiervan stelt de Rekenkamer voor dat pas 
definitief wordt beslist over het handhaven van deze 
werkplaats nadat een cost benefit analyse is uitge­
voerd. 
134 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
HOOFDSTUK 12 
Externe instellingen en subsidies 
INHOUD Paragraaf 
Samenvatting van de voornaamste opmerkingen 
Algemene inleiding 
Samenvatting van de financiële gegevens 
Voorzieningsagentschap van Euratom 
Centrum Berlijn 
Stichting Dublin 
Europese Scholen 
Overige subsidies 
Conclusies 12.0 
12.1 
12.5 
12.6 
12.7 
12.9 
12.13 
12.19 
12.33 — 12.4 
12.8 
12.12 
12.18 
12.32 
12.34 
SAMENVATTING VAN DE VOORNAAMSTE OPMERKINGEN 
12.0. De voornaamste opmerkingen uit dit hoofdstuk zij: 
a) Het Voorzieningsagentschap van Euratom heeft gewei­
gerd zijn bankiers instructie te geven de Rekenkamer 
rechtstreeks inlichtingen te verschaffen 12.6 
b) Bij het Europese Centrum voor de ontwikkeling van de 
beroepsopleiding vertoonde de interne controle zwakke 
punten 12.8 
c) Sommige uitgaven van de Europese Stichting voor de 
verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden 
werden niet ten laste van het dienstjaar gebracht waarop 
zij betrekking hadden. Tot dusver heeft de Stichting geen 
werk verricht op het gebied van de levensomstandighe­
den 12.10 — 12.12 
d) De interne controle bij de Europese Scholen vertoont nog 
steeds een aantal zwakke plekken 12.14 
e) De salarisregeling van de Europese Scholen is ingewik­
kelder geworden 12.18 
0 De Commissie beschikte niet over relevante financiële 
gegevens toen besluiten over te verlenen subsidies wer­
den genomen en de diensten van de Commissie verzuim­
den erop toe te zien dat de begunstigden regelmatig reke­
ning en verantwoording aflegden over het gebruik van de 
subsidies 12.20 — 12.23 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 135 
Algemene inleiding 
Externe instellingen 
12.1. Naast de controle van de rekeningen van 
alle ontvangsten en uitgaven van de Gemeenschap­
pen heeft de Rekenkamer ook de taak, de rekenin­
gen van alle door de Gemeenschappen ingestelde 
organen te controleren, voor zover het betrokken 
instellingsbesluit dit niet uitsluit. Dientengevolge 
worden er jaarlijkse controles uitgevoerd bij de vol­
gende instellingen: ( 
a) het Voorzieningsagentschap van Euratom, 
b) het Europese Centrum voor de ontwikkeling 
van de beroepsopleiding (Centrum Berlijn), 
c) de. Europese Stichting tot verbetering van de 
levens- en arbeidsomstandigheden (Stichting 
Dublin), 
d) de Europese Scholen (9 scholen) 0) en het 
secretariaat van de Raad van Bestuur van de 
Europese Scholen. 
12.2. De Rekenkamer stelt over elk van deze 
organen een afzonderlijk jaarverslag op en zendt dat 
toe aan de desbevoegdé decharge verlenende autori­
teiten of bestuurslichamen. Dit hoofdstuk bevat een 
samenvatting van de voornaamste punten uit deze 
verslagen. Tevens komen kwesties aan de orde, die 
de Rekenkamer vooral onder' de aandacht wenst te 
brengen van de Commissie, daar zij door middel 
van subsidies uit hoofde van titels 2 en 3 van haar 
begroting de werkzaamheden van deze organen gro­
tendeels financiert. 
Overige subsidies 
12.3. De Rekenkamer controleert ook de overige 
subsidies uit hoofde van titels 2 en 3 van de begro­ting van de Commissie. Deze worden beheerd door 
acht Directoraten-Generaal en één dienst en door 
het Secretariaat-Generaal van de Commissie. Deze 
laatste vervult ook een algemene coördinerende rol 
en is zelf verantwoordelijk voor het beheren van 
subsidies die ieder jaar aan meer dan 100 organisa­
ties worden verleend. 
Subsidies worden verleend om algemene steun te 
verlenen bij het uitvoeren van de werkzaamheden 
van de begunstigden, of om bepaalde activiteiten 
van begunstigden te subsidiëren. De meeste begun­
stigden uit de eerste categorie en een groot gedeelte 
van de tweede categorie ontvangen ieder jaar subsi­
dies. De bijdrage van de Gemeenschap vormt 
gewoonlijk een klein gedeelte van de inkomsten van 
begunstigde; er zijn echter een aantal gevallen 
waarin in feite alle geldmiddelen van de Gemeen­
schap afkomstig zijn. 
Speciale studies 
12.4. Zoals in paragraaf 12.23 van het verslag 
over het dienstjaar 1979 (2) werd aangekondigd; 
heeft de Rekenkamer in 1980 speciale studies van 
het Centrum te Berlijn en de Stichting te Dublin 
afgerond. 
Samenvatting van de financiële 
gegevens 
12.5. Tabel 12.1 geeft voor elk van de Europese 
instellingen, waarover de Rekenkamer een verslag 
heeft opgesteld, een overzicht van het gebruik van 
dé kredieten in 1980 (1979 voor de Europese Scho­
len). 
(') De Europese Scholen zijn: Bergen, Brussel I, Brussel 
II, Culham, Karlsruhe, Luxemburg, Mol, München en 
Varese. (2) PB C 342 van 31. 12. 1980. 
136 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Tabel 12.1 — Externe instellingen — Gebruik van de kredieten — 1980 
(in MERE) 
Gebruik van de kredieten Beschikbare 
kredieten (') Betalingen Betalingen 
(in %) Overdrachten 
naar het vol­
gende jaar Annuleringen 
• 1980 
Voorzieningsagentschap 
van Euratom 1,2 0,9 75 • 0,0 0,3 
Centrum te Berlijn 4,2 3,0 71 0,4 0,8 
Stichting te Dublin 3,6 2,6 72 0,9 0,1 
Totaal 9,0 6,5 69 1,3 1,2 
• 1979 
Europese Scholen (2) 51,3 49,4 96 0,2 1,7 
(') Inclusief de kredieten van het lopende dienstjaar en de overdrachten van het vorige jaar. 
(2) Toegepaste koers: 1 ERE = 40,3432 BFR (de rekeningen worden in Belgische franken opgemaakt). 
Voorzieningsagentschap van 
EURATOM 
12.6. In het Statuut van het Agentschap zijn de 
wijzigingen die noodzakelijk zijn in verband met de 
invoering van de ERE nog niet aangebracht. Boven­
dien is er nog geen financieel reglement voor het 
Agentschap opgesteld. Het Agentschap weigert, op 
advies van de Commissie, nog steeds om haar ban­
kiers instructie te geven de Rekenkamer rechtstreeks 
alle inlichtingen te verstrekken die zij nodig heeft 
voor het uitvoeren van haar controle (paragraaf 
12.13 van het verslag over het dienstjaar 1979) ('). Stichting te Dublin 
12.9. Over 1980 was de begroting niet meer te 
hoog zoals in voorgaande jaren het geval was. De 
personeelsuitgaven waren over 1980 53 % hoger dan 
over 1979, in verband met de betaling van achter­
stallige salarissen, een verhoging van de salarisscha­
len en de aanstelling van drie extra personeelsleden. 
De huishoudelijke uitgaven zijn ook gestegen, 
omdat meer onderzoekresultaten werden gepubli­
ceerd. 
Centrum te Berlijn 
12.7. Van de kredieten over 1980 voor huishoude­
lijke uitgaven werd 30,2 % geannuleerd en van de 
van 1979 overgedragen kredieten 15,5%; van 2,0 
MERE beschikbare kredieten waren 0,5 MERE niet 
benodigd. 12.10. Voor het tweede achtereenvolgende jaar 
zijn op de balans van de Stichting huishoudelijke 
lasten verschenen die als jaaruitgaven hadden moe­
ten worden geboekt. Dit betekent dat de uitgaven 
over 1980 met 79 402 ERE te hoog zijn geboekt, 
door wisselkoersverliezen die niet op 1979 waren 
geboekt, en met 13 951 ERE te weinig, die op 1981 
geboekt zullen worden. 
12.8. Het onderzoek van de systemen en procedu­
res bracht een aantal zwakke punten in de interne 
controle aan het licht ten aanzien van scheiding van 
taken en supervisie. De Rekenkamer heeft aan de 
leiding van het Centrum aangegeven wat zij, het 
geringe aantal personeelsleden in aanmerking 
nemend, een aanvaardbare scheiding van taken 
vindt. De Rekenkamer heeft vernomen dat het 
beheersapparaat van het Centrum geheel anders zal 
worden opgezet. 12.11. In 1978 heeft de Financieel Controleur 
geweigerd zijn fiat te geven aan de aanvullende 
groepsverzekering, maar de Raad van Beheer van de 
Stichting handelde tegen deze weigering in. In haar 
verslag over het dienstjaar 1978 (2) onderschreef de 
Rekenkamer de opinie van de Financieel Contro­
leur. Desondanks werden de betalingen voor de ver­
zekering over 1980 voortgezet. 
(') PB C 342 van 31. 12. 1980, blz. 178. (2) PB C 326 van 31. 12. 1979. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 137 
12.12. De Stichting was in het leven geroepen om 
te onderzoeken hoe de levens- en arbeidsomstandig­
heden kunnen worden verbeterd. Tot dusver heeft 
zij slechts werk ter hand genomen op het gebied van 
de arbeidsomstandigheden. 
Europese scholen 
Boekhouding en interne controle 
12.13. Ofschoon het laatste verslag van de Reken­
kamer betrekking heeft op de rekeningen van 1979 
zijn er vorderingen gemaakt met het wegwerken van 
de achterstand in de financiële controle van de 
Europese Scholen. 
12.14. Evenals in voorgaande jaren heeft de 
Rekenkamer opmerkingen gemaakt over het ontbre­
ken van interne controle bij de Europese Scholen in 
het beschouwde jaar. De Raad van Bestuur heeft in 
1981 een studie van een jaar over de boekhoud- en 
administratiesystemen opgedragen aan een onaf­
hankelijke deskundige. Deze maatregel zal op zich 
zelf geen voortdurende interne controle van de 
boekhoud- en administratiesystemen en -methoden 
tot gevolg hebben, noch een meer kritische onder­
linge vergelijking, elk jaar, van de ontwerp-begrotin-
gen van alle scholen. De Rekenkamer herhaalt de 
aanbeveling uit haar jaarverslag over de rekeningen 
van 1979 (1). 
12.15. Bij vier scholen (Luxemburg, Brussel I, 
Brussel II en Varese) was de verkoopadministratie 
van boeken onbevredigend. Bij Brussel I was een 
voorraad met een verkoopwaarde yan meer dan 
60 000 BFR verdwenen. 
12.16. De Rekenkamer heeft zeer weinig vorde­
ringen geconstateerd bij de registratie en controle 
van de vaste activa bij Brussel I, ondanks ernstige 
kritiek in 1978. 
12.17. Er zijn nog steeds problemen met de boek­
houding van München en Culham, vooral van de 
laatste. De fouten konden gedeeltelijk worden toe­
geschreven aan het ontbreken van een handleiding 
voor de boekhouding en administratie voor de 
Europese Scholen. 
De salarisregeling 
12.18. In haar opmerkingen, die van toepassing 
zijn op alle scholen, wees de Rekenkamer op: 
(') PB C 342 van 31. 12. 1980. a) de kosten die verbonden zijn aan de uitbetaling 
in juli van de salarissen voor augustus 
b) het feit dat het besluit van de Raad van Bestuur 
om de salarissen aan te passen, de behandeling 
van verschillende leraren nog ongelijker maakte 
en zelfs de reeds zeer ingewikkelde salarisadmi­
nistratie nog gecompliceerder maakte 
c) de ongelijke kwaliteit van de gegevens die door 
de nationale overheden worden verschaft voor 
de berekening van de salarissen van gedeta­
cheerde leraren 
d) onregelmatigheden met betrekking tot de 
sociale voorzieningen 
e) de noodzaak dat alle leraren elke aftrek van de 
nationale belastingen opgeven (dit vermindert 
de „Europese" toelagen bij toonverschillen). 
Overige subsidies 
Omvang van de controle 
12.19. De controle van de Rekenkamer concen­
treerde zich op de subsidies uit de begroting van de 
Commissie die door het Secretariaat-Generaal wor­
den beheerd: 
a) artikel 290 — instellingen van hoger onderwijs 
b) artikel 291 — organisaties van Europees 
belang 
c) artikel 292 — deelneming in de organisatie van 
congressen en manifestaties bij 
bijzondere gelegenheden 
d) artikel 293 — niet-gouvernementele organisa­
ties met humanitaire doelstelling 
die zich wijden aan de bescher­
ming van de rechten van de 
mens. 
De dossiers van de Commissie over 1979 en 1980 
van de subsidies onder deze posten werden onder­
zocht en zes begunstigden bezocht. Drie organisa­
ties, die uit andere begrotingsposten worden gesub­
sidieerd, werden eveneens bezocht. Tabel 12.2 geeft 
een overzicht van de bezochte organisaties. 
138 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Tabel 12.2 — Begunstigden die in 1980 werden bezocht 
Organisatie Artikel/post 
van de 
begroting In 1980 
verstrekte 
subsidies 
(in 1 000 ERE) In voorgaande 
periodes verstrekte 
subsidies (2) 
(in 1 000 ERE) 
Union Paneuropéenne 291 7,0 75,0(1971-79) 
Fondation Paul-Henri 
Spaak 291 6,0 75,0(1973-79) 
Europese Beweging 291 90,0 955,0(1967-79) 
International 
Commission of Jurists 293 16,30 16,2(1978) 
International Institute 
for Labour Studies 292 6,30 82,4 (1963-78) 
Association pour la 
création d'une Académie 
européenne 292 2,0 2,0(1979) 
Jeugdforum 254 380,5 559,0 (1976-79) 
Internationaal Pers 
Centrum 299 94,9 471,0(1974-79) 
Europees Instituut voor 
de Vakbeweging 3 070 650,0 924,0(1976-79) 
(') 1979. ' 
(2) De uitgaven in BFR zijn omgerekend in ER'E: 1 ERE = 40 BFR (geschatte 
gemiddelde koers van 1963 tot 1980). 
Administratie van de subsidies 
12.20. De Commissie besluit tot het verstrekken 
van een subsidie volgens een schriftelijke procedure, 
die een korte beschrijving bevat van de activiteiten 
van de begunstigde en van het doel van de subsi­
dies. 
12.21. Voordat een subsidie wordt uitbetaald, 
ondertekenen de begunstigden een overeenkomst, 
waarin zij verklaren 
a) om binnen drie maanden na aanwending van 
de subsidie een verslag in te dienen over hoe 
deze werd gebruikt, vergezeld van een financiële 
verantwoording, en 
b) de Commissie en de Rekenkamer te zullen toe­
staan te controleren hoe van de subsidie gebruik 
wordt gemaakt. meeste ontvangers van grote subsidies hadden 
gereageerd, doch de Europese Beweging, die in 
totaal 1 miljoen ERE in de periode 1967 t/m 1979 
en 90 000 ERE in 1980 ontving, had nooit een 
financiële verantwoording bij de Commissie inge­
diend. 
12.23. De Rekenkamer heeft wijzigingen in de 
.standaardovereenkomst .voorgesteld, zodat nog meer 
benadrukt wordt dat een behoorlijke financiële ver­
antwoording moet worden ingediend, en dat bij in 
gebreke blijven om terugbetaling kan worden ver­
zocht. Het Secretariaat-Generaal heeft de overeen­
komst in deze zin gewijzigd, en insisteert ook syste­
matisch bij regelmatige subsidie-aanvragers die geen 
verantwoording oyer het voorgaande jaar hebben 
ingediend, dit alsnog te doen, terwijl de aanvrage 
voor het lopende jaar nog in behandeling is. 
12.22. In het najaar van 1980 bleek bij een con­
trole door de Rekenkamer dat van de 104 in 1979 uit 
hoofde van de artikelen 290, 291, 292 en 293 gesub­
sidieerde instellingen slechts 33 aan de verplichting 
om een financiële verantwoording van de ontvan­
gen subsidie in te dienen, hadden voldaan. De Verdere opmerkingen 
12.24. Van de eerste zes in'tabel 12.2 vermelde 
organisaties kon uit de dossiers van de Commissie 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 139 
niet vastgesteld, worden wat hun juridische staat was 
en welke regelingen ten aanzien van de administra­
tie en de controle waren getroffen: hoewel deze 
organisaties reeds verscheidene malen subsidies 
hadden ontvangen, waren er weinig financiële gege­
vens in de dossiers. 
12.25. Een onderzoek ter plaatse was dus bedoeld 
om het bestaan, ook juridisch, van de organisaties te 
verifiëren, om de boekhouding en de regelingen 
voor interne en externe controle na te gaan en om 
vast te stellen of, voor zover dat praktisch mogelijk 
was, de subsidies voor het doel waarvoor zij werden 
verstrekt, gebruikt waren. 
( 
12.26. Vier van deze organisaties hadden in het 
algemeen bevredigende boekhoudkundige en admi­
nistratieve maatregelen getroffen, en hadden de 
Commissie zonder enige moeite een behoorlijke 
financiële verantwoording van het gebruik van de 
subsidies kunnen verschaffen. Bij twee organisaties, 
die in Genève gevestigd zijn, vindt externe controle 
plaats. 
12.27. Geconstateerd werd dat de Europese 
Beweging, die voor ongeveer de helft van haar 
inkomsten afhankelijk is van de Commissie, geen 
regeling getroffen had voor een deugdelijke interne 
controle. Ook had nooit externe controle plaatsge­
vonden. Het feit dat zij niet in staat was rekeningen 
aan de Commissie over te leggen, had een waar­
schuwing voor de Commissie moeten zijn dat er 
problemen waren. 
12.28. Geconstateerd werd dat de „Association 
pour la création d'une Académie européenne" een 
overblijfsel was van een ambitieus project. De subsi­
die van de Commissie over 1980 vertegenwoordigde : 
69 % van de ontvangsten voor het jaar. De laatst 
beschikbare rekeningen (over de periode 12 novem­
ber 1977 tot 31 december 1978) tonen SFR 13 304 
aan ontvangsten en SFR 10 511 aan uitgaven. 
12.29. Geconstateerd werd dat de boekhouding 
en ^administratie van het Jeugdforum de volgende 
gebreken vertoonde: 
a) het ontbreken van bescheiden inzake reis- en 
verblijfkosten 
b) geen administratie van de vaste activa 
d) geen duidelijke samenhang tussen bescheiden 
en stukken van de computer 
d) de boeken waren niet bijgewerkt. 
12.30. De Commissie moet insisteren dat deze 
gebreken worden hersteld, vooral omdat het Jeugd­
forum voor 100 % wordt gesubsidieerd. 12.31. Het Bestuur van het Internationale Pers 
Centrum, waarin de Commissie vertegenwoordigd 
is, heeft geen accountant voor de controle aange­
steld. Geconstateerd werd ook dat een restaurant 
wordt gesubsidieerd en dat een buitensporig hoge 
huur voor het pand wordt betaald.. Op aandringen 
van de Commissie is nu een accountantsfirma aan­
getrokken. Bovendien hebben de beheerders van het 
Centrum de Commissie medegedeeld dat het pro­
bleem van het restaurant is opgelost, én dat over de 
huur wordt onderhandeld. 
12.32. Het Europese Instituut voor de Vakbewe­
ging (ETUI) en het Jeugdforum, die beiden afhan­
kelijk zijn van subsidies van de Commissie, werden 
zonder enig werkkapitaal opgericht. Controle van de 
rekeningen toonde aan dat in de uitgaven, die zo 
gepresenteerd werden dat de subsidies gerechtvaar­
digd leken, ook de lasten voor de vorming van voor­
zieningen en reserves waren opgenomen. De Reken­
kamer vroeg zich af of de te veel betaalde subsidie 
ten'behoeve van deze lasten niet moet worden terug­
gevorderd. 
Ten aanzien van de voornaamste post, de reserve 
voor betaling aan beschikbaar komende personeels­
leden, heeft de Commissie het ETUI slechts ver­
zocht gelden voor dit doel te reserveren. De Com­
missie heeft echter ook haar voornemen te kennen 
gegeven om in de toekomst de subsidies te beperken 
tot de werkelijke uitgaven en geen rekening te hou­
den met verhogingen van de reserve. 
Conclusies 
Externe instellingen 
12.33. De Rekenkamer is van mening dat door 
deze instellingen veel meer aandacht had kunnen 
worden besteed aan het verbeteren van de gebreken 
die bij de controle zijn geconstateerd. De Commis­
sie moet zich meer inspannen, vooral daar waar zij 
zelf financiële controle uitoefent, om verbeteringen 
in het financiële beheer van deze instellingen tot 
stand te brengen. 
Overige subsidies 
12.34. Hoewel de administratieve coördinatie 
door het Secretariaat-Generaal de informatie ten 
140 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
behoeve van het beheer heeft verbeterd, is bij de 
controle gebleken dat aan de volgende punten 
aandacht besteed moet worden: 
a) de door de Commissie gevolgde schriftelijke 
procedure voor het verlenen van subsidies en de 
door begunstigden te ondertekenen overeen­
komst behoeven verbetering (zie paragrafen 
12.20 en 12.23); 
b) de dossiers van de Commissie moeten uitgebrei­
der financiële gegevens bevatten, vooral over de 
ontvangers van grotere en geregelde subsidies. 
De diensten van de Commissie moeten de door 
hen gemaakte overzichten van deze gegevens in 
het dossier opnemen (zie paragraaf 12.24); 
c) dë Commissie moet insisteren dat ontvangers 
van een subsidie maatregelen nemen voor 
interne en externe controle. Gecontroleerde 
rekeningen en accountantsverslagen moeten tot de normale bewijsstukken behoren die door de 
grotere organisaties worden verschaft; 
d) de diensten van de Commissie moeten nagaan 
in hoeverre de uitgaven die worden gesubsi­
dieerd, terecht zijn (zie paragrafen 12.31 en 
12.32); 
e) ten aanzien van instellingen die geheel of gro­
tendeels met subsidies van de Gemeenschap 
worden gesteund, moet een duidelijk onder­
scheid worden gemaakt tussen steun voor huis­
houdelijke uitgaven en het verschaffen van 
werkkapitaal of financiële reserves. 
De Rekenkamer is van mening dat er behoefte 
bestaat aan verbeteringen, zowel in de manier 
waarop besluiten tot toekenning van subsidies wor­
den voorbereid, als bij het controleren of de begun­
stigden gelden van de Gemeenschap op juiste wijze 
gebruiken. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 141 
HOOFDSTUK 13 
Opgenomen en verstrekte leningen 
INHOUD Paragraaf 
Resumé van de voornaamste opmerkingen 13.0 
Algemeen 13.1 - 13.2 
Betalingsbalansleningen 13.3 — 13.4 
Euratomleningen 13.5 
. Leningen in het kader v^n het Nieuwe Communautaire 
Instrument 13.6 — 13.7 
EMS-rentesubsidies 13.8 
Samenvatting van de financiële informatie 13.9 
Opmerkingen over de financiële informatie 13.10 — 13.11 
RESUMÉ VAN DE VOORNAAMSTE OPMERKINGEN 
13.0. De voornaamste opmerking in dit hoofdstuk kan als 
volgt worden samengevat: 
In de balans van de Commissie zijn een aantal verschillen 
geconstateerd. 13.10 —13.11 
Algemeen 
13.1. In haar vorige jaarverslagen heeft de Reken­
kamer de leningsoperaties van de Gemeenschappen 
buiten beschouwing gelaten, hetgeen vooral te wij­
ten was aan het feit dat zij niet over voldoende per­
soneel beschikte om de daartoe nodige controles uit 
te voeren. 
Omdat de communautaire leningsoperaties bij de 
projecten ter realisering van prioritaire beleidsdoel­
einden van de Gemeenschappen een rol van beslis­
sende betekenis spelen en het volume van de opge­
nomen leningen snel toeneemt — de trend hiervan 
kan worden afgelezen uit tabel 13.1 — heeft de 
Rekenkamer op 5 februari besloten een aparte stu­
die aan deze leningsoperaties te wijden. Deze studie 
bestrijkt eveneens de rentesubsidies die aan som­mige van de door de Gemeenschappen verstrekte 
leningen zijn gekoppeld. 
De Rekenkamer heeft opgemerkt dat de resolutie 
van het Europees Parlement van 10 april 1981 (!) 
houdende advies over het voorstel van de Commis­
sie aan de Raad over het Nieuwe Communautaire 
Instrument (NCI) (2), tevens een verzoek aan de 
Rekenkamer behelsde om een advies uit te brengen 
over de huidige situatie ten aanzien van de finan­
ciële en budgettaire controle op de diverse regelin­
gen voor het opnemen en verstrekken van commu­
nautaire leningen. 
(») PB C 101 van 4. 5. 1981, blz. 95. 
(2) PB C 341 van 31. 12. 1980. 
142 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Tabel 13.1 — Door de Gemeenschappen in de periode 1956-1979 opgenomen leningen en het saldo 
daarvan per ultimo 1979 
(in miljoen ERE) 
Periode 
Instrument Geaccumu­
leerde opgeno­
men leningen 
per ultimo 
1950 Geaccumu­
leerde opgeno­
men leningen 
per ultimo 
1966 Geaccumu­
leerde opgeno­
men leningen 
per ultimo 
1976 Geaccumu­
leerde opgeno­
men leningen 
per ultimo 
1979 Saldo van het 
totaal der opge­
nomen lenin­
gen per ultimo 
1979 
EGKS 128 661 3 749 6 401 4713 
Euratom — — — 324 324 
NCI — — — 177 177 
BB — — 1 618 1 618 964 
EIB — 220 3 928 9 258 8 547 
Totalen 128 881 9 295 17 778 14 725 
Bron: 
1. Euratom-, NCI- en BB-leningen o/g; Jaarrekening 1980 van de Commissie, COM(81) 223-FR. 
2. EGKS-en EIB-leningen o/g; Verslag van de Commissie aan het Parlement over opgenomen en verstrekte 
leningen, COM(81) 8 van 22. 1. 1981, tabel II. 
Dit hoofdstuk is dus slechts een eerste aanzet tot 
deze studie. Hier zijn zowel de leningsoperaties van 
de Europese Gemeenschappen voor Kolen en Staal 
(EGKS) als die van de Europese Investeringsbank 
(EIB) buiten beschouwing gelaten, daiar deze krach­
tens respectievelijk artikel 78 septies, lid 5 van het 
EGKS-Verdrag (') en artikel 14 van het Protocol 
betreffende de Statuten van de Europese Investe­
ringsbank onder een speciale regeling inzake de 
accountantscontrole vallen. 
13.2. De in dit hoofdstuk behandelde commu­
nautaire leningsoperatiés hebben meer in het bijzon­
der betrekking op 
a) opgenomen en verstrekte leningen ter verlich­
ting van betalingsbalansmoeilijkheden (BB-
leningen) 
b) Door de Europese Gemeenschap voor Atoom­
energie opgenomen en verstrekte leningen 
(Euratom-leningen) 
c) De uit hoofde van het Nieuwe Communautaire 
Instrument opgenomen en verstrekte leningen 
(NCI-leningen). 
Daarnaast wordt hier aandacht besteed aan de ten 
laste van artikel 570 van de begroting toegekende 
rentesubsidies (2), die aan NCI- en EIB-leningen 
(') Door de Rekenkamer wordt ter zake een speciaal jaar­
verslag voorgelegd aan de Hoge Autoriteit en de 
Raad. De Hoge Autoriteit doet dit verslag aan het Par­
lement toekomen. 
(2) Verordening (EEG) nr. 1736/79 van de Raad van 3. 8. 
1979, PB L 200 van 8. 8.1979. voor subsidiabele projecten in Italië en Ierland zijn 
gekoppeld: beide Lid-Staten voldoen namelijk aan 
de toekenningscriteria voor deze subsidies doordat 
zij volledig en daadwerkelijk deelnemen aan het 
Europese Monetaire Stelsel en door de Raad wor­
den gerekend tot de minder welvarende landen. 
Betalingsbalansleningen 
13.3. Ten gevolge van de stijging der prijzen van 
aardolieprodukten in de tweede helft Van 1973 kre­
gen een aantal Lid-Staten van de Gemeenschap met 
betalingsbalansmoeilijkheden te kampen. Om deze 
moeilijkheden te verlichten en de betalingsbalans 
van de betrokken landen weer in evenwicht te bren­
gen, werd bij Raadsverordening 397/75 van 
17 februari 1975 (3) een financieel mechanisme inge­
voerd, waardoor de Commissie namens de Gemeen­
schap middelen kon aantrekken op de internatio­
nale kapitaalmarkt om deze vervolgens te kunnen 
doorlenen aan Lid-Staten die daarom hebben ver­
zocht. Het totaal toegestane maximumbedrag, 
omvattende hoofdsom en interestbetalingen, voor 
de in het kader van deze regeling te verstrekken 
leningen, werd vastgesteld op 300 miljoen USD. 
Betalingsbalansleningen werden in 1976 en 1977 
aan Italië en Ierland toegekend. Tabel 13.2 geeft het 
per ultimo 1980 nog onafgeloste deel van het totaal 
van deze leningen. 
(3) PB L 46 van 20. 2. 1975, blz. 1-2. 
\ 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 143 
13.4 In 1980 diende de Commissie een voorstel 
bij de Raad in voor een nieuwe verordening 
betreffende deze leningen ter ondersteuning van de 
betalingsbalansen van de Lid-Staten. Helaas werd 
bij Rekenkamer geen advies over dit voorstel inge­
wonnen. In maart 1981 (2) besloot de Raad dit ver-
ordeningsvoorstel aan te nemen. Het krachtens deze 
nieuwe verordening toegestane maximum voor het 
saldo van deze leningen bedraagt nu 6 miljard Ecu, 
welk bedrag alleen de hoofdsom van de leningen 
omvat. 
E URA TOM-leningen 
13.5. In 1977 (3) besloot de Raad tot invoering 
van Euratom-leningen, waarbij het verklaarde doel 
was te bereiken dat de Lid-Staten voor hun energie­
voorziening, in de vorm van met name olie-impor­
ten, minder sterk afhankelijk zouden zijn van derde 
landen door het financieren van investeringsprojec­
ten voor de industriële produktie van elektriciteit 
door middel van kernenergie en voor industriële 
installaties voor de diverse fases van de splijtstofcy­
clus. Het maximum voor deze leningen werd door 
de Raad (4) in 1977 aanvankelijk vastgesteld op 500 
miljoen ERE, maar werd vervolgens in 1979 (5) 
opgetrokken tot 1 miljard ERE. Tabel 13.2 geeft het 
volume van het per ultimo 1980 onafgeloste deel 
van het totaal der uit hoofde van deze regeling 
opgenomen en verstrekte leningen. 
Leningen in het kader van het Nieuwe 
Communautaire Instrument (NCI-leningen) 
13.6. In 1978 (6) werd door de Raad de NCI-rege-
ling ingevoerd als een aanvullende bijdrage tot 
bevordering van investeringen in de Gemeenschap 
in de sectoren energie, industrie en infrastructuur. 
Volgens het besluit tot invoering van deze regeling 
is het doel ervan dat via bevordering van investe­
ringsprojecten een bijdrage wordt geleverd aan een 
0) PB C 308 van 26. 11. 1980, blz. 10-11. 
(2) Verordening (EEG) nr. 682/81 van de Raad van 16. 3. 
1981, PB L 73 van 19. 3. 1981. 
(3) Besluit van de Raad 77/270 Euratom van 29. 3. 1981, 
PB L 88 van 6. 4. 1977. 
(4) Besluit van de Raad 77/271 Euratom van 29. 3. 1977, 
PB L 88 van 6. 4. 1977. 
(5) Besluit van de Raad 80/29 Euratom van 20. 12. 1979, 
PB L 12 van 17. 1. 1980. 
(6) Besluit van de Raad 78/870 EEG van 16. 10. 1978, 
PB L 298 van 25.10. 1978. . toenemende convergentie en integratie van het 
nationale economische beleid van de Lid-Staten. 
Verder bepaalt dit besluit dat de gefinancierde pro­
jecten dienen te beantwoorden aan de doelstellin­
gen van het door de Gemeenschappen met betrek­
king tot bovengenoemde sectoren gevoerde beleid 
en dat zij van een zodanige opzet dienen te zijn dat 
zij bijdragen tot bestrijding van de werkloosheid en 
verkleining van de verschillen in economisch poten­
tieel tussen de regio's. De voor deze leningen gel­
dende limiet werd vastgesteld op 1 miljard ERE. 
Tabel 13.2 geeft het volume van het pér ultimo onaf-
geloste deel van het totaal der uit hoofde van deze 
regeling opgenomen en verstrekte leningen. 
13.7. Op 3 november 1980 (7) heeft de Commissie 
bij de Raad een nieuw voorstel betreffende de 
NCI-leningen ingediend. Dit voorstel beoogt met 
name voor de opgenomen en verstrekte leningen 
geldende systeem van maxima af te schaffen en een 
systeem in te voeren van opgenomen leningen in 
gelijktijdige tranches. Helaas werd ook bij die gele­
genheid niet het advies van de Rekenkamer inge­
wonnen. 
EMS-rentesubsidies 
13.8. Krachtens artikel 1 van Verordening 
nr. 1736/79 van de Raad van 3 augustus 1979 (8) 
kan op NCI- en EIB-leningen een rentesubsidie van 
3 % worden gegeven ten laste van artikel 570 van de 
begroting. In 1979 en 1980 werd voor investerings­
projecten in Ierland en Italië 397 milj. ERE aan ren­
tesubsidies verleend, waarvan 52 milj. ERE voor 
NCI-leningen en 345 miljoen ERE voor EIB-lenin­
gen. 
Samenvatting van de financiële 
informatie 
13.9. Uit de cijfers in onderstaande tabel 13.2 
blijkt dat het volume van de verstrekte Euratom- en 
NCI-leningen de laatste jaren sterk is toegenomen. 
Deze leningen worden in hun geheel gefinancierd 
door leningen die de Commissie daartoe heeft opge­
nomen. 
(0 PB C 341 van 31. 12. 1980, blz. 18-19. 
(8) PB L 200 van 8. 8. 1979, blz. 1 -3. 
144 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Tabel 13.2 — Beloop van de opgenomen en verstrekte leningen 
(in miljoen ERE) 
Periode Saldo per ultimo 1979 In 1980 gesloten overeen­
komsten voor Saldo per ultimo 1980 0) 
Instrument Opgenomen 
leningen 
(1) Verstrekte 
leningen 
(2) Opgenomen 
leningen 
(3) Verstrekte 
leningen 
(4) Opgenomen 
leningen 
(5) Verstrekte 
leningen 
(6) 
NCI 177,6 174,1 298,9 294,5 490,9 482,6 
Euratom 323,9 317,6 183,6 183,6 503,9 / 497,7 
Betalingsbalans 963,8 963,8 — — 1 013,3 1 013,3 (2) 
Totalen 1 465,3 1 455,5 482,5 478,1 2 008,1 1 993,6 
Bron: Balans en jaarrekening 1980 van de Commissie, Deel II, COM(81) 223-FR. 
(') De stand per ultimo 1980 komt niet overeen met de totalen van de kolommen (1) + (3) en (2) + (4) omdat 
in het saldo per ultimo 1980 ook de schommelingen van de omrekeningskoers van de ERE en aflossingsbe­
dragen zijn verwerkt. 
(2) De groei tussen 1979 en 1980 van het saldo van de opgenomen en verstrekte BB-leningen is volledig toe te 
schrijven aan de koersschommeling van de ERE ten opzichte van de US dollar. 
Het in de balans van de Commissie per ultimo 1980 
opgenomen totaal van de saldi der verstrekte lenin­
gen ad 2 055,5 miljoen ERE omvat nog andere 
leningen behalve de hierboven genoemde, zoals 
leningen voor migrerende werknemers ad 0,6 mil­
joen ERE, speciale leningen voor Staten die niet lid 
zijn van de Gemeenschappen ad 42,9 miljoen ERE, 
Eximbank-leningen ad 2,6 miljoen ERE, leningen 
aan ambtenaren van de Gemeenschappen voor het 
verwerven van een eigen woning ad 1,0 miljoen 
ERE. 
Opmerkingen over de financiële 
informatie 
13.10. Wat het NCI betreft, dienen de ontvang­
sten en betalingen inzake het opnemen en doorge­
ven van leningen noch een negatief noch een posi­
tief Saldo voor de Commissie op te leveren (J). De 
Rekenkamer heeft echter opgemerkt dat in de 
balans van de Commissie per ultimo 1980 voor de 
opgenomen NCI-leningen een bedrag van 
490,9 miljoen ERE is vermeld, terwijl daar slechts 
een bedrag van 482,6 miljoen ERE aan verstrekte 
leningen tegenover staat. Dit verschil tussen de 
opgenomen en doorgegeven leningen wordt verant­
woord als „Te regulariseren verschil". Ofschoon de 
juiste aard van dit bedrag ad 8,3 miljoen ERE niet is 
vermeld, heeft de Commissie dit wèl meegeteld bij 
haar berekening van het totaal der saldi van de ver­
strekte leningen ad 2 055,5 miljoen ERE. Zoals blijkt uit tabel 13.2, kolommen 5 en 6, doet 
zich een dergelijke situatie ook voor met betrekking 
tot de Euratom-leningen. Hier is namelijk in de 
balans van de Commissie per ultimo 1980 een ver­
schil van 6,2 miljoen ERE tussen het volume van de 
opgenomen leningen (503,9 miljoen ERE) en dat 
van de doorgegeven leningen (497,7 miljoen ERE). 
Dit verschil blijkt verband te houden met lenings-
operaties o/g en u/g in de periode 1977-1979. Hoe­
wel dus de in 1980 in het kader van de Eur-
atom-regeling opgenomen en doorgegeven leningen, 
conform artikel 1 van het Besluit van de Raad 77/ 
720 (Euratom) van 29.3. 1977 (2), met elkaar in 
evenwicht waren, dient nog een verklaring te wor­
den gegeven voor het verschil ad 6,2 miljoen ERE. 
Deze verschillen kunnen bestaan uit opgenomen 
middelen die nog niet zijn doorgeleend en dus nog 
staan op bankrekeningen van het D-G XVIII (Kre­
diet en Investeringen). De rekenplichtige van de 
Commissie (D-G XIX) kon echter hierover geen uit­
sluitsel krijgen van de betrokken ordonnateurs. 
Deze situatie is te wijten aan het feit dat overeen­
komstig de interne organisatie van de Commissie 
D-G XVIII belast is met het aantrekken en doorle-
nen van de middelen en, zoals de Commissie in 
haar antwoord (Bijlage V, punt 13.10) bevestigde, 
tevens belast is met de administratie van de opgeno­
men leningen, zonder dat de financieel controleur 
(D-G XX) en de rekenplichtige (D-G XIX) daarmee 
enige bemoeienis hebben. 
13.11. Als totaal voor de in 1980 verstrekte NCI-
leningen is in de boeken van de Commissie een 
(') Artikel 3,' Besluit van de Raad (EEG) 78/870 van 
16. 10. 1978, PB L 298 van 25. 10. 1978. (2) PB L 88 van 6. 4. 1977. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 145 
bedrag van 294,5 miljoen ERE opgegeven, terwijl de 
EIB, die voor de NCI-leningen als gemachtigde van 
de Commissie fungeert, opgeeft (J) dat in 1980 voor 
een bedrag van 197,6 miljoen ERE aan NCI-lenin­
gen werd verstrekt. Vorig jaar deed zich een soortge­
lijke situatie voor, daar op de balans van de Com­
missie per ultimo 1979 zowel voor de verstrekte als 
voor de opgenomen NCI-leningen een bedrag was 
opgegeven van 177,6 miljoen ERE, terwijl uit de 
Speciale Sectie van de balans van de EIB kon wor­
den afgelezen dat van de voor de NCI-leningen 
aangetrokken middelen 173,7 miljoen ERE wèl en 
99,7 miljoen ERÉ nog niet waren doorgeleend (2). 
De Rekenkamer is van mening dat de Commissie in 
een toelichting bij de balans uitleg dient te verschaf­
fen over haar methode van berekening der NCI-
bedragen en ook een verklaring dient te geven voor 
het verschil met de opgaven in het jaaroverzicht van 
de EIB, waarbij zij dient te bedenken dat, wat de 
NCI-leningen betreft, de EIB als gemachtigde van 
de Commissie fungeert. Deze informatie zou voor­
komen dat zich steeds opnieuw de situatie voordoet dat er betreffende hetzelfde financieel mechanisme 
en dezelfde periode binnen de Gemeenschap twee 
van elkaar afwijkende serie cijfers worden gepubli­
ceerd. 
De Commissie verklaart (Bijlage V, punt 13.11) dat 
wil men de NCI-leningen in hun logisch verband 
plaatsen, de cijfers betreffende 1979 en 1980 niet los 
van elkaar mogen worden beschouwd. De Rekenka­
mer -erkent dat in beide gevallen de samenvoeging 
van de cijfers betreffende de NCI-leningen bij bena­
dering eenzelfde totaal oplevert, maar dit neemt niet 
weg dat zij bij haar accountantsonderzoek dient uit 
te gaan van de jaarrekening en dus het totaal betref­
fende één bepaald jaar dient te analyseren. 
Afgaande op deze analyse valt een aanzienlijk ver­
schil te constateren tussen de door de Commissie en 
het EIB opgegeven cijfers betreffende de NCI-
leningen, zodat in een voetnoot bij de balans van de 
Commissie hierop een toelichting had moeten wor­
den gegeven. De Rekenkamer heeft er nota van 
genomen dat de Commissie heeft toegezegd de ver­
slaglegging op dit punt te verduidelijken 
(J) EIB, Jaarverslag 1980, sectie 3.2, blz. 39. 
(2) EIB, Jaarverslag 1979, blz. 71. 

31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 147 
Tweede deel 
De Europese Ontwikkelingsfondsen 
INHOUD Paragraaf 
Algemene inleiding 14.1 t/m 14.16 
Financiële aspecten van de Europese Ontwikkelingsfondsen 14.17 t/m 14.22 
Opmerkingen met betrekking tot de verschillende Fond­
sen 14.17 t/m 14.19 
De eerste drie EOF's 14.20 t/m 14.21 
Het vierde EOF 14.22 
Investeringsprojecten 14.23 t/m 14.54 
Landbouw- en veeteeltprojecten 14.23 t/m 14.34 
Watervoorzienings- en saneringsprojecten 14.35 t/m 14.38 
Infrastructuurprojecten voor gezondheidszorg en scho­
lenbouw 14.39 t/m 14.43 
Wegeninfrastructuurprojecten 14.44 t/m 14.50 
Andere infrastructuurprojecten 14.51 t/m 14.54 
Industriële samenwerking 14.55 t/m 14.57 
Stabex 14.58 t/m 14.69 
Algemene inleiding 
14.1. Evenals in haar vorige jaarverslagen steu­
nen de onderstaande opmerkingen van de Rekenka­
mer op controles van tweeërlei aard: 
— controles aan de hand van bewijsstukken 
— aanvullende controles ter plaatse. 
De controles ter plaatse waarop dit verslag steunt, 
werden uitgevoerd op de Nederlandsé Antillen, 
Frans Guyana, Kenia, Somalië en Zaïre en hadden 
betrekking op meer dan 70 investeringsprojecten, 
die door de vier Europese Ontwikkelingsfondsen 
werden gefinancierd voor een bedrag van ongeveer 
40 miljoen ERE. In elk van de bezochte landen 
heeft de Rekenkamer meer dan 70 % van de door de 
EOF gefinancierde projecten gecontroleerd. Tijdens 
de laatste drie dienstjaren heeft de Rekenkamer in 
vijftien landen controles uitgevoerd op meer dan 
200 projecten, waarmee een bedrag van ongeveer 
1 310 miljoen ERE was gemoeid. Bovendien heeft de Rekenkamer tijdens haar bezoeken ter plaatse 
controles verricht op de studiebeurzen, de uitgaven 
van de Commissiedelegaties ter plaatse, de Stabex 
en de voedselhulp. 
14.2. De Rekenkamer wil niet nalaten melding te 
maken, van de uitstekende ontvangst en de bereid­
heid tot medewerking, die haar zoals steeds ten deel 
vielen zowel van de kant van de regeringsinstanties 
als van de plaatselijke autoriteiten in de bezochte 
la.nden. De Kamer spreekt tevens haar voldoening 
uit over de loyale en doeltreffende samenwerking 
met de diensten van de ConTmissie, zowel bij het 
Directoraat-generaal van Ontwikkeling, als bij de 
Commissiedelegaties in de steunontvangende lan­
den. 
14.3. De bevindingen gedurende de drie voor­
gaande jaren stellen de Rekenkamer geleidelijk in 
staat een steeds representatiever scala van gegevens 
samen te stellen, op grond waarvan zij reeds thans 
een globaal oordeel kan vormen, terwijl zij tevens 
zonder bezwaar de projecten en hun nauwkeurige 
148 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
ligging kan noemen, daar de opmerkingen over een 
bepaald land slechts dienen als concrete voorbeel­
den ter illustratie van de meer algemene tekortko­
mingen qua opzet of uitvoering die in menig ander 
land werden aangetroffen. Met deze benoeming van 
de projecten wordt voorts gevolg gegeven aan een 
verzoek van het Europees Parlement. 
De Rekenkamer zal in dit verslag trachten bepaalde 
tekortkomingen te belichten, die zo vaak voorko­
men dat een prioritair onderzoek van de Commissie 
geboden lijkt. Immers, dank zij de jarenlange erva­
ring van de Gemeenschap op het gebied van de ont­
wikkelingshulp en het feit dat deze steeds terugke­
rende tekortkomingen maar al te goed bekend zijn, 
zou het mogelijk moeten zijn herhaling ervan te 
voorkomen en daartoe reeds in het stadium van 
onderzoek van de projecten de nodige voorzorgs­
maatregelen te nemen. 
De Rekenkamer wenst echter allereerst enkele 
opmerkingen van algemene aard te maken, waarop 
in de verschillende delen van dit verslag meer gede­
tailleerd zal worden ingegaan. 
Verschillende gebruiksgraad van de 
kredieten van het EOF 
14.4. De mate waarin door de diverse ACS-lan-
den gebruik wordt gemaakt van de aan hen toege­
wezen kredieten, is bij de afloop van het vierde EOF 
zeer verschillend. Sommige landen, over het alge­
meen de armste, hebben een grote achterstand in het 
gebruik van de kredieten die aan hen zijn toegewe­
zen in het kader van de contracten voor indicatieve 
programma's. 
Afgezien van de in deze landen bestaande moeilijk­
heden in verband met hun te kwetsbare bestuurlijke 
organisatie en het gebrek aan voldoende opgeleid 
kader, hebben zij in feite moeite om deugdelijke 
projecten op te zetten en meer nog om daarvoor de 
geschikte mensen te vinden. Het zijn niet zozeer de 
kredieten die ontbreken, als wel de concrete ideeën 
om deze gelden te gebruiken voor ontwikkelings­
doeleinden en vooral om deze ideeën te vertalen in 
dossiers die uit technisch oogpunt voor financiering 
in aanmerking komen. Zodoende zijn grote bedra­
gen, die op grond van de nationale quota aan deze 
landen waren toegewezen, jarenlang onbenut geble­
ven, en ten slotte overlapten de verschillende Fond­
sen elkaar doordat sommige landen de gelden van 
het derde EOF nog niet hebben gebruikt, terwijl 
andere met ongeduld wachten om de subsidiegelden 
die hun uit hoofde van het vijfde EOF zijn toege­
kend, te kunnen besteden. 14.5. Een aantal geassocieerde Caraïbische Staten 
krijgt grote bedragen toegewezen uit hoofde van het 
EOF, ofschoon hun levensstandaard reeds veel hoger 
ligt dan die van enig ander ACS-land in Afrika en 
zij bovendien nog bilaterale steun ontvangen, die zij 
maar nauwelijks kunnen verwerken. Voorts lijkt het 
zeer lage tempo waarin deze kleine landen de door 
het EOF ter beschikking gestelde gelden gebruiken, 
vaak slecht te rijmen met de criteria voor een goed 
financieel beheer; immers, grote bedragen blijven 
jarenlang onbenut en/of worden bestemd voor pro­
jecten die niet prioritair lijken als men kijkt naar de 
niet bevredigde, schreeuwende behoefte in andere 
streken. 
Een duidelijke illustratie hiervan is de financiële 
deelneming van het EOF in de aanleg van drie 
internationale luchthavens op de Nederlandse 
Antillen, binnen een straal van nauwelijks 100 kilo­
meter. Bovendien verstreken er verscheidene jaren 
tussen de ondertekening van de financieringsover­
eenkomsten en de uitschrijving van de aanbestedin­
gen. 
Betere aanpassing van de projecten voor 
gebouwen aan de mogelijkheden van de 
landen 
14.6. Een ander essentieel feit is de snelle achter­
uitgang van teveel gebouwen en materiaal die het 
EOF heeft gefinancierd. Slechts enkele jaren, soms 
zelfs enkele maanden, na installatie is een groot deel 
al niet meer bruikbaar of verkeert in slechte staat 
omdat men te vaak uitging van Europese normen en 
er goed aan meende te doen ultra-moderne, dus uit­
eindelijk kostbare apparatuur te leveren, die moei­
lijk is te onderhouden en onmogelijk te repareren 
met de povere middelen waarover de plaatselijke 
bevolking beschikt, ofwel omdat werd gekozen voor 
een architecturale opzet, die uit klimatologisch en 
menselijk oogpunt ongeschikt is. 
14.7. Er is geen andere verklaring te vinden voor 
het grote aantal lekkende daken, niet-werkende 
moderne keukens, sanitaire en elektrische installa­
ties en soms zelfs geheel nieuwe apparatuur, die nog 
nooit is gebruikt. Hierdoor zijn in alle bezochte lan­
den enorme bedragen ongebruikt gebleven of ver­
spild, doordat de ACS-landen en vooral de armste 
onder hen niet over de nodige financiële, menselijke 
en technische middelen beschikken om er voor te 
zorgen dat de geleverde apparatuur behoorlijk wordt 
onderhouden of zelfs maar normaal functioneert. 
De bijna volledige vrijheid die de ingenieursbu-
reau's hadden om, vaak met steun van de plaatse­
lijke autoriteiten de voor hen geldende criteria van 
technische perfectie en hun Europese normen voor 
31: 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 149 
te schrijven, is een kostbare zaak, niet alleen in het 
stadium van de investering zelf, maar ook op lan­
gere termijn, want de permanente controle die 
vereist is, weegt financieel weldra even zwaar als de 
investering zelf. 
14.8. Daar men van tevoren weet dat het deze 
arme landen vrijwel onmogelijk is het hun geleverde 
materiaal behoorlijk te onderhouden, en om niet-
verantwoorde bouwstijlen tegen te gaan, zou men 
kunnen overwegen de ingenieursbureau's die belast 
zijn met het uitwerken van de voorontwerpen, een 
geheel van normen bindend voor te schrijven. 
De Rekenkamer wil geen kritiek leveren (antwoord 
van de Commissie, bijlage V, paragrafen 14.6 
t/m 14.8) op het noodzakelijke moderne materiaal, 
maar wél op het al te geavanceerde materiaal dat, 
zonder dat de doelstellingen van de projecten er 
onder zouden lijden, gemakkelijk zou kunnen wor­
den vervangen door materiaal dat eenvoudiger is te 
onderhouden en, in geval van een defect, gemakkelij­
ker is te repareren. 
Voordeel van eenvoudige en op grote schaal 
reproduceerbare projecten 
14.9. De Rekenkamer heeft er zich ter plaatse van 
kunnen overtuigen dat die projecten die op den 
duur het meest positief blijken, over het algemeen 
de meest eenvoudige zijn, die rechtstreeks ten goede 
komen aan de betrokken bevolking. De Rekenka­
mer denkt hierbij met name aan de projecten die ten 
doel hebben om : 
a) de drinkwatervoorziening van de bevolking te 
verbeteren door de aanleg van waterleidingnet­
ten en van putten die schoon water leveren; 
b) de gezondheid van de plattelandsbevolking, die 
over het algemeen bedroevend is, te verbeteren 
door het openen van poliklinieken en zieken­
huizen, alsook door voorlichting en preventieve 
gezondheidszorg'; 
c) de jongeren en de gehele bevolking sociaal en 
menselijk op een hoger plan te brengen; dit 
ambitieuze streven moet worden verwezenlijkt 
dank zij aangepaste educatieve projecten en een 
beroepsopleiding die afgestemd zijn op de activi­
teiten van het sociaal-economisch milieu waar­
uit de leerlingen afkomstig zijn. 
d) de afvoer en het verdere vervoer van de land-
bouwprodukten te verbeteren, hele regio's uit 
hun isolement te halen en de produktiefactoren 
van de verbruikscentra met elkaar te verbinden 
door het aanleggen van landwegen, regionale wegen, grote nationale en zelfs internationale 
verbindingswegen. 
Ten slotte zij gewezen op de positieve resultaten — 
die overigens door de begunstigden hogelijk worden 
gewaardeerd — van de micro-projecten en de pro­
jecten van niet-gouvernementele instanties die 
rechtstreeks in contact staan met de bevolking. 
Ernstige tekortkomingen van de grote 
landbouwprojecten 
14.10. De Rekenkamer heeft daarentegen moeten 
constateren dat de ambitieuze agro-industriële pro­
jecten, die bedoeld zijn om een uitgestrekt produk-
tiepotentieel van exportcultures te ontwikkelen, 
maar al te vaak op een mislukking zijn uitgelopen, 
i hetgeen te wijten is aan tal van factoren, waarop in 
dit verslag nog nader zal worden ingegaan. Deze 
enigszins verrassende constatering wordt gestaafd 
door talrijke waarnemingen in een vrij groot aantal 
landen. De Rekenkamer neemt zich overigens voor 
om aan de hand van een steekproef op een groter 
aantal projecten en landen na te gaan of zij moet 
blijven bij het standpunt dat zij momenteel inneemt 
op grond van de gegevens waarover zij beschikt, 
dan wel dit standpunt moet nuanceren. 
Heel vaak blijkt dat deze projecten veel te groots 
zijn opgezet, dat zij niet passen in een primitieve 
plattelandseconomie en dat de menselijke reacties 
op de ingrijpende veranderingen in leefpatroon en 
produktiemethoden zijn miskend. 
Daarbij komen dan nog vaak politieke besluiten in 
de betrokken landen, die ingrijpende wijzigingen tot 
gevolg hebben voor de in uitvoering zijnde of reeds 
afgesloten projecten. 
Na twintig jaar ervaring lijkt het dan ook noodzake­
lijk om bij de steun aan de ontwikkeling van de 
landbouw geheel andere wegen te gaan. 
De Rekenkamer blijft van mening (antwoord van de 
Commissie, bijlage V, paragrafen 14.10 en 14.11) dat 
de agrarische lange-termijnprojecten duidelijk spo­
ren van achteruitgang vertonen, vooral wanneer 
zowel aan de mensen als aan het materiaal zeer 
hoge technische eisen worden gesteld en er om een 
goed functioneren te verzekeren, een voortdurende 
toevoer van onderdelen en ander ingevoerd logistiek 
materiaal noodzakelijk is. 
Aangezien dit herhaaldelijk is geconstateerd, zal 
men de voorkeur moeten geven aan kleinere projec­
ten ofwel voorzieningen moeten treffen voor bege­
leiding en technische assistentie op lange termijn. 
150 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Slechte synchronisatie van de investeringen 
14.11. In een aantal gevallen is er ëen'te groot 
tijdsverschil tussen de uitvoering van een primair 
investeringsproject en die van een aanvullend pro­
ject, dat een voorwaarde vormt voor het functione­
ren van het geheel: aanplantingen van gewassen 
zonder bijbehorende verwerkingsfabriek, bouw van 
een school zonder inrichting, enzovoort, met als 
gevolg een langdurige en onaanvaardbare vastleg­
ging van gelden en materieel. 
Overschrijding van het budget 
14.12. De ontoereikendheid van de oorspronke­
lijk geraamde middelen is een kenmerk dat een 
groot aantal door de Rekenkamer gecontroleerde 
projecten gemeen heeft, en dit geldt zowel voor 
landbouw- als voor infrastructuurprojecten. Dit leidt 
tot aanvullende financieringen door het EOF of een 
andere kapitaalverschaffer, dan wel tot een beper­
king van een project, waartoe dan wordt besloten bij 
het bestuderen van de inschrijvingen, tijdens de uit­
voering van het project of zelfs reeds bij het opstel­
len van de financieringsovereenkomst. Deze situatie 
kan de meest verschillende oorzaken hebben: fouten 
bij de opzet en de voorstudies, te lage kostenraming, 
plotselinge sterke prijsstijgingen sinds 1974, uitlo­
pen van de gestelde termijnen, enzovoort. 
Moeilijkheden in verband met de 
budgettaire voorschriften van een begunstigd 
land 
14.13. Tijdens een controle-onderzoek in een 
recentelijk geassocieerd land heeft de Rekenkamer 
geconstateerd dat de autoriteiten veel moeite had­
den om te voldoen aan de eisen van de financiële 
procedures van het EOF, waardoor aanzienlijke ver­
traging was ontstaan in de betaling van de door het 
EOF aan dat land verschuldigde bedragen. 
In tegenstelling tot de Franstalige ACS-landen moe­
ten de door het EOF gefinancierde projecten in dat 
Engelstalige ACS-land, worden ingepast in de 
nationale begroting en moet de uitvoering geschie­
den volgens de hiervoor geldende procedures. De 
financiële bijdrage van het EOF maakt deel uit van 
de begrotingsontvangsten en ook de uitgaven voor 
de projecten lopen via de begroting volgens de daar­
voor geldende voorschriften. 
Waar de procedures en de eisen van het EOF ver­
schillen van of zelfs onverenigbaar zjjn met die van 
de nationale overheid, ontstaan conflicten, hetgeen 
het zoeken naar moeizame compromissen noodza­kelijk maakt. Hierdoor wordt de restitutie van de 
voor de projecten benodigde uitgaven, die immers 
via de nationale begroting lopen, aanzienlijk ver­
traagd, hetgeen uiteraard ten koste gaat van het 
betrokken land. 
Beperkingen van de controlebevoegdheden 
van de Rekenkamer 
14.14. Ten slotte kan de Rekenkamer niet nalaten 
de aandacht van de begrotingsautoriteit te vestigen 
op de moeilijkheden die zij heeft ondervonden 
doordat zij bij de uitvoering van de haar bij het Ver­
drag opgelegde controletaak gedwongen is rekening 
te houden met de beperkingen van deze controle, 
welke een gevolg zijn van de overlapping van de 
bevoegdheden van de Commissie en die van de 
Europese Investeringsbank bij het onderzoek en de 
uitvoering van bepaalde door het EOF gefinan­
cierde projecten. 
14.15. Reeds in het verleden was met deze activi­
teiten een belangrijk deel van de uitgaven van het 
EOF gemoeid. Voor 1980 belopen de samenvat­
tende betalingsverplichtingen ten laste van de mid­
delen van het vierde EOF, die door de EIB worden 
beheerd, te weten risicodragend kapitaal en rente­
subsidies met betrekking tot de door de Bank ver­
strekte leningen, 58,3 miljoen ERE, welk bedrag 
11,7 % vertegenwoordigt van het totale bedrag aan 
samenvattende betalingsverplichtingen van het 
vierde EOF. 
14.16. De Rekenkamer heeft herhaalde malen 
vergeefs geprobeerd de noodzakelijke documenten 
(financieringsvoorstellen, contracten, enz.) van de 
Commissie los te krijgen, zodat het haar niet moge­
lijk was een totaal-analyse op te stellen van de pro­
jecten die gefinancierd worden door de verschil­
lende bijdragen van het EOF, waarvan sommige 
echter worden beheerd door de Commissie en 
andere door de EIB. Deze laatste betroffen het 
industriële gedeelte van projecten voor het produk-
tief maken van palmaanplantingen, een suikerriet­
plantage en -verwerkingscomplex en een cementfa­
briek. 
In haar hoedanigheid van Instelling die de EIB 
mandaat heeft verleend, behoort de Commissie toch 
in het bezit te zijn van alle documenten aan de hand 
waarvan de uitvoering van dit mandaat kan worden 
beoordeeld. 
De Rekenkamer blijft erbij (antwoord van de Com­
missie, bijlage V, paragrafen 14.14. t/m 14.16) dat de 
dossiers die de Commissie haar heeft toegezonden, 
uiterst summier zijn en haar geenszins in staat stel­
len de begrotingsautoriteit een beoordeling in welke 
vorm ook voor te leggen. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 151 
Financiële aspecten van dé Europese 
Ontwikkelingsfondsen 
Opmerkingen met betrekking tot de 
verschillende fondsen lingsverplichtingen, de betalingen en de indicatieve 
steunprogramma's ten gunste van de ACS-landen, 
terwijl evenmin te zien is voor welke landen of 
interventiesectoren de uitvoeringsgraad van de 
investeringsprogramma's beneden de verwachtingen 
is gebleven. 
14.17. Het beheer van de Europese Ontwikke­
lingsfondsen is nog steeds gescheiden van de begro­
ting van de Gemeenschap. Beheer van de kasgelden van de EOF's 
Overlegging en vorm van de rekeningen 
14.18. Overeenkomstig de financiële voorschrif­
ten die van toepassing zijn op de Europese Ontwik­
kelingsfondsen, moeten de per ultimo 1980 opge­
stelde balansen en jaarrekeningen van het Fonds 
uiterlijk op 31 maart 1980 aan de Rekenkamer wor­
den voorgelegd. 
Deze documenten zijn nog niet door de Commissie 
goedgekeurd en zijn slechts officieus aan de Reken­
kamer toegezonden. Helaas moet de Rekenkamer 
zich bij haar controles opnieuw baseren op rekenin­
gen die niet definitief zijn. 14.19. Het afroepen van stortingen bij de Lid-Sta-
ten wordt op zeer empirische wijze berekend en 
steunt niet op een gedetailleerde raming van de kas-
behoeften voor ieder project of programma. 
Het wekt dan ook nauwelijks verbazing dat in april 
1979 inderhaast een storting bij de Lid-Staten moest 
worden afgeroepen, terwijl anderzijds de ultimo 
1980 beschikbare fondsen de geraamde behoefte 
aan bedrijfskapitaal (120 miljoen ERE) met 160 mil­
joen ERE overschreden. Dit betekent een totaal van 
280 miljoen ERE, terwijl de uitgaven van het hele 
dienstjaar 1980 ongeveer 480 miljoen ERE beliepen. 
In dit verband wijst de Rekenkamer tevens op het 
ontbreken van communautaire voorschriften inzake 
de consequenties van het te laat betalen van de bij­
drage door een Lid-Staat. 
Inhoud en presentatie van de balansen en de jaarre­
keningen van de vier EOF's zijn niet conform het 
uitdrukkelijke voorschrift ter zake van het financiële 
reglement. Immers, zij omvattén noch de balansen 
van de EOF's per ultimo 1980, noch de jaarrekenin­
gen met de uitgaven en ontvangsten voor dat jaar. 
De jaarrekeningen worden in zodanige vorm gepre­
senteerd dat het niet mogelijk is een overzicht te 
krijgen van de stand van uitvoering van de beta-De eerste drie EOF's 
14.20. De overeenkomsten met betrekking tot de 
eerste drie EOF's liepen van 1959 tot en met 1975. 
Van geen van deze drie' Fondsen zijn de boeken 
geheel afgesloten. De situatie is weergegeven in 
onderstaande tabel: 
152 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Tabel 14.1 — Gebruik van de eerste drie EOF's 
(gecumuleerde situatie per 31 december 1980) 
(in milj. ERE) 
^ EOF 
Middelenen 
gebruik le EOF 
1959 t/m 1964 2e EOF 
1964 t/m 1970 3e EOF 
1970 t/m 1975 Totaal 
A. Beschikbare middelen 
— Oorspronkelijke toewijzingen 581,2 730,0 905,0 2 216,2 
— Overdrachten van resterende 
bedragen van het eerste 
EOF -12,2 12,2 — — 
bedragen van het tweede 
EOF — -8,1 8,1 — 
— Diverse ontvangsten, niet 
bestemd voor een bepaald 
gebruik 0,1 — 0,1 
Totaal beschikbare middelen (a) 569,0 734,2 913,1 2 216,3 
B. Gebruik van de Fondsen: 
— Samenvattende.betalingsver-
plichtingen 
(financieringsbesluiten) 569,0 733,2 900,3 2 202,5 
— Definitieve betalingsver­
plichtingen 
(gesloten overeenkomsten 
of contracten) 569,0 731,0 858,4 2 158,4 
— Betalingen (b) 569,0 728,9 821,1 2 119,0 
C. Toewijzing waarvoor ultimo 1980 
nog geen betaling had plaats gehad 
(a-b) 0,0 5,3 92,0 97,3 
Toewijzing waarvoor ultimo 1979 nog 
geen betaling had plaats gehad 1,0 8,0 111,0 120,0 
14.21. Het grootste deel van de nog niet,gebruikte 
kredieten van het derde EOF heeft betrekking op 
zeven Staten (Benin, Madagaskar, Senegal, Somalië, 
Suriname, Tsjaad, Zaïre) en betreft met name enkele 
belangrijke projecten, waarbij zich kennelijk moei­
lijkheden bij de uitvoering hebben voorgedaan, die 
niet konden worden opgelost. 
Als voorbeelden kunnen worden genoemd: de bouw 
van een stuwdam in Somalië (8,7 miljoen ERE 
ongebruikt; betalingsverplichtingen aangegaan op 
26 november 1974), bouw van een ziekenhuis in 
Zaïre (7,7 miljoen ERE ongebruikt, betalingsver­
plichtingen aangegaan op 16 april 1974), bouw van 
een ziekenhuis in Benin (0,4 miljoen ERE betaald 
van 2,9 miljoen ERE waarvoor betalingsverplichtin­
gen waren aangegaan op 2 april 1976). 
Het vierde EOF 
14.22. Bij de afsluiting van het begrotingsjaar 
1980 was de verdeling van de toewijzing van het 
vierde EOF (Overeenkomst van Lomé I, van kracht 
geworden op 1 april 1976 en afgelopen op 1 maart 
1980) als volgt: Tabel 14.2 — Verdeling van de toewijzing van het vierde EOF 
per 31 december 1980, volgens de rekeningen van de 
Commissie 
(in milj. ERE) 
Aard van de hulp ACS 0) LGO(2) Totaal 
Subsidies 2 149,9 45,7 2 195,6 (69%) 
Speciale leningen 445,6 23,9 469,5 (15%) 
Risicodragend 
kapitaal 99,0 2,0 101,0 (3%) 
Stabex 380,0 15,4 395,4 (13%) 
Toewijzing 3 074,5 87,0 3 161,5 (100 %) 
(') ACS: Afrika — Caraïbisch gebied — Stille Oceaan. 
(2) LGO: Landen en gebiedsdelen overzee. 
De in het kader van het vierde EOF beheerde mid­
delen omvatten voorts de rente op gedeponeerde 
fondsen (36,0 miljoen ERE) en de aanvullingen van 
de Stabex-fondsen (5,0 miljoen ERE). Een gedetail­
leerd overzicht van het gebruik van de toewijzingen 
van het vierde EOF tot en met 31 december 1981 
vindt men in bijlage II. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 153 
Het financieel volume van de acties gedurende het 
begrotingsjaar 1980 kan als volgt worden samenge­
vat: 
Tabel 14.3 — Financieel volume van de acties gedurende het 
begrotingsjaar 
(in milj. ERE) 
Aard van de hulp Samenvat­
tende beta­
lingsver­
plichtingen 
(financie­
ringsbe­
sluiten) Definitieve 
betalings­
verplich­
tingen 
(contracten 
of overeen­
komsten) Betalingen 
Diverse subsidies 244,3 256,9 251,7 
Buitengewone hulp 35,2 36,5 29,2 
Rentesubsidies 24,5 24,5 21,4 
Speciale leningen 81,3 85,2 53,5 
Risicodragend kapitaal 31,0 25,9 13,0 
Stabex 88,6 85,9 90,5 
Totaal 1980 504,9 514,9 459,3 
Totaal 1979 572,1 530,7 423,4 
Totaal 1978 563,9 534,9 326,3 
Voor de gehele toewijzing van het vierde EOF zijn 
de betalingen versneld; per 31 december 1980 vor­
men zij 46 % van deze toewijzing. Hierbij zij opge­
merkt dat deze betalingen de Stabex-transfers, de 
buitengewone, hulp en andere niet in een pro­
gramma op te nemen vormen van steun omvatten. 
Van het totaal van de voor investeringsprojecten 
van het vierde EOF te gebruiken toewijzingen was 
op 31 december 1980 slechts 33 % uitgegeven. Voor 
sommige landen is het percentage van betalingen op 
hun toewijzing zeer laag, met name voor Papoea-
Nieuw-Guinea (4 %), Mauritius (6 %), Nigeria (9 %), 
Soedan (14%), Suriname (14%), Zaïre (17%). 
Slechts voor 24 ACS-landen bedroegen de betalin­
gen meer dan 30 % van hun toewijzingen. conclusies laten gelden voor andere landen en pro­
jecten dan die zij dit jaar heeft bezocht. 
Door middel van een breder opgezet onderzoek dat 
de Rekenkamer voornemens is uit te voeren en dat 
betrekking zal hebben op meer gevarieerde en over 
een groot aantal landen verdeelde projecten, hoopt 
zij in een nabije toekomst conclusies te kunnen trek­
ken, waarvan de representativiteit beter gewaar­
borgd is. 
Veertien grote landbouw- of agro-industriële projec­
ten en vier veeteeltprojecten, waarmee een Gemeen­
schapsfinanciering van meer dan 138 miljoen ERE 
is gemoeid, werden ter plaatse gecontroleerd aan de 
hand van bewijsstukken. 
Deze projecten omvatten met name het in cultuur 
brengen van meer dan 120 000 ha landbouwgron­
den, bestemd voor oliepalm (26 500 ha), rijst 
(19 000 ha), katoen (17 000 ha), aardnoten 
(16 000 ha) anacardium (14 000 ha), bos (5 000 ha), 
fruitbomen (27 000 ha), voedergewassen (2 500 ha), 
cacaobomen (1 520 ha), theestruiken (1 260 ha). 
Daarnaast werden steunacties ondernomen voor 
verkaveling en grondverbetering van uitgestrekte 
landerijen, waarop voornamelijk voedingsgewassen 
worden verbouwd. 
Evenals in de voorgaande jaren heeft de Rekenka­
mer gevallen aangetroffen van onvoldoende studies, 
vertragingen, overschrijding van het budget, beper­
kingen van programma's, gebrekkige technische 
assistentie, enzovoort. Dit jaar echter meent zij haar 
opmerkingen te moeten concentreren op twee vaak 
voorkomende zwakke punten van de bezochte pro­
jecten, namelijk gebrek aan rentabiliteit en een te 
eenzijdige technische gerichtheid. 
Geringe rentabiliteit 
Typische .gevallen 
Investeringsprojecten 
Landbouw- en veeteeltprojecten 
14.23. Het oordeel van de Rekenkamer over de 
landbouwprojecten, in het bijzonder de agro-indu­
striële projecten, lijkt misschien strenger dan in de 
voorgaande jaren. Maar de Kamer wil hieraan geen 
algemene waarde hechten en evenmin wil zij haar 14.24. Van de in Zaïre bezochte vier agro-indu-
striële projecten, die alle minstens tien jaar oud zijn, 
is geen enkel werkelijk rendabel. Met uitzondering 
van de cacaoplantage, die misschien over niet al te 
lange tijd rendabel kan worden, blijven deze projec­
ten slechts door de steun van het EOF of dank zij 
overheidssubsidies in leven. Een van deze projecten 
— dat overigens door het EOF niet meer wordt 
gesteund — verkeert vrijwel in een toestand van sta­
king van bétaling (sinds enkele maanden worden 
geen lonen en geen elektriciteit meer betaald). 
154 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Ook de projecten in Benin voor de aanplant van 
anacardium en van palmbomen zijn deficitair. 
Sommige projecten die in hoofdzaak op de export 
zijn gericht, geven scherpe dalingen van de export­
cijfers te zien (palmaanplantingen in Benin en 
Togo) en vele van deze projecten hebben permanent 
een nadelig deviezensaldo (Zaïre), zodat hun econo­
mische betekenis, althans in termen van betalings­
balans, in twijfel moet worden getrokken. 
Voor sommige projecten in laatstgenoemd land ver­
keert de afzet nog steeds in het embryonale stadium, 
zodat het niet verwonderlijk is dat het exportresultaat 
zo catastrofaal is en dat bij één project dit resultaat 
in 1979 zelfs nihil was. 
• Onvoldoende gerealiseerde doelstellingen 
14.25. Eén van de voornaamste oorzaken van het 
gebrek aan rentabiliteit is het niet-realiseren van de 
doelstellingen, waardoor de ontvangsten minder 
zijn dan was verwacht, terwijl de uitgaven niet even­
redig dalen, doch in sommige gevallen zelfs stijgen. 
Het anacardiumproject in Benin haalt slechts een 
vijfde van de geraamde opbrengst. In Suriname 
wordt een polder van 1 280 ha, die meer dan tien 
jaar geleden is ontgonnen, slechts voor 250 ha 
bebouwd, terwijl een andere polder van 840 ha, die 
meer dan zes jaar geleden is ontgonnen geheel is 
opgegeven. 
Om financiële redenen is het aantal stuwdammen 
dat zou worden gebouwd in het district Machakos 
in Kenia, gereduceerd van. 50 tot 20, hoewel het nut 
van de stuwdammen wel wordt erkend. Door de 
slechts geringe uitbreiding van de landbouw met 
dierlijke traktie in het dal van de Kara in Togo kon 
slechts de helft van de geplande oppervlakte grond 
in cultuur worden gebracht, waardoor de produktie 
ver benedén de verwachtingen is gebleven. 
Erkend moet worden dat sommige doelstellingen 
niet worden gerealiseerd omdat zij eenvoudig niet 
haalbaar zijn. Dit is dan niet te wijten aan een 
gebrekkig beheer, maar aan het feit dat te hoog werd 
gemikt. Als voorbeelden hiervan kunnen de palm­
aanplantingen in Togo en Benin worden genoemd, 
waarop in het volgende punt nog nader zal worden 
ingegaan. 
• Projecten die slecht zijn aangepast aan de klima­
tologische omstandigheden 
14.26. Twee projecten bestaande uit geselecteerde 
palmaanplantingen, één in Togo en één in Benin, 
werden goedgekeurd, gefinancierd en uitgevoerd, hoewel zij gelegen zijn in streken waar de regenval 
zo gering is dat de palmboom er niet kan gedijen. 
Terwijl de optimale regenval voor de oliepalm 
1 800 mm bedraagt, gelijkmatig gespreid over het 
jaar, zijn de palmaanplantingen in Benin aangelegd 
in streken waar niet meer dan 1 000 tot 1 300 mm 
regen per jaar valt. De palmaanplantingen in Togo 
zijn gesitueerd in streken waar de regenval soms 
900 mm en in andere gevallen 1 200 tot 1 500 mm 
per jaar bedraagt. 
Tijdens het onderzoek van deze projecten of de uit­
breiding ervan had men met deze omstandigheid 
weliswaar rekening gehouden door uit te gaan van 
een geringere opbrengst dan bij een optimale regen­
val, doch zelfs deze beperkte opbrengst kon bij 
lange na niet worden gehaald. 
Zo is de opbrengst in het geval van Benin gemid­
deld 2,2 ton per ha, terwijl hier oorspronkelijk was 
gerekend op ca. 10 ton per ha en in de equatoriale 
gordel van Ivoorkust op 12 tot 15 ton per ha. 
• Gebrekkige uitvoering 
14.27. In Somalië werd het bouwrijp maken voor 
een hydro-agrarisch project opgedragen aan een 
plaatselijk bedrijf, dat noch over de nodige deskun­
digheid beschikte, noch over het technische kader, 
de machines en de organisatie, hetgeen zwaar drukte 
op de kwaliteit van het werk. In Togo is een palm-
oliefabriek op gebrekkige wijze hersteld, waardoor 
de produktiecapaciteit laag blijft. 
• Gebrekkig onderhoud 
14.28. Het ondèrhoud van de plantages is vaak 
onvoldoende, hetgeen in sommige gevallen de oor­
zaak is van de geringe opbrengst, zoals bij het ana­
cardiumproject in Benin. 
Het rollend materieel van vele projecten is verou­
derd en ontoereikend (palmaanplantingen in Benin 
en Zaïre, die van Alougbé in Togo, cacao- en thee­
plantages in Zaïre). De slechte staat waarin de theefa­
brieken in Zaïre verkeren, heeft een negatief effect 
op de opbrengst en de kwaliteit van de thee, waar­
door de afzet van het produkt wordt bemoeilijkt en 
minder lonend is. 
Deze slechte staat van de outillage is een gevolg van 
het feit dat het onderhoud in ernstige staat van ver­
waarlozing verkeert, doch is, in het geval van Zaïre, 
tevens te wijten aan de geïsoleerde ligging van het 
land en aan het gebrek aan tussenhandelaren: het 
komt veelvuldig voor dat men twee jaar moet wach­
ten op in Europa besteld materiaal. 
I 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Éuropese Gemeenschappen 155 
• Gebrekkige synchronisatie van de investeringen 
14.29. Dit is een van de voornaamste oorzaken 
van de, soms massale, financiële verliezen. In Suri­
name was een onderzoekstation, waarvan het wel­
slagen van een polderproject afhing omdat het de 
boeren technisch moest begeleiden, pas voltooid 
(met niet-EOF-middelen) tien jaar na de ontginning 
van de polder. 
De meeste kenmerkende gevallen van slechte syn­
chronisatie van de investeringen vindt men bij de 
agro-industriële projecten. Soms start de fabriek pas 
lang nadat de plantages reeds produktief zijn. Een 
palmoliefabriek in Benin kon pas starten met zeven 
jaar vertraging. In Zaïre kan, ondanks de noodop­
lossingen die men heeft toegepast in afwachting van 
de bouw van de palmoliefabriek — die vertraagd is 
door de ingewikkelde financieringprocedures in ver­
band met het verstrekken van leningen (speciale 
lening en risicodragend kapitaal) — niet worden 
voorkomen dat er een winstderving is van 86 % van 
het potentiële omzetcijfer, dat haalbaar zou zijn als 
de fabriek er wél was. In andere gevallen is de 
fabriek er wél, maar zij is onderbezet en kan de ren-
tabiliteitsdrempel niet halen doordat de aanvoer 
vanaf de plantage van het project onvoldoende is. 
Dit is het geval met twee oliefabrieken in Benin, die 
sinds 1971 gemiddeld slechts konden worden 
bevoorraad voor 38,5 % van hun verwerkingscapaci­
teit. In Togo werd in 1979/1980 de olie geprodu­
ceerd tegen een kostprijs die 59 % hoger lag dan die 
in een naburig land. De fabriek voor het pellen van 
de anacardiumnoten van het project in Benin gaat 
aan hetzelfde euvel mank. Hier bedragen de gecu­
muleerde bedrijfsverliezen over vijf jaar ongeveer 
226 000 ERE. Deze fabriek is echter thans de renta-
biliteitsdrempel dicht genaderd. 
• Lage-prijzenpolitiek tegenover de producenten 
14.30. Erkend moet worden dat de projecten — 
en de boeren die er bij betrokken zijn — menigmaal 
hebben te lijden van de door de regeringen gevoerde 
politiek van lage produktieprijzen. 
Behalve het rechtstreekse ongunstige effect op het 
inkomen van de boeren heeft deze politiek nega­
tieve gevolgen van tweeërlei aafd. Soms werkt zij 
ontmoedigend op de verbouw in kwestie, waardoor 
het werk wordt verwaarloosd en de produktie terug­
loopt of stagneert. In andere gevallen blijft de ver­
bouw nog wel aantrekkelijk, doch uitsluitend dank 
zij de parallelle markt, en de produkten verdwijnen 
dan langs min of meer clandestiene kanalen, inclu­
sief de export, zonder dat men de omvang van deze 
goederenstroom, en dus de werkelijke totale pro­
duktie, kan overzien en het land ten goede kan doen 
komen. Bij drie van de bezochte projecten is de 
onderbevoorrading van de fabrieken met grondstof­fen voornamelijk het gevolg van deze ongunstige 
ontwikkeling. 
Indien een regering een buitensporig hoge heffing 
op de waarde van de produktie legt (voor een pro­
ject tot 50 %), om aldus aan de boer verstrekte voor­
schotten voor de aankoop van zaad, kunstmest, 
gereedschap, enz. te kunnen verrekenen, heeft dit 
dezelfde funeste gevolgen. 
De lage-lonenpolitiek op haar beurt heeft tot gevolg 
dat de arbeidskrachten wegtrekken, hetzij naar 
andere regionale projecten, of zelfs naar het buiten­
land. 
Te eenzijdige technische gerichtheid 
• Verwaarlozing van andere ontwikkelingsaspecten 
14.31. Het streven naar produktie als belangrijk­
ste doel leidt vaak tot veronachtzaming van de 
andere ontwikkelingsaspecten, in het bijzonder de 
sociale. In één land heeft de Rekenkamer vastge­
steld dat het werk zeer slecht werd betaald en ver­
richt door onstabiele en ontevreden arbeidskrachten 
en dat de onderkomens zeer onvoldoende in aantal 
en bouwvallig waren. 
De dorpsplantages, die voor de boerenbevolking 
van groot belang zijn, worden door de beheerders 
van de projecten verwaarloosd en min of meer 
opgeofferd aan de industriële plantages. 
Gelukkig heeft men in andere projecten (ontginning 
van het dal van de Kara in Togo, palmaanplantin-
gen in Benin) naast het eigenlijke agrarische werk, 
een plaats weten in te ruimen aan een breed gamma 
van diensten en sociaal-economische voorzienin­
gen : landwegen, waterputten, poliklinieken, kraam­
klinieken, scholen. Dit sociale beleid betekent 
natuurlijk wel een stijging van de kosten. 
In dit verband zij gewezen op het gevarieerde karak­
ter van de geplande acties ten gunste van de ontwik­
keling van het district Machakos, in Kenia, die wel­
iswaar voornamelijk liggen op agrarisch gebied (ver­
hoging van de produktiviteit, grondverbetering, 
infrastructuur voor veeteelt, bebossing), doch die ook 
andere voorzieningen insluiten (watervoorziening, 
landbouwkredieten). 
• Onvoldoende aandacht voor de verbouw van voe­
dingsgewassen in de agro-industriële projecten 
14.32. In de commercieel gerichte projecten, 
vooral die waarvan de produktie het hele jaar door­
gaat, krijgen de voedingsgewassen vaak onvol­
doende aandacht. 
Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
In het irrigatieproject van Bura in Kenia is de 
oppervlakte grond die per boer is gereserveerd voor 
de teelt van voedingsgewassen, volstrekt onvol­
doende, namelijk vijf are. 
In Zaïre ontbreekt de verbouw van voedingsgewas­
sen zo goed als geheel in de projecten. Doch zelfs 
wanneer de financieringsovereenkomst hierin tot op 
zekere hoogte voorziet, komt er toch in de praktijk 
weinig of niets van terecht. 
Bij het in cultuur brengen van het dal van de Kara 
in Togo en ook — maar pas in de tweede fase — bij 
de palmaanplantingen in Benin is er wel sprake van 
een zeker evenwicht tussen de verbouw voor com­
merciële doeleinden en die van voedingsgewassen. 
• Niet of slecht geregelde problemen in verband 
met de grondeigendom 
14.33. Soms worden de eigenaars aan wie als 
gevolg van het project de eigendom van de grond is 
ontnomen, niet of met veel vertraging schadeloos 
gesteld en soms hebben de nieuwe bewoners van de 
grond niet meer dan het vruchtgebruik ervan. Soms 
ook wordt de boer bedreigd met verpaupering en 
onteigening; ten slotte komt het voor dat de bezet­
ting van de in cultuur gebrachte stukken grond 
onvolledig of willekeurig geschiedt. Ook in dat 
opzicht wordt de sociale dimensie van de projecten 
miskend. drie samengestelde projecten in het kader van de 
stedelijke ontwikkeling, voornamelijk bestaande uit 
een systeem voor watertoevoer via buisleidingen en 
een saneringsproject, een buisleidingsysteem voor de 
stedelijke watervoorziening en twee watervoorzie­
ningsprojecten ten behoeve van de dorpen, welke 
tezamen een investering vertegenwoordingen van 
ca. 28,8 miljoen ERE. 
Sociale waarde van deze projecten 
14.36. De door het EOF in deze sector gefinan­
cierde projecten hebben er ontegenzeggelijk in hoge 
mate toe bijgedragen dat in de vitale behoeften van 
grote delen van de bevolking kon worden voorzien. 
Zo zullen, dank zij de verschillende fases van het 
ontwikkelingsproject van het EOF in Kinshasa 
(Zaïre) tot een bedrag van 10,8 miljoen ERE, onge­
veer 500 000 mensen aan zuiver drinkwater zijn 
geholpen, hetgeen neerkomt op een investering van 
nauwelijks 22 ERE per persoon. Dit is weinig, ver­
geleken met het grotere gemak en de betere hygiëne 
van een waterleidingnet. 
Zo betekent ook de watervoorziening op het platte 
land voor de dorpsbevolking een grote verlichting. 
Hetzelfde geldt voor Togo, waar ondanks aanvanke­
lijke tegenslagen, hetgeen uiteindelijk werd bereikt, 
als voorbeeld kan dienen. 
Conclusie 
• Beperkte invloed van de projecten op de regio­
nale en nationale ontwikkeling 
14.34. Als gevolg van al deze factoren hebben 
vele agrarische projecten slechts een vrij geringe 
invloed op de regionale en nationale ontwikkeling. 
Op regionaal niveau: onzekere werkgelegenheid, 
geringe verdiensten, verpaupering van de boeren, 
middelmatigheid van de in het kader van het project 
gerealiseerde collectieve voorzieningen. Op natio­
naal niveau: beperkte en zelfs negatieve uitwerking 
op de betalingsbalans. De agrarische projecten zijn 
het moeilijkst te realiseren omdat het welslagen 
ervan afhankelijk is van een zeer groot aantal 
natuurlijke, menselijke en politieke factoren, die 
zich grotendeels onttrekken aan de invloed van de 
uitvoerders van de projecten. 
Watervoorzienings- en saneringsprojecten 
14.35. In vijf landen werden aan de hand van 
documenten en ter plaatse controles uitgevoerd op Overschrijding van de kostenramingen en herziening 
van de projecten 
14.37. Ten einde te voorziene overschrijdingen 
van de geraamde kosten te voorkomen, zullen ver­
scheidene sanerings- en watervoorzieningsprojecten 
aanzienlijk moeten worden ingekrompen, voor 
zover dit nog niet is gebeurd. 
Een te lage raming van de aanloopkosten, de infla­
tie en vertragingen in de uitvoering hebben vaak de 
realisering van de oorspronkelijke programma-opzet 
onmogelijk gemaakt. Zo moest in de krottenwijk 
Mathare Valley in Nairobi (Kenia) het aantal 
schoolklassen worden teruggebracht van 21 tot 12. 
Het saneringsproject van Kawangare, een voorstad 
van Nairobi, werd besnoeid om dezelfde financiële 
redenen: de aanleg van een straat en de verharding 
van een bestaande straat werden geschrapt. 
In Togo is door de opzegging van hét contract en 
het sluiten van een nieuw contract, en tevens met 
het oog op de nog resterende middelen, het aantal 
waterputten in het kader van de eerste tranche van 
het programma voor watervoorziening ten behoeve 
van de dorpen verminderd van 262 tot 120. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 157 
Sociale problemen in verband met stadsvernieuwing en 
-verbetering 
14.38. Doordat men verzuimd heeft de nodige 
voorzieningen te treffen om de bewoners van de 
krottenwijk Mathare Valley in Nairobi (Kenia) voor 
de duur van de saneringswerkzaamheden tijdelijk 
elders onder te brengen, wordt het werk geblokkeerd 
door de bewoners, die weigeren hun behuizingen te 
ontruimen. 
Voorts gaat renovering meestal gepaard met een ver­
mindering van de woondichtheid van de wijk, ter­
wijl de bevolking van de gerenoveerde wijken voort­
durend groeit. Als nu de criteria voor de toewijzing 
van gerenoveerde percelen te ruim worden gesteld, 
zal het aantal te verdelen percelen veel kleiner zijn 
dan het aantal gezinnen dat aan deze criteria beant­
woordt. Dit is nu juist het geval in de wijk Mathare 
Valley; aangezien men dit bevolkingsoverschot dat 
niet meer in dezelfde wijk kan worden onderge­
bracht, niet heeft voorzien, heeft men uiteraard ook 
nagelaten de nodige maatregelen te treffen voor 
huisvesting elders. 
Ten slotte maken de stadssaneringen de openbare 
voorzieningen duurder, terwijl de inkomsten van de 
betrokken bevolking onveranderd laag zijn. Zo ging 
de sanering van de wijk Kawangare in Kenia 
gepaard met een explosie van de huren doordat de 
huiseigenaren de kosten van de — verplichte — 
aansluitingen op het waterleidingnet en de riolering 
verhaalden op de huurders. 
Aldus kunnen de saneringen er uiteindelijk toe lei­
den dat de allerarmsten, voor wie de investeringen 
toch oorspronkelijk waren bedoeld, uit hun wijk 
worden verdreven. 
Infrastructuurprojecten voor 
gezondheidszorg en scholenbouw 
14.39. De Rekenkamer heeft een controle uitge­
voerd op verschillende onderwijsinstellingen (alge­
meen, technisch, beroeps- en universitair onderwijs), 
gefinancierd uit de vier EOF's voor een bedrag van 
55 miljoen ERE, alsmede op vier ziekenhuizen, 
welke een investering van 12 miljoen ERE vertegen­
woordigen. 
Zoals ook geldt voor de agrarische projecten blijft 
ondanks de kritische opmerkingen van de Rekenka­
mer, het feit bestaan dat twee van de vier gecontro­
leerde ziekenhuisprojecten en de meeste scholen­
bouwprojecten over het geheel genomen bevredi­
gend zijn. 
In Suriname bij voorbeeld vormt de eenvoudige en 
functionele opzet van het grote aantal door het EOF 
gefinancierde scholen een verklaring voor het enthousiasme van de bevolking, die ze „scholen van 
de Europese Gemeenschap" heeft gedoopt. 
Talrijke projecten echter geven aanleiding tot 
opmerkingen, analoog aan die welke de Rekenka­
mer over dit type projecten reeds in haar vorige jaar­
verslagen heeft gemaakt. Doordat bepaalde gebre­
ken steeds opnieuw optreden, ziet de Rekenkamer 
zich genoodzaakt deze door nieuwe voorbeelden te 
illustreren en te wijzen op de dringende noodzaak 
ze te verhelpen. 
Fouten in de opzet; keuze van incompetente 
architectenbureau's 
14.40. De volgende voorbeelden vormen een illu­
stratie van deze tekortkomingen: 
a) Reeds in het stadium van de voorstudie voor 
een ziekenhuis in Benin hebben de technische 
diensten van de Commissie gewezen op de wei­
nig serieuze manier waarop het architectenbu­
reau zich van zijn taak had gekweten. Deson­
danks bleef dit zelfde bureau belast met het 
samenstellen van de technische dossiers. Daar­
door zag de aannemer zich genoodzaakt alle 
tekeningen en bouwplannen opnieuw te maken. 
Deze aannemer is inmiddels failliet gegaan en 
het werk aan dit ziekenhuis, dat in augustus 
1979 gereed had moeten zijn, was bij de con­
trole van de Rekenkamer in februari 1981 stop­
gezet. 
b) De meeste door het EOF gefinancierde gebou­
wen hebben soms in ernstige mate te kampen 
met het euvel van lekkende daken. Platte daken, 
die bedekt zijn met een materiaal op basis van 
asfalt, zijn nauwelijks bestand tegen de felle zon 
en/of zware regenval in deze landen. 
Voorts constateert men dat de temperatuur in de 
gebouwen vaak hoog oploopt, hetgeen een 
gevolg is van de Europese architectuur met 
lange glazen deuren en vensters en dunne 
betonnen muren. In deze landen zou men een 
betere thermische isolatie krijgen met dakcon­
structies die een flink stuk uitsteken over dikke 
muren, bij voorkeur gebouwd van goedkope ter 
plaatse beschikbare materialen met openingen 
die de natuurlijke ventilatie begunstigen. 
c) De meeste sanitaire en vaak ook de elektrische 
installaties zijn na enkele jaren en soms al na 
enkele maanden defect. Door de ingewikkelde 
buizennetten in gebouwen van verscheidene 
verdiepingen komen vaker verstoppingen voor 
en zijn de ongemakken als gevolg daarvan 
moeilijker te verhelpen. 
d) De ultramoderne keukens, die in het algemeen 
zeer duur zijn in aanschaf en waarvan het 
158 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen ' 31. 12. 81 
onderhoud veel te gecompliceerd is, worden 
meestal na verloop van tijd niet meer gebruikt 
omdat de inheemsen toch liever koken op de 
traditionale haarden, die zich buiten de gebou­
wen bevinden. 
e) Sommige gebouwen, installaties of afwerkingen 
zijn vaak onnodig duur of overdadig (universi­
teit. van Mogadiscio (Somalië) en van Parama­
ribo (Suriname), Hoger Instituut voor toege­
paste techniek te Kinshasa (Zaïre), enz.). Deze 
gebouwen steken schril af tegen de armoede van 
de omgeving en de jonge mensen die er stude­
ren, gevaar behoeften aan te kweken die later 
moeilijk kunnen worden bevredigd. 
Ontoereikendheid van de menselijke en financiële 
middelen 
14.41. De funeste gevolgen van de foutieve opzet 
van de gebouwen worden nog verergerd door de 
beperkte middelen die in het algemeen voor onder­
houd beschikbaar zijn. 
Dit gebrek aan middelen wordt slechts bij uitzonde­
ring gecompenseerd doordat de studenten mede zor­
gen voor het lopende onderhoud van de outillage 
die hun ter beschikking wordt gesteld. 
In zeer vele gevallen worden de ongemakken die 
een gevolg zijn van de foutieve opzet en gebrek aan 
financiële middelen, nog verergerd door het feit dat 
de bezettingsgraad van de gebouwen veel groter is 
dan overeenkomt met de oorspronkelijk daarvoor 
gestelde normen. 
Naar aanleiding van twee in 1971 door het EOF 
gefinancierde instituten in Zaïre wil de Rekenkamer 
de kwestie van de keuze van de te gebruiken mate­
rialen voor de binnen- en buitenmuren van de 
gebouwen opnieuw ter sprake brengen. 
De ruwe bakstenen muren van het ene instituut zien 
er uitstekend uit, terwijl de gepleisterde en geverfde 
muren van het andere instituut er zeer onooglijk uit­
zien. 
Het gebruik van materialen (baksteen, steen, ruwe 
cement) die weinig of geen onderhoud vergen, kan 
voor het ogenblik een grotere investering betekenen, 
doch maakt een aanzienlijke besparing op de latere 
onderhoudskosten mogelijk. 
Reeds in het stadium van de studie van een project 
zou een grotere investering met steeds terugko­
mende lage onderhoudskosten moeten worden afge­
wogen tegen een kleinere investering met hogere 
onderhoudskosten, waarbij met name rekening moet 
worden gehouden met de financiële draagkracht van 
dé betrokken landen. Gebrekkige synchronisatie van de investeringen 
14.42. Een faculteit en een instituut voor hoger 
onderwijs in Zaïre, alsmede een opleidingscentrum 
in Togo werden pas een jaar na de voltooiing in 
gebruik genomen omdat de outillage te laat was 
besteld. Hetzelfde geldt voor de universiteit van 
Paramaribo (Suriname) en voor een gedeelte voor 
de universiteit van Mogadiscio (Somalië). 
Kostenoverschrijdingen die moeten worden voorgelegd 
aan het Comité van het EOF 
14.43. Bepaalde wijzingen in de oorspronkelijke 
kostenramingen van een project zijn voor de Reken­
kamer aanleiding zich af te vragen wat de werkelijke 
betekenis is van: 
a) artikel 56 van het financieel reglement van het 
vierde EOF, volgens hetwelk voor ieder besluit 
voor een bijkomende verplichting die 15 % van 
de oorspronkelijke raming overschrijdt, de 
instemming van het Comité van het EOF is 
vereist; 
b) artikel 3 van het huishoudelijk reglement van 
het Comité van het EOF, dat bepaalt dat voor­
stellen voor ingrijpende wijzigingen van een 
project aan het Comité voor advies moeten wor­
den voorgelegd. 
In één geval bij voorbeeld werd de overschrijding 
met 21,7% van de bouwkosten van een instituut 
voor hoger onderwijs in Zaïre gedekt door een aan­
vullende verplichting van het EOF ten bedrage van 
15 % van de oorspronkelijke verplichting, terwijl het 
saldo ad 442 000 ERE werd gedekt uit de tegen­
waardefondsen van éen buitengewone communau­
taire subsidie. 
In andere gevallen komen overschrijdingen van 
meer dan 15 % van het bedrag dat oorspronkelijk 
voor het project is uitgetrokken, rechtstreeks voor 
rekening van de begunstigde staat. 
De Rekenkamer vraagt zich af een juiste interpreta­
tie van de onder a) en b).genoemde bepalingen niet 
betekent dat deze gevallen van overschrijding aan 
het Comité van het EOF moeten worden voorge­
legd. 
De Rekenkamer is van mening (antwoord van de 
Commissie, bijlage V, paragraaf 14.42) dat, hoewel 
de tegenwaardefondsen ter beschikking zijn van de 
begunstigde regering, zij behoren te worden gebruikt 
voor het financieren van nieuwe ontwikkelingspro­
jecten in plaats van voor het dekken van kosten­
overschrijdingen voor EOF-projecten. In het onder­
havige geval schijnt het voornaamste doel van de 
combinatie van het gebruik van de tegenwaarde­
fondsen en een aanvullende verplichting te zijn 
geweest te ontkomen aan de verplichting om 
opnieuw het Comité van het EOF in te schakelen. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 159 
Wegeninfrastructuurprojecten 
14.44. De Rekenkamer heeft een controle uitge­
voerd op een twintigtal met gelden van vier Fond­
sen gefinancierde wegenbouwprojecten, welke 
ongeveer 2 300 km weg en verscheidene bruggen 
omvatten en waarmee een bedrag van ongeveer 
159 miljoen ERE was gemoeid. 
Nut van de meeste door het EOF gefinancierde 
projecten 
14.45. Het nut van de door het EOF gefinan­
cierde en door de Rekenkamer gecontroleerde inves­
teringsprojecten is onmiskenbaar. Het oorspronke­
lijke doel van de meeste projecten is bereikt: 
immers, de aldus tot stand gekomen wegen vormen 
de eerste etappe van de openlegging van bepaalde 
gebieden (de wegen Cuango-Kikwit in Zaïre), creë­
ren transportverbindingen die van het grootste 
belang zijn voor de omringende landen (de wegen 
van Lomé naar Blitta in Togo, van vitaal belang 
voor de Sahellanden), maken deel uit van interna­
tionale verkeersaders (de weg van Lomé naar Hilly-
condji, opgenomen in de verkeersader Accra-Coto-
nou-Lagos), zijn van zodanige constructie dat zij 
zelfs in het regenseizoen berijdbaar zijn (de kustweg 
in Suriname), verbeteren de doorstroming van het 
verkeer (de zuidelijke uitvalsweg van Paramaribo, 
Suriname) of maken trajectverkortingen mogelijk 
(de brug over de rivier Cayenne). 
14.46. Drie projecten blijken echter van minder 
nut te zijn dan was verwacht en moeten dan ook als 
min of meer mislukt worden beschouwd: De late-
rietweg van Iracoubo naar St. Laurens, die door het 
EOF in Frans Guyana was financierd voor bijna 
2 miljoen ERE, moest door het Franse bestuur wor­
den geasfalteerd omdat de weg in het regenseizoen, 
in strijd met de doelstelling van de financieringsover­
eenkomst, niet berijdbaar was. 
De verbinding Kisangani-Bukavu in Zaïre (36,9 mil­
joen ERE) is nog steeds niet klaar omdat de, door 
het EOF gefinancierde, asfaltering van de weg, 
waarmee in 1969 aan de beide uiteinden werd 
begonnen, pas in 1986 zal zijn voltooid met bilate­
rale Duitse steun. Dit betekent dus dat de investe­
ring van het EOF ruim vijftien jaar lang voor een 
deel nutteloos zal zijn geweest. 
Het doel: de regelmatige afvoer van de fruitproduk-
tie van Genale naar Mogadiscio te vergemakkelij­
ken, werd niet bereikt omdat de aanleg van een zeer 
klein weggedeelte, dat deel uitmaakte van het pro­
ject, uit bezuinigingsoverwegingen werd geschrapt. 
Naar aanleiding van hét onderzoek van de projecten 
plaatst de Rekenkamer de volgende kanttekenin­
gen: Verschil in behandeling tussen de Nederlandse 
Antillen en Suriname enerzijds en de Afrikaanse 
landen anderzijds 
14.47. Verreweg de meeste door het EOF gefinan­
cierde wegen in Afrika vertonen zodanige techni­
sche kenmerken dat zij al met al een minder kost­
bare investering vertegenwoordigen dan wegen die 
weliswaar van betere kwaliteit zijn, doch duurder in 
onderhoud omdat ze veel vaker weer aan herstel toe 
zijn. Voor de meeste wegen in de Afrikaanse landen 
is de Commissie van dit economische criterium uit­
gegaan omdat het er in de eerste plaats om ging 
deze landen uit hun isolement te halen en dus 
zoveel mogelijk kilometers weg aan te leggen, ook al 
zou met het oog op de verwachte intensiteit van het 
wegverkeer, de voorziene tonnage van de vracht­
auto's en de geringe bedragen die de begunstigde 
landen op hun begroting uittrekken voor onderhoud 
van de wegen, de aanleg van wegen van steviger 
constructie wel gerechtvaardigd zijn geweest. 
/ 
In Suriname en op de'Nederlandse Antillen daaren­
tegen zijn de door het EOF gefinancierde wegen 
technisch van betere kwaliteit, ook al rechtvaardigen 
de betrekkelijk geringe verkeersintensiteit op 
bepaalde weggedeelten en de ruimere budgettaire 
mogelijkheden van deze twee landen — die tot de 
welvarendste van de ontwikkelingslanden behoren 
— minder dan elders de toepassing van een robuus­
ter en dus duurder wegdek. 
Overschrijding van het budget of wijziging van de 
projecten 
14.48. Bij vijftien van de twintig onderzochte 
wegenbouwprojecten werden budgetoverschrijdin­
gen geconstateerd, die voornamelijk het gevolg zijn 
van: 
a) de slechte kwaliteit van de voorstudies of reeds 
achterhaalde studies: in Zaïre kreeg de aanne-
. mer aan wie de aanleg van de weg Lwana-
Musenge was gegund, te maken met de moei­
lijkheid dat de studie twaalf jaar oud was. In 
Benin is de gebrekkige oorspronkelijke studie 
voor de weg Bohicon-Savalou er de oorzaak van 
dat de hoeveelheden veel groter moeten worden 
genomen of dat het project ingrijpend moet 
worden gewijzigd, waarmee een bedrag van 
2,8 miljoen ERE ófwel 18 % van de totale kos­
ten is gemoeid. 
b) de tijd die verloopt tussen het aangaan van de 
betalingsverplichtingen voor de benodigde 
bedragen en het begin van de werkzaamheden: 
in één geval werd pas vier jaar na het aangaan 
van de betalingsverplichting met het werk 
begonnen omdat de betrokken overheidsinstan­
tie geen haast maakte met het opstellen van de 
lijst met speciale voorschriften. 
160 ' Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
c) de prijsexplosie: van het eerste tot het vierde 
EOF is de plotselinge stijging van de energie- en 
materiaalprijzen er de oorzaak van dat de aan-
legkosten per kilometer weg zijn opgelopen van 
20 000 ERE in de jaren zestig tot 130 000 ERE 
thans en in sommige landen (Zaïre, Somalië) 
zelfs tot bijna 180 000 ERE. 
De budgetoverschrijdingen kunnen eveneens een 
gevolg zijn van een niet-realistische prijsherzie­
ningsclausule of van een gebrek aan controle 
daarop. 
Voor de weg Afgoi-Baidoa in Somalië voorzag de 
prijsherzieningsclausule in een stijging van de staal-
prijs voor de grond- en wegdekwerkzaamheden met 
40 % (bij deze werkzaamheden is de factor staal vrij­
wel te verwaarlozen). Aan de andère kant was er 
geen prijsherziening ingecalculeerd voor de twee 
kunstwerken die in deze weg moesten worden 
gebouwd, terwijl juist hierbij staal wél een rol speelt. 
Een meer realistische prijsherzieningsclausule (vrij­
wel geen invloed van staal bij de grond- en wegdek­
werkzaamheden, maar wél bij de kunstwerken) is 
dus wel degelijk mogelijk en was waarschijnlijk ook 
gunstiger geweest voor de opdrachtgever, die door 
het scheidsgerecht is veroordeeld tot een betaling 
van 1,5 miljoen ERE uit hoofde van de prijsherzie­
ning. 
Bij de aanleg van de weg Goluen-Gelib had de 
prijsherzieningsclausule, welke uitging van een stij­
ging van de olieprijs met 15 %, het aannemersbedrijf 
reeds in april 1978 een winst bezorgd van 12,3 milj. 
Somalische shilling (ongeveer 1,4 miljoen ERE). 
Deze situatie duurde voort tot begin 1980 omdat het 
vervoer tot dan toe werd verzorgd door plaatselijke 
vervoerders tegen een prijs die door de regering was 
vastgesteld. De extra kosten alleen als gevolg van de 
gestegen benzineprijs bedroegen in april 1980 5,2 
miljoen ERE. 
Aangezien de vaste vervoerprijs al op het moment 
van de aanbesteding bekend was, hadden de diens­
ten van de Commissie een meer realistische prijsher­
zieningsclausule moeten opstellen of althans deze 
clausule opnieuw ter discussie moeten stellen toen 
de abnormaal hoge winsten van de aannemer aan 
het licht kwamen. 
14.49. Ondanks besnoeiing van de projecten kun­
nen budgetoverschrijdingen niet steeds worden ver­
meden. 
In verscheidene gevallen moest de aanbesteding 
worden geannuleerd omdat de bedragen van de 
offertes veel hoger waren dan de kostenramingen. 
De onderhandelingen die daarna met lagere 
inschrijvers werden gevoerd over wijziging van het project om zodoende binnen het budget te blijven, 
konden in het algemeen niet verhinderen dat dit 
toch werd overschreden. 
Voor de weg Bohicon-Savalou in Benin zullen de 
kosten vermoedelijk 5,3 miljoen ERE hoger uitval­
len, dat is 34 % meer dan oorspronkelijk was 
geraamd. Voor de weg Afgoi-Baidoa in Somalië 
konden de talrijke besnoeiingen van het project niet 
verhinderen dat de EOF-bijdrage, die oorspronke­
lijk was geraamd op 2,1 miljoen ERE, fors werd 
overschreden en uiteindelijk kwam op 4,1 miljoen 
ERE 
Gebrekkig of onvoldoende onderhoud van de wegen 
14.50. Doordat de begunstigde landen belast zijn 
met de zorg voor het onderhoud van de wegen, kun­
nen zij minder geld uittrekken voor andere investe­
ringen. 
Volgens artikel 58 van de Overeenkomst van Lomé 
komt het onderhoud van de investeringsprojecten 
voor rekening yan de begunstigde landen. Slechts in 
uitzonderingsgevallen kunnen onderhoudskosten 
door het EOF worden gedragen. 
De begunstigde staten komen maar zelden hun ver­
plichtingen op dit punt na, voornamelijk omdat de 
onderhoudskosten voor de door het EOF gefinan­
cierde wegen hun budgettaire mogelijkheden te 
boven gaan of omdat de voor wegenonderhoud 
beschikbare fondsen ontoereikend zijn. De Reken­
kamer heeft dit probleem reeds in haar vorige jaar­
verslagen gesignaleerd; het neemt echter steeds gro­
tere proporties aan omdat het aantal door het EOF 
gefinancierde wegen die aan een reparatiebeurt toe 
zijn, steeds toeneemt. 
Om deze tekortkomingen zoveel mogelijk te verhel­
pen, heeft de Commissie de volgende maatregelen 
genomen: 
a) in sommige gevallen tracht zij latere moeilijkhe­
den te voorkomen door deel te nemen in de 
financiering van het materieel, de werkruimten 
en de werkplaatsen voor de plaatselijke bedrij­
ven die belast zijn met het onderhoud van de 
wegen (de weg Agoi-Baidoa in Somalië, subsi­
die 2,2 miljoen ERE) en door bij te dragen in 
een programma voor technische assistentie (de 
weg Afgoi-Baidoa in Somalië, het regionaal 
opleidingcentrum voor wegenbouw in Togo, 
subsidie 2,5 miljoen ERE). 
b) zij^financiert zelf de herstellingswerkzaamheden 
aan de weg, zoals in het geval van de weg 
Afgoi-Sciambalot in Somalië (0,4 miljoen ERE). 
c) in de artikelen 93, 152 en 153 van de Overeen­
komst van Lomé II wordt duidelijk vastgelegd 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 161 
dat de onderhoudskosten worden gedragen door 
het vijfde EOF, met name in het geval van de 
minst ontwikkelde landen. Aldus zou 35 % van 
het indicatieve programma van Togo (15,3 mil­
joen ERE) ten laste van het vijfde EOF kunnen 
worden aangewend voor wegenonderhoudspro-
jecten, waarvan 12,8 miljoen ERE voor herstel­
lingswerkzaamheden aan oude door het EOF 
gefinancierde wegen. 
Doordat de begunstigde landen hun verplichtingen 
niet behoorlijk kunnen nakomen, ontstaat het vol­
gende dilemma: ofwel het reeds in de wegenbouw 
geïnvesteerde kapitaal veilig stellen door de betrok­
ken landen te verplichten zelf voor het onderhoud 
van de wegen te zorgen, waardoor dan evenveel 
geld aan andere investeringen wordt onttrokken, 
ofwel dit kapitaal als a fonds perdu beschouwen en 
projecten op andere gebieden financieren. 
Andere infrastructuurprojecten 
14.51. De Rekenkamer heeft acht haveninstalla­
ties, drie luchthavens en diverse andere infrastruc­
tuurprojecten gecontroleerd, die tezamen een EOF-
investering van 85 miljoen ERE vertegenwoordigen. 
Niet-bereikte doelstellingen en hoge exploitatiekosten 
14.52. Van de koopvaardijhaven en de vissersha­
ven van Cayenne (Frans Guyana), de koopvaardij­
haven van Bonaire en de centrale markt van Cura-
?ao (Nederlandse Antillen) wordt niet in die mate 
gebruik gemaakt dat de financiering ervan gerecht­
vaardigd is. 
Het handelsverkeer van de haven van Cayenne 
bereikte bij voorbeeld in 1979 slechts 30 000 ton, ter­
wijl in de financieringsovereenkomst was uitgegaan 
van 100 000 ton. In 1979 bedroegen alleen al de kos­
ten van het uitbaggeren van de vaargeul via welke 
deze haven toegankelijk is, circa 15 000 ERE per 
aanleggend schip. 
De ontvangsten van de markt van Cura9ao dekken 
nauwelijks 10% van de lopende uitgaven; het jaar­
lijkse tekort van circa 400 000 ERE komt ten laste 
van de begroting van het eiland. 
De toeristische en economische doelstellingen van 
respectievelijk de haven van Bonaire en Paramaribo 
(Suriname) en van de vissershavens van Cayenne en 
Cotonou (Benin) zijn bij lange na niet bereikt. De 
helft van de vissershaven van Cotonou wordt 
gebruikt door de marine; de andere helft heeft in 
1980 ongeveer 400 ton vis verwerkt, terwijl in de 
financieringsovereenkomst was uitgegaan van meer 
dan 12 000 ton. 14.53. Tussen de ondertekening van de financie­
ringsovereenkomsten en het uitschrijven van de aan­
bestedingen voor vijf contracten betreffende de drie 
luchthavens op de Nederlandse Antillen lagen res­
pectievelijk 18, 25, 30, 32 en 41 maanden. Voor de 
centrale markt van Cura9ao zijn tussen de financie­
ringsovereenkomst en de afsluiting van de werk­
zaamheden acht jaar verlopen en voor de markt van 
Paramaribo zes en een half jaar. 
Overschrijding van de geraamde kosten of wijziging 
van de projecten 
14.54. Voor de luchthaven van Cura9ao waren de 
bouwkosten van de controletoren aanzienlijk hoger 
dan geraamd. Derhalve werd besloten het aantal 
staanvelden terug te brengen van drie tot twee, ter­
wijl voor de aanleg van deze velden gebruik werd 
gemaakt van materiaal van mindere kwaliteit. Deze 
wijziging had tot gevolg dat aan de staanvelden 
jarenlang kostbare reparaties moesten worden ver­
richt en dat zij uiteindelijk in 1980 op kosten van 
het EOF moesten worden vernieuwd voor een 
bedrag van 200 000 ERE. Het is interessant dit cijfer 
te vergelijken met de 272 000 ERE, die de aanleg 
van de staanvelden oorspronkelijk had gekost. 
Voor de luchthaven van Bonaire overschreed de 
goedkoopste offerte de oorspronkelijke raming met 
100%. Dank zij de vereenvoudiging van de zeer 
luxueuse opzet van het luchthavengebouw, de 
Nederlandse subsidie voor een deel van de werk­
zaamheden en de devaluatie van de Antilliaanse 
gulden ten opzichte van de Nederlandse gulden, 
slaagde men er uiteindelijk in binnen het budget te 
blijven. 
De financiering van het telecommunicatienet in 
Somalië heeft, ondanks het feit dat de apparatuur 
sterk werd ingekrompen, toch bijna 8 miljoen ERE 
gekost, terwijl in de studie was uitgegaan van 3,3 
miljoen ERE. 
Industriële samenwerking 
14.55. De Rekenkamer heeft een onderzoek uit­
gevoerd naar het gebruik van de subsidie voor het 
begrotingsjaar 1980, verleend aan het Centrum voor 
de industriële ontwikkeling ACS-EEG (CIO) ten 
lastè van het vierde EOF. 
14.56. Het totaal van de voor het begrotingsjaar 
1980 uitgetrokken kredieten is als volgt: 
162 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Tabel 14.4 — Beschikbare kredieten en betalingen (CIO) 
(in milj. ERE) 
Financiële 
situatie 
Jaar Beschikbare kredieten Verrichte betalingen 
Betalin­
gen 
in % Geannu­
leerde 
over­
drachten Financiële 
situatie 
Jaar Over­
drachten Kredie­
ten voor 
1980 In totaal 
beschik­
baar Ten 
laste van 
over­
drachten Ten 
laste van 
kredie­
ten voor 
1980 Totaal Betalin­
gen 
in % Geannu­
leerde 
over­
drachten 
1978 
1979 
1980 0,53 2,36 2,89 
0,83 2,73 3,56 
1,12 2,44 3,56 0,34 1,53 1,87 
0,55 1,66 2,11 
0,98 1,21 2,20 (64,8) 0,19 
(60,4) 0,28 
(61,8) 0,14 
Voorts vertegenwoordigen de betalingen van 0,2 
miljoen ERE ten laste van de kredieten voor steun­
maatregelen slechts 25 % van deze voor 1980 uitge­
trokken kredieten. 
Ondanks de verminderde kredieten voor het begro­
tingsjaar 1980 overtreft het bedrag aan beschikbare 
kredieten het absorptievermogen van het CIO met 
meer dan 1 miljoen ERE. 
14.5.7. Uit de door de Rekenkamer uitgevoerde 
controle is gebleken dat ondanks enkele verbeterin­
gen in het financiële beheer van het CIO, zoals de 
nieuwe procedures voor het aangaan van betalings­
verplichtingen en voor de betaling van uitgaven, 
nog steeds niet wordt voldaan aan de communau­
taire principes en gebruiken op het gebied van de 
begroting. 
Sommige besluiten met betrekking tot de begroting 
zijn te enenmale onjuist. Zo heeft het Comité voor 
industriële samenwerking, de begrotingsautoriteit 
van het CIO, voor de begroting 1979 het CIO 
bemachtigd geschikbare kredieten van het ene 
hoofdstuk naar het andere over te schrijven zonder 
daarbij de toewijzing aan de afzonderlijke begro­
tingsartikelen te vermelden. Ook heeft de .directeur 
van het CIO op 9 januari 1981 besloten opnieuw 
overschrijvingen uit te voeren ten laste van overge­
dragen kredieten, hetgeen strijdig is met de beginse­
len van een goed begrotingsbeheer. 
Voorts heeft de Rekenkamer geconstateerd dat de 
administratieve en comptabele controle, bij voor­
beeld van de kosten van dienstreizen of van repre­
sentatiekosten, nauwelijks is verbeterd. 
Stabilisatie van de opbrengsten uit de 
export (Stabex) gericht is de stabilisatie van de exportopbrengsten te 
waarborgen voor bepaalde door de ACS-staten naar 
de Gemeenschap uitgevoerde produkten waarvan 
de economie van deze staten afhankelijk is en die 
onderhevig zijn aan schommelingen van de prijzen 
en/of de hoeveelheden" (1). 
Financiële situatie 
14.59. Op 31 december 1980 waren er voor de vijf 
toepassingsjaren 1975 tot en met 1979 die onder de 
Overeenkomst van Lomé I vielen, ten aanzien van 
31 ACS-staten en 8 LGO 123 transferbesluiten geno­
men, die betrekking hadden op 24 verschillende 
produkten tot een totaal van 389,8 miljoen ERE. 
Voor de vijf jaren die onder de Overeenkomst van 
Lomé I vielen, is het merendeel (67,5 %) van de 
bedragen die ten gunste van de ACS-landen werden 
getransfereerd, a fonds perdu. Voor de LGO is dit 
aandeel 67,1 % van de transfers. 
14.60. De transferbesluiten betreffende het toe­
passingsjaar 1979 belopen voor de ACS-staten 
62,7 miljoen ERE en voor de LGO 3,3 miljoen ERE. 
14.61. Rekening houdend met de aanvullingen 
van het Fonds (terugbetalingen van sommige 
begunstigde landen) tot een bedrag van 3,5 miljoen 
ERE bedroeg na afloop van de Overeenkomst van 
Lomé I de op 31 december 1981 voor de ACS-lan­
den in totaal beschikbare toewijzing pér saldo 
6,0 miljoen ERE berekend als volgt: 
14.58. In de Overeenkomst van Lomé I wordt de 
Stabex omschreven als „een systeem dat er op (') Overeenkomst van Lomé — 
blz. 14, art. 16. PB L 25 van 30. 1. 1976, 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 163 
Tabel 14.5 — Financiële ontwikkeling van de Stabex 
(in milj. ERE) 
Töepassingsjaar 
Financiële • 
ontwikkeling 1975 1976 1977 1978 1979 
a) Beschikbare toe­
wijzing 375,0 295,0 257,9 229,1 67,5 
b) Verhoging van de 
toewijzing (Besluit 
van de Raad) — — 5,0 — — 
c) Aanvulling van de 
toewijzing — — — 2,3 1,2 
d) Beschikbaar 
bedrag vóór trans­
fer a) + b) + c) 375,0 295,0 262,9 231,4 68,7 
e) Transfers 80,0 37,1 33,7 163,9 62,7 
f) Over te dragen 
saldo d) + e) 295,0 257,9 229,1 67,5 6,0 onderling vergelijken van de statistieken en voor de 
berekening van de transferbasis, en anderzijds welke 
factoren in hoofdzaak verantwoordelijk waren voor 
de wijzigingen in de handelsstromen. 
Ondanks de opmerkingen van de Rekenkamer is de 
Commissie doorgegaan met een weinig rigoureuze 
toepassing van deze werkwijze. 
Onderlinge vergelijking van de statistieken en 
berekening van de transferbasis 
14.64. Volgens artikel 17 van de Overeenkomst 
van Lomé I wordt „bij de toepassing van het sys­
teem uitgegaan van de statistieken, verkregen door 
onderlinge vergelijking van de statistieken van de 
Gemeenschap en die van de ACS-staten, waarbij 
rekening wordt gehouden met de FOB-waarden" (2). 
Voor de onderlinge vergelijking van de statistieken 
en voor de berekening van de transferbasis houdt de 
Commissie zich aan de volgende principes: 
Voor de LGO bedraagt het beschikbare saldo van de 
door de Raad op 29 juni 1976 goedgekeurde totale 
toewijzing van 20 miljoen ERE per 31 december 
1981 9,2 miljoen ERE. Bij beschikking van de Raad 
nr. 679 van 15/16 december 1980 werd van dit 
bedrag de helft opnieuw toegewezen aan de eerste 
jaarlijkse tranche van de toewijzing als voorzien in, 
de nieuwe beschikking ten aanzien van de associatie 
van de LGO met de EEG, en de andere helft aan de 
financiering van subsidies voor projecten en acties. 
14.62. Evenals voor het voorgaande toepassings­
jaar worden de transfers sterk geconcentreerd op 
een klein aantal landen (12). Voor hét toepassings­
jaar 1979 is 47,6% ofwel 29,8 miljoen ERE van de 
goedgekeurde transfers toegewezen aan Soedan. 
Opmerkingen 
14.63. De Rekenkamer heeft het functioneren van 
de Stabex onderzocht, waarbij enerzijds rekening 
werd gehouden met de bepalingen van de Overeen­
komst van Lomé I en anderzijds met de antwoorden 
van de Commissie op de door de Rékenkamer in 
haar voorgaahde jaarverslagen geformuleerde 
opmerkingen (1). 
Bij het einde van de Overeenkomst van Lomé I 
heeft de Rekenkamer het functioneren van de Sta­
bex geanalyseerd. Enerzijds heeft zij onderzocht 
welke werkwijze de Commissie heeft gevolgd bij het • „het na zorgvuldig onderzoek vergelijken van de 
ACS-cijfers door de betrokken dienst heeft in 
gevallen waarin aanzienlijke verschillen bestaan, 
het karakter van onderhandelingen" (3). 
14.65. De Rekenkamer constateert dat er in som­
mige gevallen bij de onderhandelingen niet alleen 
rekening is gehouden met de statistische en com­
merciële aspecten als bedoeld'in de Overeenkomst 
van Lomé I, maar ook met andere elementen die 
buiten het kader van deze Overeenkomst vallen. 
Zo heeft de Commissie in de onderhandelingspe­
riode over Lomé II aan Liberia bij wijze van uitzon­
dering een transfer toegestaan wegens verliezen aan 
ontvangsten uit de export van ijzerpellets, ofschoon 
deze niet als zodanig zijn opgenomen in de lijst van 
Stabex-produkten. 
Voorts zijn de transfers ten gunste van Guinee-Bis-
sau en Kaapverdië gebaseerd op een verklaring van 
de Gemeenschap, die op de Fiji-eilanden door de 
Raad van Ministers ACS-EEG werd afgelegd over 
de situatie van een ACS-staat die met moeilijkheden 
te kampen heeft doordat zich in een bepaald jaar 
uitzonderlijke gebeurtenissen hebben voorgedaan, 
waarvan de ernst internationaal is erkend. Voor 
Guinee-Bissau heeft deze verklaring ertoe geleid dat 
de referentieperiode als bepaald in de Overeen­
komst van Lomé I (vier jaar voorafgaand aan het 
toepassingsjaar van de transfer) geheel of gedeelte-
(!) PB C 313 van 30. 12. 1978, PB C 326 van 31. 12. 1979, 
PB C 342 van 31. 12. 1980, (2) PB L 25 van 30. 1. 1976, blz. 15, artikel 17. 
(3) Jaarverslag over het begrotingsjaar 1977, PB C 313 van 
30. 12. 1978, blz. 150, paragraaf 7.4 (IV) — antwoor­
den van de Commissie. 
164 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
lijk is vervangen door een andere referentieperiode, 
die gesitueerd is vóór de oorlog (1963-1974). 
• „Voor elk transferverzoek wordt een bedrag vast­
gesteld, dat geen wijzigingen kan ondergaan" (J) 
14.66 Voor Benin heeft de toepassing van dit 
principe geleid tot een transfer van 1,2 miljoen 
ERE. Uit gegevens die door Benin zijn verstrekt 
nadat de bewuste transfer heeft plaatsgehad, blijkt 
namelijk duidelijk dat de afhankelijkheidsdrempel, 
die destijds door de Commissie aan de hand van 
door Benin verschafte statistische gegevens was 
vastgesteld op 2,53 %, niet is overschreden. 
Dit is bevestigd door de gegevens die de Rekenka­
mer zijn verstrekt tijdens een recent controlebezoek 
ter plaatse. De vraag is dus of de Commissie meent 
dat er sprake is van een nieuw element ingeval aan 
de betrouwbaarheid van de ACS-statistieken duide­
lijk afbreuk wordt gedaan door de statistische gege­
vens die later door de ACS-staat zelf worden ver­
strekt. 
Er zijn nog andere voorbeelden die als illustratie 
kunnen dienen voor de financiële consequenties 
van de toepassing van dit principe: 
a) Gewijzigde wisselkoers: de Commissie is van 
mening dat „het principe om voor wisselkoer--
sen, enz. de op het moment van het voorstel 
meest recente cijfers te gebruiken, de enige 
praktisch bruikbare methode is " (2). 
Door deze handelwijze, zonder ooit rekening te 
houden met wijzigingen op grond van nieuwe 
elementen, heeft bij voorbeeld Guinee-Bissau 
0,2 miljoen ERE verloren op twee opeenvol­
gende transfers tot een totaal bedrag van 
6,1 miljoen ERE. In andere gevallen is te veel 
overgemaakt (bij voorbeeld 0,012 miljoen ERE 
op een transfer van 5,4 miljoen ERE ten gunste 
van Niger). 
b) Verschrijving: aan Niger is een bedrag van 
0,1 miljoen ERE te veel betaald. „De Commis­
sie vindt niet dat er aanleiding bestaat tot terug­
storting van het ten onrechte betaalde bedrag 
door de betrokken ACS-staat, want deze heeft 
dit te goeder trouw in ontvangst genomen" (3). 
Een verschrijving die geen financiële gevolgen 
heeft gehad, is ontdekt bij een transfer ten gun­
ste van Guinee-Bissau. 
(') Jaarverslag over het begrotingsjaar 1978, PB C 326 van 
31. 12. 1979, blz. 215, paragraaf 8.13 — antwoorden 
van de Commissie. 
(2) Jaarverslag over het begrotingsjaar 1977, BP C 313 van 
30. 12. 1978, blz. 152, paragraaf 8.0 — antwoorden van 
de Commissie. 
(3) Jaarverslag over het begrotingsjaar 1979, PB C 342 van 
31. 12. 1980, blz. 311 — antwoorden van de Commis­
sie. c) In de met Swaziland ondertekende overeen­
komst is een rekenfout geslopen, waardoor een 
transfer 0,045 miljoen ERE te hoog uitkwam. 
De fout werd pas rechtgetrokken toen de Com­
missie het transferbesluit goedkeurde. 
• „Voor de berekening in ERE van het beoogde 
referentieniveau en van dat van de werkelijke 
ontvangsten zijn de toegepaste wisselkoersen de 
gemiddelde koersen van de periodes waarop de 
bedragen in kwestie betrekking hebben" (4). 
14.67. Overeenkomstig dit principe is de waarde 
van de uitvoer van Tsjaad naar de Gemeenschap 
(van 1974 tot 1978) omgerekend in ERE, waarbij 
voor ieder jaar een gemiddelde jaarlijkse wisselkoers 
werd gehanteerd. 
Voor de berekening van de totale waarde van de uit­
voer van Tsjaad over dezelfde periode heeft de 
Commissie daarentegen, in plaats van op dezelfde 
manier te werk te gaan, willekeurig de wisselkoers 
van 3 september 1979 aangehouden. Hierdoor kwam 
de transfer 2,9 miljoen ERE fager uit, terwijl het 
bovenvermelde principe had moeten leiden tot een 
vermindering met rond 0,4 miljoen ERE. Deze 
transfer betreffende het toepassingsjaar 1978 werd 
pas op 12 augustus 1980 uitgevoerd. 
Overleg in verband met de wijzigingen in het 
handelsverkeer 
14.68. Ingevolge artikel 19, lid 4 b, van de Over­
eenkomst van Lomé I treedt de Commissie in over­
leg met de aanvragende ACS-staat om vast te stellen 
of en in welke mate deze wijzigingen in het handels­
verkeer invloed kunnen hebben op de hoogte van de 
Stabex-transfer. 
De tenuitvoerlegging van deze bepaling heeft geleid 
tot invoering door de Commissie van de volgende 
regel: ter compensatie van het geleden verlies is 
altijd rekening gehouden met de werkelijk geleden 
schade. Met andere woorden: bij de wijzigingen in 
het handelsverkeer met de Gemeenschap wordt het 
bedrag van de transfer beperkt tot het verlies aan 
ontvangsten uit de export van een betrokken pro-
dukt naar alle bestemmingen. Deze behandeling 
wordt principieel gunstiger geacht en is in de Over­
eenkomst van Lomé I overigens gereserveerd voor 
bepaalde gevallen, namelijk voor enkele van de 
allerarmste landen (artikel 17, lid 4). 
(4) Dit beginsel is neergelegd in de transferovereenkomst 
tussen de Commissie van de Europese Gemeenschap­
pen en de begunstigde Staat. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 165 
Aan Sierra Leone werd de transfer toegekend ter 
compensatie van de nettoverliezen aan ontvangsten 
uit de export van ijzererts. In dit geval heeft de 
Commissie rekening gehouden met de deviezenuit-
gaven, nodig voor het op peil houden van de ijzer-
ertsproduktie, ofschoon voor geen enkel ander pro-
dukt (thee, palmolie, palmnoten- of palmpittenolie, 
perskoeken) ooit rekening is gehouden met de over­
eenkomstige deviezenbesparingen. Daarentegen 
dekt de transfer ten gunste van Liberia het totale, 
verlies aan ontvangsten uit de export van ijzererts 
naar de Gemeenschap, aangezien het bedrag van de 
transfer is gecorrigeerd ten einde rekening te houden 
met de wijzigingen in het handelsverkeer met de 
Gemeenschap. 
De regel voor het berekenen van deze correctie is als 
volgt: de berekeningsgrondslag voor de transfer 
wordt lager naar gelang van de vermindering van 
het exportaandeel in de produktie die op de markt 
wordt gebracht, alsmede naar gelang van de vermin­
dering van het aandeel van - de export naar de 
Gemeenschap in de export naar alle bestemmingen. 
De in aanmerking genomen variatie is die tussen de 
verschillende gemiddelde delen tijdens de referen­
tieperiode en het toepassingsjaar. 
In Soedan verschilde in 1979 de toepassing van de 
correctieregel naar gelang het de export van aardno-
ten of van sesam betrof. Hoewel de vermindering 
van het geëxporteerde gedeelte ten opzichte van de 
op de markt gebrachte produktie in dezelfde orde 
van grootte lag, is voor deze vermindering uitgegaan 
voor het bepalen van de aftrek die moest worden 
toegepast op de transfer voor de sesam, doch niet 
voor de aftrek op de transfer voor de aardnoten. 
In Oeganda zijn de mathematische formules die de 
neerslag zijn van de bovenstaande regel, in de loop 
van de tijd veranderd, bij voorbeeld om rekening te houden met de ontwikkeling van de prijzen van de 
uitvoerprodukten van het begunstigde land naar 
bestemmingen buiten de Gemeenschap. Het laten 
meetellen van deze laatste overweging lijkt buiten 
het kader van de Overeenkomst van Lomé I te val­
len, volgens welke de compensatie van bepaalde 
verliezen aan exportopbrengsten van de ACS-staten 
uitsluitend geldt voor hun handelsverkeer met de 
Gemeenschap. 
• Verminderingen van transferbedragen 
14.69. Deze zijn voornamelijk het resultaat van 
overleg over wijzigingen in de handelsstromen. Een 
analyse van deze verminderingen toont aan dat zon­
der deze verminderingen de voor de Stabex beschik­
bare fondsen ontoereikend zouden zijn geweest. 
Bekijkt men de ontwikkeling per toepassingsjaar 
(tabel 14.6), dan constateert men dat de verminde­
ringen (reducties overeenkomstig artikel 19, lid 4, of 
vrijwillig afzien van het recht op transfer) gedurende 
de laatste twee jaar aanzienlijk in omvang zijn toe­
genomen. 
Bij een zorgvuldige bestudering van de ontwikkeling 
per Stabex-produkt (tabel 14.7) blijkt dat de grootste 
verminderingen werden toegepast op de transfers 
voor die produkten waarbij de schommelingen in de 
exportopbrengsten hebben geleid tot de hoogste 
compensaties. 
Uit de tabel 14.8 valt af te lezen dat de verminderin­
gen op de transfers ten gunste van drie ACS-staten 
(Liberia, Soedan en Senegal) 73,4% van de totale 
verminderingen vertegenwoordigen, terwijl de trans­
fers die deze landen hebben ontvangen, 30 % van de 
totale transfers bedragen. 
Tabel 14.6 — Vermindering van de Stabex-transfers per toepassingsjaar 
(in milj. ERE) 
Stand van de 
transfers 
Jaar Transfergrond­
slag 0) Uitgevoerde 
transfers Verminderingen Stand van de 
transfers 
Jaar Transfergrond­
slag 0) Uitgevoerde 
transfers Bedragen in % van de trans­
fergrondslag 
1975 89,5 80,0 9,5 10,6 
1976 43,8 37,1 6,7 15,3 
1977 36,8 33,7 3,1 8,4 
1978 227,5 164,0 63,5 27,9 
1979 85,5 62,7 22,8 26,6 
Totaal 483,1 377,5 105,6 21,9 
(') Het verschil tussen het gemiddelde van de exportopbrengsten gedurende de>vier jaren voorafgaand aan 
ieder toepassingsjaar, en de werkelijke opbrengsten vormt de grondslag van de transfer. Behoudens ver­
mindering wegens wijziging in het handelsverkeer komt de transfergrondslag overeen met de transfer. 
166 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Tabel 14.7 — Verminderingen van de Stabex-transfers per produkt 
(in milj. ERE) 
Stand van 
^""•\de transfers 
Produkt Transfergrond­
slag Uitgevoerde 
transfers Verminderingen Stand van 
^""•\de transfers 
Produkt Transfergrond­
slag Uitgevoerde 
transfers Bedragen in % van de trans­
fergrondslag 
Aardnoten 207,4 156,9 50,5 24,3 
Ijzererts • 96,2 61,8 34,4 35,8 
Katoen 48,5 43,4 5,1 10,5 
Hout 44,9 38,9 6,0 13,4 
Sisal 21,1 20,6 0,5 2,4 
Koffie 16,2 14,5 1,7 10,5 
Thee 10,7 8,4 2,3 21,5 
Palmprodukten 8,5 7,8 0,7 8,2 
Kokos 7,5 4,3 3,2 42,7 
Sesam 3,8 2,6 1,2 31,6 
Andere produkten 18,3 18,3 — — 
Totaal 483,1 377,5 105,6 21,9 
Tabel 14.8 — Verminderingen van de Stabex-transfers per ACS-staat 
(in milj. ERE) 
Stand van 
de transfers 
Begunstigd 
land Transfergrond­
slag Uitgevoerde 
transfers Verminderingen Stand van 
de transfers 
Begunstigd 
land Transfergrond­
slag Uitgevoerde 
transfers Bedragen in % van de trans­
fergrondslag 
Senegal 84,7 65,1 19,6 23,1 
Soedan 70,0 41,8 28,2 40,3 
Niger 26,6 22,7 3,9 14,7 
Tanzania 21,2 20,7 0,5 2,4 
Oeganda 22,9 20,6 2,3 > 10,0 
Benin 22,7 20,4 2,3 10,1 
Ivoorkust 21,0 15,0 6,0 28,6 
Swaziland 15,7 13,2 2,5 15,9 
Centraalafrikaanse Repu­
bliek 8,3 7,8 0,5 6,0 
Liberia 37,7 7,6 30,1 79,8 
Tsjaad 10,3. 7,3 3,0 29,1 
Sierra Leone 5,8 4,0 1,8 31,0 
Togo 5,3 3,6 1,7 32,1 
Fidji 5,3 " 2,1 3,2 60,4 
Andere ACS-staten 125,6 125,6 , — — 
Totaal 483,1 377,5 105,6 21,9 
31. 12.81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 167 
BIJLAGE I 
Taakverdeling van de Leden van de Rekenkamer per 30 november 1981 
de heer P. Lelong 
President 
de heer A. Middelhoek 
Sir Norman Price 
de heer A. Angioi 
de heer P. Gaudy 
de heer A. Johansen 
de heer A. Leicht 1. Secretariaat van de Rekenkamer, inclusief Reglement van Orde van dé Reken­
kamer 
2. Betrekkingen met de andere gemeenschapsinstellingen, de nationale controle­
instanties en andere controlediensten 
3. Externe betrekkingen in het algemeen 
4. Correspondentie van algemene aard, met name interinstitutionele correspon­
dentie 
5. Juridische Dienst 
6. Werkprogramma en coördinatie van dienstreizen in de Lid-Staten 
1. Werkmethoden en beroepsopleiding 
2. Studies 
3. Technische voorbereiding van het Jaarverslag en van andere verslagen 
4. Financieel-administratieve procedures van de Gemeenschappen 
5. Begrotingsadministratie 
6. Leningen (uitgezonderd bankaspecten) 
1. Personeelszaken en interne organisatie van de Rekenkamer 
2. Begrotingszaken en financiële administratie van de Rekenkamer 
3. Vertaaldienst 
4. Verbindingsbureau te Brussel 
5. Documentatie en archieven 
Controle van: 
1. het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw (afdeling Oriën­
tatie) 
2. het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling 
Controle van: 
1. de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal 
2. het Europees Sociaal Fonds en de daarmee verband houdende uitgaven 
3. Bankaspecten van leningen 
Controle van: 
Eigen middelen 
Controle van: 
Huishoudelijke en personeelsuitgaven van de Instellingen, met inbegrip van 
het Publikatiebureau en de Voorlichtingsbureau^ 
168 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
de heer M. Murphy Controle van: 
Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw (Afdeling Garantie) 
de heer M. Mart Controle van: 
1. Samenwerking met de met de EEG geassocieerde Staten (Europees Ontwikke­
lingsfonds, Europese Associatie voor Samenwerking); Samenwerking met niet-
geassocieerde ontwikkelingslanden; Samenwerking met derde landen 
de heer G. Vitalis . Controle van: 
1. Uitgaven voor onderzoek en investeringen, energie- en industriebeleid 
2. Externe instellingen (inclusief die met EG-bijdragen). 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 169 
BIJLAGE H 
Gegevens en statistieken betreffende de algemene begroting van 
de Europese Gemeenschappen 
en 
de Europese Ontwikkelingsfondsen 
(1980) 
170 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Inleidende opmerkingen 
1. Bron van de financiële gegevens 
De financiële gegevens van deze bijlage zijn ontleend aan de jaarrekeningen (1) en de balansen van de Europese 
Gemeenschappen en van de Europese Ontwikkelingsfondsen, alsmede aan andere door de Commissie ver­
strekte gedetailleerde financiële staten. 
2. Wijziging van de munteenheid 
De onderhavige bijlage geeft niet alleen de situatie weer van het dienstjaar 1980, doch schetst tevens een reeks 
historische ontwikkelingen. 
De invoering van de Europese rekeneenheid (ERE) in de algemene begroting is niet geheel zonder moeilijkheden 
verlopen. 1977 was het laatste dienstjaar waarin de begroting werd opgesteld in rekeneenheden van het IMF 
(RE). Met ingang van 1978 is de algemene begroting opgesteld en uitgevoerd in ERE. Deze twee eenheden zijn 
op verschillende bases berekend en zijn dus niet rechtstreeks vergelijkbaar. Met het oog hierop zijn in de statis­
tieken betreffende de algemene begroting de bedragen voor de aan 1978 voorafgaande dienstjaren niet omgere­
kend, doch blijven in RE, terwijl de bedragen voor de dienstjaren vanaf 1978 in ERE zijn uitgedrukt. 
Voor de Europese Ontwikkelingsfondsen is dit probleem als volgt behandeld: na de invoering van de ERE in het 
vierde Fonds werd overeengekomen om voor de eerste drie Fondsen, die aanvankelijk in RE waren opgesteld, 
als omrekeningskoers 1 RE = 1 ERE te hanteren. Aldus kan de reeks historische vergelijkingen voor alle Fond­
sen worden weergegeven in ERE. 
3. Weergave van de financiële gegevens 
De financiële gegevens zijn uitgedrukt in miljoen RE (tot en met 1977) of in miljoen ERE (vanaf 1978). De cijfers 
zijn afgerond op 1/io miljoen. 
Als gevolg van deze afronding komen de in de tabellen gegeven totalen niet steeds nauwkeurig overeen met de 
som van de bedragen in de tabellen, zodat in de optellingen kleine verschillen kunnen voorkomen. 
(1) Voor het dienstjaar 1980: jaarrekening en balans van de begroting 1980 (document COM (81) 223). 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 171 
4. Afkortingen en tekens 
EG Europese Gemeenschap(pen) 
EGKS Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal 
EEG Europese Economische Gemeenschap 
EGA of Euratom Europese Gemeenschap voor Atoomenergie 
EOGFL Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw 
BNP Bruto national produkt 
BTW Belasting over de toegevoegde waarde 
DM Duitse mark 
FF Franse frank 
LIT Italiaanse lire 
HFL Nederlandse gulden 
BFR Belgische frank 
LFR Luxemburgse frank 
UKL Pond sterling 
IRL Ierse pond 
DKR Deense kroon 
RE Rekeneenheid 
MRE Miljoen rekeneenheden 
ERE Europese rekeneenheid 
MERE Miljoen Europese rekeneenheden 
IMF Internationaal Monetair Fonds 
EMS Europees Monetair Stelsel 
MCB Monetaire compenserende bedragen 
GK Gesplitste kredieten 
NGK Niet-gesplitste kredieten 
VK Vastleggingskredieten 
BK Betalingskredieten 
KW Kredieten voor vastleggingen 
KVB Kredieten voor betalingen 
D Duitsland 
F Frankrijk 
I Italië 
NL Nederland 
B België 
L Luxemburg 
UK Verenigd Koninkrijk 
IRL Ierland 
DK Denemarken 
EUR 9 Alle 9 Lid-Staten van de Europese Gemeenschap te zamen 
EOF Europees Ontwikkelingsfonds 
GASM Geassocieerde Afrikaanse Staten en Madagaskar 
ACS Staten in Afrika, het Caribische gebied en de Stille Oceaan 
LGO Landen en gebieden overzee 
FOD Franse overzeese departementen 
Stabex Stabilisatie van de exportopbrengsten 
FR Financieel Reglement van 21 december 1977 
PB Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 
A Begrotingsafdeling 
T Begrotingstitel 
H Begrotingshoofdstuk 
— Nihil 
0,0 Tussen nul en 0,05 
o/o Percentage 
172 Pubiikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31.12.81 
Inhoudsopgave 
Deel I: Algemene begroting van de Europese Gemeenschappen 
1. Basisgegevens betreffende de algemene begroting Samenvatting 174 
Het dienstjaar 1980: begroting en uitkomsten 
2. Algemene begroting 1980: Raming der ontvangsten Diagram nr. 1 178 
3. Algemene begroting 1980: Raming der uitgaven — kredieten voor Diagram nr. 2 179 
betalingen 
4. Algemene begroting 1980: Kredieten voor vastleggingen Diagram nr. 3 180 
5. Geraamde en werkelijke ontvangsten in 1980 Tabel I 181 
6. In 1980 beschikbare kredieten voor vastleggingen en het gebruik Tabel II 182 
daarvan 
7. In 1980 beschikbare kredieten voor betalingen en het gebruik daarvan Tabel III 183 
8. Effectieve eigen middelen in 1980 Diagram nr. 4 184 
9. Gebruik van de in 1980 beschikbare kredieten, per sector Diagram nr. 5 185 
10. Geconsolideerde jaarrekening en vaststelling van het saldo van het Diagram nr. 6 186 
dienstjaar 1980 
11. In 1980 verrichte betalingen, per sectoren per ontvangende Lid-Staat Diagram nr. 7 187 
12. EOGFL-Garantie: In 1980 verrichte betalingen, per produkt en per Diagram nr. 8 188 
begunstigde Lid-Staat 
13. Structuurverbeteringsfondsen: In 1980 aangegane vastleggingen en Diagram nr. 9 189 
verrichte betalingen, per ontvangende Lid-Staat 
Historische gegevens over de uitvoering van de algemene begroting 
14. Gebruik van de kredieten voor betalingen voor de periode 1973 t/m Tabel IV 190 
1980 (voornaamste sectoren) 
15. Gebruikspercentages van de kredieten voor betalingen voor de Diagram nr. 10 191 
periode 1973 t/m 1980 (voornaamste sectoren) 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 173 
16. Beloop van de jaarlijkse betalingen, per sector (1973 t/m 1980) Tabel V 192 
17. Ontwikkeling van de verhouding tussen de „jaarlijkse betalingen per Diagram nr. 11 193 
sector" en het „totaal van de jaarlijkse begrotingsbetalingen" (1973 t/m 
1980) 
18. Jaarlijkse betalingen aan de Lid-Staten, per sector (1976 t/m 1980) Tabel VI 194 
19. Effectieve eigen middelen per Lid-Staat (1973 t/m 1980) Tabel VII 195 
Deel II: De Europese Ontwikkelingsfondsen (EOF's) (situatie ultimo 1980) 
20. Basisgegevens betreffende de vier Fondsen Samenvatting 196 
21. De vier Fondsen: Oorspronkelijke toewijzingen en de financiering Diagram nr. 12 197 
daarvan, aard van de steun, bestedingspercentages 
22. De vier Fondsen: Ontwikkeling van de beschikbare middelen en het Tabel VIII 198 
gebruik daarvan 
23. De vier Fondsen: Beloop van de jaarlijkse betalingen Diagram nr. 13 199 
24. De vier Fondsen: Uitsplitsing van de gecumuleerde globale Tabel IX 200 
vastleggingen en gecumuleerde betalingen per ontvangend land 
25. De vier Fondsen: Uitsplitsing van de gecumuleerde globale Diagram nr. 14 201 
vastleggingen en gecumuleerde betalingen per ontvangend land 
26. De vier Fondsen: Gebruik van de beschikbare middelen, naar aard van Diagram nr. 15 202 
de steun en naar project 
27. De vier Fondsen: Gebruik van de beschikbare middelen per Diagram nr. 16 203 
economische sector 
28. Het vierde Fonds — Stabex: Gecumuleerde betalingen per ontvangend Diagram nr. 17 204 
land en per produkt 
174 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Deel I: Algemene begroting van de Europese Gemeenschappen 
1. Basisgegevens betreffende de algemene begroting 
Samenvatting 
1.1. Ontstaan van de algemene begroting 
De algemene begroting werd ingesteld bij het Fusieverdrag (1) (artikel 20) en kwam op 1 januari 1968 in de plaats van de drie 
afzonderlijke EG-begrotingen die voordien bestonden: de raming van de administratieve uitgaven van de EGKS, de begroting 
van de EEG en de administratieve begroting van Euratom. Sinds 1971 is, krachtens het Verdrag van Luxemburg (2) (arti­
kel 10), de Euratom-begroting voor onderzoek en investeringen opgenomen in de algemene begroting. 
1.2. Rechtsgrondslag 
Voor de algemene begroting gelden de financiële bepalingen van de Verdragen van Parijs (3) (artikel 78 EGKS) en Rome 
(4) (5) (de artikelen 199 t/m 209 EEG en de artikelen 171 t/m 183 Euratom), alsmede de wijzigingen voortvloeiend uit het 
Fusieverdrag ("•), het besluit van de Raad over de eigen middelen (6), het Verdrag van Luxemburg (2), het Toetredingsver­
drag (7) en het Verdrag van Brussel (8). Een Financieel Reglement (9) bevat voorschriften betreffende de opstelling en de 
uitvoering van de begroting, alsmede betreffende de rekening en verantwoording en het nazien van de rekeningen. Voorts 
bevat het Financieel Reglement specifieke bepalingen over de details van de begrotingsuitvoering. 
1.3. Voornaamste begrotingsprincipes, neergelegd in de Verdragen en in het Financieel Reglement 
De begroting wordt vooraf goedgekeurd voor één dienstjaar (jaarbasis). De begroting moet sluitend zijn. Ontvangsten uit 
hoofde van de begroting moeten zonder onderscheid worden gebruikt ter financiering van alle begrotingsuitgaven (niet-
bestemmingsprincipe). Alle ontvangsten en uitgaven van de Gemeenschap moeten in de begroting worden opgenomen (een­
heidsprincipe). Alle ontvangsten en uitgaven worden voor het volle bedrag in de begroting en in de rekeningen opgenomen, 
zonder onderlinge verrekening (niet-verrekeningsprincipe). Op deze algemene regels bestaan enkele uitzonderingen. 
1.4. Inhoud en structuur van de algemene begroting 
De algemene begroting omvat de ramingen van de administratieve uitgaven van de EGKS en de daarmee overeenkomende 
ontvangsten, de ontvangsten en de uitgaven van de EEG en van Euratom. 
De begroting bestaat uit vijf afzonderlijke afdelingen, onderverdeeld in staten van ontvangsten en uitgaven: (I) Parlement; (II) 
Raad (waarmee verbonden het Economisch en Sociaal Comité); (III) Commissie; (IV) Hof van Justitie; (V) Rekenkamer. 
Binnen elke afdeling worden de ontvangsten en uitgaven naar hun aard of bestemming ondergebracht in begrotingsonderde­
len (titels, hoofdstukken, artikelen en posten (10); 
1.5. Munteenheid van de algemene begroting 
Tot 1977 werd de begroting opgesteld en uitgevoerd in IMF-rekeneenheden (RE):1 RE = 0,88867088 gram goud (= 1 US 
dollar tussen 1934 en 1972). Van 1978 tot en met 1980 werd de begroting opgesteld en uitgevoerd in Europese Rekeneenhe-
den (ERE); 1 ERE komt overeen met de som van de volgende bedragen in de munteenheden der Lid-Staten van de EG: 
0,828 DM + 0,0885 UKL + 1,15 FF + 109 LIT + 0,286 HFL + 3,66 BFR + 0,14 LFR + 0,217 DKR + 0,00759 IRL. 
In december 1980 waren de omrekeningskoersen tussen de ERE en nationale valuta als volgt: 1 ERE = 2,55708 DM = 
0,560670 UKL = 5,92902 FF = 1212,95 LIT = 2,76937 HFL = 41, 0713 BFR/LFR = 7,84752 DKR = 0,685345 IRL. 
1.6. Financiering van de algemene begroting (ontvangsten) 
De algemene begroting wordt voornamelijk gefinancierd door de eigen middelen van de Gemeenschappen (6): douanerech­
ten, landbouwheffingen, heffingen op suiker en isoglucose en BTW tot een maximum van 1 o/o van een uniforme EEG-grond-
slag (11). Daarnaast bestaan er andere, minder belangrijke ontvangsten (zie diagram nr. 1 en tabel I van deze bijlage). 
Vanaf 1 januari 1971 is, overeenkomstig het besluit van de Raad van 21. 4. 1970 (6), het oude stelsel van de financiële bijdra­
gen der Lid-Staten volgens een vaste verdeelsleutel geleidelijk vervangen door het stelsel van de eigen middelen. Tot aan het 
tijdstip waarop de uniforme BTW-grondslag kon worden toegepast, gingen de Lid-Staten door met het bepalen van de finan­
ciële bijdragen. Vanaf 1975 werden deze berekend op basis van het aandeel van iedere Lid-Staat in het BNP (bruto nationaal 
produkt) van de Gemeenschap. In 1979 omvatten de eigen middelen voor het eerst ook de BTW van de Lid-Staten, met uit­
zondering van Duitsland, Ierland en Luxemburg, die doorgingen met het betalen van financiële bijdragen op basis van het 
BNP. In 1980 werd door alle Lid-Staten het BTW-stelsel toegepast. 
(1) Fusieverdrag (8 april 1965): Verdrag tol instelling van één Raad en één Commissie welke de Europese Gemeenschappen gemeen hebben. 
(2) Verdrag van Luxemburg (22 april 1970): Verdrag houdende wijziging van een aantal budgettaire bepalingen van de Verdragen tot oprichting van de Euro-
' pese Gemeenschappen en van het Fusieverdrag. 
(3) Verdrag van Parijs (18 april 1951): Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS). 
(4) Verdrag van Rome (25 maart 1957): Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap (EEG). 
(5) Verdrag van Rome (25 maart 1957): Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (Euratom). 
(6) Besluit 70/243/EGKS, EEG, Euratom van de Raad van 21 april 1970 betreffende de vervanging van de financiële bijdragen van de Lid-Staten door eigen 
middelen van de Gemeenschappen (PB L 94 van 28. 4. 1970). 
(7) Toetredingsverdrag (22 januari 1972). Akte betreffende de toetredingsvoorwaarden en de aanpassing der Verdragen. 
(8) Verdrag van Brussel (22 juli 1975): Verdrag houdende wijziging van een aantal financiële bepalingen van de Verdragen tot oprichting van de Europese 
Gemeenschappen en van het Fusieverdrag. 
(9) Financieel Reglement van 21 december 1977 (PB L 356 van 31. 12. 1977), gewijzigd bij verordening van de Raad 1252/79 van 25 juni 1979 (PB L 160 van 
28. 6. 1979); dit Financieel Reglement, dat is opgesteld ingevolge de artikelen 78 (novies) EGKS, 209 EEG, 183 Euratom, is van kracht geworden met 
ingang van 1.1. 1978. 
(10) Ten behoeve van deze bijlage is een speciale nomenclatuur ingevoerd voor het classeren van de uitgaven naar sector (zie de diagrammen 2 en 3 en de 
tabellen II en III van deze bijlage). 
(11) Zie de zesde richtlijn van de Raad van 17 mei 1977, gezamenlijk BTW-stelsel: uniforme grondslag (PB L 145 van 13. 6. 1977). 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 175 
1.7. De verschillende soorten begrotingskredieten 
De algemene begroting onderscheidt de volgende soorten begrotingskredieten ter dekking van de geraamde uitgaven: 
a) Gesplitste kredieten (GK) worden aangewend ter financiering van meerjarige activiteiten in bepaalde sectoren. Zij omvat­
ten vastleggingskredieten en betalingskredieten: 
— De vastleggingskredieten (VK) dekken in het lopende dienstjaar de juridische verplichtingen die worden aangegaan 
voor werkzaamheden waarvan de uitvoering zich uitstrekt over een aantal dienstjaren. De begroting omvat een schema 
waaruit blijkt welke financiële gevolgen zijn verbonden aan de uitgaven die gepland zijn voor de betrokken jaren. 
— De betalingskredieten (BK) dekken uitgaven voortvloeiend uit vastleggingen die zijn aangegaan in het lopende dienst­
jaar en/of tijdens vorige dienstjaren. 
b) De niet-gesplitste kredieten (NGK) dekken voor jaarlijkse activiteiten zowel vastleggingen als betalingen uit hoofde van 
hetzelfde dienstjaar. 
Aldus verkrijgt men de volgende twee totalen uit hoofde van eenzelfde dienstjaar: 
— het totaal van de kredieten voor vastleggingen (KW) (1) = niet-gesplitste kredieten (NGK) 
+ vastleggingskredieten (VK) (1) 
— het totaal van de kredieten voor betalingen (KVB) (1) = niet-gesplitste kredieten (NGK) 
+ betalingskredieten (BK) (1). 
De ontvangsten die op de begroting worden opgevoerd, dienen ter dekking van de kredieten voor betalingen. De vastleg­
gingskredieten worden pas gefinancierd als de overeenkomstige betalingskredieten op de begroting zijn opgevoerd. 
Uit onderstaand vereenvoudigd schema (met fictieve bedragen) blijkt in welke mate deze verschillende soorten kredieten van 
invloed zijn voor ieder dienstjaar: 
Kredieten voor vastleggingen: Bedragen, aan­
gewezen op de begrotingen van de jaren 1.2 en 
3 voor vastleggingen in deze jaren. 
Toelichting: 
Kredieten 
voor vast­
leggingen 
(KKV) P 
m Vastleggings­
kredieten (VK) 
Niet-gesplitste 
kredieten (NGK) 
dienstjaar 1: KW: 150 
dienstjaar 2: KW: 180 
dienstjaar 3: KW 215 e 
• VK 50« 
NGK:100« 
VK: 60« 
NGK120-
, NGK 150. Vastleggings- ) 
kredieten ' 
van vorige ( 
jaren j 
Samenvatting van alle soorten kredieten: 
\ s| \ 0)5 
\ 
o> \ 
\ 
0 \ 
1 \ 
CD \ Gesplitste 
kredieten (GKI \ s| \ 0)5 
\ 
o> \ 
\ 
0 \ 
1 \ 
CD \ 9- c m q> 
§>¥ 
8 1 
Z x a> 
|s 
SI > X co 
as 
£5 
2 5 
s! > 
is > O) 
C C 
2 o> 
II 
Is m 
81 
u 2 o> 
© c 
|| X £3 \ s| \ 0)5 
\ 
o> \ 
\ 
0 \ 
1 \ 
CD \ (1) (2) (3) (D*(2> (1)*(3) 
dienst­
jaar 1 100 50 27 150 127 
dienst­
jaar 2 
dienst­
jaar 3 120 
150 60 
65 38 
75 180 
215 158 
225 Tijdschema: Dit schema laat zien in welk jaar de gedeelten van de KW 
toegewezen voor de jaren 1. 2 en 3. moeten worden gefinancierd NGK 
worden gefinancierd in het jaar waarvoor zij zijn toegewezen; de VK 
worden gefinancierd in gedeelten, gespreid over een aantal jaren. 
dienstjaar 1 
T 
Öï 100 10 Bedragen 
dienstjaar 2 (gedeelten), gefinancierd in 
dienstjaar 3 
T 
I 15 
I 120 12 I 
3 20 
ï 
UI 1 
1 
1 
~h 
De vertikale totalen in dit schema geven voor ieder jaar de kredieten 
voor betalingen (KVB) aan. nodig ter financiering van de juridische ver­
plichtingen. die voor dit jaar voortvloeien uit de toegewezen KW. Voor 
ieder jaar heeft men KVB - NGK • betalingskredieten (BK), aangezien 
de BK van het jaar het totaal vormen van alle gedeelten van de VK die in 
dat jaar moeten worden gefinancierd. 
w v- ++ Kredieten voor betalingen: 
dienstjaar 1 
V//////, BK «o { 
?7 
ic: _ m j 
O ^ 
z £ * \ dienstjaar 2 dienstjaar 3 
BK 
75 
Toelich­
ting: 
kredieten 
voor be­
talingen 
(KVB) Betalingskredieten 
(BK) 
aNiet-gesplitste 
kredieten (NGK) 
(!) NB Gewezen zij op het verschil tussen . kredieten voor vastleggingen' en ..vastleggingskredieten en tussen „kredieten voor betalingen" en ..betalings­
kredieten De beide termen vastleggingskredieten en betalingskredieten worden uitsluitend gebruikt in verband met gesplitste kredieten 
176 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
1.8. De opstelling van de algemene begroting 
Voor elk dienstjaar (dat loopt van 1 januari tot en met 31 december) stelt iedere Instelling vóór 1 juli van het jaar voorafgaand 
aan dat waarin de begroting moet worden uitgevoerd, ramingen van haar uitgaven op. De Commissie brengt deze ramingen 
onder in een voorontwerp van begroting en legt dit uiterlijk 1 september van hetzelfde jaar voor aan de Raad, die, tezamen 
met het Parlement, de begrotingsautoriteit vormt. De Raad stelt de ontwerp-begroting op en zendt deze uiterlijk 5 oktober 
van hetzelfde jaar toe aan het Parlement. Het Parlement kan voor de verplichte uitgaven (1) wijzigingen op de ontwerpbegro­
ting voorstellen en voor de niet-verplichte uitgaven (2) amendementen indienen; deze wijzigingen en amendementen worden 
voorgelegd aan de Raad. Voor de verplichte uitgaven beslist de Raad in laatste instantie. Voor de niet-verplichte uitgaven kan 
het Parlement, binnen de grenzen van een maximum statistisch stijgingspercentage, als laatste zijn recht van amendement 
uitoefenen. De voorzitter van het Parlement verklaart dat de begroting definitief is vastgesteld. Het Parlement kan de ont-
werp-begroting echter verwerpen en verzoeken dat een nieuw ontwerp wordt voorgelegd (2); 
Indien de begroting aan het begin van het dienstjaar nog niet is goedgekeurd, moeten speciale bepalingen van de Verdragen 
en het Financieel Reglement met betrekking tot de goedkeuring van uitgaven worden toegepast (3). Deze situatie heeft zich 
voorgedaan voor het dienstjaar 1980. 
Gewijzigde begrotingen (waardoor het totale bedrag van de jaarlijkse begroting niet wordt gewijzigd) of aanvullende begro­
tingen (waardoor het totale bedrag wél wordt gewijzigd) kunnen door de begrotingsautoriteit worden goedgekeurd (4). De 
toewijzing aan een bepaald begrotingsonderdeel kan worden gewijzigd door overschrijvingen (5) van andere begrotingson­
derdelen. 
1.9. Uitvoering van de algemene begroting 
1.9.1. Verantwoordelijkheid voor de uitvoering 
De Commissie voert de begroting onder haar eigen verantwoordelijkheid uit overeenkomstig het Financieel Reglement en 
binnen de grenzen van de toegewezen begrotingskredieten. Zij verleent de andere Instellingen de nodige bevoegdheden 
voor de uitvoering van die begrotingsafdelingen die op hen betrekking hebben (6). Het Financieel Reglement omschrijft 
nauwkeurig de uitvoeringsprocedures en met name de verantwoordelijkheid van de ordonnateurs, de rekenplichtigen, de 
beheerders van gelde ter goede rekening en de financiële controleurs van de Instellingen (7). 
1.9.2. De ontvangsten 
De geraamde ontvangsten worden op de begroting opgenomen onder voorbehoud van eventuele wijzigingen, die worden 
aangebracht bij gewijzigde en aanvullende begrotingen (4). 
De begrotingsuitvoering van de ontvangsten bestaat in het vaststellen van de rechten en de inning van de aan de Gemeen­
schappen verschuldigde bedragen (eigen middelen en andere ontvangsten); deze uitvoering is onderhevig aan speciale 
bepalingen (8). 
De werkelijke ontvangsten van een dienstjaar worden gedefinieerd als de som van de bedragen, geïnd op grond van de 
vastgestelde rechten van het lopende dienstjaar, en de nog in te vorderen bedragen op grond van de rechten van voor­
gaande dienstjaren. 
1.9.3. De uitgaven 
De geraamde uitgaven worden op de begroting opgevoerd. Afhankelijk van de aard van de juridische verplichtingen worden 
ze gedekt door kredieten voor vastleggingen of door kredieten voor betalingen. De budgettaire uitvoering van de uitgaven, 
dat wil zeggen het beloop en het gebruik van de kredieten, kan als volgt worden samengevat: 
a) Kredieten voor vastleggingen 
— Beloop van de kredieten: De op de oorspronkelijke begroting opgevoerde kredieten voor vastleggingen kunnen 
bepaalde wijzigingen ondergaan alvorens zij de vorm aannemen van definitieve kredieten voor vastleggingen: defini­
tieve kredieten voor vastleggingen = oorspronkelijke begroting (NGK en VK) ± gewijzigde en aanvullende begrotin­
gen (4) -(- bijkomende ontvangsten (9) ± overschrijvingen (5) -l- resterende vastleggingskredieten van het voor­
gaande dienstjaar (10) + niet-automatische overdrachten (11) van het voorgaande dienstjaar, waarvoor geen vastleggin­
gen zijn aangegaan (NGK) + vrijgemaakte kredieten van voorgaande dienstjaren (VK). 
— Gebruik van de kredieten: De definitieve kredieten voor vastleggingen kunnen tijdens het dienstjaar worden gebruikt 
voor het aangaan van vastleggingen (gebruikte kredieten voor vastleggingen = bedrag van de aangegane vastleggin­
gen). 
— Voor het volgende dienstjaar beschikbaar blijvende kredieten: De niet-gesplitste kredieten, waarvoor geen vastleggin­
gen zijn aangegaan, kunnen niet automatisch worden overgedragen na goedkeuring door de Raad naar het volgende 
dienstjaar (11). De niet-gebruikte vastleggingskredieten (bij afsluiting van het dienstjaar nog resterende kredieten) blij­
ven beschikbaar voor het volgende dienstjaar po). 
— Annuleringen van kredieten: Het saldo wordt geannuleerd. 
b) Kredieten voor betalingen tijdens het dienstjaar 
— Beloop van de kredieten: De kredieten voor betalingen kunnen eveneens wijzigingen ondergaan alvorens te worden tot 
definitieve kredieten voor betalingen: definitieve kredieten voor betalingen = oorspronkelijke begroting (NGK en BK) 
± gewijzigde en aanvullende begrotingen (4) + bijkomende ontvangsten (9) ± overschrijvingen (5); 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 177 
— Gebruik van de kredieten: De definitieve kredieten voor betalingen zijn in de loop van het dienstjaar beschikbaar voor 
het verrichten van betalingen (gebruikte kredieten voor betalingen van het dienstjaar = bedragen van de betalingen 
verricht ten laste van kredieten van het dienstjaar). 
— Overdrachten van kredieten naar het volgende dienstjaar: De niet-gebruikte kredieten kunnen naar het volgende dienst­
jaar worden overgedragen als automatische overdrachten (of overdrachten van rechtswege) (12) of als niet-automati-
sche overdrachten (11). 
— Annuleringen van kredieten: Het saldo wordt geannuleerd. 
c) Uit het voorgaande dienstjaar overgedragen kredieten voor betalingen (overdrachten van rechtswege en niet-automati- • 
sche overdrachten). 
In de loop van ieder dienstjaar zijn deze kredieten (na eventuele overschrijvingen) tevens beschikbaar voor het verrichten 
van betalingen. De bedragen die na overdracht niet voor betalingen zijn gebruikt, worden geannuleerd, behalve in 
bepaalde gevallen waarin overdrachten mogen worden herhaald (13). De aldus geannuleerde bedragen worden in de 
geconsolideerde jaarrekening opgeteld bij het resultaat van het dienstjaar (zie 1.9.4). 
Ter zake van effectieve uitgaven dienen de twee volgende begrippen te worden onderscheiden: 
— De in de loop van een dienstjaar gedane effectieve uitgaven = totaal van de in de loop van het dienstjaar verrichte 
betalingen = betalingen ten laste van kredieten voor betalingen van het dienstjaar plus betalingen ten laste van uit het 
voorgaande dienstjaar overgedragen kredieten voor betalingen. 
— De uit hoofde van een dienstjaar gedane effectieve uitgaven = uitgaven, opgenomen op de geconsolideerde jaarre­
kening (zie 1.9.4.) = betalingen ten laste van de kredieten voor betalingen van het dienstjaar plus naar het volgende 
dienstjaar overgedragen kredieten voor betalingen van het dienstjaar. 
1.9.4. Geconsolideerde jaarrekening en bepaling van het saldo van het dienstjaar 
Bij afsluiting van elk dienstjaar wordt een geconsolideerde jaarrekening opgesteld. Het saldo van het dienstjaar, dat door 
middel van een gewijzigde begroting moet worden opgenomen in de begroting van het volgende dienstjaar, wordt bepaald 
(14) (zie diagram nr. 6 van de bijlage). 
1.10. Indiening van de rekeningen 
De Commissie legt uiterlijk op 1 juni van het jaar dat volgt op het betrokken dienstjaar, aan het Parlement, de Raad en de 
Rekenkamer de rekeningen van dat dienstjaar voor: deze rekeningen worden ingediend in de vorm van een jaarrekening en 
een financiële balans en gaan vergezeld van een analyse van het financieel beheer (15). 
1.11. Externe controle 
Sinds 1977 wordt de externe controle van de algemene begroting uitgevoerd door de Rekenkamer van de Gemeenschap­
pen (16). De Rekenkamer verifieert de staten van ontvangsten en uitgaven van de algemene begroting. Zij onderzoekt de 
rechtmatigheid van de ontvangsten en uitgaven en gaat tevens na of een goed financieel beheer werd gevoerd. De controles 
kunnen worden uitgevoerd vóór afsluiting van het betrokken dienstjaar, en wel aan de hand van bescheiden en, zo nodig, ter 
plaatse bij de Instellingen van de Gemeenschappen en in de Lid-Staten. De Rekenkamer stelt een jaarverslag op over ieder 
dienstjaar en kan voorts op ieder gewenst moment opmerkingen maken over bepaalde aangelegenheden en op verzoek van 
de Instellingen van de Gemeenschappen advies uitbrengen. 
1.12. Decharge en „follow up" 
Sinds 1977 zijn de volgende bepalingen van toepassing (17). Op aanbeveling van de Raad verleent het Parlement de Commis­
sie uiterlijk 30 april van het tweede jaar dat volgt op het betrokken dienstjaar, decharge voor de uitvoering van de begroting. 
Te dien einde onderzoeken de Raad en het Parlement achtereenvolgens de door de Commissie ingediende rekeningen en 
het jaarverslag van de Rekenkamer. 
De Instellingen dienen de nodige maatregelen te nemen naar aanleiding van de opmerkingen in de decharge-besluiten en 
moeten van deze maatregelen verslag uitbrengen (18). 
(1) Verplichte uitgaven zijn de welke automatisch voortvloeien uit de Verdragen of uit op grond daarvan genomen rechtsbesluiten. 
(2) zie voor bijzonderheden omtrent de begrotingsprocedure de artikelen 78 EGKS, 203 EEG en 177 Euratom. 
(3) Zie artikel 8 van het Financieel Reglement. 
(4) Zie artikel 1 (5) van het Financieel Reglement. 
(5) Zie artikel 21 van het Financieel Reglement. 
(6) Zie de artikelen 78 quinquies EGKS, 205 EEG, 179 Euratom en 18 (2) van het Financieel Reglement. 
(7) Zie de artikelen 17 t/m 49 en 68 t/m 72 van het Financieel Reglement. 
(8) zie de artikelen 23 t/m 31 van het Financieel Reglement en de verordeningen van de Raad (EGKS, EEG, Euratom) 2891/77 en 2892/77 van 19 december 
1977 (PB L 336 van 27. 12. 1977). 
(9) Zie artikel 87 van het Financieel Reglement en artikel 91 (2) van het gewijzigd Financieel Reglement. 
(10) zie de artikelen 6 (2) (a) en 88 (3) van het Financieel Reglement. 
(11) Zie artikel 6 (1) (b) van het Financieel Reglement. 
(12) zie de artikelen 6 (1) (c), 6 (2) (b) en 88 (4) van het Financieel Reglement. 
(13) Zie de artikelen 6 (4) en 108 (3) (a, b) van het Financieel Reglement. 
(14) Zie artikel 27 van het Financieel Reglement en de artikelen 15 en 16 van de verordening van de Raad (EGKS, EEG, Euratom) nr. 2891/77 (PB L 336 van 
27. 12. 1977). 
(15) Zie de artikelen 73 t/m 77 van het Financieel Reglement. 
(16) zie de artikelen 78 sexies en septies EGKS, 206 en 206 bis EEG, 180 en 180 bis Euratom en de artikelen 78 t/m 84 van het Financieel Reglement. 
(17) Zie de artikelen 78 octies EGKS, 206 ter EEG, 180 ter Euratom. 
(18) zie artikel 85 van het Financieel Reglement. 
178 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Diagram nr. 1 
2. Algemene begroting 1980: Raming der ontvangsten 
(na aanvullende en gewijzigde begroting: zie ook tabel I) 
Andere ontvangsten: 640.6 MERE 
(4,0 %) 
— Overschot van 1979: 458,6 MERE 
— EGKS-bijdrage 
(volgens art. 20 
Fusieverdrag): 5,0 MERE 
— Bijdragen van de 
Lid-Staten aan de 
aanvullende 
EGA-programma's: 12,8 MERE 
— Inhoudingen op de 
bezoldiging van het 
personeel: 122,0 MERE 
— Diverse ontvangsten: 42,2 MERE Saldo van BTW 1979 
en aanpassing van 
de financiële 
bijdragen 1979: 
261.0 MERE (1.6%) 
BTW 1980: 
7 256.4 MERE (44.8 %) 
Bijdragen suiker 
en isoglucose: 
504,5 MERE (3,1 %) 
Landbouwheffingen: 
1 520,0 MERE (9.4 %) 
Toelichting: 
Totaal eigen middelen (per Lid-Staat) 
•§ I m Douanerechten 
H Landbouwheffingen 
c /| | Bijdragen suiker en isoglucose 
s BTW / financiële bijdragen 
| | Overige ontvangsten Raming der 
ontvangsten 
totaal 
16 182.5 
MERE 
Douanerechten: 
6 000,0 MERE (37,1 %) 
D 
F 
NL 
B Bondsrepubliek Duitsland 
Frankrijk 
Italië 
Nederland 
België L - Luxemburg 
UK Verenigd Koninkrijk 
IRL - Ierland 
DK Denemarken 
31.12.81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 179 
Overige Instellingen: 320,7 MERE (2,0 %) 
— Parlement: 177.4 MERE 
— Raad (') 108,6 MERE 
— Hof van Justitie: 21,7 MERE 
— Rekenkamer: 13,0 MERE 
(') waarvan Economisch en Sociaal Comité 19.9 MERE Toelichting: 
| | Niet-gesplitste kredieten (NGK) 
Sectoren met gesplitste kredieten: 
rfZZZft Oetalingskredieten 
I | Kredieten ter beschikking van de 
Ii'.t&I commissie 
I 1 Kredieten ter beschikking van de 
I 1 overige Instellingen 1. Huishoudelijke uitgaven (alle Instellingen): 931.6 MERE (5.8 %) 2.1. Granen en rijst: 1 666.4 MERE (10.3 %) Melk en zuivelprodukten: 4 929,6 MERE (30.4 %) Diagram nr. 2 
3 
Rund-, kalis- en varkensvlees: 1 278,0 MERE (7,9 %) 
2.2. . Algemene begroting 1980: Raming der uitgaven — kredieten voor betalingen 
(na aanvullende en gewijzigde begrotingen: zie tabel III, kolom 2) 
Agro-monetaire maatregelen: 277,0 MERE (1,7 %) 
Diversen: 582,0 MERE (3,6 %) 
Tabak: 282,0 MERE (1,7%) 
Wijn: 350,0 MERE (2.2 %) 
2.6. Groenten en (ruit: 659,0 MERE (4,1 %) 
2.5. 
Suiker: 696,5 MERE (4,3 %) 
Oliën en vetten: 787,0 MERE (4.9 %) Voorzieningen en reserve: 56,7 MERE (0,4 %) (waarvan 42,9 MERE NGK) 
Restituties aan de Lid-Staten: 1 167,6 MERE (7,2 %) 
Overige sectoren: 132,7 MERE (0,8 %) (waarvan 93.0 MERE NGK) 
Ontwikkelingssamenwerking: 620,4 MERE (3,8 %) (waarvan 455,5 MERE NGK) 
Onderzoek, investeringen en energie: 353,6 MERE (2,2 %)(waarvan 1,0 MERE NGK) 
Regionaal Fonds: 403,0 MERE (2,5 %) 
Sociaal Fonds: 700,7 MERE (4.3 %) 
EOGFl-Orientatie: 308,7 MERE (1.9%) 
*- 2.10 
«- 2.9. 
* 2.8. 
*- 2.7. 
* 2 3. 
(') Som van de niet-
gesplitste kredieten 
(14 199.1 MERE) en de 
betalingskredieten 
(1 983,4 MERE) Totaalraming 
der uitgaven. 
Kredieten voor 
betalingen: 
16 182,5 (') 
MERE 
31.12.81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 180 
NB: Voor de sectoren waaraan gesplitste kredieten zijn toege­
wezen. geeft dit diagram de vastleggingskredieten aan en niet 
de betalingskredieten als in diagram nr. 2, aangezien de bedra­
gen van de niet-gesplitste kredieten en hun grafische voorstel­
ling hetzelfde zijn. 
De totale kredieten voor vastleggingen zijn niet in evenwicht 
met de begrotingsontvangsten voor 1980 aangezien de vast­
leggingskredieten tevens bedragen omvatten, die worden gefi­
nancierd uit begrotingsontvangsten van volgende jaren (zie 
paragraaf 1.7.). 
Toelichting: 
I I Niet-gesplitste kredieten (NGK) 
I 1 Sectoren met gesplitste kredieten: 
' 1 vastleggingskredieten 1. Huishoudelijke uitgaven (alle Instellingen): 931.6 MERE (5.3 %) 
(zie voor de verdeling van deze posten over de Instellingen diagram nr. 2) Diagram nr. 3 
4. Algemene begroting 1980: Kredieten voor vastleggingen 
(na aanvullende en gewijzigde begrotingen: zie tabel II, kolom 2) 
2. EOGFL-Garantie: 11 507,5 MERE (65.8 %) 
(zie voor de verdeling van deze posten over de verschillende 
produkten diagram nr. 2) 
;') Som van de niet-gesplitste kredieten 
(14 199.1 MERE) en vastleggingskredieten 
(3 292.9 MERE) Voorzieningen en reserve: 80.1 MERE (0,5 %) (waarvan 42,9 MERE NGK) 
Restituties aan de Lid-Staten: 1 167.6 MERE (6.7 %) 
Overige sectoren: 109,3 MERE (0.6 %) (waarvan 93,0 MERE NGK) 
Ontwikkelingssamenwerking: 782,8 MERE (4,5 %) (waarvan 455,5 MERE NGK) 
Onderzoek, investering en energie: 409,8 MERE (2,3 %) (waarvan 1,0 MERE NGK) 
Regionaal Fonds: 1 165.0 MERE (6,7 %) 
Sociaal Fonds: 909.5 MERE (5.2 '/.) 
EOGFL-Oriéntatie: 428.8 MERE (2,4 %) 18 T3 V> 10 
9 
8 
7 
6 
5 
4 
3 
Kredieten 
voor 
vastleggingen. 
Totaal: 
17 491,9 
MERE (') 
181 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Tabel I 
5. Geraamde en werkelijke ontvangsten in 1980 
A. Overzicht van de geraamde (1) en werkelijke (2) ontvangsten in 1980: 
Geraamde ontvangsten Werkelijke ontvangsten . 
begroting 1980 in 1980 
MERE % MERE % 
1. Eigen middelen: 15 541,9 96,0 % 15 262,6 96,0 % 
— Douanerechten 6 000,0 37,1 % 5 905,8 37,1 % 
— Landbouwheffingen 1 520,0 9,4 % 1 535,4 9,7 % 
— Bijdragen suiker en isoglucose 504,5 3,1 % 466,9 2,9 % 
— BTW (0,7322 % van de uniforme 7 256,4 44,8 % 7 093,5 44,6 % 
grondslag) 7 093,5 44,6 % 
— Saldo BTW van 1979 en aanpassing 261,0 1,6% 261,0 1,7 % 
van de financiële bijdragen (BNP) 261,0 1,7 % 
van 1979 
2. Overige ontvangsten: 640,6 4,0 % 640,8 4,0 % 
— Overschot van 1979 458,6 2,8 % 458,6 2,9 % 
— EGKS-bijdrage 5,0 0,0 % 5,0 0,0 % 
(art. 20 Fusieverdrag) 0,0 % 
— Bijdragen van de Lid-Staten 12,8 0,1 % 12,8 0,1 % 
aan de aanvullende EGA-0,1 % 
programma's 
— Inhoudingen op de bezoldiging 122,0 0,8 % 70,9 0,4 % 
van het personeel 
— Diverse ontvangsten 42,2 0,3 % 93,5 0,6 % 
Ontvangsten totaal 16 182,5 100,0 % 15 903,4 100,0 % 
B. Geraamde (') en werkelijke (2) eigen middelen van 1980, per Lid-Staat 
(MERE) 
Lid-Staat 
Middelen Bonds-
rep. 
Duits­
land Frank­
rijk Italië Neder­
land België Luxem­
burg Verenigd 
Konink­
rijk Ierland Dene­
marken EUR 9 
Douanerechten: 
— geraamde 
— werkelijke 1 793,0 
1 799,1 910,3 
900,0 656,0 
636,9 550,0 
535,5 404,0 
392,6 4,7 
4,3 1 485,0 
1 440,1 66,0 
67,1 131,0 
130,2 6 000,0 
5 905,8 
Landbouwheffingen: 
— geraamde 
— werkelijke 220,0 
223,7 91,0 
91,6 390,0 
379,3 240,0 
234,7 158,4 
193,1 0,1 
0,1 410,2 
401,5 3,3 
3,9 7,0 
7,5 1 520,0 
1 535,4 
Bijdragen suiker en 
isoglucose: 
— geraamde 
— werkelijke 140,9 
130,7 170,6 
158,0 60,7 
54,4 43,0 
40,8 33,0 
27,2 — 30,8 
32,1 5,4 
4,6 20,1 
19,1 504,5 
466,9 
BTW middelen: 
— geraamde 
— werkelijke 2 379,8 
2 286,7 1 790,3 
1 723,1 790,8 
789,1 439,3 
438,6 329,5 
317,0 14,6 
14,6 1 259,4 
1 272,4 62,2 
62,1 190,4 
189,9 7 256,4 
7 093,5 
Saldo BTW van 1979 en aan­
passing van de financiële 
bijdragen (BNP) van 1979: 
— geraamde 
— werkelijke + 82,7 
+ 82,7 + 53,6 
+ 53,6 + 69,6 
+ 69,6 + 23,0 
+ 23,0 + 8,7 
+ 8,7 + 0,6 
+ 0,6 + 21,7 
+ 21,7 + 1,5 
+ 1.5 -0,4 
-0,4 261,0 
261,0 
Eigen middelen, totaal: 
— geraamde 
— werkelijke 4 616,4 
(29,7 %) 
4 523,0 
(29,6 %) 3 015,8 
(19,4%) 
2 926,3 
(19,2%) 1 967,1 
(12,7 %) 
1 929,3 
(12,6%) 1 295,3 
(8,3 %) 
1 272,6 
(8,3 %) 933,6 
(6,0 %) 
938,5 
(6,2 %) 20,0 
(0,1 %) 
19,6 
(0,1 %) 3 207,1 
(20,7 %) 
3 167,8 
(20,8 %) 138,5 
(0,9 %) 
139,3 
(0,9 %) 348.1 
(2,2 %) 
346.2 
(2,3 %) 15 541,9 
(100%) 
15 262,6 
(100%) 
(1) Geraamde ontvangsten 1980 = ontvangsten voorzien in de begroting 1980 na gerectificeerde en aanvullende begrotingen. 
(2) Werkelijke ontvangsten in 1980 = inningen gerealiseerd in 1980 t.a.v. vastgestelde rechten van het dienstjaar 1980 en inningen van rechten van het begro­
tingsjaar 1979 ten aanzien waarvan invordering nog moest plaats vinden. 
182 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Tabel II 
6. In 1980 beschikbare kredieten voor vastleggingen en het gebruik daarvan 
(MERE) 
Gebruik van de 
kredieten 
Sector 
(de overeenkomstige 
begrotingsonderdelen 
zijn tussen haakjes 
aangegeven: afdeling (A), 
titel (T), hoofdstuk (H)) * 
O 
r- > 
"O m 0) := 
: © 
<D a) ^ CD to 52. •— O) 
•I! ig a ® O) 
•c 01— O m O •— cd <OZ> 
(1) ^ © C = Q) 
II™ o 2 o 
(2) •£ o o c -R =• <D T3 .Q ® C -— 0) C 1? O) 0) ® C O) 
je 'co .E ® 
1 ^ 
§1® § 2 ® ® 2 •o TJ ® cc® ® -E ï c ® -
® > 
- ® 
» ? 3 Ol CO r\ _ © > «C « c w 
O) Q> £ E co j to r r O > > c 
(3) ® c ai ® 
5 01 S c co •— _ o> 2 CO a) O) S 
(4) Voor 1981 beschikbaar 
blijvende kredieten 
*1 
«15 
1 S)£ 
I|p 
5 O)<o 
7 o 
(5) (I) (0 © X 
® roStS" £ OffllL 
«or® > co < -^ 
It; co > — ^ CO ® c*5 «•jTJX »- CO c 00 « c a, ca ® S- t-CD TJ S ® 
(6) (7)= 
(5)+(6) 
1. Huishoudelijke uitgaven (alle Inst.) 
1.1. Commissie (A III: T 1 en 2) 
1.2. Parlement (A I) 
1.3. Raad (All) 
1.4. Hof van Justitie (A IV) 
1.5. Rekenkamer (A V) NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 931,6 
610,9 
177,4 
108,6 
21,7 
13,0 898,9 
577,9 (1) 
177,4 
108,9(1) 
21,7 
13,0 839,3 
573,8 (3) 
137,6 
97,8 (3) 
19,3 
10,8 0,5 
0,2 
0,2 
0,1 0,5 
0,2 
0,2 
0,1 
2. EOGFL-Garantie 
(A III: T 6 en 7, H 88) 
2.1. Granen en rijst (H 60 en 61) 
2.2. Melk en zuivelprodukten (H 62) 
2.3. Oliën en vetten (H 63) 
2.4. Suiker (H 64) 
2.5. Rund-, kalfs- en varkensvlees 
(H 65 en 66) 
2.6. Groenten en fruit (H 68) 
2.7. Wijn (H 69) 
2.8. Tabak (H 70) 
2.9. Andere produkten 
(H 67, 73, 74, 88) 
2.10. Agro-monetaire 
maatregelen (H 75, 78) NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 11 507,5 
1 666,4 
4 929,6 
787,0 
696,5 
1 278,0 
659,0 
350,0 
282,0 
582,0 
277,0 11 505,2 
1 748,3 
4 909,9 
688,0 
576.8 
1 486,6 
687.6 
299.7 
309.9 
499,4 
299,0 11 314,9 
1 727,7 
4 752,0 
687,3 
575.2 
1 479,0 
687.3 
299.5 
309,3 
499,0 
298.6 
3. EOGFL-Oriëntatie (A III: H 80 t/m 86 VK 428,8 646,9 (2) 594,6 ft 46,7 46,7 
4. Sociaal Fonds (A III: H 50 t/m 53) VK 909,5 1 021,9 1 014,9 6,9 6,9 
5. Regionaal Fonds (A III: H 55 en 56) VK 1 165,0 1 227,9 1 137,8 90,1 90,1 
6. Onderzoek, investering en 
energie (A III: H 32 en 33) 
6.1. Onderzoek en invest. (H 33) 
6.2. Energie (H 32) NGK+VK 
VK 
NGK 
VK 409,8 
312,8 
1,0 
96,0 530.8 
398.9 (4) 
1,8 
130,1 371,1 
266,6 
1,8 
102,7 158,9 
131,5 
27,4 158,9 
131,5 
27,4 
7. Ontwikkelingssamenwerking 
(A III: T 9) 
7.1. Voedselhulp (H 92) 
7.2. Financiële steun 
(H 93 t/m 96, 99) NGK+VK 
NGK 
NGK 
VK 782,8 
395,3 
60,2 
327,3 995,5 
395,5 
111,0 nc 
489,0 871,0 
395,3 
106,9 (3) 
368,8 118,2 118,2 6,2 
— — 0,2 
— — 4,0 
118,2 118,2 2,0 
3,9 3,9 27,8 
— — 1,6 
3,9 3,9 26,2 8. Overige sectoren 
(A III: H 30, 31, 34, 35, 36, 37, 39, 
59, 87, 89) NGK+VK 
NGK 
VK 109,3 
93,0 
16,3 154,2 
95,6 (1) 
58,6 122,5 
94,0(3) 
28,5 
9. Restituties aan de Lid-Staten 
(A III: H 40, 57, 58) 
9.1. 10 % van de eigen 
middelen (H 40) 
9.2. Specifieke 
maatregelen (H 57, 58) NGK 
NGK 
NGK 1 167,6 
802,5 
365,1 1 241,4 
802,5 
438.9 1 238,4 
802,5 
435,9 
10. Voorzieningen en reserves 
(A III: T 10) NGK+VK 
NGK 
VK 80,1 
42,9 
37,2 
To­
taal Niet-gesplitste kredieten 
Vastleggingskredieten 
Kredieten voor vastleggingen NGK 
VK 
NGK+VK 14 199,1 
3 292,9 
17 491,9 14 249,4 
3 973,3 
18 222,6 13 990,6 
3 513,9 
17 504,4 0,5 — 
- 424,7 
0,5 424,7 0,5 
424,7 
425,2 
(1) Inclusief de niet-automatische overdrachten van 1979, die ook beschikbaar zijn voor vastleggingen. 
(2) Niet inbegrepen een bedrag van 29,9 MERE, dat overeenkomt met het opnieuw gebruiken van vrijgekomen bedragen ingevolge Raadsverordening (EEG) 
3171/75; dit bedrag is opgenomen in Tabel lil, „kredieten voor.betalingen, overgedragen van 1979". 
(3) Inclusief de vastleggingen die zijn aangegaan ten laste van niet-automatische overdrachten van 1979. 
(4) Inclusief 5,1 MERE bestaande uit bijkomende ontvangsten uit hoofde van dienstverrichtingen voor rekening van derden. 
(5) Inclusief een „overschrijving" van 38,8 MERE afkomstig van overdrachten van 1979. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 183 
Tabel III 
7. In 1980 beschikbare kredieten voor betalingen en het gebruik daarvan 
(MERE) 
Gebruik van de 
kredieten 
Sector 
(zie Tabel II 
voor de tussen 
haakjes aangegeven 
begrotings­
onderdelen) C ^ © ^ © CD 
d) Q. O) (O O) JÉ fl) r — o> = 
o ~ S O ® O W Z CD 
(1) A. Kredieten voor betalingen op de begroting 1980 
O-O o> Sc® 2? ffl -Q 
? >3 .E g o) 
o ra !ü 
(2) g ou 
5 Sc r- z. ® - o E c o o a) "O JÉ 
.2 ©5 
•g O) c' £ c <i> ^ jé 'w c c m m ® ffl 
® ? = O) So> = 
c ra c 5 
Q£») o 
(3) (4) Overdrachten naar 1981 
<D (O 
C u"~ (0 —'CC > -—U. 
O tr c « < 5 
E a> O) — > « 00 
O 3 co 
(5) CO <D 2^ 
O üp 
3 5 ' co "O co 
CD <D vH 
z §< 
(6) (7)= 
(5)+(6) (8) 
(3)—(4) 
-<7) B. Kredieten voor betalingen, 
overgedragen uit 1979 
O) <D 
<B , O) 
I s! -c o :F 
oi ® ^ 
ü« 
co £ © 
c I ° 
®o? 
8 * c 
•o © H © 'c O > c 5 O <B T3 
0) (10) < ér 
(11) (12)= 
(9)—(10) 
-(11) 
1. Huishoudelijke uitga­
ven (alle Instellingen) 
1.1. Commissie 
1.2. Parlement 
1.3. Raad 
1.4. Hof van Justitie 
1.5. Rekenkamer NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 931,6 
610,9 
177,4 
108,6 
21,7 
13,0 898.5 
577,8 
177,4 
108.6 
21,7 
13,0 772,1 
534,3 
121,8 
87,7 
18,1 
10,2 66,8 0,5 67,2 
39,4 — 39,4 
15,8 0.2 16,0 
9,8 — 9,8 
1.2 0,2 1,4 
0,5 0,1 0,6 
8,7 — 8,7 
8,7 — 8,7 59,1 
4.1 
39,6 
11,0 
2.2 
2,2 54,9 
31,1 
14,1 
7,9 
1,2 
0,6 48,4 
27,9 
11,9 
6,8 
1,2 
0,6 6,6 
3,3 
2,2 
1,1 
0,0 
0,1 
2. EOGFL-Garantie 
2.1. Granen en rijst 
2.2. Melk- en zuivel-
produkten 
2.3. Oliën en vetten 
2.4. Suiker 
2.5. Rund-, kalfs- en 
varkensvlees 
2.6. Groenten 
en fruit 
2.7. Wijn 
2.8. Tabak 
2.9. Andere produk-
ten 
2.10. Agro-monetaire 
maatregelen NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 11 507,5 
1 666,4 
4 929,6 
787,0 
696,5 
1 278,0 
659,0 
350,0 
282,0 
582,0 
277,0 11 505,2 
1 748,3 
4 909,9 
688,0 
576.8 
1 486,6 
687.6 
299.7 
309.9 
499,4 
299,0 11 306,2 
1 719,0 
4 752,0 
687,3 
575.2 
1 479,0 
687.3 
299.5 
309,3 
499,0 
298.6 190,3 
20,6 
157,9 
0,7 
1.6 
7,7 
0,2 
0,2 
0,6 
0,4 
0,5 
3. EOGFL-Oriëntatie NGK+BK 
NGK 
BK 308,7 
308,7 320,0 
320,0 284,1 
284,1 35,9 
35,9 35,9 
35,9 648,4 
435,4 
213,0 317,3 
121,9 
195,3 305,2 
305,2 25,9 
8,2(5) 
17,7 
4. Sociaal Fonds BK 700,7 700,7 502,0 198,7 — 198,7 233,2 233,2 
5. Regionaal Fonds BK 403,0 403,0 387,7 15,3 — 15,3 339,0 339,0 
6. Onderzoek, investering 
en energie 
6.1. Onderzoek 
investering 
6.2. Energie NGK+BK 
BK 
NGK 
BK 353,6 
276,5 
1,0 
76.1 365,7 
288,6 (1] 
1,8 
75.3 188,0 
185,3 
0,2 
2.5 177,1 — 177,1 
102,8 
1,5 
72.8 102,8 
1,5 
72,8 0,6 
0,6 
0,0 111,3 
72,2 
0,7 
38,4 102,2 
64,6 
0,7 
37,0 7,5 
7,5 1.5 
0,1 
0,0 
1,4 
7. Ontwikkelingssamen­
werking 
7.1. Voedselhulp 
7.2. Financiële steun NGK+BK 
NGK 
NGK 
BK 620,4 
395,3 
60,2 
164,9 666,8 
395,5 
107,0 (2) 
164,3 295,8 
181,8 
97,6 
16,4 366.8 
213,6 
5,3 
147.9 366.8 
213,6 
5,3 
147.9 4,2 
0,2 
4,0 288,1 
137,1 
9,3 
141,7 213,0 
137,0 
8,3 
67,7 75,1 
0,1 
1,0 
74,0 
8. Overige sectoren NGK+BK 
NGK 
BK 132,7 
93,0 
39,7 132,1 
92,8 
39,3 35,5 
29,1 
6,5 95,5 
62.7 
32.8 95,5 
62.7 
32.8 1.0 
1,0 65,1 
45,7 
19,4 42,3 
25,3 
17,0 16,6 
16,6 6,2 
3,8(: 
2,4 
9. Restituties aan 
de Lid-Staten 
9.1. 10% van de 
eigen 
middelen 
9.2. Specifieke 
maatregelen NGK 
NGK 
NGK 1 167,6 
802,5 
365,1 1 241,4 
802,5 
438,9 1 095,4 
736,2 
359,2 143,0 — 143,0 
66,3 — 66,3 
76,7 — 76,7 3,0 
3,0 127,0 
55,0 
72,0 127,0 
55,0 
72,0 0,0 
0,0 
10. Voorzieningen 
en reserve NGK+BK 
NGK 
BK 56.7 
42,9 
13.8 
Totaal Niet-gesplitste 
kredieten 
Betalings­
kredieten 
Kredieten voor 
betalingen NGK 
BK 
NGK+BK 14 199,1 
1 983,4 
16 182,5 14 242,1 (2) 
1 991,2 (1) 
(1) (2) 
16 233,3 13 482,3 
1 384,4 
14 866,7( 501,6 0,5 502,1 
606,3 — 606,3 
1 107,9 0,5 1 108,4 257,6 
0,6 
258,3 810,2 
1 056,9(' 
1 867,1(4) 468,6 
953,8 
1422,4 321,8 
7,5 
329,4 19,7(! 
95,6 
115,3(5) 
(1) Inclusief 12,1 MERE aan bijkomende ontvangsten uit hoofde van dienstverrichtingen voor rekening van derden. 
(2) Inclusief een „overschrijving" van 38,8 MERE uit overdrachten van 1979. 
(3) De betalingen tussen de Instellingen onderling zijn niet in mindering gebracht op de totale betalingen. 
(4) Na een „overschrijving" van 38,8 MERE naar de voor 1980 uitgetrokken bedragen voor „Financiële steun". 
(5) inclusief aanpassingen van saldi van vastleggingen als gevolg van koersschommelingen van de ERE: 8,2 MERE voor „EOGFL-Oriëntatie en 0,8 MERE 
voor „Overige sectoren" (Hfdst. 59). 
184 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Diagram nr. 4 
8. Effectieve eigen middelen in 1980 
(Overzicht van de basisgegevens, zie tabel I (B)) 
A. Effectieve eigen middelen in 1980 — 
naar soort 
waarvan BTW-saldo 1979 en 
aanpassingen van de financiële 
bijdragen 1979: 261,0 MERE 
o 
UJ er 
UJ 
2 
| c S UJ cc 
O O 3 
O) 
0 Totaal eigen middelen: 15 262,6 MERE B. Effectieve eigen middelen in 1980 — per Lid-Staat en per soort 
(in MERE en in % van het totaal der eigen middelen) 
Ui (T 
O) O «1 
® i 
1% 1 = % <D * O) 
O 2 13 X3 UJ er 
UK £ 
CM 
0> 
UJ er 
£ n 
cd 
UJ s? 
cc tM 
UJ «D 
2 UJ <D £E N UJ r-CM 5 
»_ m 
cd c*> O) 
NL o> 
UJ 
cc UJ 
2 
DK o 
UJ 
tr 
UJ 
2 
co cc UJ 
5 
<o 
IRL 
32,2 C. Aandeel van de Lid-Staten in elke soort van eigen middelen 
30,5 
24,1 BTW 
(in % van het totaal van ,.BTW") 
D F UK I NL B DK IRL L 
26,1 
24,7 
15.3 LandbouwheHingen 
(In % var het totaal van Jandbouwheffingen") 
14,5 
12,6 
6,0 
0,5 0.3 0.0 
UK I NL D B F DK IRL L Douanerechten 
(in % van het totaal van „douanerechten" 
15,2 
10,8 
D UK F I NL B DK IRL L 
28,0 
Bijdragen suiker en isoglucose 
(in % van het totaal van „bijdragen 
suiker en isoglucose") 
11,7 
8,7 
6,9 5,8 
1.0 
F D I NL UK B DK IRL 
31.12.81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 185 
Diagram nr. 5 
9. Gebruik van de in 1980 beschikbare kredieten, per sector 
Toelichting: 
Definitieve kredieten voor de sector (in MERE) 
% J in 1980 aangegane vastleggingen (in % van de definitieve kredieten) 
r*i in 1980 verrichte betalingen (In % van de definitieve kredieten) 
I Bij afsluiting van het dienstjaar 1980 resterende vastleggingskredieten, die beschikbaar zijn voor 1981 
I Overdrachten van rechtswege en niet-automatische overdrachten naar 1981 
I Annuleringen 
I. Gebruik van de in 1980 beschikbare kredieten voor vastleggingen: 
(zie tabel II, kolommen 3 t/m 8) 
Vastleggingskredieten Sector Niet-gesplitste kredieten 
646.9 MERE 91,9% 
1 021,9 MERE 99,3% 
1 227,9 MERE 529,0 MERE 92,7 % 
r 489.0 MERE «9,8 % 
75,4 % 
58,6 MERE 
48.6 % 1. Huishoudelijke 
uitgaven 
2. EOGFL-Garantie 
3. EOGFL-Orientatie 
4. Sociaal Fonds 
5. Regionaal Fonds 
6. Onderzoek, inves-
tering en energie 
7. Ontwikkelings­
samenwerking 
8. Overige sectoren 
9. Restitutie aan 
de Lid-Staten 93,4 % 898.9 MERE 
98.4 % 
11 505,2 MERE 
g 1.8 MERE (vastleggingen: 100 %) 
| 506,5 MERE 
95,6 MERE 
99.8 % ll 241.4 MERE 
II. Gebruik van de kredieten voor betalingen van de begroting 1980: 
(zie tabel III, kolommen 3 t/m 8) 
Betalingskredieten Sector Niet-gesplitste kredieten 
320.0 MERE 88.8 % 
700.7 MERE 71,6% 
M I 
403,0 MERE I 96.2% 
363,9 MERE^^U7ÜT% 
164.3 MERE 
39,3 MERE 1. Huishoudelijke 
uitgaven 
EOGFL-Garantie 
EOGFL-Oriëntatie 
Sociaal Fonds 
Regionaal Fonds 
Onderzoek, inves-
tering en energie 
Ontwikkelings­
samenwerking •^•1 7 Ontwi 
UBS samei 
ERE II 8 Overi* 
^ 9 Restitutie aan 
16,5 % de Lid-Staten Overige sectoren 85.9 % 898.5 MERE 
98.3 % 
11 505,2 MERE 
O 1.8 MERE (betalingen: 11,1 %) 
| 502,5 MERE 55.6 % 
92,8 MERE 
88.2 % TH 241.4 MERE 
III. Gebruik van de van 1979 overgedragen kredieten voor betalingen: 
(zie tabel III, kolommen 9 t/m 12) 
Betalingskredieten Sector Niet-gesplitste kredieten 
213,0 MERE I 91,7 % 
233,2 MERE 
339,0 MERE 100% 
100 % 1. Huishoudelijke 
uitgaven il 
2. EOGFL-Garantie 
110.6 MERE 
141.7 MERE I EOGFL-Orientatie 
Sociaal Fonds 
Regionaal Fonds 
Onderzoek, inves­
tering en energie 
Ontwikkelings­
samenwerking 
19.4 MERE I 8 Overige sectoren 
9. Restitutie aan 
87.6 % de Lid-Staten 54.9 MERE 
% 435.4 MERE 
0,7 MERE (betalingen: 95,3 %) 
39,2 '4 146,4 MERE 
45,7 MERE 
00 % 127,0 MERE 
186 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31.12.81 
Diagram nr. 6 
10. Geconsolideerde jaarrekening en vaststelling van het saldo van het dienstjaar 1980 
(Toepassing van artikel 15 van Verordening (EGKS, EEG, Euratom) 2891/77 van de Raad) 
Ontvangsten: 
Voor de financiering van 
hel dienstjaar 1980 elfecliel 
beschikbare middelen 
Totaal: 
16 057,6 MERE Uitgaven: 
Gebruik van de voor de 
financiering van het dienstjaar 
1980 beschikbare middelen 
Totaal: 
16 057,6 MERE 
(4) Annuleringen van over­
drachten van 1979 
(zie tabel III, kolom 12) 115,3 MERE 82,5 MERE 
(7) Op de begroting van 1981 
op te nemen saldo van 
het dienstjaar 1980 
(3) Overdrachten van 1979, 
..overgeschreven" naar 
het dienstjaar 1980 
(zie tabel III, 
voetnoten 2 en 4) 38.8 MERE 
(2) Overige effectieve 
ontvangsten; 
waaronder het saldo 
van het dienstjaar 1979: 
458,6 MERE 
(zie tabel l-A) 640,8 MERE 
Saldo van 1979 1 108.4 MERE 
(6) Naar het dienstjaar 1981 
overgedragen kredieten 
voor betalingen van 1980 
(zie tabel III. kolom 7) 
BTW-saldo van 1979 en 
aanpassingen van de 
financiële bijdragen 
1979 ?6Ttrra 
(1) Totaal effectieve 
eigen middelen: 
15 262,6 MERE 
(zie tabel l-A) BTW 1980: 
7 093,5 MERE 
Landbouwheffingen 
1 535,4 MERE 
Douanerechten: 
5 905,8 MERE i 
A 14 866.7 MERE 
/ 5| 
© ^ 
(5) In 1980 verrichte 
betalingen ten laste van 
kredieten van het 
dienstjaar 1980 
(zie tabel III, kolom 4) 
NB. 
Het resultaat van het dienstjaar 1980. is gedefinieerd als (1) + (2) - (5) - (6), en beloopt — 71.6 MERE 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 187 
Diagram nr. 7 
NB. 11. In 1980 verrichte betalingen, per sector en per ontvangende Lid-Staat 
In 1980 verrichte betalingen - betalingen ten laste van kredieten voor 1980 + betalingen ten laste van overdrachten van 1979 
A) Per sector: 
(voor gedetailleerde cijfers 
zie tabel III. kolom 13) 1. Huishoudelijke uitgaven 
(alle Instellingen) 
6. Onderzoek, investering en energie 
—7. Ontwikkelingssamenwerking 
8. Overige sectoren 
Totaal der 
betalingen: 
16 289,1 
MERE 820.5 MERE (5.0%) 
290,2 MERE (1,8%) 
508,8 MERE (3,1 %) 
77,8 MERE (0,5%) 
B) Betalingen aan de Lid-Staten: 
(voor meer gedetailleerde gegevens zie grafiek 8 en 9 en tabel VI). 
Restituties aan 
de Lid-Staten Betalingen aan de Lid-Staten: 
9. Restituties aan de 
Lid-Staten 1 222,4 MERE (7,5 %) 
5 Regionaal Fonds 726,7 MERE (4.5%) 
4 Sociaal Fonds 735,2 MERE (4,5%) 
3. EOGFL-Oriëntatie 601,3 MERE (3,7%) 
2. EOGFL-Garantie 11 306,2 MERE (69.4 %) 
Totaal 14 591,8 MERE (89,8 %) 
Voor de verdeling van deze betalingen over 
de Lid-Staten zie hieronder. 
Structuurverbe­
teringsfondsen 
EOGFL-Garantie 
Sector O F 1 NL B L UK IRL DK EUR 9 
EOGFL-Garantie (') 2 454,4 2 829,7 1 828,1 1 545,0 571.7 11.6 885,2 564,6 615,8 11 306,1 (') 
Structuurfondsen 273,1 428.9 541,0 39,2 44.0 2.4 498,8 187,2 48.6 2 063,2 
Restituties aan 
de Lid-Staten 212.7 113,8 241.4 82,9 61,5 0.5 419.2 74,7 15,7 1 222,4 
Totaal 2 940,2 3 372,4 2 610,5 1 667,1 677,2 14,5 1 803,2 826,5 680.1 14 591,7 (*) 
(') De hier aangegeven betalingen uit hoofde van het EOGFL-Garantie omvatten aangepaste monetaire compenserende bedragen" (zie overeen­
komstige verklaring in grafiek nr 8, D, voetnoot 2) 
(2) Dit totaal omvat niet die betalingen van 0,1 MERE die verricht zijn ten behoeve van begunstigden die geen specifiek gemeenschapskarakter heb­
ben 
188 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Diagram nr. 8 
12. EOGFL-Garantie: In 1980 verrichte betalingen, per produkt en per begunstigde Lid-Staat 
A. In 1980 verrichte betalingen, per produkt: 
? O 
CM 
T 
UJ 
11 
UJ 
O 
cg 
in r-
T 
r O JÉ 3 
T3 O 
a 
a> > 
N * - ~ 
«O y-
C co 
UJ 
tr UJ 
5 
C~7 CO 
UJ fs.' rr co UJ CO 
5 ~ 
o E 
o> UJ a: UJ 
5 
co 
UJ 
er UJ 
5 5 
o 
c 
© 
O 
Totaal: 11 306.2 MERE * -
tr UJ 
5 UJ a: CD 
UJ 
CE UJ In 1980 verrichte betalingen, per begunstigde Lid-Staat: 
(inclusief de aangepaste MCB's - zie D. voetnoot 2) 
Tevens zijn voor iedere Lid-Staat de 
voornaamste produkten aangegeven 
UJ cc 
5 
o Verklaring: 
- voor de met elk produkt 
overeenkomende kleur, zie A] 
-1 l resterende produkten 
UJ tr: UJ 
5 
NL 5? £ 1 O 
IO ui IO 
UJ UJ UJ 5 cc a: a: 0s 
UJ UJ UJ 
2 5 Ö 
CO K co UJ IO *-
s CE 
CD ir> in UJ 
5 
CO 
m: C. Percentage van de door de Lid-Staten in 1980 ontvangen betalingen uit hooide 
van de voornaamste produkten: 42 9 
27.4 Zuivelprodukten 
(in % van hel totaal „zuivelprodukten") 
22." 20.Ï 
8 3 " 6.4 , 4 
| | | 0,2 -0.0 Granen en rijst 
(in % van het totaal 
„granen en rijst") 
19,3 
14,0 
8.0 7.0 
5'4 3,3 
1 0.1 0.0 
I I 
78.5 D NL F UK DK B IRL L I 
Groenten en (ruit 
(in % van het totaal,,groenten en fruit") 
1.3 0.3 0.1 0.0 
F D NL B UK DK IRL ' 3 o,7 0,6 Rund-, kalts- en varkensvlees 
(In % van het totaal „rund-, kalts-
en varkensvlees") 
20.1 
•7 8.3 7.8 
F D I UK B NL DK IRL L 
48.6 
Oliën en vetten 
(in % van het totaal .oliSn en vetten") D F IRL I NL DK UK B 
42.5 
Suiker 
(in % van het totaal „suiker") 
I D F UK NL DK B F D B NL I UK DK IRL 
O. Staat van de in 1980 verrichte betalingen, per begunstigde Lid-Staat en per produkt 
(in MERE) 
1 id-Staat 
Produkt ~ D F 
' NL B L UK IRL DK EUR 9 
2.1. Granen en rijst 330,9 737,8 241,3 93,3 120,8 0,3 136.9 1.6 56.1 1 719,0 
2.2. Zuivelprodukten 1 299,2 992,4 - 1,1 1 079,8 305,7 11.0 395,2 304,3 365,6 4 752,0 
2.3. Oliën en vetten 139.4 135,7 334,0 8,8 4.0 — 60,2 — 5,1 687,2' ' 
2.4. Suiker 132.8 244,8 35,6 40,7 63,4 — 34.4 6.8 16,6 575,2 
2.5. Rund-, kalts- en varkensvl. 330,4 296,6 213,9 144,0 22,3 — 115,9 233,1 122,8 1 479,0 
2 6 Groenten en fruit 26.8 97,1 539,4 12.7 8,7 — 1,8 0,1 0,7 687,3 
2.7. Wijn 0,3 163,0 136,2 — 0,0 — — — 299,5 
2.8. Tabak 21.6 91,6 191,9 0.0 4.2 — — — 0,0 309,3 
2.9 Overige produkten 58.1 110,9 32,7 97,4 25.4 0,1 106,7 18.8 48.9 499,0 
2.10. Agro-monetaire a 114.9 -40,2 104,2 68.3 17,2 0.2 34,1 -0,1 298,6 
maatregelen (') |b] [144,7] 118,8) I- 14,01 [98.2] [27,3] [0,2] [- 17.2] [20,0] [20.5] [298,6] 
Totaal (met aangepaste MCB's) (* 2 454,4 2 829.7 1 828,1 1 545.0 571,7 11.8 885,2 564,6 815,8 11 306,1 (') 
(') Niet inbegrepen betalingen ten belope van 0.1 MERE ten gunste van mei-communautaire begunstigde landen 
(') De agro monetaire maatregelen worden in deze tabel op twee manieren weergegeven a - inclusief de aangepaste monetaire compenserende bedragen |MC8 sl [b] - mclusiel de nietaangepaste 
MCB s Het verschil tussen die beide begrippen vloeit voort uit de toepassing van artikel 2 bis van de Verordening van de Raad (EEG) 974/71. op grond waarvan exporterende Lid-Staten zett rechtstreeks 
de MCB s betalen, die verschuldigd zi|n bij de invoer in sommige imponerende Lid-Staten De aanpassing bestaat m het toekennen aan laatstgenoemde landen van de bedragen die te hunnen laste komen 
31.12.81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 189 
Diagram nr. 9 
13. Structuurverbeteringslondsen: in 1980 aangegane vastleggingen en verrichte betalingen, 
per ontvangende Lid-Staat 
NB: 
Voor de structuurverbeteringsfondsen (EOGFL-Oriöntatie, Sociaal Fonds. Regio­
naal Fonds) worden gesplitste kredieten toegewezen ('). die zowel vastleggings­
als betahngskredieten omvatten, met verschillende financiële gevolgen (zie para­
graaf 1.7.). De in 1980 aangegane vastleggingen hebben betrekking op meerjari­
ge projecten, die worden gefinancierd in 1980 en volgende jaren; de in 1980 ver­
richte betalingen hebben betrekking op vastleggingen die in 1980 en voorgaande 
jaren zijn aangegaan. 
(') Met als enige uitzondering dat overdrachten van het EOGFL-Orientatie uit 
voorgaande jaren tevens niet-gesplitste kredieten omvatten. 
5. Regionaal Fonds 
4. Sociaal Fonds 
3. EOGFL-Orientatie -« 
DK EUR 9 
3. EOGFL-Orientatie: 
(a) Vastlegginen (») 
(b) Betalingen 99,2 
142,2 152,6 
133,4 167,3 
97,5 22,1 
26,4 14,7 
25,3 0.6 
1.0 98.2 
105.9 49,0 
45,1 20,8 
24.5 624,5 (») 
801,3 
4. Sociaal Fonds: 
(a) Vastleggingen 
(b) Betalingen 113,2 
80.5 196,7 
195,8 316.4 
194,4 18.6 
5,1 31.4 
12,1 1.1 
0.4 237,7 
159.7 80,5 
72,5 19,4 
14,7 1 014.9 
735.2 
5. Regionaal Fonds 
(a) Vastleggingen 
(b) Betalingen 69,0 
50,4 194,8 
99,7 473,9 
249,1 22.3 
7.7 11,6 
6.6 0,5 
1.0 276,8 
233.2 76,9 
69,6 12,0 
9.4 1 137,8 
726,7 
Totaal 
(a) Vastleggingen 
(b) Betalingen 281,4 
(10,1 %) 
273.1 
(13,2%) 544 1 
(19.6%) 
428,9 
(20,8 %) 957,6 
(34,5 %) 
541,0 
(26,2 %) 63,0 
(2.2 %) 
39,2 
(1,9%) 57.7 
(2.1 %) 
44.0 
(2,1 %) 2,2 
(0,1 %) 
2.4 
(0,1 %) 812,7 
(22.1 %) 
498,8 
(24,2 %) 206,4 
(7.4 %) 
187,2 
(9.1 %) 52,2 
(1,9%) 
48,6 
(2,4%) 2 777,2 
(100%) 
2 083,2 
(100 %) UJ 
s Ui 
2 
(2) Ten opzichte van de vastleggingen weergegeven in tabel II kolom 4 (594.6 MEREI werd bij de hier aangegeven bedragen rekening gehouden met 
29,9 MERE opnieuw aangewend overeenkomstig artikel 2 van verordening (EEG) 3171/75 (zie noot 2 bij tabel II) 
190 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Tabel tv 14. Gebruik van de kredieten voor betalingen voor de periode 1973 t/m 1980 
(voornaamste sectoren) 
1. Kredieten voor het dienstjaar II. Overdrachten van het voorgaande dienstjaar III. 
ra ® _ 
C O) TJ C 
"O CT Q) 
O) c N O) 
c Q) :=» c 
21 ® E O) C O) 
0) CO C 0) 
CD CO 0) -Q 
Definitieve 
kredieten (na bijkomende ontvangsten en overschrijvingen c 
O) 
o> 
c 
ra 
0) 
ffl c 
a> 
c. u © ra 
ra „ -a ra 
"2^ 0 « 
iSfi O C > TJ c 
a> u> c 
a> 
3 C 
C 
< c 
® c 
0 01 
a é| 
E § :c O M r* 
Z c 0 O -Z* co c (1) 
01 
ra 
05 m C 
O 
0 _ 0) co 5 © "o co 
S 'm 
5 3SI O C > T3 c 
O) O) c 
fc 3 C C= < Jaarlijkse 
betalingen 
totaal 
(1) (2) (3) (4) (5)= 
(2)—(3)—(4) (6) (7) (8) (9)= 
(6)—(7)—(8) (10)= 
(3)+(7) gemene igroting totaal — 1973 
1974 
1975 
1976 
1977 LIJ CC 
2 5 134,5 
5 225,0 
6 268,3 
8 470,6 
9 584,3 5 134,5 
5 225,0 
6 268,3 
8 470,6 
9 584,3 3 533,9 
3 440,4 
5 004,7 
6 257,2 
7 227,3 1 402,4 
1 687,6 
1 238,2 
1 986,7 
1 670,5 198,1 
97,0 
25,4 
226,7 
686,5 1 330,1 
1 980,3 
2 322,9 
2 123,8 
2 787,4 470,7 
1 076,0 
1 406,6 
1 030,4 
1 477,6 577,9 
635.3 
885.6 
800.7 
894.4 281,6 
269,0 
30,7 
292,7 
415,3 4 004,6 
4 516,4 
6411,2 
7 287,6 
8 704,9. 
<•0 | 1978 
1979 
1980 LU CC LU 
5 12 362,7 
14 447,0 
16 182,5 12 377,5 
14 488,30 
16 233,3(7) 10 733,8 
12 925,3 
14 866,7 1 527,7 
1 450,7 
1 108,4 115,9 
112,4 
258,3 2 007,0 
2 098,9(2) 
1 867,1(8) 1 239,2 
1 441,8 
1 422,4 601,2 
457,9 
329,4 166,6 
199.2 
115.3 11 973,1 
14 367,1 
16 289,1 
J 0) u. ~ 
O c 
O 2 ui ra 1973 
1974 
1975 
1976 
1977 LU CC 
2 3 806,5 
3 513,1 
4 240,5 
5 877,7 
7 101,6 3 833,2 
3 443,6 
4 336,3 
5 835,3 
7 103,1 2 978,3 
2 641,8 
4 003,5 
5 040,8 
5 571,0 854.8 
797,0 
332.9 
677,7 
1 022,8 0,0 
4,7 
116,7 
509,4 410,3 
854.8 
827,3(3) 
332.9 
677,7 195,9 
636,0 
818,0 
324,2 
595,9 -214,4 
218,8 
9,4 
8,6 
81,9 3 174,2 
3 277,9 
4 821,5 
5 365,0 
6 166,8 
. O 01 1978 
1979 
1980 UJ CC Lil 
5 8 695,3 
10 404,1 
11 507,5 8 679,3 
10 404,1 
11 505,2 8 648,8 
10 404,1 
11 306,2 30,4 
8,7 190,3 633,8 
30,4 629,8 
30,4 
ï 4,0 9 278,6 
10 434,5 
11 306,2 
1973 350,0 350,0 4,8 178,0 167,2 716,0 118,9 577,9 19,1 123.7 
1974 LU 325,0 325,0 18,0 245,6 61,5 755,9 110,4 635,3(") 10,2 128,4 
Ji .2 1975 CC 325,0 262,5 38,4 223,8 0,3 880,9(4) 145,9 730,8 4,2 184,3 
« 2 1976 2 325,0 325,0 67,4 257,6 0,0 954,6 150,8 800,7 3,1 218,2 
O c 
UJ ;2> 1977 157,8 157,8 79,9 77,9 — 1 058,3 216,8 838,7 2,8 296,7 
W° 1978 UJ 423,5 444,5 141,8 302,7 — 801,2 181,8 571,9 47,5 323,6 
1979 cc LU 319,6 304,2 91,2 213,0 — 858,6(5) 312,2 435,4 111,1 403,4 
1980 308,7 320,0 284,1 35,9 — 648,4 317,3 305,2 25,9 601,3 
1973 283,0 283,0 21,0 262,0 0,0 42,7 29,0 — 13,7 49,9 
Tl 1974 327,8 327,8 10,1 315,2 2,5 262,0 227,4 — 34,6 237,5 
O 1975 CC 366,1 366,1 8,0 354,0 4,2 284,9(6) 128,3 154,8 1,7 136,3 
1976 2 441,0 443,0 10,2 429,2 3,6 508,8 246,1 — 262,7 256,3 
ro 1977 172,4 172,4 115,4 57,1 — 429,2 201,5 — 227,7 316,9 
O 1978 UJ 538,8 538,8 239,3 299,5 — 45,5 45,5 — — 284,8 
1979 cc UJ 502,5 530,0 296,8 233,2 — 299,5 298,8 — 0,7 595,7 
1980 2 700,7 700,7 502,0 198,7 — 233,2 233,2 — — 735,2 
i s s fc-E ? •Q a) a> 
O a> ® 
col 1973 
1974 
1975 
1976 
1977 
1978 
1979 
1980 
1973 
1974 
1975 
1976 
1977 
1978 
1979 
1980 — — — - - - - - - — 
150,0 150,0 90,7 59,3 — — 90,7 
300,0 300,0 218,0 82,0 — 59,3 59,3 — — 277,3 
400,0 400,0 290,5 109,5 — 82,0 82,0 — — 372,5 
525,0 525,0 171,8 353,2 — 83,1 83,1 — — 254,9 
499,0 499,0 160,0 339,0 — 353,1 353,2 — — 513,1 
403,0 403,0 387,7 15,3 — 339,0 339,0 — — 726,7 
74,7 74,7 60,8 9,1 4,8 12,3 11,5 0,8 72,3 
109,1 110,6 69,7 39,2 1,7 9,1 8,0 — 1,1 77,7 
121,0 126,2 77,9 46,9 1,4 39,2 38,4 — 0,8 116,3 
165,2 165,2 84,1 63,4 17,7 46,9 34,0 — 12,9 118,1 
217,3 214,9 106,0 101,8 7,1 63,4 37,3 — 26,1 143,2 
235,3 271,1 123,5 146,9 0,6 103,3 68,2 — 35,1 191,7 
246,9 267,9 141,9 125,6 0,4 146,9 112,0 — 34,9 253,9 
353,6 365,7 188,0 177,1 0,6 111,3 102,2 7,5 1,5 290,2 7. Ontwikkelings­
samenwerking 1973 
1974 
1975 
1976 
1977 UJ cc :> 111,1 
282,7 
288,1 
301,4 
255,2 61,1 
325,6 
252,8 
320.3 
257.4 52,8 
16018 
171,5 
57.5 
70.6 8,1 
163,5 
81,0 
214,9 
179,9 0,3 
1,2 
0,3 
47,9 
6,9 82,8 
8,1 
163,5 
81,0 
214,9 52,0 
7,9 
152,7 
79,3 
145,3 — 30,8 
0,2 
10,8 
1,7 
69,5 104,8 
168.7 
324,2 
136.8 
215.9 7. Ontwikkelings­
samenwerking 1978 
1979 
1980 UJ cc UJ 
2 380,6 
494,9 
620,4 381,7 
541,6(1) 
666,8(7) 138,5 
230.7 
295.8 240,8 
308,1 
366,8 2,4 
2,8 
4,2 184,5 
210,80 
288,1 126,7 
174,7 
213,0 -57,8 
36,1 
75,1 265,2 
405,4 
508,8 
(1) Inclusief een „overschrijving" van 30,0 MERE afkomstig van overdrachten van 1978 „Ontwikkelingssamenwerking". 
(2) Na een „overschrijving" van 30,0 MERE naar de kredieten voor 1979 „Ontwikkelingssamenwerking". 
(3) Inclusief een overschrijving ten laste van overdrachten van 30,3 MRE uit het Sociaal Fonds. 
(4) Deze cijfers zijn gecorrigeerd ten opzichte van de jaarrekening om een bedrag van 0,9 MRE (post 8200) te kunnen verdisconteren, dat in 1974 in feite niet 
werd geannuleerd, doch overgedragen naar 1975. 
(5) Na aftrek van 16,0 MERE (hfdst. 87), welk bedrag in 1979 verschijnt onder „overige sectoren". 
(6) Na een overschrijving van 30,3 MRE naar het EOGFL-Garantie. 
(7) inclusief een „overschrijving" van 38,8 MERE afkomstig van overdrachten van 1979. 
(8) Na een „overschrijving" van 38,8 MERE naar de kredieten 1980 „Ontwikkelingssamenwerking". 
(9) Inclusief sinds 1978 correcties van de saldi van de vastleggingen in verband met de schommelingen van de ERE-koersen betreffende de kredieten van 
voor 1977 van het EOGFL-Oriëntatie en de kredieten van 1976 voor hulp aan Friuli. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 191 
Diagram nr. 10 
15. Gebruikspercentages van de kredieten voor betalingen voor de periode 1973 t/m 1980 
(voornaamste sectoren) 
Overdrachten 
naar hel Annu-
Betalingen volgende jaar leringen 
<%) <%) <%> 
M Toelichting: 
Is 8 
II? I. Kredieten voor het dienstjaar 
(definitieve kredieten 100%) II. Overdrachten van het voorgaande dienstjaar 
(overgedragen kredieten 100 %) 
Zie voor basiscijfers Tabel IV 
19/3 68.8 % 27,3 % • 1973 35.4% tm 
1974 65.8 % 32,3 % 1974 54,3 % 32,1 % 
1975 79,8 % | 19,8 % 1975 60,6 % 38,1 % 
1976 73.9 % 23,5 % 1976 48,5 % 37.7% J 
1977 75.4 % I 17 4% • 1977 53,0 % I 32,1% • 
1978 86,7 % 112.3 % 1978 61,7% 30.0 % 
1979 89,2 % 10.0 %B 1979 68,7 % 21.8% 
1980 91.6% 6,8 %k I 1980 76.2 % I 17.6% 1 
1973 
1974 
a> 1975 
c 1976 n 
« 1977 
CJ 1978 
1979 
1980 
j.ï 
of 
2? 
ei O 1973 
1974 
1975 
1976 
1977 
1978 
1979 
1980 77,7 % ; 22,3% 
76,7 % 23,1 % 
92.3 % 7.7 %| 
86.4 % |11,6°/J 
78,4 % 114,4 %H 
99,6 % 0,4 % | 
100 % 
98,3% 0.1 % 1 
• 5.5 % 75,6 % 
14.6% || 85,3 % 
20.7 % I 79.3 % 
50.6 % 49,4 % 
31.9 % 68.1 % 
30.0 % I 70,0 % 
88.8 % |11,2% 1973 
1974 74.4 % 
1975 98.9% 
1976 97,4 % 
1977 87.9 % HUH 
1978 99.4 % 
1979 100 % 
1980 geen overdrachten van 1979 
1973 
1974 14.6 %• 84,0 % 
1975 16,5%" 83.0 % 
1976 15,8 % 1 83.9 % 
1977 20.5 % 79.3 % 
1978 22,7 % 71.4% 
1979 36,4 % 50.7 % 
1980 48,9 % L 47,1 % 
™ •» 
li 1973 
1974 3.1 % 96.2 % 
1975 I 2.2% 96.7 % 
1976 -1 2.3% 96.9 % 
1977 66, 9 % 33,1 % 
1978 44.4 % 55,6 % 
1979 56,0 % 44,0 % 
1980 71.6% 28,4% 67.9 % 973 
86.8 % 
975 45 0 % 
48.4 % 
•*6.9 % 
'00 % 1978 
99 8 % 
• 
o -S 
ui 1975 
1976 
1977 
1978 
1979 
1980 60.5 % I- 39.5 % 
72.7 % I 27.3 % 1976 100% 
72,6 % 27,4 % 1977 100% 
1978 100 % 
32.1 % 67,9 % 1979 100% 
92,6 % 3.8 %l 1980 100 % 
•S c 
•ï -O Ol 0) 
ut 
O > 
<o.S 1973 81,4% 112.2 °/JÊt 
1974 63,0 % I 35,4 % 
1975 61,7 % 37,2 % 
1976 50.9 % 38,4 % 
1977 49.3 % 47,4 % 
1978 45,6 % \ 54,2 % 
1979 53,0 % I 46,9 % 
1980 51.4% L_ 48.4 % 93,5 % 
87.9 % 
98.0 % 
1976 72.5 % 
1977 58.8 % 
66.0 % 978 
76.2 % 
1980 91.8 % 
I] 
II ° Si 1973 86.4 % 
1974 49.4 % 1 
1975 67.8 % 32.0% 
1976 18.0% | % 
1977 27.4 % I 69.9 % 
1978 36,3 % 1 63.1 % 
1979 42,6 % 56.9 % l 
1980 44.4 % _• 55,0 % 1 1973 
1974 
1975 
1976 
1977 
1978 
1979 
1980 62,8 % 
97.5 % 
93.4 % 
97,9 % 
67.6% 
"68,7 % 
82.9 % 
73.9 % 
192 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Tabel V 
16. Beloop van de jaarlijkse betalingen (1), per sector (1973 t/m 1980) 
—Jaar 
Sector 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979 1980 —Jaar 
Sector MRE % MRE % MRE % MRE % MRE % MERE % MERE % MERE % 
1. Huishoudelijke 
uitgaven 
1.1. Commissie 
1.2. Parlement 
1.3. Raad 
1.4. Hof van Justitie 
1.5. Rekenkamer 239,4 6,0 
183,8 4,6 
22,6 0,6 
27,6 0,7 
5,4 0,1 336,7 7,5 
262,2 5,8 
30,7 0,7 
36,5 0,8 
7,2 0,2 375,0 5,8 
282,7 4,4 
38,9 0,6 
45,2 0,7 
8,1 0,1 419,7 5,8 
313,9 4,4 
44,6 0,6 
52,0 0,7 
9,2 0,1 497,0 5,7 
366,5 4,2 
58,5 0,7 
61,0 0,7 
10,7 0,1 
0,3 0,0 676,7 5,7 
492,0 4,1 
84,1 0,7 
79,0 0,7 
14,7 0,1 
7,0 0,1 772,9 5,4 
551,9 3,8 
109,0 0,8 
86,5 0,6 
16,3 0,1 
9,2 0,1 820,5 5,0 
562,1 3,4 
133,8 0,8 
94,5 0,6 
19,3 0,1 
10,8 0,1 
2. EOGFL-Garantie 
2.1. Granen en 
rijst 
2.2. Zuivel-
produkten 
2.3. Oliën en 
vetten 
2.4. Suiker 
2.5. Rund-, kalfs-
en varkensvlees 
2.6. Groenten en 
fruit 
2.7. Wijn 
2.8. Tabak 
2.9. Overige 
produkten 
2.10. Agro-monetaire 
maatregelen 3174,2 79,3 
846,6 21,1 
1 508,3 37,7 
49,4 1,2 
127.5 3,2 
103,0 2,6 
6,5 0,2 
3,1 0,1 
57,3 1,4 
67,9 1,7 
404.6 10,1 3 277,9 72,6 
475.3 10,5 
1 251,7 27,7 
289.5 6,4 
108.4 2,4 
371,9 8,3 
51,6 1,1 
49,8 1,1 
133.6 3,0 
67,6 1,5 
478.5 10,6 4 821,5 75,2 
697.8 10,9 
1 116,0 17,4 
333,4 5,2 
301.9 4,7 
1 051,7 16,4 
79,2 1,2 
111,4 1,7 
210,0 3,3 
96,7 1,5 
823,4 12,9 5 365,0 73,6 
631,0 8,6 
2 052,6 28,2 
307,0 4,2 
234,7 3,2 
691.7 9,5 
144.8 2,0 
62,1 0,9 
213,3 2,9 
163,2 2,2 
864,6 11,9 6 166,8 70,9 
425.3 4,9 
2 603,9 29,9 
98,8 1,1 
536,7 6,2 
396.4 4,5 
199.6 2,3 
187.7 2,2 
241,0 2,8 
205.8 2,4 
1 271,6 14,6 9 278,6 77,5 
1 196,6 10,0 
3 381,6 28,3 
543.1 4,5 
770.2 6,4 
661.7 5,5 
227,4 1,9 
89,0 0,8 
313.8 2,6. 
315,6 2,6 
1 779,6 14,9 10 434,5 72,6 
1 608,3 11,2 
4 521,4 31,5 
606.3 4,2 
939.8 6,5 
852,1 5,9 
441,5 3,1 
61,3 0,4 
225,5 1,6 
468.9 3,3 
709.4 4,9 11 306,2 69,4 
1 719,0 10,6 
4 752,0 29,2 
687,3 4,2 
575.2 3,5 
1 479,0 9,1 
687.3 4,2 
299.5 1,8 
309,3 1,9 
499,0 3,1 
298.6 1,8 
3. EOGFL-Oriëntatie 123,7 3,1 128,4 2,8 184,3 2,9 218,2 3,0 296,7 3,4 323,6 2,7 403,4 2,8 601,3 3,7 
4. Sociaal Fonds 49,9 1,2 237,5 5,3 136,3 2,1 256,3 3,5 316,9 3,6 284,8 2,4 595,7 4,1 735,2 4,5 
5. Regionaal Fonds — — — — 90,7 1,4 277,3 3,8 372,5 4,3 254,9 2,1 513,1 3,6 726,7 4,5 
6. Onderzoek, investe­
ring en energie 
6.1. Onderzoek, 
investeringen 
6.2. Energie 72,3 1,8 
72,3 1,8 77,7 1,7 
77,7 1,7 116,3 1,8 
90,8 1,4 
25,5 0,4 118,1 1,6 
102,4 1,4 
15,7 0,2 143,2 1,6 
129,8 1,5 
13,4 0,1 191,7 1,6 
173,1 1,4 
18,6 0,2 253,9 1,8 
225,1 1,6 
28,8 0,2 290,2 1,8 
249,9 1,5 
40,3 0,3 
7. Ontwikkelings­
samenwerking 
7.1. Voedsel­
hulp 
7.2. Financiële steun 104,8 2,6 
104,8 2,6 168,7 3,7 
106,4 2,3 
62,3 1,4 324,2 5,1 
191,8 3,0 
132,4 2,1 136,8 1,9 
116,0 1,6 
20,8 0,3 215,9 2,5 
187,4 2,2 
28,5 0,3 265,2 2,2 
236,0 2,0 
29,2 0,2 405,4 2,8 
259,0 1,8 
146,4 1,0 508,8 3,1 
318,8 1,9 
190,0 1,2 
8. Overige sectoren 3,7 0,1 5,5 0,1 8,8 0,2 23,8 0,3 30,9 0,4 35,5 0,3 88,3 0,6 77,8 0,5 
9. Restituties aan 
de Lid-Staten 
9.1. 10% van de 
eigen middelen 
9.2. Specifieke 
maatregelen 236,5 5,9 
236,5 5,9 284,0 6,3 
284,0 6,3 354,2 5,5 
354,2 5,5 472,3 6,5 
472,3 6,5 665,0 7,6 
665,0 7,6 662,1 5,5 
662,1 5,5 899,9 6,3 
726,6 5,1 
173,3 1,2 1 222,4 7,5 
791,2 4,9 
431,2 2,6 
Totaal (2) 4 004,6 100 4 516,4 100 6 411,2 100 7 287,6 100 8 704,9 100 11 973,1 100 14 367,1 100 16 289,1 100 
(1) Jaarlijkse betalingen = betalingen ten laste van kredieten van het dienstjaar plus betalingen ten laste van overdrachten van het voorgaande dienstjaar. 
(2) Betalingen tussen de instellingen onderling zijn niet in mindering gebracht. 
31.12.81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 193 
Diagram nr. 11 
17. Ontwikkeling van de verhouding tussen de „jaarlijkse betalingen per sector" en het 
„totaal van de jaarlijkse begrotingsbetalingen" (1973 t/m 1980). 
(Voor gedetailleerde cijfers, zie Tabel V) 
10% 
5% 
1 % 
0,5 % Restituties aan de Lid-Staten 
Huishoudelijke uitgaven 
Sociaal Fonds 
Regionaal Fonds 
EOGFL-Oriéntatle 
Ontwikkelings­
samenwerking 
Onderzoek, inves­
tering en energie 
Overige sectoren 
50% 
Melk en zuivel­
producten 
0,5 % 
1977 1978 1979 1980 A. Algemene begroting (alle sectoren): 
Totaal van de jaarlijkse begrotingsbetalingen 100 % 
100% 
50% EOGFl-Garantle 
10% 
5% 1977 1980 
B) EOGFL-Garantie (alle produkten): 
Totaal van de jaarlijkse begrotingsbetalingen 100 % 
100% 
Granen en rijst 
Rund-, kalfs- en 
varkensvlees 
Oliën en vetten 
Groenten en fruit 
Suiker 
Overige produkten 
Tabak 
Wi)n 
Agro-monetaire 
maatregelen 
194 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Tabel VI 
18. Jaarlijkse betalingen aan de Lid-Staten, per sector (1976 t/m 1980) 
NB: 
1. Deze tabel geeft een samenvatting van de jaarlijkse betalingen aan de Lid-Staten voor de voornaamste sectoren. Jaarlijkse betalingen = betalingen ten 
laste van kredieten voor het dienstjaar plus betalingen ten laste van overdrachten van het voorgaande jaar. 
2. Betalingen aan de Lid-Staten uit hoofde van het EOGFL-Garantie worden in de tabel aangegeven rekening houdend met de gecorrigeerde MCB's (zie de 
overeenkomstige verklaring van grafiek nr. 8, D, voetnoot 2). 
Bonds-
rep. 
Duits­
land Frank­
rijk Italië Neder­
land België Luxem­
burg Verenigd 
Konink­
rijk Ierland Dene­
marken EUR 9 
2. EOGFL-Garantie 850,2 1 375,3 876,2 696,1 327,4 8,1 689,4 186,4 355,9 5 365,0 
3. EOGFL-Oriëntatie 49,9 44,7 37,9 14,9 11,1 0,4 43,5 9,3 6,5 218,2 
lil 4. Sociaal Fonds 59,5 29,8 37,6 12,9 9,3 0,0 66,2 11,2 20,0 246.4 (') 
5. Regionaal Fonds 13,3 28,9 112,9 5,4 6,1 0,4 88,3 18,0 4,0 277,3 
(O h» o> 9.1. Restituties van 10 % van 
de eigen middelen 114,9 69,5 82,3 52,1 32,4 0,3 106,8 3,4 10,5 472,3 
Totaal 1 087,8 
(16,5%) 1 548,2 
(23,5 %) 1 146,9 
(17,4 %) 781,4 
(11,9%) 386,3 
(5,9 %) 9,2 
(0,1 %) 994,2 
(15,1 %) 228,3 
(3,5 %) 396,9 
(6,1 %) 6 579,2 (') 
(100 %) 
2. EOGFL-Garantie 1 112,6 1 310,3 785,4 723,9 377,8 8,0 1 020,7 400,1 428,0 6 166,8 
3. EOGFL-Oriëntatie 69,7 59,3 34,3 19,9 16,6 2,2 65,4 14,8 14,5 296,7 
LU 
rr 4. Sociaal Fonds 38,0 35,6 89,6 8,1 6,6 0,0 102,3 26,4 9,7 316,2 (2) 
5 5. Regionaal Fonds 24,9 45,8 149,5 2,8 2,8 0,1 118,6 22,1 5,8 372,5 
r» 9.1. Restituties van 10 % van 
h-o> de eigen middelen 130,1 85,2 130,0 68,5 47,7 0,3 183,1 5,8 14,3 665,0 
Totaal 1 375,3 1 536,2 1 188,8 823,2 451,5 10,6 1 490,1 469,2 472,3 7 817,2 H 
(17,6 %) (19,7 %) (15,2 %) (10,5 %) (5,8 %) (0,1 %) (19,1 %) (6,0 %) (6,0 %) (100%) 
2. EOGFL-Garantie 2 316,1 1 450,9 1 771,5 1 094,9 558,8 23,9 1 153,4 . 341,3 567,8 9 278,6 
3. EOGFL-Oriëntatie 125,1 60,5 31,3 16,3 15,7 1,4 40,5 16,8 16,0 323,6 
cc 4. Sociaal Fonds 52,7 52,2 29,0 14,6 12,0 0,1 89,5 30,9 3,7 284,8 LU 5. Regionaal Fonds 42,2 40,6 78,5 6,5 6,0 0,2 59,0 20,5 1,4 254,9 
9.1. Restituties van 10 % van 
h*. o> de eigen middelen 180,3 90,8 96,1 86,5 51,0 0,3 138,1 5,4 13,6 662,1 
t-
Totaal 2 716,4 1 695,0 2 006,4 1 218,8 643,5 25,9 1 480,5 414,9 602,5 10 804,0 
(25,1 %) (15,7%) (18,6%) (11,3%) (6,0 %) (0,2 %) (13,7%) (3,8 %) (5,6 %) (100 %) 
2. EOGFL-Garantie 2 329,8 2 252,9 1 642,6 1 416,9 756,1 13,6 925,7 457,0 639,9 10 434,5 (3) 
3. EOGFL-Oriëntatie 118,5 99,4 35,1 25,3 17,1 0,6 64,2 28,2 15,1 403,4 
LIJ 
CC 
Lil 4. Sociaal Fonds 61,4 93,7 156,3 11,1 7,8 0,3 201,9 38,8 24,5 595,7 LIJ 
CC 
Lil 5. Regionaal Fonds 46,0 103,6 143,7 8,6 3,1 0,3 165,7 32,9 9,1. 513,1 LIJ 
CC 
Lil 9.1. Restituties van 10 % van 
de eigen middelen 197,5 98,9 96,2 84,9 58,8 0,4 168,6 6,3 14,9 726,6 
K 0> 9.2. Specifieke 
maatregelen — — 92,2 — — — 15,0 66,1 — 173,3 
Totaal 2 753,2 
(21,4%) 2 648,5 
(20,6 %) 2 166,1 
(16,9%) 1 546,8 
(12,0 %) 842,9 
(6,6 %) 15,2 
(0,1 %) 1 541,1 
(12,0%) 629,3 
(4,9 %) 703,5 
(5,5 %) 12 846,6 
(100 %) 
2. EOGFL-Garantie 2 454,4 2 829,7 1 828,1 1 545,0 571,7 11,6 885,2 564,6 615,8 11 306,1 («) 
3. EOGFL-Oriëntatie 142,2 133,4 97,5 26,4 25,3 1,0 105,9 45,1 24,5 601,3 
LU 
CC 
Ui 4. Sociaal Fonds 80,5 195,8 194,4 5,1 12,1 0,4 159,7 72,5 14,7 735,2 LU 
CC 
Ui 5. Regionaal Fonds 50,4 99,7 249,1 7,7 6,6 1,0 233,2 69,6 9,4 726,7 LU 
CC 
Ui 9.1. Restituties van 10 % van 
de eigen middelen 212,7 113,8 106,7 82,9 61,5 0,5 189,8 7,6 15,7 791,2 
CO 
o> 1— 9.2. Specifieke 
maatregelen — — 134,7 — — — 229,4 67,1 — 431,2 
Totaal 2 940,2 
(20,1 %) 3 372,4 
(23,1 %) 2 610,5 
(17,9%) 1 667,1 
(11,4 %) 677,2 
(4,6 %) 14,5 
(0,1 %) 1 803,2 
(12,4%) 826,5 
(5,7 %) 680,1 
(4,7 %) 14 591,7 
(100%) 
(1) Niet inbegrepen de betalingen tot een bedrag van 9,9 MRE (Sociaal Fonds); de vaststelling van de verdeling hiervan per Lid-Staat zou onverantwoord veel 
tijd kosten. 
(2) Niet inbegrepen de betalingen tot een bedrag van 0,7 MRE (Sociaal Fonds); de vaststelling van de verdeling hiervan per Lid-Staat zou onverantwoord veel 
tijd kosten. 
(3) Voor 1979 zijn de jaarlijkse betalingen uit hoofde van het EOGFL-Garantie uitgesplitst op basis van de aan de Lid-Staten betaalde voorschotten. 
(<) Niet inbegrepen de betalingen van 0,1 MERE die verricht zijn ten behoeve van begunstigden die geen specifiek gemeenschapskarakter hebben. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 195 
Tabel VII 
19. Effectieve eigen middelen per Lid-Staat (1973 t/m 1980) 
Aard van de eigen middelen: 
I = douanerechten, landbouwheffingen, bijdragen suiker en isoglucose 
II = BTW, financiële bijdragen 
Jaar 1973 1974 1975 1976 1977 1978 (') 1979 (') 1980 
Lid-Staat^^^ MRE % MRE % MRE % MRE % MRE % MERE % MERE % MERE % 
Bondsrep. 
Duitsland 
I 
II 
Totaal 731.2 
600.3 
1 331,5 29,0 861,4 
554,6 
1 416,0 28,5 992,4 
662,1 
1 654,5 28,1 1 187,0 
920,8 
2 107,8 27,3 1 090,7 
1 028,2 
2 118,9 25,8 1 811,4 
1 716,1 
(A) 3 527,4 29,4 
(B) 3 737,6 31,1 1 996,6 
2 245,6 
(A) 4 242,2 29,5 
(B) 4 407,2 30,7 2 153,5 
2 369,4 
4 523,0 29,6 
Frankrijk 
I 
II 
Totaal 448.7 
686.8 
1 135,5 24,8 562,0 
630,2 
1 192,3 24,0 595,4 
750,6 
1 346,0 22,8 742,4 
909,8 
1 652,2 21,4 707,3 
954,1 
1 661,4 20,3 909,2 
1 275,4 
(A) 2 184,6 18,2 
(B) 2 315,0 19,3 1 003,0 
1 720,4 
(A) 2 723,5 19,0 
(B) 2 886,5 20,1 1 149,6 
1 776,7 
2 926,3 19,2 
Italië 
I 
II 
Totaal 403,5 
468,7 
872,2 19,0 508,0 
405,7 
913,7 18,4 580,6 
449,9 
1 030,5 17,5 934.3 
382.4 
1 316,6 17,1 1 191,5 
176,8 
1 368,3 16,7 954,9 
700,3 
(A) 1 655,1 13,8 
(B) 1 734,5 14,4 953,7 
747,7 
(A) 1701,4 11,8 
(B) 1 793,2 12,5 1 070,6 
858,7 
1 929,3 12,6 
Nederland 
I 
II 
Totaal 280,6 
152,2 
432,8 9,4 297,9 
154,3 
452,2 9,1 403,8 
124,5 
528,3 9,0 586,4 
88,6 
675,0 8,8 564,5 
136,9 
701,5 8,6 872,8 
320,4 
(A) 1 193,2 9,9 
(B) 1 238,1 10,3 836,6 
453,6 
(A) 1 290,2 9,0 
(B) 1 344,1 9,3 811,0 
461,6 
1 272,6 8,3 
België 
I 
II 
Totaal 175,7 
161,6 
337,3 7,4 215.4 
137.5 
352,9 7,1 268,2 
129,3 
397,5 6,7 371,4 
126,6 
498,0 6,5 400,6 
116,9 
517,5 6,3 502,3 
239,8 
(A) 742,1 6,2 
(B) 776,2 6,5 596,3 
329,6 
(A) 925,8 6,4 
(B) 966,5 6,7 612,9 
325,7 
938,5 6,2 
Luxemburg 
I 
II 
Totaal 3,0 
5,2 
8,2 0,2 4.5 
4,1 
8.6 0,2 3,5 
6,2 
9,7 0,2 3.4 
8.5 
11,9 0,1 2,6 
9,3 
11,9 0,1 3,7 
9,5 
(A) 13,3 0,1 
(B) 14,2 0,1 3,9 
14,9 
(A) 18,8 0,1 
(B) 19,4 0,1 4,4 
15,2 
19,6 0,1 
Verenigd 
Koninkrijk 
I 
II 
Totaal 402,5 
402,5 8,8 548,7 
548,7 11,0 799,6 
799,6 13,6 1 250,2 
1 250,2 16,2 1 577,8 
1 577,8 19,2 1 427,5 
897,7 
(A) 2 325,2 19,4 
(B) 1 843,8 15,4 1 723,9 
1 302,6 
(A) 3 026,4 21,1 
(B) 2 513,5 17,5 1 873,7 
1 294,1 
3 167,8 20,8 
Ierland 
I 
II 
Totaal 12,7 
12,7 0,3 17,3 
17,3 0,3 25,2 
25,2 0,4 39,4 
39,4 0,5 49,8 
49,8 0,6 55,4 
32,2 
(A) 87,7 0,7 
(B) 69,3 0,6 65,3 
41,6 
(A) 106,9 0,7 
(B) 104,6 0,7 75,6 
63,6 
139,3 0,9 
Denemarken 
I 
II 
Totaal 38,6 
12,6 
51,3 1,1 52,6 
17,3 
69,9 1,4 72,4 
29,4 
101,8 1,7 113,8 
45,4 
159,2 2,1 120,7 
72,4 
193,0 2,4 137,0 
138,2 
(A) ( 275,2 2,3 
(B) 275,2 2,3 153,4 
183,9 
(A) 337,4 2,4 
(B) 337,4 2,4 156,8 
189,5 
346,2 2,3 
EUR 9 
I 
II 
Totaal 2 496,6 
2 087,3 
4 583,9 100 3 067,7 
1 903,8 
4 971,5 100 3 741,1 
2 152,0 
5 893,1 100 5 228,2 
2 482,1 
7 710,3 100 5 705,7 
2 494,5 
8 200,2 100 6 674,2 
5 329,7 
(A) 12 003,9 100 
(B) 12 003,9 100 7 332,6 
7 039,8 
(A) 14 372,4 100 
(B) 14 372,4 100 7 908,1 
7 354,5 
15 262,6 100 
(1) Voor 1978 en 1979 worden twee totalen gegeven, (A) en (B): (A) vormt het totaal aan eigen middelen (I + II), (B) het werkelijke aandeel van de Lid-Staten 
na de financiële compensatie buiten begrotingsverband (Art. 131 van de Toetredingsakte). 
196 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Deel II: De Europese Ontwikkelingsfondsen (EOF's) (situatie ultimo 1980) 
20. Basisgegevens betreffende de vier Fondsen 
Samenvatting 
1e EOF 2e EOF 3e EOF 4eEOF 
a) Rechtsgrondslag T oepassingsovereen-
komst bedoeld in 
artikel 136 van het 
Verdrag van Rome (EEG) 
en daaraan gehecht Associatieovereen­
komst van Jaoende I 
van 20 juli 1963 
(PB 93 van 
11. 6. 1964) Associatieovereen­
komst van Jaoende II 
van 29 juli 1969 
(PB L 282 van 
28. 12. 1970) — Overeenkomst van 
Lomé van 28 februari 
1975(PBL25 
van 30. 1. 1976) 
— Raadsbesluit 76/568/ 
EEG van 29 juni 1976 
(PB L 176 
van 1. 7. 1976) 
b) Financiële regle­
menten en andere 
financiële 
bepalingen — Verordening nr. 5 van 
de Raad (PB 33 
van 31. 12. 1958) 
— Verordening nr. 6 
van de Raad (PB 33 
van 31. 12. 1958) 
— Verordening nr. 7 
van de Commissie 
(PB 12 van 
25. 2. 1959) 
— Verordening nr. 123 
van de Commissie 
(PB 79 van 
30. 8. 1962) — Intern Akkoord 
(PB 93 van 
11. 6. 1964) 
— Financieel Regle­
ment van de Raad 
64/356/EEG 
(PB 93 van 
11.6. 1964) 
— Verordening (EEG) 
62/65 van de 
Commissie 
(PB 81 van 
11. 5. 1965) — Fiancieel Regle­
ment van de Raad 
71/68/EEG 
(PB L 31 van 
8. 2. 1971) 
— Intern Akkoord 
(PB L31 van 
8. 2. 1971) 
— Verordening (EEG) 
2798/73 van de 
Raad van 14 mei 
1973(PB L288 
van 15. 10. 1973) — Financieel Reglement 
76/647/EEG van 27 juli 
1976(PB L229 
van 20. 8. 1976) 
— Intern Akkoord van 
11 juli 1975 (PB L 25 
van 30. 1. 1976), 
laatstelijk gewijzigd op 
5 februari 1980 
(PB L 35 van 
12. 2. 1980) 
— Besluit 75/250/EEG 
van de Raad van 21 april 
1975 (PB L104 
van 24. 4. 1975) 
c) Oorspronkelijke 
toewijzingen 581,3 MRE = 
581,3 MERE (1) 730,0 MRE = 
730,0 MERE (1) 900,0 MRE = 
900,0 MERE (1) 3 150,0 MERE (1) 
d) Financiering van 
de oorspronkelijke 
toewijzingen (zie 
ook diagram nr. 12) Door bijdragen van de zes Lid-Staten van de Europese Gemeenschap 
(vóór de uitbreiding) Door bijdragen van 
de negen Lid-Staten 
van de EG 
(na de uitbreiding) 
e) Vastgestelde 
looptijd 5 jaar: 1959-1964 5 jaar + verlenging: 
1964-1970 5 jaar + verlenging: 
1971-1976 5 jaar: 1976-1980 
f) Aard van de 
hulpverleningen 
(zie ook diagram 
nr. 12) Subsidies Subsidies en speciale 
leningen Subsidies en speciale 
leningen Subsidies, speciale 
leningen, risicodragend 
kapitaal, Stabex 
g) Ontvangende 
landen en gebieden 
(zie ook tabel IX) Met de Gemeenschap geassocieerde Afrikaanse Staten en 
Madagaskar (GASM), landen en gebieden overzee (LGO) 
en Franse overzeese departementen (FOD) Landen in Afrika, het Cari­
bische gebied en de Stille 
Oceaan (ACS) en LGO-FOD 
h) Uitvoering van 
de EOF's Door de Commissie van de Europese Gemeenschappen 
i) Controle T/m 1976 door de Controlecommissie; vanaf begrotingsjaar 1977 door de Rekenkamer van de EG 
j) Decharge-verlenen-
de autoriteit De Raad De Raad De Raad Het Parlement op aanbe­
veling van de Raad 
k) Financiële steun 
van de Europese 
Investeringsbank, 
verleend in het 
kader van de EOF-
overeenkomsten Leningen: 70 MRE Leningen: 100 MRE Leningen: 400 MERE 
(') De Europese rekeneenheid (ERE) werd ingevoerd in het kader van de Overeenkomst van Lomé. Na de invoering van de ERE in het 4e Fonds werd over­
eengekomen om voor de eerste drie fondsen de omrekeningskoers 1 RE = 1 ERE aan te houden. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 197 
Diagram nr. 12 
21. De vier Fondsen: Oorspronkelijke toewijzingen en de financiering daarvan, 
aard van de steun, bestedingspercentages 
Financiering door 
de EG-Lid-Staten Aard van de sleun Ontwikkeling van het gebruik van de beschikbare middelen: 
Percentages van globale vastleggingen, definitieve vastleggingen en betalingen. 
Beschikbare middelen in ieder jaar 100 %. Voor basisgegevens, zie tabel VIII. 
O 
LU Oorspronkelijke toewijzing: 581,3 MERE 
L: 0.22 % 100% 
50% 
10% J A 
J I I I L J» 100 % 
^100% 
100 % 
1959 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 
O 
UJ Oorspronkelijke toewijzing: 730,0 MERE 
L: 0.27 % 
aS*s% 
NL 9O<: 
I:'3.7O, 
ï; 
33. ?7, Subs1* 
dies 
93.2 100% 
50% 
Speciale 10%* 
' leningen 99.9 % 
Ï99.6 % 
99.3 % 
1965 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 
O 
UJ Oorspronkelijke toewijzing: 900,0 MERE 
L: 0.26 % 100% 
50% 
Speciale 10 */°" 
" leningen -*98.6 % 
*94,0% 
*89.9 % 
1971 72 73 74 75 76 77 78 79 80 
Oorspronkelijke toewijzing: 3 150,0 MERE 
O 
Ui 0.60 % 
0.20 % 
Risico 
s^Ts.o* 
3,2% Toelichting: 
Bijdragen van de 
Lid-Staten v/d EG 
I I Subsidies 
| Speciale leningen 
I 1 Risicodragend kapi-
J taal 
IHi Stabex 
D — Bondsrep. Duitsland 
F — Frankrijk 
I — Italië 
NL — Nederland 
B — België 
L — Luxemburg 
UK — Verenigd Koninkrijk 
IRL — Ierland 
DK — Denemarken B 
a Cumulatieve 
percentages 
van de 
globale vast­
leggingen 
• Cumulatieve 
percentages 
' van de defi-
) nltieve vast­
leggingen 
Cumulatieve 
percentages 
van de 
betalingen 50% 
10% 85.3 % 
63.4 % 
45,4 % 
1976 77 78 79 80 
198 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Tabel VIII 
22. De vier Fondsen: Ontwikkeling van de beschikbare middelen en 
het gebruik daarvan 
1e EOF 2e EOF 3e EOF 4e EOF 
Oorspronkelijke 
toewijzing 
581,3 MERE Oorspronkelijke 
toewijzing 
730,0 MERE 
lil cc lil 
Jaar 
Beschikbare 
middelen (1) 
Cumulatieve globale vastleggingen 
Cumulatieve defini­tieve vastleggingen 
Cumulatieve betalingen 
Beschikbare middelen (1) 
Cumulatieve globale vastleggingen 
Cumulatieve defini­tieve vastleggingen 
Cumulatieve betalingen 
1959 581,3 51,2 5,1 — 
1960 581,3 114,7 13,5 3,4 
1961 581,4 286,7 66,7 19,1 
1962 581,6 449,0 130,4 72,5 
1963 581,9 504,5 233,6 137,7 
1964 582,3 539,6 344,7 221,1 730,0 — — — 
1965 582,6 576,1 414,7 306,0 730,0 212,3 48,6 21,9 
1966 582,9 577,8 481,5 382,7 730,0 368,1 91,6 53,5 
1967 582,3 577,9 502,2 444,4 730,0 474,0 150,0 96,4 
1968 582,5 574,6 523,5 483,0 730,0 595,1 259,0 164,2 
1969 582,5 574,3 534,0 508,7 731,2 699,8 395,9 253,6 
1970 582,5 574,5 543,7 524,8 731,5 710,3 534,9 383,1 
1971 581,5 573,8 550,0 536,2 733,0 713,6 602,3 503,6 
1972 581,5 573,2 558,3 546,3 733,6 720,8 645,9 582,2 
1973 572,5 570,9 564,8 556,2 742,5 717,7 667,1 631,7 
1974 571,3 569,9 567,4 561,7 740,0 721,3 686,9 657,5 
1975 571,3 570,7 569,0 564,1 740,0 726,5 697,4 680,9 
1976 570,7 570,0 568,5 567,0 740,6 734,8 709,0 698,1 
1977 570,6 570,1 569,1 567,5 740,8 734,1 723,6 714,4 
1978 570,1 569,9 568,8 568,3 735,0 733,9 728,5 722,3 
1979 569,7 569,4 569,3 568,7 734,5 733,2 729,4 726,4 
1980 569,0 569,0 569,0 569,0 734,2 733,2 731,0 728,9 
(in %) (100%) (100%) (100%) (100%) (100%) (99,9%) (99,6%) (99,3%) Oorspronkelijke 
toewijzing 
900,0 MERE 
CD 
ra n c 
J= © 
O T3 CO "O ® -
m E 
900,0 
900.3 
905.6 
907.4 
909.4 
909.7 
905,2 
911.5 
912,4 
913,1 
(100%) 232,8 
438.3 
637.7 
790.4 
856.5 
875.8 
875,8 
893,2 
894,0 
900,3 
(98,6%) c C 0) O) CD C 
© 5= 
•5 w CO CO D > 
i > O ® 
37,2 
136.2 
321,4 
498,9 
640,6 
744.0 
807,8 
831.1 
854.3 
858,4 
(94,0%) 0) 
Sc ~ © CO O! 
"5.E 
E« 3 O 
O JD 
22,5 
65,3 
163.8 
304,4 
487,1 
618,1 
697.9 
763,9 
801,3 
821,1 
(89,9%) Oorspronkelijke 
toewijzing 
3 150,0 MERE 
© ^ 
cö ^ n c •ï aj 
!c Q) 
O "O O) "O 0) -
m E 
3 152,5 
3 155,2 
3 175,3 
3 181,3 
3 202,5 
(100%) © c 
™ o> 
3 © 
E 
O 
382,2 
1 089,9 
1 653,8 
2 225,9 
2 730,8 
(85,3%) •s? 
5) © O) > O) © ^ 
•5 co CO co 3 > 
§ > 
O ® 
134,5 
450,8 
985,7 
1 516,4 
2 031,3 
(63,4%) 1 454,5 
(45,4%) 
(1) De verschillen tussen de oorspronkelijke toewijzingen en de beschikbare middelen veroorzaakt door: overschrijvingen van niet-gebruikte saldi tussen de 
. EOF's onderling, aanvullendè toewijzingen, Stabex-aanvullingen en diverse ontvangsten. 
(2) Cumulatieve bestedingspercentages per 31. 12. 1980 (beschikbare middelen in 1980 = 100%). 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 199 
Diagram nr. 13 
500 
400 _ 23. De vier Fondsen: Beloop van de jaarlijkse betalingen 
Toelichting: 
B 300 Jaarlijkse betalingen 
4e EOF 
Jaarlijkse betalingen 
3e EOF 
Jaarlijkse betalingen 
2e EOF 
Jaarlijkse betalingen 
1e EOF 
200 -
100 H 
^^\Jaar 
EOF i960 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 Totaal 
1eEOF 3,4 15.8 53.3 65.3 83.4 84.8 76.7 61.7 38.6 25.6 16.1 11.4 10.1 9.9 5.5 2.4 2.9 0.5 0.6 0.4 0.3 569.0 UJ 
2® EOF 21.9 31.6 42.9 67.9 89.4 129.5 120.5 78.6 49.4 25.9 23.4 17.2 16.3 7.9 4.1 2.5 728.9 CE 
UI 
3e EOF 22.5 42.8 98.5 140.6 182.7 131.0 79.8 66.0 37.4 19.8 821.1 5 
4® EOF 97.5 148.1 326.3 423.4 459.3 1454.5 
Totaal 3.4 15.8 53,3 65.3 83.4 106,7 108,3 104,6 106,5 115.0 145.6 154,4 131,5 157,8 172.0 208,4 248,6 244.7 401.0 465.3 481.9 3573,5 
200 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
2 0) ® O) c r E -o co o> ® ü 3 ir XI 3= O) O o 8 o v c uj ffl ® •=. to 5i Q O) > c-n TT N-OCDTj-TtCNiCDCDCO 
cg cj o> cq r-_ cg cd co h-in o" of co* co" •-" o" Ni-T-I-
co co co r^. co Ö O Ö T-" r-" O h~ O o" 
sconsomoN co" in" cm" co" cm" o" o" | 
CO N (O O O) O) (D (S of •*»•" co" cm" o" o" o" 
CT) tT CM O) •*}• O oo" •**" co" cm" t-" rr" co" I I 
O) Q. (D , c a> c -o o c <J) co 
.Is C0 2 g c C O CO 2r«> © o5 a> o 
O Q) Ë -
§ t 3 C >s ^ r, « o co ö C CC O 2 Z U. Q_ £ «CD 
2 u. Q) qZ = 
"• CO co ^ CD <0 .. T5 -2 c ^3 CO C "Z CO © CD CO CO CO CM O co" co" T-" o" Ö O* O o" 
•<* f--_ CO CM T- O cm" ö o" ö o" O o" 
rfSSnCMr- CD cm" o" o" o" o" O o" 
I I I I I I I 
I I I I I I I 
I I I I I I I 
T3 0) lo CD © °> R. cc 
.E o ®-S ® 
Ie i 
•O:? 2 
® © CO CD I c >: i 0) '~W (D-5 0) 5 O) C 
llllff 
••2 womiiioHiï 
CQ co CO Q. CO 
•Ou. 
s ° V UI 
co 
•5| a> ~ 
tï "5 o ® o w O) © — (0 (T - Ol > © LL cnO .E Ui CM_ 00 CO CD CD 00 00 -<fr CN f>- CO CD CT) h~ CM i— 00 (O co" co" co m" o" in h-" t-" r-T co" co" t-" tj-" cm" oo" of of of cf •^•i-OOOr-lDCOtOCOinCMCOCOCMCMf-i- T- CM co in r-r--" co" o» P) CO _<3> S_ CM_ (O O) O N ca r-_ h-N-" of Tt iff Tfr" TJ-" o" cm" cm" cm" T-" N." o" 
O <D -O .£ .9 3 » (0 O £ -o -OOOOOminiO(MU)"fOOCMCMini-OOU)NOCOCM tn CO 00 in" co" h- in co co oo cq CT cm_ cm co cm co" co" CO CO cm" cm" cm" cm" T-" T-" o" o o" 
CD ~nr 
co A 
I p *D .© C TJ z © ~O CD T3 
O 
w 2 "© © « vw n — • y CO O .52 ^ £ (0 
lllll Ë o •ïr^cöco^co'-ra^-ico.-cocDco >0*q.öi-i-C5cococo*:cococo co © 
.O c 
-v 3 © ® a> c .w U| Etj cd o ® £ <fc 3 O) O Uj U r O O cUJ < — o> > 
-2 Q) o -O •" .co © co N cocosi-coocMinsmocooo CO oo" oo" O) ^-".co" cm" cm" co" co" oo" cm" cd" T-" T-" oo" co" o" oo" cm o T- oo in 
in o o) in h- r-_ o O) co co o t- oo o h- T- cq co of T-" cd" m" •»!•" af T-" irf ^r" t" co" m" co" m" cm" •«ar r--" co CDNOffiacOOO^COt-OOOOfflfflONt CMCMCMt— •— T— T— T— T— T— T— T—T— -T— CMoocooi-in* T-* tt" 1-" Tf" CM CM CM 1-co" 00 
302,1 SP co ~~"oo" CM ^o" OO 
CM CT) in 00 T- Ün o . 
inwT-NTf ^co" CM r r co in —' in 
cq o> oo cm h~ h- cq ^ o> co_ in t- co o co tt" n-" oo" of of 'sr* i-" of co" in co" tj-" co" o" t-" of in •*!•* co" OCMCOCOCOCDr-COCOmCO^COCOCMCMCMr-O) CM_ -r-| in h-" co" | 
cq in ^ o o co_ oo_ oo o oo t-_ o_ o t- in t- t-o" oo" o N." oo" of co" of in" m" co" •*}•" co* of r»-" cm" in of COCDCDlf)inTj-Tl-'«tCOCMCOCOCMC\ICMCMCOCM O) co co 
I nVr | 
T- (S. o CO O) O T- CM O) O) ®Ninr-_OS 1-" CC) lff of of co" T-" T-" CO oo" fN." cm" cm" cm" h»" o" T-" T-" co" CDCOminN-COCOCOCOi-CMCMCMCMCMCMCMCMT-CO O) 
I CM" | ^ | 
cm TT o co T- in •<ƒ 00 T- cq co_ r>- cq o_ in o) co af cm* of oef cm" T-" of oef in" of iff o" Tf" <o iff in" n." co" Tj-inmcOi-TfCOCMCMi- CMCMI-T- -I- T-CM in CM 1-
- J8 S w «o)2 = 2 ^ 
5 = ^ T3 C CD C CO 
W KD CO CT S? m c"ö©i;'0-OB n C o) ®B C n ®~ « ® S 3 C O 2 O C cm E O — ® > ffl 3 E « C C C O) <ü nc » ™ o o o M ® oïaioooocoj co2^>N22CQh-2wa:cQ^:oi-cQCJw <5 = l 
© E 3 n » O) O co ~ © < O 2 Q ^ CD "D C CO ^ 
rö c 
O C © t Z: CD i T3 
ï« C © co C ca a> c5 3 © i T3 c c c= ra © 0 
© ^ M rag C.Ï (0 3?® ±.© o^; a> 
«WK CO "O C 2 C 3 O CD © I— "O W 0) CD o "aj "aj 
r,-0-0 v n a "O «-c a> a> 
5ÏÏÏÏ 0)^"° 
O > > i?CQ O > O) O) 
Zëê "0 0 0) c 2 2 a « ro o 2 a) N 'n <D C CO C/) 'ZO a) w co 'o 'o 
5 ® ® Q.-0 "O 0) w w. O) (1) 0) C — — 
c c5 a> 0) *o *o •o a) <D c O) O) CO k- k_ 7 o o © o o O > > 
^ w w 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 201 
Diagram nr. 14 
25. De vier Fondsen: Uitsplitsing van de gecumuleerde globale vastleggingen 
en gecumuleerde betalingen per ontvangend land (situatie ultimo 1980) 
(voor gedetailleerde cijfers, zie tabel IX) 
UJ UJ 
cc cc 
UJ UJ 
2 5 
« in 
n r> 
c*> r-O» ir> 
o 150 200 250 
Ontvangend land 
Senegal 
Madagaskar 
Kameroen 
Ivoorkust 
Zaïre 
Mali 
Niger 
Boven-Volta 
T sjaad 
Mauretanië 
Somalië 
Rwanda 
Benin 
Kongo 
Centraal-Afrika 
Togo 
Boeroendi 
Gabon 
Suriname 
Andere landen 
Steun aan ver­
scheidene landen 
Soedan 
Tanzania 
Ethiopië 
Kenia 
Malawi 
Oeganda 
Zambia 
Guinea 
Guinee-Buissau 
Ghana 
Swaziland 
Liberia 
Sierra Leone 
Botswana 
Gambia 
Nigeria 
Fidji 
Dominique 
Lesotho 
Jamaica 
Andere landen MERE 
300 
1 
Toelichting: 
Globale vastleggingen van de 4 EOF's 
U. u. u. u. 
O O O O UJ UJ UJ UJ 
0> 9) 0) r- CM m T 
C C c c © ® © © o> O» O) o> c c c c 
2 ra 2 ra © © © © 
ffl CO CD ffl o 
° c 
W O 
LGO - FOD 
50 100 150 200 250 MERE 
1 
300 
202 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Diagram nr. 15 
26. De vier Fondsen: Gebruik van de beschikbare middelen, naar aard van de steun en naar project 
(situatie ultimo 1980) 
4«EOF 
Beschikbare middelen 
3 202,5 MERE 
3 200 
3 000 
2 800 
2 600 
2 400 
2 200 
2 000 
1 800 
1 600 
1 400 
1 200 
1 000 
800 
600 
400 
200 Toelichting: 
— Gebruiksstadia: 
I. Cumulatieve globale vastleggingen 
(financieringsbesluiten) 
II. Cumulatieve definitieve vastleggingen 
(gesloten overeenkomsten of contracten) 
III. Cumulatieve betalingen 
— Bestede bedragen (I, II, III): 
Investeringen 
? Toezicht op de projecten "O 
m Buitengewone steun 
Opleiding 
Overige subsidies 
Speciale leningen 
Risicodragend kapitaal 
E] Stabex 
— Nog niet bestede bedragen (I, II, III): 
• 
3e EOF 
Beschikbare middelen 
913,1 MERE 
1e EOF 
Beschikbare middelen 
569,0 MERE 2e EOF 
Beschikbare middelen 
734,2 MERE 
1 II III 
(A) Investeringen 559,5 559.5 559,5 
(B) Toezicht op de 
projecten 9.5 9,5 9,5 
(C) Buitengewone steun — — — 
(D) Opleiding — — — 
(E) Overige subsidies — — — 
(F) Speciale leningen — — — 
(G) Risicodragend kapitaal — — — 
(ST) Stabex — — 
Totaal 569,0 569,0 569,0 1 II III 
619,0 616,8 614,7 
20,6 20,6 20,6 
26,7 26,7 26,7 
16.9 16,9 16,9 
50.0 50,0 50,0 
733,2 731,0 728,9 F 
1 II III 
678.2 639,3 619,3 
37,3 37,3 37,3 
30,3 30,3 30,3 
45,3 42.7 38.6 
21,0 20,6 20,4 
88,2 88,2 75,2 
900,3 858,4 821,1 ÉL ST 
ST ± ST 
1 II III 
1 301,3 802,1 528,5 
96,2 92,7 87,5 
146,1 140,0 117,7 
UJ 
cc 110,7 81.6 36,5 UJ 
cc 
176.5 143.5 109,0 UJ 
412,6 292.9 131.5 
97,6 91,4 56.7 
389,8 387,1 387,1 
2 730,8 2 031,3 1 454,5 
31.12.81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 203 
Diagram nr. 16 
27. De vier Fondsen: Gebruik van de beschikbare middelen per economische sector 
(situatie ultimo 1980) 
3 200 
3 000 
2 800 
2 600 
2 400 
2 200 
2 000 
1 800 
1 600 
1 400 
1 200 
1 000 
800 
600 
400 
200 Toelichting: 
— Gebruiksstadia: 
I. Cumulatieve globale vastleggingen 
(financieringsbesluiten) 
II. Cumulatieve definitieve vastleggingen 
(gesloten overeenkomsten of contracten) 
III. Cumulatieve betalingen 
— Bestede bedragen (I, II, III): 
ra Transport en verkeer 
•i Plattelandsproduktie 
EO Onderwijs, opleiding 
H Industrialisatie 
Q Gezondheidszorg, waterwerken 
CE) Diversen 
nn Stabe* 
— Nog niet bestede bedragen (1, II, III): 
• II 
3e EOF 
Beschikbare middelen 
913,1 MERE 
1* EOF 
Beschikbare middelen 
569.0 MERE 2' EOF 
Beschikbare middelen 
734,2 MERE 
1 II III 
(a) Transport en verkeer 248,3 248.3 248,3 
(b) Plattelandsproduktie 94.1 94,1 94,1 
(c) Onderwijs, opleiding 110,2 110,2 110,2 
(d) Industrialisatie 4.1 4,1 4.1 
(e) Gezondheidszorg. 
waterwerken 98,3 98.3 98,3 
(f) Diversen 14.0 14,0 14,0 
(ST) Stabe* — — — 
T otaal 569.0 569,0 569,0 1 II III 1 II III 
245.9 245,4 245,2 335,4 334,9 323.1 
271,1 270,2 269,2 240,1 222.0 212,9 
65,4 65,2 64.8 100,8 93,7 84,9 
42.3 42,3 42.2 55,1 54.9 52.7 
79.1 78,5 78,1 84,3 68.7 63.7 
29,4 29,4 29,4 84,6 84,2 83.8 
733,2 731,0 728,9 900,3 858,4 821,1 4e EOF 
Beschikbare middelen 
3 202,5 MERE 
•> 
c 
ST 
ST ST 
| II III 
610.8 351,9 226,1 
609.9 385.7 219,4 
234,9 147,0 71,4 UJ 
390,8 356,1 245,0 cc ui 
5 
155,4 97.2 60.8 
339.2 306,3 244.7 
389,8 387,1 387,1 
2 730,8 2 031,3 1 454,5 
204 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Diagram nr. 17 
28. Het vierde Fonds — Stabex: Gecumuleerde betalingen per ontvangend land en per produkt 
(situatie ultimo 1980) 
\ Benin 
Oeganda\ 204 
\20.6 \ 
Tanzania 
\20.7 
Totaal 
van de 
Stabex-
betalingen: 
387,1 
MERE Mauretanie 
37.0 
Soedan 
41.8 
Senegal 
65.1 Toelichting: 
O Niet te restitueren 
O Te restitueren 
Overige landen: 
- Somalië 1,9 
- Boeroendi 1.5 
- Tonga 1.2 
- Kaapverdië 1.2 
- Djibouti 0,7 
- Rwanda 0.6 
- Toevaloe 0,2 Guinee-Bissau 11,3 
Mali 9.8 
Centraal-Afrika 7,8 
Gambia 7,5 
Boven-Volta 7,2 
Tsjaad 4,7 
Togo 3,6 
Dominica 2,9 
West-Samoa 2,8 
Comoren 2,3 
Salomonseilanden 2.2 
Belize 0,3 
Nieuwe Hebriden 1,4 
Fidji 2,1 
Kiribati 2,3 
Sierra Leone 4.0 
Kameroen 4,1 
Ghana 5.2 
Madagaskar 5.7 
Gabon 6.7 
Kongo 7,4 
Liberia 7,6 Betalingen per land: 
(Bedragen in MERE) Ethiopië 14,4 
Swaziland 13,2 
Ivoorkust 15,0 
Katoen 
30.5 Koffie 
14,5/ 
Totaal 
Stabex-
betalingen: 
387,1 
MERE huiden 8,9 Grond noten 
139,4 Katoen 10,: 
Hout 
39,4 
Ijzererts 
44,6 Toelichting: 
• Produkten die te lijden 
• hebben gehad van plaatselijke • omstandigheden 
O Produkten die te lijden 
O hebben gehad van conjunc­
O tuurverschijnselen Overige produkten: 
- Cacao 1,5 
- Arabisch gom 0,8 
- Hout 0,6 
- Pyretrum 0,6 
- Ylang-Ylang 0,2 
- Leer en 
huiden 0,2 B. Betalingen per produkt: 
(Bedragen in MERE) 
Thee 8,4 
Kopra 7,8 
Palmprodukten 7,8 
Bananen 5,8 
Sisal 5,5 
Vanille 2.9 
Sesam 2,6 
Kruidnagelen 2,2 
Kokosnoot 2.1 
Kopra 0,7 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 205 
BIJLAGE III 
EUROPEES PARLEMENT 
Antwoorden op de opmerkingen van de Rekenkamer betreffende het begrotingsjaar 1980 
10.12-10.14. Het grotere aantal plenaire vergaderingen 
en het besluit alle vergaderingen te houden buiten de 
plaats waar het secretariaat en de diensten van het secreta­
riaat zijn gevestigd, hebben geleid tot een aanzienlijke toe­
name van het aantal dienstreizen en een dienovereenkom­
stige vertraging bij de. afrekening: het Parlement was 
derhalve genoodzaakt gebruik te maken van een gecompu­
teriseerd systeem voor een snellere afrekening van dè kos­
ten van dienstreizen. 
De Instelling heeft besloten een urgent onderzoek in te 
stellen naar de behoeften van de verschillende diensten 
(dienst Afrekeningen, Kas en betalingen, Boekhouding en 
reisbureau) om dit computersysteem te vervolmaken, de 
voorschotten nauwkeuriger te kunnen beheren en een meer 
gedetailleerd toezicht te kunnen houden op het gebruik 
van de kredieten (zie het statistisch overzicht in de bijlage). 
10.15. Op 4. 3. 1975 heeft het Bureau van het Europese 
Parlement besloten de dagvergoeding voor dienstreizen 
van ambtenaren en andere personeelsleden van de Instel­
ling aan te passen op grond van artikel 13 van bijlage VII 
van het Statuut, meer in het bijzonder van lid 6, sub c. 
Dit artikel maakt het mogelijk „bijzondere uitgaven" te 
vergoeden. Een door een ambtenaar of ander personeelslid 
ondertekende declaratie op erewoord wordt voldoende 
geacht om vast te stellen dat er sprake is van „bijzondere 
uitgaven". 
Er was in ieder geval een clausule in het besluit van het 
Bureau opgenomen waarin wordt gesteld dat elke toekom­
stige verhoging waartoe de Raad mocht besluiten automa­
tisch zal worden afgetrokken van de door het Parlement 
vastgestelde berekeningstabellen. Dit is telkens wanneer de 
Raad dergelijke besluiten heeft genomen inderdaad 
gedaan. 
Latere aanpassing van de door het Parlement vastgestelde 
tabellen werden ruimschoots gerechtvaardigd door de late 
— soms zeer late — besluiten van de Raad op dit gebied 
en door het feit dat deze geen rekening hield met het 
standpunt van het Parlement, met name ten aanzien van 
het indexeren van de dienstreiskosten, noch met de stijging 
van de werkelijke kosten (daarbij inbegrepen die van de 
hotel- en restaurantprijzen). 
10.16. In het nieuwe declaratieformulier voor dienstreis­
vergoedingen van het Europese Parlement wordt nadruk­
kelijk gesteld dat de betrokkene bij annulering of het niet 
indienen van , een verklaring binnen dertig dagen na uit­
voering van de dienstreis, de rekenplichtige van de Instel­
ling machtiging verleent het totale bedrag van de voor­schotten voor reiskosten in te houden op de hem. nog 
toekomende emolumenten. Om deze clausule te kunnen 
blijven toepassen, wordt de interne regeling op het ogen­
blik zo gewijzigd dat een te late indiening van declaraties 
niet meer mogelijk is.-
10.17. Zoals, uit de opmerking van de Rekenkamer 
blijkt, komt de verhoging van de voorziene voorschotten 
van 0,2 miljoen ERE tot 0,6 miljoen ERE overeen met de 
werkelijk uitbetaalde voorschotten. De overschrijding die 
geconstateerd werd op het moment van de controle door 
de Rekenkamer was het gevolg van het feit dat het Parle­
ment een buitengewone plenaire vergadering in Straats­
burg bijeen had geroepen waardoor een groot aantal 
dienstreizen naar deze stad plaatsvond. 
Gezien de werkwijze en het werktempo dat een parlemen­
taire instelling eigen is, is het altijd mogelijk dat een derge­
lijke gebeurtenis, die uiteraard niet is te voorzien, zich zal 
herhalen. Dringende politieke situaties maken het heel 
goed mogelijk dat het Parlement opnieuw voor een buiten­
gewone vergadering wordt bijeengeroepen. In het licht 
hiervan zou het waarschijnlijk goed zijn om een verhoging 
in de voorzieningen voor voorschotten aan te brengen ten 
einde een herhaling van een dergelijke situatie en van de 
opmerkingen die daar het gevolg van waren te voorkomen. 
10.18. Aangezien de achterstand bij de afrekening van 
de kosten voor dienstreizen in de nabije toekomst zal wor­
den ingehaald, zal het probleem waarover deze opmerking 
handelt automatisch verdwijnen, zoals de Rekenkamer zelf 
aan het eind van deze opmerking vaststelt. Als zich daar­
entegen door redenen buiten de schuld van de dienst die 
de Afrekeningen verricht (bij voorbeeld politieke besluiten 
die een aanzienlijke verhoging van het aantal dienstreizen 
tot gevolg hebben) opnieuw een vertraging voordoet bij de 
afrekening van een aantal dienstreizen' moeten de voor­
schotten op een tijdelijke rekening worden geboekt tot een 
definitieve afrekening van de dienstopdrachten heeft 
plaatsgevonden, zoals door de Rekenkamer wordt vereist. 
10.19. Dezelfde opmerking als onder 10.16. 
10.21. De verkorting van de afrekeningstijd voor dienst­
reisvergoedingen enerzijds en de verbetering van het 
beheer door middel van een geïntegreerd informatiesys­
teem anderzijds zullen ertoe leiden dat een geregelde con­
trole zonder moeilijkheden kan plaatsvinden. 
10.28-10.31. Het Parlement zal doen wat het kan om de 
situatie aanzienlijk te verbeteren, met name door gebruik te 
206 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
maken van nieuwe technische hulpmiddelen, zoals tekst-
verwerkende machines. 
Er zij aan herinnerd dat het jaar waarover de opmerkingen 
handelen het eerste jaar van de werkzaamheden van het 
Parlement na de rechtstreekse verkiezingen was. 
10.32-10.34. De Rekenkamer merkt op dat het Parle­
ment zijn ambtenaren drie vakantiedagen per jaar meer 
vrijgeeft dan de andere Instellingen. 
Zij geeft echter toe dat daarmee niets onregelmatigs 
gebeurt, aangezien volgens de tekst van de regeling die van 
toepassing is (regeling op grond van h^t Statuut van amb­
tenaren, artikel 1 lid 3) iedere Instelling kan afwijken van 
de gemeenschappelijk aangemerkte lijst van feestdagen. 
Het Europese Parlement moet zich noodzakelijkerwijs 
voor zijn plenaire vergaderingen verplaatsen, daar deze 
voortaan altijd te Straatsburg worden gehouden. 
Bovendien kan de rechtvaardiging voor de aanvullende 
vrije dagen door het ongemak dat de ambtenaren van de 
instelling overvinden als gevolg van de parlementaire ver­
gaderingen niet zo gemakkelijk opzij geschoven worden als 
de Rekenkamer dat doet. Enerzijds omdat deze vergaderin­
gen een verplaatsing vereisen nu deze voortaan altijd in 
Straatsburg worden gehouden. 
Voorts betekent het feit dat de fracties de mogelijkheid 
hebben om amendementen tot de vrijdagavond vóór de 
vergadering in te dienen een zeer zware taak gedurende het 
weekeinde vooral voor de vertalers, de typekamers, de 
drukkerij en de afdelingen der plenaire vergaderingen. Tij­
dens de plenaire vergaderingen werken alle afdelingen die 
betrokken zijn bij de werkzaamheden van het Parlement in 
een zeer hoog tempo en met lange werkuren. Het is geen 
uitzondering als zij ook nog in het weekeinde na de verga­
dering moeten werken. 
De halve vrije dag na iedere plenaire vergadering was niet 
bedoeld als een rustperiode maar veeleer als een tijd die 
nodig is om in de bureaus de materialen en de stukken die tijdens de vergadering zijn gebruikt weer op hun plaats 
terug te zetten. Overigens mag niet worden vergeten.dat 
ambtenaren die een bepaalde graad van verantwoordelijk­
heid dragen onmiddellijk na de sluiting van de plenaire 
vergadering hun werk weer opvatten of weer op een 
nieuwe dienstreis vertrekken. 
Ten slotte moet erop worden gewezen dat de plenaire ver­
gaderingen niet de enige dienstreizen zijn die de ambtena­
ren van de instelling moeten ondernemen, verre van dat: 
zij moeten zich in de normale uitoefening van hun dienst 
ook verplaatsen ten dienste van parlementaire commissies 
en fracties, waardoor hun werk duidelijk veel zwaarder is 
dan dat van het personeel van de andere Instellingen. 
In het algemeen wordt toegegeven dat de diensten van het 
Parlement in een tempo en onder voorwaarden werken die 
duidelijk verschillen van de gemiddelde openbare dien­
sten. Dit rechtvaardigt als regel een groter aantal vrije 
dagen dan waar men normaal recht op zou hebben, wat 
voor de meeste parlementen van de Lid-Staten ook geldt: 
er zij verwezen naar de regeling die geldt voor parlementen 
met een vergelijkbaar aantal leden. 
In vergelijking met hun collega's van de nationale parle­
menten is het dus helemaal niet zo dat ambtenaren van het 
Europese Parlement bijzonder bevoorrecht zijn. Gezien de 
zeer volle agenda en de taken van de parlementaire dienst 
zijn de drie aanvullende dagen waarop de Rekenkamer 
aanmerkingen heeft gemaakt in alle rechtvaardigheid niet 
overdreven te noemen. 
11.14-11.16. De Rekenkamer heeft op dit gebied geen 
bijzondere opmerkingen over het Parlement gemaakt. 
Ten aanzien van punt 11.16 stelt de Rekenkamer echter 
wel voor dat alle Instellingen die in een zelfde land geves­
tigd zijn gezamenlijk de brahdstofvoorziening moeten aan­
besteden. 
Het Parlement is van mening dat deze aanbeveling van de 
Rekenkamer in overleg met de andere Instellingen nader 
moet worden onderzocht. 
Afgerekende dienstreizen 
Brussel Straatsburg 
(inclusief de externe 
bureaus) Diversen 
(inclusief de 
talencursussen) Totaal 
Januari 63(') 84 1 148 
Februari 81(') 311 6 398 
Maart 734 1 721 8 2 463 
April 689 1 068 14 1 771 , 
Mei 524 1 848 23 2 395 
Juni 1 307 859 71 2 237 
Juli 841 757 506 2 104 
Augustus 311 1 066 230 1 607 
September 840 803 260 1 903 
Oktober 606 2 050 472 3 128 
Totaal 5 996 10 567 1591 18 154 
(') Hieronder zijn niet begrepen de afgerekende en betaalde dienstreizen die thans niet meer in de computer 
zijn opgeslagen. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 207 
BIJLAGE IV 
RAAD 
Antwoorden op de opmerkingen van de Rekenkamer betreffende het begrotingsjaar 1980 
Opmerking vooraf 
De Raad spreekt nogmaals de wens uit dat de opmerkin­
gen van de Rekenkamer betreffende elk der Instellingen in 
een afzonderlijk deel van het verslag van de Rekenkamer 
worden samengevoegd. 
HOOFDSTUK 10 
Personeelsuitgaven 
PERSONEELSBEZETTING EN AMBTENAREN EN 
TIJDELIJKE FUNCTIONARISSEN 
10.3 en 10.4. De Raad deelt de zienswijze van de Reken­
kamer over de moeilijkheden in verband met de aanwer­
ving van personeel en meent dat samen met de andere 
Instellingen een oplossing voor deze kwestie moet worden 
gezocht. 
De Raad memoreert in dit verband dat hij zich op 27 juli 
1981 bij de opstelling van de ontwerp-begroting 1982 
geschaard heeft achter een wens die het Europese Parle­
ment al herhaaldelijk had geuit en dat hij zich in beginsel 
voorstander heeft verklaard van een gemeenschappelijke 
aanwervingsdienst voor de ambtenaren van alle Instellin­
gen van de Europese Gemeenschappen. 
De Raad brengt in herinnering dat de Commissie in 
december 1980 een voorstel tot een desbetreffende herzie­
ning van het statuut heeft voorgelegd en dat gewacht wordt 
op de adviezen van de andere Instellingen alvorens met de 
bespreking kan worden begonnen. 
De Raad heeft in de ontwerp-begroting 1982 de helft van 
de kredieten uit hoofde van artikel 120 „Diverse uitgaven 
voor de aanwerving van personeel", in hoofdstuk 100 
opgenomen. 
Deze kredieten kunnen naar het desbetreffende begrotings­
onderdeel (artikel 12Ó) worden overgeschreven naar gelang 
van de stand van deze kwestie. 
De Raad heeft de Instellingen gevraagd gemeenschappe­
lijke normen voor de aanwerving vast te stellen en in het 
bijzonder voor aanwerving in de basisrang'van elke catego­
rie: HET RENDEMENT VAN DE TYPEKAMERS VAN DE 
INSTELLINGEN 
10.28-10.30. De Raad is zich erv^n bewust dat voortdu­
rend moet worden gelet op het rendement en de doeltref­
fendheid van de typekamers en dat alle middelen moeten 
worden gebruikt om de produktiviteit te verbeteren. 
In het door de Rekenkamer gegeven overzicht wordt het 
totaal aantal DIN A 4-bladzijden dat in de typekamers 
worden getypt, geraamd op 458 000. Dat komt inderdaad 
overeen met het aantal in het net en als Raadsdocument uit­
getikte bladzijden, dat wil zeggen bladzijden die als stencil, 
offset of fotokopie worden verspreid. Er zij evenwel op 
gewezen dat al het overige typewerk niet in dit cijfer is 
begrepen. 
De Raad meent dat de andere cijfers van de Rekenkamer 
niet de werkelijke situatie in de Raad weergeven (gedetail­
leerde informatie over de berekeningen van de Raad is aan 
de Rekenkamer toegezonden). Het aantal werkelijk 
beschikbare typisten voor het uittikken van teksten in het 
net wordt door de Raad op 133 geschat, wat dus neerkomt 
op 3 444 bladzijden in het net per typiste. 
De Rekenkamer schat het aantal reëel gewerkte dagen voor 
de typistes op 189, terwijl de Raad op 215 komt. Volgens 
de in tabel 10.6 gebruikte berekeningsmethode bedraagt 
het gemiddelde aantal in het net uitgetikte bladzijden per 
typiste dus 16 en niet 11. 
Om een compleet overzicht te krijgen van het rendement 
van de typekamers moet ook rekening worden gehouden 
met alle andere werk van de typistes, zoals typewerk bij 
dienstreizen (Luxemburg, Topbijeenkomsten, enzovoort), 
het uittikken van verschillende versies van ontwerp-teksten 
die door de redacteurs in de Directoraten-generaal worden 
gevraagd, alsmede onverwachte maar herhaalde wijzigin­
gen tijdens de besprekingen, de opleiding van nieuwe 
typistes en het nalezen van de getikte teksten. 
V 
Bovendien mag niet worden vergeten dat het arbeidsritme 
van de typekamers is afgestemd op de gang van zaken in 
een conferentiecentrum, dat wil zeggen een systeem dat 
sterk verschilt van een organisatie met een regelmatig blad-
zijdenaanbod. De produktie van de, typekamers hangt 
voorts samen met de produktie van de vertaaldiensten, die 
in 1979 duidelijk onderbezet waren. Anderzijds is een 
bepaalde personeelsbezetting onontbeerlijk om onver-
208 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
wachte pieken in het werk aan te kunnen. De situatie is HOOFDSTUK 11 
dus niet dezelfde als die in vele andere organisaties. 
Huishoudelijke uitgaven 
GEBRUIK VAN DIENSTAUTO'S DOOR AMBTENAREN 
AAN WIE EEN VERGOEDING VOOR VERVOERKOSTEN 
WORDT TOEGEKEND ALS BEPAALD IN ARTIKEL 15 
VAN BIJLAGE VII VAN HET STATUUT 
10.35-10.37. Het is altijd het beleid van de Raad 
geweest, ambtenaren in de rangen Al en A2 voor hun 
woon-werkverkeer een vergoeding voor vervoerkosten ten 
bedrage van 36 000 BF per jaar toe te kennen, in plaats van 
een persoonlijke dienstauto, al dan niet met chauffeur, ter 
beschikking te stellen. 
Deze vergoeding is sedert het begin van de jaren zestig 
ongewijzigd gebleven. , 
Er zij opgemerkt dat het genomen voorbeeld van de trajec­
ten in juni 1980 niet representatief is. 
De Raad blijft er zich sterk van bewust dat erop moet wor­
den toegezien dat dienstauto's enkel worden gebruikt wan­
neer dat duidelijk gemotiveerd wordt door de vereisten van 
het diensttraject. De Raad zal blijven streven naar alle 
mogelijke besparingen op dat gebied. HUISHOUDELIJKE UITGAVEN VOOR HET WAGENPARK 
VAN DE INSTELLINGEN 
11.15. De Raad is het met de Rekenkamer eens dat het 
gebruikte wagenpark moet worden gekozen in het licht van 
de effectieve behoeften en het economisch aspect van de 
dienst en houdt zich dan ook aan die regel. . 
Het is de vraag of een aankoop- en vervangingsprogramma 
van voertuigen in overleg met de in eenzelfde land geves­
tigde Instellingen inderdaad tot besparingen zou leiden. 
11.16. De Raad sluit geen overeenkomsten af voor de \ 
levering van benzine. De Raad koopt benzine tegen de 
voor de diplomatieke dienst berekende prijs, zoals die is 
vastgesteld door de Belgische Regering. 
11.17. De Raad houdt constant het huidige en geplande 
aantal voertuigen bij om het aantal voertuigen en chauf­
feurs aan de behoeften te kunnen aanpassen. De Raad 
keurt de opmerking van de Rekenkamer goed met betrek­
king tot het gebruik van taxi's, welke handelwijze hij al 
sedert jaren toepast. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 209 
BIJLAGE V 
COMMISSIE 
Antwoorden 
op de opmerkingen van de Rekenkamer 
betreffende het begrotingsjaar 1980 
(Artikelen 78 septimo/EGKS, 206 bis/EEG, 180 bis/Euratom) 
Eerste deel 
HOOFDSTUK 1 
Algemene opmerkingen 
BOEKINGSJAAR EN BALANS 
Bedrag der eigen middelen verantwoord in 'de rekening uit 
hoofde van het begrotingsjaar 1980 
1.7. De betrokken Lid-Staten hebben de achterstallige 
eigen middelen op 1 oktober 1981 gestort. 
De procedure van het aangaan van samenvattende betalings­
verplichtingen zou niet in acht zijn genomen voor een bedrag 
van 203,5 miljoen ERE • 
1.8. Het kwijtingsbesluit betreffende het begrotingsjaar 
1979 vormt een afdoend antwoord op deze opmerking. De 
procedure is overigens stellig wel in acht genomen want de 
samenvattende betalingsverplichting van januari 1980 
houdt dit bedrag van 203,5 miljoen ERE in. 
Overschrijding van de termijnen voor de eindafsluiting der 
rekeningen 
1.9. De afsluiting van de rekeningen in het kader van 
het EOGFL-Garantie heeft inderdaad aanleiding tot aan­
passingen die in de begroting der latere jaren worden ver­
antwoord. Voor het EOGFL-Garantie is een negatief 
bedrag van 40 miljoen Ecu opgenomen in de gewijzigde 
begroting nr. 1/1981, als voorziening op het uit hoofde van 
de afsluiting van de rekeningen EOGFL-Garantie terug te vorderen bedrag, begrotingen 1974 en 1975. De Commissie 
verwijst bovendien naar haar antwoord bij punt 1.26 i) 
hieronder. 
Voor wat de goedkeuring van de rekeningen van het 
Sociaal Fonds betreft is de Commissie, met name voor de 
jaren voorafgaande aan 1978, hoofdzakelijk afhankelijk 
van de ontvangende instanties. De indertijd geldende rege­
ling voorzag met name in de financiering van de meerjaar-
lijkse operaties (drie jaar) en opende de mogelijkheid van 
Verlenging, zodat de betrokken acties tenslotte na zes jaren 
konden worden beëindigd, de termijn van 18 maanden, 
beginnende aan het einde van de operaties, en betrekking 
hebbende op de indiening van de verzoeken om afslui­
tingsbetaling niet medegerekend. 
Sinds 1978 zijn de rechthebbenden verplicht hun verzoek 
om betaling uiterlijk 18 maanden na de afsluiting van de 
operatie in te dienen. 
Uit verscheidene financiële gegevens blijkt dat de Com­
missie zich werkelijk heeft ingespannen om de rekeningen 
der voorafgaande begrotingsjaren af te wikkelen. In 1979 is 
zij overgegaan tot 115 opheffingen van betalingsverplich­
tingen betreffende de voorafgaande begrotingsjaren en de 
betaling van 1,35 miljoen ERE uit hoofde van de handelin­
gen daterende uit het begrotingsjaar 1974, van 8,86 miljoen 
ERE voor die van het begrotingsjaar 1975 en van 40,45 
miljoen ERE voor die van het begrotingsjaar 1976. In 1980 
is zij, buiten de afsluiting van de rekeningen van het begro­
tingsjaar 1974 overgegaan tot 995 opheffingen van beta­
lingsverplichtingen en heeft zij betalingen gedaan ten 
bedrage van 2,92 miljoen ERE uit hoofde van het begro­
tingsjaar 1975 en van 9,62 miljoen ERE uit hoofde van het 
begrotingsjaar 1976. 
De Commissie wijst er voorts op dat het volume van nog 
niet afgesloten operaties van de begrotingsjaren 1975 en 
1976 respectievelijk 1,4% en 7% bedraagt van de gedu­
rende deze begrotingsjaren aangegane verplichtingen, het­
geen de verwachting wettigt dat deze begrotingsjaren bin­
nen korte tijd zullen zijn afgesloten. De Commissie is zich 
bewust van de problemen voortspruitende uit de achter­
stand bij de afsluiting van de rekeningen der voorgaande 
210 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
begrotingsjaren en zal haar inspanningen tot het zoveel 
mogelijk inhalen van deze achterstand voortzetten. 
Aanpassing der bedragen waarvoor de betrokken autoriteiten 
wordt verzocht de kwijting te verlenen 
1.10. Zoals de Commissie dit heeft uiteengezet in haar 
antwoorden op de desbetreffende opmerkingen van de 
Rekenkamer, is zij van oordeel dat het zulke aanpassingen 
aan een geldige grond zou ontbreken. 
Toepassing van titel V van het financieel reglement: verant­
woordelijkheid van de ordonnateurs, de financiële contro­
leurs, de rekenplichtigen en de beheerders van gelden ter 
goede rekening 
1.11. De Commissie waakt voor een juiste toepassing 
van titel V van het financieel reglement. 
OVERSCHRIJVING VAN KREDIETEN 
Overschrijving zonder specificatie 
1.13. De Commissie die de door de Rekenkamer als 
„onregelmatig" aangemerkte overschrijving heeft voorge­
steld en de begrotingsautoriteit — in haar twee componen­
ten — die daartoe heeft besloten, houden deze operatie 
voor volstrekt geoorloofd en in overeenstemming met het 
financieel reglement. 
De Commissie herinnert eraan dat de formule van de 
„open" overschrijving reeds bij herhaling eerder door de 
.begrotingsautoriteit was gekozen en zulks voor de dekking 
van verschillende behoeften, nl. in 1973, 1974, 1975 en 
1976. Bij de opeenvolgende herzieningen van het finan­
cieel reglement, zowel als in het kader van de kwijtingspro­
cedures, heeft haar regelmatigheid nooit voorwerp 
gevormd van enige twijfel. 
Overschrijving in 1980 van uit 1979 overgedragen kredieten 
1.14. Het financieel reglement maakt er met opzet geen 
bezwaar tegen, dat de begrotingsautoriteit de aanvanke­
lijke bestemming van overgedragen kredieten, in het kader 
van de overschrijvingsprocedure wijzigt. De Commissie 
noch de begrotingsautoriteit begaan hierbij de geringste 
„onregelmatigheid". 
SYSTEEM VAN DE VOORLOPIGE TWAALFDEN 
Niet-inachtneming van de limieten voortvloeiende uit het 
financieel reglement in het kader van het EOGFL-Garantie 
1.18. De Commissie stemt niet in met de uitleg die de 
Rekenkamer geeft van artikel 8 van het financieel regle­
ment en verwijst, voor meer details, naar haar antwoord 
onder de punten 4.17 en 4.19. 
VERIFICATIE VAN DE COMMUNAUTAIRE ACTIVA IN 
HET BEZIT VAN DERDEN 
1.19 en 1.20. De Commissie verwijst naar antwoord bij 
de punten 2.8 en 2.9. OMREKENING IN ERE VOOR 
BOEKHOUDINGSDOELEINDEN 
1.21. Voor de eigen middelen en de financiële bijdragen 
heeft de Commissie artikel 9, lid 3 van de verordening 
nr. 2891/77 van de Raad van 19 december 1977, houdende 
toepassing van het besluit van 21 april 1970 betreffende de 
vervanging van de financiële bijdragen van de Lid-Staten 
door eigen middelen van de Gemeenschappen toegepast. 
De Commissie heeft in 1980 de ontvangsten anders dan de 
eigen middelen en de financiële bijdragen alsmede alle uit­
gaven in ERE omgerekend tegen de maandelijkse boe-
kingskoers dat wil zeggen de koers van de eerste werkdag 
van de betrokken maand, zich houdende aan de declaratie 
opgenomen in de notulen van de vergadering van de Raad 
van 21 december 1977. 
De per 31 december vastgestelde balans is aldus gebaseerd 
op de boekingskoers van de maand december. 
De Commissie houdt zich dus aan de geldende voorschrif­
ten die zij haars inziens correct toepast. Voor het overige 
dient het vervolg van de werkzaamheden inzake de herzie­
ning van het financieel reglement te worden afgewacht. 
GEVOLGEN GEGEVEN AAN DE OPMERKINGEN VAN 
DE VOORGAANDE JAREN 
1.26. De Commissie heeft antwoord gegeven op de 
opmerkingen van de Rekenkamer in zijn verslagen over de 
voorgaande begrotingsjaren, waarvoor de kwijtingsproce­
dure heeft plaatsgehad. 
De Commissie heeft eveneens elk jaar medegedeeld welke 
gevolgen door haar waren gegeven aan de verzoeken ver­
vat in de resoluties van het Europese Parlement die de 
kwijtingsbeslissingen vergezellen. Het is haar niet mogelijk 
op deze plaats de door haar op elk punt gegeven antwoor­
den opnieuw uitvoerig weer te geven, evenmin overigens 
als de reacties van de overige instellingen. 
Overigens mag er op worden gewezen dat eèn zeer groot 
aantal andere- opmerkingen van de Rekenkamer de Com­
missie tot handelen hebben gebracht in de door de Reken­
kamer gewenste zin, waarbij zij dus de betekenis onder­
streepte die zij aan de werkzaamheden van de laatste 
toekent. 
In hét hierna volgende worden dus slechts enkele gegevens 
weergegeven waaruit blijkt dat de kunstmatige en starre 
formulering van de betrokken punten op zijn minst 
betwistbaar is. 
• Boekhouding 
a) Ontbreken van een beschrijvende documentatie van de 
boekhoudkundige systemen en methoden en van de controle 
van de algemene boekhouding 
De Commissie begrijpt de herhaling niet van de opmerking 
gemaakt in het verslag over het begrotingsjaar 1977. De 
Rekenkamer schrijft namelijk in zijn beoordeling van het 
antwoord van de Commissie dat deze documentatie, zoals 
onder 11.3 gezegd naderhand is samengesteld (door de 
Rekenkamer). Wat de bedoelingen van de Commissie 
betreft wordt verwezen naar haar antwoord bij punt 2.5 
hieronder, waaruit duidelijk haar wil blijkt om aan de wen­
sen van de Rekenkamer tegemoet te komen. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 211 
b) Tekortkomingen in de procedures van machtiging en con­
trole inzake wijzigingsboekingen 
De Commissie houdt rekening met de overwegingen van 
de Rekenkamer. 
c) Achterstanden van de ordonnateurs in het kader van de 
goedkeuring van de rekeningen 
Zoals de Commissie de Rekenkamer dit bij een recente 
briefwisseling heeft doen weten wordt op de ordonnateurs-
diensten regelmatig een beroep gedaan om medewerking 
bij de goedkeuring van de rekeningen. In de loop van 1981 
heeft dit behoorlijke resultaten opgeleverd. De Commissie 
is thans voornemens tot een versterking van de interne 
maatregelen over te gaan ter bereiking van een versnelling 
van de goedkeuring der tussenrekeningen. 
• Eigen middelen 
dj Schorsing van de procedure van invordering van de boe­
ten die voorwerp vormen van een beroep bij de rechter 
De Commissie is van plan binnenkort over te gaan tot een 
wijziging van de interne procedure van invordering van 
boeten en dwangsommen (zie antwoord bij punt 3.38 hier­
onder). 
• EOGFL-Garantie 
e) Visum van de financiële controleur 
De door de Rekenkamer gelaakte handelwijzen zijn afge­
schaft. Het visum van de financiële controleur wordt niet 
langer aangebracht op de betalingsopdrachten, alvorens dit 
gebeurt op de desbetreffende voorstellen tot het aangaan 
van betalingsverplichtingen. Evenmin wordt het „onder 
voorbehoud" verstrekt. 
f) Procedure van toekenning van voorschotten 
De Commissie meent dat de regeling van toekenning van 
voorschot geen risico van verwarring van begrotingsjaren 
inhoudt, mits door de Commissie zekere voorzorgsmaatre­
gelen worden getroffen, hetgeen het geval is (zie eveneens 
de antwoorden bij de punten 4.9-4.11). 
g) Negatieve kredieten 
Onverlet de antwoorden die de Raad zal geven (optre­
dende als wetgever), wijst de Commissie erop dat de nood­
zaak van het bereiken van oplossingen voor problemen die 
in het gemeenschappelijk landbouwbeleid rijzen heeft 
geleid tot maatregelen verband houdende met de interven­
tiemechanismen, vallende onder het EOGFL-Garantie, en 
inningen op de interne markt met zich brengende. 
De Commissie herinnert eraan dat de grondslag voor deze 
inningen en voor hun toerekening aan het EOGFL wordt 
gevormd door artikel 7 van de verordening (EEG) nr. 974/ 
71 van de Raad, voor wat betreft de monetair compense­
rende bedragen geïnd in het intracommunautaire handels­
verkeer en door artikel 5 van verordening (EEG) nr. 1079/ 
77 van de Raad voor wat betreft de medeverantwoordelijk­
heidsheffing. Het opvoeren in de begroting van de betrokken ontvang­
sten (als negatieve kredieten) weerspiegelt een bijzondere 
situatie zoals deze naar voren is gebracht in de considerans 
van verordening (EEG) nr. 1079/77 van de Raad van 
17 mei 1977 inzake een medeverantwoordelijkheidsheffing 
en maatregelen ter verruiming van de markten in de sector 
melk en zuivelprodukten (•): „... Overwegende dat alle in 
deze verordening beoogde maatregelen bedoeld zijn om de 
markt voor zuivelprodukten te reguleren en te stabiliseren 
en op deze wijze de bestaande interventieregeling aan te 
vullen; dat er derhalve zorg voor moet worden gedragen 
dat in het kader van de financieringsregeling van het 
gemeenschappelijk landbouwbeleid rekening wordt gehou­
den met de heffingen en uitgaven ten gevolge van de bij­
zondere maatregelen". Op de termen van deze considerans 
werd in het bijzonder de nadruk gelegd in het arrest van 
het Hof van Justitie van 21 februari 1979 — zaak 138/78 
— dat de geldigheid van de betrokken verordening heeft 
bevestigd. 
h) Vervroegde afschrijving van de openbare voorraden 
De Commissie herinnert eraan dat de betrokken verorde­
ning (EEG) nr. 1883/78 van de Raad regels geeft voor de 
facultatieve afschrijving van de interventievoorraden per 
31 december, met dien verstande dat deze afschrijving niet 
groter mag zijn dan het gemiddelde tussen de aankoopprij­
zen en de bij de afzet gerealiseerde prijzen. Sinds zijn 
inwerkingtreding in 1978, heeft de Commissie zich aan 
deze regel gehouden. 
i) Achterstand bij de goedkeuring van de rekeningen 
Bij de goedkeuring van de rekeningen is een grote achter­
stand ontstaan. De Commissie zal bij de indiening, door 
de Rekenkamer, van zijn bijzondere verslag over dit onder­
werp een met redenen omkleed standpunt innemen. 
j) Controle van de handelsdocumenten 
Het is juist dat het stelsel van controle der handelsdocu­
menten, zoals bedoeld in de richtlijn nr. 77/435 EEG, eerst 
na vertraging in werking is getreden. 
• EFRO 
k) Boekhoudkundige gegevens over de versnelde betalingen 
en de situatie ten aanzien van de bijstanden per project 
De Rekenkamer beschikt over alle beschikbare financiële 
en boekhoudkundige informaties; deze stellen haar in staat 
alle staten of lijsten die zij voor controledoeleinden nood­
zakelijk acht op te stellen (zie eveneens antwoord bij punt 
7.12 hieronder). 
I) Ontbreken van een systeem van selectie van steunmaatre­
gelen alsmede van latere verificatie van hun effecten 
Voor wat betreft de wijze van selectie van de EFRO-pro-
jecten kan worden opgemerkt dat de Commissie de bepa­
lingen van het reglement van het EFRO stipt toepast. Wat 
de latere verificatie van de effecten van de bijstand van het 
(!) PB nr. L131 van 26. 5. 1977, blz. 6. 
212 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Fonds betreft, moge worden verwezen naar het antwoord 
bij punt 7.27. 
• Samenwerking met ontwikkelingslanden en derde landen 
m) Achterstanden bij de goedkeuring van de rekeningen der 
nationale interventie-organismen 
De Commissie verwijst naar haar antwoord bij punt i) 
bovenstaand. 
n) Achterstanden bij de programmering en de uitvoering van 
de steunmaatregelen 
De achterstand in de uitvoering van het programma 1980 is 
daaraan toe te schrijven dat dit programma door de Raad 
eerst op 28 mei 1980 is aanvaard. De Commissie stelt alles 
in het werk om de uitvoering ervan te versnellen (zie het 
antwoord bij punt 9.6). 
o) Expliciete vermelding van het recht van controle van de 
Rekenkamer inzake de financieringsovereenkomsten afgeslo­
ten in het kader van de samenwerking met derde landen 
De Commissie heeft kennis genomen van de door de 
Rekenkamer geuite wens. , 
p) Financiële controle van het Gerechtshof 
Het antwoord op dit punt moet door het Gerechtshof wor­
den gegeven. 
• EOF 
q) Afsluiting van de boekhouding van de fondsen 
Wegens het meerjaarlijkse karakter van de operaties van 
het EOF wordt de boekhouding van de projecten en pro­
gramma's niet jaar voor jaar afgesloten. De operaties van 
het eerste fonds zijn echter definitief afgesloten en de 
Commissie heeft alle vereiste maatregelen genomen met 
het oog op de afsluiting van het tweede fonds binnen een 
zo kort mogelijke termijn. 
r) De verdeling van de bevoegdheden tussen de Commissie 
en de Europese Investeringsbank stelt problemen van concer-
tatie en controle 
Zie hieronder de antwoorden bij de punten 14.14 t/m 
14.16. 
HOOFDSTUK 2 
Boekhouding 
Thesaurie van de Commissie 
EVALUATIE VAN DE INTERNE CONTROLE Bankrekeningen gebezigd vöor de uitvoering van de operaties 
waarvan de resultaten in de financiële overzichten voorko­
men 1 
2.3. De speciale bankrekeningen voor de operaties van 
opneming van verstrekking van de leningen door de Com­
missie, worden beheerd door het Directoraat-generaal Kre­
diet en investeringen, dat in 1952 ten behoeve van de 
EGKS in het levén is geroepen en in de instandhouding 
waarvan uitdrukkelijk werd voorzien in de marge van het 
fusieverdrag. Na de fusie heeft de Commissie aan dit 
directoraat-generaal het beheer en de boekhouding van 
alle door de Commissie beheerde opgenomen en verstrekte 
leningen toegewezen. De gegevens die daaruit voort­
vloeien worden door de rekenplichtige van de Commissie 
samengevat alvorens de financiële overzichten worden 
opgesteld. 
Onder de bankrekeningen van de externe delegaties is er 
inderdaad een zeker aantal dat niet door de rekenplichtige 
van de Commissie wordt gecontroleerd. Het betreft bank­
rekeningen van de delegaties van de Commissie in de lan­
den langs de zuidelijke kust van de Middellandse Zee, in 
Afrika, de Caraïbische zone en de Stille Oceaan (ACS) als­
mede in de Overzeese landen en gebieden. Deze delegaties 
hangen voor wat betreft hun financieel beheer en met 
name hun comptabiliteit geheel af van de Europese asso­
ciatie voor samenwerking (EAS), die rechtspersoonlijkheid 
bezit en onderworpen is aan het toezicht van de Rekenka­
mer (artikel 82, laatste alinea.van het financieel reglement). 
Wat betreft de door de andere externe delegaties van de 
Commissie gebezigde bankrekeningen ten aanzien waar­
van de EAS niet tussenbeide komt, kan worden opgemerkt 
dat kopieën van de bankrekeningsafschriften met de 
maandelijkse afrekeningen regelmatig worden overgelegd 
aan de rekenplichtige van de Commissie. Deze rekeningen 
wórden dus wel door hem gecontroleerd. 
De bankrekeningen waarop de ontvangsten uit dè verkoop 
van de publikaties van de persbureaus in de Lid-Staten 
worden geboekt staan eveneens onder de supervisie van de 
rekenplichtige van de Commissie. De gebruikmaking van 
de betrokken bankrekeningen is namelijk beperkt: ener­
zijds dienen zij voor de incassering van de door de Reken­
kamer genoemde ontvangsten; anderzijds kunnen de 
betrokken tegoeden alleen maar worden gebruikt voor het 
voorzien van het beheer van gelden ter goede rekening 
waarover de externe delegaties en de pers- en informatie­
bureaus beschikken. De inning van de ontvangsten door 
de beheerder van gelden ter goede rekening stelt met name 
in staat tot een minder belangrijke nieuwe voorziening van 
het beheer van gelden ter goede rekening. 
Er bestaat dus wel degelijk een streng toezicht, hetzij door 
de diensten van de hoofdboekhouding, hetzij door diege­
nen die belast zijn met de comptabiliteit van de EGKS, 
van alle in naam van de Commissie in het kader van de 
uitvoering van de algemene begroting en zijn bijlagen 
geopende bankrekeningen. 
Het geregeld toetsen van de saldi van de bankrekeningen in 
de grootboekadministratie (algemene boekhouding) aan de 
opgaven van de bank zelf 
2.4. De Commissie is zich ten volle bewust van de 
noodzaak van het geregeld 'toetsen van de saldi van de 
bankrekeningen; de door de Rekenkamer naar voren 
gebrachte feiten zijn toe te schrijven aan de door toevallige 
omstandigheden (vertrek, mutaties, ziekte) veroorzaakte 
overbelasting van de betrokken dienst. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 213 
De toetsingswerkzaamheden zijn intussen voortgezet ter­
wijl de nodige maatregelen om het opnieuw optreden, van 
een dergelijke situatie te voorkomen werden getroffen. 
Officiële beschrijvingen van de inrichting van de door de 
dienst van de thesaurie gevoerde administratie en taakom­
schrijvingen der personeelsleden 
2.5. Ten einde tegemoet te komen aan de wensen van de 
Rekenkamer heeft de Commissie zich verzekerd van de 
medewerking van consultanten voor het onderzoeken van 
de efficiency en de geldigheid van de door de boekhoud-
diensten, waarvan de dienst van de thesaurie deel uit­
maakt, gebruikte procedures. Mocht uit dit onderzoek de 
noodzaak blijken van perfectionering en precisering van 
de omschrijvingen van de posten en van codificatie van 
bepaalde procedures, dan zou de, Commissie niet aarzelen 
om de noodzakelijke werkzaamheden onverwijld uit te 
voeren. 
Invoering van een computersysteem voor de dienst van de 
thesaurie 
2.6 en 2.7. De terbeschikkingstelling van de meest 
recente technieken met het oog op een modernisatie van de 
computerinstallatie van de thesaurie bevindt zich op het 
ogenblik in studie. 
CONTROLE OP DE SALDI DER KASREKENINGEN AAN 
HET JAARULTIMO 
Externe bevestiging van de saldi 
2.8 en 2.9. Een rechtstreekse toegang van de Rekenka­
mer tot de banken met het oog op verkrijging van een 
externe bevestiging van de saldi is niet verenigbaar met de 
bepalingen van de verdragen. Artikel 78 septimo, para­
graaf 3/EGKS, artikel 206 bis, paragraaf 3/EEG en arti­
kel 180 bis, paragraaf 3/Euratom schrijven namelijk voor 
dat de controle van de Rekenkamer plaatsheeft bij de 
instellingen en dat elk stuk of elke informatie nodig voor 
de uitvoering van de taak van de Rekenkamer op verzoek 
door de instellingen van de Gemeenschap aan haar wor­
den overgelegd of medegedeeld. 
Met uitzondering van het Europese Parlement, waar de 
rekenplichtige op eigen initiatief gunstig heeft geantwoord 
op een verzoek van een lid van de Rekenkamer, heeft geen 
enkele communautaire instelling dit recht aan de Rekenka­
mer kunnen toekennen. 
In de Lid-Staten is het alleen in Denemarken, in Ierland 
en in het Verenigd Koninkrijk dat de controle-autoriteit 
over de algemene machtiging door de administraties 
beschikt om zich rechtstreeks tot de banken te richten. De 
wetgevingen en de praktijken in andere landen, zoals Bel­
gië en Luxemburg, waar de Commissie een belangrijk deel 
van haar rekeningen heeft geopend, houden een krachtige 
bescherming van het bankgeheim in, zodat het verzoek van 
de Rekenkamer aldaar een reëel probleem doet ontstaan. 
De Commissie is van oordeel dat de betrekkingen tussen 
haar en de Rekenkamer gebaseerd moeten zijn op weder­
zijds vertrouwen. Bovendien gaat de Commissie voort met 
het zoeken naar middelen die in de praktijk aan de doel­
stelling van het verzoek van de Rekenkamer kunnen beant­
woorden. 
De Commissie verschaft de Rekenkamer alle informaties 
aan welke laatstgenoemde meent behoefte te hebben. Er bestaat dus geen probleem wat de inhoud van de informa­
ties, noch wat hun reikwijdte betreft, aangezien de Reken­
kamer alle elementen die zij voor de goede uitvoering van 
haar taak nodig oordeelt moet ontvangen. De moeilijkheid 
heeft uitsluitend betrekking op de procedure van overbren­
ging van de informatie naar de Rekenkamer. 
In het begin van 1981 heeft de rekenplichtige van de Com­
missie de banken opdracht gegeven de door de Rekenka­
mer gewenste gegevens te verzamelen en de Rekenkamer 
alle ontvangen antwoorden ter b.eschikking gesteld. Een 
klein aantal rekeningen is buiten deze procedure gebleven, 
doch zulks alleen wegens moeilijkheden in verband met de 
praktische toepassing tussen de diensten van de Commis­
sie en die van de Rekenkamer. Eind 1981 zullen alle maat­
regelen zijn genomen ter voorkoming van een herhaling 
van deze moeilijkheden. Men mag dus verwachten dat de 
eerste tenuitvoerlegging begin 1981 op zichzelf, maar even­
eens voor de daaruit voor de toekomst te trekken leringen 
nuttig is geweest. , 
Voor wat betreft de saldi der bankrekeningen, gereserveerd 
voor de operaties van opneming en verstrekking van lenin­
gen, kan worden opgemerkt dat zij aan de procedure van 
bevestiging zijn ontgaan wegens een misverstand tussen de 
diensten van de Commissie en die van de Rekenkamer. 
Wat betreft de rekeningen geopend bij de thesaurieën van 
de Lid-Staten kan worden opgemerkt dat de Rekenkamer, 
optredende in samenwerking met de betrokken nationale 
controlediensten rechtstreeks aan het Verdrag de bevoegd­
heid ontleent van toegang tot deze rekeningen. 
Toetsing en verificatie van de banktegoeden bij het jaarul-
timo 
2.10. Bij de toetsing en verificatie van de bankrekenin­
gen kan door de overbelasting van het beschikbare perso­
neel soms een zekere vertraging optreden. Dit is met name 
het geval in bijzonder moeilijke perioden zoals bij voor­
beeld: uitvoering van de begroting per voorlopige twaalfde 
delen, invoering van nieuwe boekhoudkundige procedures, 
enzovoort. 
De daarna verrichte toetsing dekt desalniettemin telkens 
de gehele verstreken periode. De Commissie zal erop toe­
zien dat de verificaties van de banktegoeden zo snel moge­
lijk plaatsvinden na de verrichting van de bankoperaties. 
Wat betreft de twee in ERE aangehouden rekeningen met 
een banktegoed dat respectievelijk 1,27 en 0,7 miljoen 
ERE minder is dan de daarvoor in de boekhouding opge­
nomen bedragen, kan worden opgemerkt dat de betrokken 
verschillen op het ogenblik worden onderzocht. 
Wat betreft het bedrag aan bankinterest van 1,73 miljoen 
ERE moet worden opgemerkt dat de Commissie daarvan 
door de banken te laat in kennis is gesteld. Aangezien arti­
kel 5, alinea 2, van het financieel reglement voorschrijft dat 
de ontvangsten van een begrotingsjaar in de rekening van 
dat begrotingsjaar worden verantwoord aan de hand van 
de in dat jaar geïnde bedragen, hadden deze interesten 
hoogstens moeten zijn geboekt als een vordering op een 
tussenrekening in het credit van de begroting, hetgeen de 
berekening van het saldo van het begrotingsjaar niet zou 
hebben beïnvloed. 
De kredietmededeling van 31 december 1980 betekent 
alleen dat deze interesten zelf nieuwe interesten kunnen 
opbrengen met ingang van 1 januari 1981. 
214 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Conclusie 
2.11. De vorenstaande antwoorden tonen aan dat de 
beoordeling van de functionering van de thesaurie door de 
Rekenkamer bijzonder streng is. De betrokken diensten 
hebben zich sinds meer dan twee jaren met niet-aflatende 
ijver ingespannen om aan de eisen, zowel van de Commis­
sie zelf als van de Rekenkamer, op de juiste wijze te vol­
doen met het doel om de boekhouding voortdurend te ver­
beteren. De Rekenkamer is overigens niet ongevoelig voor 
deze inspanningen en voor de verbeteringen die daaruit 
reeds zijn voortgevloeid en de Commissie is haar erkente­
lijk dat zij daaraan uiting heeft gegeven, met name onder 
punt 2.26. 
De actie zal in deze zin worden voortgezet. 
Grondslagen van de comptabele verwerking 
en presentatievorm van de jaaroverzichten 
OVERSCHOT VAN HET VOORAFGAANDE DIENSTJAAR 
Onduidelijke situatie wat betreft de niet-automatische over­
drachten van 1979 naar 1980, van het Europese Parlement 
2.13. De Commissie kan niet aanvaarden dat kritiek tot 
haar wordt gericht waar de betwiste overdracht niet door 
haar is verricht maar door een andere instelling die de ver­
antwoordelijkheid ondubbelzinnig op zich heeft genomen, 
zoals is vermeld in voetnoot 2 van het besluit inzake de 
rekeningen van het Europese Parlement en de kwijting 
voor het dienstjaar 1979. („Operatie verricht buiten de 
bepalingen van artikel 6, paragraaf 3, le alinea, van het 
financieel reglement, wegens de buitengewone omstandig­
heden waarin de begroting 1980 is vastgesteld") ('). 
De Commissie wenst bij haar antwoorden de diensten van 
een andere instelling niet te betrekken; deze andere instel­
ling zal ongetwijfeld het passende antwoord geven. Weergave van de uitgaven in de jaaroverzichten 
2.14 b) De jaarrekening is een akte van registratie van 
werkelijk ontstane gegevens. Het is niet de taak van de 
rekenplichtige om vooruit te lopen op de beslissing van de 
kwijtingsinstantie die bij uitsluiting bevoegd is te oordelen 
over het al of niet rechtmatige karakter van een uitgave. 
Voorts kan erop worden gewezen dat het financieel regle­
ment geen hiërarchische verhouding heeft geschapen tus­
sen de ordonnateur, de financieel controleur en de reken­
plichtige, maar veeleer een volstrekte scheiding tussen hun 
respectieve functies. 
OVERGEDRAGEN BEGROTINGSBEDRAGEN 
Opvoering van de ,,overgedragen begrotingsbedragen" aan 
de passiefzijde van de balans 
2.15. Met het oog op een snel begrip van de financiële 
gegevens heeft de Commissie zich wat de geconsolideerde 
balans betreft beperkt tot het vermelden van het totaal der 
over te dragen kredieten en dit vergezeld doen gaan van 
een verwijzing naar de toelichtingen. 
Wat de onderverdeling van de overgedragen begrotingsbe­
dragen betreft in kredieten met betrekking tot de crediteu­
ren en kredieten met betrekking tot eenvoudige betalings­
verplichtingen, dat wil zeggen de onderverdeling van de 
overgedragen kredieten volgens de uitvoering van de ver­
plichtingen door de contractant of de rechthebbende op 
een interventie van de Commissie, moet worden opge­
merkt dat een dergelijke differentiatie, wil zij werkelijk 
betekenis hebben, zou moeten worden toegepast op alle 
operaties: de talrijke aankopen van materieel in het kader 
van de huishoudelijke begroting en het onderzoek, de con­
tracten aangaande het verrichten van studies, de interven­
ties van de structurele fondsen en de steun aan de ontwik­
kelingslanden. Een dergelijke actie zou de inzet nodig 
maken van extra personeel en materieel voor het nauwkeu­
rig becijferen van de uitvoering van de verplichtingen per 
31 december. De analyse van het financiële beheer (deel I 
van de jaarrekening) en de driemaandelijkse financiële 
situaties verschaffen noodzakelijke en meer volledige 
informaties om de begrotingsautoriteit in staat te stellen de 
uitvoering van de kredieten te beoordelen. 
Wijziging van de jaarrekening na 1 juni 
2.14 a) Als instelling belast met de uitvoering van de 
begroting neemt de Commissie aan alle stadia van de kwij­
tingsprocedure deel. Zij heeft dus goede grond om aan te 
nemen dat zij gemachtigd is de wijzigingen die in dit kader 
optreden in de jaarrekening aan te brengen. Wanneer na 
afsluiting van de werkzaamheden betreffende de vaststel­
ling van de jaarrekeningen en de jaaroverzichten (ongeveer 
drie weken vóór de eerste juni, onontbeerlijke termijn voor 
de materiële werkzaamheden) nieuwe elementen naar 
voren komen, moet daarvan kennis worden gegeven. Dit 
geldt onomstotelijk voor de kredietoverdrachten (krachtens 
de geldende bepalingen van het financieel reglement). Dat 
kan eveneens nodig zijn onder andere omstandigheden; 
daarom heeft de Rekenkamer bij brief van 9 juli 1980 ver­
zocht om een wijziging van de jaarrekening voor 1979. Activa en passiva der instellingen 
AANPASSING VAN DE WEDERZIJDSE REKENINGEN 
VAN DE COMMUNAUTAIRE ORGANEN 
Systematische procedure van onderlinge vergelijking en aan­
passing van de wederzijdse rekeningen 
2.17. Besluiten in de door de Rekenkamer gewenste 
richting zijn genomen tijdens een vergadering in december 
1980 waaraan'de rekenplichtigen van de diverse instellin­
gen hebben deelgenomen; de uitvoering van deze beslui­
ten vindt actief plaats. 
Verschil tussen de hoofdboekhouding en de boekhouding van 
de EGKS 
(') PB nr. C 172 van 13. 7. 1981, blz. 74. 2.17 a) Ten einde de door de Rekenkamer genoemde 
moeilijkheden te vermijden heeft de Commissie in de 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 215 
hoofdboekhouding een verbindingsrekening „EGlCS" 
geopend, die voor alle door de hoofdboekhouding in het 
kader van de EGKS uitgevoerde operaties en voor de des­
betreffende regularisatie over de eigen middelen van de 
EGKS zal worden gebruikt. De door de Rekenkamer 
genoemde verschillen houden verband met die welke bij 
punt 2.10 zijn genoemd. 
Verschil tussen de comptabiliteit van de Commissie en die 
van het Hof van Justitie 
2.17 b) Het door de Rekenkamer genoemd bedrag van 
0,2 miljoen ERE werd in 1980 door het Hof van Justitie 
aan de Commissie gestort. Het vormt het aandeel van het 
Hof van Justitie voor de huurgelden voor een door beide 
instellingen gebruikt gebouw. Aangezien er sinds 1980 een 
geschil bestaat ten aanzien van de rechthebbende op de 
huurpenningen, heeft de Commissie de betaling van de 
huur geschorst. 
De boekhouddiensten van de Commissie waren (en zijn) 
dus verplicht zolang het geschil nog niet is geregeld het 
bedrag op het credit van de verbindingsrekening met het 
Hof van Justitie en overeenkomende met de storting van 
het aandeel in de huur in stand te houden. De Commissie 
kan zich niet uitspreken over de wijze waarop dit bedrag 
door het Hof van Justitie in haar boekhouding wordt opge­
nomen. 
Het is de plicht van de andere hierbij betrokken instelling 
om haar antwoord op de opmerking van de Rekenkamer te 
geven binnen de termijnen vastgesteld door het financieel 
reglement. 
Verschillen tussen de boekhouding van het Publikatiebureau 
en die van de overige instellingen 
2.17 c) In haar opmerkingen met betrekking tot het 
begrotingsjaar 1980 overgelegd aan de Commissie overeen­
komstig artikel 83 van het financieel reglement constateert 
de Rekenkamer: „Het Publikatiebureau heeft sinds 1978 
van de instellingen voorschotbetalingen ontvangen waar­
van het totaal per ultimo 1980 was opgelopen tot 2,9 mil­
joen ERE". Het bedrag van 2,9 miljoen ERE wordt 
gevormd door de voorschotbetalingen die sinds 1978 t/m 
31 december 1980 door de verschillende communautaire 
instellingen aan het Publikatiebureau wordt gestort ter 
financiering van de uitgave van het Publikatieblad. 
Wat het door de Rekenkamer genoemde bedrag van 1,9 
miljoen ERE betreft is de situatie de volgende: bij de 
instelling van het voorschotfonds in zijn huidige vorm wer­
den de bijdragen van de instellingen ontvangen op en in 
BFR luidende rekening. In 1980 heeft het Publikatiebureau 
op verzoek van d'e Commissie een rekening geopend in 
ERE (sinds 1981 in Ecu) voor de handelingen in verband 
met het Publikatieblad. Deze rekening wordt door de 
meeste instellingen rechtstreeks gebruikt voor de aanvul­
ling met middelen. Zij komt dus geleidelijk in de plaats 
van de rekening in BFR en zal binnenkort deze rekening 
geheel vervangen. 
Tot het eind van het begrotingsjaar 1980 werden de beide 
bedoelde rekeningen eveneens gebruikt voor andere opera­
ties in verband met het Publikatieblad, zoals het reperto­
rium van afgeleid recht in de Griekse taal waarvoor het 
Publikatiebureau voorschotten had ontvangen. De saldi van deze twee rekeningen vertegenwoordigden per 
31 december 1980 het nog ongebruikte doel van de voor­
schotten die het Publikatiebureau van de overige instellin­
gen in het algemene kader van het Publikatieblad had ont­
vangen. Om het voorlopige karakter van deze voorschotten 
naar voren te doen komen, heeft het Publikatiebureau aan 
de beide betrokken bankrekeningen in de balans de hoeda­
nigheid toegekend van tussenrekening onder opneming 
aan de passiefzijde van een identiek bedrag voorkomende 
onder de post „Publikatieblad". 
Het Publikatiebureau is in 1981 overgegaan tot een reorga­
nisatie van zijn comptabiliteit ten einde zijn verschillende 
activiteiten beter te doen uitkomen in de jaaroverzichten 
van het jaarultimo. 
Voor wat betreft het bedrag van 1,1 miljoen ERE, voorko­
mende op de rekeningen der overige instellingen, uit 
hoofde van aan het Publikatiebureau gestorte voorschotten 
is de situatie de volgende: dit bedrag bestaat uit twee door 
het Hof van Justitie (37 609 ERE) en door de Commissie 
(1098 563 ERE) aan het Publikatiebureau gestorte voor­
schotten. Het totaal der door dè Commissie aan het voor­
schotfonds van het Publikatiebureau gestorte bijdragen 
beloopt 2 025 037,63 ERE waarvan 1 008 167 ERE zijn toe­
geschreven aan een wachtrekening en de rest aan de post 
2700 van de algemene begroting voor het dienstjaar 1980. 
Door de in 1980 gestorte bijdrage toe te rekenen aan de 
algemene begroting heeft de Commissie dezelfde boek-
houdmethode gevolgd als de Rekenkamer. In de financiële 
balans van de Rekenkamer per 31 december 1980 wordt 
namelijk de door dit orgaan aan het Publikatiebureau 
gestorte bijdrage die 34 965 ERE beloopt niet genoemd. 
Aangezien de Rekenkamer in dit kader een aanpassing 
suggereert van de bedragen waarvoor de betrokken autori­
teiten worden uitgenodigd de decharge toe te staan (punt 
1.10), aanpassing die betrekking zou moeten hebben op het 
verschil van 0,8 miljoen ERE tussen de voorschotten voor­
komende in de rekeningen der instellingen (1,1 miljoen 
ERE) en de voorschotten zoals die blijken uit de balans 
van het Publikatiebureau (1,9 miljoen ERE), is het noodza­
kelijk dat hetzij het bestaan, hetzij het ontbreken van een 
storting van voorschotten door de overige communautaire 
instellingen wordt geconstateerd die het verschil in kwestie 
al of niet rechtvaardigen. 
Najir het oordeel van de Commissie werden deze stortin­
gen, die het (van 0,8 miljoen ERE) onderstreepte verschil 
door de Rekenkamer dekken daadwerkelijk uitgevoerd 
door de overige instellingen, want zij werden geregistreerd 
op de bankrekeningen van het Publikatiebureau. Aange­
zien artikel 18, lid 2, van het financieel reglement bepaalt 
dat de bevoegdheden, nodig voor de uitvoer van de afde­
lingen van de begroting betreffende het Europese Parle­
ment, de Raad, het Hof van Justitie en de Rekenkamer 
door de Commissie worden toegekend, kan de Commissie 
zich niet uitspreken over de boeking van de door de ove­
rige instellingen tot de middelen der voorschotten van het 
Publikatiebureau gestorte bijdragen. 
Het is de taak van deze instellingen haar antwoorden op 
de opmerkingen van de Rekenkamer mede te delen, op ini­
tiatief van deze gedaan, binnen de door het financieel re­
glement gestelde termijnen. 
De Commissie is harerzijds van oordeel dat de opmerking 
van de Rekenkamer geen aanpassing noodzakelijk maakt 
van de rekeningen zoals zij voorkomen op de jaarrekening 
betreffende de uitvoering van de begroting 1980. 
216 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Afwezigheid van het op elkaar afstemmen van de rekeningen 
van de Commissie, het EOF, de EAS en de EIB 
2.17 d) In het kader alleen van het Europees Ontwikke­
lingsfonds heeft een klein aantal toevallige operaties, ove­
rigens van beperkte omvang, zijn weg gevonden door ver­
scheidene rekeningen van de hoofdboekhouding. Deze 
rekeningen zijn rechtmatig goedgekeurd. De weinige 
betrokken operaties hebben op zichzelf nimmer tot discus­
sie aanleiding gegeven. 
In het kader van de EAS en de EIB, die afzonderlijke 
rechtspersonen zijn, werden de op de Commissie betrek­
king hebbende operaties steeds via de bank geregeld aan­
gezien de bewaking van een verbindingsrekening uit 
beheersoogpunt kostbaarder is gebleken dan het systeem 
dat bestaat in het effectueren van de betalingen en in het 
overgaan tot invordering. Aangezien het op elkaar afstem­
men van de rekeningen alleen maar noodzakelijk is bij het 
bestaan van verbindingsrekeningen begrijpt de Commissie 
de opmerking van de Rekenkamer niet. 
Het op elkaar afstemmen van de rekeningen van de Commis­
sie en van de rekeningen van de Ziektekas 
2.17 e) De laattijdigheid van de correcties in de reke­
ningen van-1980 is niet het gevolg van een fout in de pro­
cedure van het op elkaar afstemmen van de rekeningen. Zij 
spruit voört uit een misverstand op het niveau van de 
betrokken diensten; onmiddellijk nadat de voorziene^toet-
sing de opgetreden achterstand had doen ontwaren werd 
de correctie aangebracht. 
Weergave van de aan de JET verschuldigde bedragen in de 
rekeningen van de Commissie 
2.17 f) Het door de Rekenkamer genoemde bedrag van 
21,7 miljoen ERE betreft het derde en vierde voorschot, 
gestort door de Commissie aan de JET in uitvoering van 
de algemene begroting, sectie III, post 335.1. Aangezien de 
gemeenschappelijke onderneming JET deze bedragen 
tegen het eind van het dienstjaar heeft opgevorderd, heb­
ben de boekhouddiensten de desbetreffende betalingsop­
drachten, getekend en geviseerd in december 1980, in de 
loop van de eerste dagen van de maand januari ontvangen. 
Zij hebben deze op 14 en 15 januari 1981 uitgevoerd en 
deze stortingen overeenkomstig artikel 5, laatste alinea van 
het financieel reglement toegerekend tot het dienstjaar 
1980, daarbij in de begrotingsboekhouding een saldo van 
de qiet-gebruikte kredieten ten belope van 3,9 miljoen 
ERE duidelijk naar voren doen komende. Overeenkomstig 
artikel 88, laatste alinea van het financieel reglement heb­
ben deze beschikbare begrotingsbedragen voorwerp 
gevormd van een overdacht de jure. Dit komt overigens tot 
uiting op bladzijde 158 van de jaarrekening 1980 betref­
fende de uitgaven' en ontvangsten in verband met de acti­
viteiten van onderzoek van het dienstjaar 1980. 
Het valt te betwijfelen of de betrokken opmerking past in 
het hoofdstuk over de aanpassing van de wederzijdse reke­
ningen van de communautaire organen. De Commissie 
merkt hierbij op dat vier stortingen die zij jaarlijks ten 
behoeve van de JET verricht het bijhouden van een verbin­
dingsrekening niet rechtvaardigen. De weinige operaties 
betreffende de JET komen duidelijk en afzonderlijk voor 
in de begrotingsboekhouding. Belang van de procedure van wederzijdse toetsing van reke­
ningen van diverse organen 
2.18. De Commissie deelt de mening van de Rekenka­
mer en zal alles in het werk stellen om de huidige proce­
dure nog verder te verbeteren. 
TOETSING VAN DE HOOFDBOEKHOUDING AAN DE 
HULPBOEKHOUDINGEN 
Koppeling van de hulpboekhoudingen aan de hoofboekhou-
ding 
2.19. De Commissie is het niet eens met de Rekenkamer 
als deze stelt dat de vier door haar genoemde hulpboek­
houdingen niet deugdelijk gekoppeld zijn aan de hoofd­
boekhouding. Zoals in het onderstaande uiteengezet doet 
de hoofdboekhouding slechts in twee gevallen — opgeno­
men en verstrekte leningen alsmede inventarissen en voor­
raden — een beroep op een hulpboekhouding en zulks 
zonder dat daaruit moeilijkheden rijzen. In de beide 
andere gevallen is er geen enkele „hulpboekhouding" die 
dient voor boekingen die noodzakelijk zouden zijn voor de 
centrale boekhouding. 
Voorschotten op kosten van dienstreizen 
2.19 a) In het geval van een voorschot op kosten van 
dienstreizen, stelt de ordonnateur een betalingsopdracht 
op, geeft deze door aan de kas voor betaling en tenslotte 
aan de hoofdboekhouding. Deze operatie wordt ingeschre­
ven op een voorschotrekening, die vervolgens dient voor 
het registreren van de regularisatie van het voorschot 
(inhouding op het salaris of afrekening). De twee operaties 
(die aan elkaar gelijk zijn) worden door de ordonnateur 
voorbereid en volgens de regels aan de hoofdboekhouding 
medegedeeld die de enige is waarvan de vervolgens ver­
richte boèkingen rechtskracht bezitten. Binnen de hoofd­
boekhouding wordt voorts toegezien op de rechtmatige 
goedkeuring van de betrokken wachtrekening en van daar­
uit wordt de betrokken ordonnateur de situatie geregeld 
medegedeeld. 
Dit sluit niet uit dat de ordonnateur zelf ook de van de 
hoofdboekhouding gevraagde boekingen registreert. Deze 
registrering, overigens om der wille van de interne controle 
verricht, heeft echter geen enkele invloed op de hoofd­
boekhouding. 
Geldigheid van de bedragen der vastgelegde waarden 
2.19 b) De Commissie stelt dat de rekenplichtige zich 
kan vergewissen van de juistheid van de bedragen der vast­
gelegde waarden. Hij wordt daarvan geregeld op de hoogte 
gesteld door de administratieve dienst belast met de ver­
werving van de vastgelegde waarden en hun latere weder­
verkoop. Er bestaat voor de rekenplichtige geen enkele 
beperking ten aanzien van de toegang tot de voor die doe­
len bijgehouden dossiers. 
Handelingen met betrekking tot opgenomen en verstrekte le­
ningen 
2.19 c) Aangezien de handelingen inzake opneming en 
verstrekking van leningen in een afzonderlijke financiële 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 217 
boekhouding worden geregistreerd d,oor het Directoraat-
generaal voor Kredieten en investeringen, die dezelfde 
handelingen in het kader van de EGKS beheert en boekt, 
is het duidelijk dat de rekenplichtige van de Commissie die 
over een beperkt personeel beschikt en de resultaten van 
deze boekhouding slechts nodig heeft voor de opstelling 
van de jaarultimo-overzichten zich kan baseren op de 
boekhoudcijfers die hem door dit directoraat-generaal wor­
den verschaft. Om echter aan de wensen van de Rekenka­
mer tegemoet te komen onderzoekt de Commissie thans de 
boekhoudingsprocedures voor de operaties van leningop­
neming en -verstrekking, met het doel deze nog verder te 
verbeteren. 
Voorschotten uit het EOGFL — Verschillen tussen de hoofd­
boekhouding en de rekeningen van de ordonnateur 
2.19 d) De Commissie onderstreept in de eerste plaats 
dat de registreringen van de ordonnateur door de Rekenka­
mer de „boeken van de ordonnateur" genoemd, slechts een 
eenvoudig administratief hulpmiddel zijn en in geen geval 
een hulpboekhouding vormen. Het personeelslid dat de 
betrokken registreringen verricht vervult overigens geen 
enkele comptabele functie in de zin van het financieel re­
glement. 
Deze officieuze registreringen verricht de ordonnateur voor 
eenvoudige doeleinden van onmiddellijk beheer. Van zui­
ver indicatieve aard als zij zijn, hebben zij geen enkele 
invloed, noch op de begrotingsboekhouding, noch op de 
algemene boekhouding. Alleen de gegevens uit de officiële 
boekhouding hebben rechtskracht en worden gebruikt voor 
de opstelling van de kwartaalstanden van de jaarrekening 
en de balans. 
Boekhoudsysteem 
2.20. De Commissie deelt niet de mening van de Reken­
kamer als zou er geen volledig boekhoudkundig rekening­
stelsel bestaan. De boekhoudwerkzaamheden zijn uitvoerig 
gereglementeerd en de Commissie onderzoekt momenteel 
de efficiency en de deugdelijkheid van de door de boek-
houddiensten gebezigde methoden met het oog op de per­
fectionering daarvan. 
Wat het rekeningstelsel betreft waarop de Rekenkamer 
doelt (artikel 76, lid 3 van de uitvoeringsvoorschriften voor 
het financieel reglement) merkt de Commissie op. dat zij 
dit, gevolg gevend aan de opmerkingen van de Rekenka­
mer van het vorige jaar (15 juli 1980), bezig is te vervolledi­
gen. De balansen 1979 en 1980 bevatten inderdaad de in 
de klassen l't/m 8 van het rekeningstelsel voorziene gege­
vens. 
Het nut van de procedure van toetsing en controle tussen 
„hulpboekhoudingen" en hoofdboekhouding door middel 
van koppel- of controlerekeningen treedt bijzonder duide­
lijk aan de dag. De in het bovenstaande gegeven uiteenzet­
tingen hebbefi aangetoond dat de dienst boekhouding deze 
procedure volgt. De suggestie van de Rekenkamer is een. 
aansporing geweest tot overdenking van de bestaande 
methoden; deze overdenking heeft tot de conclusie geleid 
dat zij niet fundamenteel moeten worden herzien. 
ANDERE ONNAUWKEURIGHEDEN IN DE 
WAARDERING VAN ACTIVA EN PASSIVA 
2.21 en 2.22. De vordering ten bedrage van ±17,1 mil­joen ERE in het kader van de energiepolitiek en de rechten 
op ontvangsten van 9,3 miljoen ERE komen voor in tabel 
nr. 1, artikelen 900 t/m 999, kolom: „Nog te innen" van 
deel II van de jaarrekeningen behorende bij de begrotings­
operaties van het dienstjaar 1980. 
De opmerking van de Rekenkamer over hun ontbreken 
aan dè balans 1980 is het resultaat van een restrictieve uit­
leg door de Commissie van artikel 5, tweede alinea van het 
financieel reglement waarin wordt bepaald dat de ontvang­
sten van een begrotingsjaar in de rekening van dat begro­
tingsjaar worden verantwoord aan de hand van de in dat 
jaar geïnde bedragen. 
De twee door de Rekenkamer genoemde bedragen hadden 
dus hoogstens in de balans kunnen worden opgenomen in 
tussenrekeningen, die geen enkele invloed hebben op het 
saldo van het begrotingsjaar. De Commissie heeft zich dus 
beperkt tot het doen voorkomen van deze bedragen in de 
jaarrekening die deel uitmaakt van de bij de begrotingsau-
-'toriteit ingediende jaaroverzichten. Ten einde aan de wen­
sen van de Rekenkamer tegemoet te komen zal de Com­
missie dergelijke cijfers in de komende balans opnemen. 
Het aangewezen bedrag van 3,7 miljoen ERE komt duide­
lijk uit in de balans van de rekeningen (artikel 76, finan­
cieel reglement), die voorkomt op bladzijde 287 van deel II 
van de jaarrekening betreffende de begrotingsoperaties van 
het jaar 1980. 
De Commissie zal dit bedrag invoegen bij de opstelling 
van de eerstvolgende balans, in de rubriek „Aan te wijzen 
ontvangsten".. 
ONDUIDELIJKHEID VAN VERSCHILLENDE 
ACTI EFP(OSTEN 
Weergave in de financiële balans en in de balans van de 
rekeningen per 31 december 1980 van de Euratom- en NCI-
leningen 
2.23 a) De overschotten van 6,02 miljoen ERE . aan 
Euratom-lëningen en van 8,3 miljoen ERE aan NCI-lenin-
gen vergeleken met de uitgeleende bedragen zijn ontstaan 
omdat de eerste operaties van opneming en verstrekking 
van leningen zijn geboekt door het nominale bedrag van 
de operatie aan de zijde der opgenomen leningen en het 
effectief beschikbare en gestorte bedrag aan de zijde der 
verstrekte leningen in te schrijven. Het verschil tussen de 
twee geboekte bedragen, dat betrekking moet hebben op 
de „discount" en de emissiekosten vervat in het nominale 
bedrag der opgenomen lening, wordt geleidelijk opgevuld 
door het verschil tussen het rentetarief voor de verstrekte 
leningen en het rentetarief van de opgenomen lening. 
Voor de opgenomen „Euratom-leningen" werd deze me­
thode losgelaten ten voordele van de methode die daarin 
bestaat dat voor opgenomen en verstrekte leningen uitslui­
tend de „bruto"-bedragen worden ingeschreven terwijl de 
eventuele „discount" en de emissiekosten worden afge­
schreven naarmate de lening wordt afgelost; het rentetarief 
van de verstrekte lening verschilt dan 'van het tarief der 
opgenomen lening uitsluitend wegens de fractie nodig 
voor de dekking van de commissies en de kosten in ver­
band met het beheer der verstrekte leningen. 
Voor wat betreft de operaties uit hoofde van het NCI is de 
oude methode eveneens verlaten behalve voor de leningen 
aan Italië op verzoek van de EIB. 
218 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Uitgaven verricht hetzij onder ontbreken van beschikbare 
begrotingsbedragen, hetzij onder overschrijding van de aan­
vankelijk aangegane betalingsverplichting 
2.23 b) 
Post 1173 — Reis- en verblijfkosten van nationale des­
kundigen 
Post 2310 — Porto en vracht 
Strenge maatregelen zijn genomen ter vermijding van een 
herhaling van. deze situaties die geheel bij ongeluk zijn ont­
staan. 
Post 3702 — Communautaire maatregelen ter ontwikke­
ling van de informatica 
Het door de Rekenkamer opgemerkte geval betreft de 
terugbetaling van kosten aan deskundigen, deelnemende 
aan vergaderingen in het kader van de communautaire 
maatregelen tot ontwikkeling van de informatica. Voor de 
betrokken vergaderingen had de ordonnateur overeenkom­
stig artikel 32, paragraaf 1 van het financieel reglement een 
voorlopige betalingsverplichting aangegaan. Toen de 
ordonnateur aan het eind van het begrotingsjaar de afreke­
ningen had ontvangen bleek de voorlopige betalingsver­
plichting ontoereikend. Aangezien de datum van 
31 december 1980 was verstreken kon de'aanvullende beta­
lingsverplichting niet worden aangegaan. Dit verklaart de 
aanwijzing der uitgaven van het begrotingsjaar 1980 tot het 
begrotingsjaar 1981 bij aanwezigheid van vastleggingskré-
dieten en betalingskredieten die toereikend zijn om de 
operatie toe te rekenen aan het begrotingsjaar 1980. 
De toerekening van de betrokken uitgaven tot het begro­
tingsjaar 1980 heeft evenwel geen betekenis voor de bere­
kening van het saldo van het begrotingsjaar. Artikel 15 van 
de verordening houdende toepassing van het besluit van 
21 april 1970 inzake de vervanging van de financiële bij­
dragen der Lid-Staten door de eigen middelen der 
Gemeenschappen (PB nr. L 336 van 27. 12. 1977, blz. 1) 
schrijft voor dat de lasten van het begrotingsjaar bestaan 
uit het bedrag van de betalingen verricht over de begro­
tingsbedragen van dat dienstjaar, vermeerderd met het 
bedrag van de begrotingsbedragen van datzelfde dienstjaar 
in stand gehouden in toepassing van de artikelen 6 en 95 
van het financieel reglement. 
Onder het aspect dat strikt beperkt blijft tot de berekening 
van het saldo van het begrotingsjaar 1980 heeft het dus 
geen betekenis als de betrokken uitgaven worden toegere­
kend tot de kredieten van het begrotingsjaar 1980 dan wel 
tot de rechtens overgedragen kredieten van het begrotings­
jaar 1980 naar 1981. 
Berekening van het overschot van het begrotingsjaar 
2.24. De door de Rekenkamer gestelde vraag betreft de 
uitvoering van het financieel protocol tussen de EEG en 
de Portugese Republiek (PB nr. L274 van 29.9. 1978, 
blz. 2), artikel 960 van afdeling III van de algemene begro­
ting 1980. 
De Commissie is het niet eens met de uitspraak dat de uit­
gave onjuist is geconstateerd, dat wil zeggen onjuist 
geboekt. 
In het kader van de uitvoering van het financieel protocol 
had de Europese Investeringsbank (EIB) de Commissie 
melding gemaakt van een investeringsproject met het oog 
op een eventuele rentesubsidie door de Commissie op een 
door het EIB beoogde lening aan een Portugese investeer­
der. 
Na de bestudering van het dossier heeft de Commissie 
aanvaard dat een dergelijke lening van een rentesubsidie wordt voorzien en is zij derhalve overgegaan tot de storting 
van een geactualiseerd bedrag van de rentesubsidie ten 
einde de ondertekening van het contract mogelijk te 
maken. Het voorstel voor het aangaan van een betalings­
verplichting en de betalingsopdracht werden overeenkom­
stig de voorschriften van het financieel reglement voorbe­
reid en door de financieel controleur van een visum voor­
zien. 
De volgèns de regels opgestelde betalingsverplichting werd 
overeenkomstig artikel 22 van de uitvoeringsmodaliteiten 
van het financieel reglement geboekt. De betalingsop­
dracht, eveneens volgens de regels opgesteld, werd uitge­
voerd op 17 maart 1980, overeenkomstig de artikelen 46 
t/m 48 .van het financieel reglement en overeenkomstig 
artikel 63 van dat reglement in de boekhouding opgeno­
men. 
De betrokken uitgave werd dus wel degelijk volgens de 
regels in de boekhouding opgenomen. 
Op 8 december 1980 heeft de EIB de storting terugbetaald 
omdat de leningnemer van de ondertekening van het con­
tract had afgezien. 
Wat betreft de gebruikmaking van deze ontvangst kan wor­
den opgemerkt dat het financieel reglement de Commissie 
een keuze bood tussen enerzijds een boeking van deze 
terugbetaling onder de diverse ontvangsten van de alge­
mene begroting en anderzijds de mogelijkheid deze ont­
vangst opnieuw te gebruiken uiterlijk aan het einde van het 
begrotingsjaar 1981. Artikel 22, paragraaf 2 a van het 
financieel reglement bepaalt namelijk dat de ontvangsten 
uit hoofde van terugbetaling van ten laste van begrotings­
kredieten onverschuldigd betaalde bedragen opnieuw kun­
nen worden aangewend. 
Politieke overwegingen — de bedoeling deze ontvangsten 
te gebruiken voor andere projecten ingediend in het kader 
van het financieel protocol — hebben de Commissie 
gebracht tot het kiezen van de tweede mogelijkheid. De 
berekening van het saldo van het begrotingsjaar houdt met 
deze politieke keuze rekening. Het opnieuw gebruiken van 
een ontvangst vaii een voorgaand begrotingsjaar kan 
namelijk worden gelijkgesteld aan uitgaven ten laste van 
overgedragen kredieten. 
De verhoging van de lasten van het begrotingsjaar 1980 
door de opnieuw te gebruiken ontvangsten afkomstig van 
de EIB is dus in overeenstemming met de berekening van 
het saldo van het begrotingsjaar, zoals bepaald door arti­
kel 15 van de verordening (EEG) nr. 2891/77 van de Raad 
houdende toepassing van het besluit van 21 april 1970 
betreffende de vervanging van de financiële bijdragen van 
de Lid-Staten door eigen middelen der Gemeenschappen 
(PB nr. L 336 van 27. 12. 1977, blz. 1). 
Deze uitleg van artikel 15 van de voornoemde verordening 
wordt overigens gedeeld door de Rekenkamer. Deze heeft 
namelijk geen twijfels aangaande de verhoging van de las­
ten van het begrotingsjaar 1980 door andere ontvangsten 
die aanleiding kunnen geven tot een nieuwe gebruikma­
king. 
Het overschot van het begrotingsjaar 1980 is dus niet ver­
kregen onder aftrek van onjuiste lasten. 
Inventarisatie van activa en passiva per ultimo van het 
dienstjaar en geïntegreerde hoofdboekhouding 
2.25. De voorgaande antwoorden op de verschillende 
opmerkingen van de Rekenkamer hebben aangetoond dat 
de Commissie en haar diensten steeds te goeder trouw heb­
ben gehandeld zich baserende op de bestaande regelingen 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 219 
en de vroegere praktijk. De verschillen van inzicht met de 
Rekenkamer zijn aanzienlijk minder talrijk en ook kwalita­
tief minder scherp dan in de voorafgaande jaren, met name 
wegens de bereidheid van de Commissie zoveel mogelijk 
rekening te houden met het standpunt van de Rekenkamer. 
Voor wat in het bijzonder betreft de inventarisatie van 
activa en passiva kan worden opgemerkt dat de door de 
Commissie toegepaste procedures over het algemeen doel­
treffend zijn gebleken. Wat de inventarisatie van activa en 
passiva waarvoor de overige instellingen aansprakelijk zijn 
betreft kan worden gesteld dat de Commissie alles in het 
werk heeft gesteld om tot een goede functionering van het 
systeem te komen, maar dat zij volstrekt afhankelijk is van 
de overige instellingen wat betreft zijn toepassing. 
Ten aanzien van een systeem waarin de hulpboekhoudin­
gen zijn geïntegreerd in de hoofdboekhouding is de Com­
missie van oordeel dat de organisatie van haar comptabili­
teit aan de voorschriften voldoet. Ten einde op dit punt 
aan de wensen van de Rekenkamer tegemoet te komen zal 
de Commissie de deugdelijkheid en de doeltreffendheid 
van de procedures onderzoeken ten einde deze verder te 
vervolmaken. 
De Rekenkamer heeft geen enkel geval van malversatie 
naar voren gebracht. 
Conclusie 
2.26. De Commissie stelt met genoegen vast dat de 
Rekenkamer haar bevrediging voor de door de Commissie 
ontplooide inspanningen ter verbetering van de presentatie 
van de geconsolideerde jaaroverzichten heeft willen uit­
drukken. Zoals zij in het bovenstaande reeds bij herhaling 
heeft verklaard zal zij nieuwe inspanningen ontplooien om 
aan andere wensen van de Rekenkamer tegemoet te 
komen. Zij wenst echter wel de aandacht van de Rekenka­
mer te vestigen op het feit dat voor verscheidene verbete­
ringen extra personeel nodig zou zijn waarvan de aanwer­
ving in de huidige situatie praktisch uitgesloten is. 
2.27. De Commissie deelt niet de mening van de Reken­
kamer volgens welke bepaalde leemten van de interne con­
trole ten gevolge hebben dat vaak in strijd met de regle­
mentering werd gehandeld en dat deze gevallen in de 
gepubliceerde jaaroverzichten voor de décharge verlenende 
autoriteiten verborgen blijven. 
De Commissie meent de operaties die zij in het kader van 
de uitvoering van de begroting heeft verricht getrouwelijk 
in de jaarrekening de balans van de rekeningen en de 
geconsolideerde balans te hebben weergegeven. De presen­
tatie van de gegevens is in sommige gevallen het resultaat 
van keuzebeslissingen die niet steeds door de Rekenkamer 
worden gedeeld. 
Bovendien wordt de zeer technische presentatie van de 
financiële gegevens opgelegd door de voorschriften van 
het financieel reglement. 
De Commissie zal evenwel bij de opstelling van ko­
mende jaaroverzichten met de overwegingen die aan de 
basis hebben gelegen van de waarderingen van de Reken­
kamer en die in zijn jaarverslagen naar voren komen reke­
ning houden. 
Hieruit volgt geenszins dat de huidige systeïnen bepaalde' 
onregelmatigheden voor de décharge verlenende autoritei­
ten verborgen houden. 
Overigens is het volgens de bepalingen van de verdragen 
aan de Rekenkamer in de vervulling van haar taak van bij­
standsverlening aan het „Europese Parlement en de Raad, 
in de uitoefening van hun functie van controle van toe­
zicht op de uitvoering van de begroting (zie artikel 206 bis, paragraaf 4, alinea 4/EEG)", de décharge verlenende auto­
riteit op de feiten te wijzen die zij onregelmatig acht. 
De Commissie kan evenmin de opinie van de Rekenkamer 
delen volgens welke de huidige systemen niet in staat zijn 
alle compensaties die van zodanige aard zijn dat belang­
rijke oepraties worden verborgen te vermijden. • Deze 
opmerking is een generalisatie waarvan de juistheid niet 
blijkt. 
De enige door de Rekenkamer geconstateerde compensatie 
is die welke onder punt 2.22 b) werd gesignaleerd, deze 
compensatie kan op geen enkele wijze het verborgen hou­
den van een belangrijke operatie betekenen want zij is dui­
delijk naar voren gebracht in de balans van de rekeningen 
die integrerend deel uitmaakt van de- financiële jaarover­
zichten van het einde van het jaar. 
De Commissie kan wat haar eigen uitgaven betreft de 
bewering van de Rekenkamer niet accepteren volgens 
welke onwettige of onrechtmatige praktijken niet onmid­
dellijk ter kennis zijn gesteld van hoge functionarissen'van 
de Commissie. 
Alle door de Commissie verrichte uitgaven ten laste van de 
begroting worden zonder uitzondering van tevoren twee­
maal gecontroleerd door de financiële controleur, en met 
name onder het aspect van de rechtmatigheid van de uit­
gave en zijn conformiteit met de geldende regels: de eerste 
maal vóór het aangaan van de betalingsverplichting, de 
tweede maal na de betaling. In geval van weigering van 
visum en indien de ordonnateur bij zijn standpunt blijft, 
moet een beslissing door de Commissie zelf worden geno­
men. Als de Commissie over de weigering van verlening 
van visum heen stapt, wordt de Rekenkamer steeds van dit 
besluit op de hoogte gesteld. Zoals de Rekenkamer onder 
punt 1.22 vorenstaand heeft geconstateerd, wordt deze pro­
cedure volstrekt in acht genomen* 
Wat betreft het door de Rekenkamer onder punt 2.23 b) 
gesignaleerde probleem kan worden opgemerkt dat de 
nodige maatregelen zijn genomen. 
Voor wat betreft eventuele „onwettige" of „onrechtmatige" 
handelingen verricht door de overige instellingen bevestigt 
de Commissie de vaststelling van de Rekenkamer dat 
zodanige handelingen niet onder de aandacht van de 
Commissie zijn gebracht. Artikel 18 van het financieel re­
glement erkent overigens aan de overige instellingen de 
nodige bevoegdheden voor de uitvoering van de desbetref­
fende afdeling van de begroting. Het is aan de décharge 
verlenende autoriteit om een oordeel te vellen. 
2.28. De Commissie is van oordeel dat de resultaten van 
de dialoog met de Rekenkamer onmiddellijk na de instel­
ling daarvan, de talrijke door de betrokken diensten aange­
brachte aanpassingen met het doel aan de wensen van de 
Rekenkamer tegemoet te treden en de moeilijkheden bij de 
vervulling van een taak die is gegroeid zonder dat het per­
soneel werd vermeerderd in ruimere mate in overweging 
hadden kunnen worden genomen en de Rekenkamer had­
den kunnen doen leiden tot versoepeling van sommige for­
muleringen. Wat haar betreft zal de Commissie erop toe­
zien dat de dialoog die zij voor de toekomst nog vrucht­
baarder wenst, voort te zetten. 
HOOFDSTUK 3 
Ontvangsten 
VERWERPING VAN DE ONTWERP-BEGROTING 1980 
3.5. Naar aanleiding van de verwerping van de ont-
werp-begroting 1980 door het Europese Parlement is een 
220 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
conflict ontstaan tussen de interpretatie van de toe te pas­
sen besluiten door de Comrpissie en het standpunt van de 
Lid:Staten. 
Slechts het Hof van Justitie had dit conflict kunnen oplos­
sen, maar op die wijze zou het nagestreefde compromis, 
dat de begrotingsautoriteit bij de vaststelling van de gewij­
zigde begroting nr. 1/1980 heeft aanvaard, niet tot stand 
zijn gekomen. 
Bijgevolg had de Commissie, indien zij op haar standpunt 
bleef, van de Lid-Staten nalatigheidsintresten moeten eisen 
op bedragen die zij niet meer verschuldigd waren. Boven­
dien zouden alle Lid-Staten deze nalatigheidsintresten in 
dezelfde verhouding hebben moeten betalen, waarvan het 
enige gevolg een verhoging van het naar het volgende jaar 
over te dragen saldo van het begrotingsjaar ten voordele 
van allen zou zijn geweest. 
NIET-TOEGESTANE AFTREKPOSTEN OP DE 
BTW-AFDRACHTEN 
3.16. Hoewel de controle door ambtenaren van de Com­
missie de vaststellingen van de Rekenkamer heeft beves­
tigd, is dit punt nog niet geregeld; de Commissie houdt 
zich voor de nodige maatregelen te treffen. Inmiddels werd 
het punt in de agenda van het comité BTW en eigen mid­
delen opgenomen ten einde het standpunt van Denemar­
ken duidelijk te omschrijven en de aldus gecreëerde princi­
piële kwesties te regelen. 
CORRECTIES IN DE BTW-JAAROVERZICHTEN 
3.17. De correctie heeft betrekking zowel op de bereke­
ning van het gewogen gemiddelde tarief, waarbij het zoge­
naamde opbrengstenstelsel of stelsel B niet correct werd 
toegepast* als op de methode van de gegevens die werden 
gebruikt voor de berekening van de financiële compensa­
ties. Het aantal hiervan is beperkt en varieert sterk van 
Lid-Staat tot Lid-Staat. Daar de voorschriften niet vol­
doende precies waren, werden in een door de Lid-Staten 
goedgekeurd document van de Commissie de toepassings­
voorwaarden vastgesteld die nodig zijn om de onregelma­
tigheden te verhelpen op de wijze die de Rekenkamer 
wenst. Deze voorwaarden worden opgenomen in het voor­
stel tot wijziging van verordening (EEG) nr. 2891/77 dat 
de Commissie vóór eind 1981 zal indienen. 
Landhouwheffingen 
DRIEHOEKSTRANSACTIES IN RIJST 
3.18-3.22. Zoals de Commissie reeds in haar antwoor­
den van 1978 heeft opgemerkt kunnen driehoekstransac­
ties, als waargenomen in de sector rijst, zich theoretisch 
voor ieder produkt voordoen dat niet aan monetaire com­
penserende bedragen (MCB) is onderworpen. Hét voordeel 
dat de handelaar bij dergelijke transacties heeft, ligt in de 
afwijking tussen de marktkoersen en de voor het gemeen­
schappelijk landbouwbeleid toegepaste omrekeningskoer­
sen. 
Hoofddoel van de invoering van MCB in een bepaalde 
sector is de goede werking van een gemeenschappelijke 
marktordening en met name de instandhouding van de 
interventieregeling. Aangezien in de sector rijst de produk-tie,echter vrijwel volledig in één enkele Lid-Staat plaats­
vindt, was het niet nodig MCB's in deze sector in te voe­
ren. 
Daar de Commissie er in de eerste plaats naar streeft de 
monetaire compenserende bedragen af te schaffen, is zij, in 
principe, geen voorstander van uitbreiding van het stelsel 
tot landbouwprodukten die er thans niet aan zijn onder­
worpen. , • 
Daarentegen onderzoekt de Commissie samen met de 
autoriteiten van de Lid-Staten, zoals dit ook in het analoge 
door de Rekenkamer geciteerde geval van 1978 werd 
gedaan, of geen oplossing kan worden gevonden die zou 
bestaan uit ontlasting van het produkt bij de douane van 
de eerste Lid-Staat. 
VOORFIXATIE VAN LANDBOUWHEFFINGEN 
3.26. Het door de Rekenkamer vermelde vraagstuk vergt 
onderzoek, dat door de diensten van de Commissie zal 
worden ondernomen. 
3.27. Artikel 3 van verordening (EEG) nr. 2891/77 
bepaalt niet waar de bewijsstukken voor de vaststelling 
van eigen middelen moeten worden bewaard: zij kunnen 
zich zowel bij de douane en het interventiebureau als bij 
de invoerfirma bevinden. Dit is het geval in de Bondsrepu­
bliek Duitsland, waar de douane op ieder ogenblik bij de 
importeur alle documenten kan controleren die op de 
invoertransactie betrekking hebben (douane-aangifte, fac­
turen, contracten en vergunningen). Bovendien zijn de 
Duitse importeurs onderworpen aan een stelselmatige 
periodieke controle door een gespecialiseerde dienst van 
de douane (Betriebsprüfung — Zoll) en moeten de docu­
menten meer dan driejaar worden bewaard. 
FOUTIEVE BEREKENING VAN HEFFINGEN 
3.30. De voor de Benelux genoemde gevallen worden 
door de diensten van de Commissie samen met de betrok­
ken Lid-Staten onderzocht. 
Wat België betreft werden de problemen die sedert de 
invoering van de computer (januari 1980) werden opge­
merkt, tijdens een recent controlebezoek opnieuw vermeld. 
De Belgische autoriteiten halen thans de achterstand in 
zoals door de Rekenkamer is verlangd. 
3.33. Wat Nederland betreft, onderzoeken de diensten 
van de Commissie met de Nederlandse autoriteiten de 
mogelijkheden om het bedrag in te vorderen. 
VERSLAG VAN DE FINANCIEEL CONTROLEUR 
3.37. Voor voedselhulp moet een bedrag worden inge­
vorderd van 0,667 miljoen ERE. / 
3.38. De Rekenkamer heeft bezwaren tegen schorsing 
van de invordering van door de Commissie opgelegde boe­
ten wanneer beroep wordt ingesteld bij het Hof van Justi­
tie. 
In het antwoord op punt 12.42 van de opmerkingen van de 
Rekenkamer over het begrotingsjaar 1978 heeft de Com­
missie de redenen toegelicht die aan de oorsprong van 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 221 
schorsing liggen. Door de schorsing wordt vermeden dat 
de belanghebbenden ter aanvulling van hun beroep een 
vordering in kort geding indienen om de uitvoering van de 
beslissing van de Commissie (artikel 186 van het EEG-Ver­
drag) te schorsen. 
Niettemin is de Commissie op initiatief van haar juridische 
dienst voornemens eerlang over te gaan tot wijziging van 
de interne procedure voor de invordering van boeten en 
dwangsommen die door de Commissie op 5 april 1977 is 
vastgesteld. 
Wat de mogelijkheid betreft om nalatigheidsintresten te 
eisen in beslissingen van de Commissie waarbij boeten of 
dwangsommen worden opgelegd, is de Commissie, hierbij 
het advies van haar juridische dienst volgend, van oordeel 
dat in het communautaire recht nog steeds een juridische 
grondslag ontbreekt. Het is niet mogelijk in de wetgevin­
gen van de Lid-Staten een algemeen erkend rechtsbeginsel 
terug te vinden dat de autoriteiten die gemachtigd zijn boe­
ten op te leggen, de bevoegdheid geeft nalatigheidsintres­
ten te eisen. 
De Commissie kan dus geen nalatigheidsintresten opleg­
gen bij ontstentenis van een verordening van de Raad 
(EEG) of een beschikking (EGKS) waarbij in die mogelijk­
heid wordt voorzien doch die de instemming van de Raad 
vereist. 
3.39. Drie van de uit hoofde van de voedselhulp te 
innen bedragen belopen meer dan 100 000 ERE. 
De te innen bedragen werden bij de debiteurlanden 
opgeëist en hun werd een herinnering gezonden. 
In drie gevallen werden de opgeëiste bedragen geïnd voor 
in totaal 157 364,84 ERE. 
In één geval is de betaling in behandeling. 
3.40. Wat het niet-afgeven van opdrachten tot ontvangst 
voor de gerechtskosten van 36 gevallen betreft, hier dient 
onderscheid te worden gemaakt tussen zaken van de Com­
missie tegen een Lid-Staat en zaken tegen een particulier. 
In de eerste groep (26 gevallen) is het wederzijds afzien 
door de partijen van de inning van ten laste van de andere 
partij vallende gerechtskosten een praktijk die afgestemd is 
op de bijzondere aard van de geschillen tussen de Com­
missie en de Lid-Staten van de Gemeenschap. Deze prak­
tijk wordt momenteel door de Commissie onderzocht. 
De praktijk bevordert de efficiency van de behandelings­
procedure van door de Lid-Staten gepleegde overtredingen 
en stimuleert de Lid-Staat het communautaire recht na te 
leven. 
Van de tien zaken van de Commissie tegen een particulier 
zijn er momenteel (oktober 1981) nog slechts twee in 
behandeling. 
3.42. De Commissie deelt de mening van de Rekenka­
mer dat de voorwaarden voor de uitvoering van de staat 
van ontvangsten moeten worden verbeterd, in het bijzon­
der waar het gaat om „diverse ontvangsten", post waarover de opmerkingen van de Rekenkamer voornamelijk hande­
len. Daartoe zijn op twee gebieden maatregelen genomen: 
— op reglementair vlak, door het voorstel, dat reeds van 
5 augustus 1980 dateert, tot herziening van de tekst van 
de „uitvoeringsvoorwaarden" van het financieel regle­
ment, waarin de Commissie een aantal verbeteringen 
en preciseringen van de betrokken artikelen heeft 
gesuggereerd. De Rekenkamer heeft trouwens actief tot 
deze verbetering bijgedragen door haar advies van 
6 februari 1981. De definitieve tekst die de Commissie 
zal kunnen vaststellen nadat het Parlement zijn advies 
heeft uitgebracht — waarop nog werd gewacht toen 
deze antwoorden werden geschreven — zal een duide­
lijke verbetering zijn van het reglementaire kader; 
.— op het concrete vlak van de interne, organisatie en 
documentatie werden maatregelen genomen, enerzijds, 
om de ordonnateurs te doen inzien dat de voorgeschre­
ven procedures (opstelling van de verschillende 
opdrachten tot ontvangst) moeten worden nageleefd, 
welke, anderzijds, bestaan uit het gebruik van nieuwe 
formulieren die de doorzichtigheid ten goede komen 
en waardoor de taak van de ordonnateurs wordt verge­
makkelijkt. Hierbij moge worden opgemerkt dat de 
ordonnateurs in deze formulieren expliciet aan hun 
verantwoordelijkheden ingevolge artikel 68 van het 
financieel reglement worden herinnerd. 
HOOFDSTUK 4 
Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de 
Landbouw — afdeling-Oriëntatie — (EOGFL — 
Oriëntatie) 
Rekeningen over het begrotingsjaar' 
GEVOLGEN VAN SOMMIGE MAATREGELEN 
VAN BEHEER 
4.3. Volgens de Rekenkamer hebben de op sommige 
gebieden door de Commissie genomen beheersmaatregelen 
tot gevolg gehad dat uitgaven die anders ten laste van het 
beschouwde begrotingsjaar zouden zijn gekomen, naar het 
volgende begrotingsjaar zijn verschoven. De Commissie 
verwerpt met kracht deze bewering, die door de feiten is 
weerlegd. 
Zo wordt erop gewezen dat: 
— de uitvoerrestitutiebedragen in de zuivelsector dank zij 
het prijsverloop op de wereldmarkt en de ontwikkeling 
van de communautaire voorraden gedurende een 
bepaalde periode konden worden verlaagd; 
— in de sectoren zuivel en rundvlees is geconstateerd dat 
sommige interventiebureaus de aankoopprijs sneller 
betaalden dan bij gewone kopers gebruikelijk is; 
gezien de hoge rentevoeten betekende dit een stimu­
lans om produkten voor openbare interventie aan te 
bieden, wat de Commissie heeft tegengegaan door voor 
alle interventiebureaus een verplichte betalingstermijn 
in te voeren. 
222 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Monetaire eenheden, alinea I 
4.5. De Commissie heeft geantwoord op een opmerking 
van dezelfde strekking die de Rekenkamer had gemaakt in 
haar verslag over 1979 (punt 4.05), en er daarbij met name 
op gewezen dat sinds de invoering van de ERE voor de 
begroting het effect van de dubbele omrekeningskoers niet 
meer hetzelfde was en dat de tendens ging in de richting 
van beperktere financiële gevolgen. Zolang de groene 
koersen en de begrotingskoersen echter niet volledig 
samenvallen, blijft het effect van de dubbele koers bestaan. 
De Commissie gaat na of zij een aanwijzing kan geven 
omtrent de ontwikkeling van de daaruit voortvloeiende 
lasten. 
Alinea 2 
'Het is juist dat de Raad de door de Commissie voorge­
stelde verlenging van de betrokken verordening niet tijdig 
heeft kunnen goedkeuren. Dank zij de conservatoire maat­
regelen van de Commissie heeft deze vertraging echter 
geen gevolgen gehad voor het beheer en de financiering 
van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. 
BEGROTINGSNOMENCLATUUR 
4.6. De Commissie heeft de begrotingsautoritëit een 
algemene .herziening van de vanaf 1982 te gebruiken 
begrotingsnomenclatuur voorgesteld. De Raad heeft de 
herziene nomenclatuur in hoofdlijnen aanvaard door op 
23 juli 1981 de ontwerp-begroting voor 1982 goed te keu­
ren. 
In de nieuwe opzet worden de kredieten op een meer func­
tionele wijze voorgesteld; dit heeft tal van wijzigingen op 
grond van aard en belangrijkheid van de maatregelen mee­
gebracht. 
Naast de nieuwe nomenclatuur blijft de Commissie in 
overleg met de vertegenwoordigers van de Lid-Staten een 
nadere specificatie in de maandelijkse opgaven van de 
Lid-Staten nastreven, in het. bijzonder voor de restituties in 
de belangrijke sectoren. Voor het onderzoek van de uitga­
ven zal dit extra voordelen hebben. 
Specificatie van de restituties over alle tariefposten — een 
zeer groot aantal — zou de Lid-Staten echter uitermate 
zwaar belasten en de toezending van hun maandelijkse 
opgaven aanzienlijk vertragen. Alleen door de ontwikke­
ling op lange termijn van computerverbindingen tussen de 
betaalorganen van de Lid-Staten en de Commissie zouden 
de verlangde bijzonderheden met de gewenste spoed kun­
nen worden verschaft. 
PROCEDURE VOOR DE TOEKENNING VAN 
VOORSCHOTTEN 
4.7. a) De Commissie poogt van de Lid-Staten zoveel 
mogelijk gegevens te verkrijgen over de veranderingen in 
hun maandelijkse voorschotaanvragen. Een wijziging van 
verordening (EEG) nr. 380/78 om de verplichtingen van 
de Lid-Staten ter zake nader te omschrijven sluit zij niet 
uit. s. 
b) Bij de vier voorbeelden van niet-inachtneming van de 
termijn van drie dagen die worden gegeven, gaat het in 
drie gevallen om binnen deze termijn vallende feestdagen en is er in één geval sprake van toepassing van artikel 7 
van het financieel reglement, dat storting vóór 10 decem­
ber 1979 niet toestond. 
In ieder geval is hierover geen enkele klacht van de Lid-
Staten ontvangen. 
De betrokken bepaling kan bij een herziening van verorde­
ning (EEG) nr. 380/78 opnieuw worden bekeken. 
c) De door de Rekenkamer bekritiseerde werkwijze wordt 
niet meer gevolgd. Het visum van de financieel controleur 
wordt niet meer op betalingsopdrachten geplaatst voordat 
dé overeenkomstige voorstellen tot het aangaan van een 
betalingsverplichting ervan zijn voorzien, en dit visum 
wordt ook niet meer „onder voorbehoud" verleend. 
KASMIDDELEN VAN DE LID-STATEN 
I 
Begrip „kasmiddelen" en negatieve kassaldi van de 
Lid-Staten 
4.9.-4.11. De voorschotten worden niet voor een 
bepaalde maand verstrekt, maar dienen ter dekking van de 
uitgaven tot het einde van de aangegeven maand. 
Om te voorkomen dat steeds weer buitengewone voor­
schotten moeten worden verstrekt, vervroegt de Commissie 
vaak de storting van de voorschotten voor de volgende 
maand; deze voorschotten kunnen onmiddellijk door de 
betaalorganen worden gebruikt. Gedurende het jaar treden 
inderdaad negatieve saldi aan het einde van de maand op 
als gevolg van de methode die is bedacht om het gemid­
delde bestedingspercentage van de kredieten te meten. In 
dit verband zij erop gewezen dat het EOGFL over een jaar­
lijkse en niet over een maandelijkse begroting beschikt en 
dat het voorschottensysteem is opgezet om de overmakin­
gen van middelen te organiseren. 
In het algemeen verscherpt de Commissie het toezicht op 
de besteding van de kredieten. Zij schenkt bijzondere 
aandacht aan de situatie aan het einde van het begrotings­
jaar; met name brengt zij de Lid-Staten schriftelijk in her­
innering dat de eind december gestorte voorschotten 
slechts mogen worden gebruikt voor betalingen vanaf 
1 januari. 
Gezien het communautaire systeem, namelijk een door­
gaans volledige financiering via ter beschikking van de 
Lid-Staten gestelde voorschotten, is het de Lid-Staten in 
het algemeen niet toegestaan nationale middelen te 
gebruiken ter dekking van uitgaven die onder het 
EOGFL-Garantie vallen. Er zij echter aan herinnerd dat de 
uitgaven voor openbare interventie een bijzonder geval 
vormen; de vrij ingewikkelde communautaire regeling ter 
zake houdt in dat de aankoop van interventieprodukten 
met nationale middelen wordt gefinancierd, terwijl het 
EOGFL het verschil tussen aankoop- en verkoopprijs voor 
zijn rekening neemt. 
De twee negatieve saldi per 31 december 1980 kunnen wor­
den verklaard door het feit dat het peil van de interventie-
voorraden per 31 december 1980 achteraf werd bepaald. 
De betrokken uitgaven konden ten laste van niet-gebruikte 
beschikbare kredieten worden gebracht. 
Bij het beheer van de kredieten neemt de Commissie aan 
het einde van het begrotingsjaar de nodige voorzorgen om 
alle in verband met de interventievoorraden geconsta-
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 223 
teerde uitgaven op de begroting te kunnen boeken. De 
gekozen oplossing is in het Comité van het EOGFL 
besproken. De Commissie blijft zoeken naar een bevredi­
gende algemene regeling ter zake. 
4.10. De berekeningsmethode van de Commissie laat de 
verschillen zien tussen de ramingen en de werkelijke uitga­
ven van de Lid-Staten; publikatie van deze resultaten in 
het financieel verslag spoort de Lid-Staten aan tot mati­
ging bij hun aanvragen om voorschotten. 
Wat de maandelijkse thesauriestaten betreft, verzoekt de 
Commissie de Lid-Staten de werkelijk ontvangen voor­
schotten te vermelden. 
Rasverschillen 
4.12. De Commissie is zich bewust van het vraagstuk 
•van de kasverschillen en haar diensten spannen zich in om 
deze verschillen geleidelijk weg te werken. Zij wijst er 
' evenwel op dat de Rekenkamer in tabel 4.6 tot heel wat 
grotere verschillen dan de werkelijk resterende komt, door­
dat geen rekening is gehouden met de wijzigingen die de 
Lid-Staten krachtens artikel 6 van verordening (EEG) 
nr. 380/78 tot en met 20 februari kunnen toezenden. Met 
betrekking tot de bij de Commissie zelf geconstateerde ver­
schillen wordt verwezen naar het antwoord van de Com­
missie op punt 2.19 d). 
Beheer van de voorlopige twaalfden 
4.17-4.19. De Commissie is het niet eens met het stand­
punt dat de Rekenkamer hierover inneemt. 
Het uitvoerige betoog van de Rekenkamer in de pun­
ten 4.14 tot en met 4.19 is namelijk gebaseerd op de stel­
ling dat de „voorschotten" voor het EOGFL-Garantie fei­
telijk betalingen zijn en derhalve niet mogen worden 
gelijkgesteld met betalingsverplichtingen in de zin van arti­
kel 8, lid 2, van het financieel reglement. 
In dit verband wenst de Commissie echter het volgende op 
te merken: 
— het is juist dat artikel 8 van het financieel reglement, 
waarin de algemene regeling inzake de twaalfden is 
opgenomen, geen specifieke bepalingen over het 
EOGFL-Garantie bevat. Volgens artikel 96 gelden de 
„voorschotten" uit een oogpunt van uitvoering van de 
begroting echter als „samenvattende voorlopige beta-
lingsverplichtingén". Het financieel reglement stelt 
derhalve duidelijk dat de betrokken voorschotten beta­
lingsverplichtingen zijn, ook al betreft het in dit geval 
uiteraard, betalingsverplichtingen „sui generis", name­
lijk met een „voorlopig" en „samenvattend" karakter; 
— naar het oordeel van de Commissie kunnen de „voor­
schotten" derhalve niet eenvoudig met betalingen wor­
den gelijkgesteld, zoals de Rekenkamer doet. De ver­
strekking van „voorschotten" vormt een voorafgaande 
fase waarin de Lid-Staten kasmiddelen voor de finan­
ciering van het landbouwbeleid ter beschikking wor-
' den gesteld, maar uit begrotingsoogpunt is nog geen 
sprake van een formele betaling: de eigenlijke uitvoe­
ring van de begroting in de vorm van betalingen 
geschiedt namelijk overeenkomstig artikel 97, dat wil 
zeggen op grond van de door de Lid-Staten ingediende 
gedetailleerde bewijsstaten van de uitgaven; — erkend moet derhalve worden dat bij het EOGFL-
Garantie de uitvoering een bijzonder karakter draagt. 
Zij omvat in feite twee verschillende fasen: 
a) de eerste fase vindt in de Lid-Staten plaats met 
behulp van de „voorschotten", die bedoeld zijn als 
voorafgaande financiering, dat wil zeggen het verschaf­
fen van kasmiddelen aan de betaalorganen. De bijzon­
dere regeling inzake globale voorlopige betalingsver­
plichtingen is juist met het oog op de daartoe onont­
beerlijke soepelheid ingesteld; 
b) de tweede fase — die ongeveer twee maanden na de 
eerste komt — bestaat in de formele boeking op de 
gemeenschapsbegroting, dat wil zeggen dat de uitga­
ven na onderzoek en op basis van de gedetailleerde 
bewijsstaten post per post ten laste van de vastleg­
gings* en betalingskredieten worden gebracht. 
Op grond van deze overwegingen bevestigt de Commissie 
nogmaals dat zij meent het stelsel van de twaalfden correct 
op het EOGFL-Garantie te hebben toegepast, aangezien 
de in artikel 8 vervatte algemene regeling toch tot doel 
heeft in het begin van het begrotingsjaar te zorgen voor de 
nodige soepelheid bij het aangaan van betalingsverplich­
tingen — '/» van de kredieten beschikbaar vanaf januari + 
telkens Vi voor de daaropvolgende maanden — ten einde 
de noodzakelijke continuïteit van het beleid mogelijk te 
maken zonder daarbij welk risico dan ook te nemen: de 
uitvoering van de regeling inzake de twaalfden draagt 
immers per definitie een voorlopig karakter, aangezien de 
begrotingsautoriteit de begroting in ieder geval tijdig dient 
vast te stellen. 
Toen de beschikbare kredieten uitgeput dreigden te raken 
heeft de Commissie op 7 mei 1980 bij de begrotingsautori­
teit een verzoek om extra twaalfden ingediend overeen­
komstig artikel 8, vierde alinea, van het financieel regle­
ment. 
Tenslotte is de door de Commissie gebruikte methode voor 
de berekening van de beschikbare kredieten geheel in over­
eenstemming met artikel 8, tweede alinea, van het finan­
cieel reglement. Bij deze methode wordt uitgegaan van de 
som die wordt verkregen wanneer voor elk van de hoofd­
stukken van het EOGFL-Garantie telkens het minst hoge 
wordt genomen van de volgende twee bedragen: het voor 
het voorgaande begrotingsjaar definitief beschikbare kre­
diet of het krediet dat is vermeld in de door het Europese 
Parlement verworpen ontwerp-begroting. 
De kredietoverschrijding bij de toepassing van het stelsel 
van de twaalfden waarop de Rekenkamer meende te moe­
ten wijzen, is derhalve in juridisch opzicht onbestaande en 
behoeft daarom alleen statistisch te worden getoetst. 
BOEKING UITGAVENOVERSCH RIJDINGEN VAN 1979 
4.20. De Commissie moge verwijzen naar haar ant­
woord op punt 1.8. 
BEHEER VAN DE 
MEDEVERANTWOORDELIJKHEIDSHEFFING EN HET 
MEDEVERANTWOORDELIJKHEIDSPROGRAMMA 
4.24. a) Er zijn twee redenen waarom de betalingen 
aanzienlijk lager liggen dan de kredieten voor de bijzon­
dere maatregelen die worden gefinancierd met de 
opbrengst van de medeverantwoördelijkheidsheffing voor 
melk. 
224 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Bij de vaststelling van de kredieten voor de in 1980 uit te 
voeren maatregelen die worden gefinancierd met de 
opbrengst van de financiële bijdrage van de producenten, 
is uitgegaan van de vierde mededeling van de Commissie 
aan de Raad van 6 december 1979 betreffende het pro­
gramma voor de besteding van de medeverantwoordelijk­
heidsheffing tot het einde van het melkprijsjaar 1979-1980. 
Volgens deze mededeling is de opbrengst van de medever­
antwoordelijkheidsheffing in de periode van 16 september 
1977 tot en met 31 maart 1980 voor ongeveer 50 % besteed 
aan acties met een onmiddellijk effect (schoolmelk, boter-
vet voor de vervaardiging van roomijs, boterconcentraat) 
en voor ongeveer 50 % aan acties met een effect op langere 
termijn (reclame, verkoopbevordering, zoeken naar afzet­
markten binnen en buiten de Gemeenschap, technische 
bijstand buiten de Gemeenschap en verbetering van de 
kwaliteit van melk). 
Op basis van deze verdeling is voor de periode van 1 april 
tot en met 31 december 1980 een krediet "uitgetrokken dat 
overeenkomt met de opbrengst van de medeverantwoorde­
lijkheidsheffing a 0,5 %. Dit krediet is voor 50 % bestemd 
voor de maatregelen met een onmiddellijk effect en voor 
50 % voor de maatregelen met een effect op langere ter­
mijn. 
In de vijfde mededeling van de Commissie aan de Raad 
van 14 juli 1981 betreffende de aanwending van de mede­
verantwoordelijkheidsheffing tot het einde van het melk­
prijsjaar 1981-1982 is geen bedrag voor de acties met een 
effect op langere termijn toegewezen voor het melkprijsjaar 
1980-1981. Daarom zijn de kredieten van post 6299 (ove­
rige maatregelen) niet aangewend. 
De tweede oorzaak ligt bij de vertraging bij de uitvoering 
van bepaalde acties (distributie van schoolmelk. en afzet 
van botervet) en bij de betalingstermijnen voor de contrac­
ten. 
b) Juridisch vallen de contracten onder de interventie-uit­
gaven en dus onder de algemene regeling van het EOGFL, 
afdeling Garantie, dat wil zeggen onder de regeling voor 
ongesplitste kredieten. Bij invoering van gesplitste kredie­
ten zou de financiële regeling voor deze sector niet meer 
homogeen zijn en zou het beheer ingewikkelder worden. 
Bovendien is een systeem waarbij betalingsverplichtingen 
worden aangegaan bij de sluiting van de contracten 
onbruikbaar, aangezien controle en betalingen in het kader 
van de voorschottenregeling ressorteren onder de nationale 
betaalorganen. 
Het is de vraag of het wenselijk is aan de begrotingsautori­
teit een wijziging voor te stellen in de zin van gesplitste 
kredieten voor uitgaven die overeenkomen met ongeveer 
0,2 % van de uitgaven van het EOGFL, afdeling Garantie. 
MOEILIJKHEDEN BIJ DE ONTWIKKELING VAN HET 
DIRECT BEHEER 
4.25-4.27. a) In de laatste jaren zijn er in het gemeen­
schappelijk landbouwbeleid bepaalde ontwikkelingen 
geweest die niet konden worden voorzien bij de vaststel­
ling van verordening (EEG) nr. 729/70. In sommige secto­
ren zijn namelijk bijzondere maatregelen getroffen die er 
met name toe strekken de afzet van de betrokken produk-
ten te verbeteren. Bij de invoering van deze bijzondere 
maatregelen is in de verordeningen van de Raad bepaald 
dat de desbetreffende uitgaven worden gefinancierd met 
inhoudingen op de steun voor producenten. Aangezien het 
om inhoudingen op interventiemaatregelen gaat en de uit­gaven voor de bijzondere maatregelen beleidstechnisch 
gekoppeld moeten blijven aan de hoofdmaatregelen, zijn 
deze uitgaven geboekt op een nieuwe lijn in hetzelfde 
hoofdstuk van de begroting. 
b) Gezien de aard van sommige van deze maatregelen is 
de Commissie verplicht geweest zich van naderbij te gaan 
bezighouden met het dagelijks beheer. Voor de contracten 
in de zuivelsector zou een uniform beheer voor de 
Gemeenschap bijvoorbeeld vrijwel onbereikbaar zijn 
indien tien nationale organen contracten zouden sluiten op 
basis van de criteria die in een verordening zijn opgeno­
men. De controle op en de betaling voor de uitvoering van 
deze contracten blijven echter ressorteren onder de natio­
nale organen. 
Voor bepaalde maatregelen, bijvoorbeeld voor olijfolie, 
heeft de Commissie het eveneens dienstig geacht de beta­
lingen te verrichten. Dit is ook gebeurd voor de maatrege­
len inzake verkoopbevordering die worden toegepast in 
meer dan één Lid-Staat, bijvoorbeeld voor olijfolie, vlas en 
hennep. 
c) Tot een geheel andere uitgavencategorie behoren de 
schadevergoedingen die aan bepaalde maïsgritzproducen-
ten zijn toegekend naar aanleiding van een arrest van het 
Hof van Justitie. Daarbij moest de steun voor maïsgritz-
producenten in een aantal Lid-Staten opnieuw worden 
berekend aan de hand van de door deze producenten ver­
strekte bedrijfsgegevens, met een toeslag voor de rente. In 
het belang van de doelmatigheid en voor een uniforme toe­
passing heeft de Commissie de berekeningen uitgevoerd en 
de betalingen verricht. De bedragen zijn op de lijn „restitu­
ties bij de produktie" geboekt omdat deze schadevergoe­
dingen de steun vervangen waarop deze producenten recht 
hadden. 
d) De Commissie erkent dat bij de vaststelling van veror­
dening (EEG) 729/70 geen rekening is gehouden met deze 
categorie maatregelen, maar is het niet eens met de mening 
van de Rekenkamer dat de boeking van deze kosten op de 
begrotingslijnen van het EOGFL een anomalie is. Daar­
voor kunnen de volgende argumenten worden aangevoerd: 
—r de term „interventies ter regulering van de landbouw­
markten" is niet in strikte zin gedefinieerd. Nu hebben 
de maatregelen inzake verkoopbevordering hoofdzake­
lijk ten doel de markt te beïnvloeden, dat wil zeggen 
tot de regulering ervan bij te dragen; 
— verordening (EEG) nr. 729/70 voorziet niet uitdrukke­
lijk in rechtstreekse betalingen, maar sluit deze even­
min uit. Voor deze betalingen gelden uiteraard niet de 
specifieke regels voor de controles door de betaalorga­
nen, maar de algemene regels van het financieel regle­
ment voor ajle rechtstreekse betalingen van de Com­
missie zijn wel van toepassing. 
Het ligt niet in de bedoeling van de Commissie meer recht­
streeks te beheren dan strikt noodzakelijk is. 
ÉÉN, MARKT EN GEZAMENLIJKE FINANCIËLE 
VERANTWOORDELIJKHEID 
4.28-4.30. De Rekenkamer verwijst met name naar een 
aantal maatregelen die niet geheel door de Gemeenschap 
worden gefinancierd. Het gaat om een gering aantal maat­
regelen voor de zuivelsector, waarvoor naar alle mogelijke 
middelen moet worden gezocht om de overschotten weg te 
werken. De Commissie is van mening dat met deze maatre-
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 225 
gelen, die in het algemeen van tijdelijke aard zijn en min­
der dan 1 % van de uitgaven van het EOGFL, afdeling 
Garantie, opleveren, het beginsel van de algehele financie­
ring van het markt- en prijsbeleid niet in het gedrang komt. 
SITUATIE MET BETREKKING TOT DE 
GOEDKEURINGSPROCEDURES 
4.31. Aangezien de Rekenkamer heeft besloten een spe­
ciaal verslag over de goedkeuring van de rekeningen op te 
stellen, zal de Commissie haar standpunt over het gehele 
vraagstuk uiteenzetten in haar antwoord op dat verslag. 
Beheer van de interventievoorraden 
Omvang van de verliezen 
4.32. In het verschil tussen aankoop- en verkoopprijzen 
(718 miljoen ERE) zijn ook de uitgaven begrepen voor 
bepaalde bijzondere maatregelen voor de afzet van pro-
dukten op de interne markt. Deze maatregelen, die ook 
worden toegepast bij de verkoop van produkten uit inter­
ventievoorraden, zijn vooral omvangrijk in de zuivelsector, 
en vergen bijna het gehele geconstateerde verschil (296 
miljoen ERE). Het is wel wenselijk deze maatregelen 
nader te identificeren in de begroting, maar dat levert tech­
nische moeilijkheden op, die momenteel worden bestu­
deerd. 
Vervroegde afschrijving voorraden in 1980 (Polen) 
4.33. a) In dit verband wordt eraan herinnerd dat de 
Europese Raad van 1 en 2 december 1980 heeft verklaard 
dat de Gemeenschap- bereid is, voor zover dat in haar 
vermogen ligt, in te gaan op de verzoeken om steun van 
Polen, en dat het Europese Parlement in zijn resolutie van 
18 december 1980 over hulp aan Polen zijn goedkeuring 
heeft gehecht aan de door de Gemeenschap aan Polen 
geboden hulp. Aangezien deze hulp dringend nodig was, 
heeft de Commissie snel voorstellen ter zake uitgewerkt. 
Zij heeft de Raad medegedeeld dat er op de begroting voor 
1980 financiële middelen beschikbaar waren voor deze 
actie en dat de uitgaven zouden kunnen worden gedekt 
met deze middelen. Op grond hiervan heeft de Raad zijn 
goekeuring gehecht aan de formele besluiten waarbij de 
Commissie werd gemachtigd bepaalde landbouwproduk-
ten tegen verlaagde prijs te verkopen aan Polen. De Com­
missie heeft in december 1980 verordeningen goedgekeurd 
waarbij met name de verkoopvoorwaarden, de te verkopen 
hoeveelheden en de verkoopprijzen voor de produkten uit 
interventievoorraden zijn vastgesteld. 
b) Aangezien bij de in december vastgestelde verordenin­
gen vaste verplichtingen waren aangegaan om produkten 
uit interventievoorraden aan Polen te verkopen en de 
Commissie hoopte dat deze verplichtingen op korte ter­
mijn zouden worden vervuld, is de Commissie voor de 
berekening van de waarde van de voorraden per 31 decem­
ber ervan uitgegaan dat deze produkten al waren verkocht. 
Financieel is het resultaat daarom alsof de produkten vóór 
31 december 1980 door de interventiebureaus zijn uitgesla­
gen. 
De verordeningen inzake de verkoop van de produkten 
zijn in januari en februari 1981 gewijzigd om de hoeveelhe­
den, met name op verzoek van de Poolse overheid, aan te passen zonder de orde van grootte van de voorgenomen 
verkoop te wijzigen. 
Een en ander is juridisch in overeenstemming met arti­
kel 8, eerste alinea, van verordening (EEG) nr. 1883/78, 
^ waarin is bepaald dat „de voorraden die naar het volgende 
begrotingsjaar moeten worden overgeboekt, in het alge­
meen tegen de aankoopprijs worden geëvalueerd". In dit 
uitzonderlijke geval kon gebruik worden gemaakt van de 
in genoemde alinea voorziene mogelijkheid om af te .wij­
ken van de algemene regel. 
De Commissie bevestigt tevens dat het niet gaat om een 
maatregel tot afschrijving van de waarde van de voorraden 
in de zin van artikel 8, tweede alinea. 
OVERDRACHT VAN VOORRADEN VAN DE ENE 
LID-STAAT AAN DE ANDERE, TEGEN NULPRIJS 
4.34. De interventiebureaus hebben zich gehouden aan 
de voorschriften van de door de Rekenkamer genoemde 
verordeningen (EEG) nrs. 1763/78 en 2287/79. 
De boeking ten laste van de begroting van de Gemeen­
schap is uitgesteld in afwachting van de boeking van de 
tegenwaarde aan ontvangsten in de Lid-Staat waaraan de 
goederen zijn overgedragen, aangezien zonder deze tegen­
waarde de kredieten op die begrotingslijn tijdelijk zouden 
worden overschreden. Bij onmiddellijke boeking zouden 
kredieten moeten worden overgeschreven die aan het einde 
van het begrotingsjaar weer zouden moeten worden gean­
nuleerd. 
De Commissie heeft dus in het belang van een goed beheer 
gehandeld, ook al is haar handelwijze niet in overeenstem­
ming met de bevoorrading van artikel 97 van het financieel 
reglement, waarin is bepaald dat een boeking in beginsel 
binnen twee maanden moet plaatsvinden. 
Dit probleem kan voortaan worden voorkomen door de 
regeling voor de overdrachten aan te vullen met een bepa­
ling waarbij het interventiebureau dat de goederen heeft 
ontvangen wordt verplicht de waarde van het produkt te 
boeken in de loop van de maand van ontvangst. De. Raad 
heeft een daartoe strekkend voorstel echter niet aangeno­
men. 
Fraudes en onregelmatigheden 
De Commissie heeft geweigerd de Rekenkamer alle informa­
tie te verstrekken over de nog niet definitief afgesloten geval­
len van fraude en onregelmatigheid 
4.36. De Commissie bevestigt dat zij lopende dossiers 
niet officieel kan doorgeven, hoewel zij hét verlangen van 
de Rekenkamer naar meer informatie ten volle begrijpt. Zij 
is dan ook gaarne bereid de Rekenkamer periodiek in het 
kader van bilateraal overleg gegevens van bijzonder belang 
te verstrekken en zal ernaar streven bij dat overleg het ver­
loop van de terugvordering in routinegevallen aan te 
geven. De Commissie vestigt de aandacht van de Rekenka­
mer op het feit dat de Commissie voor de begrotingen van 
het Europese Parlement regelmatig op de hoogte wordt 
gehouden van hangende fraudegevallen van groot belang. 
De vergaderingen van deze commissie worden geregeld 
bijgewoond door een vertegenwoordiger van de Rekenka­
mer. 
226 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
BEPERKTE BETEKENIS VAN DE 
COMMISSIESTATISTIEKEN 
4.37. Bij de bestudering van de statistieken over onregel­
matigheden heeft de Rekenkamer: 
— zich afgevraagd of het in een aantal gevallen wel gaat 
om echte fraude, 
— gewezen op de trage terugvorderingsprocedures, 
— gesteld dat de statistieken niet zonder meer te vergelij­
ken zijn. 
b) De Commissie heeft de Lid-Staten verzocht haar in 
kennis te stellen van elke onregelmatigheid om de toepas­
sing van de communautaire regelingen te bestuderen en 
eventueel de verordeningen aan te vullen voor een goed 
beheer van de premies. Zij zal met de Lid-Staten nagaan of 
kan worden gezorgd voor een onderscheid tussen gevallen 
van aperte fraude of onregelmatigheid en gevallen waarin 
de ontvangers van de premie hun verplichtingen niet kun­
nen nakomen en het bevoegde interventiebureau daarvan 
in kennis stellen. 
c) De Commissie herhaalt de reeds in haar antwoord op 
het verslag van de Rekenkamer over 1979 afgelegde verkla­
ring dat de terugvorderingsprocedure noch door de natio­
nale overheid, noch door de Commissie kan worden inge­
kort indien de belanghebbende een proces aanhangig heeft 
gemaakt. Uiteraard wordt doorgaans pas geprocedeerd 
wanneer het om een zaak van enig belang gaat. Aangezien 
de uitspraak van rechtbanken soms in het voordeel van de 
particulieren uitvalt, worden gedwongen terugvorderingen 
in het algémeen voor de duur van het proces opgeschort 
door de nationale overheid. 
d) De term „onregelmatigheid" in- verordening (EEG) 
nr. 283/72 kan inderdaad aanleiding geven tot interpreta­
tiemoeilijkheden. Deze term, waarvoor er geen equivalent 
is in de jurisprudentie van de Lid-Staten, is na moeizame 
onderhandelingen door de Raad aanvaard met een zo ruim 
mogelijke betekenis, namelijk van legaal misbruik tot 
aperte fraude. 
Na de vaststelling van genoemde verordening in 1972 heeft 
de Commissie met de Lid-Staten gestreefd naar een homo­
gene toepassing van de bepalingen. Een en ander heeft 
echter niet kunnen voorkomen dat de Lid-Staten op een 
aantal punten nog steeds uiteenlopende meningen hebben. 
Daarom bestudeert het EOGFL sinds eind 1979 met elke 
Lid-Staat afzonderlijk hoe de betrokken Lid-Staat deze 
verordening interpreteert en toepast. Deze werkzaamheden 
zijn nog-niet voltooid. 
UITVOERING VAN DE RICHTLIJN BETREFFENDE DE 
CONTROLE VAN HANDELSDOCUMENTEN 
4.38. De Commissie heeft er doelmatigheidshalve inder­
daad mee ingestemd dat de Lid-Staten hun rapport over de 
toepassing van genoemde richtlijn over het tweede halfjaar 
van 1979 (de richtlijn is immers sinds 1 'juli 1979 van toe 
passing) combineren met het rapport over 1980. Voorts 
heeft de Commissie op unaniem verzoek van de Lid-Staten 
ook toegestaan dat dit rapport voor het tijdvak van 1 juli 
1979 tot en met 31 december 1980 wordt ingediend met de 
verzoeken om goedkeuring van de rekeningen, die trou­
wens krachtens dezelfde verordening in verband staan met 
dit rapport. Verder kan worden gesteld dat de Commissie deze rappor­
ten hoe dan ook tot heden niet had kunnen bestuderen 
aangezien de situatie in de bevoegde dienst, dié met een 
ernstig personeelstekort te kampen heeft, verergerd is. 
De ter zake bevoegde groep heeft grondig van gedachten 
gewisseld over de interpretatieproblemen waardoor de ver­
plichtingen van de Lid-Staten dreigden te worden afge­
zwakt. Het resultaat is medegedeeld aan de overheids­
diensten van de Lid-Staten en de Commissie is van 
mening dat er op dit ogenblik geen interpretatieproblemen 
meer moeten worden opgelost. 
HOOFDSTUK 5 
Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de 
Landbouw — afdeling-Oriëntatie — 
(EOGFL-Oriëntatie) 
Resumé van de voornaamste opmerkingen 
5.0 a) De gesignaleerde anomalieën zijn slechts schijn. 
De presentatie van de begrotingskredieten beantwoordt 
volledig aan de wil van de begrotingsautoriteit. 
5.0 b) De comptabele verwerking is in de loop van het 
begrotingsjaar aangepast; zij is in overeenstemming met de 
aanbevelingen van de Rekenkamer. 
5.0 c) De Commissie is het met de Rekenkamer eens 
dat de richtlijn grondig moet worden herzien. Reeds in 
1979 heeft zij ter zake voorstellen bij de Raad ingediend. 
5.0 d) De beperkte invloed van de richtlijn is het gevolg 
van het feit dat slechts een Lid-Staat eeri regeling heeft 
vastgesteld die voorziet in voortdurende scholing van de 
personen die werkzaam zijn in de landbouw. Maar het feit 
dat de landbouwers moeilijk werk kunnen vinden buiten 
de landbouwsector maakt de voorlichting en de scholing 
des te noodzakelijker; dat is dan ook een van de doelein­
den van de richtlijn. 
5.0 e) Belangrijke annuleringen zijn vooral geconsta­
teerd in gebieden die zowel economisch als structureel zeer 
zwak staan en waar investeringen slechts zeer moeizaam 
kunnen plaatsvinden. 
Vertragingen, en zelfs annuleringen, zijn het gevolg van 
bijzondere plaatselijke situaties. 
Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 227 31. 12. 81 
5.0 f) Het feit dat de steunregeling verschilt van Lid-
Staat tot Lid-Staat, is voor de Commissie geen beletsel om 
jaarlijks op niveau van de Gemeenschap nauwkeurige en 
gedetailleerde prioritaire doeleinden en criteria vast te stel­
len, die bij de keuze van de projecten worden toegepast. 
Samenvatting van de financiële gegevens 
Bindend karakter van de vastleggingskredieten 
5.3. Fundamenteel verschilt het standpunt van de 
Rekenkamer niet van dat van de Commissie in die zin dat 
alle in hoofdstuk 100 opgenomen kredieten bestemd zijn 
voor een bepaalde begrotingslijn — in dit geval het 
EOGFL-Oriëntatie — en dat het bedrag ervan niet mag 
worden overschreden. Ieder vastleggingskrediet heeft een 
bindend karakter, ongeacht of het bedrag rechtstreeks 
beschikbaar is op de daarvoor bestemde begrotingslijn dan 
wel of het opgenomen is in hoofdstuk 100. Het enige ver­
schil is dat een in hoofdstuk 1Ö0 opgenomen krediet 
slechts kan worden gebruikt nadat het is overgeschreven. 
Het bepaalde in artikel 1, lid 3, sub a), laatste alinea, van 
het financieel reglement vindt zijn oorsprong in de nood­
zaak een onderscheid te maken tussen: 
— de gewone tekst van de toelichting die voorkomt op de 
rechter bladzijde van de begroting. Deze tekst heeft 
nooit een bindend karakter en is louter indicatief. (Het 
gaat met name om inlichtingen, gegevens over het kre­
diet, maar de tekst maakt geen deel uit van de formele 
opvoering van de betrokken bédragen op de begro­
ting); 
— en de tekst tot goedkeuring van vastleggingskredieten, 
die noodzakelijkerwijze een bindend karakter heeft 
omdat daarin een bepaald bedrag wordt vastgesteld 
dat als maximum geldt voor de verplichtingen die 
mogen worden aangegaan. 
Het feit dat een gedeelte van de vastleggingskredieten is 
opgenomen in hoofdstuk 100 heeft geen enkele invloed op 
het feit dat die inschrijving een bindend karakter moet krij­
gen: het is immers uitgesloten dat'vastleggingskredieten 
die zijn opgenomen in hoofdstuk 100 een indicatief karak­
ter zouden hebben. 
Kredietoverschrijving ten bedrage van 2,3 miljoen ERE^ van 
de titels 6 en 7 van de begroting naar het EOGFL-Oriëntatie 
5.4. Zowel de Commissie, die de door de Rekenkamer 
gewraakte overschrijving heeft voorgesteld, als de Raad, 
die deze heeft goedgekeurd, zijn van mening dat de ver­
richting volledig wettelijk is. Het onder post 8312 toegewe­
zen bedrag is niet overschreden, zomin wat de verplichtin­
gen als wat de betalingen betreft. 
Overschrijving van overgedragen kredieten , 
5.5. De Commissie verwijst naar haar antwoord bij 
punt 1.14. Presentatie van de opnieuw gebruikte kredieten in de boeken 
van de Commissie 
5.6. De Commissie heeft nota genomen van de opmer­
king van de Rekenkamer. Vanaf de eerste serie projecten 
van 1981 worden de aanbevelingen van de Rekenkamer in 
acht genomen zowel wat de procedure als wat de presenta­
tie betreft. 
De betalingsverplichtingen en betalingen in het dienstjaar 
5.7. Zoals de Rekenkamer constateert, is in 1980 92,3 % 
van de vastleggingskredieten gebruikt, wat opmerkelijk 
veel is. 
Met betrekking tot het gebruik van het voor de vijfjarige 
periode toegewezen bedrag wordt eraan herinnerd dat in 
artikel 6 bis, lid 2, van verordening nr. 729/70, gewijzigd 
bij verordening nr. 929/79, is bepaald dat de overgedragen 
kredieten in deze toewijzing moeten worden meegerekend. 
Het bedrag van 676,8 miljoen ERE vertegenwoordigt 
derhalve 18,8 % van het in 1980 voor de vijfjarige periode 
toegewezen bedrag, namelijkv3 600 miljoen ERE (vóór de 
aanpassing in verband met de toetreding van Grieken­
land). 
Opmerkingen naar aanleiding van het onderzoek van het 
stelsel van toekenning en beheer van de steun 
Richtlijn 72/160/EEG van de Raad ter bevordering van de 
bedrijfsbeëindiging in de landbouw en van de aanwending 
van cultuurgrond tot verbetering van de structuur 
5.10-5.13. Richtlijn 72/160/EEG heeft ten doel een 
sociaal verantwoord alternatief te bieden aan bedrijfshoof-
den die hun bedrijf niet kunnen ontwikkelen en zodoende 
de grondmobiliteit te bevorderen ^oor enerzijds de ver­
vroegde bedrijfsbeëindiging door kleinere bedrijfshoofden 
te stimuleren en anderzijds de vrijgemaakte grond te 
bestemmen voor verbetering van de landbouwstructuur, 
met name door die grond toe te wijzen aan bedrijven die 
een ontwikkelingsplan indienen. 
Toegegeven moet worden dat diverse factoren, bijvoor­
beeld de algemene economische ontwikkeling, maar ook 
de politieke prioriteiten die sommige Lid-Staten hebben 
vastgesteld alsmede bepalingen inzake het grondrecht (met 
name het pachtrecht in bepaalde andere Lid-Staten), een 
aanzienlijke hinderpaal hebben gevormd voor het bereiken 
van de doeleinden zodat het effect van de in de richtlijn 
vastgestelde maatregelen op de landbouwhervorming 
tamelijk gering is gebleven. 
Toch is het nuttig onderscheid te maken tussen de twee 
hierna omschreven doeleinden: 
a) Het eerte doel van richtlijn 72/160/EEG, namelijk de 
bevordering van de grondmobiliteit, is in sommige 
Lid-Staten — ondanks een sterke vermindering vooral 
in 1975 en 1976 — toch bereikt, met name via de in die 
richtlijn vastgestelde jaarlijkse uitkering. Vooral in de 
Lid-Staten die de bedrijfsbeëindigingsuitkering — in 
de richtlijn zelf is slechts een minimumbedrag vastge­
steld voor subsidiëring door het EOGFL — hebben 
beschouwd als een alternatief voor bedrijfshoofden die 
het vergelijkbaar inkomen niet konden bereiken, is van 
228 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
opleiding over twee jaar is gespreid, de eerste cursus­
sen pas in 1976 zijn begonnen en de Lid-Staat voor­
schrijft dat er ten minste twee jaar moet verlopen tus­
sen twee volledige cursuscyclussen; 
— uit een onderzoek van bijna 1 000 individuele dossiers 
betreffende de uitgaven die zijn verricht tussen 1976 en 
1979 is geen enkel geval aan het licht gekomen waarbij 
het subsidiabele maximum is overschreden. deze mogelijkheid in grote mate gebruik gemaakt los 
van de algemene economische ontwikkeling en van de 
situatie in het betrokken gebied. De daling van het 
aantal begunstigden in die landen is veeleer toe té 
schrijven aan de vermindering van het aantal bedrijfs-
hoofden in de leeftijdsklasse 60 tot 65 jaar. 
b) Het tweede doel van de richtlijn, namelijk de bestem­
ming van de vrijgemaakte grond voor de verbetering 
van de landbouwstructuur, is niet helemaal bereikt, 
alhoewel het percentage van de vrijgemaakte grond dat 
wordt gebruikt voor de vergroting van bedrijven met 
een ontwikkelingsplan, steeds toeneemt (van 9,4% in 
1975 tot 17,8% in 1978). In diezelfde periode is het 
percentage subsidiabele uitkeringen evenwel slechts 
toegenomen van 1,9 % tot 6,6 %. 
Dat de resultaten beperkt zijn gebleven ligt niet alleen 
aan het stringente karakter van de richtlijn maar ook 
aan het feit dat richtlijn 72/159/EEG in bepaalde Lid­
staten niet op effectieve manier werd toegepast, terwijl 
sommige Lid-Staten andere prioriteiten hebben gesteld 
dan in de richtlijn was bepaald en elke Lid-Staat een 
eigen beleid op administratief gebied voert. 
c) Tenslotte is de Commissie het met de Rekenkamer 
eens dat de richtlijn grondig moet worden herzien. 
Daartoe heeft zij in 1979 voorstellen bij de Raad inge­
diend om de richtlijn te wijzigen en het effect ervan op 
de landbouwstructuur te vergroten. 
5.14-5.16. Richtlijn 72/161/EEG van de Raad betref­
fende de sociaal-economische voorlichting en de scholing van 
de personen die in de landbouw werkzaam zijn 
5.16, alinea 1. Het is duidelijk dat alleen cursussen voor 
de verbetering van de vakbekwaamheid „binnen het land-
bouwberoep", subsidiabel zijn voor het EOGFL, afdeling-
Oriëntatie. 
Daar evenwel in sommige Lid-Staten de cursussen ter ver­
betering van de vakbekwaamheid binnen het landbouwbe-
roep deel uitmaken van een systeem van permanente scho­
ling voor de gehele landbouwbevolking, is het soms moei­
lijk of zelfs onmogelijk tijdig na te gaan of de cursussen 
waarvoor een aanvraag tot vergoeding wordt ingediend 
werkelijk cursussen zijn als bedoeld in artikel 5 van de 
richtlijn. Het is niettemin duidelijk dat dergelijke „vergis­
singen" in de praktijk beperkt blijven tot een jaar en 
slechts betrekking kunnen hebben op enkele gevallen. 
5.16, laatste alinea. Na een controle ter plaatse in 
Frankrijk heeft de Commissie die Lid-Staat herinnerd aan 
haar standpunt met betrekking tot de toepassing van het 
maximumbedrag van 1 500 ERE en heeft zij erop gewezen 
dat die bepaling van richtlijn 72/161/EEG met ingang van 
1980 in ieder geval op de aangegeven wijze diende te wor­
den toegepast. 
De Lid-Staat werd niet verzocht de daaraan voorafgaande 
vergoedingsaanvragen te herzien, aangezien overschrijdin­
gen van het subsidiabele maximum zich vóór 1980 niet 
hebben kunnen voordoen om de volgende redenen: 
— de uitgaven voor stages van korte duur — de meest 
voorkomende cursusvorm waaraan de landbouwers 
deelnemen — bedragen minder dan 1 500 ERE; 
— een landbouwer kon vóór 1980 niet aan twee cursussen 
van lange duur hebben deelgenomen aangezien deze Financiering van afzonderlijke projecten in het kader van 
verordening (EEG) nr. 17/64 
5.17. Opgemerkt moet worden dat de in de bijstandsbe­
schikkingen opgenomen termijnen voor uitvoering van de 
investeringsprojecten de door de begunstigden voorge­
stelde termijnen zijn. Zij worden in de beschikkingen 
opgenomen met het oog op de maatregelen die moeten 
worden genomen wanneer de projecten niet binnen de 
vastgestelde termijn zijn uitgevoerd. 
Met name gelet op de economische situatie is het évenwei 
duidelijk dat de uitvoering van sommige investeringen 
wordt vertraagd en dat andere helemaal niet worden uitge­
voerd. 
5.18. Het aangehaalde probleem met betrekking tot 
Campanië, namelijk dat investeringen zeer moeilijk tot 
stand komen, doet zich vooral voor in economisch en 
structureel zeer zwakke gebieden. 
Aangezien de Commissie in de eerste plaats moet toezien 
op de stimulering van projecten in de minst ontwikkelde 
gebieden is het gevaar van niet-uitvoering of vertraging bij 
de uitvoering van projecten onvermijdelijk. 
Met betrekking tot Campanië is er een samenloop van 
ongunstige omstandigheden geweest waardoor een zeer 
moeilijke situatie is ontstaan met betrekking tot de uitvoe­
ring van de door de Gemeenschap gefinancierde projec­
ten: 
— de steunverlening in het kader van verordening (EEG) 
nr. 17/64 was veel minder gunstig dan de steunverle­
ning door de „Cassa del Mezzogiorno" zodat in de eer­
ste plaats de door deze instantie gefinancierde projec­
ten werden uitgèvoerd; 
— in de meest actieve sectoren werd derhalve uitsluitend 
steun verleend door de Cassa, terwijl de communau­
taire steun werd afgeleid naar de sectoren waarvoor de 
Cassa niets kon doen; 
— daarbij kwamen de voor Italië specifieke problemen 
met betrekking tot de uitvoering van projecten, name­
lijk problemen op administratief gebied; de situatie 
verslechterde nog doordat in die periode de overdracht 
van bevoegdheden van nationaal naar gewestelijk 
niveau plaatsvond. 
De meeste moeilijkheden zijn ondertussen opgelost zodat 
de niéuwe steunregelingen (verordeningen (EEG) nrs. 355/ 
77, 1362/78, 1760/78 en 269/79) normaal op een meer 
bevredigende manier ten uitvoer zullen kunnen worden 
gelegd. 
5.19. De algemene regel, zoals die door de Commissie 
wordt toegepast en aan alle begunstigden is medegedeeld, 
schrijft voor dat iedere belangrijke wijziging van het pro-
31.12.81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 229 
ject (met name ook aanzienlijke wijzigingen inzake afzet of 
produktie) wordt medegedeeld aan de Commissie voordat 
ze wordt uitgevoerd, waarbij de Commissie zich het recht 
voorbehoudt de wijziging te aanvaarden of af te wijzen. 
Wanneer de begunstigden deze regel niet in acht nemen 
kan de steun derhalve worden ingetrokken. 
Met betrekking tot het door de Rekenkamer aangehaalde 
specifieke geval, is de in de steunaanvraag aagegeven hoe­
veelheid geschilde tomaten ook werkelijk geproduceerd en 
is alleen de extra-aanvoer van tomaten verwerkt tot toma-
tenconcentraat. 
DE PLANNEN VOOR EEN GEMEENSCHAPPELIJKE 
ACTIE TER VERBETERING VAN DE VOORWAARDEN 
INZAKE VERWERKING EN AFZET VAN 
LANDBOUWPRODUKTEN (VERORDENING 
(EEG) NR. 355/77 VAN DE RAAD) 
5.20. Er zij aan herinnerd dat het gaat om investeringen 
die door de begunstigden worden gedaan (gewoonlijk par­
ticuliere bedrijven of coöperaties) en dat de „afsluiting van 
de dossiers" niet bepalend is voor de uitvoering van het 
project. 
Om te voorkomen dat projecten niet worden uitgevoerd is 
in artikel 19 van verordening nr. 355/77 bepaald dat de bij­
stand wordt geannuleerd wanneer de begunstigden niet 
binnen twee jaar na kennisgeving van de beschikking met 
de uitvoering van het project beginnen. 
De beëindiging van de werkzaamheden kan aanzienlijke 
vertraging oplopen ten opzichte van de ramingen en die 
vertraging kan in de huidige economische situatie nog toe­
nemen. In ieder geval ziet de Commissie nauwlettend toe 
op het verloop van het project. 
5.21. Het feit dat de steunregeling verschilt naar gelang 
van de Lid-Staat betekent niet dat geen nauwkeurige prio­
ritaire doeleinden op het niveau van de Gemeenschap kun­
nen worden vastgesteld. De Commissie herinnert er overi­
gens aan dat zij ieder jaar criteria vaststelt voor de keuze 
van de projecten uit hoofde van verordening (EEG) 
nr. 355/77 en dat zij deze criteria bekend maakt in het 
Publikatieblad. De Commissie is van mening dat deze cri­
teria voldoende nauwkeurig en gedetailleerd zijn. 
HOOFDSTUK 6 
Sociale sector 
OVERSCHRIJDINGEN VAN KREDIETEN ALS GEVOLG 
VAN FLUCTUATIES VAN DE ERE 
6.8-6.10. Het is technisch onmogelijk de definitieve 
stand van de vastleggingskredieten op de laatste dag van 
het begrotingsjaar zelf vast te stellen. Een eventuele over­
schrijding kan dus pas later worden geconstateerd en gere­
gulariseerd. 
Er moet op gewezen worden dat, op het ogenblik dat de 
Commissie haar vastleggingsbesluit van 15 oktober 1980 
nam, het daarmee gemoeide bedrag de in de begroting 
beschikbare kredieten niet overschreed. De financiële con­
troleur heeft dus in overeenstemming met de reglemente­ring zijn akkoord gegeven. De Rekenkamer heeft overigens 
vastgesteld dat hetzelfde eveneens gold ten aanzien van 
het besluit voor de tweede tranche in november 1980, dat 
gegrond was op de per 30 oktober 1980 beschikbare kredie­
ten. 
De in februari 1981 (toen de definitieve cijfers voor 1980 
voor het eerst beschikbaar waren) vrijgemaakte bedragen 
hadden alleen tot doel de opgetreden kunstmatige over­
schrijdingen te regulariseren. 
BESLUITVORMINGSPROCEDURE 
6.11. De Commissie was er zich steeds van bewust dat 
de tijd tussen de bijeenkomst van het Raadgevend Comité, 
het besluit van de Commissie en de voltooiing van de 
boekhoudkundige procedures te lang was; zulks was echter 
grotendeels toe te schrijven aan de gebruikte manuele pro­
cedures. Het is thans mogelijk geworden computertechnie­
ken te gebruiken als hulpmiddel om het besluitvormings­
proces te bespoedigen: de data voor de eerste tranche van 
1981 waren 13 februari 1981 voor de bijeenkomst van het 
comité en 21 april 1981 voor het besluit van de Commissie. 
Alle boekhoudkundige procedures werden binnen enkele 
dagen na het besluit van de Commissie voltooid. 
De bijeenkomst van het comité over de tweede reeks goed­
keuringen vond plaats op 3 juli 1981 en het besluit van de 
Commissie werd genomen op 18 september 1981. Hiermee 
zij opgemerkt dat de raadpleging van het comité slechts 
een fase is in de procedure welke tot het Commissiebesluit 
leidt; na de besprekingen in het comité blijven er altijd 
speciale dossiers over die extra werk vereisen. Een mini­
mumperiode is nodig tussen de bijeenkomst van het 
comité en het Commissiebesluit om alle noodzakelijke 
documenten voor te bereiden; de thans daarvoor in aan­
spraak genomen tijd benadert waarschijnlijk het minimum. 
VOORBEREIDENDE STUDIES EN MODELPROJECTEN 
6.14-6.17. De Commissie is het met de Rekenkamer eens 
over het belang van modelprojecten als richtinggevend 
voor het doeltreffende beheer van het fonds in het alge­
meen. 
De beperktheid van het aantal personeelsleden die voor 
het werk inzake modelprojecten beschikbaar zijn, heeft 
evenwel sommige problemen doen rijzen. Daarom werd in 
het voorjaar begonnen met een herziening van de procedu­
res, waarbij rekening wordt gehouden met de in het verslag 
van de Rekenkamer neergelegde zienswijzen. Naast andere 
vereenvoudigingen wordt voor 1982 bij wijze van proef een 
standaard-aanvraagformulier voor modelprojecten inge­
voerd; ook de noodzaak van individuele overeenkomsten 
wordt opnieuw onderzocht. 
6.18. Het verband tussen de modelprojecten en latere 
aanvragen voor andere gebieden van de werking van het 
fonds is voldoende bekend om niet in ieder jaarverslag 
opnieuw te hoeven worden vermeld. Bovendien is dat niet 
het enige doel van de modelprojecten. 
ONDERZOEK VAN DE STEUNAANVRAGEN 
6.20. Het nieuwe formulier omvat vragen over de alge­
mene activiteiten van de potentiële initiatiefnemers. Het 
230 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
succes van de modelprojecten wijst niet op enig algemeen 
gebrek aan bekwaamheid van de initiatiefnemers om hun 
projecten uit te voeren. De Commissie beschikt overigens 
niet over de middelen om zulks vooraf te controleren. Tal 
van initiatiefnemers zijn recent opgerichte organisaties. 
Soms doen zich tijdens het project wijzigingen in de 
bestuursorganen voor, die vaak leiden tot aanzienlijke wij­
zigingen in de kwaliteit van het beheer. 
De Commissie adviseert een afzonderlijk beheer van ieder 
project van het Sociaal Fonds, maar zij acht het niet doen­
lijk zulks strikt op te leggen. De initiatiefnemer dient 
iedere uitgave aan het einde van zijn overeenkomst onder 
een vooraf vastgelegde rubriek te verantwoorden. 
Het nieuwe formulier omvat duidelijkere instructies betref­
fende de soort informatie die verlangd wordt. 
Wat het aandeel van de algemene onkosten betreft dat aan 
een bepaald modelproject kan worden toegeschreven, ver­
richt de Commissie alleen uitbetalingen wanneer zij ervan 
overtuigd is dat dat aandeel redelijk is. Er zijn variaties, 
wegens de respectieve omvang en structuur, in de alge­
mene onkosten van de verschillende initiatiefnemers die in 
de aanvragen zijn begrepen. 
In het geval van de onder 6.20 genoemde initiatiefnemer 
ging de verwachte toelage van de openbare opleidings­
instantie die in 'de goedkeuringsbrief van de Lid-Staat 
werd genoemd, uiteindelijk niet door. De Commissie heeft 
besprekingen gevoerd met de initiatiefnemer, die nu zijn 
voornemen kenbaar heeft gemaakt om een aanzienlijk deel 
van het project in een gewijzigde vorm opnieuw op touw te 
zetten, mits de nationale instanties en de Commissie daar­
voor toestemming verlenen. 
6.20 c) De initiatiefnemers ondertekenen een overeen­
komst, met goedkeuring van de Lid-Staat, waarin zij zich 
verplichten een bepaald experiment uit te voeren. Indien 
het personeel waarover zij beschikken niet bevoegd is om 
dat werk te doen, dienen zij voor het project tijdelijk perso­
neel in dienst te nemen. De Commissie beschikt niet over 
de middelen om na te gaan of de tewerkgestelde per­
soneelsleden bekwaam zijn om specifieke taken te verrich­
ten. 
6.20 d) De afdeling modelprojecten is een belangrijke 
bron van steun uit het fonds voor particuliere organisaties, 
waarvan vele geen garantie voor de resterende financiering 
kunnen vinden tot de projecten door de Commissie zijn 
goedgekeurd. Aldus is het fonds in staat werkelijk aanvul­
lende activiteiten te stimuleren en particuliere organisaties 
een kans te bieden een bijdrage te leveren tot innovatie en 
verbetering. 
6.21. De «electiecriteria voor modelprojecten hebben 
geen aanleiding gegeven tot interpretatiemoeilijkheden, 
noch bij de aanvragers, noch bij de leden van het Comité 
van het Sociaal Fonds. Er is geen poging gedaan om een 
definitie te geven van de term „vernieuwend", die als zon­
der meer duidelijk wordt beschouwd. Praktische moeilijk­
heden hebben zich hierbij niet voorgedaan. 
6.22 en 6.23. Met deze punten is rekening gehouden in 
het nieuwe formulier. 
6.24. De algemene praktijk bij het Sociaal Fonds is soe­
pelheid toe te staan ten aanzien van de soorten van uitga­
ven, met dien verstande dat de betalingen niet hoger kun­
nen liggen dan het gepaste percentage van de kosten zoals 
geraamd ten tijde van het besluit. Deze soepelheid is zelfs 
meer belangrijk bij modelprojecten, die per definitie een 
experimenteel karakter hebben. Dergelijke variaties kun­nen uiteraard gerechtvaardigd zijn; indien zijn dergelijke 
proporties zouden aannemen dat de aard van het besluit 
zelf daardoor zou worden omgebogen, zou of wel het 
besluit worden gewijzigd of de variaties geweigerd, afhan­
kelijk van de omstandigheden. 
6.25. Er doen zich vaak wenselijke veranderingen voor 
in een modelproject tussen het ogenblik dat de aanvanke­
lijke aanvraag wordt ingediend en het ogenblik dat de aan­
vraag wordt goedgekeurd; zulks is vaak het gevolg van 
contacten met de Commissie èn van het verkrijgen door de 
promotor van kennis van andere experimenten op het­
zelfde algemene beleid. 
Wat betreft de door de Rekenkamer genoemde twee geval­
len: 
(i) het enige studiewerk dat voor het eerste geval in het 
contract was opgenomen, was het studiewerk dat vanaf 
1 februari 1980 gebeurde. 
(ii) De vervolgactiviteiten waren niet gepland ten tijde van 
de ondertekening van het contract, maar bleken bij uit­
voering daarvan noodzakelijk. De kosten daarvan 
waren slechts iets meer dan 10% van het totaal en ble­
ven binnen het in het contract genoemde maximum. 
6.26. In het nieuwe formulier worden accountantscertifi­
caten gevraagd, waar deze beschikbaar zijn. Personeelsle­
den van de Commissie hebben in 1981 zeven financiële 
controlebezoeken aan modelprojecten afgelegd; nog vijf 
dergelijke bezoeken zijn gepland voor het laatste kwartaal 
van 1981. 
ONDERZOEK VAN DE AANVRAAG TOT BETALING VAN 
HET SALDO 
6.27. Gelet op het werkvolume is het niet mogelijk in 
alle gevallen ieder detailpunt na te gaan. Gedetailleerde 
onderzoekingen worden uitgevoerd waar zulks nodig 
blijkt. 
6.28. De Commissie beschikt niet over de middelen om 
te verzekeren dat alle rapporten van initiatiefnemers op 
tijd worden ingestuurd. Naast de experimentele aard van 
de projecten, die niet bevorderlijk is voor strikte tijd­
schema's, zijn in de huidige economische situatie vertra­
gingen bij openbare en particuliere financiering aan de 
orde van de dag. Voor zij haar laatste betaling verricht, 
heeft de Commissie zich ervan overtuigd dat het uitbe­
taalde bedrag met de overeenkomst in overeenstemming is. 
In vele gevallen overschrijden de uitgaven door de initia­
tiefnemers de maximumtoelagen. 
ADMINISTRATIEVE ASPECTEN 
6.29. Dit is niet van toepassing op recente (na 1980) 
dossiers. Zie vroegere antwoorden betreffende rationalisa­
tie van procedures en verhoging van het aantal personeels­
leden. 
HOOFDSTUK 7 
Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling 
(EFRO) 
Algemene Inleiding (punten 7.1-7.3) 
7.3. In verband met het commentaar van de Rekenka­
mer over het EFRO dient eerst en vooral een algemene 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 231 
opmerking te worden gemaakt. Aangezien deze opmerkin­
gen betrekking hebben op de resultaten van de door de 
Rekenkamer in het begrotingsjaar 1980 verrichte autonome 
.controles, dient de Commissie te herhalen wat zij reeds een 
jaar geleden in dit verband heeft gezegd, namelijk dat zij 
slechts kennis van deze resultaten heeft gekregen via de 
vrij beknopte opmerkingen die hierover in het jaarverslag 
van de Rekenkamer zijn geformuleerd. Zij moet evenwel 
hieraan toevoegen dat, als gevolg van haar opmerking, in 
het begrotingsjaar 1981 een regeling voor het verstrekken 
van uitvoeriger gegevens over deze resultaten is getroffen; 
hierdoor zal de Commissie bij het financieel beheer van 
het EFRO in staat zijn om rekening te houden met de vast­
stellingen die de Rekenkamer bij haar autonome controles 
heeft gedaan. 
Overzicht van de financiële gegevens (punten 7.4-7.10) 
Vertraagde uitvoering van de ,,quotavrije" maatregelen 
7.9. De overschrijving van het vastleggingskrediet van 
45 miljoen Ecu van hoofdstuk 56 naar hoofdstuk 55 van de 
begroting is het gevolg van het feit dat de eerste vijf speci­
fieke communautaire acties pas op 7 oktober 1980 door de 
Raad zijn vastgesteld en dat de procedures tot goedkeuring 
van de programma's, die de eerste stap tot de bijstandsbe­
sluiten vormen, pas vanaf dat tijdstip konden worden inge­
steld. 
Op 12 juni 1981 heeft de Commissie de betrokken natio­
nale instanties in kennis gesteld van de besluiten betref­
fende de eerste vier „quotavrije" programma's. Bij deze 
kennisgeving heeft zij bepaalde voorzorgsmaatregelen 
genomen en een aantal toepassingsvoorwaarden gesteld, 
waarvoor de instemming van de betrokken Lid-Staten is 
gevraagd. Eind september 1981 heeft de Commissie de eer­
ste kennisgevingen van instemming ontvangen. De proce­
dure voor vastlegging van de desbetreffende begrotingskre­
dieten is thans aan de gang. 
Versnelde betalingen 
7.10. Krachtens de thans geldende bepalingen betref­
fende de werking van het EFRO is de uitkering van de 
EFRO-bijstand in ieder geval gebonden aan de uitkering 
van de overheidssteun door de Lid-Staten, wat niet nood­
zakelijk inhoudt dat de mate van EFRO-bijstand overeen­
stemt met de reële stand van uitvoering van de investe­
ringsprojecten. In ieder geval is de EFRO-steun in het 
kader van de versnelde betalingen nooit hoger dan de uit­
gekeerde nationale bijstand. 
Opmerkingen naar aanleiding van de financiële gegevens 
vervat in de rekeningen (punten 7.11-7.13) 
Verschillen in de saldi der toewijzingen aan de Lid-Staten 
7.11. De Commissie merkt op dat de aanpassing van de 
nog af te wikkelen verplichtingen in 1978 verliep volgens 
overgangsbepalingen die tijdens de invoering van de ERE algemeen van toepassing waren. Bijgevolg kan zij alleen 
maar bevestigen dat de vastleggingskredieten van het 
EFRO die aan het eind van het begrotingsjaar 1981 voor 
iedere Lid-Staat overblijven, dezelfde zijn als vermeld in 
de tabel (kolom 7) op blz. 140 van deel II van de jaarreke­
ningen betreffende de uitvoering van de begroting 1980. 
Ontoereikendheid van de boekhoudbescheiden 
7.12. In verband met de ontoereikendheid van de boek­
houdbescheiden moet de Commissie er in de eerste plaats 
op wijzen dat een onderscheid dient te worden gemaakt 
tussen de centrale boekhouding die door de boekhouder 
van de Commissie wordt bijgehouden en de financiële 
documenten die door de computerdienst van het EFRO 
met het oog op het dagelijks beheer van de kredieten wor­
den bijgehouden. De centrale boekhouding, die krachtens 
het financieel reglement en onder naleving daarvan wordt 
bijgehouden, maakt het mogelijk een overzicht te hebben 
van de tenuitvoerlegging van ieder besluit tot toekenning 
van bijstand dat overeenkomstig de EFRO-verordening is 
genomen en biedt ook een overzicht van de verdeling van 
de vastleggingen per jaar van toewijzing, met uitzondering 
van de begrotingsjaren 1975, 1976 en 1977, waarvoor geen 
afzonderlijke bedragen beschikbaar zijn. De financiële 
documenten die door de dienst financieel beheer van het 
EFRO worden bijgehouden, bieden een overzicht van de 
uitvoering van de EFRO-projecten, waarvan de uiteinde­
lijke financiële afwikkeling afzonderlijk geschiedt aan de 
hand van zogenoemde boekhoudkundige kaarten; deze 
zijn in feite slechts werkinstrumenten, die inderdaad door 
genoemde dienst met de hand worden bijgehouden, maar 
toch alle voor de afwikkeling nodige financiële gegevens 
bevatten. Het is een feit — en de Commissie heeft hierop 
reeds gewezen — dat het opstellen van financiële overzich­
ten in de door de Rekenkamer gewenste vorm gezien de 
geringe personeelssterkte van de dienst financieel beheer 
van het EFRO en bij gebrek aan een computersysteem 
voor dit beheer, lange manuele werkzaamheden vereist. 
De voorbereidende werkzaamheden die thans aan de gang 
zijn voor het creëren van een gecomputeriseerd financieel 
beheer van het EFRO zouden op lange termijn er moeten 
toe bijdragen het beheer en het opstellen van alle daartoe 
nodige documenten te vergemakkelijken. 
Bijzonder hoge concentratie van verplichtings- en betalings­
operaties tegen het einde van het begrotingsjaar 
7.13. De sterke concentratie van de boekhoudkundige 
verwerking van de EFRO-operaties in de maand december 
houdt niet in dat ook de behandeling van de bijstandsvra-
gen in de maand december wordt geconcentreerd. De vast­
legging van de EFRO-kredieten en de boekhoudkundige 
verwerking daarvan vormen het eindpunt van een pr,oces 
van behandeling, intern overleg en raadpleging van het 
Comité van het Fonds, dat een aanvang neemt lang voor 
de besluiten tot toekenning van EFRO-bijstand worden 
genomen, wat trouwens slechts drie a vier maal per jaar 
gebeurt. 
Voor wat de betalingen betreft, merkt de Commissie op dat 
de concentratie van de betalingsoperaties in het vierde 
kwartaal van het begrotingsjaar in hoofdzaak te wijten is 
aan de laattijdige indiening van betalingsaanvragen door 
Frankrijk en Italië; de Commissie tracht van deze twee sta­
ten te verkrijgen dat zij hierin wijziging brengen. 
232 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Opmerkingen naar aanleiding van het onderzoek van het 
systeem van toekenning en beheer van de bijstand op 
communautair en nationaal niveau (punten 7.14-7.27) 
Noodzaak van een wijze van selecteren van de projecten die 
meer in overeenstemming is met de doelstellingen van de pro­
gramma 's 
7.14 tot 7.18. Met betrekking tot de wijze van selectie en 
de criteria daarvoor herinnert de Commissie er in de eerste 
plaats aan dat zij in antwoord op soortgelijke opmerkingen 
van de Rekenkamer in punten 7.17-7.21 van haar jaarver­
slag betreffende het begrotingsjaar 1979, erop gewezen 
heeft dat zij zich voor alle besluiten inzake toekenning van 
EFRO-bijstand op rigoureuze wijze houdt aan de ter zake 
geldende bepalingen van de EFRO-verordening. De 
behandeling van de bijstandsaanvragen houdt in dat moet 
worden vastgesteld dat deze aanvragen in overeenstem­
ming met de bepalingen van de EFRO-verordening zijn en 
omvat voorts de voor die aanvragen vastgelegde interne 
overlegprocedures; dit impliceert dat de projecten worden 
beoordeeld in het licht van de criteria waaraan zij moeten 
voldoen om in aanmerking voor EFRO-bijstand te komen. 
De Commissie kan de gegrondheid van de in punt 7.17 
vermelde investeringsprojecten dan ook volledig verant­
woorden ten overstaan van de begrotingsautoriteit. 
Hoewel de Commissie slechts beschikt over de vrij 
beknopte door de Rekenkamer verstrekte gegevens, wenst 
zij in het bijzonder op de volgende aspecten te wijzen: 
— bij de in punt 7.17 bedoelde wegenbouwprojecten in 
Campania is rekening gehouden met bijzondere 
omstandigheden ter plaatse; 
— de Commissie beschouwt de in punt 7.17 genoemde 
gevallen niet als abnormaal. De EFRO-bijstand past in 
het kader van een pakket van maatregelen die niet 
steeds onder de directe bevoegdheid van het EFRO 
ressorteren. Dit is met name het geval voor de oplei­
ding of de professionele wederaanpassing waarnaar de 
Rekenkamer in punt 7.17 in verband met de bouw van 
installaties voor polytheenproduktie in Nederlands 
Limburg verwijst; 
— de overplaatsing van de activiteiten van een verzeke­
ringsmaatschappij die vroeger in andere streken wer­
den uitgevoerd naar een zone die in aanmerking voor 
EFRO-bijstand komt (punt 7.18) is in overeenstem­
ming met de EFRO-verordening en meer in het bijzon­
der met artikel 4, lid 2, sub a), vierde alinea, dat uit­
drukkelijk bepaalt dat staatssteun in de vorm van ver­
laging of vrijstelling van de huur van gebouwen in 
aanmerking voor EFRO-bijstand komt. 
Geconstateerde verschillen tussen de Lid-Staten in de metho­
den voor het berekenen van het aantal arbeidsplaatsen 
7.19. De Commissie onderstreept dat zij zich in verband 
met het scheppen van arbeidsplaatsen rigoureus aan de ter 
zake geldende bepalingen van de EFRO-verordening 
houdt. Het is evenwel een feit dat de wijze van tenuitvoer­
legging van de maatregelen in het kader van de regionale 
beleidslijnen op nationaal niveau van de ene tot de andere 
Lid-Staat uiteenloopt. In dit verband zij evenwel opge­
merkt dat de EFRO-steun in het kader van de „quotage­
bonden" afdeling een ondersteuning vormt van de regio­
nale beleidsmaatregelen waarvan de praktische toepassing 
per definitie door iedere Lid-Staat afzonderlijk wordt vast­
gesteld. Voorts is in de huidige EFRO-verordening niet 
voorzien in een uitvoeringsverordening tot harmonisatie 
van de nationale voorschriften inzake tenuitvoerlegging 
van de maatregelen voor regionaal beleid. Lacunes in de uitvoering en het effectieve gebruik van de 
investeringen 
7.20-7.26. De Commissie onttrekt krachtens artikel 9, 
lid 6, kredieten aan een project (punt 7.21) wanneer uit de 
door de Lid-Staten verstrekte gegevens, met name bij de 
betalingsaanvragen, of uit de vaststellingen tijdens de con­
troles ter plaatse, blijkt dat een project niet wordt uitge­
voerd of dat de stand van uitvoering ervan nog slechts een 
gedeeltelijke bijstand van het EFRO rechtvaardigt, op 
voorwaarde dat het hierdoor niet aangewende gedeelte van 
de bijstand overeenkomstig de hiertoe vastgestelde voor­
schriften aan een ander investeringsproject in dezelfde 
Lid-Staat wordt toegekend. De bepalingen van artikel 9, 
lid 6, betreffen dus zowel het niet-uitvoeren van een pro­
ject als gevallen waarin er een verschil is tussen de oor­
spronkelijke vooruitzichten en de uitvoering. 
Artikel 9, lid 1, waarin is bepaald dat het Comité van het 
Fonds moet worden geraadpleegd, betreft daarentegen 
meer in het bijzonder een totale afwijking van de oor­
spronkelijke vooruitzichten of een inbreuk op de voor­
schriften van de verordening. Tot nog toe is evenwel geen 
enkele onregelmatigheid vastgesteld in de strikte betekenis 
van het woord, dit wil zeggen een handeling van fraudu­
leuze aard waarbij artikel 9, lid 1, moet worden toegepast. 
Voor wat de zogenaamde „stilstaande" projecten betreft, 
dat wil zeggen projecten waarvoor de EFRO-betalingen 
een aanzienlijke vertraging vertonen, verstrekt de huidige 
EFRO-verordening de Commissie geen enkele juridische 
grondslag om van rechtswege en bij gebrek aan een verkla­
ring van de betrokken Lid-Staat over de stand van uitvoe­
ring van het project of zonder vaststelling ter plaatse, de 
bijstand te verminderen of te annuleren. De Commissie 
wenst evenwel te onderstrepen dat de zogenaamde „stil­
staande" projecten op gezette tijden samen met de Lid-
Staten aan een algemeen onderzoek worden onderworpen. 
Dit periodiek onderzoek is met ingang van het begrotings­
jaar 1980 nog uitgebreid met systematische maatregelen 
per regio, in die zin dat bij de controlebezoeken ter plaatse 
de zogenaamde „stilstaande" projecten in de bezochte 
regio aan een onderzoek worden onderworpen in samen­
werking met de instanties die deze projecten beheren, ten 
einde de behandeling dan wel de afsluiting van de dossiers 
te versnellen. 
Met betrekking tot de uitvoeringstermijnen van de investe­
ringsprojecten (punten 7.22 en 7.23) en de overeenstem­
ming tussen uitvoering en verwachtingen (punten 7.24-
7.26) herhaalt de Commissie haar antwoord op analoge 
opmerkingen die de Rekenkamer in haar jaarverslag over 
het begrotingsjaar 1979 had gemaakt. Onder de huidige 
economische omstandigheden is het niet verbazend te 
moeten vaststellen dat de uitvoering van investeringen en 
de vestiging van bedrijven trager verlopen dan oorspronke­
lijk gepland. Vóór de eindafwikkeling van een dossier gaat 
de Commissie vanzelfsprekend aan de hand van door de 
Lid-Staten yerstrekte verklaringen na of de projecten in 
overeenstemming met de EFRO-verordening zijn uitge­
voerd. De eventuele geconstateerde verschillen hebben 
evenwel geen weerslag op de toegekende EFRO-bijstand, 
voor zover de in de EFRO-verordening vastgestelde gren­
zen daadwerkelijk worden nageleefd. 
Voorts wijst de Commissie meer in het bijzonder op het 
volgende: 
— voor wat de infrastructuurprojecten in Italië betreft 
(punt 7.23), zij opgemerkt dat de „verbale di ultima-
zione" geen stand van uitvoering is maar een door de 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 233 
werkleider ondertekend certificaat waarvoor deze ver­
antwoordelijk is en waarin het tijdstip van de materiële 
voltooiing van het investeringsproject overeenkomstig 
artikel 8, lid 1, sub b), wordt vermeld, een tijdstip dat 
trouwens naderhand niet meer wordt betwist; 
— de aanvragen om definitieve betaling (punt 7.24) 
bevatten in ieder geval een beknopte beschrijving van 
de uitgevoerde werkzaamheden waaruit aanzienlijke 
verschillen tussen opzet en uitvoering zouden kunnen 
blijken; 
— een wijziging in de bevoorradingsbron (punt 7.25) van 
een onderneming vormt op zich geen voldoende grond 
om de toegekende EFRO-bijstand te onttrekken, voor 
zover het belang van de investering en met name het 
creëren van werkgelegenheid niet in het gedrang komt; 
— met betrekking tot het gebruik van de uitgevoerde 
investeringen (punt 7.26) dient de opmerking van de 
Rekenkamer betreffende de beschikbare „advance fac­
tories" sterk te worden genuanceerd: in de door de 
autoriteiten van Wales verstrekte documenten wordt 
immers niet gesproken van 400 beschikbare eenheden 
in oktober 1980 maar slechts van 87, waarbij het ver­
wachte tijdstip van voltooiing van de overige 313 
fabrieken in de tijd is uitgespreid van oktober 1980 tot 
de lente 1982. 
Beoordeling van het effect van de steunmaatregelen op de 
regionale ontwikkeling 
7.27. De Commissie is zich ervan bewust dat het belang­
rijk is het effect van de EFRO-bijstand op de regionale 
ontwikkeling te beoordelen en streeft ernaar de resultaten 
op dit gebied te verbeteren. Met het oog hierop heeft zij in 
haar zopas bij de Raad ingediende voorstellen tot wijziging 
van de voorschriften inzake het regionaal beleid, gesugge­
reerd dat de in artikel 6, lid 6, van de huidige EFRO-veror-
dening bedoelde statistische overzichten worden vervan­
gen door rapporten over de tenuitvoerlegging van de regio­
nale ontwikkelingsprogramma's, welke de Lid-Staten jaar­
lijks bij de Commissie zouden indienen en die voor iedere 
regio onderstaande gegevens over het voorgaande jaar zou­
den bevatten: 
— cijfermateriaal betreffende de resultaten die de regio­
nale maatregelen qua investeringen en arbeidsplaatsen 
hebben opgeleverd; 
— de financiële middelen die de Lid-Staten en de 
Gemeenschap hebben aangewend waarbij zo nodig 
een onderscheid wordt gemaakt tussen middelen uit 
het fonds en uit de andere financiële instrumenten van 
de Gemeenschap; 
— voor zover mogelijk, de benuttingsgraad van de 
belangrijkste in het verslagjaar voltooide infrastruc­
tuurvoorzieningen. 
Het is de bedoeling dat de Commissie zich aan de hand 
van deze verslagen en van de periodieke rapporten over de 
toestand en de sociaal-economische ontwikkeling van de 
regio's in de Gemeenschap en over het regionaal beleid 
van de Lid-Staten een duidelijker beeld van de resultaten 
van de regionale maatregelen zal kunnen vormen. Verband tussen de rapporten over de financiële situatie van 
de onderzoekprogramma 's en de uitvoering van de jaarlijkse 
begroting 
De rapporten over de financiële situatie zijn gerelateerd 
aan de uitvoering van de jaarlijkse begroting en niet van 
het „meerjarenprogramma" en wel om juridische en prakti­
sche redenen. 
Artikel 7 van het Euratom-Verdrag bepaalt dat „de geld­
middelen die nodig zijn voor de uitvoering van de onder­
zoekprogramma's ieder jaar op de begroting voor onder­
zoek en investeringen van de Gemeenschap worden opge­
voerd". Het is dus vanzelfsprekend dat de financiële 
rapporten zijn gebaseerd op de jaarlijkse begroting. 
Welnu, ook al stelt de Raad een globaal financieel maxi­
mum voor een meerjarenprogramma vast (dat overigens 
elk jaar wordt verhoogd opi grond van de salarisverhogin­
gen), toch is het Europese Parlement in overleg met de 
Commissie er steeds van uitgegaan dat dit maximum 
slechts van indicatieve aard was. 
Het Parlement is van mening dat de kredieten nodig voor 
de uitvoering van de onderzoekprogramma's slechts in het 
kader van de jaarlijkse begrotingsprocedure kunnen wor­
den vastgesteld. 
Het „glijdende" karakter van het meerjarenprogramma 
maakt het moeilijk zo niet onmogelijk financiële rapporten 
op te stellen over de uitvoering van een meerjarenpro­
gramma en deze te vergelijken met de financiële maxima 
die krachtens het besluit van de Raad zijn vastgesteld. 
Op het gebied van de evaluatie van het onderzoek moet 
daarentegen worden uitgegaan van een meerjarige periode, 
die evenwel niet noodzakelijk gebonden is aan de duur 
van een meerjarenprogramma. Bij een dergelijke evaluatie 
zouden niet alleen de wetenschappelijke aspecten maar 
ook de financiële aspecten in overweging moeten worden 
genomen. 
Uitgaande van deze gedragslijn is het GCO reeds begon­
nen met de eerste evaluatiewerkzaamheden. 
Toepassing van het functionele rekeningstelsel 
Wat het gebruik van de „functionele" begroting betreft, 
deelt de Commissie grotendeels het standpunt van de 
Rekenkamer. Er wordt naar gestreefd om: 
— de begrotingsramingen te verbeteren; 
— het aantal en de omvang van de overdrachten binnen 
het financiële plan te verminderen, waarbij toch een 
zekere soepelheid wordt betracht bij de uitvoering die 
nodig is met het oog op de regelmatige indiening, in de 
loop van het begrotingsjaar, van de financiële versla­
gen waardoor een betere beheerscontrole mogelijk is. 
HOOFDSTUK 8 
Onderzoek, energie, industrie enzovoort 
Onderzoek — Meerjareisprogramma's betreffende eigen 
werkzaamheden (punten 8.3 en 8.4) Uitgaven in verband met de industriële sector 
Doel van het industriebeleid 
8.7. De omschrijving die door de Rekenkamer is gege­
ven is erop gericht het industrieel beleid te reduceren tot 
234 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
uitsluitend werkzaamheden die zich laten vertalen in 
begrotingstermen, waardoor zo de belangrijke rol die de 
communautaire instellingen vervullen als bevoorrechte 
centrale plaats voor uitwisseling van informatie, gezamen­
lijk overleg, of als instrument op het gebied van prognoses 
en oriëntaties, uit het oog wordt verloren. 
Verdeling der kredieten 
8.9. Over de begrotingstechnische vorm beslist de begro­
tingsautoriteit. 
Gebruik van kredieten op het gebied van de industrie 
8.10. De Commissie is van mening dat een gebruiksper-
centage van 88,6 % van de vastleggingskredieten en 66,2 % 
van de betalingskredieten in 1980 zeer bevredigend is, 
rekening houdende met de definitieve goedkeuring van de 
begroting na zes maanden na invoering van het stelsel van 
voorlopige twaalfden. De Commissie verwijst overigens naar de gedetailleerde 
toelichting die zijn opgenomen in de jaarrekening en de 
financiële balans die betrekking hebben op de verrichtin­
gen in het kader van de begroting voor 1980, deel I, ana­
lyse van het financieel beheer, bladzijden 101 tot 103, 
waarin zij verklaarde dat ten laste van de ongesplitste kre­
dieten (posten 3703, 3721, 3723, 3740, 3741, 3760) voor 
99 % betalingsverplichtingen werden aangegaan en dat de 
van 1979 overgedragen kredieten volledig werden besteed 
en waarin zij verder nadere bijzonderheden verstrekte over 
het minder bevredigend gebruik van bepaalde ongesplitste 
kredieten. 
• Post 3723 — Informatiesysteem voor de textielsector 
Betalingsverplichtingen werden aangegaan voor het totale 
bedrag van de kredieten; de betalingen zullen overeen­
komstig de financiële bepalingen van het contract worden 
verricht. 
• Post 3741 — Harmonisatie van de wetgevingen betref­
fende de industrie 
Betalingsverplichtingen werden aangegaan voor het totale 
bedrag van de kredieten, terwijl de betalingen overeen­
komstig de financiële bepalingen van de contracten zullen 
worden uitgevoerd. De van 1979 overgedragen kredieten 
werden volledig aangewend. 
Gebruik van de gesplitste kredieten 
Titel 3 
Hoofdstuk 37 Kredieten 1980 (in ERE) Titel 3 
Hoofdstuk 37 Betalingsverplichtingen Betalingen Titel 3 
Hoofdstuk 37 (1) (?) (3) (4) 
Totaal 9 557 000 15 553 370 4 450 000 10 114 995 
3701 57 000 69 777 450 000 1 105 380 
3702 8 000 000 13 972 537 4 000 000 8 998 559 
3720 500 000 500 000 p.m. p.m. 
3722 1 000 000 l 000 000 p.m. p.m. 
3750 p.m. 11 056 p.m. 11 056 
(1) (3) Oorspronkelijke kredieten, inclusief gewijzigde of aanvullende begrotingen; 
(2) (4) Totale beschikbare kredieten (inclusief overblijvende kredieten, overdrachten, overschrijvingen). 
Gebruik van de beschikbare kredieten in % 
Hoofdstuk 37 1979 1980 1979 " 1980 Hoofdstuk 37 
Vastleggingskredieten Betalingskredieten 
Totaal 28 87 54 76 
3701 100 66 66 67 
3702 1 96 0 77 
3720(^ 0 0 0 0 
3722 (') — 0 — 0 
3750 (») 40 0 57 0 
(') Begrotingslijn met een bijzonder laag uitvoeringspercéntage. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 235 
De gesplitste kredieten (posten 3701, 3702, 3720, 3722, 
3750) werden ten belope van 87 % aan vastleggingskredie­
ten en 76 % aan betalingskredieten gebruikt. De van 1979 
overgedragen kredieten werden volledig gebruikt. Ook uit 
deze resultaten blijkt dat de situatie ten opzichte van 1979 
(respectievelijk 28 % en 54 %) sterk is verbeterd. 
• Post 3720 — Maatregelen voor de keramische industrie 
en post 3722 — Technologie van de textielindustrie 
Bij gebrek aan een besluit van de Raad kon geen van beide 
programma's worden uitgevoerd. De Commissie heeft ech­
ter de mogelijkheid onderzocht om deze kredieten voor 
welbepaalde maatregelen aan te wenden. Dit onderzoek 
leidde tot de conlusie dat de toelichting bij de begroting 
het niet mogelijk maakt deze kredieten voor dergelijke 
maatregelen te gebruiken. Zij worden van rechtswege naar 
het begrotingsjaar 1981 overgedragen (1,5 miljoen ERE). 
• Post 3750 — Steunmaatregelen ten behoeve van 
bepaalde industrietakken waarin een crisis heerst 
De Raad heeft het verordeningsvoorstel van de Commissie 
nog steeds niet goedgekeurd, zodat deze laatste de anïiule-
ring van de van 1979 overgedragen kredieten slechts heeft 
kunnen voorkomen door twee overschrijvingen binnen 
hoofdstuk 37 (4,4 miljoen ERE naar post 3702 en 0,8 mil­
joen ERE naar post 3790) en door de overschrijving met 
betrekking tot de aanvullende maatregelen ten behoeve 
van het Verenigd Koninkrijk. 
Gebruik van de kredieten van hoofdstuk 37 in 1978 en 1979 
8.11 en 8.12. Zoals uit de verklaring van de Rekenkamer 
blijkt is een groot deel van de moeilijkheden van de Com­
missie om bepaalde kredieten die zijn opgenomen op de 
begrotingen van 1978 en 1979 te gebruiken, het gevolg van 
het ontbreken van een besluit van de Raad over drie voor­
stellen van de Commissie betreffende communautaire 
steunmaatregelen met betrekking tot de industriële her­
structurering en omschakeling, terwijl de begrotingsautori­
teiten het initiatief hadden genomen om aanzienlijke kre­
dieten toe te wijzen voor de tenuitvoerlegging van deze 
maatregelen. 
De Commissie merkt bovendien op dat over het gebruik 
van kredieten van de begrotingsjaren 1978 en 1979 uitvoe­
rig is gediscussieerd in het kader van de kwijtingsprocedu­
res betreffende deze begrotingsjaren, die zijn afgesloten 
door kwijtingsbesluiten. 
Vermindering van de kredieten van hoofdstuk 37 gedurende 
het begrotingsjaar 1980 
8.13. De vermindering van de kredieten van hoofd­
stuk 37 is het gevolg van de „open" overschrijving — 
10,5 miljoen ERE aan vastleggingskredieten en 3 miljoen 
ERE aan betalingskredieten — die door de Commissie is 
voorgesteld en door het Europese Parlement en de Raad is 
goedgekeurd, en 0,1 miljoen ERE die overblijven van een 
overschrijving waartoe door de Commissie is besloten. 
Overdrachten van kredieten van 1980 naar 1981 
8.14. De Commissie verwijst, met betrekking tot de 
niet-aanwending van de kredieten, naar haar antwoord bij 
punt 8.10. 
De Commissie merkt bovendien op dat de mate waarin de 
betalingskredieten worden gebruikt vaak afhangt van fac­
toren waarop zij geen of weinig invloed heeft. Deze situatie doet zich meer speciaal voor op het gebied 
van studies. Met betrekking tot de industriële aangelegen­
heden en de interne markt, heeft de Commissie op 
10 december 1980 toestemming verleend voor de derde 
tranche van het programma van het jaar voor een bedrag 
van 785 311 ERE en de dienovereenkomstige betalingen 
zullen normaal slechts plaatsvinden na voltooiing van deze 
studies in 1981. 
Men dient ook de vertraging van het tempo van het 
gebruik van kredieten gedurende de zes maanden van het 
stelsel van voorlopige twaalfden bij ontbreken van een 
definitieve begroting niet uit het oog te verliezen. 
Tenslotte zijn bepaalde overdrachten het gevolg van de 
laattijdige beschikbaarheid van kredieten. Voor post 3740 
— veiligheid van inzittenden van motorvoertuigen — zijn 
slechts op 30 oktober 1980 kredieten toegewezen, na over­
schrijvingen van hoofdstuk 100. 
Overschrijvingen in het kader van hoofdstuk 37 
8.15. De omvang van de overschrijvingen die zijn ver­
richt in het kader van hoofdstuk 37 — 8,9 miljoen ERE 
berust hoofdzakelijk op drie overschrijvingen waarvan het 
totale bedrag 8,4 miljoen ERE beloopt. 
De eerste overschrijving — 1 miljoen ERE van hoofd­
stuk 100 naar post3740 „veiligheid van inzittenden van. 
motorvoertuigen" — is door de begrotingsinstanties goed­
gekeurd ten einde de Commissie in staat te stellen enquê­
tes, experimenten en studies op het gebied van de biome­
chanica voort te zetten. 
Tot de tweede overschrijving — 4,4 miljoen ERE van 
post 3750, „steunmaatregelen ten behoeve van bepaalde 
industrietakken waarin een crisis heerst", naar post 3702, 
„communautaire maatregelen voor de ontwikkeling van de 
informatica" is door de Commissie besloten overeenkom­
stig artikel 21, paragraaf 2, van het. financieel reglement. 
Daar de Raad geen wettelijke grondslag had verleend in 
het kader van de steunmaatregelen ten behoeve van 
bèpaalde bedrijfstakken, waarin een crisis heerst, heeft de 
Commissie het nuttig geacht de kredieten bestemd voor de 
„communautaire maatregelen voor de ontwikkeling van de 
informatica" te verhogen. Bij dit besluit heeft zij zich laten 
leiden door de volgende overwegingen: 
— door toepassing van het stelsel van communautaire 
steunverlening kon redelijkerwijze worden verwacht 
dat gevolgen zouden ontstaan voor de investeringen in 
ondernemingen waar alternatieve werkgelegenheid kan 
worden geschapen. Bijgevolg kon de Commissie een 
deel van de doelstellingen met betrekking tot de kre­
dieten opgenomen onder post 3750 bereiken en zij was 
zeer wel bekend met het specifieke karakter hiervan. 
— de overschrijving was ook gemotiveerd door de verho­
ging van het percentage van de toe te kennen voor­
schotten van 30 tot 50 %, ten einde de onzekere facto­
ren aanzienlijk te verminderen en de besluitvormings­
processen binnen de betrokken industriële en weten­
schappelijke kringen te beïnvloeden. 
De Commissie merkt op dat 96 % van alle in het kader van 
post 3702 beschikbare vastleggingskredieten in 1980 zijn 
gebruikt. Wat de betalingskredieten betreft — overgedra­
gen kredieten inbegrepen — bedraagt het gebruikspercen-
tage 77 %. 
Met betrekking tot de overschrijving van 3 miljoen ERE, 
verwijst de Commissie naar haar antwoord onder 
punt 8.13. 
236 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
CONCLUSIE 
8.16. Het oordeel dat de Rekenkamer geeft is het gevolg 
van het feit dat deze het geheel, waarin een reeks bescheid 
den kredieten voorkomt naast een belangrijk krediet, dat 
bij het ontbreken van een besluit van de Raad niet is 
gebruikt, in percentages uitdrukt: het vooruitzicht van het 
gebruik van de kredieten wordt daardoor vervalst en naar 
verhouding belangrijkere overdrachten en overschrijvingen 
zijn hier het gevolg van geweest. 
De Commissie merkt op dat het gebruikspercentage van de 
kredieten op industrieel gebied 88,6 % bedraagt aan vast-
leggingskredieten en 66,2 % aan betalingskredieten (zie 
antwoord bij punt 8.10). Het totaal van de in het kader van 
hoofdstuk 37 geannuleerde vastleggingskredieten bedraagt 
0,1 % van de toewijzing voor het begrotingsjaar en 0,5% 
voor de betalingskredieten. 
ONTBREKEN VAN EEN BESLUIT VAN DE RAAD 
8.17. Het Rekenhof stelt terecht vast dat verschillende 
voorstellen van de Commissie sedert lang bij de Raad in 
behandeling zijn. Dit ontbreken van een besluitvormings­
procedure heeft tot gevolg voor de begroting, dat nieuwe 
begrotingslijnen met of zonder kredieten worden 
gecreëerd, wat niet wordt gevolgd door een concrete uit­
voering van de begroting. kunnen worden gekwalificeerd als studies of onderzoekin­
gen en dat het statuut hiervan afhangt zowel van de oor­
sprong als de intrinsieke inhoud hiervan. De Commissie 
meent dat het van belang is om de onderzoekwerkzaamhe­
den binnen het desbetreffende hoofdstuk te hergroeperen. 
CONCLUSIE 
8.22. De Commissie is van mening dat de begrotingsno­
menclatuur slechts in geval van noodzaak moet worden 
gewijzigd. De begrotingsautoriteiten handelen evenwel 
terecht wanneer zij wijzigingen aanbrengen die de lees­
baarheid van de begroting en het beheer van de kredieten, 
vergemakkelijken. De systematische vermelding van vorige 
begrotingsverwijzingen in geval van veranderingen, ver­
schaft een voldoende doorzichtigheid met het oog op ver­
gelijkingen van het een en het andere begrotingsjaar. 
De differentiatie tussen gesplitste en ongesplitste kredieten 
staat vast. Deze doet niets af aan de duidelijkheid van de 
uitvoering van de begroting. 
De moeilijkheid om een absolute scheiding te maken tus­
sen sommige studies en onderzoekwerkzaamheden, op 
grond van de inhoud hiervan, kan op rationeel niveau 
onvoldoende zijn. Maar dit heeft geen enkele invloed op 
het beheer van de kredieten. 
CONCLUSIE 
8.18. De Commissie deelt het standpunt van de Reken­
kamer. 
NOMENCLATUUR EN INDELING VAN DE KREDIETEN 
8.19 en 8.20. De nomenclatuur van hoofdstuk 37 is ont­
staan op grond van de behoeften en tegelijk met de indie­
ning van de voorstellen van de Commissie bij de Raad. 
Post 3740 is uiteraard een logische decimale onderverde­
ling van artikel 374. 
De posten 3750 en 3751 van de begroting 1978 zijn post 
3750 van de begroting 1979 geworden, waaronder één 
enkel krediet moet worden opgenomen. Bovendien hebben 
de begrotingsautoriteiten post 3751 van de begroting 1979 
toegewezen voor een krediet dat betrekking heeft op ener­
giebeleid. 
De begrotingsautoriteiten nemen gesplitste kredieten op 
wanneer meerjarige werkzaamheden moeten worden gefi­
nancierd voor de uitvoering waarvan betalingen moeten 
worden gedaan die zich uitstrekken over een periode die 
de duur van de ongesplitste kredieten overtreft, dat wil zig-
gen twaalf maanden van het begrotingsjaar. 
ONDERZOEKWERKZAAMHEDEN/STUDIES EN ENQUÊTES 
8.21. De onder hoofdstuk 37 opgenomen kredieten 
betreffen werkzaamheden of studies, met uitzondering van 
elk krediet dat betrekking heeft op onderzoekwerkzaamhe­
den in de zin die hieronder in het financieel reglement 
wordt verstaan. 
De Commissie is het feit indachtig dat sommige werk­
zaamheden inzake de verkrijging van kennis evengoed v Algemene conclusie 
De Commissie stelt vast dat het oordeel van de Rekenka­
mer grotendeels is beïnvloed door de moeilijkheden die 
zijn ontstaan uit het feit dat er kredieten zonder juridische 
grondslag zijn opgenomen en zijn gebruikt aan de hand 
van een reglement ad hoe, eventueel, via overdrachten en 
overschrijvingen ten einde te verhinderen dat deze zouden 
worden geannuleerd. 
De Commissie streeft ernaar de doorzichtigheid van de 
begroting te handhaven. Zij stelt vast dat de begroting, het 
instrument van haar activiteit, moet worden aangepast aan 
de eisen van talrijke en zich wisselende situaties: deze 
noodzaak tot aanpassing is door de wetgever voorzien, die 
dit mogelijk heeft gemaakt door in het verdrag en het 
financieel reglement de vereiste bepalingen op te nemen. 
In het kader van deze bepalingen wordt het doel van door­
zichtigheid nagestreefd, door zo nodig deze te wijzigen 
zoals blijkt uit het recente voorstel tot wijziging van het 
financieel reglement. 
HOOFDSTUK 9 
Samenwerking met ontwikkelingslanden en derde 
landen (titel 9 van de algemene begroting) 
KASVOORSCHOTTEN 
9.5. De Rekenkamer stelt voor alle voorschotten (later te 
verrekenen gedeeltelijke betalingen vooraf) die worden uit­
gekeerd om de ontwikkelingsprojecten van de grond te 
krijgen op een tussenrekening te boeken en alleen door 
bewijsstukken gedekte uitgaven op begrotingsposten te 
laten afboeken. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 237 
Het voorstel van de Rekenkamer is op zichzelf interessant 
en zou metterdaad een betere controle op de verrekening 
van de voorschotten mogelijk maken. Het zou echter met 
zich brengen dat omvangrijke middelen buiten de begro­
ting zouden worden geadministreerd en dat de budgettaire 
overzichten geen juist beeld meer zouden geven van de 
werkelijke stand van uitvoering van de uitgavenkant van 
de begroting; dit zou dus het gevaar inhouden dat belang­
rijke kredieten geannuleerd zouden worden. 
In ieder geval moeten deze voorschotten worden geboekt, 
hetzij op de begrotingsrekeningen, hetzij op een tussenre-
kening, want de juiste bedragen zullen pas later bekend 
zijn. Bij boeking op een tussenrekening verschijnen deze 
bedragen aan het eind van het jaar als actiefposten op de 
balans en de Rekenkamer heeft deze handelwijze scherp 
bekritiseerd in haar verslag over het begrotingsjaar 1978 
(blz. 158, paragrafen II.4 en II.5). 
Om al deze redenen lijkt het niet dienstig het voorstel van. 
de Rekenkamer te steunen. 
Voedselhulp (hoofdstuk 92) 
9.6. Gememoreerd zij dat de vertraging in de uitvoering 
van het programma 1980 te wijten is aan het feit dat dit pas 
op 28 mei 1980 door de Raad werd aangenomen, zoals de 
Rekenkamer overigens aanstipt. 
Per 31 maart 1981 waren de uitvoeringspercentages van het 
programma als volgt: butteroil 77%, magere-melkpoeder 
80% en granen 90%. De aanmerkingen betreffende de 
kwaliteit betroffen minder dan 5 % van de geleverde hoe­
veelheden. 
9.8.-9.10. De begrotingsramingen zijn de weergave van 
de kwantitatieve beslissingen van de Raad. Deze kredieten 
kunnen uiteraard slechts schattingen zijn en dit om de 
onderstaande redenen: 
1) De uitgaven voor restituties worden onder titel 6 en die 
voor wereldmarktprijzen en vervoerkosten onder 
hoofdstuk 92 geraamd en aangerekend; 
de ramingen voor het jaar n worden opgesteld aan het 
begin van het jaar n-1 en de schommelingen van de 
wereldmarktprijzen kunnen er dan ook niet exact in 
worden verdisconteerd; 
de financiële voorschriften voor hoofdstuk 92 verschil­
len van die voor het EOGFL-Garantie, dat de export-
restituties voor voedselhulp bekostigt. De verdeling 
over twee begrotingstitels enerzijds en het feit dat niet 
aangewende kredieten verloren zijn vormen onvermij­
delijk een probleem. 
Wanneer de voedselhulpkredieten in hoofdstuk 92 zou­
den worden bijeengebracht, wat de Commissie al 
sedert lang voorstelt maar wat tot dusverre door de 
budgettaire autoriteit is afgewezen, en de nodige wijzi­
gingen iri de regelingen zouden worden aangebracht, 
zou het mogelijk zijn alle voedselhulpkredieten bud­
gettair op dezelfde wijze te behandelen en zou de ver­
deling van de kredieten duidelijker en beter hanteer­
baar zijn. 
2) De onzekerheid wordt sterk in de hand gewerkt door 
het feit dat er zoveel tijd verloopt tussen het begin van 
een actie en de eindfase van de financiële afwikkeling. 
3) Doordat de voedselhulpprogramma's zo laattijdig wor­
den vastgesteld moet een deel van de beschikbaarstel­
ling, en dus van de begrotingskredieten, naar het vol­
gende jaar worden overgebracht. Laattijdige goedkeuring van het jaarlijks voedselhulp­
programma 
9.12. Het is juist dat de uitvoering van de programma's 
in 1980 langzamer verliep dan in 1979, in welk jaar zeer 
grote hoeveelheden werden geleverd. 
Uitvoering van het voedselhulpprogramma 1980 
9.13. Gebruikmaking van de afzonderlijke betalingsver­
plichtingen zou de voedselhulp doeltreffender noch bud­
gettair doorzichtiger maken. Daar noodzakelijkerwijs aan­
zienlijke tijd verloopt tussen het aanbod van de Gemeen­
schap (briefwisseling) en het beschikbaar stellen van de 
hulp, zouden dezelfde verschijnselen als hierboven 
beschreven (9.8 en 9.10) in de loop van het jaar herhaalde­
lijk dreigen op te treden. 
De diensten van de Commissie bestuderen op het ogenblik 
of het mogelijk is een strikter systeem van begrotingsbewa­
king, dat met name aan de afzonderlijke beschikbaarstel­
lingen gekoppeld zou zijn, in te voeren. 
Vereffening van kasvoorschotten 
9.15. Het afsluiten van de voedselhulprekeningen zal in 
de volgende maanden worden hervat. 
9.16. Deze aanrekening is geschied op grond van een 
besluit van de Raad en een resolutie van het Parlement 
waarin de Commissie werd verzocht aldus te handelen. 
Frauderisico's 
9.17. De noodzaak van de aanbevolen controlemaatre­
gelen wordt erkend door de Lid-Staat die de door de 
Rekenkamer vermelde vergissing heeft ontdekt. 
De diensten van de Commissie verifiëren altijd, ter gele­
genheid van de controlebezoeken met het oog op de afslui­
ting van de rekeningen, of het uitvoercertificaat bij het 
betalingsdossier is gevoegd. 
9.18. De Commissie bereidt voor alle leveringen van 
boter een verordening inzake de beschikbaarstelling voor; 
in deze verordening zal worden verwezen naar de leve­
ringsvoorwarden, zoals voorgeschreven bij verordening 
nr. 303/77 betreffende de levering van butteroil en 
magere-melkpoeder als voedselhulp. 
OPMERKINGEN NAAR AANLEIDING VAN DÊ 
CONTROLE TER PLAATSE 
Operation Flood II 
9.19. De door de „Indian Dairy Corporation" toegezon­
den rapporten zijn die welke de Commissie na overleg met 
de Wereldbank heeft gevraagd; zij zijn voldoende gedetail­
leerd om een ernstige beoordeling van de uitvoering van 
het project mogelijk te maken. Bovendien verrichten de 
diensten Van de Commissie tenminste eens per jaar een 
controle ter plaatse, waardoor zij hun informatie kunnen 
aanvullen. 
De Commissie heeft de „Indian Dairy Corporation" al 
geattendeerd op het vraagstuk van het beheer van de 
238 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
opbrengst van de voedselhulp. Dat de uitvoering van het 
project zo langzaam verloopt is in feite grotendeels toe te 
schrijven aan de eisen van de Commissie en van de 
Wereldbank die inhouden dat het investeringsprogramma 
niet kan worden ingediend dan nadat de definitieve 
instemming van de nationale overheid is verkregen en 
nadat juridisch bindende verplichtingen zijn aangegaan. 
Blijkens de uitgaven van het eerste kwartaal van 1981 is de 
'situatie verbeterd na de afsluiting van de definitieve over-
. eenkomsten. 
Het spreekt vanzelf dat deze situatie noodzakelijk een her­
ziening van het uitvoeringsschema maakt. 
9.20. a) b) c) De opmerkingen van de Rekenkamer zijn 
tot op zekere hoogte gegrond. Dat het moeilijk is om de 
hulpverlening aan Bangladesh te volgen wordt ook erkend 
door de ambassades van de Lid-Staten te Dacca en door 
de andere donors. 
De nationale overheidsdienst, die gehouden is tot de nale­
ving van regels welke verschillen naar gelang van de 
donor, tracht natuurlijk zijn beheerstaak zoveel mogelijk te 
vereenvoudigen. De oplossing die door meerdere donors 
wordt toegepast bestaat erin ter plaatse een vertegenwoor­
diger te vestigen, die de uitvoering van de gefinancierde 
projecten moet volgen en geregelde contacten met de over­
heid moet onderhouden, om het mogelijk te maken dat de 
uitvoering op de gewenste wijze geschiedt. De Commissie 
is voornemens eind 1981 te Dacca een bijkantoor te ope­
nen. 
d) De bewering betreffende het doel van de voedselhulp 
vloeit voort uit een overmatige vereenvoudiging. 
De Europese Gemeenschap levert tarwe, magere-melkpoe-
der en butteroil. Voor tarwe is de „ration shops"-prijs nu 
dezelfde als die op de vrije markt. De „ration shops" ver­
kopen eveneens tegen verlaagde prijs rijst die is aange­
kocht in het kader van het regeringssysteem voor onder­
steuning van de prijzen (deze verkoop komt overeen met 
de gesubsidieerde verkoop uit de interventievoorraden in 
de Gemeenschap). Het magere-melkpoeder wordt niet 
gedistribueerd door het ministerie waaronder het „ration 
shop"-systeem ressorteert. Het melkpoeder wordt uitslui­
tend gebruikt en gedistribueerd door de grootste zuivelcoö-
peratie onder toezicht van het Ministerie voor Plattelands­
ontwikkeling. De butteroil wordt verkocht in de „ration 
shops", maar ondervindt geen concurrentie op de vrije 
markt want dit produkt is het equivalent van „ghee", een 
luxeprodukt dat in beperkte hoeveelheid beschikbaar is in 
Bangladesh. Butteroil wordt dus verkocht tegen een prijs 
die hoger is dan die van bakolie. 
De regeling volgens welke bepaalde produkten uitsluitend 
via de „ration shops", waarin de ambtenaren hun inkopen 
doen, worden verkocht moet worden beoordeeld in het 
licht van: 
a) de relatief lage bezoldigingen van de ambtenaren in 
Bangladesh, 
b) het gemengd economisch systeem van Bangladesh, 
waar de particuliere sector een belangrijke plaats 
inneemt en waar het „ration shop"-systeem voor de ( 
regering het doeltreffendste middel is om zelf de distri­
butie in de hand te houden. 
Draagwijdte van de controle op de opbrengst van de voedsel­
hulp 
9.21. Luidens de momenteel geldende contracten voor 
de levering van voedselhulp is de Commissie in het geheel niet gerechtigd om controle te oefenen op het gebruik dat 
van de opbrengst van de voedselhulp wordt gemaakt. Niet­
temin blijft het uit een oogpunt van juist begrepen ontwik­
kelingshulp ten zeerste wenselijk dat de Commissie in de 
toekomst de beschikking krijgt over een doeltreffende han­
delingsmogelijkheid om de aanwending van de opbrengst 
van de voedselhulp te sturen en te controleren. Zij wendt 
pogingen in die zin aan. 
Verdeling van voedselhulp in Benin en Somalia 
9.22. Op 31 augustus 1980 werden 5 000 ton tarwe fob 
Antwerpen geleverd. De in dit stadium verrichte analyses 
wezen uit dat het vochtgehalte 16,32 % bedroeg terwijl toe­
gestane maximum volgens de toepasselijke verordening 
16% was. De vertegenwoordiger in Benin (die de gewone 
commerciële leverancier van dat land was) stemde er 
onmiddellijk mede in deze tarwe die voor het overige 
gezond en van goede handelskwaliteit, was in te laden. De 
autoriteiten van Benin hebben omtrent deze levering trou­
wens geen opmerkingen gemaakt. 
Het vochtgehalte van de levering fob van 2 500 ton tarwe 
in augustus 1977 bedroeg volgens de bij de inlading ver­
richte analyse 15,2% wat volkomen normaal is. Pas in 
oktober verklaarde de maalderij van Cotonou dat het 
gehalte 17% bedroeg, hetgeen onmogelijk kon worden 
geverifieerd. 
Voor de schade aan 192 zakken magere-melkpoeder kreeg 
de ontvanger vergoeding van de verzekering. De ontvanger 
(Caritas Germanica) heeft het ontvangen bedrag gebruikt 
om ter vervanging plaatselijke levensmiddelen aan te 
kopen. 
Ten aanzien van de verpakking is in de verordening betref­
fende de inschrijving bepaald dat de datum van fabricage 
op de zakken vermeld moet zijn. De Commissie is van 
mening, dat het beter is voorlichting over het gebruik recht­
streeks aan de ontvangers te geven want aanwijzingen op 
de zakken zijn van zeer weinig nut. 
9.23. De 750 ton melkpoeder maken deel uit van een 
toewijzing van 1 500 ton aan het Wereldvoedselprogramma 
ten voordele van de vluchtelingen in Somalia; dit melk­
poeder werd eind april 1980 gelost (750 ton te Mogadiscio 
en 750 ton te Berbera). 
Als gevolg van een geschil tussen het Wereldvoedselpro­
gramma en de havenautoriteiten over de betaling van de 
havenrechten en de vervoerproblemen zijn deze 750 ton 
gedurende drie maanden in de entrepots van de haven 
Mogadiscio blijven liggen. 
Nadat de Commissie herhaaldelijk stappen had gedaan bij 
het WVP en de nationale instanties is de melk begin augus­
tus, dus enkele weken na het bezoek van de Rekenkamer, 
onder de vluchtelingen verdeeld. 
Hoewel de zakken opgeslagen waren onder omstandighe­
den die gezien de plaatselijke situatie aanvaardbaar kun­
nen worden genoemd, werd een deel ervan beschadigd bij 
de behandeling in de haven; daardoor ging een deel van 
het melkpoeder verloren maar dit was niet meer dan 1 a 
2 % en daarvan werd nog een gedeelte gerecupereerd en 
opnieuw in zakken gedaan. 
Verdeling van de verantwoordelijkheid voor de slechte distri­
butie van voedselhulp 
9.24. Bij de distributie van 3 000 ton melkpoeder in het 
kader van het programma 1976 heeft de Commissie zich 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 239 
niet beperkt tot het leveren van melkpoeder zonder reke­
ning te houden met de bijzondere situatie van Zaïre. 
Na onderhandelingen met de Zaïrese autoriteiten over de 
uitvoering van de distributie zelf en alvorens tot levering 
van de produkten over te gaan werden aan Kinshasa pre­
cieze gegevens gevraagd over het opgezette distributiesys­
teem en over de plannen voor het vervoer naar de regio's. 
Op dat tijdstip vonden contacten op het hoogste niveau 
plaats tussen de gemachtigde van de Commissie en de 
bevoegde instanties van Financiën en Onderwijs die met 
het in ontvangst nemen en verdelen van het melkpoeder 
belast waren. 
In Brussel is een uitvoerig antwoord binnengekomen ( 
waarin de verschillende stadia van de afwikkeling van de 
operatie werden beschreven; de gemachtigde, zeer actief in 
deze zaak die talrijke demarches heeft gevergd, zegde toe 
de uitvoering van zo nabij mogelijk te zullen volgen. 
Toen de produkten echter ter plaatse zijn aangekomen 
hebben de moeilijkheden zich helaas opgestapeld (de kre­
dieten voor het transport waren niet beschikbaar omdat 
een soberheidsbegroting was aangenomen, de vervoermid­
delen waren in slechte staat, de brandstof was duurder 
geworden, enz.) en de nationale autoriteiten verzochten 
een deel van het melkpoeder te mogen verkopen om de 
nodige middelen bijeen te krijgen ten einde de distributie 
op de aanvankelijk vastgestelde voorwaarden te kunnen 
financieren. Gezien de bijzonder netelige situatie heeft de 
Commissie haar toestemming gegeven. Daarna is er ver­
warring ontstaan tussen het melkpoeder dat legaal werd 
verkocht en datgene wat kosteloos werd verdeeld. 
Er dient evenwel te worden op gewezen dat de bevoegde 
instanties van zowel Zaïre als de Gemeenschap (diensten 
van Brussel en delegatie) alles in het werk hebben gesteld 
om deze maatregel in de hand te houden nadat die als 
gevolg van uitzonderlijke omstandigheden een uitzonder­
lijk delicaat en complex karakter had gekregen. 
/ 
Financiële en technische samenwerking met niet-geasso-
cieerde ontwikkelingslanden (hoofdstuk 93) 
9.27. Het is juist dat de stand van uitvoering van de 
jaarprogramma's op 31 december 1980 weinig verschilde 
van die op 31 december 1979. Op 31 december 1980 bleef 
er immers nog 70 % van de vastleggingskredieten waarvoor 
contracten waren gesloten in heü kader van de pro­
gramma's van de jaren 1976 tot 1979 te betalen en op 
31 december 1979 was het overeenkomstige cijfer 84 %. Het 
beeld wordt natuurlijk vertekend door het gewicht van de 
vastleggingskredieten in vergelijking met de situatie bij 
vorige programma's (de jaarlijkse kredieten gaan in stij­
gende lijn) en door het lage niveau van de met deze kredie­
ten overeenstemmende betalingen in het begrotingsjaar 
1980, wat normaal is. 
Daaraan dient nog te worden toegevoegd dat het welis­
waar mogelijk is voor een zeer gering deel betalingen te 
verrichten voor projecten in het begrotingsjaar zelve 
waarin de desbetreffende kredieten zijn vastgelegd, maar 
dat het weinig waarschijnlijk is dat projecten worden afge­
sloten in het jaar waarin kredieten ervoor werden vastge­
legd; het is dus niet realistisch daarop te rekenen. 
9.28. Op 5 november 1980 heeft de Commissie besloten 
een tweede spoedhulptranche toe te kennen ten voordele 
van de slachtoffers van de gebeurtenissen in Kambodja; daartoe heeft zij voorgesteld kredieten van hoofdstuk 92 
„voedselhulp" over te schrijven naar hoofdstuk 950 
„spoedhulp". De uitvoering van het voedselhulppro­
gramma werd niet beïnvloed door deze tijdelijke verminde­
ring van de kredieten van hoofdstuk 92. 
Het leek in 1981 mogelijk deze kredieten opnieuw aan te 
vullen door overschrijving van hoofdstuk 950. 
De Raad is evenwel niet ingegaan op de voorstellen van de 
Commissie en van het Europese Parlement; hij heeft er de 
voorkeur aan gegeven post 950 van de begroting opnieuw 
aan te vullen door overschrijving van kredieten van post 
9300 „financiële en technische samenwerking met niet-
geassocieerde ontwikkelingslanden". Zo werd een aan het 
eind van het begrotingsjaar beschikbaar krediet van 20 mil-
lioen ERE overgebracht naar hoofdstuk 950. Door deze 
overschrijving van kredieten moest een betaling van 
12,755 miljoen ERE ten voordele van een Aziatisch land 
worden uitgesteld en kon zij pas in 1981 worden uitge­
voerd. 
BEPERKTE CONTROLE DOOR DE COMMISSIE 
9.31. In de praktijk is gebleken dat de financiering van 
studies via de ADB (Asian Development Bank) moeilijk te 
administreren is. Er zij echter op gewezen dat het onbe­
twistbare doel van deze bijdrage van de EEG door bemid­
deling van de ADB bestaat in het verlenen van hulp aan de 
niet-geassocieerde ontwikkelingslanden van dit deel van 
de wereld, door hen in staat te stellen projecten voor te leg­
gen aan de buitenlandse hulporganisaties, in sommige 
gevallen die van de EEG. Deze vorm van samenwerking 
werd weliswaar in 1980 onderbroken maar toch wordt ver­
der samengewerkt met de ADB, namelijk door middel van 
gezamenlijke financiering van projecten in de vorm van 
parallelle medefinanciering. 
9.32. De reden waarom de Commissie geen. controle 
heeft geoefend op de uitvoering van de twee irrigatiepro­
jecten in Bangladesh is dat zulks aan de Wereldbank was 
opgedragen. De Commissie vond dit de beste oplossing 
gezien enerzijds de omstandigheden waaronder het Muhu-
riproject is opgezet en anderzijds de besparing die mogelijk 
werd doordat het niet nodig was grote uitgaven te doen 
voor controlemaatregelen, die trouwens een doublure zou­
den hebben gevormd met het werk van de Wereldbank. De 
Rekenkamer heeft trouwens in haar speciaal aan Bangla­
desh gewijd rapport erkend dat de controle van de Wereld­
bank grondig en doeltreffend was. 
Ten aanzien van de opmerking dat onvoldoende aandacht 
is besteed aan de acties voor landbouwopleiding die nor­
maliter zulk een project zouden moeten.begeleiden wijst de 
Commissie erop dat van tevoren moeilijk kan worden 
voorzien hoe de plattelandsbevolking zal reageren, zelfs al 
zijn de wijze van uitvoering van het project en de baten die 
zij eruit kan halen aantrekkelijk. Op het ogenblik worden 
maatregelen voorbereid voor de besteding van de midde­
len die van de financiering van dit project overblijven; 
daarin zal maximaal rekening worden gehouden met het 
probleem van gebrek aan belangstelling van de zijde van 
de boeren. 
Over de door de Rekenkamer vastgestelde vertraging in het 
van start gaan van twee projecten dient het volgende te 
worden aangetekend: 
— het project „Food Security Reserves" maakt wel deel 
uit van het programma 1979, maar de desbetreffende 
financieringsovereenkomst werd pas ondertekend in 
oktober 1980 en het contract voor de technische bij­
stand die voor de uitvoering nodig is werd eerst in mei 
1981 gesloten. 
240 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Er zijn dus ongeveer zes maanden verlopen tussen de 
ondertekening van de financieringsovereenkomst en de 
sluiting van het contract inzake technische bijstand. 
Dit lijkt redelijk, gezien de tijd die nodig is voor het 
beschikbaar krijgen van de kredieten, de goedkeuring 
van de keuze van de adviseur door de bevoegde instan­
ties en de onderhandelingen betreffende het contract; 
— het is niet alleen omdat de Commissie en de regering 
van Bangladesh het niet eens waren dat het project 
„Tea Rehabilitation" niet tot uitvoering kwam. Er ont­
brak nog een gedetailleerde lijst van de te leveren 
benodigheden: de raming van behoeften die in de 
financieringsovereenkomst is opgenomen is gebaseerd 
op een van 1977 daterende studie waarvan de gegevens 
geen bevestiging konden krijgen bij de administratieve 
behandeling. Deze behoeften zouden nader bepaald 
moeten worden bij de uitvoering van het project. Het is 
met name om vertraging bij de uitvoering van de pro­
gramma's uit te schakelen dat d6 diensten van de Com­
missie op het ogenblik de vestiging van een bijkantoor 
• in Bangladesh voorbereiden; voorlopig zal dit onder 
de delegatie van Bangkok ressorteren en later onder de 
delegatie van Nieuw-Delhi, wanneer deze is opgericht. 
9.23. Zoals is voorgeschreven in het financieel regle­
ment betreffende deze hulp en zoals met klem werd aanbe­
volen in de opeenvolgende jaarlijkse richtsnoeren, besteedt 
de Commissie een groot deel van de kredieten aan geza­
menlijk gefinancierde acties, bij voorrang in samenwerking 
met de Lid-Staten. 
Dit stelt de Commissie van de Europese Gemeenschappen 
in staat om tegelijkertijd te profiteren van de ondervinding 
die de Lid-Staten in de betrokken ontwikkelingslanden 
hebben opgedaan en de waardering die de Gemeenschap 
geniet te verbeteren. Dit houdt echter niet in dat alle aan 
medefinanciering inherente problemen en moeilijkheden 
aldus worden vermeden. Ondanks alle moeite die de dien­
sten van de Commissie zich hebben getroost kwamen er 
slechts langzaam initiatieven tot stand. 
Samenwerking met derde landen (hoofdstuk 96) 
9.36. De door de Rekenkamer beschreven stand van de 
uitvoering van de financiële protocollen betreffende het 
gebied van de Middellandse Zee is het resultaat van histo­
rische en politieke factoren die in geen geval te wijten zijn' 
aan de wijze waarop de Commissie of de EIB de desbetref­
fende kredieten beheren. 
De tenuitvoerlegging van de financiële protocollen is 
namelijk pas aanvang 1979 begonnen, dit als gevolg van 
de langdurigheid van de procedures voor bekrachtiging 
van de samenwerkingsakkoorden door de Lid-Staten (2V2 
jaar). Bovendien diende de.tenuitvoerlegging te geschieden 
op grond van een ad hoc-procedure die in 1981 nog altijd 
van toepassing is. 
De begrotingsramingen moeten één tot twee jaar voor de 
werkelijke uitvoering van de acties worden opgesteld en de 
Commissie kon de langdurige aanvankelijke vertraging 
(bekrachtigingsprocedure) niet voorzien, wat het grote ver­
schil tussen ramingen en uitvoering verklaart. Dat het uitvoeringstempo verschillend is voor de EIB en 
de Commissie komt doordat de EIB haar eigen in bankza­
ken gebruikelijke regels toepast wanneer zij aan reeds 
bestudeerde financieringen deelneemt. 
De Commissie moet zich, gezien de aard en het doel van 
haar werkzaamheden, bezighouden met alle voorberei­
dende stadia die aan de uitvoering van de projecten voor­
afgaan (studies, deskundige opdrachten, uitschrijving van 
aanbestedingen in Gemeenschapsverband, enz.), en dit 
vergt onvermijdelijk veel meer tijd. 
De huidige situatie voor enkele van de betrokken landen 
kan als volgt worden samengevat: 
• Turkije 
Het betalingstempo was in 1980 zeer langzaam als gevolg 
van de moeilijkheden die zijn gerezen tussen de Turkse 
regering en de uitvoerders van de projecten, inzonderheid 
de waterkrachtcentrale van Karakaya en de thermische 
centrale van Elbistan. Deze moeilijkheden zijn nu opge­
lost; in 1981 is het betalingstempo aanzienlijk versneld en 
eind augustus was een bedrag van 20 miljoen Ecu betaald. 
• Cyprus 
Dat de betalingskredieten voor Cyprus ongebruikt bleven 
is te wijten aan de politieke moeilijkheid .om projecten te 
vinden die aan de beide gemeenschappen van het eiland 
ten goede kunnen komen. Deze noodzaak heeft de tenuit­
voerlegging van het financieel protocol aanzienlijk ver­
traagd. In juli 1981 werd nu toch een overeenkomst voor 
een eerste project ondertekend en er werden betalingskre­
dieten ten bedrage van 1,5 miljoen Ecu beschikbaar 
gesteld. 
• Malta 
In 1980 bleven de betalingen zeer laag als gevolg van het 
feit dat de financieringsovereenkomst voor opleiding^- en 
technische bijstandsmaatregelen, die de helft van de bud­
gettaire hulp vergt, pas in juni 1980 kón worden onderte­
kend om redenen buiten de wil van de Gemeenschap. 
Voorts vorderden de werkzaamheden voor de modernise­
ring van de haven van La Valette, waarvoor de resterende 
begrotingsmiddelen zijn bestemd, zeer langzaam in 1980; 
sedertdien is het werktempo echter versneld en'men mag 
verwachten dat in 1981 meer betalingen nodig zullen zijn. 
• Portugal 
Administratieve moeilijkheden hebben vertraging teweeg­
gebracht in de indiening door de Portugese instanties van 
de specifieke projecten die door de EIB worden gefinan­
cierd en derhalve luidens het protocol voor rentesubsidies 
in aanmerking komen. Daardoor werd een bedrag van 
3,6 miljoen Ecu dat voor het begrotingsjaar 1980 beschik­
baar was niet besteed. 
Intussen werd deze achterstand ingehaald. De EIB heeft al 
een overeenkomst voor 18 miljoen Ecu ondertekend en de 
Commissie heeft 2 627 474,81 Ecu uitgekeerd als rentesub­
sidies. De EIB overweegt de ondertekening voor het eind 
van het jaar van een overeenkomst waarmede de 31 mil­
joen Ecu eigen middelen die op grond van het financieel 
protocol van 1976 nog voor Portugal beschikbaar zijn een 
bestemming zouden krijgen. De rentesubsidie voor deze 
31 miljoen Ecu moet overeenkomen met het saldo van de 
onder post 9600 voor 1981 beschikbare betalingskredieten. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 241 
HOOFDSTUK 10 
Personeelsuitgaven 
Het systeem van betaling der bezoldigingen bij de Commissie 
STADIUM VAN DE BEREKENING DER BEZOLDIGINGEN 
10.6. a) Het vaststellen van de rechten en het verstrek­
ken van betalingsopdrachten (input) zijn twee afzonder­
lijke stadia. Wanneer de wijzigingen uit de computer 
komen (output) vindt er een derde controle plaats. Deze 
controle wordt verricht door andere personeelsleden dan 
die welke met het vaststellen van de rechten en het ver­
strekken van de betalingsopdrachten zijn belast. Aldus 
bestaat er een wederzijdse en doeltreffende controle op 
alle wijzigingen en besluiten inzake de automatische gege­
vensverwerking op het gebied van de betaling der bezoldi­
gingen. 
b) Er is een voortdurende controle op de uitkeringen en 
toelagen voor situaties die kunnen veranderen (b. v. toela­
gen voor personen die worden gelijkgesteld met kinderen 
ten laste, schooltoelage, huisvestingsvergoeding, secreta­
riaatstoelage, enz.). 
c) Een controle op de bezoldigingen welke geen wijzigin­
gen hebben ondergaan zou enorm veel extra werk met zich 
meebrengen waarvan het nut niet eens zo vanzelfsprekend 
is. Behalve de verschillende interne controles die in 
punt 10.6 a) zijn genoemd, vindt er nog een maandelijkse 
controle plaats op de berekeningsgrondslag (salarisschalen 
en belastingstabellen, wisselkoersen, aanpassingscoëffi­
ciënten, diverse toelagen en vergoedingen, enz.) welke 
vóór de definitieve berekening van de bezoldiging met 
behulp van de computer wordt vastgesteld en aan de 
ordonnateur wordt voorgelegd. 
d) Er zij op gewezen dat de met de hand aangebrachte cor­
recties op de salarislijsten bedoeld zijn ter vrijwaring van 
de rechten van de Commissie wanneer er wijzigingen 
bekend worden gemaakt nadat de fase van de automati­
sche gegevensverwerking is afgesloten (b. v. de beëindiging 
van de dienst). De met de hand aangebrachte correcties 
worden officieel goedgekeurd en ondertekend door het 
voor de bezoldigingen verantwoordelijk personeelslid. Ten 
einde tegemoet te komen aan de wensen van de Rekenka­
mer zal dit in het vervolg door de bevoegde ordonnateur 
worden gedaan. 
e) Er wordt rekening gehouden met de suggestie van de 
Rekenkamer ten aanzien van het uitwerken van een proce­
dure voor het vaststellen en het controleren van de salaris­
lijst. 
f) In het computerprogramma is voorzien in de maande­
lijkse opstelling van een lijst van de ambtenaren en perso­
neelsleden aan wie een bezoldiging is betaald (onderver­
deeld naar rang en salaristrap) en van een andere lijst van 
het personeelsbestand. Deze overzichten worden voortdu­
rend onderling vergeleken, doch het is onvermijdelijk dat 
er enige tijd ligt tussen het tijdstip waarop een personeels­
lid wordt aangesteld en het tijdstip waarop, zijn gegevens 
voor de betaling van zijn bezoldiging in de computer zijn 
opgenomen. 
HET STADIUM VAN VERWERKING MET BEHULP VAN 
DE COMPUTER 
10.7. Algemeen gesproken is de Commissie het eens met 
de opmerkingen van de Rekenkamer betreffende het com­
puterprogramma voor de betaling van de bezoldigingen. 
Zij zal nagaan hoe het programma zou kunnen worden verbeterd, met name om gevolg te geven aan de opmerkin­
gen van de Rekenkamer in punt 10.7 van het verslag. 
De Commissie wijst er evenwel op dat het computersys­
teem voor de betaling van de bezoldigingen uiterst com­
plex is en voortdurend evolueert. Zo moet de Commissie er 
niet alleen voor zorgen dat de bezoldigingen worden uitbe­
taald, maar op hetzelfde moment moet zij die nodige voor­
bereidende maatregelen treffen om de wijzigingen aan het 
betalingsstelsel, waartoe nu ieder moment kan worden 
besloten, in het computersysteem op te nemen. 
De aan de banken gegeven instructies om over te gaan tot' 
betaling van de bezoldigingen zouden moeten worden onder­
tekend door een tweede persoon die geheel los staat van het 
kasbeheer 
10.9. Indien op de suggestie van de Rekenkamer wordt , 
ingegaan zou dit de vlotte werking van de betrokken dienst 
in het gedrang brengen terwijl het niet eens zeker is dat een 
dergelijke maatregel enig nut heeft. Toch is deze maatregel 
in studie: invoering ervan zou pas mogelijk zijn in het 
kader van een herstructurering van de dienst boekhouding, 
waaraan momenteel diverse werkzaamheden zijn gewijd 
(zie de antwoorden inzake hoofdstuk 2). 
Gebruik van het computerprogramma ,,Renspers" 
10.10. Het computerprogramma „Renspers" is momen­
teel geïntegreerd in het programma voor de berekening van 
de bezoldigingen via het geïntegreerde systeem genaamd 
„Syspers". 
Met toepassing van het geïntegreerde systeem zal eind 
1,982 een aanvang moeten worden gemaakt; eind 1983 zou 
het systeem volledig operationeel moeten zijn. 
Het bijhouden van de persoonsdossiers in overeenstemming 
met de bepalingen van het statuut 
10.11. Het probleem dat door de Rekenkamer wordt 
aangehaald heeft nog steeds de aandacht van de Commis­
sie, maar zij is tot nu toe, met name wegens tekort aan per­
soneel, nog niet in staat geweest om volledig aan haar sta­
tutaire verplichtingen te voldoen. Zij zal blijven trachten 
een bevredigend resultaat te bereiken dat beantwoordt aan 
het verzoek van de Rekenkamer. 
De vergoeding van overuren van de chauffeurs van de 
Commissie (Brussel) 
10.23-10.27. De toepassing van de statutaire bepalingen 
inzake de overuren van de chauffeurs stuit op bepaalde 
moeilijkheden die verband houden met de aard van de 
opdrachten waarmee de chauffeurs worden belast. 
De Commissie wijst erop dat een nauwgezette controle op 
de overuren van de chauffeurs veel moeilijker is dan de 
overuren van de andere personeelsleden. Er moet namelijk 
rekening worden gehouden met verschillende factoren 
waarvan er sommige nogal variabel zijn (reeds gemaakte 
overuren, mogelijke opdrachten, wachtdiensten, eventuele 
inschakeling bij de delegaties in het buitenland, ziekte, ver­
traging bij de indiening van het boordblad, verlof, enz.). 
Zo kan het gebeuren dat een chauffeur die nog overuren 
zou kunnen maken met een bepaalde opdracht wordt 
belast (b. v. bij een delegatie) en dat voor die opdracht juist 
242 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
heel weinig overuren moeten worden gemaakt. Deze amb­
tenaar komt dus aan het 'einde van het betrokken halfjaar 
niet aan het maximaal toelaatbare aantal overuren. Ander­
zijds is het mogelijk dat andere chauffeurs die bijna het 
maximumaantal overuren hebben bereikt, worden belast 
met een taak waarvoor normaal gesproken zeer weinig 
overuren moeten worden gemaakt, maar waardoor zij 
tegen alle verwachtingen in toch worden verplicht vele 
overuren te maken zodat zij het in het statuut genoemde 
maximum overschijden. Dergelijke niet te voorziene 
omstandigheden zijn onvermijdelijk. 
Zo blijkt dus dat ondanks de controle op het aantal over­
uren dat van een ambtenaar kan worden gevraagd sommige 
chauffeurs onder 'het maximumaantal overuren blijven ter­
wijl andere chauffeurs door overmacht zijn genoodzaakt 
het toegestane maximum te overschrijden. 
Bij de controle op de overuren die in de dienst Vervoer 
worden gemaakt, wordt met deze specifieke moeilijkheden 
rekening gehouden, en de afwijkingen van der regels inzake 
overuren worden op zodanige wijze gecorrigeerd dat de 
situatie over verschillende periodes van zes maanden in 
evenwicht wordt gebracht. 
Naar aanleiding van de opmerkingen van de Rekenkamer 
betreffende het begrotingsjaar 1979 heeft de Commissie 
zich eind 1980 en in de loop van 1981 in het bijzonder 
ervoor ingezet de grote verschillen tussen het aantal extra 
overuren van de chauffeurs van de pool en van de reserve 
zo veel mogelijk te nivelleren. 
De Commissie zal zo spoedig mogelijk nagaan hoe de hui­
dige regeling voor de betaling van de overuren van de 
chauffeurs kan worden gewijzigd ten einde rekening te 
houden met de opmerking van de Rekenkamer. De conclu­
sies van dit onderzoek worden de Rekenkamer te zijner tijd 
medegedeeld. 
Het rendement van de typekamers 
10.28*-10.31. Naar aanleiding van de opmerkingen van 
de Rekenkamer over het rendement van de typekamers 
heeft de Commissie de situatie in Brussel nauwkeurig 
onderzocht. De resultaten van dit onderzoek zijn mutatis 
mutandis ook van toepassing op Luxemburg. 
• Personeel 
Volgens tabel 10.6 in het verslag van de Rekenkamer zou­
den er in 1979 in de typekamers van de Commissie 180 
typistes — namelijk 150 ambtenaren en hulpfunctionaris­
sen en 30 free-lance secretaressen — werkzaam zijn 
geweest. 
Per 31 december 1978 bedroeg het totale aantal C-posten 
op de formatie van de centrale typekamer 235. Deze for­
matie voorziet in alle behoeften van de vertaaldiensten aan 
secretariaatspersoneel (diverse secretariaten, documentatie, 
vertaaldiensten zelf, terminologiebureau, planning, Admi­
nistratieve Commissie voor de sociale zekerheid van migre­
rende werknemers en secretariaat-generaal). 
Het aantal in de typekamers werkzame secretaressen was 
in de loop van 1979 niet stabiel: op 16 maart 1979 waren er 
in de typekamers 137 ambtenaren werkzaam, op 12 juli 
1979 waren het er 144 en op 31 december 1979 waren het er 
135. Die betekent een gemiddeld personeelsbestand van 
140 secretaressen. Gedurende het gehele jaar 1979 waren er nog 5 hulpfunc­
tionarissen in de centrale typekamer ingeschakeld als com­
pensatie voor ambtenaren die halve dagen werkten. Dit 
kan in geen geval als een personeelsuitbreiding worden 
aangemerkt, daar er gedurende diezelfde periode 20 ambte­
naren op basis van een halve werktijd werkzaam waren. 
Verder zag de centrale typekamer zich genoodzaakt een 
beroep te doen op free-lance typistes, enerzijds daar er een 
steeds grotere kloof was onststaan tussen het aantal 
LA-posten en het aantal C-posten en anderzijds daar de 
typekamers op bepaalde momenten of zelfs aanhoudend te 
veel werk hadden. Gezien de aard van het werk (het uitty­
pen van op band of plaat gedicteerde teksten) werden er 
een aantal free-lance typistes in het team van de typeka­
mers opgenomen. Hiervoor moesten deze typistes per uur 
worden betaald en niet per getypte bladzijde. In 1979 wer­
den er door deze free-lance typistes in totaal 3 292 werkda­
gen gewerkt, hetgeen neerkomt op een gemiddelde van 
180 dagen voor 18 personen. 
Het personeelsbestand van de typekamers bedroeg dus 
158 personen. Daar de Rekenkamer bij de berekening van 
het rendement per persoon is uitgegaan van een totaal ren­
dement van 494 000 bladzijden voor 180 typistes en er in 
werkelijkheid maar 158 typistes werkzaam waren, bedraagt 
het eigenlijke rendement per persoon niet 17 maar 19 blad­
zijden. 
• Rendement van de typekamers 
Naast de officiële statistieken van de planning worden er 
door de centrale typekamer bij wijze van interne informa­
tie dagelijks overzichten opgesteld: het hoofd van iedere 
typekamer deelt iedere dag het aantal in het klad en in het 
net getypte bladzijden mede. Een vergelijking van deze cij­
fers met het aantal op die dag aanwezige secretaressen 
(ambtenaren, hulpfunctionarissen en free-lance secretares­
sen) geeft een juist beeld van het dagelijkse rendement van 
iedere typekamer. In 1979 bedroeg het gemiddelde rende­
ment voor alle typekamers 19 bladzijden per dag, waarbij 
rekening werd gehouden met het tijdverlies door het nale­
zen van de in het net getypte bladzijden en het aanbrengen 
van verbeteringen daarin. 
• Specifieke aard van de documenten die in de typeka­
mers worden getikt 
De Rekenkamer is van oordeel dat het rendement van een 
typiste zo'n 24 bladzijden DIN A 4 per dag zou moeten 
bedragen, hetgeen zou overeenkomen met de geldende 
normen bij overheidsdiensten in sommige Lid-Staten van 
de Gemeenschappen. Voor een juiste beoordeling van een 
dergelijk rendement moet men op de hoogte zijn van de 
aard van de teksten die in die diensten worden getypt en 
van de gebruikte spatie tussen de regels. 
Nu is het overduidelijk dat in de teksten die in de typeka­
mers van de vertaaldiensten van de Commissie worden uit­
getypt gebruik wordt gemaakt,van een weinig courante 
woordenschat en van een specifieke terminologie op vele 
verschillende gebieden, meestal zeer technisch van aard en 
onbekend voor nieuwe secretaressen; doorgaans is het 
nodig om, zelfs bij tikwerk in de moedertaal, een woorden­
boek te gebruiken, nog temeer daar de typistes op band 
gedicteerde teksten moeten uittikken terwijl de kwaliteit 
van het dictaat of van de Weergave vaak te wensen over­
laat. Hierdoor wordt het werk van de typiste extra bemoei­
lijkt en ongetwijfeld heeft het rendement hieronder te lij- • 
den. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 243 
Bij het typen in het net ondervinden de typistes evengoed 
moeilijkheden, zoals de vele wijzigingen en correcties die 
zowel door de vertaler als door de reviseur in het klad wor­
den aangebracht. 
Gebruik van dienstauto's door ambtenaren aan wie een 
vergoeding voor vervoerkosten wordt toegekend, als bepaald 
in artikel 15 van bijlage VII van het statuut 
10.35-10.37. Ten einde rekening te houden met -de 
opmerkingen van de Rekenkamer wordt er sedert het begin 
van het jaar strenger gecontroleerd. 
HOOFDSTUK 11 
Huishoudelijke uitgaven 
Besluit van de Commissie om over de weigering tot fiattering 
van de financieel controleur heen te stappen 
Betaling van de huur voor Commissiegebouwen 
11.4-11.6. De gedane betalingen waren gebaseerd op 
reeds bestaande contractuele verplichtingen welke over­
eenkomstig de gebruiken op het gebied van het huren van 
gebouwen voor lange duur waren aangegaan en dus volko­
men normaal. Overheidsorganen mogen zich aan derge­
lijke verplichtingen niet onttrekken zonder rekening te 
houden met een aantal beslissende factoren. 
In het onderhavige geval heeft de Commissie, daarbij in 
een volkomen uitzonderlijke situatie van haar discretio-
naire bevoegdheid gebruik makend en haar verantwoor­
ding ter zake aanvaardend, de voorkeur gegeven aan het 
naleven van de beginselen van een goed financieel beheer 
waardoor zij een bezuiniging van 175 000 ERE wist te 
bewerkstelligen, zonder in strijd te komen met de geest van 
de begrotingsvoorschriften. Daarbij was eveneens de goede 
naam van de Gemeenschap in het geding: het betalen van 
huur is een elementaire verplichting. 
De Commissie heeft overigens op 9 januari 1980 besloten 
extra voorlopige twaalfden aan te vragen, en heeft de des­
betreffende aanvraag op 14 januari 1980 aan de Raad en 
aan het Europese Parlement toegezonden. Aangezien de 
betalingen eerst op 30 januari 1980 zijn verricht, heeft de 
Commissie zich derhalve niet aan enige reglementaire ver­
plichting onttrokken. Voorts dient te worden vermeld dat 
de Raad met betrekking tot de gevraagde extra twaalfden 
op 5 februari 1980 machtiging heeft verleend, en dat zijn 
besluit overeenkomstig het bepaalde in artikel 204 van het 
EEG-Verdrag werd geschorst tot 13 februari 1980, op welke 
datum het Europese Parlement op zijn beurt de aanvraag 
van de Commissie heeft goedgekeurd. 
In haar kritiek waarbij de financieel controleur in het 
geding is, zegt de Rekenkamer dat deze met een verwijzing 
naar het besluit van de Commissie om over de weigering 
tot fiattering heen te stappen uitgaven heeft gefiatteerd 
waarvoor dit besluit niet specifiek gold. 
Artikel 2 van het besluit van de Commissie geldt echter 
zowel voor de bedragen vermeld op verzendingsborderel nr. 0026 waarvan het totaalbedrag 324 561 710 BFR 
beloopt, als de bedragen van 37 898 625 LFR en 1 956 921 
LFR, dus het totale bedrag van 364 417 256 BFR, waaraan 
de financieel controleur later zijn visum gaf. 
De financieel controleur heeft derhalve geen enkele aan­
vullende en niet door het besluit van de Commissie 
gedekte betalingsopdracht gefiatteerd. 
Inrichting van een Gezondheidscentrum te Luxemburg 
Ontbreken van gegevens van de desbevoegde instanties 
11.7 en 11.8. Het Gezondheidscentrum is al in novem­
ber 1977 opgenomen in de gedetailleerde uitbreidings­
plannen van het Jean Monnetgebouw, wat blijkt uit het 
tussen de Commissie en de projectontwikkelaar overeenge­
komen „eisenprogramma". Deze gedetailleerde plannen 
zijn niet aan de begrotingsautoriteit voorgelegd; er werd 
uitsluitend mededeling gedaan van de onderverdeling van 
de oppervlakte naar hoofdbestemming en de globale kos­
ten, zoals gebruikelijk is. Hetzelfde geldt voor de Raadge­
vende Commissie voor aankopen en overeenkomsten. 
De opsomming van de verschillende soorten ruimten in de 
mededeling aan de begrotingsautoriteit en in artikel 6 a) 
van het huurcontract heeft uitsluitend ten doel als bereke­
ningsbasis te dienen, wat trouwens blijkt uit het kopje 
boven dit artikel 6 a) „berekening van de huur". Het is 
voorts wel duidelijk dat de juiste inhoud van een dergelijk 
groot gebouw in dat voorbereidende stadium nog niet kon 
worden voorzien. 
Het Gezondheidscentrum beslaat 1,3 % van de totale 
oppervlakte van het Jean Monnetgebouw en vroeg een 
investering van ongeveer 18 miljoen BFR, of wei 1,4% van 
de totale investering voor de uitbreiding (derde vleugel). 
Gezien de ondergeschikte betekenis van het Gezondheids­
centrum zoals uit deze gegevens blijkt en de gang van 
zaken zoals hierboven beschreven, is de Commissie van 
mening dat in dit geval de procedures zijn nagekomen. Zij 
wijst er voorts op dat de door de begrotingsautoriteit aan­
vaarde financiële verplichting door het opnemen van een 
Gezondheidscentrum in het geheel niet is overschreden. 
Aangezien het dus geen verandering betreft in de oor­
spronkelijke voorwaarden, bestaat er geen dwingende 
noodzaak het huurcontract te wijzigen. De Commissie is 
evenwel bereid na overleg een clausule in het contract te 
doen opnemen om vast te leggen dat de desbetreffende 
ruimte gelijkgesteld wordt met kantoorruimte, zoals des­
tijds met de eigenaar was overeengekomen. Deze ruimte 
had namelijk normaliter gelijkgesteld moeten worden met 
van airconditioning voorziene ruimte, waarvan de prijs 
hoger is. Een dergelijke aanvulling zou trouwens ook nut­
tig kunnen zijn voor andere soorten ruimten die niet met 
name in de opsomming van artikel 6 a) zijn genoemd, 
zoals bijvoorbeeld de vergaderzalen. 
Raming van de kosten en aanwijzing daarvan op de begro­
ting 
11.9 en 11.10. De ramingen van de exploitatiekosten 
van het Gezondheidscentrum zijn gedaan tijdens de voor­
bereiding van de begroting 1981. Deze ramingen zijn opge­
nomen in de kredieten van de desbetreffende posten, 
244 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
waarop de uitgaven zouden moeten zijn aangewezen bij 
toepassing van het beginsel van aanwijzing „volgens de 
aard" van de uitgaven, welk beginsel in sterke mate geldt 
voor de uitgaven van de titels 1 en 2. Een wijziging van 
deze methode van aanwijzing heeft in het onderhavige 
geval als resultaat gehad dat een groot deel van de uitga­
ven voor het Gezondheidscentrum zijn aangewezen op 
artikel 141, wat de door de Rekenkamer genoemde aanvul­
ling van de kredieten heeft nodig gemaakt. 
In het licht van de opmerkingen van de Rekenkamer zal de 
Commissie nagaan welk systeem van aanwijzing—- vol­
gens de aard of naar gelang 'van de bestemming — in de 
toekomst voor dergelijke uitgaven dient te worden 
gevolgd. 
Samenvallen van de openingstijden van het Gezondheidscen­
trum met de werktijd 
11.11. De openingstijden van het Gezondheidscentrum 
vallen niet samen met de werktijd aangezien de Commissie 
voor haar diensten te Luxemburg glijdende werktijden 
heeft ingevoerd, waardoor het personeel de arbeidsdag kan 
beginnen tussen 7 en 9 uur en beëindigen tussen 16.30 en 
19 uur. Het is de taak van de diensthoofden misbruik bij 
de toepassing van de glijdende werktijden te voorkomen. 
De Commissie heeft alle nodige maatregelen getroffen om 
te voorkomen dat het Gezondheidscentrum buiten de toe­
gestane uren wordt gebruikt, doch tijdens deze uren heb­
ben de ambtenaren het recht naar gelang van hun werktijd 
het Centrum te bezoeken. 
Geringe gebruikmaking van het Gezondheidscentrum en het 
heffen van entree 
11.12 en 11.13. De Commissie bestudeert op welke wijze 
bereikt kan worden dat het Gezondheidscentrum zo goéd 
mogelijk wordt gebruikt, bijvoorbeeld door een eventuele 
openstelling voor andere groepen belangstellenden en 
door aanpassing van de openingstijden. 
Er is besloten entree te gaan heffen; zulks zal gebeuren 
zodra de benodigde apparatuur geplaatst zal zijn. 
Huishoudelijke uitgaven voor het wagenpark van de 
Commissie 
Dienstauto's van de instellingen 
11.15. 1) Het voorstel van de Rekenkamer om bij de 
keuze van dienstauto's, bestemd om in een pool te worden 
geëxploiteerd, als voornaamste element de prijs per kilo­
meter te hanteren maakt een einde aan de gewoonte de 
aankopen te verdelen over de verschillende nationale pro-
dukties in de Gemeenschap. 
De Commissie denkt niet dat zij, zulks om voor de hand 
liggende redenen, deze gewoonte zal kunnen opgeven. 
Daarbij komt dat de kostprijstabellen haar de nodige gege­
vens verschaffen om uit het totale aanbod van de nationale 
produkties de beste keuze te maken. 
1 
Gezamenlijke aankoop van auto's van alle instellingen welke 
in een zelfde tand zijn gevestigd 
11.15. 2) De Commissie wijst erop dat de aankoopprij­zen van dienstauto's afhankelijk zijn van speciale offertes 
aan de officiële instanties en niet van het aantal voertuigen 
dat van een zelfde merk wordt aangekocht. 
Samenvoeging van de aankopen van de verschillende 
instellingen zal het aantal aan te kopen wagens niet zoda­
nig doen toenemen dat er nog voordeliger tarieven kunnen 
worden verkregen (zelfs wanneer men zich tot twee merken 
zou beperken). De Commissie zal niettemin een grondige 
studie laten verrichten en aan de andere instellingen zul­
len, zonder aantasting van hun autonomie op dit gebied, 
desbetreffende voorstellen worden gedaan. 
Gezamenlijke contracten en aanbestedingen voor de levering 
van brandstoffen 
11.16. De Commissie zal met de andere instellingen van 
de Gemeenschap contact opnemen ten einde de gegevens 
te verzamelen welke nodig zijn om te komen tot een geza­
menlijke aanbesteding voor de levering van brandstoffen 
aan alle instellingen van de Gemeenschap in een zelfde 
land. 
Aanpassing van het aantal auto's en chauffeurs aan de nor­
male behoeften en gebruikmaking van taxi's 
11.17. De Commissie wijst erop dat de vraag naar 
dienstauto's voortdurend schommelt en dat een verminde­
ring van het aantal chauffeurs en auto's aan de hand van 
minimumnormen de dienstverlening van de pool zou scha­
den, wanneer er meer ritten worden gevraagd. 
De voordelen van een dergelijke dienst zijn voornamelijk 
gelegen in de elasticiteit van gebruik en beschikbaarheid 
(voor lange afstanden), de discretie en de veiligheid. Deze 
laatste factor is trouwens van essentieel belang. 
Ten einde aan de wens van de Rekenkamer tegemoet te 
komen heeft de Commissie het aantal chauffeurs en 
dienstauto's reeds beperkt; bij grotere behoeften wordt 
thans gebruik gemaakt van externe vervoermiddelen. 
Werkplaats voor onderhoud en reparaties van dienstauto 's te 
Luxemburg 
11.18. Aan de hand van het aantal dienstauto's kunnen 
er in verband met bijzondere eisen voor het onderhoud 
verschillende formulés gekozen worden. Het opgeven van 
de werkplaats te Luxemburg houdt het gevaar in dat de 
flexibiliteit van de betrokken dienst afneemt, aangezien 
hierdoor de auto's langer afwezig zouden zijn voor repara­
ties en voor controles in de hiervoor van overheidswege 
aangewezen garages. 
De Commissie is evenwel bereid op de suggestie van de 
Rekenkamer in te gaan en zal voor de betrokken werk­
plaats een kosten/batenanalyse laten uitvoeren; daarbij 
zullen niet uitsluitend de financiële aspecten in aanmer­
king worden genomen, maar ook de technische eisen in 
verband met de noodzaak om voortdurend over een mini­
mumaantal wagens te kunnen beschikken. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 245 
HOOFDSTUK 12 
Externe instellingen en subsidies 
CONTROLE VAN DE SUBSIDIES 
12.22. De Rekenkamer wijst erop dat in het najaar 1980 
nog maar 33 van de 104 begunstigden verantwoording had­
den gedaan van het gebruik van hun subsidies. Inmiddels 
werd met betrekking tot de in 1979 toegekende subsidies 
aan de begunstigden die nog geen verantwoording hadden 
gedaan een rappel gezonden, met het gevolg dat in septem­
ber 1^981 84 dossiers (81%) compleet waren. Instellingen 
die nog niet hadden gereageerd ontvingen een nieuwe rap-
pelbrief. 
Wat betreft de Europese Beweging werden de balansen en 
de activiteitsrapporten over de jaren 1977, 1978 en 1979 
aan de vertegenwoordigers van de Rekenkamer overhan­
digd tijdens een controlebezoek in februari 1981. Het 
secretariaat-generaal van de Commissie heeft de aandacht 
van de bestuurders van de Europese Beweging gevestigd 
op de eisen van de Rekenkamer, en ontving de verzekering 
dat de boekhoudkundige procedures zullen worden gereor­
ganiseerd. Men zij tevens verwezen naar de punten 12.24 
tot en met 12.28 hierna. 
12.23. De formulering van de standaardovereenkomst 
die door elke subsidieontvanger wordt ondertekend, werd 
gewijzigd in de door de Rekenkamer voorgestelde zin. Alle 
directoraten-generaal en diensten die kredieten beheren 
welke het verlenen van subsidies mogelijk maken, werd 
verzocht de formuleringen te harmoniseren. 
VERDERE OPMERKINGEN 
12.24-12.28. De Rekenkamer heeft bij de door haar ver­
melde zes begunstigden in 1980 controlebezoeken afge­
legd: de vastgestelde tekortkomingen konden dus worden 
hersteld. 
Meer in het bijzonder werd voor het jaar 1979 binnen de 
Europese Beweging een commissie van drie penningmees­
ters opgericht, die belast werd met de verificatie van de 
rekeningen. Het door deze commissie in december 1980 
opgestelde rapport werd in juni 1981 aan de Rekenkamer 
overgemaakt. 
In december 1980 heeft de Federale Raad van de Europese 
Beweging drie Financiële commissarissen aangewezen. In 
afwachting van hun rapport over de rekeningen van 1980, 
werd in juni van dit jaar een rapport van een door een 
accountant verrichte controle over de verrichtingen van dat 
boekjaar aan de Rekenkamer overgemaakt. 
12.29. In een briefwisseling met de Commissie heeft het 
Jeugdforum toegezegd zijn boekhoudsysteem te zullen ver­
beteren. Dit zal worden gecontroleerd bij de betaling van 
het laatste deel van de subsidie voor het jaar 1981. 
In het bijzonder zal de aandacht uitgaan naar de volgende 
punten: 
a) De bescheiden inzake verblijfkosten van de deelne­
mers aan vergaderingen van het Forum bevinden zich 
in de dossiers van het Forum in de vorm van collec­
tieve rekeningen van hotels of verblijfscentra. In het 
algemeen past het Forum de regel toe dat de kosten 
van de deelnemers worden betaald. De rekening voor logies met vermelding van het aantal personen/nach­
ten en de lijst van deelnemers vormt dus voldoende 
bewijsstuk. 
Voor de reiskosten wordt door elke deelnemer tijdens 
de vergadering een afrekening ingevuld, die wordt 
gecontroleerd door een daartoe aangewezen persoon 
van het secretariaat van het Forum. Het Forum heeft 
toegezegd de prestaties als werkelijk verricht te bevesti­
gen door de boekhoudkundige bescheiden van een 
stempel „betaald" te voorzien ; 
b) Het Forum heeft in september 1981 een gedetailleerde 
lijst van de roerende bezittingen overgelegd; 
c) Verificatie van de bewijsstukken op de computerlijsten 
van de boekhouding bleek soms moeilijk. 
Om deze situatie te verhelpen heeft de Commissie er 
bij het Forum op aangedrongen dat een strikte en iden­
tieke nummering wordt gebruikt voor de bewijsstukken 
en voor de computerboekhouding; 
d) Het Forum heeft toegezegd zijn boekhouding geregeld 
bij te houden. 
12.30. De Commissie heeft aan het Forum mededeling 
gedaan van de maatregelen die zij genomen heeft inzake 
de toekomstige termijnindeling van de betalingen van de 
subsidie, zodat beter kan worden nagegaan of de door het 
Forum aangegane verbintenissen worden nageleefd. 
12.32. De Commissie heeft het Forum medegedeeld dat 
zij vanaf het lopende boekjaar geen subsidie meer zal ver­
lenen voor bijdragen aan het reservefonds ter betaling van 
de salarissen in geval van liquidatie van de organisatie. De 
Commissie heeft het Forum gevraagd de reeds voor deze 
reserve bestemde bedragen vast te zetten voor een rente-
opbrengende belegging waarmee de reserve regelmatig kan 
worden uitgebreid, zonder dat het Forum hiertoe verder 
een deel van de door de Commissie gestorte subsidie 
gebruikt. 
Zo ook heeft de Commissie het Europese Instituut voor de 
Vakbeweging ervan op de hoogte gesteld dat zij besloten 
heeft het betalen van subsidies te beperken tot tijdens het 
boekjaar werkelijk verrichte uitgaven. Zij heeft het Insti­
tuut gevraagd de reeds gevormde reserve vast te zetten en 
hiervoor een geëigende belegging te zoeken die rente ople­
vert. 
12.34. a) Naar aanleiding van het verzoek van de 
Rekenkamer heeft het secretariaat-generaal de schriftelijke 
procedure voor het toekennen van subsidies in die zin aan­
gevuld, dat nu ook wordt vermeld of de begunstigde reeds 
subsidies heeft ontvangen en of daarvan volledige verant­
woording is gedaan. 
b) De dossiers van de begunstigden inzake subsidies wer­
den aangevuld door geleidelijk de statuten en andere infor­
matie bij de belangrijke en regelmatige begunstigden op te 
vragen. 
HOOFDSTUK 13 
Opgenomen en verstrekte leningen 
Algemene inleiding 
13.1. De Commissie geeft er de voorkeur aan de opne-
246 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
ming en verstrekking van leningen door de Eximbank (zie 
volume II van de jaarrekening 1980, blz.291) op te nemen 
in de in tabel 13.1. voorkomende bedragen. 
Zij merkt op dat de optelling van de uit hoofde van ver­
schillende instrumenten, met name EGKS en EIB, opge­
nomen leningen tot twijfelachtige totalen leidt wegens de 
verschillende methoden van waardering en omrekening. 
Leningen ter ondersteuning van betalingsbalansen 
13.3. De regeling voor de ondersteuning vansbetalings-
balansen werd ingevoerd bij twee op dezelfde dag vastge­
stelde verordeningen: de in het verslag genoemde basisver­
ordening (nr. 397/75) en de uitvoeringsverordening 
nr. 398/75. Krachtens de uitvoeringsverordening is het 
EFMS verantwoordelijk voor het beheer van de uitstaande 
leningen. 
Het niet-inwinnen van advies van de Rekenkamer 
13.4 en 13.7. Bij het onderzoek door de instanties van de 
Raad van de voorstellen voor deze verordening waarvan 
het ene betrekking heeft op de steunregeling voor de beta­
lingsbalansen en het andere op de opheffing van het maxi­
mum voor de opgenomen leningen naar het NCI, hebben 
de vertegenwoordigers van de Commissie in het bijzonder 
gewezen op de betekenis die de Rekenkamer hecht aan 
deze voorstellen en op.de wens van de Rekenkamer hier­
over te worden geraadpleegd. De bevoegdheid tot raadple­
ging berust bij de Raad aan wie derhalve de opmerking 
van de Rekenkamer is gericht. overlopen en worden geboekt volgens de overmakingen of 
visa. Zo zijn voor de beide genoemde jaren de cijfers voor 
de door het NCI verstrekte leningen veel coherenter dan 
de Rekenkamer voorstelt indien deze in logisch verband 
worden geplaatst. 
(in miljoen ERE) 
Totaal EIB Commissie 
1979 
• verstrekte lenin­
gen 
• uitbetaalde 
leningen 
• nog te betalen 
leningen 277,0 
173,7 
99,7 177,0 
1980 
• verstrekte lenin­
gen 
• uitbetaalde 
leningen 197,6 
197,6 294,5 
Totaal 1979-1980 474,6 471,0 471,5 
Het verschil tussen de verstrekte en uitbetaalde leningen 
eind 1980 vloeit in hoofdzaak voort uit de gevolgde boek-
houdtechniek voor de verrichtingen tot opneming en ver­
strekking van leningen (zie antwoord op punt 2.23. a) hier­
onder). 
Opmerkingen over de financiële informatie 
Verschillen tussen de verrichtingen voor opneming en ver­
strekking van leningen van Euratom en het NCI op de finan­
ciële balans van de Commissie per 31 december 1980 
13.10. Voor de door de Rekenkamer in de financiële 
balans van 31 december 1979 geconstateerde verschillen 
verwijst de Commissie naar haar antwoord op punt 
2.23. a). 
Met betrekking tot de taak van de rekenplichtige impliceert 
de regel van scheiding van functies van ordonnateur en 
rekenplichtige zoals bepaald bij het financieel reglement, 
dat de rekenplichtige niet kan worden betrokken bij de 
onderhandelingen en evenmin bij de ondertekening en het 
beheer van de opgenomen en verstrekte leningen; zijn 
optreden bestaat — en is hiertoe. beperkt — tot de boek­
houdkundige registratie van de visa voor opgenomen en 
verstrekte leningen en de latere leningen die hierop betrek­
king hebben en vallen onder de verantwoordelijkheid, van 
de Commissie. 
Zoals de Commissie in haar antwoord op punt 2.3 heeft 
uiteengezet, worden de desbetreffende leningen niet 
geboekt door de rekenplichtige die is belast met de verrich­
tingen met betrekking tot de uitvoering van de algemene 
begroting, maar door de boekhouddienst van de EGKS die 
is belast met dezelfde taken in het kader van de financiële 
verrichtingen van de EGKS. 
Verschillen tussen de rekeningen van de Commissie en de 
EIB 
13.11. De hier gemelde verschillen vloeien in hoofdzaak 
voort uit verrichtingen die van het ene jaar op het andere Met betrekking tot de vraag van de Rekenkamer aan de 
financiële balans een informatieve nota toe te voegen met 
betrekking tot de berekeningsmethode van het NCI, zoals 
door de Commissie wordt toegepast, en de redenen van het 
verschil met de jaarstaat van de EIB is de Commissie 
bereid hieraan gevolg te geven, mits met de Rekenkamer 
overeenstemming wordt bereikt over een formule die de 
„Jaarrekening en financiële balans" niet verder verzwaart. 
Tweede deel 
De Europese Ontwikkelingsfondsen 
Algemene inleiding 
14.4. Het is juist dat bij afloop van het 4e EOF de 
begunstigde ACS-staten in zeer ongelijke mate gebruik 
hadden gemaakt van de hun ter beschikking gestelde kre­
dieten. 
Met betrekking tot het commentaar van de Rekenkamer 
heeft de Commissie de volgende opmerkingen. 
Ten aanzien van de besluiten tot het aangaan van beta­
lingsverplichtingen is de Commissie van oordeel dat de 
situatie volledig normaal is, aangezien op 31 december 
1980 voor een termijn van toepassing van de overeenkomst 
van vier jaar en negen maanden, de indicatieve pro­
gramma's gemiddeld voor 85 % van het totaal waren vast­
gelegd en slechts zes landen nog niet voor 70 % van hun 
programma betalingsverplichtingen hadden aangegaan. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 247 
Ten aanzien van de verrichte betalingen is de situatie in 
geen enkel opzicht abnormaal, aangezien op dezelfde 
datum voor 40 % van de genomen vastleggingsbesluiten de 
betalingen waren verricht, met een gemiddelde van 45,2 % 
voor de gewezen GASM en van 32,7 % voor de nieuwe 
ACS-staten. v 
Overigens houden deze percentages geen rekening met de 
uitgaven die buiten de indicatieve programma's vallen, 
zoals bij voorbeeld de aanzienlijke bedragen die werden 
uitgegeven voor Stabex en voor uitzonderlijke steunmaat­
regelen. Wanneer rekening wordt gehouden met alle cate­
gorieën betalingsverplichtingen, vertegenwoordigen de 
totale uitgaven 53,6 % van de totale betalingsverplichtin­
gen. 
Desondanks blijft het gebruik van de kredieten beneden 
het normale peil voor meer dan een derde van de ACS-sta­
ten, waarvoor de verrichte betalingen minder dan 30 % van 
de betalingsverplichtingen vertegenwoordigen. 
De Rekenkamer heeft hiervoor in haar commentaar rede­
nen vermeld die over het geheel genomen de reële situatie 
in sommige landen weerspiegelen. De daarop gebaseerde 
beoordeling dient evenwel hier en daar te worden genuan­
ceerd. De aard van de projecten beïnvloedt namelijk recht­
streeks het tempo waarin de kredieten beschikbaar worden 
gemaakt. Het is bekend dat de landbouwprojecten, die iets 
meer dan een derde van de investeringen van het EOF ver­
tegenwoordigen, trapsgewijze over verschillende jaren wor­
den uitgevoerd en dat bijgevolg de uitbetalingen ten 
opzichte van de betalingsverplichtingen langzaam verlo­
pen. Indien voor een bepaald land het programma hoofd­
zakelijk betrekking heeft op landbouwprojecten, is er bij­
gevolg niets verwonderlijks aan een belangrijke achter­
stand van de betalingen voor dat land ten opzichte van 
andere ACS-staten, waarvan de programma's hoofdzake­
lijk betrekking hebben op investeringen waarvoor een veel 
sneller betalingstempo nodig is. 
Aangezien bij het opstellen van de indicatieve pro­
gramma's rekening wordt gehouden met de bestaande 
prioriteiten en de landbouw voor de economie van een 
groot aantal ACS-staten van levensbelang is, spreekt het 
vanzelf dat het uitvoeringstempo voor de programma's van 
de verschillende landen varieert. De Commissie is dien­
aangaande van oordeel dat het uitvoeringstempo geen 
voorrang mag hebben over de aard van het project voor 
zover het gaat om een noodzakelijke investering, zelfs 
indien door de langzame uitvoering de soms belangrijke 
kredieten die ervoor zijn uitgetrokken, voor bepaalde tijd 
ongebruikt moeten blijven. 
Deze overwegingen nemen niet weg dat de opmerkingen 
van de Rekenkamer pertinent zijn met betrekking tot som­
mige landen, waarvoor de kredieten van de vorige Fond­
sen nog niet volledig zijn opgebruikt ten gevolge van moei­
lijkheden die inherent zijn aan het ontwikkelingspeil van 
die landen. In dergelijke gevallen vraagt de Commissie 
haar gemachtigden de autoriteiten ertoe te brengen de 
nodige besluiten te nemen en haar geregeld op de hoogte 
te houden van de stand van het gebruik van de kredieten 
van de verschillende Fondsen, ten einde met kennis van 
zaken te kunnen reageren. 
HET MEER AFSTEMMEN VAN DE PROJECTEN OP DE 
MOGELIJKHEDEN VAN DE LANDEN 
14.6-14.8. De beschouwingen van de Rekenkamer met 
betrekking tot het beter aanpassen van de projecten aan de 
lokale omstandigheden werden door de Commissie reeds in overweging genomen naar aanleiding van het jaarver­
slag over het begrotingsjaar 1979 en de Commissie beves­
tigt de door haar naar aanleiding daarvan gegeven ant­
woorden. Zij wenst er opnieuw op te wijzen dat de opmer­
kingen van de Rekenkamer te algemeen zijn. Er zijn 
projecten waarop kritiek kan worden uitgebracht maar 
daarnaast zijn er talrijke projecten die oordeelkundig zijn 
opgezet en ten volle beantwoorden aan de plaatselijke 
omstandigheden. Indien er vooral in het kader 
van het le en 2e EOF soms materieel is geleverd, 
waarvoor de mogelijkheden inzake onderhoud ontoerei­
kend waren, moet daarbij worden gewezen op de moeilijke 
voorwaarden waaronder in die periode werd gewerkt: 
administratieve verwarring en politieke beroering, een zich 
nog in de kinderschoenen bevindende nationale overheid, 
de dikwijls zeer beperkte mogelijkheden van de technisch 
controleurs van het EOF zowel met betrekking tot het toe­
zicht als ten aanzien van de onderhandelingen met natio­
nale autoriteiten die zelf nog weinig op de hoogte waren 
van de mogelijkheden in hun land, enzovoort. 
Overigens geven de pedagogische behoeften aanleiding tot 
het nemen van risico's; alle verfijning is niet noodzakelijk 
af te keuren; sommige zeer moderne installaties kunnen bij 
voorbeeld beter beantwoorden aan de behoeften van de 
ontwikkelingslanden dan minder moderne hulpmiddelen 
(b. v. ULV — Ultra Low Volume-apparatuur voor fytosani­
taire behandelingen) zonder dat het mogelijk is de lokale 
reactie met zekerheid te voorzien. Het kiezen van technolo­
gie die zowel is aangepast aan de behoeften als afgestemd 
op de beperkingen, is uiterst moeilijk en de diensten van 
de Commissie proberen deze moeilijkheid dan ook geval 
per geval en op zo pragmatisch mogelijke wijze op te los­
sen. Het spreekt vanzelf dat de vergissingen die niet kon­
den worden vermeden even zoveel lessen zijn geweest 
zowel voor de Commissie als voor de nationale overheden. 
VOORDEEL VAN EENVOUDIGE EN OP GROTE SCHAAL 
TE IMITEREN PROJECTEN 
14.9. De Commissie is het eens met de Rekenkamer 
over de voordelen van eenvoudige projecten die direct ten 
goede komen aan de betrokken bevolking, zoals met name 
microprojecten en de projecten van de niet-gouvernemen-
tele organisaties die in het algemeen veel succes oogsten. 
Het is evenwel niet mogelijk zich te beperken tot dergelijke 
projecten, waarvan de aard doorgaans meebrengt dat ze 
niet direct produktief zijn. Met het oog op de ontwikkeling 
van de economie moet ook worden geïnvesteerd in de sec­
tor die voedingsbodem is van alle voorzieningen van 
sociale aard en van algemeen nut, te weten de produktieve 
sector. Daarom gaat de keuze van de ACS-staten, die zelf 
verantwoordelijk zijn voor hun ontwikkelingsmodel en 
voor het selecteren van de projecten die beantwoorden aan 
hun beleidsdoelstellingen, in aanzienlijke mate naar land­
bouwprojecten en jn mindere mate naar industriële projec­
ten. Een stevige landbouwsector is in de meeste gevallen 
het meest solide uitgangspunt voor een goed dpordacht 
ontwikkelingsbeleid. 
i 
ERNSTIGE TEKORTKOMINGEN VAN GROTE 
LANDBOUWPROJECTEN 
14.10 en 14.11. Ook de Commissie maakt zich zeer 
bezorgd over de weinig bevredigende resultaten van een 
aantal landbouwprojecten die in de loop van het begro­
tingsjaar 1980 door de Rekenkamer zijn gecontroleerd. 
248 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
In de eerste plaats dient dienaangaande te worden opge­
merkt dat een beoordeling van de projecten rekening moet 
houden met de storende ontwikkelingen van het, nationale 
of regionale, economische en sociaal-politieke milieu, die 
geenszins waren te voorzien op het ogenblik dat het project 
werd bestudeerd zoals bijvoorbeeld de „Zaïrisering", het 
lakse beheer van de projecten voor de uitbreiding van de 
theecultuur in Zuid-Kivu, het niet in staat zijn van de Zaï­
rese overheid om tijdig de maatregelen en besluiten te 
nemen die nodig waren voor de bouw van de oliefabriek te 
Gosuma, de oorlog tussen Ethiopië en Somalië waardoor 
alle overheids- en semi-overheidsondernemingen in Soma­
lië van uitrusting verstoken bleven, de politieke spannin­
gen in Suriname die het nemen van een besluit over de 
bouw van een proefstation voor tien jaar hebben verhin­
derd, enzovoort. 
In de tweede plaats dient rekening te worden gehouden 
met het feit dat het uitzonderlijk moeilijk is zowel natio­
naal leidinggevend personeel als buitenlandse deskundi­
gen te vinden (op financieel gebied is het verschil tussen 
beide soms te verwaarlozen) die bereid zijn te werken in 
een situatie welke (ten opzichte van de toestand bij de 
bestudering van het project) aanzienlijk is achteruitgegaan, 
en op een geografisch zeer onaantrekkelijke plaats. 
Voor de projecten die betrekking hebben op de bevorde­
ring van de handelsgewassenverbouw, dient evenwel een 
duidelijk onderscheid te worden gemaakt tussen de teelt 
van eenjarige gewassen, zoals katoen, aardnoten en rijst, 
en de teelt van meerjarige gewassen, zoals oliepalmen, 
cacaobonnen, theestruiken, citrusbomen en cashewbomen. 
De overwegingen die betrekking hebben op de eerstge­
noemde teelt zijn niet noodzakelijk ook van toepassing op 
laatstgenoemde. 
De eenjarige gewassen worden doorgaans door de kleine 
boeren verbouwd. Het totale areaal kan voor die gewassen 
vrij gemakkelijk worden aangepast aan de marktomstan­
digheden. Voor een aanzienlijke uitbreiding van die teelten 
is slechts een betrekkelijk kleine investering per opper­
vlakte-eenheid nodig. Voor behandelings- en verpakkings­
installaties moet in verband met die gewassen minder wor­
den geïnvesteerd dan voor een uitbreiding van de verbouw 
van meerjarige gewassen. Aangezien die installaties slechts 
voor een beperkte tijd na de oogst worden gebruikt, is de 
capaciteit ervan van minder belang dan die van de fabrie­
ken voor de verwerking van meerjarige gewassen, waarvan 
de inzameling of de verwerking het gehele jaar door of ten 
minste over een nogal lange periode plaatsheeft. 
Het aanplanten van meer blijvende gewassen vergt daaren­
tegen een zeer aanzienlijke investering per oppervlakte-
eenheid. Aangezien die planten eerst na zes tot tien jaar na 
de aanplant normaal gaan produceren, gaat de uitbreiding 
van die teelten onvermijdelijk gepaard met deficitaire of 
latente periodes. 
De financiële middelen die nodig zijn voor de. bouw van 
verwerkings- en verpakkingsfabrieken worden steeds aan­
zienlijker. Wegens de lange uitvoeringstermijnen voor de 
bouw van die fabrieken moet het betreffende financie­
ringsbesluit zeer dikwijls worden genomen op een ogenblik 
dat de aanplantingen nog niet volledig zijn uitgevoerd, en 
de voorwaarden voor de organisatie en het beheer van het 
gehele bedrijf nog niet definitief zijn uitgewerkt, zodat er 
synchronisatiemoeilijkheden ontstaan in verband met de 
investeringen en een nog grotere onzekerheid ten aanzien 
van de mogelijke verwezenlijking, binnen de vastgestelde 
termijnen, van de oorspronkelijke doelstellingen. Deze problemen zijn weliswaar minder acuut, indien de 
oogsten van de eerste jaren kunnen worden verwerkt in 
een reeds bestaande fabriek, die op een economisch aan­
vaardbare afstand Van de nieuwe aanplanting is gelegen. 
Rekening houdend met de minimumcapaciteit van de spe­
ciale fabrieksinstallaties (bijvoorbeeld persen voor oliefa-
brieken en drooginstallaties voor. theefabrieken), met het 
rendement dat mag worden verwacht en tenslotte met de 
voordelen van een produktie op grotere schaal, is het dik­
wijls nodig bepaalde minimumarealen aan te planten. 
In verband met het maximaal bekorten van de deficitaire 
aanloopperiodes van projecten en het geleidelijk ver­
trouwd maken van de bevolking met de nieuwe produktie-
technieken, is het in Afrika en in Azië zowel voor de renta­
biliteit van de projecten als voor het voorlichten van de 
betrokken bevolking nuttig gebleken te beginnen met een 
industriële „kern" van aanplantingen, die in een tweede 
fase kan worden gebruikt als voorbeeld voor het tot stand 
brengen van dorpsplantages. 
Om bovenvermelde redenen kan de Commissie het niet 
eens zijn met de opinie van de Rekenkamer volgens welke 
de projecten waartoe zij op verzoek van de betrokken 
ACS-staten financieel bijdraagt, te groots zijn opgezet, niet 
voldoende worden geïntegreerd in de primitieve platte­
landseconomie en de bevolking van streek brengen door 
ingrijpende veranderingen in hun levenswijze en produk-
tiemethoden. 
OVERSCHRIJDING VAN DE FINANCIERINGSBEDRAGEN 
14.12. De Commissie betreurt evenals de Rekenkamer 
dat voor projecten toegewezen bedragen worden over­
schreden. Zij wijst in dit verband op de vooral sedert 1974 
oncontroleerbaar geworden evolutie van sommige prijzen, 
die alle financiële prognoses bijzonder moeilijk maken. De 
toevoeging aan de geraamde projectkosten van een rede­
lijke marge van 15 è 20% voor onvoorziene kosten is 
namelijk niet voldoende om het hoofd te bieden aan een 
plotse sterke stijging van de prijzen; een vergroting van die 
marge om veiligheidsredenen heeft tot gevolg dat kredie­
ten, die voor andere doeleinden nuttig zouden kunnen 
worden gebruikt, worden bevroren. Overschrijdingen, die 
zich overigens evenzeer in de industrielanden voordoen, 
vormen dus een risico dat kan nopen tot aanpassingen, 
waarvoor in ieder afzonderlijk geval met de overheid van 
de betrokken ACS-staat de beste oplossing moet worden 
gezocht en die dus ook een inkrimping van het project 
kunnen omvatten. Ten einde het risico te beperken, schrijft 
de Commissie tegenwoordig telkens wanneer dat mogelijk 
is, de betreffende aanbesteding uit voordat zij haar finan-
cieringsvoorstel indient. 
MOEILIJKHEDEN IN VERBAND MET DE BUDGETTAIRE 
VOORSCHRIFTEN VAN EEN ONTVANGEND LAND 
14.13. De door de Rekenkamer genoemde moeilijkhe­
den in verband met het feit dat de financiële procedures 
van het EOF en van een Engelstalig land elkaar doorkrui­
sen, zijn de Commissie bekend; deze heeft geprobeerd de 
moeilijkheden op te lossen, vooral met het oog op een 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 249 
snellere terugbetaling wanneer de uitgaven van het EOF 
uit de nationale begroting vooruit worden gefinancierd. 
In verband daarmee werd in juli 1979 door de regering van 
dat land en de Commissie „memorandum of understan­
ding" ondertekend, waarin werd overeengekomen dat de 
Commissie de voor de projecten in buitenlandse valuta of 
in regie gemaakte kosten direct zou betalen of de in natio­
nale valuta gemaakte kosten onmiddellijk aan de Schatkist 
zou terugbetalen. Het gebruik van die betalingsprocedure 
begint vruchten af te werpen. 
14.14-14.16. De Commissie kan alleen opmerken dat de 
Europese Investeringsbank haar opdracht in perfecte over­
eenstemming met de overeenkomst en de andere daarop 
betrekking hebbende teksten uitvoert en de daarin 
genoemde documenten regelmatig aan de Commissie doet 
toekomen. Die documenten zijn de enige welke door de 
Commissie aan de Rekenkamer kunnen worden verstrekt. 
Financiële aspecten van de Europese ontwikkelingsfondsen 
OPMERKINGEN BETREFFENDE DE VERSCHILLENDE 
FONDSEN ; 
Indiening en vorm van de rekeningen 
14.18. Evenals voor het begrotingsjaar 1979 geeft de 
Commissie toe dat de op 31 december 1980 vastgestelde 
balansen en jaarrekeningen begin april slechts officieus, 
dus zonder formeel door de Commissie te zijn goedge-, 
keurd, aan de Rekenkamer konden worden toegezonden. 
Oorzaken hiervoor zijn dat de informaticadiensten de 
boekhoudkundige documenten niet sneller kunnen door­
sturen en dat het nodig is de betreffende technische docu­
menten in alle officiële talen van de Gemeenschap op te 
stellen. 
Deze reeds traditie geworden gang van zaken is te wijten 
aan de bij gebrek aan middelen onmogelijke omvang van 
het werk, dat zou moeten klaarkomen tegen 31 maart van 
het jaar dat volgt op de afsluiting van het begrotingsjaar. 
Verschillende controle-instanties zijn niettemin binnen de 
huidige procedure in staat hun taak te vervullen overeenr 
komstig het in de financiële reglementen vastgestelde tijd­
schema. Bovendien zij erop gewezen dat de door de dien­
sten van de Commissie binnen de daarvoor toegestane tijd 
opgestelde originele documenten een definitief karakter 
dragen, omdat zij nauwkeurig in overeenstemming zijn met 
de resultaten van de balansen van het begrotingsjaar, die 
gelijktijdig aan de Rekenkamer worden toegezonden. Ten 
aanzien van de overeenkomst naar de vorm van de balan­
sen en rekeningen met de voorschriften van de financiële 
reglementen merkt de Commissie op dat van het begin af 
de balansen en jaarrekeningen van het EOF zijn opgesteld 
met de door overboeking van het ene begrotingsjaar naar 
het andere gecumuleerde cijfers voor vastleggingen, ont­
vangsten en betalingen. De reden daarvoor is dat in tegen­
stelling met de jaarbegrotingsrekeningen van de Commis­
sie, de rekeningen van het EOF betrekking hebben op een 
meerjarig toewijzingssysteem zonder kredietannuleringen. 
Het bleek daarom voorzichtiger, met cumulatieve opstel­
lingen te werken, waarbij aan het einde van ieder begro­
tingsjaar de stand van de vyerkzaamheden voor ieder pro­
ject of programma verschijnt in verhouding tot het per 
ontvangend land toegekende bedrag of de totale toewij­zing voor de betreffende projectcategorie in de Overeen­
komsten van Jaoende en Lomé. Ondanks de duidelijkheid 
van de tot dusver gevolgde methode heeft de Commissie 
geen absolute bezwaren tegen een wijziging van het boek­
houdkundig schema in door de Rekenkamer gewenste zin; 
zij heeft trouwens' in het financieel regelement van het 
5e EOF bepalingen opgenomen die het mogelijk maken 
op dat punt aan de wensen van de Rekenkamer te voldoen, 
en zij zal niet nalaten die nieuwe bepalingen zo spoedig 
mogelijk uit te breiden tot het vorige EOF. Voor een derge­
lijke wijziging is een grondige omwerking van de compu­
terprogramma's nodig; de betreffende werkzaamheden zijn 
gaande, maar het Rekencentrum krijgt zoveel te verwerken 
dat het nog onmogelijk is mede te delen wanneer de pro­
gramma's operationeel zullen zijn. 
Het spreekt vanzelf dat al het mogelijke zal worden gedaan 
om de boekhouding van het EOF aan te vullen met de 
gegevens betreffende de jaarlijkse mutaties van de rekenin­
gen, die overigens ook in de statistieken zullen worden ver­
werkt. 
Beheer van de kasmiddelen van het EOF 
14.19. Het zou geen zin hebben voor het opvragen van 
geldmiddelen bij de Lid-Staten uit te gaan van gedetail­
leerde berekeningen van de kasbehoeften voor ieder pro­
ject of programma. De ervaring heeft namelijk bewezen 
dat het werkelijke tempo van de uitgaven dikwijls op niet 
te voorziene wijze afwijkt van de vooruitzichten op basis 
van het uitvoeringsschema van het project; sommige tech­
nische en economische moeilijkheden alsook de variërende 
mogelijkheden van de ACS-staten om aan de verwachtin­
gen tegemoet te komen, zijn moeilijk te voorzien. 
Daarom is een extrapolatie van de tijdens de vorige refe­
rentieperiode tot stand gekomen uitgaven op grond van de 
omvang van de nieuwe projecten en programma's uitein­
delijk de meest realistische methode voor het berekenen 
van de verwachte uitgaven. 
Dit systeem zal in de toekomst nog kunnen worden verbe­
terd, omdat het intern akkoord dat betrekking heeft op het 
5e EOF, de halfjaarlijkse afroepingen van de bijdragen 
vervangt door driemaandelijkse. 
In een mededeling van de Commissie van 25 april 1979 
werd aan de Raad een uitvoerige motivering van het ver­
zoek om een bijkomende bijdrage voor het begrotingsjaar 
1979 verstrekt. 
Tenslotte moet met betrekking tot het door de Rekenkamer 
vermelde bedrijfskapitaal worden opgemerkt dat het om 
een theoretisch cijfer gaat, aangezien per 31 december 1980 
sommige Lid-Staten hun aandeel in dat bedrag nog niet 
hadden betaald. 
Investeringsprojecten 
LANDBOUW- EN VEETEELTPROJECTEN 
14.23-14.30. Zoals reeds eerder is gezegd, is het normaal 
dat bij projecten voor meerjarige teelten na de investe­
ringsfase vrij lange periodes met verliezen en een vrij lange 
250 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
aanlooptijd volgen en' dat deze projecten in die periode 
kredieten nodig hebben om in stand te kunnen worden 
gehouden. In sommige gevallen is deze toestand echter 
nog verergerd, met name ten gevolge van: 
— de bij de aanplanting of de plaatsing van de verwer-
kings- en verpakkingsinstallaties opgelopen achter­
stand wat tot een abnormale verlenging van de aan­
looptijd heeft geleid; 
— de zwakke bedrijfsvoering, waardoor de projecten hun 
doelstellingen inzake rendement, kwaliteit en prijs van 
het afgewerkte produkt niet hebben kunnen bereiken. 
Een en ander was met name het geval voor de in Zaïre uit 
de middelen van het EOF gefinancierde projecten voor 
industriële plantages, wat nog werd verergerd door de poli­
tieke en sociaal-economische ontwikkeling welke dit land 
het laatste decennium heeft doorgemaakt. Dank zij het 
optreden van de Commissie en vooral van de delegatie ter 
plaatse kon een nog grotere verslechtering van de situatie 
worden vermeden. Vergeleken met de meeste projecten 
van andere geldschieters en openbare en particuliere 
ondernemingen, zijn deze projecten er daardoor thans 
beter aan toe. De maatregelen die thans door de regering 
van Zaïre worden overwogen om het beheer van deze plan­
tages toe te vertrouwen aan gespecialiseerde ondernemin­
gen zullen in deze toestand beslist verandering brengen en 
ervoor zorgen dat deze ondernemingen niet langer verlies 
lijden. 
Rekening houdend met de wijzigingen die zich sedert de 
referentieperiode in de voedselsituatie van het land hebben 
voorgedaan, is de palmplantage van Gosuma uitgegroeid 
tot een project dat met name zal bijdragen tot de voorzie­
ning in de binnenlandse vraag. De Commissie meent dat 
het nut van deze projecten, door het belangrijke import-
subsidie-effect van laatstgenoemd project en het verwachte 
ruime overschot op de deviezenrekening voor de cacao­
plantages, op het niveau van het handelsverkeer van Zaïre 
verzekerd is. 
De in het begin van de jaren zestig voor Togo en Benin uit­
gewerkte plannen voor de ontwikkeling van de oliepalm-
culture waren gebaseerd op de aanbevelingen van een op 
dit gebied internationaal gerenommeerd onderzoekinsti­
tuut. Hoewel de ecologische omstandigheden niet als zeer 
gunstig werden beschouwd, was men destijds van oordeel 
dat deze projecten — zelfs indien zijn geen hoog rende­
ment gaven — niet alleen konden bijdragen tot het voor­
zien in de binnenlandse vraag doch ook tot de verhoging 
van de deviezeninkomsten en het creëren van nieuwe 
werkgelegenheid voor de kustbevolking. 1 
Het is juist dat de rendementsdoelstellingen die in het 
onderzoekstadium van de projecten zijn vastgesteld niet 
kunnen worden gerealiseerd. De Commissie is nochtans 
van oordeel dat de nationale maatschappijen voor de olie-
palmculture en de oliefabrieken van deze twee landen tot 
een sluitende exploitatie kunnen komen en dat bijgevolg 
de economische en financiële levensvatbaarheid van deze 
projecten bewezen kan worden, op voorwaarde dat een 
efficiënte bedrijfsvoering wordt gewaarborgd. 
Het programma voor de culture van kasgoebomen in 
Benin heeft om diverse redenen aanzienlijke vertraging 
opgelopen; drie vierde van het project kon nochtans wor­
den uitgevoerd. Dank zij een verhoging van de producen­
tenprijs en. het geleidelijk produktief worden van de aan­
plantingen zou het verwerkingsbedrijf dit jaar de rentabili-
teitsdrempel moeten bereiken. De Commissie maakt zich evenals de Rekenkamer zorgen 
over het ten aanzien van de producenten gevoerde prijsbe­
leid en net als in het verleden zal zij er bij de regeringen 
van de ACS-staten op blijven aandringen dat de producen­
tenprijzen op een voldoende lonend peil moeten worden 
vastgesteld om de betrokken landbouwprojecten aantrek­
kelijk te maken. 
14.31-14.34. Het is overdreven te zeggen dat het toespit­
sen van de aandacht op de produktie vaak tot gevolg heeft 
dat de.andere aspecten van de ontwikkeling, met name de 
sociale, worden verwaarloosd. Alle door het EOF gefinan­
cierde projecten, en dit geldt ook voor de industriële plan­
tages, behelzen in de praktijk een min of meer belangrijk 
gedeelte dat betrekking heeft op sociale voorzieningen. Dit 
is namelijk het geval voor de projecten Gosuma en Bulu, 
die door de Rekenkamer als voorbeeld worden genomen 
en waarbij 20 è 25 % van de EOF-middelen voor sociale 
voorzieningen (woningen, sanitaire installaties, scholen, 
winkelcentra, polikliniek) zijn bestemd. 
Daarbij komt nog dat de projecten voor de teelt van han­
delsgewassen, vooral wanneer het om eenjarige gewassen 
gaat, steeds gepaard gaan met verbouw van voedingsge­
wassen ter wille van het wisselbouwprincipe. 
Wat het project te Bura in Kenya betreft, dient erop te wor­
den gewezen dat het hier gaat om een in parallelle cofinan­
ciering uitgevoerd project, waarin de EOF-bijdrage is 
bestemd voor de totstandbrenging van duidelijk bepaalde 
infrastructuurvoorzieningen. De aandacht van de „Natio­
nal Irrigation Board", die de leiding van het project in 
handen heeft, is gevestigd op het tekort aan acties inzake 
de teelt van voedingsgewassen; deze instantie heeft zich 
ertoe verbonden de toestand te onderzoeken om hierin ver­
andering te brengen. 
Stoelend op de beoordeling achteraf van de landbouwont­
wikkelingsprojecten heeft de Commissie een aaptal grond­
beginselen vastgelegd. Deze beginselen, die de Commissie 
in haar financieringen zal toepassen, komen tegemoet aan 
de verlangens van de Rekenkamer, met name voor wat de 
geïntegreerde aspecten van de ontwikkeling en de bevorde­
ring van de voedingsgewassenteelt betreft. 
14.33. De Commissie verwijst naar haar vroegere ant­
woorden met betrekking tot de regeling van de grondeigen­
domsproblemen die verband houden met de uitvoering 
van EOF-projecten. Indien tot onteigening of bezitsont-
trekking moet worden overgegaan, dient erop te worden 
toegezien dat de desbetreffende bijzondere voorwaarden, 
welke in de financieringsovereenkomsten zijn opgenomen, 
worden gerespecteerd (tijdschema, vergoedingen, enz.). 
Aangezien het hier echter gaat om aangelegenheden die 
uitsluitend onder de bevoegdheid van de nationale autori­
teiten vallen, kan de Commissie deze autoriteiten slechts 
verzoeken hun verplichtingen na te komen. 
WATERVOORZIENINGS- EN RIOLERINGSPROJECTEN 
14.37. De algemene beschouwingen van de Commissie 
met betrekking tot het probleem van de kredietoverschrij­
ding worden jn punt 14.11 van dit document behandeld. 
Zij gelden ook voor de watervoorzienings- en riolerings­
projecten. 
Indien bij een kredietoverschrijding onvoldoende aanvul­
lende middelen kunnen worden gemobiliseerd en indien 
het om een „deelbaar" project gaat (dat kan worden 
beperkt of uitgevoerd in verschillende fasen die elk levens-
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 251 ' 
vatbaar zijn) lijkt inkrimping van de programma's inder­
daad de enige aanvaardbare oplossing. 
Met het sociale probleem van de vestiging van de bevol­
king die de voor de uitvoering van het project van Mathare 
Valley bestemde gebieden heeft moeten ontruimen is bij de 
planning van het project rekening gehouden. Deze bevol­
king diende naar mate het project vorderde opnieuw op de 
gereedgekomen terreinen te worden geïnstalleerd. 
Deze operatie zou geslaagd zijn indien er na het uitvoeren 
van de planningstudies op het voor het project bestemde 
terrein geen groot aantal illegale bouwsels waren verrezen. 
Niettegenstaande het illegale karakter van hun optreden, 
zijn deze „squatters" het projectterrein blijven bezetten. 
Het EOF-project had te zamen met soortgelijke projecten 
van de Wereldbank en de City Council van Nairobi tot 
doel de meerderheid van de inwoners van Mathare Valley 
aan een beter onderkomen te helpen. Slechts ongeveer 
20 % van de totale bevolking, meest vrijgezellen en nieuw­
komers, viel buiten deze projecten. 
De verhoging van de huren, inclusief de lasten, is onver­
mijdelijk bij de particuliere eigendom en de vrije woning­
markt in Kenya, een markt waarop de Commissie geen 
enkele invloed heeft. Buitensporige verhogingen die niet in 
verhouding staan tot de stijging van de bouwkosten voor 
de eigenaars zouden moeten kunnen worden voorkomen 
door een stelsel van „sociale controle" via de „Community 
Development Group" die te Kawangare bijzonder actief is. 
INFRASTRUCTUUR, GEZONDHEIDSZORG EN SOCIALE 
VOORZIENINGEN 
Fouten bij de conceptie en keuze van ondeskundige adviesbu­
reaus 
14.39. a) Behalve de adviesbureaus die reeds zeer goed 
bekend staan omdat zij vroeger aan door het Europees 
Ontwikkelingsfonds gefinancierde projecten hebben mee-
. gewerkt, zijn alle andere adviesbureaus uitgekozen na 
onderzoek van hun technische referenties, gevolgd door 
een onderhoud met hun vertegenwoordiger. Deze proce­
dure maakt het uiteraard niet mogelijk om met volledige 
zekerheid de risico's af te wegen die men met de aldus 
gekozen kandidaten loopt. Toch kan, wanneer het advies­
bureau bij het verrichten van de studies in gebreke zou blij­
ven, daarom nog niet worden beweerd dat de Commissie 
bij de keuze een fout heeft gemaakt. 
In het door de Rekenkamer geciteerde geval is het advies­
bureau uitgekozen op grond van gunstige gegevens, die des 
te meer geloofwaardig waren omdat dit bureau bij vroegere 
prestaties tot volle tevredenheid had gewerkt. Dit is de 
reden waarom, niettegenstaande de tekortkomingen bij het 
vooronderzoek, de diensten van de Commissie redelijker­
wijze een verbetering in de loop van de volgende onder-
zoekfasen mochten verwachten. 
b) t/m d) De Commissie heeft reeds de gelegenheid 
gehad, namelijk in haar antwoorden op het verslag van de 
Rekenkamer over het begrotingsjaar 1979, om te verklaren 
dat de gebreken of zwakke punten inzake conceptie en uit­
voering, niet-aangepaste installaties en uitrusting en 
ontoereikend gebruik van plaatselijke materialen in de pro­
jecten het gevolg zijn van de wisselwerking van talrijke factoren, die niet altijd even gemakkelijk in de hand zijn te 
houden. 
Hoewel de kritiek van de Rekenkamer jammer genoeg 
gerechtvaardigd is, is het niet zo dat de Commissie beslist 
over keuze, conceptie en onderhoud van de projecten. De 
zeggenschap" daarover, zowel op politiek als op financieel 
gebied, berust bij de nationale autoriteiten. 
Wat de universiteit van Paramaribo betreft, welke met 
platte in plaats van hellende daken is gebouwd, dient te 
worden opgemerkt dat deze keuze op architecturale over­
wegingen berust en dat noch het technisch onderzoek, 
noch de kostenanalyse, noch de ervaring het mogelijk 
maken hierover een definitieve uitspraak te doen. Indien 
bijgevolg een plat dak overeenkomstig de regels der kunst 
wordt geplaatst, is er niets dat de keuze van een dergelijke 
uitvoering in de weg staat. 
e) De indruk die de Rekenkamer opdoet uit de onnodig 
dure of te gesofisticeerde installaties van bepaalde projec­
ten mag niet worden veralgemeend. Wat bijvoorbeeld de 
uitrusting betreft, kan het gaan om instellingen die zich 
hoofdzakelijk bezighouden met technisch onderwijs op een 
hoger niveau, die over een aangepaste uitrusting moeten 
kunnen beschikken. 
Tekort aan personele en financiële middelen 
14.40. "Het probleem van de beschikbaarheid van onder-
houds- en werkingskredieten evenals het tekort aan perso­
nele middelen zijn daadwerkelijk de oorzaak van heel wat 
moeilijkheden bij de instandhouding en de goede benut­
ting van projecten. De Commissie kan zich evenwel niet 
mengen in het beheer van de overheidsfinanciën van de 
ACS-staten. 
Bij de constructie van gebouwen speelt de materiaalkeuze 
een belangrijke rol, voor zover een dergelijke keuze het 
mogelijk maakt om zelfs bij een investering die aanvanke­
lijk duurder uitvalt later de periodieke kosten te drukken. 
In deze sector evenals in de andere, bijvoorbeeld de 
wegenbouw, wordt de keuze echter vaak beperkt door de 
beschikbare kredieten. Kan een betere doch iook duurdere 
investering niet worden uitgevoerd, dan moet men zich 
beperken tot een goedkoper project, dat evenwel duurder 
is in het onderhoud. 
Wat Zaïre betreft, dient erop te worden gewezen dat men 
ten gevolge van de kwaliteitsverslechtering van de ter 
plaatse vervaardigde bakstenen andere materialen heeft 
moeten gebruiken dan die welke voor de bouw van het eer­
ste instituut zijn anngewend. 
Slechte synchronisatie van de investeringen 
14.41. Zaïre: Een gedeelte van de uitrusting van het 
Institut Supérieur in Zaïre kon bij gebrek aan kredieten 
niet in het kader van het oorspronkelijke project worden 
gefinancierd. Er diende bijgevolg een beroep te worden 
gedaan op een aanvullende financiering uit de middelen 
van het 4e EOF voor de inrichting van drie werkplaatsen. 
Suriname: De kredieten uit hoofde van financieringsover­
eenkomst nr. 1042 en aanhangsel zijn grotendeels gebruikt 
252 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
voor de financiering van werken die op 20 juli 1979 voorlo­
pig en op 2 april 1980 definitief zijn opgeleverd. Bij gebrek 
aan kredieten kon slechts een klein gedeelte van de uitrus­
ting worden geïnstalleerd. 
Voor de nog ontbrekende uitrusting en de werkplaatsen 
was een aanvullende financiering nodig. De levering van 
deze uitrusting, waarvan de kostprijs in financieringsover­
eenkomst nr. 2330/SU van 14 februari 1979 op 500 000 
Ecu was vastgesteld, is vrijwel beëindigd. 
De aanbesteding voor de uitrusting kon niet worden uitge­
schreven voordat de financiering was gewaarborgd 
(februari 1979). De voorlopige oplevering van de werken 
vond plaats in juli 1979. 
De autoriteiten hadden eind 1978 evenwel de hoogst nood­
zakelijke installaties gefinancierd voor een bedrag van 
335 000 Surinaamse gulden; waardoor de universiteit voor­
lopig in gebruik kon worden genoden. 
Somalia: De voorzieningen voor de gebouwen van het 
bedoelde perceel nr. 1 zijn geïnstalleerd zodra de gebou­
wen klaar waren voor oplevering. De aanbesteding voor de 
levering van de goederen is op 15 maart 1978 gepubliceerd 
en het materieel en de uitrusting zijn binnen de gestelde 
termijn, namelijk in juni 1978, geleverd. 
De voorlopige oplevering van de werken van perceel nr. 1 
heeft op 24 mei 1978 plaatsgehad. 
Overschrijding van het totale financieringsbedrag of aanpas­
sing van de projecten 
14.43. De Commissie kan zich niet aansluiten bij de 
interpretatie van de Rekenkamer volgens welke zij wenst 
dat, zoals voor een volledig door de Commissie gefinan­
cierde overschrijding het geval is, voor het gedeelte van de 
kredietoverschrijdingen dat hoger ligt dan 15 % van het 
totale financieringsbedrag van de door de begunstigde sta­
ten uit hun eigen middelen bekostigde projecten het advies 
van het Comité van het EOF wordt ingewonnen. 
Det ter zake geldende bestuursrechtelijke voorschriften, 
met name artikel 33, lid 3, van Protocol nr. 2, van de eerste 
Overeenkomst van Lomé, bepalen dat de instantie van de 
Gemeenschap slechsts een aanvullend financieringsbesluit 
ter dekking van de overschrijding kan nemen, indien het 
onmogelijk blijkt om de omvang van het project te beper­
ken of om de overschrijding met behulp van nationale 
middelen te dekken, 
De door de Commissie in dezen gevolgde gedragslijn is 
steeds dezelfde gebleven. Het Comité van het EOF wordt 
niet telkens op de hoogte gebracht wanneer zich bij de uit­
voering van een project een aanzienlijke overschrijding 
voordoet die door de begunstigde staat wordt gedekt. Het 
door de Rekenkamer aangehaalde voorbeeld met betrek­
king tot de kostprijs van een hoger instituut in Zaïre vormt 
geen uitzondering op bovenvermelde regel aangezien de 
tegenwaardefondsen voor de uitzonderlijke hulp van de 
Gemeenschap als eigendom van Zaïre moeten worden 
beschouwd. 
WEGENINFRASTRUCTUURPROJECTEN 
Nut van de meeste door het EOF gefinancierde projecten 
14.46. De Commissie is het niet eens met de Rekenka­mer die de volgende projecten als „halve mislukkingen" 
bestempelt: 
• Weg Iracoubo — St. Laurent in Frans Guyana 
Gelet op het weinige verkeer dat destijds over die weg 
plaatsvond hadden de Franse autoriteiten niet verzocht om 
asfaltering van deze weg, waarvan de aanleg het mogelijk 
heeft gemaakt om de afstand Iracoubo — St. Laurent met 
15 km te verminderen, een afwateringssysteem tot stand te 
brengen en negen definitieve bruggen te bouwen. De Com­
missie heeft geen steun verleend voor het asfalteren van 
deze weg. 
• De weg Kisangani — Bukavu, in Zaïre; een lengte van 
in totaal 629 km 
De aanpassing van de bestaande weg maakte deel uit van 
het tienjarenplan 1950-1960 van Belgisch Kongo. In dit 
kader werden voor de onafhankelijkheid van het land de 
vakken Kisangani — Penetungu en Bukavu — Hombo 
aangelegd. De Commissie heeft deze werkzaamheden 
voortgezet met de financiering van de vakken Penetungu 
— Lubutu en Hombo — Musenge. Het lijkt weinig waar­
schijnlijk dat de weg in 1986 zal zijn afgewerkt. 
De door de Gemeenschap (en ook door de Belgische staat) 
gefinancierde investeringen zijn echter niet zonder nut 
gebleven. Er is namelijk steeds verkeer geweest tussen 
Kisangani en Bukavu, ook al werd dit door de toestand 
van de weg belemmerd, en het ligt voor de hand dat dit 
verkeer zal aangroeien naarmate de resterende gedeelten 
worden verbeterd. Er dient ook op te worden gewezen dat 
er naast het verkeer tussen de twee steden ook plaatselijk 
verkeer is in de aantrekkingsgebieden van deze steden. Het 
staat vast dat het voor de financiering van de werken 
vereiste bedrag niet in een keer kon worden bijeenge­
bracht. De werken dienden derhalve, zoals voor de weg 
Niamey — Zinder (± 900 km) in Niger en voor de weg 
Ouagadougou — Lomé het geval was, in tranches te wor­
den uitgevoerd. 
• Weg Genale — Mogadiscio (Somalia) 
Het is waar dat door het annuleren van het vak (7,75 km) 
dat Genale verbindt met de weg Mogadiscio — Afgoi — 
Scialambot het fruittransport naar Mogadiscio niet wordt 
vergemakkelijkt. Dank zij de financiering door het EOF 
kunnen de vervoerders thans via een omweg over asfaltwe­
gen Scialambot bereiken. De Commissie is bereid om met 
de Somalische autoriteiten de aanleg van dit vak te bestu­
deren. 
Verschil in behandeling tussen de Nederlandse Antillen en 
Suriname enerzijds en de Afrikaanse landen anderzijds 
14.47. Het technisch niveau van een object wordt 
bepaald op grond van verschillende factoren, zoals het ver­
keer, kosten van aanleg, onderhoudskosten, enzovoort... 
De in dezen genomen maatregelen vormen de beste oplos­
sing voor de problemen die zich op een gegeven ogenblik 
voordoen. 
Dit neemt niet weg dat de ACS-staten het recht hebben 
om, ongeacht de mening van de Commissie op dit gebied, 
zelf de technische kwaliteit te bepalen, aangezien zij als 
opdrachtgever hun verantwoordelijkheid moeten dragen. 
31. 12. sr Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 253 
Overschrijding van het totale financieringsbedrag of aanpas­
sing van de projecten 
14.48. a) De ouderdom van een studie doet niet nood­
zakelijk af aan het nut of de waarde daarvan. Zolang de 
terreingesteldheid geen belangrijke wijzgingen ondergaat, 
blijft een topografische studie geldig. 
De berekeningen voor een kunstwerk blijven steeds geldig 
. als zij juist zijn uitgevoerd. Een nadeel van studies die lang 
voor de uitvoering van de werkzaamheden zijn uitgevoerd, 
zijn de wijzigingen die zich ondertussen eventueel in de 
economische factoren hebben voorgedaan. De destijds 
gekozen technische oplossingen lopen daardoor het gevaar 
achterhaald te worden. Het is juist dat in bepaalde studies 
hoeveelheden zijn opgegeven die beneden de werkelijk­
heid liggen. In een goede studie zouden zij ongetwijfeld 
van bij het begin juist zijn geweest. Doch de bij de uitvoe­
ring v^n de werken gebruikte hoeveelheden zijn per slot 
van rekening reële gegevens die men, ongeacht de kwaliteit 
van de studie, moet aanvaarden ook al leidt dit tot een 
overschrijding van de projectkosten. 
b) Evenals de Rekenkamer betreurt de Commissie de 
traagheid van de overheidsinstanties van bepaalde ACS-
staten. Deze traagheid neemt overigens nog steeds ernsti­
ger vormen aan.. 
c) Ook de stijging van de prijzen blijft onrustbarend. De 
Commissie is van oordeel dat dit verschijnsel niet alleen 
het gevolg is van meetbare factoren zoals de stijging van de 
energiekosten, ..., doch ook van het feit dat de onderne­
mingen zich steeds meer indekken tegen onvoorspelbare 
risico's, zoals de politieke ontwikkeling in bepaalde landen 
en de bij cofinancieringsprojecten vaak geconstateerde 
trage betaling (in een periode van duur krediet). 
Weg Afgoi — Baidoa (Somalia) 
Behalve de lonen en brandstoffen, waarvan de prijzen 
door de regering zijn vastgesteld, bevat de prijs per eenheid 
geen andere geïndexeerde elementen. Wilde men voorko­
men dat de inschrijvers hun offertes verhoogden om zich 
tegen de inflatie in te dekken, dan diende men een benade­
rende en eenvoudige formule voor prijsschommelingen te 
vinden die niet te sterk van de realiteit afweek (er dient op 
de worden gewezen dat er geen „precieze" methode voor 
prijsherzieningen bestaat). 
Deze kwestie is door de geldschieters, waaronder de 
Wereldbank veruit de belangrijkste was, de raadgevend 
ingenieur en de regering bestudeerd. De gekozen formule 
bevatte een vaste parameter van 33 % — een vrij ongun­
stige maatregel voor de onderneming — een parameter 
„lonen" geraamd op 10%, een parameter „brandstoffen" 
geraamd op 15 % en een parameter „staal" vastgesteld op 
40%. Deze parameter moest een aantal factoren dekken 
die bij de vorming van de prijs per eenheid een rol spelen, 
zoals het gebruik van machines, de reserve-onderdelen, de 
installaties, enzovoort... 
De parameter „staal", welke met name door de Wereld­
bank was voorgesteld, werd gekozen omwille van het feit 
dat dit materiaal in Europa exact geïndexeerd was en des­
tijds in zekere mate de ontwikkeling van de inflatie weer­
spiegelde. Er zou voor een andere formule gekozen zijn, indien 
Somalia over een beter uitgewerkt indexeringssysteem had 
beschikt. 
Het gaat hier dus geenszins om een fout maar om een 
poging om, bij het streven naar een goed beheer, een bil­
lijke oplossing te vinden voor de overheidsinstanties en de 
onderneming. Het is volkomen normaal dat de uit toepas­
sing van deze formule voortvloeiende bedragen aan de 
onderneming zijn uitbetaald. 
De Commissie heeft ondertussen een nieuwe formule uit­
gewerkt die beter op de realiteit is afgestemd en die con­
stant wordt verbeterd aan de hand van de opgedane erva­
ring. 
Weg Goluen — Gelib (Somalia) 
De diensten van de Commissie hebben uit hoofde van de 
nieuw benadering inzake prijsschommelingen, dit pro­
bleem en ook de toe te passen formule grondig bestudeerd. 
Het aandeel van de parameter „brandstoffen" is, rekening 
houdend met het vervoer per vrachtwagen enerzijds en het 
gebruik van bouwmachines (bulldozer, wegschaven, ver-
dichters), technische installaties (breek- en betoninstalla-
ties), de opwekking van energie voor het werkkamp en het 
door de onderneming zelf te verrichten vervoer anderzijds, 
op 15 % bepaald. 
Het aandeel van de vrachtwagens van de overheid, die op 
ongeregelde tijdstippen en in geringe mate zijn ingezet in 
het vervoer, kan op ± 4 % worden geraamd. 
Het is juist dat men bovenvermelde 15 % bijgevolg had 
moeten verlagen voor de periode gedurende welke deze 
vrachtwagens zijn ingezet. 
Ingevolge het in bedrijf nemen van vijftig vrachtwagens 
die volledig door de onderneming worden beheerd, wordt 
de coëfficiënt van 15 % geacht opnieuw met de werkelijk­
heid overeen te stemmen. 
De Commissie kan dus niet de mening delen van de 
Rekenkamer dat de formule voor prijsherziening der 
onderneming in staat zou hebben gesteld abnormale win­
sten te realiseren. 
De extra-uitgaven als gevolg van de toepassing van de 
prijsherziening voor brandstoffen komen in de eerste 
plaats voort uit de snelle stijging van de brandstofkosten: 
— 1 februari 1977 50,00 Somalische shilling/hl 
— 1 februari 1980 149,55 Somalische shilling/hl 
— 4 juni 1980 224,55 Somalische shilling/hl 
14.49. De overschrijdingen komen steeds boven het con­
tractueel vastgestelde bedrag. Op sommige overschrijdin­
gen heeft de met de leiding belaste instantie geen enkele 
invloed. Men heeft dus alle belang bij een zo realistisch 
mogelijke overeenkomst. Hierin ligt het belang van de aan­
passingsmaatregelen. 
Gebrekkig onderhoud 
14.50. De Commissie deelt volledig de bezorgdheid van 
de Rekenkamer voor wat het probleem van het onderhoud 
betreft. 
254 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
Het economisch belang van de aangelegde wegen is zo 
groot dat onderhoud ervan niet alleen wenselijk, doch ook 
zeer renderend is. Om deze reden heeft de Commissie een 
welwillend standpunt ter zake ingenomen. Dit standpunt 
wordt trouwens door andere geldschieters gedeeld. Er moet 
evenwel worden toegegeven dat het door de Rekenkamer 
geciteerde dilemma wel degelijk bestaat. Industriële samenwerking 
14.54-14.55. De Commissie is op de hoogte van het feit 
dat het Centrum voor industriële ontwikkeling moeite 
heeft met de besteding van dit centrum toekomende kre­
dieten, met name in het vlak van de operationele 
bemoeiingen. Zij deelt de bezorgdheid van de Rekenkamer 
aangaande de naleving van de regels van een goed finan­
cieel beheer door het Centrum. 
Naast de effectieve controle door de financiële commissa­
rissen blijft de Commissie actief in het Comité voor indu­
striële samenwerking in de geest van de opmerkingen van 
de Rekenkamer, geheel volgens haar eigen principes. 
ANDERE INFRASTRUCTUURPROJECTEN 
Niet-vervulde doelstellingen en hoge bedrijfskosten 
14.52. Het is een feit dat bij bepaalde projecten de doel­
stelling niet wordt vervuld en dat de financieringskosten 
soms hoger uitvallen dan verwacht. 
In de geciteerde gevallen, namelijk de haven te Cayenne 
en die op Bonaire en de markt te Cura9ao, zijn de projec­
ten ongetwijfeld uit het oogpunt van loutere rentabiliteit 
onverdedigbaar, maar niemand kan ontkennen dat zij voor 
de bevolking van groot nut zijn. 
In het geval van de' vissershaven in Cotonou heeft de 
Commissie, bij het constateren van het feit dat economisch 
gezien deze investeringen niet aan de verwachtingen 
beantwoorden, besloten afwijzend te reageren op het ver­
zoek van de regering van Benim om financiering van uit­
breiding van deze haven uit het 4e EOF. 
14.53. De opmerkingen van de Rekenkamer zijn gefun­
deerd, maar er moet o£ gewezen worden dat de grote ver­
tragingen bij bepaalde projecten op de Nederlandse Antil­
len en in Suriname te wijten zijn aan de overheid aldaar. 
De oorzaken zijn gelegen in het feit dat die projecten 
zowel de voorstudies als de uitvoering omvatten — een 
procedure die de Commissie niet toepast, omdat zij de 
voorstudies afzonderlijk houdt van de uitvoering — en in 
de zeer ruime autonomie waarover de individuele Neder­
landse Antilleneilanden beschikken, hetgeen een snelle 
besluitvorming niet bevordert. 
Wat Suriname aangaat heeft de Rekenkamer ter plaatse 
kunnen vaststellen, dat de vertraging deels toe te schrijven 
is aan het technisch bureau (markt te Paramaribo), In de 
twee in het verslag genoemde gevallen was het technisch 
bureau gekozen door de plaatselijke autoriteiten. 
Twee projecten vertonen nog andere vertragingsoorzaken: 
— veel tijdverlies voordat de projecten precies konden 
worden gesitueerd, 
— wijzigingen in de opzet tijdens de voorstudies, 
— onderschatten van de uitvoeringsmoeilijkheden van­
wege de speciale architectonische opzet. Hierbij valt 
aan te tekenen dat deze marktgebouwen zich op een 
zodanige plaats bevinden, dat het karakter van het 
stadsleven in Willemstad en Paramaribo erdoor wordt 
beïnvloed. Behalve dat zij fungeren als verkoopruim­
ten, zijn het ook ontmoetingscentra geworden, een 
sociale functie die de plaatselijke bevolking bijzonder 
op prijs stelt. Stabilisering van de exportopbrengsten (Stabex) 
14.64. Als uitvloeisel van deze door de Commissie bij de 
aanvang aanvaarde principes (') zijn diverse regels tot 
stand gekomen met betrekking tot de gegevensafstemming, 
het niet meer te wijzigen karakter van de vastgestelde uit­
keringsbedragen, enzovoort. 
Ten aanzien van de gegevensafstemming is de Commissie 
van oordeel dat het onderhandelingsaspect — in bepaalde 
gevallen onmiskenbaar aanwezig — nog niet de conclusie 
wettigt dat daardoor de hantering van het systeem een 
politiek aspect krijgt. 
14.66. De Commissie wijst erop, dat in een systeem als 
dit, waarbij getracht wordt een geleden schade zo snel 
mogelijk te compenseren en waarbij per jaar slechts een 
bepaald bedrag beschikbaar is, geen alternatief aanwezig is 
en genoemd principe dus wel moet worden toegepast. Ove­
rigens is de Commissie ervan overtuigd, dat die situatie 
meer voordelen dan nadelen biedt en de geloofwaardig­
heid van het systeem voor beide partijen vergroot. 
Niemand kan eventuele statistische veranderingen voor­
zien en in het aangehaalde geval van Benin kwam de 
Commissie de wijzigingen twee of drie jaar later te weten. 
Het gevolg was dat bij het eind van het boekjaar niemand 
er kennis van droeg en dat anderzijds alle latere verande­
ringen — hetzij een herhaling, hetzij een aanvullende uit­
kering — in strijd zouden zijn geweest met de overeen­
komst, met name artikel 18. 
Alvorens in details te treden wil de Commissie nog eens 
haar reeds eerder tot uitdrukking gebrachte standpunt in 
dezen herhalen (2). Zelfs als men ervan uitgaat, dat de 
regel, volgens welke een boekjaar op een gegeven moment 
afgesloten moet zijn, ongewenste consequenties kan heb­
ben — een mening die de Commissie niet deelt — kan 
men zich afvragen of een ander standpunt niet nog onge-
wenster consequenties zou meebrengen. 
(') Zie jaarverslag 1977, PB nr. C313 van 30. 12. 78, blz. 152 e. v., 
antwoord van de Commissie op paragraaf 81. 
(2) Zie jaarverslag 1977, PB nr. C 313 van 30. 12. 78, blz. 152, ant­
woord van de Commissie op paragraaf 80. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 255 
a) Op het moment van berekening van de transferuitke­
ring probeert de Commissie de definitieve wisselkoersen te 
kennen. Dat is niet altijd mogelijk voor die staten welke 
geen constante samenwerking beoefenen met het IMF. Dit 
is het geval met Guinee Bissau; de noodzaak de uitkering 
af te handelen in de normale tijd dwingt dan tot hantering 
van de door het EOF gebezigde koers voor het jaar van 
toepassing. 
Analoge omstandigheden zijn oorzaak van de wijziging 
van de koersen voor de uitkeringen 1975 en 1977 aan 
Niger. 
b) De Commissie heeft op dit punt reeds in het vorige 
jaarverslag geantwoord ('). 
c) Swaziland: de fout in de berekening van de uitkering 
van Swaziland is ontstaan bij het overleg met de nationale 
instanties. In Mbabane werd een slotmemorandum opge­
steld als synthese van een aantal eerdere documenten, die 
een poging inhielden om bepaalde statistische tegenstrij­
digheden op te lossen, onder meer bij de deviezenuitgaven. 
Het overeengekomen transferbedrag werd verkeerd uit een 
vorig document in het slotdocument overgenomen op basis 
van een ander cijfer voor de deviezenuitgaven. 
Tot aan de hernieuwde afstemming van dezelfde cijfers 
naar aanleiding van een uitkeringsaanvraag in. het vol­
gende jaar werd echter aangenomen, dat de fout was 
gemaakt in het tussencijfer voor deviezenuitgaven en niet 
in het transfereindbedrag. 
14.67. Met referte aan artikel 17, lid 4 van de eerste 
overeenkomst en om overcompensatie te vermijden is de 
Commissie ervan uitgegaan, dat steeds in die gevallen 
waarin het opbrengstverlies voor export ongeacht de 
bestemming geringer is dan het opbrengstverlies voor 
export naar de Gemeenschap (dat laatste cijfer getoetst aan 
de invoerstatistieken) de uitkering beperkt moet blijven tot 
het bedrag van het totale verlies. Dat gold voor de uitke­
ring aan Tsjaad. Hier is cijferafstemming derhalve overbo-
dig en komt maar één bedrag in aanmerking: het opbreng-
stenverlies ongeacht bestemming zoals dit blijkt uit de 
statistieken van de aanvragende ACS-staat in plaatselijke 
valuta. 
Daarvan uitgaande heeft de Commissie tijdens de gehele 
eerste overeenkomst niet de noodzaak gezien van toepas­
sing van de koersregel op zulke gevallen. Gevolgd werd de 
methode van omrekening van het verschuldigd bedrag in 
Ecu met gebruikmaking van de l&atst bekende koers vóór 
de totstandkoming van de transferovereenkomst. In het 
geval van Tsjaad was deze koers van de CFA-franc ten 
opzichte van de Ecu die van 3 september 1979. 
De Commissie erkent echter dat deze methode de door de 
Rekenkamer gesignaleerde nadelen kan hebben. Voor de 
tweede overeenkomst zullen daarom in alle gevallen 
dezelfde koersregels worden toegepast. 
(') Zie jaarverslag 1979, PB nr. C 342 van 31. 12. 80, blz. 310 e. v., 
antwoord van de Commissie op paragraaf 6.8. 14.68. De kritiek van de Rekenkamer inzake ijzererts­
transfers voor Sierra Leone en Liberia bevat twee elemen­
ten, namelijk dat kostenbesparingen als gevolg van pro-
duktiebeëindiging wel in aanmerking worden genomen bij 
de berekening van ijzerertstransfers, maar niet in het geval 
van agrarische produkten, en verder dat met deze kosten­
besparingen in het geval van de ijzerertstransferberekening 
voor Liberia geen rekening is gehouden. 
Allé uitkeringen worden berekend uitgaande van het prin-
^ cipe dat de compensatie nooit meer mag bedragen dan het 
werkelijk ingeboete opbrengstenbedrag in buitenlandse 
deviezen. 
Het ligt voor de hand dat, zoals in Sierra Leone, wanneer 
de enige in bedrijf zijnde mijn gesloten wordt, zekere 
deviezenbesparingen ontstaan door minder invoer (b. v. 
van brandstof, machine-onderdelen, enz.) als gevolg van 
de sluiting. Dat betekent een aanzienlijke aftrekpost op het 
verlies aan deviezeninkomsten door de lagere export. 
Bij agrarische produkten brengt een produktieverlies niet 
zo vanzelfsprekend besparingen in deviezenuitgaven mee. 
Ook golden die besparingen niet in het geval van Liberia, 
waarin het inkomstenverlies toe te schrijven was aan het 
teruglopen van de wereldmarkt en niet aan een staken van 
de ijzerertsproduktie. 
Wat de redenen voor reducties en de daarbij toegepaste 
methoden betreft zou de Commissie het volgende willen 
opmerken. 
Zoals vermeld in het geval van Tsjaad gaat het er in de eer­
ste plaats om, te weten hoe de exportopbrengsten richting 
Gemeenschap zich verhouden tot het opbrengstenverlies 
ongeacht bestemming. Is het verlies ten opzichte van de 
Gemeenschap groter dan dat ongeacht bestemming, met 
andere woorden: zijn de opbrengsten van export naar 
derde landen toegenomen, dan kan, ingevolge artikel 17, 
lid 4 van de eerste overeenkomst, de uitkering het totale 
opbrengstenverlies niet te boven gaan. In het extreme 
geval van geen enkel verlies in de totale opbrengsten vindt 
in het geheel geen transfer plaats, ook al vertoont het 
exportaandeel naar de Gemeenschap een inkomstenverlies 
(zie artikel 38, lid 2 van de tweede overeenkomst). 
Meer gebruikelijk is het geval dat het verlies ongeacht 
bestemming groter is dan het verlies richting EEG. Bestaat 
in dat geval aanleiding tot reducties omrekenen zoals de 
Rekenkamer vermeldt in de vierde alinea, dan worden die 
gebaseerd op artikel 19, lid 4 b) van de lopende overeen­
komst. 
Toepassing van deze regels heeft constant plaatsgehad. 
De twee transfers voor Soedan over 1979 tonen goed aan, 
dat het onderzoek van de uitkeringsaanvragen niet alleen 
op cijfers en relaties kan worden gebaseerd. Er moet ook 
rekening worden gehouden met de gebeurtenissen die tót 
het waargenomen resultaat hebben geleid. 
In Soedan heersten in 1978-1979 weersomstandigheden 
waardoor dé kwaliteit van de olienotenoogst sterk te lijden 
had, vooral wat betreft het oliegehalte (normaal 45 %, in dit 
geval teruggelopen tot circa 30 %). Dit had tot gevolg dat 
256 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
de hoeveelheid aardnoten van exportkwaliteit („hand 
picked selected") aanzienlijk kleiner was, terwijl voor de 
produktie van olie voor plaatselijk gebruik wegens het 
geringere oliegehalte een derde meer aan gepelde aardno­
ten nodig was. De Commissie heeft daarom geoordeeld dat 
de situatie als geheel genomen, waarvan het gevolg voor de 
exportopbrengstén voor de ACS-staat een geval van force 
majeure opleverde, geen verlaging van de transferbasis 
wettigde. 
Voor sesamzaad lag de situatie anders. Dit wordt voortge­
bracht in een andere streek van het land, waar de 
genoemde problemen zich niet voordeden. Hier werd dan 
ook de normale reductie toegepast. 
Oeganda voerde op gegronde redenen aan, dat het door de 
houding van de Europese importeurs ten opzichte van het 
betrokken produkt genoopt was op korte termijn naar 
nadere kopers in derde landen om te zien, welke kopers, 
van de situatie gebruik makend, druk uitoefenden op de 
prijzen. In dit geval vond de Commissie het verantwoord 
de oorspronkelijke reductie aan te passen aan het feit dat 
de exporterende staat, door oorzaken liggende binnen de 
Gemeenschap, gedwongen zijnde naar andere afzetmoge­
lijkheden uit te zien, in derde landen geen met de uitvoer 
naar de EEG vergelijkbare prijzen heeft kunnen behalen. 
In het algemeen zal het duidelijk zijn dat bij zulk overleg 
in het kader van artikel 19, lid 4 b) beide partijen hun argu­
menten hebben en ofschoon de Commissie poogt het door 
de ACS-staat geleden nadeel zo exact mogelijk vast te stel­
len, zou het onjuist zijn indien zij geen rekening hield met 
de plausibele argumenten van die staat. Om tot een zo zui­ver mogelijk resultaat te komen, wordt dan in twee etap­
pen te werk gegaan: eerst wordt een brutokorting toegepast 
op grond van de pure gegevens en vervolgens worden — 
eventueel — de argumenten van de ACS-staat ingecalcu­
leerd, wat wil zeggen dat op de reductie een mindering 
wordt toegepast. 
14.69. De financiële situatie van het systeem onttrekt 
zich aan de wil van de Commissie. De reducties worden 
gehanteerd op grond vani objectieve overwegingen. 
De redenen voor de transferaanvragen zijn pure gegeven­
heden en de Commissie, als beheerster en uitvoerster van 
het systeem, moet conform de gegeven teksten ingaan op 
ieder gefundeerd verzoek. Natuurrampen en de exacte ont­
wikkeling van de communautaire vraag kan zij niet voor­
zien. Bij de behandeling in 1979 van de dossiers voor het 
toepassingsjaar 1978 kon zij niet vooruitlopen op de 
omvang van de transferaanvragen van 1979, die het eerste 
kwartaal van 1980 zijn ingediend. Zonder de verklaring 
van Fiji — die de toepassing betreft van bepalingen in ver­
band met de referentieperiode wanneer een ACS-staat 
moeilijkheden meldt als gevolg van een jaar met buitenge­
wone omstandigheden (') — en zonder de procedure van 
goede diensten, die in maart 1978 plaats had voor drie te 
laat ingediende aanvragen, zou de situatie ook anders 
geweest zijn. 
(') Zie jaarverslag 1979, PB nr. C 342 van 31. 12. 1980, blz. 309, 
antwoord van de Commissie op paragraaf 6.6. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 257 
BIJLAGE VI 
HOF VAN JUSTITIE 
- Antwoorden op de opmerkingen van de Rekenkamer betreffende het begrotingsjaar 1980 
1.26. p) Er zij aan herinnerd dat tot nu toe geen reke­
ning is gehouden met ons antwoord op de opmerking van 
de Rekenkamer in zijn jaarverslag betreffende het begro­
tingsjaar 1978. Wij schreven toen: 1977, in de begroting voor 1979 een post voor een finan­
cieel controleur heeft aangevraagd. Omdat 's Hofs aanvra­
gen niet werden gehonoreerd, kon geen financieel contro­
leur worden aangesteld. 
„Het Hof heeft tot dusver de bepalingen van artikel 19 van 
het Financieel Reglement inzake de financieel controleur 
aldus uitgelegd, dat het niet verplichtte tot aanstelling van 
een speciale ambtenaar, doch tot zodanige aanpassing van 
de organisatie van de dienst Financiële Zaken, dat een 
doeltreffende controle wordt gewaarborgd. Dit is stellig het 
geval." 
De gehele problematiek van de interne financiële organisa-
Voorts willen wij eraan herinneren dat het Hof, na de wij- tie zal opnieuw worden bestudeerd- in het verband van de 
ziging van het Financieel Reglement van 21 december begroting voor 1983. In de onmiddellijke toekomst (begroting 1981 of 1982) 
beschikt het Hof niet over een vacante post waarop een 
financieel controleur zou kunnen worden benoemd. 
258 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 81 
BIJLAGE VII 
ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
Antwoorden op de opmerkingen van de Rekenkamer betreffende het begrotingsjaar 1980 
SYSTEEM VAN VERGOEDING VAN DOOR CHAUFFEURS 
GEMAAKTE OVERUREN 
10.27. De Rekenkamer vraagt zich af of herinvoering 
van een vergoeding op reële grondslag niet de moeite van 
overwegen waard zou zijn. 
Deze zaak gaat uiteraard alle Instellingen aan. Bij het 
Comité wordt de grens van 150 overuren per halfjaar in de 
regel in' acht genomen. Nauwkeurige instructies hierom­
trent zijn opgenomen in de regeling betreffende de organi­
satie van de chauffeursdienst. 
Door herinvoering van de vergoeding op basis van de fei­
telijk verrichte overuren zal onzes inziens het probleem 
niet bevredigend en realistisch kunnen worden opgelost. 
Het zou naar onze mening eerder voor de hand liggen, de 
huidige wijze van toekenning van de vaste vergoeding op 
bepaalde punten te herzien en te wijzigen. 
RENDEMENT VAN DE CENTRALE TYPEKAMERS VAN -
DE INSTELLINGEN 
10.28 t/m 10.31. Algemeen dient te worden gezegd dat 
het rendement van een typekamer van een EG-Instelling 
niet kan worden beoordeeld aan de hand van criteria die 
gelden voor overheidsinstanties in de Lid-Staten. Zo zijn de werkomstandigheden en de eisen die aan het 
werk worden gesteld, totaal verschillend. 
Het werktempo van onze typekamer is aan sterke schom­
melingen onderhevig, als gevolg van het aantal vergaderin­
gen, alsook van het aantal documenten en de omvang hier­
van. In piekperiodes, b. v. tijdens zittingen, bedraagt het 
gemiddelde rendement gemakkelijk meer dan 25 bladzij­
den, terwijl het rendement in stille periodes (b. v. in juli en 
augustus) opvallend lager ligt. 
Hieraan moet nog worden toegevoegd dat de typistes bij 
onze instelling er bijzonder op moeten toezien dat de in de 
verschillende talen uit de brengen documenten volledig 
identiek zijn, zodat de documenten tijdens werkvergade­
ringen .-in de zeven Gemeenschapstalen kunnen worden 
gelezen en vergeleken. 
Hoewel het totale aantal getypte bladzijden (DIN A 4) 
inderdaad 143 200 bedroeg, dient erop te worden gewezen 
dat de centrale typekamer destijds uit zes secties bestond, 
met elk een sectiehoofd en acht typisten. Volgens onze 
gegevens waren in de centrale typekamer gemiddeld 
49 typisten werkzaam (januari: 49, februari: 48, maart: 48, 
april: 48, mei: 48, juni: 49, juli: 49, augustus: 46, septem­
ber: 49, oktober: 49, november: 50, december: 49). 
Tabel nr. 10.6 dient dus als volgt te worden gelezen: 
Rendement van de centrale typekamers 
Instelling Personeelssterkte 
van de pool Totaal aantal 
pagina's DIN A4 Gemiddeld aantal 
pagina's per typist Personeelssterkte 
van de pool Totaal aantal 
pagina's DIN A4 
perjaar per dag 
E.S.C. 49 143 000 2920 130) 
(') het juiste gemiddelde ligt bij. 12.65. 
Het algemene rendement van onze centrale typekamer kan 
zeker niet correct worden beoordeeld aan de hand van dit 
ongetwijfeld vrij geringe daggemiddelde. Uitgaande van de hierboven aangevoerde argumenten, 
moet worden toegegeven dat het werkelijke rendement van 
de typekamers duidelijk hoger ligt dan uit de statistieken 
kan worden afgeleid. 
31. 12. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 259 
BEDRIJFSKOSTEN VAN DIENSTAUTO'S VAN DE 
INSTELLINGEN 
11.15 t/m 11.17. Het advies om bij de keuze van auto's 
op de behoeften van de dienst en de economische aspecten 
uit te gaan, kan de instemming van het Comité wel vinden. 
Niettemin zijn wij van oordeel dat dit doel ook kan wor­
den bereikt zonder een gemeenschappelijk programma 
voor aankoop en vervanging van wagens. Verder kan men 
zich afvragen of bij een dergelijk programma de procedu­
res niet logger zouden worden en of de verplichting nog kan worden nagekomen, het materiaal zoveel mogelijk in f 
elk der Lid-Staten te betrekken. 
Voorts blijkt uit de bij het Comité opgedane ervaring dat 
het kostprijsverschil per kilometer bij ongeveer dezelfde 
aankoopprijs van auto's miniem is. 
Het voorstel voor een eenmalige aanbesteding van de leve­
ring van brandstoffen is stellig interessant, maar zou voor 
het Comité wel eens moeilijkheden kunnen opleveren 
omdat het niet over een bezinepomp beschikt en dus ver­
plicht is, te tanken bij een in de buurt van het Secretariaat-
generaal gelegen tankstation.