BESLUIT (EU) 2022/444 VAN DE COMMISSIE

van 28 juni 2021

betreffende staatssteunmaatregel SA.49414 (2020/C) (ex 2019/NN) door Frankrijk uitgevoerd ten gunste van exploitanten van infrastructuren voor de opslag van aardgas

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2021) 4494)

(Slechts de tekst in de Franse taal is authentiek)

(Voor de EER relevante tekst)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 108, lid 2, eerste alinea,

Gezien de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, en met name artikel 62, lid 1, punt a),

Na de belanghebbenden overeenkomstig de genoemde artikelen te hebben verzocht hun opmerkingen te maken (1), en gezien deze opmerkingen,

Overwegende hetgeen volgt:

1. PROCEDURE

(1) Bij brief van 23 oktober 2017 hebben de Franse autoriteiten de Commissie in kennis gesteld van de voorgenomen hervorming van de wet- en regelgeving voor de opslag van aardgas (“de hervorming”). De Franse autoriteiten hebben de hervorming op 23 november 2017 geprenotificeerd en hebben na goedkeuring ervan door het Franse parlement aanvullende informatie verstrekt aan de Commissie.

(2) Bij brief van 28 februari 2020 heeft de Commissie Frankrijk in kennis gesteld van haar besluit om ten aanzien van deze maatregel de procedure van artikel 108, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (“de formele onderzoeksprocedure”) in te leiden (“het inleidingsbesluit”).

(3) Het inleidingsbesluit is in het Publicatieblad van de Europese Unie bekendgemaakt. De Commissie heeft de belanghebbenden verzocht hun opmerkingen over de betrokken maatregel kenbaar te maken.

(4) In het kader van de formele onderzoeksprocedure heeft de Commissie opmerkingen van belanghebbenden ontvangen. Zij heeft deze aan de Franse autoriteiten doorgezonden en hen in de gelegenheid gesteld daarover opmerkingen te maken. De Franse autoriteiten hebben hun opmerkingen ingediend bij brief van 3 augustus 2020.

(5) De Franse autoriteiten hebben op 21 september 2020, 26 januari 2021, 15 maart 2021 en 10 mei 2021 aanvullende informatie verstrekt.

2. ACHTERGROND VAN DE MAATREGEL

2.1. De opslag van aardgas in Frankrijk

(6) Met de infrastructuren voor ondergrondse aardgasopslag is het mogelijk aardgasvoorraden aan te leggen die op het transmissiesysteem zijn aangesloten. Zij maken deel uit van het beheer van de stromen via het netwerk.

(7) Enerzijds dient de opslag als middel om te zorgen voor een evenwicht tussen de hoeveelheid aardgas in het net en de verbruikte hoeveelheid aardgas, bijvoorbeeld in geval van een verstoring van de voorziening of piekvraag als gevolg van een koudegolf in de winter. Anderzijds maakt de opslag het mogelijk om, samen met gaspijpleidingen en compressoren, de vervoersdienst via het transmissiesysteem te leveren, met name in geval van congestie.

(8) De opslagexploitanten bieden aan de aardgasleveranciers op klein- en groothandelsmarkten en aan de transmissienetheerders opslagcapaciteit aan. Er is een nauw verband tussen de bereidheid onder aardgasleveranciers om te betalen voor opslagcapaciteit en het verschil in prijs voor aardgas tussen zomer en winter (“spread”). Het niveau van de aardgasproductie is het hele jaar door relatief stabiel, terwijl het aardgasverbruik in sterke mate afhankelijk is van de temperatuur.

(9) Frankrijk beschikt over veertien opslaginfrastructuren, waarvan elf in bedrijf (2), en er zijn drie opslagexploitanten: — Storengy, een volle dochteronderneming van ENGIE, bezit en exploiteert twaalf locaties, waarvan er drie in reserve zijn geplaatst en negen in bedrijf zijn. De negen locaties die in gebruik zijn, vertegenwoordigen een nuttig volume van 102,1 TWh (d.w.z. 74 % van de totale capaciteit van het grondgebied); — Teréga (voorheen TIGF), eigendom van SNAM (40,5 %), GIC (31,5 %), EDF Investissement (18 %) en Prédica (10 %), exploiteert een in bedrijf zijnde locatie met een nuttig volume van 33,1 TWh (gelijk aan 24 % van de totale capaciteit van het grondgebied); — Géométhane, eigendom van Storengy (50 %), CNP (49 %) en Géostock (1 %), heeft een in bedrijf zijnde locatie met een nuttig volume van 3,3 TWh (gelijk aan 2 % van de totale capaciteit van het grondgebied).

(10) Vanaf 2009 zijn de seizoensgebonden schommelingen van de aardgasprijzen afgenomen. Tot 2011 was de spread groot genoeg om leveranciers ertoe te bewegen de volledige capaciteit voor aardgasopslag in te kopen. Sinds 2011 is de spread te klein om de door de opslagexploitanten geboden prijs te dekken (spread van 1,5-2 EUR/MWh tegen een prijs van 6-7 EUR/MWh). Als gevolg daarvan is sinds 2010-2011 niet meer alle opslagcapaciteit ingekocht, is de exploitatie van drie locaties in 2014 en 2015 beperkt (“in reserve geplaatst”) en is het inkooppercentage van de in bedrijf zijnde opslaginfrastructuur in 2017-2018 uitgekomen op 63 %.

2.2. Wet- en regelgeving

(11) Om de voorzieningszekerheid te waarborgen, heeft Frankrijk in 2014 als eerste stap een decreet uitgevaardigd om de verplichtingen van aardgasleveranciers tot het aanleggen van aardgasvoorraden aan te scherpen (3). Vervolgens heeft Frankrijk geoordeeld dat dit stelsel verschillende tekortkomingen vertoonde en is door enkele aardgasleveranciers beroep ingesteld om de wettigheid van het decreet van 2014 aan te vechten. Daarop heeft Frankrijk besloten tot invoering van een aangepaste maatregel, waarop deze beschikking betrekking heeft (“de betrokken maatregel”).

(12) Voorts is het een lidstaat uit hoofde van artikel 33 van Richtlijn 2009/73/EG van het Europees Parlement en de Raad (4) toegestaan de opslaginfrastructuren aan regulering te onderwerpen. De opslag van aardgas maakt ook deel uit van de maatregelen die de lidstaten kunnen nemen om te waarborgen dat de verplichtingen uit hoofde van Verordening (EU) 2017/1938 van het Europees Parlement en de Raad (5) worden nageleefd onder de in die verordening vastgestelde voorwaarden, met name de verplichting om de voorzieningszekerheid veilig te stellen voor nationale afnemers en tegelijkertijd de goede en continue werking van de interne markt voor aardgas te waarborgen.

3. GEDETAILLEERDE BESCHRIJVING VAN DE BETROKKEN MAATREGEL EN REDENEN VOOR INLEIDING VAN DE PROCEDURE

3.1. Doel van het mechanisme

(13) Het reguleringsmechanisme heeft als doel het waarborgen van de werking van de opslaginfrastructuren die nodig zijn om de voorzieningszekerheid van aardgas op het Franse grondgebied op middellange en lange termijn veilig te stellen.

(14) Het reguleringsmechanisme is in het bijzonder bedoeld om ervoor te zorgen dat er steeds voldoende netcapaciteit is om aan de vraag te voldoen, met name tijdens koudegolven, en om de vervoersdienst in het aardgastransmissiesysteem te waarborgen, met name bij congestie.

3.2. Rechtsgrond

(15) Het mechanisme voor regulering van cruciale infrastructuur voor aardgasopslag is in het Franse energiewetboek ingevoerd bij wet nr. 2017-1839 van 30 december 2017 (6) (“de koolwaterstoffenwet” genoemd), die op 1 januari 2018 in werking is getreden.

(16) In het bijzonder is in artikel 12 van de koolwaterstoffenwet vastgelegd dat de reikwijdte van het reguleringsmechanisme wordt bepaald door het in artikel L.141-1 van het energiewetboek genoemde meerjarige energieprogramma (“het MEP”). Het MEP wordt bij decreet vastgesteld na raadpleging van verschillende adviesorganen en wordt ten minste om de vijf jaar voor twee perioden van vijf jaar herzien. Voor de periode 2019-2028 is het MEP vastgesteld bij decreet nr. 2020-456 van 21 april 2020 (“MEP-decreet nr. 2020-456”).

(17) Daarnaast stelt de Reguleringscommissie energie (Commission de la régulation de l’énergie, “de CRE”) krachtens artikel 12 van de koolwaterstoffenwet bepaalde regels van het reguleringsmechanisme vast, met name de voorwaarden voor de veiling van opslagcapaciteit, het goedgekeurde inkomen van opslagexploitanten en de wijze waarop dat inkomen wordt geïnd via het in de handel brengen van capaciteit, de tarieven voor het gebruik van het gastransmissiesysteem en de teruggave ervan aan opslagexploitanten (zie de overwegingen 20, 21 en 22).

3.3. Algemene werking van het mechanisme

(18) Het in 2017 in Frankrijk vastgestelde reguleringsmechanisme voor aardgasopslag is gebaseerd op drie beginselen.

(19) Ten eerste is de reikwijdte van dit mechanisme in overeenstemming met de infrastructuren voor ondergrondse opslag die nodig zijn om de voorzieningszekerheid op het Franse grondgebied op middellange en lange termijn te waarborgen (7) (“essentiële opslaginfrastructuren”). Het MEP-decreet bevat een overzicht van de essentiële opslaginfrastructuren. Het is de taak van de respectieve exploitanten die infrastructuren in bedrijf te houden (8).

(20) Ten tweede wordt de capaciteit van de essentiële opslaginfrastructuren geveild op door de CRE vastgestelde voorwaarden (9). Aan de veilingen kan worden deelgenomen door iedere in een lidstaat van de Unie of in een ander land gevestigde leverancier met een vergunning om op de Franse klein- of groothandelsmarkt actief te zijn. In januari 2018 beschikten 213 Franse of buitenlandse leveranciers over een dergelijke vergunning. De veilingopbrengst wordt rechtstreeks geïnd door de opslagexploitanten.

(21) Ten derde is aan exploitanten van essentiële opslaginfrastructuren gegarandeerd dat hun kosten worden gedekt voor zover die overeenkomen met die van een “efficiënte exploitant” (10). In dit verband ontvangen zij een gereguleerd inkomen dat bij een besluit van de CRE wordt vastgesteld (“goedgekeurd inkomen”). Indien de inkomsten uit rechtstreekse betalingen van hun afnemers lager liggen dan hun goedgekeurde inkomen, ontvangen de opslagexploitanten een compensatie die gelijk is aan het verschil tussen hun goedgekeurde inkomen en de ontvangen inkomsten (zie overweging 89). Die compensatie wordt gefinancierd door de gastransporteurs op basis van hun portefeuille afnemers die zonder risico op het openbare aardgasdistributienet zijn aangesloten, omdat hun leveringen niet kunnen worden onderbroken en zij niet hebben ingestemd met afschakeling (zie de overwegingen 104 en 105). De compensatie wordt door de beheerder van het transmissiesysteem geïnd via een specifieke component binnen het tarief voor het gebruik van het transmissiesysteem (accès des tiers au réseau de transport, “ATRT-tarief”) en vervolgens afgedragen aan de opslagexploitanten.

(22) Anderzijds moeten opslagexploitanten, als hun inkomsten hoger zijn dan hun goedgekeurde inkomen, het verschil terugbetalen via het tarief voor het gebruik van het transmissiesysteem (zie overweging 90).

3.4. Reikwijdte van het reguleringsmechanisme

(23) Volgens de door de Franse autoriteiten verstrekte toelichting houdt de methode voor vaststelling van essentiële opslaginfrastructuren in dat enerzijds wordt bepaald welke infrastructuren er nodig zijn om een voor de vraag toereikende netcapaciteit te waarborgen, en anderzijds welke infrastructuren nodig zijn om de vervoersdienst via het aardgastransmissiesysteem te waarborgen.

3.4.1. Infrastructuren die nodig zijn om de netcapaciteit te waarborgen waarmee tijdens koudegolven aan de vraag kan worden voldaan

(24) Het verwachte niveau van voorzieningszekerheid van het gassysteem is vastgelegd in artikel R.121-4 van het energiewetboek. Het doel is de levering te garanderen voor alle verbruikers die contractueel niet hebben ingestemd met een levering die kan worden afgeschakeld onder bijzonder koude weersomstandigheden zoals die zich statistisch een keer in de vijftig jaar voordoen.

(25) De vraag welke infrastructuren nodig zijn om een voor de vraag toereikende netcapaciteit te waarborgen, wordt beantwoord aan de hand van een door de transmissiesysteembeheerders gemaakte vergelijking tussen enerzijds de vraag naar aardgas tijdens koudegolven van één tot dertig dagen en anderzijds de aardgasvoorzieningscapaciteit, met name via interconnectoren en terminals voor vloeibaar aardgas (“LNG”).

3.4.1.1. Geraamde vraag naar aardgas

(26) Allereerst zijn door de Franse autoriteiten vijf scenario’s onderzocht voor de ontwikkeling van het aardgasverbruik in de komende tien jaar, waarbij elektriciteitsproductie buiten beschouwing is gelaten. In die scenario’s variëren de dalingspercentages van –2 % tot –18 % ten opzichte van het referentiejaar 2012. Uiteindelijk hebben de Franse autoriteiten aangenomen dat het aardgasverbruik met 2 % daalt, waarbij elektriciteitsproductie buiten beschouwing is gelaten.

(27) Vervolgens is de gemiddelde hoeveelheid gas die in 2025 tijdens een koudegolf dagelijks wordt verbruikt, geraamd op ongeveer 3 640 GWh/d, exclusief het verbruik van laagcalorisch gas (“L-gas”). Voorts is het aardgasverbruik voor elektriciteitsproductie tijdens een koudegolf geraamd op 310 GWh/d.

(28) De Franse autoriteiten hebben tevens rekening gehouden met het deel van de gasvraag dat kan worden onderbroken, d.w.z. de verbruikers die een contract met een onderbreekbaarheidsclausule hebben gesloten met de beheerder van het net waarop zij zijn aangesloten. In dit verband zij opgemerkt dat er ten tijde van de invoering van het reguleringsmechanisme nog werd gewerkt aan de uitwerking van onderbrekingsvoorzieningen voor koudegolfomstandigheden. De Franse autoriteiten zijn uitgegaan van een onderbrekingspotentieel van 138 GWh/d.

(29) De Franse autoriteiten hebben verklaard dat afschakeling geen flexibiliteitsmechanisme is maar een laatste redmiddel in geval van een voorzieningscrisis. Daarom is afschakeling buiten beschouwing gelaten bij de raming van de vraag naar aardgas tijdens koudegolven.

(30) Voorts is er rekening mee gehouden dat het gemiddelde verbruik tijdens een korte koudegolf groter is dan het gemiddelde verbruik tijdens een langere koudegolf.

(31) Tot slot is door de Franse autoriteiten rekening gehouden met de geleidelijke daling van het gebruik van B-gas als gevolg van een programma voor omschakeling op hoogcalorisch gas (“H--gas”), dat momenteel goed is voor 90 % van het aardgasverbruik in Frankrijk. De omschakeling is in 2018 gang gezet en moet uiterlijk in 2028 zijn voltooid. Volgens een raming van de Franse autoriteiten zal in 2025 de vraag naar in H-gas omgezet L-gas 180 GWh/d bedragen.

(32) Zodoende is de totale vraag naar aardgas tijdens een koudegolf van vier dagen in 2025 door de Franse autoriteiten geraamd op ongeveer 4 000 GWh/d.

3.4.1.2. Raming van de aardgasvoorzieningscapaciteit

(33) Ten aanzien van de aardgasvoorzieningscapaciteit hebben de Franse autoriteiten ramingen gemaakt waarin rekening is gehouden met de interconnectoren, de voorziening van LNG via methaanterminals en de inzet van aardgasvoorraden.

(34) Ten eerste wordt voor de interconnectoren op basis van de aanname dat 100 % van de vaste capaciteit van H-gasinterconnectie wordt benut, de vaste capaciteit geraamd op 1 780 GWh/d in invoerrichting en op 425 GWh/d in uitvoerrichting (11). De netto-invoer van H-gas via pijpleidingen wordt geraamd op 1 355 GWh/d.

(35) De Franse autoriteiten hebben aangegeven dat het versterken van het gasnet en de interconnectoren met aanzienlijke kosten gepaard zou gaan (12), vooral wat betreft het gebruik van bestaande opslaginfrastructuren. Dit soort infrastructuur zou hoe dan ook niet beschikbaar zijn op middellange termijn, omdat de aanleg ervan veel tijd vergt.

(36) Wat ten tweede de voorziening van LNG betreft, hebben de vier Franse methaanterminals een uitzendcapaciteit van in totaal 1 160 GWh/d (13). Van die capaciteit kan alleen gebruik worden gemaakt als er LNG beschikbaar is in de tanks van de methaanterminals. Volgens de Franse autoriteiten zou in een noodsituatie zoals een koudegolf van minder dan tien dagen kunnen worden volstaan met uitzending van de LNG-voorraad in de tank. Tijdens een koudegolf van meer dan tien dagen zouden LNG-ladingen kunnen worden geleverd en zouden de methaanterminals kunnen worden gebruikt tot hun maximumcapaciteit. Er zijn twee scenario’s gehanteerd op basis van het gemiddelde niveau van de LNG-voorraad in de tanks: in een strenge winter (scenario 1) en in een zachte winter (scenario 2).

(37) Beide scenario’s komen overeen met een gebruik van de methaanterminals die hoger is dan het gemiddelde gebruik in de winters van 2011 tot 2018. Tot slot heeft Frankrijk scenario 1 aangehouden en het uitzendpotentieel van de methaanterminals geraamd op 330 GWh/d voor een koudegolf van vier dagen.

(38) De Franse autoriteiten hebben aangegeven dat de bestaande terminals voor het vloeibaar maken van gas dicht tegen hun maximumcapaciteit werken om de aanzienlijke investeringskosten terug te verdienen. Vanwege de kapitaalintensiteit ervan worden bijna alle LNG-ladingen bovendien afgenomen op basis van langlopende contracten, zodat ze al zijn verkocht voordat zij worden geproduceerd. Overigens kan de geringe ontwikkeling van LNG-opslag wereldwijd worden verklaard uit de lagere kosten van de opslag van gasvormig aardgas. Dat houdt in dat de hoeveelheid op korte termijn beschikbaar LNG gering is.

(39) Ten derde hebben de Franse autoriteiten ten aanzien van de inzet van ondergrondse aardgasvoorraden verklaard dat zij, omdat gebruik wordt gemaakt van aquifers, die 90 % van de opslaginfrastructuren in Frankrijk uitmaken, jaarlijks tot een voldoende hoog niveau moeten worden gevuld en tot een voldoende laag niveau moeten worden geleegd. Bovendien daalt het debiet van onttrekking uit een opslaginfrastructuur naarmate de voorraad afneemt.

(40) Aangezien enerzijds de vullingsgraad van de opslaginfrastructuren in de negen winters voorafgaand aan de door Frankrijk uitgevoerde analyse op 1 februari gemiddeld 42 % bedroeg en anderzijds de in de afgelopen zeventig jaar waargenomen koudegolven in 85 % van de gevallen vóór 5 februari inzetten, is door de Franse autoriteiten aangenomen dat bij het begin van een koudegolf in elke opslaginfrastructuur een onttrekkingsdebiet beschikbaar is dat overeenkomt met een vullingsgraad van 45 % van het nuttig volume.

(41) Daarnaast is door de Franse autoriteiten rekening gehouden met de veiligheidsvoorraad die de transmissiesysteembeheerders moeten aanleggen om in laatste instantie de voorziening van essentiële sociale diensten te verzekeren, wanneer hun leverancier in gebreke blijft, d.w.z. een onttrekkingsdebiet van 124 GWh/d bij een vullingsgraad van 45 % van het nuttige volume.

(42) Op basis van al deze aannamen hebben de Franse autoriteiten voor de periode 2019-2025 een jaarlijkse behoefte aan opslaginfrastructuur vastgesteld gelijk aan een nuttig volume van 138,5 TWh en een onttrekkingsdebiet van 2 376 GWh/d voor een vullingsgraad van 45 % van het nuttige volume om de netcapaciteit te waarborgen die nodig is om tijdens een koudegolf in de vraag te voorzien (14).

3.4.2. Infrastructuren die nodig zijn om de vervoersdienst via het gastransmissiesysteem te waarborgen

(43) De Franse autoriteiten hebben ook vastgesteld welke opslaginfrastructuur nodig is om de voorziening aan het gehele grondgebied te waarborgen, gelet op de vervoerscapaciteit van het gastransmissiesysteem. Daartoe hebben zij de verschillende congestiesituaties in het transmissiesysteem onderzocht.

(44) De transmissiesysteembeheerders (“TSB’s”) hebben het waarschijnlijkste congestiescenario vastgesteld, dat overeenkomt met de destijds op de markt waargenomen situatie waarin de leveranciers, volgens de Franse autoriteiten, streven naar maximale invoer van aardgas uit Noorwegen en Rusland, momenteel de meest concurrerende aardgasbronnen in Europa, en naar beperking van de invoer van vloeibaar aardgas, dat in Azië hogere waarderingen kan noteren. In deze situatie kunnen er vier belangrijke operationele beperkingen optreden (zie afbeelding 1 hieronder). L0902022NL11810120220303NL0005.000111911213ONTWERP BESLUIT VAN HET GEMENGD COMITÉ VAN DE EER Nr. …van …tot wijziging van bijlage IV (Energie) bij de EER-overeenkomstHET GEMENGD COMITÉ VAN DE EER,Gezien de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte (de EER-overeenkomst), en met name artikel 98,Overwegende hetgeen volgt:(1)Richtlijn 2010/31/EU van het Europees Parlement en de Raad van 19 mei 2010 betreffende de energieprestatie van gebouwenPB L 153 van 18.6.2010, blz. 13. (de EPDB) moet in de EER-overeenkomst worden opgenomen.(2)Gezien de specificiteit van het relatief recente en uniforme gebouwenbestand van IJsland wordt een tijdelijke en voorwaardelijke vrijstelling van de toepassing van Richtlijn 2010/31/EU betreffende de energieprestatie van gebouwen overeengekomen. Die vrijstelling moet van toepassing zijn op Richtlijn 2010/31/EU zoals van kracht vóór de wijziging bij Richtlijn (EU) 2018/844 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2018. De vrijstelling moet strikt beperkt zijn in de tijd en uitsluitend van toepassing zijn totdat overeenstemming is bereikt over de opneming van Richtlijn 2010/31/EU, zoals gewijzigd bij Richtlijn (EU) 2018/844, in de EER-overeenkomst.(3)In lijn met de zeer beperkte omvang van het gebouwenbestand in Liechtenstein en het type klimaat en gebouwen wordt Liechtenstein vrijgesteld van de verplichting uit hoofde van artikel 5 EPDB om zijn eigen berekeningen uit te voeren voor de vaststelling van de kostenoptimale niveaus van de minimumeisen voor de energieprestatie van gebouwen.(4)Op grond van de aanpassingsvoorwaarden onder punt c) mogen Noorwegen en Liechtenstein voorschriften inzake minimumeisen voor energieprestaties vaststellen waarbij gebruik wordt gemaakt van een andere systeemgrens dan die welke uit hoofde van de EPBD is vereist (het verbruik van primaire energie) mits aan de voorwaarden van de aanpassing onder punt c), van dit besluit wordt voldaan.(5)Om ervoor te zorgen dat de resultaten van het door de gebruiker beheerde systeem voor energieprestatiecertificering in Noorwegen gelijkwaardig zijn aan de certificaten die, zoals vereist bij artikel 17 EPBD, door onafhankelijke deskundigen worden afgegeven, wordt de aanpassing onder punt d) voorgesteld.(6)Bijlage IV bij de EER-overeenkomst moet derhalve dienovereenkomstig worden gewijzigd,HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:Artikel 1In bijlage IV bij de EER-overeenkomst wordt de tekst van punt 17 (Richtlijn 2002/91/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2002) vervangen door:32010 L 0031: Richtlijn 2010/31/EU van het Europees Parlement en de Raad van 19 mei 2010 betreffende de energieprestatie van gebouwen (de EPBD) (PB L 153 van 18.6.2010, blz. 13).De bepalingen van de richtlijn worden, voor de toepassing van deze overeenkomst, met de volgende aanpassingen gelezen:a)De richtlijn is niet van toepassing op IJsland.b)In artikel 5, lid 2, wordt het volgende toegevoegd:Voor de vaststelling van de kostenoptimale niveaus van de minimumeisen inzake energieprestaties kan Liechtenstein gebruikmaken van de berekeningen van een andere overeenkomstsluitende partij met vergelijkende parameters..c)Voor de toepassing van artikel 9, lid 3, punt a), van en bijlage I bij de EPBD mogen Liechtenstein en Noorwegen hun eisen inzake energieverbruik baseren op netto-energie, mits aan de volgende voorwaarden en waarborgen wordt voldaan:i)de minimumeisen inzake energieprestaties worden bepaald in overeenstemming met de eisen van artikel 5 EPBD, volgens de basisbeginselen van het methodologisch kader dat is vastgesteld voor de berekening van de kostenoptimale niveaus van de minimumeisen inzake energieprestatiesGedelegeerde Verordening (EU) nr. 244/2012 van de Commissie van 16 januari 2012 tot aanvulling van Richtlijn 2010/31/EU van het Europees Parlement en de Raad betreffende de energieprestatie van gebouwen middels het vaststellen van een vergelijkend methodologisch kader voor het berekenen van kostenoptimale niveaus van minimumenergieprestatie-eisen voor gebouwen en onderdelen van gebouwen.(PB L 81 van 21.3.2012, blz. 18);ii)er wordt een numerieke indicator van het verbruik van primaire energie gepubliceerd die overeenstemt met de eisen voor energieprestaties in de bouwvoorschriften;iii)De Commissie behoudt zich het recht voor deze specifieke aanpassing opnieuw te bezien in het kader van de toekomstige onderhandelingen over de EPBD, zoals gewijzigd bij Richtlijn (EU) 2018/844.d)Aan artikel 17 wordt het volgende toegevoegd:Voor woningen mogen EVA-staten een vereenvoudigd, door de gebruiker beheerd systeem voor energieprestatiecertificering opzetten dat als alternatief kan worden gebruikt voor het inschakelen van deskundigen, mits aan de volgende voorwaarden wordt voldaan:i)er zijn grondige kennis en kwaliteitsvolle gegevens beschikbaar over het volledige woningbestand, met inbegrip van alle typologieën en leeftijdsklassen van gebouwen, en over de kenmerken van de bouwschil en de gebruikte technische bouwsystemen per typologie, waardoor de energieprestaties van afzonderlijke gebouwen en gebouwunits met een hoge mate van zekerheid kunnen worden berekend op basis van de input van de gebruiker;ii)voor elke gebouwtypologie is gedetailleerde informatie beschikbaar over kostenoptimale of kosteneffectieve verbeteringen;iii)er bestaan maatregelen om de gebruikers te helpen bij het gebruik van het systeem voor de afgifte van certificaten voor gebouwen. Deze maatregelen kunnen bestaan uit een hulplijn of adviesverlening die contacten mogelijk maakt tussen de gebruikers enerzijds en onafhankelijke deskundigen en deskundigen op het gebied van de systemen anderzijds;iv)om het risico van manipulatie van de resultaten tot een verwaarloosbaar niveau te beperken, omvat het door de gebruiker beheerde certificeringssysteem mechanismen voor kwaliteitscontrole en verificatie om de inputgegevens van gebruikers te controleren en te waarborgen dat de inputgegevens van de gebruikers transparant zijn;v)er worden onafhankelijke controlesystemen gehanteerd om te waarborgen dat de kwaliteit en de betrouwbaarheid van door de gebruiker beheerde energieprestatiecertificering gelijkwaardig zijn aan die van de door deskundigen afgegeven certificaten;vi)het door de gebruiker beheerde systeem geeft de gebruikers aanbevelingen over kostenoptimale of kosteneffectieve verbeteringen die specifiek zijn voor hun gebouwen en gebouwunits...Artikel 2De in het EER-supplement bij het Publicatieblad van de Europese Unie bekend te maken teksten in de IJslandse en de Noorse taal van Richtlijn 2010/31/EU zijn authentiek.Artikel 3Dit besluit treedt in werking op […], op voorwaarde dat alle in artikel 103, lid 1, van de EER-overeenkomst bedoelde kennisgevingen hebben plaatsgevonden[Geen grondwettelijke vereisten aangegeven.] [Grondwettelijke vereisten aangegeven.]*.Artikel 4Dit besluit wordt bekendgemaakt in het EER-gedeelte van en in het EER-supplement bij het Publicatieblad van de Europese Unie.Gedaan te Brussel,.Voor het Gemengd Comité van de EERDe voorzitterDe secretarissenvan het Gemengd Comité van de EER Afbeelding 1: belangrijkste operationele beperkingen die zich in het transmissiesysteem kunnen voordoen wanneer de leveranciers streven naar maximale aardgasinjecties uit het noordoosten van Frankrijk

(45) In de methode is rekening gehouden met het feit dat de aardgasleveranciers LNG-voorraden nodig hebben om aan de vraag van de verbruiker te kunnen voldoen maar op geen enkele wijze beperkt zijn ten aanzien van de verdeling van de LNG-voorraden over de vier methaanterminals in Frankrijk.

(46) De aanname is dat, wanneer er congestie ontstaat, de beheerders van de transmissiesystemen in eerste instantie gebruikmaken van de onderbreekbare capaciteit van de interconnectoren om de congestie te verhelpen. Als de congestie aanhoudt, wordt genoteerd welk volume aardgas moet worden onttrokken aan de ondergrondse opslaginfrastructuur stroomafwaarts van het congestiefront.

(47) Op die manier kan worden bepaald welke ondergrondse aardgasvoorraden stroomafwaarts van elk congestiefront nodig zijn om de vervoersdienst in het aardgastransmissiesysteem te kunnen waarborgen.

(48) Bij toepassing van deze methode voor de winter van 2018-2019, voor de belangrijkste congestiefronten die zich kunnen voordoen wanneer leveranciers proberen zo veel mogelijk aardgas uit het noordoosten van Frankrijk te injecteren, is de geraamde behoefte aan ondergrondse opslag gelijk aan een cumulatief nuttig volume van ten minste: — 16 TWh stroomafwaarts van congestiefront NS4 (opslaginfrastructuren van Izaute, Lussagnet en Manosque); — 54 TWh stroomafwaarts van congestiefront NS3 (opslaginfrastructuren van Céré-la-Ronde, Chemery, Izaute, Lussagnet en Manosque); — 55 TWh stroomafwaarts van congestiefront NS2 (opslaginfrastructuren van Céré-la-Ronde, Chemery, Etrez, Izaute, Lussagnet, Manosque en Tersanne); — 64 TWh stroomafwaarts van congestiefront NS1 (opslaginfrastructuren in Beynes, Céré-la-Ronde, Chemery, Etrez, Germigny-sous-Coulomb, Gournay-sur-Aronde, Izaute, Lussagnet, Manosque, Saint-Illiers-la-Ville en Tersanne).

3.4.3. Overzicht van de infrastructuren binnen de reikwijdte van de regulering

(49) De Franse autoriteiten hebben opgemerkt dat het niet mogelijk was om de essentiële infrastructuren op tijd in kaart te brengen voor de winter van 2018-2019. Om die reden is het reguleringsmechanisme voor de periode 2018-2019 in eerste instantie als overgangsmaatregel toegepast op alle infrastructuren voor de opslag van aardgas op Frans grondgebied. Die infrastructuren zijn in het MEP van 2016 aangemerkt als voor de voorzieningszekerheid noodzakelijk (15).

(50) Bij het decreet van 26 december 2018 (16) zijn vervolgens de drie in reserve geplaatste locaties van Storengy (Soings-en-Sologne, Saint-Clair-sur-Epte en Trois-Fontaines) en de projecten Lussagnet fase 1 (Teréga) en Manosque 2 (Géométhane) van de lijst van noodzakelijke infrastructuur geschrapt. Van die infrastructuren is sinds de invoering van de gereguleerde toegang tot aardgasopslag nooit gebruikgemaakt.

(51) Tot slot is voor de periode 2019-2023 bij MEP-decreet nr. 2020-456 vastgesteld dat de infrastructuren voor ondergrondse gasopslag in bedrijf moeten blijven om de voorzieningszekerheid op middellange en lange termijn te waarborgen. Die infrastructuren vertegenwoordigen een nuttig volume van 138,5 TWh en een onttrekkingscapaciteit van 2 376 GWh/d voor een vulling die overeenkomt met een nuttig volume van 45 %: Infrastructuur Exploitant Jaar van inbedrijfstelling Type opslag Beynes Storengy 1956 Aquifer Céré-la-Ronde Storengy 1993 Aquifer Cerville-Verlaine Storengy 1970 Aquifer Chemery Storengy 1968 Aquifer Etrez Storengy 1980 Salin Germigny-sous-Coulomb Storengy 1982 Aquifer Gournay Storengy 1976 Aquifer Lussagnet/Izaute Teréga 1957 Aquifer Manosque Géométhane 1993 Salin Saint-Illiers-la-Ville Storengy 1965 Aquifer Tersanne/Hauterives Storengy 1970 Salin Tabel 1: aardgasopslaginstallaties die tot 2023 in bedrijf moeten blijven

(52) Volgens het MEP zouden de opslagbehoeften in de periode 2024-2028 een daling moeten laten zien. Het zou mogelijk zijn om tegen 2026 de opslaginfrastructuren terug te brengen met een onttrekkingscapaciteit van ten minste 140 GWh/d bij een nuttig volume van 45 %. Gezien de onzekerheid over de volumes die nodig zijn voor de voorzieningszekerheid na 2026, moeten die volumes in 2023 worden bevestigd en in het volgende MEP worden vastgelegd.

3.5. Veiling van opslagcapaciteit

(53) In artikel L.421-5-1 van het energiewetboek is bepaald dat de gereguleerde opslagcapaciteit wordt geveild op de door de CRE vastgestelde voorwaarden. In het bijzonder is op 22 februari 2018 door de CRE besloten dat de minimumprijs op de veilingen gelijk aan nul is (17).

(54) De resultaten van de eerste veiling waren als volgt: Opslagperiode Opbrengst (miljoen EUR) Gemiddelde veilingprijs (In EUR/MWh) 2018-2019 68,4 0,53 2019-2020 233,6 1,80 2020-2021 504,6 3,85 Tabel 2: veilingresultaten en opbrengsten uit extra verkopen in de loop van het jaar

3.6. Dekking van het goedgekeurde inkomen van de opslagexploitanten zoals is bepaald door de CRE

(55) In artikel L.452-1 van het energiewetboek is bepaald dat “[d]e tarieven voor het gebruik van transmissienetten […] op transparante en niet-discriminerende wijze [worden] vastgesteld om alle kosten te dekken die worden gemaakt door de in artikel L.421-3-1 genoemde beheerders van transmissiesystemen en exploitanten van opslaginfrastructuren, voor zover deze kosten overeenkomen met die van efficiënte exploitanten”.

(56) Bovendien wordt volgens hetzelfde artikel in deze kosten “rekening [gehouden] met de kenmerken van de verrichte dienst en met de aan die dienst verbonden kosten” en omvatten zij, in het geval van opslagexploitanten, “een normale vergoeding voor het geïnvesteerde kapitaal”.

(57) Krachtens artikel L.452-2 van het energiewetboek is de CRE bevoegd om de “methoden voor vaststelling van de tarieven voor het gebruik van aardgastransmissienetten” te bepalen en de opslagexploitanten te vragen haar de voor de vaststelling van die tarieven benodigde, met name boekhoudkundige en financiële, informatie te verstrekken.

(58) Uit deze bepalingen volgt dat de CRE wettelijk bevoegd is om het goedgekeurde inkomen van opslagexploitanten zodanig vast te stellen dat de kosten van een “efficiënte exploitant” worden gedekt en een normale vergoeding voor het geïnvesteerde kapitaal is gewaarborgd.

(59) De CRE heeft het geraamde goedgekeurde inkomen in eerste instantie vastgesteld voor een reguleringsperiode van twee jaar. Dit aanvankelijke opslagtarief was geldig in 2018 en 2019 (“ATS 1”) (18). Vervolgens heeft de CRE het reguleringskader voor opslagexploitanten geharmoniseerd met dat van andere infrastructuurtarieven. Het tweede opslagtarief (“ATS 2”) is sinds 2020 van toepassing en geldt voor een periode van vier jaar (19).

(60) De algemene aanpak voor vaststelling van het geraamde goedgekeurde inkomen blijft ongewijzigd voor de verschillende opslagtarieven. Het goedgekeurde inkomen van opslagexploitanten is vooraf door de CRE vastgesteld op basis van door de exploitanten verstrekte ramingen die middels een correctie in het jaar erna en controles achteraf worden aangepast. CRE houdt rekening met de kosten van de opslagexploitanten voor zover die efficiënt worden geacht.

(61) Gezien de bijzonder korte termijnen voor uitvoering van de hervorming is voor de jaren 2018 en 2019 echter een vereenvoudigd kader toegepast. Voor het eerste begrotingsjaar heeft de CRE een tariefkader vastgesteld waarin de verschillen tussen raming en resultaat voor alle uitgaven en inkomsten achteraf zijn gecorrigeerd. Met dit mechanisme wordt een tariefniveau gegarandeerd dat uiteindelijk precies overeenkomt met de werkelijke uitgaven en inkomsten van de exploitant. Voor de periode 2020-2023 heeft de CRE de beginselen van de stimuleringsregeling uitgebreid tot de opslaginfrastructuren en op grond van haar analyses een gecontroleerd traject van de kosten van exploitanten gevolgd, in een context die wordt gekenmerkt door de dalende trend in het aardgasverbruik.

(62) Volgens de door de CRE vastgestelde methode is het geraamde goedgekeurde inkomen gelijk aan de som van de geraamde netto-exploitatiekosten (charges nettes d’exploitation, “CNE”), de geraamde normatieve kapitaalkosten (charges de capital normatives, “CCN”) en het goedgekeurde saldo van de correctierekening voor inkomsten en uitgaven van het voorgaande jaar (compte de régularisation des charges et des produits, “CRCP”). Goedgekeurde inkomen = CNE + CCN + CRCP

(63) Voor de berekening van deze bestanddelen worden alleen de activiteiten binnen de reikwijdte van de regulering in aanmerking genomen.

3.6.1. Netto-exploitatiekosten

(64) De netto-exploitatiekosten zijn gelijk aan de bruto-exploitatiekosten (energiekosten, extern verbruik, personeelskosten, heffingen en belastingen) van een “efficiënte exploitant” verminderd met de bedrijfsopbrengsten van de exploitant (met name geactiveerde productie, extratarifaire opbrengsten, winsten of verliezen bij de aankoop en verkoop van opgeslagen aardgas).

(65) Gezien de korte termijnen voor uitvoering van de hervorming heeft de CRE voor de periode 2018-2019 niet kunnen bepalen of de kosten van de exploitanten overeenkomen met de kosten van een “efficiënte exploitant”. Bijgevolg komen de tijdens deze periode in aanmerking genomen kosten uiteindelijk overeen met de door CRE gevalideerde werkelijke kosten van de opslagexploitanten. Voor het tarief ATS 2 heeft de CRE een stimuleringsmechanisme ingevoerd voor netto-exploitatiekosten, met uitzondering van enkele vooraf bepaalde posten. Op een enkele uitzondering na komt iedere afwijking van de voor de ATS 2-periode vastgestelde exploitatiekosten dus ten laste of ten gunste van de exploitant.

3.6.2. Normatieve kapitaallasten

(66) De CCN omvatten de afschrijving van en de vergoeding voor het vastgelegde kapitaal. De CCN komen dus overeen met de som van de afschrijving van de gereguleerde activa (base d’actifs régulés, “BAR”), de vergoeding voor het vastgelegde kapitaal berekend op basis van de gewogen gemiddelde vermogenskosten (weighted average cost of capital, “WACC”) voor de reeds in gebruik genomen BAR en de kosten van de schuld voor vaste activa in aanbouw (immobilisations en cours, “IEC”). CCN = Afschrijving BAR + BAR × WACC + IEC × kosten van de schuld

(67) De CRE heeft bevestigd dat deze methode overeenstemt met de praktijk voor de regulering van installaties op de markt voor aardgas en elektriciteit in Frankrijk en West-Europa (20).

(68) Om het initiële niveau van de BAR op 1 januari 2018 vast te stellen (“initiële BAR”), gebruikt de CRE de methode van de “actuele economische kosten” (21). Volgens deze methode wordt de netto economische waarde van de activa bepaald door i) uit te gaan van de brutoboekwaarde van de activa in de rekeningen van de exploitanten (historische bouwkosten), ii) een inflatiecorrectie toe te passen en iii) de waarde af te schrijven over de economische levensduur van de activa.

(69) De BAR is onderworpen aan jaarlijkse verandering vanwege: — afschrijvingen op basis van de economische levensduur van de activa, in mindering gebracht op de BAR; — nieuwe investeringen waardoor de BAR wordt verhoogd; — in voorkomend geval, activa die vóór hun volledige afschrijving zijn ontmanteld, waardoor de BAR wordt verminderd; — de herwaardering van de inflatieactiva (consumentenprijsindex met uitzondering van tabak).

(70) De CRE oordeelt dat de representatiefste maatstaf voor de initiële waarde van de door de exploitanten gedane investeringen de brutowaarde van de in hun maatschappelijke rekening opgenomen activa is. Volgens de CRE is deze waarde, die door de accountants is gecontroleerd in het kader van hun jaarlijkse controle, gedocumenteerd en objectief. Deze methode is gelijk aan die welke in 2002 werd geïmplementeerd bij aanvang van de regulering van beheerders van aardgastransmissiesystemen, en wordt ook gebruikt voor de Franse gereguleerde methaanterminals.

(71) De CRE heeft niet gerekend met de “nieuwwaarde” van de activa maar met een afschrijvingswaarde overeenkomstig de door de opslagexploitanten vóór 2018 opgenomen afschrijvingen, dit om reeds in het verleden betaalde lasten of afschrijvingen van reeds in aanmerking genomen activa niet opnieuw ten laste van de gemeenschap te laten komen.

(72) Voor de meeste activa zijn de door de exploitanten in hun historische boekhouding gehanteerde afschrijvingstermijnen en de door de marktdeelnemers in hun tarievendossiers verzochte afschrijvingstermijnen vergelijkbaar. Bovendien stemmen zij overeen met standaardgegevens in de sector die in andere landen kunnen worden waargenomen.

(73) Daarentegen verwierp de CRE het verzoek van de exploitanten om voor het kussengas (22) een uniforme afschrijvingstermijn van 250 jaar te hanteren. De CRE heeft er rekening mee gehouden dat, anders dan de andere activa van de exploitanten, het kussengas door hen is afgeschreven over perioden die per exploitant en in de tijd uiteenlopen (van 25 jaar tot 250 jaar). Daarom heeft de CRE de initiële BAR van de opslagexploitanten vastgesteld aan de hand van een afschrijving van het kussengas die in overeenstemming is met die welke in de boeken van elk van de drie exploitanten is waargenomen. Voor de toekomst heeft de CRE de afschrijvingstermijn voor het kussengas bepaald op 75 jaar, wat overeenkomt met drie keer een verlenging met 25 jaar van de exploitatieconcessie voor het ondergrondse reservoir.

(74) De door de CRE aangehouden waarden voor de economische levensduur van de verschillende activaklassen van de exploitanten is als volgt: Activaklassen Normatieve levensduur Kussengas 75 jaar Putten, reservoirs, verzameling 50 jaar Installaties voor verwerking, compressie, levering en bemetering 20 tot 30 jaar Vastgoed en gebouwen 30 jaar Diverse uitrusting 10 tot 15 jaar Software, klein materiaal 5 jaar Tabel 3: per activaklasse gehanteerde afschrijvingstermijn

(75) Voorts heeft de CRE in 2017 de externe adviseur […] verzocht een controle uit te voeren van de door de opslagexploitanten gevraagde initiële BAR. Voor Storengy is de uitkomst van de berekening [3-5 miljard EUR].

(76) In het geval van Teréga is in een door PwC uitgevoerd aanvullend onderzoek op basis van een discounted cash flow-benadering de BAR gewaardeerd op [1-2 miljard EUR].

(77) De oorspronkelijk door de exploitanten gevraagde BAR is door de CRE voor de uitvoering van het reguleringsmechanisme in overeenstemming gebracht met de onafhankelijke economische bepaling van de marktwaarde van de activa. De CRE heeft daarom de volgende initiële BAR vastgesteld: Per 1.1.2018 Storengy (miljard EUR) Teréga (miljard EUR) Géométhane (miljard EUR) Door de exploitant gevraagd 4,0 1,37 0,20 Door de CRE vastgestelde BAR 3,5 1,15 0,19 Tabel 4: initiële BAR van opslagexploitanten bij aanvang regulering

(78) Wat het vergoedingspercentage voor het kapitaal betreft, heeft de CRE de WACC-methode gebruikt om de exploitant in staat te stellen de rentelasten te financieren en een rendement op eigen middelen te verkrijgen dat vergelijkbaar is met dat van investeringen met een vergelijkbaar risiconiveau. De CRE heeft opgemerkt dat de WACC-methode algemeen wordt gebruikt onder de Europese regelgevende instanties om het vergoedingspercentage voor de activa van gereguleerde infrastructuren te bepalen.

(79) Op basis van economisch onderzoek en door externe adviseurs verricht werk (23) heeft de CRE de WACC voor de jaren 2018 en 2019 vastgesteld op 5,75 %. Voor de periode 2020-2023 heeft de CRE een WACC van 4,75 % gehanteerd. De gevolgde methode om de WACC voor ATS 2 vast te stellen, is ongewijzigd ten opzichte van die voor ATS 1. Dit is gerechtvaardigd op grond van de lagere financieringskosten, de geplande verlaging van de vennootschapsbelasting en een verhoging van de activa-bèta. De hogere bèta van de activa weerspiegelt het feit dat rekening is gehouden met het financiële risico, met name de gestrande kosten van de energietransitie voor de aandeelhouders van aardgasinfrastructuurbedrijven.

(80) Bij gebrek aan een vergelijkbare aan de beurs genoteerde opslagexploitant heeft de CRE de WACC van de TSB’s als referentierenpercentage genomen en vervolgens verhoogd met een voor de opslagsector specifieke risicopremie. Die premie is vastgesteld op 50 basispunten vanwege de concentratie van de opslaginstallaties, het geologische risico van de ondergrond en het risico van de vervangbaarheid door de methaanterminals, evenals interconnectoren met het buitenland.

(81) Verder heeft de CRE verklaard dat dit vergoedingspercentage lager is dan dat toegekend aan de gereguleerde exploitanten van methaanterminals (7,25 %, bij inwerkingtreding van de maatregel), die met hun activiteit vooral commercieel meer risico lopen, omdat er zowel gereguleerde als niet-gereguleerde methaanterminals zijn en het aantal klanten kleiner is. Overigens heeft de CRE het voorbeeld genoemd van het door de Italiaanse regelgever gehanteerde vergoedingspercentage van 6,5 % voor aardgasopslag.

3.6.3. Investeringen

(82) Overeenkomstig artikel L.421-7-1 van het energiewetboek leggen de exploitanten van ondergrondse aardgasopslag elk jaar hun jaarlijks investeringsprogramma ter goedkeuring voor aan de CRE. De CRE heeft als taak “erop toe te zien dat de investeringen worden gedaan die nodig zijn voor de gewenste ontwikkeling van opslaginstallaties en dat de toegang daartoe transparant en niet-discriminerend is”.

(83) In het tweede opslagtarief heeft de CRE een prikkel ingevoerd om de kosten voor verschillende categorieën investeringen te beheersen.

3.6.4. CRCP (Correctierekening voor inkomsten en uitgaven)

(84) Het goedgekeurde inkomen wordt door de CRE vastgesteld op basis van de door de exploitanten geraamde inkomsten en uitgaven voor het volgende jaar. De CRCP is ingevoerd om ten aanzien van enkele vooraf bepaalde posten rekening te houden met het verschil tussen de geraamde inkomsten en uitgaven en de feitelijke inkomsten en uitgaven. Daarmee biedt de CRCP de exploitanten bescherming tegen de verschillen in bepaalde inkomsten- en uitgavenposten. De CRCP dient tevens om financiële prikkels in het kader van de stimuleringsmechanismen te betalen en om, na validatie door de CRE, eventuele overdrachtswinst of gestrande kosten in aanmerking te nemen.

(85) Voor ATS 1 heeft de CRE in het eerste boekjaar van de gereguleerde opslag een tariefkader vastgesteld op grond waarvan de verschillen tussen de geraamde totale inkomsten en uitgaven en de feitelijke totale inkomsten en uitgaven achteraf zijn gecorrigeerd. Derhalve was het tarief “100 % CRCP” en waren er voor geen enkele inkomsten- of uitgavenpost prikkels.

(86) Voor ATS 2 stemt de CRE het toepassingsgebied van de CRCP af op het algemene kader van alle tarieven van de elektriciteitsnetten en de aardgasinfrastructuren. Dat betekent dat alleen enkele vooraf bepaalde posten achteraf via de CRCP worden gecorrigeerd voor verschillen tussen geraamd en feitelijk resultaat. Die posten betreffen met name investeringsuitgaven of handelsinkomsten. Anderzijds is er voor vrijwel alle exploitatiekosten een prikkel die kan oplopen tot het totaal (100 % van de verschillen tussen geraamd en feitelijk resultaat komt ten laste of ten gunste van de exploitatie) of een deel (bv. voor de energiekosten, waarvoor de prikkel 20 % bedraagt, terwijl 80 % van de verschillen via de CRCP wordt verwerkt).

3.7. Begunstigden

(87) De begunstigden van de maatregel zijn de exploitanten van aardgasopslaginfrastructuren die onder het reguleringsmechanisme vallen. Sinds de inwerkingtreding van de maatregel zijn dat Storengy, Teréga en Géométhane.

3.8. Financiering van de maatregel via tarieven voor het gebruik van de transmissienetten

(88) Het goedgekeurde inkomen van de opslagexploitanten wordt enerzijds gefinancierd uit hun rechtstreekse inkomsten en anderzijds, als die inkomsten lager zijn dan het goedgekeurde inkomen, uit de opslagcompensatie, die gelijk is aan het verschil tussen het goedgekeurde inkomen en de rechtstreekse inkomsten. Compensatie = goedgekeurde inkomen – rechtstreekse inkomsten

(89) De rechtstreeks ontvangen inkomsten van de exploitanten zijn overwegend afkomstig van veilingen, maar ook van eventuele bestaande langlopende contracten en aanvullende diensten.

(90) De opslagcompensatie wordt door de TSB’s bij de aardgastransporteurs geïnd via een specifieke component, de “opslagcomponent”, van het tarief voor het gebruik van het transmissiesysteem (ATRT-tarief) volgens de door de CRE vastgestelde voorwaarden (zie overweging 21).

(91) Vooraf zij opgemerkt dat er in Frankrijk twee TSB’s zijn, te weten de twee houders van een vergunning om aardgastransmissiepijpleidingen te exploiteren overeenkomstig artikel L.431-1 van het energiewetboek: GRTgaz en Teréga (voorheen TIGF).

(92) GRTgaz is een naamloze vennootschap die voor 75 % in handen is van ENGIE en voor 25 % van de Société d’Infrastructures Gas. GRTgaz, dat rechtstreeks onder zeggenschap staat van ENGIE, is onafhankelijk van de andere onderdelen van het verticaal geïntegreerde bedrijf (ENGIE-groep), conform het onafhankelijke TSB-model, zodat de activiteiten van de TSB effectief gescheiden zijn van de productie of levering (24).

(93) Zoals is beschreven in overweging 9, is Teréga 40,5 % eigendom van Snam, 31,5 % van GIC, 18 % van EDF Investissement en 10 % van Predica. Teréga controleert ook de voorwaarden van een onafhankelijke TSB (25).

3.8.1. Vaststelling door de CRE van de opslagcomponent in de tarieven voor het gebruik van transmissienetwerken

(94) In artikel L.452-1, zesde alinea, van het energiewetboek is bepaald dat “[d]e tarieven voor het gebruik van aardgastransmissienetten worden geïnd door de beheerders van deze systemen. De transmissiesysteembeheerders betalen aan de in artikel L.421-3-1 genoemde exploitanten van ondergrondse aardgasopslag een deel van het geïnde bedrag overeenkomstig de door de Reguleringscommissie energie vastgestelde voorwaarden”.

(95) In artikel L.452-2 van het energiewetboek is bepaald dat “[d]e methoden voor vaststelling van de tarieven voor het gebruik van aardgastransmissienetten […] worden vastgesteld door de Reguleringscommissie energie”.

(96) Op grond van deze bepalingen heeft de CRE bij Besluit nr. 2018-069 van 22 maart 2018 (26) nadere regels voor de berekening van de opslagcomponent vastgesteld, die op 1 april 2018 in werking zijn getreden.

(97) De door elke transporteur betaalde opslagcomponent moet volgens de CRE een weerspiegeling vormen van de waarde “voorzieningszekerheid”, d.w.z. de vergoeding voor opslaginstallaties die voorrang waarborgen voor afnemers aan wie de levering niet kan worden onderbroken, met name particuliere afnemers.

3.8.2. Betaling van de opslagcomponent door de transporteurs en doorfacturering aan de eindafnemers

(98) Ten aanzien van de verplichte betaling van de opslagcomponent door de transporteurs heeft de CRE bij besluit van 22 maart 2018 de opslagcomponent in de ATRT-tarieven ingevoerd door in haar Besluit nr. 2018-022 van 7 februari 2018 nieuwe bepalingen op te nemen over de ontwikkeling van het tarief voor het gebruik van de aardgastransmissienetten van GRTgaz en TIGF per 1 april 2018.

(99) Als gevolg van die wijziging is “iedere transporteur aan wie vaste leveringscapaciteit is toegewezen op ten minste één Point d’Interface Transport Distribution (PITD), onderworpen […] aan een opslagcomponent die afhangt van de winterse variatie van de op de openbare gasdistributienetten aangesloten klanten in zijn portefeuille op de eerste dag van elke maand”.

(100) Onder “transporteur” wordt verstaan een “natuurlijke of rechtspersoon die een contract sluit met een TSB voor het vervoer van gas in het gastransmissiesysteem. Naargelang het geval is de transporteur de in aanmerking komende afnemer, de leverancier of hun gemachtigde”. Een PITD is gedefinieerd als een “fysiek of notioneel interfacepunt tussen een transmissiesysteem en een openbaar distributienet”.

(101) Bovendien blijkt uit het bepaalde in artikel L.452-1, zesde alinea, van het energiewetboek dat de TSB’s verplicht zijn de ATRT-tarieven in rekening te brengen (zie overweging 94 “worden geïnd”).

(102) Wat het effect van de opslagcomponent op de eindgebruikers betreft, heeft de CRE aangegeven dat de transporteurs die component aan de in de compensatieregeling opgenomen eindafnemers zullen doorberekenen onder “Transport” op hun factuur. De CRE beschikt niet over de lijst van de betrokken afnemers.

(103) Meer in het bijzonder is die doorberekening alleen verplicht overeenkomstig de gereguleerde tarieven voor de verkoop van aardgas op grond van de artikelen L.445-3 en R.445-3 van het energiewetboek (27). Voor marktaanbiedingen kan de leverancier zelf beslissen over deze doorberekening.

3.8.3. Verdeling van de door de TSB’s geïnde middelen onder de opslagexploitanten op de door de CRE bepaalde wijzen

(104) Volgens het besluit van de CRE over de opslagcomponent worden de inkomsten uit de opslagcomponent na inning door de TSB’s aan de diverse opslagexploitanten betaald naar rato van de te ontvangen compensatie (28). Het aan elke exploitant toegewezen deel komt overeen met de verhouding tussen de geraamde jaarlijkse compensatie van de exploitant en de totale geraamde compensatie van alle gereguleerde opslagexploitanten, zoals vastgesteld door de CRE. Die delen worden jaarlijks gespecificeerd in het besluit van de CRE over de ontwikkeling van de opslagcomponent.

(105) Daartoe sluiten de TSB’s overeenkomstig het besluit van de CRE met elke opslagexploitant een contract waarin de voorwaarden worden vastgelegd voor de inning en betaling van de compensatie, waarvan de kosten worden vastgesteld door de CRE en gedekt door het goedgekeurde inkomen van de exploitanten. Voor het jaar 2018 waren die kosten 130 000 EUR per TSB per opslagexploitant (29).

3.9. Begroting

(106) Het totale bedrag van de aan de gereguleerde exploitanten betaalde compensatie hangt elk jaar af van de veilingopbrengst en het door de CRE vastgestelde goedgekeurde inkomen. De aan de drie gereguleerde opslagexploitanten betaalde compensaties bedroegen 528 miljoen EUR in 2018, 540 miljoen EUR in 2019 en 251 miljoen EUR in 2020. 2018 (miljoen EUR) 2019 (miljoen EUR) 2020 (miljoen EUR) Storengy 402 392 199 Teréga 101 113 25 Géométhane 26 36 28 Totaal 528 540 251 Tabel 5: saldo van de opslagcompensatie voor de jaren 2018, 2019 en 2020

3.10. Duur

(107) De bepalingen van de koolwaterstoffenwet over het reguleringsmechanisme voor de opslagexploitanten zijn op 1 januari 2018 in werking getreden. De CRE heeft het goedgekeurde inkomen van de opslagexploitanten vastgesteld per 1 januari 2018. De eerste veilingen van opslagcapaciteit hebben plaatsgevonden van 5 tot en met 29 maart 2018 voor de periode 2018-2019 en verder zijn veilingen georganiseerd in 2019-2020 en 2020-2021 (zie tabel 2 in overweging 54).

(108) Daarnaast is op 1 april 2018 de opslagcomponent ingevoerd in het ATRT-tarief. De CRE heeft het geraamde goedgekeurde inkomen aanvankelijk vastgesteld voor een reguleringsperiode van twee jaar (30). Vervolgens heeft zij het reguleringskader voor de opslagexploitanten geharmoniseerd met dat van de andere infrastructuurtarieven. Dit tweede opslagtarief geldt voor de periode 2020-2023 (31).

(109) Momenteel voorzien de Franse autoriteiten geen einddatum voor het mechanisme. Daarentegen is de reikwijdte van het mechanisme vastgelegd in het laatste MEP (32) tot het wordt herzien. Die herziening van het MEP is gepland voor 2023 en zal uiterlijk op 31 december 2028 plaatsvinden.

3.11. Toezeggingen

(110) De Franse autoriteiten hebben twee toezeggingen gedaan. Ten eerste hebben de Franse autoriteiten toegezegd de Commissie vóór eind 2024 een verslag voor te leggen. Dat verslag bevat het volgende: — informatie over de uitvoering van de maatregel in de voorafgaande periode (2018-2023), met name de veilingresultaten ten aanzien van volumes en prijzen en de op elke locatie aan vergoeding ontvangen bedragen; — een bijgewerkt overzicht van de werking van de aardgasmarkt in Frankrijk, met name van die elementen die dienen om de voortzetting van de maatregel in de periode 2023-2028 te rechtvaardigen, zoals het niveau van de spread, het niveau van de vraag, investeringen in het gasnet in Frankrijk en in het buitenland en investeringen in de LNG-terminals; — informatie over de herziening van het MEP in 2023 en de mogelijke gevolgen daarvan voor de reikwijdte van de maatregel; — de methode voor berekening van de gegarandeerde vergoeding in de reguleringsperiode 2023-2028. Als er een andere berekeningsmethode is gehanteerd, wil de Commissie informatie ontvangen over wat de redenen daarvoor zijn; — de gegevens over de gevolgen van de maatregel voor de mededinging, met nadruk op de in het besluit vastgestelde mogelijke verstoringen van de mededinging, bv. de gevolgen van de maatregel voor de aardgasopslaginstallaties in de aangrenzende lidstaten, voor de interconnectoren en voor de Franse methaanterminals. Die elementen moeten worden onderbouwd met historische gegevens over het gebruik van die activa, evenals met relevante wijzigingen in de regelgeving voor de opslag van aardgas in de buurlanden van Frankrijk. Ook de gevolgen van de maatregel op de Franse detailhandel moeten worden beoordeeld en gekwantificeerd.

(111) Ten tweede hebben de Franse autoriteiten toegezegd de volgende gegevens te publiceren op een website met volledige informatie over staatssteun in Frankrijk (33) en de “Transparency Award Module”: een link naar de volledige tekst van het mechanisme en de wijzen van uitvoering daarvan; de identiteit van de begunstigden van de geldstromen; de vorm van de geldstromen; het aan elke begunstigde toegekende bedrag; de datum van toekenning; het soort onderneming (kleine, middelgrote of grote onderneming), de regio waarin de begunstigde is gevestigd en de belangrijkste economische sector waarin de begunstigde actief is.

3.12. Redenen voor de inleiding van de formele onderzoeksprocedure

(112) De Commissie is in haar besluit tot inleiding van de procedure voorlopig van oordeel dat het reguleringsmechanisme een vorm van staatssteun is in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU, die op grond van artikel 107, lid 3, punt c), VWEU verenigbaar kan zijn met de interne markt. Niettemin had de Commissie in het stadium van de formele onderzoeksprocedure twijfels geuit ten aanzien van de evenredigheid van het reguleringsmechanisme en het bestaan van verstoringen van de mededinging.

(113) Meer bepaald had de Commissie enerzijds vastgesteld dat de CRE, wat betreft de vaststelling van het goedgekeurde inkomen van de opslagexploitanten, ervoor zorgt dat zij een vergoeding voor het vastgelegde kapitaal ontvangen. Bij de berekening van deze vergoeding wordt de waarde van de gereguleerde activa beoordeeld. De Commissie heeft twijfels geuit over het proces van onafhankelijke economische waardering van de marktwaarde van de activa ten tijde van de uitvoering van het reguleringsmechanisme door de CRE, waardoor het evenredige karakter van de maatregel ter discussie had kunnen komen te staan.

(114) Anderzijds kon de Commissie, gezien de in het kader van de formele onderzoeksprocedure aan de Commissie verstrekte informatie, niet uitsluiten dat het mechanisme leidde tot verstoringen van de mededinging. Van die buitensporige verstoringen van de mededinging zou sprake zijn geweest tussen i) de Franse aardgasleveranciers en die van andere lidstaten, ii) de exploitanten van aardgasopslag enerzijds en de exploitanten van LNG en de beheerders van interconnectoren anderzijds en iii) de Franse exploitanten van aardgasopslag en die van andere lidstaten.

4. OPMERKINGEN VAN FRANKRIJK

(115) Frankrijk heeft zijn opmerkingen aan de Commissie doen toekomen, samen met de als bijlage meegezonden opmerkingen van de CRE. De opmerkingen van de CRE worden derhalve geacht integraal deel uit te maken van de opmerkingen van Frankrijk.

(116) Frankrijk is van mening dat de door de Commissie geuite twijfels over de hervorming van de aardgasopslag ongegrond zijn.

4.1. Is er sprake van staatssteun?

(117) Allereerst betwist Frankrijk dat met de betrokken maatregel staatsmiddelen zijn gemoeid. Voorts kan volgens Frankrijk niet worden gesteld dat de overgang van een regime op basis van onderhandeling naar een gereguleerd regime een economisch voordeel zou opleveren voor de exploitant die daartoe wordt verplicht. Evenzo betwist zij dat de beheerders van interconnectoren en methaanterminals concurrenten zijn van opslagexploitanten.

(118) Wat vervolgens de financiering met staatsmiddelen betreft, betwist Frankrijk dat de dekking van een deel van de kosten van de exploitanten van essentiële aardgasopslaginfrastructuren het karakter van een verplichte bijdrage heeft. Het tarief voor het gebruik van aardgastransmissienetten wordt door de aardgasleveranciers betaald als tegenprestatie voor de vervoersdienst, een dienst met een hoge mate van betrouwbaarheid en een langdurig vermogen om aan een redelijke vraag te voldoen (34).

(119) Frankrijk merkt voorts op dat de doorberekening van het tarief voor het gebruik van het transmissienetwerk aan de aardgasverbruiker alleen verplicht is voor verbruikers die ervoor kiezen te profiteren van de gereguleerde tarieven voor de verkoop van aardgas. Volgens Frankrijk vormen aanbiedingen tegen het gereguleerde verkooptarief een minderheid van de levering van aardgas in Frankrijk (35), temeer daar de verwachting is dat de gereguleerde tarieven voor de verkoop van aardgas gefaseerd worden afgeschaft (36).

(120) Wat het toegekende voordeel betreft, merkt Frankrijk ten eerste op dat bij de bepaling van de kapitaalkosten rekening wordt gehouden met het lagere risico van gereguleerde activiteiten ten opzichte van niet-gereguleerde activiteiten vanwege een lagere vergoeding voor het geïnvesteerde kapitaal. Ten tweede betwist Frankrijk dat de inkomsten die opslagexploitanten in het gereguleerde stelsel ontvangen, systematisch hoger zouden zijn dan de inkomsten die zij zouden ontvangen volgens een op onderhandeling gebaseerd regime (37). Frankrijk wijst er verder op dat het in 2018 ingevoerde reguleringskader symmetrisch is: de “compensatie” kan namelijk worden omgekeerd en door de opslagexploitanten worden betaald zodra de handelsinkomsten uitkomen boven het door de CRE vastgestelde goedgekeurde inkomen. Het gereguleerde model kan dus niet los worden gezien van de verplichtingen en het verlies van economische kansen die in het kader van dit gereguleerde model aan opslagexploitanten worden opgelegd.

(121) Dit verlies van winstverwachtingen in verband met gunstige marktomstandigheden blijkt wel uit de 494 miljoen EUR aan bijzondere waardevermindering die de ENGIE-groep enkele dagen na de bekendmaking van de door de CRE aangehouden parameters voor het opslagtarief boekte voor zijn gereguleerde opslagactiviteit. Tot slot wijst Frankrijk erop dat, met uitzondering van Storengy, de Franse opslagexploitanten hun inkomen tussen 2017 en 2018 niet hebben zien toenemen als gevolg van de invoering van het reguleringsmechanisme. Frankrijk benadrukt dat Storengy, bij vergelijkbare niveaus van spreads, een lager goedgekeurd inkomen ontvangt in het gereguleerde kader dan in een op onderhandeling gebaseerd regime.

(122) Volgens Frankrijk is het niet relevant om bij de analyse van de selectieve aard van het verleende voordeel de situatie van opslagexploitanten in andere lidstaten te onderzoeken. Zij verwijst naar het Gerecht en het Hof van Justitie, die hebben verklaard dat de “selectiviteitsvoorwaarde slechts [kan] worden beoordeeld op het niveau van één enkele lidstaat” (38). In elk geval merkt Frankrijk op dat de opslagexploitanten uit andere lidstaten zich niet in een feitelijk en juridisch vergelijkbare situatie bevinden ten aanzien van het met de betrokken maatregel nagestreefde doel, namelijk het waarborgen van de aardgasvoorziening in Frankrijk.

(123) Wat beheerders van interconnectoren enerzijds en exploitanten van methaanterminals anderzijds betreft, wijst Frankrijk erop dat al deze marktdeelnemers in Frankrijk worden gereguleerd (39). Zij profiteren derhalve van reguleringsmechanismen die sterk lijken op het voor opslag ingevoerde mechanisme, met inbegrip van de vaststelling door de regelgever van een goedgekeurd inkomen waarmee zij hun kosten kunnen dekken. Volgens Frankrijk kan dan ook niet worden betwist dat de betrokken maatregel deze exploitanten een selectief voordeel verschaft ten opzichte van de beheerders van gasinterconnectoren en methaanterminals.

(124) Wat de gevolgen voor de mededinging en het handelsverkeer tussen de lidstaten betreft, is Frankrijk van oordeel dat er geen sprake is van mededinging tussen de beheerders van interconnectoren en methaanterminals enerzijds en opslagexploitanten anderzijds (zie ook de overweging 133 e.v.).

4.2. Verenigbaarheid van de maatregel met de interne markt

4.2.1. Evenredigheid

(125) Frankrijk legt uit dat regulering op basis van de kosten van de exploitanten een wijdverbreide benadering is onder de Europese regelgevers. Op die manier zijn de exploitanten verzekerd van voldoende inkomen om hun activiteit voort te zetten en weten de eindgebruikers dat zij voor de opslag niet een hogere prijs betalen dan die van de geleverde dienst. Frankrijk legt uit dat volgens haar een op het niveau van de spread gebaseerde methode daarentegen volatiel zou zijn en, naargelang de ontwikkeling van de marktprijzen op korte termijn, dekking van de kosten van de exploitanten niet zou kunnen garanderen of juist tot onterechte winst zou kunnen leiden.

(126) Om de hoogte van het opslagtarief te bepalen, heeft de CRE een regeling gehanteerd die is gebaseerd op dekking van de efficiënt geachte kosten van de exploitanten. Zo stelt zij voor elke exploitant een goedgekeurd inkomen vast dat de exploitatiekosten, de afschrijving van de activa en de kapitaalkosten dekt. Om het beginniveau van de BAR op 1 januari 2018 van de opslagexploitanten te bepalen, heeft de CRE de brutoboekwaarde van de activa van de exploitanten per 31 december 2016 opnieuw beoordeeld (zie de overweging 55 e.v. over de vaststelling van het goedgekeurde inkomen).

(127) Subsidiair verstrekt Frankrijk aanvullende analyses om aan te tonen dat andere methoden leiden tot BAR-resultaten die in overeenstemming zijn met de methode van de CRE.

(128) De waarde van de opslagexploitanten wordt in de boeken van hun aandeelhouders opgenomen volgens standaarden voor jaarrekeningen en op basis van de langetermijnprognose van het inkomen uit de activiteit. Voor Storengy heeft de CRE een initiële BAR-waarde van 3,5 miljard EUR aangehouden, voor een waardering van Storengy in de boeken van ENGIE per 31 december 2016 van [3 tot 5 miljard EUR]. Voor Teréga heeft de CRE een initiële BAR-waarde van 1 156 miljoen EUR aangehouden, voor een waardering van de opslagactiviteiten in de boeken van de moedermaatschappij per 31 december 2016 van ongeveer [1 tot 2 miljard EUR].

(129) Recente transacties werpen ook licht op de waarde van ondernemingen en de waardering van opslagactiviteiten in het kader van transacties. Zo wordt op basis van de transacties in het kapitaal van Teréga in 2013 (40) en 2015 (41) de waarde van de activa van de opslagactiviteiten op [1 tot 2 miljard EUR] geraamd.

(130) Voorts merkt Frankrijk op dat ook externe adviseurs hebben gewerkt aan de waardering van de BAR van de exploitanten. Voor Storengy levert de voor de CRE door de adviseur […] gemaakte berekening een resultaat op van [3 tot 5 miljard EUR]. Frankrijk verwijst tevens naar de studie die PwC heeft uitgevoerd in opdracht van Teréga, waarin de BAR in 2018 op tussen [1 miljard en 2 miljard EUR] is gewaardeerd.

(131) Tot slot zou een alternatieve methode waarbij de historische opbrengsten van de exploitant worden geïnventariseerd om te beoordelen of die de in het verleden gedane investeringen konden dekken, volgens Frankrijk niet robuust genoeg zijn om de BAR-waarde te bepalen. Die methode zou inhouden dat vanaf de datum van de eerste ingebruikneming van de oudste opslagactiva (eind jaren 1950) de free cash flow van elke exploitant, d.w.z. de beschikbare kasgelden van de exploitant na financiering van de behoefte aan werkkapitaal, belastingen en investeringen, wordt gereconstrueerd om die te vergelijken met de brutowaarde van de activa.

(132) Het reconstrueren van een dergelijk historisch overzicht komt als bijzonder complex voor, zowel wegens de uitgebreide benodigde documentatie als wegens de wijzigingen in de organisatie en het kapitaal van de huidige opslagexploitanten: enerzijds maakt Storengy deel uit van een geïntegreerd model binnen Gaz de France/GDF Suez en zou die reconstructie bijgevolg noodzakelijkerwijs gepaard gaan met aannamen ten aanzien van de afbakening van de activiteit. Anderzijds is Teréga het voorwerp van opeenvolgende verkooptransacties geweest.

4.2.2. Negatieve effecten op de mededinging en het handelsverkeer

(133) Ten aanzien van verstoringen van de mededinging tussen de Franse leveranciers en de leveranciers uit andere lidstaten die in Frankrijk opslagcapaciteit inkopen, licht Frankrijk toe dat de “nationaliteit” van de leverancier geen enkele invloed heeft. De openbare veilingen staan open voor alle partijen met een vergunning om aardgas te leveren. Die leveringsvergunning is niet beperkt tot Franse leveranciers, maar kan worden verkregen door iedereen die op het grondgebied van een lidstaat van de Unie is gevestigd (42). Daarnaast benadrukken de Franse autoriteiten dat voor dezelfde vervoersdienst hetzelfde tarief voor het gebruik van aardgastransmissienetten geldt voor Franse leveranciers en leveranciers uit andere lidstaten.

(134) Bovendien is er volgens Frankrijk geen mededinging tussen opslag enerzijds en interconnectoren en methaanterminals anderzijds. Frankrijk merkt allereerst op dat de Commissie nooit heeft beoordeeld of er sprake is van één enkele markt die bestaat uit aardgasopslag, hervergassingsinfrastructuren en interconnectoren. Voorts onderstreept Frankrijk dat in de analyses van de capaciteit van het gassysteem die nodig is om aan een redelijke vraag te voldoen, de essentiële aardgasopslaginfrastructuren worden gezien als aanvulling op een volledige inzet van de interconnectoren en een volledige inzet van de capaciteit van de methaanterminals, tot het niveau van de beschikbare voorraden LNG.

(135) Verder stelt Frankrijk vast dat de Commissie meermaals heeft erkend dat er een afzonderlijke markt voor ondergrondse aardgasopslag bestaat, zowel in Frankrijk (43) als in andere lidstaten (44). In het licht van de uitkomsten van een marktonderzoek naar een transactie op Frans grondgebied heeft de Commissie vastgesteld dat opslag niet vervangbaar is door andere vormen van flexibiliteit (45). Frankrijk merkt ook op dat de Commissie in twee besluiten heeft geoordeeld dat de markt voor de opslag van aardgas regionaal of zelfs nationaal van aard was (46).

(136) Frankrijk is van mening dat elk flexibiliteitsinstrument zo zijn eigen functies en kenmerken heeft, zodat het niet kan worden vervangen door de andere flexibiliteitsinstrumenten. Met de interconnectoren kan het grondgebied worden voorzien van aardgas. Als er geen opslag was, zouden de interconnectoren groot genoeg moeten zijn om de levering van aardgas op het Franse grondgebied tijdens piekperiodes te waarborgen. Dat zou dan ook niet doeltreffend zijn. Bovendien streeft de EU naar een vermindering van het aardgasverbruik. Er zijn geen nieuwe investeringen gepland voor de interconnectoren waarover Frankrijk momenteel beschikt. De door de Commissie opgeworpen kwestie van mededinging en signalen van langetermijninvestering komt derhalve voor als zuiver theoretisch.

(137) De methaanterminals bieden arbitrage als mogelijkheid voor de voorziening van het grondgebied tegen de laagste kosten. De beschikbaarheid van LNG is onzeker en hangt sterk af van de voorwaarden van vraag en aanbod wereldwijd, waarbij ladingen regelmatig worden omgeleid. De opslagcapaciteit van methaanterminals is bovendien beperkt (47), en kan in het beste geval gedurende niet meer dan vijf dagen worden aangesproken. Dat is korter dan de gemiddelde duur van koudegolven, want die houden vijf tot vijftien dagen aan. Er is dus onvoldoende tijd om een lading snel genoeg in te zetten om onderbreking van de uitzendingen te voorkomen (48).

(138) Aardgasopslag is daarmee een dienst met een seizoensgebonden flexibiliteit die noch door interconnectoren onder vergelijkbare economische omstandigheden noch door methaanterminals kan worden geleverd. Omgekeerd is het bestaan van opslaginfrastructuur in Frankrijk op zich niet voldoende om de aardgasvoorziening van Frankrijk te waarborgen. Voor de aardgasvoorziening van het grondgebied zijn de interconnectoren en methaanterminals nog altijd onmisbaar.

(139) Voor de voorzieningszekerheid van Frankrijk vullen deze verschillende soorten infrastructuur elkaar dus aan en is er geen sprake van onderlinge concurrentie.

(140) Frankrijk wijst erop dat, ook al zou worden uitgegaan van mededinging tussen interconnectoren, methaanterminals en aardgasopslag, de Franse interconnectoren en methaanterminals allemaal gereguleerd zijn, behalve de terminal van Duinkerken. De winstgevendheid van deze infrastructuren komt bijgevolg overeen met het door de CRE bepaalde vergoedingspercentage voor de activa. De uitvoering van de opslagregulering kan derhalve geen gevolgen hebben voor de winstgevendheid van andere gereguleerde infrastructuren.

(141) Frankrijk wijst er verder op dat de veronderstelling van schadelijke mededinging voor interconnectoren of methaanterminals wordt weerlegd door de recente ontwikkelingen. Sinds eind 2018 ligt het gebruik van de Franse en Europese terminals op een bijzonder hoog niveau in vergelijking met de laatste tien jaar. Bovendien hebben de exploitanten van methaanterminals onlangs met succes procedures opgestart om hun capaciteit op de middellange termijn op de markt te brengen. Samen met de eind 2018 tot stand gebrachte samenvoeging van de zones in Frankrijk heeft opslagregulering er in belangrijke mate toe bijgedragen dat de Franse en West-Europese markt dieper en liquider zijn geworden.

(142) Frankrijk betwist ook dat opslagregulering afbreuk zou kunnen doen aan de prikkels om bestaande methaanterminals en interconnectoren te gebruiken. Die prikkels komen van prijssignalen op de verschillende aardgasmarkten (49). In dit verband is opslag een extra middel om de kosten van de aardgasvoorziening te optimaliseren en te profiteren van concurrerende marktprijzen.

(143) Frankrijk wijst er verder op dat besluiten over investering in interconnectoren en methaanterminals worden ingegeven door voorzieningsstrategieën die niet negatief worden beïnvloed door de opslag van aardgas.

(144) Tot slot oordeelt Frankrijk dat de betrokken maatregel van geen enkele invloed is op de situatie van de opslagexploitanten in andere lidstaten. De Franse autoriteiten merken op dat de dimensionering van het Franse gassysteem, waarbij in het bijzonder is gerekend met alle voor de interconnectoren beschikbare capaciteit, automatisch inhoudt dat er rekening wordt gehouden met voorzieningsmiddelen achter de interconnectoren, met name de infrastructuren voor de opslag van aardgas in andere lidstaten van de Unie. De Franse autoriteiten merken voorts op dat bepaalde van die infrastructuren eveneens zijn gereguleerd.

(145) De verkoop van opslagcapaciteit vindt plaats via veilingen en tegen marktprijzen. Dat betekent dat de betrokken maatregel niet nadelig is voor de opslagexploitanten van andere lidstaten. Bovendien kan de betrokken maatregel slechts een minimaal effect hebben op de prijsvorming. De Franse opslag biedt ruimte voor ongeveer 130 TWh (50), een klein volume in vergelijking met de hoeveelheden die op de markten worden verhandeld. In 2018 is er namelijk 28 220 TWh van eigenaar gewisseld op de TTF (51).

(146) Alle opslagexploitanten in de verschillende lidstaten zijn dus onderworpen aan marktvoorwaarden waarop de Franse opslag slechts weinig invloed heeft, zodat niet kan worden aangenomen dat hun rentabiliteit zou kunnen afnemen als gevolg van de invoering van de betrokken maatregel.

(147) Frankrijk merkt overigens op dat de vullingsgraad van de Duitse en Belgische opslag op hoge niveaus liggen en dat die niveaus tussen 2018 en 2019 zijn gestegen (52). Uit die hoge niveaus blijkt dat de regulering van de Franse opslag de marktdeelnemers in andere lidstaten niet belet hun volledige opslagcapaciteit te verkopen in een gunstige marktcontext.

5. OPMERKINGEN VAN DE BELANGHEBBENDEN

(148) De Commissie heeft opmerkingen ontvangen van achttien belanghebbenden, waaronder de drie begunstigden van de maatregel. Hun opmerkingen zijn samengevat in de overwegingen 149 tot en met 233.

5.1. Opmerkingen van de begunstigden van de maatregel

5.1.1. Géométhane

(149) Géométhane benadrukt de positieve effecten van de invoering van de maatregel voor de doelstelling van energiezekerheid. Om haar argumenten kracht bij te zetten, heeft Géométhane de Commissie een gedetailleerd verslag overgelegd (53).

5.1.1.1. Is er sprake van staatssteun?

(150) De betrokken maatregel vormt volgens Géométhane om verschillende redenen geen staatssteun.

(151) Allereerst merkt Géométhane op dat er geen sprake is van financiering uit staatsmiddelen, omdat de opslagcomponent niet als verplichte bijdrage kan worden aangemerkt: de overdracht van middelen is alleen tussen particuliere marktdeelnemers (aardgasleveranciers en opslagexploitanten), de staat heeft slechts beperkte zeggenschap over de middelen, de betrokken maatregel brengt geen verlaging van de staatsbegroting teweeg en de exploitanten zijn verplicht de essentiële opslaginfrastructuren die onder de regeling vallen, in stand te houden.

(152) Bovendien kan de betrokken maatregel niet worden beschouwd als een selectief voordeel voor opslagexploitanten die op Frans grondgebied actief zijn ten opzichte van die welke in het buitenland zijn gevestigd, want die bevinden zich niet in een situatie die, gezien het doel van de betrokken maatregel, feitelijk en juridisch vergelijkbaar is met die van de op het Franse grondgebied gevestigde opslagexploitanten. Voorts bevinden de exploitanten van andere flexibiliteitsinstrumenten zich niet in een feitelijk en juridisch vergelijkbare situatie.

(153) Tot slot legt Géométhane uit dat de betrokken maatregel niet van invloed is op de mededinging en het handelsverkeer tussen de lidstaten.

5.1.1.2. Verenigbaarheid van de steun

(154) Aanmerking als staatssteun zou volgens Géomethane inhouden dat de betrokken maatregel zou moeten worden gezien als verenigbaar met de regels voor staatssteun. De maatregel draagt inderdaad bij tot de doelstelling van algemeen belang van energiezekerheid. Bovendien is de betrokken maatregel in het licht van de analyse van alternatieve maatregelen noodzakelijk en geschikt om die doelstelling te verwezenlijken.

(155) De invoering van de maatregel heeft een stimulerend effect, want zonder die maatregel zouden de opslagexploitanten vanwege het lage percentage inkoop van hun opslagcapaciteit en de lagere inkomsten uit de inkoopcampagnes als gevolg van een kleinere spread ertoe worden bewogen over te gaan tot stillegging of zelfs definitieve sluiting van infrastructuren die essentieel zijn om de aardgasvoorziening in Frankrijk te waarborgen.

(156) De berekening van het goedgekeurde inkomen met de BAR-waarderingsmethode op basis van de actuele economische kosten is gerechtvaardigd en evenredig, omdat: — bij de uitvoering van het reguleringsmechanisme de BAR is onderworpen aan een onafhankelijke economische beoordeling via een externe controle door adviesbureau […]; — de door de exploitanten voorgestelde initiële BAR niet door de CRE is overgenomen; — de methode op basis van de actuele economische kosten uitgaat van de brutoboekwaarde van de activa voor de BAR-waardering; — de methode het mogelijk maakt de afgeschreven vervangingswaarde van de activa weer te geven; — de methode wordt toegepast op alle in Frankrijk gereguleerde infrastructuurtarieven; — de methode wordt toegepast door bijna alle Europese regelgevers.

(157) Anderzijds zou een waardering van de BAR op basis van de door de spreads weergegeven marktwaarde niet adequaat zijn omdat die de kosten van de exploitanten niet zou dekken, wat in strijd is met het beginsel van kostendekking van Richtlijn 2009/73/EG. Het reguleringsmechanisme, dat is bedoeld om de voor de goede werking van het transmissiesysteem essentiële opslaginfrastructuren in stand te houden, zou door een dergelijke waardering dus in gevaar komen. Bovendien bestaat er bij toename van de spread een risico op een te hoge vergoeding. De door de CRE verkregen BAR-waarde komt overeen met de marktwaarde van de infrastructuur op lange en middellange termijn.

(158) Het zou niet juist zijn geweest te beoordelen of het niet mogelijk was geweest met het vóór inwerkingtreding van het reguleringsmechanisme gegenereerde inkomen de initiële investeringskosten te dekken, aangezien het in strijd met de praktijken van de Europese regelgevers, ingewikkeld en onbetrouwbaar zou zijn dat inkomen in aanmerking te nemen in de waardering.

(159) Tot slot worden er maatregelen genomen om de winstvooruitzichten van de exploitanten te beperken (d.w.z. gewogen gemiddelde kapitaalkosten, beperking van de kosten voor exploitanten van efficiënte opslaginfrastructuur en een stimuleringsregeling).

(160) Daarnaast merkt Géométhane op dat de door de CRE gehanteerde BAR-waarde die van een recente transactie is. In 2016 werd 98 % van de aandelen van Géosud, dat zelf 50 % van de aandelen van Géométhane in handen heeft, door Total, Ineos en Géostock overgedragen aan CNP Assurances voor een bedrag van […]. Het is dus mogelijk de totale waarde van Géométhane te berekenen die door de koper ten tijde van die overdracht is geraamd, namelijk […] (54) (plus […] aan beschikbare liquide middelen, d.w.z. in totaal ongeveer […]). Volgens Géométhane stemt deze marktwaarde overeen […] met de door de CRE in 2018 gehanteerde BAR-waarde van 188,9 miljoen EUR, vermeerderd met de IEC […].

(161) Met de betrokken maatregel worden negatieve effecten op de mededinging en het handelsverkeer tussen de lidstaten voorkomen. Het is namelijk zo dat: — er geen verstoring van de mededinging tussen Franse aardgasleveranciers en buitenlandse aardgasleveranciers is. Het veilen van opslagdiensten staat garant voor een gelijke behandeling van Franse en buitenlandse aardgasleveranciers. Ook de wijze van financiering van de opslagcompensatie waarin de regelgeving voorziet, waarborgt dat buitenlandse en Franse leveranciers gelijk worden behandeld. Buitenlandse leveranciers profiteren niet van lagere prijzen in vergelijking met Franse leveranciers; — er evenmin sprake is van verstoring van de mededinging ten opzichte van opslagexploitanten in buurlanden. Sinds de inwerkingtreding van het reguleringsmechanisme is de vullingsgraad van de opslaginstallaties in heel de Unie opgelopen en heeft bijzonder hoge niveaus bereikt; — er evenmin sprake is van verstoring van de mededinging tussen de opslagexploitanten en de methaanterminals of interconnectoren, omdat methaanterminals en interconnectoren niet vervangbaar zijn. In de bestaande besluiten van de Commissie op het gebied van concentraties is de markt voor de opslag van aardgas gedefinieerd als een afzonderlijke markt. Het is veeleer zo dat aardgasopslag, methaanterminals en interconnectoren elkaar aanvullen.

5.1.2. Storengy

(162) Storengy benadrukt de positieve effecten van de invoering van de betrokken maatregel voor de doelstelling van energiezekerheid. Om haar argumenten kracht bij te zetten, heeft Storengy de Commissie een gedetailleerd verslag overgelegd (55).

5.1.2.1. Is er sprake van staatssteun?

(163) De betrokken maatregel vormt volgens Storengy om verschillende redenen geen staatssteun.

(164) Allereerst merkt Storengy op dat er geen sprake is van financiering uit staatsmiddelen omdat de opslagcomponent niet kan aan worden aangemerkt als verplichte bijdrage, dat de overdracht van middelen alleen plaatsvindt tussen particuliere marktdeelnemers (aardgasleveranciers en opslagexploitanten), dat de staat slechts beperkte zeggenschap over de middelen heeft, en dat de betrokken maatregel geen verlaging van de staatsbegroting teweegbrengt en de exploitanten verplicht de essentiële opslaginfrastructuren die onder de regeling vallen, te onderhouden.

(165) Bovendien kan de betrokken maatregel niet worden beschouwd als een selectief voordeel voor opslagexploitanten die op Frans grondgebied actief zijn ten opzichte van die welke in het buitenland zijn gevestigd, want die bevinden zich niet in een situatie die, gezien het doel van de betrokken maatregel, feitelijk en juridisch vergelijkbaar is met die van de op het Franse grondgebied gevestigde opslagexploitanten. Voorts bevinden de exploitanten van andere flexibiliteitsinstrumenten zich niet in een feitelijk en juridisch vergelijkbare situatie.

(166) Tot slot legt Storengy uit dat de betrokken maatregel niet van invloed is op de mededinging en het handelsverkeer tussen de lidstaten.

5.1.2.2. Verenigbaarheid van de steun

(167) Aanmerking als staatssteun zou volgens Storengy inhouden dat de betrokken maatregel zou moeten worden gezien als verenigbaar met de regels voor staatssteun. De maatregel draagt inderdaad bij tot de doelstelling van algemeen belang van energiezekerheid. Bovendien is de maatregel in het licht van de analyse van alternatieve maatregelen noodzakelijk en geschikt om die doelstelling te verwezenlijken.

(168) De invoering van de maatregel heeft een stimulerend effect, want zonder die maatregel zouden de opslagexploitanten vanwege het lage percentage inkoop van hun opslagcapaciteit en de lagere inkomsten uit de inkoopcampagnes als gevolg van een kleinere spread ertoe worden bewogen over te gaan tot stillegging of zelfs definitieve sluiting van infrastructuren die essentieel zijn om de aardgasvoorziening in Frankrijk te waarborgen.

(169) De berekening van het goedgekeurde inkomen met de BAR-waarderingsmethode op basis van de actuele economische kosten is gerechtvaardigd en evenredig, omdat: — bij de uitvoering van het reguleringsmechanisme de BAR is onderworpen aan een onafhankelijke economische beoordeling via een externe controle door adviesbureau […]; — de door de exploitanten voorgestelde initiële BAR niet door de CRE is overgenomen; — de methode op basis van de actuele economische kosten uitgaat van de brutoboekwaarde van de activa voor de BAR-waardering; — de methode het mogelijk maakt de afgeschreven vervangingswaarde van de activa weer te geven; — de methode wordt toegepast op alle in Frankrijk gereguleerde infrastructuurtarieven; — de methode wordt toegepast door bijna alle Europese regelgevers.

(170) Anderzijds zou het onjuist zijn de BAR te waarderen op basis van de door de spreads weergegeven marktwaarde, omdat de kosten van de exploitanten dan niet gedekt zouden zijn, in strijd met het beginsel van kostendekking van Richtlijn 2009/73/EG. Waardering op basis van de marktwaarde zou dus gevaarlijk zijn voor het reguleringsmechanisme, dat is bedoeld om de voor de goede werking van het transmissiesysteem essentiële opslaginfrastructuren in stand te houden. Bovendien bestaat er bij toename van de spread een risico op een te hoge vergoeding. De door de CRE verkregen BAR-waarde komt overeen met de marktwaarde van de infrastructuur op lange en middellange termijn.

(171) Het zou niet juist zijn geweest te beoordelen of het niet mogelijk was geweest met het vóór inwerkingtreding van het reguleringsmechanisme gegenereerde inkomen de initiële investeringskosten te dekken, aangezien het in strijd met de praktijken van de Europese regelgevers, ingewikkeld en onbetrouwbaar zou zijn dat inkomen in aanmerking te nemen in de waardering.

(172) Tot slot worden er maatregelen genomen om de winstvooruitzichten van de exploitanten te beperken (d.w.z. gewogen gemiddelde kapitaalkosten, beperking van de kosten voor exploitanten van efficiënte opslaginfrastructuur en een stimuleringsregeling).

(173) Met de betrokken maatregel worden negatieve effecten op de mededinging en het handelsverkeer tussen de lidstaten voorkomen. Het is namelijk zo dat: — er geen verstoring van de mededinging tussen Franse aardgasleveranciers en buitenlandse aardgasleveranciers is. Het veilen van opslagdiensten staat garant voor een gelijke behandeling van Franse en buitenlandse aardgasleveranciers. Ook de wijze van financiering van de opslagcompensatie waarin de regelgeving voorziet, waarborgt dat buitenlandse en Franse leveranciers gelijk worden behandeld. Buitenlandse leveranciers profiteren niet van lagere prijzen in vergelijking met Franse leveranciers; — er evenmin sprake is van verstoring van de mededinging ten opzichte van opslagexploitanten in buurlanden. Sinds de inwerkingtreding van het reguleringsmechanisme is de vullingsgraad van de opslaginstallaties in heel de Unie opgelopen en heeft bijzonder hoge niveaus bereikt; — er evenmin sprake is van verstoring van de mededinging tussen de opslagexploitanten en de methaanterminals of interconnectoren, omdat methaanterminals en interconnectoren niet vervangbaar zijn. In de bestaande besluiten van de Commissie op het gebied van concentraties is de markt voor de opslag van aardgas gedefinieerd als een afzonderlijke markt. Het is veeleer zo dat aardgasopslag, methaanterminals en interconnectoren elkaar aanvullen.

5.1.3. Teréga

(174) Teréga benadrukt dat de hervorming van de gasopslag vooral is bedoeld om de voorzieningszekerheid in Frankrijk te waarborgen, omdat die vóór de inwerkingtreding van het reguleringsmechanisme in het gedrang was gekomen.

5.1.3.1. Is er sprake van staatssteun?

(175) Teréga is van mening dat de maatregel niet als staatssteun kan worden aangemerkt. Teréga merkt op dat reguleringssystemen volgens het beginsel van kostendekking voor een efficiënte exploitant en een normale vergoeding voor het geïnvesteerde kapitaal in de Unie gebruikelijk zijn, zonder echter als staatssteun te worden beschouwd.

(176) Allereerst is Teréga van oordeel dat de betrokken maatregel slechts een tariefreguleringsinstrument is dat niet met staatsmiddelen wordt bekostigd. De maatregel heeft geen gevolgen voor de staatsbegroting en gaat niet gepaard met meerkosten die aan de eindafnemers moeten worden doorberekend. Bovendien oefent de Franse staat geen overheidscontrole uit over de door de TSB’s geïnde middelen of over de TSB’s zelf, want dat zijn privaatrechtelijke vennootschappen onder zeggenschap van overwegend particuliere aandeelhouders.

(177) Voorts is Teréga van mening dat de betrokken marktdeelnemers niet selectief worden bevoordeeld door de maatregel. Het reguleringsmechanisme is gebaseerd op veilingen en bevat ook efficiëntieprikkels en een instrument voor correctie achteraf van alle inkomsten en uitgaven. Bovendien betekent de symmetrische aard van het reguleringsmechanisme dat de opslagexploitanten niet noodzakelijk een compensatie krijgen, maar de overcompensatie mogelijk moeten terugbetalen.

(178) Wat het selectiviteitscriterium betreft, is Teréga verder van mening dat de situatie van buitenlandse marktdeelnemers niet relevant is voor de beoordeling in het licht van dat criterium. De situatie van opslagexploitanten is in veel opzichten feitelijk en juridisch anders dan die van exploitanten van methaanterminals en beheerders van interconnectoren, met name wat betreft de beoogde voorzieningszekerheid van aardgas in Frankrijk.

(179) Tot slot legt Teréga uit dat de betrokken maatregel geen enkele invloed heeft op de mededinging of het handelsverkeer tussen de lidstaten. De opslagcapaciteit wordt geveild volgens een marktmechanisme dat geen discriminatie van exploitanten in andere lidstaten inhoudt. Bovendien heeft de Commissie in haar bestaande besluiten op het gebied van controle op concentraties en mededingingsverstorende praktijken altijd een relevante markt voor de opslag van aardgas afgebakend die hoogstens nationaal van omvang is, zonder ooit te hebben geconcludeerd dat er een ruimere markt bestaat, zowel wat de betrokken diensten betreft als vanuit geografisch oogpunt. In ieder geval is het feit dat de gasinfrastructuur sterk gereguleerd is, onverenigbaar met de vaststelling dat er sprake is van een verstoring van de mededinging op de aardgasmarkten.

5.1.3.2. Verenigbaarheid van de steun met de interne markt

(180) Ook al zou het reguleringsmechanisme staatssteun inhouden, wat niet zo is, zou het naar het oordeel van Teréga voldoen aan alle voorwaarden voor verenigbaarheid met de interne markt in de zin van artikel 107, lid 3, punt c), VWEU.

(181) Teréga is van mening dat de maatregel het gemeenschappelijk belang van voorzieningszekerheid in Frankrijk dient. Het reguleringsmechanisme heeft als doel om via een verhoging van de beschikbare aardgasvolumes op de opslaglocaties een nauwkeurig en kwantificeerbaar niveau van voorzieningszekerheid te bereiken. De betrokken maatregel is bovendien een noodzakelijke overheidsmaatregel die is gebaseerd op een verstandige analyse en antwoord biedt op welomschreven tekortkomingen van de markt, zoals het feit dat eindafnemers niet kunnen aangeven welke waarde zij aan de voorzieningszekerheid toekennen (zoals verzekeringswaarde of systeemwaarde). Daarnaast benadrukt Teréga dat de betrokken maatregel een geschikt instrument is om de voorzieningszekerheid op Frans grondgebied te versterken, niet alleen in vergelijking met de andere beschikbare flexibiliteitsmaatregelen, maar ook vergeleken met andere soorten opslagregulering.

(182) Teréga betwist de redenering van de Commissie in haar inleidingsbesluit met betrekking tot de evenredigheid van de betrokken maatregel. In het kader van het reguleringsmechanisme blijft het bedrag aan vermeende steun beperkt tot het noodzakelijke minimum. Het reguleringsmechanisme is gebaseerd op het beginsel van kostendekking voor een “efficiënte exploitant”, een plafond voor het inkomen van de opslagexploitanten en geïntegreerde prikkels om hun operationele uitgaven efficiënt te maken. Voorts is door de CRE een onafhankelijke kostenevaluatie uitgevoerd. Op die manier heeft de CRE ervoor gezorgd dat alleen aanvaardbare kosten worden gedekt. De CRE heeft zich voor de waardebepaling van de gereguleerde activa mede gebaseerd op een reeks objectieve, actuele en betrouwbare economische onderzoeken door onafhankelijke deskundigen. De methode die de CRE heeft gevolgd om de activa te waarderen, is in dat opzicht consistent en sluit aan bij de praktijk van andere Europese regelgevers. Anders dan de Commissie suggereert, is Teréga van mening dat de opname van inkomen van vóór het begin van de regulering in de waarde van de basis van de gereguleerde activa wel onvolledig zou moeten zijn als er geen gegevens beschikbaar zijn, en hoe dan ook in strijd met de algemene rechtsbeginselen kan zijn. Overigens betreft het CRE-werk zowel de exploitatiekosten als de waardering van de activa van de opslagexploitanten, die consequent openbaar zijn gemaakt in haar tariefbesluiten, zodat het transparante karakter van de maatregel is gewaarborgd.

(183) Tot slot oordeelt Teréga dat de mededinging tussen in Frankrijk en in het buitenland gevestigde aardgasleveranciers niet wordt verstoord door de betrokken maatregel. De maatregel in kwestie is niet-discriminerend. Alle detaillisten kunnen capaciteit van de Franse opslaglocaties aankopen via veilingen. Bovendien betalen alle detaillisten die Franse afnemers bedienen, ATRT-tarieven, waarmee het compensatiemechanisme wordt ondersteund. De maatregel heeft zelfs positieve effecten op de kleinhandelsmarkten voor aardgas door de perioden van stress en de risico’s van netwerkcongestie te beperken. Evenmin is er sprake van verstoring van de mededinging met LNG-exploitanten en beheerders van interconnectoren. Die marktdeelnemers zijn zelf ook grotendeels onderworpen aan mechanismen voor regulering van hun inkomen, en in plaats van te concurreren met de opslagexploitanten is het veeleer zo dat zij elkaar aanvullen in het streven naar voorzieningszekerheid. De betrokken maatregel is niet gunstiger voor de ene leverancier van aardgas dan voor de andere en behelst geen verbod op of ontmoediging van het gebruik van de interconnectoren en methaanterminals als aanvullende instrumenten. Die trend blijkt bijvoorbeeld uit de percentages inkoop van capaciteit van de Europese methaanterminals de afgelopen jaren. Tot slot houdt de maatregel geen verstoring van de mededinging met buitenlandse opslagexploitanten in. Benadeling van die exploitanten op de veilingen is uitgesloten, omdat de veilingen zijn gebaseerd op een marktmechanisme. Uit de praktijk is verder duidelijk dat de algemene stijging van de percentages inkoop van opslag in Europa niet is afgeremd door de invoering van de maatregel.

5.2. Opmerkingen van andere belanghebbende partijen

5.2.1. AFIEG (Association française indépendante de l’électricité et du gaz — onafhankelijke Franse elektriciteits- en gasunie) (56)

(184) AFIEG heeft opmerkingen over de methode voor de waardering van de opslagactiva en over de omvang van de opslagactiva die qua volume en verwerkingscapaciteit nodig zijn om de voorzieningszekerheid te waarborgen.

(185) AFIEG benadrukt dat de verstoringen van de mededinging die vóór de hervorming bestonden als gevolg van het gebrek aan transparantie van het vorige systeem, zijn verholpen.

(186) Wat de methode voor waardering van de basis van gereguleerde activa betreft, beschikt AFIEG niet over precieze cijfers om de door de CRE gebruikte waardering te valideren, maar verdient volgens haar de economische marktwaarde de voorkeur boven de boekhoudkundige marktwaarde. Met die waarde zou de opslag op een bepaald tijdstip kunnen worden weergegeven in plaats van een meer historisch beeld. AFIEG is verder van mening dat de waardering van het kussengas een fundamenteel onderdeel van de waardering van de opslagactiva lijkt te zijn en wil daarom rekening houden met de financiële gevolgen van de keuze van de regels voor afschrijving van het kussengas op de totale BAR-waarde. Tot slot benadrukt AFIEG dat opslagexploitanten in hun activiteiten niet aan grotere risico’s worden blootgesteld dan transmissiesysteembeheerders. Daarom zou het voor opslagexploitanten gehanteerde vergoedingspercentage voor de BAR niet hoger moeten zijn dan dat van de TSB’s.

(187) AFIEG is van mening dat de omvang van de opslagactiva die qua volume en verwerkingscapaciteit nodig zijn om de voorzieningszekerheid te waarborgen, door de Franse autoriteiten moet worden beperkt om de kosten-batenverhouding van opslag voor de verbruikers te maximaliseren. De Franse overheid is bij het vaststellen van de voorraden aardgas die minimaal nodig zijn om de voorzieningszekerheid te waarborgen, immers uitgegaan van een onttrekkingsdebiet van 1 990 GWh/d en een volume van 64 TWh (57), terwijl in de bij het decreet inzake het MEP voor 2023-2028 vastgestelde lijst wordt gerekend met 2 376 GWh/d en 138,5 TWh. AFIEG is van mening dat de bij het MEP-decreet vastgestelde omvang te groot is in verhouding tot de opslagbehoeften om de voorzieningszekerheid in Frankrijk te waarborgen. De omvang zou dan ook naar beneden moeten worden bijgesteld om te vermijden dat er extra kosten voor eindverbruikers en nadelen voor de andere vormen van flexibele aardgascapaciteit ontstaan. Voorts merkt AFIEG op dat de door de Franse overheid op 2 % vastgestelde dekking voor het risico van marktfalen te uitgebreid is in vergelijking met het in de buurlanden vastgestelde percentage van 5 %.

5.2.2. AFG (Association française du gaz — Franse gasunie) (58)

(188) Volgens AFG is het door de Franse autoriteiten op 1 januari 2018 ingevoerde reguleringskader voor aardgasopslag positief.

(189) AFG is ook van mening dat de betrokken maatregel is gebaseerd op het beginsel van kostenregulering en heeft geleid tot een efficiënte en evenredige waardering van de activa. AFG voert aan dat dit beginsel van kostenregulering wordt gevolgd door de meeste regelgevers en van toepassing is op de activiteiten transmissie, aardgasdistributie en methaanterminals in Frankrijk.

(190) Volgens AFG zou een methode op basis van de marktprijzen in plaats van de kosten van “efficiënte exploitanten” mogelijk een wisselvallig en economisch verre van optimaal reguleringskader hebben opgeleverd: bij ongunstige spreads is het met die methode immers niet gegarandeerd dat de kosten van de exploitanten worden gedekt, waardoor zij in een hachelijke situatie kunnen komen te verkeren. Andersom zouden bij zeer gunstige marktspreads de inkomsten van de exploitanten juist te hoog en verre van optimaal voor de afnemers van opslag zijn geweest.

(191) Volgens AFG heeft de regulering van de Franse opslag niet geleid tot verstoring van de mededinging met de andere aardgasinfrastructuren in Frankrijk, de methaanterminals in Frankrijk en in de Unie of de opslagexploitanten in de U