14. 8. 69 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 105/1 
I 
(Mededelingen) 
RAAD  EN  COMMISSIE 
ELFDE  VERSLAG  VAN  DE  WERKZAAMHEDEN  VAN  HET 
MONETAIR  COMITÉ 
INLEIDING 
Dit verslag  bevat  een  overzicht  van  de werkzaamheden  van  het  Monetair  Comité  van 
1 mei  1968  tot 15 mei  1969.  Naast  de uitvoering  van  de in het Verdrag  genoemde  taken, 
in het bijzonder  het volgen  van  de monetaire  en financiële  toestand  van  de Lid-Staten, 
heeft  het Comité  zijn  activiteiten  vooral  gewijd  aan  de problemen  van  de werking  van 
het internationale  monetaire  stelsel  en de gewenste  verbeteringen  op het gebied  van  de 
monetaire  betrekkingen  binnen  de E.E.G. 
Het Comité  kwam  in deze  periode  op 16 vergaderingen  bijeen,  terwijl  de werkgroepen 
talrijke  vergaderingen  hielden. 
Aangezien  het mandaat  van  het bestuur  na de statutaire  periode  van  twee  jaar  zijn  einde 
nam,  heeft  het Comité  met  algemene  stemmen  Jonkheer  Mr.  E. van  Lennep,  Thesaurier-
generaal  bij het  Nederlandse  Ministerie  van  Financiën  als voorzitter  herkozen  en als 
vice-voorzitters  de heren  B. Clappier,  vice-president  van  de Banque  de France,  en Dr. O. 
Emminger,  lid van  de directie  van  de Deutsche  Bundesbank.  De samenstelling  van  het 
Comité  is in de bijlage  vermeld. 
Het verslag  werd  afgesloten  op 15 mei  1969.  De inhoud  heeft  derhalve  geen  betrekking 
op de sindsdien  binnen  en buiten  de Gemeenschap  ingetreden  monetaire  en financiële 
ontwikkeling  en getroffen  maatregelen. 
1. De  Economische  activiteit  van  de Gemeenschap 
als geheel  vertoonde  in 1968  en begin  1969  een 
krachtige  expansie.  Het  stijgingstempo  van  het bruto 
nationaal  produkt,  dat  in 1968  naar  volume  onge-
veer 5,5  % bedroeg,  was  aanzienlijk  groter  dan  in 
1967  (3 %).  De stijging  was  bijzonder  sterk  in Duits-
land  (7%),  Nederland  (6%)  en Italië  (5,7%)  en 
was ook  in de Belgisch-Luxemburgse  Economische 
Unie  tamelijk  krachtig  (4,5  %).  In Frankrijk  was  zij 
4,2 %, ondanks  de  belangrijke  produktieverliezen 
als gevolg  van  de sociale  onrust  in het voorjaar  van Lid-Staten.  Daarna  trad  in de meeste  Lid-Staten  een 
wijziging  op al gevolg  van  verschillende  factoren, 
zoals  conjuncturele  spanningen  die  geleidelijk  en in 
uiteenlopende  mate  in het  tweede  halfjaar  van 1968 
en de eerste  maanden  van  1969  hun  invloed  deden 
gevoelen  en die  onder  meer  voortsproten  uit  de 
toegenomen  graad  van  bezetting  van  de produktie-
capaciteit,  de krachtige  kostenstijging  in Frankrijk  en 
de invoering  van  de B.T.W.  in Nederland.  In Italië, 
waar  de onbenutte  produktiecapaciteit  betrekkelijk 
omvangrijk  bleef,  onderging  het prijsklimaat,  dat tot 
de laatste  maanden  van  1968  zeer  kalm  was  gebleven, 
in 1969  een  wijziging;  in de eerste  vier  maanden  van 
het jaar  stegen  de prijzen  op jaarbasis  met  ongeveer 1968. 
2. De  eerste  maanden  van  1968  werden  geken-
merkt  door  een  betrekkelijke  prijsstabiliteit  in alle 4%. 
Nr. C 105/2 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 14. 8. 69 
3. De  economische  ontwikkeling  van  de Lid-Staten 
steunde  in de eerste  plaats  in grote  mate  op de im-
puls die  uitging  van  de snelle  ontwikkeling  van  de 
uitvoer.  Geleidelijk  ging  de toeneming  van  de binnen-
landse  vraag,  welke  zowel  door  de bruto-investeringen 
in vaste  activa  als door  het particulier  verbruik  werd 
gestimuleerd,  een belangrijke  rol spelen. 
De expansieversnelling  ging  gepaard  met  een krachtige 
stijging  van  de goedereninvoer  uit derde  landen  die 
na een  vrijwel  stabiel  verloop  in 1967,  thans  met  9 % 
toenam.  Toch  heeft  de gelijktijdige  ontwikkeling  van 
de uitvoer  van  de Gemeenschap  (in 1968  + 11,5  % 
naar  waarde  tegenover  + 7,5  % in 1967)  geleid  tot 
een nieuw  overschot  op de handelsbalans  dat op basis 
van de douanestatistieken  1,7 miljard  dollar  bedroeg 
tegenover  0,7 miljard  in het voorgaande  jaar.  Begin 
1969  trad  echter  een tendens  tot verslechtering  van  de 
handelsbalans  in. 
4. Het  overschot  op de lopende  rekening  van  de 
betalingsbalans  van  de Gemeenschap  bedroeg  volgens 
voorlopige  cijfers  ongeveer  5 miljard  dollar  in 1968 
tegenover  bijna  4,4 miljard  dollar  in 1967. 
Daar  de nettokapitaalafvloeiing  — grotendeels  van 
particuliere  oorsprong  — van  het ene  op het andere 
jaar toenam,  met  name  in verband  met  toenemende 
beleggingen  door  Europese  ingezetenen  in Amerikaanse 
effecten,  was  de basisrekening  van  de Gemeenschap, 
die in 1967  een  overschot  had  vertoond,  in 1968 
vrijwel  in evenwicht.  Gezien  de uitvoer  van kortlopend 
kapitaal  en de ongunstige  ontwikkeling  van  de „terms 
of payments"  vertoonde  het globale  saldo,  dat in 1967 
een overschot  van  1,5  miljard  dollar  opleverde,  in 
1968  een tekort  van  ongeveer  2 miljard  dollar. 
Deze  ontwikkeling  komt  tot uiting  in een vermindering 
van de goudvoorraad  en nettodeviezenreserves  bij de 
monetaire  autoriteiten  (inclusief  de nettopositie  bij 
het I.M.F.)  met  2,6 miljard  dollar  en een  nettotoene-
ming  van  de buitenlandse  tegoeden  op korte  termijn 
van de handelsbanken  met  0,6 miljard  dollar. 
Bij beschouwing  van  de ontwikkeling  van  de externe 
positie  van  de verschillende  landen  van  de Gemeen-
schap  blijkt  dat de overschotten  op de lopende  reke-
ning  van  de betalingsbalans  van  Duitsland  en Italië, 
welke  in 1967  reeds  aanzienlijk  waren,  nog  verder 
zijn gestegen.  Uit deze  twee  landen  vond  echter  een 
omvangrijke  export  van  langlopend  kapitaal  plaats. 
De basisrekening  van  Duitsland  was  in 1968  onge-
veer in evenwicht,  doch  wegens  een  zekere  toestro-
ming  van  kortlopend  kapitaal  vertoonde  de totale 
betalingsbalans  een  overschot  van  meer  dan  0,9 mil-
jard dollar.  Voor  Italië  wordt  dit saldo  becijferd  op 
0,6 miljard  dollar.  In Frankrijk  daarentegen  volgde 
op de in 1967  vrijwel  bereikte  evenwichtstoestand  op 
de lopende  rekening  van  de  betalingsbalans  een 
belangrijk  tekort  dat nog  werd  verhoogd  door  de ge-
volgen  van  een  wijziging  in de „terms  of payments" 
en de invloed  van  kapitaalafvloeiing.  De ontwikkeling van de verschillende  posten  komt  tot uiting  in een 
totaal  tekort  van  3,2 miljard  dollar  in 1968.  Zowel 
voor  Nederland  als voor  de B.L.E.U.  sloot  de totale 
betalingsbalans  met  een tekort  van  0,1 miljard  dollar. 
5. Voor  de eerste  keer  sedert  1957  — en in hoofd-
zaak  wegens  incidentele  redenen  — vertoonde  de 
betalingsbalans  van  de Verenigde  Staten  op liquidi-
teitsbasis  een  gering  overschot,  terwijl  het tekort  in 
1967  nog  3,6  miljard  dollar  bedroeg.  Dit  resultaat 
wordt  voor  een  deel  veroorzaakt  door  belangrijke 
aankopen  van  Amerikaanse  effecten  door  niet-inge-
zetenen,  welke  transacties  men  wel  als uitzonderlijk 
moet  beschouwen.  Een  andere  belangrijke  oorzaak  is 
de ontwikkeling  van  de overige  posten  der  kapitaal-
rekening.  Als gevolg  van de op 1 januari  1968  door  de 
Verenigde  Staten  getroffen  nieuwe  maatregelen  hebben 
de Amerikaanse  vennootschappen  hun  kapitaal-
uitvoer  uit hoofde  van  directe  investeringen  in het 
buitenland  verminderd  en een  groot  deel  van  de in-
komsten  van  hun  filialen  buiten  de Verenigde  Staten 
gerepatrieerd,  terwijl  de banken  hun  leningen  aan 
niet-ingezetenen  beperkten.  Bovendien  heeft  de Ameri-
kaanse  schatkist  van  verschillende  landen  een  con-
solidatie  van  hun  dollartegoeden  weten  te verkrijgen, 
met name  in de vorm  van  schuldvorderingen  op 
middellange  termijn.  Zonder  deze  bijzondere  trans-
acties  zou  het  totale  tekort  meer  dan  2 miljard 
hebben  bedragen.  Terwijl  de  kapitaalbewegingen 
derhalve  voor  de Verenigde  Staten  gunstig  waren  is 
het traditionele  overschot  op de handelsbalans  in 
1968  vrijwel  verdwenen,  terwijl  dit  in 1967  nog 
3,5 miljard  dollar  bedroeg.  Met  name  als gevolg  van 
een buitensporige  hoge  binnenlandse  vraag  en ver-
schillende  sociale  conflicten  heeft  de groei  van  de 
invoer  die van  de uitvoer  verre  overtroffen  (+ 23 % 
tegen  + 10 %). Deze  tendens  tot verslechtering  van 
de handelsbalans  heeft  zich  overigens  in het  eerste 
kwartaal  van  1969,  toen  een  tekort  van  0,3  miljard 
dollar  werd  bereikt,  voortgezet. 
Daar  de Verenigde  Staten  traditioneel  een  nettokapi-
taaluitvoerend  land  zijn  kan  de ontwikkeling  van  de 
verschillende  posten  van  de betalingsbalans  in 1968 
niet als een  verbetering  worden  beschouwd.  Integen-
deel,  de ontwikkeling  ging  in een  richting  die tegen-
gesteld  was  aan  hetgeen  wenselijk  werd  geacht.  De 
Amerikaanse  autoriteiten  hebben  enkele  monetaire  en 
fiscale  maatregelen  getroffen  om de excessieve  econo-
mische  expansie  te temperen,  hetgeen  zijn  weerslag 
zal hebben  op de lopende  rekening  van  de betalings-
balans.  Voorts  werd  reeds  besloten  tot een  zekere 
versoepeling  van  de beperkingen  op de kapitaalaf-
vloeiing. 
6. In  1968  onderging  de externe  situatie  van  het 
Verenigd  Koninkrijk  slechts  een geringe  wijziging  ten 
opzichte  van  1967.  De basisrekening  sloot  met  een 
tekort  van  458  miljoen  pond,  hetgeen  iets  lager  was 
dan in 1967  (515  miljoen).  De toeneming  van  het 
tekort  op de handelsbalans  (796  miljoen  pond  tegen-
over 635  miljoen  in 1967)  werd  meer  dan  gecom-
14. 8. 69 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 105/3 
penseerd  door  de toeneming  van de netto-ontwangsten 
van de dienstenrekening  (377  miljoen  pond  tegenover 
236 in 1967)  en door  een vermindering  van  het tekort 
bij het langlopend  kapitaalverkeer  (39  miljoen  pond 
tegenover  116  miljoen  in 1967).  Bij beschouwing  van 
de ontwikkeling  in de loop  van  het jaar  constateert 
men een  aanzienlijke  verbetering,  daar  het tekort  op 
de basisrekening  van  het  eerste  op het  tweede  half-
jaar is teruggelopen  van  427  tot 31 miljoen  pond. 
Deze  verbetering  is echter  minder  fundamenteel  dan 
op het  eerste  gezicht  lijkt,  terwijl  de resultaten  van 
het buitenlandse  handelsverkeer  sedert  het begin  1969 
weinig  bevredigend  waren.  Gezien  deze  stand  van 
zaken  en de omvang  der  in de komende  jaren  ver-
vallende  buitenlandse  schulden  zijn  de Britse  auto-
riteiten  verplicht  een  politiek  te volgen,  gericht  op 
strenge  beperking  van de ontwikkeling  van  de binnen-
landse  vraag  en op toeneming  van  de uitvoer. 
7. Tot  eind  1968  heeft  de door  de Amerikaanse  en 
Britse  autoriteiten  gevoerde  monetaire  politiek  nau-
welijks  geleid  tot vermindering  van  de binnenlandse 
liquiditeisschepping.  Meer  recentelijk  echter  is het 
desbetreffende  beleid  doeltreffender  gebleken.  Aan-
gezien  de kredietvraag  zeer  groot  bleef,  is de rente-
voet op de geldmarkt  tot een  recordhoogte  gestegen. 
Deze  restrictieve  monetaire  politiek  heeft  het bank-
wezen  in de Verenigde  Staten  voorts  genoopt  tot 
een steeds  groter  beroep  op de Euro-dollarmarkt, 
waardoor  de rentetarieven  op deze  markt  nog  sterker 
zijn gestegen  dan  in de Verenigde  Staten  zelf. 
Inflatoire  tendensen  staken  binnen  de Gemeenschap 
de kop  op,  zodat  de Lid-Staten  beurtelings  verplicht 
waren  de kredietverlening  te beperken,  waardoor  een 
wijziging  intrad  in de ontwikkeling  van  de rentevoet. 
Hoewel  een  zekere  rentestijging  onvermijdelijk  lijkt 
met het oog  op de conjuncturele  ontwikkeling  binnen 
de Gemeenschap  vraagt  het  Monetair  Comité  zich 
af of het  niet  gewenst  zal  zijn  dat  de Lid-Staten 
ernaar  streven  een  restrictieve  invloed  uit te oefenen 
op de totale  vraag  door  een  versterkt  gebruik  te 
maken  van  de instrumenten  van  de begrotingspolitiek, 
d.w.z.  door  de dosering  van  de instrumenten  van  de 
economische  politiek  te verbeteren.  Om  echter  te 
bereiken  dat  men  er door  een  dergelijke  „commu-
nautaire"  politiek  in slaagt  de rentevoet  binnen 
redelijke  grenzen  te houden,  is het noodzakelijk  dat 
belangrijke  landen  buiten  de Gemeenschap  bij hun 
politiek  tot regulering  van  de totale  vraag  dezelfde 
beginselen  volgen. 
8. In  zijn  laatste  verslag  constateerde  het  Mone-
tair Comité  dat  de conjunctuurontwikkeling  binnen 
de Gemeenschap  in 1967  van  land  tot  land  sterk 
uiteenliep.  Het  herstel  dat zich  in Duitsland  reeds  in 
het tweede  halfjaar  aftekende  en de door  de andere 
Lid-Staten  gevoerde  economische  politiek  wettigden  de 
hoop  dat deze  conjuncturele  dispariteit  geleidelijk  zou 
kunnen  verdwijnen.  Begin  1968  deed  zich  in de con-
junctuurontwikkeling  van  de landen  van  de Ge-meenschap  inderdaad  een  zekere  convergentie  voor. 
In de Beneluxlanden  en in Italië  trad  een  krachtige 
expansie  in, waarvan  het  tempo  in het tweede  half-
jaar nog  toenam  en waartoe  het herstel  in Duitsland 
in zekere  mate  heeft  bijgedragen.  Ook  in Frankrijk 
waren  de eerste  vier  maanden  van  het  jaar  geken-
merkt  door  een evenwichtige  expansie. 
9. De  gebeurtenissen  van  de maanden  mei  en juni 
in Frankrijk  brachten  een onverwachte  wijziging  in de 
economische  situatie  van  dit land.  Om  op zeer  korte 
termijn  de consequenties  van  een  langdurige  staking 
en de plotselinge  stijging  van  de produktiekosten 
voor  de buitenlandse  handel  te verminderen,  heeft 
de Franse  Regering  met  toestemming  van  de Com-
missie  tijdelijke  uitzonderingsmaatregelen  getroffen 
die, zij het in beperkte  mate,  afbreuk  doen  aan  de 
vrijheid  van  het intra-E.E.G.-verkeer.  Voorts  hebben 
de Franse  autoriteiten  ter bestrijding  van  de kapitaal-
vlucht  een deviezencontrole  ingevoerd. 
Door  begin  juli ongeveer  voor  de helft  deel  te nemen  in 
de aan  Frankrijk  in een  ruimer  kader  geboden 
monetaire  bijstand  en door  hun  politiek  van  expansie 
voort  te zetten  hebben  de andere  Lid-Staten  getracht 
de Franse  overheidspolitiek  te steunen.  De hoop  was 
gewettigd  dat de Franse  economie  op korte  termijn  in 
staat  zou  zijn  het  interne  en externe  evenwicht  te 
herstellen. 
10. In  de laatste  maanden  van het jaar  echter  hebben 
de ontwikkeling  van  de produktiekosten,  de versnelde 
stijging  van  de binnenlandse  vraag,  de omvang  van 
het begrotingstekort  en de expansie  van  het krediet-
volume  de vrees  gewekt  dat het herstel  van het externe 
evenwicht  moeilijker  zou  kunnen  blijken  te zijn  en 
veel meer  tijd  zou  eisen  dan  oorspronkelijk  was  voor-
zien.  Tegelijkertijd  scheen  het  voortduren  van  een 
zeer belangrijk  overschot  op de lopende  rekening  van 
de Duitse  betalingsbalans,  ondanks  de snelle  econo-
mische  expansie,  een  revaluatie  van  de Mark  waar-
schijnlijk  te maken. 
11. Onder  deze  omstandigheden  en in een gespannen 
internationale  monetaire  situatie  ontstond  in november 
een monetaire  crisis  als gevolg  van  een  speculatie  op 
een eventuele  wijziging  van  de pariteiten,  met  name 
voor  wat  betreft  de Mark  en de Franse  frank. 
Deze  crisis  noopte  de betrokken  landen  tot het nemen 
van maatregelen  tot  herstel  van  hun  extern  even-
wicht.  Frankrijk  nam  restrictieve  maatregelen  op het 
gebied  van  de begrotingsuitgaven,  de belastingheffing 
en het kredietwezen.  Voorts  werd  de deviezencontrole, 
die begin  september  was  opgeheven,  weer  ingesteld 
en versterkt.  Duitsland  ging  zijnerzijds  o.a.  over  tot 
instelling  van een exportbelasting  en een vermindering 
van de belastingdruk  op de invoer,  hetgeen  in de 
handelsbetrekkingen  met  het  buitenland  een  soort-
gelijk  effect  had  als een  overeenkomstige  revaluatie 
van zijn  munt.  De  genoemde  maatregelen  hebben 
Nr. C 105/4 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 14. 8. 69 
binnen  betrekkelijk  korte  tijd  geleid  tot een  terug-
vloeiing  van  speculatief  kapitaal. 
12. De  Duitse  uitvoer  van  langlopend  kapitaal  is 
buitengewoon  sterk  toegenomen;  in de eerste  drie 
maanden  van 1969  is deze  namelijk  aanmerkelijk  groter 
geworden  dan  de overschotten  op de lopende  rekening 
van de betalingsbalans,  zodat  de Duitse  monetaire 
reserves  tot eind  maart  1969  zijn  gedaald  en wel  tot 
het niveau  van  begin  1968. 
Een nieuwe  internationale  speculatiegolf  ontstond  eind 
april  en begin  mei,  hetgeen  leidde  tot een  belang-
rijke  toeneming  van  de Duitse  monetaire  reserves. 
De Duitse  Regering  verklaarde  dat de pariteit  van  de 
DM ongewijzigd  zou  blijven  en nam  een aantal  maat-
regelen  ter bestrijding  van  de toevloed  van  specu-
latief  buitenlands  kapitaal  en ter verzekering  van  de 
prijsstabiliteit  die werd  bedreigd  door  een  conjunc-
turele  oververhitting,  voortvloeiende  uit de aanhou-
dende  expansie. 
13. Concluderend  constateert  het Monetair  Comité 
dat de gebeurtenissen  van  1968,  juist  in het jaar  van 
de voltooiing  van  de douane-unie  tussen  de Zes, 
hebben  geleid  tot tijdelijke  beperkingen  op het vrije 
verkeer  van  goederen  en kapitaal  binnen  de Gemeen-
schap. 
In dit verband  kan  er niet  sterk  genoeg  de nadruk  op 
worden  gelegd  dat  iedere  duurzame  inbreuk  op de 
vrijheid  van de intracommunautaire  handel  in goederen 
en diensten  het slagen  van  de communautaire  onder-
neming  in de waagschaal  stelt  en het vertrouwen  in 
de gestage  vooruitgang  op dit gebied  aan het wankelen 
brengt.  Het  Monetair  Comité  spreekt  dan  ook  zijn 
voldoening  erover  uit  dat  de beperkingen  in het 
goederenverkeer,  die als gevolg  van  de gebeurtenissen 
in de lente  van  1968  werden  ingevoerd,  door  de 
Franse  autoriteiten  begin  1969  werden  opgeheven. 
Verder  uit het Comité  de wens  dat ook  de in 1968 
en 1969  door  verschillende  landen  ingestelde  beper-
kingen  op het  kapitaalverkeer  zo spoedig  mogelijk 
volledig  kunnen  worden  opgeheven. 
14. In  de verslagperiode  heeft  het Monetair  Comité 
zijn bestudering  van de mogelijkheden  van versterking 
van de  coördinatie  van  de  externe  en  interne 
monetaire  politiek  voortgezet. 
In het  kader  van  zijn  permanente  werkzaamheden 
heeft  het Comité  de ontwikkeling  van  de situatie  op 
het gebied  van  het internationale  betalingsverkeer  op 
de voet  gevolgd  en voorafgaand  overleg  gepleegd  ten 
einde  te bereiken  dat  de Zes  zoveel  mogelijk  een 
gemeenschappelijke  houding  aannemen  tijdens  de 
besprekingen  die  in ander  internationaal  verband 
plaatsvinden.  Voorts  heeft  het Comité  de monetaire  en financiële  situatie  van de Lid-Staten  onderzocht,  onder 
meer  in verband  met  de gebeurtenissen  die in Frank-
rijk in mei  en juni  1968  hebben  plaatsgevonden  als-
mede  in verband  met  de in november  1968  en mei 
1969  ontstane  monetaire  crises. 
Het Monetair  Comité  heeft  in oktober  1968  kennis 
genomen  van  het eerste  deel  van  het rapport  van  de 
werkgroep  „Effectenmarkten"  dat  een  beschrijving 
bevat  van  de methoden  en instrumenten  ter verze-
kering  van  het evenwicht  op de obligatiemarkten  in 
de landen  van  de E.E.G.  Het  tweede  deel  van  het 
rapport,  handelende  over  het  gebruik  van  deze 
methoden  en instrumenten  in de jaren  1967  tot 1969, 
is in voorbereiding  en zal vóór  het  einde  van  het 
jaar aan  het Comité  worden  voorgelegd. 
15. Na  de  bijeenkomst  van  de  ministers  van 
Financiën  en Economische  Zaken  te Rotterdam  op 
9 en 10 september  1968  heeft  het Monetair  Comité 
zijn onderzoekingen  inzake  de realisatie  van  nieuwe 
vooruitgang  op het gebied  van  de monetaire  betrek-
kingen  binnen  de Gemeenschap  krachtiger  ter hand 
genomen.  Het  Comité  heeft  aan  de ministers  op 
15 januari  1969  een  rapport  voorgelegd  waarin  zijn 
eerste  beschouwingen  omtrent  de versteviging  van  de 
samenwerking  tussen  de Lid-Staten  zijn  samengevat. 
16. In  dit rapport  constateert  het Monetair  Comité 
dat de gebeurtenissen  van  1968  nogmaals  duidelijk 
hebben  aangetoond  dat de totstandbrenging  van  een 
betere  coördinatie  van de economische  politiek  binnen 
de Gemeenschap  hoognodig  is, iets  waarop  het 
Monetair  Comité  in het  verleden  reeds  heeft  ge-
wezen. 
Deze  coördinatie  vloeit  logisch  voort  uit de oprich-
ting van  de gemeenschappelijke  markt.  De nu vol-
tooide  douane-unie  heeft  de handelsbanden  tussen  de 
Lid-Staten  nauwer  aangehaald,  waardoor  de gevolgen 
van conjuncturele  even  wichtsver  storingen  sneller  over 
de volkshuishoudingen  worden  verspreid.  Deze  inter-
dependentie  leidt  er niet  alleen  toe  dat  de doel-
treffendheid  van  de in de afzonderlijke  landen  ge-
voerde  economische  politiek  afneemt,  doch  brengt  ook 
mee dat de gehele  Gemeenschap  blootgesteld  wordt 
aan de gevolgen  van  de in elk  der  deelnemende 
landen  getroffen  maatregelen.  Voorts  leiden  bepaalde 
geïnstitutionaliseerde  vormen  van integratie  op enkele 
gebieden,  met  name  op dat van  de landbouw  en op 
fiscaal  terrein,  tot  vernauwing  van  de speelruimte 
waarover  elke  Lid-Staat  bij de uitoefening  van  zijn 
eigen  verantwoordelijkheden  beschikt. 
17. Het  centrale  probleem  van een betere  coördinatie 
van de economische  beslissingen  is het  vermijden 
van een  sterk  uiteenlopende  ontwikkeling  van  kosten 
en prijzen  en in het algemeen  van  die van  de totale 
vraag  en de betalingsbalansen  der Lid-Staten. 
Te dien  einde  is het noodzakelijk  dat de Lid-Staten 
gemeenschappelijk  hun  doelstellingen  op langere  ter-
14. 8. 69 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 105/5 
mijn  van  hun  economische  politiek  gezamenlijk 
uitstippelen  en  zorg  dragen  voor  de  onderlinge 
samenhang  daarvan  en hun  verenigbaarheid  met  de 
doelstellingen  van  het Verdrag  van  Rome. 
Ten aanzien  van  de doelstelling  prijsstabiliteit  con-
stateert  het  Monetair  Comité  dat  de mate  waarin 
prijsstijgingen  thans  in de Lid-Staten  worden  geto-
lereerd,  zeer  uiteenloopt.  Dergelijke  verschillen  mogen 
niet blijven  bestaan  indien  men  wil  vermijden  dat 
hier op de duur  de bron  ontstaat  van  fundamentele 
evenwichtsverstoringen  in de betrekkingen  tussen  de 
Lid-Staten.  In dit verband  is het  Monetair  Comité 
zich ervan  bewust  dat  de landen  van  de gemeen-
schappelijke  markt  door  de omvang  van  hun  buiten-
landse  handel  met  de overige  wereld  een  nuttige 
bijdrage  zouden  kunnen  leveren  tot de wereldeco-
nomie  door  een  zodanige  politiek  te voeren  dat 
hun groepering  een  centrum  van  prijsstabliteit  zou 
worden. 
18. Het  is echter  niet  voldoende  de door  de Re-
geringen  van  de Lid-Staten  gestelde  hoofddoeleinden 
te harmoniseren.  Men  moet  eveneens  de praktische 
maatregelen  coördineren  ter  bereiking  van  deze 
doeleinden. 
Deze  taak  is niet  gemakkelijk.  De ontwikkeling  van 
prijzen,  kosten  en betalingsbalans  kan  soms  het 
gevolg  zijn  van  krachten,  waarop  een  regering  geen 
of weinig  invloed  heeft.  Bovenal  echter  zou  een 
botsing  kunnen  ontstaan  tussen  de nationale  belangen 
en de desiderata  van  een gecoördineerde  economische 
politiek.  Alleen  al het  bestaan  van  deze  factoren 
en de invloed  van  onvoorziene  hinderpalen  maken 
het dringend  noodzakelijk  de methoden  en instru-
menten  van  samenwerking  te versterken,  die de soli-
dariteit  van  de Lid-Staten  kunnen  doen  toenemen. 
Het samenwerkingsmechanisme  moet  dus  zowel  recht 
doen  wedervaren  aan  de gemeenschappelijke  doelein-
den als aan  de belangen  van  de Lid-Staten  en ervoor 
zorgen  dat beide  in de beslissingen  van  de Lid-Staten 
tot hun  recht  komen.  Het  spreekt  vanzelf  dat  een 
dergelijke  coördinatie  niet  beperkt  kan  blijven  tot 
het geld-  en kredietwezen,  doch  zowel  de begro-
tingspolitiek  welke,  zoals  bekend,  repercussies  heeft 
op de finale  vraag  en de monetaire  situatie,  als het 
inkomens-  en prijsbeleid  moet  omvatten. 
Zo zal de taak  van  het  Monetair  Comité  dan  ook 
moeten  samengaan  met  die  van  de andere  comités 
van de Gemeenschap  (Comité  voor  de conjunctuur-
politiek  en Comité  voor  de begrotingspolitiek).  Op 
basis  van  de  doelstellingen  van  de  economische 
politiek  op middellange  termijn  — welke  in de eerste 
plaats  worden  uitgewerkt  door  het  Comité  voor  de 
economische  politiek  op middellange  termijn  — heeft 
het Comité  tot  taak  om  meer  in het  bijzonder 
de monetaire  en financiële  aspecten  van de coördinatie 
van de economische  politiek  te bestuderen. 19. Het  Monetair  Comité  heeft  voorstellen  gedaan 
om het  in het  kader  van  dit Comité  voorafgaande 
overleg  doeltreffender  en regelmatiger  te doen  plaats-
vinden. 
Dank  zij de beslissingen  van  de Raad  van  mei  1964 
werd  reeds  een  betere  coördinatie  bereikt  op het 
gebied  van  de externe  monetaire  politiek. 
Bij deze  beslissingen  werd  namelijk  voorafgaand  over-
leg voorgeschreven  bij eventuele  wijzigingen  van  de 
muntpariteit  van  een  of meer  Lid-Staten.  Overleg 
moet  eveneens  worden  gepleegd  voor  iedere  beslissing 
en iedere  belangrijke  standpuntbepaling  van  de Lid-
Staten  op het gebied  van  de internationale  monetaire 
betrekkingen,  althans  indien  de omstandigheden  en 
met name  het tijdsbestek  waarbinnen  de maatregelen 
moeten  worden  genomen  zich  hier  niet  tegen  ver-
zetten.  Het  overleg  dat  op dit gebied  in de laatste 
jaren  in het Comité  heeft  plaatsgevonden,  heeft  een 
grote  doeltreffendheid  gekregen  en een zeer  belangrijke 
rol gespeeld  bij internationale  onderhandelingen. 
Het Comité  heeft  niettemin  studie  gemaakt  van  de 
mogelijkheid  tot verbetering  van  de bestaande  pro-
cedures.  De  wijze  waarop  in een  nabije  toekomst 
bepaalde  beslissingen  in internationaal  verband  worden 
genomen  stelt  de Gemeenschap  in een  positie  waarin 
zij haar  gewicht  slechts  kan  doen  gelden  door  het 
aannemen  van  een  gemeenschappelijke  houding. 
Bovendien  wordt  de betekenis  van  de onderlinge 
samenwerking  nog verhoogd  door  de verantwoordelijk-
heden  welke  de Zes  bij de financiering  van  de inter-
nationale  steun  aan  bepaalde  valuta's  op zich  moeten 
nemen. 
20. Op  het gebied  van de binnenlandse  economische 
politiek  — die,  zoals  reeds  gezegd,  niet  uitsluitend 
tot het  werkterrein  van  het  Monetair  Comité  be-
hoort  — zal het wenselijk  zijn  de bestaande  samen-
werking  te verbeteren  en uit te breiden.  Deze  samen-
werking  zou betrekking  moeten  hebben  op belangrijke 
maatregelen  welke  een Lid-Staat  overweegt  te nemen 
en die een aanzienlijke  invloed  zouden  kunnen  hebben 
op de economie  van  de andere  landen  van  de Ge-
meenschap. 
Een dergelijke  gang  van  zaken  laat  binnen  de grenzen 
van de verplichtingen  die uit het Verdrag  voortvloeien, 
de vrijheid  van  de Lid-Staten  met  betrekking  tot de 
uiteindelijke  beslissing  bestaan;  zij zijn  echter  ver-
plicht  bij de opstelling  van  hun  economische  politiek 
rekening  te houden  met  de resultaten  van  deze 
gedachtenwisselingen. 
Het is niet  mogelijk  en evenmin  realistisch  een  ge-
detailleerde  lijst  van  maatregelen  op te stellen  waar-
voor  dergelijk  voorafgaand  overleg  moet  plaatsvinden. 
Het Monetair  Comité  acht  het  dan  ook  gewenst 
zodanig  te werk  te gaan  dat  de organen  van  de 
Gemeenschap  de ontwikkeling  van  de economische 
politiek  geregeld  kunnen  behandelen  in het stadium 
Nr. C 105/6 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 14. 8. 69 
waarin  de regeringen  deze  wensen  te herzien  of 
bepaalde  maatregelen  wensen  te nemen  en dus  nog 
vóórdat  een definitieve  beslissing  wordt  genomen. 
Bij een dergelijke  overlegprocedure  heeft  het Comité 
een belangrijke  taak  te vervullen,  daar  beslissingen 
op het  gebied  van  de economische  politiek  in het 
algemeen  monetaire  of financiële  repercussies  hebben. 
Ten einde  aan dit overleg  een systematischer  karakter 
te geven,  heeft  het Comité  reeds  nu vastgesteld  op 
welke  wijze  deze  nieuwe  taken  zouden  worden  ver-
vuld.  Naast  de diepgaande  besprekingen  van de econo-
mische  situatie  in de Lid-Staten,  welke  gewoonlijk 
jaarlijks  plaatsvinden,  zal  het  Comité,  indien  de 
omstandigheden  dit vereisen,  voortaan  op elke  ver-
gadering  als eerste  agendapunt  van gedachten  wisselen 
over de problemen  en vooruitzichten  op het  gebied 
van de economische  en monetaire  politiek.  Door  de 
hoge  frequentie  van de vergaderingen  van  het Comité 
is het in het  algemeen  iedere  Lid-Staat  mogelijk  de 
andere  Lid-Staten  te raadplegen. 
21. Eeen  essentiële  voorwaarde  voor  de doeltreffend-
heid van  het  overleg  is verbetering  en onderlinge 
afstemming  van  de informatieverstrekking  voor  de 
beoordeling  van  de  economische  situatie  en  de 
vooruitzichten. 
In het algemeen  is vereist  dat de Lid-Staten  zo spoedig 
mogelijk  de nodige  voorschriften  uitvaardigen  voor  de 
uitvoering  van de aanbeveling  van de Raad  van  28 juli 
1966  met  betrekking  tot de verbetering  van  de con-
junctuurstatistieken. 
Het Monetair  Comité  heeft  voorts  overeenkomstig  de 
bepalingen  van  het  Verdrag  van  Rome  besloten  het 
stelsel  van  wederzijdse  informatie  te intensiveren. 22. De  doeltreffendheid  van  de samenwerking  ver-
onderstelt  eveneens  dat elk land  beschikt  over  een goed 
instrumentarium  voor  het voeren  van zijn  economische 
politiek.  Zoals  vermeld  heeft  de mate  waarin  de inte-
gratie  in enkele  sectoren  is voortgeschreden  geleid 
tot een grotere  starheid  van  de verschillende  algemene 
aanpassingsmiddelen.  Ten  einde  dit te verhelpen  is het 
wenselijk  de mogelijkheid  na te gaan  tot verbetering 
van bepaalde  interventietechnieken,  met  name  op het 
gebied  van het begrotingsbeleid  en de belastingpolitiek. 
In dit verband  zij er aan  herinnerd  dat het Monetair 
Comité  in 1962  een  studie  verricht  heeft  over  de 
instrumenten  van  de rftonetaire  politiek  in de Lid-
Staten  ten einde  deze  onderling  te vergelijken  en de 
draagwijdte  daarvan  te bestuderen.  Het  Comité  wenst 
zijn onderzoekingen  voort  te zetten  en zal — zoals 
reeds  in het tiende  verslag  van  zijn  werkzaamheden 
werd  vermeld  — een  nieuwe  studie  over  dit onder-
werp  publiceren. 
23. Het  rapport  van  15 januari  droeg  een  interim-
karakter  daar  de Commissie  voorstellen  van  ruimere 
strekking  moest  uitwerken  waarover  het Comité  zou 
worden  gehoord.  De Commissie  heeft  dan  ook  het 
Monetair  Comité  verzocht  om  advies  over  het  Me-
morandum  betreffende  de coördinatie  van  de econo-
mische  politiek  en de monetaire  samenwerking  in de 
Gemeenschap,  dat  zij op 12 februari  1969  de Raad 
heeft  doen  toekomen.  "Wegens  de grote  betekenis  van 
deze  voorstellen  heeft  het Monetair  Comité  het nuttig 
geacht  het advies,  dat het aan  de Raad  en de Com-
missie  op 10 mei  1969  heeft  toegezonden,  te pu-
bliceren.  Dit  advies  is opgenomen  in de bijlage  van 
dit verslag. 
BIJLAGE  I 
ADVIES  VAN  HET  MONETAIR  COMITÉ  OVER  HET  MEMORANDUM 
VAN  DE  COMMISSIE  AAN  DE  RAAD  VAN  12 FEBRUARI  1969 
Op de vergaderingen  van  27 en 28 februari,  25 en 26 maart, 
16 april  en 9 mei  1969  heeft  het Monetair  Comité  het Me-
morandum  van  de Commissie  aan  de Raad  van  12 februari 
1969  betreffende  de coördinatie  van  de economische  poli-
tiek en de monetaire  samenwerking  in de Gemeenschap  be-
handeld.  Het  Monetair  Comité  heeft  met  instemming  ken-
nis genomen  van  dit initiatief  van  de Commissie  dat  een 
belangrijke  bijdrage  lijkt  te kunnen  leveren  tot de ontwikke-
ling van  de economische  en monetaire  samenwerking  en 
derhalve  tot een  meer  harmonieuze  ontwikkeling  van  de 
Gemeenschap. 
Hieronder  volgen  de opmerkingen  die het Comité  over  be-
paalde  punten  meende  te moeten  formuleren.  Hoewel  de 
voorstellen  van  de Commissie  als een samenhangend  geheel zijn ingediend  heeft  het Comité  het wenselijk  geacht  deze 
opmerkingen  om  praktische  redenen  in twee  rubrieken  te 
verdelen: 
— de coördinatie  van  de economische  politiek, 
— het communautaire  mechanisme  van  monetaire  samen-
werking. 
1. Coördinatie  van  de economische  politiek 
der Lid-Staten 
Het Monetair  Comité  constateert  dat  de analyse  van  de 
Commissie  in grote  lijnen  de hoofdgedachten  volgt  welke 
het Comité  had  ontwikkeld  in zijn  interimrapport  van 
14. 8. 69 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 105/7 
15 januari  1969  aan  de ministers  van  Financiën  en Econo-
mische  Zaken,  waarin  met  name  werd  gewezen  op de nood-
zaak  van  een doeltreffender  coördinatie  van  de economische 
politiek  der  Lid-Staten  door  harmonisatie  van  hun  econo-
mische  doelstellingen  op middellange  termijn  en een verbe-
tering  van de procedures  van overleg  inzake  de economische 
politiek  op korte  termijn. 
De harmonisatie  van  de doelstellingen  welke  de Regeringen 
van de Lid-Staten  op middellange  termijn  wensen  na te stre-
ven om deze  meer  in de lijn te brengen  met  de in het Verdrag 
van Rome  geformuleerde  doelstellingen  is ongetwijfeld  een 
conditio  sine  qua  non  voor  de versterking  van  de coördina-
tie van  de economische  politiek  op korte  termijn.  In dit 
verband  vestigt  het Comité  de aandacht  op het in de laatste 
jaren  sterk  uiteenlopen  van  de ontwikkeling  van  kosten  en 
prijzen  in de onderscheiden  landen  der  Gemeenschap.  De 
staten  moeten  dan  ook  blijk  geven  van  hun  politieke  bereid-
heid om  in de eerste  plaats  convergerende  doeleinden  op 
middellange  termijn  gemeenschappelijk  vast  te stellen  en 
vervolgens  tot overeenstemming  te geraken  over  de uitvoe-
ring van  de maatregelen  ter bereiking  daarvan. 
De bepaling  van  deze  economische  doelstellingen  valt  in 
eerste  aanleg  binnen  de bevoegdheid  van het Comité  voor  de 
economische  politiek  op middellange  termijn.  Het  Comité 
heeft  er kennis  van  genomen  dat de Commissie  het laatstge-
noemde  Comité  heeft  verzocht  te onderzoeken  in hoeverre 
de hoofdlijnen  van  de nationale  politiek  op middellange 
termijn  der  onderscheiden  Lid-Staten  gemeenschappelijk 
kunnen  worden  uitgestippeld.  Het  Monetair  Comité  is 
zijnerzijds  voornemens  — zoals  het in zijn  interimrapport 
reeds  heeft  aangeduid  — de monetaire  en financiële  onder-
delen  van  deze  werkzaamheden  in nauwe  samenwerking 
met het Comité  voor  economische  politiek  op middellange 
termijn  te verrichten. 
Het Comité  betuigt  eveneens  in grote  lijnen  zijn  instemming 
met de voorstellen  vervat  in het  memorandum  over  de 
coördinatie  van  de economische  politiek  op korte  termijn 
der onderscheiden  Lid-Staten  in zoverre  zij strekken  tot de 
instelling  van  de procedure  van  voorafgaand  overleg,  met 
name  ter zake  van  maatregelen  die  een  aanzienlijke  weer-
slag hebben  op de volkshuishoudingen  van de partnerlanden. 
In een procedure  van  voorafgaand  overleg  is reeds  voorzien 
in geval  van  wijziging  van  de muntpariteit  van  een  of meer 
Lid-Staten.  Zij geldt  eveneens  voor  elk besluit  en elke  be-
langrijke  standpuntbepaling  door  de Lid-Staten  betreffende 
de internationale  monetaire  betrekkingen,  tenzij  de om-
standigheden  en met  name  het  tijdsbestek,  waarbinnen 
maatregelen  moeten  worden  genomen,  zich  hiertegen  ver-
zetten.  Het  is van  belang  dat het beginsel  van  een  dergelijk 
gezamenlijk  optreden  tot de belangrijkste  beslissingen  van 
de binnenlandse  economische  politiek  wordt  uitgebreid. 
Het Monetair  Comité  heeft  zich  beziggehouden  met  de vraag 
of aan  het beginsel  van het voorafgaand  overleg  het karakter 
van een juridische  verplichting  moet  worden  gegeven.  Som-
mige  leden  waren  van  oordeel  dat een formeel  besluit  van de 
Raad  geenszins  onontbeerlijk  leek.  Anderen  daarentegen 
waren  van  mening  dat er aanleiding  bestond  om de politieke 
wil tot dergelijk  overleg  in een beschikking  of in een andere 
geschikte  vorm  tot uitdrukking  te brengen.  Zonder  vooruit 
te lopen  op de methode  die uiteindelijk  zal worden  gekozen, 
doch  uitsluitend  met  de bedoeling  de werkzaamheden  van 
de Raad  te vergemakkelijken  voor  het geval  deze  zou menen 
zich tenslotte  vast  te moeten  leggen  op de grondgedachte 
van een  formele  beslissing,  moge  het  Monetair  Comité 
hierbij  enige  suggesties  tot wijzigingen  aan de hand  doen  in 
het reeds  door  de Commissie  voorbereide  ontwerp. 
Het Comité  heeft  zich  bezig  gehouden  met  de vraag  welke 
betekenis  dient  te worden  gegeven  aan  de term  „standpunt-
bepaling"  op het gebied  van  de interne  economische  poli-
tiek.  Het  heeft  die geïnterpreteerd  als hoofdzakelijk  betrek-
king  hebbende  op het aannemen  door  een Lid-Staat  van  een 
passieve  houding  tegenover  een  ontwikkeling  die  om  een bepaalde  vorm  van  ingrijpen  kan  vragen.  Het  Monetair 
Comité  wenst  overigens  met nadruk  te wijzen  op de moeilijk 
heden  die het opleggen  van  een  juridische  verplichting  tot 
overleg  van  dit soort  beslist  zou  doen  rijzen.  Het  ontkent 
daarbij  geenszins  het nut  van  overleg  in het  geval  van  het 
aannemen  door  een  Lid-Staat  van  een  passieve  houding 
tegenover  een ontwikkeling  die invloed  heeft  op de Gemeen-
schap  in haar  geheel. 
Voor  artikel  1 van de ontwerp-beschikking  stelt  het Mone-
tair Comité  in geval  door  de Raad  een  beschikking  zou 
worden  genomen  de hiernavolgende  redactie  voor: 
„Voorafgaand  overleg  heeft  plaats  ten aanzien  van  de be-
slissingen  of belangrijke  maatregelen  van een  Lid-Staat  op 
het gebied  van  de lopende  economische  politiek  die een aan-
zienlijke  invloed  hebben  op zijn  intern  en extern  even-
wicht  en/of  op de volkshuishoudingen  van  de overige  Lid-
Staten.  Dit  overleg  omvat  eveneens  de globale  begrotings-
politiek  en de fiscale  maatregelen  die ten doel  hebben  recht-
streeks  in te werken  op het verkeer  met  het buitenland." 
Indien  de Raad  de beschikking  zou  nemen  stelt  het Mone-
tair Comité  zich  voor  — conform  artikel  2 van de ontwerp-
beschikking  en na kennis  te hebben  genomen  van  de op-
merkingen  en voorstellen  geformuleerd  door  het Comité  voor 
de conjunctuurpolitiek  — een advies  uit te brengen  over  de 
vormen  waarin  het stelsel  van  voorafgaand  overleg  in prak-
tijk zou moeten  worden  gebracht. 
Het Comité  wenst  er hierbij  op te wijzen  dat het  vrijwel 
maandelijks  bijeenkomt.  Het  zou  doorgaans  mogelijk  moe-
ten zijn  op deze  regelmatige  vergaderingen  tot het vooraf-
gaand  overleg  over  te gaan.  Het  zal echter  voorkomen  dat 
een Lid-Staat  zich  genoopt  ziet  tot het  nemen  van  maat-
regelen  van  economische  politiek  die overleg  vereisen  op een 
moment  dat tussen  twee  van  deze  vergaderingen  zou  vallen. 
In een  dergelijk  geval  stellen  de leden  van  het  Monetair 
Comité  elkaar  wederkerig  op de hoogte  van  de beoogde 
maatregelen.  Zo nodig  kan  elk lid dan  verzoeken  om een 
onmiddellijke  bijeenkomst  van het Monetair  Comité.  Aldus 
zou de algemene  verkenning  die het Comité  reeds  op elk 
van zijn  vergaderingen  maakt  worden  aangevuld. 
Het Monetair  Comité  is van  oordeel  dat het dienstig  is de 
criteria  te definiëren  volgens  welke  de invloed  van  de in 
artikel  1 van  de ontwerp-beschikking  bedoelde  maatregelen 
kan worden  beoordeeld.  Men  zou  met  name  kunnen  stel-
len dat voorafgaand  overleg  noodzakelijk  is in al die geval-
len waarin  een  lid van  het Comité  van  oordeel  is dat  de 
ontwikkeling  van  de economie  van  een  land  aanzienlijk 
dreigt  af te wijken  van  de gemeenschappelijk  vastgestelde 
economische  doelstellingen  op middellange  termijn.  In af-
wachting  van  de vastlegging  dezer  doelstellingen  zal  het 
Monetair  Comité  voorafgaand  overleg  blijven  toepassen 
langs  de lijnen  aangegeven  in zijn  interimrapport  van 
15 januari  1969. 
2. Communautair  mechanisme  voor  monetaire 
samenwerking 
In zijn  memorandum  stelt  de Commissie  voor  een stelsel  in 
het leven  te roepen  dank  zij hetwelk  een  monetaire  steun 
op korte  termijn  en een  financiële  bijstand  op middellange 
termijn  mogelijk  is. Het  Monetair  Comité  is van  oordeel 
dat het in het leven  roepen  van een dergelijk  mechanisme  om 
diverse  redenen  wenselijk  kan  worden  geacht. 
Enerzijds  hebben  de voltooiing  van  de douane-unie  en de 
uitwerking  van  vormen  van  gemeenschappelijk  beleid,  met 
name  in de landbouwsector,  ten gevolge  dat de kenmerken 
van de markt  van  de Gemeenschap  hoe  langer  hoe  meer 
gaan  lijken  op die van  een  interne  markt.  De instelling  van 
een communautair  monetair  mechanisme  past  logisch  in 
een dergelijk  kader  en zal bijdragen  tot versterking  van  de 
banden  tussen  de Lid-Staten. 
Nr. C 105/8 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 14. 8. 69 
Anderzijds  moet  de ontwikkeling  van  bijzonder  nauwe  be-
trekkingen  tussen  Lid-Staten  van  de Gemeenschap  gepaard 
gaan  met  een  toenemende  coördinatie  van  het economisch 
beleid,  zoals  voorgesteld  in het memorandum,  zulks  met  het 
oog op het  bereiken  van  een  convergentie  van  de econo-
mische  doelstellingen  op middellange  termijn  van  de Lid-
Staten  en het voeren  van  een  beleid  dank  zij hetwelk  deze 
gemeenschappelijk  gedefinieerde  doelstellingen  kunnen 
worden  bereikt.  Het  mag  dus  als  normaal  worden  be-
schouwd  dat  de Lid-Staten  van  de Gemeenschap,  gezien 
hun wederzijdse  verplichtingen  en gelet  op de voorgestane 
vooruitgang  op het gebied  van  de economische  coördina-
tie de eerste  zijn  die op de hoogte  worden  gesteld  van  de 
problemen  van  een  van  hun  partners  en de eerste  zijn  die 
deze  in bepaalde  omstandigheden  hulp  bieden,  aldus  inhoud 
gevende  aan  hun  monetaire  solidariteit. 
a) Monetaire  steun  op korte  termijn 
Het Monetair  Comité  heeft  kennis  genomen  van  de eerste 
reacties  die de voorstellen  van  de Commissie  bij het Comité 
van gouverneurs  van  de centrale  banken  der  Lid-Staten 
hebben  uitgelokt.  Het  is bovendien  voornemens  zo snel 
mogelijk  over  te gaan  tot een  diepgaand  onderzoek  van  het 
memorandum  van  de Duitse  minister  van  Economische 
zaken  betreffende  de compensatie  van  de kapitaalbewe-
gingen  met  speculatief  karakter  door  een beroep  op de geld-
markten  van  de landen  in de richting  waarvan  zij zijn  ge-
gaan,  ten einde  inzonderheid  na te gaan  in hoeverre  dit voor-
stel een nuttige  aanvulling  zou  kunnen  vormen  op het me-
chanisme  van  monetaire  steun  op korte  termijn  zoals  voor-
gesteld  door  de Commissie. 
Normaliter  moet  elke  financiering  van  een  betalingsbalans-
tekort  worden  aangepast  aan  de aard  van  dit tekort  en een 
niet aan  voorwaarden  gebonden  financiering  kan  in begin-
sel alleen  gerechtvaardigd  worden  voor  tekorten  van  tijde-
lijke  aard.  Ondersteuningsacties  van  deze  aard  vinden  thans 
reeds  geregeld  tussen  centrale  banken  plaats,  waarbij  dient 
te worden  opgemerkt  dat het beroep  op dergelijke  facilitei-
ten niet  volledig  automatisch  is. Het  is eveneens  de taak  van 
de centrale  banken  de modaliteiten  van  een  voor  de Ge-
meenschap  passend  systeem  van  monetaire  steun  op korte 
termijn  uit te werken,  een systeem  dat vanzelfsprekend  niet 
zou kunnen  worden  geplaatst  in het kader  van de bepalingen 
van artikel  108  van  het  Verdrag.  Het  is de wens  van  het 
Monetair  Comité  dat  de resultaten  van  deze  werkzaam-
heden  aan  de Lid-Staten  worden  medegedeeld. 
Met het oog  op een  bijdrage  tot de voorbereiding  van  een 
dergelijk  stelsel  werden  in de loop  van  de bespreking  enkele 
suggesties  gedaan,  die de centrale  banken  in deze  taak  zou-
den kunnen  steunen. 
Wat de vorm  van  een  dergelijk  systeem  betreft  gaan  de ge-
dachten  van  het Comité  in de richting  van  een  regeling  van 
algemene  aard  die voorziet  in de opening  door  elke  centrale 
bank  aan  alle  andere  centrale  banken  van  de Gemeenschap 
gezamenlijk  van  een  „kredietlijn"  ter hoogte  van  een  nader 
te bepalen  bedrag. 
Een dergelijke  conceptie  zou de souplesse  van het stelsel  ver-
groten  in die zin dat  het  benutten  van  de „kredietlijnen" 
op elk ogenblik  aan  de situatie  van  de betalingsbalans  van 
elke deelnemer  zou  kunnen  worden  aangepast.  Gezien  het 
beperkte  aantal  deelnemers  ware  het echter  wenselijk  even-
eens  te voorzien  in risicoplafonds  die in staat  zouden  stellen 
de uiteindelijke  verantwoordelijkheid  voor  elke  centrale 
bank,  ongeacht  haar  daadwerkelijke  deelneming  in de 
financiering,  te beperken  tot een  bedrag  evenredig  aan  haar 
aandeel  bij het begin  van  de werking  van  het totale  stelsel. 
Wanneer  de centrale  banken  de te verschaffen  totale  be-
dragen  vaststellen  zal het  waarschijnlijk  lastig  zijn  om  a 
priori  de omvang  van  de eventuele  behoeften  te voorzien. 
Men  kan  zich  overigens  indenken  dat de uitvoering  van  alle voorstellen  van  de Commissie  en hun  adequate  toepassing 
zullen  leiden  tot een  meer  harmonische  ontwikkeling  van 
de volkshuishoudingen  van  de Lid-Staten  en langs  die weg 
tot een beperking  van  de eventuele  behoeften  aan steun  op-
gewekt  door  uitzonderlijke  kapitaalbewegingen  binnen  de 
Gemeenschap.  Toch  zou  men  de mogelijkheid  van  het ont-
staan  van  uitzonderlijke  omstandigheden  niet  mogen  uit-
sluiten.  Het  ware  hoe  dan  ook  wenselijk  zorgvuldig  de be-
trekkingen  te onderzoeken  tussen  het beoogde  stelsel  en de 
regelingen  die met  andere  centrale  banken  buiten  de Ge-
meenschap  bestaan. 
Sommige  leden  van  het Comité  zijn  van  oordeel  dat het ge-
makkelijker  zou  zijn  dergelijke  betrekkingen  in het  leven 
te roepen  indien  het  mechanisme  van  monetaire  steunver-
lening  ook  andere  belangrijke  landen  van  Europa  omvatte, 
zodanig  dat een  netwerk  werd  gevormd  dat complementair 
zou zijn  aan  dat  wat  gebaseerd  is op het Federal  Reserve 
System.  Bovendien  zijn  sommige  leden  van  oordeel  dat de 
nieuwe  mogelijkheden  van  monetaire  steunverlening  niet 
zouden  mogen  komen  boven  die welke  reeds  ter beschik-
king  staan  van  het trekkende  land  en ten laste  van  het be-
trokken  land. 
Tenslotte  wijst  het Monetair  Comité  erop  dat  de werking 
van dit mechanisme  moet  steunen  op een wederzijdse  infor-
matieprocedure  die de deelnemers  en staat  stelt  op de hoogte 
te zijn  van de omstandigheden  die een van  hen  ertoe  hebben 
geleid  om daarop  een beroep  te doen.  Deze  uitwisseling  van 
informaties  zou  moeten  plaatsvinden  in het passende  com-
munautaire  verband. 
b) Financiële  bijstand  op middellange  termijn 
Het Monetair  Comité  heeft  er kennis  van  genomen  dat het 
voorstel  van  de Commissie  de instelling  van  een  mechanis-
me beoogt  dank  zij hetwelk  binnen  redelijke  termijnen  aan 
een Lid-Staat,  die zich  geplaatst  ziet  voor  betalingsmoeilijk-
heden,  de wederzijdse  steun  voorzien  bij artikel  108,  alinea 
2, van  het  Verdrag  van  Rome  wordt  verleend.  Dergelijke 
vormen  van  steun  op middellange  termijn  worden  norma-
liter toegestaan  door  de regeringen,  terwijl  in het algemeen 
goedkeuring  door  het Parlement  wordt  vereist;  men  moet 
vrezen  dat zonder  voorafgaande  goedkeuring  door  de par-
lementen  een  te lange  periode  verstrijkt  alvorens  de steun 
daadwerkelijk  wordt  gegeven.  Het  lijkt  daarom  wenselijk 
een ontwerp  te maken  voor  permanente  verbintenissen  en 
deze  door  de nationale  parlementen  te laten  goedkeuren 
zodat  ze vervolgens  door  de regeringen  indien  nodig  zouden 
kunnen  worden  geconcretiseerd.  Een  beslissing,  met  hoofd-
zakelijk  praktische  oogmerken,  gericht  op de instelling  van 
een dergelijk  mechanisme  zal vanzelfsprekend  de rechten  en 
de verplichtingen  voor  de Lid-Staten  voortvloeiende  uit de 
bepalingen  van  de artikelen  108  en 109  van het Verdrag  van 
Rome  in genen  dele  wijzigen. 
Het Monetair  Comité  is zich  ervan  bewust  dat het besluit 
gericht  tot instelling  van  een  stelsel  van  financiële  bijstand 
op middellange  termijn  een politiek  karakter  draagt.  Het  wil 
zich dus  in dit stadium  beperken  tot het aanwijzen  van  en-
kele algemene  lijnen,  zich  meer  volledige  voorstellen  be-
treffende  de uitvoeringsvormen  van  een  dergelijk  stelsel 
voorbehoudende,  wanneer  het  principe  daarvan  eenmaal 
door  de Raad  zal zijn  goedgekeurd. 
Het Monetair  Comité  meent  er in de allereerste  plaats  de 
nadruk  op te moeten  leggen  dat  de financiële  bijstand  op 
middellange  termijn  niet  noodzakelijkerwijze  moet  worden 
opgevat  als de consolidatie  van  een  steun  op korte  termijn 
die onvoorwaardelijk  door  de centrale  banken  is toegekend. 
De steun  op korte  termijn  loopt  niet  noodzakelijkerwijze  uit 
op een  steun  op middellange  termijn  en de steun  op middel-
lange  termijn  kan  zeer  wel  worden  toegekend  aan  een  land 
dat niet  tevoren  een  beroep  heeft  gedaan  op steun  op korte 
termijn.  De twee  technische  hoofdonderdelen  van  het me-
chanisme  zijn  overigens  fundamenteel  verschillend  van  aard 
14. 8. 69 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 105/9 
en tussen  de twee  vormen  van  samenwerking  die  het  im-
pliceert  moet  dan  ook  een  zeer  duidelijk  onderscheid  wor-
den gemaakt. 
De verlening  van  steun  op middellange  termijn  is slechts 
denkbaar  indien  hij gekoppeld  wordt  aan  de aanvaarding 
door  het  aanvragende  land  van  bepaalde  voorwaarden  be-
treffende  de economische  politiek  die het beoogt  te volgen. 
Waarschijnlijk  zullen  de Lid-Staten,  indien  deze  voorwaar-
den minder  streng  zouden  blijken  te zijn  dan  die welke  gel-
den voor  andere  vormen  van  steun,  ertoe  worden  gebracht 
om ongeacht  de omstandigheden  allereerst  een  beroep  te 
doen  op het  communautaire  stelsel  van  financiering.  Het 
Monetair  Comité  is dan  ook  van  oordeel  dat  de gestreng-
heid  van  de desbetreffende  voorwaarden  analoog  moet  zijn 
aan die van  de regels  en de praktijk  van  het I.M.F. 
In dit verband  heeft  het Monetair  Comité  zich  bovendien 
afgevraagd  welke  de aard  is van  de vorderingen  die een Lid-
Staat-schuldeiser  in het  kader  van  het  communautair 
systeem  verwerft.  Terwijl  de schuldvorderingen  van  een land 
op het  I.M.F.  liquide  tegoeden  zijn  die  bijgevolg  kunnen 
worden  beschouwd  als  een  integrerend  deel  van  zijn  re-
serves,  hebben  de schuldvorderingen  van  de Lid-Staten 
voortvloeiende  uit een  financiering  op middellange  termijn 
in het kader  van  het communautaire  stelsel  niet  het karakter 
van reserves  omdat  de kans  bestaat  dat zij, gegeven  het be-
perkte  aantal  deelnemers,  niet  liquide  kunnen  worden  ge-
maakt  wanneer  dat  noodzakelijk  zou  zijn.  Enkele  leden 
achten  het  dus  wenselijk  naar  een  formule  te zoeken  dank 
zij welke  de kenmerken  van  deze  schuldvorderingen  wor-
den verbeterd  in die zin dat  haar  een  maximale  liquiditeit 
wordt  verzekerd.  Andere  leden  twijfelen  aan  de mogelijk-
heid  van  een  dergelijke  formule  aangezien  het niet  ondenk-
baar  is dat  alle  Lid-Staten  zich  tegelijkertijd  in betalings-
moeilijkheden  bevinden. Het Comité  heeft  zich  bezig  gehouden  met  het  vraagstuk 
van de bedragen  die ter beschikking  zouden  kunnen  worden 
gesteld  van  het  stelsel.  Het  acht  het  wenselijk  dat  terzake 
met twee  dingen  rekening  wordt  gehouden:  het stelsel  moet, 
wil het  nuttig  zijn,  beschikken  over  middelen  van  toerei-
kende  omvang  om  moeilijkheden  voortvloeiende  uit tijde-
lijke  evenwichtsverstoringen  in het  verkeer  tussen  Lid-
Staten  te verhelpen;  aangezien  het systeem  echter  een  aan-
vulling  vormt  op reeds  bestaande  internationale  faciliteiten, 
met name  in het ruimere  kader  van  het I.M.F.,  moet  bij de 
vaststelling  van  de bedragen  rekening  worden  gehouden 
met de verplichtingen  die de Lid-Staten  reeds  in ander  ver-
band  op zich  nemen. 
Het is voorts  duidelijk  dat het naast  elkaar  bestaan  van  een 
tot de zes landen  beperkt  stelsel  en van  een  ruimer  mecha-
nisme,  ten gevolge  zou  kunnen  hebben  dat een  Lid-Staat  op 
tweeërlei  wijze  bijdraagt  tot de financiering  van  het  tekort 
van een  van  zijn  partners  in de Gemeenschap.  Enkele  leden 
van het Comité  hebben  te dien  aanzien  een  voorbehoud  ge-
maakt. 
De Commissie  heeft  in haar  memorandum  onderstreept  dat 
zij rekening  gehouden  heeft  met  de eventuele  uitbreiding 
van de Gemeenschap  en dat haar  voorstellen  voor  dat geval 
zeer belangrijke  aankoppelingsmogelijkheden  kunnen  bie-
den.  Verscheidene  leden  van  het  Monetair  Comité  zijn 
van oordeel  dat het,  om aan  deze  idee  inhoud  te geven,  wen-
selijk  ware  dat de landen,  die om toetreding  tot de Gemeen-
schap  hebben  verzocht,  van  deze  voorstellen  op de hoogte 
worden  gebracht  alvorens  een  besluit  wordt  genomen  en 
eventueel  hun  reacties  kenbaar  kunnen  maken. 
BIJLAGE  II 
LIJST  VAN  LEDEN  EN  PLAATSVERVANGENDE  LEDEN 
VAN  HET  MONETAIR  COMITÉ 
Voorzitter: 
Jonkheer  Mr.  E. van  Lennep 
Vice-voorzitters: 
B. Clappier 
Dr. O. Emminger 
Leden: 
P. Bastian 
F. Boyer  de la Giroday 
(m.i.v.  14.  5. 1968) 
F. De Voghel 
(tot 8. 10. 1968) 
M. D'Haeze Thesaurier-generaal  bij het ministerie  van  Financiën 
(Den  Haag) 
Sous-gouverneur  de la Banque  de France  (Parijs) 
Mitglied  des  Direktoriums  der  Deutschen  Bundesbank 
(Frankfurt  am Main) 
Commissaire  du gouvernement  (Luxemburg) 
Directeur  bij  het  Directoraat-generaal  Economische  en 
Financiële  Zaken,  Commissie  van  de Europese  Gemeen-
schappen  (Brussel) 
Vice-gouverneur  de la Banque  Nationale  de Belgique 
(Brussel) 
Directeur  général  de 1'administration  de la trésorerie  et de 
la dette  publique,  ministère  des Finances  (Brussel) 
Nr. C 105/10 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 14. 8. 69 
C. de Strycker 
(m.i.v.  8. 10. 1968) 
Dr. W. Hanemann 
R. Larre 
Mr. A. W. R. Baron  Mackay 
Dott.  U. Mosca 
Dott.  R. Ossola 
Prof.  G. Stammati 
R. Weber Directeur  de la Banque  Nationale  de Belgique  (Brussel) 
Ministerialdirigent,  Bundesministerium  für Wirtschaft 
(Bonn) 
Directeur  du Trésor,  ministère  de 1'économie  et des finances 
(Parijs) 
Directeur  der Nederlandsche  Bank  N.V.  (Amsterdam) 
Directeur-generaal  Economische  en Financiële  Zaken, 
Commissie  van  de Europese  Gemeenschappen  (Brussel) 
Consigliere  economico  della  Banca  d'Italia  (Rome) 
Ragioniere  generale  dello  Stato,  Ministero  del Tesoro 
(Rome) 
Membre  du Comité  de direction  de la Caisse  d'épargne 
de 1'État  (Luxemburg) 
Voorzitter  van  de plaatsvervangende  leden  van  het Monetair  Comité: 
Prof.  J. Mertens  de Wilmars 
Plaatsvervangende  leden: 
F. Boyer  de la Giroday 
(tot 14. 5. 1968) 
D. Deguen 
Dott.  L. Fronzoni 
Dott.  D. Gagliardi 
G. Jennemann 
(tot 3. 12. 1968) 
H. Koch 
M. Meulemans 
Dr. B. Molitor 
(m.i.v.  14.  5. 1968) 
N. Rollmann 
Dr. H. O. Chr.  R. Ruding 
(m.i.v.  1. 5. 1969) 
Drs. A. Szasz 
M. Schmit 
Dr. H. Ungerer 
(m.i.v.  3. 12. 1968) 
Dr. D. M. N. van  Wensveen 
(tot 1. 5. 1969) 
Dr. G. Willmann 
G. "Wissels 
(m.i.v.  14.  5. 1968) Economisch  Adviseur  van  de Nationale  Bank  van  België 
(Brussel) 
Afdelingshoofd  bij het  Directoraat-generaal  Economische 
en Financiële  Zaken,  Commissie  van  de Europese  Gemeen-
schappen  (Brussel) 
Directeur  adjoint  a la direction  du Trésor,  ministère  de 
1'économie  et des finances  (Parijs) 
Delegato  della  Banca  d'Italia  per il Benelux  (Brussel) 
Ispettore,  Ministero  del commercio  estero  (Rome) 
Bankdirektor,  Deutsche  Bundesbank  (Frankfurt  am Main) 
Directeur  général  des études  a la Banque  de France  (Parijs) 
Ministère  des Finances  (Brussel) 
Directeur  bij  het  Directoraat-generaal  Economische  en 
Financiële  Zaken,  Commissie  van  de Europese  Gemeen-
schappen  (Brussel) 
Conseiller  de direction  a la Caisse  d'épargne  de 1'État 
(Luxemburg) 
Ministerie  van  Financiën  (Den  Haag) 
Hoofd  van  de afdeling  internationale  zaken  van  de Neder-
landsche  Bank  N.V.  (Amsterdam) 
Chef  du service  du budget  (Luxemburg) 
Abteilungsleiter,  Deutsche  Bundesbank  (Frankfurt  am Main) 
Ministerie  van  Financiën  (Den  Haag) 
Regierungsrat,  Bundesministerium  der Finanzen  (Bonn) 
Directeur  bij  het  Directoraat-generaal  Economische  en 
Financiële  Zaken,  Commissie  van  de Europese  Gemeen-
schappen  (Brussel) 
Secretariaat: 
R. de Kergorlay 
G. Lermen