Speciaal verslag tot staving van de betrouwbaarheidsverklaring inzake de activiteiten in het kader van de algemene begroting voor het jaar 1995 vergezeld van het antwoord van de Commissie, antwoord van het Parlement, antwoord van de Raad, antwoord van het Hof van Justitie, antwoord van het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's

BERICHT AAN DE LEZER

In hoofdstuk 3 van dit document worden de opmerkingen die geen voorbehoud inhouden waardoor zij van invloed zijn op de eigenlijke betrouwbaarheidsverklaring, maar die de Kamer niettemin van belang acht, cursief uiteengezet.

INHOUD

Paragraaf

HOOFDSTUK 1 - OMSTANDIGHEDEN WAARONDER DE DAS WERD OPGESTELD 1.1 - 1.18

Inleiding 1.1 - 1.2

Het mandaat van de Kamer 1.3 - 1.4

De door de DAS gedekte rekeningen en verrichtingen 1.5 - 1.8

Het bereik en de beperkingen van de DAS 1.9 - 1.16

De door de Kamer gehanteerde controlenormen en -methodologie 1.17 - 1.18

HOOFDSTUK 2 - DE UITVOERING VAN DE CONTROLE 2.1 - 2.10

De belemmeringen in verband met de controlewerkzaamheden 2.1 - 2.2

De verrichte controlewerkzaamheden 2.3 - 2.10

HOOFDSTUK 3 - DE RESULTATEN VAN DE CONTROLE 3.1 - 3.139

Algemene conclusie 3.1 - 3.3

Betreffende de begroting 3.4

Betreffende de betrouwbaarheid van de rekeningen 3.5 - 3.93

Betreffende de wettigheid/regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen 3.94 - 3.139

HOOFDSTUK 4 - SPECIFIEKE ANALYSES BETREFFENDE DE VOORNAAMSTE UITGAVENSECTOREN 4.1 - 4.28

Opmerkingen vooraf 4.1 - 4.2

Analyse betreffende de uitgaven van het EOGFL-Garantie 4.3 - 4.13

Analyse betreffende de uitgaven van de structuurfondsen 4.14 - 4.28

HOOFDSTUK 5 - ELEMENTEN TER INTERPRETATIE VAN DE RESULTATEN 5.1 - 5.12

De resultaten van de controlewerkzaamheden tot staving van de DAS betreffende de onderliggende verrichtingen bij de uitgaven 5.1 - 5.12

HOOFDSTUK 6 - PRESENTATIE EN PUBLIKATIE VAN DE REKENINGEN VAN DE GEMEENSCHAPPEN 6.1 - 6.4

BIJLAGEN

Bijlage I: Evaluatie van het financiële belang van de materiële fouten inzake wettigheid/regelmatigheid betreffende de betalingen

Bijlage A: Grafische voorstellingen I - VIII

HOOFDSTUK 1

Omstandigheden waaronder de DAS werd opgesteld

1.0. INHOUD

Paragraaf

Inleiding 1.1 - 1.2

Het mandaat van de Kamer 1.3 - 1.4

De rechtsgronden 1.3

De door de Kamer gekozen algemene doelstellingen 1.4

De door de DAS gedekte rekeningen en verrichtingen 1.5 - 1.8

Het bereik en de beperkingen van de DAS 1.9 - 1.16

Een globale zekerheid over alle rekeningen en onderliggende verrichtingen 1.9 - 1.10

De DAS en de andere soorten controles 1.11 - 1.12

De DAS en de controle van het financieel beheer 1.13

De DAS en het aan het licht brengen van opzettelijke onregelmatigheden 1.14

De controle van de op het BNP en de BTW gebaseerde eigen middelen 1.15

De controle van de traditionele eigen middelen 1.16

De door de Kamer gehanteerde controlenormen en -methodologie 1.17 - 1.18

INLEIDING

1.1. De Europese Rekenkamer geeft voor de tweede maal, thans voor het begrotingsjaar 1995, een verklaring af over de betrouwbaarheid van de rekeningen en de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen, hierna te noemen "DAS" (). Voor een goed begrip van de resultaten van haar controles en de conclusies die zij daaruit trekt, verzoekt zij de lezer kennis te nemen van het verslag tot staving van de DAS 1994 (), waarin zij op gedetailleerde wijze de aanpak en methodologie beschrijft die zij in deze fase voor haar controlewerkzaamheden tot staving van de DAS heeft gekozen ().

1.2. De Kamer herinnert eraan dat zij ook een jaarverslag en andere speciale verslagen uitbrengt, die door de Raad en het Europees Parlement in het kader van de kwijtingsprocedure mede in aanmerking dienen te worden genomen. Het Jaarverslag over het begrotingsjaar 1995 is bekendgemaakt in PB C 340 van 12.11.1996.

HET MANDAAT VAN DE KAMER

De rechtsgronden

1.3. Krachtens artikel 188 C van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap () () moet de Europese Rekenkamer aan het Europees Parlement en aan de Raad een verklaring voorleggen waarin de betrouwbaarheid van de rekeningen en de regelmatigheid en de wettigheid van de onderliggende verrichtingen worden bevestigd.

De door de Kamer gekozen algemene doelstellingen

1.4. Beoogd werd, op grond van de verrichte controlewerkzaamheden een oordeel te kunnen uitspreken over de volgende kwesties:

- de rekeningen - de geconsolideerde jaarrekening en de financiële balans - zijn globaal betrouwbaar in die zin dat zij een getrouw beeld geven van het vermogen, de financiële situatie en het bedrag van de ontvangsten en uitgaven voor het op 31 december 1995 afgesloten begrotingsjaar, overeenkomstig het bepaalde in de Verdragen, het Financieel Reglement en de uitvoeringsvoorschriften daarbij en overeenkomstig de algemeen aanvaarde boekhoudbeginselen waar deze van toepassing zijn in de openbare sector;

- de onderliggende verrichtingen zijn in het algemeen wettig en regelmatig volgens de toepasselijke rechtsvoorschriften.

DE DOOR DE DAS GEDEKTE REKENINGEN EN VERRICHTINGEN

1.5. De Rekenkamer heeft de geconsolideerde rekeningen van de Europese Unie voor het op 31 december 1995 afgesloten begrotingsjaar onderzocht. Deze rekeningen, die de balans per 31 december 1995, de jaarrekening van het op 31 december 1995 afgesloten begrotingsjaar en de toelichtingen omvatten, werden overeenkomstig de bepalingen van het Financieel Reglement van 21 december 1977 opgesteld onder de verantwoordelijkheid van de Commissie. Zij zijn opgenomen in deel IV van het document "Jaarrekening en financiële balans betreffende de verrichtingen in het kader van de begroting 1995" dat de Commissie aan de kwijtingverlenende autoriteiten en, op 30 april 1996, aan de Rekenkamer heeft voorgelegd.

1.6. De DAS heeft betrekking op de geconsolideerde rekeningen van alle activiteiten die zijn vervat in de algemene begroting van de Europese Unie en bestrijkt dus het geheel van de ontvangsten en uitgaven. Overeenkomstig de artikelen 78, 80 en 81 van het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen () moet de Commissie deel IV van de rekeningen van de Gemeenschappen, waarop de DAS betrekking heeft (), alsook de delen II en III, die gedetailleerde informatie bevatten, vaststellen. Deze rekeningen worden niet gepubliceerd. De grafische voorstellingen I tot en met VIII (), opgenomen in bijlage A, geven een samenvatting van de voornaamste aspecten van de begrotingsuitvoering die uit deze rekeningen voor 1995 naar voren komen.

1.7. De DAS heeft betrekking op alle rekeningen en op alle onderliggende verrichtingen tot op het niveau van de belastingplichtigen en de uiteindelijke begunstigden.

1.8. Bij de uitgaven heeft de Kamer gekozen voor een definitie van onderliggende verrichting op grond waarvan zij haar controle mag uitoefenen tot op het niveau van de uiteindelijke begunstigde van communautaire middelen, waaronder eventueel de materiële aspecten van de gefinancierde verrichtingen. Bij de traditionele eigen middelen heeft de controle geen betrekking op de materiële verrichtingen, maar alleen op de bewijsstukken inzake de vaststelling van de door de belastingplichtige verschuldigde bedragen ().

HET BEREIK EN DE BEPERKINGEN VAN DE DAS

Een globale zekerheid over alle rekeningen en onderliggende verrichtingen

1.9. De DAS heeft een globaal karakter. Zij is als zodanig niet bedoeld om een specifieke beoordeling te geven of tot een gekwantificeerde conclusie te komen over een der operationele of geografische terreinen van communautaire activiteit.

1.10. Niettemin maakte de omvang van de controles op de door het EOGFL-Garantie en de structuurfondsen in 1994 en 1995 gefinancierde verrichtingen het mogelijk, in het kielzog van de betrouwbaarheidsverklaring bepaalde tendensen in deze sectoren te analyseren; deze worden beschreven in hoofdstuk 4.

De DAS en de andere soorten controles

1.11. De verrichtingen op de terreinen die door de Kamer in het kader van de DAS worden gecontroleerd, kunnen later door andere instanties op basis van de huidige regelgeving opnieuw worden geverifieerd, met name tijdens de goedkeuring van de rekenngen van het EOGFL-Garantie ().

1.12. Sommige vroegere verificaties van andere controleurs hebben onregelmatigheden en anomalieën aan het licht gebracht die de Kamer in aanmerking neemt bij haar definitieve oordeel, maar waarmee zij in het kader van de voor de DAS toegepaste statistische methode niet als zodanig rekening kan houden.

De DAS en de controle van het financieel beheer

1.13. De DAS zelf bevat geen oordeel over de naleving van de beginselen van goed financieel beheer, dat de Kamer in het kader van haar andere werkzaamheden blijft geven, met name in haar jaarverslag en haar andere speciale verslagen ().

De DAS en het aan het licht brengen van opzettelijke onregelmatigheden

1.14. Bepaalde opzettelijke onregelmatigheden ten nadele van de communautaire financiën kunnen naar hun aard niet worden ontdekt door middel van de gebruikelijke controleprocedures die overeenkomstig de algemeen aanvaarde controlenormen worden gevolgd. De Kamer is dus niet bij machte zekerheid te verschaffen over het niet-bestaan van dit soort gevallen ().

De controle van de op het BNP en de BTW gebaseerde eigen middelen

1.15. Wegens het macro-economische karakter van de statische gegevens die ten grondslag liggen aan de eigen BNP- en BTW-middelen, welke ongeveer 80 % van de eigen middelen van de Gemeenschap vormen, betrof het onderzoek van de Kamer een beoordeling van de vraag of de procedures toegepast voor het opstellen van deze gegevens en het waarborgen van de betrouwbaarheid ervan, geschikt zijn.

De controle van de traditionele eigen middelen

1.16. Het is uiteraard onmogelijk, zekerheid te verschaffen dat alle belastbare importen werkelijk zijn aangegeven en hebben geleid tot de desbetreffende ontvangsten.

DE DOOR DE KAMER GEHANTEERDE CONTROLENORMEN EN -METHODOLOGIE

1.17. De Kamer heeft haar werkzaamheden verricht overeenkomstig de op internationaal vlak algemeen aanvaarde controlenormen, voor zover deze op de communautaire context van toepassing zijn. Deze controle omvatte onder meer procedures voor een steekproefsgewijs onderzoek om te bepalen of alle ontvangsten werden geïnd en alle uitgaven werden verricht op een wettige en regelmatige wijze. Voor de controle van de ontvangsten werd uitgegaan van de door de Gemeenschap te innen bedragen en de werkelijk aan de Gemeenschap betaalde bedragen. Voor de controle van de uitgaven werd uitgegaan van de vastgelegde uitgaven en de verrichte betalingen.

1.18. De uitvoering van de tests beoogde de resultaten van de controle een globale statistische representativiteit en een hechte feitelijke grondslag te verlenen. De hoofdlijnen van deze aanpak zijn beschreven in de paragrafen 1.28 tot en met 1.44 van het speciaal verslag tot staving van de DAS 1994 ().

HOOFDSTUK 2

De uitvoering van de controle

2.0. INHOUD

Paragraaf

De belemmeringen in verband met de controlewerkzaamheden 2.1 - 2.2

De verrichte controlewerkzaamheden 2.3 - 2.10

De controlewerkzaamheden betreffende de ontvangsten 2.3 - 2.4

De onderzochte steekproeven van verrichtingen betreffende de uitgaven 2.5 - 2.9

De overige werkzaamheden 2.10

DE BELEMMERINGEN IN VERBAND MET DE CONTROLEWERKZAAMHEDEN

2.1. De belemmeringen waaronder de controle betreffende het begrotingsjaar 1995 leed, zijn goeddeels gelijk aan die van het vorige begrotingsjaar (). Het gaat hoofdzakelijk om beperkingen bij het gebruik van het werk van andere controleurs, de zeer korte periode waarin de controle kan worden verricht en het ontbreken van gemakkelijk toegankelijke gegevens betreffende de onderliggende verrichtingen. Op al deze punten heeft de Kamer bij haar voornaamste partners initiatieven genomen om met hen te onderzoeken hoe deze belemmeringen kunnen worden verminderd. Mochten de gekozen oplossingen gestalte krijgen, dan zullen ze toch pas op middellange termijn effect kunnen sorteren.

2.2. Hoewel er na eerdere opmerkingen van de Kamer enige verbeteringen werden aangebracht, past Denemarken voor het beheer van de verrichtingen van het EOGFL-Garantie nog onvoldoende geïntegreerde systemen toe, hetgeen de identificatie en de controle van de onderliggende verrichtingen al te zeer bemoeilijkt. De controle van de twaalf transacties die in het kader van de DAS 1995 werden geselecteerd, vergde hierdoor excessieve inspanningen in vergelijking met die voor de controle van soortgelijke verrichtingen in andere Lid-Staten.

DE VERRICHTE CONTROLEWERKZAAMHEDEN

De controlewerkzaamheden betreffende de ontvangsten

2.3. De eigen middelen zijn in twee grote categorieën te verdelen:

- de traditionele eigen middelen die rechtstreeks bij de communautaire belastingplichtige worden geïnd en die kunnen worden onderverdeeld in twee grote categorieën: de douanerechten en landbouwheffingen enerzijds en de heffingen en bijdragen van de suikersector anderzijds;

- de BTW- en BNP-middelen, waarvan het bedrag grotendeels wordt bepaald door de statistische gegevens van macro-economische aard.

2.4. Ten aanzien van het geheel der eigen middelen werden uitputtende controles verricht betreffende de betrouwbaarheid, de wettigheid/regelmatigheid en de juistheid van de rekeningen van de Commissie. Voor de traditionele eigen middelen werd het onderzoek van de rekeningen van de Commissie aangevuld met een steekproef van 114 transacties, waarvan sommige werden gehergroepeerd om ze te kunnen onderwerpen aan een controle tot op het niveau van de onderliggende verrichtingen in de Lid-Staten. Bij het onderzoek van deze transacties werden aanvullende willekeurige controles verricht op soorten verrichtingen die werden geselecteerd wegens de inherente risico's, met name dat van te lage aangifte (verrichtingen aan het begin van een maand, importen tegen het nultarief, douanevervoer, douane-entrepot, verrichtingen opgenomen in de boekhouding B). Voor de BTW- en BNP-middelen hadden de onderzoeken slechts betrekking op de kwaliteit van de procedures die zijn ingesteld voor de bepaling ervan.

De onderzochte steekproeven van verrichtingen betreffende de uitgaven

2.5. Ten aanzien van de uitgaven heeft de Kamer evenals voor de traditionele eigen middelen een directe controle uitgevoerd van verrichtingen die op aselecte wijze werden gekozen uit de populatie van geboekte verrichtingen, vooraf ingedeeld per land en volgens de belangrijkste begrotingsterreinen.

2.6. Wat betreft de uitgaven bedraagt het totale aantal aldus aan controle onderworpen onderliggende verrichtingen op het eindniveau 1 753, waarvan er 683 betrekking hebben op betalingen, 775 op gedurende het begrotingsjaar aangegane verplichtingen en 295 op nog af te wikkelen verplichtingen aan het begin van het begrotingsjaar. De selectiemethode leidde tot steekproeven waarvan de structuur, qua verdeling per begrotingsterrein of per geografische zone, representatief is voor die van de totale populaties waaruit zij zijn genomen.

2.7. De controle bestond uit een onderzoek van de wettigheid/regelmatigheid van genoemde verrichtingen, alsmede van de juistheid van de registratie van de desbetreffende boekhoudkundige transacties op alle niveaus van het beheer van de activiteiten die onder de communautaire begroting vallen, dat wil zeggen vanaf het niveau van centraal beheer van de Commissie tot op dat van de uiteindelijke begunstigden, wanneer zulks noodzakelijk blijkt.

2.8. Op het niveau van het centrale beheer van de Commissie dekte deze controle in financiële termen een belangrijk deel van de verrichtingen van het begrotingsjaar. Zo beloopt het totale nettobedrag van de onderzochte betalingen ongeveer 24 409 Mio ECU, ofwel nagenoeg 37 % van de totale waarde der betalingen van het begrotingsjaar. Voor de tijdens het begrotingsjaar aangegane verplichtingen beloopt dit nettobedrag ongeveer 33 989 Mio ECU, ofwel ongeveer 45 % van de totale waarde van de vastleggingen van het begrotingsjaar. Wat betreft de nog af te wikkelen betalingsverplichtingen van eerdere begrotingsjaren hadden de werkzaamheden in totaal betrekking op ongeveer 8 228 Mio ECU, ofwel ongeveer 24 % van de totale waarde van de bij het begin van het begrotingsjaar nog af te wikkelen betalingsverplichtingen.

2.9. Op het niveau van de onderliggende verrichtingen is het daadwerkelijk gecontroleerde financiële volume zeer veel geringer, doordat er bij de meeste op centraal niveau geselecteerde verrichtingen telkens sprake is van talrijke onderliggende verrichtingen waarvan er in elk geval ten minste één grondig werd gecontroleerd. Volgens de analyses van de Kamer bedraagt het financiële volume van de onderliggende verrichtingen bij de op het niveau van de uiteindelijke begunstigden onderzochte betalingen ongeveer 2 169 Mio ECU, ofwel 3,2 % van de totale waarde van de betalingen.

De overige werkzaamheden

2.10. Daarnaast heeft de Kamer nog andere controles verricht betreffende de algemene boekhouding, de geconsolideerde financiële balans en het geautomatiseerde boekhoudsysteem Sincom, waarvan de voornaamste kenmerken gelijk zijn aan die welke werden beschreven in de paragrafen 2.18 tot en met 2.22 van het speciaal verslag tot staving van de DAS 1994 (). Zij heeft de controles van de bestanden in het geautomatiseerde boekhoudsysteen Sincom en van de daarin opgenomen budgettaire en boekhoudkundige informatie uitgebreid. Voorts heeft zij bijzondere aandacht besteed aan de follow-up van de opmerkingen tot staving van de DAS 1994. Zij verrichtte ook een onderzoek naar de oudste aan het eind van het begrotingsjaar nog af te wikkelen verplichtingen en onderzocht een selectie van 126 van die verplichtingen.

HOOFDSTUK 3

De resultaten van de controle

3.0. INHOUD

Paragraaf

Algemene conclusie 3.1 - 3.3

Betreffende de begroting 3.4

Betreffende de betrouwbaarheid van de rekeningen 3.5 - 3.93

De geconsolideerde jaarrekening 3.5 - 3.45

De verbeteringen betreffende de geconsolideerde jaarrekening 3.6 - 3.9

Het voorbehoud betreffende de geconsolideerde jaarrekening 3.10 - 3.27

De boekhoudkundige verplichtingen die niet meer overeenkomen met werkelijke verplichtingen 3.10 - 3.27

De overige opmerkingen betreffende de geconsolideerde jaarrekening 3.28 - 3.45

Opneming in 1995 van uitgaven van het EOGFL-Garantie van 1994 3.29

Niet-vermelding van de gevolgen van het agromonetaire stelsel 3.30 - 3.31

Fouten die de betrouwbaarheid van de rekeningen aantasten 3.32 - 3.37

Het boekhoudsysteem Sincom 3.38 - 3.40

Het saldo van het begrotingsjaar 3.41 - 3.45

De geconsolideerde financiële balans van de Europese Unie 3.46 - 3.57

De verbeteringen betreffende de geconsolideerde financiële balans 3.49

Opmerkingen over de geconsolideerde balans 3.50 - 3.57

Vastleggingen (buiten de balans om) van kredieten voor pacht en huur op lange termijn 3.50 - 3.53

Harmonisatie van de boekhoudmethoden 3.54 - 3.57

De financiële balans van de Commissie 3.58 - 3.86

De verbeteringen in verband met de balans van de Commissie 3.58 - 3.66

De vorderingn op de Lid-Staten in verband met de goedkeuring van de rekeningen van het EOGFL-Garantie 3.60

De potentiële vorderingen in verband met de vaststelling van fraude en onregelmatigheden 3.61 - 3.64

De meerjarige besluiten en verplichtingen waarvoor financiële vastleggingen buiten de begroting om zijn verricht 3.65 - 3.66

De reserves betreffende de financiële balans van de Commissie 3.67 - 3.71

Voorbehoud inzake de materiële vaste activa 3.67

Voorbehoud inzake de specifieke boekhouding voor de traditionele eigen middelen 3.68 - 3.71

De overige opmerkingen inzake de financiële balans van de Commissie 3.72 - 3.86

Vorderingen betreffende de eigen middelen uit de BTW en het BNP 3.72 - 3.73

Inning van de opbrengsten 3.74 - 3.77

Geschillen en vertragingsrente 3.74

Geldboeten, dwangsommen en andere sancties 3.75 - 3.76

Nog te innen ontvangsten 3.77

Uitvoering en boeking van de betalingen 3.78

Deelnemingen en leningen 3.79 - 3.82

De presentatie van de ECIP-deelnemingen en -leningen 3.79

De aangroei en behandeling van de opbrengsten uit de opgenomen en verstrekte leningen van de Commissie 3.80

Het beheer van de "voedselhulp"-leningen aan de nieuwe onafhankelijke staten 3.81 - 3.82

Werkelijk volume van de garanties van de Unie in verband met de leningtransacties 3.83 - 3.84

Uitvoering van de geboden garanties 3.85

Uitsplitsing van de bankrekeningen op de balans 3.86

De financiële balansen van de andere communautaire instellingen en organen 3.87 - 3.93

De verbeteringen inzake de balansen van de andere communautaire instellingen en organen 3.87 - 3.88

Voorbehoud inzake de materiële vaste activa 3.89 - 3.91

Opmerking inzake de materiële vaste activa 3.92

Opmerking inzake de bankrekeningen en de kasmiddelen 3.93

Betreffende de wettigheid/regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen 3.94 - 3.139

Opmerkingen inzake de verrichtingen met betrekking tot de ontvangsten 3.94 - 3.121

De traditionele eigen middelen 3.94 - 3.99

Douanerechten en landbouwheffingen 3.94 - 3.95

Bijdragen en heffingen in de suikersector 3.96 - 3.99

De eigen middelen uit de BTW 3.100 - 3.115

Nauwkeurigheid van het gewogen gemiddelde tarief 3.107 - 3.110

Boeking van correcties en compensaties 3.111 - 3.113

Algemene beoordeling 3.114 - 3.115

De eigen middelen uit het bruto nationaal produkt (BNP) 3.116 - 3.121

Het bruto nationaal produkt (BNP) als grondslag 3.117 - 3.119

De eigen middelen uit het BNP (als bijkomende middelen) 3.120 - 3.121

Reserves inzake de verrichtingen in verband met de uitgaven 3.122 - 3.139

Gevallen van uitgaven waarvoor de Kamer geen enkele verklaring kan afgeven 3.122 - 3.124

Bijzonder onbetrouwbare en voor fouten vatbare systemen 3.123

Gebrek aan zekerheid om diverse redenen 3.124

Gevallen van uitgaven waarvoor de Kamer slechts ten dele zekerheid kan geven 3.125

Fouten die de wettigheid/regelmatigheid van de uitgaven aantasten 3.126 - 3.139

Fouten die de wettigheid/regelmatigheid van de vastleggingen tijdens het begrotingsjaar aantasten 3.127 - 3.130

Het materiële aspect van de wettigheid/regelmatigheid van de vastleggingen 3.127

De formele fouten inzake wettigheid/regelmatigheid betreffende de vastleggingen 3.128 - 3.130

Fouten die de wettigheid/regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen bij de betalingen aantasten 3.131 - 3.139

De materiële fouten inzake wettigheid/regelmatigheid betreffende de betalingen 3.131 - 3.134

De formele fouten inzake wettigheid/regelmatigheid betreffende de betalingen 3.135 - 3.139

ALGEMENE CONCLUSIE

3.1. Onder voorbehoud van de in de paragrafen 3.10, 3.67, 3.68 en 3.89 samengevatte feiten heeft de Kamer uit haar onderzoek redelijke zekerheid () verkregen dat de rekeningen van het begrotingsjaar 1995 een juist beeld geven van de ontvangsten en de uitgaven en van de financiële situatie van de Unie.

3.2. De Kamer heeft uit dit onderzoek, dat is verricht binnen de in de paragrafen 1.15 en 1.16 aangegeven grenzen, ook redelijke zekerheid (16) verkregen dat de onderliggende verrichtingen bij de tijdens het begrotingsjaar geboekte ontvangsten wettig en regelmatig zijn.

3.3. Hoewel de Kamer uit haar onderzoek redelijke zekerheid (16) heeft verkregen dat de onderliggende verrichtingen bij de vastleggingen van het begrotingsjaar in het algemeen wettig en regelmatig zijn, kan zij gezien de in de paragrafen 3.122, 3.131, 3.133, 3.135 en 3.136 samengevatte feiten geen globale positieve verklaring afgeven over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen bij de betalingen van het begrotingsjaar.

BETREFFENDE DE BEGROTING

3.4. Op 7 december 1995 heeft het Hof van Justitie op een beroep van de Raad geoordeeld dat de handeling waarbij de voorzitter van het Europees Parlement constateerde dat de begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 1995 definitief was vastgesteld, onrechtmatig was doordat het maximale stijgingspercentage van de zogenaamde niet-verplichte uitgaven als berekend door de Commissie was overschreden; de betrokken handeling werd derhalve nietigverklaard. Het Hof heeft hieraan echter toegevoegd dat de uitwerking van de begroting 1995 zoals bekendgemaakt in het Publikatieblad, behouden moest blijven tot de definitieve vaststelling van de begroting. Deze vond plaats op 31 januari 1996.

BETREFFENDE DE BETROUWBAARHEID VAN DE REKENINGEN

De geconsolideerde jaarrekening

3.5. De geconsolideerde jaarrekening geeft een correct beeld van de ontvangsten en uitgaven van de Unie, maar roept ondanks de aanzienlijke verbeteringen die in vergelijking met het begrotingsjaar 1994 werden geconstateerd toch het in paragraaf 3.10 genoemde voorbehoud op.

De verbeteringen betreffende de geconsolideerde jaarrekening

3.6. Bij haar controle kon de Kamer in vergelijking met het begrotingsjaar 1994 verbeteringen vaststellen inzake:

- de boeking van ontvangsten en uitgaven als negatieve verrichtingen (waarvoor twee toelichtingen op bladzijde 10 van deel IV de betrokken bedragen aangeven);

- de boeking van de voorschotten/vooruitbetalingen,

- de vaststelling van de kredieten die ter beschikking worden gesteld uit hoofde van de bijdrage van de EVA-landen;

- de presentatie van het saldo van het begrotingsjaar met betrekking tot de bepaling van het deel op basis van de EER-overeenkomst.

3.7. In het specifieke geval van de betalingen bestaande uit voorschotten/vooruitbetalingen en van de vastleggingen die daardoor in de komende jaren nog moeten worden geregulariseerd, is de boekhoudkundige informatie () vollediger en gedetailleerder dan voorheen; er is nu over het algemeen voldoende informatie over het volume van deze voorschotten/vooruitbetalingen.

3.8. Niettemin zou de manier waarop deze informatie is gepresenteerd, moeten worden vervolledigd om een zo getrouw mogelijk beeld van de ontwikkeling gedurende het begrotingsjaar te geven, overeenkomstig hetgeen de Kamer aan de Commissie heeft gevraagd in haar speciaal verslag tot staving van de betrouwbaarheidsverklaring 1994 (), met name inzake de tijdens het begrotingsjaar geregulariseerde voorschotten/vooruitbetalingen.

3.9. Hoewel de vorenstaande verbeteringen werden geconstateerd, dienen hierna toch een voorbehoud en enige opmerkingen te worden gemaakt.

Het voorbehoud betreffende de geconsolideerde jaarrekening

De boekhoudkundige verplichtingen die niet meer overeenkomen met werkelijke verplichtingen

3.10. De geconsolideerde samenvatting van de begrotingsuitvoering () en de vastleggingen buiten de balans om zijn overgewaardeerd omdat zij vastleggingen bevatten die niet meer overeenkomen met werkelijke verplichtingen. Dit zou alleen kunnen worden verholpen met een systeem van nauwlettend en regelmatig toezicht, dat op het niveau van de ordonnateurs nog al te vaak onvoldoende is.

3.11. In haar speciaal verslag tot staving van de DAS 1994 () verzocht de Kamer de Commissie de inspanningen die zij was gaan leveren te versterken en te veralgemenen, teneinde onverwijld de passende procedures in te voeren om over te gaan tot de vrijmaking van de boekhoudkundige verplichtingen die geen bestaansreden meer hadden.

3.12. Op het niveau van de Directoraten-generaal begrotingen en financiële controle werd vooruitgang geboekt. Zo kregen de ordonnateurs de beschikking over een informaticatoepassing waarmee zij kunnen vaststellen welke vastleggingen mogelijk niet meer overeenkomen met verplichtingen. De rekenplichtige en de financieel controleur dringen er bij de ordonnateursdiensten regelmatig op aan, van dit instrument gebruik te maken om de last van het verleden te verminderen.

3.13. Teneinde de geboekte vooruitgang op het niveau van de ordonnateurs concreet te kunnen meten, heeft de Kamer uit de totale populatie van de vastleggingen waarbij een grote kans bestaat dat zij niet meer overeenkomen met bestaande juridische verplichtingen, die gevallen opgespoord en steekproefsgewijze gecontroleerd welke dateren van vóór 1991 en waarvoor van 1993 tot 1995 geen enkele betaling is geboekt. Deze controle bleek moeilijk uitvoerbaar omdat de bewijsstukken bij de ordonnateursdiensten al te vaak verspreid of zelfs niet voorhanden waren.

3.14. Er zijn in totaal 2 567 sluimerende vastleggingen die voldoen aan de voornoemde criteria en waarmee in totaal 1 084 Mio ECU zijn gemoeid. Daarvan zijn er 526, voor een totaalbedrag van 340 Mio ECU, die vóór 1985 (meer dan 10 jaar geleden) zijn verricht; 83 daarvan, die in totaal 28 Mio ECU belopen, dateren van vóór 1981 (meer dan 15 jaar geleden).

3.15. De indeling van deze sluimerende vastleggingen per onderafdeling van de begroting (zie tabel 3.1) toont aan dat ze hoofdzakelijk voorkomen bij de structuurfondsen (B2), de bescherming van de consument, interne markt, industrie en transeuropese netwerken (B5) en de externe acties (B7).

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

3.16. De controle van een honderdtal verrichtingen, steekproefsgewijs geselecteerd uit de hiervoor genoemde 2 567 vastleggingen, leidde tot de volgende bevindingen.

3.17. Op het terrein van het Sociaal Fonds (doelstelling 2) hebben elf van de zestien geselecteerde vastleggingen (11,6 Mio ECU) betrekking op acties waarvoor ofwel gerechtelijke procedures wegens een vermoeden van ernstige onregelmatigheden, ofwel onderzoeken door de nationale autoriteiten of de diensten van de Commissie lopen. Hierdoor is de uitvoering ervan geblokkeerd. Van de vijf overige vastleggingen hadden er drie reeds moeten zijn vrijgemaakt (913 507 ECU) en bij een ervan is de uiterste uitvoeringsdatum overschreden; wat de resterende vastlegging (1 Mio ECU) betreft kon de Kamer niet tot een conclusie komen omdat informatie over de rechtvaardiging ervan ontbrak.

3.18. Op het terrein van het EFRO en het vervoer kwamen slechts negen van de twintig geselecteerde vastleggingen duidelijk overeen met verplichtingen. Van de elf overige vastleggingen, met een totale waarde van 25,5 Mio ECU, die alle verband houden met projecten waartoe vóór 1989 werd besloten, lijkt de instandhouding niet gerechtvaardigd door de in de dossiers beschikbare gegevens. Eén kon er reeds worden afgesloten (in maart 1996).

3.19. In de sector visserij hadden acht van de twintig geselecteerde vastleggingen, voor een totaalbedrag van 3,5 Mio ECU, moeten zijn vrijgemaakt en voor drie ervan tonen de meest recente gegevens die in de dossiers beschikbaar zijn - en die te oud zijn - aan dat de beherende diensten onvoldoende toezicht houden, zodat de Kamer zich over de inhoud van de betrokken dossiers niet kan uitspreken.

3.20. Op het gebied van de bescherming van de bossen zijn er van de twintig vastleggingen zes, voor een totaalbedrag van 32 944 ECU - die hadden moeten zijn vrijgemaakt, negen - voor een totaalbedrag van 2,2 Mio ECU - waarop de beherende diensten onvoldoende toezicht houden zodat de Kamer zich over de inhoud van de dossiers niet kan uitspreken, en drie waarop pas toezicht werd gehouden toen het onderzoek van de Kamer was aangekondigd.

3.21. Op het terrein van de ontwikkelingssamenwerking hadden veertien vastleggingen (36,0 Mio ECU) van de twintig geselecteerde moeten zijn vrijgemaakt; dit is te ernstiger, daar de Kamer voor vier van deze veertien gevallen reeds in 1991, 1992 en 1994 de aandacht van de Commissie had gevestigd op de noodzaak, over te gaan tot vrijmaking; de situatie is ook zorgwekkend omdat de technische diensten van de Commissie in vier andere gevallen de betrokken ordonnateurs zonder resultaat hebben gewaarschuwd. Van een aantal dossiers werd gezegd dat zij onvindbaar waren. Deze toestand is typerend voor de werking van een ondoeltreffend, want onbestaand, toezichtsysteem.

3.22. Op het gebied van de samenwerking met de landen van Midden- en Oost-Europa, meer bepaald in verband met de PHARE-verordening, hadden van de zes geselecteerde vastleggingen, voor een totaalbedrag van 372 531,98 ECU, er vijf moeten zijn vrijgemaakt. Deze situatie is te verklaren door een gebrek aan toezicht.

3.23. Op het gebied van het EOGFL-Oriëntatie, de innoverende acties, het energiebeleid en het onderzoek bestaat er bij vier (in totaal 1,1 Mio ECU) van de zestien vastleggingen geen grond meer om deze in de rekeningen te vermelden. Van vier andere projecten met betrekking tot het EOGFL-Oriëntatie, voor een bedrag van 3,2 Mio ECU, waarvoor de besluiten in het kader van de geïntegreerde mediterrane programma's voorzagen in een uitvoeringstermijn tot 1991/1992, werd de uitvoeringstermijn verlengd tot 1995. Voorts werd voor vier van de vijf geselecteerde vastleggingen op het gebied van het energiebeleid geen spoor meer gevonden van de originele en oorspronkelijke boekhouddocumenten; in deze gevallen kon de Kamer dan ook geen volledige controle verrichten.

3.24. Concluderend op basis van de vorenstaande analyse oordeelt de Kamer dat ten minste 30 % van de oudste sluimerende vastleggingen, ongeveer 1 000 vastleggingen voor een totaalbedrag van ongeveer 300 Mio ECU, niet meer in de rekeningen zouden mogen voorkomen en hadden moeten zijn vrijgemaakt. Op grond van de door de Kamer gekozen selectiecriteria en van het feit dat de Kamer in vele gevallen in de dossiers van de Commissie geen gegevens kon vinden om de instandhouding van de onderzochte vastleggingen te rechtvaardigen, is het werkelijke bedrag van alle vastleggingen die niet meer met werkelijke verplichtingen overeenkomen groter.

3.25. Het bestaan van deze nog niet afgewikkelde oude vastleggingen die hadden moeten worden vrijgemaakt, toont overigens aan dat de ordonnateurs van de Commissie niet systematisch genoeg onderzoeken of de dossiers kunnen worden gesloten. Deze gevallen, waarvoor meestal een voorfinanciering met behulp van voorschotten of vooruitbetalingen heeft plaatsgehad, worden dus niet afgewerkt, terwijl de definitieve afwikkeling ervan tot de betaling van een saldo of zelfs tot de afgifte van een inningsopdracht zou moeten leiden, overeenkomend met de verevening van de betrokken financieringen door de Commissie.

3.26. In dit verband tonen andere algemene controles op een steekproef van aan het begin van het begrotingsjaar nog niet afgewikkelde vastleggingen, alsmede de controles op de betalingen van het begrotingsjaar aan dat de Commissie voornamelijk op het terrein van de structuurfondsen herhaaldelijk recente verrichtingen heeft aangewezen op nog niet afgewikkelde vastleggingen die als dekking voor oude verplichtingen waren bestemd. Deze onregelmatige handelwijze, waarop de Kamer reeds in haar jaarverslag over het begrotingsjaar 1993 () heeft gewezen, tast niet alleen de betrouwbaarheid van de rekeningen van het begrotingsjaar aan, maar betekent in feite ook dat vastleggingen die geen bestaansreden meer hebben en hadden moeten zijn vrijgemaakt, toch worden aangesproken.

3.27. In haar Jaarverslag over het begrotingsjaar 1993 (paragrafen 13.61 en 13.62) leverde de Kamer kritiek op een handelwijze van de Commissie in het kader van het beheer van het financieel instrument EC Investment Partners (ECIP). Later werd deze praktijk gestaakt, maar de nog niet afgewikkelde vastleggingen voor dat instrument ten belope van 4,2 Mio ECU zijn nooit vrijgemaakt.

De overige opmerkingen betreffende de geconsolideerde jaarrekening

3.28. Voorts wenst de Kamer op grond van haar controles de volgende opmerkingen te maken.

Opneming in 1995 van uitgaven van het EOGFL-Garantie van 1994

3.29. In haar DAS-verslag over het begrotingsjaar 1994 (paragrafen 3.15 tot en met 3.17) beschreef de Kamer de omstandigheden die de Commissie ertoe brachten, in dat jaar de uitgaven van het EOGFL-Garantie met een bedrag van 45,8 Mio ECU onder te waarderen (begrotingsonderdeel B1-3700, goedkeuring van de rekeningen over voorgaande begrotingsjaren). Deze situatie leidt automatisch tot een aanwijzing van hetzelfde bedrag op het begrotingsjaar 1995 en tot een overeenkomstige overwaardering van de rekeningen van dat jaar. De Commissie had deze situatie moeten signaleren in een toelichting bij de rekeningen over 1995.

Niet-vermelding van de gevolgen van het agromonetaire stelsel

3.30. In haar speciaal verslag nr. 1/89 concludeerde de Kamer: "Uit de begroting of de rekeningen in hun huidige vorm kan niet worden afgelezen wat de werkelijke budgettaire gevolgen van het agromonetaire stelsel zijn" (waarin bepaalde betalingen van landbouwsubsidies worden verricht aan de hand van wisselkoersen tussen de "groene" ECU en de nationale valuta's, die verschillen van de wisselkoersen op de markt). "Het ontbreken van duidelijkheid in dit opzicht verhindert in feite een zinvolle interpretatie van de boekhoudgegevens" (). In haar antwoord verklaarde de Commissie zich "bereid de mogelijkheid te onderzoeken om in haar voorontwerp van begroting en in de beheersrekeningen een toelichting op te nemen" (). De Commissie geeft de geraamde financiële gevolgen van het agromonetaire stelsel wel aan in het overzicht bij het voorontwerp van begroting () en verstrekt nadere bijzonderheden in haar jaarverslag over de gevolgen van uitgaven van het EOGFL-Garantie (). Dergelijke informatie wordt echter niet in de jaarrekening verschaft.

3.31. Deels door wijzigingen in de regelgeving ter verbetering van de werking van het agromonetaire stelsel en deels door prijsschommelingen beliepen de kosten van het agromonetaire stelsel voor de communautaire begroting in 1994 456 Mio ECU (). De Commissie schat dat het overeenkomstige bedrag voor 1995 ongeveer 1 788 Mio ECU beloopt. De Kamer meent dat het passend zou zijn, in de jaarrekening een vermelding van de totale kosten en een verwijzing naar het jaarverslag van de Commissie over de gevolgen van uitgaven van het EOGFL-Garantie op te nemen, hetzij in de vorm van een toelichting bij de geconsolideerde rekeningen in deel IV, hetzij door een commentaar bij deel I betreffende de analyse van het financieel beheer.

Fouten die de betrouwbaarheid van de rekeningen aantasten

3.32. De rekenkundige controles van de rekeningen en de samenhang tussen die rekeningen en het systeem Sincom CB/D brachten, wat betreft de vastleggingskredieten, een verschil aan het licht van 18,2 Mio ECU tussen de cijfers van deel II (jaarrekening van de Commissie) en die van deel IV (geconsolideerde rekeningen) ten aanzien van de hoofdstukken B0-40 en B2-40. Opgemerkt zij dat deze verschillen elkaar compenseerden.

3.33. De betrouwbaarheid van de jaarrekening wordt vooral aangetast door fouten die bij het onderzoek van de door de Kamer gecontroleerde verrichtingen werden geconstateerd.

3.34. Terzake van de vastleggingen gedurende het begrotingsjaar werden op het gebied van de structuurfondsen een aantal gevallen geconstateerd waarin het bedrag van de vastlegging niet overeenkomt met dat van de uitgaven die voor de betrokken jaartranche in het financieringsplan zijn voorzien. Geconstateerd werd dat betalingen in een aantal gevallen werden aangewezen op een vastlegging en/of een begrotingsonderdeel die geen verband hielden met de betrokken uitgave.

3.35. Deze gevallen ontstaan in het algemeen door het niet toepassen van de regel volgens welke in geval van meerjarige verrichtingen voor alle middelen die voor de financiering noodzakelijk zijn een eerste vastlegging wordt verricht, waarop vervolgens alle betalingen in het kader van het betrokken programma worden aangewezen. Deze praktijken die op zichzelf de presentatie van de uitvoering van de gesplitste kredieten vervalsen, zijn in eerdere jaarverslagen van de Kamer herhaaldelijk bekritiseerd (zie bijvoorbeeld het Jaarverslag over het begrotingsjaar 1993, paragrafen 14.9 tot en met 14.11). In concreto komt het erop neer dat er geen vastlegging van de volledige programma's plaatsvindt, maar alleen een jaarlijkse vastlegging van de jaartranches waarin de middelen ter beschikking worden gesteld. Aangezien de tranches zelden in hun geheel worden besteed, passen de diensten van de Commissie niet strikt de financiële voorschriften toe volgens welke de niet-uitgevoerde vastleggingen moeten worden geannuleerd, maar dragen zij de facto, in strijd met de communautaire financiële regeling, de niet-uitgevoerde vastleggingssaldi over naar latere begrotingsjaren, en verminderen zij evenredig de vastleggingen overeenkomend met de latere tranches, waarbij zij, zoals beschreven in paragraaf 3.27, de eerste betalingen met betrekking tot die latere tranches bij voorrang aanwijzen op de nog af te wikkelen vastleggingen van de eerdere begrotingsjaren. De rekeningen betreffende de begrotingsuitvoering van de Gemeenschap geven derhalve geen getrouw beeld meer van de uitvoering in de praktijk van de door de Gemeenschap gefinancierde meerjarenprogramma's.

3.36. Voorts werden er meerdere gevallen geconstateerd waarin betalingen die hetzij als voorschotten/vooruitbetalingen, hetzij als eindbetalingen werden gedaan, niet in het Sincom-systeem waren geregistreerd.

3.37. De geconstateerde gevallen zijn niet erg talrijk (iets meer dan twintig vastleggingen en betalingen in de door de Kamer genomen steekproef) en zijn moeilijk extrapoleerbaar wegens de aard van de aangetroffen problemen. Dit twintigtal fouten in de jaarrekening in een vrij beperkte steekproef van verrichtingen (ongeveer 1 500 verrichtingen betreffende vastleggingen en betalingen) betekent echter een stijging ten opzichte van het voor 1994 vastgestelde aantal en het is van belang te verzekeren dat de boekhoudkundige procedures zulke fouten in de toekomst voorkomen.

Het boekhoudsysteem Sincom

3.38. De boeking van de begrotingsuitgaven door het geautomatiseerde boekhoudsysteem (Sincom) blijkt in het algemeen betrouwbaar te zijn.

3.39. Door de verrichte werkzaamheden kon de gunstige indruk waarvan sprake is in de paragrafen 3.34 tot en met 3.36 van het speciaal verslag tot staving van de DAS 1994 () worden bevestigd en konden de aansluiting en de interne samenhang van de gegevens in de voornaamste bestanden van het geautomatiseerde boekhoudsysteem Sincom worden geverifieerd.

3.40. De op Sincom verrichte controles hebben niettemin aangetoond dat ter uitvoering van de begroting 1995 in de rekeningen zestien betalingsverrichtingen en één vastlegging werden opgenomen waarvan de boeking plaatsvond op 29 maart 1996, nadat de Commissie op 27 maart 1996 had besloten de visumweigering van de financieel controleur terzijde te stellen (). In zeventien gevallen werden de uitgaven gedaan in de loop van het begrotingsjaar 1996, ver buiten de toegestane aanvullende tijdvakken. Boekhoudkundig gezien zijn de uitgaven echter geregistreerd uit hoofde van het begrotingsjaar 1995, hetgeen klaarblijkelijk in strijd is met artikel 6 van het Financieel Reglement, dat duidelijke vaste termijnen bepaalt voor de boeking van de begrotingshandelingen (31 december voor de aangegane betalingsverplichtingen, 15 januari voor de door de rekenplichtige verrichte betalingen). In dergelijke gevallen had de boeking van de bij de afsluiting van het begrotingsjaar niet behandelde verrichtingen moeten worden geannuleerd en hadden de verrichtingen eventueel opnieuw uit hoofde van het nieuwe begrotingsjaar moeten worden opgevoerd.

Het saldo van het begrotingsjaar

3.41. In de nieuwe presentatie van het jaarsaldo in de geconsolideerde financiële balans per 31 december 1995 is het jaarsaldo betreffende de deelneming aan de communautaire begroting van de landen van de Europese Vrijhandelsassociatie (EVA) die lid zijn van de Europese Economische Ruimte (EER) thans losgekoppeld van het saldo van de Europese Unie (EU).

3.42. Het aan de EVA-landen, partij bij de EER-overeenkomst, verschuldigde bedrag als gevolg van de verrichtingen van 1994 verscheen echter niet op de passiefzijde van de geconsolideerde financiële balans, omdat het EVA-saldo van het begrotingsjaar 1994 samen met het EU-saldo als begrotingsontvangsten werd overgedragen naar 1995. Volgens de berekening door de Commissie van het saldo van het begrotingsjaar 1994 uit de deelneming van de EVA-landen bedraagt deze schuld 2,1 Mio ECU.

3.43. Artikel 3, lid 2, van protocol 32 betreffende de financiële regels voor de tenuitvoerlegging van artikel 82 van de EER-overeenkomst bepaalt: "Bij het afsluiten van de rekeningen voor elk begrotingsjaar (n) regulariseert de EG-Commissie in het kader van de opstelling van de jaarrekening de rekeningen met betrekking tot de deelneming van de EVA-staten, waarbij rekening wordt gehouden met... de uiteindelijke uitvoering van de kredieten voor het begrotingsjaar, rekening houdend met mogelijke annuleringen en overdrachten." Dit houdt in dat de Commissie de rekeningen voor 1994 en 1995 reeds had moeten regulariseren.

3.44. Per 31 mei 1996 was echter nog geen enkele regularisatie verricht. Nochtans kan het in de balans opgenomen saldo van het EVA-begrotingsjaar pas na de regularisatie ven de rekeningen correct worden bepaald. De Commissie heeft voor de berekening van het EVA-saldo voor 1994 en 1995 als vermeld in de financiële balans alleen gebruik gemaakt van enerzijds de door de EVA-landen betaalde bijdragen en anderzijds de overeenkomstige betalingen met kredieten van het begrotingsjaar en daarbij met name geen rekening gehouden met factoren als de overdrachten of de annuleringen van kredieten.

3.45. De Commissie wordt verzocht voortaan overeenkomstig de bestaande regels over te gaan tot de regularisering van de rekeningen op het moment van de vaststelling van de jaarrekening - 1 mei (n+1) - zodat de positie ten opzichte van de EVA-landen correct in de financiële staten van de Europese Unie kan worden weergegeven en de regularisatie kan plaatsvinden in het kader van de opstelling van de begroting voor het volgende jaar (n+2), dus uiterlijk op 1 september (n+1).

De geconsolideerde financiële balans van de Europese Unie

3.46. De geconsolideerde financiële balans van de Europese Unie geeft een correct beeld van de financiële situatie van de Unie, maar roept ondanks de aanzienlijke verbeteringen die in vergelijking met het begrotingsjaar 1994 werden geconstateerd, toch de onderstaande reserves op betreffende de balansen van de Commissie en de andere instellingen.

3.47. De controle van de consolidatie van de financiële balansen bestaat hoofdzakelijk uit een verificatie van de rekenkundige juistheid van de uitgevoerde verrichtingen en van de correcte groepering van de financiële balansen van de verschillende communautaire instellingen en organen die deel uitmaken van het consolidatiebereik. Deze controles hebben geen anomalieën aan het licht gebracht.

3.48. De eventuele reserves en opmerkingen van de Kamer over de financiële balansen van de Commissie en de andere communautaire instellingen en organen hebben, door de opbouw van de geconsolideerde financiële balans, ook daarop betrekking.

De verbeteringen betreffende de geconsolideerde financiële balans

3.49. Tijdens de controle van de Kamer werden de verbeteringen geconstateerd die waren aangebracht na de opmerkingen in haar speciaal DAS-verslag 1994 over de harmonisatie van de boekhoudmethoden en meer bepaald over de presentatie in de financiële staten van bepaalde rechten op onroerende zaken en (behalve voor het ESC en het CvdR) van het informaticamateriaal. Ondanks deze verbeteringen dienen de inspanningen op dit terrein te worden voortgezet, want de geconsolideerde balans geeft nog steeds aanleiding tot de hierna volgende opmerkingen.

Opmerkingen over de geconsolideerde balans

Vastleggingen (buiten de balans om) van kredieten voor pacht en huur op lange termijn

3.50. De Kamer is van oordeel dat de presentatie van de vastleggingen buiten de balans om betreffende pacht- en huurovereenkomsten op lange termijn nog bijkomende verbetering behoeft. Hoewel de Kamer zich ervan bewust is dat de presentatie van de gegevens in de financiële staten 1995 volgt uit een pragmatische keuze in afwachting van de opstelling van uniforme boekhoudkundige regels terzake, wil zij daarover toch de volgende opmerkingen maken.

3.51. Onder dezelfde benaming zijn zowel erfpacht- en leasing-contracten (respectievelijk Europees Parlement en Hof van Justitie), als gewone huurcontracten (Hof van Justitie en ESC) en zelfs een verschuldigd saldo van de aankoopprijs van een gebouw (Raad) opgenomen.

3.52. In de toelichtingen bij de erfpacht- en leasing-contracten wordt niet aangegeven dat het gaat om geraamde bedragen noch wat het berekende bedrag behelst (Europees Parlement). Hoewel de verschillende instellingen voor deze contracten reeds aanzienlijke bedragen hebben betaald (298,6 Mio ECU door het Europees Parlement en 53,4 Mio ECU door het Hof van Justitie) is deze informatie niet in de toelichtingen opgenomen.

3.53. Wat de gewone huurcontracten betreft wordt nu eens het jaarlijks verschuldigde bedrag vermeld (Hof van Justitie, gebouw "Paleis", 2,1 Mio ECU), hetgeen in de toelichtingen wordt aangegeven, en dan weer het in totaal verschuldigde bedrag over de gehele looptijd van de betrokken contracten (ESC 33,4 Mio ECU), hetgeen niet in de toelichtingen is aangegeven. De jaarlijkse huur over 1996 voor de verschillende door het ESC gehuurde gebouwen wordt ter informatie op 4,2 Mio ECU geraamd. Deze gegevens over de normale huurcontracten kunnen de lezer van de financiële staten overigens misleiden aangezien elke informatie over de door de Commissie betaalde huur ontbreekt. Opgemerkt zij dat de Commissie in 1995 alleen voor de gebouwen te Brussel al 110,6 Mio ECU huur betaalde (zie het Jaarverslag over het begrotingsjaar 1995, paragraaf 13.29 ()).

Harmonisatie van de boekhoudmethoden

3.54. De presentatie van geharmoniseerde financiële staten en de toepassing van identieke boekhoudmethoden en waarderingsregels door de verschillende eenheden die het voorwerp van de consolidatie uitmaken, vormen enkele van de voorwaarden die vervuld moeten zijn om tot consolidatie te kunnen overgaan. Zo wordt in artikel 136, lid 10, van de verordening van de Commissie houdende uitvoeringsvoorschriften bij het Financieel Reglement bepaald dat de financiële staten moeten worden opgemaakt "volgens de boekhoudbeginselen, welke met name de in de richtlijnen van de Raad aangegeven beginselen omvatten".

3.55. Wat de communautaire rekeningen betreft is de Commissie krachtens artikel 21 van de uitvoeringsvoorschriften bevoegd, de boekhoudkundige methoden vast te stellen en de inrichting van de financiële staten te harmoniseren. Zo dient de Commissie, na overleg tussen haar eigen rekenplichtige en die van de andere instellingen, met name de voor alle instellingen gemeenschappelijke boekhoudmethoden vast te stellen.

3.56. De gegevens in de financiële staten zijn echter niet altijd eenvormig (bijvoorbeeld bij het ESC en het CvdR inzake de opneming van het informaticamateriaal in de balans of bij de Raad inzake de omrekening in ECU van de waarde van de materiële vaste activa).

3.57. De Commissie nam onlangs het initiatief, een extern consulent te belasten met een studie over de vaststelling en harmonisatie van de meest geschikte boekhoudnormen voor de opstelling van de rekeningen van de Unie. De Kamer is van oordeel dat de Commissie de resultaten van deze studie optimaal zou moeten benutten om samen met de andere instellingen te verzekeren dat de rekeningen over het begrotingsjaar 1996 op een homogene basis en volgens vóór eind 1996 vast te stellen regels worden opgesteld.

De financiële balans van de Commissie

De verbeteringen in verband met de balans van de Commissie

3.58. Tijdens de controle van de Kamer werden verbeteringen geconstateerd die waren aangebracht na de reserves en opmerkingen in haar DAS-verslag 1994, met name over de cooerdinatie en de planning van de werkzaamheden ter afsluiting van de bankboekhouding aan het eind van het jaar en over de reële omvang van de niet in de balans opgenomen verplichtingen.

3.59. Niettemin is de Kamer van oordeel dat er nog meer verbeteringen nodig zijn voor de behandeling van

a) de vorderingen in verband met de goedkeuring van de rekeningen van het EOGFL-Garantie,

b) de potentiële vorderingen in verband met de vaststelling van fraude en onregelmatigheden en

c) de meerjarige besluiten en verplichtingen waarvoor financiële vastleggingen buiten de begroting om zijn verricht.

De vorderingen op de Lid-Staten in verband met de goedkeuring van de rekeningen van het EOGFL-Garantie

3.60. In het DAS-verslag 1994 heeft de Kamer kritiek geleverd op het feit dat deze vorderingen niet in de balans waren opgenomen. Per 31 december 1995 zijn deze vorderingen inderdaad vermeld als vastleggingen buiten de balans om (758 Mio ECU). Daar het gaat om vaststaande, berekenbare en opeisbare vorderingen, hadden zij echter een logische behandeling overeenkomstig de financiële voorschriften moeten krijgen en had daarvoor een vaststelling van een vordering moeten plaatsvinden, zodat zij aan de actiefzijde van de balans konden worden opgenomen en niet als vastleggingen buiten de balans om werden vermeld.

De potentiële vorderingen in verband met de vaststelling van fraude en onregelmatigheden

3.61. In haar speciaal verslag tot staving van de DAS 1994 () verzocht de Kamer de Commissie de aanwijzingen in de financiële staten van de Commissie onder de rubriek "potentiële vorderingen" te verbeteren om de lezer een algemeen beeld te geven van deze vorderingen in verband met de vaststelling van fraude en onregelmatigheden.

3.62. De Commissie heeft aan dit verzoek van de Kamer gevolg gegeven, zodat haar financiële staten () thans niet alleen de gegevens inzake het EOGFL-Garantie bevatten, maar ook die betreffende de eigen middelen en de structurele acties.

3.63. De presentatie van deze gegevens kan echter leiden tot misverstanden. Voor twee begrotingssectoren (eigen middelen en EFRO) wordt gewag gemaakt van geconstateerde gevallen, en voor een andere (EOGFL-Garantie) van werkelijk teruggevorderde bedragen, terwijl het lijkt te gaan om nog terug te vorderen bedragen.

3.64. De Commissie moet haar presentatie harmoniseren om een duidelijk en volledig beeld te geven van de situatie aan het eind van elk begrotingsjaar en de aangegeven of bekende bedragen gemoeid met fraude of onregelmatigheden, alsmede de vooruitzichten op de inning ervan vermelden.

De meerjarige besluiten en verplichtingen waarvoor financiële vastleggingen buiten de begroting om zijn verricht

3.65. Per 31 december 1995 voerde de Commissie als aangegane verplichtingen (buiten de balans om) een bedrag van 94 865,2 Mio ECU op voor de vastleggingen betreffende de structuurfondsen (voorziene en niet-vastgelegde steun voor de periode 1994-1999, tegen prijzen van 1995) en een bedrag van 11 204,9 Mio ECU voor de communautaire initiatieven. De bedragen vormen het verschil tussen de programmering van de structuurfondsen voor de programmeringsperiode 1994-1999 en de in Sincom opgenomen gecumuleerde vastleggingen van 1994 en 1995. Maar in Sincom zijn ook vastleggingen van eerdere programmeringsperiodes opgenomen. Dit leidt tot een onderwaardering van de als vastleggingen buiten de balans om opgenomen bedragen.

3.66. Onverminderd de geconstateerde verbeteringen dienen ook de volgende reserves en opmerkingen te worden gemaakt.

De reserves betreffende de financiële balans van de Commissie

Voorbehoud inzake de materiële vaste activa

3.67. De Kamer maakt nogmaals voorbehoud () ten aanzien van de waarde van de materiële vaste activa van de Commissie (318,6 Mio ECU voor de roerende zaken te Brussel, te Luxemburg en bij de delegaties). Dit voorbehoud zal slechts kunnen worden opgeheven als de waarde van deze vaste activa nauwkeuriger kan worden bepaald, en wel na de voltooiing van de lopende inventarisatieprocedures (voltooiing verwacht in juni 1996) en de inwerkingtreding van nieuwe rechtsregels en boekhoudkundige voorschriften.

Voorbehoud inzake de specifieke boekhouding voor de traditionele eigen middelen

3.68. De Kamer maakt nogmaals voorbehoud inzake de volledigheid van de specifieke boekhouding betreffende de douanerechten en landbouwheffingen.

3.69. De omvang van de fouten en problemen die werden aangetroffen in de specifieke boekhoudingen betreffende de douanerechten en de landbouwheffingen laat niet toe, het terzake in de financiële balans opgenomen bedrag van ongeveer 856,4 Mio ECU betrouwbaar te achten.

3.70. Elke Lid-Staat zendt de Commissie een kwartaaloverzicht van de specifieke boekhouding met daarin de vastgestelde rechten die niet zijn geïnd en niet door een garantie zijn gedekt, alsmede de vastgestelde rechten die wel door een garantie zijn gedekt maar worden betwist.

3.71. De door de Lid-Staten gevoerde specifieke boekhoudingen vertonen nog steeds fouten en omissies. Talrijke fouten werden geconstateerd in Duitsland. De overdrachten van het ene kwartaal naar het volgende zijn in Italië niet coherent. De overzichten van de Lid-Staten vermelden de inningen en de oninbaarstellingen niet altijd apart.

De overige opmerkingen inzake de financiële balans van de Commissie

Vorderingen betreffende de eigen middelen uit de BTW en het BNP

3.72. Voor de eigen middelen uit de BTW en het BNP vermelden de bijlagen bij de financiële balans () een aantal vorderingen waarvan het bedrag niet is bepaald en die "pro memorie" werden vastgesteld en opgenomen in de boekhouding van de Commissie. Bij het onderzoek van de inningsopdrachten en de ramingen van vorderingen komen er aanzienlijke verschillen aan het licht tussen de balans en de bestaande situatie aan het eind van het begrotingsjaar 1995.

3.73. Zo werd voor de BNP-saldi in 72 gevallen waarin voorbehoud werd gemaakt bij de BNP-overzichten, geen inningsopdracht, noch een vorderingsraming opgesteld en verschijnen deze dan ook niet in de rekeningen. Hetzelfde geldt voor ten minste 19 gevallen van voorbehoud bij de BTW-overzichten. Ook de bijlagen bij de balans geven geen volledig beeld van het aantal begrotingsjaren waarop deze vorderingen betrekking hebben.

Inning van de opbrengsten

Geschillen en vertragingsrente

3.74. Hoewel er een duidelijke verbetering werd geconstateerd in de opstelling van de boekhouddocumenten (ramingen van vorderingen), blijkt uit het onderzoek van de dossiers dat de procedure voor de inning van de traditonele eigen middelen die worden betwist nog steeds zeer traag verloopt.

Geldboeten, dwangsommen en andere sancties

3.75. In een tiental gevallen, op een aantal van 143 per 31 december 1995 aanhangige zaken, werden soms aanzienlijke vertragingen geconstateerd bij de inning van de boeten. De inning moet plaatsvinden binnen drie maanden na de kennisgeving van de boete, tenzij de onderneming een borg stelt en beroep in rechte instelt. Indien de inning niet binnen drie maanden is gerealiseerd, beschikt de Commissie over een termijn van vijftien dagen om de schuldenaar in gebreke te stellen.

3.76. In meerdere gevallen, waarmee ongeveer 4 Mio ECU gemoeid waren, was voor de niet-geïnde boeten ook geen borg (meer) gesteld of had er geen ingebrekestelling volgens de voorschriften plaatsgehad.

Nog te innen ontvangsten

3.77. De post "nog te innen ontvangsten" is sterk ondergewaardeerd, want er worden door sommige ordonnateurs niet systematisch inningsopdrachten afgegeven voor alle nog te innen bedragen zodra zij de diensten van de Commissie bekend zijn. Na controles in 1993 en 1994 van de rechtstreekse acties ten behoeve van het toerisme na afloop van het Europees Jaar van het toerisme ontdekte DG XX bijvoorbeeld 43 gevallen waarvoor terugvorderingen nodig waren. Voor 31 van de betrokken dossiers, waarvan het uitstaande bedrag op ongeveer 324 000 ECU wordt geraamd, heeft DG XXIII echter nog geen inningsopdrachten gegeven.

Uitvoering en boeking van de betalingen

3.78. Bij het onderzoek op centraal niveau - in het systeem voor het beheer van de kasmiddelen, de bankboekhouding, de algemene boekhouding en het systeem voor bankaansluitingen (Nostro) - van de betalingsverrichtingen die in het kader van de centrale steekproef werden geselecteerd en waarvoor uitgaven waren gedaan, werden slechts enkele kleine fouten geconstateerd.

Deelnemingen en leningen

De presentatie van de ECIP-deelnemingen en -leningen

3.79. Inzake het instrument EC Investment Partners (ECIP) bevestigt de Kamer haar opmerking over de onjuiste verdeling tussen deelnemingen en leningen in haar verslag tot staving van de DAS 1994 () en neemt zij nota van het voornemen van de Commissie een onafhankelijke controle van alle gecentraliseerde rekeningen te verrichten en voortaan de staat van werkelijke uitgaven van de activa voor het ECIP-instrument in de balans te vermelden.

De aangroei en behandeling van de opbrengsten uit de opgenomen en verstrekte leningen van de Commissie

3.80. De verstrekte leningen met middelen uit opgenomen leningen in het kader van het nieuwe communautaire instrument (NCI), Euratom, betalingsbalans, financiële steun op middellange termijn en voedselhulp, leidden tot kleine opbrengsten die in de loop der jaren aangroeiden en op hun beurt rente opleverden die per 31 december 1995 in totaal 69,1 Mio ECU beliep. Voor de benutting van deze onvoorziene opbrengsten bestaan geen voorschriften. Deze bedragen zouden in de begroting als ontvangsten en eventueel als uitgaven moeten worden opgenomen om de benutting ervan volledig doorzichtig te maken. De Commissie heeft deze middelen reeds ten dele benut via procedures buiten de begroting om (1,1 Mio ECU in 1995).

Het beheer van de "voedselhulp"-leningen aan de nieuwe onafhankelijke staten

3.81. Als de ontvanger van een lening een aflossing van de hoofdsom of interesten niet op de voorziene vervaldatum betaalt, wordt hem een vertragingsrente opgelegd. Deze wordt door de Commissie berekend en geboekt tussen de datum van niet-betaling en de datum waarop het Garantiefonds in actie komt (3 maanden), maar niet langer. Het Garantiefonds zou de vertragingsrente vanaf de datum waarop het in actie komt moeten berekenen en boeken en deze in geval van te late betaling ten laste moeten brengen van de betrokken leningnemers of de instanties die zich garant hebben gesteld. Deze vertragingsrente van ongeveer 5,7 Mio ECU verschijnt niet op de balans van het Garantiefonds per 31 december 1995 () en is bijgevolg niet overgenomen in de financiële balans van de Commissie, noch in de geconsolideerde financiële balans van de Europese Unie. Daardoor wordt de financiële situatie onvolledig gepresenteerd.

3.82. Het uitstaande bedrag van de leningen die in het kader van de voedselhulp aan de nieuwe onafhankelijke staten zijn toegekend, wordt geboekt als een vordering en de verschuldigde en nog niet vervallen rente in de regularisatierekening aan de actiefzijde. Het risico dat sommige van deze leningen niet worden geïnd is reëel, gezien de situatie van de betrokken debiteuren. Het Garantiefonds moest tot 31 december 1995 reeds uitblijvende afbetalingen van in totaal 232,5 Mio ECU op zich nemen. In twee gevallen blijven nog 65,3 Mio ECU uitstaan, die misschien evenmin zullen worden terugbetaald. Tenslotte waren er per 15 januari 1996 van de verschuldigde 211,5 Mio ECU nog 37 Mio ECU niet betaald. In zulke gevallen zouden de toelichtingen bij de balans aanwijzingen moeten bevatten om de aandacht te vestigen op het bestaan van het risico dat vorderingen moeilijk zijn te innen.

Werkelijk volume van de garanties van de Unie in verband met de leningtransacties

3.83. In de buiten de balans vallende posten zijn de potentiële lasten (18 922 Mio ECU) van de Unie opgenomen in verband met de door de Europese Gemeenschappen geboden garanties voor leningen die door derden, met name de EIB (waarbij de Gemeenschappen zouden kunnen worden gesubrogeerd in de rechten van de hoofdcrediteur) zijn verstrekt, alsmede voor de leningen die zij zelf zijn aangegaan. De betrokken posten zijn echter niet volledig, want het totaal der garanties die uit hoofde van die zelfde leningen zijn ontvangen en waardoor de eventuele last van de Unie lager kan uitvallen, komt daarin niet voor en wordt dus niet gewaardeerd.

3.84. Het zou wenselijk zijn dat de Commissie voortaan in de buiten de balans vallende posten een volledige lijst van deze ontvangen garanties opneemt, met een notering van de kwaliteit ervan, teneinde degene die de rekeningen raadpleegt een meer nauwkeurige en evenwichtige beoordeling te bieden van het netto financiële risico dat de Unie uit hoofde van deze leningen loopt.

Uitvoering van de geboden garanties

3.85. In november 1995 heeft het directoraat-generaal dat het financieel instrument "Voedselhulp aan de nieuwe onafhankelijke staten" beheert, een voorschot ten belope van 211,5 Mio ECU gevraagd door tijdelijk een beroep te doen op de kasmiddelen van de Commissie (artikel 12 van Verordening (EEG) nr. 1552/89). Dit voorschot, bedoeld om per 15 januari 1996 een afbetaling van een opgenomen lening te doen in afwachting dat de landen waaraan de desbetreffende leningen waren verstrekt hun afbetalingen zouden verrichten, had moeten worden aangewezen op het boekjaar 1996. Door een boekhoudkundige vergissing werd het voorschot aangewezen op de rekeningen van 1995. Op de actiefzijde van de balans 1995 verschijnt bijgevolg onder de rubriek "garanties communautaire begroting" een vordering ad 211,5 Mio ECU die daar niet thuishoort en anderzijds zijn de bankrekeningen met eenzelfde bedrag ondergewaardeerd.

Uitsplitsing van de bankrekeningen op de balans

3.86. In de loop van het jaar worden de bankverrichtingen opgenomen in een enkele rekening in de algemene boekhouding. Bij de opstelling van de financiële balans aan het eind van het jaar wordt dit bedrag verdeeld in debet- en creditsaldi en voorts in tegoeden bij de schatkisten, de centrale banken of de handelsbanken (direct opvraagbare rekeningen). Deze uitsplitsing wordt gemaakt op basis van de afzonderlijke saldi van de bankrekeningen als beschikbaar in de bankboekhouding, die de Kamer door de banken liet bevestigen. Bij de verdeling werd een rekening bij een schatkist verward met een rekening bij een centrale bank. Bijgevolg is de rubriek "rekeningen bij de schatkisten" aan de passiefzijde van de balans met 118,8 Mio ECU te laag en de rubriek "rekeningen centrale banken" aan de passiefzijde van de balans met hetzelfde bedrag te hoog gewaardeerd.

De financiële balansen van de andere communautaire instellingen en organen

De verbeteringen inzake de balansen van de andere communautaire instellingen en organen

3.87. Tijdens de controle van de Kamer kon worden geconstateerd dat er ten opzichte van het begrotingsjaar 1994 verbeteringen waren aangebracht in de boeking van de materiële vaste activa en meer bepaald bij de rechten op onroerende zaken met een koopoptie. De inspanningen op dit vlak moeten echter worden voortgezet.

3.88. De Kamer houdt rekening met de geconstateerde verbeteringen, maar wenst toch de volgende reserves en opmerkingen te maken.

Voorbehoud inzake de materiële vaste activa

3.89. De Kamer maakt nogmaals voorbehoud inzake de waarde (97,9 Mio ECU) van de in de financiële balansen van het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's opgenomen roerende zaken.

3.90. Het in de financiële balans van het Europees Parlement opgenomen bedrag (91,2 Mio ECU) verschilt van het bedrag volgens het gegevensbestand IMMO, dat als inventarislijst dient. Bovendien zijn de aanpassingen die op grond van de in 1994 voltooide driejaarijkse fysieke controle moeten worden verricht, nog niet verwerkt in de financiële balans per 31 december 1995.

3.91. Voor het Economisch en Sociaal Comité (ESC) en het Comité van de regio's (CvdR) is het in de geconsolideerde financiële balans vermelde bedrag (6,7 Mio ECU) niet gebaseerd op de inventarislijsten. De hierin vastgestelde gebreken (bijvoorbeeld noteringen in verschillende valuta's zonder omrekening in ECU, ontbrekende totalen, blanco pagina's) maken een toetsing aan de boekhoudkundige gegevens vrijwel onmogelijk. Bovendien vond er bij het ESC sedert ten minste dertien jaar geen fysieke inventarisatie meer plaats.

Opmerking inzake de materiële vaste activa

3.92. Bij de Raad leidt de huidige gewoonte om de totale waarde van de roerende zaken (27 Mio ECU), voorkomend op de in Belgische franken luidende inventarislijst, tegen de laatste ECU-koers van het afgesloten begrotingsjaar om te rekenen, tot een overwaardering met 2 Mio ECU. Dit gebruik is strijdig met de algemeen aanvaarde boekhoudkundige beginselen en met het boekhoudbeginsel dat de Commissie terzake toepast voor de opstelling van haar financiële balans en van de geconsolideerde financiële balans (zie de "Samenvatting van de voornaamste boekingsregels", jaarrekening en financiële balans, deel IV, blz. 6, paragraaf 2.2.3: de vaste activa behouden de waarde in ECU welke bij de aankoop werd berekend).

Opmerking inzake de bankrekeningen en de kasmiddelen

3.93. De Kamer kan zich niet uitspreken over de betrouwbaarheid van het bedrag van de direct opvraagbare rekeningen (2,8 Mio ECU) en van de kasmiddelen (0,2 Mio ECU) die aan de actiefzijde van de geconsolideerde financiële balans van het ESC/CvdR verschijnen, aangezien de aansluiting van bankgegevens en kasmiddelen op 31 december 1995 niet of te laat was verricht.

BETREFFENDE DE WETTIGHEID/REGELMATIGHEID VAN DE ONDERLIGGENDE VERRICHTINGEN

Opmerkingen inzake de verrichtingen met betrekking tot de ontvangsten

De traditionele eigen middelen

Douanerechten en landbouwheffingen

3.94. Het onderzoek van een steekproef van onderliggende verrichtingen bracht een betrekkelijk gering aantal fouten aan het licht. Deze betreffen het niet beschikbaar stellen van verschuldigde rechten, ongerechtvaardigde oninbaarstelling, de onjuiste toepassing van het douanetarief, de trage uitvoering van de correcties, de te late of te late en onvolledige beschikbaarstelling, de te late beschikbaarstelling die werd ontdekt dankzij de controles van de Kamer, of de onvolledige vaststelling zonder aangifte.

3.95. De desbetreffende controles wezen op soms aanzienlijke problemen bij de correcte beschikbaarstelling van de eigen middelen. De daaruit voortvloeiende opmerkingen betreffen in de meeste gevallen de in de Lid-Staten toegepaste systemen of procedures:

a) in een Lid-Staat werden op verschillende douanekantoren vertragingen vastgesteld bij de registratie van de globale aanvullende aangiften. Deze soms aanzienlijke vertragingen (tot 5 maanden) ontstaan door de interpretatie van de nationale instructies. In een andere Lid-Staat ontstaan er vertragingen bij het corrigeren van de vaststellingen. In twee andere Lid-Staten kende de vaststelling van de douaneschulden systematisch vertraging;

b) in een Lid-Staat worden de rechten die worden geheven bij de uitslag uit het douane-entrepot systematisch met vertraging gecentraliseerd. In verscheidene Lid-Staten wordt niet goed toezicht gehouden op de termijnen voor de zuivering van de onvolledige aangiften, hetgeen leidt tot vertragingen bij de beschikbaarstelling;

c) er werden fouten in de specifieke boekhouding vastgesteld. In een Lid-Staat waren de fouten talrijk. Een herziening van de rekeningen van de specifieke boekhouding is noodzakelijk. In een andere Lid-Staat werden vertragingen geconstateerd bij de aanwijzing van de voorlopig geboekte rechten op een tussenrekening;

d) in verschillende Lid-Staten waren de bewijsstukken die nodig zijn voor de berekening van de douaneschuld over bepaalde gecontroleerde verrichtingen tijdens het bezoek ter plaatse niet beschikbaar.

Bijdragen en heffingen in de suikersector

3.96. In verband met de produktieheffingen werd geconstateerd dat alle Lid-Staten, met uitzondering van het Verenigd Koninkrijk, in de loop van de maand december 1995 zijn overgegaan tot de betaling van de verschuldigde saldi overeenkomstig de bedragen die zijn vastgesteld bij Verordening (EG) nr. 2403/95 (). Het overzicht van de door deze Lid-Staat in oktober 1995 vastgestelde en in december 1995 beschikbaar gestelde rechten vermeldt alleen de opslagbijdragen. Het Verenigd Koninkrijk had dus een voordeel aan kasmiddelen ad 20 447 318 ECU, dat in strijd is met het beginsel van zelffinanciering voor het overschot van de communautaire suikerproduktie.

3.97. Voorts is het saldo van de produktieheffingen voor het verkoopseizoen 1994/1995 in het Verenigd Koninkrijk (20 447 318 ECU) niet in de boekhouding vermeld als vastgesteld maar per 31 december 1995 nog niet geïnd recht. Maar de cijfers voor de definitieve suiker- en isoglucoseproduktie worden door de Lid-Staten uiterlijk 5 oktober aan de Commissie toegezonden (deze termijn is gesteld in Verordening (EEG) nr. 2682/84 ()) en de Commissie heeft de produktieheffingen voor het verkoopseizoen 1994/1995 vastgesteld bij Verordening (EG) nr. 2403/95 van 12 oktober 1995. Daaruit volgt dat de diensten van de Commissie in de loop van oktober 1995 beschikten over alle noodzakelijke gegevens (produktiecijfers, heffingsbedragen) om deze vordering te kunnen vaststellen.

3.98. Opgemerkt zij dat de Kamer reeds in haar DAS-verslag over het begrotingsjaar 1994 (paragraaf 3.111) opmerkingen heeft gemaakt over de handelwijze van het Verenigd Koninkrijk en de boekhoudprocedure van de Commissie, omdat het saldo van het verkoopseizoen 1993/1994 ten belope van 14 974 768 ECU pas in januari 1995 aan de Gemeenschap is betaald. De Kamer onderstreept dat zij in haar advies nr. 1/94 () over de wijziging van Verordening (EEG) nr. 1552/89 concrete voorstellen had gedaan om het hiervoor beschreven probleem op te lossen.

3.99. De controle van een steekproef van elf verrichtingen in verband met de bijdragen en heffingen in de suikersector geeft verder geen aanleiding tot opmerkingen van de Kamer aangaande de wettigheid/regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen die in dit verslag zouden moeten worden opgenomen.

De eigen middelen uit de BTW

3.100. Overeenkomstig artikel 2, lid 1, sub c, van Besluit 88/376/EEG van de Raad worden de eigen middelen uit de BTW gevormd door de toepassing van een voor alle Lid-Staten geldend uniform percentage (maximaal 1,4 %) op de BTW-grondslag die op uniforme wijze voor de Lid-Staten is vastgesteld volgens communautaire voorschriften, met dien verstande dat de in aanmerking te nemen grondslag van een Lid-Staat niet meer dan 55 % van zijn BNP mag bedragen. De grondslag wordt berekend door het totaal van de geïnde netto-opbrengsten te delen door het gewogen gemiddelde BTW-tarief overeenkomstig de methode die wordt beschreven in artikel 4 van Verordening (EEG) nr. 1553/89 van de Raad. De vaststelling van een uniforme BTW-grondslag kent echter haar grenzen door nationale bijzonderheden bij de toepassing van de BTW-wetgeving. Volgens de BTW-richtlijnen hebben de Lid-Staten in 60 gevallen keuzemogelijkheden en in ongeveer 125 gevallen werd hun door de Commissie een afwijking van de algemene beginselen toegestaan. Daarom moeten er voor de eigen middelen uit de BTW compensaties en correcties worden berekend om opnieuw een geharmoniseerde grondslag te bereiken.

3.101. Tabel 3.2 bevat de gegevens voor de berekening van de BTW-grondslag voor 1994 op basis van de in 1995 door de Lid-Staten ingediende BTW-overzichten.

3.102. Uit dit overzicht blijkt duidelijk dat de belangrijkste elementen de "geïnde netto-opbrengsten" en het "gewogen gemiddelde tarief" zijn. Een verschil van 1 % in deze elementen betekent dat ook de definitieve BTW-grondslag met 1 % verandert.

3.103. De controle van de Kamer had ten doel, zekerheid te verkrijgen dat de eigen middelen uit de door de Lid-Staten aan de Europese Unie betaalde BTW correct, tijdig en volledig zijn en dat de jaarlijkse BTW-overzichten - de onderliggende documenten - wettig en regelmatig zijn. Daar de eigen middelen uit de BTW voor een bepaald jaar gedurende dat jaar voorlopig worden betaald en pas in het volgende jaar definitief worden, waren de controles toegespitst op de BTW-overzichten van de Lid-Staten voor 1994, die werden ingediend in 1995.

3.104. Er werden controles verricht bij de Commissie en in de betrokken centrale diensten van verscheidene Lid-Staten.

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

3.105. De Kamer bevond dat niet alle in een bepaald jaar geïnde BTW-opbrengsten perse in dat jaar worden geboekt; sommige bedragen worden pas in het volgende jaar geboekt. Dit is vooral het geval bij tussenrekeningen met BTW-opbrengsten die aan het eind van het jaar niet worden geregulariseerd en niet altijd worden geboekt en behoorlijk aangewezen op de juiste nationale begrotingsonderdelen van het betrokken jaar. Deze boekhoudkundige aanpak ontstaat doordat de Lid-Staten op nationaal vlak verschillende boekhoudmethoden toepassen.

3.106. Dit heeft tot gevolg dat de cijfers betreffende de netto BTW-opbrengsten die door de Commissie voor een bepaald jaar worden vermeld niet nauwkeurig en volledig zijn, aangezien niet alle door de nationale instanties geïnde en als inkomsten geboekte BTW-bedragen zijn vermeld. Ook al worden de in tussenrekeningen opgenomen BTW-opbrengsten in de volgende jaren geboekt en in latere BTW-overzichten vermeld, toch maakt dit verschil voor de BTW-middelen daar het gewogen gemiddelde tarief elk jaar verandert.

Nauwkeurigheid van het gewogen gemiddelde tarief

3.107. Als er meer dan één BTW-tarief wordt toegepast, moeten de Lid-Staten een gewogen gemiddeld tarief (GGT) berekenen tot de vierde decimaal. Daartoe moeten alle belastbare verrichtingen waarbij geen recht op BTW-aftrek bestaat, worden ingedeeld volgens het toepasselijke BTW-tarief. Voor deze indeling moet worden uitgegaan van de gegevens in de nationale rekeningen (ESER), van daarmee verband houdende bronnen of andere geschikte bronnen.

3.108. In de praktijk wordt het GGT berekend op basis van vermoedens, ramingen en informatie die niet erg recent zijn. De kwaliteit van de door de Lid-Staten gebruikte gegevens, alsook de invloed op de berekening van het GGT, verschilt dan ook aanzienlijk van de ene Lid-Staat tot de andere.

3.109. De indeling van de verrichtingen volgens het toepasselijke BTW-tarief verbetert naarmate de harmonisatie van de tarieven verbetert, maar is door een gebrek aan betrouwbare gegevens voor een groot deel van de verrichtingen nog onvoldoende.

3.110. Uit controles in vijf Lid-Staten bleek dat zelfs als het GGT tot de vierde decimaal nauwkeurig is berekend, zoals de verordening voorschrijft, het waarschijnlijk nog met een bepaalde mate van onzekerheid heeft te kampen. Tot dusver hebben de autoriteiten van slechts één Lid-Staat getracht deze onzekerheid te meten, en in antwoord op de opmerkingen van de Kamer aangegeven dat de globale onzekerheidsgraad rond 1,5 % lag. Indien voor alle Lid-Staten dezelfde graad van onzekerheid geldt (ten minste 1,5 %) en de uitwerking ervan overal gelijk is, betekent dit dat de door de Lid-Staten betaalde BTW-middelen met wel 500 Mio ECU zouden kunnen toenemen of verminderen.

Boeking van correcties en compensaties

3.111. De harmonisatie van de BTW-grondslag leidt tot "aanpassingen" van de geïnde netto-opbrengsten of van de tussengrondslag. In de overzichten van 1994 betroffen deze aanpassingen bijna 5,5 % (zie tabel 3.2) van de totale BTW-grondslag.

3.112. In het algemeen zal de onzekerheidsmarge hier in verhouding wel groter zijn dan bij het GGT. Dit komt doordat meer veronderstellingen moeten worden gemaakt. De Lid-Staten moeten het volume van de berekeningsgrondslag voor de correcties derhalve schatten door verrichtingen van fiscale aard fictief te reconstrueren op basis van statistieken. Waarschijnlijk is de onzekerheidsgraad in sommige schattingen groter dan 10 % van het betrokken bedrag.

3.113. De Commissie en de Lid-Staten kunnen zelfs na drie jaar verzoeken om correctie van de berekening van de BTW-middelen door de Lid-Staten. Eind 1995 waren nog ten minste 105 van zulke aanvragen in behandeling. Aangezien de betrokken bedragen onbekend zijn en men niet eens in alle gevallen weet of zij een positieve of negatieve invloed op de EU-inkomsten hebben en aangezien reserves soms jarenlang blijven bestaan, verhoogt ook dit enigszins de onzekerheid over de betrouwbaarheid van de BTW-middelen.

Algemene beoordeling

3.114. Evenals in 1994 () constateerde de Kamer geen grote problemen inzake de berekening van de door de Lid-Staten verschuldigde bedragen (twaalfden, balansen en aanpassingen van balansen) en de inning en boeking daarvan, die rechtstreeks van invloed zijn op de uitvoering van de budgettaire bepalingen inzake de BTW-middelen. Doch het bedrag aan BTW-middelen voor 1994 van 35 792 Mio ECU, zoals vastgesteld in 1995 bij de betaling van het saldo, is behept met het voornoemde gebrek aan nauwkeurigheid bij de vaststelling van de heffingsgrondslag voor de BTW-middelen. Hoewel niet alle Lid-Staten volledig werden gecontroleerd, bevatten vroegere financiële controles van de Commissie voldoende aanwijzingen dat deze conclusie algemeen geldig is.

3.115. Enige onzekerheid omtrent de BTW-middelen is onvermijdelijk wegens de problemen op nationaal niveau met het GGT enerzijds en de correcties en compensaties anderzijds, welke alle vaak berusten op schattingen die nodig zijn voor de berekening van de in theorie geharmoniseerde grondslag. Toch moet het mogelijk zijn deze elementen van het proces zonder overmatige kosten te verbeteren. Daarom roept de Kamer alle betrokken partijen op, passende en rendabele maatregelen te treffen om de kwaliteit van de nationale systemen voor de vaststelling van de BTW-grondslag te verbeteren wat betreft de aspecten "vergelijkbaarheid van de systemen tussen de Lid-Staten" en "betrouwbaarheid van elk systeem", in het bijzonder inzake de bronnen en methoden voor het verzamelen van de verschillende soorten gehanteerde gegevens (macro-economische, statistische of technische).

De eigen middelen uit het bruto nationaal produkt (BNP)

3.116. De eigen middelen uit het BNP geven aanleiding tot enige opmerkingen van de Kamer in verband met de betrouwbaarheid van de berekeningen en de procedures die worden toegepast voor de vaststelling van de grondslag (paragrafen 3.117 tot en met 3.119). De opneming van deze middelen in de rekeningen van de Commissie en de beschikbaarstelling ervan geven echter geen aanleiding tot andere opmerkingen (paragrafen 3.120 en 3.121).

Het bruto nationaal produkt (BNP) als grondslag

3.117. Het BNP wordt berekend op basis van de nationale rekeningen die in elke Lid-Staat volgens ingewikkelde statistische en econometrische methoden worden opgesteld door gespecialiseerde openbare instituten die terzake exclusief competent zijn. De door de Lid-Staten aan de Commissie verstrekte gegevens worden twee maal gecontroleerd: enerzijds door de Commissie (Eurostat) krachtens artikel 19 van de Verordening (EEG, Euratom) nr. 1552/89 van de Raad van 29 mei 1989, in verband met de eigen middelen, en anderzijds door het BNP-Comité, bestaande uit vertegenwoordigers van de Lid-Staten, krachtens artikel 7 van Richtlijn 89/130/EEG, Euratom van de Raad van 13 februari 1989 betreffende de harmonisatie van de opstelling van het BNP tegen marktprijzen. In oktober 1995 stelde het BNP-Comité in zijn advies over de gegevens betreffende het begrotingsjaar 1994 dat het Comité de door de Lid-Staten toegezonden BNP-gegevens had onderzocht en op basis van de toelichtingen van de Lid-Staten oordeelde dat er aanzienlijke verbeteringen waren aangebracht. Tevens herinnerde het Comité eraan dat de Commissie toezicht hield op de correctie van de gebreken in de nationale rekeningen van de Lid-Staten die waren geconstateerd tijdens de controlebezoeken in het kader van artikel 19 van Verordening (EEG) nr. 1552/89 en wenste het deze vooruitgang bestendigd te zien. Het Comité constateerde met voldoening de vooruitgang die in de Lid-Staten was of nog werd geboekt inzake de harmonisatie van de BNP-gegevens.

3.118. De door de Kamer verrichte controles hadden betrekking op de naleving door de Lid-Staten van de concepten en procedures als voorgeschreven in Richtlijn 89/130/EEG, Euratom betreffende de harmonisatie van de opstelling van het BNP tegen marktprijzen. Het bestaan van een aantal door de Commissie niet ingetrokken reserves (130 gevallen), met name aangaande de volledigheid van het BNP, en het gebrek aan informatie over de mogelijke weerslag daarvan op de BNP-middelen verhinderen nog steeds een beoordeling van de kwaliteit van het systeem.

3.119. In haar Jaarverslag over het begrotingsjaar 1995 (hoofdstuk 1 - Eigen middelen) behandelde de Kamer in het algemeen de kwestie van de meting van de kwaliteit van het BNP op het vlak van de "vergelijkbaarheid" van de BNP-gegevens tussen de Lid-Staten en de "betrouwbaarheid" van de gegevens van elke Lid-Staat. Zij meent dat het uitdenken en toepassen van middelen voor de meting van de kwaliteit van het BNP de mogelijkheid zou bieden, de vraag betreffende de technische waarde ervan als grondslag voor eigen middelen te beantwoorden en de Kamer de nodige gegevens zou verstrekken voor een beter gefundeerd oordeel.

De eigen middelen uit het BNP (als bijkomende middelen)

3.120. In verband met de eigen middelen uit het BNP heeft de verklaring van betrouwbaarheid betrekking op de betrouwbaarheid en de wettigheid/regelmatigheid van de methoden waarmee de eigen middelen uit het BNP worden vastgesteld. Voor de verklaring wordt rekening gehouden met de volgende elementen:

a) de bepaling van het maximum van de eigen middelen;

b) de berekening van het BNP-afroepingspercentage van de eigen middelen als "aanvullende grondslag";

c) de berekening van de door elke Lid-Staat uit hoofde van deze aanvullende middelen verschuldigde bedragen;

d) de berekening van de te betalen maandelijkse twaalfden, de inning en boeking ervan;

e) de berekening van de jaarsaldi en van de aanpassingen van de vroegere saldi, de inning en boeking ervan.

3.121. De door de Kamer verrichte controles van de voornoemde elementen hebben voor het begrotingsjaar 1995 tot geen enkele opmerking aanleiding gegeven.

Reserves inzake de verrichtingen in verband met de uitgaven

Gevallen van uitgaven waarvoor de Kamer geen enkele verklaring kan afgeven

3.122. Op verscheidene gebieden, die ongeveer 2,3 % van de communautaire betalingen uitmaken, kan de Kamer geen oordeel uitspreken. Dit onvermogen vloeit voor 1,1 % voort uit de onbetrouwbaarheid van de systemen voor het beheer van de door haar te controleren verrichtingen en voor 1,2 % uit de ontoereikendheid van de ter beschikking van de Kamer staande informatie.

Bijzonder onbetrouwbare en voor fouten vatbare systemen

3.123. Bij een aantal specifieke categorieën communautaire uitgaven met betrekking tot het EOGFL-Garantie bracht de controle van de Kamer aan het licht dat de ingevoerde systemen voor het beheer van de onderliggende verrichtingen bijzonder onbetrouwbaar en voor fouten vatbaar zijn. Hoewel de verschillende verrichtingen die op dit gebied werden gecontroleerd schijnbaar in orde zijn, was een behoorlijke controle in deze gevallen onmogelijk en het gevaar dat significante fouten niet worden ontdekt is dus groot. Op een steekproef van in totaal 683 betalingen werd dit probleem acht keer aangetroffen, hetgeen betekent dat het voor ongeveer 1,1 % van de betalingen die in 1995 uit de communautaire begroting werden gefinancierd, onmogelijk is zekerheid te verschaffen over de wettigheid/regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen. In 1995 beliepen de communautaire uitgaven op de betrokken specifieke gebieden ongeveer 500 Mio ECU (afgerond). Dit probleem deed zich voor op de volgende gebieden:

- de uitvoerrestituties in Italië waarbij de verzending van de douanecertificaten naar het betaalorgaan aan de begunstigden zelf wordt overgelaten (4 gevallen in een zone waar de betrokken uitgaven 356,4 Mio ECU belopen);

- de steun voor de vervaardiging van verwerkte produkten op basis van tomaten, de financiële compensatie voor de verwerking van citroenen en de openbare opslag van alcohol in Italië, waarbij ontoereikende fysieke controles inzake de kwantiteit, de kwaliteit en de conformiteit van de produkten worden verricht (3 gevallen in een zone waar de betrokken uitgaven ±135,0 Mio ECU belopen);

- de steun voor de producenten van koolzaad, zonnebloemzaad en soja in Mecklenburg-Vorpommern in Duitsland, waarbij het betaalorgaan ontoereikende administratieve controles verricht (1 geval in een zone waar de betrokken uitgaven ongeveer 19 Mio ECU belopen).

Gebrek aan zekerheid om diverse redenen

3.124. Om diverse redenen (problemen met het tijdschema, ontbreken van een controletraject, juridische of fysieke belemmeringen enz.) kon de Kamer bij acht transacties, ofwel 1,2 % van de steekproef, geen controle verrichten.

Gevallen van uitgaven waarvoor de Kamer slechts ten dele zekerheid kan geven

3.125. In elf andere gevallen kon de Kamer slechts ten dele zekerheid krijgen wegens specifieke problemen tijdens de controle (ontbreken van bewijsstukken, gebrek aan duidelijke of overtuigende informatie in verband met schijnbare anomalieën).

Fouten die de wettigheid/regelmatigheid van de uitgaven aantasten

3.126. Sommige van de door de Kamer ontdekte fouten betreffen de vastleggingen, andere de betalingen. Sommige hebben meetbare gevolgen voor het bedrag van de onderliggende verrichtingen (als materieel aangemerkte fouten ()), andere bestaan uit inbreuken op de voorschriften en controlemechanismen en moeten, hoewel zij geen meetbare invloed hebben op de bedragen van de door de communautaire begroting gefinancierde onderliggende verrichtingen, niettemin serieus worden genomen (als formeel aangemerkte fouten (40). De resultaten van de controle van de wettigheid/regelmatigheid worden afzonderlijk besproken, en wel als volgt:

- resultaten betreffende de vastleggingen

materieel aspect;

formeel aspect;

- resultaten betreffende de betalingen

materieel aspect;

formeel aspect.

Fouten die de wettigheid/regelmatigheid van de vastleggingen tijdens het begrotingsjaar aantasten

Het materiële aspect van de wettigheid/regelmatigheid van de vastleggingen

3.127. De controle van het materiële aspect van de wettigheid/regelmatigheid van de vastleggingen heeft geen ernstige fouten aan het licht gebracht.

De formele fouten inzake wettigheid/regelmatigheid betreffende de vastleggingen

3.128. De Kamer meent dat de zeer zeldzame formele fouten betreffende de vastleggingen geen grote invloed hebben gehad op de uitgaven in 1995.

3.129. Deze formele fouten zijn hoofdzakelijk van invloed op de besluitingsvormings- en vastleggingsregels. De oorsprong ervan ligt voornamelijk op het niveau van de communautaire instellingen.

3.130. Zij werden hoofdzakelijk ontdekt op het gebied van de ontwikkelingssamenwerking.

De fouten die de wettigheid/regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen bij de betalingen aantasten

De materiële fouten inzake wettigheid/regelmatigheid betreffende de betalingen

3.131. Het meest waarschijnlijke gecumuleerde bedrag van de zeer talrijke materiële fouten betreffende de onderliggende verrichtingen bij de betalingen, die een meetbare invloed hebben op de uit de algemene begroting gefinancierde bedragen, beloopt ongeveer 4 miljard ECU (5,9 % van de betrokken bedragen).

3.132. Aanvullende informatie over deze financiële evaluatie wordt verstrekt in de tabel in bijlage 1. Dit geëxtrapoleerde bedrag wordt bevestigd door de vaststelling van een aantal bekende fouten die voortvloeien uit de fouten welke in de steekproef zelf en daarbuiten werden geconstateerd tijdens de werkzaamheden ter ondersteuning van de DAS of tijdens andere werkzaamheden van de Kamer. Dit uit de werkzaamheden van de Kamer afgeleide bedrag van de bekende fouten beloopt zelf ongeveer 163 Mio ECU.

3.133. Deze materiële fouten zijn zeer uiteenlopend van aard. De meeste ervan zijn echter van invloed op de vraag of de verrichtingen voor communautaire financiering in aanmerking komen. Zij zijn ook van invloed op de werkelijkheid of de juistheid van de ter financiering voorgestelde uitgaven, de juiste bepaling van het bedrag van de communautaire bijstand en op het bestaan en de kwaliteit van de bewijsstukken tot staving van de betalingen. Zij deden zich meestal voor op het niveau van de Lid-Staten (90 %) en hoofdzakelijk op het niveau van de lokale instanties die met het beheer van de verrichtingen zijn belast (22 %) en op dat van de begunstigden (54 %). Van het totale foutenbedrag betreft 36 % het EOGFL-Garantie en 42 % de structuurfondsen. Wat betreft het EOGFL-Garantie biedt de globale raming van de Kamer op zich niet de mogelijkheid om per land en per specifieke sector de onverschuldigd betaalde bedragen terug te vorderen. Niettemin geeft zij aanwijzingen inzake de in het kader van de goedkeuring van de rekeningen te verrichten controles. Wat de structuurfondsen betreft is het geraamde foutenbedrag niet noodzakelijk van invloed op de door de Commissie in de vorm van voorschotten gedane betalingen. Maar aangezien de onderliggende verrichtingen met middelen van de Europese Unie werden gefinancierd, bestaat het risico dat de algemene begroting door dergelijke fouten uiteindelijk wordt benadeeld. In het algemeen bewijst de frequentie ervan dat zowel de diensten van de Gemeenschap als die van de Lid-Staten een grotere inspanning moeten leveren om na te gaan of de opeenvolgende uitgavendeclaraties werkelijk op subsidiabele uitgaven berusten.

3.134. Deze materiële fouten werden niet alleen bij het EOGFL-Garantie en de structuurfondsen ontdekt. Zij betreffen ook andere terreinen van communautaire uitgaven (met name onderzoek en ontwikkelingssamenwerking). De fouten die werden ontdekt bij de landbouwgarantie en de structuurfondsen worden in hoofdstuk 4 nader geanalyseerd.

De formele fouten inzake wettigheid/regelmatigheid betreffende de betalingen

3.135. De Kamer meent dat de frequentie van de formele fouten die van invloed zijn op de betalingen veel te hoog is gebleven. Dit toont vooral aan dat de diverse betrokken beheerniveaus niet in staat zijn tot naleving van de procedures voor beheer en controle en van de voorwaarden die worden gesteld in de regelingen die op de verschillende gefinancierde maatregelen van toepassing zijn.

3.136. Deze formele fouten zijn hoofdzakelijk van invloed op de naleving van de verplichtingen door de begunstigden of door de instanties die bij de uitvoering van de acties zijn betrokken, het voorhanden zijn of de kwaliteit van de informatie over de gefinancierde acties, de procedures voor de goedkeuring door de begrotingsautoriteit of door de ordonnateur en de regels voor inschrijvingsprocedures. Zij komen meestal voor op het niveau van de Lid-Staten en hoofdzakelijk op het niveau van de centrale en lokale instanties die met het beheer van de verrichtingen zijn belast.

3.137. Deze formele fouten werden ontdekt bij de meeste terreinen van communautaire uitgaven (landbouwgarantie, structuurfondsen, ontwikkelingssamenwerking en samenwerking met de landen in Midden- en Oost-Europa), maar toch vooral bij de structuurfondsen.

3.138. De ernstige formele fouten die werden ontdekt op het niveau van de communautaire instellingen hadden voornamelijk betrekking op:

- ontbrekende of ontoereikende bewijsstukken;

- uitnodigingen tot inschrijving waarbij de regels niet werden nageleefd, met name wat betreft de kwaliteit van de verstrekte informatie of de verspreiding ervan.

3.139. De ernstige formele fouten die werden ontdekt op het niveau van de Lid-Staten zijn van een andere aard en betreffen voor het merendeel de landbouwgarantie en de structuurfondsen. Zij worden in hoofdstuk 4 nader geanalyseerd.

HOOFDSTUK 4

Specifieke analyses betreffende de voornaamste uitgavensectoren

4.0. INHOUD

Paragraaf

Opmerkingen vooraf 4.1 - 4.3

Analyse betreffende de uitgaven van het EOGFL-Garantie 4.3 - 4.13

Inleidende informatie 4.3

Materiële fouten 4.4 - 4.5

Formele fouten 4.6 - 4.7

Omschrijving van een gebied met bijzondere risico's 4.8 - 4.9

Kenmerken van het systeem voor beheer en controle 4.10 - 4.11

Vereiste correcties 4.12 - 4.13

Analyse betreffende de uitgaven van de structuurfondsen 4.14 - 4.28

Materiële fouten 4.18 - 4.19

Formele fouten 4.20 - 4.21

Analyse van de bevindingen 4.22 - 4.26

Conclusie 4.27 - 4.28

OPMERKINGEN VOORAF

4.1. De controleresultaten van deze tweede DAS berusten in de twee grootste uitgavencategorieën (EOGFL-Garantie en structuurfondsen) op een aantal controles dat groot genoeg is om voor elk van deze categorieën een specifieke analyse mogelijk maken en bepaalde opmerkelijke verschijnselen te kunnen constateren.

4.2. De controlewerkzaamheden ter ondersteuning van de DAS zijn hoofdzakelijk gericht op het verschaffen van voldoende bewijsmateriaal over de communautaire begroting als geheel. Conclusies betreffende een bepaald begrotingsterrein die op dit bewijsmateriaal berusten, zullen derhalve statistisch minder nauwkeurig zijn.

ANALYSE BETREFFENDE DE UITGAVEN VAN HET EOGFL-GARANTIE

Inleidende informatie

4.3. De uitgaven van het EOGFL-Garantie (circa 34 miljard ECU) maken qua waarde ongeveer 52 % van alle budgettaire betalingen uit en worden bijna uitsluitend door de Lid-Staten beheerd; minder dan 1 % wordt rechtstreeks door de Commissie beheerd. De onderstaande analyses betreffen fouten die van invloed zijn op de wettigheid en regelmatigheid van de betalingen en die tijdens de DAS-controle 1995 werden ontdekt.

Materiële fouten

4.4. In 1995 vonden materiële fouten op het gebied van het EOGFL-Garantie voornamelijk hun oorsprong in de Lid-Staten en in mindere mate bij de Commissie. Ongeveer een derde kwam voor op het niveau van de nationale bestuursinstanties, een zesde op het niveau van de plaatselijke instanties en bijna de helft op het niveau van de uiteindelijke begunstigden. Het percentage materiële fouten op dit gebied is naar schatting significant lager dan het in paragraaf 3.131 aangegeven gemiddelde voor de algemene begroting als geheel.

4.5. Het overgrote deel van de door de Kamer ontdekte materiële fouten bestaat uit drie soorten:

a) fouten betreffende de subsidiabiliteit van de uitgaven. Deze fouten betreffen voornamelijk:

i) het niet-bestaan van in het kader van de regelingen voor steun per hectare opgegeven oppervlakten;

ii) verschillen tussen werkelijke en opgegeven hoeveelheden (oppervlakten, produkten of stuks vee);

iii) het niet voldoen aan de kwaliteitseisen in de verordeningen (betreffende de aard van het produkt, de produktiviteit of technische kenmerken van grond, enz.);

iv) de overtreding van bijkomende eisen in verordeningen (minimaal uit de produktie te nemen oppervlakten, quota, minimum aanhoudperiodes, omvang van kuddes, enz.);

b) het in de declaraties van de nationale betaalorganen opnemen van bedragen die nog niet aan de begunstigden zijn betaald (de Kamer beschouwt dit alleen als een materiële fout als de uitgave werd aangewezen op de begroting 1995 voor het EOGFL-Garantie, maar de overeenkomstige betaling aan de begunstigden niet vóór het eind van het begrotingsjaar (15 oktober 1995) heeft plaatsgevonden);

c) fouten bij de berekening van het bedrag aan communautaire steun. Deze doen zich typisch voor wanneer er onjuiste tarieven worden gehanteerd (steunbedragen, wisselkoersen, afschrijvingspercentages, verminderingspercentages voor het overschrijden van voorgeschreven basisoppervlakten per regio, boetepercentages).

Formele fouten

4.6. Er deden zich een significant aantal formele fouten voor waarbij inbreuk werd gemaakt op de algemene en controlevoorschriften die van toepassing zijn op de uitgaven van het EOGFL-Garantie. Bijna al deze formele fouten deden zich voor in de Lid-Staten, voornamelijk op het niveau van de nationale en lokale instanties, en in mindere mate op het niveau van de uiteindelijke begunstigden.

4.7. De belangrijkste soorten formele fouten zijn:

a) de onvoldoende invoering en verrichting van de controles die volgens de voorschriften door de verantwoordelijke instanties in de Lid-Staten moeten worden uitgevoerd;

b) het ontbreken van de voorgeschreven volledige bewijsstukken tot staving van de uitgavendeclaraties;

c) de niet-naleving van de voorgeschreven termijnen voor de betalingen aan begunstigden, de overdracht van quota, de vrijgave van garanties.