30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 157/ 
_______________________________________________________________________________ 
 87
RICHTLIJN 2004/74/ EG VAN DE RAAD 
van 29 april 2004 
 
tot wijziging van Richtlijn 2003/96/E G teneinde bepaalde lidstaten 
toe te staan om tijdelijke vrijstellingen of v erlagingen van de belastingniveaus toe te passen 
voor energieproducten en elektriciteit 
 
  DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,  Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Euro pese Gemeenschap, en met name op artikel 93, 
 Gezien het voorstel van de Commissie, 
 Gezien het advies van het Europees Parlement 
1, 
 Gezien het advies van het Europ ees Economisch en Sociaal Comité 
2, 
 
                                                 
1  Advies uitgebracht op 30 maart 2004 (nog ni et bekendgemaakt in het Publicatieblad). 
2  Advies uitgebracht op 31 maart 2004 (nog ni et bekendgemaakt in het Publicatieblad). 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 157/ 
_______________________________________________________________________________ 
 88
Overwegende hetgeen volgt: 
 
(1) Richtlijn 2003/96/EG van de Raad van 27 oktober 2003 tot herstructurering van de 
communautaire regeling voor de belasting van energieproducten en elektriciteit 1 vervangt 
met ingang van 1 januari 2004 Richtlijn 92/81/EEG van de Raad van 19 oktober 1992 betreffende de harmonisatie van de stru ctuur van de accijns op minerale oliën 
2 en Richtlijn 
92/82/EEG van de Raad van 19 oktober 1992 be treffende de onderlinge aanpassing van de 
accijnstarieven voor minerale oliën 3. In deze richtlijn worden de belastingregelingen en 
-niveaus voor energieproducten en elektriciteit vastgesteld. 
 (2) De in Richtlijn 2003/96/EG vastgestelde minimumbelastingniveaus zullen waarschijnlijk 
leiden tot ernstige economische en sociale probl emen in bepaalde lidstaten, namelijk Tsjechië, 
Estland, Cyprus, Letland, Litouwen, Hongarije, Ma lta, Polen, Slovenië en Slowakije, wegens 
de relatief lage accijnzen die vroeger werden geheven, de economische overgangsfase waarin 
deze lidstaten verkeren, hun relatief lage inkom ensniveau en hun beperk te capaciteit om die 
extra belastingdruk te compenseren door andere be lastingen te verlagen. De toepassing van de 
in Richtlijn 2003/96/EG vastgestelde mini mumbelastingniveaus zal een prijsstijging 
veroorzaken die waarschijnlijk negatieve gevolgen zal hebben voor de burgers en de nationale 
economieën en zal bijvoorbeeld een ondraaglijke last voor het midden- en kleinbedrijf met 
zich meebrengen. 
 (3) Het moet deze lidstaten daarom worden to egestaan tijdelijk bepaalde aanvullende vrij-
stellingen of verlagingen toe te passen, mits d it de goede werking van de interne markt niet 
schaadt en niet tot concurrent ieverstoring leidt. Daarnaast mo eten dergelijke maatregelen 
leiden tot een geleidelijke afstemming op de geldende communautaire minimumtarieven, 
overeenkomstig de beginselen op grond waar van overgangsperioden aanvankelijk werden 
toegekend in het kader van Richtlijn 2003/96/EG. 
 
                                                
 
1  PB L 283 van 31.10.2003, blz. 51. 
2  PB L 316 van 31.10.1992, blz. 12. Richtlijn gewijzigd bij Richtlijn 94/74/EG (PB L 365 van 
31.12.1994, blz. 46). 
3  PB L 316 van 31.10.1992, blz. 19. Richtlijn gewijzigd bij Richtlijn 94/74/EG. 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 157/ 
_______________________________________________________________________________ 
 89
(4) In het Toetredingsverdrag van 2003 1 is bepaald dat aan Polen en Cyprus overgangsregelingen 
worden toegekend voor de uitvoering van Rich tlijn 92/81/EEG en Richtlijn 92/82/EEG. Het 
Verdrag omvat ook specifieke maatregelen met be trekking tot energie in Litouwen en Estland. 
Met deze maatregelen moet naar behoren re kening worden gehouden bij het toestaan van 
specifieke belastingvrijstellingen. 
 (5) Deze richtlijn dient niet vooruit te lopen op eventuele procedures wegens verstoring van de 
werking van de interne markt die met name op grond van de artikelen 87 en 88 van het 
Verdrag ingeleid kunnen worden, en doet ook geen  afbreuk aan de verplichting van lidstaten 
om de Commissie op grond van artikel 88 van het Verdrag in kennis te stellen van eventuele 
gevallen van staatssteun.  
 (6) Sommige bepalingen van Richtlijn 2003/96/EG dienen duidelijker te worden geformuleerd 
wat betreft de overgangsperioden. 
 (7) Richtlijn 2003/96/EG moet derhalve  dienovereenkomstig worden gewijzigd, 
 HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:  
                                                
 
1  PB L 236 van 23.9.2003, blz. 17. 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 157/ 
_______________________________________________________________________________ 
 90
Artikel 1 
 
Richtlijn 2003/96/EG wordt als volgt gewijzigd:  1) Artikel 18 wordt als volgt gewijzigd:  
a) lid 1, eerste alinea, wordt vervangen door  de volgende tekst: "In afwijking van de 
bepalingen van deze richtlijn mogen de in bijla ge II vermelde lidstaten de in die bijlage 
vastgestelde belastingverlagingen of -vrijstellingen blijven toepassen."; 
 b) in lid 2 wordt "in lid 3 tot en met 12"  vervangen door "in lid 3 tot en met 13.". 
 2) Het volgende artikel wordt ingevoegd:  
"Artikel 18 bis 
 
1. In afwijking van de bepalingen van deze ri chtlijn mogen de in bijlage III vermelde 
lidstaten de in die bijlage vastgestelde be lastingverlagingen of -v rijstellingen blijven 
toepassen.  Onder voorbehoud van een voorafgaand onderzoe k door de Raad op voorstel van de 
Commissie, verstrijkt deze toestemming op 31 de cember 2006 of op de in bijlage III vermelde 
datum.  
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 157/ 
_______________________________________________________________________________ 
 91
2. Onverminderd de in de leden 3 tot en met 11 bepaalde perioden en op voorwaarde dat de 
mededinging hierdoor niet significant wordt ve rstoord, krijgen lidstaten die moeilijkheden 
ondervinden met de toepassing van de nieuwe mi nimumbelastingniveaus een  overgangsperiode tot 
1 januari 2007, in het bijzonder om te vermijden  dat de prijsstabiliteit in het gedrang komt. 
 
3. Tsjechië mag tot 1 januari 2008 volledige of  gedeeltelijke belas tingvrijstellingen of 
-verlagingen toepassen op elektricit eit, vaste brandstoffen en aardgas. 
 
4. Estland mag tot 1 januari 2010 een overgangsperi ode toepassen om de nationale belasting 
voor als motorbrandstof gebruikte gasolie op het nieuwe minimumniveau van 330 EUR per duizend 
liter te brengen. Vanaf 1 mei 2004 moet de bela sting op als motorbrandstof gebruikte gasolie 
evenwel minimaal 245 EUR per duizend liter bedragen. 
 
Estland mag tot 1 januari 2010 een overgangsperiode toepassen om de nationa le belasting voor als 
motorbrandstof gebruikte loodvrije benzine op het nieuwe minimumniveau van 359 EUR per duizend liter te brengen. Vanaf 1 mei 2004 moet de belasting op als motorbrandstof gebruikte 
loodvrije benzine evenwel minimaal 287 EUR per duizend liter bedragen.  Estland mag tot 1 januari 2009 een volledige belastingvrijstelling op olieschalie toepassen. Tot 1 januari 2013 mag Estland daarnaast een verlaagd belastingtarief voor olieschalie toepassen, maar 
de belasting moet vanaf 1 januari  2011 minimaal 50 % van het desb etreffende minimumtarief in de 
Gemeenschap bedragen.  
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 157/ 
_______________________________________________________________________________ 
 92
Estland mag tot 1 januari 2010 een overgangsperiode  toepassen om de nationale belasting voor 
schalieolie voor stadsverwarming op het minimumniveau te brengen. 
 Estland mag tot 1 januari 2010 een overgangsperiode  toepassen om het huidige stelsel met een 
inputbelasting op elektriciteit te hervormen tot een stelsel met een  outputbelasting op elektriciteit. 
 5. Letland mag tot 1 januari 2011 een overgangsperi ode toepassen om de nationale belasting 
voor als motorbrandstof gebruikte gasolie en ke rosine op het nieuwe minimumiveau van 302 EUR 
per duizend liter te brengen en tot 1 januari 2013 om die belasting op 330 EUR te brengen. Vanaf 
1 mei 2004 moet de belasting op gasolie en kero sine evenwel minimaal 245 EUR per duizend liter 
bedragen en vanaf 1 januari 2008 minimaal 274 EUR per duizend liter.  Letland mag tot 1 januari 2011 een overgangsperiode toepassen om de nationa le belasting voor als 
motorbrandstof gebruikte loodvrije benzine op het nieuwe minimumniveau van 359 EUR per duizend liter te brengen. Vanaf 1 mei 2004 moet  de belasting op loodvrije benzine evenwel 
minimaal 287 EUR per duizend liter bedragen en vanaf 1 januari 2008 minimaal 323 EUR per 
duizend liter.  Letland mag tot 1 januari 2010 een overgangsperiode  toepassen om de nationale belasting voor 
zware stookolie voor stadsverwarming op het minimumniveau te brengen.  Letland mag tot 1 januari 2010 een overgangsperiode  toepassen om de nationale belasting voor 
elektriciteit op de desbetreffende minimumniv eaus te brengen. Vanaf 1 januari 2007 moet de 
belasting op elektriciteit evenwe l minimaal 50 % van de desbetreffende minimumtarieven in de 
Gemeenschap bedragen.  
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 157/ 
_______________________________________________________________________________ 
 93
Letland mag tot 1 september 2009 een overgangsperiode  toepassen om de nationale belasting voor 
kolen en cokes op de desbetreffende minimumniv eaus te brengen. Vanaf 1 januari 2007 moet de 
belasting op kolen en cokes evenwel minimaal 50 % van de desbetreffende minimumtarieven in de 
Gemeenschap bedragen.  6. Litouwen mag tot 1 januari 2011 een overgangspe riode toepassen om de  nationale belasting 
voor als motorbrandstof gebruikte gasolie en kero sine op het nieuwe minimumniveau van  302 per 
duizend liter te brengen en to t 1 januari 2013 om die belastin g op 330 EUR te brengen. Vanaf 
1 mei 2004 moet de belasting op gasolie en kero sine evenwel minimaal 245 EUR per duizend liter 
bedragen en vanaf 1 januari 2008 minimaal 274 EUR per duizend liter.  Litouwen mag tot 1 januari 2011 een overgangsperi ode toepassen om de na tionale belasting voor 
als motorbrandstof gebruikte loodvrije benzine op  het nieuwe minimumniveau van 359 EUR per 
duizend liter te brengen. Vanaf 1 mei 2004 moet  de belasting op loodvrije benzine evenwel 
minimaal 287 EUR per duizend liter bedragen en vanaf 1 januari 2008 minimaal 323 EUR per 
duizend liter.  7. Hongarije mag tot 1 januari 2010 een overgangspe riode toepassen om de  nationale belasting 
voor elektriciteit, aardgas, kolen en cokes voor stadsverwarming op de desbetreffende 
minimumniveaus te brengen.  8. Malta mag tot 1 januari 2010 een overgangsperiode  toepassen om de nationale belasting voor 
elektriciteit aan te passen. Vanaf 1 januari 2007 moet de belasting op elektriciteit evenwel minimaal 
50 % van de desbetreffende minimumtarieven in de Gemeenschap bedragen.  
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 157/ 
_______________________________________________________________________________ 
 94
Malta mag tot 1 januari 2010 een overgangsperiode toepassen om de nationale belasting voor als 
motorbrandstof gebruikte gasolie en kerosine op het nieuwe minimumniveau van 330 EUR per 
duizend liter te brengen. Vanaf 1 mei 2004 moet de belasting op als motorbrandstof gebruikte 
gasolie evenwel minimaal 245 EU R per duizend liter bedragen. 
 Malta mag tot 1 januari 2010 een overgangsperiode toepassen om de nationale belasting voor als 
motorbrandstof gebruikte loodvrije en loodhoude nde benzine op de desbetreffende minimum-
niveaus te brengen. Vanaf 1 mei 2004 moet de bela sting op als motorbrandst of gebruikte loodvrije 
en loodhoudende benzine echter re spectievelijk minimaal 287 EU R per duizend liter en 337 EUR 
per duizend liter bedragen.  Malta mag tot 1 januari 2010 een ove rgangsperiode toepassen om de nationale belasting voor aard-
gas dat wordt gebruikt als verwarmingsbrandstof op de desbetreffende minimumniveaus te brengen. 
Vanaf 1 januari 2007 moet het eff ectieve belastingtarief op aardgas evenwel minimaal 50 % van de 
desbetreffende minimumtarieven in de Gemeenschap bedragen.  Malta mag tot 1 januari 2009 een ove rgangsperiode toepassen om de nationale belasting voor vaste 
brandstoffen op de desbetreffende minimumniveau s te brengen. Vanaf 1 januari 2007 moet het 
effectieve belastingtarief voor de  betreffende energieproducten ev enwel minimaal 50 % van de des-
betreffende minimumtarieven in  de Gemeenschap bedragen. 
 9. Polen mag tot 1 januari 2009 een overgangsperiode  toepassen om de nationale belasting voor 
als motorbrandstof gebruikte loodvrije benzine op  het nieuwe minimumniveau van 359 EUR per 
duizend liter te brengen. Vanaf 1 mei 2004 moet  de belasting op loodvrije benzine evenwel 
minimaal 287 EUR per duizend liter bedragen.  
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 157/ 
_______________________________________________________________________________ 
 95
Polen mag tot 1 januari 2010 een overgangsperiode toepassen om de nationale belasting voor als 
motorbrandstof gebruikte gasolie op het nieuwe minimumniveau van 302 EUR per duizend liter te 
brengen en tot 1 januari 2012 om de belasting op 330 EUR  te brengen. Vanaf 1 mei 2004 moet de 
belasting op gasolie evenwel minimaal 245 EUR per duizend liter bedragen en  vanaf 1 januari 2008 
minimaal 274 EUR per duizend liter.  Polen mag tot 1 januari 2008 een overgangsperiode to epassen om de nationale belasting voor zware 
stookolie op het nieuwe minimumniveau van 15 EUR per 1 000 kilogram te brengen. Vanaf 
1 mei 2004 moet de belasting op zware stookolie evenwel minimaal 13 EUR per duizend kilogram 
bedragen.  Polen mag tot 1 januari 2012 een overgangsperiode to epassen om de nationale belasting voor kolen 
en cokes voor stadsverwarming op het de sbetreffende minimumniveau te brengen. 
 Polen mag tot 1 januari 2012 een overgangsperiode to epassen om de nationale belasting voor kolen 
en cokes voor andere verwarming dan stadsver warming op het desbetreffende minimumniveau te 
brengen.  Polen mag tot 1 januari 2008 volledige of gedeeltel ijke vrijstellingen of verlagingen toepassen voor 
gasolie die door scholen, crèches en andere openbare instellingen wordt gebruikt als verwarmings-
brandstof voor de activiteiten of de transactie s die zij als openbare instanties verrichten. 
 Polen mag tot 1 januari 2006 een overgangsperiode  toepassen om het belastingstelsel voor 
elektriciteit in overeenstemming te br engen met het communautaire kader. 
 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 157/ 
_______________________________________________________________________________ 
 96
10. Slovenië mag onder fiscaal toezicht volledige of gedeeltelijke belastingvrijstellingen of 
-verlagingen toepassen op aardgas. De volledige of gedeeltelijke vrijste llingen of verlagingen 
gelden tot mei 2014 of totdat het nationale aande el van aardgas in het finale energieverbruik 
25 % bedraagt, indien dat zich eerder voordoet. Zodra het nationale aandeel van aardgas even-
wel 20 % van het finale energieverbruik bedraagt , moet Slovenië een stri kt positief belasting-
niveau hanteren, dat jaarlijks wordt ve rhoogd zodat aan het einde van bovengenoemde 
periode ten minste het minimumb elastingniveau wordt bereikt. 
 
11. Slowakije mag tot 1 januari 2010 een overg angsperiode toepassen om de nationale 
belasting voor elektriciteit en  aardgas die worden gebruikt als verwarmingsbrandstof op de 
desbetreffende minimumniveaus te brengen. Va naf 1 januari 2007 moet  de belasting op 
elektriciteit en aardgas die worden gebruikt  als verwarmingsbrandstof evenwel minimaal 
50 % van de desbetreffende minimumtarieven in de Gemeenschap bedragen. 
 
Slowakije mag tot 1 januari 2009 een overgangspe riode toepassen om de  nationale belasting 
voor vaste brandstoffen op de desbetreffe nde minimumniveaus te brengen. Vanaf 
1 januari 2007 moet de belasting op vaste brandstoffen evenwel minimaal 50 % van de 
desbetreffende minimumtarieven in de Gemeenschap bedragen. 
 
12. Binnen de vastgestelde overgangsperioden verkleinen de lidstaten geleidelijk hun 
respectieve verschillen ten opz ichte van de nieuwe minimumn iveaus. Wanneer het verschil 
tussen het nationale niveau en het minimumniv eau niet meer dan 3 % van dat minimumniveau 
bedraagt, kan de betrokken lidst aat de aanpassing van zijn nationale niveau evenwel tot het 
einde van de overgangsperiode uitstellen.". 
 3) Bijlage III, die als bijlage aan deze richtlijn is gehecht, wordt toegevoegd. 
 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 157/ 
_______________________________________________________________________________ 
 97
Artikel 2 
 
1. De lidstaten doen de nodige wettelijke en be stuursrechtelijke bepalingen in werking treden 
om met ingang van 1 mei 2004 aan deze richtlijn te  voldoen. Zij doen de Commissie onverwijld de 
tekst toekomen van die bepalingen en van een c oncordantietabel ter weergave van het verband 
tussen die bepalingen en deze richtlijn.   Wanneer de lidstaten die bepalingen aannemen, word t in de bepalingen zelf of bij de officiële 
bekendmaking daarvan naar deze richtlijn verwe zen. De regels voor de verwijzing worden vast-
gesteld door de lidstaten.  2. De lidstaten delen de Commissie de tekst va n de belangrijkste bepalingen van intern recht 
mee die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen.  
Artikel 3 
 
Deze richtlijn treedt in werking op 1 mei 2004.  
Artikel 4 
 
Deze richtlijn is geri cht tot de lidstaten. 
  Gedaan te Luxemburg, 29 april 2004.  
Voor de Raad 
De voorzitter 
          M. McDOWELL 
 
_______________ 
 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 157/ 
_______________________________________________________________________________ 
 98
BIJLAGE 
 
"BIJLAGE III 
Verlaagde belastingniveaus en belastingvrijstellingen bedoeld  in artikel 18 bis, lid 1: 
 1. Letland  - voor energieproducten en elektricitei t die worden gebruikt voor openbaar 
personenvervoer. 
 2. Litouwen 
– voor kolen, cokes en brui nkool: tot 1 januari 2007; 
– voor aardgas en elektric iteit: tot 1 januari 2010; 
– voor orimulsion die wordt gebruikt voor andere doeleinden dan de productie van 
elektriciteit of warm te: tot 1 januari 2010. 
 3. Hongarije 
– voor kolen en cokes: tot 1 januari 2009. 
 4. Malta 
– voor de particuliere pleziervaart; 
– voor andere luchtvaart dan bedoeld in artikel 14, lid 1, onder b), van Richtlijn 
2003/96/EG. 
 5. Polen 
– voor kerosine, brandstoffen voor straalmotoren en motoroliën voor vliegmotoren, verkocht 
door de producent van deze brandstoffen aan de  minister van Defensie of de minister 
bevoegd voor Binnenlandse Zaken, voor luchtvaa rtdoeleinden, aan het Agentschap voor 
het beheer van de materiële reserves, om de  nationale reserves aan  te vullen, of aan 
organisaties voor medische luchtvaar t, voor hun specifieke activiteiten; 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 157/ 
_______________________________________________________________________________ 
 99
 
– gasolie voor scheepsmotoren en motoren voor  maritieme technologie en motoroliën voor 
scheepsmotoren en motoren voor maritieme te chnologie, verkocht door de producent van deze 
brandstoffen aan het Agentschap voor het beheer van de materiële reserves om de nationale 
reserves aan te vullen, of aan de minister van Defensie met het oog op gebruik door de zeemacht, en aan de minister bevoegd voor Binnenlands e Zaken met het oog op gebruik voor maritieme 
techniek; 
 – kerosine, brandstoffen voor straalmotoren, gaso lie voor scheepsmotoren en motoren voor 
maritieme technologie en oliën voor vliegmotore n, scheepsmotoren en motoren voor maritieme 
technologie, verkocht door het Agentschap voor het beheer van de materiële reserves aan de 
minister van Defensie of aan de mini ster bevoegd voor Binnenlandse Zaken.". 
 
_____________________