12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 1 
REKENKAMER 
Ingevolge de bepalingen van de Verdragen (artikel 78 septies, lid 4, 
EGKS; artikel 206 bis, lid 4, EEG; artikel 180 bis, lid 4, EGA) en het 
Financieel Reglement van 21 december 1977 (artikel 83), zoals 
gewijzigd bij Verordening (Euratom, EGJS, EEG) nr. 610/90 van de Raad 
van 13 maart 1990, alsmede de overeenkomstige bepalingen betreffende de Europese 
Ontwikkelingsfondsen, heeft de Rekenkamer van de Europese 
Gemeenschappen te harer zitting van 8 november 1990 haar 
JAARVERSLAG 
over het begrotingsjaar 1989 
vastgesteld 
Dit verslag, te zamen met de antwoorden van de Instellingen op 
de opmerkingen van de Kamer, is vóór 30 november 1990 aan de 
kwijting-verlenende autoriteiten en aan de andere Instellingen toegezonden. 
Aldo ANGIOI 
(President) 
André J. MIDDELHOEK 
John CAREY 
Josep SUBIRATS 
Carlos M. MORENO 
Richie RYAN 
Fernand HEBETTE 
Ole Jorgen WARBERG 
Konstantinos ANDROUTSOPOULOS 
Daniel STRASSER 
Bernhard FRIEDMANN 
Maurice THOSS 
2 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
INHOUD 
Jaarverslag van de Rekenkamer 
over het begrotingsjaar 1989 
VOLUMEN I 
Blz. 
OPMERKINGEN OVER DE ONTVANGSTEN EN BELEIDSKREDIETEN VAN 
DE COMMISSIE EN OVER DE EUROPESE ONTWIKKELINGSFONDSEN 
Inleiding 5 
Eerste deel 
Beleidsgedeelte van de begroting van de Commissie en geconsolideerde rekeningen .... 7 
Hoofdstuk 1 — Financiële controle op de ontvangsten, de beleidsuitgaven en de 
balansboekhouding van de Commissie 7 
Hoofdstuk 2 — Eigen middelen 35 
Hoofdstuk 3 — Europese Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, afdeling 
Garantie (EOGFL-Garantie): Beheer en begrotingscontrole 48 
Hoofdstuk 4 — Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, afdeling 
Garantie (EOGFL-Garantie): Ordening en beheer van de markten 59 
Hoofdstuk 5 — Gemeenschappelijk visserij- en zeebeleid 98 
Hoofdstuk 6 — Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, afdeling 
Oriëntatie (EOGFL-Oriëntatie) 101 
Hoofdstuk 7 — Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) 119 
Hoofdstuk 8 — Europees Sociaal Fonds (ESF) 138 
Hoofdstuk 9 — Uitgaven voor onderzoek en investeringen 159 
Hoofdstuk 10 — Samenwerking met de ontwikkelingslanden 175 
Hoofdstuk 11 — Hulp aan de landen in Midden- en Oost-Europa 189 
Hoofdstuk 12 — Opgenomen en verstrekte leningen en rentesubsidies 192 
Tweede deel 
De Europese Ontwikkelingsfondsen 197 
Inleiding 197 
Hoofdstuk 13 — Financiële controle 199 
Hoofdstuk 14 — Onderzoek naar de projecten in equatoriaal West-Afrika 209 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 3 
Blz. 
ANTWOORDEN VAN DE COMMISSIE OP DE OPMERKINGEN OVER DE 
ONTVANGSTEN EN BELEIDSKREDIETEN EN OVER DE EUROPESE 
ONTWIKKELINGSFONDSEN 
Inleiding 217 
Eerste deel 
Beleidsgedeelte van de begroting van de Commissie en geconsolideerde rekeningen .... 219 
Hoofdstuk 1 — Financiële controle op de ontvangsten, de beleidsuitgaven en de 
balansboekhouding van de Commissie 220 
Hoofdstuk 2 — Eigen middelen 236 
Hoofdstuk 3 — Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, afdeling 
Garantie (EOGFL-Garantie): Beheer en begrotingscontrole 241 
Hoofdstuk 4 — Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, afdeling 
Garantie (EOGFL-Garantie): Ordening en beheer van de markten 243 
Hoofdstuk 5 — Gemeenschappelijk visserij- en zeebeleid 260 
Hoofdstuk 6 — Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, afdeling 
Oriëntatie (EOGFL-Oriëntatie) 261 
Hoofdstuk 7 — Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) 269 
Hoofdstuk 8 — Europees Sociaal Fonds (ESF) 279 
Hoofdstuk 9 — Uitgaven voor onderzoek en investeringen 287 
Hoofdstuk 10 — Samenwerking met de ontwikkelingslanden 295 
Hoofdstuk 11 — Hulp aan de landen in Midden- en Oost-Europa 302 
Hoofdstuk 12 — Opgenomen en verstrekte leningen en rentesubsidies 303 
Tweede deel 
De Europese Ontwikkelingsfondsen 305 
Hoofdstuk 13 — Financiële controle 305 
Hoofdstuk 14 — Onderzoek naar de projecten in equatoriaal West-Afrika 314 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 5 
Jaarverslag van de Rekenkamer 
over het begrotingsjaar 1989 
INLEIDING 
0.1. Dit dertiende jaarverslag (over het begrotingsjaar 
1989) van de Rekenkamer van de Europese Gemeen­
schappen bestaat uit twee volumina. 
0.2. Het eerste volumen bevat een eerste deel waarin de 
opmerkingen over het beleidsgedeelte van de begroting 
van de Commissie en over de geconsolideerde rekeningen 
van de Europese Gemeenschappen zijn opgenomen, en 
een tweede deel dat de Europese Ontwikkelingsfondsen 
behandelt. De antwoorden van de Commissie sluiten dit 
eerste volumen af. 
0.3. Het tweede volumen bevat alle opmerkingen met 
betrekking tot de huishoudelijke begroting van de 
instellingen. Een eerste hoofdstuk, dat de opmerkingen 
over de pensioenen van de ambtenaren van de instellingen 
der Gemeenschappen behandelt, wordt gevolgd door de 
antwoorden van alle instellingen. De overige hoofdstuk­
ken zijn ieder aan een instelling gewijd en worden gevolgd 
door de antwoorden van de betrokken instelling. Dit 
volumen bevat tevens de lijst van verslagen en adviezen 
die de Rekenkamer de laatste vijfjaar heeft uitgebracht, 
alsmede de financiële en statistische bijlage. 
BEHEERSING VAN DE 
LANDBOUWUITGAVEN 
0.4. In 1989 kon men binnen de in de nieuwe regels over 
de beheersing van de landbouwuitgaven gestelde globale 
maxima blijven en is het aandeel betreffende het EOGFL-
Garantie in het totaal van de jaarlijkse begrotingsuitga­
ven met 1,8% gedaald. De oorspronkelijke kredieten 
voor interventie op specifieke markten zijn evenwel 
overschreden. Deze overschrijding is gedekt door krediet­
overschrijvingen van sectoren waarvoor de conjunctuur 
gunstig was. De Commissie had enkele herstelmaat-
regelen in de zuivelsector getroffen, maar deze leverden in 
1989 geen belangrijke gevolgen voor de begroting op. 
0.5. In de toekomst zouden de overschrijding van de 
oorspronkelijke kredieten en het ontbreken van beschik­
bare kredieten voor overschrijving kunnen verhinderen 
dat de door de begrotingsdiscipline voorgeschreven globale maxima worden gerespecteerd, wanneer zich 
eventueel een minder gunstige ontwikkeling voordoet van 
de landbouwprijzen op de wereldmarkt en van de 
wisselkoersen. 
0.6. Het in de sector granen ingevoerde systeem van 
medeverantwoordelijkheidsheffingen kent tekortkomin­
gen bij de tenuitvoerlegging, waardoor het ondanks de 
daaruit voortvloeiende ontvangsten onmogelijk was, de 
doelstellingen, namelijk de overproduktie volledig in de 
hand te houden en tot een beter evenwicht van de markt te 
komen, te bereiken. Ook de braaklegging van landbouw­
gronden heeft geen doel getroffen: de totale oppervlakte 
die in gebruik is voor de produktie van granen is licht 
gestegen en de minst produktieve gronden zijn braakge-
legd. De totale kosten van de maatregel om het niet-
produceren van één ton graan te compenseren bedroegen 
meer dan het dubbele van het gemiddelde bedrag van de 
restitutie bij uitvoer. Ook blijft de Gemeenschap meer 
boter produceren dan zij tegen de marktprijs kan 
consumeren. De belangrijkste maatregel die is getroffen 
ter financiering van de afzet van deze produktie op de 
interne markt bestaat in het subsidiëren van het gebruik 
van boter en boterconcentraat bestemd voor de ver­
vaardiging van banketbakkerswerk, ijs en andere voe­
dingsmiddelen. Deze maatregel is zo ingewikkeld gewor­
den dat de mogelijkheid van vergissingen, onjuiste 
interpretatie en verboden gebruikswijzen afbreuk doet 
aan de doeltreffendheid ervan. 
0.7. De Kamer stelt dan ook vast dat van de maat­
regelen die zijn genomen om discipline bij de landbouw­
uitgaven op te leggen, die welke door haar zijn onderzocht 
niet de gewenste doeltreffendheid hebben bereikt. De 
schijnbare beheersing van de landbouwuitgaven vloeit 
vooral voort uit een gunstige conjunctuur op de 
wereldmarkt. 
PROBLEMEN BIJ HET GEZAMENLIJK 
BEHEER 
0.8. Het beheer van een groot aantal belangrijke 
terreinen van de communautaire financiën wordt gedeeld 
tussen de overheden van de Lid-Staten en de Commissie 
van de Europese Gemeenschappen. Voor dit beheer, met 
name op het gebied van de Fondsen met een structureel 
oogmerk, was 1989 het eerste jaar waarin een hervorming 
6 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
werd toegepast, die hoofdzakelijk strekt tot verhoging 
van de doeltreffendheid van de steun door een versterkt 
partnerschap met de nationale en regionale autoriteiten, 
een betere coördinatie en programmering van de acties, 
een verscherpt toezicht op de uitvoering en een beoorde­
ling van de resultaten. 
0.9. In de laatste begrotingsjaren kon reeds worden 
waargenomen dat er een begin „avant la lettre" werd 
gemaakt met de toepassing van verscheidene essentiële 
elementen van de hervorming in het kader van de 
financieringen per programma en voornamelijk bij het 
beheer van het EFRO. De bevindingen van de Kamer op 
dit stuk hebben aangetoond dat de interventies van de 
Commissie te vaak beperkt bleven tot bepaalde aspecten 
betreffende de onderzoeksfase van de programma's en de 
toekenning van bijstand, en dat er niet genoeg aandacht 
werd besteed aan de concrete voorwaarden die vervuld 
moeten zijn voor een goede uitvoering van de acties, het 
toezicht daarop en de controle op de resultaten. Het risico 
bestaat dat de reeds bij het beheer van het EFRO 
ondervonden moeilijkheden bij alle structuurfondsen 
blijven voortduren. 
0.10. Het ontbreken van specifieke doelstellingen en 
van selectiecriteria waarbij rekening wordt gehouden met 
de reële omstandigheden die het welslagen van een 
structuurpolitiek bepalen, heeft geleid tot een ruime 
verbreiding van de steun van het EOGFL-Oriëntatie, tot 
zeer uiteenlopende interpretaties van de interventiecrite-
ria van het Europees Sociaal Fonds door de nationale 
autoriteiten en tot een gering effect van de initiatieven van 
de Gemeenschap op het gebied van de regionale 
ontwikkeling. Doordat de genoemde elementen ontbre­
ken wordt elke, in de geldende regelgeving niettemin 
voorgeschreven, beoordeling van de invloed der acties 
belemmerd. Voor de structuurfondsen als geheel moet het 
systeem van beoordeling ex ante en ex post van de 
doeltreffendheid van de interventies in het algemeen 
overigens nog worden opgezet. 
0.11. Met de hervorming wordt een evenwichtiger 
verdeling van de verantwoordelijkheden tussen de 
diensten van de Gemeenschap en die van de Lid-Staten 
beoogd. De nationale en regionale instanties wordt een 
grotere speelruimte toegekend bij de uitvoering van de 
acties, terwijl de communautaire autoriteiten de taak 
hebben, de eisen met betrekking tot het toezicht op de 
uitvoering en de beoordeling van de resultaten in het licht 
van de doelstellingen te verscherpen. Het welslagen van 
deze hervorming vereist een hoog niveau van samen­
werking tussen de Gemeenschap en de Lid-Staten; het 
vereist ook, afgezien van een regelgeving, dat een groter 
deel van de werkzaamheden van de beheersdiensten van 
de Commissie gewijd wordt aan het onderzoek van de 
doeltreffendheid van de acties en aan een betere benutting 
van de opgedane ervaring. Gelijkluidende conclusies zijn 
geformuleerd in speciaal verslag nr. 4/90 dat de Kamer 
aan de geïntegreerde mediterrane programma's heeft 
gewijd. HET PAKKET DELORS 
0.12. In het kader van het pakket Delors heeft de 
Gemeenschap verscheidene wijzigingen in het Financieel 
Reglement aangebracht die ertoe dienen, de centrale 
uitvoering van de begroting strikter te maken; drie van 
deze nieuwe bepalingen hebben met name ten doel, de 
uitzonderingen op het beginsel van jaarperiodiciteit van 
de begroting af te bakenen. 
0.13. De eerste van deze bepalingen schrijft voor, 
uitvoeringstermijnen vast te stellen voor de verplichtin­
gen met een meerjarig karakter. De Commissie heeft met 
enig voorbehoud ervoor gezorgd dat haar diensten 
dergelijke termijnen stellen. Maar de Kamer vestigt de 
aandacht op de — door de nieuwe regeling waarschijnlijk 
niet te veranderen — tendens om de termijnen te 
overschrijden zonder dat daaruit bijzondere consequen­
ties worden getrokken. 
0.14. De tweede bepaling schrijft, wederom op het 
gebied van de verplichtingen met een meerjarig karakter, 
voor nagenoeg alle kredieten vast te leggen tijdens het 
begrotingsjaar waarvoor zij zijn toegekend — voorheen 
kon deze vastlegging over twee jaar worden gespreid — en 
laat slechts bij hoge uitzondering toe dat zij naar het 
volgende begrotingsjaar worden overgedragen. In het 
verleden zijn de vastleggingskredieten in één jaar 
nagenoeg geheel gebruikt en waren de overdrachten qua 
volume betrekkelijk gering, maar zij waren al te vaak niet 
gerechtvaardigd. 
0.15. De derde bepaling schrijft voor dat de kredieten 
die als gevolg van de niet-uitvoering van meerjarige 
verplichtingen van voorafgaande begrotingsjaren vrij­
komen, komen te vervallen. Bij hoge uitzondering, 
wanneer de kredieten op het betrokken gebied tekort­
schieten en de verplichtingen in kwestie betrekking 
hebben op programma's die absoluut moeten worden 
uitgevoerd, is de wederopvoering van de kredieten 
mogelijk. In 1989 heeft de Commissie vrij ruim gebruik 
gemaakt van deze bepaling zonder voldoende aan te 
tonen dat zij zich in de uitzonderingssituatie bevond die in 
het Reglement was voorzien en zonder haar systeem van 
budgettair en boekhoudkundig toezicht zodanig aan te 
passen dat een controle op de correcte toepassing daarvan 
mogelijk zou worden. Het diepgaand onderzoek van de 
Kamer brengt verscheidene significante gevallen aan het 
licht waarin de Commissie in feite kredieten weder heeft 
opgevoerd die hadden moeten worden geannuleerd. 
0.16. Concluderend kan worden gesteld dat deze drie 
maatregelen weliswaar een betere afbakening van de voor 
de financiering van meerjarige operaties bestemde 
kredieten kunnen waarborgen, maar dat een analyse van 
de situatie aantoont dat de uitzonderingen slechts zelden 
gegrond waren en dat het van belang is de ontwikkeling 
ter zake aandachtig te volgen. Met de procedure van 
aanvullende en gewijzigde begroting kan immers zo nodig 
het volume van de vastleggingskredieten worden aange­
past zonder dat het beginsel van de jaarperiodiciteit wordt 
geschonden. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 7 
EERSTE DEEL 
Beleidsgedeelte van de begroting van de Commissie 
en geconsolideerde rekeningen 
HOOFDSTUK 1 
Financiële controle op de ontvangsten, de beleidsuitgaven en de 
balansboekhouding van de Commissie 
1.0. INHOUD Paragraaf 
Uitvoering van de begroting in 1989 1.1 — 1.65 
De vaststelling, de inrichting en het toezicht op de uitvoering van de 
begroting 
De vaststelling van de begroting 
De inrichting van de begroting 
Het toezicht op de uitvoering van de begroting 
De tenuitvoerlegging van de nieuwe regels betreffende de begrotings­
discipline 
Het „Pakket Delors" 
De vaststelling van termijnen 
Kredietoverdrachten 
De wederopvoering van kredieten 
Conclusies over de toepassing van de nieuwe regels betreffende de 
begrotingsdiscipline 
De naleving van het beginsel van begrotingsspecificiteit 
De overschrijvingen van hoofdstuk 100 
De overschrijvingen tussen kredieten van verschillende aard 
Het globaal gevoerde beheer van de voedselhulpkredieten 
Het gebruik van de kredieten van het begrotingsjaar 
Algemene gegevens 
Globale bestedingsgraad van de kredieten 
Bestedingsgraad van de kredieten voor verplichte uitgaven en niet-
verplichte uitgaven 
Onbestede kredieten 
Amendementen van het Parlement 
Identificatie van de geringe bestedingspercentages van de kredieten 
Het resultaat van het begrotingsjaar 
Opmerkingen over de wettigheid en regelmatigheid van de verrichtingen die 
uit hoofde van het begrotingsjaar zijn geboekt 1.66 — 1.98 
De traditionele eigen middelen 1.66 — 1.73 
De inwerkingtreding van Besluit 88/376/EEG 1.66 
Boeking van de door de Lid-Staten ter beschikking gestelde bedragen 1.67 1.1 
1.2 
1.6 
1.15 
1.15 
1.18 
1.25 
1.35 
1.49 
1.53 
1.53 
1.54 
1.55 
1.56 
1.56 
1.57 
1.58 
1.59 
1.61 
1.62 
1.63 — 1.5 
— 1.1 
— 1.52 
— 1.17 
— 1.24 
— 1.34 
— 1.48 
— 1.52 
— 1.55 
— 1.62 
— 1.60 
— 1.65 
Fublikatieblad van de Europese Gemeenschappen 1^. 1^. 90 
Boeking van de bedragen die afkomstig zijn van speciale akkoorden 1.68 
Fraude en onregelmatigheden 1.69 —1.73 
Eigen middelen uit de B.PVV— het Bl^P en diverse ontvangsten 1.74 —1.81 
Beheer van de eigen middelen afkomstig van de BI^V 1.74 —1.80 
Inningen vande tot herstel van hetevenwicht vandealgemene 
begroting bestemde ontvangsten en van de Br^Vontvangsten 1.81 
EOGELGarantie 1.8^ ^1.84 
Aanwijzing van de betalingen 1.8^ 
Beheer van de voorschotten 1.83 —1.84 
Visserij 185 ^1.86 
EOGELDOriëntatie 187 ^1.88 
Lerugbetalingen aan de Lidstaten 1.87 ^1.88 
EERO 189 ^193 
Bewijsstukken 1.89 
Beheer van de betalingsverplichtingen van het EERO (postB500) 1.90 ^1.91 
Voorbereiding van de communautairebestekkenendetechnische 
bijstand (artikelB554) 1.9^ 
Boeking van de aan de GlviP^stoegewezen kredieten van het EERO 1.93 
sociale sector 1.94 
Aantal verrichtingen dat door het sociaal Eonds in de prioritaire 
regio^swordtgetïnancierd 1.94 
Onderzoekt Energie 1.95 
L^e verrichtingen uit hoofde van I^itel9 1.96 —1.97 
Voedselhulp 196 
^teun aan Bangladesh 1.97 
L^e terzijdestellingen van de weigering van het visum door de tïnancieel 
controleur 1.98 
Opmerkingen over inrichting en bijhouden van de rekeningen 1.99 —1.1^9 
löelïnanciële balans van de Gemeenschappen 1.100 —1.117 
L^e financiële balans van de Gommissie 1.100 —1.113 
L^e geconsolideerde balans van de Europese Gemeenschappen 1.114 —1.117 
Bijhouding van de rekeningen die op de balans van de Gommissie 
verschijnen 1.118 —1.1^6 
löe inrichting van de balansboekhouding 1.118 —1.119 
Eoe kasmiddelen 1.1^0^1.1^4 
L^e functionering van de voorschotkassen en de bepalingen van het 
Einancieel Reglement terzake 1.1^5 
L^e waarborgrekeningen van de rekenplichtigen 1.1^6 
löe jaarrekening 1.1^7^1.1^9 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 9 
UITVOERING VAN DE BEGROTING IN 
1989 
De vaststelling, de inrichting en het toezicht 
op de uitvoering van de begroting 
De vaststelling van de begroting 
1.1. De begroting van het begrotingsjaar 1989 is op 
15 december 1988 (') definitief vastgesteld, waarmee de 
begrotingsprocedure binnen de in het EEG-Verdrag 
gestelde termijnen was afgesloten. De kredieten voor 
vastleggingen zijn alstoen op 46 423,0 Mio ecu en de 
kredieten voor betalingen op 44 837,8 Mio ecu vast­
gesteld. Op 13 april 1988 werd een gewijzigde en 
aanvullende begroting vastgesteld. Daarbij werden de 
kredieten voor vastleggingen op 46 425,8 Mio ecu en de 
kredieten voor betalingen op 44 840,6 Mio ecu be­
paald (2). 
De inrichting van de begroting 
1.2. In de gepubliceerde begroting wordt nergens een 
synthese gegeven van de totaalbedragen, zoals hiervoor is 
gedaan. Daartoe moeten de bedragen met betrekking tot 
de verschillende instellingen worden opgeteld. 
1.3. Uit de begroting valt evenmin op te maken of de 
toegestane uitgaven verplicht of niet-verplicht zijn. 
1.4. De Kamer heeft tot dusver voortdurend kritiek 
geleverd op de opneming in de vorm van negatieve 
uitgaven van talrijke ontvangsten (ontvangsten uit de 
medeverantwoordelijkheid in de landbouw, intracom­
munautaire compenserende bedragen), hetgeen ten 
aanzien van de inrichting van de begroting tot gevolg 
heeft, dat er een rechtstreekse compensatie van deze 
ontvangsten wordt bewerkstelligd met een gelijk volume 
aan landbouwuitgaven waardoor er een kunstmatige 
vermindering van het totale volume van de landbouwuit­
gaven, en derhalve van de algemene begroting van de 
Gemeenschap ontstaat. In 1989 zou een normale 
inrichting van de begroting in dit opzicht hebben geleid 
tot een bedrag van 46 879,6 Mio ecu in plaats van 
44 840,6 Mio ecu aan kredieten voor betalingen. 
1.5. Sinds 1988 is deze situatie nog verergerd door de 
opneming, in de vorm van negatieve ontvangsten, van de 
uitgaven ter dekking van de kosten voor de inning van de 
eigen middelen. Ook deze handelwijze heeft tot gevolg dat 
er een directe compensatie van deze uitgaven 
(i) PB L 26 van 30.1.1989. 
(2) PB L 132 van 16.5.1989. (1 379,6 Mio ecu) tot stand wordt gebracht met een gelijk 
volume aan ontvangsten, waardoor een kunstmatige 
vermindering van het totale volume van de begroting 
ontstaat. In 1989 zou een normale inrichting van de 
begroting onder eerbiediging van het universaliteits­
beginsel hebben geleid tot een bedrag van 48 259,2 Mio 
ecu in plaats van tot de in paragraaf 1.4 genoemde 
46 879,6 Mio ecu aan kredieten voor betalingen. 
Het toezicht op de uitvoering van de begroting 
1.6. Viermaal per jaar moet de Commissie aan het 
Parlement en de Raad een verslag voorleggen van de 
financiële toestand van de Gemeenschappen (artikel 29 
van het Financieel Reglement). In een zittingsdocument 
van 3 oktober 1989 (PE 135.159) heeft het Parlement 
verklaard dat de analyse die zij op basis van deze 
documenten verricht vóór alles de juistheid van de door 
de Commissie verschafte gegevens veronderstelt. De 
analyse van deze verslagen die de Kamer voor het 
begrotingsjaar 1989 heeft verricht, toont onvolkomen­
heden aan die vooral afbreuk doen aan de duidelijkheid 
— en bijgevolg kunnen leiden tot een onjuiste beoordeling 
— van de financiële toestand van de Gemeenschappen op 
het tijdstip waarop de verslagen worden ingediend. Deze 
onvolkomenheden houden in het algemeen verband met 
de wijze van inrichting van de rekeningen. De hierna 
volgende constateringen hebben betrekking op het vierde 
kwartaalverslag voor het begrotingsjaar 1989 
[COM(89) 27](3), maar zijn ook van toepassing op de 
tussenliggende verslagen, alsmede — althans enkele 
daarvan — op deel I van de jaarrekening. 
1.7. Onder de bedragen die worden voorgesteld als 
zijnde goedgekeurd uit hoofde van de definitieve 
begroting komen ontvangsten voor met betrekking tot 
dienstverrichtingen voor rekening van derden (eind 
1989 29 Mio ecu), alsmede machtigingen tot overeen­
komstige uitgaven (31 Mio ecu), terwijl de begroting deze 
bedragen die in de loop van het begrotingsjaar worden 
geconstateerd, per definitie nog niet omvat. 
1.8. Algemeen gesproken zijn de bedragen die als 
goedgekeurd uit hoofde van de definitieve begroting 
worden voorgesteld, niet identiek naar gelang men het 
verslag over de uitvoering tijdens het begrotingsjaar 
raadpleegt of het verslag over de uitvoering aan het eind 
van het begrotingsjaar, terwijl er tussentijds geen enkele 
wijziging van de begroting is voorgevallen en de 
overschrijvingen niet volstaan om de geconstateerde 
verschillen volledig te verklaren. 
1.9. De presentatie van de kasmiddelensituatie houdt 
geen verband met de werkelijke ontvangsten en uitgaven. 
1.10. Onder de rubriek „overdrachten" zijn de over­
gedragen kredieten en de wederopgevoerde kredieten 
gecumuleerd. Laatstgenoemde kredieten verschillen 
echter voldoende van de overdrachten om hierop apart 
toezicht uit te oefenen. 
lö Rublikatieblad van de Europese ólemeenschappen ihB l^ 90 
1 11 Bn de presentatie van de overschrnvmgenwordt 
het volume daarvanondergewaardeerd Bi^detotalen 
generaal worden slechts de overschrijvingen van hoofde 
stuk lOOmaanmerking genomen en worden alle andere 
overschrijvingen van het ene hoofdstuk naar het andere, 
die elkaar opheffen, buiten beschouwing gelaten Bijeen 
werkelijk informatieve presentatie ^ou het volgende 
blaken 
a^ voor de overschrrpvmgen van het ene hoofdstuk naar 
het anderevan deelAvan de begroting, een algemeen 
volume van eó^,8 Ivlioecu in plaats van^,0^viioecu, 
b^ voor de overschrijvingen van het ene hoofdstuk naar 
het andere van deelBvan de begroting, een algemeen 
volume van 190^,8 ^iio ecu in plaats van^l^vlio 
ecu bn de kredieten voor vastleggingen en van 
1818,l^io ecu inplaatsvan98,^lvhoecubnde 
kredieten voor betalingen 
1 1^ In het gedeelte betreffendede stand van uitvoering 
van de door het Europese Parlement ingevoerde of 
gewiegde begrotingslenen wordt geen rekenschap 
gegeven van het gebruik van de kredieten ^oals die ^nn 
ingevoerd of gewi^igd door het Parlement, maar van het 
gebruikvan de kredieten na aanpassing door middel van 
overschri^vingCieletopdeverklaardedoelstellmgvandit 
gedeelte van de kwartaalverslagen ^informatie ver^ 
strekken over de stand van uitvoering van de door het 
Parlementingevoerdeof gewalgde begrotmgsli^nen^kan 
de^ewi^e van presentatie tot onjuiste interpretaties van 
de werkelijkheid leiden ^o blaken op het eind van het 
begrotingsjaar de meeste van de^ehmen voor nagenoeg 
rOO^o te ^n uitgevoerd, terwid de ingevoerde of 
gewalgde l^nenvanhet Parlement metalti^d voorlOO^o 
^nn uitgevoerd In sommige gevallen ligt de uitvoermgs^ 
graad ver beneden het percentage dat uit het document 
valt af te leiden ^voorbeeld post ^7^ „maatregelen ter 
bestrndmgvanalcoholmisbrudg l^vlio ecu ingevoerd 
door het Parlement, gebruikt voor77,7^BÓ en gepresen^ 
teerd als ^nnde uitgevoerd voor 97,1^ ^o, terwijl een 
negatieveoverschr^ving tot een verlagingvan dedoor het 
Parlement gewenste toewi^mgheeftgeleid^ tnandere 
gevallen is de uitvoeringsgraad veel hoger, bijvoorbeeld 
bi^ post 9^0^ „Aanvullende voedselhulp in de vorm van 
graant ^8,^IVlio ecu ^waarvan l^^iio op amendement 
van het ParlementP voor 18^^o gebruiktengepresenD 
teerd als ^nde uitgevoerd voor lOO^o, terwijl een 
positieve overschri^vrngvan^,^lvlio ecu heeft geleid tot 
een verhoging van de door het Parlement gewenste 
toewn^mg 
1 1^ IVletbehulpvan kolom 1 vandetabeloverhet 
gebruik van de andere beleidskredieten dan die voor het 
Europees Oriëntatie en garantiefonds, afdeling ólaran 
tie^EOCiELC^arantie^ kan geen verband worden gelegd 
met de jaarrekening overl988 L^e aan het eind van het 
^aar 1988 nog af te wikkelen bedragen die daarin 
voorkomen, ^nm de loop van het begrotmgs^aarimmers 
geleidelnkgewrr^igddoordemdeboekenopgenomen 
vrijmakingen en monetaire herwaarderingen Bi^ dit 
probleem komt nog een ander m verband met de 
veelvuldige walgingen van de begrotmgsnomenclatuur 
Bijvoorbeeld artikel ^00 uit 1989 is afkomstig van de 
oudeartikelen^l0^^1^^gedeelteli^,^0,^^en^^en 
gedeeltelijk van de oude post ^^0 P^it heeft tot gevolg dat het bn de gesplitste kredieten ^eermoeilnk is om met 
behulp van het verslag over de uitvoering van de 
begroting de afwikkeling van de vastleggingen te volgen 
Insommigegevallenkan het verschil dat opde betrokken 
bedragen van toepassing is, aanzienlijk ^nn Bi^ voor 
beeld de op de posten 9^00, 9^01 en 9^0^ nog lopende 
betalingsverplichtingen ^n in de rekening betreffende de 
begrotingsuitvoering 1988 opgenomen voor respectieve­
lijk 87,^1, ^,^en^O,^IVlioecu^ofwell^^,l^io eeuwen 
worden m de verslagen over de uitvoering van de 
begroting 1989 eerstr^situatieper^laugustus 1989^ voor 
dezelfde totaalbedragen opgenomen onder de posten 
9^00 en9^0^,en vervolgens i^situatieper^ldecember 
I989^onderde^elfdepostenvoorslechts7^,8en^0,^lvlio 
ecu r^ofwel 9^,1 Ivlroecu^ 
I 1^ Lwee tabellen laten voor eenzelfde theoretisch 
bedrag ^totaal van de m 1989 bestede metDgesphtste 
betahngskredieten^ twee verschillende waarden ^ien 
omdat bepaalde metgesplitste kredieten die het volgende 
^aar gesplitst werden, in een tabel onder de ene rubriek en 
m de tweede tabel onder de andere rubriek worden 
behandeld 
I0 710^vrioecumeengeval 
lOn^Olviioecumeen ander geval 
1 1^ Omdetïnanciele crisis die de gemeenschappen 
doormaaktenr^toenemmgvandelast van het verleden, 
ontoereikendheid van de financiële middelen, en^ te 
overwinnen, stelde de C^ommissieml987 en 1988 aan de 
gemeenschapswetgever een geheel van maatregelen voor, 
bekend onderde naam „Pakket L^elors^ löe^e maat-
regelendrete^amenmverscheidene documenten nader 
werden uiteengezet en gemotiveerd |C^C0^87^100, 
C^Olvl^ 101, C^C0^87^00 en C0^88^ 1^81 werden 
in grote lianen aanvaard door de wetgever, die bijgevolg 
besloot tot een verhoging van de eigen middelen, waarbij 
regels werden gesteld waaraan het begrotmgsbeheer 
moest voldoen 
1 l(^ Onder de^e maatregelen betreffende de begro 
tingsdisciplmekomenverscheidene walgingen van het 
Emancieel Reglement voor, die ertoe dienen het beginsel 
van de^aarpenodiciteit te herstellen door uitzonderingen 
daarop te beperken en uitvoeringstermijnen vast te 
stellen 
I 17 löe Warner heeft de tenuitvoerlegging van de drie 
voornaamste destijds ingevoerde wurgingen in het 
Emancieel Reglement onderzocht L^e bevindingen ^nnm 
de onderstaande paragrafenvermeld 
12 12 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 11 
118 Tot in 1988 bestonden er in het Financieel 
Reglement geen regels waarin een termijn werd gesteld 
voormeerjange operaties POeGommissiehadin bepaalde 
gevallenevenweldegewoonteaangenomen, voor deze 
operaties uitvoeringstermijnen te stellen POecontroles 
van de Warner op de naleving van deze termijnen geven 
aanleiding tot de volgende opmerkingen 
a) voor het Europees Fonds voor Regionale C^ntwikke^ 
lmg(EFR.C^)kenden de projecten vaak termijnen die 
door weinig dwingende standaardformules waren 
vastgelegd en deml988 afgesloten dossiers tonen aan 
datm^O^ van de gevallen de vertragingen bij de 
uitvoering tussenlen^jaar bedroegen, 
b) mde sociale sector zijn de gestelde termijnenvaak 
verlengd door wijzigmgsbeschikkmgen en soms zelfs 
— on het gebied van milieubeheer — zonder 
voldoende rechtvaardiging, 
c) op het gebied van het onderzoek worden de gestelde 
termijnenm^^van de gevallen automatisch en voor 
onbepaaldetijdverlengdtotnade oorspronkelijke 
datum, 
d) op vele andere gebieden werdener in depraktijk 
zelden termijnen gesteld en vaak had dit geen 
praktische consequentie voor de uitvoeringsduur van 
de operaties 
1 19 Foe tekst van artikell,lid^bis, van het Financieel 
reglement, zoals gewijzigd bij Verordening (EEG) 
nr2049/88 van de R.aad van 24 juni 1988 tg) bepaalt 
thans het volgende 
„juridische verbintenissen die zijn aangegaan voor 
maatregelen waarvande tenuitvoerlegging zichover 
meer dan een begrotingsjaar uitstrekt, bevatteneen 
uiterste uitvoermgsdatumdiebij het toekennen van 
steun tegenover de begunstigde in dejuiste vorm moet 
worden aangegeven 
Bij de bepaling van deze uiterste datum wordt er 
terdege rekening mee gehouden dat de tenuitvoerleg 
ging van de gefinancierde maatregelen meerdere jaren 
in beslag neemt en dat er voor de verschillende 
actieterreinen snecitïekeuitvoermgsvoorwaardengeP 
den 
Foe commissie kan in uitzonderlijke omstandigheden 
de unerste datum voor de uitvoering van deze 
verbintenissen aanpassen op basis van door de 
begunstigden geleverde passende bewijzend 
P) ^8Lr^^^7t^ 120 Pöeze nieuwe regel lijkt betrekkmgte hebben op de 
acties die zijn gedekt door gesplitste kredieten, hoewelm 
sommige gevallen acties die door metDgesplitste kredieten 
zijn gedekt, ook een meerjarig karakter hebben Fóe 
l^amerheeft uitsluitend tenaanzien van degesplitste 
kredieten een onderzoek ingesteld naar de toepassing van 
het nieuwe artikeipiid^bis 
121 Reeds bij de inwerkingtreding van het nieuwe 
artikel heeft het Pöirectoraatgeneraal Begrotingen de 
aandacht van de ordonnateursdiensten gevestigd op de 
noodzaak, een uiterste uitvoeringsdatum op te nemen in 
de kennisgevingen van steunverlening, de contractonder 
handelingen enz 
122 Lht de controles op een representatief aantal 
verplichtingen van na 18juli 1988, op welke datum de 
bepaling in werking trad, blijkt dat in het overgrote deel 
van de gevallen een uiterste datum is aangegeven 
12^ In verband met deze termijnen zijn vooral de 
volgende waarnemingen veelzeggend 
a) bij het EuropeesFonds voor Regionale Ontwikkeling 
(EFRCn duren de oude praktijken voor de projecten 
voort, 
b) op het gebied van de ontwikkelingshulp kent slechts 
een gedeelte van de financieringen een termijn en 
komt een stelselmatige bepaling van termijnen niet 
algemeen voor 
124 Goncluderend kan men stellen dat de Gommissie 
in het algemeen de gewoonte heeft aangenomen, termij 
nen te stellen Doch omdat de tendens wordt geconsta 
teerdom de voorafgestelde termijnen te overschrijden en 
doordat rechtsvoorschriften ontbreken krachtens welke 
uit overschrijdingen consequenties moeten worden 
getrokken, valt te vrezen dat de draagwijdte van het 
nieuwe artikel l,hd^bis,van het Financieel reglement 
voorlopig bijzonder beperkt blijft 
^redi^tov^dr^hte^ 
12^ Artikelo,lid2,vanhetFmancieelR.eglement, 
zoals gewijzigd bij Verordening (EEG)nr2049/88 van de 
Raad van 24jum 1988, bepaalt het volgende 
„Voor begrotingsonderdelen ten aanzien waarvan het 
onderscheid tussen vastleggingskredieten en betalmgsD 
kredieten isgemaakt vastleggingskredietenenbeta 
Imgskredieten die aan het einde van het begrotingsjaar 
waarvoor zij op de begroting zijn opgenomen, niet zijn 
gebruikt, komenmderegeltevervallen Nijmegen 
evenwel worden overgedragen, zulks uitsluitend naar 
12 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
het volgende begrotingsjaar bij een uiterlijk op 15 
februari te nemen besluit van de Commissie, overeen­
komstig de onderstaande criteria: waarbij de kredieten waren overgedragen zonder dat dit 
was gerechtvaardigd door dossiers die eind 1988 vrijwel 
waren afgesloten. 
a) met betrekking tot vastleggingskredieten: 
— de bedragen van dossiers die op 31 december 
vrijwel zijn afgesloten, maar die nog niet in 
boekhoudkundige verbintenissen konden wor­
den omgezet, waarvoor in principe vóór 31 
maart van het volgende jaar betalingsver­
plichtingen moeten worden aangegaan; 
— de bedragen die nodig zijn wanneer de Raad 
tegen het einde van het begrotingsjaar het 
basisbesluit heeft vastgesteld, zonder dat de 
Commissie vóór 31 december de daartoe in de 
begroting uitgetrokken kredieten heeft kunnen 
besteden; 
b) met betrekking tot betalingskredieten: 
— de bedragen die nodig zijn ter dekking van 
verplichtingen van voorgaande begrotings­
jaren of die betrekking hebben op over­
gedragen vastleggingskredieten, wanneer de 
kredieten van de betrokken begrotingslijnen in 
de begroting van het volgende begrotingsjaar 
niet toereikend zijn. De Commissie zal in het 
kader van haar uitvoeringsbevoegdheden, 
overeenkomstig de vereisten van goed beheer, 
bij voorrang de voor het lopende begrotings­
jaar toegestane kredieten en pas na de beste­
ding daarvan de overgedragen kredieten ge­
bruiken." 1.29. De Commissie had ook besloten om krachtens 
artikel 6, lid 2, sub a), tweede streepje, 139 000 ecu van 
post 7345 „Geavanceerde technologie op het gebied van 
de bio-informatica en medische informatica" over te 
dragen. In feite bleven er bij de afsluiting van het 
begrotingsjaar 1988 op deze post slechts 69 000 ecu 
beschikbaar. De werkelijke overdracht beliep dus slechts 
dit laatste bedrag. 
Betalingskredieten 
1.30. Kredieten voor een bedrag van 21,6 Mio ecu uit 
hoofde van titel 5 (artikel 560 „Voorbereiding van 
communautaire steunprogramma's" en artikel 580 „Ver­
voersinfrastructuur") zijn in de loop van het volgende 
begrotingsjaar niet gebruikt, omdat de kredieten van dat 
begrotingsjaar volstonden om de af te wikkelen betalings­
verplichtingen te dekken. Het kan dus sterk worden 
betwijfeld of de aanvankelijke overdracht wel geldig is in 
het licht van de criteria van artikel 6, lid 2, sub b). 
1.31. Ook zijn er betalingskredieten gebruikt om 
verplichtingen van het volgende begrotingsjaar te dekken, 
terwijl deze niet gebonden waren aan overgedragen 
vastleggingskredieten (posten 7301 — 7308 en 7313 voor 
in totaal ca. 2 Mio ecu). Ook in dat geval is artikel 6, lid 2, 
sub b), derhalve niet nageleefd. 
1.26. De controles van de Kamer op de eerste gevallen 
van toepassing van deze nieuwe bepaling die er, in het 
kader van het „pakket Delors", toe dient om voor het 
beheer van de gesplitste kredieten (waarbij onderscheid 
wordt gemaakt tussen vastleggingskredieten en betalings­
kredieten) het beginsel van jaarperiodiciteit te versterken 
(voordien beschikte de Commissie automatisch over twee 
jaar om over te gaan tot de besteding ervan), geven 
aanleiding tot de volgende constateringen. 
Kredietoverdrachten van 1988 naar 1989 Overdrachten van kredieten van 1989 naar 1990 
1.32. Er zijn 84,6 Mio ecu aan vastleggingskredieten en 
50 Mio ecu aan betalingskredieten van 1989 naar 1990 
overgedragen. 
Vastleggingskredieten 
1.27. 15,9 Mio ecu aan vastleggingskredieten en 
48,1 Mio ecu aan betalingskredieten zijn van 1988 naar 
1989 overgedragen. 
Vastleggingskredieten 
1.28. Ten aanzien van kredieten van titel 5 (artikel 552, 
GMP „Technische bijstand" en artikel 560 „Voorberei­
ding van communautaire steunprogramma's") die krach­
tens artikel 6, lid 2, sub a), eerste streepje zijn over­
gedragen, zijn niet vóór 31 maart betalingsverplichtingen 
aangegaan zoals voorzien (2,1 Mio ecu), en dan nog voor 
lagere bedragen (0,3 Mio ecu) dan de overdrachten, 1.33. Voor 29,4 Mio ecu van de 79,9 Mio ecu die uit 
hoofde van artikel 6, lid 2, sub a), eerste streepje, werden 
overgedragen, werden vóór 31 maart 1990, welke datum 
in beginsel in het Reglement is voorgeschreven, geen 
betalingsverplichtingen aangegaan. Deze 29,4 Mio ecu 
hebben betrekking op de volgende gebieden: 
a) 2 Mio ecu op artikel 554 „Voorbereiding van 
communautaire steunprogramma's en technische 
bijstand"; 
b) 26 Mio ecu op artikel 600 „Europees Sociaal Fonds' 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 13 
c) 0,5 Mio ecu op artikel 667 „Controle op de veiligheid 
van consumptiegoederen"; 
d) 0,921 Mio ecu op artikel 990 „Maatregelen in het 
kader van overeenkomsten voor economische en 
commerciële samenwerking met derde landen". 
Betalingskredieten 
1.34. De 50 Mio ecu die werden overgedragen hadden 
globaal betrekking op het gebied van de voedselhulp, 
hoofdstuk 92, hetgeen in strijd is met artikel 6, lid 2, sub 
b), waarin de overdracht slechts op het niveau van de 
begrotingslijn, dat wil zeggen het artikel of de post, is 
toegestaan. Afgezien van het feit dat er inbreuk is 
gemaakt op het beginsel van begrotingsspecificiteit, blijkt 
uit de dossiers van de Commissie dat de overgedragen 
kredieten ertoe bestemd waren, in 1990 te worden 
gebruikt op begrotingslijnen waarvan de saldi per 
31 december 1989 onvoldoende waren om de betrokken 
overdrachten te verrichten. Na de controles van de 
Kamer heeft de Commissie de verschillende overgedragen 
kredieten tenslotte echter gebruikt op hun respectieve 
oorspronkelijke begrotingslijnen, waardoor misbruik van 
procedure werd voorkomen. Overigens komt een gedeelte 
van de overgedragen kredieten overeen met kredieten die 
in 1989 werden overgeschreven van niet-gesplitste 
kredieten. Indien zij hun aanvankelijke status van niet-
gesplitst krediet hadden behouden, hadden deze kredie­
ten slechts met toestemming van de begrotingsautoriteit 
mogen worden overgedragen. 
De wederopvoering van kredieten 
1.35. Artikel 6, lid 6, van het Financieel Reglement, 
zoals gewijzigd bij Verordening (EEG) nr. 2049/88 van de 
Raad van 24juni 1988, bepaalt het volgende: 
„6. De kredieten op begrotingslijnen waar het onder­
scheid wordt gemaakt tussen vastleggingskredieten en 
betalingskredieten, die als gevolg van het onvolledig of 
in het geheel niet uitvoeren van de projecten waarvoor 
de kredieten bestemd waren, in latere begrotingsjaren 
ten opzichte van het begrotingsjaar waarvoor deze 
kredieten in de begroting zijn opgenomen, vrijkomen, 
komen in de regel te vervallen. 
Het vastleggingskrediet dat overeenkomt met het 
vrijgekomen krediet mag evenwel bij wijze van 
uitzondering weder worden opgevoerd als het aanvan­
kelijk geplande programma absoluut moet worden 
uitgevoerd, behalve indien daarvoor in de begroting 
van het lopende begrotingsjaar middelen zijn uitge­
trokken. 
Met het oog daarop gaat de Commissie aan het begin 
van elk begrotingsjaar na welke kredieten er in het 
vorige begrotingsjaar zijn vrijgekomen en beoordeelt zij, op grond van de behoeften, of de desbetreffende 
kredieten weder moeten worden opgevoerd. 
Vóór 15 februari van elk begrotingsjaar neemt de 
Commissie ter zake een besluit. 
De Commissie stelt de begrotingsautoriteit uiterlijk op 
15 maart in kennis van het genomen besluit onder 
vermelding van de redenen van elke wederopvoering 
van kredieten." 
1.36. Vóór deze wijziging van het Reglement had de 
wederopvoering van kredieten gedeeltelijk bijgedragen 
tot de vorming van de „last van het verleden". In haar 
toelichting bij een eerste ontwerp van wijziging van het 
Reglement gaf de Commissie in het kader van het „pakket 
Delors" haar wil te kennen om bij de begrotingsuitvoering 
discipline te betrachten door het beginsel van jaarperiodi-
citeit te herstellen en stelde zij een redactie van dit nieuwe 
artikel voor, volgens welke de „vrijgekomen kredieten ... 
weder kunnen worden opgevoerd... en de Commissie met 
het oog daarop ... op grond van de behoeften beoordeelt 
of de kredieten weder moeten worden opgevoerd ...".De 
formulering liet de Commissie een ruime beoordelings­
bevoegdheid. Na de Europese Raad van 11 tot 13 februari 
1988, waarin werd aangedrongen op de versterking van 
de jaarperiodiciteit door een herziening van de voorwaar­
den voor wederopvoering van bepaalde kredieten, 
verscherpte de Commissie haar beginvoorstel door het 
beginsel te poneren dat de vrijgekomen kredieten worden 
geannuleerd en dat de wederopvoering slechts „bij 
uitzondering" kan plaatsvinden op basis van strikte 
technische criteria. 
1.37. Ondanks het bestaan van deze technische criteria 
wijkt de bepaling toch af van de algemeen aanvaarde 
begrotingspraktijk omdat zij de Commissie door middel 
van de bevoegdheid om kredieten weder op te voeren, een 
bevoegdheid toekent om nieuwe begrotingsmachtigingen 
te creëren. Het is duidelijk dat deze maatregel van 
financiële zelfdiscipline gelet op de voorafgaande wetge­
vingscontext meer dan enige andere financiële bepaling 
bijzonder strikt ten uitvoer moet worden gelegd. De 
Kamer heeft de eerste twee gevallen van wederopvoering 
onderzocht: 400 Mio ecu die in 1988 zijn vrijgekomen en 
voor 1989 weer zijn opgevoerd en 228,6 Mio ecu die in 
1989 zijn vrijgekomen en voor 1990 weer zijn opgevoerd. 
Algemene opmerkingen 
1.38. De Commissie is verplicht „de redenen van elke 
wederopvoering van kredieten" te vermelden. De door de 
Commissie genomen besluiten geven in het algemeen niet 
aan welke programma's zijn getroffen door het vrijmaken 
van kredieten en waarvoor een wederopvoering van 
kredieten noodzakelijk is en tonen niet de ontoereikend­
heid van de kredieten in de loop van het volgende 
begrotingsjaar aan. Deze onvoldoende motivering maakt 
het moeilijk, a posteriori de voorwaarden waaronder de 
kredieten weer zijn opgevoerd, te controleren. 
14 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
1.39. Overigens is het leeuwedeel van de kredieten 
wederopgevoerd op de gedeelten van de begroting 
waarvoor de begrotingsnomenclatuur zeer weinig gede­
tailleerd is (een lijn voor elk van de volgende instrumen­
ten: EOGFL-Oriëntatie, Sociaal Fonds, EFRO). Uit de 
begrotingsnomenclatuur en bijgevolg de boekhoud-
nomenclatuur kan niet onmiddellijk worden opgemaakt 
voor welke specifieke acties en programma's de wederop-
gevoerde kredieten zijn bestemd. Daar de Commissie 
evenmin een specifiek toezicht op de wederopgevoerde 
kredieten heeft ingesteld, is het onmogelijk om bij enkele 
lezing van de rekeningen na te gaan of de kredieten 
overeenkomstig artikel 6, lid 6, zijn gebruikt om de 
programma's te verwezenlijken waarbij zij oorspronkelijk 
zijn vrijgekomen, en of de kredieten van het lopende 
begrotingsjaar werkelijk onvoldoende waren om de 
betrokken programma's te voltooien. Daar bovendien in 
de begrotingstoelichtingen met betrekking tot de voor­
naamste kredietlijnen die tot wederopvoering aanleiding 
hebben gegeven, anders dan het antwoord van de 
Commissie op paragraaf 1.39 doet vermoeden, wordt 
aangegeven dat de kredieten van de lopende begrotings­
jaren ook bestemd zijn ter dekking van de financiering 
van acties waarvoor van 1975 tot 1988 [of 1989] 
verplichtingen zijn aangegaan of waarvoor in het kader 
van de in dat tijdvak geldende verordeningen nog 
verplichtingen moeten worden aangegaan, blijft er 
ernstige twijfel bestaan over de vraag of er inderdaad geen 
kredieten beschikbaar zijn om de betrokken oude 
programma's te voltooien. 
Wederopvoering in de begroting 1989 van in 1988 
vrijgekomen kredieten 
1.40. Voor het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds 
voor de Landbouw, afdeling Oriëntatie (EOGFL-
Oriëntatie) valt het in 1989 wederopgevoerde totaalbe­
drag van 36,9 Mio ecu uiteen in een deel betreffende 
Verordening (EEG) nr. 355/77 (4) (33,3 Mio ecu) en een 
deel betreffende de Verordeningen (EEG) nr. 1760/78 (5) 
en nr. 269/79 (6) (3,6 Mio ecu). Deze kredieten zijn in 1989 
voor 91 % besteed en zijn voor een bedrag van 2,0 Mio 
ecu (5,5 % van het totaal) overgedragen naar het 
begrotingsjaar 1990. In wezen heeft de Commissie door 
de wederopvoering de door de begrotingsautoriteit voor 
het in 1989 te realiseren beleid bestemde kredieten 
verhoogd. Hiermee heeft zij voor het EOGFL-Oriëntatie 
haar praktijk voortgezet om nagenoeg systematisch 
nieuwe verplichtingen aan te gaan ten aanzien van 
kredieten die oorspronkelijk voor niet-uitgevoerde 
projecten waren bestemd, aan welke praktijk de nieuwe 
financiële regels een eind hadden moeten maken. 
1.41. Voor het EFRO zijn in 1989 van de vrijgekomen 
kredieten van 1988 215,4 Mio ecu wederopgevoerd 
(206,3 Mio ecu zijn vrijgekomen bij niet-uitgevoerde 
projecten; 9,1 Mio ecu zijn vrijgekomen wegens monetai­
re aanpassing). De wegens monetaire aanpassing vrijge­
komen 9,1 Mio ecu hebben geen betrekking op niet-
uitgevoerde projecten en kunnen dus in geen geval 
aanleiding geven tot een wederopvoering van kredieten. 
(4) PB L 51 van 23.2.1977. 
(5) PB L 205 van 28.7.1978. 
(6) PB L 38 van 14.2.1979. Ten aanzien van de resterende 206,3 Mio ecu toont een 
onderzoek van de in 1989 aangegane verplichtingen aan, 
dat zij zijn bestemd voor de verwezenlijking van regionale 
ontwikkelingsprogramma's die in wezen een indicatief 
karakter dragen. Men kan zich afvragen of zij kunnen 
worden gelijkgesteld met programma's in de zin van 
artikel 6 van het Financieel Reglement. Overigens kan er 
moeilijk verband worden gelegd met de programma's (of 
projecten) waarbij zij aanvankelijk zijn vrijgekomen. Uit 
de controles van de Kamer op de dossiers van de 
ordonnateurs blijkt immers dat de kredieten weliswaar in 
dezelfde landen opnieuw zijn aangewend, maar vaak voor 
regio's en bijna altijd voor soorten projecten welke 
verschillen van die waarbij de kredieten zijn vrijgekomen. 
1.42. Voor het Europees Sociaal Fonds (ESF) zijn er 
van de in 1988 vrijgekomen kredieten 147,7 Mio ecu in 
1989 wederopgevoerd terwijl er principieel geen program­
ma bestond dat uit hoofde van de vorige begrotingsjaren 
moest worden voltooid, aangezien het Sociaal Fonds 
destijds dit programmaconcept stricto sensu niet kende. 
Bovendien werd er bij het beheer van de wederopgevoerde 
kredieten door de ordonnateurs geen onderscheid 
gemaakt met het geheel van de kredieten van het 
begrotingsjaar 1989, zodat niet kan worden gecontroleerd 
of zij zijn gebruikt voor de voltooiing van eventuele 
vroegere programma's. Tenslotte zij erop gewezen dat er 
op dezelfde lijn van de begroting 1989 een groot bedrag 
aan kredieten was opgenomen (3 387 Mio ecu). 
Wederopvoering op de begroting van 1990 van in 1989 
vrijgekomen kredieten 
1.43. Van het totaal der vrijgekomen kredieten van 1989 
zijn er op de lijnen 3000 en 3010 (EOGFL-Oriëntatie) 
9,2 Mio ecu en 52,3 Mio ecu wederopgevoerd, terwijl op 
deze lijnen in 1990 respectievelijk 251 en 806 Mio ecu 
waren opgenomen. 
1.44. 10,9 Mio ecu van lijn 500 (EFRO) zijn niet aan de 
hand van een onderzoek van de criteria van artikel 6, lid 6, 
van het Financieel Reglement wederopgevoerd, hoewel 
dit artikel in het besluit wordt aangehaald, maar onder 
vermelding van punt 11 van het interinstitutioneel 
akkoord van 29 juni 1988 (Parlement, Raad, Commissie). 
Daar het om een politieke verbintenis van de onder­
tekenende instellingen gaat om de kredieten die wegens 
niet-besteding zijn geannuleerd weer in de begroting van 
latere jaren op te nemen, vormt het akkoord geen 
toereikende juridische basis om de Commissie toe te staan 
zelfstandig nieuwe begrotingsmachtigingen te creëren 
door middel van de wederopvoering van kredieten. De 
Commissie had zich ervan moeten vergewissen of de in 
het Financieel Reglement vastgelegde criteria werden 
geëerbiedigd. Terwijl er vrijgekomen kredieten van 
individuele projecten wederopgevoerd zijn, toont de 
motivering van de Commissie geen verband aan met 
programma's van operationele aard die zij zou hebben 
goedgekeurd en waarvan de voltooiing noodzakelijk zou 
zijn. Zij toont evenmin een eventuele ontoereikendheid 
van kredieten op artikel 500 aan, waarop in 
1990 5 408 Mio ecu zijn toegewezen. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 15 
1.45. Ter rechtvaardiging van de wederopvoering van 
91 Mio ecu op lijn 600 (ESF) beroept de Commissie zich 
tevens op de verbintenis van het interinstitutioneel 
akkoord, maar verklaart zij niet of de vrijgekomen en 
wederopgevoerde kredieten in wezen betrekking hebben 
op programma's die voltooid moeten worden en toont zij 
evenmin aan dat er onvoldoende kredieten zijn opgeno­
men in de begroting 1990, waaraan toch een aanzienlijk 
kredietvolume van 4 075 Mio ecu is toegewezen. 
1.46. Op post 7351 „Kernsplijting — Beheer en opslag 
van radioactieve afvalstoffen" is een bedrag van 730 000 
ecu wederopgevoerd voor de verwezenlijking van het 
oorspronkelijk voorgenomen programma, zonder dat 
werd onderzocht of er in 1990 onvoldoende kredieten 
beschikbaar waren en hoewel de begroting voor het jaar 
1990 30 Mio ecu aan voor dat doel beschikbare kredieten 
bevatte. De werkelijke verklaring voor de wederop­
voering is gelegen in een boekingsfout die had geleid tot 
de vrijmaking van een bedrag met betrekking tot een oud 
programma waarvan de Commissie de door de Raad 
vastgelegde toewijzing wilde behouden. 
1.47. Op het gebied van de voedselhulp zijn 47,8 Mio 
ecu op globale wijze wederopgevoerd in hoofdstuk 92 
waarbij het beginsel van specificiteit niet is nageleefd. Uit 
een onderzoek van de dossiers van de Commissie blijkt 
dat de kredieten op bepaalde lijnen van hoofdstuk 92 zijn 
vrijgemaakt en in feite bestemd waren voor wederop­
voering op andere lijnen ter financiering van eerdere 
operaties (met name vervoerskosten) waarvan het bedrag 
de oorspronkelijk vastgelegde kredieten overschreed. De 
nieuwe bepaling uit het Reglement is dus niet correct 
toegepast. 
1.48. Ten aanzien van de protocollen met landen uit het 
Middellandse-Zeegebied zijn 3,9, respectievelijk 1,0 Mio 
ecu wederopgevoerd op de posten 9650 en 9651, terwijl in 
1990 op deze lijnen 9 Mio en 200 Mio ecu zijn toegewe­
zen. De wederopgevoerde kredieten zijn vrijgekomen bij 
een groot aantal in het kader van de eerste, tweede en 
derde reeks protocollen gefinancierde projecten in 
verscheidene door de Gemeenschap gesteunde landen. De 
Commissie heeft verklaard dat het geheel een „aanvullen­
de toewijzing aan de begroting 1990" zou vormen. 
Klaarblijkelijk ging het erom, een maximum aan kleine 
bedragen bijeen te krijgen om ze om te zetten in globale 
aanvullende toewijzingen. Dit is niet in de geest van 
artikel 6, lid 6. 
Conclusies over de toepassing van de nieuwe regels 
betreffende de begrotingsdiscipline 
1.49. De regels betreffende de opneming van termijnen 
lijken in het algemeen nageleefd te worden, maar het zou 
goed zijn als zij nader werden omschreven, met name wat 
betreft de bepaling van de termijn en de gevolgen in geval 
van overschrijding daarvan. Gezien de aloude tendensen 
om de gestelde termijnen te overschrijden waarschuwt de 
Kamer tegen een lakse toepassing van deze bepaling 
waardoor de draagwijdte ervan onmiddellijk zou worden 
beperkt. 1.50. De regels betreffende overdrachten lijken reeds in 
het eerste begrotingsjaar waarin zij zijn toegepast, veel 
minder goed te zijn nageleefd en ook hier vestigt de 
Kamer de aandacht op het risico dat deze nieuwe bepaling 
niet strikt genoeg wordt toegepast. 
1.51. Ten slotte is de regel betreffende de wederop­
voering van de kredieten nooit strikt ten uitvoer gelegd. 
De toelichtingen in de regeling worden op vrij summiere 
wijze gegeven en blijken soms onjuist te zijn. De 
Commissie heeft geen systeem van toezicht op de 
wederopgevoerde kredieten ingesteld, hoewel dit een goed 
middel zou zijn om voor een toepassing conform de 
nieuwe regeling te zorgen en hierop controle uit te 
oefenen. 
1.52. De Kamer is van mening dat de eerste gevallen 
waarin de nieuwe regels betreffende de begrotings­
discipline ten uitvoer zijn gelegd, nog lang niet overeen­
stemmen met het beheer van een „goed huisvader" en met 
de „geest van gestrengheid", zoals genoemd in document 
COM(87) 100 def. van 15 februari 1987, blz. 8, bij de 
invoering van het „Pakket Delors". 
De naleving van het beginsel van 
begro tingsspecificiteit 
De overschrijvingen van hoofdstuk 100 
1.53. Ten opzichte van het voorgaande begrotingsjaar 
valt er een toeneming waar te nemen van het aantal 
overschrijvingen van hoofdstuk 100 naar lijnen van 
bestemming die niet overeenkomen met die welke in de 
begroting zijn opgenomen. Deze veranderingen zijn de 
facto door de begrotingsautoriteit goedgekeurd in het 
kader van de overschrijvingsprocedure. Toen de Com­
missie evenwel het „Pakket Delors" presenteerde in 
document COM(87) 101 def, had zij aangegeven dat zij 
ten aanzien van de gereserveerde kredieten met een 
bijzondere bestemming die niet konden worden over­
geschreven naar de voorziene lijnen „als gedragslijn zou 
aanhouden geen alternatief gebruik voor te stellen. Deze 
kredieten zullen dus automatisch aan het eind van het 
begrotingsjaar vervallen". 
De overschrijvingen tussen kredieten van verschillende 
aard 
1.54. Er hebben verscheidene overschrijvingen van niet-
gesplitste kredieten naar gesplitste kredieten plaatsgevon­
den, hoewel de regeling dit soort overschrijving niet 
uitdrukkelijk toestond. De kredieten voor betalingen die 
automatisch met de kredieten voor vastleggingen zijn 
overgeschreven naar de lijnen van bestemming, zijn 
ongebruikt gebleven omdat zij niet nodig waren, met 
name niet op het gebied van de voedselhulp. Dergelijke 
16 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
overschrijvingen tussen kredieten van verschillende aard 
hebben in de praktijk bijna altijd dit resultaat. In 
sommige gevallen heeft de Commissie de aldus over­
geschreven betalingskredieten onder haar eigen ver­
antwoordelijkheid overgedragen naar het volgende 
begrotingsjaar [artikel 6, lid 2, sub b)]. Met deze 
handelwijze „in twee fasen" verricht de Commissie 
overdrachten van niet-gesplitste kredieten die zij krach­
tens het Financieel Reglement niet „in een keer" mag 
verrichten. Men zal evenwel opmerken dat dit soort 
overschrijving, die in het in 1989 toepasselijke Financieel 
Reglement niet was voorzien, in het nieuwe Financieel 
Reglement toegestaan zal worden. Dit zal echter niet de 
hiervoor genoemde abnormale consequenties verhinde­
ren. 
Het globaal gevoerde beheer van de voedselhulpkredieten 
1.55. De analyses in de paragrafen 1.34 (kredietover­
drachten), 1.47 (wederopvoering van kredieten) en 1.96 
(voedselhulp) tonen aan dat de Commissie zich bij de 
organisatie van haar beheer van de kredieten op dit vlak 
onttrekt aan de normale beperkingen van de specificiteit 
der kredieten. Hoewel in de toegestane begroting inzake 
voedselhulp duidelijk onderscheid wordt gemaakt tussen 
de bedragen die voor het een of andere onderdeel van het 
voedselhulpbeleid zijn bestemd (binnen hoofdstuk 92 
bestaan er 13 lijnen met verschillende kredieten, waarvan 
sommige gesplitste kredieten en andere niet-gesplitste 
kredieten bevatten) beheert de Commissie hoofdstuk 92 
vaak alsof het een globaal kredietmaximum vormt. De 
kredieten zijn in hun geheel overgedragen en in hun geheel 
weder opgevoerd. Deze handelwijze strookt niet met de 
geldende verordeningen en beperkt voorts aanzienlijk de 
draagwijdte van de oorspronkelijke keuzen van de 
begrotingsautoriteit. Het is bovendien interessant te 
noteren dat deze vorm van beheer vergezeld gaat van 
zodanige aanpassingen (annulering, vrijmakingen, over­drachten, wederopvoering) dat de werkelijke gegevens 
over de uitvoering in de voorgaande begrotingsjaren 
daardoor sterk worden gewijzigd. Zo is voor hoofdstuk 
92 het werkelijke percentage verplichtingen ten laste van 
de kredieten van het begrotingsjaar 1986 gedaald van 96,4 
naar 71,5 % en dat van 1987 van 94,7 naar 76,9 % (zie 
tabel 1.1). Dit verschijnsel moet in aanmerking worden 
genomen bij het onderzoek van de schijnbaar bevredigen­
de bestedingsgraad in 1989, die ten aanzien van de 
betalingsverplichtingen 99 % en ten aanzien van de 
betalingen 85 % bedraagt. In het algemeen moet erop 
worden gewezen dat de „louter formele redenen" die de 
Commissie in haar antwoord noemt (in feite gaat het om 
het onderscheid tussen gesplitste en niet-gesplitste 
kredieten en tussen verplichte en niet-verplichte uitgaven) 
een oplossing overeenkomstig de regeling hadden kunnen 
vinden door op het geschikte tijdstip de noodzakelijke 
overschrijvingsprocedures aan te vangen, dat wil zeggen 
door de begrotingsautoriteit te raadplegen. 
Het gebruik van de kredieten 
van het begrotingsjaar 
Algemene gegevens 
1.56. Op basis van de gegevens die ten grondslag liggen 
aan de jaarrekening van de Commissie, heeft de Kamer 
verscheidene financiële tabellen uitgewerkt die het beloop 
en het gebruik van de kredieten van het begrotingsjaar 
gedetailleerd weergeven. Deze gegevens zijn vervat in de 
tabellen 1.2 en 1.3. Een gedetailleerde analyse daarvan per 
groot werkterrein wordt als inleiding op de verschillende 
specifieke hoofdstukken gegeven. De hierna volgende 
analyses betreffen de meest algemene aspecten van de 
begrotingsuitvoering. 
Tabel 1.1 — Overzicht van de kredieten voor vastleggingen van hoofdstuk B 92 „Voedselhulp" 
(niet-gesplitste kredieten + vastleggingskredieten) 
(Mio ecu) 
——________^ Begrotingsjaar 
Verrichtingen ~ _______ 
Tijdens het begrotingsjaar (n): 
(a) oorspronkelijke kredieten 
(b) definitieve kredieten (') 
(c) aangegane verplichtingen 
(d) percentage = % (c)/(b) 
Tijdens de volgende begrotingsjaren: 
(e) annuleringen van verplichtingen t.a.v. niet-gesplitste 
kredieten 
(f) vrijmakingen van verplichtingen t.a.v. gesplitste kredie­
ten (2) 
(g) definitieve verplichtingen [(c)-(e)-(f)] 
(h) percentage = % (g)/(b) per 31 december 1989 1985 
635,6 
689,1 
689,1 
100 % 
0,1 
9,3 
679,7 
98,6 % 1986 
693,6 
693,6 
668,6 
96,4 % 
21,0 
152,0 
495,6 
71,5% 1987 
511,5 
604,1 
572,0 
94,7 % 
36,2 
94,8 
440,0 
76,9 % 1988 
421,8 
567,3 
567,0 
100 % 
0,5 
0,7 
565,8 
99,7 % 1989 
473,4 
679,7 
677,3 
99,6 % 
(') Inclusief de resterende kredieten van allerlei aard (oorspronkelijke, nieuwe en automatische) en de overschrijvingen. 
(2) Van de in totaal vrijgemaakte 256,8 Mio ecu zijn 203,1 Mio ecu wederopgevoerd (nieuwe resterende kredieten) en 53,7 Mio ecu geannuleerd. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17 
Tabel 1.2 — In 1989 beschikbare kredieten voor vastleggingen en de besteding daarvan, 
naar sector en naar instelling 
(Mio ecu) 
Sector en instelling 
(tussen haakjes zijn de afkortingen 
van de met de begrotingsnomenclatuur 1989 
overeenkomende Afdelingen (A). 
Titels (T) en Hoofdstukken (H) opgegeven) 
1. Huishoudelijke uitgaven (alle instellingen) 
1.1. Commissie (A III, deel A) 
1.2. Overige instellingen (A I, II, IV. V) 
CD 
u 
•l 
n 
E 
O 
5 
«J 
•* 
ca 2. EOGFL-Garantie (T 1 en 2) 
2.1. Granen en rijst (H 10) 
2.2. Suiker (H 11) 
2.3. Vetstoffen en eiwithoudende gewassen (H 12-13) 
2.4. Groenten en fruit (H 15) 
2.5. Wijn (H 16) 
2.6. Tabak (H 17) 
2.7. Zuivelprodukten (H 20) 
2.8. Vlees, eieren en slachtpluimvee (H 21-24) 
2.9. Diverse markten (H 14. 18, 25) 
2.10. Agro-monetaire maatregelen (H 27. 28) 
2.11. Andere uitgaven (H 29) 
3. Landbouwstructuren (T 3) 
(waarvan: niet-gesplitste kredieten) 
3.1. EOGFL-Oriëntatie (H 30) 
3.2. Specifieke acties (H 38, 39) 
4. Visserij (T 4) 
(waarvan: niet-gesplitste kredieten) 
4.1. Marktordening (H 40) 
4.2. Overige acties (H 41 -42; 46-47) 
5. Regionaal beleid en vervoer (T 5) 
(waarvan: niet-gesplitste kredieten) 
5.1. Regionaal Fonds (H 50) 
5.2. Vervoer (H 58) 
5.3. Andere maatregelen (H 54-55) 
6. Sociaal beleid (T 6) 
(waarvan: niet-gesplitste kredieten) 
6.1. Sociaal Fonds (H 60) 
6.2. Andere maatregelen (H 62-67, 69) 
7. Onderzoek, energie, enz. (T 7) 
(waarvan: niet-gesplitste kredieten) 
7.1. Energie (H 70) 
7.2. Onderzoek en investeringen (H 73) 
7.3. Industrie en interne markt (H 77) 
7.4. Overige acties (H 71. 75. 76, 78-79) 
8. Vergoedingen aan de Lid-Staten (T 8) 
8.1. Waardeverm. van de landbouwvoorraden (H 81) 
8.2. Andere vergoedingen (H 80, 83-87) 
9. Ontwikkelingssamenwerking (T 9) 
(waarvan: niet-gesplitste kredieten) 
9.1. Voedselhulp (H 92) 
9.2. Financiële steunverlening (H 90-91, 93-99) 
10. Voorzieningen en reserve (H 100-102) 
(waarvan: niet-gesplitste kredieten) 
Totaal beleidskredieten (A III, B) 
(waarvan: niet-gesplitste kredieten) 
Totaal-generaal .22 5 
"B .22 
...* 'S 
£" •% 
TJ^ C 
J2 o C/ oo 
0.22Z £> 
(a) 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK+VK 
(NGK) 
VK 
NGK+VK 
NGK +VK 
(NGK) 
NGK 
NGK+VK 
NGK+VK 
(NGK) 
VK 
NGK+VK 
NGK+VK 
NGK+VK 
(NGK) 
VK 
NGK+VK 
NGK+VK 
(NGK) 
NGK+VK 
VK 
NGK+VK 
NGK+VK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK+VK 
(NGK) 
NGK+VK 
NGK+VK 
NGK+VK 
(NGK) 
NGK+VK 
(NGK) 
NGK+VK 
NGK 
VK Beloop der kredieten 
<U 
^>oo 
-S2 
o e 
g-o o ** 
O .o 
(b) 
2 150,0 
1 416,4 
733,6 
26 741,0 
4 086,0 
2 051,0 
5 415,0 
1 221,0 
1 466,0 
975,0 
4 720,0 
4 501,0 
1 347,0 
415,0 
544,0 
1 599,4 
169,7 
1 413,0 
86,4 
353,2 
192,8 
37,3 
315,9 
4 896,2 
25,4 
4 495,0 
7,4 
393,8 
3 695,4 
245,5 
3 387,0 
308,4 
1 602,3 
40,9 
132,4 
1 288,1 
121,9 
59,9 
2 879,0 
1 449,0 
1 430,0 
1 240,5 
95,9 
473,4 
767,1 
1 266,1 
1 049,3 
44 273,0 
31 439,5 
46 423,0 
33 589,5 
12 833,5 S —, 
> eo-ïï, e ao 
(c) 
2 152,7 
1 416,4 
736,3 
26 741,0 
4 086,0 
2 051,0 
5 415,0 
1 221,0 
1 466,0 
975,0 
4 720,0 
4 501,0 
1 347,0 
415,0 
544,0 
1 599,4 
169,7 
1 413,0 
86,4 
353,2 
192,8 
37,3 
315,9 
4 896,2 
25,4 
4 495,0 
7,4 
393,8 
3 695,4 
245,5 
3 387,0 
308,4 
1 602,3 
40,9 
132,4 
1 288,1 
121,9 
59,9 
2 879,1 
1 449,0 
1 430,1 
1 240,5 
95,9 
473,4 
767,1 
1 266,1 
1 049,3 
44 273,1 
31 439,6 
46 425,8 
33 592,3 
12 833,5 00 
<u°^ 
.« § 
'S u C"0 
1) <D 
OJ2 
(d) 
2 152,7 
1 416,4 
736,3 
25 651,2 
3 462,0 
2 051,0 
5 103,0 
1 101,0 
1 307,9 
1 140,0 
5 020,0 
4 486,0 
1 354,0 
415,0 
211,3 
1 640,5 
159,0 
1 464,9 
75,7 
348,2 
190,8 
27,3 
320,9 
5 176,5 
25,4 
4 710.4 
69.9 
396,2 
3 831,0 
244,8 
3 519,7 
311,3 
1 801,1 
42,0 
132,4 
1 481,9 
122,5 
64,3 
2 967,2 
1 449,0 
1 518,2 
1 459,8 
97,3 
679,7 
780,1 
1 854,1 
1 852,1 
44 729,6 
31 229,8 
46 882,4 
33 382,5 
13 499,9 Besteding der kredieten 
In 1989 
aangegane 
verplichtingen 
Bedrag 
(e) Best. 
(%) 
(e)/(d) 
2 088,7 97,0 
1 388,6 98,0 
700,0 95,1 
24 403,1 95,1 
3 261,4 94,2 
1 979.9 96,5 
4 781,0 93,7 
1 018,6 92,5 
1 147,7 87.8 
1 138,8 99,9 
4 987,0 99,3 
4 376.5 97,6 
1 236,6 91,3 
364,3 87,8 
111,4 52,7 
1 543,0 94,1 
64,8 40.8 
1 461,6 99,8 
75,5 99,7 
341,4 98,0 
187,3 98,1 
24.0 87.9 
317,4 
4 985,3 98,9 
96,3 
25,1 99,0 
4 666,2 99,1 
69,7 99.8 
249.3 62,9 
3 788,1 98,9 
244,0 99,7 
3 478,4 98,8 
309,7 99,5 
1 778,2 98,7 
40,8 97,0 
131,7 99,5 
1 462,1 98,7 
93,6 76,4 
91,0 141,5 
2 961,1 99,8 
1 442,9 99,6 
1 518,2 100,0 
1 453,8 99,6 
96,5 99,1 
677.3 99,6 
776,5 99,5 
__ — 
— 
41 254,0 92,2 
28 022,6 89,7 
43 342,7 92,5 
30111,3 90,2 
13 231,5 98,0 0> 
•§ 
li o-co 
rt •£> ~~ 
(0 
3,1 
2,2 
1,0 
— 
-
— 
._ 
— 
-
2,0 
— 2,0 
-0,4 
— 
— -0,4 
46,2 
44,2 
2,0 
26,5 
— 26,0 
0,5 
13,9 
— 13,9 
._ 
— 
_.. 
— 
4,0 
0,7 
2,4 
1,6 
— 
— 
92,2 
0,7 
96,0 
3,8 
92,3 5 
e 
'E 
"3 
< 
(g) = 
(d-e-f) 
60,9 
25,6 
35,3 
1 248,1 
200,6 
71,1 
322,0 
82,4 
160,1 
1,2 
33,0 
109,5 
117,4 
50,7 
99,9 
95,5 
94,2 
1,2 
0,2 
7,2 
3,5 
3,3 
3,9 
145,0 
0,3 
0,0 
0,1 
144,9 
16,4 
0,8 
15,3 
1,1 
9,0 
1,3 
0,6 
6.0 
28,9 
-26.7 
6,1 
6,1 
0,0 
2,0 
0,2 
0,0 
2,0 
1 854,1 
1 852,1 
3 383,4 
3 206,6 
3 443,6 
3 267,4 
176,1 
u 
c 
= 
'S 
i Parlement (A I) 
Raad (A II) 
(waarvan: Economisch en Sociaal Comité) 
Commissie (A III) 
(waarvan: niet-gesplitste kredieten) 
Hof van Justitie (A IV) 
Rekenkamer (A V) 
Totaal generaal NGK 
NGK 
(NGK) 
NGK+VK 
(NGK) 
NGK 
NGK 
CND+CEN 405,5 
240,5 
42,9 
45 689,4 
32 855,9 
57,0 
30,6 
46 423,0 405,5 
240,5 
42,9 
45 689,5 
32 856,0 
59,7 
30,6 
46 425,8 405,5 
240,5 
42,9 
46 146,0 
32 646,2 
59,7 
30,6 
46 882,4 381,1 
233,3 
41,2 
42 642,7 
29 411,2 
57,9 
27,7 
43 342,7 94,0 
97,0 
95,9 
92,4 
90,1 
97,0 
90,4 
92,5 1,0 
— 
95,1 
2,8 
_. 
96,0 23,4 
7,2 
1,8 
3 408,3 
3 232,2 
1,8 
2,9 
3 443,6 
(') Op de begroting uitgetrokken kredieten die gewijzigd werden door verwerking van de uit 1988 overgedragen of in 1989 wederopgevoerde vastleggingskredieten, de kredieten overeenkomend met 
de ontvangsten betreffende voor rekening van derden verrichte diensten en de overschrijvingen van het ene naar het andere begrotingsonderdeel, exclusief de niet-automatische overdrachten van 
1988 wat betreft niet-gesplitste kredieten. 
18 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
Tabel 1.3 In 1989 beschikbare kredieten voor betalingen en de besteding daarvan, 
naar sector en naar instelling 
(Mio ecu) 
Sector en instelling 
(voor voluitgeschreven 
benamingen en 
verwijzingen naar 
de desbetreffende 
begrotingsonderdelen, 
zie § 6) 
1. Huish. ui tg. (alle inst.) 
1.1. Commissie 
1.2. Overige instellingen 
•i 
E b' 
U 
S 
V 
^ 
ffl 2. EOGFL-Garantie 
2.1. Granen en rijst 
2.2. Suiker 
2.3. Vetstoffen 
2.4. Groenten en fruit 
2.5. Wijn 
2.6. Tabak 
2.7. Zuivelprodukten 
2.8. Vlees... 
2.9. Diverse markten 
2.10. Agro-monetaire 
2.11. Andere uitgaven 
3. Landbouwstructuren 
(waarvan: NGK) 
3.1. EOGFL-Oriëntatie 
3.2. Specifieke acties 
4. Visserij 
(waarvan: NGK) 
4.1. Marktordening... 
4.2. Overige acties 
5. Regionaal beleid... 
(waarvan: NGK) 
5.1. Regionaal Fonds 
5.2. Vervoer 
5.3. Andere maatr. 
6. Sociaal beleid 
(waarvan: NGK) 
6.1. Sociaal Fonds 
6.2. Andere maatr. 
7. Onderzoek, enz. 
(waarvan: NGK) 
7.1. Energie 
7.2. Onderzoek... 
7.3. Industrie... 
7.4. Overige acties 
8. Vergoedingen 
8.1. Waardeverm. voorr. 
8.2. Andere vergoed. 
9. Ontwikkelingsamenw. 
(waarvan: NGK) 
9.1. Voedselhulp 
9.2. Fin. steunverlening 
10. Voorzien, en res. 
(waarvan: NGK) 
Totaal beleidskredieten 
(waarvan: NGK) 
Totaal-generaal •d™ 
1 § • •*z 
S ü-o kred 
-gesp! 
ilings Soor 
- beu 
(a) 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK+BK 
(NGK) 
BK 
NGK+BK 
NGK+BK 
(NGK) 
NGK 
NGK+BK 
NGK+BK 
(NGK) 
BK 
NGK+BK 
NGK+BK 
NGK+BK 
(NGK) 
BK 
NGK+BK 
NGK+BK 
(NGK) 
NGK+BK 
BK 
NGK+BK 
NGK+BK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK+BK 
(NGK) 
NGK+BK 
NGK+BK 
NGK+BK 
(NGK) 
NGK+BK 
(NGK) 
NGK+BK 
NGK 
BK van het begrotingsjaar 1989 
Beloop 
der kredieter 
<u 
••^>oc TJ^N 
s.s 
o *ö 
O Jo 
(b) 
2 150,0 
1 416,4 
733,6 
26 741,0 
4 086,0 
2 051,0 
5 415,0 
1 221,0 
1 466,0 
975,0 
4 720.0 
4 501,0 
1 347,0 
415,0 
544,0 
1 552,4 
169,7 
1 369,0 
83,4 
381,2 
192,8 
37,3 
343,9 
4 300,9 
25,4 
3 920,0 
7,4 
373,6 
3 259,9 
245,5 
2 950,0 
309,9 
1 409,6 
40,9 
116,9 
1 145,1 
101,1 
46,5 
2 879,0 
1 449,0 
1 430,0 
1 031,6 
95,9 
460,4 
571,2 
1 132,2 
1 049,3 
42 687,8 
31 439,5 
44 837,8 
33 589,5 
11 248,3 S^T3 . 
. ^Ufi S ïitieve 
)ting 
ewijzi 
nvull 
)ting Defir 
begrc 
(na g 
en aa 
begrc 
(c) 
2 152,7 
1 416,4 
736,3 
26 741,0 
4 086,0 
2 051,0 
5 415,0 
1 221,0 
1 466,0 
975.0 
4 720,0 
4 501,0 
1 347,0 
415,0 
544,0 
1 552,4 
169,7 
1 369,0 
83,4 
381,2 
192,8 
37,3 
343,9 
4 300,9 
25,4 
3 920,0 
7,4 
373,6 
3 259,9 
245,5 
2 950,0 
309,9 
1 409,6 
40,9 
116,9 
1 145.1 
101,1 
46,5 
2 879,1 
1 449,0 
1 430,1 
1 031,6 
95,9 
460.4 
571,2 
1 132,2 
1 049,3 
42 687,8 
31 439.6 
44 840,6 
33 592,3 
11 248,3 i 
ïitieve 
eten Defir 
kredi 
1989 
(d) 
2 152,7 
1 416,4 
736.3 
25 651,2 
3 462,0 
2 051.0 
5 103,0 
1 101,0 
1 307.9 
1 140,0 
5 020,0 
4 486,0 
1 354,0 
415,0 
211.3 
1 541,7 
159,0 
1 369,0 
72,7 
379,2 
190,8 
27,3 
351,9 
4 333,4 
25.4 
3 920.0 
39,9 
373,6 
3 229,2 
244,8 
2 918,5 
310.7 
1 523,3 
42,0 
116,9 
1 247,9 
100,2 
58.4 
2 967,2 
1 449,0 
1 518,2 
1 239,5 
97,3 
666,7 
572,8 
1 852,9 
1 852,1 
42 717,5 
31 229,8 
44 870,3 
33 382,5 
11 487,8 Besteding 
der kredieten 
ON ~ e« 
ON"5-S 
•5 >.o 
(e) O c 
(f) 
1 925,5 166,4 
1 284,4 106,3 
641,0 60,0 c 
e 
< 
(g) = 
(d-e-f) 
60,9 
25,6 
35,3 
24 454,3 -51,2 1 248,1 
3 261,4 
1 979,9 — 
4 776,4 4,6 
1018,6 
1 147,7 — 
1 138,8 
5 044,4 - 57,4 
4 376,5 — 
1 234,9 1,6 
364,3 
111,4 
1 397,4 26,0 
38,8 26,0 
1 349,0 
42,4 26,0 
241,7 37,5 
149,8 37,5 
24,0 -0,0 
217,7 37,5 
4 134,2 11,3 
13,8 11,3 
3 920,0 
25,7 5,5 
188,6 5,8 
2 895,1 70,1 
173,9 70,1 
2 676,1 — 
219,0 70,1 
1 467,5 22,7 
22,7 18,0 
113,8 1,4 
1 225,8 4,7 
87,3 8,4 
40,7 8,2 
2 886,4 74,6 
1 442,9 
1 443,5 74,6 
1 009,1 81,4 
65,7 31,4 
564,3 54,0 
444,9 27,4 
— 
38 485,8 272,4 
27 805,5 217,8 200,6 
71,1 
322,0 
82,4 
160,1 
1,2 
33,0 
109,5 
117,4 
50,7 
99,9 
118,3 
94,2 
20,0 
4,2 
100,0 
3,5 
3,3 
96,7 
187,9 
0,3 
0,0 
8,6 
179,2 
264,0 
0,8 
242,4 
21,7 
33,1 
1,3 
1,7 
17,5 
4,5 
9,4 
6,1 
6,1 
0,0 
148,9 
0,2 
48,4 
100,5 
1 852,9 
1 852,1 
3 959,4 
3 206,6 
40 411,2 438,8 4 020,2 
29 730,9 384,1 
10 680,3 54,7 3 267,4 
752,8 B. Overdrachten uit 1988 
bC 
•o 
2? 
Il 
(h) 
157,2 
94,8 
62,4 
11,2 
— — 5,7 
— — 
5,4 
— 0,1 
— 
23,0 
23,0 
— 23,0 
20,4 
20,4 
__ 20,4 
32,8 
7,5 
21,9 
11,0 
80,3 
77,7 
— 80,3 
43,6 
18,6 
1,3 
25,0 
4,3 
13,0 
382,0 
382,0 
70,4 
69,9 
22,5 
47,8 
— 
— 
663,8 
610,4 
821,0 
767,6 
53,4 Besteding 
der kredieten 
ON J Öj) 
•5 > x> 
(0 -SS 
O c 
Ü) •S 
< 
(k) = 
(h-ij) 
126,2 — 31,0 
77,8 — 17,0 
48,4 — 14,0 
6,1 — 5,2 
— — — — — — 3,9 1,7 
— — — — — — — ... — 2,0 -- 3,4 
— — — 0,1 — 0,0 
— .._ — — - — 
21,7 — 1,3 
21,7 — 1,3 
— — 21,7 — 1,3 
20,3 — 0,2 
20,3 — 0,2 
— — — 20,3 — 
10,1 — 0,2 
22,8 
6.7 — 0,8 
— — 4,9 — 17,0 
5,2 — 5,8 
69,0 — 11,3 
68,9 — 8,7 
— — 69,0 11,3 
29,8 3,1 10,7 
15,8 — 2,8 
1,2 — 0,1 
14,0 3,1 7,9 
3,3 — 1,0 
11,3 1,8 
382,0 — 0,0 
382,0 — 0,0 
54,6 — 15,7 
54,2 15,7 
22,0 -- 0,5 
32,6 — 15,2 
— — — 
— 
593,5 3,1 — 
67,2 
575,6 — 34,8 
719,8 3,1 98,2 
701,8 - 65,8 
18,0 3,1 32,3 C. Totaal der beschikbare 
kredieten en betalingen 
in 1989 
§ 
•o 
<=* <u al 
Ie in 
ikbar Tota 
van c 
bescl 
(D = (d + h) 
2 309,9 
1 511,2 
798,7 
25 662,4 
3 462,0 
2 051,0 
5 108,7 
1 101,0 
1 307,9 
1 140,0 
5 025,4 
4 486,0 
1 354,1 
415,0 
211,3 
1 564,7 
182,0 
1 369,0 
95,7 
399,7 
211,3 
27,3 
372,4 
4 366,3 
32,9 
3 920,0 
61,7 
384,5 
3 309,5 
322.4 
2 918,5 
391,0 
1 566,9 
60,6 
118,2 
1 272,9 
104,5 
71,4 
3 349,2 
1 449,0 
1 900,2 
1 309,8 
167,2 
689,2 
620,6 
1 852,9 
1 852,1 
43 381,4 
31 840,2 
45 691,3 
34 150,1 
11 541,2 ïoiaai van in 1989 
verrichte 
betalin 
Bedrag 
(m) = 
(e + i) 
2 051,7 
1 362,3 
689,4 
24 460,4 
3 261,4 
1 979,9 
4 780,4 
1 018,6 
1 147,7 
1 138,8 
5 046,4 
4 376,5 
1 235,0 
364,3 
111,4 
1 419,1 
60,5 
1 349,0 
64,1 
261,9 
170,0 
24,0 
237,9 
4 144,3 
20,5 
3 920,0 
30,6 
193,7 
2 964,1 
242,8 
2 676,1 
288,0 
1 497,3 
38,5 
115,0 
1 239,8 
90,6 
52,0 
3 268,5 
1 442,9 
1 825,6 
1 063,8 
119,9 
586.3 
477,5 
— 
— 
39 079,3 
28 381.0 
41 131,0 
30 432,7 
10 698,3 gen 
Best. 
(%) 
(n) = 
(m/l) 
88,8 
90,1 
86,3 
95,3 
94,2 
96,5 
93,6 
92,5 
87,8 
99,9 
100,4 
97,6 
91,2 
87,8 
52,7 
90,7 
33,2 
98,5 
67,0 
65,5 
80,5 
87,9 
63,9 
94,9 
62,2 
100,0 
49,6 
50,4 
89,6 
75,3 
91,7 
73,7 
95,6 
63,5 
97,3 
97,4 
86,7 
72,8 
97,6 
99,6 
96,1 
81,2 
71,7 
85,1 
76,9 
_ 
90,1 
89,1 
90,0 
89,1 
92,7 
ai 
a 
== 
üS 
i; Parlement 
Raad 
(waarvan: ESC) 
Commissie 
(waarvan: NGK) 
Hof van Justitie 
Rekenkamer 
Totaal-generaal NGK 
NGK 
(NGK) 
NGK+BK 
(NGK) 
NGK 
NGK 
NGK+BK 405,5 
240,5 
42,9 
44 104,2 
32 855,9 
57,0 
30,6 
44 837,8 405,5 405,5 
240,5 240,5 
42,9 42,9 
44 104,2 44 133,9 
32 856,0 32 646,2 
59,7 59,7 
30,6 30,6 
44 840,6 44 870,3 347,0 
216,8 
39,4 
39 770,2 
29 089,9 
50,9 
26,2 
40 411,2 35,1 23,4 
16,5 7,2 
1,8 1,8 
378,8 3 985,0 
324,1 3 232,2 
7,0 1,8 
1,4 2,9 
438,8 4 020,2 43,0 
12,8 
1,3 
758,6 
705,2 
4,2 
2,4 
821,0 31,2 
11,1 
1,1 
671,4 
653,4 
3,9 
2,2 
719,8 — — 3,1 
— — — 
3,1 11,9 
1,7 
0,2 
84,2 
51,8 
0,3 
0,2 
98,2 448,6 
253,3 
44,2 
44 892,6 
33 351,4 
63,9 
33,0 
45 691,3 378,2 
227,9 
40,5 
40 441,6 
29 743,3 
54,8 
28,4 
41 131,0 84,3 
90,0 
91,6 
90,1 
89,2 
85,8 
86,3 
90,0 
f1) Op de begroting uitgetrokken kredieten die gewijzigd werden door verwerking van overschrijvingen van het ene naar het andere begrotingsonderdeel en van de ontvangsten betreffende voor 
rekening van derden verrichte diensten. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 19 
Globale bestedingsgraad van de kredieten 
1.57. Gelet op de van het begrotingsjaar 1988 over­
gedragen kredieten (en op de wederopgevoerde kredieten) 
bedroegen de in 1989 beschikbare definitieve kredieten 
voor vastleggingen en voor betalingen respectievelijk 
46 882,4 Mio ecu en 44 870,3 Mio ecu. De globale 
besteding van deze kredieten komt uit op 92,5 % van de 
beschikbare kredieten voor vastleggingen (tegenover 
96,7 % in 1987 en 94,0 % in 1988) en op 90,0 % van de 
beschikbare kredieten voor betalingen (tegenover 94,0 % 
in 1987 en 91,3 % in 1988). Op verzoek van de Kamer 
heeft de Commissie dit jaar in deel 1 van de jaarrekening 
een vrij gedetailleerde — soms zelfs vrij kritische — 
analyse gegeven van de wijze waarop de beschikbare 
kredieten zijn besteed. De Kamer zal met belangstelling 
de uitvoering volgen van de in dit document aangekon­
digde oplossingen ter verbetering van het gebruik van de 
kredieten, met name wat betreft het toezicht op de nog af 
te wikkelen betalingsverplichtingen. 
Bestedingsgraad van de kredieten voor 
verplichte uitgaven en niet-verplichte uitgaven 
1.58. Ten aanzien van de verplichte uitgaven (VU) 
bedraagt de globale bestedingsgraad van de beschikbare 
kredieten voor betalingen 89,3 % tegen 92,3 % in 1988 
(zie tabel 1.4). Bij de niet-verplichte uitgaven (NVU) 
bedraagt dit percentage 91,7 %, tegen 88,2 % in 1988. 
Worden de begrotingslijnen betreffende het EOGFL-
Garantie en de niet-gebruikte monetaire landbouw-
reserve buiten beschouwing gelaten, dan komt de 
bestedingsgraad van de kredieten voor betalingen ten 
aanzien van de VU uit op 91,8 %, tegen 89,3 % in 1988. 
Deze percentages wettigen de conclusie dat er in het 
algemeen geen wezenlijk verschil bestaat tussen enerzijds 
het uitvoeringspercentage van de VU en anderzijds dat 
van de NVU. 
Onbestede kredieten 
1.59. De in 1989 beschikbare en per 31 december 1989 
onbesteed gebleven kredieten voor vastleggingen bedra­
gen 3 543,6 Mio ecu (2 745,3 Mio ecu in 1988), waarvan 
3 447,5 Mio ecu zijn geannuleerd en 96,1 Mio ecu 
(3,8 Mio ecu niet-gesplitste kredieten en 92,3 Mio ecu 
gesplitste kredieten) krachtens artikel 6, lid 1, sub b) en lid 
2, van het Financieel Reglement zijn overgedragen naar 
1990. Tot het totaal van de geannuleerde kredieten 
behoren niet-gesplitste kredieten ten bedrage van 
3 271,4 Mio ecu, waarvan de overdracht is uitgesloten 
door de bepalingen van het Financieel Reglement, terwijl 
de overgedragen gesplitste kredieten in verband moeten 
worden gebracht met het bedrag van de gesplitste 
kredieten (268,4 Mio ecu) die aan het eind van het jaar 
beschikbaar blijven (zie ook paragraaf 1.33). 1.60. De in 1989 beschikbare en per 31 december 1989 
onbesteed gebleven kredieten voor betalingen bedragen 
4 560,3 Mio ecu (tegen 3 926,5 Mio ecu in 1988), waarvan 
4 118,3 Mio ecu (namelijk 3 333,2 Mio ecu niet gesplitste 
kredieten en 785,1 Mio ecu gesplitste kredieten) zijn 
geannuleerd en 442,0 Mio ecu (namelijk 384,2 Mio ecu 
niet-gesplitste kredieten en 57,8 Mio ecu gesplitste 
kredieten) naar 1990 zijn overgedragen (zie ook paragraaf 
1.34). 
Amendementen van het Parlement 
1.61. Met de amendementen van het Europese Parle­
ment zijn 373,4 Mio ecu aan kredieten voor vastleggingen 
voor 180 begrotingslijnen en 307,1 Mio ecu aan kredieten 
voor betalingen voor 207 begrotingslijnen gemoeid. De 
Kamer beklemtoont dat bij sommige ervan het bedrag 
van de aan het eind van het jaar onbesteed gebleven 
kredieten hoger was dan het bedrag van het amendement. 
Uit tabel 1.5 blijkt dat bij de lijnen waarvoor het bedrag 
van het amendement tenminste 1 Mio ecu beliep, dit 
verschijnsel zich voordoet bij één begrotingslijn voor een 
bedrag van 1,8 Mio ecu aan kredieten voor vastleggingen 
en 26 begrotingslijnen voor een bedrag van 82,2 Mio ecu 
aan kredieten voor betalingen. Uit deze gegevens blijkt 
dat de Commissie er in het algemeen in slaagt, ver­
plichtingen ten aanzien van de geamendeerde kredieten 
aan te gaan, maar dat het haar veel moeilijker valt de 
verplichtingen te laten volgen door een werkelijke 
uitvoering die gestalte krijgt in de betalingen. 
Identificatie van de geringe bestedingspercentages 
van de kredieten. 
1.62. De Kamer heeft een overzicht (zie de tabellen 1.6 
en 1.7) opgesteld van de begrotingslijnen van de 
voornaamste terreinen waarop beleidsuitgaven plaatsvin­
den — met uitzondering van het EOGFL-Garantie —, 
waarop meer dan 5 Mio ecu waren uitgetrokken aan 
kredieten voor betalingen en/of voor vastleggingen die 
oorspronkelijk in 1989 ter beschikking waren gesteld en 
waarvan de bestedingsgraad lager was dan 75 %. In het 
overzicht van de Kamer zijn, zo nodig, de amendementen 
van het Parlement vermeld, alsmede de redenen voor het 
geringe gebruik. Globaal gezien valt er ten opzichte van 
1988 een daling waar te nemen van het aantal gevallen 
waarin de kredieten in grote mate zijn onderbesteed. Deze 
daling is evenwel minder sterk bij de kredieten voor 
vastleggingen en werkt in dit geval zelfs door in een 
stijging van het volume van onbesteed gebleven kredieten 
(321,4 Mio ecu tegen 249,2 Mio ecu in 1988). De terreinen 
waarop de onderbesteding van de kredieten het meest 
voorkomt betreffen enerzijds de geïntegreerde mediterra­
ne programma's (172,3 Mio ecu aan kredieten voor 
betalingen en 139,0 Mio ecu aan kredieten voor vast­
leggingen die onbesteed zijn gebleven) en anderzijds de 
acties welke dienen tot de hervorming van het gemeen­
schappelijk landbouwbeleid (GLB) (braaklegging van 
landbouwgronden; inkomenssteun; herstructurering, 
heroriëntatie, aanpassing en modernisering van de 
visserij; controles in de landbouw). 
20 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
Bfi -J 
& 
1 ^ 
«=5 
c ei 
T3-w 
|1 60 
S c3 
£13 
H « .O 
J2 2 
1 § 
H^ 
. T 
&>^ S c 
73'w 
£"0 
PQ 2 00 
c 
CQ 
C 
J= °° o°° 
•5Z 
u 3 
O 
. T 
60° 
•S.S 
ITT 
1 « 
c 
03 
'S C 
IS « 
Q g 
•* 
1 s 
^o 
2~ 
il 
S 
+ 
ii 
3i> 
3 — O 00 
ON 00 00 
(NO\-H 
© rf m 
— fN 
o o o 
fN fN 
fN fN m 
OO 00 00 
— rf NO 
fN fN 
r~; rf -H 
~l ^ "^ 
<0 rf rf 
O fN fN 
-H fN 
P P 13 
>> B Z ° 
c 
T3 
J2 
-o 
3 
O 
J3 
'3 X m 
Os 
rf 
o" NO 
rf 
rf 
fN 
rf 
fN 
NO 
NO 
fN 
>o 
rf 
NO 
fN 
m 
ON 
cr> 
rf 
rf 
rf 
fN 
fN 
NO 
fN 
P 
> 
G 
Ü 
P. 
Ü 
O 
UJ ©^ ON f-^ 
r- ON ON 
rf rf ON 
C"> O rf 
rf —, NO 
I f^ r,-. 
1 rf rf ON ON 
1 r- r-
fN fN 
| O O 
fN fN 
q CD vo 
m r-. rf 
rf ON rf 
rf O *rt 
P P 13 
> > B Z ° 
c 
s 
3 
$ 3 
O 
-o 
c oo rf m 
r- >n NO 
t— fN ON 
f» rf -H 
— fN 
No — r~ 
o^ ©, ©^ 
ON o" ON" 
ON O ON 
-H 
ON o o 
—c fN 
O © O 
fN fN 
rf fN r-
© c— r-
-H fN 
f- —' ON 
P P 13 
> > B *£ 
> 
rf' ON 
rf 
ON 
rf 
rf 
rf 
NO 
NO 
rf 
00 
o 
o 
fN 
rf 
ON 
fN 
rf 
rf 
rf 
rf 
P 
> z 
73 
X) 
13 a 
s 
o 
'5b 
<2 NO 
ON 
00 
rf 
NO 
ON 
fN 
ON 
O 
ON 
©^ 
ON* 
NO 
O 
f-. 
ON 
ON 
fN 
fN 
ON 
fN 
fN 
r^ 
P 
> z 
72 
X> 
13 
.2 
o 
00 
NO O ND NO 
>0 ON ON 
o r~~ r-ON ON 
rf rf 
fN r- ON 
O NO NO 
NO NO 
| m n-> 
NO NO 
1 ON ON 
fN fN 
ND NO 
rf rf 
O m ro 
O NO NO 
—H rf i/-> 
NO NO 
rf rf 
fN fN 
P P 13 
>> B Z ° 
s 
-
'5b 
G 
M 
O 
-o 
S 
O NO 
r» 
ON 
rf 
NO 
fN 
fN 
ON 
rf 
O 
O 
O 
O 
fN 
O 
fN 
m 
ON 
rf 
NO 
fN 
fN 
r-
NO 
ON 
fN 
P 
> 
c 
c 
13 B 
^ -i 
H -O ON 00 fN 
NO 00 00 
rf — NO 
fN 0O O 
| NO ND 
i r- r— r- r-
| NO NO 
1 rf rf 
1 rf rf 
1 © © 
r— c-~ 
ON >/"> rf 
fN ON -H 
rf NO © 
fN r- © 
~ 
P P 13 
>> B Z ° 
il 
II 
O £ i , | 
fN © fN 
1 1 
1 1 1 
1 1 
fN O fN 
^ ^ 
P P 13 
>> B Z ° 
c 
ofl . Voorzienin 
en reserve 
© nt^H 
5\HO 
00 ON ON 
NO f) ON 
00 fN © 
3 32 
X fN I-H 
fN ^H Tf 
•/) x m 
^ ON -H 
fN NO ON 
-H IT) NO 
N« VI 
W *-l Tf 
r- »TÏ i~-
X VC l^ 
ON r- x 
TT 'T X 
ON © ON 
T? w r-
ON © ON 
Tf NO © 
^ © fN 
ttoe 
fN fN -H 
ON fN © 
nOOH 
ON -H -H 
r- m -H 
NH^f 
X fN © 
fN 1-1 T* 
NO X Tf 
NO m © 
© vo r-1- -H X 
I-H m 3 
f) -H Tf-
pp « 
> > 3 z « 
13 
H X 
ON 
fN 
X 
fN 
fN 
TT 
O 
r~ o 
NO 
TT 
ON 
ON 
ON 
r> 
m o TT 
1^ 
fn O 
Tf 
O 
ON 
ON 
Tf 
fN 
X 
f) 
f*> 
M 
O 
fN 
TT 
RP 
w> 
a es 
-j 
O 
0 
•o 
O © 
1 i 
H § 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 21 
Tabel 1.5 — Op amendement van het Parlement opgenomen kredieten op begrotingslijnen waarvoor het bedrag van de aan het eind 
van het begrotingsjaar onbesteed gebleven kredieten groter was dan het bedrag van het amendement, in 1989 
(Mio ecu) 
Sector 
Deel A 
Huishoudelijke 
uitgaven 
Deel B 
Landbouwstructuur 
Visserij 
Regionaal beleid 
en vervoer 
Sociaal beleid 
Onderzoek, energie, 
enz. 
Ontwikkelings­
samenwerking Begrotings­
lijn 
1100 
138 
203 
205 
2204 
241 
387 
4702 
5490 
551 
587 
630 
631 
6331 
634 
640 
643 
7385 
773 
7760 
7761 
9202 
9211 
9300 
9310 
966 Omschrijving 
Basissalarissen 
Dienstreizen 
Schoonmaken en onderhoud 
Veiligheid van en toezicht op de gebouwen 
Bureauticamateriaal 
Telefoon, telegraaf, telex, televisie 
Bosbouw 
Aanpassing en modernisering 
Studies en gemeenschappelijke maatregelen ten behoeve van 
aan weerszijden van grenzen gelegen regio's 
Geïntegreerde mediterrane programma's 
Maatregelen inzake toerisme 
Onderwijs 
Samenwerking universiteit/industrie en opleidingen voor 
nieuwe technologieën (COMETT) 
Programma van uitwisseling van jongeren (YES) 
Beroepsopleiding en beroepskeuzevoorlichting 
Acties en studies op het terrein van de werkgelegenheid en de 
Europese sociale ruimte 
Levensomstandigheden en arbeidsvoorwaarden, sociale be­
scherming 
Monitor (strategische analyse, prognose en beoordeling in de 
sector onderzoek en technologie) 
Maatregelen op industrieel gebied 
Bevordering van de uitvoer van de Gemeenschap naar Japan 
Gerichte maatregelen op de markt van derde landen 
Aanvullende voedselhulp in de vorm van graan 
Levering van butteroil als voedselhulp 
Financiële en technische samenwerking met ontwikkelings­
landen in Azië 
Financiële en technische samenwerking met ontwikkelings­
landen in Latijns-Amerika 
Financiële steun voor Cisjordanië en Gaza 
Totaal Vastleggingen 
niet 
besteed 
4,7 
4,7 amende­
ment 
1,8 
1,8 Betalingen 
niet 
besteed 
4,7 
4,9 
3,4 
2,8 
4,6 
10,3 
4,0 
46,4 
2,0 
172,3 
2,2 
3,8 
8,0 
2,2 
8,1 
8,6 
2,5 
2,4 
3,1 
1,7 
1,9 
19,4 
9,9 
8,6 
5,0 
2,3 
345,1 amende­
ment 
1,8 
1,7 
1,0 
1,1 
1,7 
3,8 
1,7 
8,3 
2,0 
12,0 
1,3 
1,3 
1,0 
1,0 
1,7 
7,9 
1,8 
1,0 
3,1 
1,2 
1,0 
7,7 
9,2 
4,3 
2,0 
1,6 
82,2 
22 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
Tabel 1.6 — Begrotingslijnen met meer dan 5 Mio ecu, waarbij de bestedingsgraad van de aanvankelijk voor het begrotingsjaar 1989 
ter beschikking gestelde kredieten voor betalingen (KVB) en/of voor vastleggingen (KW) 
(oorspronkelijke kredieten en wederopgevoerde of overgedragen kredieten van 1988) lager is dan 75 % 
(Mio ecu) 
Sector 
Landbouw­
structuren 
Visserij 
Regionaal 
beleid en 
vervoer 
Sociaal 
beleid 
Onderzoek, 
energie, enz. 3) 
380 
(NGK) 
381 
(NGK) 
382 
(NGK) 
385 
(NGK) 
387 
3900 
(NGK) 
3901 
(NGK) 
401 
(NGK) 
411 
460 
4701 
4702 
551 
554 
630 
(NGK) 
631 
(NGK) 
6330 
(NGK) 
6331 
(NGK) 
634 
(NGK) 
640 
(NGK) 
643 
(NGK) 
6480 
(NGK) 
649 
6610 
670 
(NGK) 
6750 
(NGK) 
6751 
(NGK) 
6752 
(NGK) 
7305 
7307 
7314 
7331 Omschrijving 
Gerichte veterinaire acties 
Programma's voor de uitroeiing van ziekten binnen de Gemeenschap 
Controles in de landbouw 
Herstructurering van het stelsel van landbouwenquêtes 
Bosbouw 
Braaklegging van landbouwgronden 
Inkomenssteun 
Interventies voor visserijprodukten 
Financiële bijdrage voor de controle en het toezicht in de maritieme 
wateren van bepaalde Lid-Staten 
Herstructurering, modernisering en ontwikkeling van de visserij en de 
aquicultuur 
Heroriëntatie van de visserij 
Aanpassing en modernisering 
Geïntegreerde mediterrane programma's — Aanvullende middelen 
Voorbereiding van communautaire steunprogramma's en technische 
bijstand 
Onderwijs 
Samenwerking universiteit/industrie en opleidingen voor nieuwe 
technologieën (Comett) 
Programma van uitwisseling van jeugdige werknemers 
Programma van uitwisseling van jongeren (YES) 
Beroepsopleiding en beroepskeuzevoorlichting 
Acties en studies op het terrein van de werkgelegenheid en de 
Europese sociale ruimte, met inbegrip van specifieke projecten ter 
bevordering van het scheppen van werkgelegenheid in het licht van de 
verwezenlijking van de interne markt 
Levensomstandigheden en arbeidsvoorwaarden, sociale bescherming 
Maatregelen voor bescherming van de gezondheid, hygiëne en 
veiligheid op de arbeidsplaats, met inbegrip van speciale maatregelen 
met het oog op de totstandkoming van de interne markt 
Uitzonderlijke financiële steun aan Griekenland op sociaal terrein 
Ruimtelijke ordening en bescherming en beheer van het milieu en de 
natuurlijke hulpbronnen, en rechtstreekse maatregelen in bijzonder 
bedreigde gebieden 
Maatregelen op cultureel gebied 
Voorlichting — Gecentraliseerde activiteiten 
Voorlichting — Gedecentaliseerde activiteiten 
Voorlichting — Specifieke activiteiten 
Afronding van vroegere gemeenschappelijke programma's 
Dienstverlening aan derden 
Milieu 
Brite (fundamenteel technologisch onderzoek en toepassing van 
nieuwe technologieën) Soort 
kredie-
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW Aanvanke­
lijk ter 
beschikking 
gestelde 
kredieten 
(2) 
6,7 
6,7 
25,0 
25,0 
49,7 
30,0 
8,8 
5,5 
7.6 
10,0 
40,0 
40,0 
60,0 
60,0 
37,3 
37,3 
9,0 
45,0 
25,0 
15,0 
105,0 
145,0 
252,0 
250,0 
11,7 
11,6 
13,4 
8,7 
33,9 
24,0 
5,8 
5,0 
7,0 
6,0 
20,9 
13,7 
19,0 
12,9 
6,1 
4,5 
6,9 
4,9 
21,0 
12,0 
5,0 
6,2 
9,1 
6,3 
8,2 
6,0 
17,2 
12,5 
5,3 
3,6 
19,1 
7,2 
11,1 
16,6 
13,5 
56,0 
2,8 waarvan 
opgenomen 
op 
amendement 
van het 
Parlement 
0,3 
0,3 
1,7 
3,0 
1,5 
8,3 
12,0 
1,3 
1,3 
1,0 
1,0 
0,4 
0,4 
1,0 
1,0 
1,7 
1,7 
7,9 
7,9 
1,8 
1,8 
4,9 
4,9 
0,7 
0,2 
0,8 
0,8 
0,1 
0,1 
0,8 
0,8 
1,6 
1,6 graad van 
de 
kredieten 
1 
40 
73 
73 
56 
100 
59 
70 
46 
100 
15 
15 
0 
0 
64 
64 
17 
54 
23 
62 
56 
100 
32 
44 
42 
62 
67 
100 
71 
100 
74 
100 
68 
100 
58 
100 
52 
100 
56 
100 
50 
99 
21 
99 
71 
100 
72 
100 
72 
100 
69 
100 
73 
93 
41 
45 
41 
99 
72 
70 
0 Belang­
rijkste 
oorzaak 
besteding 
e) 
(b) 
(b) 
(0 (0 
(e) 
(0 
(0 
(0 
(d) 
(d) 
(d) 
(d) 
(e) 
(e) 
(a) 
(a) 
(a) 
(a) 
(a) 
(b) 
(b) 
(d) 
(d) 
(a) 
(a) 
(b) 
(b) 
(d) 
(d) 
(e) 
(d) 
(a) 
(b) 
(b) 
(b) 
(0 
(0 
r (dj 
(0) (0 
(c) 
(a) 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 23 
(vervolg) 
^ 
Ontwikkelings­
samenwerking T) 
7335 
7342 
7520 
7702 
773 
(NGK) 
774 
7760 
9211 
923 
9281 
929 
(NGK) 
946 
950 
(NGK) 
951 
954 
(NGK) 
958 
9601 
9602 
9632 
9650 
9651 
990 Omschrijving 
BCR (toegepaste metrologie en referentiematerialen) 
ECLAIR (Europese samenwerking op onderzoekgebied tussen 
landbouw en industrie) 
Communautaire werkzaamheden op het gebied van de innovatie en 
de overdracht van technologie 
Normalisatie op het gebied van de informatietechnologieën 
Maatregelen op industrieel gebied 
Toezicht op de toepassing van bepaalde maatregelen in de ijzer- en 
staalsector 
Bevordering van de uitvoer van de Gemeenschap naar Japan 
Levering van butteroil als voedselhulp 
Levering van plantaardige oliën/olijfolie als voedselhulp 
Deelneming door de Gemeenschap aan opslagprogramma's en 
systemen voor vroegtijdige waarschuwing 
Voedselmaatregelen ter vervanging van voedselhulpleveranties 
Milieubeheer in de ontwikkelingslanden 
Hulp aan de bevolking van ontwikkelingslanden en aan door rampen 
getroffen derde landen 
Bijdrage in de uitgaven voor de aankoop van levensmiddelen en 
zaaigoed door niet-gouvernementele en internationale organisaties 
Bestrijding van AIDS in de ontwikkelingslanden 
Speciaal programma ter bestrijding van de honger in de wereld 
Steun ter voorbereiding van de toetreding van Portugal 
Specifieke hulp voor verbetering van de landbouwstructuur in 
Portugal 
Speciale hulp aan Turkije 
Eerste en tweede financiële protocollen met de landen van het 
zuidelijk Middellandse-Zeegebied 
Derde financiële protocollen met de landen van het zuidelijk 
Middellandse-Zeegebied 
Maatregelen in het kader van overeenkomsten voor economische en 
commerciële samenwerking met derde landen kredie-
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW Aanvanke­
lijk ter 
beschikking 
gestelde 
kredieten 
(:) 
11.9 
13,5 
13.0 
24.2 
5.0 
5.1 
7.0 
8.0 
7.6 
5.9 
4.9 
5.9 
5.1 
5,9 
48.7 
45.2 
22.8 
24.0 
4.0 
10.0 
10.8 
10.0 
6.0 
6.0 
44,9 
18.5 
4.8 
10.0 
8.6 
5.0 
5.8 
16.0 
12.0 
8.0 
2.0 
65.0 
10.0 
25.0 
170.0 
13.8 
12.0 waarvan 
opgenomen 
" OP 
amendement 
van het 
Parlement 
0.2 
0.2 """'"" 
3,1 
3.1 
0.2 
1.2 
1.2 
9.2 
16.3 
0.8 
4.0 
10,0 
5.0 
5,0 
1.9 
1.8 
0.2 
4.6 
7,0 graad van 
de 
kredieten 
69 
100 
39 
97 
94 
41 
67 
100 
58 
100 
50 
52 
66 
100 
67 
65 
71 
100 
28 
36 
27 
49 
67 
100 
59 
71 
70 
69 
24 
79 
58 
44 
33 
1 
0 
68 
78 
21 
100 
58 
98 (Mio ecu) 
Belang­
oorzaak 
bestedinu 
(f) 
(b) 
(ft 
(a) 
(a) 
(e) 
(e) 
(ft (ft 
(ft 
(d) 
(ft (a) 
(d) 
(ft (ft 
(ft 
(d) 
(a) 
(a) 
(a) 
(d) 
(d) 
(d) 
(d) 
') NGK = Niet-gesplitste kredieten. 
2) Oorspronkelijke kredieten van de begroting, vermeerderd met wederopgevoerde of overgedragen kredieten van 1988. 
-1) Duidt de soort oorzaak aan (zoals beschreven in tabel 1.7) die de belangrijkste reden is voor de onderbesteding van de kredieten op de desbetreffende begrotingslijn. 
24 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
Tabel 1.7 — Analyse van de belangrijkste oorzaken van de onderbesteding 
van de kredieten voor vastleggingen en betalingen in 1989 
(Mio ecu) 
Soort oorzaak 
van de onderbesteding 
(a) Structurele vertragingen die voortvloeien uit 
het weinig realistisch karakter van bepaalde 
programma's en de trage tenuitvoerlegging 
ervan 
(b) Omslachtigheid en, in bepaalde gevallen, 
ingewikkeldheid van de procedures en het 
mechanisme dat de begunstigde toegang 
verschaft tot de communautaire middelen 
(c) Ontbreken van een wettelijke grondslag 
(d) Problemen verbonden aan de afwikkeling 
van beëindigde acties, het lanceren van 
nieuwe programma's en de tenuitvoerleg­
ging van nieuwe verordeningen 
(e) In sommige gevallen weinig bevredigend 
karakter van het beheer dat de Commissie 
kan voeren 
(f) Oorzaken uiteenlopend of niet vastgesteld 
Totaal Soort 
kredieten 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW Aantal 
begrotings­
lijnen 
14 
1 
8 
2 
1 
13 
4 
4 
2 
10 
8 
49 
18 Aanvankelijk 
ter beschikking 
gestelde 
kredieten 
356,7 
25,0 
306,8 
256,7 
13,5 
304,0 
121,6 
98,2 
43,2 
210,2 
120,4 
1 275,9 
580,4 Onbesteed 
gebleven 
kredieten 
166,5 
10,9 
195,4 
140,9 
3,8 
194,4 
105,2 
39,5 
16,2 
79,5 
44,4 
675,3 
321,4 
Het resultaat van het begrotingsjaar 
1.63. Tabel 1.8 geeft aan hoe het saldo van het 
begrotingsjaar door de Commissie is berekend. Dit saldo 
bedraagt 5 080 Mio ecu. 
1.64. De berekening toont aan dat voor het begrotings­
jaar 1989 21,6 Mio ecu zijn aangewezen als beschikbaar 
overschot van het vorige begrotingsjaar. Dit bedrag komt 
in feite voort uit het saldo van het begrotingsjaar 1987. 
Het was niet in de begroting van het jaar 1988 
opgenomen, hetgeen strijdig is met het bepaalde in artikel 
27 van het Financieel Reglement. oktober 1989 ter kennis van de begrotingsautoriteit kon 
worden gebracht. Een ander gedeelte van het saldo 
(1 701 Mio ecu) is eveneens reeds in 1990 bij op 11 juli 
1990 vastgestelde gewijzigde en aanvullende begroting nr. 
2 opgenomen. In totaal droegen aldus 4 300 Mio ecu bij 
aan de verlichting van de behoeften aan eigen middelen 
van de Gemeenschap voor 1990. Bij de huidige stand van 
zaken laten deze correcties nog 780 Mio ecu ongebruikt 
die reeds in 1990 te baat hadden kunnen worden genomen 
om het beroep op de communautaire eigen middelen 
sterker te verminderen. 
OPMERKINGEN OVER DE WETTIGHEID 
EN REGELMATIGHEID VAN DE 
VERRICHTINGEN DIE UIT HOOFDE VAN 
HET BEGROTINGSJAAR ZIJN GEBOEKT 
1.65. Dit aanzienlijke saldo van 5 080 Mio ecu is 
voornamelijk ontstaan door de in 1988 verschuldigde, 
maar begin 1989 gestorte voorschotten in het kader van 
intergouvernementele akkoorden (1 642 Mio ecu), alsme­
de door de annuleringen van kredieten van het begro­
tingsjaar 1989 (2 067 Mio ecu alleen al op landbouw­
gebied, waarvan 819 Mio ecu uit hoofde van de monetaire 
reserve). Een gedeelte van dit saldo (2 598 Mio ecu) is van 
tevoren opnieuw als ontvangst in de begroting van 1990 
opgenomen bij de opstelling daarvan, terwijl een gedeelte 
van de aanzienlijke overschotten van het begrotingsjaar 
door middel van een nota van wijzigingen reeds in De traditionele eigen middelen 
De inwerkingtreding van Besluit 88/376/EEG 
1.66. Het op 1 februari 1989 in werking getreden Besluit 
88/376/EEG (7) over de eigen middelen, dat op 1 januari 
1988 van kracht werd, werd door de Lid-Staten op 
verschillende tijdstippen uitgevoerd naar gelang het gaat 
C) PB L 185 van 15.7.1988, blz. 24. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 25 
Tabel 1.8 — Berekening van het saldo van het begrotingsjaar in 1988 en 1989 
(Mio ecu) 
Totaal van de ontvangsten 
Aanpassingen: 
— annulering van het saldo van de uit het voorgaande begrotingsjaar overgedragen 
kredieten voor betalingen 
— wisselkoerswinsten 
Totaal van de aangepaste ontvangsten 
Uitgaven van het begrotingsjaar 
Aanpassingen: 
— wisselkoersverliezen 
Saldo van het begrotingsjaar 1988 
(a) 
41 843,4 
381,3 
36,1 
42 260,8 
41 120,9 
1 139,9 1989 
(b) 
45 899,8(') 
98,1 
45 997,9 
40 850,0 
67,8 
5 080,1 
(') Waarvan 1 140,1 Mio ecu als overschot van het begrotingsjaar 1988 en 21,6 Mio ecu als overschot van het begrotingsjaar 1987 dat niet in 1988 is geboekt. 
om de inhouding van 10 % wegens inningskosten of om 
de opneming van de EGKS-douanerechten onder de 
eigen middelen (juli 1988 voor de 10 %, 20 april 1989 
voor de EGKS-douanerechten). Deze tenuitvoerlegging 
op verschillende data is onsamenhangend en heeft 
negatieve gevolgen gehad voor de kasmiddelen van de 
Gemeenschap: vertraging met twee maanden bij de 
overmaking van 62 Mio ecu voor de EGKS-douanerech­
ten over het begrotingsjaar 1988 en, over de periode 
juli 1988 —januari 1989 een met ongeveer één maand 
vervroegde beschikbaarstelling aan de Lid-Staten van de 
10 % wegens inningskosten (gemiddeld overeenkomend 
met 100 Mio ecu per maand). 
Boeking van de door de Lid-Staten 
ter beschikking gestelde bedragen 
1.67. Voor de 12 738 Mio ecu die door de Lid-Staten uit 
hoofde van de traditionele eigen middelen ter beschikking 
zijn gesteld, zijn de inningsopdrachten gemiddeld 2 of 3 
weken na de daadwerkelijke beschikbaarstelling van de 
bedragen opgesteld. In drie gevallen zijn bedragen met 
vertraging, of na correctie, ter beschikking gesteld zonder 
dat er voorzien was in de betaling van rente (3 dagen voor 
Portugal in januari 1989 voor 5,7 Mio ESC; meer dan één 
maand voor het Verenigd Koninkrijk voor 16,3 Mio 
UKL, die uiteindelijk in januari 1989 beschikbaar werden 
gesteld; en tussen 1 en 2 jaar voor vergissingen die in 
totaal 4,3 Mio DR voor Griekenland bedragen). Boeking van de bedragen die afkomstig zijn 
van speciale akkoorden 
1.68. Voor de registratie van de minderingen als gevolg 
van de vóór de inwerkingtreding van het Verdrag met 
derde landen gesloten overeenkomsten (artikel 234 van 
het EEG-Verdrag) lopen de boekhoudkundige procedu­
res per land uiteen. Drie Lid-Staten (BR Duitsland, 
Frankrijk, Verenigd Koninkrijk) trekken de bedragen 
zelf af, terwijl de Commissie ze boekt wanneer zij er 
kennis van heeft (in maart voor 8,2 Mio FF die door 
Frankrijk voor het jaar 1988 waren afgetrokken; in 
augustus voor 0,5 Mio DM die voor 1988 door de BR 
Duitsland waren afgetrokken, en elke maand voor de 
bedragen die door het Verenigd Koninkrijk worden 
afgetrokken zonder vermelding van de referentieperiodes 
en zonder mogelijkheid de betrokken bedragen te 
identificeren). Italië heeft verzocht, 14 000 Mio LIT af te 
trekken uit hoofde van 1979, 1980, 1981, 1985, 1986 en 
1987 en heeft verklaard dat het in 1988 5 000 Mio LIT 
had afgetrokken uit hoofde van 1982,1983 en 1984. In het 
algemeen moet de Commissie zich ervan vergewissen dat 
deze minderingen geldig zijn, erop toezien dat zij op 
vergelijkbare wijze worden verwerkt (identiek tijdstip van 
boeking en identieke referentieperiode) en een samenhan­
gend beleid voeren door op uitdrukkelijke, heldere en 
controleerbare wijze de gemotiveerde minderingen, en die 
alleen, te aanvaarden. 
Fraude en onregelmatigheden 
1.69. De voorschriften met betrekking tot fraude en 
onregelmatigheden op het gebied van de traditionele 
26 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
eigen middelen hebben een tweeledig karakter. Enerzijds 
bepaalt Verordening (EEG) nr. 1468/81 van 19 mei 
1981 (8) betreffende wederzijdse bijstand in artikel 14 dat 
de bevoegde autoriteiten van de Lid-Staten de Commissie 
in kennis stellen van alle door hen dienstig geachte 
gegevens over de goederen, methoden en praktijken die 
een rol hebben gespeeld bij de handelingen die in strijd 
zijn met de douane- of landbouwvoorschriften. Ander­
zijds bepaalt Verordening (EEG, Euratom, EGKS) 
nr. 2891/77 van de Raad van 19 december 1977 (9) dat de 
Lid-Staten de Commissie eenjaarverslag doen toekomen 
betreffende de vaststelling van en de controle op de eigen 
middelen, waarin sommige Lid-Staten gewag hebben 
gemaakt van de geconstateerde fraudegevallen. Deze 
verordening werd ingetrokken bij Verordening (EEG, 
Euratom) nr. 1552/89 van de Raad van 29 mei 1989 (10), 
houdende toepassing van Besluit 88/376. Artikel 6, lid 3, 
hiervan bepaalt dat iedere Lid-Staat vanaf 1 januari 1990 
de Commissie een kwartaaloverzicht toezendt met een 
beknopte beschrijving van de fraude en onregelmatig­
heden waarmee een bedrag aan rechten van meer dan 
10 000 ecu is gemoeid. 
1.70. Een analyse van de door de Lid-Staten in 1989 in 
het kader van deze beide verordeningen gesignaleerde 
fraudegevallen geeft aanleiding tot de volgende constate­
ringen. 
1.71. In het kader van Verordening (EEG) nr. 1468/81 
hebben de Lid-Staten (voornamelijk België, Denemar­
ken, Frankrijk en Verenigd Koninkrijk) 45 fraudegeval­
len meegedeeld. De Commissie heeft harerzijds nog 
14 gevallen gesignaleerd. Slechts 21 van deze gevallen 
hadden betrekking op het jaar 1989, de andere waren 
ouder en gingen soms terug tot 1985, hetgeen weleens de 
noodzakelijke onderzoekingen in de dossiers in gevaar 
kon brengen wegens de verjaringstermijn van drie jaren 
die geldt voor het bewaren van de douane-aangiften in de 
Lid-Staten. Er zij op gewezen dat 30 % van de meegedeel­
de gevallen betrekking heeft op de oorsprong van de 
goederen en dat er geen mededeling is gedaan met 
betrekking tot het communautair douanevervoer of de 
actieve veredeling. 
1.72. Hetzelfde soort inlichtingen dat krachtens Ver­
ordening (EEG, Euratom) nr. 2891/77 is verstrekt, bevat 
17 336 gevallen die door vijf Lid-Staten zijn aangegeven 
(België, Denemarken, Frankrijk, Portugal en Verenigd 
Koninkrijk). 
1.73. Tussen de inlichtingen over de fraudegevallen en 
de boeking van de eigen middelen wordt geen enkel 
systematisch verband gelegd. Deze inlichtingen zouden 
evenwel van invloed kunnen zijn op de registratie van de 
vastgestelde rechten. Met name stelt de Commissie geen 
enkele inningsopdracht op, zelfs niet wanneer de 
bedragen naar behoren zijn geïdentificeerd, en het 
beginsel van gescheiden boekhouding van de niet-geïnde 
rechten wordt in elk geval nog niet in de praktijk 
(8) PB L 144 van 2.6.1981, blz. 1. 
(9) PB L 336 van 27.12.1977, blz. 1. 
0°) PB L 155 van 7.6.1989, blz. 1. gebracht. Niet alleen is deze situatie op zichzelf laakbaar, 
maar zij verhindert ook enige aannemelijke raming van de 
financiële uitwerking van de ontdekte fraude. 
Eigen middelen uit de BTW — 
het BNP en diverse ontvangsten 
Beheer van de eigen middelen afkomstig van de BTW 
1.74. In haar verslag over het begrotingsjaar 1988 heeft 
de Kamer kritiek geoefend op de pragmatische wijze 
waarop de Commissie te werk gaat in situaties waarin zij 
het niet eens is met de Lid-Staten over de wijzigingen die 
aangebracht moeten worden in de door hen opgestelde 
overzichten voor de vaststelling van de grondslag van de 
middelen uit de BTW. Een onderzoek van de ver­
richtingen in 1989 brengt soortgelijke gevallen aan het 
licht. 
1.75. Eind 1989 waren er op een totaal van 46 door de 
Kamer vastgestelde reserves slechts 13 waarvoor een 
schuldvordering was vastgesteld en in de boeken was 
opgenomen. Hoewel de 33 overige betrekking hadden op 
maatregelen waardoor schuldvorderingen van de Ge­
meenschappen konden ontstaan of worden gewijzigd, 
heeft de Commissie op dat tijdstip nagelaten, een 
vervalschema op te stellen teneinde de schuldvorderingen 
vast te stellen en in de boeken op te nemen. Van deze 
reserves hebben er één betrekking op het begrotingsjaar 
1979, twee op 1982, twee op 1983, één op 1984, vier op 
1985, vijf op 1986, dertien op 1987 en vijf op 1988. 
1.76. Als gevolg van een wijziging van de nationale 
wetgeving waardoor de inning van de BTW werd 
versneld, heeft de Italiaanse staat in 1988 dertien 
maandelijkse betalingen ontvangen; krachtens Ver­
ordening (EEG, Euratom, EGKS) nr. 2892/77 van de 
Raad van 19 december 1977 hadden de dertien betalingen 
moeten verschijnen in het overzicht van de middelen uit 
de BTW met betrekking tot dat begrotingsjaar. Bedoeld 
overzicht bevat evenwel niet het in december 1988 
ontvangen maandbedrag. Hieruit resulteert een over­
dracht van middelen uit de BTW van 1989 naar 1990 die 
voor het begrotingsjaar 1989 leidt tot een vermindering 
van de aan de Gemeenschap beschikbaar gestelde 
middelen, welke geraamd wordt op circa 175 Mio ecu. 
Hoewel de Commissie kennis droeg van deze situatie bij 
de ontvangst van het overzicht heeft er in 1989 geen enkele 
rectificatie van de cijfers plaatsgevonden en de maat­
regelen tot vaststelling en inning van de betrokken 
schuldvordering zijn niet tijdig genomen. 
1.77. Als gevolg van de positieve wijzigingen in de 
overzichten van 1979 tot 1986, die in 1989 tussen de Lid-
Staten en de Commissie zijn overeengekomen, is in 1989 
een bedrag van 19,2 Mio ecu aan middelen uit de BTW ter 
beschikking van de Gemeenschap gesteld. Voor de 
betrokken stortingen heeft er geen betaling van vertra­
gingsrente plaatsgevonden. 
1.78. Ter beslechting van een geschil met betrekking tot 
Frankrijk had dit land in 1986 een bedrag van 10 000 ecu 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 27 
betaald, vermeerderd met 3 506,25 ecu vertragingsrente. 
In 1989 is dit bedrag gerectificeerd en beliep het 722 801 
ecu. Het verschil van 712 801 ecu is in december 1989 
betaald zonder dat er vertragingsrente is betaald. Deze 
correctie heeft betrekking op de begrotingsjaren 1979 — 
1986. 
1.79. Rente die sedert 31 juli 1987 verschuldigd was als 
gevolg van de te late beschikbaarstelling van de middelen 
uit de BTW betreffende een compensatie voor de 
begrotingsjaren 1981 en 1982 voor Italië, werd eerst in 
maart 1989 betaald. 
1.80. Gelet op het voorgaande kan de Kamer slechts de 
in haar jaarverslag 1988 aan de Commissie gedane 
aanbeveling herhalen, haar procedures inzake de inning 
van de ontvangsten uit de BTW te herzien. De methode 
voor de berekening van de ontvangsten is op voorstel van 
de Commissie gekozen als enige definitieve methode voor 
de vaststelling van de grondslag van de middelen uit de 
BTW, aangezien zij betrouwbaar zou zijn. De moeilijk­
heden, met name die welke voortvloeien uit meningsver­
schillen over de vaststelling van de grondslag van de 
middelen uit de BTW, kunnen geen praktijken recht­
vaardigen die inbreuk maken op het Financieel Regle­
ment en tevens een nadelige invloed op het financieel 
beheer kunnen hebben. 
Inningen van de tot herstel van het evenwicht 
van de algemene begroting bestemde ontvangsten 
en van de BTW-ontvangsten 
1.81. Ten aanzien van Spanje beliep het in nationale 
valuta verschuldigde bedrag volgens de bevindingen in 
1988 440,4 Mio ecu (58 649 648 202 PTA). Op 13 januari 
1989 heeft Spanje een bedrag van 430,8 Mio ecu 
(57 364 293 586 PTA) betaald, de tegenwaarde van haar 
bijdrage in ecu tegen de wisselkoers van 16 december 
1988. Per telexbericht van 20 januari 1989 heeft de 
Commissie betaling van het restbedrag gevorderd; dit is 
op 30 januari geschied. Niettemin heeft de Commissie niet 
de krachtens artikel 28, lid 3, van het Financieel 
Reglement opeisbare vertragingsrente gevorderd. Voorts 
was het twaalfde aan BTW dat door het Verenigd 
Koninkrijk voor de maand januari 1989 ter beschikking 
werd gesteld, 84 Mio ecu lager dan het krachtens artikel 
10, lid 3, vierde alinea, van de gewijzigde Verordening 
(EEG, Euratom, EGKS) nr. 2891/77 van de Raad van 
19 december 1977 had moeten zijn. De fout is in februari 
hersteld. De Commissie heeft het Verenigd Koninkrijk 
echter niet om de desbetreffende rente verzocht met het 
argument dat het besluit van de Raad van 24 juni 1988 
betreffende het stelsel van de eigen middelen eerst op 
1 februari 1989 in werking is getreden. Dit besluit heeft 
echter niets gewijzigd aan de vroegere regels wat betreft 
het tijdschema van de boekingen en de in aanmerking te 
nemen bedragen. EO GFL-Garan tie 
Aanwijzing van de betalingen 
1.82. De aanwijzing van de door de Lid-Staten gedane 
betalingen op de jaarrekening van de Commissie ge­
schiedt aan de hand van hun maandelijkse declaraties. 
Een grondig onderzoek van de Kamer, in 1989, naar de 
inrichting van de financiële administratie van twee Lid-
Staten (het onderzoek van de Kamer wordt in de andere 
Lid-Staten in 1990 voortgezet) toont aan dat de aldus in 
de rekeningen opgenomen gegevens van zeer ongelijkma­
tige kwaliteit zijn (3.27-3.44). 
Beheer van de voorschotten 
1.83. De maatregelen die de Commissie heeft genomen 
tegen vier Lid-Staten (België, BR Duitsland, Italië, 
Luxemburg) wegens de abnormale wijze waarop zij de 
voorschriften inzake de niet-inning van superheffing op 
melk hadden toegepast, hebben tot gevolg gehad dat, 
door de vermindering met 57,4 Mio ecu van de „voor­
schotten" — in feite de terugbetalingen — die deze Lid-
Staten ter beschikking werden gesteld, het totaal aan uit 
hoofde van het EOGFL-Garantie aangegane betalings­
verplichtingen navenant verminderde. De voorschotten 
moeten namelijk overeenkomen met het totaal van de 
betalingsverplichtingen. En omdat de Commissie voorts 
alle door deze Lid-Staten gedeclareerde uitgaven als 
betaling heeft aangewezen, was het resultaat dat het 
totaal aan betalingen hoger was dan de betalingsver­
plichtingen. De desbetreffende lasten zijn in feite na 1990 
overgedragen. 
1.84. Deze situatie, die uit boekhoudkundig oogpunt 
onregelmatig is, illustreert nog eens dat het bezwaarlijk is 
de ontvangsten te behandelen als negatieve uitgaven [zie 
het verzoek van het Parlement in haar resolutie over de 
kwijting 1988, punt 33 b)](n). 
Visserij 
1.85. Het merendeel van de uit post 4200 gefinancierde 
internationale overeenkomsten inzake visserij worden 
gesloten voor perioden van 2 tot 4 jaar en omvatten een 
vervalkalender waarin het tijdstip van de jaarlijkse 
betaling van de financiële compensaties wordt aangege­
ven. De kredieten van deze post zijn echter niet gesplitst. 
De betalingsverplichtingen die de Commissie met betrek­
king tot deze post aangaat en die overeenkomen met de 
afzonderlijke jaartranches kunnen dus gezien hun 
structuur niet voldoen aan de bepalingen van de artikelen 
(n) Notulen van de vergadering van het Parlement van 3 april 
1990 (PE 139.831). 
28 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
1 en 32 t/m 34 van het Financieel Reglement (overeen­
komst tussen de betalingsverplichting in de boeken en de 
verplichting jegens derden). Voorts kunnen de meerjarige 
kosten van deze overeenkomsten noch uit de toelichting 
op de begroting noch uit het werkdocument dat de 
motivering van de begrotingsraming bevat, worden 
afgelezen. 
1.86. En tenslotte heeft de Commissie in 1989 31,7 Mio 
ecu van de niet gesplitste kredieten van 1989 gebruikt om 
betalingsverplichtingen aan te gaan voor een groot 
gedeelte van de financiële compensatie van 1990 ten 
behoeve van Marokko en voor de gehele compensatie die 
in 1990 aan de Comoren was verschuldigd. Bij het 
aangaan van deze verplichtingen is het begrotingsbeginsel 
van de jaarperiodiciteit niet nageleefd. Was dit wel 
gebeurd, dan was het niet nodig geweest om 8 Mio ecu uit 
hoofdstuk 100 (voorzieningen) naar artikel 420 over te 
schrijven. 
EOGFL-Oriëntatie 
Terugbetalingen aan de Lid-Staten 
1.87. De voorlopige terugbetaling van 37,9 Mio ecu ten 
behoeve van Italië in 1989 (Verordening (EEG) nr. 797/85 
van de Raad van 12 maart 1985) (12) kan alleen onder 
voorbehoud van een rectificatie in 1990 als regelmatig 
worden beschouwd. Het bedrag berust namelijk op 
gegevens die door Italië zijn verstrekt en die weinig 
betrouwbaar blijken te zijn. Het ontbreekt bij deze 
terugbetaling, wat betreft de 0,9 Mio ecu ten behoeve van 
het Aostadal en de 0,1 Mio ecu ten behoeve van Bolzano, 
tevens aan een rechtsgrond want de Commissie heeft de 
gelden terugbetaald terwijl zij de nationale maatregelen 
die met toepassing van de communautaire voorschriften 
waren genomen, nog niet had goedgekeurd. 
1.88. De terugbetalingen aan Spanje waarvoor men zich 
beriep op Verordening (EEG) nr. 797/85 zijn niet 
conform de toepassingsvoorwaarden van deze ver­
ordening (26,2 Mio ecu om de in de paragrafen 6.56 — 
6.63 uiteengezette redenen; 1,1 Mio ecu voor steun aan de 
bosbouw omdat een besluit van de Commissie inzake de 
toegepaste nationale bepalingen achterwege bleef). 
EFRO 
Bewijsstukken 
1.89. De externe controle van dit onderdeel van de 
begroting wordt belemmerd doordat de voornaamste 
(12) PB L 93 van 30.3.1985, blz. 1. bewijsstukken inzake de betalingsverplichtingen, het 
merendeel van de documenten met betrekking tot de 
vrijmaking, alsmede de boekhoudbescheiden voor de 
betalingsverplichtingen aan het eind van het begrotings­
jaar niet regelmatig aan de Kamer worden overgelegd. 
Beheer van de betalingsverplichtingen 
van het EFRO (post B 500) 
1.90. De kredieten voor de meerjarenprogramma's van 
het EFRO worden per jaartranche vastgelegd en beschik­
baar gesteld in de vorm van voorschotten op basis van 
financieringsschema's en van het gebruik van de voor­
gaande tranches. De Kamer heeft deze techniek, die niet 
overeenkomt met de bepalingen van artikel 32 van het 
Financieel Reglement volgens hetwelk elke handeling 
waardoor een uitgave ten laste van de begroting ontstaat, 
dient te worden voorafgegaan door een voorstel tot het 
aangaan van een betalingsverplichting, herhaaldelijk 
bekritiseerd (zie de paragrafen 7.20 — 7.29). Bovendien is 
voor de controle op dit systeem, waarin iedere bijkomen­
de betalingsverplichting al naar gelang van de stand van 
de financiële uitvoering de voorgaande verplichtingen 
kan bijstellen, een staving nodig die momenteel noch door 
de bewijsstukken (zie paragraaf 1.89) noch door gegevens 
van het CUC (de centrale boekhouding) wordt verschaft. 
En tenslotte hebben de aanpassingen, die bij wijziging van 
de oorspronkelijke financieringsschema's worden aange­
bracht, soms ten gevolge dat aanvullende gelden beschik­
baar worden gesteld terwijl de financiële uitvoering ter 
plaatse ten opzichte van de oorspronkelijke prognoses 
een achterstand heeft waardoor de overmaking van deze 
aanvullende bedragen had moeten worden uitgesteld 
[voorbeeld van het Nationaal programma van commu­
nautair belang (NPCB) in Nord-Pas de Calais in 1989]. 
1.91. Het geval van drie NPCB's waartoe in 1989 werd 
besloten maar waarvoor de kredieten al in 1988 werden 
vastgelegd en, omgekeerd, gevallen van kredieten die in 
december 1989 werden vrijgemaakt om in 1990 opnieuw 
te kunnen worden vastgelegd terwijl de financierings­
besluiten in werkelijkheid in 1989 werden genomen, tonen 
aan dat de Commissie het werkelijke gebruik van de 
vastleggingskredieten binnen de limieten van de begro­
tingsautorisaties nog niet helemaal onder controle heeft. 
Voorbereiding van de communautaire bestekken 
en de technische bijstand (artikel B 554) 
1.92. In 1989 kwamen een aantal betalingsverplichtin­
gen van artikel 554 overeen met nieuwe vastleggingen 
waarmee studies moesten worden betaald waartoe in 1987 
was besloten en die werden gefinancierd met niet-
gesplitste kredieten die eind 1988 kwamen te vervallen. 
Deze gelden zijn zonder ad hoe-besluit en soms nadat de 
te betalen fakturen waren ingediend, opnieuw vastgelegd. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 29 
Boeking van de aan de GMP's toegewezen kredieten 
van het EFRO 
1.93. De bijdragen van het EFRO aan de Geïntegreerde 
Mediterrane Programma's (GMP's) die normaal gespro­
ken moeten worden geboekt op artikel 501 dat hiertoe is 
voorzien van een PM-post, worden geboekt op post 500 
die betrekking heeft op het algemeen beheer van het 
EFRO. 
Sociale sector 
Aantal verrichtingen dat door het Sociaal Fonds 
in de prioritaire regio's wordt gefinancierd 
1.94. Volgens artikel 9 van Verordening (EEG) nr. 
4255/88 van de Raad van 19 december 1988 (13), mogen 
de door het Sociaal Fonds gefinancierde verrichtingen in 
de prioritaire regio's 44,5 % van de in totaal beschikbare 
kredieten niet overschrijden. Ongeacht het bedrag van de 
voor 1989 in aanmerking genomen beschikbare kredieten 
(voor of na hernieuwde opvoering) overschrijdt het totaal 
van de verrichtingen die in de prioritaire regio's werden 
gefinancierd toch de 44,5 % en schommelt tussen 47,5 en 
48 %; d.w.z. dat circa 100 Mio ecu in overschrijding van 
de van toepassing zijnde regels werden uitgegeven. 
Onderzoek, Energie 
1.95. In de sector „Onderzoek" heeft de Kamer 
geconstateerd dat er op bepaalde gebieden nog belangrij­
ke gevallen zijn van „sluimerende" betalingsverplichtin­
gen. Dit is met name het geval voor het Esprit­
programma (European Strategie Program for Research 
and Development in Information Technologie) waar 
blijkt dat op een steekproef van verrichtingen waarvoor in 
11 maanden geen enkele betaling is gedaan, vier 
vrijmakingen hadden moeten worden verricht voor een 
totaalbedrag van 5,8 Mio ecu. Hetzelfde is het geval voor 
de programma's „Energie" waarvoor eveneens minimaal 
4,1 Mio ecu hadden moeten worden vrijgemaakt. Voorts 
heeft de Kamer het beheer van de nog openstaande 
betalingsverplichtingen bij het Gemeenschappelijk Cen­
trum voor Onderzoek onderzocht. Dit beheer is bevredi­
gend. 
(I3) PB L 374 van 31.12.1988, blz. 21. De verrichtingen uit hoofde van Titel 9 
Voedselhulp 
1.96. Het onderzoek van een steekproef van betalingen 
inzake voedselhulp bevestigt de reeds in het verleden 
geconstateerde verwarring bij de comptabele verwerking 
(zie jaarverslag over het begrotingsjaar 1988, paragrafen 
2.30 — 2.33) d.w.z. dat sommige aanwijzingen meer het 
gevolg zijn van onmiddellijke beschikbaarheid van de 
kredieten dan van hun aanleiding. Zo is een betalingsver­
plichting uit hoofde van een restbedrag van het program­
ma „Granen" van 1987 verhoogd om andere redenen en 
werd een gedeelte ervan gebruikt voor betalingen voor 
een andere maatregel. 
Steun aan Bangladesh 
1.97. Bij de controle op de steun aan Bangladesh heeft 
de Kamer diverse gevallen van verrichtingen aangetroffen 
die niet conform de communautaire voorschriften zijn: 
a) grondige wijziging van een besluit tot financiële en 
technische steun zonder de verplichte raadpleging van 
het Comité voor de steun aan de ontwikkelingslanden 
in Zuid-Amerika en Azië (zie paragraaf 10.43); 
b) betaling van een subsidie van 2,05 Mio ecu zonder dat 
de desbetreffende dienst werd verleend; dit is in strijd 
met artikel 37 van het Financieel Reglement; 
c) een vertraging van 8 maanden bij een betaling van 
3,2 Mio ecu door een vergissing in een niet noodzake­
lijke dubbele omrekening (Taka/USD/ecu); 
d) een transfer van 5,2 Mio ecu uit hoofde van het 
mechanisme voor de compensatie van exportop­
brengsten (COMPEX) ofschoon de Commissie geen 
enkel gebruik van dit bedrag had geaccepteerd (zie 
paragraaf 10.51); 
e) bij vier financieringen ten behoeve van NGO's zijn de 
terzake van toepassing zijnde communautaire nor­
men niet strikt in acht genomen (zie paragraaf 10.54). 
De terzijdestellingen van de weigering 
van het visum door de financieel controleur 
1.98. Volgens de artikelen 24 en 35 van het Financieel 
Reglement kan een instelling bij een met redenen omkleed 
besluit heenstappen over de weigering van haar financieel 
controleur om zijn visum te verstrekken. In 1989 heeft de 
Commissie geen besluiten in deze zin genomen. De 
Kamer kan derhalve onmogelijk het aantal weigeringen 
30 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
van visum door de financieel controleur nagaan want in 
1989 is de Commissie, ondanks de verzoeken van de 
Kamer en ondanks de aanbevelingen van de decharge-
verlenende autoriteiten, blijven weigeren alle afzonder­
lijke of statistische gegevens over gevallen van visumwei­
gering voor te leggen. Daardoor kan de Kamer een 
belangrijk aspect van de interne controle van de 
Commissie niet beoordelen. 
OPMERKINGEN OVER INRICHTING EN 
BIJHOUDEN VAN DE REKENINGEN 
1.99. De Commissie heeft per 1 juni 1990 de jaarreke­
ning vastgesteld die vergezeld gaat van de analyse van het 
financieel beheer en de financiële balans van de Gemeen­
schappen. Deze rekeningen geven aanleiding tot de 
volgende opmerkingen. 
De financiële balans van de Gemeenschappen 
De financiële balans van de Commissie 
De gehuurde goederen 
1.100. Het is normaal dat deze goederen niet op de 
balans verschijnen. Het zou echter interessant zijn in een 
bijlage bij de balans een complete tabel op te nemen van 
alle goederen en gebouwen die bij afsluiting van het 
begrotingsjaar in huur zijn gezien het grote bedrag dat 
hiermee is gemoeid en de potentiële lasten die zij in de 
toekomst kunnen vertegenwoordigen. Te dien einde zou 
er een afzonderlijk en gecentraliseerd inventaris moeten 
worden opgesteld. 
Bedrijfskapitaal 
1.101. Onder de „andere activa" komen drie bedrijfs­
kapitalen voor die aanleiding geven tot de volgende 
opmerkingen: 
a) het bedrijfskapitaal van het Publikatiebureau is tot 
tweemaal toe opgetrokken tot een totaalbedrag van 
13,6 Mio ecu opdat de leveranciers konden worden 
betaald. Deze uitgaven zijn bijna zes maanden lang 
verricht zonder dat daarvoor een autorisatie was 
gegeven. De overeenkomende toewijzingen werden 
met veel vertraging (15 december 1989) via een 
overschrijving van 13,6 Mio ecu verhoogd; b) het bedrijfskapitaal „Vervoer" (235 538,78 ecu) 
vormt een permanent voorschot, toegekend aan een 
bedrijf dat belast is met het vervoer van het 
Publikatieblad. Dit bedrijfskapitaal is een voort­
vloeisel van het aanhangsel bij de overeenkomst van 
vervoer die met het Publikatiebureau is getekend en 
waarin wordt bepaald dat het transportbedrijf een 
bedrag ter beschikking wordt gesteld dat gelijk is aan 
het bedrag van de bankgaranties die het bedrijf moet 
stellen voor de goede uitvoering van zijn diensten. 
Deze contractuele bepaling houdt in dat de Commis­
sie buiten elke budgettaire autorisatie om (verrichting 
buiten begrotingsverband) garanties moet financie­
ren die uitsluitend tot de verantwoordelijkheid van 
het transportbedrijf behoren; 
c) het bedrijfskapitaal „Reisbureau" vormt een perma­
nent voorschot aan een erkend reisbureau (2 Mio ecu) 
met het oog op de vertragingen in de terugbetaling 
van de fakturen van de kosten voor dienstreizen. 
Geen enkele boekhouddienst van de Commissie is in 
staat om toezicht te houden op het saldo van de 
kasmiddelen dat zich in het kader van het bedrijfs­
kapitaal bij deze firma bevindt. 
Het boeken van de verrichtingen 
van de externe delegaties 
1.102. De Europese Associatie voor Samenwerking 
(EAS) had per 1 januari 1988 het beheer van haar 
overzeese delegaties moeten staken. Met ingang van deze 
datum zou de verantwoordelijkheid hiervoor toevallen 
aan de Commissie maar deze zag geen kans een 
organisatiestructuur voor dit beheer en voor de overname 
van de boekhouding in te voeren. Zo hebben deze twee 
vormen van beheer elkaar tijdens de begrotingsjaren 1988 
en 1989 voortdurend overlapt. De delegaties ex-EAS 
hebben de bankrekeningen op naam van de Commissie 
pas in de loop van het jaar geopend. 
1.103. De overname van de EAS-delegaties door de 
Commissie had voor de boekhouding tengevolge dat er 
activa werden ingebracht. Op de datum waarop de 
verandering van kracht werd, ontbrak het echter geheel 
aan een beschrijving, een becijfering en een overname van 
activa en passiva. De balans van de Commissie geeft geen 
getrouw beeld van de werkelijkheid. 
1.104. Pas in april 1990 zijn er tussen de EAS en de 
Commissie drie overeenkomsten getekend met betrek­
king tot de eigendomsoverdracht van de roerende en 
onroerende goederen. 
1.105. Er zij op gewezen dat er op 1 januari 1988 geen 
enkel inventaris was opgemaakt van alle roerende en 
onroerende goederen van deze delegaties. Indien er nu een 
inventaris met terugwerkende kracht zou worden opge­
maakt, kan de betrouwbaarheid van de resultaten niet 
worden gegarandeerd. 
1.106. Er is geen berekening gemaakt van de netto-
inbreng door de wederzijdse vorderingen en schulden met 
elkaar te verrekenen. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31 
1.107. Doordat deze verrichting over twee jaar was 
gespreid, een verdeling van de uitgaven over de beide 
eenheden op een bepaalde datum achterwege bleef en de 
op naam van de EAS staande bankrekeningen niet 
onmiddellijk werden afgesloten bij het openen van 
bankrekeningen op naam van de Commissie (14), kan niet 
rechtstreeks worden afgelezen welke de uitgaven zijn die 
voor de begrotingsjaren 1988 en 1989 moeten worden 
toegewezen aan de EAS. De actief-post „EAS-Spécial" 
ten bedrage van 1,4 Mio ecu is het resultaat van het saldo 
per 31 december 1988 van de rekening Commissie-EAS. 
Het exacte bedrag en de aard van deze schuldvordering 
van de Commissie op de EAS zijn niet duidelijk. In 1989 is 
deze rekening nooit geregulariseerd. Op de balans van de 
EAS (per 31 december 1988) beloopt de overeenkomende 
schuld slechts 756 485,6 ecu. 
1.108. In de boekhouding van de Commissie per 
31 december 1988 zijn de bedragen die in 1988 voor de 
externe delegaties aan de EAS zijn overgemaakt 1,2 Mio 
ecu of 1,5 Mio ecu hoger dan de bedragen die voorkomen 
in de rekeningen van de EAS welke op dezelfde datum zijn 
opgesteld aan de hand van de boekhoudbescheiden 
waarnaar wordt verwezen. Deze verschillen zijn in 1989 
niet nagetrokken. 
1.109. De registratie van de uitgaven van de externe 
bureaus en delegaties in de begrotingsboekhouding 
verloopt niet bevredigend. Er zijn zeer lange vertragingen 
geconstateerd bij de aanwijzing op de begroting. Zo 
werden de maandelijkse afrekeningen van de uitgaven in 
1989 van de delegatie te Washington pas in de loop van 
maart 1990 aangewezen op de begroting 1989. De te 
verrekenen uitgaven van de delegaties op de debetzijde 
van de rekeningen 470 buiten begrotingsverband bedra­
gen 2,8 Mio ecu. Voorts hebben sommige van deze 
rekeningen een credit-saldo voor een totaalbedrag van 
1,4 Mio ecu. Deze saldi zou kunnen worden gerecht­
vaardigd indien er te regulariseren ontvangsten tegenover 
staan, doch na onderzoek blijkt dit niet het geval te zijn 
(voorbeeld: delegatie van Mauritanië). 
1.110. Er dienen beslist onverwijld corrigerende maat­
regelen te worden genomen, zowel wat betreft de reeds 
geregistreerde verrichtingen als wat betreft de wijze 
waarop deze in de toekomst in de boeken moeten worden 
verwerkt. 
Rekeningen buiten begrotingsverband 
1.111. Sommige rekeningen van schuldvorderingen of 
schulden vertonen respectievelijk credit- of debetsaldi. Zij 
duiden op het bestaan van niet afgewikkelde ver­
richtingen of verrichtingen waarbij fouten zijn begaan. Zo 
bestaat er een groot aantal creditsaldi in de rekeningen 
„voorschotten — kosten van dienstreizen — Brussel". De 
(14) Bij de delegatie te Boeroendi is de bankrekening op naam 
van de EAS niet afgesloten ofschoon bij dezelfde bank 
bankrekeningen waren geopend op naam van de Commis­
sie. De EAS-rekening wordt nog steeds aangevuld door 
kasmiddelen van de Commissie ofschoon alle gelden op de 
nieuwe rekeningen zouden moeten worden overgemaakt. Commissie heeft het aantal ervan weliswaar terugge­
bracht, maar desondanks dient er nog steeds naar te 
worden gestreefd de realiteit van deze saldi te verifiëren en 
ze af te wikkelen. Voorts zij erop gewezen dat er op de 
andere rekeningen inzake het personeel, net als bij 
bovengenoemde, een groot aantal verrichtingen voorko­
men die betrekking hebben op de begrotingsjaren 1987 en 
1988 en die niet zijn afgewikkeld. Dit vormt een inbreuk 
op artikel 65 van het Financieel Reglement dat bepaalt 
dat elk voorschot ten laatste in het begrotingsjaar dat 
volgt op de desbetreffende betaling moet worden 
verrekend. 
Verrichtingen die niet zijn geregulariseerd 
op begrotingsniveau 
1.112. In de rekeningen buiten begrotingsverband op de 
balans komen een aantal verrichtingen voor in verband 
met ontvangsten of uitgaven die op begrotingsniveau niet 
zijn geregulariseerd. Enkele daarvan dateren van voor het 
begrotingsjaar 1988. Ofschoon de ordonnateurs er in de 
meeste gevallen door de boekhouding aan worden 
herinnerd dat er, ter regularisatie, opdrachten moeten 
worden verstrekt voor betaling of terugvordering, geven 
deze daaraan niet altijd gevolg. Het feit dat er uitgaven of 
ontvangsten bestaan die in de begroting niet binnen de 
normale termijnen zijn geregulariseerd kan worden 
gelijkgesteld met een mechanisme aan de hand waarvan 
de Commissie zich aan de begrotingsautorisaties 
onttrekt. 
1.113. Ter illustratie kunnen de drie volgende voorbeel­
den worden geciteerd: 
a) het saldo van rekening 453051 „Agence d'approvi-
sionnement EURATOM" omvat de subsidie die de 
Commissie uit hoofde van het begrotingsjaar 1989 
verleende voor de huishoudelijke uitgaven van het 
Agentschap (1,6 Mio ecu). Met betrekking tot deze 
subsidie is geen enkel voorstel gedaan tot het aangaan 
vanbetalingsverplichtingen of betalingsopdrachten 
verstrekt, waardoor er geen aanwijzing op de 
begroting plaatsvond. Voorts zijn er voorschotten 
overgemaakt voor een totaalbedrag van 68 929,8 ecu 
waarvoor geen visum van de financieel controleur 
werd gevraagd. Dit vormt een inbreuk op artikel 42 
van het Financieel Reglement dat bepaalt dat 
behoudens een beperkt aantal gevallen „geen voor­
schotten mogen worden uitgekeerd indien deze niet 
van tevoren door de financieel controleur van een 
visum zijn voorzien"; 
b) de rekening 475001 „Avances provisionnelles sur 
charges d'immeubles" omvat niet-geregulariseerde 
bedragen daterend uit 1987 en 1988, van in totaal 
577 514,8 ecu; 
c) op rekening 475109 „Recettes diverses a imputer" 
staan soms ontvangsten die nauwelijks budgettair 
kunnen worden uitgesplitst. De door een Directoraat-
generaal voor rekening van een ander Directoraat-
generaal geïnde ontvangsten zijn niet altijd duidelijk 
gespecificeerd. Het is buitengewoon moeilijk te 
controleren wat daadwerkelijk uit hoofde van een 
32 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
bepaald begrotingsonderdeel is betaald. Deze situatie 
leidt tot fouten of tot het achterwege blijven van een 
aanwijzing op de begroting. Voorts moet worden 
benadrukt dat er niet altijd wordt gecontroleerd 
welke bedragen zijn geïnd en welke geïnd hadden 
moeten worden aangezien in de opdrachten tot 
terugvordering slechts het bedrag van de geïnde 
ontvangsten wordt vermeld. 
De geconsolideerde balans van de Europese 
Gemeenschappen 
Rekeningen die de communautaire Instellingen 
gemeenschappelijk hebben 
1.114. De rekeningen van de Instellingen worden per 31 
december vastgesteld maar de roosters voor de afslui-
tingswerkzaamheden verschillen aanzienlijk van de ene 
Instelling tot de andere. Daardoor zijn de gemeenschap­
pelijke rekeningen van de Instellingen slecht op elkaar 
afgestemd. Er zou een periode moeten worden overeen­
gekomen waarin deze interinstitutionele rekeningen 
systematisch met elkaar worden aangesloten. 
De comptabele verwerking van de uitgaven 
van de externe bureaus en delegaties van 
de Europese Gemeenschap 
1.115. Wegens de aanzienlijke vertragingen (zie para­
graaf 1.109) die zijn geconstateerd bij de regularisatie van 
de uitgaven die de externe bureaus en delegaties voor 
rekening van de andere instellingen hebben gedaan, 
konden de betrokken instellingen de uitgaven niet geheel 
in de boeken verwerken. Dit doet afbreuk aan de 
representativiteit van de geconsolideerde gegevens. 
De schuldvorderingen en schulden van het Bureau voor 
Officiële Publikaties der Europese Gemeenschappen 
1.116. Een aantal schuldvorderingen (3,6 Mio ecu op de 
Commissie) en schulden (11,1 Mio ecu aan de Commis­
sie) zijn verschenen op de balans van het Publikatiebu-
reau zonder dat er een desbetreffende boeking in de 
rekeningen van de andere Instellingen voorkomt. Aldus 
worden deze bedragen in de geconsolideerde balans 
opgenomen ofschoon zij tegen elkaar weg zouden moeten 
vallen. Het zou wenselijk zijn dat de andere Instellingen 
deze wederzijdse verrichtingen registreren opdat ze bij de 
opstelling van de geconsolideerde rekeningen tegen 
elkaar wegvallen. De andere schuldvorderingen en schulden 
tussen de Instellingen onderling 
1.117. Een aantal schuldvorderingen (1,8 Mio ecu) en 
schulden (0,2 Mio ecu) konden bij de consolidering niet 
tegen elkaar worden weggestreept. De termijnen die 
nodig zijn voor de aanwijzing van de uitgaven (ver­
strekking van betalingsopdracht, visum van de financieel 
controleur) kunnen niet de enige verklaring vormen van 
het feit dat de uitgaven niet zijn geregulariseerd, met name 
wegens de verplichte uiterste data voor de verstrekking 
van de betalingsopdracht (31 december) en de betaling 
(15 januari). In de tijd die verstrijkt tussen deze data en 
het eind van de afsluitingswerkzaamheden zouden alle 
wederzijdse verrichtingen namelijk in de boeken moeten 
kunnen worden verwerkt. Er zij op gewezen dat deze 
verrichtingen niet allemaal op 31 december waren 
geregistreerd. Sommige dateren van voor 1 december 
1989. 
Bijhouding van de rekeningen die op de balans 
van de Commissie verschijnen 
De inrichting van de balansboekhouding 
1.118. Tot op heden bestaan er nog steeds geen interne 
documenten waarin de procedures en de inrichting van de 
boekhouding worden beschreven. Een dergelijk docu­
ment is echter noodzakelijk voor het begrip en de 
samenhang van het gehanteerde systeem en voor de 
verrichting van zowel interne als externe controles. Aldus 
bestaat er geen enkele nauwkeurige omschrijving van de 
verantwoordelijkheden op intern vlak (bijvoorbeeld: 
controle op de rekeningen) of op extern vlak (voorbeeld: 
rol van de balansboekhouding ten opzichte van de 
hulpboekhoudingen). Voorts bestaat er geen enkele 
omschrijving van de wijze waarop elk der rekeningen van 
de balansboekhouding wordt gebruikt. Noch zijn er 
voorschriften inzake de procedure voor de opening van 
nieuwe rekeningen. Tenslotte heeft de dienst van de 
balansboekhouding de behandeling van de gegevens in de 
rekeningen buiten begrotingsverband niet volledig onder 
controle. De laatste jaren is vooral gewerkt aan de 
inrichting van geautomatiseerde systemen, doch voort­
aan zou de aandacht moeten worden gericht op de 
beheersing, de vorm en het soort van gegevens die op de 
balans van de Commissie en in de geconsolideerde 
rekeningen moeten verschijnen. 
1.119. De inrichting van de balansboekhouding komt 
grotendeels neer op het individuele geheugen van de 
ambtenaren die in deze dienst werkzaam zijn. De 
bescheiden aan de hand waarvan de boekingen worden 
verricht, bevatten vaak zeer ontoereikende gegevens en 
dat geldt zowel voor de van externe diensten afkomstig 
zijnde bescheiden als voor die van de interne diensten. Zo 
wordt bijvoorbeeld de naam van de persoon die 
verantwoordelijk is voor de afgifte van het document niet 
vermeld. En tevens is er vaak geen enkele rubriek waarin 
de redenen van de verrichting kunnen worden vermeld. 
Sommige correcties ten gevolge van fouten of nieuwe 
boekingen worden aangebracht zonder dat er een stuk 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 33 
wordt opgesteld. En tenslotte komt de tegenboeking niet 
altijd op het document voor en bij raadpleging van de 
journalen kan deze soms ook naderhand niet worden 
vastgesteld omdat er in de rekeningen totaalbedragen 
worden opgenomen. Derhalve moeten alle stukken met 
betrekking tot de posten aan de debet- en creditzijde van 
het journaal worden geraadpleegd teneinde deze tegen-
boeking te kunnen vaststellen. Deze tekortkomingen in 
het huidige systeem moeten worden gecorrigeerd. De 
oorsprong, de inhoud, de boeking, de tegenboeking van 
elk gegeven alsmede de omschrijving van de verrichting 
moeten helder zijn. Voorts moet elk gegeven worden 
gestaafd door een bewijsstuk dat moet bestaan uit een 
document dat duidelijk is geschreven. 
De kasmiddelen 
De voorwaarden die de banken de Commissie bieden : 
de opbrengst van de tegoeden 
1.120. De Rekenkamer heeft er in het verleden al 
herhaaldelijk op gewezen dat de grote stijging in het 
aantal door de Commissie gebruikte bankrekeningen niet 
gepaard gaat met een verbetering in de controle op de 
door de banken geboden voorwaarden. Eind 1989 is het 
aantal bankrekeningen en hulprekeningen toegenomen 
tot 147, tegen slechts 119 eind 1987. Tijdens het 
begrotingsjaar 1989 werd bij het beheer van de liquide 
middelen geen enkele noemenswaardige verbetering 
geconstateerd. 
1.121. Er bestaan geen speciale procedures of formele 
regels om de voorwaarden die de banken de Commissie 
bieden te bestuderen of te verifiëren. Deze voorwaarden 
worden niet systematisch en volledig geanalyseerd; 
gevallen van banken die lagere rente bieden dan de 
concurrerende banken kunnen onopgespoord blijven. Zo 
heeft de Commissie bijvoorbeeld bij een bank betere 
voorwaarden kunnen verkrijgen nadat de financiële 
controle erop had gewezen dat de geboden rente van 5 % 
beneden het marktpercentage lag. Deze bank heeft haar 
percentage voor het hele jaar 1989 met terugwerkende 
kracht verhoogd. Het percentage voor het derde kwartaal 
is bijvoorbeeld gestegen tot 9,125 %. 
1.122. De dossiers met de bankvoorwaarden worden 
niet systematisch en regelmatig bijgewerkt. In sommige 
gevallen heeft er tussen 1987 en eind 1989, datum waarop 
de Rekenkamer bij de banken de gegevens heeft 
opgevraagd, geen enkele bijwerking plaatsgevonden. Ter 
illustratie kan het geval van een Italiaanse bank worden 
genoemd waarin in het bankdossier geen enkele melding 
wordt gemaakt van de rente die de Commissie op haar 
tegoeden wordt geboden. Transfers van gelden 
1.123. De instructies aan de banken voor de transfer 
van gelden tussen de rekeningen van de Commissie 
worden vaak per telex gegeven. De telex moet worden 
ondertekend door twee personen die daartoe bevoegd 
zijn. Deze twee ambtenaren moeten zijn ingeschreven op 
één van de twee lijsten van personen die gemachtigd zijn te 
tekenen voor de bankrekeningen. De ambtenaar die 
ermee belast is om de gelden op de diverse bankrekenin­
gen van de Commissie zo goed mogelijk te beheren, is 
eveneens bevoegd om de telexen te ondertekenen waarna 
nog een handtekening van de andere lijst op de telex 
wordt geplaatst. Met deze methode wordt voorbijgegaan 
aan het beginsel van de scheiding der functies van de 
persoon belast met de voorbereiding van de banktransac-
tie en van de met de uitvoering belaste persoon. De 
interne controle zou worden verbeterd indien deze twee 
onafhankelijke functies geheel zouden worden geschei­
den. 
Conclusie inzake de kasmiddelen 
1.124. Tijdens de laatste jaren en met name ten gevolge 
van de opmerkingen van de Rekenkamer heeft de 
Commissie haar aandacht gericht op de dagelijkse 
uitvoering van de verrichtingen, hetgeen enkele positieve 
resultaten opleverde. Er bestaan echter nog grote 
tekortkomingen in het beheer. Voorts zouden, gezien de 
toeneming van het aantal verrichtingen met de kasmidde­
len en de eisen van een goed functionerend beheer, de 
organisatie, de instrumenten, en vooral het computersys­
teem dat deze dienst ter beschikking is gesteld, moeten 
worden herzien. Zo is het bijvoorbeeld onmogelijk om de 
computer te raadplegen over de bedragen die tijdens een 
bepaalde periode aan een der organen zijn toegekend of 
om toezicht uit te oefenen op de bankvoorwaarden die de 
Commissie zijn geboden. 
De functionering van de voorschotkassen en de 
bepalingen van het Financieel Reglement terzake 
1.125. Er zijn talrijke onregelmatigheden geconstateerd 
die afbreuk doen aan de doelstellingen der bepalingen van 
het Financieel Reglement: 
a) de met de boekhouding belaste diensten hebben in 
1989 niet één keer ter plaatse gecontroleerd of de aan 
de kashouders toevertrouwde gelden aanwezig waren 
en of een boekhouding werd bijgehouden; 
b) soms worden de termijnen voor de verzending van de 
bewijsstukken ter aanvulling van de kas niet in acht 
genomen. De bedragen die aan de kashouders worden 
toevertrouwd liggen ver boven de bedragen die in de 
perioden tussen de reglementair vastgestelde aanvul­
lingen worden uitgegeven; 
34 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
c) volgens het Financieel Reglement is iedere voorschot-
kas aan twee maxima gebonden: 
— maximaal bedrag van de voorschotkas, 
— maximale uitgave die zonder voorafgaande 
toestemming uit de voorschotkas kan worden 
gedaan. 
In feite komt er in de meeste gevallen in het besluit tot 
instelling van een voorschotkas slechts één maxi­
mumbedrag voor; 
d) bij wijziging van de voorwaarden voor de functione­
ring van een voorschotkas, moeten dezelfde procedu­
res worden gevolgd als bij de instelling van de kas. De 
interne voorschriften van de Commissie waarbij een 
procedure wordt ingevoerd volgens welke het advies 
van de financieel controleur niet wordt vereist, zijn 
strijdig met de financiële voorschriften; 
e) tussen 1 januari 1989 en de data waarop de voor-
schotkassen van de externe delegaties van de Europe­
se Gemeenschap met opening van bankrekeningen op 
naam van de Commissie zijn ingesteld, zijn er gelden 
aan de delegaties voorgeschoten zonder reglementai­
re basis in de zin van een voorschotkas of een systeem 
van toekenning van voorschotten (artikelen 42 en 49 
van het Financieel Reglement, titels VIII en X van de 
Verordening houdende uitvoeringsvoorschriften be­
treffende een aantal bepalingen van het Financieel 
Reglement) (I5) en zonder dat er een naar behoren 
door de financieel controleur geviseerde normale 
betalingsopdracht is verstrekt. Het bedrag van deze 
voorgeschoten gelden beloopt voor begrotingsjaar 
1989 8,6 Mio ecu. Dit systeem van voorschotten van 
gelden dat reeds in 1988 bestond, vormt een inbreuk 
op het Financieel Reglement, want volgens de 
financiële voorschriften was niemand bij de delegaties 
rechtstreeks verantwoordelijk voor de voorgeschoten 
gelden. 
De waarborgrekeningen van de rekenplichtigen 
1.126. Volgens de artikelen 88 en 89 van de Verordening 
houdende uitvoeringsvoorschriften van het Financieel 
Reglement, worden de waarborgrekeningen periodiek 
gecrediteerd voor een maandelijkse vergoeding en voor 
een rente welke wordt berekend op basis van de interesten 
die de Instelling op haar tegoeden bij de banken ontvangt. 
De Commissie berekent een eenheidspercentage voor het 
hele jaar dat het gemiddelde is van de hoogste maande­
lijks ontvangen rentepercentages. Deze berekenings­
grondslag is niet stabiel omdat zodoende elk jaar andere 
banken als referentie zouden kunnen worden gekozen en 
wel die welke de hoogste percentages verlenen op 
(15) RME: Verordening van de Commissie van 11 december 
1986 houdende uitvoeringsvoorschriften betreffende een 
aantal bepalingen van het Financieel Reglement van 21 
december 1977. creditsaldo's om vervolgens tot een nogal kunstmatig 
gemiddelde te komen. Met dit berekeningsmechanisme 
kan de facto de beste rentevergoeding worden toegepast 
zonder dat rekening wordt gehouden met het gemiddelde 
van alle door de Commissie ontvangen interesten dat daar 
ver onder ligt omdat over sommige tegoeden helemaal 
geen of slechts een zeer lage rente wordt betaald. 
De jaarrekening 
1.127. De jaarrekening zal voor het begrotingsjaar 1989 
voor het laatst worden opgesteld door de centrale 
boekhouding aan de hand van bescheiden die het circuit 
ordonnateur, financieel controleur en rekenplichtige 
hebben gevolgd. Met ingang van het begrotingsjaar 1990 
zal de jaarrekening worden opgesteld met behulp van een 
geïntegreerd geautomatiseerd systeem dat de gegevens, 
zodra zij door de ordonnateursdiensten worden inge­
voerd, verwerkt — toepassing „SINCOM-begrotings-
boekhouding". 
1.128. Sinds enkele jaren en vooral in 1989 heeft de 
Kamer zich dus voorbereid op de overgang naar het 
nieuwe systeem, en verzocht zij de Commissie bij de 
uitwerking van de procedures van raadpleging van het 
SINCOM-systeem rekening te houden met de controlebe­
hoeften van de Kamer. In haar advies 1/89 inzake de 
wijziging van het Financieel Reglement, heeft de Kamer 
er eveneens de aandacht op gevestigd (punt 5.4) dat „de 
op geautomatiseerde informatiedragers geregistreerde 
financiële gegevens zouden moeten ... worden bewaard en 
naar de Kamer gezonden". Dit onderdeel van haar advies 
is opgevolgd, aangezien de wetgever heeft bepaald dat de 
Instellingen in het vervolg „alle op geautomatiseerde 
gegevensdragers opgestelde of bewaarde documenten en 
gegevens ... ter beschikking van de Rekenkamer ... 
houden" (artikel 87, eerste alinea van het Financieel 
Reglement zoals gewijzigd bij het Reglement van 
13 maart 1990) (16). 
1.129. Ondanks deze nieuwe voorschriften en ondanks 
haar tijdig uitgesproken wensen, constateert de Kamer 
dat de Commissie haar niet onmiddellijk alle verwachte 
medewerking heeft kunnen bieden. De organisatie bij de 
Commissie was niet goed genoeg opgezet om haar inzage 
te geven in de belangrijkste toepassing van de auto­
matische verwerking van gegevens inzake het financieel 
en comptabel beheer van de communautaire gelden 
(SINCOM-begrotingsboekhouding). Door de diensten 
van de Commissie in juli 1990 getroffen maatregelen 
hebben de personeelsleden van de Kamer geleidelijk in 
staat gesteld, vanaf september 1990 toegang te krijgen tot 
de in SINCOM geregistreerde gegevens. Het is te hopen 
dat deze opening het gaandeweg mogelijk zal maken, aan 
de wensen van de wetgever te beantwoorden. Deze heeft 
zich immers duidelijk uitgesproken voor het beginsel van 
openheid, hetwelk als enige aan de externe financiële 
controle een werkelijke betekenis verleent, vooral op het 
gebied van automatisering. 
(16) PB L 70 van 16.3.1990. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 35 
HOOFDSTUK 2 
Eigen middelen 
2.0. INHOUD Paragraaf 
Inleiding 2.1 
Begrotingsuitvoering 2.2 — 2.3 
Certificaten van oorsprong 2.4 — 2.62 
Algemeen 2.4 — 2.9 
Juridische context 2.10—2.16 
Relevante rechtsvoorschriften 2.10 — 2.11 
Communautaire procedure 2.12—2.16 
Opmerkingen 2.17—2.59 
Informatie van de controle-instanties 2.19 — 2.22 
Douanecontroles in de Lid-Staten 2.23 — 2.30 
Controles achteraf 2.31 —2.46 
Omvang van de onderzoekingen 2.32 — 2.38 
Antwoorden van de begunstigde staten: termijnen en inhoud 2.39 — 2.42 
Door de Lid-Staten getroffen maatregelen bij het uitblijven van 
antwoorden binnen de termijn 2.43 — 2.44 
Toezicht op de tenuitvoerlegging 2.45 — 2.46 
Weigering van het preferentiële stelsel 2.47 — 2.48 
Onregelmatigheden 2.49 
Beheer door de Commissie 2.50 — 2.59 
Conclusies 2.60 — 2.62 
INLEIDING BEGROTINGSUITVOERING 
2.1. Dit hoofdstuk is voornamelijk gewijd aan een 
onderzoek van de certificaten van oorsprong. In hoofd­
stuk 1 zijn de opmerkingen over de inning en de boeking 
van de ontvangsten opgenomen. Op het gebied van de 
traditionele eigen middelen hebben de behandelde 
onderwerpen betrekking op de door de Lid-Staten 
ingehouden inningskosten, de boeking door de Commis­
sie van de haar ter beschikking gestelde bedragen en de 
mededeling door de Lid-Staten van de geconstateerde 
fraudegevallen en onregelmatigheden. Het aan de eigen 
middelen afkomstig uit de BTW gewijde gedeelte 
behandelt het beheer van deze ontvangsten door de 
Commissie en de invordering ervan. 2.2. Tabel 2.1 geeft het beloop van de ontvangsten van 
de begrotingsjaren 1986-1989 weer en geeft aanleiding tot 
de volgende technische toelichting: 
Ten aanzien van de traditionele middelen verschijnen de 
inningskosten sinds 1988 niet meer als uitgaven, maar 
worden zij afgetrokken van de ontvangsten. Voor de 
middelen uit de BTW is de uniforme grondslag in 1986 
bepaald op 1,2505% en in 1987 op 1,2726%, terwijl 
Griekenland en Portugal tot respectievelijk 1986 en 1988 
een vervangende „financiële bijdrage" hebben betaald. 
Wegens de maximering van de middelen uit de BTW op 
36 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
1,4 % van de uniforme BTW-grondslag moest het 
begrotingsevenwicht sinds 1988 door andere ontvangsten 
worden gewaarborgd. In afwachting van de invoering van 
de middelen uit het BNP in 1989 werden er voor het 
begrotingsjaar 1988 niet-terugbetaalbare voorschotten 
van de Lid-Staten gevorderd, de „ontvangsten tot herstel 
van het evenwicht". Een groot deel hiervan is pas in 1989 
geïnd. e) daar de ontvangsten die zijn bestemd tot herstel van 
het evenwicht van de algemene begroting in 1988 niet 
integraal zijn geïnd, is het overschot van dat 
begrotingsjaar in de begroting 1989 niet gerealiseerd 
zoals was voorzien. 
2.3. Tabel 2.2 geeft de begrotingsuitvoering betreffende 
de ontvangsten in 1989 weer. Voor het geheel van de eigen 
middelen bedraagt de globale uitvoeringsgraad 102,4 % 
ten opzichte van de begrotingsramingen: 
a) het verschil van 3,6 % bij de douanerechten vloeit 
voort uit een toeneming van de import van indus-
trieprodukten met hoge invoerrechten; 
b) de 9,6 % lagere opbrengst van de landbouwheffingen 
is te wijten aan een te hoge raming van de invoer van 
durum tarwe, rijst en maïs; 
c) de verschillen bij de middelen uit de BTW en het BNP 
zijn te verklaren uit de wisselkoersschommelingen 
tijdens het begrotingsjaar; 
d) het koersverloop van de dollar heeft voorkomen dat 
het punt werd bereikt waarop de monetaire reserve 
van het EOGFL-Garantie in werking treedt; CERTIFICATEN VAN OORSPRONG 
Algemeen 
2.4. De preferentiële tariefregelingen in verband met de 
oorsprong van de goederen zijn ingesteld bij met derde 
landen gesloten akkoorden, alsmede bij verordeningen 
van de Gemeenschap (zie paragraaf 2.10). Deze regelin­
gen verschillen wel qua doelstellingen, maarzij maken alle 
de toegang van goederen van oorsprong uit de begun­
stigde landen tot de communautaire markt tegen 
preferentiële douanetarieven mogelijk. 
2.5. De totale importen uit landen die onder preferen­
tiële regelingen vallen maken ongeveer 40 % van de 
waarde van de invoer van de Gemeenschap uit. Zij 
worden hoofdzakelijk verricht in het kader van het 
handelsverkeer dat is opgezet met de ontwikkelingslan-
Tabel 2.1 — Ontvangsten over de begrotingsjaren 1986-1989 
(Mio ecu) 
Ontvangstencategorie 
1. Traditionele middelen 
Douanerechten 
Landbouwheffingen 
Suiker, isoglucose 
Inningskosten 
Totaal 
2. Middelen BTW + BNP 
Middelen BTW 
Financiële bijdragen 
Middelen BNP 
Ontvangsten tot herstel van het evenwicht 
Correcties BTW 
Correcties BNP 
Totaal 
3. Ontvangsten 
Monetaire reserve 
4. Diverse ontvangsten 
5. Overschot vorig begrotingsjaar 
Totaal-generaal 1986 
8 172,9 
1 175,5 
1 111,5 
— 
10 459,9 
22 223,4 
210,1 
_ 
— 
377,3 
— 
22 810,8 
— 
342,6 
53,9 
33 667,2 Werkelijke 
1987 
8 936,5 
1 626,1 
1 471,7 
— 
12 034,3 
23 463,5 
210,6 
— 
— 
-359,3 
— 
23 314,8 
— 
434,2 
— 
35 783,3 antvangsten 
1988 
10 344,7 
1 504,6 
1 390,7 
-1 325,0 
11 915,0 
23 927,6 
211,4 
— 
4 445,8 
383,6 
— 
28 968,4 
— 
460,0 
500,0 
41 843,4 1989 
11 458,8 
1 282,7 
1 381,6 
-1 412,3 
12 710,8 
26 293,4 
— 
2 877,1 
1 641,8 
634,6 
171,6 
31 618,5 
— 
408,9 
1 161,6 
45 899,8 Begroting 
1989 
11 060,0 
1 419,2 
1 316,9 
- 1 379,6 
12 416,5 
26 219,1 
— 
2 873,0 
— 
— 
29 092,1 
1 033,1 
274,4 
2 024,5 
44 840,6 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 37 
^ 
.2 
^ J> « > 00 > 4J 00 
_c <u;3.£ 
| «j^S1 
3 £3 
o ering: 
age v 
ronke 
oting 
g g g-M 
'5 ö 8"° 
•o 
o 
D 
00 ievt 
ing 
B ei 
ijvi efinit 
egrot 
GA 
rschr 
QX> g £ 
13 °° ^-S 
§2 
ag> 
o O u-
II 
TJ NO 
O 
>o 
O 
Tf 
O 
o' 
SD 
O 
^ 
or 
©r 
o 
~ 
J* 
2 
o o X 
e 
5 
<n 
o 
Q 
—; rf 
o' 
ON 
•* 
© 
ON 
<N 
<N 
(N 
ON" 
5" ~ 
<N 
ON 
5" —* 
2 
O 
O 
X 
e 
60 
s 
S 
JU 
O -o 
J ON 
rf 
© 
ON 
"* © 
NO 
CO 
ON 
Nu" 
-* 
ON 
^Ó 
3 
2 
O o 
Xi 
^T 
o 
"öb 
o 
Ö 
'3 
C/3 ^ 
fN 
O 
•* 
© 
<N 
rf 
NO_ 
ON' 
— 
' 
^°, ON 
ON" 
3 
2 o o 
X 
3 
O 
c 
c •'T 
ri 
O 
rt 
CÏ 
© 
00 
o 
r-
fS 
"1 
NO 
Tf 
«s 
"l 
NO 
•«* 
fS 
"ëS 
H r<-> 
©' 
© 
o' 
O 
•«* 
ON 
CN 
NO 
CM 
ON' 
fN 
NO 
ON 
NO 
3 
2 o o 
X 
H 
c 
•o 
T3 ©' 
© 
©' 
© 
00 
fN 
O 
O) 
o' 
(N 
^ 
M 
3 
2 o o X 
OH 
z 
PQ 
c 
•o 
T3 
ü 's 
<N , 
Tt 
NO 
^ 
(N 
^ 3 
2 
O 
O 
X! 
-3 
3 
> «3 
3 
O 
0B 
XI 
X! 
C 
cfl 
> 1 
X 
O 
e 
eb 
cd 
3 
O 1 
NO 
•* 
NO 
3 
2 o o 
X| 
H 
ca 
Ë 
o 
U , 
"-O 
3 
2 O 
O 
X 
CU 
z 
ca 
o 
o 
O r^ 
00 
o 
r^ 
X 
© 
tr> 
X 
NO 
r*> 
rf 
s ON 
*© 
©C 
X 
© 
ON 
"ê« M 
o H , 
O 
© 
^t 
M 
3 
2 o o 
XI 
> 
'B 
c o 
6 
c 
3) 
es 
3 
O 
f^ ©__ 
ON 
•* 
<N 
ON 
rf-
ON 
O 
"* 
•* 
•«a-' 
r-<N 
•* 
r-~ 
ON" 
4 
c 
eb 
3 
> a o 
<3 
> 
Q 
4 ir> 
TT 
O 
V) 
s 
f> 
X 
f> 
r-
5 
N©~ 
X 
«*) ff 
X 
^ 
_E s 
13 2 o 
H ^r 
•* 
>o 
NO 
NO 
•* 
(N 
© 
fN 
•<* 
<N 
O 
(N 
O 
M 
2 o o 
X 
03 
e* 
3 
O 
eb 
£> 
o > 
o 
X! 
" 
> 
O wS •* 
rf 
o 
TT 
«S 
© 
X 
of X 
*n 
•* 
NO 
© 
2 
5 
xr 
K e*5 
X 
5 
"ëS « 
e 
on 
"ës 
-g H 
38 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
den die onder het Stelsel van Algemene Preferenties (SAP) 
vallen, de landen van de Europese Vrijhandelsassociatie 
(EVA), en in mindere mate met de staten in Afrika, het 
Caribische Gebied en de Stille Oceaan (ACS). 
2.6. Al deze regelingen berusten op het concept van de 
oorsprong, waarbij alleen produkten van oorsprong uit 
de begunstigde landen een preferentiële behandeling 
kunnen genieten. Het bewijs dat de produkten van 
oorsprong uit een dezer landen zijn, wordt geleverd door 
de certificaten van oorsprong, die overeenkomstig de 
geldende bepalingen door de begunstigde landen worden 
opgesteld en waarvan de overlegging bij de import een 
voorwaarde is voor de toekenning van het preferentiële 
tarief. 
2.7. Gelet op het belang van deze documenten voor de 
afwikkeling van de betrokken operaties heeft de Kamer 
de communautaire procedures en de terzake verrichte 
controlewerkzaamheden bij de Commissie en de Lid­
staten onderzocht. Elke Lid-Staat werd verzocht, een 
vragenlijst te beantwoorden en in vier Lid-Staten, 
namelijk Denemarken, de BR Duitsland, Frankrijk en 
Portugal, zijn controles ter plaatse verricht. 
2.8. De in dit hoofdstuk vervatte opmerkingen vloeien 
voort uit de bijzondere bevindingen in de bezochte Lid-
Staten en bij de Commissie en uit gegevens die in de 
antwoorden op de vragenlijst voorkomen. De Kamer kan 
niet bevestigen of de ter plaatse gedane bevindingen van 
toepassing zijn op de niet-bezochte Lid-Staten, maar zij is 
van mening dat zij representatief zijn voor het systeem als 
geheel. 
2.9. Bovendien heeft de Kamer bezoeken afgelegd in 
enkele begunstigde staten, deel uitmakend van de ACS-
staten, de landen die onder het SAP vallen en de landen 
van de EVA, om een nauwkeuriger beeld te krijgen van de 
tenuitvoerlegging in deze landen van de procedures voor 
afgifte en controle van de certificaten van oorsprong. De 
Kamer maakt op deze plaats gaarne haar waardering 
kenbaar voor de uitstekende medewerking van de 
bezochte landen. 
Juridische context 
Relevante rechtsvoorschriften 
2.10. De tariefpreferenties vloeien voort uit de vol­
gende, ten tijde van de controle geldende rechtsbronnen: 
a) verordeningen en besluiten waarbij de Gemeenschap 
onder bepaalde voorwaarden eenzijdig tariefconces­
sies toestaat: i) aan 151 afhankelijke ontwikkelingslanden of 
-gebieden in het kader van het SAP (')• Deze 
concessies zijn in bepaalde gevallen voorzien van 
kwantitatieve beperkingen en hebben betrekking 
op textielprodukten en bepaalde landbouw- en 
industrieprodukten, 
ii) aan de 20 met de Gemeenschap geassocieerde 
landen en gebieden overzee (LGO) (2), die deel 
uitmaken van de 151 sub i) genoemde landen en 
gebieden, 
iii) aan de bezette gebieden (3); 
b) de Overeenkomsten van Lomé (4) gesloten tussen de 
Gemeenschap en 66 ACS-staten die ook deel uitma­
ken van de 151 hiervoor genoemde landen en 
gebieden; 
c) bilaterale akkoorden tussen de Gemeenschap en 
sommige staten, met name die van de EVA (5), waarin 
het vrije verkeer van goederen wordt geregeld. 
2.11. De tariefpreferenties zijn van toepassing op de in 
de handelsakkoorden en de verordeningen genoemde 
produkten; zij betreffen met name: 
(') Verordening (EEG) nr. 3782/87 van de Raad van 3 decem­
ber 1987 houdende toepassing van algemene tariefpreferen­
ties voor het jaar 1988 voor textielprodukten van oorsprong 
uit ontwikkelingslanden (PB L 367 van 28.12.1987, blz. 1); 
Verordening (EEG) nr. 3635/87 van de Raad van 17 novem­
ber 1987 houdende toepassing van algemene tariefpreferen­
ties voor het jaar 1988 op bepaalde industrieprodukten van 
oorsprong uit ontwikkelingslanden (PB L 350 van 
12.12.1987, blz. 1); Verordening (EEG) nr. 3636/87 van de 
Raad van 17 november 1987 houdende toepassing van de 
algemene tariefpreferenties voor 1988 voor bepaalde 
landbouwprodukten van oorsprong uit ontwikkelingslan­
den (PB L 350 van 12.12.1987, blz. 67); Verordening (EEG) 
nr. 693/88 van de Commissie van 4 maart 1988 betreffende 
de definitie van het begrip „produkten van oorsprong" voor 
de toepassing van de door de Europese Economische 
Gemeenschap voor bepaalde produkten uit ontwikkelings­
landen verleende tariefpreferenties (PB L 77 van 22.3.1988, 
blz. 1) 
(2) Besluit 86/263/EEG van de Raad van 30 juni 1986 
betreffende de associatie van de landen en gebieden overzee 
met de Europese Economische Gemeenschap (PB L 175 van 
1.7.1986, blz. 1). 
(3) Verordening (EEG) nr. 3363/86 van de Raad van 27 okto­
ber 1986 betreffende de tariefregeling van toepassing op de 
invoer in de Gemeenschap van produkten van oorsprong uit 
de bezette gebieden (PB L 306 van 1.11.1986, blz. 103). 
(4) Besluit 86/125/EEG, EGKS van de Raad en de Commissie 
van 24 maart 1986 betreffende de sluiting van de derde ACS-
EEG-Overeenkomst (PB L 86 van 31.3.1986, blz. 1) die ten 
tijde van de controle van kracht was. 
(5) Verordening (EEG) nr. 2838/72 van de Raad van 19 decem­
ber 1972 houdende sluiting van een Overeenkomst tussen de 
Europese Economische Gemeenschap en het Koninkrijk 
Zweden en houdende vaststelling van bepalingen ter 
uitvoering daarvan (PB L 300 van 31.12.1972, blz. 96) en 
gelijkluidende verordeningen voor de andere EVA-landen. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 39 
a) voor de EVA: industrieprodukten en bepaalde 
verwerkte landbouwprodukten; 
b) voor het SAP: industriële eindprodukten en half­
fabrikaten en verwerkte landbouwprodukten; 
c) praktisch alle produkten van oorsprong uit de ACS-
landen en de landen en gebieden overzee. 
Communautaire procedure 
2.12. Aan een gehele of gedeeltelijke ontheffing van 
douanerechten in het kader van de preferentiële stelsels 
zijn twee voorwaarden verbonden: 
a) de betrokken produkten moeten aan de oorsprongs­
regels voldoen; 
b) de „produkten van oorsprong'" moeten rechtstreeks 
naar de Gemeenschap worden vervoerd. 
2.13. In het kader van elk preferentieel stelsel worden 
als produkten van oorsprong beschouwd: 
a) geheel en al in het begunstigde land verkregen 
produkten; 
b) in dat land verkregen produkten die stoffen bevatten 
die niet aldaar zijn verkregen maar die bewerkingen 
of verwerkingen hebben ondergaan die toereikend 
zijn; 
c) eventueel de in dat land verkregen produkten die 
stoffen bevatten die niet aldaar zijn verkregen en die 
daar evenmin toereikende bewerkingen of verwerk­
ingen hebben ondergaan, maar die hetzij zijn 
verkregen, hetzij bewerkingen of verwerkingen 
hebben ondergaan in andere in het akkoord of de 
regeling genoemde landen (cumulatieregels). 
2.14. Het oorsprongskarakter van de produkten wordt 
ook afhankelijk gesteld van de voorwaarde dat zij 
rechtstreeks naar de Gemeenschap werden vervoerd. 
Hierover zij het volgende opgemerkt: a) de produkten die niet door andere landen zijn 
doorgevoerd voldoen automatisch aan deze voor­
waarde ; in dit opzicht worden de ACS-staten en de 
landen en gebieden overzee als één enkel grondgebied 
beschouwd; 
b) de produkten die door een ander land zijn doorge­
voerd worden geacht rechtstreeks te zijn vervoerd 
indien deze doorvoer gerechtvaardigd is om geografi­
sche of vervoertechnische redenen, en voor zover de 
vervulling van bepaalde voorwaarden naar behoren 
wordt aangetoond bij de communautaire douane­
autoriteiten. 
2.15. De certificaten van oorsprong worden afgegeven 
door de douanediensten of andere regeringsautoriteiten 
van het land van uitvoer. Deze autoriteiten dienen met 
name erop toe te zien dat de certificaten behoorlijk zijn 
ingevuld en moeten de noodzakelijke controles op de 
oorsprong van de produkten en op de andere ver­
meldingen op het certificaat verrichten. De certificaten 
worden ter beschikking gesteld van de exporteur op het 
tijdstip van daadwerkelijke uitvoer of op het moment 
waarop vaststaat dat de uitvoer daadwerkelijk zal 
plaatshebben. 
2.16. Het certificaat wordt voorgelegd aan de douane­
autoriteiten van de plaats waar de goederen worden 
ingevoerd overeenkomstig Richtlijn 79/695/EEG van de 
Raad van 24 juli 1979 (6) inzake de harmonisatie van de 
procedures voor het in het vrije verkeer brengen van 
goederen, en uitvoeringsrichtlijn 82/57/EEG van de 
Commissie van 17 december 1981 (7). Het certificaat en 
de desbetreffende goederen worden aan de traditionele 
douanecontroles onderworpen bij het in het vrije verkeer 
brengen van de goederen, waarbij nog twee extra 
controlemogelijkheden komen: 
a) de namen en adressen van de regeringsinstanties die 
gemachtigd zijn om de certificaten van oorsprong af 
te geven, alsmede de afdrukken van de gebruikte 
stempels moeten door de begunstigde staten aan de 
Commissie worden doorgegeven. De Commissie 
verspreidt deze inlichtingen onder de Lid-Staten in de 
vorm van een handboek om de douane-autoriteiten in 
staat te stellen hun controles op de echtheid van de 
certificaten te verrichten; 
b) de certificaten van oorsprong kunnen naar de 
bevoegde regeringsinstanties van de landen van 
uitvoer worden teruggezonden voor een controle 
achteraf. 
Opmerkingen 
2.17. Bij de toepassing van de procedures betreffende de 
toekenning van tariefpreferenties zijn de begunstigde 
staten, de Lid-Staten en de Commissie betrokken. De ter 
(6) PB L 205 van 13.8.1979, blz. 19. 
(?) PB L 28 van 5.2.1982, blz. 38. 
40 Publikatieblad van de europese ólemeenschapnen 1^ 1^ ^o 
plaatse bij de diensten van de begunstigde staten 
waargenomen tekortkomingen zijn aan de commissie 
meegedeeld Zij hebben met name betrekkingen het 
volgende 
a^ de diensten die zich met de afgifte van de certificaten 
bezig houdend znn onvoldoende on de hoogte van de 
regeling^ 
b^ de verificaties van de oorsprong van de uitgevoerde 
goederen zn^e met name vBat de vissenjprodukten 
betreft ontoereikende 
c^ decertificatenzijnonvolledigmgevuldendeprocedu^ 
resvoordeafgifteaandee^porteurs^vordenmet 
gevolgde 
d^ de controle op de transitogoederen is ontoereikend 
^1^ blaast de bevindingen met betrekking tot de 
commissie en de Lid^taten^ behandelen de hierna 
volgende opmerkingen aan de begunstigde staten te 
bijten tekortkomingen^ die zijn vastgesteld bij onderzoek 
van documenten vBelke tijdens de bij de commissie en de 
Lidstaten verrichte controles zijn geraadpleegd 
^1^ Ondanks de verzoeken van de commissie laat de 
mededeling door de begunstigde landen van de vereiste 
gegevens te wensen over 
a^ zo hebben ^7 landen van het ^AR^AC^^danden en 
^Lól^sde betrokken gegevens niet in het passende 
juridische kader verschafte 
b^ elanden van het ^ARenloAC^danden hebben tot 
1^7 enlater gedraald om deC^ommissieopde hoogte 
te stellend hoepel zij reeds verscheidene jaren 
begunstigd v^aren^ 
c^ voorts zijn de gegevens soms onvolledig en de 
afdrukken van de stempels van slechte kwaliteit 
^0 dommige begunstigde staten doen slechts een 
afdruk per stempel toekomend ter^vn] andere ver 
schillende afdrukken toezenden zonder aan te geven of 
het aantal daarmee compleet is dommige staten zenden 
afdrukken van dienststempelstoe^ maar ook— hoeveel 
dit niet vereist is — van persoonlijke stempels van 
ambtenaren die bevoegd zijn om de certificaten te 
ondertekenend hetgeen een bron van verwarring vormt 
Tenslotte voorden de toegezonden stempelafdrukken niet 
stelselmatig bijgewerkt 
^1 dergelijke tekortkomingen doen denaarde van de 
door de Lidstaten op de echtheid van de certificaten van 
oorsprong verrichte controles sterk afnemen ^^ in het kader van het ^AP kunnen de preferentiële 
tanevenv^ordengeachpop onregelmatige ^vijze te zijn 
verleende voor zover de toekenning hiervan uitdrukkelijk 
afhankelijk is gesteld van de toezending van deze 
gegevens aan de commissie lnl^7 bedroeg de totale 
^vaarde van de nreferentieleimporten in de europese 
demeenschan uit de landen die de vereiste gegevens niet 
hadden meegedeelde^ Iv^io ecu L^och^7^ó vandeze 
importemovereenkomend met eenbedrag van^lviio 
ecu^ v^as verricht door begunstigde landen die de 
betrokken gegevens hadden doorgegevenmhet kadervan 
de Overeenkomst vanPomeofanderehandelsakkoor^ 
den 
^öou^n^ontrole^^d^L^d^t^te^ 
^^ löe douanediensten zijn er verantwoordelijk voor^ 
te controleren of de goederen in aanmerkmgkomen voor 
detarieforeferenties hiertoe moeten zij overgaan tot een 
controle van de documenten die hun zijn voorgelegd 
tijdensdeimport^v^aarbijzij bijzondere aandachtmoeten 
besteden aan de echtheid en de juistheid van de 
certificaten van oorsprong Zn moeten tevens nagaan of 
de goederenvoldoenaande voorwaarde dat zijrechte 
streeks naar de gemeenschap znn vervoerd niettemin is 
er geen enkele controleparameter opgesteld die speciaal 
bestemd is voor de invoer van goederen daarvoor 
tariefpreferenties gelden fOe normen voor de fvsieke 
inspectie znngelnk aan die vBelke gelden voor de goederen 
die van elke preferentiële behandeling zijn uitgesloten 
^^ Teneinde de controle op de echtheid van de bij de 
inklaring vandegoederenovergelegdecertificatenvan 
oorsprong te vergemakkelijkend heeft de CAammissie de 
namen en adressen van de inzake de afgifte van 
certificaten bevoegde autoriteiten en de afdrukken van de 
gebruikte stempels in de vorm van een handboek aan de 
autoriteiten van de Lidstaten doen toekomen 
^.^Bó Oe Warner heeft geconstateerd dat deze informatie 
in sommige Lidstaten niet of onvolledig is doorgegeven 
aan de nlaatstelnke douanekantorem hetgeen de ver^ 
v^ezenlijkmg van de echtheidscontroles in gevaar brengt^ 
hierover kan het volgende voorden opgemerkt 
a^ het handboek is slechts bij het L^irectoraatgeneraal 
vande douanebeschikbaar t^Portugalen Verenigd 
l^oninkrnk^ 
b^ alleen bepaalde delen van het handboek zijn ter 
beschikking van de plaatselijke douanekantoren 
gesteld en met name de afdrukken van de stempels 
zijn niet doorgegeven ^BRLóuitsland^ 
c^ alleen de afdrukken en de adressen van de instanties 
die bevoegd zijn inzake de afgifte van de certificaten 
van oorsprong in het kader van het Stelsel van 
Algemene Preferenties zijn ter beschikkmggesteld 
12 12 90 Rublikatieblad van de europese ólemeenschapnen ^1 
van de douanekantoren^en de afdrukkendie in de 
nationale instructies voorkomenverschillenvan die 
welke in het handboek van de commissie znn 
opgenomen ^Denemarken^ 
22o COok zi^n er gevallen aangetroffen waarin de 
controle aan de hand van stukken onvoldoende was 
a^ er werden certificaten van oorsprong toegelaten die 
onleesbare stempels droegem of waren opgesteld op 
met-geguillocheerdpapien of tenslotte doorhalingen 
bevattendienietwarengeparafeerd^Denemarkem 
Frankri^k^ 
b^ er werden certilïcatenvan oorsprong aanvaard die 
andere gegevens bevatten dan die welke in de factuur 
waren opgenomen of die op dedaartoe bestemde 
nlaats geen stemnel droegen ^Portugafp 
c^ er werdentanefpreferenties verleend zonderdat er 
eencertilicaat aanwezig was of op grond van een 
fotokopie van het certiticaat van oorsprong^ dan wel 
zonder dat hetbewnsbetreffende het rechtstreekse 
vervoer werd geleverde talrijke aangiften ten invoer 
zi^n toegelaten zonder controle van de documenten^ 
hetgeen tot gevolg heeft gehad dat het preferentiële 
^VA-tanef ten onrechte is toegekende dan wel^onder 
aanwijzing dat deze controle was verricht ^Denemar­
ken^ 
d^ in Denemarken is het sommige importeurs toege­
staan^ hun invoeraangiften op geautomatiseerde 
gegevensdragersmte dienen Lodens het bezoek van 
de Warner was bn geen van de^e importeurs een 
controlebezoek afgelegd om na te gaan of de op 
geautomatiseerde wi^ze doorgezonden gegevensover-
eenkwamen met de in hun dossiers bewaarde 
certificaten van oorsprong^ 
e^ ingeval certiticaten op lange termen worden afgege­
ven^ waarvandegeldigheidsduurweléén^aarkan 
bedragend moeten de bi^ de douane aangeboden 
facturen een verwijzing naar deze certitïcatenbevat-
tem alsmede een gedetailleerde omschnpving van de 
goederen waardoor deze geïdentificeerd kunnen 
worden In Denemarken werdde overeenstemming 
tussen de facturen en de lange-termi^n-certiticaten op 
de bezochte douanekantoren niet gecontroleerd 
227 De Warner is van mening dat in de vrnhaven 
Plamburg het niveau van de controles aan de hand van 
stukken en van de fvsieke controles van de aldaar 
opgeslagen goederemwaarvooreenvervangend certifi­
caat is afgeleverd om ze nadien inde Lid-Statenmhet 
vrijverkeer te brengem onvoldoende is Zi^ acht tevens 
het door het regionale DirectoraatFinancienuitgeoefen 
de toezicht onbevredigend De Duitse autoriteiten hebben 
inmiddels dehavenmstantiesopgedragemde inspecties 
op te voeren en het regionale Directoraat Financien 
gelasp hierop beter toezicht uit te oefenen 
2 2^ De controleophetrechtstreekse vervoer wordt 
gewoonlijk verricht door de douanen met behulp van de 
vervoersdocumenten die bipdemvoerworden overgelegd De van een begunstigde staat via het grondgebied van een 
andere staat naar de gemeenschap vervoerde goederen 
worden geacht rechtstreeks vervoerd te zi^n mits zi^ in die 
staat niet inde handel ofhet vrijverkeer ingebracht 
^let bewies dat deze voorwaarde is vervulde moet worden 
geleverd bipde douaneautoriteiten van deCüemeenschap^ 
hetgeem zoals de Warner kon vaststellend niet altijd 
gebeurt 
229 Zo werden tariefpreferenties toegekend voor 
goederen die in het loader van het Stelsel van Algemene 
Preferenties waren ingevoerd en bn het douanekantoor 
waren aangeboden onder overlegging van een document 
voor communautair douanevervoerip na te zim gelost 
in grote havens^ waar een summiere aangifte was 
opgesteld ^och het Lldocumenp noch enig ander 
document dat bn de aangifte was gevoegd^bevatte het 
bewies dathetrechtstreeksevervoerwasgecontroleerd 
door de douane van de loshavem bijvoorbeeld op basis 
van het cognossement Lr bestaat derhalve een belang 
rnke leemte in de douanecontrole die een aanpassing van 
de procedures voor de controle op het rechtstreekse 
vervoer zou rechtvaardigen 
230 Dehandelmet Hongkong levert eenbnzonder 
probleem opDe goederen van oorspronguit buurlanden^ 
met name de Volksrepubliek dnna^ worden vaak in 
Hongkongverscheepp vanwaar zn naar de gemeenschap 
worden uitgevoerd In Idongkongworden de transitogoe­
deren niet onder toezicht van de douane geplaatst en de 
autonteitenkunnen dan ook geen verklaring opstellen die 
met name een omschrijving van de produkten en de data 
vanhet lossenenopmeuwladen bevat Aangeziende 
chinese autoriteiten geen bewijsstuk leveren dat het 
vervoer plaatsvindt onder dekking van een enkel 
vervoersdocument moet door andere bewijsstukken 
worden gestaafd dat het vervoer rechtstreeks heeft 
plaatsgevonden De kwestie is binnen het CAomité 
C^orsprongvan goederen aan de orde gesteld en eind!9^ 
heeft de commissie onderhandelingen terzake aange­
knoopt met de autoriteiten van de Volksrepubliek C^hma 
en Hongkong Lndens het onderzoek was er echter nog 
geen bevredigende oplossing gevonden in feite ver 
schillen de praktijken wat de toekenning zelf betreft 
weliswaar^ maarzij hebben alle gemeen dat het preferen­
tiële tarief wordt verleendtenzn bewezenwordtdatde 
goederen niet van oorsprong zi^n van het land waarin het 
certiticaat is opgemaakt 
^ontrol^^^ter^ 
231 De voorschriften betreffende de controle achteraf 
van de certificaten bieden de douaneautoriteiten van de 
C^emeenschapdemogelnkheidcontroles te verrichtend 
het^bi^wi^e van steekproefmict^bi^ twijfel ten aanzien 
van de echtheid van het document tdiertoe^enden^de 
certitïcaten van oorsprong terug naar de regerings­
instanties van de begunstigde staat van uitvoer^waarbii 
^ zo nodig de redenen aangeven die hun verzoek 
rechtvaardigen 
42 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
Omvang van de onderzoekingen 
2.32. Het totale aantal verrichte controles achteraf kan 
betrekkelijk gering worden geacht. In 1987 zijn er voor de 
gehele Gemeenschap, behalve Italië waarvan de cijfers 
niet beschikbaar zijn, circa 4 000 verzoeken met betrek­
king tot ongeveer 8 000 certificaten van oorsprong tot de 
uitvoerende staten gericht. Het aantal loopt uiteen van 
meer dan 1 000 in Frankrijk en de BR Duitsland tot 
minder dan 10 in Griekenland en Portugal. Op basis van 
door enkele Lid-Staten verschafte gegevens heeft de 
Kamer de volgende verhoudingen tussen het aantal 
controles achteraf en het aantal van certificaten ver­
gezelde invoeraangiften berekend. Voor Denemarken is 
het verhoudingsgetal 0,005 %, voor de BR Duitsland 
0,06 % en voor de in Frankrijk bezochte douanekantoren 
0,38 %. Deze percentages zijn niet hoog en, wat 
Denemarken en de BR Duitsland betreft, blijven zij bij 
voorbeeld onder de verhoudingsgetallen met betrekking 
tot de controle achteraf van de documenten voor 
communautair douanevervoer (0,1 %). 
2.33. Tevens zij opgemerkt dat er in geen der bezochte 
Lid-Staten parameters bestaan betreffende de uitvoering 
van controles achteraf bij wijze van steekproef en dat deze 
procedure noch in Denemarken noch in Portugal wordt 
toegepast. 
2.34. Slechts in Frankrijk heeft de kamer geconstateerd 
dat er criteria bestaan met betrekking tot het begrip 
„redelijke twijfel" ten aanzien van de echtheid van 
documenten of de juistheid van de gegevens inzake de 
werkelijke oorsprong. In Denemarken en Portugal 
werden verschillende gevallen geconstateerd waarin de 
certificaten van oorsprong in het geheel niet achteraf 
waren gecontroleerd, in weerwil van redelijke twijfels ten 
aanzien van de echtheid ervan of de juistheid van de 
daarin vervatte gegevens. 
2.35. In de vrijhaven Hamburg heeft zich een bijzondere 
situatie ontwikkeld. Krachtens een overeenkomst met het 
Bondsministerie van Financiën hebben de havenauto­
riteiten bevoegdheden verkregen op grond waarvan zij 
nieuwe certificaten van oorsprong kunnen afgeven ter 
vervanging van de door de begunstigde staten van uitvoer 
opgestelde certificaten, die de in de haven ingevoerde 
goederen vergezellen. Deze mogelijkheid is voorzien in de 
communautaire voorschriften en de Duitse autoriteiten 
zijn van mening dat de controles moeten worden verricht 
door de douanediensten van de plaats waar de goederen 
in het vrije verkeer worden gebracht. Het havenpersoneel 
schat het jaarlijks afgegeven aantal vervangende certifica­
ten op circa 48 000, tegenover circa 10 000 door de 
begunstigde staten afgegeven certificaten van oorsprong. 
De situatie betreffende de controle achteraf van deze 
certificaten is onbevredigend. Zo komt het zelden voor 
dat de vervangende certificaten aan controles achteraf 
worden onderworpen en bovendien worden de originele 
certificaten, opgesteld door de autoriteiten van de 
begunstigde staten, praktisch nooit gecontroleerd. 2.36. Tijdens haar controlebezoeken in enkele begun­
stigde staten van uitvoer heeft de Kamer vastgesteld dat 
de procedure van controle achteraf een overheersende rol 
speelt in het plaatselijke systeem van verklaring inzake de 
oorsprong en in uiteenlopende mate in de plaats treedt 
van de andere vormen van controle tijdens de afgifte van 
de certificaten. 
2.37. De antwoorden op een naar de Lid-Staten 
gezonden vragenlijst tonen aan dat in drie Lid-Staten 
(Frankrijk, BR Duitsland, Verenigd Koninkrijk) van de 
vijf die hierover statistieken opstellen, bij een aanzienlijk 
deel (20 a 30 %) van de certificaten die achteraf waren 
gecontroleerd, de goederen geheel of gedeeltelijk niet in 
aanmerking bleken te komen voor het stelsel van 
tariefpreferenties. 
2.38. De procedure van controle achteraf is voor 
verbeteringen vatbaar, in de eerste plaats door een 
omschrijving van gemeenschappelijke criteria met betrek­
king tot het begrip „redelijke twijfel" met het oog op een 
eenvormige toepassing van de procedure. Ook zouden er 
parameters moeten worden opgesteld voor de uitoefening 
van de steekproefsgewijze controles om een bevredigend 
niveau te bereiken, dat wil zeggen een verhouding tussen 
het aantal controles achteraf en het aantal invoer­
aangiften in het kader van het preferentiële stelsel, 
waardoor voldoende zekerheid kan worden verkregen 
over de regelmatigheid van de operaties. 
Antwoorden van de begunstigde staten : 
termijnen en inhoud 
2.39. De communautaire bepalingen schrijven termij­
nen van drie maanden (ACS), zes maanden (SAP) en „zo 
kort mogelijk" (EVA) voor voor de kennisgeving van de 
resultaten van de door de begunstigde staten verrichte 
controles achteraf. De Kamer heeft vastgesteld dat deze 
termijnen in heel wat gevallen niet werden nageleefd. 
Vertragingen komen voor in het kader van alle onder­
zochte handelsakkoorden, maar zij zijn bijzonder veelvul­
dig in de betrekkingen met de ACS-staten, de SAP-staten 
en de geassocieerde landen en gebieden overzee. 
2.40. De gemiddelde termijnen bij het doorgeven van de 
resultaten liggen rond één jaar. Blijkens de door de Lid-
Staten meegedeelde gegevens komen er echter regelmatig 
termijnen van twee jaar en meer voor: 
a) bij respectievelijk 40 % en 30 % van de controles 
achteraf die in de loop van 1987 door Frankrijk en 
Nederland werden aangevraagd, waren de resultaten 
eind september 1988 nog niet meegedeeld; 
b) in het Verenigd Koninkrijk, waar in 1987 en 1988 
445 verzoeken om controles achteraf werden gedaan, 
bedraagt het gemiddelde aantal verzoeken waarop 
het antwoord na een termijn van zes maanden of meer 
wordt gegeven, 60 (op kwartaalbasis); 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 43 
c) in de BR Duitsland waren op 1 juli 1988 nog geen 
antwoorden verkregen voor respectievelijk 2 %, 
3,5 % en 15 % van de in 1985, 1986 en 1987 gedane 
verzoeken om controles achteraf; 
d) in België bleven in november 1988 75 aanvragen om 
controles achteraf, die in 1987 en 1988 aan de 
Commissie waren voorgelegd maar voordien tot de 
begunstigde staten waren gericht, onbeantwoord. Het 
bedrag van de betrokken rechten beliep 1,9 Mio ecu; 
e) onder de staten die herhaaldelijk dralen met het 
doorgeven van het resultaat van de controles achteraf 
kunnen worden genoemd Mexico, Indonesië, India, 
Pakistan, Malta, Brazilië, Maleisië, Joegoslavië, 
Oostenrijk, Ivoorkust en Senegal. 
2.41. Tevens werd geconstateerd dat de antwoorden op 
de verzoeken om controles achteraf vaak onvolledig 
waren en niet altijd de specifieke vragen behandelden. Dit 
gaat op voor de meeste ACS-staten, SAP-staten en 
geassocieerde landen en gebieden overzee. 
2.42. Joegoslavië valt onder het SAP en heeft met de 
EEG een aparte samenwerkingsovereenkomst gesloten, 
vergezeld van een protocol betreffende de definitie van 
het begrip „produkten van oorsprong" en betreffende de 
methoden van administratieve samenwerking (8). De 
Kamer werd er door de Commissie van in kennis gesteld 
dat talrijke verzoeken om controles achteraf onbeant­
woord bleven en dat de echtheid van certificaten door de 
Joegoslavische autoriteiten was bevestigd, hoewel vast­
stond dat de betrokken goederen niet van oorsprong van 
dit land waren. Dit is ook bevestigd door de Belgische 
douane-autoriteiten. 
Door de Lid-Staten getroffen maatregelen 
bij het uitblijven van antwoorden binnen de termijn 
2.43. In alle bezochte Lid-Staten werd geconstateerd 
dat de dossiers bij het uitblijven van een antwoord na een 
of meer aanmaningen als afgedaan werden beschouwd, 
dus zonder dat de toekenning van tariefpreferenties 
daardoor werd getroffen. Artikel 27, lid 2, van Ver­
ordening (EEG) nr. 693/88 van de Commissie betreffende 
het stelsel van algemene preferenties (9) bepaalt echter dat 
indien de resultaten van de controle in geval van 
„redelijke twijfer niet uiterlijk vier maanden na de 
verzending van een aanmaning zijn medegedeeld, de 
(8) Verordening (EEG) nr. 314/83 van de Raad van 24 januari 
1983 betreffende de sluiting van de Samenwerkingsovereen­
komst tussen de Europese Economische Gemeenschap en de 
Socialistische Federatieve Republiek Joegoslavië (PB L 41 
van 14.2.1983, blz.l). 
(9) PB L 77 van 22.3.1988, blz. 9. verzoekende instanties de toekenning van het preferen­
tiële tarief moeten weigeren, behoudens in geval van 
overmacht of uitzonderlijke omstandigheden. 
2.44. In de andere gevallen dan die bedoeld in voor­
noemd artikel 27, lid 2, kunnen na een bepaalde tijd 
onbeantwoord gebleven verzoeken als afgedaan worden 
beschouwd. Wanneer evenwel een negatief antwoord 
wordt ontvangen nadat de voor de inning a posteriori van 
de rechten voorziene periode van driejaar is verstreken, 
brengt deze praktijk de inning van de betrokken eigen 
middelen in gevaar. Het belang van het voorafgaande 
wordt geïllustreerd in de door België meegedeelde 
gevallen; in 1987 en 1988 heeft deze Lid-Staat respectieve­
lijk 13 en 9 verzoeken aan de Commissie voorgelegd die 
deel uitmaakten van de in paragraaf 2.40 genoemde, en 
die betrekking hadden op respectievelijk 60 en 11 certifi­
caten waarvoor de antwoorden reeds twee jaar of langer 
uitbleven. De bedragen van de betrokken rechten 
beliepen respectievelijk 1,5 Mio en 0,4 Mio ecu. 
Toezicht op de tenuitvoerlegging 
2.45. De Kamer heeft bepaalde tekortkomingen gecon­
stateerd in de uitvoering door de Lid-Staten van de 
procedure voor controles achteraf: 
a) in Denemarken en Frankrijk werden verzoeken om 
controle achteraf die na het verstrijken van de 
gestelde termijnen onbeantwoord bleven, niet ter 
kennis van het Directoraat-generaal Douane ge­
bracht, hoewel de nationale instructies zulks voor­
schrijven ; 
b) in Frankrijk waren enkele verzoeken om controle 
achteraf onvoldoende gerechtvaardigd of gaven zij 
niet aan of de controle was gegrond op een „redelijke 
twijfel" dan wel werd verricht bij wijze van steekproef. 
In andere gevallen werden verzoeken gericht tot niet-
bevoegde instanties in de begunstigde staten; 
c) hoewel bij sommige regionale diensten in Frankrijk, 
welke zijn gespecialiseerd in onderzoek en documen­
tatie (Cerdoc) certificaten van oorsprong als gevolg 
van een controle achteraf vals werden geacht, is de 
controleurs van de Kamer niet gebleken dat er een 
grondiger onderzoek werd verricht om latere impor­
ten van dezelfde aard op het spoor te komen; 
d) in Portugal worden de operaties betreffende controles 
achteraf zodanig geregistreerd dat de verzoeken 
waarop de antwoorden uitblijven niet gemakkelijk 
kunnen worden geïdentificeerd. 
2.46. De Lid-Staten kunnen de bijstand van de Com­
missie inroepen om van een begunstigde staat antwoord 
44 Rubiikatieblad van de europese óleneieenschappen 12 12 ^0 
te kragen opelk verzoek om controleachteraf^kunnen 
haar tevens elke vraag voorleggen met betrekking tot de 
aanvaarding van certificaten die niet overeenkomstig de 
geldende regels zouden zim opgesteld ^assmdsl^anuan 
1^^ voert de commissie de tot haar gerichte correspon 
dentie van de Lidstaten op een vBnze die controle 
mogelijk maakt op de acties die zifter oplossing van het 
gesteldeprobleemheeft ondernomen LOedossiersmet 
betrekking tot de periode voordien bevatten talrijke 
gevallen v^aarbi^ de antwoorden op vragen van de Lid 
staten ofde antwoorden van de begunstigde staten nooit 
znn binnengekomen 
2^7 Pöe Kamer heeft geconstateerd dat de preferentiële 
behandeling van ingevoerde goederen zelden vBordt 
geweigerd op grond dat aan bepaalde regels betreffende 
de oorsprong of daarmee verband houdende formaiitei 
ten niet is voldaan L^e meest gangbare praktik die inde 
Lidstaten v^erdv^aargenomenis^ datdeaangifte ten 
invoer als zodanig v^ordt aanvaarde ofv^el dat het 
certificaat van oorsprong vBordt verzonden voor een 
controle achteraf In Italië komt het echter voor dat de 
preferentiële behandeling van goederen ^vordt geweigerd 
degens het ontbreken van een stempel op het certificaat 
van oorsprong ofindien het stempel niet voorkomt in het 
handboek van de commissie 
2^ L^e^-amer neigt totdeopvattmgdatdelakse 
houding van de Lidstaten in dit verband gedeeltelijk te 
^ntenisaandeeenzi^digheidvanhetglobalecontrolesvsD 
teem^ dat geheel is gebaseerd op het certificaat van 
oorsprong zelf^ maar ook aan de tekortkomingen in 
verband met de desbetreffende controleprocedures ^vlet 
name is er geen enkel gemeenschappelijk criterium 
vastgesteld voor de toepassing van deze procedures^ noch 
een duidelijke sanctie ingeval de begunstigde landen zich 
niet houden aan de bepalingen betreffende admmisD 
tratieve samenwerking Bijgevolg zi^n de Lidstaten 
geneigd^detoekenningvantanefpreferenties slechts te 
peigeren ingeval zn zelf het onweerlegbaar be^s in 
handenkr^gen dat een certificaatvan oorsprongmet echt 
is of dat het een onjuiste informatie bevat 
2^ C^m m dit verband het risico voor de eigen 
middelen van deólemeenschapteilmstrerem kan gelezen 
voorden op enkele specifieke fraudegevallen die door de 
LidStatenzi^n ontdekt en opdestatistische gegevens met 
betrekking tot onregelmatighedenmetcertificaten van 
oorsprong over denaren 1^7 en P^^ 
a) staalprodukten van oorspronguit de L^L^R berden in 
de ólemeenschap ingevoerd onder dekking van hetzij 
Ld^R^l certificaten van oorsprong die door de 
^vBeedse douane op basis van valse rekeningen vaaren afgegeven^ hetzi^valsecertitïcatenvan oorsprong die 
dooreenparticuher bedr^fv^arenopgesteld löeze 
onregelmatigheden^ die zi^n ontdekt door de L^uitse 
recherchediensten^ hebbenplaatsgehad van^anuan 
P^^5 tot december P^ en dedaarmee gemoeide 
baarde is vastgesteld op ongeveer^lvhoecu^ 
b^ visser^produkten ^1500 ton) van oorsprong uit 
landen als ^oream^namaenHonduras berden in de 
Caemeenschap ingevoerd onder dekking van valse 
LC^R^lcertificatemv^aarinólambia en Sierra Leone 
als landvanoorsprongv^erden genoemd POconregeP 
matigheden veerden ontdekt door de diensten van de 
commissie in samenwerking met de Lidstaten en de 
plaatseli^keautonteitenmó^ambiaen Sierra Leone 
L^eontdoken invoerrechten voorden geschat op2lvlio 
ecu^ 
c) staalprodukten van oorsprong uit Brazilië ^verdenm 
de Caemeenschap ingevoerd onder dekking van door 
de Joegoslavische autoriteiten afgegeven LC^R I 
certificatenOe importen hebben plaatsgehad ml^5 
en de ontdoken invoerrechten voorden gescbat op 
O^^iioecu^ 
d) eenzelfde gevaldeedzichvoor met staalprodukten 
van oorsprong uit de L^föR.^ de nasponngen van de 
Belgischeen L^uitsedouane brachten aan bet licht dat 
er invoerrechten ten bedrage van 22^0 ecu en anti 
dumpingrechten ten bedrage van Odlvlio eenbaren 
ontdoken^ 
e) een zending van 522 ton koffie van oorsprong uit 
Indonesië is in de gemeenschap ingevoerd^aarbn 
Nigeria als landvan oorsprong v^erd aangegeven L^e 
v^erkelnke oorsprong v^erd ontdekt door de analvse 
van een produktmonster door de Nederlandse 
douane ^Ciet alleen veerden de bepalingen van de 
mternationalekoffie overeenkomst niet nageleefde 
maar ook berden de daarmee gemoeide eigen 
middelen niet geïnd 
f) vissernproduktenvan oorsprong uit Rusland^oe 
meme^Ceuba^irak^orea en Algerne veerden in de 
gemeenschap ingevoerd onder dekkmgvan door de 
autonteitenvan Mauritanië afgegeven LC^Rlcertifi^ 
catemzonderpassende controlevan de specifiek voor 
vissernprodukten geldende regels betreffende de 
oorsprong erediensten vandeCA^mmissiehebben 
aangegeven dat de onregelmatigheden op de EC^R^I 
certificaten gedeeltelijk te mirten ^varen aan de 
ontoereikende douanecontroles op de gegevens die in 
de LLd^t certificaten voorkomen^oorsprong^ be 
stemmmg^verklanng van echtheid door de instantie 
vanafgifte)enaandeniet^nalevmg van het voor 
schrift betreffende het rechtstreekse vervoer Loe 
daarmee gemoeide ontdokeniechten borden gesebat 
opO^lvlioecu^ 
g) gegevens over de onregelmatighedenbetreffende de 
oorsprongsregels zi^n door sommige Lidstaten 
meegedeeld in hun ^aarli^kse en halfjaarlijkse verslag 
gem die borden opgesteld overeenkomstig de artike 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 45 
len 7 en 17, lid 3, van Verordening (EEG, Euratom) 
nr. 1552/89 van de Raad van 29 mei 1989 (10). Daarin 
zijn de volgende gegevens verstrekt betreffende de 
rechten die wegens valse aangiften van oorsprong zijn 
ontdoken: 
(i) in het Verenigd Koninkrijk 57 gevallen voor een 
bedrag van 332 285 ecu over 1987 en 85 gevallen 
voor een bedrag van 83 277 ecu over 1988; 
(ii) in België 39 gevallen voor een bedrag van 21515 
ecu over 1987 en 49 gevallen voor een bedrag van 
13 197 ecu over 1988; 
(iii) in Frankrijk 106 gevallen voor een bedrag van 117 
118 ecu over 1987 en 13 5 gevallen voor een bedrag 
van 151 115 ecu over 1988; 
(iv) in Denemarken 83 gevallen voor een bedrag van 
18 444 ecu in 1987. 
Beheer door de Commissie 
2.50. De Commissie vervult met betrekking tot het 
beheer van de preferentiële stelsels van de Gemeenschap 
een toezichthoudende en coördinerende rol. Een essen­
tieel element is in dit verband het toezicht op de juiste 
toepassing van de regels betreffende de definitie van het 
begrip „produkten van oorsprong" en betreffende de 
methoden van administratieve samenwerking met de 
begunstigde landen. Deze activiteit wordt onder meer 
uitgeoefend in de context van het Comité Oorsprong van 
goederen en de diverse comités voor douanesamen­
werking waarin is voorzien in de verschillende preferen­
tiële handelsakkoorden waarbij de Gemeenschap partij is. 
De Commissie moet zorgen voor een oplossing van de 
uitvoeringsproblemen op communautair niveau die door 
haar zelf zijn ontdekt of die door de Lid-Staten onder 
haar aandacht zijn gebracht, alsmede alle gewenste 
corrigerende maatregelen treffen. De Kamer heeft 
evenwel verscheidene gevallen aangetroffen waarin de 
Commissie volgens haar niet in staat is geweest de 
passende maatregelen te treffen om de goede werking van 
de stelsels te waarborgen en de inning van de betrokken 
eigen middelen te garanderen. 
2.51. Zo heeft de Commissie, toen zij in kennis werd 
gesteld van ernstige problemen in verband met de 
echtheid van de certificaten van oorsprong die in enkele 
derde landen in gebruik waren (bij voorbeeld Zaïre, 
Liberia, Swaziland), voornamelijk gereageerd in het 
kader van de procedures van wederzijdse bijstand met de 
Lid-Staten. Zij heeft echter geen enkele algemene 
maatregel op administratief en financieel gebied geno­
men; zo heeft zij geen bevel uitgevaardigd om tot 
systematische controles achteraf van elk certificaat over 
te gaan en om het bedrag van de betrokken douanerech­
ten te garanderen. 
(10) PB L 155 van 7.6.1989, blz. 1; deze verordening treedt in de 
plaats van Verordening (EEG, Euratom, EGKS) 
nr. 2891/77 van de Raad van 19 december 1977 (PB L 336 
van 25.12.1977, blz. 1). 2.52. Ook heeft de Commissie, toen zij op de hoogte 
werd gebracht van de praktijk van verscheidene Lid-
Staten om certificaten van oorsprong te aanvaarden met 
een stempel dat niet in haar handboek voorkwam, niet de 
passende maatregelen ten opzichte van die Lid-Staten 
getroffen, namelijk: 
a) in het kader van het SAP waarin de verlening van de 
preferentie uitdrukkelijk afhankelijk wordt gesteld 
van de verstrekking van de betrokken inlichtingen: 
een verzoek om de desbetreffende eigen middelen ter 
beschikking te stellen; 
b) in het kader van de ACS, waar — zij het niet 
uitdrukkelijk — dezelfde voorwaarde bestaat volgens 
een interpretatie van de juridische dienst van de 
Commissie uit 1987: een circulaire teneinde de 
toekenning van de preferentie te doen weigeren, zoals 
was besloten tijdens een vergadering van het Raad­
gevend Comité voor de eigen middelen van 25 no­
vember 1987, alsmede een verzoek om de desbetref­
fende eigen middelen ter beschikking te stellen. 
2.53. De Kamer is van mening dat de samenwerking 
met de begunstigde derde landen ontoereikend is geweest, 
of het nu gaat om de bilaterale contacten of om de 
besprekingen in de comités voor douanesamenwerking. 
Hoewel de Commissie verschillende pogingen heeft 
gedaan om de betrokken landen ertoe aan te zetten de 
vereiste inlichtingen door te geven, hebben deze stappen 
slechts weinig effect gehad, en betroffen zij slechts de 
ACS-landen. Bij een groot aantal begunstigde landen die 
deel uitmaken van zowel het Systeem van Algemene 
Preferenties als de Overeenkomst van Lomé III heeft de 
Commissie bovendien nagelaten te verlangen dat de 
vereiste gegevens bij elk van de systemen afzonderlijk 
worden doorgegeven. 
2.54. De door bepaalde diensten van het Directoraat-
generaal Douane-unie en indirecte belastingen (DG XXI) 
genomen beslissingen met betrekking tot de oorsprong 
van ingevoerde goederen kunnen gevolgen hebben voor 
de berekening van de invoerrechten. Het toezicht op de 
inning van de eigen middelen door de Lid-Staten valt 
onder het ressort van het Directoraat-generaal Begrotin­
gen (DG XIX). De Kamer heeft geconstateerd dat de 
procedures voor de kennisgeving aan deze diensten van de 
beslissingen die onder andere door het Comité Oorsprong 
van goederen worden genomen, niet toereikend zijn. 
Hiervan kunnen de volgende twee voorbeelden worden 
genoemd: 
a) overeenkomstig een besluit, genomen tijdens de 
zitting van het Comité Oorsprong van goederen van 
18 april 1988, is er door de afdeling Oorsprong van 
goederen van DG XXI een telexbericht naar de Lid-
Staten gezonden naar aanleiding van een door de 
Griekse administratie doorgegeven informatie betref­
fende in Hongkong vervaardigde fotokopieerappara­
ten waarvan sommige onderdelen uit Japan waren 
ingevoerd. De apparaten konden worden beschouwd 
als van oorsprong uit Japan en er moesten anti­
dumpingrechten worden geheven. Aan de diensten 
van DG XIX en DG XX is geen enkele informatie 
verstrekt ten aanzien van de (a posteriori) in te 
vorderen eigen middelen; 
46 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
b) volgens Verordening (EEG) nr. 2071/89 van de 
Commissie van 11 juli 1989 (ll) verlenen bepaalde 
bewerkingen van fotokopieerapparaten niet het 
karakter van produkt van oorsprong van het land 
waar de assemblage heeft plaatsgehad. Deze ver­
ordening was vastgesteld ten aanzien van apparaten 
die in de Verenigde Staten waren geassembleerd uit 
onderdelen van oorsprong uit Japan waarop anti­
dumpingrechten konden worden toegepast. Er werd 
geen enkel besluit genomen betreffende de invorde­
ring met terugwerkende kracht van de betrokken 
anti-dumpingrechten en de diensten van DG XIX en 
DG XX zijn niet op de hoogte gehouden van de 
situatie. 
2.55. Met name wegens de economische uitwerking en 
de gevolgen voor de begroting van de Gemeenschap kan 
de toekenning van tariefpreferenties in het kader van de 
Overeenkomst van Lomé worden beschouwd als een 
bijzondere vorm van ontwikkelingshulp, die overigens 
wordt verleend uit hoofde van de Europese Ontwikke­
lingsfondsen of de voedselhulp. Maar er bestaat in dit 
verband een duidelijk verschil in het beheer door de 
Commissie van deze twee soorten steunverlening. Terwijl 
de subsidies van de Europese Ontwikkelingsfondsen en de 
uitgaven voor voedselhulp worden beheerd en gecontro­
leerd door de Commissie, oefent deze op de tenuitvoerleg­
ging door de begunstigde landen van de preferentiële 
systemen betrekkelijk weinig toezicht uit. De delegaties in 
de betrokken landen zijn momenteel niet erg op de hoogte 
van de kwestie. 
2.56. De Kamer heeft geconstateerd dat de instanties 
die de certificaten van oorsprong afgeven zich enigszins 
onzeker voelen met betrekking tot de toepassing van de 
cumulatieregels volgens welke een produkt van oor­
sprong van een bepaald land, de oorsprong kan 
verkrijgen van een ander land waar het wordt be- of 
verwerkt. Deze regels worden niet zonder reden ingewik­
keld geacht en moeilijk toe te passen en te controleren. 
Bovendien bestaat er een significant verschil tussen de 
Overeenkomst van Lomé, die een onbeperkte cumulatie 
van bewerkingen toelaat, ongeacht de ACS-staat van 
oorsprong, en het Stelsel van Algemene Preferenties 
waarin de cumulatie, en dus de verwerving van een nieuwe 
oorsprong, slechts is toegestaan wanneer er sprake is van 
voldoende bewerking. 
2.57. Een weinig bevredigende situatie werd geconsta­
teerd met betrekking tot minerale oliën en daaruit 
gedistilleerde produkten. Deze produkten zijn tijdelijk 
uitgesloten van de verschillende communautaire proto­
collen en verordeningen betreffende de definitie van de 
oorsprong. Dat heeft tot gevolg dat de Lid-Staten 
verschillende oorsprongsregels toepassen. Zo kennen 
sommige Lid-Staten de preferentiële behandeling toe 
indien het betrokken produkt als een produkt van 
oorsprong wordt beschouwd door het land van uitvoer, 
dat wil zeggen op basis van een behoorlijk opgemaakt 
certificaat van oorsprong. Andere Lid-Staten passen 
daarentegen hun nationale regels betreffende de oor­
sprong toe. Bijgevolg kunnen dezelfde produkten in de 
ene Lid-Staat vrij van rechten worden ingevoerd, terwijl 
zij in een andere Lid-Staat worden belast. 
(") PB L 196 van 12.7.89, blz. 24. 2.58. Volgens sommige preferentiële overeenkomsten 
zijn aardolieprodukten uitgesloten van de adminis­
tratieve samenwerking, zodat er geen enkele regel bestaat 
betreffende de administratieve behandeling van het 
bewijs van de oorsprong der produkten, noch betreffende 
de procedure voor controles achteraf. 
2.59. Het ontbreken van gemeenschappelijke regels 
betreffende de oorsprong brengt de inning van de eigen 
middelen in gevaar, met name wanneer door niet-
begunstigde landen uitgevoerde olieprodukten door 
begunstigde landen worden doorgevoerd. De Kamer 
beveelt dan ook aan, spoedig gemeenschappelijke 
oorsprongsregels voor aardolieprodukten vast te stellen. 
Conclusies 
2.60. Een controlesysteem dat voornamelijk berust op 
procedures die door de begunstigde van het stelsel moeten 
worden gehanteerd, draagt het risico in zich dat 
hetondoeltreffend is. De Kamer is van mening dat dit het 
geval is bij de op de oorsprong van goederen gebaseerde 
preferentiële tariefstelsels. 
2.61. De geldende controlemechanismen zijn zwak, 
zowel in theorie als in de praktijk: 
— theoretisch zijn ze zwak omdat zij geheel zijn 
gebaseerd op de overlegging van een document (het 
certificaat van oorsprong), dat is opgesteld door de 
instanties van door het systeem begunstigde landen, 
waarvan het niet altijd mogelijk is de bestuurlijke 
organisatie te kennen. Ongeveer 175 verschillende 
landen in de gehele wereld zijn erbij betrokken, 
zonder dat rekening wordt gehouden met de ver­
schillen in hun bestuurlijke en economische ontwik­
keling ; 
— ook in de praktijk zijn zij zwak wegens de in de 
voorgaande paragrafen aan het licht gebrachte 
tekortkomingen en wegens het ontbreken van duide­
lijke en eenvormige procedures die in de Lid-Staten 
moeten worden gevolgd ingeval de regels niet zijn 
nageleefd. 
2.62. De Kamer is van mening dat het systeem van 
controle van de certificaten van oorsprong zou kunnen 
worden versterkt door de volgende maatregelen: 
a) in de administratieve bepalingen van de preferentiële 
akkoorden moet een verplichting worden opgenomen 
om de toekenning van het preferentiële stelsel te 
weigeren in de gevallen waarin de regels door de 
begunstigde landen niet worden nageleefd; 
b) de Commissie moet in samenwerking met de Lid-
Staten gemeenschappelijke criteria en algemene regels 
vaststellen voor de tenuitvoerlegging van de proce-
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 47 
c) dure van controle achteraf, de administratieve 
samenwerking met de begunstigde landen en de 
toekenning of weigering van de preferentiële behan­
deling voor de ingevoerde goederen; 
aan de Commissie moeten aanvullende mogelijk­
heden tot controle, waaronder controle ter plaatse, 
worden toegekend inzake de toepassing van de regels betreffende de oorsprong en de afgifte van certificaten 
in de begunstigde landen; 
d) de coördinerende en toezichthoudende rol van de 
Commissie bij het praktische beheer van de preferen­
tiële stelsels en de gevolgen daarvan voor de inning 
van de eigen middelen, zowel wat de Lid-Staten, als 
wat de begunstigde derde staten betreft, moet worden 
versterkt. 
48 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
HOOFDSTUK 3 
Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, 
Afdeüng „Garantie" (EOGFL-Garantie) 
Beheer en begrotingscontrole 
3.0. INHOUD Paragraaf 
Inleiding 3.1 —3.2 
Begrotingsdiscipline 3.3 — 3.10 
Resultaten 3.3 — 3.4 
Opgave van hoeveelheden 3.5 —3.10 
Interventievoorraden 3.11 —3.25 
Waardevermindering van interventievoorraden 3.11 —3.12 
Gratis uitreiking van interventievoorraden 3.13 — 3.25 
Boekhoudkundige verwerking 3.13 —3.22 
Hulpbehoevenden 3.15—3.17 
Oost-Europese landen 3.18—3.19 
Ontwikkelingslanden 3.20 — 3.21 
Aanbeveling 3.22 
Uitvoering van de programma's ten gunste van hulpbehoevenden 3.23 — 3.25 
Financiële controles in de Lid-Staten 3.26 — 3.42 
Inleiding 3.26 — 3.28 
Controles op de uitgaven in Spanje 3.29 — 3.39 
Controles op de uitgaven in België 3.40 — 3.41 
Inning van de heffingen 3.42 
Financiële controle binnen de Commissie 3.43 — 3.44 
Voorschotten aan Lid-Staten 3.43 — 3.44 
INLEIDING 
3.1. Voor de financiële gegevens inzake de tenuitvoer­
legging van het Garantiefonds in 1989 zij verwezen naar 
de tabellen 3.1 — 3.4. 
3.2. De financiële tenuitvoerlegging van het Garantie­
fonds voor de landbouw werd in 1989 gekenmerkt door: 1988 betreffende de begrotingsdiscipline ('); de 
uitgaven uit hoofde van de titels 1 en 2 van het 
begrotingsonderdeel „Beleidskredieten" bedroegen in 
totaal 24 402,7 Mio ecu en, op basis van de prijzen 
van 1988, lag de grens volgens het richtsnoer bij 
27 700 Mio ecu; 
(b) overschrijving van 819 Mio ecu aan kredieten van het 
Garantiefonds naar de monetaire reserve in hoofd­
stuk 102 van de algemene begroting, ten gevolge van 
gunstige veranderingen in de waarde van de US-
dollar; 
(a) naleving van het landbouwrichtsnoer als bedoeld in 
Beschikking 88/377/EEG van de Raad van 24 juni (') Beschikking 88/377/EEG van de Raad van 24 juni 1988 (PB 
L 185 van 15.7.1988). 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 49 
(c) waardevermindering — voor de eerste keer — van de 
interventievoorraden op de datum van aankoop, die 
samen met de verdere waardevermindering aan het 
eind van het EOGFL-jaar 1 176,6 Mio ecu bedroeg; 
(d) behalve de uitgaven die ten laste werden gelegd van de 
begroting van het Landbouwgarantiefonds, werden 
650,2 Mio ecu aan waardevermindering van de in het 
begin van het EOGFL-jaar aanwezige interventie-
voorraden ten laste gebracht van artikel 810 en 
werden 792,7 Mio ecu aangewezen op artikel 811 
voor vergoedingen aan Lid-Staten om een gedeelte 
van de kosten van de afzet van boter uit openbare 
opslag in 1987 en 1988 te dekken. 
BEGROTINGSDISCIPLINE 
Resultaten markten waren melk (267,0 Mio ecu, ofwel een over­
schrijding met 6 % van de oorspronkelijke kredieten), 
tabak (163,9 Mio ecu, overschrijding van 17 %), varkens­
vlees (24,0 Mio ecu, overschrijding van 10 %) alsmede 
eieren en slachtpluimvee (13,1 Mio ecu, overschrijding 
van 6 %). De overschrijding van de titels 1 en 2 bedroeg in 
het totaal 474,8 Mio ecu (zie tabel 3.2). 
3.4. De Commissie verklaart dat de overschrijdingen 
voornamelijk waren te wijten aan het feit dat de 
geproduceerde en geëxporteerde hoeveelheden groter 
waren dan verwacht en dat enkele Lid-Staten de heffingen 
op melk op de uiterste datum die daarvoor was 
vastgesteld nog niet hadden geïnd. De andere oorzaak, 
die met name voor tabak geldt, is de aard van het 
garantie-betalingssysteem volgens hetwelk voor toegeno­
men produktie van tevoren vastgestelde steunbedragen 
worden betaald en elke uitgavenstijging als gevolg van de 
verkorting van de betalingstermijnen in de Lid-Staten ten 
laste van de begroting komt. De kostenoverschrijdingen 
werden gedekt door overschrijvingen van kredieten van 
markten waarvoor minder werd uitgegeven dan was 
begroot. 
3.3. Ofschoon het totaal van de garantie-uitgaven de 
grenzen van het landbouwrichtsnoer niet overschreden, 
was dit wel het geval met de oorspronkelijke kredieten 
van sommige begrotingshoofdstukken, hoewel artikel 6 
van de beschikking van de Raad inzake begrotings­
discipline beoogt de uitgaven in elk hoofdstuk te 
beperken tot de oorspronkelijke kredieten. De betrokken Opgave van hoeveelheden 
3.5. In haar analyse van de oorzaken van kostenover-
schrijding, opgenomen in haar maand- en andere 
Tabel 3.1 — EOGFL-Garantie 1989: Samenvatting van de rekeningen 
(Mio ecu) 
Beschikbare kredieten 
voor betalingen 
Titels 1 en 2 
Hoofdstuk 39 
Hoofdstuk 40 
Hoofdstuk 81 
Totaal beschikbaar 
Annuleringen: 
Titels 1 en 2 
Hoofdstuk 39 
Hoofdstuk 40 
Hoofdstuk 81 
Totaal annuleringen 
Totaal gebruikt 25 651,2 
100,0 
27,3 
1 449,0 
27 227,5 
1 248,1 
94,0 
3,3 
6,1 
1 351,5 
25 876,0 Betalingsverplichtingen 
Overdrachten uit 1988 
(Titels 1 en 2) 
Titels 1 en 2 
Hoofdstuk 39 
Hoofdstuk 40 
Hoofdstuk 81 
Totaal betalings­
verplichtingen 11,2 
24 403,1 
6,0 
24,0 
1 442,9 
25 876,0 Betalingen 
Betalingen op 
overdrachten uit 1988 
Annuleringen 
Titels 1 en 2 
Hoofdstuk 39 
Hoofdstuk 40 
Hoofdstuk 81 
Totaal voorschotten 
aan Lid-Staten 
Rechtstreeks door de 
Commissie betaalde bedragen 
(Titels 1 en 2) 
Totaal betalingen 
Op voorschotten aan 
Lid-Staten ingehouden bedragen 
(Titels 1 en 2) 
Overgedragen 
Totaal betalings­
verplichtingen 6,1 
5,1 
24 390,5 
6,0 
24,0 
1 442,9 
25 863,4 
6,4 
25 869,8 
57,4 
(51,2) 
25 876,0 
Bron: Jaarrekening voor het begrotingsjaar 1989 en het 19c financieel verslag betreffende het EOGFL-Garantie (1989). 
50 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
'S "a 
.o 
J 
c 
i> 
o 
e 
O c , A O 
u C ' 2 c^u 
in% 
an de 
oor-
ronke-
lijke 
edieten 
& _Ë 
"O 
m 
•è«^ 
J2 
4> 
•-.5 
a._c 
!8 
5 o H 
e 
S5 
.s-s m o 
43 
C 
.M c^ 
2a H<~ o J3 A e in% 
an de 
oor-
ronke 
lijke 
ediete 
»» .* 
co 
c in% 
van de 
oor-
spronke 
lijke 
krediete 
CQ 
A e in% 
an de 
oor-
ronke 
lijke 
ediete 
en j^ 
« 
"O 
03 
i) C Oor-
ronk 
lijke 
ediet* 
=" .* 
O 
$ C/3 
° 3 
33 "S 
2^ 
ii S ii y gi 
w 
ii s 
s^ 
6g 
ii s 
c 0(1/,^^ 
os NO r- — 
r~ os oo os 
m oo fN os 
NO r-» m •>*• 
(NO -^1 
m-^-
o O O O 
fN* ~ï r-" NO* 
c«o\o m S 5 ^ 
00 "<t fN fN 
NO o o o 
r^ o oo o 
o i-- •<*• o 
^o\mN 
-* r- ON 00 
00 rf fN fN 
NO O O O 
r~ o oo o 
o r- •* o *0\«N t~- —' 
7 T 
°- 9. 1 t" ' N ' 
fN —< 
1 1 
««Os* 
00 «O O O 
o o r- r-
TT <N Tt 
d 
ca 
ti d ©^ 
ON 
^o 
o" o v© 
O 
vtf 
Tl" 
NO 
NO 
•«t 
NO 
d Granen 
Suiker 
Oliën en ve 
Eiwithoude 
Vezelgewas 
•* °V °°., "1 °„ "1 co vo" r-~ ^t rn NO NO fN —c 
-H fN 
rtmoooor-ooos^osino 
mooNDoommoso>noo(N 
OOr-^-nOOOsOS'-HOOOas 
«MMJO-HiOOOO-O"* 
OOMJOnt^OON'HTl-Nrt 
»-<Tl"moooofN>nNOmin-<i-
O — -^ C\ •* •* (N (N iO 
^H rt ^_ Tl- CM — 
OOsOOOOOOOOO 
-*" r-" e? •*" o' o\ ^f fN" —" n~ «/-f 
oo^-oofNoior-mfN-^-
-HCO-^ o m Tf fN fN NO 
rt os NO os NO in — oooo 1 j 
mosooNOint--OTj-m ' ' 
OOfNiOOOOOO 1 1 
otNOsor^oosOTt- 1 1 
<—i in o m so m —Hino 
Tf TJ- oo ~^ o os mm 
—, _* fN — 
•<t os NO os fN m —i ifN 1 1 
ma- r- os r- o 'o ' ' 
OOfNmOOO |o 1 1 
o fN os o r- o os l^t ] 1 
— in in NO NO m — O 
"* "4- —' O Os 
— OS ~H 
00 00 OS —• Tf — 1 00 NO I I 
os o NO os NO m ' ^ ei ' ' 
O — OOOO IOO I I 
oooinr-oo 'mo ' ' 
fN w-i NO o oo mm 
- - - "> | 1 1 
— \omr^oosTj-r-- — -^-m 
fNNOt^r-fNOOinmfNfN-* 
fNrl-ON r~-inTffNfNNO 
—. — TJ- fN -H 
d 
u 
5 3 •o o 
a 
-o 'ruit 
en 
itevlees 
htpluimvee 
lage II vallen 
l*-1 IH u O -Z? 
d ° M «rt £ fN in 
f- o 
fN — 
fN *— 
o m 
o" —r 
r» — m fN 
fN fN 
O O 
TJ- — 
O o 
Tj- — 
1 fN 
NO 
1 
1 fN 
' 
O •* 
r- Tl-
d Groenten e 
Wijn 
Tabak 
Andere sec 
Melk 
Rundvlees 
Schape- en 
Varkensvle 
Eieren en s 
Niet onder 
CBT 
MCM 
Andere uit] 
insot-~-ooo-^fNm-^-inr-~ 00 ON °l TT 
m 
OS 
m o •* 
•* 
r* 
<s 
*r> NO 
1/1 
r* 
00 
o 
m NO 
t-
Os 
00 
00 
00 
m 
NO 
r< 
1 
00 
Os 
X 
e 
1 
Tt 
NO 
_ 
« R 
O 
H 
o o o 
XXX 
sss 
ooo 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 51 
-ë° 
l < '*l 
f2 
> O 
'1 
1 1-
JlltjH 
•S:G o 
£-§J 
H 
IC 
|-ëë. 
II1 s3u s I 
> 3 
2 ~ 
•SS g 
3 E § 
c* ~ 
H 
1 
3 H 1 
c.:-'-i-'+'-^ 
c 
JI^+J-
g 
| 
2 
g 
II -o 
1 
£ 
S 
6 
S 
s 
£ 
S 
s 
364,2 
-21,2 
so 1 —<"(—"<* 1 1 ' TT' ' r--'©' 1 ' ' ' ' ' r~ 1 't i oo © oo so in i es •— m m 
°V I I "T." I 1 | oo 1 't» l|| III 
f m — - om 
1 ' ' 
m | 1 TT ©__ 1 1 1 O^>0 I es —^ 1 1 I III 
rrf 1 1 o'—" ' ' ' Os'—' ' —"o" 'Il III 
m so oo f-
ro 1 1 -*q I 1 I ©„in I <N — III III 
ro ' 1 o'—' ' ' 1 os'— ' —'©' ' ' ' ' ' ' 
in so oo r-
1 1 II II II II II II II III 
VO 1 1 Ts©^ I I I ""i,00 I sq— III III oC ' 1 r-'es' 1 1 1 oo'm' ' es'os' III III in m r- •* 
|^ 1 "t OON 1 1 I min 1 —'t 1 1 1 1 1 1 
Os' ' —'©'es' ' ' ' r-'oo' ' ©'os' ' ' ' ' ' ' 
m'so'os'T'es'cs' ©'os'r-'es' m' — -^-'es' es' ' III (NvONrir-t © m — c--oo m es in so 1 m m so so voo>ooo> r- in T 
oC 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 0" 1 1 1 1 III 
q '*°„'* 1 1 ^"„"T, 1 o i lil 1 'm'' ' ' —'es'r-' ' ' Ttts 1 es' ' III fS so 00 o so 
Ij 1 I Oy 1 I °° ^ III III 
O** se' ' ' 1 't—' ' 1 ~cf ' ' ' ' ' ' O 'O O O mos soes m — in so so es 
©„ 1 1 oorso^ tNoo^ 1 moo„—— oo„ II | 1 1 in 1 ' r-'es'es' os'os' ' esm'©'oo'es' ' ' III so — r-T os — r-oo in in m oo so s© m Os •—"f 
'il''''' 
— <sm<Noo 1 1 t-^rn©^ 1 so„—__ I O—^ ©„ 1 sq r-'in —'rn in ' ' oo'in'es' ' oo'm' ' os't' es' ' es' os 't m as r~ t *© vo<t os m in m in t oom —> es in — 
—'t oo^in r-» so„sorr--KOs ra —in oo„©„— ©^es^f 
©'—'os'^t mes' o'oo'r-'oo m'r-'oo'es'—'T' es'f'—' 
m — r— so r» t © —'t m oo oo es in so m m so— 
— — os 't so so >o © — — os 11 es es in m — 
m — — es —_— Tj-cs — 
C 
§ B > > 
5 ö *- S 'S n 2P 
<UT3 Jï *" Sï tl OJD » > 
OS» c °-S MK« «ij, 
© © — es es en •* in vo t— oo © — es m 't in ^ Os O 
e*T 
35 
£ 
8f 
"1 
o 
©' 
't 
O 
1 
90 
e 
s 
3 
o 
S 
Os 
s 
'S °-1 1 1 
| g 
1 1 1 1 
| g 
II 1 1 
§ s 
1 1 1 1 
II 1 1 
I O 1 I 
i t' I i 
II I 1 
1 ©' 1 1 
II 1 1 
1 t' 1 1 
II 1 1 
oC 
1 1 1 1 
vo't' ©' es' 
1 i i 
2 ° 1 
f 60 
3 c e o -j; « 
1 -s g 
— 'S o •S u _ 2P 60 > c c 
•S:=.-ë'gTJ 
Ie ö S fc S> 
UMSO j;^ 
osoB S o 
55 
o 
r?5 
5 
5 
•* 
s g 
V) 
T 
00 
en 
2 
f-
en 
Os 
É 
OS 
© 
r~ 
00 
I1 
1 
52 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
ü 
O 
O -£-
o 
1 -v.-a > 
Cl 3 BS < M 
•c 
" SP 
«1 & -o ° 
>jO 
•a a go 
1 e 
o 
" 
•o c 
> 
e 1 o H 
c 
u 
> O'C 
.e 
•o 
c 
> 
T3 
1 5 
o H Nieuwi 
voor­
raden 
(loop 
van he 
boek­
jaar) Oude 
voor­
raden 
(begin 
boek­
jaar) 
Cu u 
• S:5 o 
[i- M 
5 
o H 
ÏC Par­
ticu­
liere 
pslaj 
° Prem 
orië 
tati 
e i-s. u 8'g. è ö c 
£%'si 
•o.a o *-
CU 
•" c3 u S 
DËM§ 
e* 
§ 
o H 
3? •o J 
u 
<w 2 
II ^m NO t~~ 
0°+^+ •+ 
WW 
° 
w 
II :o 
w!2- + 
5+ + + 
w t> rN —<_ in ro ©_ fN NO 1 l> ©^ ON 1 
irf Tt — 0' en 0 0' fT ' O ro •ƒ ' 
rN m co r^ •-« rN co co ~-< in 
— 1 1 
OOiOm^tOMNO-Hin^n | 
MNOn««rt © T *n 1 10 
—• run (<i in co rN 
mmi-^^NfO't'H^-^M 1 
U-ivOlOTfrJ-oOrNrNQC^OiO ' 
1 1 rN <N T)- T <tf — fN 
1 1 1 
NOinoOCOin^frTi-ON h-< Tt 1 
cor--ooTt-incot-~co ' NO © 00 ' 
rfi-in(NO«-'M in T © OO rN •<*• rN en (N CN 
rn ND OO t~- 00 NO ON CO 1 ro *-< NO^ 1 
in -* ©' o' TJ-' rN <N ^f ' en ©' r~ ' 
<N —1 NO CN NO in 1 rN 
m oy 0 ^o t^ 00 w o\ 1 ^ I00 1 
00 rN oo~ co' 0' ©" •<ƒ os" ' en ' ©" ' 
rN —< co —• Tf ON in rN in 00 
Tj- — _ _ CN) —( 
NO^-^rNinr^^NO 00 NO "3- 1 
CO^-rN — inr^Tf-rN •<* © NO ' 
00 en en en *t TJ- Tt 
—ico-stONooNO--' —« l NO 00 r-» 1 
(N^ot^mtsiric^io ooo^t ! 
en in in —H r- rN 
'HTf'fll^^'tWVO'tl^Xrt^ 
oooOTfooooooomocoiriMfN 
^•inNoom^t^m 00 vo iri rt 
m(N^-fn(Nrtrtiri 10 — ON 
— - - tN en 
(NCN>O<NCNlvC>U0 — vo^f 1© 1 
t^t^^-^oor-^^roin ' 00 ' 
»n 1— CN 1 00 r~ co (N l 00 © 
1 1 fN 1 in 1 — *-H (N 
1 1 1 1 1 
vo o\ rf — — ^t Tj- 00 -> 00 o\ m 1 
©vo\o©<3-or^r--©-<3-om ' «Nm-^O^W in rf 
— Ol -H 
XI m - ON 00 in ON —> •-* ON I <—1 
I^1C>MC<1-HOOVOO(NO 'f- ] 
(N m 0\ in NO in ON fN —1 
— rN —1 -* 
ON NO —' M in -ihCA^rnhMCO 
rNO- — 1^- 0O VO O fn -1 in — 0\ ON 
ooo\vininoo*M rsmtn 
Tf rN —< 00 — ON co rN 
r-~rN©NOTfrNoO'^j-r--^invooo 
rf©inin-*r^Nor--©©rNNO<N 
'Tt^inmO\ooOM r^- co m 
rN •-« 00 © ON —i-H© fsi^-t^ 
—( —1 rN 
invO'J-rHooooo'n j © r- ON | 
--HOOOOO\^-« ' CO © CO ' 
0 in 00 fN 
—1 — •* 
-H«(N*O-H'0Q0lnOOh 1 
oo©rNc--<NNO©in.—'coinin ' 
0\-nmo\(NiriTr- r^ in 
^^r^NO ro — in x> r-~ ND 
— rN rN 
ON — OO ON •-iTfmMOOO\^0\0 
in in rn 0 M 0 - —'—«ON-^-r^rN 
oOrtONino^TTM •* r~- —H — 
•n©.—<NOON0orNNO r~--^ON 
M 
M G België 
Denemarken 
BR Duitslan 
Griekenland 
Spanje 
Frankrijk 
Ierland 
Italië 
Luxemburg 
Nederland 
Portugal 
Verenigd Ko 
Commissie 
(NooTfoN-Hrtt^inDmovoo 
©OOO — O©© — © — ©O 
©o©oo©©©©©©©© O 
«C 3 
© 
00 
0\ 
NO 
c» »n 
-* 
oC 
s fM 
"I NO" 
t^ 
°i-rf 
5 
^ 
V© 
r*r m en 
TT 
VO 
00 
en 
©^ 
<s T 
fS 
V) 
Q\ 
t-
00 
rT "* 00 
en 
•* 
0\ 
V) 
0 
NO 
f') 
© 
s r-r-
m 
•* 
ON 
t^ 
© 
00 
© 
t^ 
ON 
©^ 
NO" 
r-00 
tri 
13 n 
B 
01 
a C3 
0 
H 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 53 
•c £> H e < 
ÓN 
00 
ON ON 
os 
00 
ON 
f^. 
Os ' 
•S|| 
g * 33 
>8^ 
i c 
c 
'Ebg^ 
oa o o 
C ' 
üll 
S " u .°OJD 
i B 
C S ^ 
c 
'g)g^ 
pa 5^ 
i 
° " ö 
i c 
i e 
!f£ 
c 
e-ë 
'5b 2 ^ 
« o o 
2 
3 
"O 
O CN 
Nu" 
fN 
O 
CN 
-
C--_ 
NO*" 
CN 
VO 
CN 
^ 
CN 
OS 
o' 
NO 
-
ND 
°l 
CN 
ND" 
O Ti­
en 
Os 
TJ-
~ 
NO 
O 
CN 
^ 
r-rf 
(N 
'G 
x> T3 
.£> 
O O > 
£ 
2 
Is? 
N T3 oooososo,vfr-os o«a\t~-oo'*'too-HTrvoo ir-
roOOr-^OCNCN l^-<Ot--^-ir~~r»-iSO'!t(Nr~-cO'-H 't~-
VD in -* oo m oo ND os oo ND n M (N vi rf cNNOcN©cNr--ON^ m _, ^ r-
(N m —< — oo m c~~ 
r-ooTf — -HO\(NW r-.oo\0\tsm^^-in-HM(ji i ON 
(NOO^OOO^OOOO ^OOUi^'-ifl^VOO^'VlON ' <"<"> oo ON VN VN ON o oo m m >—• ON ^ r- —< o 
VN t— ON ^t m^H^^ ^ in —« r- ^ 
—i CN _ ^ NO 
—' OO M OO m OO \ —' 1 Tf .-< 00 O OO O VN I 1 OO CN O 1 — 
M^HO (N in \o ' VN 'oof^or^ — vo i ' •*!• CN r- 'os oo o ND t-- © ND »-* o •* CN co VN •»*• ro vo fN Tf h- Tt VN _ ^ cN 
-H — •* --
i/i.— t^os^^as—-i |NOO^fNOCNr-~ooc<NVNr--vNCN i io 
O(N(s|p->O00OM ' M00^T--«'na\-i->0OI^VO ' CN 
VDrf«MN--0O r- CN Tf 00 CN « CN -<3- NO — O 
r~ -^ VN oo m oo en ^- oo M ^ - (^ sO 
^H Tf en CN O CN NO 
Ot^fN'+^'^-Osr^ MO«O(St^00«-H«wa 1 Vs 
VOMN^OVOOOO-H OOOOIs-NrtinO\'trtCO't(N ' rO 
VNmt— r-CN-—< — VN © cl rf ON m « (N vi * M o 
h« ir>Mn os ^- — oo CN VN — r~ NO 
—> rf m CN O CN NO 
osoof-ioorfos leNOr-osmososos l ON © oo NO -'t | 1 
r~ oo o\ oo t^ m 'oooososOOror~- ' r-- m -^ -^ m ' ' 
M OOM r<i(N TJ- VN m CN —< © ro © t"~ r-» 
00 NO NO VN r~ NO t~- ON CN —* m 
(N t M 00 
fsll^ vs •* •* | r— r— © t-- oo — ON r- -^- VN —n»0*\0 I 1 
m © oo oo rn 'fNr<soot~-r--vo-Hrn^J-Tl-^foot~->n ' ' 
O h- ON VI "* t~~ Vs (N \D 't ffi rn ON 0O M (N 
CN © ON m CN f- i—> —'f- CN ~* ^fr 
^- CN — —< v) ~ 
mcNt—lNOOCNCNTl- 1 »-* |CNNO'3-^CNfNaNCN'<d-NO I I 
NONOO-^-OCNOOCN ' VN 'O — COOVNOsOCNOO© ' ' ON t— -^ VN CN CN Os CN ON CN -HNOr-Osr--r<-it^<NOr^ r^ m o t-~o^-^NO 
m\o * -• -H m — >—i 
cr,ir)-H—. hm (s) ON (N 1 ««^•«fSOO^O'"' |V) 
r^mNOvsosfNoo'* 'm lo-^movi^H00'*r-~-^ '-H —-i CN CN VN CN CN ^- CN ON CN CNVNOOOON rf •^•oomovN r~- m o t^ o ^- (N vo oo 
CI^O \t " -^ <"<"> <—i >—i ^* 
CNVN-^-CNVN-^-'^-Tl-r-VN-^NO ON'tOO^OmOfNfN"* I 
rncNNOCNroNomrfinmor- 'vooovst-NOoviv)r~- ' «O « (N m rn r- ND^^CN CN <N oONOrOCNVsON r-- ON ON -* —• ^ — v-i cN -^ rn 
Nm- NO 
ONTi-ON(~-oovNfNvs 1 ^ |ONCN"<*ONCN^or~-ooONr-- l l 
cnOONCNOrnoOVN 't— 'OVNm-HVNCNONOOCN^- ' ' O ON ON m N - NO ND CN CN VN-^VN—<t~-
—i _ T^- ro VN VN rj- PN(N|FH (f) 
CN CN ^ 
mONO-^vNcN'^-—Ht—^- — o^ONr-oor^ovNCNt—rt | 
OTfNOVNCNVNrOt— VNr<-)Ot~-NONONOVNt~~VNVNOOCrit~~ ' 00VNVNVNCN00 r~- —«00 CNNOCN VN O VN —< f- ON o vi h- O" ND cN NO oom^cNNO 
NO 00 m r-H -— Tf -H 
^ 
T3 
o o ^^ 
-D ^ 
O i^ 
> XI arwe ongeschikt 
al zachte tarwe 
:arwe 
ranen 
d 
oemzaad 
(1 000 hl) (') (2) 
laden 
erwerkt 
erpakt 
melkpoeder 
es met been 
es uitgebeend 
undvlees 
vlees 
gemengd (1 000 
-g^A Z oo2=^ g«^^o g g^^^ ö?üca«-S g •Ö > oo 
ö 
Ü 
U4 
PU 
c 
'S •£•* 2 B 
o g 
'53 S8 
"o i 
« oasoj2 
— SA, c SU 
3 £ 
3 "> c . C 
1§^2 re alco 
schikb 
nr. 822 
de arti 
.5 •* n c •S ei 
•2.2 
•O'S .s:r 
?2^ 
u-g 
O 
J3 
e 
s 
T3 
bl) éco 
c 
c 
3T3 
C 
"3 't 
** 
•o 
R 
o f c 
% 
•n 
o > c 
—. M 
C 
s 
2 c 
rt C 
c 
T3 
c 
c 
.2 
3 •n o 
.O; 
IS 
c 
rt c 
v3 
•o 
•o 
c 
2 
9) 
Q c 
O 
H-I 
X 
Ü 
o 
w J3 
C 
> 
'o 
c 
Pk 55 
•o 
J 
T3 
o 
O -o 
£> 
C 
c 
Is 
c 
o 
" 
Q > 5 5 <è ^ è 
54 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
rapporten over de tenuitvoerlegging van maatregelen 
inzake begrotingsdiscipline, vermeldt de Commissie de 
verschillen die zijn opgetreden tussen de hoeveelheden 
waarop de begrotingsramingen zijn gebaseerd en de 
hoeveelheden waarop de door de Lid-Staten gedeclareer­
de uitgaven berusten. 
3.6. Deze analyses zijn echter slechts gebaseerd op 
taxaties van de betrokken hoeveelheden. De Lid-Staten 
zijn momenteel niet verplicht om in hun maandelijkse 
declaraties andere kwantitatieve gegevens te verstrekken 
dan die met betrekking tot interventievoorraden. De in de 
jaarlijkse declaraties opgenomen kwantitatieve gegevens 
worden ca. 6 tot 9 maanden na het eind van het EOGFL-
jaar ontvangen en uitgaven van de eerste categorie 
worden door de Commissie niet geconsolideerd noch 
systematisch geanalyseerd (zie de paragrafen 3.9 en 3.10). 
3.7. De Kamer is van mening dat iedere Lid-Staat 
maandelijks de kwantitatieve gegevens met betrekking tot 
alle uitgaven moet verstrekken en dat deze gegevens in het 
computersysteem van DG VI zouden moeten worden 
ingevoerd. Pas dan zou de Commissie in staat zijn: 
(a) de nauwkeurigheid van het systeem voor de begro­
tingsvoorbereiding te beoordelen door de begrote 
hoeveelheden te vergelijken met de werkelijke pro-
duktie; 
(b) in haar rapporten over de begrotingsdiscipline goed 
onderbouwde analyses op te nemen van de oorzaken 
van kostenoverschrijding; 
(c) de onregelmatigheden in de declaraties van de Lid-
Staten vroegtijdig te ontdekken; 
(d) het marktbeheer te verbeteren door middel van meer 
tijdige en volledige gegevens met betrekking tot 
hoeveelheden. 
3.8. Deze verbetering van de verslaglegging zou haal­
baar moeten zijn zonder een omslachtige papierwinkel 
aangezien de meeste Lid-Staten reeds kwantitatieve 
gegevens in hun computersystemen hebben opgeslagen 
teneinde hun jaarlijkse declaraties op te stellen en de 
Commissie een systeem heeft ontwikkeld voor het 
doorgeven van de maandelijkse declaraties via een 
computernetwerk. 
3.9. Daar de Commissie geen enkele kwantitatieve 
analyse heeft gemaakt, trachtte de Kamer de door de Lid-
Staten gedeclareerde hoeveelheden van twee hoofdstuk­
ken (granen en olijfolie) van de algemene begroting 1988, 
het meest recente jaar waarvoor gegevens beschikbaar 
waren, te vergelijken met de overeenkomstige hoeveel­
heden die de Commissie in haar begrotingsvoorstellen 
voor 1988 had geraamd. 3.10. Door onvolkomenheden in de declaraties gaf deze 
vergelijking geen uitsluitsel. Volgens de jaarlijkse declara­
ties van de Lid-Staten inzake garantie-uitgaven werd er 
voor olijfolie produktiesteun betaald over 8,2 miljoen 
ton, hetgeen gelijk staat met vijf maal de begrote 
hoeveelheid olijfolie (1,6 miljoen ton) voor de helft van de 
kosten (297 Mio ecu tegen 664 Mio ecu in de begroting). 
Deze fout in de gedeclareerde hoeveelheid had geen 
gevolgen voor het bedrag dat werd betaald en werd door 
de betrokken Lid-Staat (Italië) in het volgende jaar niet 
herhaald. Bovendien kon de door de BR Duitsland 
geëxporteerde hoeveelheid graan niet aan de hand van de 
jaarlijkse declaraties worden vastgesteld en waren de 
declaraties van Italië en Nederland niet duidelijk. De 
Commissie zou moeten verlangen dat de kwantitatieve 
gegevens volledig en exact zijn. 
INTERVENTIEVOORRADEN 
Waardevermindering van interventievoorraden 
3.11. De boekwaarde van de aan het eind van het 
EOGFL-jaar aanwezige interventievoorraden liep terug 
van 4 662,8 Mio ecu eind 1988 tot 1 699,2 Mio ecu eind 
1989. Uit deze aanzienlijke daling blijkt ten eerste de 
vermindering in de loop van het jaar van de hoeveelheden 
van vele opgeslagen produkten, met name durumtarwe 
(-47 %), zachte tarwe (-85 %), olijfolie (-53 %) en 
rundvlees (-79 %) (zie tabel 3.5). Ten tweede is deze 
waardedaling het resultaat van een aanzienlijke waarde­
vermindering in 1989 (zie paragraaf 3.2(c)). Dientenge­
volge was het potentiële verlies op verkopen eind 1989 
verminderd tot 567 Mio ecu, vergeleken met 2 340 Mio 
ecu ultimo 1988. 
3.12. Ofschoon in de toelichting bij de algemene 
begroting staat dat de kredieten voor waardever­
mindering in de titels 1 en 2 van het begrotingsonderdeel 
„Beleidskredieten" bestemd zijn ter dekking van de 
waardevermindering van de nieuw gevormde voorwaar­
den en met name de voorraden die tijdens het jaar zijn 
aangekocht, heeft de Commissie 90 Mio ecu van de 
kredieten die aan het eind van het jaar nog beschikbaar 
waren, gebruikt voor de waardevermindering van oude 
voorraden alcohol. De Kamer is van mening dat de 
Commissie haar rekeningen doorzichtig moet houden 
door naleving van een consequent beginsel volgens 
hetwelk alle waardeverminderingen van oude voorraden 
in het begin van het jaar ten laste worden gebracht van 
hoofdstuk 81 (zie paragraaf 3.2(d)). In het onderhavige 
geval zou dit hebben geïmpliceerd dat de waardever­
mindering ten laste werd gebracht van de kredieten die in 
1990 voor Hoofdstuk 81 zijn uitgetrokken. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 55 
Gratis uitreiking van interventievoorraden Oost-Europese landen 
Boekhoudkundige verwerking 
3.13. Interventievoorraden worden gratis uitgereikt uit 
hoofde van programma's voor hulpbehoevenden in de 
Gemeenschap, en voor Oost-Europa. Interventievoorra­
den kunnen ook worden geëxporteerd in het kader van 
voedselhulpprogramma's ten behoeve van ontwikke­
lingslanden. 
3.14. De boekhoudkundige verwerking is voor elk 
programma verschillend, waardoor een gebrek aan 
duidelijkheid in de rekeningen van de Commissie 
ontstaat. 3.18. Voedselhulp aan Polen, waartoe de Raad op 
24 juli 1989 heeft besloten (Verordening (EEG) nr. 
2247/89) (3), zal naar verwachting in 1989 en 1990 ca. 
100 Mio ecu kosten waarvan 6,4 Mio ecu reeds ten laste 
werden gebracht van de begroting 1989. Alle produkten 
zijn afkomstig uit interventievoorraden of, in het geval 
van groente en fruit, uit partijen die uit de markt zijn 
genomen. 
3.19. In dit geval worden de geëxporteerde voorraden 
geregistreerd als verkopen tegen nulwaarde en hun 
gedeprecieerde boekwaarde verschijnt in de rekeningen 
van de Commissie onder „andere kosten van openbare 
opslag". In haar interne boekhoudsysteem houdt de 
Commissie de kosten in verband met voedselhulp voor 
Polen bij, doch in tegenstelling tot de kosten voor steun 
aan hulpbehoevenden, verschijnen deze niet in de 
jaarrekening en is er in de algemene begroting geen 
specifiek krediet opgenomen. 
Ontwikkelingslanden 
Hulpbehoevenden 
3.15. De gratis uitreiking van interventievoorraden aan 
hulpbehoevenden in de Gemeenschap wordt geboekt als 
een verkoop tegen interventieprijzen, zoals Verordening 
(EEG) nr. 3730/87 van de Raad van 10 december 1987 (2) 
voorschrijft, en eenzelfde bedrag wordt ten laste gebracht 
van artikel 297 waarvoor op de begroting 1989 150 Mio 
ecu werden toegewezen. 
3.16. Momenteel worden alle interventievoorraden 
afgewaardeerd tot ver beneden de interventieprijzen die 
gelden als de opbrengst van dergelijke „verkopen"; deze 
boekingswijze heeft tot resultaat dat er in de rubrieken 
„andere kosten van openbare opslag" een winst verschijnt 
en dat er bedragen die hoger zijn dan de gedeprecieerde 
waarde van de uitgereikte voorraden ten laste worden 
gebracht van de kredieten voor het uitreikingsprogram­
ma. 3.20. Interventievoorraden die worden geëxporteerd uit 
hoofde van voedselhulpprogramma's voor ontwikke­
lingslanden, worden geregistreerd als verkopen tegen 
interventieprijzen; deze verkoopwaarde wordt gedeelte­
lijk ten laste gebracht van artikel 292 (de waarde van de 
exportrestitutie) en de rest komt ten laste van titel 9 (de 
waarde op de wereldmarkt). 
3.21. Dientengevolge omvatten de „andere kosten van 
openbare opslag" de „winst" die op de voorraden is 
gemaakt doordat de interventiekosten en niet de gedepre­
cieerde boekwaarde worden opgenomen. Het door de 
Commissie in haar antwoord aangevoerde argument 
waarin wordt verwezen naar de vigerende verordeningen 
zou uit boekhoudkundig oogpunt slechts steekhoudend 
zijn indien gevoeglijk kan worden aangenomen dat 
andere afzetmogelijkheden dan voedselhulpprogramma's 
een met de interventieprijs gelijkstaande prijs zouden 
opbrengen (dat wil zeggen een hogere prijs dan de waarde 
op de wereldmarkt). 
Aanbeveling 
3.17. Indien de waarde van de uitgereikte voorraden 
was gelijkgesteld met de gedeprecieerde boekwaarde in 
plaats van met de aankoopwaarde, hadden er in theorie, 
en rekening houdend met de beschikbare kredieten, 
ongeveer 40 % meer voedselprodukten kunnen worden 
uitgereikt. Voor wat er in de praktijk is gebeurd zij 
verwezen naar paragraaf 3.25. 3.22. De Commissie zou een samenhangende methode 
moeten voorstellen voor de waarderingswijze en de 
comptabele verwerking van alle programma's voor gratis 
uitreiking van interventievoorraden en zou erop moeten 
toezien dat de kosten van deze maatregelen, die in 1990 
voor de Oost-Europese landen van beduidende omvang 
zullen zijn, in de begroting en de jaarrekening duidelijk 
worden aangegeven. 
(2) Verordening (EEG) nr. 3730/87 van de Raad van 10 decem­
ber 1987 (PB L 352 van 15.12.1987). (3) Verordening (EEG) nr. 2247/89 van de Raad van 24 juli 
1989 (PB L 216 van 27.7.1989). 
56 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
Uitvoering van de programma's ten gunste van 
hulpbehoevenden 
3.23. De programma's ten gunste van hulpbehoevenden 
in de EEG worden niet snel genoeg uitgevoerd om de 
algemene begroting van het desbetreffende jaar tijdig te 
belasten met de kosten van elk jaarlijks programma: 
(a) van de 100 Mio ecu die voor 1988 waren gevoteerd, 
werden 65,8 Mio ecu in hetzelfde jaar uitgegeven en 
werden 34,2 Mio ecu geannuleerd; 
(b) van de gevoteerde 150 Mio ecu voor 1989 werden 
27,1 Mio ecu gebruikt om de uitgaven voor het 
programma 1988 te dekken en 105,8 Mio ecu voor de 
uitgaven van het programma 1989; 17,1 Mio ecu 
werden geannuleerd. 
3.24. Bij haar Beschikking nr. 89/19/EEG van 23 de­
cember 1988 (4) heeft de Commissie, op 3 Mio ecu na, alle 
kredieten voor het programma van 1989 aan de Lid­
staten toegewezen. 
3.25. Slechts België, Frankrijk en Spanje gaven hun 
toewijzing voor 1989 tijdens het EOGFL-jaar uit. Het 
gebruik van de toewijzigingen door de overige Lid-Staten 
bedroeg procentsgewijs voor Denemarken 16, de BR 
Duitsland 29, Griekenland 36, Ierland 43, Italië 61, 
Luxemburg 93, Nederland 79, Portugal 1 en het Verenigd 
Koninkrijk 54. 
FINANCIËLE CONTROLES 
IN DE LID-STATEN 
Inleiding 
3.26. In 1989 startte de Kamer een programma van 
financiële controles bij de belangrijkste betaalkantoren in 
elke Lid-Staat. Het doel van deze financiële controles is 
vast te stellen welke controles en onderzoeken inzake 
garantieverrichtingen door de betaalkantoren en contro­
le-organen van de Lid-Staten zijn verricht en deze te 
evalueren, en tevens meer uitvoerige toetsen te verrichten 
op transacties geselecteerd uit het totaal van de in de 
betrokken periode gedeclareerde uitgaven. De voor­
naamste doelstelling was het bepalen van de betrouw-
(4) Beschikking 89/19/EEG van de Commissie van 23 december 
1988 (PB L 8 van 11.1.1989). baarheidsgraad die aan de nauwkeurigheid van de 
declaraties — de basis voor de terugbetaling van garantie­
uitgaven door de EEG — kan worden toegekend. Deze 
controles vormen een aanvulling op andere onderzoeken 
die de Kamer in het kader van het onderzoek naar 
bepaalde markten of naar maatregelen zoals interven­
tieopslag in de Lid-Staten uitvoert. 
3.27. De Kamer heeft financiële controles afgerond in 
België en Spanje, landen die respectievelijk 2,3 % en 
7,4 % van de garantie-uitgaven uitbetaalden; tijdens deze 
bezoeken evalueerde zij de controles op de garantie­
uitgaven en toetste alle boekhoudbescheiden van alle 
grote betaalkantoren alsmede die van andere instanties 
op wier verzoek de betaalkantoren bedragen uitbetalen. 
3.28. Bij de planning van de omvang van haar controles 
houdt de Kamer rekening met de gegevens die beschik­
baar zijn gesteld door de nationale controle-autoriteiten 
en de dienst van de Commissie die belast is met de 
verevening. Zo kon de Kamer met betrekking tot Spanje 
bijvoorbeeld rekening houden met het onderzoek naar de 
betaling van premies voor schapen en geiten, dat de 
diensten van de Commissie al eerder hadden verricht. 
Controles op de uitgaven in Spanje 
3.29. Artikel 4 van Verordening (EEG) nr. 729/70 (5) 
bepaalt dat de Lid-Staten de diensten en organen 
aanwijzen die zij machtigen tot uitbetaling van de 
garantie-uitgaven; van deze instanties wordt verlangd 
erop toe te zien dat de middelen uitsluitend voor de 
beoogde doeleinden worden gebruikt. Spanje heeft vier 
betaalkantoren aangewezen waarvan de belangrijkste, 
Senpa (Servicio Nacional de Productos Agrarios), 95 % 
van de garantie-uitgaven in Spanje uitbetaalt. 
3.30. In het kader van de overdracht van bevoegdheden 
aan de autonome gemeenschappen (comunidades auto-
nomas), is de verantwoordelijkheid voor de tenuitvoer­
legging van sommige maatregelen (die 30 % van het 
totaal aan uitgaven voor het EOGFL-Garantie in Spanje 
vormen) bij de regionale regeringen (16 autonome 
gemeenschappen) gelegd. De verantwoordelijke diensten 
van de regionale regeringen verstrekken een opdracht tot 
betaling van steunaanvragen uit hoofde van deze 
maatregelen en verzoeken Senpa de begunstigden te 
betalen en zorg te dragen voor eventuele terugvorderin­
gen. 
3.31. De Kamer constateerde zwakheden in de controle 
op deze garantiebetalingen. In de praktijk was het gebruik 
van deze gelden die in 1989 in totaal 512 Mio ecu beliepen, 
door geen enkele andere instantie dan de dienst die de 
betalingen goedkeurde (noch de nationale autoriteiten, 
noch die van de autonome gemeenschappen, noch het 
betaalkantoor) geverifieerd. 
(5) Verordening (EEG) nr. 729/70 van de Raad (PB L 94 van 
28.4.1970). 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 57 
3.32. Het belang van controles in de autonome gemeen­
schappen wordt geïllustreerd door de controleresultaten 
van de Kamer. Zij was aanvankelijk voornemens een 
bezoek aan twee autonome gemeenschappen (Extrema-
dura en Andalusië) in haar controprogramma op te 
nemen, teneinde een systeemgerichte controle op de drie 
voornaamste vormen van in 1989 uitbetaalde EEG-steun 
te verrichten (zoogkoeien, schapen en geiten, olijfolie). De 
ontdekking van een aantal verschillen in de toepassing 
van de reglementering inzake produktiesteun voor 
olijfolie vormde de aanleiding om een controlebezoek te 
brengen aan een derde autonome gemeenschap (Castil-
la-la Mancha) waar ook dezelfde drie vormen van steun 
aan een controle werden onderworpen. De controle 
betrof transacties uit het verkoopseizoen 1987/1988, 
aangezien de betalingen met betrekking tot dit jaar in 
1989 plaatsvonden. 
3.33. Aan Senpa werd voor Extremadura en Andalusië 
een magneetband gevraagd — die werd verkregen — van 
alle in 1988 en 1989 voor de begrotingsonderdelen 
zoogkoeien, schapen en geiten alsmede olijfolie uitbetaal­
de bedragen. De Kamer gebruikte deze band om een 
steekproef op betalingen samen te stellen waarbij als 
voornaamste criteria de financiële gegevens en de 
geografische spreiding golden. Dezelfde criteria werden 
aangehouden om een steekproef samen te stellen op basis 
van de in Castilla-la Mancha voorhanden zijnde handge­
schreven stukken. 
3.34. In de voor de verificatie geselecteerde aanvragen 
werd een aanzienlijk hoog foutenpercentage (23 %) 
aangetroffen. De oorzaken van de betaling van onjuiste 
bedragen waren :(a)het over het hoofd zien van fouten in 
de declaraties van de steunaanvragers; 
(b) onjuiste of dubbele invoer in computersystemen; 
(c) onjuiste toepassing van de EEG-verordeningen. 
Vele fouten waren, voordat de controle van de Kamer 
plaatsvond, opgespoord door de ordonnateursdiensten 
en er waren opdrachten tot terugvordering gegeven, doch 
het totaal van de nog terug te ontvangen bedragen bleef 
hoog. 
3.35. Uit de resultaten van het in de autonome 
gemeenschappen uitgevoerde controlewerk en de bestu­
deerde controlerapporten kan worden afgeleid dat de 
regelmatigheid van 6,5 % (in 1989 overeenkomend met 
7,8 Mio ecu) van de steunbetalingen aan de olijfoliepro-
duktie en 20 % (in 1989 overeenkomend met 70,0 Mio 
ecu) van de betalingen van premies op ooien ernstig in 
twijfel moet worden getrokken. Het totaal van 77,8 Mio 
ecu komt overeen met 4,3 % van de uitgaven van Spanje in 1989. Voorts werd er tengevolge van toepassing van een 
foutieve groene koers ongeveer 0,9 Mio ecu teveel betaald 
voor de regeling inzake zoogkoeien. 
3.36. De betrouwbaarheid van de declaraties van 
Spanje kan pas worden vastgesteld wanneer de Spaanse 
autoriteiten kunnen bevestigen dat de betalingsaanvragen 
opnieuw zijn geverifieerd en dat de onterecht betaalde 
bedragen zijn teruggevorderd. 
3.37. De Kamer constateerde dat elk van de drie 
bezochte autonome gemeenschappen verschillende me­
thoden toepasten om aanvragen te selecteren voor een 
materiële controle op het recht van de begunstigden op 
steun en dat geen enkele gemeenschap voor het onderzoek 
de hoge steunaanvragen had geselecteerd waarop de 
Kamer haar controle baseerde. Het bedrag van de 
steunaanvraag zou een van de voornaamste parameters 
voor selectie moeten zijn. In het geval van steun aan de 
olijfolieproduktie, wordt de verantwoordelijkheid voor 
de verificatie van de claims gedeeld tussen de producen­
tenverenigingen, de diensten van de autonome gemeen­
schappen en het kortelings ingestelde controlebureau 
voor olijfolie. De Spaanse autoriteiten waarmee contact 
werd opgenomen konden niet aantonen dat, gedurende 
de periode waarop het onderzoek betrekking had, alle bij 
de EEG-voorschriften vereiste controles op de produktie­
steun aan olijfolie met betrekking tot de gehonoreerde 
aanvragen waren uitgevoerd. 
3.38. De Kamer beveelt de Spaanse autoriteiten aan 
erop toe te zien dat het werk van alle nationale instanties 
en instanties van de autonome gemeenschappen, betrok­
ken bij het toezicht en de controle op de garantie­
uitgaven, worden gecoördineerd zodat er in de controles 
geen lacunes blijven bestaan, dat de systemen ter 
bescherming tegen administratieve en computerfouten 
worden verbeterd en dat de procedures voor materiële 
inspectie worden geharmoniseerd. Bij Verordening 
(EEG) nr. 295/88 van de Commissie van 1 februari 
1988 (6) wordt van de Lid-Staten verlangd dat zij zeer 
uitvoerig verslag uitbrengen over de aard en de resultaten 
van alle door de Lid-Staten opgelegde controles inzake 
garantie-uitgaven. De Kamer beveelt aan dat de Spaanse 
autoriteiten de door de autonome gemeenschappen 
getroffen controlemaatregelen in het bestek van deze 
verslagen opnemen. 
3.39. De maatregel ten aanzien waarvan de Kamer in 
Spanje de hoogste graad van fouten en gebreken 
constateerde, was de steun voor de olijfolieproduktie, 
welke gekenmerkt wordt door onduidelijke EEG-
voorschriften, een complex systeem van betalingen aan 
individuele telers en de overdracht van bevoegdheden aan 
de autonome gemeenschappen. Deze maatregel is door de 
Commissie in Spanje nog niet aan een verevenings­
controle onderworpen. 
(6) Verordening (EEG) nr. 295/88 van de Commissie van 
1 februari 1988 (PB L 30 van 2.2.1988). 
58 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
Controles op de uitgaven in België 
3.40. In België worden de landbouwuitgaven beheerd 
door drie betaalkantoren waarvan de belangrijkste de 
„Belgische Dienst voor Bedrijfsleven en Landbouw" 
(BDBL) is die 50 % van alle betalingen voor zijn rekening 
neemt. Deze instantie is verantwoordelijk voor alle 
betalingen, met uitzondering van die met betrekking tot 
exportrestituties en voor een aanzienlijk deel van de 
melksector. 
3.41. De Kamer constateert dat de BDBL in 1989, 
louter op instructies van een ministerie, in totaal 7,0 Mio 
ecu aan premies voor rundvee betaalde, terwijl hij de 
geldigheid van de betaalde aanvragen niet kon verifiëren, 
niet wist of het ministerie enige vorm van controle had 
uitgeoefend en er van deze instantie verlangd wordt te 
garanderen dat de garantiemiddelen alleen voor de 
voorgeschreven doelstellingen worden gebruikt (zie 
paragraaf 3.29). BDBL gaf eveneens toestemming voor 
betalingen ten bedrage van 2,3 Mio ecu voor de ver­
menigvuldiging van zaden, op basis van certificaten die 
waren afgegeven door een orgaan dat de kwaliteit 
bevestigde doch niet de hoeveelheid waarop de aanvragen 
waren gebaseerd. 
Inning van de heffingen 
3.42. In de beide gecontroleerde Lid-Staten deden zich 
grote vertragingen voor bij de inning van de heffingen op 
de melk- en graanmarkt. In België was eind 1989 25 % van de superheffing op melk voor 1987/88 nog niet geïnd 
en in Spanje had de niet-inning van de graanheffingen tot 
resultaat dat de Commissie bij de vereveningsprocedure 
voor 1987 een totaal van 9 Mio ecu niet goedkeurde. 
FINANCIËLE CONTROLE BINNEN DE 
COMMISSIE 
Voorschotten aan Lid-Staten 
3.43. De Commissie betaalt elke Lid-Staat maandelijks 
de gedeclareerde uitgaven terug. De Kamer constateerde 
dat de Commissie gedurende 1989 in totaal 57,4 Mio ecu 
aan terugbetalingen onthield aan vier Lid-Staten (België, 
BR Duitsland, Italië en Luxemburg) met als reden dat zij 
de in de melksector verschuldigde superheffingen voor 
1988/89 niet hadden geïnd. Deze „ontvangst" bleef aan 
het eind van het jaar op een tussenrekening staan en 
verschijnt in de jaarrekening als een niet-geïnde vorde­
ring. 
3.44. De inning van de superheffingen voor het jaar 
1987/88, die zelfs nog later plaatsvond, had eveneens op 
deze wijze moeten worden gestraft, bijvoorbeeld de 25 % 
van superheffingen op melk die begin 1990 nog moest 
worden geïnd door België (5,1 Mio ecu) en de 9 % 
(2,4 Mio ecu) die nog door Nederland moest worden 
geïnd. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 59 
HOOFDSTUK 4 
Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, 
Afdeling „Garantie" (EOGFL-Garantie): Ordening en beheer van de markten 
Blz. 
4.1. Subsidies voor boter bestemd voor de vervaardiging van 
banketbakker swerk, consumptie-ijs en andere voedingsmiddelen 59 
4.2. Premieregeling voor het aanhouden van het zoogkoeienbestand 67 
4.3. De medeverantwoordelijkheidsregeling in 
de gemeenschappelijke marktordening voor granen 75 
4.4. Opmerkingen over de toepassing van het beleid inzake 
het uit produktie nemen van bouwland in de Gemeenschap 89 
** 
4.1. Subsidies voor boter bestemd voor de vervaardiging 
van banketbakker swerk, consumptie-ijs en andere voedingsmiddelen 
4.1.0. INHOUD Paragraaf 
Inleiding 4.1.1 —4.1.3 
Begrotingsuitgaven 4.1.4 —4.1.5 
Het onderzoek van de Kamer 4.1.6 
Opzet van de maatregel 4.1.7 — 4.1.11 
Ingewikkeldheid 4.1.7 —4.1.9 
Controlebepalingen 4.1.10 — 4.1.11 
Beheer door de Commissie 4.1.12 — 4.1.19 
Vaststelling van het steunbedrag: het systeem van permanente 
inschrijving 4.1.12 — 4.1.13 
Aantal subsidieniveaus 4.1.14 — 4.1.15 
Wijziging van de formule 4.1.16 
Controle door het EOGFL op boter, gebruikt in een andere Lid-Staat 
dan die waar de steun wordt verstrekt 4.1.17 — 4.1.20 
Tenuitvoerlegging in de Lid-Staten 4.1.21 — 4.1.25 
Minimumfrequentie van de controle bezoeken 4.1.22 
Centraal toezicht op de controle werkzaamheden 4.1.23 
Spreiding van verantwoordelijkheden met betrekking tot de controle 
(Frankrijk) 4.1.24—4.1.25 
Conclusies 4.1.26—4.1.28 
60 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
INLEIDING 
4.1.1. De Gemeenschap produceert meer boter dan zij 
tegen marktprijzen kan afzetten. Deze situatie doet zich 
voor ondanks: 
(a) de vermindering van het aanbod van melk, en dus van 
boter, sinds de invoering van melkquota in 1984; en 
(b) het feit dat eind 1989 de voorraden in openbare 
opslag vrijwel verdwenen waren, hoofdzakelijk dank 
zij de afzet van 1,0 miljoen ton aan de Sovjet-Unie en 
Noord-Afrika met behulp van een bijzondere finan­
cieringsregeling, de verwerking van boter in veevoe­
der en de afzet van boterconcentraat voor recht­
streeks verbruik. 
Gezien op lange termijn wordt jaarlijks 1,6 miljoen ton 
boter geproduceerd, waarvan 1 miljoen zonder subsidie 
wordt afgezet. Circa 200 000 ton netto wordt uitgevoerd 
(met inbegrip van de voedselhulp), zodat 400 000 ton 
boter met behulp van subsidies op de interne markt moet 
worden afgezet. Het niet-gesubsidieerde verbruik van 
boter in de Gemeenschap is de laatste jaren met circa 5 % 
(ongeveer 50 000 ton) jaarlijks gedaald, waardoor het 
structurele marktoverschot is toegenomen. Verreweg de 
belangrijkste van de reeks maatregelen die de Commissie 
kan toepassen voor de subsidiëring van de afzet op de 
interne markt (l) is, zoals blijkt uit tabel 4.1.1., de steun 
voor boter en boterconcentraat (2) bestemd voor de 
(') Uitgezonderd buitengewone afzetmaatregelen die geduren­
de beperkte tijd van kracht zijn om oude botervoorraden op 
te ruimen. 
(2) Boterconcentraat (ook butteroil genoemd) heeft een 
vetgehalte van ten minste 99,8 %, vergeleken met 82 % voor 
gewone boter. Boterconcentraat hoeft niet koel te worden 
opgeslagen en is zeer geschikt voor bepaalde vormen van 
voedselverwerking vervaardiging van banketbakkers werk, consumptie-ijs en 
andere voedingsmiddelen („banketbakkersboter") (3), 
met behulp waarvan circa 250 000 ton jaarlijks wordt 
afgezet. Van 1987 tot 1989 namen de subsidies voor 
banketbakkersboter gemiddeld 7,4 % in beslag van de 
totale bruto-uitgaven in de zuivelsector, die 5 979,0 Mio 
ecu beliepen. 
4.1.2. Deze maatregel is bedoeld ter bevordering van het 
gebruik van aanzienlijke hoeveelheden botervet in 
produkten waarin anders plantaardige vetten zouden zijn 
gebruikt. De prijs van plantaardige vetten wordt bepaald 
door de preferentiële voorwaarden voor ingevoerde 
produkten op grond van de Algemene Overeenkomst 
inzake Tarieven en Handel (GATT). Om van boter een 
concurrerend produkt te maken, moet de subsidie op een 
betrekkelijk hoog niveau worden vastgesteld: in 1988 en 
1989 bedroeg de steun voor de betrokken produkten 
tussen de 35 en 50 % van de interventieprijs voor boter 
naar gelang van de gesubsidieerde produkten. Tussen 
1980 en 1989 heeft de maatregel ertoe geleid dat de 
afgezette hoeveelheden werden verdubbeld, zoals blijkt 
uit tabel 4.1.2. 
4.1.3. De Gemeenschap subsidieert banketbakkersbo­
ter sinds 1969. In 1988 werden de afzonderlijke ver­
ordeningen betreffende de subsidies, die worden verstrekt 
in de vorm van verlaagde prijzen voor boter uit openbare 
opslag en steunbetalingen voor op de markt aangekochte 
boter (4), in Verordening (EEG) nr. 570/88 van de 
Commissie samengevoegd en aanzienlijk aangepast. De 
voornaamste onderdelen van de maatregel zijn de 
volgende: 
(a) de steun wordt volgens een permanente openbare 
inschrijving toegekend voor het gebruik van boter in 
(3) Verordening (EEG) nr. 570/88 van de Commissie van 
16 februari 1988; PB L 55 van 1.3.1988. 
(4) Verordening (EEG) nr. 262/79 van de Commissie van 
12 februari 1979; PB L41 van 16.2.1979; Verordening 
(EEG) nr. 1932/81 van de Commissie van 13 juli 1981, PB 
L191 van 14.7.1981. 
Tabel 4.1.1 — Gesubsidieerde afzet van boter op de interne markt, 
1987-1989, naar soort maatregel (') (2) 
(1000 t) 
Maatregel 
Boter voor banketbakkerswerk, consumptie-ijs, enz. 
Organisaties zonder winstoogmerk 
Strijdkrachten 
Achtergestelde groepen 
Boterconcentraat voor rechtstreeks verbruik (3) 
Rechtstreeks verbruik (3) (4) 
Sociale bijstand 
Totaal 1987 
255,0 
36,9 
6,7 
— 
34,1 
. 2,5 
5,5 
340,7 1988 
328,8 
36,7 
6,8 
7,1 
43,2 
2,5 
6,2 
431,3 1989 
274,1 
37,9 
6,3 
10,5 
16,0 
2,3 
6,4 
353,5 
Bron: Interventieverslagen van de Commissie over 1987, 1988 en 1989. 
(') Uitgezonderd buitengewone afzetmaatregelen (boter voor verwerking in veevoeder, Verordening (EEG) nr. 2409/86 van de Commissie). 
(2) Betreft de afzet van zowel marktboter als boter uit interventieopslag. 
(3) „Rechtstreeks verbruik" betekent dat de boter voor eigen gebruik door individuen bij de detailhandel wordt gekocht, met inbegrip van boter die door 
hotels, restaurants en andere etablissementen wordt gekocht en voor menselijke consumptie in deze etablissementen bestemd is. 
(4) Sinds 1987 is deze maatregel alleen door Luxemburg toegepast. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 61 
Tabel 4.1.2 — Afzet van boter voor verwerking in banketbakkerswerk, 
consumptie-ijs en andere voedingsmiddelen, 1980-1989, naar herkomst en gebruik 
(1000 t) 
1980 
1981 
1982 
1983 
1984 
1985 
1986 
1987 
1988 
1989 ACD (2) 
5,0 
68.1 
106.4 
109,2 
88,4 
100,4 
80,6 
87,4 
105.4 
199,0 Markt (') 
B(2) 
5,4 
17,7 
37,6 
41,7 
26,7 
31,9 
24,3 
15,5 
43,7 
48,2 Totaal 
10,4 
85,8 
144,0 
150,9 
115,1 
132,3 
104,9 
102,9 
149,1 
247,2 ACD (2) 
103,1 
35,7 
— 
30,0 
64,0 
88,9 
134,4 
129,4 
157,5 
22,1 Interventie 
B(2) 
— 
— 
— 
— 
7,4 
7,8 
27,3 
13,1 
21,6 
4,8 Totaal 
103,1 
35,7 
— 
30,0 
71,4 
96,7 
161,7 
142,5 
179,1 
26,9 ACD (2) 
108,1 
103,8 
106,4 
139,2 
152,4 
189,3 
215,0 
216,8 
262,9 
221,1 Totaal 
B(2) 
5,4 
17,7 
37,6 
41,7 
34,1 
39,7 
51,6 
41,2 
65,3 
53,0 Totaal 
113,5 
121,5 
144,0 
180,9 
186,5 
229,0 
266,6 
258,0 
328,8 
274,1 
(') Met inbegrip van boter uit particuliere opslag. 
(2) Formules A, C en D: banketbakkerswerk, suikerwerk, vulling in chocoladewerken, ongebakken deeg en preparaten in poedervorm, bepaalde 
bereidingen van vlees, vis, schaal-, schelp- of weekdieren en preparaten voor soep. 
Formule B: consumptie-ijs. 
bepaalde voedingsmiddelen, hetzij in ongewijzigde 
vorm, hetzij na verwerking tot butteroil en/of 
bijmenging van verklikstoffen (5); 
(b) de voor het gebruik van de gesubsidieerde boter in 
aanmerking komende produkten worden onderver­
deeld in produkten van formule A (banketbakkers­
werk, suikerwerk en vulling in chocoladewerken); 
formule B (consumptie-ijs); formule C (ongebakken 
deeg en preparaten in poedervorm); en formule D 
(bepaalde bereidingen van vlees, vis, schaal-, schelp-
of weekdieren en preparaten voor soep); 
(c) de hoogte van de subsidie kan uiteenlopen, afhanke­
lijk van de formule, het verwerkingsproces, het soort 
boter, enz. Momenteel verstrekt de Commissie 
dezelfde subsidie voor produkten van formule A, C en 
D en een lagere subsidie voor produkten van formule 
B. Naar gelang van de aard van het verwerkingspro­
ces en het soort boter worden verschillende subsidies 
betaald; 
(d) er is voorzien in een strikt controlesysteem, dat uit de 
volgende onderdelen bestaat: 
(i) de bedrijven die van de maatregel gebruik willen 
maken, moeten aan bepaalde criteria voldoen om 
door de autoriteiten van de Lid-Staten erkend te 
worden (6); 
(5) Verklikstoffen zijn in de boter of het boterconcentraat 
verwerkte produkten die het mogelijk maken de boter te 
identificeren, waardoor ongeoorloofd gebruik gemakkelij­
ker kan worden vastgesteld. 
(6) Bedrijven die boter gebruiken waaraan verklikstoffen zijn 
toegevoegd, hebben geen erkenning nodig. (ii) de begunstigden moeten een speciale boekhou­
ding voeren en een speciaal register bijhouden; 
(iii)de autoriteiten van de Lid-Staten verifiëren het 
gebruik van de gesubsidieerde boter; 
(iv) het rechtstreekse gebruik van onverwerkte boter 
waaraan geen verklikstoffen zijn toegevoegd, is 
beperkt tot bedrijven waar controles het gemak­
kelijkst kunnen worden verricht. 
In algemene zin voorziet de verordening in uiteenlopende 
controlemaatregelen al naar gelang van de gebruikte 
hoeveelheden en van het feit of er al dan niet ver­
klikstoffen in de boter zijn bijgemengd. 
BEGROTINGSUITGAVEN 
4.1.4. Tabel 4.1.3. geeft een samenvatting van de 
begrotingsuitgaven ten behoeve van de subsidies van 1987 
tot 1989, met betrekking tot zowel verkoop uit interventie 
als markttransacties. Hieruit blijkt dat: 
(a) de uitgaven voornamelijk plaatsvinden in Frankrijk, 
de BR Duitsland en Nederland. Daarmee is echter 
niet volledig weergegeven waar de boter wordt 
verwerkt. Zo kan in Frankrijk een offerte voor boter 
uit Franse interventie worden aanvaard en de subsidie 
(in de vorm van een verlaagde prijs voor verkoop uit 
interventie) in Frankrijk worden geregistreerd, 
waarna de boter in België wordt verwerkt tot 
62 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
Tabel 4.1.3 — Begrotingsuitgaven (') voor subsidies voor het gebruik van boter in banketbakkerswerk, 
consumptie-ijs en andere voedingsmiddelen, 1987-1989, per Lid-Staat 
(Mio ecu) 
Lid-Staat 
België 
Denemarken 
BR Duitsland 
Frankrijk 
Griekenland 
Ierland 
Italië 
Luxemburg 
Nederland 
Portugal 
Spanje 
Verenigd Koninkrijk 
Totaal 1987 
36,4 
17,3 
128,5 
106,3 
0,3 
1,8 
5,0 
— 
109,2 
— 
0,0 
21,2 
426,0 1988 
17,3 
23,9 
108,9 
251,7 
0,6 
7,0 
18,1 
— 
75,2 
— 
3,8 
61,1 
567,6 1989 
35,8 
3,5 
52,2 
102,3 
0,6 
19,9 
8,8 
— 
49,0 
— 
20,1 
44,1 
336,3 
(') De in de tabel vermelde bedragen zijn nauwkeurige ramingen gebaseerd op de declaraties van de Lid-Staten. De Lid-Staat waarin de uitgaven zijn 
verricht, is niet per se dezelfde als die waarin het eindgebruik van de boter plaatsvindt [zie 4.1.4 (a)]. 
boterconcentraat en vervolgens naar Italië wordt uitge­
voerd om daar in de eindprodukten te worden verwerkt; 
(b) de uitgaven aanzienlijk zijn gestegen, van 426 Mio 
ecu in 1987 tot 567,6 Mio ecu in 1988, met name in 
Frankrijk. Halverwege 1988 waren de snelle ver­
mindering van de voorraden in openbare opslag, een 
daling van de boterproduktie en een stijging van de 
boterprijzen voor de Commissie aanleiding de bij 
verkoop uit interventie verstrekte subsidie in een 
aantal opeenvolgende stappen te verminderen. Hier­
door nam de vraag naar boter niet af. De inschrijvers 
kochten juist meer boter aan om hun voorraden veilig 
te stellen, in de verwachting dat de subsidie verder zou 
worden verlaagd. Om speculatie tegen te gaan 
verminderde de Commissie de periode voor het 
verwerken van de boter in eindprodukten van 12 tot 6 
maanden. Het gevolg was dat de uitgaven in 1989 
daalden tot 336,3 Mio ecu. 
4.1.5. Bij het onderzoek van de begrotingsuitgaven voor 
deze maatregel verdienen de volgende punten aandacht: 
(a) de in de rekeningen over 1989 opgenomen verliezen 
met betrekking tot de verkoop van interventieboter 
uit hoofde van deze maatregel kunnen niet recht­
streeks worden vergeleken met de verliezen uit eerdere 
jaren. Dit komt doordat in 1989 voor het eerst 
gebruik werd gemaakt van een bijzondere afschrij­
ving aan het begin van het begrotingsjaar, waarmee een deel van het verlies reeds werd verdisconteerd 
door een vermindering van de boekwaarde van de 
botervoorraden met gemiddeld 12,0 % in de gehele 
Gemeenschap, als onderdeel van een proces om de 
boekwaarde van de voorraden in overeenstemming te 
brengen met de werkelijke waarde (7). Deze afschrij­
ving is globaal in hoofdstuk 81 van de rekeningen 
opgenomen. In 1989 was het effect van deze 
bijzondere afschrijving op de uitgaven voor de 
maatregel inzake banketbakkersboter beperkt, daar 
in dat jaar op grond van deze maatregel slechts een 
klein deel uit interventie werd verkocht (zie tabel 
4.1.2). In 1990 leidde een daling van de marktprijzen 
ten gevolge van een geringe vraag, in combinatie met 
een stijging van de produktie, echter tot hernieuwde 
interventieaankopen van boter in verscheidene Lid-
Staten, waardoor de voorraden in openbare opslag 
van 20 300 ton aan het eind van 1989 toenamen tot 
100 000 ton aan het eind van mei 1990. Daarom mag 
worden aangenomen dat de verkoop van interventie-
boter in het kader van de maatregel inzake banket­
bakkersboter in de toekomst zal toenemen. Onder 
deze omstandigheden zal het effect van de afschrij­
ving op de verliezen uit verkoop van grotere betekenis 
worden (8); 
(b) behalve dat de boekhoudgegevens in opeenvolgende 
jaren niet vergelijkbaar zijn, komt ook de volledige 
(7) Artikel 8, leden 3 en 5, van Verordening (EEG) nr. 1883/78 
van de Raad van 2 augustus 1978, ingevoegd bij Ver­
ordening (EEG) nr. 2050/88 van de Raad van 24 juni 1988; 
PB L 185 van 15.7.1988. 
(8) Zie tevens paragraaf 3.12 van dit verslag voor een 
beschouwing over het effect van afschrijving op de waarde 
van voorraden in openbare opslag. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 63 
waarde van de aan de begunstigde verstrekte subsidie 
in de vorm van een verlaagde prijs niet tot uiting in de 
cijfers over de verliezen uit verkoop. Voor de 
begunstigde bestaat de subsidie uit het verschil tussen 
de marktprijs voor boter en de prijs die bij de aankoop 
van boter uit interventie wordt betaald; dit verschil is 
groter — in 1989 in bepaalde Lid-Staten soms meer 
dan 20 % — dan het verschil tussen de boekwaarde 
van de interventievoorraden (na afschrijving) en de 
prijs bij aankoop uit interventie; 
(c) als gevolg van een wijziging in de vorm van de 
verslaggeving waren de door de Lid-Staten verstrekte 
gegevens over de interventieverkopen in de bij de 
maandelijkse uitgavendeclaraties gevoegde tabellen 
in 1989 vaak niet gedetailleerd genoeg om te kunnen 
nagaan voor welke doeleinden de uitgaven werden 
gebruikt. De Commissie moet ervoor zorgen dat de 
maandelijkse declaraties van de Lid-Staten vol­
doende informatie bevatten om na te gaan voor welke 
doeleinden de uitgaven zijn gedaan. 
HET ONDERZOEK VAN DE KAMER 
4.1.6. De doelstellingen van de door de Kamer verrichte 
controle waren de volgende: 
(a) vast te stellen of de bij Verordening (EEG) nr. 570/88 
van de Commissie ingevoerde systemen en procedu­
res de mogelijkheid bieden de boteroverschotten af te 
zetten op financieel verantwoorde wijze; 
(b) na te gaan of de in 1989 verrichte uitgaven met 
betrekking tot de afzet uit hoofde van deze ver­
ordening regelmatig en wettig waren. 
De controlewerkzaamheden werden verricht bij de 
Commissie en in België, Frankrijk, de BR Duitsland en 
Italië. Er werd overleg gepleegd met beroepsorganisaties 
welke de bedrijven die in het kader van de maatregel boter 
gebruikten, vertegenwoordigden. OPZET VAN DE MAATREGEL 
Ingewikkeldheid 
4.1.7. Het in Verordening (EEG) nr. 570/88 van de 
Commissie beschreven programma is een voorbeeld van 
de buitengewoon ingewikkelde maatregelen waartoe de 
Gemeenschap soms moet overgaan wanneer zij een 
overschot aan basisprodukten tracht af te zetten. Hierin 
komt het dilemma tot uiting waarvoor de Gemeenschap 
zich geplaatst ziet wanneer zij een aan de vereisten en 
omstandigheden van het bedrijfsleven aangepaste rege­
ling moet combineren met een regeling die tegen redelijke 
kosten kan worden gecontroleerd en voldoende waarborg 
biedt dat de communautaire begrotingsmiddelen niet 
worden misbruikt. 
4.1.8. De Commissie beoogt met deze maatregel voor 
zover mogelijk alleen boter te subsidiëren die ter 
vervanging van plantaardige vetten in voedingsmiddelen 
wordt verwerkt en geen subsidie te verlenen voor boter 
waarop de volledige marktwaarde van toepassing is. Met 
het oog op de verwezenlijking van deze doelstelling zijn in 
de verordening bepalingen opgenomen betreffende een 
ingewikkelde reeks formules voor het eindgebruik die met 
uiteenlopende subsidieniveaus gepaard gaan, verschillen­
de verwerkingsprocessen, verschillende gebruiksniveaus 
(van grote industriële gebruikers tot kleine ambachtelijke 
bakkerijen) en diverse procedures die moeten waarborgen 
dat dit sterk gesubsidieerde, waardevolle produkt niet 
voor ongeoorloofde doeleinden wordt gebruikt. Tijdens 
de controle constateerde de Kamer dat de bepalingen van 
de verordening op verschillende wijze werden geïnterpre­
teerd en dat de begunstigden moeite hebben precies te 
begrijpen wat hun verplichtingen zijn. 
4.1.9. Ondanks het feit dat de op de maatregel 
betrekking hebbende voorschriften pas kort geleden, in 
1988, ingrijpend zijn aangepast, is de Kamer van mening 
dat er behoefte bestaat aan een fundamentele herziening 
van de maatregel teneinde de ingewikkeldheid van de 
regelgeving aanmerkelijk te verminderen. 
Con trolebepalingen 
4.1.10. Het is opmerkelijk dat Verordening (EEG) 
nr. 570/88 van de Commissie naast de op controlekwes­
ties betrekking hebbende bepalingen een Titel bevat 
waarin de controlemaatregelen zijn opgenomen. Een 
dergelijke gedetailleerde uiteenzetting van de controle­
maatregelen is noodzakelijk om een zo ingewikkelde 
maatregel adequaat te kunnen controleren. Deze bepalin­
gen hebben echter enkele tekortkomingen: 
64 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
(a) de regelgeving gaat uit van een aanpak waarbij de 
controle wordt verricht op de mutaties in de 
botervoorraden: er wordt geen melding gemaakt van 
een controle op de voorraden. De Kamer is van 
mening dat een periodieke aansluiting van de 
werkelijke voorraad op de administratieve voorraad 
essentieel is om te waarborgen dat de administratieve 
voorraad overeenkomt met de werkelijkheid; 
(b) de verordening bepaalt niet dat de controleurs, 
wanneer de bedrijven een van de normale produktie-
en bedrijfsboekhouding gescheiden boekhouding 
moeten voeren en speciale registers moeten bijhou­
den (9), dienen na te gaan of de beide rekeningstelsels 
op elkaar aansluiten. 
4.1.11. De controles zouden kunnen worden verbeterd 
indien naast de gedetailleerde verificaties van het gebruik 
van specifieke hoeveelheden boter periodieke (bij voor­
beeld driemaandelijkse) controles op de in totaal 
gebruikte hoeveelheden zouden worden verricht door de 
theoretische hoeveelheden boter die een bedrijf op grond 
van de produktiegegevens en het botervetgehalte van de 
produkten heeft gebruikt, te vergelijken met de in de 
registers vermelde werkelijke hoeveelheden. De Kamer 
constateerde dat sommige controle-autoriteiten met deze 
vorm van analytische verificatie beginnen te experimente­
ren en is van mening dat dit gestimuleerd dient te worden. 
BEHEER DOOR DE COMMISSIE 
Vaststelling van het steunbedrag: 
het systeem van permanente inschrijving 
4.1.12. In haar laatste jaarverslag (10) betoogde de 
Kamer, in het kader van haar opmerkingen over de 
maatregel voor de afzet van in mengvoeder voor kalveren 
verwerkt magere-melkpoeder, dat een inschrijvings­
procedure een effectiever middel was om tot een optimale 
vaststelling van de steunbedragen te komen dan het in 
feite gebruikte systeem van administratief vastgestelde 
subsidies. Haar onderzoek van de veertiendaagse inschrij­
vingsprocedure die bij de banketbakkersbotermaatregel 
wordt gebruikt, bevestigt dit oordeel. 
4.1.13. In 1988 en 1989, toen de markt voor boter onder 
druk kwam te staan (zie paragraaf 4.1.1), kon de 
Commissie daarop snel reageren met een verlaging van 
(9) Verordening (EEG) nr. 570/88 van de Commissie, artikelen 
10 en 12. 
(,0) Jaarverslag over het begrotingsjaar 1988, paragraaf 6.66. het subsidieniveau. De inschrijvers, die hun voorraden 
veilig wilden stellen, dienden offertes voor uiteenlopende 
steunbedragen in, waardoor de Commissie het maxi-
mumsteunbedrag kon vaststellen op een niveau waarop 
de door haar gewenste hoeveelheden werden afgezet. 
Voor de inschrijvers was dit een periode van onwelkome 
onzekerheid, maar het systeem bleek werkbaar te zijn, en 
thans is er sprake van meer stabiliteit. Hieruit blijkt dat 
een inschrijvingssysteem met succes kan functioneren en 
tot een optimalisering van de steunbedragen kan leiden. 
Aantal subsidieniveaus 
4.1.14. Momenteel stelt de Commissie bij elke inschrij­
ving 12 maximumbedragen (voor marktboter) en 16 mi­
nimumprijzen voor de verkoop uit interventie vast, 
afhankelijk van de verschillende combinaties van formu­
les, soorten boter en verwerkingsprocessen. In de 
verordening is niet bepaald dat er een verband moet 
bestaan tussen de verschillende subsidieniveaus (bij 
voorbeeld op basis van vetgehalte), en het staat de 
Commissie dan ook vrij de steunbedragen te wijzigen op 
grond van haar marktbeleid. Wanneer er grote interven-
tievoorraden zijn, kan de Commissie de inschrijvens 
aanmoedigen offertes in te dienen voor boter uit 
interventie, en indien zij om controleredenen liever boter 
afzet waarin verklikstoffen zijn bijgemengd dan boter 
waarvoor dit niet geldt, kan zij dat doen door middel van 
het door haar vastgestelde niveau van de steun. 
4.1.15. De Kamer is van oordeel dat het systeem 
eenvoudiger zou worden en aan doelmatigheid zou 
winnen indien er gebruik zou worden gemaakt van een 
kleiner aantal basissubsidies die kunnen worden gediffe­
rentieerd op grond van onder meer de bijmenging van 
verklikstoffen, verwerking tot boterconcentraat en het 
vetgehalte van de boter. De inschrijvers zouden dan allen 
een gelijke behandeling krijgen en het systeem zou 
flexibeler worden. 
Wijziging van de formule 
4.1.16. In 1988, toen de voorraden interventieboter 
gering waren, wees de Commissie bij toepassing van de 
verordening uitsluitend interventieboter toe op basis van 
offertes voor fomule B en wees zij offertes af voor de 
formules A, C en D, waarvoor meer steun moet worden 
betaald. Onder verwijzing naar een bepaling van Ver­
ordening (EEG) nr. 570/88, waarin het wijzigen van de 
formule om „dwingende en naar behoren gerecht­
vaardigde handelsredenen" wordt toegestaan, verzochten 
sommige inschrijvers om een wijziging van de bestem­
ming van hun offertes nadat deze waren aanvaard, opdat 
zij de boter voor de formules A, C of D konden gebruiken. 
De betrokken Lid-Staten willigden dit verzoek in en de 
Commissie werd daarvan in kennis gesteld. Er was echter 
hoegenaamd geen reden voor deze wijziging: de inschrij-
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 65 
vers waren op de hoogte gesteld van het tekort aan 
interventieboter en hadden de ontbrekende hoeveelheden 
op de markt dienen te verkrijgen. Na dit voorval zette de 
Commissie in juni 1989 in een toelichting uiteen dat een 
wijziging van de bestemming geweigerd moest worden 
indien daardoor het beginsel van de inschrijvings­
procedure zou worden aangetast en dat zij van voorko­
mende gevallen in kennis diende te worden gesteld. De 
Kamer is van mening dat deze verduidelijking zinvol is, 
maar dat een en ander in de verordening dient te worden 
opgenomen. 
Controle door het EOGFL op boter, 
gebruikt in een andere Lid-Staat 
dan die waar de steun wordt verstrekt 
4.1.17. Zoals in paragraaf 4.1.4.(a) is opgemerkt, is een 
van de kenmerken van deze maatregel dat een aanzienlij­
ke hoeveelheid van de gesubsidieerde boter over de 
grenzen van de Lid-Staten wordt verhandeld. Ofschoon 
er geen exacte gegevens bestaan over de betrokken 
hoeveelheden, schat de Kamer dat ongeveer 40 000 ton 
van de jaarlijks gesubsidieerde 250 000 ton op deze wijze 
wordt verhandeld. Onder bepaalde omstandigheden 
wordt de offerte aanvaard, de steun verstrekt en de 
verwerkingszekerheid gesteld in de Lid-Staat waar de 
offerte is ingediend. Deze zekerheid wordt vrijgegeven 
wanneer de controle-autoriteiten in de Lid-Staat van 
bestemming een controledocument (bij voorbeeld T 5) 
terugzenden in overeenstemming met de bepalingen van 
Verordening (EEG) nr. 569/88 van de Commissie van 
16 februari 1988 ("), ter bevestiging dat de boter/ 
butteroil op de juiste wijze is gebruikt. Indien een zending 
boter geheel of gedeeltelijk op onjuiste wijze is gebruikt, 
verbeurt de inschrijver in de Lid-Staat waar de offerte is 
ingediend een deel van de zekerheid, ongeacht of hij 
rechtstreeks verantwoordelijk is voor het onjuiste 
gebruik. 
4.1.18. Wanneer gesubsidieerde boter op deze wijze 
wordt verhandeld, worden de EOGFL-uitgaven geregis­
treerd in de Lid-Staat waar de offerte is ingediend, maar 
vinden de voornaamste controles op het eindgebruik 
plaats in de Lid-Staat van bestemming. Dit leidt tot 
problemen met betrekking tot zowel de goedkeuring van 
de rekeningen als de voortgangscontroles (Richtlijn 
77/435/EEG van de Raad van 27 juni 1977, vervangen 
door Verordening (EEG) nr. 4045/89 van de Raad van 
21 december 1989 (l2). Indien er tekortkomingen worden 
vastgesteld in de door de Lid-Staat van bestemming 
gebruikte procedures voor het controleren van het 
eindgebruik (bij voorbeeld te weinig frequente controle­
bezoeken), dient krachtens de bepalingen van Ver­
ordening (EEG) nr. 729/70 van de Raad van 21 april 
1970 (13) formeel de goedkeuring onthouden te worden 
aan de desbetreffende uitgaven in de Lid-Staat waar de 
(") Verordening (EEG) nr. 569/88 van de Commissie van 
16 februari 1988; PB L 55 van 1.3.1988. 
(12) Richtlijn 77/435 EEG. vervangen door Verordening (EEG) 
nr. 4045/89 van de Raad van 21 december 1989; PB L 388 
van 30.12.1989. 
(13) Verordening (EEG) nr. 729/70 van de Raad van 21 april 
1970; PB L94 van 28.4.1970. offerte is ingediend. Dit is geen bevredigende situatie, 
aangezien de Lid-Staat waar de offerte is ingediend geen 
rechtstreekse invloed kan uitoefenen op de in de andere 
Lid-Staat verrichte controles op het eindgebruik. Boven­
dien houdt de Lid-Staat van bestemming geen register bij 
van de betrokken hoeveelheden boter. Daarom is het niet 
mogelijk vast te stellen om welke hoeveelheden en 
bedragen het gaat zonder contact op te nemen met alle 
andere Lid-Staten en een gedetailleerd dossieronderzoek 
te verrichten. 
4.1.19. De Kamer constateerde dat, wanneer de boter in 
een andere Lid-Staat wordt verwerkt dan die waarin de 
subsidie is verstrekt, de in het kader van de goedkeuring 
van de rekeningen verrichte werkzaamheden gericht zijn 
op de uitgaven in de Lid-Staat waar de steun in de boeken 
is opgenomen en geen betrekking hebben op een 
verificatie ter plaatse van de controlewerkzaamheden van 
de autoriteiten in de Lid-Staat van bestemming. Voorts 
constateerde de Kamer dat de autoriteiten van de Lid-
Staat die verantwoordelijk zijn voor de in paragraaf 
4.1.18 genoemde voortgangscontroles geen controles 
verrichten op het eindgebruik van ingevoerde boter, daar 
de Lid-Staat geen uitgaven heeft verricht. 
4.1.20. De bepalingen van Verordening (EEG) 
nr. 569/88 van de Commissie betreffende zekerheden 
roepen derhalve een situatie in het leven die niet goed 
aansluit op de controleregelingen van het EOGFL. 
TENUITVOERLEGGING 
IN DE LID-STATEN 
4.1.21. Als reactie op de ingewikkelde en tot hoge 
kosten leidende bepalingen van Verordening (EEG) 
nr. 570/88 van de Commissie hebben de bezochte Lid-
Staten (België, BR Duitsland, Frankrijk en Italië) 
aanzienlijke middelen beschikbaar gesteld ter controle 
van de maatregel. Desalniettemin blijkt uit de volgende 
opmerkingen dat op bepaalde gebieden actie vereist is. 
Minimumfrequentie van de controlebezoeken 
AA.22. In twee van de bezochte Lid-Staten werd de 
vereiste minimumfrequentie van één controlebezoek per 
maand aan bedrijven die meer dan 5 ton boter of het 
equivalent ervan per maand verwerken, niet altijd 
aangehouden: in Italië kwamen de controlebezoeken in 
het gedrang door een ambtenarenstaking in 1989, en in de 
BR Duitsland waren de door de Kamer bezochte 
plaatselijke douanekantoren die de controles moeten 
verrichten (Hauptzollamter) zich niet bewust van het 
belang van een formele naleving van de in de verordening 
vastgelegde minimumfrequentie. Als gevolg van de na het 
66 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
controlebezoek door de Kamer verzonden brief hebben 
de Duitse autoriteiten aan alle Hauptzollamter een 
circulaire doen toekomen waarin zij gewezen werden op 
de noodzaak de in de verordening voorgeschreven 
frequentie van de controles ter plaatse aan te houden. 
Centraal toezicht op de 
controlewerkzaamheden 
4.1.23. De Kamer constateerde dat de centrale instan­
ties geen toezicht kunnen houden op de frequentie van de 
controlebezoeken en niet kunnen waarborgen dat de 
controles in de gehele Lid-Staat consistent worden 
verricht wanneer de controlewerkzaamheden ter plaatse 
door gedecentraliseerde diensten worden uitgevoerd, 
zoals het geval is in de BR Duitsland en Italië, en in 
Frankrijk voor zover het de douane betreft. Bij gebreke 
van de desbetreffende gegevens kunnen noch de contro­
leurs van de Kamer noch de met de goedkeuring van de 
rekeningen belaste functionarissen van de Commissie de 
toereikendheid van de nationale controles beoordelen. 
Spreiding van verantwoordelijkheden 
met betrekking tot de controle (Frankrijk) 
4.1.24. In Frankrijk worden de controles verricht door 
Interlait en de douane. De douanedienst is verantwoorde­
lijk voor de controle van alle uit een andere Lid-Staat 
ingevoerde boter of butteroil die vergezeld gaat van een 
controledocument, terwijl Interlait alle andere gebruikte 
boter controleert. Sommige begunstigden worden door 
zowel Interlait als de douane gecontroleerd. Als gevolg 
van eerdere problemen met de coördinatie en kritiek van 
de Commissie, werden in 1988 na de inwerkingtreding 
van Verordening (EEG) nr. 570/88 van de Commissie 
officiële instructies bekendgemaakt, waarmee beoogd 
werd de coördinatie tussen Interlait en de douanedienst te 
verbeteren en de door deze instanties gebruikte controle­
methoden beter op elkaar af te stemmen. De Kamer 
constateerde evenwel dat er zich in de praktijk nog 
aanzienlijke problemen voordoen en betwijfelt of een 
bevredigende mate van coördinatie mogelijk is, gezien de 
uiteenlopende algemene verantwoordelijkheden, tradities 
en bevoegdheden van beide instanties. 4.1.25. De Kamer is van mening dat het aanbeveling 
verdient alle controlewerkzaamheden in het kader van 
deze maatregel te laten verrichten door slechts één 
instantie, bij voorkeur Interlait. De controleurs van 
Interlait zouden indien nodig ten behoeve van de 
douanedienst voor certificatie kunnen zorgdragen, opdat 
deze laatste het controle-exemplaar T 5 kan invullen. 
CONCLUSIES 
4.1.26. Dat de voornaamste maatregel voor de subsidië­
ring van de afzet van boter op de interne markt zo 
ingewikkeld is geworden en zo'n aanzienlijke inzet van 
controlemiddelen vereist, geeft reden tot bezorgdheid. 
Het gevaar bestaat dat de doelstelling om de boterover-
schotten op efficiënte en kostenbesparende wijze af te 
zetten, door deze ingewikkeldheid wordt ondermijnd. De 
mogelijkheid van misverstanden, verkeerde interpretaties 
en ongeoorloofd gebruik doet, samen met de noodzaak 
tot naleving van de regeling, afbreuk aan een bevredigend 
functioneren van de maatregel. De Kamer is daarom van 
oordeel dat de Commissie en de Lid-Staten een ver­
eenvoudigd programma moeten trachten te ontwikkelen 
dat met inzet van minder middelen kan worden gecontro­
leerd. 
4.1.27. Met betrekking tot de controles op tussen Lid-
Staten verhandelde boter, waarbij de begrotingsuitgaven 
in de ene Lid-Staat worden verricht en het eindgebruik in 
een andere Lid-Staat plaatsvindt, dient de Commissie 
zich ervan te verzekeren dat de relevante verordeningen 
haar in staat stellen effectieve maatregelen te treffen 
wanneer de gesubsidieerde boter voor verkeerde doelein­
den wordt gebruikt (paragrafen 4.1.21 —4.1.24). 
4.1.28. De Kamer heeft opgemerkt dat de Lid-Staten 
aanzienlijke middelen hebben ingezet ter controle van de 
maatregel. Desondanks zijn er op bepaalde gebieden nog 
steeds verbeteringen nodig om te waarborgen dat aan de 
vereisten van de verordening in haar huidige vorm wordt 
voldaan. Dit betreft de frequentie van de controlebezoe­
ken ter plaatse, het centrale toezicht op de controlewerk­
zaamheden en het beheer van de controledocumenten. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 67 
4.2. Premieregeling voor het aanhouden van het zoogkoeienbestand 
4.2.0. INHOUD Paragraaf 
Inleiding 4.2.1 —4.2.2 
De premie in het kader van de gemeenschappelijke ordening van de 
rundvleesmarkt 4.2.1 
Draagwijdte van het onderzoek 4.2.2 
Begrotingsuitgaven 4.2.3 —4.2.4 
Ontwikkeling van de uitgaven 4.2.3 
Verdeling van de uitgaven per Lid-Staat 4.2.4 
Voornaamste aspecten van de regelgeving 4.2.5 —4.2.6 
Analyse van het effect van de premie 
Effect van de premie op het inkomen 
Effect van de premie op de ontwikkeling van de veestapel 
De rol van de Commissie op het gebied van toezicht en beheer 
Tekortkomingen van de uitvoeringsbepalingen 
Probleem van de identificatie van de koeien 
Overmacht 
Toezicht van de Commissie op het beheer door de Lid-Staten 
Beheer en controle van de regeling door de Lid-Staten 
Instructies voor het beheer 
De rol van de centrale overheid bij het beheer van de regeling 
Controle op de veestapel 
Controle op de niet-levering van melk 
Natuurlijk verloop 
Wijze van betaling van de premie 
Conclusie 4.2.7 -
4.2.7 -
4.2.12-
4.2.15-
4.2.15-
4.2.15 
4.2.16-
4.2.18-
4.2.21-
4.2.22 
4.2.23-
4.2.25 
4.2.26 
4.2.27 
4.2.28-
4.2.30--4.2.14 
-4.2.11 
-4.2.14 
-4.2.20 
-4.2.17 
-4.2.17 
-4.2.20 
-4.2.29 
-4.2.24 
-4.2.29 
-4.2.32 
68 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
INLEIDING 
De premie in het kader van 
de gemeenschappelijke ordening van 
de rundvleesmarkt 
4.2.1. De rundveehouderij kan in twee hoofdcatego­
rieën worden onderverdeeld: het houden van koeien die 
melk voor menselijke consumptie produceren, de zoge­
naamde melkkoeien, hetgeen de landbouwer in het genot 
stelt van een regelmatig inkomen, en het houden van voor 
de slacht bestemde runderen, hetgeen de producent van 
een onregelmatig inkomen voorziet. Sinds verscheidene 
jaren verleent de Europese Gemeenschap in verschillende 
vormen inkomenssteun aan de landbouwers die zich in de 
produktie van rundvlees hebben gespecialiseerd. In dit 
verband werd in 1980 de premie voor zoogkoeien 
ingevoerd om het inkomen van landbouwers die zich 
hebben gespecialiseerd in het houden van koeien die hun 
kalveren zogen, op een toereikend peil te handhaven. Als 
„zoogkoeien" worden alle koeien beschouwd die niet tot 
de zuivere melkkoe-rassen behoren welke in de bijlage bij 
Verordening (EEG) nr. 1357/80 van de Raad van 5 juni 
1980 C1) zijn vermeld, alsmede melkkoe-rassen die met 
voor de vleesproduktie bestemde stieren zijn gekruist. 
Draagwijdte van het onderzoek 
4.2.2. In 1989 heeft de Kamer een onderzoek verricht 
waarmee beoogd werd het effect van deze premie te 
beoordelen, alsmede het beheer van de regeling door de 
Commissie en de Lid-Staten. Het onderzoek ging daarom 
gepaard met controlebezoeken aan de diensten van de 
Commissie en aan een aantal van de Lid-Staten die het 
meest van de maatregel profiteren, te weten Griekenland, 
Spanje, Frankrijk, Ierland en Italië. 
BEGROTINGSUITGAVEN 
Ontwikkeling van de uitgaven 
4.2.3. De begrotingsuitgaven die met deze premie zijn 
gemoeid, zijn sinds de invoering ervan bijna verdubbeld 
en bedroegen in het verkoopseizoen 1988/1989 174,8 Mio 
ecu. Deze stijging is voornamelijk te wijten aan het feit dat 
de premie van 20 ecu per koe in het verkoopseizoen 
1980/1981 verhoogd werd tot 25 ecu per koe in het verkoopseizoen 1987/1988 en tot 40 ecu in het ver­
koopseizoen 1989/1990. Een aanzienlijk deel van de 
stijging van de uitgaven kan ook worden verklaard door 
de toetreding van de nieuwe Lid-Staten: in het ver­
koopseizoen 1988/1989 kwamen 21,8 Mio ecu ten goede 
aan Spanje en 4,8 Mio ecu aan Griekenland. Daarentegen 
onderging het aantal koeien waarvoor de premie werd 
betaald, na een geleidelijke stijging gedurende de eerste 
vier verkoopseizoenen, slechts in 1984 een belangrijke 
wijziging als gevolg van de invoering van de melkquota 
{tabel 4.2.1). 
Verdeling van de uitgaven per Lid-Staat 
4.2.4. De premie voor zoogkoeien vertegenwoordigt 
7,5 % van de totale uitgaven voor de sector rundvlees. De 
voornaamste uitgaven zijn nog steeds die voor de 
restituties bij uitvoer, welke bijna de helft van de 
begroting voor deze sector in beslag nemen. Tabel 4.2.2 
geeft een overzicht van de spreiding van de uitgaven voor 
de premie per Lid-Staat en van de ontwikkeling van de 
uitgaven gedurende de laatste drie verkoopseizoenen 
waarvoor de betalingen volledig hebben plaatsgevonden. 
VOORNAAMSTE ASPECTEN 
VAN DE REGELGEVING 
4.2.5. De betaling van deze premie wordt voornamelijk 
geregeld bij Verordening (EEG) nr. 1357/80 van de Raad 
van 5 juni 1980, waarin de premie wordt ingevoerd, en bij 
Verordening (EEG) nr. 1244/82 van de Commissie van 
19 mei 1982 (2), waarin de uitvoeringsbepalingen van de 
regeling zijn vastgesteld. De premie wordt toegekend op 
grond van een door de producent ingediende aanvraag 
voor het aantal zoogkoeien dat hij op de dag van 
indiening van de aanvraag verklaart te bezitten. 
De producent verplicht zich: 
a) gedurende een periode van zes maanden op zijn 
bedrijf een aantal zoogkoeien of vervangende drach­
tige vaarzen te houden dat ten minste gelijk is aan het 
in de aanvraag vermelde aantal; 
b) geen melk of zuivelprodukten te leveren gedurende 12 
maanden vanaf de dag van indiening van de 
aanvraag. 
4.2.6. De beide verordeningen zijn in de loop der jaren 
verscheidene keren gewijzigd, hetgeen gevolgen heeft 
gehad voor de hoogte van de premie, alsmede voor de 
subsidiabiliteitscriteria en de uitvoeringsbepalingen. Te 
noemen valt met name het volgende: 
(>) PB L 140 van 5.6.1980. blz. 1. (2) PB L 143 van 20.5.1982, blz. 20. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 69 
& "i« Sa bta 
ant 
198 
H «J* 
2 
oo 
£ 
o~ 
£ 
oo 
TJ 
J NO 
•* 
'-' 
ON 
ON 
CO 
CS 
o" CS 
o 
ON 
o 
•<* 
o 
NO 
os 
_ 
oo 
o 
•* 
oo 
cs 
r-
jjb 
« •* 
oo 
•* o" 
CS 
CS 
t~-
r-
r-
CT\ 
00 
NO 
VO 
r-~ 
uo 
ON 
VO 
ON" 
e 
ca 
| 
a 
Q ON 
cs 
"•* 
CS 
V© 
^ 
ON 
CS 
NO 
CS 
co 
•'t CS 
r» 
CS 
co 
CS 
^ 
CS 
uo 
CM 
°v CS 
X) C 
'3 
Q 
ffl co 
r-co 
NO 
NO 
NO 
00 
NO 
© 
uo 
C4 
NO 
0> 
r-" Tf 
00 
NO 
•* 
©^ 
fN 
't 
-o 
Ö 
"3 
•c Ü _ 
ON 
CS 
CS 
NO 
co 
cs 
, 
, 
, 
, 
, 
'c? 
&0 NO 
ON 
-* 
r-
NO 
*t NO 
CS 
NO 
(N 
CS 
co 
O ON 
CS 
't 
r»* NO 
CS 
>o 
NO 
r-
CS 
©^ 
Os 
CS 
V0 
ON 
"* cs 
©^ 
"* 
es 
CS 
cs NO 
cs 
cs 
G 
£ NO 
o 
CS 
rf 
ON 
"* 
©^ 
o" 
t 
o 
t 
©^ 
oo 
NO 
Tf 
NO 
cs 
NO 
uo 
o 
co 
NO 
t-
c NO 
cs 
•<* 
NO 
•<* ï 
Tt 
r-" 
NO 
r~-
cs^ 
NO* 
oo 
©^ 
cs" 
>r> 
ON 
ON 
r» 
oo 
CS ON 
NO 
•* 
Os o NO 
"rt _ 
NO 
't 
NO 
CO 
NO 
NO 
o 
"Sf 
00 
"Sf 
CO 
•* 
CS 
't 
00 
3 
s 
i J ^ 
ON 
ON 
•* 
Os 
O 
r-
^ 
ON 
t 
>/-> 
t 
r-
cs 
^ 
cs 
** 
•O 
G 
U 
z NO CS 
O NO 
NO CO 
"fr 
1 rf NO 
1 oo 
O 
1 er, 
O 
ON 
O 
— 
1 C-
1 C— 
ON 
O 
1 u~> 
1 cs 
1 ON 
NO 
1 ® 
1 r-
cs 
M 
J2 c '3 o 
(50 -3 
a, > 00 
t^ X 
t-~ fS 
o 
">* <s f^ 
V) 
"l 
IT) 
ON 
tf 
»T) 
IT) 
f-
^ VI 
IT) 
t-; 
ri « 
VI 
X 
o «M 
V) 
•* 
vT ê 
*r> 
^ 
t-ON 
X 
rr 
"l rl X V) 
T 
O 
ü£ 
S U V) 
ON 
f^ 
m 
«s 
«rf •n 
NO 
NO^ 
ff f^ 
NO 
V) 
f? V) X 
V) 
1 
1 
1 
, 
1 
1 
rs 
CÉ 
5 W c c 
s Da.u 
^ CCS 
70 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
Tabel 4.2.2 — Begrotingsuitgaven betreffende de premie voor zoogkoeien, 
verdeeld naar verkoopseizoen en Lid-Staat 
(Mio ecu) 
Lid-Staat 
België 
Denemarken 
BR Duitsland 
Griekenland 
Spanje 
Frankrijk 
Ierland 
Italië 
Luxemburg 
Nederland 
Portugal 
Verenigd Koninkrijk 
EUR 12 1986/1987 
2,0 
0,3 
0,1 
1,7 
0,6 
45,9 
15,2 
13,7 
0,1 
0,1 
— 
15,8 
95,5 1987/1988 
3,7 
0,6 
0,8 
5,0 
15,8 
77,0 
20,2 
21,1 
0,2 
0,2 
— 
31,3 
175,9 1989/1989 
4,1 
0,8 
1,0 
4,8 
21,8 
72,2 
23,6 
11,6 
0,2 
0,3 
34,4 
174,8 
Bron: Commissie. 
a) in 1987 werd in de regelgeving een bepaling opgeno­
men betreffende de vermindering van de veestapel ten 
gevolge van natuurlijk verloop; sindsdien wordt de 
premie niet meer in haar geheel geweigerd, mits de 
landbouwer onverwijld van deze omstandigheden 
mededeling heeft gedaan (3); 
b) met ingang van het verkoopseizoen 1989/1990 vereist 
de regelgeving niet meer dat de producent de 
landbouw als hoofdberoep uitoefent. Deze beperking 
was overigens alleen voor de BR Duitsland van 
betekenis; het gevolg is dat voornamelijk in dat land 
een ruime toeneming van het aantal begunstigden 
verwacht kan worden, terwijl het effect in de andere 
Lid-Staten zeer beperkt zal zijn (4); 
c) eveneens met ingang van 1989 bestaat de enige sanctie 
die wordt toegepast wanneer de veestapel met minder 
dan 5 % is afgenomen, uit een verlaging van de 
premie voor het aantal subsidiabele dieren met 20 % ; 
in geval van een valse verklaring wordt de producent 
altijd van de premie uitgesloten, een sanctie die thans 
ook van toepassing is op het volgende verkoopsei­
zoen; ANALYSE VAN HET EFFECT VAN DE 
PREMIE 
Effect van de premie op het inkomen 
4.2.7. Zoals uit de overwegingen bij Verordening (EEG) 
nr. 1357/80 blijkt, is het de verklaarde doelstelling van de 
regeling om het inkomen van de producenten van 
kwaliteitsrundvlees op een toereikend peil te handhaven. 
De communautaire interventiemaatregelen ten aanzien 
van de landbouwprijzen volstaan op zichzelf namelijk 
niet om de producenten een voldoende inkomen te 
garanderen. Er dient echter te worden opgemerkt dat het 
ontbreken van enig maximeringsmechanisme een relatie­
ve versnippering van de steun tot gevolg heeft, waardoor 
de doeltreffendheid van de maatregel aanmerkelijk wordt 
verminderd. Met name na de toetreding van Spanje is het 
aantal bedrijven met een bestand van enkele honderden of 
zelfs duizenden zoogkoeien betrekkelijk groot geworden. 
De verlening van inkomenssteun aan de eigenaars van 
deze bedrijven laat zich duidelijk minder goed recht­
vaardigen. 
d) in 1989 werd voor het eerst voor alle Lid-Staten 
officieel een minimum aantal controles vastgesteld. 
(3) In Verordening (EEG) nr. 1662/89 van de Commissie van 
13 juni 1989, PB L 163 van 14.6.1989, blz. 11, is vastgesteld 
dat deze termijn niet meer mag bedragen dan tien dagen. 
(4) Volgens de financiële gegevens van de Commissie wordt de 
stijging van de uitgaven als gevolg van deze wijziging van de 
verordening geraamd op 9 Mio ecu. 4.2.8. De Commissie verricht geen onderzoek naar het 
effect van de premie op het netto-inkomen van de 
producenten en verzoekt de Lid-Staten evenmin dit te 
doen. Alleen het Verenigd Koninkrijk zendt regelmatig 
cijfers toe over de inkomens die met dit type bedrijf 
kunnen worden verdiend. Voor een beoordeling van het 
effect van de premie moet de Commissie zich verlaten op 
deelonderzoeken uit uiteenlopende bronnen. Deze onder-
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 71 
zoekingen en de door enkele Lid-Staten waaraan de 
Kamer een bezoek heeft gebracht, verstrekte gegevens 
wijzen erop dat de premie voor zoogkoeien, samen met de 
eventuele aanvullende nationale premie, een verhoging 
van de netto-marge per koe (5) van 20 a 60 % mogelijk 
maakt. 
4.2.9. Uit een recent onderzoek (6) is gebleken dat op 
een bedrijf met 20 ha weidegrond de netto-marge per 
zoogkoe, met inbegrip van de premie, ongeveer een kwart 
bedraagt van de netto-marge per melkkoe. Ook wanneer 
men in aanmerking neemt dat de voor een zoog-
koeienbestand benodigde werkzaamheden slechts een 
derde van de tijd vergen die voor een uit melkkoeien 
bestaande veestapel benodigd is, levert het houden van 
melkkoeien per arbeidsuur toch een 10 % hoger netto-
inkomen op. 
4.2.10. Daaruit volgt dat zelfs na betaling van de premie 
de produktie van vlees minder renderend is dan de 
produktie van melk. In alle bezochte Lid-Staten werd 
geconstateerd dat de enige factor die tot een aanmerkelij­
ke omschakeling van de melkproduktie op de vleespro-
duktie heeft geleid, de invoering van de melkquota is 
geweest. 
4.2.11. De Kamer is van mening dat ongeacht de 
beschikbare kredieten de premieregeling tot een doelmati­
ger realisatie van de doelstellingen zou leiden indien de 
premie beperkt zou blijven tot een bepaald aantal dieren 
per producent. De effectiviteit van de maatregel in 
verband met het beoogde streven naar meer billijkheid 
kan alleen worden vergroot door een betere doelgericht­
heid. 
Effect van de premie op de ontwikkeling 
van de veestapel 
4.2.12. Ofschoon de doelstelling om de voortgaande 
vermindering van het aantal zoogkoeien een halt toe te 
roepen niet uitdrukkelijk in de basisverordening is 
vermeld, wordt er door middel van de regeling indirect 
naar gestreefd de produktie van kwaliteitsvlees te 
bevorderen door inkomenssteun aan de producenten te 
verlenen. Het is echter buitengewoon riskant om op 
grond van de cijfers over het aantal betaalde premies 
conclusies te trekken over de invloed van deze maatregel 
op de ontwikkeling van het zoogkoeienbestand. 
4.2.13. Bovendien verschaffen de door Eurostat gepu­
bliceerde landbouwstatistieken evenmin een betrouwbaar 
kader voor het zoogkoeienbestand, ten gevolge van een 
onvoldoende nauwkeurige omschrijving van de ver­
schillende categorieën waaruit de rundveestapel bestaat. 
(5) Netto-opbrengst na aftrek van de voederkosten en de vaste 
kosten 
(6) Onderzoek van Dr. Theo Göbbel van de Landwirtschafts-
kammer van het Rijnland. 4.2.14. De verantwoordelijkheid die de Commissie 
draagt voor het nemen van besluiten en het opstellen van 
ramingen met betrekking tot de begroting maakt een 
betere informatievoorziening ten aanzien van de ontwik­
keling van het zoogkoeienbestand noodzakelijk. 
DE ROL VAN DE COMMISSIE OP 
HET GEBIED VAN TOEZICHT EN BEHEER 
Tekortkomingen van de uitvoeringsbepalingen 
Probleem van de identificatie van de koeien 
4.2.15. De communautaire regeling kent geen enkel 
systeem van verplichte identificatie van de runderen in het 
kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en de 
veterinaire acties. Tot dusverre bevatte de uitvoeringsver­
ordening bovendien geen bijzondere bepalingen ter zake. 
Toch is een dergelijk systeem noodzakelijk om in alle 
gevallen een doelmatige controle te kunnen verrichten. 
Geconstateerd werd zelfs dat de controles vaak alleen 
mogelijk zijn na voorafgaande kennisgeving aan de 
landbouwer. Dat is met name het geval in de Middel-
landse-Zeegebieden met een extensieve landbouw, waar 
de koeien in het algemeen op uitgestrekte weidegronden 
worden gehouden en de landbouwer een zekere tijd nodig 
heeft om de dieren met het oog op de controle te 
verzamelen. Soms ook wordt de veestapel waarvoor de 
premie is aangevraagd samen met de koeien van andere 
landbouwers op openbare weidegronden gehouden of 
bevinden de dieren zich op meer dan één terrein. Het 
ontbreken van een identificatie- systeem voor de koeien 
dat gebaseerd is op het merken van de dieren en het 
bijhouden van een register met gegevens over elk dier, 
leidt er in al deze gevallen toe dat de controleurs er niet 
zeker van kunnen zijn dat alle dieren het eigendom van 
één bepaalde landbouwer zijn. De Kamer meent daarom 
dat de toekenning van de premie afhankelijk zou kunnen 
worden gesteld van een systematische identificatie van de 
dieren. 
Overmacht 
4.2.16. Artikel 5 van Verordening (EEG) nr. 1244/82 
staat de bevoegde instanties toe bepaalde gevallen van 
overmacht ter rechtvaardiging van het handhaven van het 
recht op de premie te aanvaarden. Tot deze gevallen van 
overmacht behoort het uitbreken van een epizoötie. Bij 
gebreke van overeenstemming in veeartsenijkundige 
kringen over rundvee- ziekten die als epizoötie bestem­
peld kunnen worden en bij ontstentenis van een door de 
72 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
Commissie opgestelde lijst, hanteert elke Lid-Staat zijn 
eigen maatstaven bij de toepassing van de „ overmacht" -
clausule in geval van een epizoötie. 
4.2.17. Aangezien de meeste Lid-Staten zich niet 
hebben gehouden aan hun verplichting om de Commissie 
van gevallen van overmacht in kennis te stellen (artikel 5, 
lid 2, van Verordening (EEG) nr. 1244/82), heeft zij er niet 
op toe kunnen zien of de verschillende Lid-Staten de 
norm op de juiste en uniforme wijze toepassen. Bovendien 
vermeldt artikel 5 niet wat de inhoud van deze kennisge­
ving moet zijn, zodat de Lid-Staten zich ertoe beperken 
een statistisch overzicht van de gevallen van overmacht te 
verstrekken, hetgeen het nut ervan vermindert. Tot slot is 
het onaanvaardbaar dat de Commissie zelfs niet in kennis 
wordt gesteld van andere gevallen van overmacht dan die 
welke uitdrukkelijk in artikel 5 zijn genoemd, ten aanzien 
waarvan het risico van een onjuiste toepassing van dit 
artikel groter is. 
Toezicht van de Commissie op het beheer 
door de Lid-Staten 
4.2.18. Artikel 6 van Verordening (EEG) nr. 1244/82 
bepaalt dat de Lid-Staten uiterlijk binnen 10 dagen de 
Commissie in kennis moeten stellen van de maatregelen 
die voor de uitvoering van de premieregeling zijn 
opgenomen. Geconstateerd werd dat de met het beheer 
belaste dienst (de marktafdeling van DG VI bij de 
Commissie) niet volledig op de hoogte is van de nationale 
instructies en niet over bijgewerkte gegevens beschikt; de 
meeste Lid-Staten verstrekken slechts gedeeltelijke 
informatie over dit onderwerp of zenden sinds enkele 
jaren geen bijgewerkte gegevens meer toe. Overigens heeft 
de Commissie de nationale overheden ook niet syste­
matisch herinnerd aan hun verplichtingen ter zake. De 
met de goedkeuring van de rekeningen belaste functiona­
rissen van de Commissie moeten elke Lid-Staat specifiek 
om deze instructies verzoeken, steeds wanneer zij 
voornemens zijn in het kader van de hun opgelegde taken 
een controle op deze maatregel te verrichten. 
4.2.19. Bij gebreke van een reglementaire bepaling ter 
vaststelling van een minimum aantal controles ter plaatse 
werd de Commissie evenmin op systematische wijze in 
kennis gesteld van het aantal door de Lid-Staten of de 
regio's verrichte controles. Pas tijdens een grondige 
controle in Frankrijk in het kader van de goedkeuring van 
de rekeningen voor het begrotingsjaar 1986, die tot een 
belangrijke financiële correctie heeft geleid, bemerkte de 
Commissie dat het percentage van de controles in 
verscheidene regio's uiterst laag was en soms bijna nihil. 
Pas met ingang van het verkoopseizoen 1989/1990 heeft 
de Commissie voor het eerst een minimumaantal (10 %) 
controles ter plaatse vastgesteld. 
4.2.20. De Kamer is van oordeel dat de Commissie in 
het kader van het gezamenlijk beheer systematisch in 
kennis dient te worden gesteld van de door de Lid-Staten 
getroffen uitvoeringsmaatregelen en van alle latere 
aanpassingen, evenals van het op regionaal niveau verrichte aantal controles, teneinde haar toezichthouden­
de rol op doeltreffender wijze te kunnen vervullen. 
BEHEER EN CONTROLE VAN 
DE REGELING DOOR DE LID-STATEN 
4.2.21. De uitvoeringsbepalingen bij de regeling schrij­
ven voor dat de Lid-Staten de bevoegde autoriteiten 
aanwijzen waarbij de aanvragen om de premie kunnen 
worden ingediend en die tot taak hebben, administratieve 
controles en controles ter plaatse te verrichten. De Lid-
Staten moeten dus een systeem van toezicht in het leven 
roepen en controlemethoden vaststellen die een juiste 
toepassing van de verordening waarborgen. Het arrest 
van het Hof van Justitie van 12 juni 1990 in zaak C-
8/88 (7) bevestigt dat deze verplichting stilzwijgend uit de 
communautaire regelgeving voortvloeit (8), ook als deze 
niet uitdrukkelijk in de teksten is voorgeschreven. 
Instructies voor het beheer 
4.2.22. Ofschoon deze instructies gedurende de laatste 
verkoopseizoenen in bepaalde landen duidelijk zijn 
verbeterd, werd geconstateerd dat zij op het vlak van 
nauwkeurigheid soms nog tekortschoten of zelfs dat zij 
niet met de verordening overeenstemden. Zo werd in 
sommige Lid-Staten het volgende opgemerkt: 
a) vóór de inwerkingtreding van Verordening (EEG) nr. 
1662/89 van de Commissie van 13 juni 1989 (9) was er 
geen minimum aantal controles ter plaatse vast­
gesteld (Spanje); 
b) in de verkoopseizoenen waarin de desbetreffende — 
bij de sub a) genoemde verordening per 15 juni 1989 
ingetrokken — bepaling van kracht was, was niet 
aangegeven aan de hand van welke bewijsstukken 
moest worden gecontroleerd of de producent de 
landbouw als hoofdberoep uitoefende (Spanje, 
Italië); 
(7) Door de BR Duitsland bij het Hof van Justitie ingesteld 
beroep wegens de weigering van de Commissie de in 1984 en 
1985 in drie Bondsstaten betaalde premies ten laste van het 
EOGFL te doen komen. 
(8) Artikelen 8 en 9 van Verordening (EEG) nr. 729/70 van de 
Raad van 21 april 1970; PB L 94 van 28.4.1970, blz. 13; en 
artikel 4, lid 1, van Verordening (EEG) nr. 1244/82 van de 
Commissie van 19 mei 1982; PB L 143 van 20.5.1982, blz. 
20 
(9) In Verordening (EEG) nr. 1662/89 van de Commissie van 
13 juni 1989, PB L 163 van 14.6.1989, blz. 11, is vastgesteld 
dat deze termijn niet meer mag bedragen dan tien dagen. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 73 
c) er bestaan geen instructies betreffende de controle op 
de niet-levering van melk (Spanje, Italië); 
d) er bestaan geen instructies betreffende de kennisge­
ving die gedaan moet worden en het soort bewijsstuk­
ken dat bewaard moet worden na de overdracht van 
het bedrijf, in gevallen van overmacht en bij 
natuurlijk verloop (Griekenland, Spanje). 
De rol van de centrale overheid 
bij het beheer van de regeling 
4.2.23. In Griekenland beschikt het ministerie van 
Landbouw niet over eigen controlediensten die zich ervan 
kunnen vergewissen of het beheer van de regeling door 
lokale of gevolmachtigde diensten overeenstemt met de 
communautaire regelgeving en de ministeriële instructies. 
Het gevolg is dat het ministerie niet precies op de hoogte is 
van de uitvoering van de regeling op plaatselijk niveau en 
dus niet tijdig kan ingrijpen wanneer de ministeriële 
instructies niet correct worden toegepast. 
4.2.24. In Spanje is het beheer van de premieregeling 
overgedragen aan de autonome gemeenschappen, die de 
ermee samenhangende administratieve procedures vast­
stellen. Het gevolg is dat het toezicht op de uitvoering van 
de regeling in elk van de 16 betrokken autonome 
gemeenschappen dient plaats te vinden. Aangezien het 
ministerie van Landbouw niet in kennis wordt gesteld van 
de door de gemeenschappen vastgestelde administratieve 
procedures en zelf niet over controlediensten beschikt, 
kan het niet toezien op een juiste toepassing van de 
regelgeving op plaatselijk niveau. 
Controle op de veestapel 
4.2.25. De Kamer is van oordeel dat dit aspect van de 
controle aanleiding geeft tot de volgende opmerkingen: 
a) de doeltreffendheid van de controles wordt sterk 
beperkt in de Lid-Staten waar geen systeem voor de 
identificatie van de dieren bestaat (Griekenland, 
Spanje), met name wanneer de landbouwer vooraf 
van de controle in kennis moet worden gesteld om 
hem de mogelijkheid te bieden het vee te verzamelen; 
b) in het merendeel van de bezochte Lid-Staten bestaat 
geen mogelijkheid om aan het eind van de periode een 
tweede controle te verrichten; een dergelijke controle 
zou het risico wegnemen dat de reeds gecontroleerde 
landbouwers hun verplichtingen niet nakomen; 
c) in Spanje en Italië werden met betrekking tot het 
verkoopseizoen 1988/1989 talrijke gevallen geconsta­teerd waarin de vermindering van de veestapel 
aanleiding was tot een evenredige vermindering van 
de premie, ofschoon deze vermindering niet te wijten 
was aan natuurlijk verloop en de bevoegde instanties 
daarvan niet in kennis waren gesteld; volgens de 
regelgeving hadden deze gevallen aanleiding moeten 
zijn om de premie geheel te weigeren; 
d) het feit dat in 23 Griekse departementen gedurende de 
laatste drie verkoopseizoenen geen premies geweigerd 
zijn, terwijl dat in 23 andere departementen geduren­
de dezelfde verkoopseizoenen wel het geval was, doet 
twijfel rijzen aan de doeltreffendheid en/of de 
uitvoering van de controles ter plaatse in de 
betrokken departementen; volgens de nationale 
normen moeten de controles ter plaatse betrekking 
hebben op 100 % van de aanvragen; 
e) in Italië, waar zich het probleem voordoet dat het 
aantal betaalde premies in verscheidene regio's hoger 
is dan het aantal in de statistieken vermelde „andere 
koeien", is men ertoe overgegaan controles ter plaatse 
te verrichten op alle voor het verkoopseizoen 
1988/1989 ingediende aanvragen. Deze controles 
waren aanleiding om in een zeer groot aantal gevallen 
betaling van de premie te weigeren en hebben in 
verscheidene regio's geleid tot een aanmerkelijke 
vermindering van de premies vergeleken met het 
voorgaande verkoopseizoen. De situatie op Sicilië 
wordt echter nog steeds gekenmerkt door het feit dat 
het aantal betaalde premies 20 % hoger is dan het 
volgens de statistieken op dit eiland aanwezige totale 
aantal koeien. 
Controle op de niet-levering van melk 
4.2.26. Deze controle, die normaliter wordt verricht aan 
de hand van de quotalij sten en de registers betreffende de 
levering van melk aan de melkfabrieken, wordt slechts 
zelden uitgevoerd aan het eind van de periode van 12 
maanden gedurende welke de producent zich verbonden 
heeft geen melk en zuivelprodukten te leveren. Aangezien 
pas op dat tijdstip de zekerheid bestaat dat deze 
verplichting geheel is nagekomen, is de Kamer van 
oordeel dat alle aanvragen van producenten aan wie een 
quotum is toegewezen gecontroleerd dienen te worden 
aan de hand van de registers van de melkfabrieken na 
afloop van de referentieperiode van 12 maanden. 
Natuurlijk verloop 
4.2.27. Tijdens de controles ter plaatse constateerde de 
Kamer dat er in verscheidene gevallen geen mededeling 
was gedaan van een vermindering van de veestapel ten 
gevolge van natuurlijk verloop. Het zeer geringe aantal 
gevallen waarin wel mededeling was gedaan, doet in 
algemene zin vermoeden dat deze kennisgeving, die 
automatisch een evenredige vermindering van de premie 
tot gevolg heeft, in veel gevallen achterwege is gebleven. 
Dat zou betekenen dat er niet-gerechtvaardigde betalin­
gen zijn verricht. 
74 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
Wijze van betaling van de premie 
4.2.28. In Griekenland wordt de premie contant aan de 
landbouwers betaald door de Bond van Coöperaties, 
nadat de begunstigde de betaalstaat heeft getekend. Deze 
praktijk is principieel onbevredigend wegens het gevaar 
van fraude dat erdoor ontstaat. Met name werd 
geconstateerd dat de handtekeningen van de begunsti­
gden op de betaalstaten van twee dorpen geen enkele 
gelijkenis vertoonden met de handtekeningen op de 
overeenkomstige aanvragen. Het departementale directo­
raat van Landbouw aanvaardde deze handtekeningen 
echter als bewijs van betaling aan de landbouwers die 
recht op de premie hebben. 
4.2.29. In een van de bezochte Griekse departementen 
werd geconstateerd dat de betrokkenheid van de plaatse­
lijke coöperaties en de Bond van landbouwcoöperaties bij 
het beheer van de premieregeling gepaard gaat met de 
betaling van een commissie van 2 % van het totale bedrag 
van de premie, ten laste van de begunstigde. De Kamer is 
van oordeel dat deze financiële bijdrage, die neerkomt op 
een vermindering van de premie met 2 %, onregelmatig is, 
aangezien het beheer van de premieregeling geheel tot de 
taken van de nationale overheden behoort. 
CONCLUSIE 
4.2.30. Onder de huidige omstandigheden stuit een 
beoordeling van het effect van de premie op grote 
moeilijkheden als gevolg van de ontoereikendheid en het 
onbevredigende karakter van de beschikbare gegevens. 
4.2.31. Op zijn minst schijnt de tenuitvoerlegging van de 
maatregel in onvoldoende mate aan de ermee beoogde 
doelstellingen te beantwoorden. Teneinde de doeltref­
fendheid van de maatregel te vergroten zou de Commissie 
kunnen overwegen het aantal per veestapel te betalen 
premies aan een maximum te binden. De gemiddelde 
waarde van de premie zou op deze wijze voor de grootste veestapels kunnen worden verlaagd, waardoor financiële 
middelen zouden vrijkomen. 
4.2.32. Wat betreft het beheer en de controle van de 
maatregel is de Kamer van mening dat de door haar 
vastgestelde gebreken een groot risico met zich meebren­
gen en dat er zich bij de betaling van de premies 
onregelmatigheden voordoen. Deze gebreken betreffen: 
a) leemten in de uitvoeringsbepalingen, met name het 
ontbreken van een verplicht nationaal identificatie­
systeem, dat een voorwaarde is voor de doeltreffend­
heid van de fysieke controles op het aantal subsidia­
bele dieren; 
b) de tekortkomingen van het toezicht door de Commis­
sie, die niet in voldoende mate in kennis wordt gesteld 
van de nationale controle-instructies en niet op 
systematische wijze wordt geïnformeerd over het 
aantal effectieve controles op plaatselijk niveau of 
over de resultaten daarvan; 
c) in de Lid-Staten, de onnauwkeurigheid van de 
nationale controle-instructies, de tekortkomingen 
van het toezicht door de centrale overheid en de 
gebreken en omissies bij de administratieve en fysieke 
controles. 
Deze situatie is een weerspiegeling, zij het in minder 
ernstige mate, van die welke zich voordoet met betrekking 
tot de premie per ooi, waarnaar de Kamer in haar 
jaarverslag over het begrotingsjaar 1988 een onderzoek 
heeft ingesteld. De wijzigingen van de uitvoerings­
bepalingen waartoe de Commissie bij Verordening (EEG) 
nr. 1662/89 van 13 juni 1989 besloten heeft, zijn naar het 
oordeel van de Kamer echter een stap in de goede 
richting (10). 
(10) Overigens heeft de Commissie na de sluiting van de redactie 
der opmerkingen van de Kamer op 15 juli 1990, Ver­
ordening (EEG) nr. 2079/90 van 20 juli 1990 vastgesteld (PB 
L 190 van 21 juli 1990), waarin met name is voorzien in de 
gedeeltelijke invoering van een identificatiesysteem, en wel 
voor de kleine melkproducenten die tot de premieregeling 
toetreden 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 75 
4.3. De medeverantwoordelijkheidsregeling in de gemeenschappelijke 
marktordening voor granen 
4.3.0. INHOUD Paragraaf 
Historische achtergrond 4.3.1 —4.3.4 
Begrotingsuitvoering 4.3.5 —4.3.7 
Het door de Kamer verrichte onderzoek 4.3.8 
De toepassing van de regeling in de Lid-Staten 4.3.9 —4.3.48 
Vaststelling van de heffingsgrondslag 4.3.9 —4.3.14 
Controles op individuele heffingsaangiften 4.3.15 — 4.3.24 
Te late aangiften en betalingen 4.3.25 
Terugbetaling van de extra medeverantwoordelijkheidsheffing 4.3.26—4.3.29 
Nationale boekhoudsystemen 4.3.30 
Vrijstellingen 4.3.31 — 4.3.48 
Controles op begin- en tussenvoorraden 4.3.32 — 4.3.35 
Eigen gebruik van granen voor veevoeder 4.3.36 — 4.3.37 
Steun voor kleine graanproducenten 4.3.38 — 4.3.48 
Het centrale beheer door de Commissie 4.3.49 — 4.3.57 
De uitvoeringsverordeningen 4.3.50 
Toezicht op de tenuitvoerlegging van de maatregelen in de Lid-Staten 4.3.51 — 4.3.54 
Het managementinformatiesysteem 4.3.55 — 4.3.57 
Algemene conclusies 4.3.58 — 4.3.66 
HISTORISCHE ACHTERGROND 
4.3.1. Tot het begin van de jaren '80 kon de communau­
taire markt voor granen redelijk in evenwicht worden 
gehouden met gebruikmaking van de destijds beschikbare 
beleidsinstrumenten, die bij Verordening (EEG) 
nr. 2727/75 van de Raad van 29 oktober 1975 (l) waren 
ingevoerd. Door diverse oorzaken, waarop de Commissie 
niet in alle gevallen greep had, trad er een drastische 
wijziging in deze situatie op, die tot een stijging van de 
produktie, de voorraden en de uitvoer leidde en een 
navenante toeneming van de uitgaven tot gevolg had. 4.3.2. Teneinde tot een beter marktevenwicht en een 
beheersing van de groei te komen, de afzetmogelijkheden 
uit te bouwen en de producenten een beeld van de 
marktsituatie te verschaffen, voerde de Raad in mei 1986 
een medeverantwoordelijkheidsheffing (2) in, die met 
ingang van 1 juli 1986 van toepassing werd op alle 
hoeveelheden graan die voor het eerst werden verwerkt, 
ter opslag in interventie werden aangekocht of in de vorm 
van korrels werden uitgevoerd. De heffing werd vast­
gesteld op 3 % van de interventieprijs voor zachte 
broodtarwe en werd verhaald op de producenten. De 
aldus geïnde bedragen moesten worden aangegeven en 
afgedragen aan de bevoegde nationale betaalorganen, en 
de afgedragen gelden moesten in het kader van de 
maandelijkse aangifteprocedure bij de Commissie wor­
den gedeclareerd. De voorraden uit de oogsten van vóór 
(') PB L281 van 1.11.1975, blz. 1. (2) Verordening (EEG) nr. 1579/86 van de Raad van 23 mei 
1986; PB L 139 van 24.5.1986, blz. 29. 
76 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
verhoogd tot 220 Mio ecu teneinde rekening te kunnen 
houden met het effect van de extra heffing. De steun voor 
een willekeurige producent mag niet hoger zijn dan het 
equivalent van een heffing voor 25 ton granen, en 
evenmin mag de door een Lid-Staat in totaal betaalde of 
bij wijze van compensatie verrekende steun hoger zijn dan 
het aan deze Lid-Staat toegewezen steunbedrag. De steun 
wordt door middel van rechtstreekse betalingen toege­
kend aan de daarvoor in aanmerking komende kleine 
producenten op grond van nationaal vastgestelde criteria 
die door de Commissie moeten worden goedgekeurd. Bij 
wijze van uitzondering kregen Spanje en Italië in de eerste 
twee verkoopseizoenen en Griekenland sinds 1988/1989 
toestemming om wegens moeilijkheden van adminis­
tratieve of technische aard de steun toe te passen in de 
vorm van een compensatie voor de verschuldigde heffing. 
BEGROTINGSUITVOERING 
4.3.5. Zoals blijkt uit tabel 4.3.1 namen de netto­
begrotingsuitgaven voor de sector granen tussen 1985 en 
1988 snel toe van 2 309,8 Mio ecu tot 4 571,1 Mio ecu. In 
1989 vielen de netto-uitgaven terug tot 3 150,0 Mio ecu, 
hetgeen grotendeels het gevolg was van een gunstige 
situatie op de wereldmarkt. Uit deze tabel blijkt tevens de 
toenemende bijdrage van de netto-ontvangsten uit de 
medeverantwoordelijkheidsheffing aan de algemene 
financiering van de uitgaven in de sector granen. 
4.3.6. De basisheffing, de extra heffing en de steun aan 
kleine producenten worden in tabel 4.3.2 nader geanaly­
seerd en vergeleken met de begrotingskredieten. 
4.3.7. De rechtstreekse steunbetalingen aan kleine 
producenten zijn tot 31 december 1989 zeer gering 
Tabel 4.3.1 — Uitgaven per hoofdcategorie in de sector granen 
(Mio ecu) 
Omschrijving 
Uitvoerrestituties 
Interventieopslag 
Andere interventies: 
— produktiesteun voor durum tarwe 
— produktierestituties 
Overige interventies 
Voorraadafschrijving 
Medeverantwoordelijkheidsheffing en steun aan kleine produ­
centen 
Totaal uitgaven 
Bijdrage van de heffing aan de financiering van de uitgaven 1985 
1 076,6 
810,0 
242,4 
180,8 
0,0 
0,0 
2 309,8 
— 1986 
1 711,6 
1 347,4 
210,7 
177,7 
0,0 
0,0 
-56,4 
3 391,0 
2% 1987 
3 070,6 
937,1 
256,1 
235,5 
0,0 
0,0 
-361,8 
4 137,5 
8 % 1988 
2 924,6 
1 274,7 
275,0 
393,3 
33,3 
306,8 
-636,6 
4 571,1 
12% 1989 
2 597,0 
576,0 
365,0 
301,0 
0,0 
0,0 
-689,0 
3 150,0 
18% 1986 waren vrijgesteld van de heffing, evenals graan dat 
ten behoeve van de producenten tot veevoeder werd 
verwerkt. 
4.3.3. Deze regeling, die aanvankelijk gold voor de 
verkoopseizoenen 1986/1987 tot en met 1990/1991, werd 
in 1988 herzien en uitgebreid tot het verkoopseizoen 
1991/1992 (3). Het basissysteem van aangiften en betalin­
gen werd niet gewijzigd, maar de heffing had nu geen 
betrekking meer op de eerste verwerking, maar op de 
eerste keer dat het graan „op de markt werd gebracht", 
zodat de eerste kopers van het graan heffingsplichtig 
werden, ongeacht wie zij waren. De basisheffing werd op 
hetzelfde niveau gehandhaafd, maar er werd een extra 
heffing ingevoerd die overeenkwam met 3 % van de 
interventieprijs. Deze extra heffing werd als volgt 
terugbetaald: 
(a) volledig, indien de graanproduktie niet hoger was dan 
de tegelijkertijd ingevoerde gegarandeerde maxi­
mumhoeveelheid van 160 Mio ton per verkoopsei­
zoen; 
(b) gedeeltelijk, indien de graanproduktie de gegaran­
deerde maximumhoeveelheid met niet meer dan 3 % 
overschreed. 
4.3.4. Samen met de invoering van de basisheffing riep 
de Raad een regeling inzake rechtstreekse steun aan 
kleine producenten in het leven, die tot doel had het effect 
van de medeverantwoordelijkheidsheffing op hun inko­
men te compenseren (4). De voor deze steun toegewezen 
jaarlijkse bedragen werden voor 1986/1987 en 1987/1988 
vastgesteld op 120 Mio ecu. In 1988/1989 werd het bedrag 
(3) Verordening (EEG) nr. 1097/88 van de Raad van 25 april 
1988; PB L 110 van 29.4.1988, blz. 7. 
(4) Verordening (EEG) nr. 1983/86 van de Raad van 24 juni 
1986; PB L 171 van 28.6.1986, blz. 1. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 77 
Tabel 4.3.2 — Netto-inkomsten uit de medeverantwoordelijkheidsheffing vergeleken met de begrotingskredieten 
(Mio ecu) 
Omschrijving 
Basisheffing 
Extra heffing 
Terugbetaling van heffing 
Steun aan kleine producenten 
Totaal 1986 
Begroot 
-452,0 
80,0 
-372,0 Werke­
lijk 
-56,4 
-56,4 1987 
Begroot 
-650,0 
115,0 
-535,0 Werke­
lijk 
-378,7 
16,9 
-361,8 1988 
Begroot 
-814,0 
75,0 
-739,0 Werke­
lijk 
-677,5 
40,9 
-636,6 1989 
Begroot 
-491,0 
-628,0 
213,0 
122,0 
-784,0 Werke­
lijk 
- 532,5 
-266,8 
78,8 
31,5 
-689,0 
geweest en nemen 23 % van de begrote bedragen in 
beslag. De huidige boekhoudprocedures bieden de 
Commissie niet de mogelijkheid toezicht te houden op de 
besteding van de steun in de Lid-Staten die toestemming 
hebben gekregen de steun toe te passen als compensatie 
voor de verschuldigde heffingen. 
HET DOOR DE KAMER 
VERRICHTE ONDERZOEK 
4.3.8. De Kamer beoogde met haar onderzoek tot een 
beoordeling te komen van het effect van de medever-
antwoordelijkheidsheffing op de stabiliteit van de markt 
en de begrotingskosten in de sector granen. De Kamer 
bracht controlebezoeken aan betaalorganen en andere 
bevoegde autoriteiten, alsmede aan bedrijven die de 
heffing hadden geïnd, in de BR Duitsland, Spanje, 
Griekenland, Frankrijk, Ierland, Italië, Nederland en het 
Verenigd Koninkrijk. Deze Lid-Staten nemen gezamen­
lijk ruim 90 % van de communautaire graanproduktie 
voor hun rekening. 
DE TOEPASSING VAN DE REGELING 
IN DE LID-STATEN 
Vaststelling van de heffingsgrondslag 
4.3.9. Krachtens de geldende regelgeving moeten de 
eerste verwerkers, en thans de eerste kopers, een heffing 
betalen op alle hoeveelheden die zij verwerken of kopen 
en daarvan aangifte doen. 
4.3.10. De Kamer trachtte de betrouwbaarheid van de 
opgegeven heffingsgrondslag na te gaan door de hoeveel­heid waarop een heffing was betaald te vergelijken met de 
hoeveelheden die volgens nationale statistische gegevens 
betreffende het aanbod en verbruik van graan waren 
afgezet. De in de Lid-Staten beschikbare statistische 
gegevens waren echter niet toereikend om deze vorm van 
controle betrouwbaar te doen zijn. Het voornaamste 
probleem betrof de vaststelling van de hoeveelheden die 
door de landbouwers voor eigen gebruik werden aange­
wend en van de heffing zijn vrijgesteld. In alle Lid-Staten 
behalve het Verenigd Koninkrijk ging het hierbij om een 
restcijfer dat niet op grond van onderzoek was vast­
gesteld. In de meeste Lid-Staten werd een groot deel van 
de totale graanproduktie niet aan de heffing onder­
worpen: BR Duitsland 50 %, Griekenland 74 %, Spanje 
75 %, Frankrijk 20 %, Ierland 50 % en Italië 65 %. Zelfs 
in bij voorbeeld de BR Duitsland, waar de statistieken, 
die betrekking hebben op een lange periode welke 
teruggaat tot vóór de invoering van de heffing, steeds 
weer aangeven dat een hoog percentage voor eigen 
gebruik wordt aangewend, bestaat geen zekerheid dat 
achter deze cijfers niet een groot aantal ruilhandeltransac­
ties schuilgaat, alsmede transacties tussen boerenbedrij­
ven of andere niet-geregistreerde transacties, waarop de 
heffing wel van toepassing is. 
4.3.11. Andere factoren die een negatieve invloed 
hebben op de betrouwbaarheid van een vergelijking van 
de produktie met de hoeveelheden waarop de heffing is 
toegepast, zijn de volgende: 
(a) in alle Lid-Staten heeft de late indiening van 
heffingsaangiften door bedrijven tot gevolg dat 
corrigerende maatregelen pas verscheidene maanden 
achteraf kunnen worden getroffen; 
(b) ofschoon in Frankrijk op grond van de nationale 
wetgeving alleen erkende eerste kopers (collecteurs 
agréés) in graan mogen handelen, komen er ook 
andere transacties voor, die in sommige regio's tot 
15 % van het totaal uitmaken; momenteel wordt er 
van uitgegaan dat de kopers vrijwillig melding van 
deze transacties doen via de erkende handelaren. Het 
is niet waarschijnlijk dat een dergelijke procedure 
zonder passende controles effectief zal blijken; 
78 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
(c) in Spanje en Italië vertoont de regeling met name 
tekortkomingen doordat er geen register van hef-
fingsplichtigen is opgesteld en niet kan worden 
gegarandeerd dat alle in aanmerking komende 
hoeveelheden worden aangegeven; 
(d) ofschoon in Griekenland wel een heffingsregister 
bestaat, hebben de Griekse autoriteiten medegedeeld 
dat zij niet kunnen nagaan of er transacties tussen 
producenten, met inbegrip van ruilhandeltransacties, 
hebben plaatsgevonden en dat zij de betrokkenen niet 
ter verantwoording kunnen roepen; het gaat hierbij 
waarschijnlijk om aanzienlijke hoeveelheden, aange­
zien deze transacties volgens ramingen van de Griekse 
autoriteiten in het verkoopseizoen 1986/1987 betrek­
king hadden op 1,3 Mio ton, of 27 % van de 
produktie. 
4.3.12. De onmogelijkheid om op globale basis be­
trouwbare controles te verrichten wijst erop dat het 
noodzakelijk is om heffingsplichtige bedrijven vaker te 
controleren. De Kamer stelde evenwel vast dat de 
bevoegde nationale autoriteiten in het algemeen een 
passieve houding aannemen met betrekking tot de 
identificatie van heffingsplichtige bedrijven. Veelal 
overheerste de opvatting dat deze bedrijven gehouden 
waren aangifte te doen van hun verplichtingen en dat dit 
op zichzelf voldoende was om te verzekeren dat zij dat 
ook deden. 
4.3.13. Dit vertrouwen op de verplichting van de 
handelaren om de noodzakelijke aangiften te doen, trad 
met name duidelijk aan de dag in de BR Duitsland, 
Spanje en Italië. Ofschoon de Duitse autoriteiten 
systematisch de aandacht van potentieel heffingsplichtige 
bedrijven op de heffing hadden gevestigd, vond er geen 
vervolgcontrole plaats om na te gaan of de bedrijven die 
antwoordden dat zij geen heffing verschuldigd waren, 
waarheidsgetrouw handelden. In Spanje en Italië werd ter 
zake geen enkele activiteit ontwikkeld. In het Verenigd 
Koninkrijk werd deze tekortkoming van de regeling 
bestreden door het systematisch verrichten van ver­
gelijkende controles op de bij de aanvragen om terugbeta­
ling of steun voor kleine producenten gevoegde documen­
ten, teneinde zekerheid te krijgen dat de in de aanvragen 
genoemde handelaren de heffing hadden opgegeven en 
dat de ingediende facturen in hun boeken waren 
opgenomen. 
4.3.14. In andere Lid-Staten werden dergelijke ver­
gelijkende controles echter niet verricht of werd er niet 
voldoende werk van gemaakt. In Italië en Spanje werd de 
mogelijkheid van het verrichten van deze controles 
duidelijk ondermijnd door het ontbreken van een 
heffingsregister en het bestaan van de compensatierege­
ling voor kleine producenten. In Griekenland, waar sinds 
1988/1989 eveneens een compensatieregeling voor kleine 
producenten wordt toegepast, worden geen vergelijkende 
controles verricht. In Frankrijk werden wel vergelijkende 
controles uitgevoerd op de terugbetaling van de heffing, 
maar niet op de aanvragen om rechtstreekse steun, die 
door een afzonderlijke instantie worden behandeld. In 
Duitsland werden van tijd tot tijd vergelijkende controles 
verricht. In Nederland en Ierland werden de terugbetalin­
gen gedaan door de bedrijven die de heffing hadden geïnd, zodat vergelijkende controles niet mogelijk waren. In 
Nederland hadden deze controles wel kunnen worden 
verricht met betrekking tot kleine producenten; dit werd 
echter niet gedaan. 
Controles op individuele heffingsaangiften 
4.3.15. De beknoptheid van de aangiften biedt slechts 
beperkte mogelijkheden tot het verrichten van zinvolle 
administratieve controles. De primaire bewijsstukken 
betreffende afzonderlijke transacties zijn normaliter 
alleen beschikbaar in het bedrijfsgebouw van de declarant 
en dikwijls alleen op de plaats waar de goederen fysiek 
worden ingeslagen. De waarheidsgetrouwheid van de 
aangiften kan daarom alleen rechtstreeks worden getoetst 
door middel van controlebezoeken ter plaatse. 
4.3.16. In de BR Duitsland waren de controles ter 
plaatse, waarvoor de douanedienst verantwoordelijk is, 
gericht op de voormalige „eerste verwerker"-regeling en 
werd met de verificatie van de nieuwe „eerste kopers-
regeling pas eind 1989 een aanvang gemaakt. Gezien deze 
vertraging kunnen thans alleen controles aan de hand van 
bewijsstukken worden verricht en is de mogelijkheid om 
eventuele niet-gedeclareerde heffingen door middel van 
een fysieke voorraadopneming op het spoor te komen, 
sterk verminderd. Voorts valt het volgende op te merken: 
(a) er is geen poging gedaan de juistheid van de aangiften 
vast te stellen door middel van een fysieke voorraad­
opneming of door aanwezig te zijn bij voorraadopne­
mingen, een procedure die de algemene controles 
aanmerkelijk zou hebben verbeterd; 
(b) geen van de bezochte douanekantoren kon duidelijk 
aangeven welke criteria werden gehanteerd voor het 
selecteren van te controleren bedrijven, een tekortko­
ming die goeddeels te wijten was aan het ontbreken 
van centrale begeleiding op dit gebied door de 
federale autoriteiten; 
(c) in het douanekantoor van Würzburg was niet 
voldoende personeel beschikbaar om een effectieve 
controle te verrichten; 
(d) de enige documentatie die door vier van de vijf 
bezochte handelaren werd voorgelegd en door de 
douanekantoren werd geaccepteerd, was de groot­
boekrekening waarin alle bedragen heetten te zijn 
vermeld die in het kader van de medeverantwoorde-
lijkheidsheffing ten laste van de producenten waren 
ingehouden; dergelijke beknopte registers, waarin 
alleen bedragen en geen hoeveelheden zijn vermeld, 
zijn ontoereikend voor controledoeleinden en stem­
men niet overeen met de gedetailleerde documentatie 
die in de verordeningen is voorgeschreven. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 79 
4.3.17. In Griekenland worden erkende handelaren ten 
hoogste vier keer jaarlijks gecontroleerd door de departe­
mentale landbouwinspecties. De controles blijven echter 
beperkt tot een vergelijking van de boekingen in de 
goedgekeurde pro forma-registers met de kopieën van de 
facturen, terwijl de handelsdocumenten niet worden 
gecontroleerd. Ook wordt in de inspectieverslagen niet 
nauwkeurig aangegeven welke werkzaamheden verricht 
zijn. De Kamer is van mening dat deze controles 
tekortschieten. 
4.3.18. In Spanje werd de volgende situatie geconsta­
teerd : 
(a) de heffing wordt na de aangifte via het bankwezen 
aan de belastingautoriteiten betaald; er bestond een 
zeer duidelijk gebrek aan coördinatie tussen deze 
autoriteiten en SENPA (het interventiebureau), in die 
zin dat beide instanties de ander verantwoordelijk 
achtten voor het toezicht op heffmgsplichtige bedrij­
ven; 
(b) ofschoon de Spaanse nationale regelgeving (Real 
Decreto 1423/1988, artikel 5, en Orden de 16 deenero 
1989 del M.E.H., segundo apartado) (5) vereist dat de 
eerste kopers elk kwartaal aangifte doen van de 
aankoop van granen, wordt aan dit voorschrift niet 
de hand gehouden en dienden tal van bedrijven één of 
twee kwartaalaangiften per jaar in; 
(c) de provinciale kantoren van SENPA die kopieën van 
de aangiften ontvangen, controleren de berekeningen 
niet systematisch, stellen geen overzicht van ontdekte 
fouten op en verrichten geen vervolgcontrole; 
(d) wanneer de belastingautoriteiten een besluit moeten 
nemen over het aantal controles ter plaatse passen zij 
de nationale regelgeving toe, met als gevolg dat alleen 
bedrijven met een jaaromzet van meer dan 2 000 Mio 
PTA (15 Mio ecu) in aanmerking komen voor een 
jaarlijkse controle, al is een dergelijke controle 
onwaarschijnlijk, gezien de geringe prioriteit die aan 
de verificatie van de heffing wordt gegeven. Bedrijven 
met een omzet van minder dan 200 Mio PTA 
(1,5 Mio ecu) worden van tijd tot tijd gecontroleerd. 
Gezien deze frequentie is het onwaarschijnlijk dat een 
eerste koper vaker dan eens in de driejaar zal worden 
gecontroleerd, terwijl de meerderheid waarschijnlijk 
in het geheel niet wordt gecontroleerd. 
4.3.19. In Griekenland en Spanje zijn de heffmgsaangif-
ten niet opgenomen in de statistische populatie voor de 
toepassing van de „Controlerichtlijn,, 77/435/EEG van de 
(5) Boletin Oficial del Estado nü 288 (1.12.1988). Raad van 27 juni 1977 (6), waardoor er geen mogelijkheid 
bestaat de handelsdocumenten te onderzoeken. 
4.3.20. In Frankrijk berust de verantwoordelijkheid 
voor de controle bij het Office National Interprofessionel 
des Céréales (ONIC), dat als in de graanmarkt gespeciali­
seerd interventiebureau met een uitgebreide regionale 
structuur over substantiële middelen beschikt om na te 
gaan of de bepalingen inzake de heffing op de juiste wijze 
worden toegepast. In het algemeen gesproken bleek uit 
het onderzoek van de Kamer dat de controle op de 
heffingsaangiften bevredigend was ten aanzien van 
kwaliteit en frequentie. Er worden echter geen fysieke 
voorraadopnemingen verricht als onderdeel van de 
controles ter plaatse; zodoende laat men de kans 
voorbijgaan om te verifiëren of de heffingsaangiften 
volledig zijn. 
4.3.21. In Ierland wordt graan meestal verkocht in 
ongedroogde toestand. De heffing is echter gebaseerd op 
een gedroogd gewicht met een vochtgehalte van 15 % en 
niet op het overeengekomen vochtgehalte, zoals voorge­
schreven in de communautaire verordeningen (7), hetgeen 
tot betaling van een te lage heffing leidt. Bovendien werd 
een vergelijking tussen de ongedroogde en gedroogde 
hoeveelheden niet vergemakkelijkt door de handels­
documenten van de bezochte bedrijven, een situatie 
waarop het Ministerie van Landbouw tot dan toe geen 
aanmerkingen had gemaakt. 
4.3.22. In Italië hebben de regionale autoriteiten in de 
provincies Bologna en Padova (beide belangrijke regio's 
voor de graanbouw) slechts één full-time ambtenaar per 
provincie ingezet voor de administratie van en controle 
op de heffing. Gezien deze situatie moesten de ambtena­
ren zich beperken tot de archivering van het aanzienlijke 
aantal aangiften, zonder dat zij enige noemenswaardige 
controle konden verrichten. Voorts valt het volgende op 
te merken: 
(a) in geen van de bezochte provincies was een procedure 
in het leven geroepen om na te gaan of de heffmgs­
plichtige bedrijven alle vereiste opgaven deden; de 
noodzaak van deze procedure wordt geïllustreerd 
door het feit dat in de provincie Viterbo het aantal 
kwartaalaangiften in de tijdens de controle onder­
zochte periode uiteenliep van 42 tot 107; 
(b) krachtens de Italiaanse wetgeving heeft alleen de 
Guardia di Finanza toegang tot financiële bedrijfs­
gegevens; bovendien staat de nationale wetgeving 
niet toe dat het bedrag van de medeverantwoordelijk-
heidsheffing afzonderlijk op de factuur wordt ver­
meld, hetgeen tot een lacune in het controletraject 
(6) Richtlijn 77/435/EEG van de Raad van 27 juni 1977; PB 
L 172 van 12.7.1977, blz. 17, vervangen door Verordening 
(EEG) nr. 4045/89 van de Raad van 21 december 1989; PB 
L388 van 30.12.1989, blz. 18. 
(7) Verordening (EEG) nr. 1432/88 van de Commissie van 
26 mei 1988; PB L 131 van 27.5.1988, blz. 37. 
^o Rublikatieblad van de Europese ólemeenschappen 1^ l^ ^o 
leidt^ aangezien de ambtenaren die de medever 
antwoordelijkheidsheffing controleren niet tot de 
óluardiadiPmanzabehoren^kunnenzijalleende 
pro-forma gegevens die bij de aangiften znn gevoegd 
vergelijken met de kopieën van dezelfde gegevens die 
door het bedrijf worden bewaard^dergelijkecontro 
les zipn met betrouwbaar indien de proforma 
gegevens met kunnen worden herleid tot de financiële 
gegevens^ 
tc^ de Italiaanse autoriteiten waren van mening dat de 
inning van de heffing bn de eerste verwerking 
administratief tot te veel moeilijkheden leidde en zij 
hebbende heffingvanmeetaf aan td^^toegepast op 
het moment dat het graan voor het eerst op de markt 
werd gebrachte welksvsteempasmetmgangvanljuli 
1^7 door de communautaire regelgeving werd 
toegestaan^ 
^ deze vroegtijdige toepassing van de heerste kopeg 
regeling in Italië ^die op communautair niveau niet 
was goedgekeurde terwijl alle overige Lidstaten de 
heerste verwerker^regelmg toepasten^ maakte het 
mogelijk de regelgeving te omzeilen met betrekking 
totgraandat uit andereLid^Statenmltalie werd 
ingevoerde op grond van de heerste verwerkeg 
regelingwerd in de Lid^taatvan uitvoer geen hefting 
toegepast op intracommunautaire transacties^waar 
door het graan zonder heffing in Italië werd 
mgevoerd^uithet onderzoek van de Warner bleek het 
volgende 
^ hoewel in het ministerieel decreet van de Italiaan 
se autoriteiten importeurs van granen uit andere 
Lidstaten werden gelijkgesteld met heerste 
kopersE maken de uitgevaardigde admims 
tratieve instructies van de Italiaanse autoriteiten 
geen melding van procedures met betrekking tot 
dergelijke transacties^ 
th^ ofschoon de door de Italiaanse autoriteiten 
overgelegde balans overl^oBd^7 aangeeft dat 
^^viio ton graan zonder heftïng uit andere Lid 
Staten is ingevoerde bedroeg de totale voor 
hefnngsdoelemden gedeclareerde hoeveelheid in 
dat verkoopseizoen slechts^llvlio tom waarvan 
^Iviio ton volgens de aangifte van heftang was 
vrijgestelde 
theeën door de Warner voor nader onderzoek 
gekozen verwerkingsbedrijf dat aanzienlijke 
hoeveelheden graan voor verwerking in Italië uit 
Frankrijk mvoerp had m het verkoopseizoen 
l^o^l^7slechts40ton graan voor heflïngsdoeP 
einden gedeclareerd t^die volgens de aangifte 
waren vrijgesteld van heffing^ deze hoeveelheid 
^m^t^,^8Lt3t^n^t^ e^^7 stemt met overeen met de omvang van de 
bedrijfsactiviteiten^ 
t^de nationale controleurs stelden geen pogingen in 
hetwerkomnategaanofdebedrijvendiede 
heftinghaddengeïnd waarheidsgetrouw opgaven 
welke hoeveelheden van de heftlngwarenvrrjge 
steld 
^^.3 in Nederland had de verantwoordelijke contro 
ledienstmeer dan eenjaar nodig om een programma voor 
controlebezoeken ter plaatse in het kader van de nieuwe 
heftïngsregeling op te stellen Bovendien 
^ bestond er geen standaardmethode om het vochtge 
halte van het graan teen belangrijke factor in 
^ederland^ te bepalemofom rekening te houden met 
drogingsfactoren en onjuistheden bij de weging^ 
geconstateerd werd dat als gevolg hiervan sterk 
uiteenlopende methoden werden gehanteerde hetgeen 
stnjdigismethet beginsel van gelijke behandelmgvan 
de producenten^ 
^bleekbij enkele van de bezochtebednjven waar de 
heftïng wasgemddatde voorheftingaangegeven 
hoeveelheden zich moeilijk lieten vergelijken met de 
bednjfsregisters^ hetgeen deels te wijten was aan het 
ontbreken van normalisering met betrekking tot de 
aan te houden gegevens^ maar in een geval ook aan 
het feit dat essentiële bewijsstukkemnamelijkover 
zichtenvandelaboratonumanalvses^voorafgaande 
aan het bezoek waren vernietigd 
^^^ InhetVerenigd^eomnknjkvereisthet veelvuldig 
ge gebruik van tussenpersonen bn het innen van de 
heffing en de verificatie van de juistheid van de 
heffingsaangiften een hechte samenwerking tussen de 
diverse betrokken organen om een effectieve controle te 
waarborgen Uit niets bleek echter dat er van een 
dergelijke samenwerking sprake was 
^ m het eerste jaar van toepassing van de nieuwe 
regeling was geen programma voor controles ter 
plaatse opgestelde metals gevolg dat de betrouwbaar 
heid van de aangiften niet kon worden nagegaan^ 
tdo^devormenomvangvande controles die doorde 
InterventionBoardforAgncultural Products r^lBA^ 
waren vastgesteld en door buitendienstpersoneel van 
hetlvimisterievan Landbouw^ Visserijen VoedseP 
voorziening moesten worden uitgevoerd^waren naar 
het oordeel van de Warner oppervlakkig van aard en 
aanmerkelijk minder grondig dan nodig wasom na te 
gaan of de heffingsaangiften waarheidsgetrouw 
waren 
tc^ een van de tijdens het onderzoek bezochte handelaren 
paste nog steeds een ad hoc programma toe dat 
gebaseerd was op de voor verwerkmgsdoeleinden 
gebruiktenettoaankopem welke situatiedoor een 
tndiger controle ter plaatse had kunnen worden 
gecorrigeerd 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 81 
Te late aangiften en betalingen 
4.3.25. Uit het onderzoek van de Kamer bleek dat er in 
alle bezochte Lid-Staten vaak aanzienlijke vertragingen 
voorkwamen bij de aangifte en terugbetaling van de 
geïnde heffingen. Vertragingen van zes maanden of langer 
waren niet ongewoon. Ofschoon deze situatie mettertijd 
in het algemeen verbeterde, bleven in de volgende gevallen 
bepaalde onnodige vertragingen bestaan: 
(a) in Spanje en Italië, waar geen register van eerste 
kopers wordt bijgehouden, is het onder het bestaande 
systeem vrijwel onmogelijk toezicht te houden op te 
late betalingen; bovendien staan de beide Lid-Staten 
bij wege van een procedure waarbij graan in deposito 
kan worden opgeslagen, toe dat coöperaties de 
betaling van de heffing uitstellen tot het graan aan 
derden is verkocht; in Spanje treden tevens aanzienlij­
ke vertragingen op tussen het tijdstip waarop de 
heffing wordt betaald door het bedrijf dat deze heeft 
geïnd en het tijdstip waarop de heffing in de EOGFL-
rekeningen van de Lid-Staat wordt opgenomen; deze 
vertragingen nemen nog toe doordat de Schatkist de 
geïnde bedragen gewoonlijk per kwartaal terugbe­
taalt; 
(b) in Griekenland bestaat op plaatselijk niveau welis­
waar een heffingsregister, maar er wordt geen 
centraal toezicht gehouden op te late betalingen; ook 
werd er, circa zes maanden na de invoering van de 
desbetreffende bepaling in de communautaire wetge­
ving, geen rente in rekening gebracht; de boetes en 
sancties die krachtens de Griekse wetgeving zijn 
voorgeschreven, werden bij te late betaling soms wel 
toegepast, doch niet op systematische wijze; 
(c) in Frankrijk is de situatie met betrekking tot de 
betalingen bijzonder nijpend, gezien het volgende: 
(i) sommige verwerkende bedrijven weigeren alle 
medeverantwoordelijkheidsheffingen die ver­
schuldigd zijn over de periode juli 1986-augustus 
1987 af te dragen (geraamd verschuldigd bedrag 
per 15 mei 1990: HOMio FF (15.9 Mio ecu); 
(ii) verscheidene bedrijven, vooral coöperaties, vol­
deden de extra medeverantwoordelijkheidshef-
fing over 1988/1989 pas toen het definitieve 
heffingsbedrag was vastgesteld en betaalden toen 
het netto verschuldigde bedrag; 
(iii) circa de helft van de bedrijven die normaliter 
90 % van de betalingen voor hun rekening 
nemen, weigeren de met betrekking tot het 
verkoopseizoen 1989/1990 geïnde heffing af te 
dragen; een bedrag van 948 Mio FF (137 Mio 
ecu) was nog verschuldigd voor de periode juli-september 1989, alsmede een geraamd bedrag van 
432,2 Mio FF (62,5 Mio ecu) voor oktober-
december 1989; slechts circa 80 Mio FF 
(11,6 Mio ecu) of 5,4 % van het over deze periode 
in totaal verschuldigde bedrag was ten tijde van 
het onderzoek aan het ONIC afgedragen; uit 
gesprekken met de drie bezochte coöperaties 
bleek dat het besluit om het bedrag niet af te 
dragen door de handelsvereniging was genomen 
op grond van het standpunt dat de Commissie de 
ontvangsten uit de heffing niet had gebruikt voor 
het creëren van nieuwe afzetmogelijkheden; de 
producenten, van wie de heffing reeds was geïnd, 
werden niet geraadpleegd; inmiddels zijn de 
geïnde bedragen door deze bedrijven op rentedra­
gende, geblokkeerde bankrekeningen geplaatst; 
de Kamer is verontrust over het kennelijke 
uitblijven van maatregelen van de kant van de 
Franse autoriteiten om de overdracht van de 
heffingsbedragen zeker te stellen; 
(d) in Nederland leidt de praktijk van het betaalorgaan 
om een factuur af te geven voor het als verschuldigd 
gedeclareerde heffingsbedrag tot vertragingen door­
dat er een extra periode wordt toegestaan voordat tot 
betaling moet worden overgegaan. 
Terugbetaling van de extra 
medeverantwoordelijkheidsheffing 
4.3.26. De terugbetaling van de extra medeverantwoor-
delijkheidsheffing is in de Lid-Staten op verschillende 
wijze geregeld. In de BR Duitsland en het Verenigd 
Koninkrijk moesten de graanproducenten ten tijde van 
het onderzoek van de Kamer een aanvraag indienen bij de 
bevoegde autoriteit, vergezeld van de facturen waaruit 
bleek dat zij de extra heffing voor de betrokken 
hoeveelheden hadden betaald. De BR Duitsland is 
inmiddels overgegaan op het systeem dat in de andere 
Lid-Staten, met uitzondering van Italië, wordt gebruikt. 
In deze Lid-Staten wordt de extra heffing door de eerste 
kopers ingehouden en circa zes maanden later geheel of 
gedeeltelijk terugbetaald aan de leveranciers nadat de 
Commissie een besluit heeft genomen inzake de vast­
stelling van het definitieve bedrag van de extra heffing. In 
geval van een gedeeltelijke terugbetaling wordt het 
resterende bedrag aan de bevoegde autoriteit betaald. 
4.3.27. De Kamer constateerde dat er in de BR 
Duitsland en het Verenigd Koninkrijk een lacune in het 
controletraject bestond doordat de facturen waarmee de 
terugbetalingen werden gestaafd door de bevoegde 
autoriteit aan de producenten werden teruggezonden. 
Ofschoon het opvragen van een beperkt aantal facturen 
in beide Lid-Staten in het algemeen tot bevredigende 
resultaten leidde, is de Kamer desalniettemin van oordeel 
dat de oorspronkelijke bewijsstukken of kopieën daarvan 
voor controledoeleinden hadden moeten worden be­
waard. 
82 Pubhkatieblad van de Europese Gemeenschappen 12 12 90 
^328 in Italië wordt de terugbetaling door het 
betaalorgaan verricht op grond van lijsten die door de 
regionale landbouwmspecties beschikbaar worden geD 
steld C^it het onderzoek bleek dat er zich bij de 
terugbetalmgaanzienlijke vertragingen voordeden^ die 
soms tot een overschrijding van de in de communautaire 
regelgeving vastgelegde uiterste termijn leidden ólezien 
ook de ontoereikende procedures voor eenvergelijking 
vandeterugbetalmgenmetdebetaaldee^trahetlingm^de 
Warner van mening dat er een dringende noodzaak 
bestaat de gehele terugbetalmgsregeling te herziem zodat 
corrigerende maatregelen kunnen worden getroffen 
wanneer onregelmatige terugbetalingen zijn gedaan 
degens het gebrek aan controle op de terugbetalingen 
doorhetbetaalorgaan^kandeKmmerdemogelijkheiddat 
sommige producenten geen terugbetalmghebbenontvan 
gem met uitsluiten 
^329 Inólnekenlandontvingendeproducentende 
terugbetalmgenrechtstreeks na overleggingvan eenkopie 
vandefacturen waaruitbleekdatdeheftïngenwaren 
betaalde maar deze gegevens werden met vergeleken met 
de heffingsaangiften In Spanje wordt een ingewikkelde 
procedure voor terugbetaling toegepaste waarbij een 
bevestiging van de handelsbanken is vereist dat de 
heffingen zijn betaald löaar de terugbetalingen deels 
worden verricht doorsenpa en deels door de bedrijven die 
de heffingen hebben geïnde is de kans op fouten 
bovendiengrooLzodatdeprocedurejaarlijksgrondig 
dientte worden gecontroleerde waarbij tevens de in totaal 
terugbetaalde bedragen moeten worden vergeleken met 
de betaalde e^tra heffingen 
^^^^^^^^^^^^^ 
^330 L^e^eamerconstateerdedat insommigeLid 
Staten de aangiften en betalingen met werden ofkonden 
wordenvergeleken^ondankshetbelangvandergelijke 
controles 
(a^inde BR^ Duitsland wordende betalingen bij de 
^Bundeskasse Bremen^ geregistreerde terwijl de 
aangiften handmatig worden geregistreerd bij de 
bevoegde autoriteit^ een poging van de bevoegde 
autoriteit om de gegevens met elkaar te vergelijken 
bracht grote verschillen aan het licht met betrekking 
totdeuitstaandebedragendiebijdeBundeskasse 
waren geregistreerd^een grondige vergelijking vond 
met plaatse 
(b^mSpanjevervullen de handelsbanken eensleutelrolm 
het boekhoudsvsteem^ maar aangezien de betalingen 
en aangiften afzonderlijk worden verwerktkunnen de 
autoriteiten de gedeclareerde bedragen met verD 
gelijken met de betaalde bedragende Warner kan het 
gebrek aan overeenstemming tussen de beide reeksen 
gegevens met aanvaarden en beveelt daarom aam de 
noodzakelijke procedures in te voeren om regelmati 
ge vergelijkingen mogelijk te makend (c^ in Italië worden de aangiften van de bedrijven die de 
heffing hebben geïnd in een door het Ivlimstene van 
Landbouw beheerd gecomputeriseerd svsteemvast 
gelegd nadat deverschuldigdebedragen in theorie 
zijn vergeleken met de aan het Ivtinisterie van 
r^mancienbetaaldebedragen^ tochbestaaneraanD 
zienlijke verschillen tussen de door de beide svstemen 
geregistreerde betalingen L^e omvang vande circa 
driejaarnadeeerste registratie van de transacties nog 
steeds bestaande verschillem doet grote twijfel rijden 
aanhetnut vande^egegevensbank voor beheersdoel 
einden 
^^^^ 
^331 beregeling van de medeverantwoordelijkheids 
heffing voorziet in hoofdzaak in de volgende vnjstellin 
gen 
(a^ debeginvoorradendieop30juml986(dedagvoorde 
eerste heftïngsregelmg werd ingevoerde bij eerste 
verwerkers^ in interventieopslag en bij exporteurs 
aanwezig warem zijn vrijgestelde 
(b^ tussenvoorraden ophet tijdstip waarop de heerste 
koper^regelmgin de plaats kwam van de heerste 
verwerker^regeling worden alleen onderworpen aan 
een hefting tegen het oude basistarief en ^ijn 
vrijgesteld van de nieuwe e^tra heffing^ 
(c^ voor het eigen gebruikvan granen door landbouwers 
endee^terneverwerkmgvan vaststelbarehoeveel 
heden graan tot veevoeder ten behoeve van de 
producent geldt een vrijstelling^ 
toeten hoogste 25 ton graan die door een kleine 
producent wordt verhandeld is vrijgesteld in het 
kader van de regeling van steun aan kleine producen 
ten^ 
(e^ gecertificeerde zaden ten aanzien waarvan een 
vermenigvuldigingsovereenkomst is gesloten ^ijn 
vrijgestelde 
taa landbouwers die voor ten minste 30^ van hun 
bouwland deelnemen aan de regeling inzake het uit 
produktie nemen van bouwland zijn vrijgesteld voor 
20 ton op de markt gebracht graan 
Controles op begin- en tussenvoorraden 
4 3 32 De beginvoorraden moeten door de handelaren 
en verwerkende bedrijven worden opgegeven bij de 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 83 
bevoegde nationale autoriteit, die na verificatie van deze 
opgaven een vrijstellingscertificaat aan de declaranten 
doet toekomen. Steeds wanneer het graan wordt doorver­
kocht, worden deze certificaten overgedragen aan de 
nieuwe eigenaar tot ze uiteindelijk bij de aangifte 
betreffende verwerkte of uitgevoerde hoeveelheden 
worden gevoegd teneinde deze van de heffing vrij te 
stellen. 
4.3.33. In het algemeen waren de controles aan de hand 
van bewijsstukken in de Lid-Staten op deze vrijgestelde 
voorraden bevredigend van aard, maar de fysieke 
voorraadcontrole schoot globaal genomen tekort. Boven­
dien deden de Lid-Staten, op een enkele uitzondering na, 
de Commissie niet het in de desbetreffende verordening 
van de Commissie vereiste verslag toekomen over het 
gebruik dat van de vrijstellingscertificaten werd gemaakt. 
4.3.34. De Kamer constateerde dat ook de controle op 
de tussenvoorraden grotendeels beperkt bleef tot admi­
nistratieve controles om de juistheid van de heffingsbeta­
lingen in verhouding tot de gedeclareerde hoeveelheden 
na te gaan. Eens te meer werd weinig of geen aandacht 
besteed aan het nagaan van de betrouwbaarheid van de 
gedeclareerde hoeveelheden, hetzij door middel van 
controles ter plaatse op of omstreeks de overgangsdatum, 
hetzij door middel van een vergelijking van de gedecla­
reerde hoeveelheden met latere fysieke verificaties door 
onafhankelijke derden zoals de externe controleurs. 
4.3.35. Uit het onderzoek van de Kamer bleken de 
volgende afwijkingen: 
(a) in de BR Duitsland bleek uit de voorraadadminis­
tratie van een tijdens het onderzoek bezocht bedrijf 
dat de tussenvoorraad voor een hoeveelheid van circa 
3 900 ton te laag gedeclareerd was; 
(b) in het Verenigd Koninkrijk was in de administratie 
van twee van de drie bezochte bedrijven een veel te 
lage aangifte van de tussenvoorraad opgenomen; in 
het ene geval ging het om 12 % en in het andere om 
34 % van de administratieve voorraad; 
(c) in Spanje, waar de fysieke controles zonder vast 
schema door de plaatselijke senpa-kantoren werden 
verricht, had één bedrijf dat tijdens het onderzoek 
werd bezocht in het geheel geen tussenvoorraden 
gedeclareerd; dit had tot gevolg dat de heffing op de 
220 ton die op dat moment daadwerkelijk in voorraad 
was niet werd afgedragen, ook al was zij doorbere­
kend in de prijs die dit bedrijf voor het graan had 
betaald; 
(d) in Griekenland verklaarden de landbouwinspecteurs 
te Volos dat zij fysieke controles verrichtten op alle 
gedeclareerde voorraden; het onderzoek van de 
Kamer bracht echter één geval aan het licht waarin de 
aangifte van de tussenvoorraad 3 741 ton (31 %) te 
hoog was en een ander geval waarin er op het tijdstip van het onderzoek een afwijking bestond van 549 ton 
(7 %), hetgeen twijfel deed rijzen over de betrouw­
baarheid van de nationale voorraadcontroles. 
Eigen gebruik van granen voor veevoeder 
4.3.36. Ondanks het feit dat de statistische gegevens in 
de Lid-Staten er globaal gezien op wijzen dat grote 
hoeveelheden graan door de landbouwers voor eigen 
gebruik worden aangewend, heeft geen der bezochte Lid-
Staten, uitgezonderd het Verenigd Koninkrijk, stappen 
ondernomen om de betrouwbaarheid van deze globale 
cijfers na te gaan door een steekproefsgewijze controle op 
de boerenbedrijven. 
4.3.37. De Franse autoriteiten hebben toestemming 
gegeven tot het afsluiten van „réméré-contracten", dat wil 
zeggen verkoopovereenkomsten die het recht geven de 
verkoop van graan te compenseren met latere aankopen 
van gemengde veevoeders die graan bevatten. Aangezien 
er geen rechtstreeks verband kan worden vastgesteld 
tussen het door de producent verkochte graan en het 
verwerkte veevoeder, dat dikwijls van een derde wordt 
gekocht, schijnen deze overeenkomsten strijdig te zijn met 
het beginsel van de medeverantwoordelijkheidsheffing, 
op grond waarvan zelfs ruilhandeltransacties voor heffing 
in aanmerking komen. Deze „réméré-contracten" hebben 
daarom tot gevolg dat de medeverantwoordelijkheids-
heffing ontdoken wordt. 
Steun voor kleine graanproducenten 
4.3.38. De regeling waarbij kleine producenten van de 
medeverantwoordelijkheidsheffing worden vrijgesteld, 
wordt toegepast in de vorm van rechtstreekse steun, 
behalve in Griekenland, Italië en Spanje, waar de steun de 
vorm heeft van vrijstelling van de betaling van de heffing. 
In weerwil van talrijke voorstellen van de Commissie, 
wordt er in de communautaire regelgeving geen omschrij­
ving gegeven van een kleine producent, maar wel zijn er 
enkele criteria in opgenomen waarmee rekening moet 
worden gehouden: 
(a) het met graan bebouwde areaal; en/of 
(b) het gebruikte landbouwareaal; en/of 
(c) het deel van het inkomen van het landbouwbedrijf dat 
uit de graanverbouw voortvloeit. 
De steun wordt toegekend op grond van bewijsstukken 
waaruit blijkt dat de aanvrager de medeverantwoordelijk-
heidsheffing heeft betaald. De Lid-Staten kunnen eisen 
dat andere bewijsstukken worden overgelegd. 
4.3.39. Uit het onderzoek van de Kamer bleek dat er in 
de Lid-Staten een groot aantal uiteenlopende subsidiabi-
84 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
liteitscriteria bestaan. Geconstateerd werd dat de Lid­
staten deze criteria niet vaststelden op grond van 
bepaalde sociaal-economische normen of gemiddelden, 
maar in overeenstemming met de wens om de steunbedra­
gen die hun door de Commissie waren toegewezen 
maximaal te gebruiken. In Frankrijk werd bij voorbeeld 
de omvang van bedrijven dievoor de steun in aanmerking 
kwamen, gewijzigd van 35 hectare in 50 hectare. In alle 
Lid-Staten bepaalde de hoogte van het toegewezen 
steunbedrag bij welke omvang het bedrijf van een kleine 
graanproducent voor de steun in aanmerking kwam. 
4.3.40. In Ierland heeft de zeer ruime definitie van 
„kleine producent", namelijk iemand die minder dan 100 
hectare graan verbouwt, ertoe geleid dat op een enkele 
uitzondering na alle producenten van de maatregel 
gebruik kunnen maken. Zodoende blijven de controles 
beperkt tot de verificatie dat de heffing betaald is. 
Opgemerkt dient echter te worden dat, ondanks de door 
deze ruime definitie geboden mogelijkheden, het aan 
Ierland toegewezen bedrag (1,7 Mio ecu) niet was benut, 
naar het schijnt als gevolg van het feit dat de producenten 
de beschikbare steun niet voldoende aantrekkelijk 
achtten om de moeite te nemen een aanvraag in te dienen. 
4.3.41. In Nederland blijft de verificatie van de 
aanvragen beperkt tot een administratieve controle op het 
bewijs van betaling van de heffing, voor welk doel 
fotokopieën van de facturen in plaats van de originele 
facturen worden aanvaard, hetgeen naar de mening van 
de Kamer onvoldoende is. Met de administratieve 
controles wordt niet nagegaan of de vermelde heffingsbe­
dragen juist zijn. 
4.3.42. De Duitse autoriteiten bewaren geen facturen, 
of kopieën ervan, die gebruikt zijn als bewijs dat de 
heffing betaald is, hetgeen ook voor nationale controle­
doeleinden moeilijkheden met zich meebrengt. Met het in 
Duitsland toegepaste systeem kan in theorie op deugdelij­
ke wijze worden vastgesteld wie voor de steun in 
aanmerking komt, aangezien de gegevens betreffende de 
steun aan kleine producenten worden vergeleken met 
gegevens betreffende nationale steun waarbij het niet in 
het belang is van de producent een te hoge opgave van zijn 
bouwland te doen. 
4.3.43. Ook in het Verenigd Koninkrijk leverde het niet-
bewaren van facturen problemen op voor de controle. De 
in het kader van het onderzoek verrichte steekproef werd 
gecontroleerd aan de hand van opgevraagde bewijsstuk­
ken, maar slechts in de helft van de gevallen werden 
bevredigende gegevens beschikbaar gesteld. 
4.3.44. In Frankrijk verschaft de regeling bijzondere 
voordelen aan de leden van de GAEC (Groupements 
Agricoles d'Exploitation Commune), aangezien het 
gemiddelde areaal van de leden en niet het individuele 
areaal in aanmerking wordt genomen. Bovendien aan­
vaarden de Franse autoriteiten ook fotokopieën van 
documenten of soms certificaten met een vermelding van 
de aangekochte hoeveelheden die door de bedrijven die de 
heffing hebben geïnd zijn afgegeven; geen van beide methoden is bevredigend. Soms wordt een vergelijking 
gemaakt met gegevens die voor sociale bijdragen in de 
landbouw worden gebruikt, maar deze controles worden 
niet systematisch verricht. 
4.3.45. In Italië wordt de steun toegekend in de vorm 
van een vrijstelling van de betaling van de heffing; de 
situatie kan als volgt worden samengevat: 
(a) het recht op de steun wordt bepaald aan de hand van 
een opgave die door de producent op het tijdstip van 
de verkoop wordt gedaan bij het bedrijf dat de heffing 
int; aangezien deze opgave bij elke leverantie is 
vereist, neemt het aantal transacties dat eventueel 
geverifieerd moet worden zeer sterk toe, hetgeen 
onvermijdelijk het percentage dat gecontroleerd kan 
worden vermindert; 
(b) het blijkt moeilijk binnen het bedrag van de nationale 
steuntoewijzing te blijven; de Italiaanse autoriteiten 
erkenden dat dit gedurende de eerste driejaar van de 
regeling niet mogelijk was; voor het lopende jaar is 
een ingewikkelde administratieve procedure inge­
voerd die de controle zou kunnen verbeteren, maar de 
kans op fouten blijft bestaan; 
(c) het aantal controles ter plaatse dat tot dusver in de 
bezochte regio's is verricht, was bijzonder laag; in de 
provincie Bologna zijn tot dusver bij voorbeeld 
slechts negen controlebezoeken afgelegd, alle op 
dezelfde dag, terwijl in de provincie Padova zeven van 
deze bezoeken werden afgelegd; hoewel de auto­
riteiten hebben bepaald dat met ingang van 
1989/1990 ten minste 10 % van de transacties moet 
worden geverifieerd, heeft een aanzienlijk aantal 
regionale autoriteiten reeds te kennen gegeven dat zij 
niet in staat zijn dit streefcijfer te halen. 
4.3.46. In Spanje geven de plaatselijke senpa-kantoren 
aan kleine producenten een certificaat af waaruit blijkt 
dat zij voor steun in aanmerking komen. Dit certificaat 
wordt verstrekt na overlegging van een certificaat van de 
Camera Agraria betreffende het totale bedrijfsbezit van 
de producent en soms na overlegging van andere 
gegevens, zoals de verzekerde waarde van het bedrijf en/ 
of aanvragen om produktiesteun voor durum tarwe. De 
gegevens van de Camera Agraria zijn echter dikwijls 
verouderd, verschaffen niet altijd een overzicht van alle 
pachtovereenkomsten en bevatten geen nauwkeurige 
aanduiding van het met graan bebouwde areaal. Onder 
deze omstandigheden zijn controles ter plaatse de enige 
betrouwbare methode om vast te stellen of de producent 
recht heeft op de steun. Ofschoon de ambtenaren van 
senpa mededeelden dat dergelijke controles worden 
verricht, zijn er geen betrouwbare statistische gegevens 
beschikbaar. Het feit dat senpa bij de berekening van de 
steun uitgaat van een maximum van 130 % van de 
gemiddelde opbrengst per hectare die in de betrokken 
regio is opgegeven, geeft aan dat het systeem onbetrouw­
baar is. Bovendien heeft de vertraging bij het verstrekken 
van certificaten tot gevolg dat de bedrijven die de heffing 
hebben geïnd hun heffingsaangiften eveneens met een 
aanzienlijke vertraging indienen, in sommige van de 
onderzochte gevallen pas na zes maanden. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 85 
4.3.47. In Griekenland, waar circa 430 000 producenten 
in aanmerking komen voor de steun aan kleine producen­
ten, werd de steun over 1986/1987 en 1987/1988 
rechtstreeks aan de producenten betaald. Vanaf 
1988/1989 werd de steun toegekend in de vorm van een 
compensatie voor de heffing. De volgende opmerkingen 
kunnen worden gemaakt: 
(a) de procedures om na te gaan of de producenten recht 
hebben op de steun schijnen bevredigend te zijn, al 
heeft de praktijk om het recht op de steun te beperken 
tot de gemiddelde opgegeven opbrengst per hectare 
tot gevolg dat ruilhandeltransacties voor hoeveel­
heden die deze grens overschrijden worden aange­
moedigd ; 
(b) de administratie van de maatregel was gedurende de 
eerste twee jaar waarin hij werd toegepast bevredi­
gend en de overschakeling op de compensatieregeling 
schijnt niet gerechtvaardigd te zijn door „moeilijk­
heden van administratieve of technische aard"; 
(c) de Griekse autoriteiten schatten dat maximaal tien 
procent van de afgegeven certificaten die geheel of 
gedeeltelijk zijn gebruikt, niet aan de bevoegde 
instantie worden teruggezonden, met als resultaat dat 
er geen betrouwbare cijfers over het totale bedrag van 
de toegekende steun beschikbaar zijn. 
4.3.48. De compensatieregeling kan niet waarborgen 
dat het totale bedrag aan steun dat per Lid-Staat 
beschikbaar is, niet wordt overschreden. Spanje is er in 
zekere mate in geslaagd niet méér uit te geven dan het 
toegewezen steunbedrag, behalve in 1987/1988, toen de 
toewijzing met circa 665 000 ton werd overschreden, 
maar dat geldt niet voor Italië. Uit de gegevensbank van 
het Ministerie van Landbouw blijkt dat voor een 
cumulatief totaal van circa 8,7 Mio ton te veel aan steun is 
betaald, ofwel 62 % van het in totaal toegewezen 
steunbedrag, hetgeen neerkomt op niet-geïnde heffingen 
van in totaal 67,3 Mio ecu. De Italiaanse autoriteiten 
rechtvaardigen deze overschrijding met de mededeling 
dat het toegewezen steunbedrag te laag was. Wat de 
oorzaak ook moge zijn, de bepalingen van de communau­
taire regelgeving zijn op dit punt overduidelijk: het 
jaarlijks door de Raad vastgestelde nationale steunbedrag 
mag niet worden overschreden. 
HET CENTRALE BEHEER 
DOOR DE COMMISSIE 
4.3.49. Ondanks het feit dat de wetgeving van de 
Gemeenschap het dagelijks beheer en de controle op de 
medeverantwoordelijkheidsheffing delegeert aan de Lid­
staten, blijft de rol van de Commissie essentieel. Deze rol 
omvat in het bijzonder: (a) de uitwerking van uitvoeringsverordeningen; 
(b) het toezicht op de tenuitvoerlegging van de maat­
regelen in de Lid-Staten en de goedkeuring van de 
rekeningen; 
(c) het opstellen van een geschikt informatiesysteem ten 
behoeve van de tenuitvoerlegging van dagelijkse 
beheersbesluiten. 
De uitvoeringsverordeningen 
4.3.50. De uitvoeringsverordeningen van de Commissie 
zijn in tal van belangrijke opzichten onvolledig: 
(a) er bestaan geen gedetailleerde bepalingen voor de 
controleprocedures die de Lid-Staten moeten invoe­
ren ten aanzien van belangrijke aspecten zoals de 
controles ter plaatse, met als gevolg dat de controles 
van de Lid-Staten tekortschieten met betrekking tot 
het gehele systeem van de medeverantwoordelijk-
heidsheffing ; 
(b) de medeverantwoordelijkheidsheffing is niet in alle 
Lid-Staten een preferentiële schuld; 
(c) het door de Commissie gehanteerde criterium bij de 
toewijzing van globale bedragen aan de Lid-Staten, 
namelijk het aantal producenten dat minder dan 25 
ton graan op de markt brengt, houdt geen verband 
met de door elke Lid-Staat gebruikte criteria bij de 
verdeling van deze bedragen. 
Toezicht op de tenuitvoerlegging 
van de maatregelen in de Lid-Staten 
4.3.51. De Commissie heeft niet gereageerd op het feit 
dat de „eerste verwerkeri'-regeling in Italië niet ten uitvoer 
werd gelegd. Ofschoon de Italiaanse autoriteiten geen 
wettige gronden hadden om de „eerste koperi'-regeling in 
het verkoopseizoen 1986/1987 toe te passen, werd geen 
inbreukprocedure ingesteld. 
4.3.52. Een ander geval dat actiever toezicht en een 
doortastende reactie van de Commissie had verdiend, was 
de weigering van verscheidene grote Franse bedrijven om 
de heffing af te dragen. Deze situatie is sinds de invoering 
van de heffing in deze of gene vorm blijven voortduren. 
86 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
4.3.53. Ook op de compensatieregeling in het kader van 
de steun aan kleine producenten die in Spanje, Italië en 
Griekenland wordt toegepast, had de Commissie beter 
moeten toezien. Deze compensatieregeling werd in 
1986/1987 als tijdelijke maatregel ingevoerd met het oog 
op „moeilijkheden van administratieve of technische 
aard", maar werd in elk volgend verkoopseizoen voortge­
zet en schijnt nu een permanent kenmerk van het systeem 
te zijn. Deze regeling onttrekt zich aan controle, vooral 
wegens de onmogelijkheid om toezicht te houden op de 
besteding van de nationale steuntoewijzing. De bij de 
compensatieregeling gebruikte boekhoudmethoden, 
waarbij alleen de netto geïnde heffingen in de boeken 
worden opgenomen, belemmeren niet alleen de doorzich­
tigheid van de rekeningen, maar maken het de Commissie 
tevens onmogelijk toezicht te houden op de tenuitvoerleg­
ging van de maatregel door de betrokken Lid-Staten. In 
feite hebben alle drie Lid-Staten de hun toegewezen 
steunbedragen overschreden. 
4.3.54. Het gedetailleerde onderzoek van de maatregel 
waarmee de Commissie in 1987 begon, werd na zeer korte 
tijd stopgezet wegens een tekort aan personeel, met als 
gevolg dat de belangrijkste tekortkomingen onopgemerkt 
bleven. Bij de goedkeuring van de rekeningen over 1986 
en 1987 werden de hoeveelheden waarvoor de heffing was 
gedeclareerd vergeleken met de volgens de beschikbare 
officiële statistieken voor heffing in aanmerking komende 
hoeveelheden. Hoewel een dergelijke globale toetsing een 
waardevolle voorbereidende methode is voor het signale­
ren van probleemgebieden, is zij op zichzelf niet 
voldoende om de onderliggende redenen van gebleken 
discrepanties op te sporen. De Kamer merkt echter met 
voldoening op, dat vanaf de goedkeuringsprocedure 1989 
de Commissie haar aanpak van globale statistische 
toetsing heeft aangevuld met gedetailleerde systeem­
gerichte controles in verscheidene Lid-Staten. 
Het managementinformatiesysteem 
4.3.55. Op tal van belangrijke punten heeft de Commis­
sie hinder ondervonden van een gebrek aan deugdelijke 
informatie. Dit is soms te wijten aan het feit dat de Lid-
Staten de in de communautaire verordeningen voorge­
schreven gegevens niet verstrekken, maar soms ook aan 
het ontbreken van een regelgevend kader voor het 
verzamelen van de vereiste gegevens. De bij Verordening 
(EEG) nr. 837/90 van de Raad van 26 maart 1990 O 
ingevoerde mogelijke verbeteringen zullen waarschijnlijk 
pas effectief worden nadat de medeverantwoordelijk-
heidsheffing is afgeschaft (30 juni 1992). 
4.3.56. Een belangrijke tekortkoming is het ontbreken 
van een betrouwbare grondslag voor de produktieramin-
gen — een essentiële factor bij de vaststelling van het 
definitieve bedrag van de extra medeverantwoordelijk-
(9) PB L 88 van 3.4.1990, blz. 1. heidsheffing. De voor de produktieraming gebruikte ad 
hoe-procedures, alsmede het ontbreken van voorzienin­
gen om op basis van de uiteindelijke opbrengst het 
heffingsbedrag aan te passen, vormen een belemmering 
voor de doorzichtigheid van de regeling en maken deze 
uitermate gevoelig voor niet-objectieve invloeden. De 
recent ingevoerde wijziging van het systeem (10), waarbij 
een voorlopige extra heffing wordt vastgesteld die 
gedurende het gehele verkoopseizoen van toepassing is en 
in het volgende verkoopseizoen wordt aangepast naar 
gelang van de definitief geconstateerde omvang van de 
oogst, voegt een verdere complicatie toe aan een toch al 
uiterst ingewikkeld systeem en laat de kans op manipula­
tie bestaan doordat duidelijke procedures voor de 
vaststelling van de omvang van de oogst ontbreken. De 
Commissie beseft dat de officiële statistieken waarover zij 
beschikt ontoereikend zijn voor het marktbeheer en het 
houden van tijdig toezicht, en maakt daarom gebruik van 
alternatieve bronnen. Deze bronnen zijn echter dikwijls 
onduidelijk en slecht gedocumenteerd. Voorts verwijdert 
het herziene systeem zich van het wezen zelf van de 
medeverantwoordelijkheidsheffing — het beginsel dat de 
heffing in hetzelfde jaar wordt geïnd als waarin de 
overproduktie plaatsvindt. 
4.3.57. Het ontbreken van betrouwbare statistieken, ten 
slotte, over het eigen gebruik van granen beperkt de 
mogelijkheid om toezicht te houden op de tenuitvoerleg­
ging van de medeverantwoordelijkheidsheffing. De 
meeste Lid-Staten geven simpelweg een raming van dit 
cijfer om hun balans met betrekking tot het graanver-
bruik in evenwicht te brengen. Zonder betrouwbaarder 
statistieken op dit gebied kan niet worden beoordeeld hoe 
redelijk de heffingsaangiften per Lid-Staat zijn. 
ALGEMENE CONCLUSIES 
4.3.58. Een analyse van de economische gegevens leidt 
tot de conclusie dat de medeverantwoordelijkheids-
heffing, zelfs tezamen met andere maatregelen in verband 
daarmee, het marktevenwicht niet heeft verbeterd. 
Wanneer men de produktieverschillen over een langere 
periode beziet, wordt duidelijk dat deze verschillen 
veroorzaakt worden door algemene factoren zoals het 
klimaat, en niet door de nieuwe maatregelen die de 
afgelopen jaren zijn ingevoerd. Uit tabel 4.3.3 blijkt dat de 
produktie nog steeds toenam nadat de heffing was 
ingevoerd en dat de incidentele dalingen nog geringer 
waren dan die welke zich ook vóór de invoering van de 
medeverantwoordelijkheidsheffing voordeden. De pro­
duktie is nog steeds aanmerkelijk groter dan het interne 
verbruik en er zijn geen nieuwe afzetmogelijkheden 
ontdekt die het interne verbruik of de uitvoer op 
kostenbesparende wijze kunnen doen toenemen. 
(10) Verordening (EEG) nr. 201/90 van de Raad van 22 januari 
1990; PB L22 van 27.1.1990, blz. 7. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 87 
Tabel 4.3.3 — Balansen betreffende het aanbod van granen 
Bron: Eurostat Cronos-gegevensbank op 9 april 1990. 
(i) EUR 10. 
(-) Particuliere en openbare voorraden. 
(3) Ramingen per 15 oktober 1990. (Mio t) 
Verkoopseizoen 
Produktie 
Invoer 
Voorraadvermindering (2) 
Totaal beschikbaar 
Gebruik 
Intern verbruik 
Uitvoer 
Voorraadtoeneming (2) 
Totaal gebruik 1984/1985 
0) 
151,3 
6,9 
158,2 
118,6 
29,1 
10,5 
158,2 1985/1986 
160,4 
10,9 
171,3 
143,2 
27,5 
0,6 
171,3 1986/1987 
154,6 
7,1 
5,3 
167,0 
139,6 
27,4 
167,0 1987/1988 
153,6 
7,5 
161,1 
134,7 
17,9 
8,5 
161,1 1988/1989 
(3) 
164,3 
7,8 
172,1 
136,1 
26,9 
9,1 
172,1 
4.3.59. De medeverantwoordelijkheidsheffing zou 
hoogstens een marginaal effect kunnen hebben gehad 
door een nog groter gebrek aan evenwicht op de markt te 
voorkomen. De reeks ernstige tekortkomingen bij de 
tenuitvoerlegging van de regeling heeft echter verhinderd 
dat zij werkelijk effectief werd. Deze tekortkomingen 
worden aangetroffen op het niveau van de Gemeenschap 
en dus op het niveau van de Lid-Staten. 
4.3.60. Op dit gebied heeft de Commissie niet een 
voldoende actieve rol gespeeld. Strengere uitvoeringsver­
ordeningen betreffende de door de Lid-Staten in het leven 
te roepen controles, tijdig ingrijpen van de Commissie 
door middel van controlebezoeken in plaats van te 
vertrouwen op een uitwisseling van meningen binnen het 
Comité van beheer of op statistische goedkeurings­
procedures, hadden ertoe kunnen bijdragen dat de 
problemen betreffende de tenuitvoerlegging al in een 
vroegtijdig stadium werden opgelost. Dit gebrek aan 
toezicht wordt geïllustreerd door het feit dat geen 
passende actie werd ondernomen tegen de Franse 
bedrijven die weigerden de geïnde gelden af te dragen en 
tegen de Italiaanse autoriteiten die in het eerste jaar 
illegaal een andere dan de goedgekeurde regeling 
toepasten. 
4.3.61. De andere problemen die in de Lid-Staten 
werden geconstateerd kunnen als volgt worden samenge­
vat: 
(a) de controle op de heffingsgrondslag is niet bevredi­
gend; aan de door de controleorganen van de Lid-
Staten verrichte controles kan niet de zekerheid 
worden ontleend dat de heffing op alle in aanmerking 
komende transacties is toegepast; (b) in bepaalde Lid-Staten bestaat ten onrechte de 
bereidheid om maatregelen te aanvaarden die tot 
uitstel van betaling of tot niet-betaling leiden; 
(c) in het algemeen zijn de frequentie en duur van de 
controlebezoeken ter plaatse nauwelijks toereikend 
om een effectieve controle mogelijk te maken; in de 
meeste Lid-Staten kan het belang dat aan controles 
ter plaatse wordt gehecht het best worden afgemeten 
aan het feit dat de herziene regeling inzake de 
medeverantwoordelijkheidsheffing ongeveer twee 
jaar na de invoering ervan nog niet of slechts in zeer 
beperkte mate tot controles ter plaatse aanleiding had 
gegeven; de meeste Lid-Staten besteden te weinig 
aandacht aan te late aangiften en te late betalingen; 
met name wanneer het risico bestaat dat de heffing 
niet wordt overgemaakt aan de nationale auto­
riteiten, is het noodzakelijk om tot een actiever 
toezicht op de groeiende schulden te komen en 
daadkrachtiger pogingen in het werk te stellen om 
betaling te verkrijgen; 
(d) de door de nationale instructies vereiste registratie 
schiet dikwijls tekort, doordat allerlei belangrijke 
elementen die in de communautaire regelgeving zijn 
voorgeschreven niet specifiek worden opgenomen; 
(e) de procedures voor de terugbetaling van de heffing 
leiden gemakkelijk tot fouten en bevatten geen 
elementaire voorschriften voor een vergelijking van 
de gegevens. 
4.3.62. Doordat het begrip „kleine producent" niet in 
elke Lid-Staat gelijkluidend is gedefinieerd, heeft de 
omschrijving meestal alleen ten doel om het gehele 
88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
beschikbare steunbedrag te verdelen en wordt er geen 
gebruik gemaakt van objectieve normen. De verschillen 
tussen de nationale definities, die door de Commissie zijn 
goedgekeurd en uiteenlopen van 15 tot 100 hectare, 
kunnen geenszins door objectieve criteria worden ge­
rechtvaardigd. De tekortschietende procedures voor de 
vaststelling van het recht op de steun aan kleine 
producenten hebben ertoe geleid dat het huidige systeem 
voor de toekenning van deze steun onbillijk is. Het zeer 
geringe gebruik dat van de toekenning van rechtstreekse 
steun wordt gemaakt (tot dusver 23 %) staat in schril 
contrast tot het veel te grote gebruik dat van de in het 
kader van de compensatieregeling toegekende steun 
wordt gemaakt. De Lid-Staten die toestemming gaven om 
de steun te verstrekken in de vorm van compensatie voor 
de verschuldigde heffing konden zich niet houden aan de 
door de Raad gestelde grenzen. 
4.3.63. Erkend dient te worden dat het voorstel van de 
Commissie om een compensatieregeling toe te staan 
getuigde van werkelijkheidszin. Als gevolg van de 
ondervonden „moeilijkheden van administratieve of 
technische aard" zou een strikter vasthouden aan het 
maximale steunbedrag dat bij wijze van compensatie kan 
worden verstrekt waarschijnlijk niet tot uiting komen in 
de netto-opbrengst van de heffing, gezien de ontoe­
reikende controleprocedures. Deze redenering komt 
natuurlijk dicht in de buurt van een erkenning dat de 
regeling in sommige Lid-Staten niet kan functioneren. 
4.3.64. De tot dusver gebruikte methode voor de 
vaststelling van het definitieve bedrag van de extra 
medeverantwoordelijkheidsheffing is te ondoorzichtig en 
de bedragen worden te vroeg in het verkoopseizoen 
vastgesteld, zonder dat er voorzieningen worden getrof­
fen voor een correctie van het heffingsbedrag op basis van 
de definitieve opbrengst van de oogst. De recente 
wijziging van de methode biedt geen uitzicht op betere 
resultaten indien de betrouwbaarheid van de gegevens­
bank van de Commissie niet wezenlijk wordt verbeterd. 
4.3.65. De Commissie rechtvaardigde haar keuze voor 
de medeverantwoordelijkheidsheffing in plaats van voor alternatieve kostenbesparende maatregelen met het feit 
dat deze heffing van toepassing zou zijn op de produktie 
van alle granen en dat alternatieve maatregelen met een 
meer beperkte toepassingsbasis veel ingrijpender van 
aard zouden moeten zijn. Dit argument gaat echter niet 
meer op in de huidige situatie, waarin om deze of gene 
reden de heffing niet wordt geïnd op circa de helft van de 
gehele graanproduktie en in sommige Lid-Staten op meer 
dan zestig procent (zie paragraaf 4.3.10). De hiervoor 
beschreven tekortkomingen maken duidelijk dat de 
huidige medeverantwoordelijkheidsheffing gecompli­
ceerd van aard is, mogelijkheden tot manipulatie biedt en 
een ongelijke behandeling van producenten en bedrijven 
tot gevolg heeft. 
Opgemerkt dient echter te worden dat een deugdelijk 
beheer van de regeling zeer aanzienlijke extra adminis­
tratieve inspanningen van de nationale overheden zou 
vereisen. 
4.3.66. Met inachtneming van alle feiten komt de 
Kamer tot de conclusie dat, ondanks de omvang van de 
gegenereerde ontvangsten, tekortkomingen bij de uitvoe­
ring verhinderden dat de medeverantwoordelijkheids-
regeling de verklaarde doelstellingen volledig heeft 
bereikt. Sommige tekortkomingen bij de uitvoering 
vloeiden voort uit de aard zelf van de regeling die werd 
ontwikkeld. Voorts is de veronderstelde grotere effectivi­
teit van een heffingsstelsel vergeleken met meer ingrijpen­
de prijsverlagingen geenszins duidelijk geworden. Sinds 
1988 heeft de medeverantwoordelijkheidsheffïng, samen 
met de ontvangsten tot herstel van het begrotings­
evenwicht, geleid tot een mengeling van een belas-
tingheffings- en een prijsverlagingsstelsel. Als gevolg van 
tekortkomingen bij de toepassing van de heffing biedt de 
regeling echter niet de gewenste billijkheid en effectiviteit 
van het eerstgenoemde stelsel, terwijl het verhoopte effect 
ervan als prijsverlagingsmechanisme niet meer dan 
marginaal is. Hoewel de ontvangsten uit de heffing 
tenslotte ongetwijfeld de financiering van de traditionele 
afzetmogelijkheden vergemakkelijkt hebben, leidden zij 
tot dusverre niet tot de opening van nieuwe afzetmogelijk­
heden tegen redelijke begrotingskosten. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 89 
4.4. Opmerkingen over de toepassing van het beleid inzake 
het uit produktie nemen van bouwland in de Gemeenschap 
4.4.0. INHOUD 
Uit produktie nemen van bouwland: Overzicht van de regeling 
Beschikbare kredieten en verrichte betalingen 
Aard van het onderzoek 
Controlebevindingen 
Omvang van de steun 
Commissie 
Bezochte Lid-Staten 
Vaststelling van de steunbedragen 
Differentiëring van de steunbedragen bij braaklegging en 
vruchtwisseling 
Gebruik voor andere doeleinden dan de landbouw 
Problemen betreffende het referentiejaar 
Administratieve aspecten 
BR Duitsland 
Italië 
Verenigd Koninkrijk 
Controles 
Controleproblemen 
Gebruik van kunstmest, enz. 
Bodembedekking 
Gebruik voor andere doeleinden dan de landbouw 
Problemen tijdens controlebezoeken 
Sancties 
Terugbetaling door de Commissie 
Het toezicht van de Commissie 
Kosten/batenverhouding 
Aspecten betreffende de kwaliteit van de uit produktie genomen grond 
Vruchtwisseling bij het uit produktie nemen van grond 
Voormalige regeling voor het uit produktie nemen van grond in de 
BR Duitsland 
Administratieve uitgaven en kosten 
Conclusies en aanbevelingen Paragraaf 
4.4.1 —4.4.5 
4.4.6 
4.4.7 4.4.8 
4.4.9 -
4.4.9 -
4.4.9 
4.4.10-
4.4.10 
4.4.11 
4.4.12 
4.4.13-
4.4.16-
4.4.16 
4.4.17-
4.4.22 
4.4.23-
4.4.26-
4.4.26 
4.4.27 
4.4.28 
4.4.29-
4.4.33 
4.4.34 
4.4.35 
4.4.36-
4.4.36-
4.4.38 
4.4.39 
4.4.40-
4.4.42--4.4.35 
-4.4.12 
-4.4.12 
-4.4.15 
-4.4.22 
-4.4.21 
-4.4.25 
-4.4.28 
-4.4.32 
-4.4.41 
-4.4.37 
-4.4.41 
-4.4.51 
90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
UIT PRODUKTIE NEMEN VAN 
BOUWLAND: OVERZICHT VAN DE 
REGELING 
4.4.1. Met deze regeling wordt beoogd te komen tot een 
vermindering van het areaal aan bouwland. De regeling is 
vooral van invloed op de graanproduktie, al heeft zij in 
beginsel een bredere grondslag. De wettelijke basis van de 
regeling is Verordening (EEG) nr. 1094/88 van de Raad 
van 25 april 1988 (l) tot wijziging van Verordening (EEG) 
nr. 797/85 van de Raad van 12 maart 1985 (2). De 
uitvoeringsbepalingen werden door de Commissie vast­
gesteld bij Verordening (EEG) nr. 1272/88 van 29 april 
1988, gewijzigd bij Verordening (EEG) nr. 3981/89 van de 
Commissie van 20 december 1989 (3). De regeling werd 
voor het eerst toegepast in het verkoopseizoen 1988/89, 
toen in totaal 362 495 hectare bouwland in de Gemeen­
schap uit produktie werd genomen. In januari 1990 stelde 
de Commissie voor ook de niet voor voedingsdoeleinden 
bestemde produktie in de regeling op te nemen (4). 
4.4.2. De steun voor het uit produktie nemen van grond 
kan worden toegekend voor alle bouwland dat gedurende 
een referentieperiode is bebouwd (zie paragraaf 4.4.13). 
Grond die wordt gebruikt voor de teelt van produkten 
waarvoor geen gemeenschappelijke marktordening geldt, 
is echter van de regeling uitgesloten. 
4.4.3. Landbouwers die aan de regeling wensen deel te 
nemen, moeten zich verbinden ten minste 20 % van hun 
bouwland voor vijfjaar uit produktie te nemen (al hebben 
zij de mogelijkheid om deze verbintenis na driejaar op te 
zeggen zonder dat er sancties worden getroffen). Land­
bouwers die ten minste 30 % van hun bouwland uit 
produktie nemen worden voor een hoeveelheid van 20 ton 
vrijgesteld van de medeverantwoordelijkheidsheffing op 
granen. 
4.4.4. Om voor de steunregeling in aanmerking te 
komen, moet het uit produktie genomen bouwland braak 
blijven liggen of voor vruchtwisseling worden gebruikt, 
(zie paragraaf 4.4.11), moet het worden bebost, of voor 
andere doeleinden dan de landbouw worden gebruikt. De 
Lid-Staten kunnen echter toestaan dat het uit produktie 
genomen bouwland wordt gebruikt voor beweiding ten 
behoeve van extensieve veeteelt of voor de teelt van 
linzen, kekers en wikke. 
(') Verordening (EEG) nr. 1094/88 van de Raad van 25 april 
1988 (PB L 106 van 27.4.1988, blz. 28). 
(2) Verordening (EEG) nr. 797/85 van de Raad van 12 maart 
1985 (PB L 93 van 30.3.1985, blz. 1). 
(3) Verordening (EEG) nr. 1272/88 van de Commissie van 
29 april 1988 (PB L 121 van 11.5.1988, blz. 36), gewijzigd bij 
Verordening (EEG) nr. 3981/89 van de Commissie van 
20 december 1989 (PB L 380 van 29.12.1989, blz. 22). 
(4) Document COM(89)597 def. van 23 januari 1990, houdende 
een voorstel voor een verordening tot wijziging van 
Verordening (EEG) nr. 797/85 van de Raad betreffende de 
verbetering van de doeltreffendheid van de landbouwstruc­
tuur 4.4.5. Ofschoon de regeling is geïntegreerd in het 
structuurbeleid dat in het kader van Verordening (EEG) 
nr. 797/85 wordt uitgevoerd, worden de begrotingslasten 
gelijkelijk verdeeld tussen de afdelingen Garantie en 
Oriëntatie van het EOGFL, met dien verstande dat de 
betalingsaanvragen van de Lid-Staten in eerste instantie 
door de afdeling Garantie worden voldaan. De afdeling 
Oriëntatie is verantwoordelijk voor het beheer van de 
regeling. Zoals voorgeschreven in Verordening (EEG) 
nr. 1094/88 (5) had de regeling op 14 juli 1988 moeten 
ingaan. Uit tabel 4.4.1 wordt duidelijk dat de toepassing 
van de regeling in de meeste Lid-Staten aanvankelijk 
vertraging ondervond. 
BESCHIKBARE KREDIETEN EN 
VERRICHTE BETALINGEN 
4.4.6. In de begroting over 1989 werden in totaal 40 Mio 
ecu beschikbaar gesteld voor het uit produktie nemen van 
bouwland. Dit bedrag werd in de begroting over 1990 
verhoogd tot 140 Mio ecu (artikel 390). In het begrotings­
jaar 1989 werden echter slechts enkele betalingen verricht 
(zie tabel 4.4.1), aangezien de meeste Lid-Staten de voor 
het eerste jaar van toepassing van de regeling (1988/89) 
beschikbare steun in de tweede helft van 1989 betaalden 
(Italië pas in januari 1990). De betrokken aanvragen zijn 
derhalve uitgesloten van de rekeningen van het EOGFL-
Garantie over 1989. 
AARD VAN HET ONDERZOEK 
4.4.7. Er werden gesprekken gevoerd met de Commissie 
en de centrale, regionale en lokale autoriteiten in Italië, 
het Verenigd Koninkrijk en de BR Duitsland, de drie Lid-
Staten waar het meest gebruik van de regeling wordt 
gemaakt. Er werd een bezoek gebracht aan 43 landbouw­
bedrijven om de in de dossiers van de betrokken 
overheidsinstanties aanwezige gegevens te toetsen. 
4.4.8. De Kamer onderzocht de toepassing van de 
regeling gedurende maart en april 1990 in zeven regio's: 
Apulië en Sicilië (Italië), Zuidwest-Engeland en Schot­
land (Verenigd Koninkrijk) en de deelstaten Rijnland-
Palts, Nedersaksen en Sleeswijk-Holstein (BR Duits­
land). 
(5) Verordening (EEG) nr. 1094/88 van de Raad van 25 april 
1988 (PB L 106 van 27.4.1988, blz. 28). 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 91 
Tabel 4.4.1 — Gebruik van de regeling en communautaire uitgaven per Lid-Staat 
Lid-Staat (0 
België 
BR Duitsland 
Griekenland 
Spanje 
Frankrijk 
Ierland 
Italië 
Luxemburg 
Nederland 
Verenigd Koninkrijk 
Totaal Datum van 
invoering 
18.10.1988 
12.8.1988 
13.12.1988 
12.12.1988 
19.11.1988 
9.12.1988 
6.2.1989 
12.4.1989 
16.8.1988 
29.7.1988 Uit produktie genomen oppervlak 
1988/1989 
(Hectaren) 
352 
165 125 
— 
34 229 
15 707 
1 310 
91 617 
6 
2 582 
51 567 
362 495 1989/1990 
(Hectaren) 
148 
57 259 
250 
18 000 (*) 
39 702 (*) 
382 
110 000(**) 
31 
6 155 
50 321 
282 248 Totaal 
(Hectaren) 
500 
222 384 
250 
52 229 
55 409 
1 692 
201 617 
37 
8 737 
101 888 
644 743 Communautaire 
betalingen (2) 
(1 000 ecu) 
Begrotingsjaar 
1989 
— 
5 818 
— 
— 
— 
167 
— 
— 
— 
— 
5 985 Begrotingsjaar 
1990 (3) 
49 
18 220 
— 
— 
— 
87 
13 152 
— 
— 
6 191 
37 699 
(45 446) (4) 
(*) Officieuze raming van de Commissie. 
(**) Raming van de Kamer. 
(') Portugal is van de regeling uitgesloten. In Denemarken werd de regeling pas in 1990 ingevoerd. 
(2) Gegevens van de Commissie. 
(3) Betalingen verricht van oktober 1989 tot april 1990. 
(4) Door de Commissie geraamde betalingen over oktober 1989-juni 1990. 
CONTROLEBEVINDINGEN Bezochte Lid-Staten 
Vaststelling van de steunbedragen 
Omvang van de steun 
Commissie 
4.4.9. De Gemeenschap vergoedt een deel van de 
nationale steun. Het percentage van de vergoedingen 
wordt gedifferentieerd naar gelang van de op nationaal 
niveau verstrekte steun. Deze percentages lagen aanvan­
kelijk tussen 15 % en 50 %, maar zijn onlangs verhoogd 
tot 25 % en 60 % (Verordening (EEG) nr. 752/90 van de 
Raad) (6). Tabel 4.4.2 bevat een overzicht. De laatstge­
noemde percentages golden tot en met 31 december 1989 
voor bouwland dat in 1989/90 uit produktie werd 
genomen. De Commissie stelde de vanaf 1 januari 1990 
geldende vergoedingspercentages vast op 6 juli 1990 (7). 4.4.10. In Italië wordt een systeem van gedifferentieerde 
forfaitaire steunbedragen toegepast, waarbij rekening 
wordt gehouden met de kenmerken van de grond, terwijl 
in het Verenigd Koninkrijk één steunbedrag wordt 
toegekend voor gebieden die uit hoofde van Richtlijn 
75/268/EEG (8) als probleemgebieden zijn aangemerkt en 
één voor gebieden die niet als zodanig zijn aangemerkt. In 
de BR Duitsland worden de steunbedragen individueel 
berekend. Tabel 4.4.2 bevat hiervan een overzicht. 
Differentiëring van de steunbedragen bij braaklegging en 
vruchtwisseling 
4.4.11. Bij vruchtwisseling laat de producent elk jaar 
een ander stuk land braak liggen, maar blijft het totale 
braakliggende oppervlak constant. Met betrekking tot de 
vruchtwisseling is elke Lid-Staat overgegaan tot een 
(6) Verordening (EEG) nr. 752/90 van de Raad van 26 maart 
1990 (PB L 83 van 30.3.1990, blz. 1). 
(7) Verordening (EEG) nr. 1941 /90 van de Commissie van 6 juli 
1990 (PB L 174 van 7.7.1990, blz. 34). (8) Richtlijn 75/268/EEG van de Raad van 28 april 1975 (PB L 
128 van 19.5.1975), laatstelijk gewijzigd bij Verordening 
(EEG) nr. 797/85 van de Raad van 12 maart 1985 (PB L 93 
van 30.3.1985). 
92 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
Tabel 4.4.2 — Steunbedragen voor uit produktie genomen bouwland in de BR Duitsland, 
Italië en het Verenigd Koninkrijk en bijdrage van de Gemeenschap 
Steunbedrag 
BR Duitsland (') 
Afhankelijk van de kwaliteit van de grond 
Italië (2) 
Po-vallei 
Andere dalen 
Heuvelgebieden 
Heuvelgebieden (probleemgebieden) 
Berggebieden 
Verenigd Koninkrijk 
Normaal steunbedrag 
Probleemgebied 
Bijdrage van de Gemeenschap 
Verkoopseizoen 
1988/1989(3) 
Verkoopseizoen 
1989/1990(4) Braakliggende 
grond 
en bos 
(a) 
van 297 tot 
600 ecu 
550 ecu 
440 ecu 
400 ecu 
380 ecu 
380 ecu 
270 ecu 
300 ecu Vrucht­
wisseling 
(b) 
steunbedrag 
(a) 
vastgesteld 
per regio, 
korting op 
(a) tussen 
0 en 40 % 
300 ecu 
267 ecu 
Braaklegging, vruchtenwisseling, gebruik 
voor andere doeleinden dan landbouw 
Steun van de 
Lid-Staten (ecu) 
tot 200 
van 200 tot 400 
van 400 tot 600 
tot 300 
van 300 tot 600 Bijdrage van de 
Commissie (%) 
50 
25 
15 
60 
25 Gebruik voor 
andere doel­
einden dan 
landbouw 
(c) 
steunbedrag 
(a) minus 
inkomsten uit 
gebruik voor 
andere doelein­
den 
dan landbouw 
(berekend van 
geval tot geval) 
vastgesteld 
per regio, 
korting op 
(a) tussen 
0 en 75 % 
250 ecu 
216 ecu Extensieve 
veeteelt 
(d) 
van — 40 tot 
- 60 % 
-40% 
niet van 
toepassing 
Extensieve veeteelt 
Steun van de 
Lid-Staten (ecu) 
tot 100 
100-200 
200-300 
tot 150 
150-300 Bijdrage van de 
Commissie (%) 
50 
25 
15 
60 
25 
(') Uitgezonderd Rijnland-Palts, waar deze bedragen alleen van toepassing zijn bij vruchtwisseling (braakliggende grond: — 20 %). 
(2) In Italië wordt 60 % van het steunbedrag bij braakligging betaald voor de teelt van linzen enz. op uit produktie genomen grond. De bijdrage van de 
Gemeenschap is dezelfde als die voor extensieve veeteelt. 
(3) Verordening (EEG) nr. 1094/88 van de Commissie van 25 april 1988. 
(4) Verordening (EEG) nr. 752/90 van de Raad van 26 maart 1990 en Verordening (EEG) nr. 1941/90 van de Commissie van 6 juli 1990. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 93 
geheel verschillende aanpak. In het Verenigd Koninkrijk 
is de steun lager dan die welke verstrekt wordt voor 
braakliggend land. In Italië varieert de steun bij 
vruchtwisseling per regio. In Basilicata is de steun bij 
voorbeeld gelijk aan die voor braakliggend land, terwijl 
deze in het aangrenzende Calabrië 40 % lager is. In de BR 
Duitsland is de steun bij vruchtwisseling en braaklegging 
dezelfde, behalve in Rijnland-Palts, waar de steun bij 
vruchtwisseling thans circa 20 % hoger is dan de steun bij 
braaklegging. 
Gebruik voor andere doeleinden dan de landbouw 
4.4.12. Volgens artikel 10 van Verordening (EEG) 
nr. 1272/88 van de Commissie wordt bij de vaststelling 
van de steun rekening gehouden met de uit de nieuwe 
bestemming voortvloeiende inkomsten. In het Verenigd 
Koninkrijk wordt een uniforme korting van 50 UKL per 
hectare toegepast op de steun voor braakliggend land. In 
Italië variëren de inhoudingen per regio. In Aosta, 
Trentino, Alto Adige, Lazio en Calabrië worden geen 
kortingen toegepast, maar in Ligurië beloopt de korting 
75 %. De overige regio's passen kortingen toe die tussen 
deze beide uitersten liggen. In de BR Duitsland wordt van 
geval tot geval een inhouding op de normale steun 
toegepast. 
Problemen betreffende het referentiejaar 
4.4.13. De Lid-Staten moesten zelfde in paragraaf 4.4.2 
genoemde referentieperiode kiezen. Deze periode moest 
minimaal overeenkomen met één verkoopseizoen in de 
periode van 1 juli 1985 tot en met 30 juni 1988. 
4.4.14. De BR Duitsland en het Verenigd Koninkrijk 
besloten het verkoopseizoen 1987/88 als referentieperiode 
te gebruiken. De in Italië vaststelde referentieperiode liep 
van september 1987 tot maart 1988. Deze periode is 
korter dan één verkoopseizoen en voldoet daarom niet 
aan de vereisten van de verordening. 
4.4.15. In het Verenigd Koninkrijk werden landbou­
wers die eventueel belangstelling hadden voor de regeling 
uitgenodigd om opgave te doen van de gewassen die zij in 
het referentiejaar verbouwden. Een groot aantal van de 
landbouwers die aan deze uitnodiging gehoor gaven, 
werd gecontroleerd, ook als zij naderhand geen aanvraag 
indienden om aan de regeling te mogen deelnemen. 
Anders dan in het Verenigd Koninkrijk werden de 
gegevens betreffende het referentiejaar in de BR Duits­
land en Italië niet systematisch door de nationale 
autoriteiten geverifieerd. Administratieve aspecten 
BR Duitsland 
4.4.16. In de BR Duitsland wordt de regeling geadmi­
nistreerd door de deelstaten, die ook de betalingen 
verrichten. Het Ministerie van Landbouw in Bonn 
verzorgt de coördinatie, maar kan niet rechtstreeks 
beslissen over de toepassing van de regeling. De 
administratieve praktijk verschilde in elk van de deelsta­
ten: 
(a) in Rijnland-Palts moeten de landbouwers een uitvoe­
rige kadastrale documentatie overleggen, maar er zijn 
geen kaarten waarop de ligging is aangegeven van de 
percelen die uit produktie worden genomen; 
(b) in Nedersaksen wordt het besluit inzake de toeken­
ning van de steun uitsluitend genomen aan de hand 
van de aangifte van de landbouwer. Er zijn geen 
bewijsstukken vereist; 
(c) in Sleeswijk-Holstein zijn uittreksels uit het kadaster 
vereist, alsmede kaarten waarop de ligging van de 
grond die uit produktie wordt genomen is aangege­
ven. Een volledige lijst van alle percelen die tot het 
landbouwbedrijf behoren, is echter niet vereist. 
Italië 
4.4.17. In Italië worden de betalingen door de centrale 
overheid goedgekeurd en verricht, maar de regio's 
moeten de steunaanvragen van de landbouwers gereed 
maken, de noodzakelijke controles verrichten en het 
Italiaanse betaalorgaan (AIMA) een overzicht van de 
begunstigden doen toekomen, samen met een berekening 
van de te betalen steun. 
4.4.18. De landbouwers moeten uittreksels uit het 
kadaster overleggen, evenals kaarten waarop de ligging 
van de betrokken percelen is aangegeven. Op Sicilië zijn 
deze kaarten en uittreksels echter verouderd, daar de 
kadastrale gegevens uit 1940 dateren. 
4.4.19. Het decreet inzake het uit produktie nemen van 
bouwland gedurende 1988 — 89 werd op 6 februari 1989 
gepubliceerd en vermeldde als uiterste termijn voor de 
indiening van de aanvragen 31 maart 1989. Het decreet 
betreffende het verkoopseizoen 1989/90 werd op 8 fe­
bruari 1990 gepubliceerd en stelde een uiterste termijn van 
31 maart 1990 vast. In beide gevallen vond de publikatie 
te laat plaats om invloed te hebben op het besluit van de 
landbouwers welke gewassen zij zouden verbouwen. De 
landbouwers kunnen echter ook besluiten een aanvraag 
^4 Fublikatieblad van de europese Cremeenschappen 1^.1^.^ 
voor deelname aan de regeling in te dienen als bij 
voorbeeld de hoeveelheid neerslag^swintersonvoldoende 
blijkt voor het verbouwen van een bepaald gewas. 
^B^u. L^e aanvragers kregen niet te horen of zij tot de 
regeling waren toegelaten, ^ij ontvingen vooraf geen 
bericht vanbetaling, liet resultaat van hunaanvraag 
werdhun pas bekend toen zij desteun ontvingen^ die met 
betrekking tot het verkoopseizoen 1^^ in januaD 
ril^O werd uitbetaald, ^rlet risico bestaat dat de 
landbouwers gedurende deze lange periode van onzeker 
heid gewassen verbouwen op land dat zij uit produktie 
hadden willen nemen. 
4.4.^1. L^e Italiaanse centrale autoriteiten ontvangen 
kopieën van de aanvraagformulieren vóór de regio^sdeze 
hebben bestudeerden gebruiken deze informatie voor het 
opstellen van statistieken. 
Ve^e^d^o^krijk 
^.^. In het Verenigd koninkrijk moeten de begun^ 
stigdeneenkaartvanhet landbouwbedrijf overleggen 
waarop de perceelnummers zijn aangegeven. I3eneigenD 
doms^ of pachtbewijs hoeft echter niet te worden 
overgelegd en bij vruchtwisseling hoeven de landbouwers 
niet op een kaart aan te geven welke grond braak blijft 
liggen, löe autoriteiten hebben ingestemd met een 
steekproefonderzoekomte verzekeren datdeelnemers 
aan de regeling die pachter zijn^ in feite ook de grond 
pachten die zij voorstellen uit produktie te nemen, ^en 
soortgelijk onderzoeknaar heteigendomsrecht wordt 
door de autoriteiten echter te tijdrovend geacht. 
CEc^^A^ 
^.^. In artikel 1^ van Verordening ^ól^ 
nr. 1^7^^ is bepaald dat de Lidstaten ieder jaar een 
representatievesteekproef vanbegunstigde landbouw^ 
bedrijven moeten controleren.Iöe steekproef moet ten 
minsteovereenkomenmetéö^.Aanditminimalevereiste 
wordtkennelijkinalledrie Lidstaten voldaan^al bestaan 
er in en tussen de Lidstaten grote verschillen met 
betrekking tot de frequentie van de controles^ terwijl het 
tijdstip vande controles vaak voorspelbaar is^ hetgeen 
doet twijgen aan de waarde ervan. Indedrie Lidstaten 
worden niet ofnauwelijksonaangekondigde controles 
verricht. In ^edersaksen^Lüneburg^ wisten de landbouw 
wers in januari dat zij in april gecontroleerd zouden 
worden. In RijnlandDPalts blijven de controles op de 
vruchtwisseling beperkt tot de periode vanlmeitotléö 
juni. COp Sicilië werden de controles na de oogsttijd 
verrichte telaat om een verkeerdgebruikvan grond vastte 
stellen. 4.4.^4. In alle bezochte LidStatenschietendecontrole 
richtsnoeren^ controlehulpmiddelen en de verslaggeving 
tekort. I^et staat elke regio vrij zelfeen bepaalde aanpak 
te kiezen. In het algemeen had de voornaamste controle 
betrekking op het opmeten van de uit produktie genomen 
grond. 
^m^BÖ krachtens Verordening ^^ nr 1^7^ 
moeten de Lidstaten de commissie ieder jaar vóórljuli 
een verslagdoen toekomen overde bevindingen naar 
aanleiding van de controle. In maart 1^0 hadden Italië^ 
de BR. L^uitsland en het Verenigd Koninkrijk het verslag 
datopljulil^hadmoetenzijningediend^nognietaan 
de commissie doen toekomen. 
CE^^A^^A^^ 
^eon^kv^k^rr^u^e^e^z. 
4.^.^. f^rzijnverschillendecommunautairevoorschrif 
tenvantoepassingbetreftendehetgebruikvankunst^ 
mest^ organische afvalstotlen en produkten voor de 
bescherming vangewassen^ naargelang vanhet soort 
grond dat uit produktie wordt genomen. löe controle op 
al deze voorwaarden^ met name op de verspreiding van 
organische afvalstoflenms moeilijke zo niet onmogelijk. 
Bode^ubedekki^ 
^.4.^7. Artikel^vanVerordening^ól^nr.l^^^ 
bepaalt dat in een adequate bodembedekking moet 
worden voorzien. löeze bodembedekking wordt niet 
gedelïnieerd. In Lüneburg^BR.L^uitsland^ werd maïs bij 
voorbeeld aanvaard als een adequate bodembedekking^ 
maar de landbouwer kon geen weerstand bieden aan de 
verleiding omhet gewas teoogsteninplaatsvanhet op het 
land te laten staan zoals door de regelgeving wordt 
vereist. 
^eb^k^oo^^deredoete^de^d^del^dbo^ 
^mB^D. löe verordening bepaalt dat de grond niet mag 
worden gebruikt voor de produktie van plantaardige of 
dierlijke produkten. I^entypischvoorbeeldvantoegeD 
staangebruikisechterhetlatengrazen vanrijpaarden.löe 
voorschriften voor het gebruik voor andere doeleinden 
dan de landbouw worden in elke Lidstaat anders 
geïnterpreteerd. In de BR. löuitsland is het gebruik voor 
andere doeleinden dan de landbouw in de praktijk 
beperkt tot milieubeschermingsprogramma^ terwijl in 
hetVerenigd koninkrijk activiteiten alsde produktie van 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 95 
graszoden en het houden van paarden omwille van hun 
bloed (dat voor farmaceutische doeleinden wordt ge­
bruikt) zijn toegestaan. De verordening bevat geen 
duidelijke richtsnoeren betreffende het aanleggen van 
golfbanen en kunstmatige meren. 
Problemen tijdens controlebezoeken 
4.4.29. De meeste problemen betroffen het opmeten van 
de uit produktie genomen grond, bij voorbeeld voetpaden 
of opslagruimtes die niet mochten worden meegerekend. 
In Italië was de controle van één perceel aanleiding tot 
ernstige twijfel of de grond wel bebouwd kon worden. In 
de BR Duitsland bleek één landbouwer een te hoge 
opgave van de afmetingen van een perceel te hebben 
gedaan en was een perceel met bijzonder slechte grond 
zonder toestemming bebost. In Sleeswijk-Holstein was 
een instantie van mening dat sloten en greppels die het 
eigendom van de landbouwer waren voor de regeling in 
aanmerking konden komen. 
4.4.30. In het Verenigd Koninkrijk had een landbouwer 
zonder toestemming een meer aangelegd op uit produktie 
genomen grond, waardoor de kwaliteit van de omringen­
de grond verbeterde. 
4.4.31. In Italië en in mindere mate in de BR Duitsland 
(Rijnland-Palts) laten rondtrekkende schaapherders hun 
kudden zonder toestemming van de landbouwers grazen 
op uit produktie genomen grond. In Schotland worden de 
landbouwers één keer gewaarschuwd als bij een controle 
of op informele wijze is waargenomen dat vee op uit 
produktie genomen land graast. Een tweede overtreding 
leidt tot annulering of terugvordering van de steun. In 
drie van de veertien in Schotland onderzochte gevallen 
bleek dat koeien of schapen op uit produktie genomen 
grond waren waargenomen. 
4.4.32. Wanneer de betrokken instantie geen uitgebrei­
de dossiers bijhield (zie paragraaf 4.4.16) of de gebruikte 
gegevens verouderd waren, bleek het voor de controleurs 
moeilijk en soms onmogelijk om ter plaatse precies na te 
gaan welke grond uit produktie was genomen. 
Sancties 
4.4.33. Verordening (EEG) nr. 1272/88 vereist dat in 
geval van ernstige onregelmatigheden de Lid-Staten de 
toe te passen financiële sancties vaststellen, die ten minste 
even hoog moeten zijn als de ten onrechte uitgekeerde 
steun, vermeerderd met rente. In de verordening wordt 
echter niet omschreven waaruit een ernstige onregelma­
tigheid bestaat. Worden illegaal oogsten, het niet-opgeven van de verkoop van uit produktie genomen 
grond en de verspreiding van organische afvalstoffen bij 
voorbeeld alle als „ernstige onregelmatigheden" be­
schouwd ? 
Terugbetaling door de Commissie 
4.4.34. Hoewel het uit produktie nemen van bouwland 
wordt beschouwd als een structurele maatregel, wordt de 
financiering gezamenlijk door de afdelingen Oriëntatie en 
Garantie van het EOGFL verzorgd (zie paragraaf 4.4.5). 
De financiële voorschriften van de afdeling Garantie zijn 
van toepassing. Naar de mening van de Kamer, en in 
tegenstelling tot de considerans bij de basisverorde­
ning (9), vergemakkelijkt dit niet het administratieve en 
financiële beheer van de regeling. Bovendien worden — 
zoals bij alle uitgaven in de afdeling Garantie — geen 
bewijsstukken meegezonden met de aanvragen, zodat de 
afdeling Oriëntatie die belast is met het toezicht op de 
regeling, niet in staat is de betalingen te controleren. De 
Kamer beveelt aan, betalingsaanvragen op dezelfde wijze 
te beheren als andere aanvragen om terugbetaling voor 
indirecte acties van de afdeling Oriëntatie. 
Het toezicht van de Commissie 
4.4.35. In 1989 bezocht de betrokken dienst van de 
Commissie Italië en de BR Duitsland om de regeling 
inzake het uit produktie nemen van bouwland te 
beoordelen en te controleren. Er werden geen bezoeken 
aan Lid-Staten gebracht om het systeem als geheel te 
beoordelen. De drie Lid-Staten die in het kader van het 
onderzoek van de Kamer werden bezocht, betreurden het 
ontbreken van technisch advies en het gebrek aan 
duidelijkheid van bepaalde punten. 
KOSTEN/BATENVERHOUDING 
Aspecten betreffende de kwaliteit van de uit 
produktie genomen grond 
4.4.36. Het onderzoek bevestigde dat meestal de minst 
produktieve grond uit produktie is genomen. In sommige 
nationale richtsnoeren wordt de landbouwers zelfs 
aanbevolen grond uit produktie te nemen als de 
gebruiksmogelijkheden beperkt zijn, als er zich proble­
men met ziekte, ongedierte of onkruid voordoen, of als de 
grond door zijn ligging bewerkingsproblemen met zich 
meebrengt. 
(9) Verordening (EEG) nr. 1094/88 van de Raad van 25 april 
1988 (PB L 106 van 27.4.1988, blz. 28). 
96 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
4.4.37. In Schotland worden vaak stroken grond met 
een breedte van ten minste 15 meter langs de rand van 
percelen uit produktie genomen. Stroken grond van 5 en 
10 meter breed langs bossen, rivieroevers en meren komen 
in sommige deelstaten van de BR Duitsland ook in 
aanmerking. Deze stroken grond zijn zonder uitzonde­
ring de minst produktieve gedeelten van een perceel. 
Vruchtwisseling bij het uit produktie nemen 
van grond 
4.4.38. Op Sicilië is vruchtwisseling een normale 
produktiemethode. Het verbouwen van graan wordt 
periodiek afgewisseld met de teelt van peulvruchten, die 
de vruchtbaarheid van de bodem vergroten, waardoor de 
grond de kans krijgt zich te herstellen. De regeling leidt in 
deze situatie alleen tot extra steun en draagt nauwelijks bij 
tot vermindering van de graanproduktie. 
Voormalige regeling voor het uit produktie 
nemen van grond in de BR Duitsland 
4.4.39. In de deelstaat Nedersaksen werd in 1986 een 
regeling voor het uit produktie nemen van bouwland 
ingevoerd. In het kader van deze regeling werd jaarlijks 
steun verleend voor het uit produktie nemen van 
bouwland. Dit nationale programma werd door de 
communautaire regeling vervangen. Grond die krachtens 
het nationale programma uit produktie was genomen, 
kwam volgens de nationale autoriteiten in aanmerking 
voor de steun uit hoofde van de communautaire regeling 
nadat deze was ingevoerd. De grond die in het kader van 
het nationale programma uit produktie was genomen, 
werd echter niet altijd gebruikt voor het verbouwen van 
produkten waarvoor een gemeenschappelijke markt­
ordening geldt. Krachtens het nationale programma 
werden in 1987/1988 50 200 hectare uit produktie geno­
men. In het eerste jaar van de communautaire regeling 
werden 53 800 hectare uit produktie genomen, slechts 
3 600 hectare meer. 
Administratieve uitgaven en kosten 
4.4.40. Een officiële raming van de kosten die met de 
toepassing van de regeling in Engeland gemoeid zijn, stelt 
deze op 21 % van de waarde van de verleende steun (circa 
50 % als wordt uitgegaan van het door de Commissie 
terugbetaalde bedrag). In de BR Duitsland zijn de 
bevoegde autoriteiten het in grote trekken eens met deze 
schatting. Andere „kosten" van de regeling zijn de derving 
van communautaire inkomsten als gevolg van de 
vrijstelling van de medeverantwoordelijkheidsheffing op 
granen en de kosten in verband met werkloosheid, die met 
name het gevolg zijn van het braak leggen van gehele 
landbouwbedrijven. 4.4.41. Met gebruikmaking van gegevens van de 
Commissie (10) heeft de Kamer berekend dat de gemiddel­
de kosten voor de Gemeenschap als gevolg van het niet-
produceren van één ton representatief graan, ten minste 
60 ecu bedragen. Voor een overzicht zij verwezen naar 
tabel 4.4.3. Deze berekening gaat echter voorbij aan het 
feit dat de Lid-Staten het grootste deel van de steun (60 % 
of meer) voor het uit produktie nemen van bouwland 
betalen en de administratieve lasten dragen. Wanneer met 
deze factoren rekening wordt gehouden, bedragen de 
geraamde kosten ten minste 180 ecu per ton. Dit bedrag is 
ruim twee keer zo hoog als de in 1989 geldende restitutie 
bij de uitvoer van granen. Naar het oordeel van de Kamer 
blijkt hieruit duidelijk dat het noodzakelijk is de 
toepassing van de regeling te verbeteren teneinde tot een 
betere kosten/batenverhouding te komen. 
CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN 
4.4.42. De Kamer heeft niet kunnen constateren dat de 
regeling voor het uit produktie nemen van bouwland tot 
een aanmerkelijke vermindering van de graanproduktie 
heeft geleid. Er wordt slechts een gering gebruik van de 
regeling gemaakt en vaak is de meest marginale grond uit 
produktie genomen. Tussen 1988 en 1989 is het totale 
voor de graanproduktie gebruikte areaal met 212 500 
hectare toegenomen. 
4.4.43. Bepaalde aspecten van de regeling vereisen een 
controleniveau dat uiterst moeilijk is te bereiken. Dat 
geldt met name voor de braaklegging van land, waarbij 
het verspreiden van organische afvalstoffen en het 
gebruik van herbiciden verboden is, en voor de extensieve 
veeteelt, waarbij een maximale veedichtheid is voorge­
schreven, het aantal hooioogsten wordt beperkt en 
irrigatie en het gebruik van organische mest niet is 
toegestaan. 
4.4.44. De verificatie van gegevens met betrekking tot 
het referentiejaar wordt moeilijker naarmate de tijd 
verstrijkt. Bewijsmateriaal op het land verdwijnt en 
landbouwers registreren normaliter hun produktie niet 
per perceel. Zinvolle controles kunnen alleen worden 
verricht als de verordening wordt gewijzigd, zodat meer 
recente referentiejaren kunnen worden toegepast voor 
nieuwe deelnemers aan de regeling. 
4.4.45. Er bestaan grote verschillen in de wijze waarop 
de Lid-Staten de voorschriften interpreteren en toepas­
sen. De Commissie moet begrippen als gebruik voor 
andere doeleinden dan de landbouw en adequate 
bodembedekking definiëren, om een gelijke toepassing 
van de regeling in de gehele Gemeenschap te waarborgen. 
('0) Verslag over de toepassing van de communautaire regeling 
voor het uit produktie nemen van bouwland; doe. 
COM(89)353 def. van 12 september 1989. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 97 
4.4.46. De Commissie dient een uniforme aanpak van 
de controle op de regeling voor te schrijven en dient haar 
eigen toezicht te vergroten. De door de Lid-Staten 
ingediende aanvragen om terugbetaling dienen te worden 
geverifieerd aan de hand van bewijsstukken die door de 
Lid-Staten moeten worden overgelegd, alvorens tot 
betaling wordt overgegaan. De Kamer beveelt in dit 
verband aan bij de administratie van de betalings-
aanvragen de procedures te hanteren die van toepassing 
zijn op indirecte acties van de afdeling Oriëntatie. 
4.4.47. De Lid-Staten weten niet precies welke sancties 
bij inbreuken op de regeling moeten worden toegepast, en 
met name niet of de sanctie beperkt moet blijven tot het 
jaar waarin de onregelmatigheid plaatsvond of met 
terugwerkende kracht van toepassing moet zijn op alle 
voorafgaande jaren. De Commissie dient stappen te 
ondernemen om deze situatie te verduidelijken. 
4.4.48. De huidige regelgeving weerhoudt de landbou­
wers er niet van om de graanproduktie op percelen die 
niet voor de regeling in aanmerking komen, uit te breiden. 
Sommige Lid-Staten hebben echter zelf maatregelen 
getroffen om dit te voorkomen. Dergelijke voorschriften 
dienen te worden opgenomen in de communautaire 
regelgeving betreffende het uit produktie nemen van 
bouwland. begunstigde verplicht te worden het areaal dat voor de 
graanproduktie wordt gebruikt, te verminderen. Het voor 
de graanteelt gebruikte oppervlak mag niet groter zijn 
dan het voor dat doel tijdens de referentieperiode 
gebruikte oppervlak minus de uit produktie genomen 
grond. 
4.4.50. Uit tabel4.4.2 blijkt dat de steunbedragen tussen 
de Lid-Staten zeer uiteenlopen. Ook blijkt dat de 
vergoedingen van de Commissie degressief van aard zijn, 
en dat de Lid-Staten nauwelijks worden aangemoedigd 
een zo groot mogelijk steunbedrag vast te stellen, want 
hoe groter het door de Lid-Staat vastgestelde steunbe­
drag, hoe kleiner het door de Gemeenschap betaalde 
aandeel. De publikatie van de hogere vergoedings­
percentages in juli 1990 (n) heeft geen verandering 
gebracht in deze situatie. 
4.4.51. Teneinde de effectiviteit van de regeling te 
vergroten, dient de Commissie voorts te overwegen: 
(a) het minimum oppervlak en/of percentage van uit 
produktie te nemen bouwland te verhogen; 
(b) deelpercelen en stroken grond van opneming in de 
regeling uit te sluiten. 
4.4.49. Indien de mogelijkheid van vruchtwisseling 
wordt gehandhaafd (zie paragraaf 4.4.38) dient de (n) Verordening (EEG) nr. 1941/90 van de Commissie van 6 juli 
1990 (PB L 174 van 7.7.1990, blz. 34). 
Tabel 4.4.3 — Kosten per ton graan die in 1988/1989 niet is verbouwd 
als gevolg van de toepassing van de regeling 
Berekening van de kosten voor de Gemeenschap 
Uit produktie genomen hectaren (') 
Communautaire steun (Mio ecu) (') 
Gemiddelde steun per hectare B/A 
Geschatte opbrengst van uit produktie genomen grond (2) 
Kosten voor de Gemeenschap per ton C/D 362 495 
51,4 
142 ecu 
2,3 ton/ha 
62 ecu (A) 
(B) 
(C) 
(D) 
Berekening van de kosten voor de Gemeenschap en de Lid-Staten 
Communautaire steun (Mio ecu) 
Steun van de Lid-Staten (Mio ecu) 
Sub-totaal (Mio ecu) (B + E) 
Administratiekosten 
Sub-totaal (Mio ecu) (F + G) 
Kosten per hectare H/A (4) 
Kosten per ton I/D (4) 40% 
60 % (3) 
( + 20%) 51,4 
77,1 
128,5 
25,7 
154,2 
425 ecu 
185 ecu (B) 
(E) 
(F) 
(G) 
(H) 
(I) 
Zie tabel 4.4.1. 
Doe. COM(89) 353 def. 
Steun van de Lid-Staten als percentage van de totale uitgaven: Verenigd Koninkrijk 57,2 %, BR Duitsland 66,2 % en Italië 63,1 %. 
Berekening van de Rekenkamer gebaseerd op de gegevens van de Commissie over het uit produktie genomen oppervlak, alsmede de gemiddelde 
opbrengst en de verrichte betalingen; zie tabel 4.4.1 voor de basisgegevens. 
98 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
HOOFDSTUK 5 
Gemeenschappelijk visserij- en zeebeleid 
5.0. INHOUD Paragraaf 
Inleiding 5.1 —5.2 
Opmerkingen betreffende het begrotingsbeheer 5.3 — 5.8 
Benutting van de vastleggings- en betalingskredieten 5.4 — 5.5 
Stilgelegde projecten 5.6 — 5.8 
INLEIDING 
5.1. De uitvoering van het gemeenschappelijk visserij­
en zeebeleid wordt op de volgende wijze door de 
communautaire begroting gefinancierd: 
(a) restituties bij uitvoer en interventiemaatregelen in het 
kader van de afdeling Garantie van het EOGFL 
(hoofdstukje1); 
(b) inspecties en toezicht op zee (hoofdstuk 41); 
(c) internationale visserij overeenkomsten, tengevolge 
waarvan vissers uit de Gemeenschap in de wateren 
van derde landen kunnen vissen (hoofdstuk 42); 
(d) maatregelen voor de herstructurering, modernisering 
en ontwikkeling van de visserij en de aquicultuur in 
het kader van de afdeling Oriëntatie van het 
EOGFL (2) (hoofdstuk 46) en sinds 1986 van het 
Europese Oriëntatiefonds voor de Visserij (3) (hoofd­
stuk 47). 
De twee grootste uitgavenposten betreffen de internatio­
nale overeenkomsten en het structuurbeleid, die respectie­
velijk 47,4 % en 45,6 % van de vastleggingskredieten 
voor 1989 in beslag namen. 
(•) PB L 24 van 27.1.1983. 
(2) Verordening (EEG) nr. 2908/83 van de Raad van 4 oktober 
1983; PB L 290 van 22.10.1988, blz. 1, en Verordening 
(EEG) nr. 378/84 van de Commissie van 13 februari 1984; 
PB L 46 van 16.2.1984, blz. 11. 
(3) Verordening (EEG) nr. 4028/86 van de Raad van 18 decem­
ber 1986; PB L 376 van 31.12.1986, blz. 7. 5.2. Dit hoofdstuk van het jaarverslag heeft betrekking 
op Titel 4, uitgezonderd de uitgaven voor garantiemaat-
regelen (hoofdstuk 40), waarop nader wordt ingegaan in 
het hoofdstuk betreffende het EOGFL-Garantie, Beheer 
en begrotingscontrole (4). 
OPMERKINGEN BETREFFENDE HET 
BEGROTINGSBEHEER 
5.3. Uit tabel5.1 blijkt dat in 1989 ten laste van deze vier 
hoofdstukken verplichtingen waren aangegaan voor een 
bedrag van 317,4 Mio ecu, een stijging van 14,3 % ten 
opzichte van 1988, en dat de betalingen 238,0 Mio ecu 
beliepen, 11,7 % meer dan in 1988. Begin 1989 beliepen 
de eerdere verplichtingen ten aanzien waarvan nog geen 
betalingen waren verricht 320,9 Mio ecu, terwijl eind 
december 1989 nog een bedrag van 401,5 Mio ecu moest 
worden betaald uit hoofde van in 1989 en eerdere jaren 
aangegane verplichtingen. 
Besteding van de vastleggings- en 
betalingskredieten 
5.4. Uit de tabel blijkt dat de globale bestedingsgraad 
van de vastleggingskredieten hoog was (97,8 % van de 
oorspronkelijk beschikbare kredieten en 98,9 % van de 
definitieve kredieten), een situatie die overeenkomt met 
die in 1988. De bestedingsgraad van de betalingskredieten 
was echter slechts 63,9 %, vergeleken met 78,7 % (van de 
definitief beschikbare kredieten) in 1988. De voornaam-
(4) Zie hoofdstuk 3 van dit verslag. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 99 
> 
'T 
V 
H 
oC 
00 ©N 
01 
8 
9 
tfl M e 
o 
en 
ca 
1 1 
e 
£ 
B 
O 
f 
JX 
s 
X» 
a JS 
"2 4> 
T» B 
O 
£€ 1 
1 Ifi.sl 
^•ii? "Eu ïX (^ eVa-o;^ 
i> 
ss. 5 — eo es 
5P «s o e ïr' Bestedi 
graad 
orspron 
begroi 
(d) = (c 
o 
60 
o 2 
5 
U Cg 
U Cffl£ 
•5 o< 2JO 
a^a| 
.^ 
l.S 
o s S 
o. ff 
S2-o 
o O 
OT3 
cw J2 
a « 
F 
3 
« CS 00 © 
NO O Q 
C— CS O 
Nooq 
vo' o' o' MNO 
O CS •— NO 
q q «o 
,-T o' —r — NO 
O O «O 
> co > zee 
msten oezicht i 
overeen s en t 
onale 
u s 'f 1 
c c 
— CS 
Tf <tf 
SS <3> 
>.S 
T3 J5 
1) _ i-
iJS.S CS 
t— 
C-
<N 
r—' r-
NO 
•>* 
CS 
"X 
NO 
oo co 
CQ ON ON CS 
ccj co C*- ON 
pj >T> ON ,^-
ON — <N 
cè co NO ON 
jj WO ON -<t 
O ^ VN vo 
°» °. "^ "*r o' «o 00 <o 
O O O 't Tf 
00O VI - /l 
> oa > oa rij) 
visser 
as « •Oriëntatie (vi 
e-fonds voor 
5? '* ^ S 
° '5 
W O 
NO r-
•>* •>* ON 
00 
ON 
oor 
r»' ON 
Tf 
r~' 
co 
ON 
o' CN 
CO 
ON 
> 
"3 
o H °V 
NO 
°V 
NO 
t-
r-
CS 
ON 
«O 
O ON o 
w^- w 
co q — ©^ 
ON' ON O ON ON O 
©^ — ©^ 
Os oC O 
ON ON O 
O ON o 
CS O co 
o o' o' CS 
CS O co 
O O O cs zee 
msten 
visserij 
°"M -o oezicht i 
overeen 
ds voor s en t 
onale 
e-foni 
.s 's '-3 
S. Ö =« 
52 'S G 
,S 5 o 
-Mr-
•'t Tf "* 
e 
2-g 
> *- 22 O'3 .2, o 
Os ON 
O 
Os Os 
O CM 
"ï 
O 
CS 
o cs 
00 
2 
H ON 
9P ON 
00^ 
r^ ON 
^r 
t^ 
in 
ON 
«f <S CO 
ON 
V) 
r? 
> 
f .tt i 
s 
JB 
1 
'-8 
1 
et "2 
s 
3> 's 
TT 
1§ -e 
"c5 2 
Ê O 
en NO 
ON 
s 
e 
* 
»s 
•» 
rf l^ fs 
o •* O 
oó •* 00 w£ w n 
CQ 
8 
Cjï 60 
lil 
B O c>co 
^ w^ 
100 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
ste oorzaak van deze daling was een vermindering van het 
gebruik van betalingskredieten ten laste van hoofdstuk 
46, betreffende structuurprojecten waarvoor tussen 1982 
en 1986 verplichtingen waren aangegaan, van 86,3 % in 
1988 tot 53,9 % in 1989. 
5.5. De vastleggingskredieten ten laste van hoofdstuk 
42 (internationale visserijovereenkomsten) zijn in de 
paragrafen 1.89 en 1.90 van hoofdstuk 1 van dit verslag 
aan de orde gekomen. 
Stilgelegde projecten 
5.6. Als onderdeel van haar onderzoek naar het gebruik 
van betalingskredieten verrichtte de Kamer een diepgaan­
de controle op 81 projecten waarvoor op grond van 
Verordening (EEG) nr. 2908/83 van de Raad van 
4 oktober 1983 (5) tussen 1983 en 1986 verplichtingen 
waren aangegaan en waarvoor in 1989 geen betalingen 
waren verricht. De Kamer constateerde dat 39 van deze 
projecten eind 1989 waren gestaakt of op het punt 
stonden gestaakt te worden. De meeste van deze projecten 
betroffen Italië, zij het dat verscheidene van de projecten 
uit 1986 betrekking hadden op Spanje. In geen van de 39 
gevallen werden betalingen verricht. Op grond van de ten 
tijde van de controle beschikbare informatie is het 
waarschijnlijk dat ten minste 20 % van de uit hoofde van 
Verordening (EEG) nr. 2908/83 van de Raad aangegane 
verplichtingen ten bedrage van 239,1 Mio ecu zal worden 
geannuleerd. 
5.7. Deze situatie geeft aanleiding tot de volgende 
opmerkingen: 
(5) Verordening (EEG) nr. 2908/83 van de Raad van 4 oktober 
1983; PB L 290 van 22.10.1988, blz. 1, en Verordening 
(EEG) nr. 378/84 van de Commissie van 13 februari 1984; 
PB L 46 van 16.2.1984, blz. 11. (a) de procedures voor het staken van een project zijn 
buitengewoon traag. Het is hoogst onbevredigend dat 
de verplichtingen voor dergelijke projecten vijfjaar 
lang in de rekeningen opgenomen blijven zonder dat 
zij tot betaling leiden; 
(b) de grote vertragingen bij het staken van projecten en 
de annulering van de daarmee samenhangende 
verplichtingen op de begroting dragen ertoe bij dat 
elk jaar veel te hoge betalingskredieten in de 
begroting worden opgenomen, hetgeen onvermijde­
lijk tot een onderbesteding van deze kredieten leidt; 
(c) het is reden tot zorg dat in een periode waarin niet alle 
projecten waarvoor een financieringsaanvraag werd 
ingediend konden worden geaccepteerd als gevolg 
van een gebrek aan middelen, 20 % of meer van de 
beschikbare middelen uiteindelijk onbesteed zal 
blijven: dit wijst erop dat de procedures voor het 
bestuderen van de projecten in de voornaamste 
betrokken Lid-Staten (Italië en Spanje) tekortschie­
ten. 
5.8. Tot op zekere hoogte mag worden verwacht dat de 
in Verordening (EEG) nr. 4028/86 van de Raad van 18 
december 1986 (6) opgenomen herziene procedures en de 
daarmee samenhangende uitvoeringsbepalingen betref­
fende projecten waarvoor in de periode 1987-1991 
verplichtingen zijn aangegaan, de voortgangscontrole op 
de projecten zal verbeteren. Het blijft echter van groot 
belang dat de Commissie onverwijld actie ten aanzien van 
projecten onderneemt zodra er aanwijzingen zijn dat deze 
geen voortgang boeken en dat de Lid-Staten reageren op 
telexberichten van de Commissie waarin om informatie 
wordt verzocht. 
(6) Verordening (EEG) nr. 4028/86 van de Raad van 18 decem­
ber 1986; PB L 376 van 31.12.1986, blz. 7. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 101 
HOOFDSTUK 6 
Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, Afdeling 
„Oriëntatie" (EOGFL-Oriëntatie) 
6.0. INHOUD 
Inleiding 
Steunregeling voor investeringen in landbouw bedrijven, ingesteld bij 
Verordening (EEG) nr. 797/85 van 12 maart 1985 betreffende de verbetering 
van de doeltreffendheid van de landbouwstructuur 
Inleidende opmerking 
Belangrijke elementen van de steunregeling 
Toekenningsvoorwaarden 
Doelstellingen van de steun 
Reikwijdte van de controle 
Opmerkingen over de regelgeving 
Communautaire regelgeving 
Nationale uitvoeringsbepalingen 
Specifieke opmerkingen over steun voor de uitvoering van verbeterings­
plannen voor landbouwbedrijven 
Evenwicht tussen steunaanvragen en op nationaal niveau beschikba­
re kredieten 
Vorm en inhoud van de verbeteringsplannen 
Arbeidsinkomen per volle arbeidskracht (VAK) 
Voldoende vakbekwaamheid 
Bijhouden van een boekhouding 
Beperkingen voor de sector van de melkproduktie 
Communautaire vergoedingen 
Aard van begunstigden en investeringen 
Specifieke opmerkingen over steun aan jonge landbouwers 
Vestiging van jonge landbouwers 
Vakbekwaamheid van de jonge landbouwer 
Evaluatie van de resultaten der steunmaatregelen 
Conclusie 
De door de afdeling Oriëntatie van het EOGFL in het kader van Verordening 
(EEG) nr. 269/79 van 6 februari 1979 gefinancierde acties voor de bosbouw 
Inleiding 
De regelgeving 
De acties 
De doelstellingen 
De aard van de verrichtingen 
De nationale uitvoeringsprogramma's 
Opmerkingen Paragraaf 
6.1 6.3 
6.4 
6.4 
6.5 
6.5 
6.8 
6.9 
6.12 
6.12 
6.15 — 6.78 
— 6.8 
— 6.7 
— 6.11 
— 6.21 
— 6.14 
— 6.21 
6.22 6.68 
6.22 
6.28 
6.33 
6.43 
6.46 
6.51 
6.55 
6.64 
6.68 
6.68 
6.71 
6.72 
6.75 
6.79 
6.79 
6.84 
6.84 
6.86 
6.87 
6.88 
6.89 — 6.27 
— 6.32 
— 6.42 
— 6.45 
— 6.50 
— 6.54 
— 6.63 
— 6.67 
— 6.71 
— 6.70 
— 6.74 
— 6.78 
— 6.127 
— 6.83 
— 6.95 
— 6.85 
— 6.94 
102 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
Uitvoering, begeleiding en controle van de acties 
Stand van de financiële en materiële uitvoering 
Opmerkingen over de uitvoering van de acties 
Opmerkingen over de begeleiding en de controle 
De Commissie 
Lid-Staten 
Conclusie 6.95 
6.95 
6.97 
6.114 
6.114 
6.119 
6.122 — 6.121 
— 6.96 
— 6.113 
— 6.121 
— 6.118 
— 6.121 
— 6.127 
Algemene conclusie 6.128 —6.130 
INLEIDING 
6.1. De belangrijkste opmerkingen betreffende de 
wettigheid en rechtmatigheid of comptabele verwerking 
van onder het begrotingsonderdeel EOGFL-Oriëntatie 
vallende verrichtingen zijn in hoofdstuk 1 van het 
onderhavige verslag opgenomen (zie met name de 
paragrafen 1.87 en 1.88). aanneming herhaalde malen gewijzigd. Behalve indien 
anders aangegeven,heeft het onderhavige verslag betrek­
king op de in 1988 geldende bepalingen omdat de 
communautaire betalingen in 1989 overeenkomen met 
nationale uitgaven in 1988. 
Belangrijke elementen van de steunregeling 
6.2. De situatie van vastleggingen en betalingen in het 
begrotingsjaar ten opzichte van de oorspronkelijke en de 
definitieve begroting is samengevat in tabel 6.1. Toekenningsvoorwaarden 
6.3. In het onderhavige hoofdstuk besteedt de Kamer, 
vooral vanuit doelmatigheidsoogpunt, aandacht aan 
twee thema's die in 1989 voor een diepgaand onderzoek 
werden geselecteerd. Het betreft hier respectievelijk de 
door de afdeling Oriëntatie van het EOGFL gefinancier­
de steunregeling voor investeringen in landbouwbedrij­
ven en de bosbouwacties. 6.5. De door de Kamer gecontroleerde steunregeling 
voor investeringen in landbouwbedrijven is opgenomen 
in titel Ivan Verordening (EEG) nr. 797/85. De artikelen 2 
t/m 6 van deze titel betreffen de algemene steun en artikel 
7 de speciale steun voor jonge landbouwers. Voor de 
algemene steun komen uitsluitend in aanmerking bedrij­
ven waarvan het bedrijfshoofd: 
STEUNREGELING VOOR 
INVESTERINGEN IN 
LANDBOUWBEDRIJVEN, INGESTELD BIJ 
VERORDENING (EEG) NR. 797/85 VAN 12 
MAART 1985 BETREFFENDE DE 
VERBETERING VAN DE 
DOELTREFFENDHEID VAN DE 
LANDBOUWSTRUCTUUR a) de landbouw als hoofdberoep uitoefent; 
b) over voldoende vakbekwaamheid beschikt; 
c) bij de desbetreffende nationale instantie een plan 
indient voor de materiële verbetering van zijn bedrijf; 
Inleidende opmerking d) zich ertoe verplicht een vereenvoudigde boekhouding 
te voeren (artikel 2, lid 1). 
6.4. Verordening (EEG) nr. 797/85 van de Raad van 12 
maart 1985 (}) betreffende de verbetering van de doeltref­
fendheid van de landbouwstructuur, werd sinds haar 
(>) PB L 93 van 30.3.1985. Bovendien moet het arbeidsinkomen van het bedrijf per 
volle arbeidskracht (VAK) lager zijn dan een door de Lid­
staat vastgesteld referentie-inkomen en mag het arbeids­
inkomen volgens het verbeteringsplan niet meer dan 
120 % van het referentie-inkomen bedragen (artikel 2, lid 
2). Deze steun kan in geen geval worden toegekend voor 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 103 
en 
B ••o o A « S M> U 60^ 
.S 8>2-Ssg. 
~ 3 |S o~°~ 
o. C U 60 " 
3 ^-o 
e i 60 
60 ^^ e -S ^ 
c » O O «J 
'S S» B, Ö> «• 
D ft •* 3 8,453" 
itvoerii 
(c) 
3 
c 
> 6oS C Definitie 
begrotin 
na GAB 
overschrijvi 
(b) 
M 
§ S -S 
O.S? S2-8 
o 
O 
. 
.5-o 
g>c PQ ° © r>; 
O Os 
o^r-^ 
O Os 
O 00 
00 f» 
Tl" O 
qq 
00*~>/"f 
Tt CS 
qq 
od *r{ Tf PN 
> « 
| O o 
8 8 
« VO 
Os 00 
©^ 
pn Tt 
SS 
qo. 
pn Tf 
©,©, 
s© vo 
> « 
o 
o 
oo 
g 
o 
ÖC 
J5 
"O 
1 
J2 (U 
T3 
C 
CD 
> w 
& 
G 
H o f» 
ste" 
r-^o\^ 
rf PO 
o o 
O PO 
r~ r» rs o 
oo oo 
O O 
oo oo 
©_©, 
o r» oo r~-
>CQ 
o 
a u 
•2 
CS 
u 
> o c 
c3 > ü 
.2 
G 
H ca 
•E7 60 
C 
£ 
<u 
e « OS 
2? 
o o 
> o 
J3 
'3 T V© 
ON 
•O 
so 
Os 
PO 
PO 
PO 
Tt 
PO 
> 
o 
o 
PO 
e 
•3 
G 
CS > 
00 c •c o > o, o 
u 
-o 
S <N 
oC 
«N 
Os 
*r> 
O 
SO 
ei 
O 
(N 
> 
O 00 
£ 
90 
s 
^ 
* 
Os 
% 
Os 
Os 
5 
> *i 
K 
V) 
* 
Os 
3 
o 
! 
o 
Os 
* 
CQ 
'S 
et 
o H 
.5 c 
.W.B 
£•'1 
>« 
104 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
de sector eieren en pluimvee; voor de melkproduktie en de 
varkenshouderij gelden bijzondere beperkingen (artikel 3, 
leden 3, 4 en 5). De steun, gebonden aan een maximum 
van 60 000 ecu per VAK en 120 000 ecu per bedrijf, mag 
niet hoger zijn dan 35 % en, in de probleemgebieden, dan 
45 % van de investering in onroerend goed en 20 %, 
respectievelijk 30 %, van de overige investeringen. Deze 
percentages zijn echter voor Griekenland, Spanje, 
Ierland, Italië en Portugal met 10 procent verhoogd 
(artikel 4). Bedoelde limieten (maxima en percentages) 
gelden voor de steun die in aanmerking komt voor 
gedeeltelijke terugbetaling uit het EOGFL-Oriëntatie. In 
sommige gevallen (met name bedrijfsgebouwen) mogen 
de Lid-Staten hogere steunbedragen betalen, maar het 
gedeelte van deze steun dat de betrokken limieten 
overschrijdt, komt niet in aanmerking voor communau­
taire vergoeding (artikel 8). 
6.6. De speciale steun voor jonge landbouwers, die de 
Lid-Staten, in tegenstelling tot de algemene steun, niet 
verplicht zijn in te stellen, is bestemd voor personen die: 
a) jonger zijn dan 40 jaar; 
b) zich vestigen op een landbouwbedrijf met landbouw 
als hoofdberoep; 
c) bij hun vestiging of uiterlijk twee jaar later voldoende 
vakbekwaam zijn. 
6.7. Deze speciale steun kan het volgende omvatten: 
a) een eenmalige premie van maximaal 7 500 ecu, 
eventueel te vervangen door een gelijkwaardige 
rentesubsidie; 
b) voor leningen, aangegaan ter dekking van de kosten 
van vestiging, een rentesubsidie van maximaal 5 % 
over een periode van 15 jaar; de gekapitaliseerde 
waarde van deze subsidie mag niet meer bedragen dan 
7 500 ecu; 
c) een bijkomende steun ten bedrage van maximaal 
25 % van de steun, verleend voor een verbeterings­
plan dat binnen de termijn van 5 jaar na de vestiging is 
ingediend. 
Doelstellingen van de steun 
6.8. Volgens artikel 2 van Verordening (EEG) nr. 
797/85, wordt met de investeringssteun beoogd „bij te 
dragen tot verbetering van het landbouwinkomen en van de levenswerk- en produktieomstandigheden op de 
landbouwbedrijven". Artikel 3 geeft de specifieke doel­
stellingen van de gesubsidieerde investeringen aan: 
a) „verbetering van de kwaliteit en omschakeling van de 
produktie, aan de hand van de behoeften van de 
markt; 
b) aanpassing van het bedrijf teneinde de produktiekos-
ten te verlagen, de levens- en arbeidsomstandigheden 
te verbeteren of energie te besparen; 
c) bescherming en verbetering van het milieu,,. 
Wat betreft de speciale steun aan jonge landbouwers 
noemt Verordening (EEG) nr. 797/85, behalve de 
stimulering van de vestiging, geen enkele bijzondere 
doelstelling. 
Reikwijdte van de controle 
6.9. In 1989 heeft de Kamer een onderzoek ingesteld 
naar de toepassing van de hierboven beschreven steunre­
geling in bepaalde gewesten van zes Lid-Staten (BR 
Duitsland, Spanje, Frankrijk, Ierland, Italië en het 
Verenigd Koninkrijk). 
6.10. De controle van de Kamer, gebaseerd op het 
onderzoek naar de beheerssystemen en een steekproef op 
dossiers inzake betaalde steun, had betrekking op de 
uitgaven die de Lid-Staten in 1988 hadden gedaan en die 
in 1989 door de Commissie waren vergoed. De betalingen 
uit het EOGFL-Oriëntatie voor de onderzochte maat­
regelen beliepen in 1989 voor de hele Gemeenschap 
133,4 Mio ecu, hetgeen overeenkomt met 30 % van het 
totaal van de uit hoofde van Verordening (EEG) nr. 
797/85 verrichte betalingen. 
6.11. In de volgende paragrafen worden de opmerkin­
gen over de controlebevindingen voorafgegaan door een 
analyse van de problematiek die voortspruit uit de inhoud 
van de voor de onderzochte steun geldende communau­
taire en nationale bepalingen. De controles ter plaatse 
hebben namelijk uitgewezen dat dezelfde problemen 
doorwerken in de uitvoering van de steunregeling. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 105 
Opmerkingen over de regelgeving 
Communautaire regelgeving 
6.12. Verordening (EEG) nr. 797/85 blijft vaak ondui­
delijk ten aanzien van de doelstellingen en toepassings­
voorwaarden van de steunregeling, en verwijst nergens 
naar de bijzondere, concrete eisen van de vele sectoren 
waaruit de zeer geschakeerde communautaire landbouw 
momenteel is opgebouwd. Door de vaagheid van de 
aanwijzingen in de verordening kan het communautaire 
beleid voor ontwikkeling van de landbouw, waarvan de 
verordening het instrument zou moeten zijn, er niet uit 
worden afgeleid. Er wordt geen enkel deugdelijk selectie­
criterium voor de begunstigden aangegeven en geen 
enkele prioriteit gesteld. De Gemeenschap beschikt over 
een specifiek instrumentarium voor informatie en 
analyse, zoals het informatienet inzake landbouwbe-
drijfs-boekhoudingen (ILBB), de onderzoeken naar de 
structuur van de landbouwbedrijven en het omvangrijke, 
permanent door Eurostat bijgehouden, statistisch mate­
riaal, en beheert rechtstreeks de landbouwmarkten. Zij 
heeft echter niet bepaald welke soorten landbouw­
bedrijven op grond van hun afmetingen, samenstelling 
van de arbeidskrachten, kapitaal, materieel, gewassen, 
produktieniveau enz. zouden kunnen bijdragen tot de 
door de verordening beoogde verbetering van de 
doeltreffendheid der structuren en zij heeft evenmin 
bepaald welke investeringen, gezien de huidige situatie 
van de communautaire landbouw, het meest noodzake­
lijk zijn om tot de gewenste verbetering te komen. Ook het 
in 1988 in artikel 2 van de verordening ingelaste begrip 
„gezinsbedrijven in de landbouw" kan niet worden 
beschouwd als een duidelijke aanwijzing van een 
communautaire optie of prioriteit, omdat de de Lid­
staten „de bedoelde steunregeling" eenvoudigweg tot 
deze categorie van bedrijven „kunnen beperken" (2). 
6.13. Andere in de verordening gebruikte formulerin­
gen zijn nietszeggend: zoals bijvoorbeeld de doelstelling 
van een „omschakeling van de produktie, aan de hand 
van de behoeften van de markt" (artikel 3, lid 1) als men 
bedenkt dat een specifieke steunregeling tot omschake­
ling van de produktie,als bedoeld in titel 03 van dezelfde 
verordening, niet werd toegepast omdat de Raad niet in 
staat was de produkten aan te geven waarop „zou kunnen 
worden omgeschakeld" (artikel 1 quater). 
6.14. Omdat duidelijke formuleringen in titel I van 
Verordening (EEG) nr. 797/85 over de hele lijn ontbreke-
n,is elke conclusie over de mate waarin de communautaire 
doelstellingen zijn gerealiseerd onmogelijk en kan ook 
geen enkele serieuze analyse worden gemaakt van de 
middelen die moeten worden ingezet om dergelijke 
doelstellingen te bereiken. 
(2) Verordening (EEG) van de Raad nr. 1137/88 van 29 maart 
1988 (PB L 108 van 19.4.1988). Nationale uitvoeringsbepalingen 
6.15. De in titel 1 van Verordening nr. 797/85 bedoelde 
steunregelingen moeten formeel ten uitvoer worden 
gelegd via nationale bepalingen die door de Commissie 
via een procedure in twee fases moeten worden goedge­
keurd : eerst een advies over de ontwerpen van bepalingen 
waarvan de Lid-Staten de Commissie in kennis dienen te 
stellen (artikel 24) en vervolgens, nadat deze ontwerpen 
door de betrokken Lid-Staten zijn goedgekeurd, een 
beschikking waarin deCommissie vaststelt dat zij ver­
enigbaar zijn met de verordening en dat derhalve de 
voorwaarden voor financiële deelneming door de Ge­
meenschap zijn vervuld (artikel 25). 
6.16. Te dien aanzien heeft de Kamer geconstateerd dat 
de nationale regelgeving in de meeste gevallen slechts een 
reproductie is van de bewoordingen van de verordening, 
zonder dat daaraan enig element wordt toegevoegd. Dit 
kan worden toegeschreven aan juridische en politieke 
beweegredenen. Als de Lid-Staten de steunregeling 
namelijk grondig wijzigen, beperken of aanvullen, lopen 
zij het risico dat de geldigheid van de nationale bepalingen 
op grond van onverenigbaarheid met de verordening 
wordt aangevochten. Dat dit risico niet alleen theoretisch 
is, kan worden aangetoond met een arrest van het Hof 
van Justitie (3) betreffende de toepassing van een 
soortgelijke bij richtlijn 72/159/EEG van de Raad van 
17 april 1974 ingevoerde steunregeling (4). Uit politiek 
oogpunt, is het onaanvaardbaar dat een Lid-Staat 
overgaat tot restrictieve toepassing van deze algemene 
steunregeling. Hierdoor zou de betrokken Lid-Staat al 
zijn landbouwers minder kans op toekenning van steun 
geven dan de landbouwers in andere Lid-Staten die niet 
voor een restrictieve toepassing van de verordening 
hebben gekozen. 
6.17. Het door de Commissie verrichte onderzoek naar 
de nationale bepalingen is grotendeels gericht op de 
formele verenigbaarheid daarvan met de in de ver­
ordening gestelde voorwaarden. 
6.18. Een zeer belangrijke voorwaarde voor de doeltref­
fendheid van de steun voor investeringen in de bedrijven, 
is bij voorbeeld de indiening van een deugdelijk verbete­
ringsplan. In de aan de Commissie voorgelegde bepalin­
gen wordt echter van de steunaanvragers geen model van 
dit plan vereist: dit wijst erop dat het onderzoek van de 
Commissie geen technische beoordeling van de deugde­
lijkheid van het plan omvat. 
6.19. Verder valt op te merken dat het feit dat de 
effectuering van de communautaire regelingen afhanke­
lijk wordt gesteld van hun omzetting in nationale 
bepalingen, die weer aan een tweeledig onderzoek van de 
Commissie worden onderworpen, tot vertragingen leidt 
die, gezien de gedecentraliseerde structuur van sommige 
O Arrest van 18 december 1986 in de zaak 312/85 (Jurispr. 
1986. blz. 4039). 
(4) PB L 96 van 23.4.1972. 
106 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
Lid-Staten (er zijn niet twaalf, maar op de grond van de 
eigen verordenende bevoegdheid van de verschillende 
gewesten, tientallen nationale regelgevingen), resulteren 
in een chronologisch en geografisch gefragmenteerde 
tenuitvoerlegging van de communautaire regeling en de 
effecten ervan eventueel nadelig kunnen beïnvloeden. Bij 
wijze van voorbeeld zij vermeld dat in 1990 de procedure 
betreffende de regelgeving van sommige Italiaanse 
gewesten nog niet was afgesloten en dat de landbouwers 
in deze gewesten aldus in beginsel van de toepassing van 
de communautaire maatregelingen waren uitgesloten. 
Daarnaast zij nog opgemerkt dat de bovenbedoelde 
problemen zich bij iedere belangrijke wijziging van de 
verordening voordoen omdat de betrokken procedure 
dan opnieuw moet worden geopend. 
6.20. De Kamer ziet zich dan ook genoodzaakt 
bedenkingen te uiten ten aanzien van de omslachtige 
procedure tot officiële goedkeuring door de Commissie 
van de nationale regelgeving, aangezien het nut en de 
noodzaak van deze procedure voor een doelmatige 
uitvoering van de regelingen twijfelachtig is. Het lijkt 
wenselijk van deze procedure af te zien en in plaats 
daarvan de verordening rechtstreeks toe te passen, 
overeenkomstig het juridisch karakter van een dergelijk 
rechtsbesluit dat rechtstreeks van toepassing is. 
6.21. Voorts zou de naleving van de voorwaarden voor 
de communautaire vergoeding van een gedeelte van de 
door de Lid-Staten toegekende steun gecontroleerd 
moeten worden via meer eenvoudige maar ook meer 
doeltreffende procedures volgens welke de Commissie in 
kennis wordt gesteld van eventuele nationale bepalingen 
die een aanvulling op de verordening vormen en zouden 
de betrokken nationale en communautaire organen 
permanent voeling met elkaar moeten houden over alle 
problemen inzake uitleg en toepassing van de regelgeving. 
De huidige procedure kan namelijk zelfs onrechtmatige 
toepassingen van de verordening in de hand werken 
indien, zoals hieronder opgemerkt (zie de paragrafen 6.66 
en 6.71), nationale bepalingen door de Commissie 
abusievelijk verenigbaar met de verordening worden 
verklaard. 
Specifieke opmerkingen over steun voor de 
uitvoering van verbeteringsplannen voor 
landbouwbedrijven 
Evenwicht tussen steunaanvragen en op nationaal niveau 
beschikbare kredieten 
6.22. Bij de toepassing van de steunregeling voor 
investeringen in landbouwbedrijven heeft men in de Lid-
Staten soms met moeilijkheden te kampen die verband 
houden met het nationale aandeel in de financiering. 
6.23. Geconstateerd werd dat in 1989, omdat de 
gewestelijke overheid van de Abruzzen niet meer 
beschikte over de nodige begrotingsgelden, de mogelijk­
heid tot indiening van verbeteringsplannen werd opge­schort en dat voor een deel van dat gewest ook de 
toekenning van steun aan investeringen voor reeds 
goedgekeurde plannen werd opgeschort; deze situatie 
heeft voorts tot gevolg dat de steunbedragen voor de 
uitvoering van reeds ingediende plannen nog jarenlang op 
toekomstige begrotingen drukken. Zo raakt men verzeild 
in een situatie die in feite neerkomt op niet-toepassing van 
de steunregeling, hetgeen, gelet op de bindende aard van 
de verordening, neerkomt op een inbreuk. 
6.24. Teneinde de steunaanvragen af te stemmen op de 
beschikbare middelen, aanvaardt de gewestelijke over­
heid van Pièmonte slechts aanvragen die zijn ingediend 
binnen een bepaalde termijn die trouwens pas op het 
laatste moment wordt aangekondigd. Bovendien geldt de 
mogelijkheid om steunaanvragen in te dienen soms 
uitsluitend voor bepaalde categorieën landbouwers 
(eerste vestiging, andere jonge landbouwers, berggebie­
den). De toepassing van dit systeem dat onmiskenbaar het 
gevolg is van de krappe begrotingsgelden, is op zich niet 
de ideale oplossing om de landbouwers in staat te stellen 
hun investeringen te plannen en deze op het voor het 
bedrijf meest geschikte moment uit te voeren. Dat de 
steun uitsluitend aan bepaalde prioritaire categoriën van 
landbouwers wordt toegekend — uit een oogpunt van 
rationele toepassing van het systeem overigens zeer 
verantwoord — lijkt bovendien strijdig met de inhoud 
van de verordening die slechts een enkele beperking 
toestaat, namelijk het reeds genoemde geval van gezinsbe­
drijven. 
6.25. In andere Lid-Staten lijkt het evenwicht tussen 
steunaanvragen en beschikbare middelen gemakkelijker 
tot stand te komen, hetzij wegens de hogere ontwikke­
lingsgraad van hun landbouwstructuren (Beieren), hetzij 
de geringere mogelijkheden van de landbouwers om te 
investeren (Spanje). 
6.26. In het geval van steunaanvragen die de beschikba­
re middelen ver overtreffen, zou het evenwicht moeten 
worden hersteld door het selecteren van plannen die het 
beste beantwoorden aan de prioriteiten inzake landbouw­
ontwikkeling die dan van tevoren zouden moeten zijn 
vastgelegd. Daar echter dergelijke prioriteiten niet zijn 
vastgesteld bij Verordening (EEG) nr. 797/85, zijn de 
autoriteiten van de Lid-Staten in het algemeen niet bereid 
een selectie toe te passen op plannen die formeel aan de 
voorwaarden van de verordening voldoen, zulks uit vrees 
dat een beslissing tot uitsluiting een solide rechtsgrond 
mist. 
6.27. Bovengenoemde problemen zouden moeten wor­
den opgelost door het zijdens de Gemeenschap vaststellen 
van zeer concrete doelstellingen en vooraf vastgelegde 
prioriteiten alsmede door het in samenwerking met de 
Lid-Staten vaststellen van de financiële middelen die voor 
de realisering daarvan nodig zijn. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 107 
Vorm en inhoud van de verbeteringsplannen 
6.28. Volgens artikel 2, leden 1 en 4 van Verordening 
(EEG) nr. 797/85, moet het verbeteringsplan minstens het 
volgende bevatten: 
a) een beschrijving van de begintoestand; 
b) een beschrijving van de toestand bij de voltooiing van 
het plan, opgesteld op basis van een voorlopige 
begroting; 
c) een opgave van de maatregelen, en met name van de 
investeringen die worden beoogd; 
d) een uiteenzetting die met een specifieke berekening 
aantoont dat de investeringen gerechtvaardigd zijn in 
het licht van de toestand en opzet van het bedrijf en 
dat de uitvoering van het plan zal leiden tot een 
duurzame en aanzienlijke verbetering van deze 
toestand en met name van het arbeidsinkomen per 
VAK. De mogelijkheid wordt echter opengelaten dat 
een plan slechts gericht is op handhaving van het 
arbeidsinkomen: in dit geval wordt de vergoeding uit 
het EOGFL met 20 % verminderd. 
6.29. Het plan vormt het hoofdelement van de steunre­
geling en het is dus van wezenlijk belang dat de structuur 
en de inhoud ervan een betrouwbare, rationele en 
objectieve verantwoording van de overwogen investerin­
gen vormen. In elk geval zou moeten worden vermeden 
dat het plan verwordt tot een extra formaliteit met als 
gevolg dat wanneer al tot een of andere investering is 
besloten, nog altijd een aangepast plan kan worden 
opgesteld en dat het beoogde resultaat (bij voorbeeld de 
verhoging van het arbeidsinkomen per VAK) op papier 
steeds kan worden bereikt door toepassing van daarop 
afgestemde ramings- en berekeningsmethoden. 
6.30. De door de Kamer uitgevoerde controles wijzen 
uit dat dergelijke gevallen vaak niet vermeden worden. 
6.31. De vorm van het plan verschilt aanzienlijk van het 
ene gewest van de Gemeenschap tot het andere. In 
Beieren, de Abruzzen en het Aostadal is het een lijvig 
formulier waarin voor de periodes voor en na de 
uitvoering van de investeringen rubrieken zijn opgeno­
men voor een gedetailleerde beschrijving van de opper­
vlaktes, de andere bedrijfsmiddelen, de beschikbare en 
benodigde arbeidskrachten, een beknopte opgave van de 
noodzakelijke elementen ter vaststelling van de bruto­
marges per gewas en per soort veehouderij, de vaste lasten 
inclusief de financiële, de schuldenlast, het bedrij fs-
inkomen en het arbeidsinkomen. In Piëmonte geeft het 
plan informatie over de bedrijfsactiva en de brutobedrijfs-
produktie maar bevat het geen gegevens over de marges, 
de kosten en het inkomen. In het Verenigd Koninkrijk 
bevat het een samenvatting van de declaraties van de 
landbouwer (totaal landbouwinkomen, het aantal ar­beidsuren dat nodig is om het hele bedrijf te exploiteren, 
de totale toeneming van het inkomen na uitvoering van 
het plan) die niet voorzien zijn van een beknopte 
verantwoording. In de andere bezochte Lid-Staten nemen 
de modellen van het plan een middenpositie in ten 
opzichte van de hierboven genoemde uiterste gevallen: de 
belangrijkste gegevens staan erin, maar in een min of meer 
gecondenseerde vorm. 
6.32. Voorts hangt de waarde van de ramingen in het 
plan, zelfs bij de meest volledige formulieren, af van de 
betrouwbaarheid van de gegevens en van de gevolgde 
evaluatiemethoden. Het is bij voorbeeld algemeen bekend 
dat het in sommige Lid-Staten bijzonder moeilijk is de 
werkelijke oppervlakten die de landbouwers bezitten, 
pachten of uit andere hoofde exploiteren, te controleren. 
Indien de landbouwer in de periode voorafgaande aan de 
indiening van het plan geen boekhouding heeft bijgehou­
den, kunnen de resultaten van zijn bedrijfsvoering alleen 
maar worden geschat en de waarde van de schatting is 
afhankelijk van de mate waarin men het bedrijf en het 
bedrijfshoofd zelf kent. Met een systeem zoals dat in de 
Italiaanse regio's waaraan een bezoek werd gebracht, kan 
moeilijk een betrouwbaar plan worden opgesteld; in deze 
regio's staat de overheid de landbouwer niet terzijde bij de 
opstelling van het plan en wordt deze taak overgelaten 
aan particuliere adviseurs of beroepsverenigingen. Door 
de concurrentie tussen deze personen of instellingen, is het 
weinig waarschijnlijk dat men een landbouwer „ont­
raadt" een plan in te dienen, zelfs indien zijn werkelijke 
investeringsmogelijkheden en rendementsvooruitzichten 
twijfelachtig zijn; bovendien kan niet worden uitgesloten 
dat de gegevens en de schattingen soms behoorlijk 
worden „aangepast" om aan de formele voorwaarden 
voor steuntoekenning te voldoen. 
Arbeidsinkomen per volle arbeidskracht (VAK) 
6.33. Tot de belangrijkste elementen die uit het plan 
moeten blijken, behoort het peil van het arbeidsinkomen 
per VAK, voor en na uitvoering van het plan. In 1988 
bracht de stijging van dit inkomen een financieel voordeel 
voor de Lid-Staten met zich mee, dat bestond in een 
hogere vergoeding uit het EOGFL (zie paragraaf 6.28). 
6.34. Een omschrijving van de term „volle arbeids­
kracht" is in de communautaire regelgeving nergens te 
vinden. Al naar gelang het betrokken gewest wordt deze 
term beschouwd als het equivalent van een bepaald aantal 
arbeidsuren (2 300, 1 920, 1 500 of 1 168) of werkdagen 
per jaar (287, 250). 
6.35. Het is een uitgemaakte zaak dat het aantal VAK's 
niet hoeft overeen te komen met het aantal van de op het 
bedrijf werkzame personen: in een plan kan bij voorbeeld 
worden aangegeven dat twee personen werk uitvoeren dat 
overeenkomt met vijf VAK's. Als wordt uitgegaan van 
een aantal VAK's dat hoger is dan dat van de werkelijk op 
het bedrijf aanwezige werknemers, vermindert de waarde 
van het arbeidsinkomen per VAK en zo'n waardever-
108 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
mindering kan in bepaalde gevallen nuttig zijn om aan te 
tonen dat dit inkomen lager is dan het referentie-inkomen 
en dat het bedrijf dus voor steun in aanmerking komt. 
6.36. De berekeningsmethoden die in de Lid-Staten 
voor de vaststelling van het arbeidsinkomen per VAK 
worden gehanteerd, verschillen sterk van land tot land en 
in veel gevallen blijkt de werkelijkheid van de in het plan 
opgegeven inkomensstijging zeer twijfelachtig. 
6.37. Verordening (EEG) nr. 797/85 beperkt het begrip 
„arbeidsinkomen" niet tot het werk van het bedrijfshoofd 
en zijn gezin: dit heeft tot gevolg dat als het bedrijfshoofd 
werknemers in dienst heeft de brutosalarissen, conform 
de algemeen toegepaste berekeningsmethode, deel uitma­
ken van de berekeningsgrondslag voor het arbeids­
inkomen per VAK. In Frankrijk worden ze echter tot 
maximaal drie VAK's meegeteld en de rest wordt tot de 
bedrijfslasten gerekend; in de Abruzzen en in het Aosta-
dal worden de brutosalarissen slechts als kosten be­
schouwd. Hoewel de eerste berekeningsmethode strookt 
met de geest van de verordening leidt zij in de regel tot een 
vermindering van het arbeidsinkomen van het bedrijfs­
hoofd, hetgeen in bepaalde situaties nuttig kan zijn om 
aan te tonen dat dit inkomen lager is dan het referentie-
inkomen bij overschrijding waarvan geen steun kan 
worden verleend. De voordelen van de beide andere 
methodes voor de vaststelling van een inkomensstijging 
van het bedrijfshoofd zijn heel duidelijk. 
6.38. In het algemeen wordt het totale arbeidsinkomen 
van het bedrijfshoofd berekend door op het landbouw­
inkomen een bedrag in mindering te brengen dat 
overeenkomt met een vergoeding voor het in het bedrijf 
geïnvesteerde kapitaal. De methodes voor de berekening 
van het kapitaal en de vergoeding daarvoor, die per 
gewest sterk verschillen (van een onveranderlijk forfaitair 
bedrag tot de toepassing van specifieke interestpercenta­
ges voor het grondeigendom en de andere activa) kunnen 
de wiskundige vaststelling van een verhoging van het 
arbeidsinkomen vergemakkelijken. Zo wordt er bij 
voorbeeld bij een van de in Beieren toegepaste methodes 
vanuit gegaan dat de schulden die door het bedrijfshoofd 
zijn aangegaan om het plan te verwezenlijken, zijn 
kapitaal verminderen. In dit speciale geval wordt de 
waarde van het kapitaal verkregen door het bedrijfs-
inkomen te vermenigvuldigen met een vast getal en door 
op het aldus verkregen bedrag het totaal aan schulden van 
het bedrijfshoofd in mindering te brengen. Omdat dit 
totaal na verwezenlijking van het plan hoger is, heeft dit 
tot gevolg dat het kapitaal en de beloning ervoor 
automatisch kleiner worden en het aandeel van het 
arbeidsinkomen in het totale inkomen groter. Aldus kan, 
ook bij een vermindering van het bedrijfsinkomen, 
makkelijk een stijging van het arbeidsinkomen worden 
vastgesteld. 
6.39. In Pièmonte wordt het arbeidsinkomen door de 
gewestelijke diensten geraamd door op de waarde van de 
bruto produktie van het bedrijf vooraf vastgestelde 
coëfficiënten toe te passen die afgeleid zijn van een studie 
van de resultaten van vroegere in Richtlijn 72/159/EEG 
bedoelde ontwikkelingsplannen. Daar de op de eindsitua­
tie toegepaste coëfficiënt stelselmatig hoger is dan die welke wordt toegepast voor de berekening van het 
inkomen in de beginsituatie, levert deze methode altijd 
een inkomensverhoging op. 
6.40. De stijging van het arbeidsinkomen per VAK kan 
gepaard gaan met een daling van het bedrijfsinkomen ten 
gevolge van nieuwe financiële kosten (het niet-gesubsi-
dieerde deel van de voor de opgenomen leningen te 
betalen interest) en van grotere aflossingen (overeen­
komend met de waarde van de nieuwe investeringen), die 
niet gecompenseerd worden door een produktiestijging 
omdat die, zoals in de zuivelsector, niet is toegestaan of 
omdat die in de huidige situatie van de communautaire 
landbouw moeilijk haalbaar is. In dit geval kan, indien 
het plan in een vermindering van de arbeidsuren voorziet, 
die in verhouding groter is dan de daling van het totale 
inkomen, toch een stijging van het inkomen per VAK 
worden bereikt, zelfs indien het voor het bedrijfshoofd en 
zijn gezin beschikbare inkomen, na verwezenlijking van 
het plan, kleiner is dan voordien. 
6.41. In sommige Lid-Staten wordt aangenomen dat 
alle plannen (Ierland, Italië, Verenigd Koninkrijk) of 
bijna alle (Frankrijk) tot een stijging van het arbeids­
inkomen per VAK moeten leiden en in twee staten 
(Spanje en Frankrijk) is een minimumstijgingspercentage 
van 15 % verplicht gesteld. Of deze algemene stijging van 
het inkomen met de werkelijkheid strookt, kan betwijfeld 
worden. 
6.42. De vaststelling, via een verbeteringsplan, van de 
stijging of louter de handhaving van het arbeidsinkomen 
per VAK, lijkt in sterke mate van de toegepaste 
berekeningsmethodes af te hangen, of van de door de 
nationale autoriteiten ingenomen standpunten en het is 
verre van zeker dat alle gevallen die door de Lid-Staten 
werden gedeclareerd als in aanmerking komend voor het 
hoogste vergoedingspercentage, overeenkwamen met 
objectieve en onbetwistbare prognoses voor inkomens­
stijging. 
Voldoende vakbekwaamheid 
6.43. Het bedrijfshoofd dat een verbeteringsplan 
indient, moet over „voldoende vakbekwaamheid" be­
schikken die door de Lid-Staten „gelet op zijn opleidings­
niveau als landbouwer en/of een minimumduur aan 
beroepservaring" wordt vastgesteld (Verordening (EEG) 
nr. 797/85, artikel 2). 
6.44. Ingeval het bedrijfshoofd geen specifieke beroeps­
opleiding heeft genoten, wordt in de praktijk in alle Lid-
Staten aangenomen dat een minimumduur aan practische 
ervaring hem „voldoende vakbekwaamheid" verschaft. 
De vereiste minimumduur varieert, al naar gelang van de 
Lid-Staat, van 2 tot 10 jaar. Dergelijke verschillen in de 
voorwaarden die geacht worden een „voldoende vakbe­
kwaamheid" te garanderen, zijn niet verantwoord. De 
verbetering van de produktievoorwaarden hangt groten­
deels af van een algemene toepassing van agronomische 
technieken en methodes van bedrijfsvoering. Het is zeker 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 109 
voering. Het is zeker dat het niveau van beroepsbe­
kwaamheid dat nodig is om doeltreffend een landbouw­
bedrijf te kunnen exploiteren, per Lid-Staat niet veel 
verschilt. 
6.45. De mogelijkheid die de Lid-Staten krijgen om 
eigenmachtig de inhoud van het begrip beroepsbekwaam­
heid in de landbouw vast te stellen, staat trouwens haaks 
op de inspanningen die met name krachtens de artikelen 
57 en 128 van het Verdrag werden verricht om de 
beroepsopleiding in de Gemeenschap te harmoniseren. 
Bijhouden van een boekhouding 
6.46. De bij Richtlijn nr. 72/159/EEG ingevoerde 
steunregeling voor ontwikkelingsplannen bepaalde dat 
iedere begunstigde een gedetailleerde bedrij fsboekhou-
ding moest bijhouden. Toen deze regeling bij Verordening 
(EEG) nr. 797/85 werd herzien, werd deze verplichting 
naar beneden bijgesteld tot een „vereenvoudigde boek­
houding" (boeking van ontvangsten en uitgaven en een 
jaarbalans van de activa en de passiva). 
6.47. In de bezochte Lid-Staten varieerde de interpreta­
tie van „bijhouden van een boekhouding" van een 
eenvoudige formaliteit (formulier dat de landbouwer 
moet invullen en bewaren) tot het bijhouden van een 
correcte bedrijfsboekhouding waarvan de resultaten 
jaarlijks aan de betrokken overheidsinstantie moeten 
worden overgelegd. 
6.48. De duur van de verplichting varieert, al naar 
gelang van de betrokken Lid-Staat, van een minimale 
periode die overeenkomt met die van de verwezenlijking 
van het plan (2-3 jaar) tot een maximum van 10 jaar. 
6.49. Geen enkele nationale overheidsinstantie bestu­
deert de boekhoudresultaten om vast te stellen welke de 
economische en financiële effecten van de verwezenlijking 
van het plan zijn. 
6.50. De weinig stringente inhoud van de voorschriften 
en de vaak slechts formele toepassing ervan, steken schril 
af tegen de plechtige verklaring in de vijfde overweging 
van de verordening dat „alleen die bedrijven zich aan de 
economische ontwikkeling zullen kunnen aanpassen 
waarvan de ...rentabiliteit aan de hand van een boekhou­
ding wordt getoetst...". 
Beperkingen voor de sector van de melkproduktie 
6.51. Volgens artikel 3, lid 3 van Verordening (EEG) nr. 
797/85 mag geen steun worden toegekend aan investerin­gen in de melkproduktie indien deze kunnen leiden tot een 
overschrijding van de voor elke producent in het kader 
van de melkquotaregeling vastgestelde referentiehoeveel­
heid. 
6.52. In Italië werden tot eind 1988 geen individuele 
referentiehoeveelheden toegekend. Doordat de vast­
stelling van referentiehoeveelheden achterwege bleef, kan 
onmogelijk worden nagegaan of een investering in de 
melkproduktie tot overschrijding van een dergelijke 
hoeveelheid kan leiden. De niet-toepassing van de 
melkquotaregeling had tot logisch gevolg moeten hebben 
dat toekenning van steun voor investeringen in de sector 
melkproduktie onmogelijk was. Toch werden daarvoor in 
Italië steunbedragen uitgekeerd en heeft de Commissie de 
conformiteit ervan met de communautaire regelgeving 
niet betwist. 
6.53. Van de twee bezochte gewesten met een grote 
melkproduktie heeft het ene investeringen gefinancierd 
die in het algemeen gepaard gingen met een stijging van de 
melkproduktie en heeft het andere, achteraf, in zijn 
wetgeving de beperking opgenomen dat het aantal koeien 
niet mocht stijgen ten opzichte van dat van 1983. Het 
aantal melkkoeien kan echter niet op een lijn worden 
gesteld met de hoeveelheid geproduceerde melk, die ook 
door andere factoren wordt bepaald. Bovendien hebben 
de verrichte controles uitgewezen dat ook deze alternatie­
ve beperking niet strikt werd toegepast en dat er plannen 
werden gefinancierd die tot een groei van het aantal 
melkkoeien hebben geleid. 
6.54. Een vergelijkbare situatie doet zich in Spanje voor, 
waar Verordening (EEG) nr. 797/85 sinds 1989 wordt 
toegepast. Opgemerkt werd dat in dat jaar in Galicië nog 
geen definitieve toekenning van referentiehoeveelheden 
had plaatsgevonden maar dat er wel investeringen in de 
melksector waren gefinancierd. 
Communautaire vergoedingen 
6.55. Op 28 december 1987 heeft de Commissie een 
beschikking in de zin van artikel 25 van Verordening 
(EEG) nr. 797/85 gegeven betreffende de op 18 augustus 
1986 door het Aosta-dal vastgestelde regionale wet 
houdende uitvoering van deze verordening. Bij deze 
beschikking heeft de Commissie de wetsonderdelen 
betreffende de steun aan de verbeteringsplannen en de 
vestiging van jonge landbouwers onverenigbaar geacht 
met de bepalingen van de verordening. Desondanks 
werden voor de door het gewest verleende steun 
vergoedingen ad 0,9 Mio ecu uit het EOGFL-Oriëntatie 
betaald. De Commissie heeft gehandeld in strijd met 
artikel 27, lid 1 van Verordening (EEG) nr. 797/85 
krachtens hetwelk de maatregelen slechts voor financiële 
deelneming door de Gemeenschap in aanmerking komen 
wanneer vooraf gunstig is beschikt over de verenigbaar­
heid met de betrokken bepalingen van de verordening. 
110 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
6.56. In 1987 en 1988 werden in Spanje nationale 
bepalingen aangenomen, houdende uitvoering van 
steunregelingen voor investeringen in de landbouw­
bedrijven en op respectievelijk 24 juli 1987 en 1 december 
1988 heeft de Commissie terzake twee goedkeurings­
beschikkingen gegeven. Gebleken is dat er tenminste per 
1 december 1988 een structuur van wettelijke bepalingen 
bestond voor de toepassing van Verordening (EEG) nr. 
797/85 en dat de in de artikelen 24 en 25 van de 
verordening bedoelde procedure was vervolledigd. 
6.57. Bij een latere beschikking van 15 december 1988, 
besloot de Commissie echter dat een los van Verordening 
(EEG) nr. 797/85 aangenomen serie nationale bepalin­
gen, die merendeels op het moment van de toetreding 
reeds van kracht waren, ook voldeden aan „de voorwaar­
den voor financiële deelneming van de Gemeenschap aan 
de maatregelen die op grond van die verordening voor 
financiering in aanmerking komen" (Beschikking 89/114/ 
EEG, artikel 1) (5). De in 1989 uit het EOGFL-Oriëntatie 
verleende vergoedingen betreffen inderdaad uitgaven die 
slechts verband houden met deze nationale maatregelen 
die niet verenigbaar zijn met de inhoud van de beschik­
king van de Commissie en in feite maatregelen zijn die 
vaak geenszins voldoen aan de in de verordening 
vastgestelde toekenningsvoorwaarden. Op het moment 
van hun goedkeuring door de Commissie waren deze 
maatregelen trouwens reeds expliciet herroepen bij de 
specifieke bepalingen ter toepassing van Verordening 
(EEG) nr. 797/85, terwijl zij, als zij werkelijk verenigbaar 
waren geweest met de verordening, hadden kunnen 
worden aangemerkt als „bestaande bepalingen die 
toepassing van de verordening mogelijk maken" (artikel 
24, lid 1, tweede streepje van Verordening (EEG) nr. 
797/85) zonder dat vervanging nodig was. 
6.58. De door de Kamer uitgevoerde controles hebben 
uitgewezen dat het bij een groot aantal acties die door het 
EOGFL-Oriëntatie zijn medegefinancierd uitgaven be­
treft die bezwaarlijk als een investering kunnen worden 
beschouwd: bijvoorbeeld de vervanging van aan tubercu­
lose of brucellose lijdende koeien in het kader van de 
verbetering van de gezondheidssituatie in de veehoude­
rijen („saneamiento"); zelfs de vervanging van een enkele 
koe werd beschouwd als een met een verbeteringsplan 
gelijk te stellen actie. Voorts werden gevallen geconsta­
teerd van steun voor de aanleg van elektriciteitsnetten 
(lijnen voor middel- en laagspanning om gehuchten op 
het elektriciteitsnet aan te sluiten) die betrekking hebben 
op de algemene infrastructuur en niet op investeringen in 
landbouwbedrijven. Voor dit type infrastructuurwerken 
zijn in gemeenschapsverband bijzondere financieringen 
voorzien (Verordening (EEG) nr. 1760/78 van de Raad 
van 25 juli 1978 en, voor Spanje, Verordening (EEG) nr. 
1118/88 van de Raad van 25 april 1988 (6). 
(5) PB L43 van 15.2.1989. 
(6) PB L 204 van 28.7.1978 en PB L 107 van 28.4.1988. 6.59. Een verbeteringsplan in de zin van Verordening 
(EEG) nr. 797/85 ontbreekt in de meeste gevallen: slechts 
voor bepaalde steunacties, gebaseerd op de „ley de 
explotación familiar agraria y de los agricultores jóvenes" 
(Wet nr. 49/1981) treft men „moderniseringsplannen" aan 
die gelijk te stellen zijn met de plannen in de zin van 
Verordening (EEG) nr. 797/85. 
6.60. Naar gelang van het type van de nationale 
maatregel en de desbevoegde overheidsinstantie, werd 
aangenomen dat het arbeidsinkomen na de uitvoering 
van de werkzaamheden systematisch gestegen was ofwel 
werd het niveau ervan vastgesteld aan de hand van 
forfaitaire berekeningscriteria. In ieder geval was de 
vaststelling van de effecten van de investeringen op het 
arbeidsinkomen gewoonlijk geen voorwaarde voor de 
toekenning van nationale steun. 
6.61. Al met al voldeed een groot gedeelte van de tussen 
1986 en 1988 in Spanje toegekende steun die door de 
Commissie uit hoofde van artikel 4 van Verordening 
(EEG) nr. 797/85 werd terugbetaald, niet aan de essentiële 
voorwaarden van de verordening. (Een verbeteringsplan 
waarin met een specifieke berekening wordt aangetoond 
dat de uitvoering ervan tot een duurzame en aanzienlijke 
verbetering van de bedrijfssituatie en het arbeidsinkomen 
leidt). 
6.62. Bovendien was de financiering van de Spaanse 
maatregelen, die nationale maatregelen waren, een zuiver 
nationale aangelegenheid; de vergoeding van de Gemeen­
schap heeft zelfs in het stadium van de vaststelling van de 
nationale begroting geen enkele invloed kunnen hebben 
op de omvang van de door Spanje verrichte uitgaven. De 
door de Commissie verstrekte vergoedingen die in 
1989 26,2 Mio ecu beliepen, vormen dus geen bijdrage 
aan de uitvoering van een gemeenschappelijke actie; het 
gaat hier meer om een overdracht van gelden waarvoor de 
rechtsgrondslag elders dan in het bij Verordening (EEG) 
nr. 797/85 ingevoerde systeem had moeten worden 
gezocht. 
6.63. Uit de beschreven situatie blijkt dat niet is voldaan 
aan de eis van een snelle en uniforme uitvoering van 
Verordening (EEG) nr. 797/85 in de hele Gemeenschap. 
Het argument van aanpassingsmoeilijkheden ten gevolge 
van de toetreding lijkt in dit geval niet overtuigend. De 
verplichting de nodige nationale bepalingen vast te stellen 
voor de toepassing van Verordening (EEG) nr. 797/85, 
gold namelijk in gelijke mate voor alle Lid-Staten en zij 
die daaraan te laat hebben voldaan, hebben geen 
vergoeding uit het EOGFL-Oriëntatie kunnen verkrijgen 
voor andere nationale steunmaatregelen die bedoeld 
waren ter vervanging van die waarin de verordening 
voorziet. 
Aard van begunstigden en investeringen 
6.64. Omdat de in de verordening vastgestelde toeken­
ningsvoorwaarden nauwelijks selectief zijn, kan een brede 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 111 
laag van de landbouwbevolking steun ontvangen voor 
investeringen in landbouwbedrijven. De Kamer trof 
extreme gevallen aan variërend van minibedrijven die 
slechts voor een fractie van een VAK (circa 30 werkdagen 
per jaar) werk verschaffen tot een bedrijf van 646 hectare 
met 907 runderen en werkgelegenheid voor 52 vol­
waardige arbeidskrachten. 
6.65. De aard van de investeringen per verbeteringsplan 
varieert van eenvoudige werkzaamheden ter waarde van 
enkele duizenden Ecu's (ontginning, elementaire draina­
ge, betonvloeren voor het inkuilen van voeder, omheinin­
gen en kleine niet-geasfalteerde veldwegen) tot gebouwen 
die enkele honderdduizenden Ecu's kosten (volledig 
geoutilleerde stallen, droogkamers voor ruwvoeder enz.). 
6.66. Dat de steunregeling voor de uitvoering van 
verbeteringsplannen in het algemeen beschouwd werd als 
een maatregel waarmee alle soorten investeringen in 
verband met de landbouwproduktie kunnen worden 
gefinancierd, wordt op frappante wijze geïllustreerd door 
een aantal bijzondere gevallen die in Piëmonte werden 
aangetroffen. In dit gewest werden krachtens de zonder 
bezwaren door de Commissie goedgekeurde regionale 
wet houdende toepassingsbepalingen inzake Verordening 
(EEG) nr. 797/85 ook investeringen gefinancierd die vóór 
de inwerkingtreding van de verordening waren uitge­
voerd maar die wegens het ontbreken van de nodige 
begrotingsmiddelen niet op grond van de ten tijde van de 
indiening van de steunaanvragen geldende specifieke 
gewestelijke wetten hadden kunnen worden gefinancierd. 
In deze gevallen werd achteraf een „plan" toegevoegd om 
formeel de bepalingen van Verordening (EEG) nr. 797/85 
„na te leven". Een jaren na de uitvoering van de 
investeringen opgesteld plan kan echter slechts fictief zijn 
daar immers het begrip „plan" op zich een toekomstige 
actie impliceert. 
6.67. Afgezien van de hierboven beschreven bijzondere 
situaties, sluit het type van begunstigde en investering in 
het algemeen aan bij de structuur van de landbouw­
bedrijven die voor het betrokken gewest kenmerkend zijn. 
De investeringen zijn gericht op behoud van de bestaande 
structuur en verbetering van de technische produktie-
voorwaarden (modernere stallen, nieuwe aanplant van 
fruitbomen, vervanging van landbouwmachines enz.). De 
hier en daar in de verordening voorkomende begrippen 
„aanpassing" en „omschakeling", waaraan nergens een 
concrete inhoud wordt gegeven, vinden geen enkele 
bijzondere weerklank in de toepassing van titel 1 van 
Verordening (EEG) nr. 797/85. 
Specifieke opmerkingen over steun aan jonge 
landbouwers 
Vestiging van jonge landbouwers 
6.68. In 1988 konden de Lid-Staten een „éénmalige 
premie" — waarvan het EOGFL-Oriëntatie 50 % of maximaal 7 500 ecu vergoedde — toekennen aan jonge 
landbouwers van onder de 40, die zich met landbouw als 
hoofdberoep vestigden en op dat moment of uiterlijk twee 
jaar later voldoende „vakbekwaamheid" bezaten. 
6.69. Behalve in Frankrijk, waar een aantal vestigingen 
buiten het oorspronkelijk gezinsverband van de jonge 
landbouwer plaatsvonden, betreffen bijna alle vesti­
gingen van jongeren die op het ouderlijk bedrijf 
werkzaam zijn. Soms trekken de ouders zich bij deze 
vestiging uit het landbouwbedrijf terug en in dat geval 
wordt de jonge landbouwer het werkelijke bedrijfshoofd 
en is hij verantwoordelijk voor de bedrijfsvoering maar 
als dat niet het geval is, kan de vestiging een formaliteit 
blijken die wordt gebruikt om de steun te kunnen innen. 
In Spanje bij voorbeeld kan de vestiging bestaan in een 
„samenwerkingsovereenkomst" tussen ouders en kind, 
die in haar minimale vorm voorziet in de deelneming van 
de zoon aan de werkzaamheden en aan de bedrijfsvoering 
(hetgeen gewoonlijk reeds het geval is) zonder dat de 
beloning duidelijk wordt vastgesteld. In Frankrijk kan de 
samenwerking tussen vader en zoon in een formele vorm 
worden gegoten door oprichting van een „groupement 
agricole d'exploitation en commun" (belangengemeen­
schap tot gezamenlijke uitoefening van het landbouw­
bedrijf) waarvan zij de enige leden zijn. In de Abruzzen 
kan het sluiten van een pachtcontract zonder tegen­
prestatie („comodato") voor 9 jaar of een „delegatie van 
de bedrijfsvoering" als vestiging worden beschouwd. In al 
deze gevallen vindt er geen eigendomsoverdracht plaats, 
blijven de problemen in verband met een toekomstige 
overdracht van het bedrijf door erfopvolging onopgelost 
en brengt de vestiging slechts administratiekosten met 
zich mee. Men kan zich afvragen wat het nut is van een 
steun die slechts leidt tot het formaliseren van een 
feitelijke situatie en hoe deze moet worden verantwoord. 
6.70. Inmiddels zijn bij Verordening (EEG) nr. 3808/89 
van de Raad van 12 december 1987 (7) de voor de 
eenmalige premie geldende toekenningsvoorwaarden 
gewijzigd waardoor ze, althans op het eerste gezicht, 
stringenter zijn geworden. Thans wordt geëist dat de 
jonge landbouwer zich vestigt als „bedrijfshoofd". Zo 
deze nieuwe voorwaarde strikt werd toegepast, zou 
moeten kunnen worden vastgesteld dat het aantal 
verleende vestigingspremies terugloopt. De duidelijkheid 
van de nieuwe bepalingen is echter slechts schijn omdat 
deze wordt afgezwakt door de rest van de gewjzigde tekst. 
De nieuwe bepalingen zijn namelijk niet zonder meer 
toepasselijk, wat zeker mogelijk zou zijn geweest, maar de 
Lid-Staten moeten ze later nader uitwerken en de 
„specifieke voorwaarden ...bepalen... die van toepassing 
zijn als de jonge landbouwer zich niet als enig bedrijfs­
hoofd op het bedrijf vestigt" (artikel 7, lid 2, van de 
gewijzigde versie). Als de mogelijkheid van een onbepaald 
aantal bedrijfshoofden per bedrijf wordt opengelaten, 
dan kan men per slot van rekening de vestigingspremie 
zoals voorheen blijven verlenen door eenvoudigweg ook 
aan de jonge landbouwer die zich naast het (de) bestaande 
bedrijfshoofd(en) vestigt de hoedanigheid van bedrijfs­
hoofd toe te kennen. 
(7) PB L 371 van 20.12.1989. 
112 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
Vakbekwaamheid van de jonge landbouwer 
6.71. Verordening (EEG) nr. 797/85 bezigt, in de Franse 
versie, voor de vestigingssteun aan jonge landbouwers de 
term „qualification professionnelle suffisante" waarbij 
wordt uitgegaan van een beroepsopleiding (artikel 7), 
maar voor de landbouwers die een verbeteringsplan 
indienen de term „capacité professionnelle suffisante" die 
niet meer hoeft in te houden dan „beroepservaring" 
(artikel 2, leden 1 en 6). Het is volkomen logisch dat de 
voor speciale steun aan jonge landbouwers geldende 
voorwaarden stringenter zijn dan die voor algemene steun 
en dus ook dat de Commissie een bepaling van de 
gewestelijke wet van het Aostadal die erop neerkwam dat 
de portee van het begrip „qualification professionnelle" 
(vakbekwaamheid) werd teruggeschroefd tot die van 
„capacité professionnelle" (beroepsbekwaamheid) als 
niet-verenigbaar met de verordening heeft beschouwd 
(advies C (87) 201 van 5 februari 1987). De Commissie 
heeft echter een soortgelijke bepaling in de gewestelijke 
wet van Piëmonte zonder bezwaar aanvaard. In dit gewest 
komt een jonge landbouwer zonder specifieke beroepsop­
leiding, indien hij gedurende minstens drie jaar een 
landbouwactivitiet heeft uitgeoefend, namelijk wel in 
aanmerking voor de vestigingspremie, zonder dat hij 
verplicht is bedoeld opleidingsniveau nadien alsnog te 
behalen. Daar de Commissie zeker niet de bedoeling heeft 
gehad met twee maten te meten, moet worden aangeno­
men dat het verschil in beoordeling te wijten is aan een 
probleem in verband met interpretatie en inschatting van 
de mogelijke consequenties van de nationale bepalingen. 
Dit geval is een illustratie van de paragrafen 6.20 en 6.21 
waarin de conclusie werd getrokken dat de ingewikkelde 
procedure voor voorafgaande goedkeuring door de 
Commissie van nationale bepalingen overbodig en zelfs 
schadelijk kan zijn. 
Evaluatie van de resultaten der 
steunmaatregelen 
6.72. Volgens artikel 29 van de verordening had de 
Commissie ieder jaar bij de Raad en het Parlement een 
verslag moeten indienen, opgesteld aan de hand van een 
door de Lid-Staten verschaft informatiemateriaal. Zijner­
zijds had de Raad „de resultaten van de maatregelen met 
inachtneming van het tempo van structurele ontwikkeling 
dat nodig is om de doelstellingen van het gemeenschappe­
lijk landbouwbeleid te bereiken, van het effect van de 
maatregelen op de produktiedoelstellingen van de 
Gemeenschap, van hun effect op een harmonische 
regionale ontwikkeling binnen de Gemeenschap en van 
hun financiële gevolgen" moeten beoordelen. 
6.73. Het verslag van de Commissie werd nimmer 
ingediend en de beoordeling van de Raad, zo deze al 
plaatsvond, werd niet bekend gegeven. In 1989 werd 
artikel 29, in het kader van de herziening van de 
structuurfondsen, geschrapt. Voortaan moet eventuele 
informatie over de resultaten van deze steunvormen in 
algemene verslagen betreffende de activiteiten van de drie 
Fondsen worden gezocht. 6.74. De bezochte Lid-Staten maken geen specifieke 
studie van de gevolgen van de vestigingspremies en de 
verbeteringsplannen voor elk bedrijf en de meer algemene 
gevolgen voor de technische ontwikkelingsgraad in de 
landbouw, de eventuele wijzigingen van de produktieme-
thodes, of de werkomstandigheden en de economische 
structuren van de betrokken gewesten. 
Conclusie 
6.75. Wat de afzonderlijke bedrijven aangaat, dient de 
op basis van Verordening (EEG) nr. 797/85 verleende 
investeringssteun in het algemeen tot een gedeeltelijke 
dekking van de kosten voor aanvulling van het produktie-
apparaat. Uit technisch oogpunt leiden de gesubsidieerde 
investeringen ontegenzeggelijk tot een verbetering van de 
produktiemiddelen van het steunontvangende bedrijf. 
6.76. Uit het oogpunt van de algemene agro-economi-
sche ontwikkeling, kunnen de betrokken maatregelen 
wegens het ontbreken van specifieke doelstellingen en 
concrete selectiecriteria aan de hand waarvan de steun 
zou kunnen worden gericht op bepaalde soorten produk-
ties of bepaalde categorieën bedrijven, niet als een 
onderdeel van een echt beleid worden beschouwd. 
Getuige de feiten vindt er een omvangrijke steunverlening 
plaats waarvan geen enkel landbouwbedrijf a priori is 
uitgesloten. Zelfs de voorwaarde van een verbeterings­
plan, dat de spil is van de steunregeling, behoeft zoals de 
controlebevindingen uitwijzen, niet meer in te houden 
dan alleen maar een extra formaliteit en vormt in elk geval 
op zich nooit een onoverkomelijke hindernis voor het 
verkrijgen van steun. 
6.77. Aangaande de vestigingspremie voor jonge land­
bouwers in het bijzonder, zou duidelijk moeten worden 
aangegeven of onder „vestiging" niet meer hoeft te 
worden verstaan dan als hoofdberoep een agrarische 
activitieit op een landbouwbedrijf uitoefenen dan wel het 
„overnemen" of oprichten van een bedrijf met concrete 
garanties voor duurzaamheid. In het tweede geval brengt 
de vestiging noodzakelijkerwijs kosten en investeringen 
met zich mee en het zou dan wenselijk zijn dat de premie 
slechts wo rdt uitgekeerd als tegemoetkoming in de kosten 
die de vestiging met zich meebrengt. 
6.78. Bovendien blijkt er een duidelijke tegenspraak te 
zijn tussen het vage karakter van een door Verordening 
(EEG) nr. 797/85 beoogde financieel zeer belangrijke 
actie en de opzet van de recente hervorming van de 
structuurfondsen die steunt op de beginselen van 
programmering, begeleiding en evaluatie van de uit­
werking der gefinancierde acties. Bij de overeenkomstig 
de regelgeving betreffende de hervorming (Verordening 
nr. 4256/88, artikel 1, lid 3) tot stand gebrachte 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 113 
aanpassing (8) werd geen van deze beginselen in de 
Verordening opgenomen. Het ontbreken van een pro­
gramma waarin op zijn minst kwantitatieve doelstellin­
gen zijn aangegeven en de te elimineren structurele 
gebreken concreet omschreven zijn, is een extra obstakel 
voor de beoordeling van de effecten op de communautai­
re landbouwstructuren van de op basis van Verordening 
(EEG) nr. 797/85 verleende steun. 
DE DOOR DE AFDELING ORIËNTATIE 
VAN HET EOGFL IN HET KADER VAN 
VERORDENING (EEG) NR. 269/79 VAN 
6 FEBRUARI 1979 GEFINANCIERDE 
ACTIES VOOR DE BOSBOUW 
Inleiding 
6.79. Vooral sinds 1980 financiert de Gemeenschap 
acties voor de bosbouw volgens de volgende drie 
onderscheiden beleidslijnen: de bescherming van de 
bossen, het onderzoek op bosbouwgebied en de bosbouw-
ontwikkeling. 
6.80. In 1986 werden twee vijfjarige acties opgezet tot 
bescherming van de bossen tegen luchtvervuiling en 
brandgevaar, waarvan de kosten op respectievelijk 
10 Mio ecu en 20 Mio ecu werden begroot. 
6.81. Voor onderzoek dat volledig of gedeeltelijk 
verband houdt met de bosbouw werden verschillende 
programma's opgezet. De totale kosten daarvan kunnen 
worden begroot op circa 10 Mio ecu. 
6.82. In het kader van het gemeenschappelijk land­
bouwbeleid werd begonnen met acties voor de ontwikke­
ling van de bosbouw, waarbij hoofdzakelijk de afdeling 
Oriëntatie van het EOGFL was betrokken. Deze 
financiert thans 15 acties die uitsluitend of gedeeltelijk 
gericht zijn op de ontwikkeling van de bosbouw waarvan 
de aan de bosbouwacties toe te rekenen financiële lasten 
begroot zijn op meer dan 600 Mio ecu. 
6.83. Dit deel van het hoofdstuk blijft beperkt tot het 
onderzoek naar de bosbouwacties die gefinancierd 
worden door het EOGFL, afdeling Oriëntatie, in het 
kader van Verordening (EEG) nr. 269/79 van de Raad 
van 6 februari 1979 (9) en de vervolgacties in het kader 
van Verordening (EEG) nr. 2088/85 van de Raad van 
23 juli 1985 (10). Deze vormen echter, financieel gezien, het leeuwedeel van de communautaire actie ten behoeve 
van de bossen, namelijk circa 420 Mio ecu aan begrote 
financiële verplichtingen. De volgende opmerkingen 
sluiten aan bij een serie zowel bij het ambtelijk apparaat 
van de Commissie als in de diverse gewesten van 
Frankrijk en in Italië tot in 1989 uitgevoerde controles. 
De regelgeving 
De acties 
6.84. Bij Verordening (EEG) nr. 269/79 werd vanaf 
1980 een gemeenschappelijke actie ingevoerd voor de 
bosbouw in bepaalde mediterrane gebieden in Frankrijk 
en Italië. Deze actie die tot eind 1985 werd verlengd, werd 
voortgezet op basis van de tot eind 1993 van kracht zijnde 
Verordening (EEG) nr. 2088/85 inzake de geïntegreerde 
mediterrane programma's (GMP's). 
6.85. In het kader van de nieuwe aan de afdeling 
Oriëntatie van het EOGFL toegewezen taken voorziet 
Verordening (EEG) nr. 1610/89 van de Raad van 29 mei 
1989 (n) in een nieuwe actie tot ontwikkeling en 
verfraaiing van de bossen in landelijke gebieden van de 
Gemeenschap. Deze moet in de Lid-Staten in de vorm van 
operationele programma's worden uitgevoerd. 
De doelstellingen 
6.86. Deze acties beantwoorden aan algemene doelstel­
lingen. Door middel van maatregelen ten behoeve van de 
bosbouw dienen de voor de landbouw ongunstige 
geofysische voorwaarden en bebouwingsmogelijkheden, 
met name wat betreft bodem- en waterbehoud verbeterd 
te worden. Tevens zijn de acties bedoeld om de 
levensstandaard van de landbouwbevolking in de betrok­
ken regio's op te trekken. 
De aard van de verrichtingen 
6.87. In het algemeen gaat het om werkzaamheden en 
daarop afgestemde begeleidende maatregelen voor 
bebossing en verbetering van in slechte toestand geraakte 
bossen. 
(8) PB L 371 van 20.12.1989. 
(9) PB L 38 van 14.2.1979. 
(10) PB L 197 van 27.7.1985. (") PBL 165 van 15.6.1989. 
114 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
De nationale uitvoeringsprogramma's 
6.88. De bosbouwmaatregelen moeten worden opgeno­
men in nationale uitvoeringsprogramma's. De betrokken 
Lid-Staten moeten de volgende documenten indienen: 
een nationaal kaderprogramma dat geldt voor de periode 
waarover de maatregel loopt, alsmede bijzondere meerja­
renprogramma's die voor een of meer in het kaderpro­
gramma opgenomen specifieke geografische gebieden of 
voor een belangrijk deel van zulk een gebied gelden. Deze 
programma's behoeven de goedkeuring van de Commis­
sie. 
Opmerkingen 
6.89. In de voornoemde communautaire regelgeving 
zijn geen duidelijke doelstellingen opgenomen. Daar hout 
niet beschouwd wordt als een van de onder het 
gemeenschappelijk landbouwbeleid vallende produkten, 
was het niet mogelijk in het landbouwkader een echt 
bosbouwbeleid uit te werken. De door het EOGFL-
Oriëntatie gefinancierde maatregelen hebben in de eerste 
plaats betrekking op doelstellingen die niet specifiek de 
bosbouw betreffen. Er valt geen concrete beleidslijn te 
constateren betreffende de te herbebossen oppervlakten, 
de bossen waarvan de toestand verbeterd dient te worden 
en de behoeften op het gebied van de bosbouw. De 
landbouw- en bosbouwaspecten lopen dus door elkaar 
heen waardoor elke actie die in verband staat met de 
bosbouw op onverschillig welke plaats binnen de voor 
steun in aanmerking komende gebieden kan worden 
uitgevoerd. 
6.90. De regelgeving verschaft geen duidelijkheid over 
de categorieën van werkzaamheden die voor financiële 
steun in aanmerking kunnen komen. De termen bebos­
sing of verbetering van in slechte toestand geraakte 
bossen kunnen betrekking hebben op zeer onderscheiden 
situaties. Er wordt niet aangegeven of de „daarmee 
samenhangende of aanvullende" maatregelen per afzon­
derlijke actie tot bebossing of verbetering moeten worden 
gezien, dan wel of het gaat om acties die ten opzichte van 
de meer omvangrijke acties van ondergeschikt belang 
zijn. 
6.91. De nationale uitvoeringsprogramma's blijven zeer 
vaag. Over de motieven en de wijze van uitvoering van de 
geplande werkzaamheden wordt onvoldoende informatie 
verschaft. Voor de steunverlening wordt geen enkele 
prioriteit aangegeven. Alle gewesten die in de communau­
taire regelgeving als voor steun in aanmerking komend 
zijn aangewezen, worden in hun geheel in deze program­
ma's opgenomen. 
6.92. In het Franse kaderprogramma zijn als voorberei­
dende werkzaamheden algemene studies opgenomen 
waarvan de resultaten niet ten tijde van het van start gaan 
van de bijzondere programma's beschikbaar kunnen zijn. 
In het Italiaanse kaderprogramma is voor de steun van 
het EOGFL-Oriëntatie een in Ecu luidende raming 
gemaakt die het bedrag van de begrote kosten van de 
maatregel voor beide landen samen ver overschrijdt. 6.93. De bijzondere programma's hadden, zoals aanbe­
volen in artikel 6 van de verordening, meer moeten 
worden toegespitst op enkele acties; de begeleiding en de 
controle hadden aldus kunnen worden verbeterd. Maar 
daarentegen blijken een zeer groot aantal, in omvang 
sterk uiteenlopende, lokaties van werkzaamheden ver­
spreid te zijn over verschillende stroomgebieden. De 
Franse bijzondere programma's omvatten gemiddeld 100 
tot 200 lokaties van werkzaamheden, in Italië zijn zij in 
het algemeen verspreid over de Comunita Montane van 
een gewest, zonder dat het aantal lokaties precies is 
aangegeven, maar de totale omvang ervan is ongeveer 
dezelfde als in Frankrijk. Deze programma's beantwoor­
den niet helemaal aan de in artikel 7 opgenomen 
voorwaarden en zij blijven in het algemeen zeer vaag over 
hun motivering, over de doelstellingen en over de 
beschikbare technische en financiële middelen. Aan de 
onder de punten 2 en 3 van dit artikel genoemde 
voorwaarden, is niet werkelijk voldaan. De bijzondere 
programma's die werden ingediend, bevatten niet vol­
doende gegevens om hun doeltreffendheid te waarborgen. 
Hierin werd geen enkele prioriteit gegeven aan de 
gebieden die met bijzondere moeilijkheden in verband 
met erosie en waterhuishouding te kampen hebben. Er 
valt geen voorkeur te constateren voor gebieden die van 
belang zijn voor een belangrijk stroomgebied en voor de 
werkzaamheden worden geen duidelijke selectiecriteria 
opgegeven. 
6.94. Wegens de onduidelijkheid van de doelstellingen is 
het geenszins mogelijk achteraf na te gaan wat de 
resultaten van deze maatregelen zijn. De Commissie heeft 
harerzijds niet aangegeven hoe zij wilde nagaan welke 
effecten de maatregelen hebben. 
Uivoering, begeleiding en controle van de 
acties 
Stand van de financiële en materiële uitvoering 
6.95. Per ultimo 1989 bedroegen de aangegane ver­
plichtingen circa 350 Mio ecu en waren er voor ongeveer 
270 Mio ecu aan betalingen verricht; deze bedragen 
hadden betrekking op 36 Franse en 75 Italiaanse speciale 
bosbouwprogramma's. 
6.96. Wat de materiële uitvoering aangaat, is de situatie 
moeilijker vast te stellen want de communautaire 
regelgeving voorziet slechts in door de Lid-Staten toe te 
zenden jaarverslagen die bij de Commissie niet verwerkt 
worden tot een samenvatting waaruit de stand van 
uitvoering tot op heden zou kunnen worden afgeleid. Op 
te merken valt dat het meerjarige karakter van de speciale 
programma's de doorzichtigheid van de informatie 
tijdens de uitvoering van de programma's, die bovendien 
nog niet zijn afgerond, niet ten goede komt. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 115 
Opmerkingen over de uitvoering van de acties 
6.97. Te constateren valt dat de toepassing van 
Verordening (EEG) nr. 269/79, die wat betreft de 
communautaire verplichtingen is beëindigd, voor prak­
tisch alle Franse en Italiaanse bijzondere programma's 
gepaard ging met annuleringen van betrekkelijk grote 
bedragen die wanneer zij, zoals bij voorbeeld in Basilica-
ta, Umbrië en Campania, 20 % van de verplichtingen 
overschrijden, zeker twijfels doen rijzen omtrent de 
waarde van de verrichtingen. Voor de afgesloten bijzon­
dere programma's vormt het totaal van de annuleringen 
voor Frankrijk 4,7 % en voor Italië 8,3 % en beloopt het 
totaal ervan circa 19Mio ecu. Deze annuleringen zijn 
grotendeels het rechtstreeks gevolg van een te onnauw­
keurige programmering waarin de behoeften soms 
overgewaardeerd werden. 
6.98. Ook constateert men dat sommige oude speciale 
programma's met name op Corsica, Sardinië, in Basilica-
ta, Apulië en Lombardije nog niet zijn afgesloten. Deze 
vertragingen zijn te wijten aan onduidelijkheden bij de 
gewestelijke autoriteiten naar aanleiding waarvan de 
Commissie de Lid-Staten, vergeefs, heeft verzocht de 
werkzaamheden af te sluiten. Het is zeker dat voor deze 
programma's nog meer verplichtingen zullen worden 
geannuleerd. 
6.99. Bosbouwwerkzaamheden lopen over verschillen­
de seizoenen en zijn dus noodzakelijkerwijs meerjarig; 
derhalve werden voor de communautaire steunregeling 
zo veel mogelijk vastleggingskredieten op de eerste twee 
betrokken begrotingen geconcentreerd. In werkelijkheid 
heeft de begrotingsautoriteit de vastleggingskredieten 
echter in gelijke delen verdeeld over de hele duur van de 
actie. Deze slechte afstemming van de programmering op 
de beschikbaarheid van de begrotingsmiddelen gaf het 
ambtelijke apparaat van de Commissie aanleiding om in 
strijd met de verzoeken van nationale autoriteiten, steun 
te verlenen voor speciale programma's met een looptijd 
van slechts één jaar, waarin het onmogelijk is activiteiten 
voor bebossing of verbetering van de bossen tot een goed 
einde te brengen; en dit heeft automatisch geleid tot 
problemen met de naleving van de vastgestelde termijnen. 
6.100. Als gevolg van de onduidelijke formulering van 
de communautaire regelgeving (zie de paragrafen 6.89 — 
6.94) blijken de werkzaamheden sterk te zijn versnipperd 
en blijken er grote verschillen in omvang en aard van deze 
werkzaamheden te bestaan. 
6.101. Artikel 7, lid 3 van Verordening (EEG) nr. 
269/79 voorziet in maatregelen in gebieden die te kampen 
hebben met bijzondere moeilijkheden in verband met 
erosie en waterhuishouding, met een speciale aandacht 
voor gebieden in een belangrijk stroomgebied. In feite 
blijken de werkzaamheden echter over het hele grond­
gebied van de voor steun in aanmerking komende gewesten versnipperd te zijn. In het algemeen kwamen 
deze steunacties ten goede aan bossen van de overheid; de 
bossen in particuliere handen die in deze gebieden het 
grootste deel uitmaken van de beboste terreinen en die 
merendeels in een slechte toestand verkeren, hebben 
minder geprofiteerd van deze steun. 
6.102. In Frankrijk werd Verordening (EEG) nr. 269/79 
sind 1980 permanent tenuitvoergelegd. De communautai­
re steun vormde een aanvulling op reeds bestaande 
nationale maatregelen. Frankrijk heeft, met doorbereke­
ning van de annuleringen, ongeveer 32 % van de 
vastleggingskredieten verbruikt, hetgeen ongeveer over­
eenkomt met wat bij het begin van de maatregel officieus 
werd voorgesteld. Voor de via de GMP's voortgezette 
steunverlening geldt ongeveer dezelfde verdeling. Er is 
echter gebleken dat op Corsica verplichtingen zijn 
aangegaan ten laste van nieuwe GMP-kredieten, terwijl 
de onder Verordening (EEG) nr. 269/79 vallende 
bijzondere programma's volledig geblokkeerd zijn. 
6.103. In Italië blijkt Verordening (EEG) nr. 269/79 op 
het niveau van het kaderprogramma zelf niet samenhan­
gend te worden toegepast. Gebleken is namelijk dat een 
van de voornaamste doelstellingen van de verordening in 
dit kaderprogramma niet wordt nagestreefd en dat de 
steun vooral ten goede is gekomen aan de noordelijke 
gewesten, hoewel de droge gebieden die voorrang 
verdienen juist in het zuiden liggen. Zo heeft Sicilië geen 
bijzonder programma tenuitvoer gelegd en zijn de 
betrokken projecten in Campania, Apulië en Calabrië 
slechts van geringe betekenis. Tevens blijkt het tempo van 
de steuntoekenning onregelmatig. Alleen Toscane heeft 
jaarlijks steun ontvangen; de andere gewesten hebben bij 
het begin van de regeling in 1980 bijzondere programma's 
tenuitvoergelegd en zijn daarmee opgehouden of hebben 
pas in 1985 nieuwe programma's ingediend. Dat is 
hoofdzakelijk toe te schrijven aan onzekerheid over de 
beschikbare nationale financiële middelen en aan de soms 
wisselvallige politieke en bestuurlijke organisatie in 
bepaalde gewesten, waardoor het niet mogelijk was 
grotere projecten ter hand te nemen. Wat betreft de 
omvang van de verleende hulp, blijkt het gewest Toscane 
met 20 in uitvoering genomen bijzondere programma's 
voor een totaal aan communautaire verplichtingen van 
circa 55 Mio ecu (77 410 Mio LIT, circa 25 % van de 
steun) een schrille tegenstelling met de andere gewesten te 
vormen. De motivering van de bijzondere programma's 
voor Elba en het Argentario-massief schijnt nogal ver af 
te staan van de doelstellingen van Verordening (EEG) nr. 
269/79. De voortzetting van deze regeling via de GMP's 
bevoordeelt eveneens de noordelijke gewesten. 
6.104. In Frankrijk worden, afgezien van enkele door 
het „Office National des Forêts" in eigen beheer 
uitgevoerde werkzaamheden of enkele op zichzelf staande 
gevallen van particulieren, alle werkzaamheden na een 
inschrijvingsprocedure toevertrouwd aan in bosbouw­
werkzaamheden gespecialiseerde ondernemingen. Zo 
worden alle nodige mechanische middelen aangewend. 
De eenheidskosten blijken er in het algemeen onder het 
niveau van de in Verordening (EEG) nr. 269/79 genoem­
de maximumkosten te liggen. 
6.105. In Italië worden bijna alle werkzaamheden met 
zeer geringe mechanische middelen door overheidsdien­
sten in eigen beheer uitgevoerd, waarbij vooral gebruik 
Iho Rublikatieblad van de Europese ólemeenschappen 1^ 1^ ^o 
wordt gemaakte vaneen groot aantal vaak oudere en 
weinig geschoolde arbeidskrachten fóe kosten, en vooral 
de loonkosten blijken hoger te zijn dan het maximum van 
devoorsteunmaanmerkingkomendekosten Bovendien 
zijn de resultaten van de werkzaamheden niet altijd 
bevredigend Aangezienerinltaliegeenmbosbouwwerk 
zaamheden gespecialiseerde ondernemingen bestaan, zou 
ervoor dit soort grote werken een beroep moeten worden 
gedaan op Europese ondernemingen L^aarnaast zouden 
de plaatselijke economie en de betrokkenen meer gebaat 
zijn geweest bijeen bewust beleid voor beroepsopleiding 
dan bij dit soort versluierde tijdelijke sociale bijstand Het 
blijkt duidelijk dat men, ten koste van economie en 
doeltreffendheid, gekozen heeft voor het begunstigenvan 
met werkloosheid bedreigde arbeidskrachten 
olOé^ InFranknjk werd voor de bebossingswerkzaam 
heden veel materieel ingezet, waarmee zowel qua 
veiligheidsoverwegingen als qua produktiviteit positieve 
resultaten konden worden bereikt Er valt echter een 
versnippering van de projecten te constateren C^okals 
dezeoppervlakten vanmmstenslOhectare betreffen, is de 
doeltreffendheid van een afzonderlijk bebossingsproject 
datomslotenwordtdoorcultuurgronden twijfelachtig, en 
zekermvlakke gebieden In Italië werden veel aanplant 
tingen verricht met behulp van klemeakkerbouwwerktui^ 
gen l^ier bestaat het risico dat de jonge bomen minder 
groeikansen hebben Bovendien kan praktisch nooit 
worden nagegaan waar dejonge bomen vandaan komen 
en van welke kwaliteit ze zijn omdat daarvoor geen 
betalingen worden verricht die voor een vergoeding door 
het EC^ÓlFL^nentatie in aanmerking komen in sommi 
ge gewestenvalt een grote versnippering te constateren 
vankleme bebossingendie tussen de 1 en 10 hectare 
bestrijken C^ok hier lijken de beoogde doelstellingen niet 
echt geëffectueerd 
é^l07 Een bijzonder probleem vormen de herstelwerk 
zaamheden aan beschadigde bossen, aangezien niet 
nauwkeurig is aangegeven wat volgens de afspraken al 
dan met zou worden gefinancierd engezien de geringe 
mate van begeleiding vanwege de betrokken nationale en 
communautaire instanties ^ de paragrafen oll^— 
^1^ hebben de nationale autoriteiten deze termen zo 
uitgelegd, dat alle soorten bosbouwwerkzaamheden 
eronder vallen, met name het gebruikelijke beheer van de 
produktieve bossen ^schoonhouden van het bos en 
kappend L^eze onduidelijkheden hebben zeker tot gevolg 
gehad dat er werkzaamheden werden gefinancierd 
waarmeehogebedragen warengemoeid,aangeziende 
herstelwerkzaamheden het leeuwedeel uitmaken van de 
verrichte werkzaamheden en het moeilijk isvast te stellen 
of zij subsidiabel en doeltreffend zijn 
o 10^ Artikel^vanVerordenmg^EE^nr ^^7^ 
voorziet niet alleen in bebossing en verbetering van 
bossen, maar ookmandere noodzakelijke aanvullende 
maatregelen, zoals de aanleg van boswegen, terrassering 
werkenenbrandbeveiliging, alsmede denoodzakelijke 
specitïekestudiesene^perimenten Aanditartikelwerdm 
frankrijken in Italië niet dezelfdeurtleg gegeven In 
frankrijk zijn de aanvullende maatregelen meestal 
werkzaamheden die samenhangen met een project inzake 
bebossing of bosverbetermg In Italië werd er geen 
verband gelegd tussen dit tvpe werkzaamhedenen de 
hoofdwerkzaamheden Ivten treft daar dus projecten aan die uitsluitend de aanleg van een bosweg of de brandbe­
veiliging betreffen degens de vage en onduidelijke 
regelgeving heeft de commissie geen beslissing genomen 
inzake deze twee interpretaties zaj is ervan uitgegaan dat 
de toepassing in beide landen correct was Artikel ^ 
schijnt echter te impliceren dat de hoofdwerkzaamheden 
en de noodzakelijk lijkende aanvullende maatregelen met 
elkaar verband moeten houden 
é^lO^ Er blijken specifieke werkzaamheden te worden 
uitgevoerd, die een uitvloeisel zijn van willekeurige 
opsplitsingen van Italiaanse meerjarenprojecten in 
bijzonderejaarprogramma'senwaarvanmenmetweetof 
ze al dan niet aan andere categorieën werkzaamheden op 
dezelfde lokatie zullen worden gekoppeld Vervolgens 
heeft men geen totaaloverzichten aan de hand waarvan 
kan worden nagegaan wat is uitgevoerd en waar 
é^llO Voorwat betreft de brandbeveiliging constateert 
meneengroteverscheidenheid aan acties dievaak los 
staanvandehoofdwerkzaamheden óleziendeopmer 
kmginparagraafolO^ en het geringe bedrag—lOORE^ 
ha — van de steun,^^ schijnen sommige groots 
opgezette projecten niet altijd aan te sluiten bij de 
doelstellingen van Verordening tBEól^ nr ^^ 
Overigens werd bijVerordenmg^EEC^nr 3^^ van 
de Raad van 17november 1^(^^^ een specifieke 
maatregel voor brandbeveiliging ingevoerd 
^111 C^ok de aanleg van boswegen doet enkele 
subsidiabiliteitsproblemen rijzen dommige worden aan 
gelegd los van andere werkzaamheden en dienen vaak tot 
het afvoeren van hout uit een produktiebos, zo zij al niet 
bedoeld zijnomdebasisstructuur te vormenvoor een 
toekomstige weg C^mdat de commissie geen duidelijke 
aanwijzingen heeftgegeven,werdvoordefinancienng 
geen onderscheid aangebracht 
oll^ Len slotte blijktten aanzien van de noodzakelijke 
specitieke studies en experimenten, dat steun verleend 
werd voor algemene studies terwijl deze, omdat de 
resultaten pas in een laat stadium beschikbaar zijn, niet 
kunnen worden beschouwd als een deel van de voorberei­
ding op de bijzondere programma's 
oll^ L^e kosten van deze werkzaamheden werden 
vaak in overeenstemming gebracht met de bij de 
communautaire regelgevingvastgesteldema^imumsteun-
bedragen, en de exacte kosten zijn niet altijd te 
achterhalen en te controleren L^e verdeling over de 
verschillende categorieën werkzaamheden is in het 
algemeen theoretisch, aangezien de verschillende verD 
nchtingenmelkaar grijpen Oegedeclareerde oppervlak­
ten voor sommige soorten werkzaamheden zoals brandt 
beveiliging, aanpassing vande loop vanbergbeken of 
aanverwante werkzaamheden, blijken moeilijk te ver­
antwoorden, vaak zijn zij slechts deuitkomst vaneen 
deling van de totale kosten door het maximaal subsidiaD 
bele bedrag per hecrare 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 117 
Opmerkingen over de begeleiding en de controle 
De Commissie 
6.114. Ondanks de in de paragrafen 6.91 — 6.93 
vermelde tekortkomingen en zwakke plekken, werden de 
Franse en Italiaanse kader- en bijzondere programma's 
goedgekeurd. Weliswaar werden tijdens de tenuitvoerleg­
ging van de maatregelen door de betrokken diensten van 
de Commissie enkele inspecties uitgevoerd in de Lid­
staten, doch deze waren hoofdzakelijk van technische 
aard. Alle aspecten inzake de prioriteiten werden 
verwaarloosd en betreffende de doelstellingen en de aard 
van de voor steun in aanmerking komende werkzaam­
heden werd geen enkele aanvullende aanwijzing gegeven. 
6.115. Het in 1984 door de Commissie gepubliceerde 
interim-verslag lijkt oppervlakkig en statistisch. De 
doelmatigheid van de besteding van de communautaire 
gelden werd niet werkelijk onderzocht. De effecten van 
deze maatregel zijn niet aangetoond. Daar Verordening 
(EEG) nr. 269/79 niet voorziet in een eindverslag van de 
Commissie, zal na afloop van deze maatregel, zoals dat 
voor vele andere het geval is, niet kunnen worden 
nagegaan welke de werkelijke resultaten ervan zijn. 
6.116. Bij het onderzoek van de steunaanvragen werden 
de Italiaanse en Franse dossiers verschillend behandeld 
terzake van de duur van de bijzondere programma's, de 
aard van de werkzaamheden en de berekening van de 
steunbedragen. Ten aanzien van de latere interpretaties 
van de communautaire regelgeving tijdens de tenuitvoer­
legging van de programma's werd dit opnieuw geconsta­
teerd. 
6.117. Aangezien er in de regelgeving geen nauwkeurige 
criteria voor subsidiabiliteit van werkzaamheden worden 
vermeld, zijn de door de ordonnateur in het stadium van 
de betaling verrichte controles hoofdzakelijk beperkt 
gebleven tot de financiële aspecten. 
6.118. De Kamer is van mening dat er een betere 
coördinatie tot stand zou moeten worden gebracht tussen 
de verschillende stadia van het toezicht op de maat­
regelen, die evenzeer de technische en financiële aspecten 
betreft als het onderzoek naar de verwezenlijking van de 
doelstellingen en het doelmatig gebruik van de commu­
nautaire middelen. Het doel daarvan is beter bekend te 
raken met de effecten en uitwerking van deze maatregelen 
en het gebruik van de middelen te bundelen. 
Lid-Staten 
6.119. In het algemeen omvatten de circulaires of 
nationale instructies voor de uitvoering van de maat­
regelen slechts uit de communautaire regelgeving over­
genomen elementen. Zij verschaffen niet de nodige aanvullende uitleg en zij kunnen niet dienen om de 
interpretatiefouten die tot subsidiabiliteitsproblemen 
leiden te voorkomen. Derhalve blijkt dat de plaatselijke 
overheidsinstanties of instellingen bij programmering en 
uitvoering van de werkzaamheden veel speelruimte wordt 
gelaten. 
6.120. De project-dossiers bevatten niet altijd de nodige 
specifieke documentatie om de projecten te kunnen 
beoordelen op gegrondheid, integratie in het goedgekeur­
de programma, subsidiabiliteit van de verrichte uitgaven 
of elk ander element aan de hand waarvan de waarde en 
de goede uitvoering van een bosbouwproject kan worden 
beoordeeld. 
6.121. Via de controles op de projectuitvoering, zo die al 
plaatsvinden, wordt hoofdzakelijk nagegaan of de 
bosbouwwerkzaamheden vanuit technisch oogpunt goed 
zijn uitgevoerd. De analyse van de resultaten, die bij dit 
soort verrichtingen weliswaar lang op zich laat wachten, 
ontbreekt bijna volledig in de verslagen van de Lid-
Staten. Deze volstaan ermee de Commissie het cijfermate­
riaal toe te zenden over het door de projecten bestreken 
aantal hectaren of het aantal kilometers van de aangeleg­
de wegen dat geenszins het nut van de verrichte 
werkzaamheden kan aantonen. 
Conclusie 
6.122. De belangrijkste hinderpaal voor de verwezenlij­
king van een communautair bosbouwbeleid is dat in het 
EEG-verdrag geen bepalingen staan die in het bijzonder 
betrekking hebben op de bosbouw. Omdat dit beleid niet 
bestaat was de Commissie praktisch niet in staat invloed 
uit te oefenen op de aanpak van het bosbeheer door de 
lokale uitvoeringsinstanties. Zij heeft, met weinig succes, 
getracht ofwel de bestaande nationale of gewestelijke 
regelingen te begeleiden en dat verklaart de ontbrekende 
dan wel ontoereikende financiële steun in door droogte 
geteisterde gebieden waar deze acties zeer nuttig zouden 
zijn geweest, ofwel elke steunverlening daar waar de 
situatie verdacht leek te beëindigen. 
6.123. Zo valt een discrepantie tussen de diverse 
projecten te constateren omdat sommige daarvan werke­
lijk op de bosbouw zijn gericht, terwijl andere alleen maar 
een middel zijn om de werkgelegenheid in deze sector te 
handhaven. 
6.124. Aangezien de beschikbare financiële middelen 
ten opzichte van de massale behoeften beperkt zijn, had 
de financiering van de acties bovendien hoofdzakelijk 
moeten worden gericht op prioritaire projecten, geselec­
teerd op grond van hun verenigbaarheid met de in de 
communautaire regelgeving vastgelegde voorwaarden. 
Men constateert daarentegen een groot aantal acties voor 
werkzaamheden waarvan men vaak zelfs niet weet of ze in 
een volledig bosbouwproject passen en of zij tot 
verwezenlijking van de beoogde resultaten bijdragen. 
Deze situatie leidt tot een onbevredigend gebruik van de 
communautaire gelden. 
118 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
6.125. De Kamer beveelt de Commissie aan om de 
bestudering van de uitwerking van de maatregelen, het 
onderzoek door haar diensten van de nationale program­
ma's en de controles grondiger aan te pakken. In de 
betrokken Lid-Staten blijken ook het toezicht en de 
controle op de werkzaamheden te moeten worden 
verscherpt. 
6.126. Uiteindelijk komt slechts zeer weinig van deze 
steun aan de bosbouw ten goede en dit zal zo blijven 
zolang deze maatregelen gefinancierd worden via bepa­
lingen die niet in de eerste plaats op de belangen van de 
bosbouw zijn gericht. De toekomstige communautaire 
acties zouden duidelijk moeten zijn afgestemd op een 
algemene verbetering van de bosbouw en op een bijdrage 
van de bosbouw aan het behoud en de bescherming van 
het milieu, zulks in samenhang met alle nationale 
bepalingen inzake ontwikkeling en bescherming van de 
bossen. 
6.127. Het lijkt dus urgent en noodzakelijk dat de 
betrokken nationale en communautaire instanties met de 
nieuwe Verordening (EEG) nr. 1610/89 die speciaal op de 
bosbouw is gericht, hoewel ze nog door het EOGFL-
Oriëntatie wordt gefinancierd, een nieuwe weg inslaan 
naar een meer selectieve financiële steunverlening van de 
Gemeenschap die op duidelijk omschreven doelstellingen 
berust. 
ALGEMENE CONCLUSIE 
6.128. De in het onderhavige hoofdstuk over de acties 
van het EOGFL-Oriëntatie gemaakte opmerkingen 
sluiten aan bij die welke de Kamer herhaalde malen in 
haar eerdere verslagen en in het bijzonder in dat over het begrotingsjaar 1986 heeft gemaakt. In dat verslag werd, 
op het moment dat Verordening (EEG) nr. 797/85 van 
toepassing werd en zich het vooruitzicht van herziening 
van de structuurfondsen aftekende, een evaluatie ge­
maakt van de totale activiteit van het EOGFL-Oriëntatie. 
Drie jaar later constateert men dezelfde gebreken: 
onduidelijke doelstellingen, vage begrippen, versnippe­
ring van maatregelen, ontbreken van operationele 
richtsnoeren en van een doeltreffende coördinatie tussen 
de verschillende onderdelen van het gemeenschappelijk 
landbouwbeleid. In het gunstigste geval nemen de uit 
hoofde van het structuurbeleid gefinancierde regelingen 
de vorm aan van een versnipperde en algemene financie­
ring van investeringen in landbouw- of bosbouw-
activiteiten. De werkelijke noodzaak en het nut van een 
dergelijke financiering vallen nog steeds te betwijfelen. 
6.129. De huidige situatie kan, met de herziening van de 
structuurfondsen, slechts verbeterd worden als deze een 
striktere en duidelijkere omschrijving en uitvoering van 
het communautair beleid inzake de landbouwstructuren 
met zich meebrengt. In dit opzicht vormt de aanpassing 
van Verordening (EEG) nr. 797/85 in het kader van deze 
herziening eerder een stap achteruit: de voorwaarden 
voor de toekenning van de steun zijn nog ruimer gesteld, 
zonder dat duidelijkere doelstellingen werden vastgesteld. 
Verder is Verordening nr. 797/85 nog steeds niet 
afgestemd op de in de bepalingen betreffende de 
herziening van de structuurfondsen genoemde beginselen 
van programmering, begeleiding en evaluatie van de 
uitwerking van de gefinancierde acties. 
6.130. Wat meer in het bijzonder het in het kader van de 
herziening van de structuurfondsen uit te werken 
bosbouwbeleid betreft, is het absoluut noodzakelijk dat 
de communautaire en nationale instanties deze zelfde 
beginselen doeltreffend toepassen bij de tenuitvoerleg­
ging van de specifiek op de bosbouw betrekking hebbende 
nieuwe Verordening (EEG) nr. 1610/89. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 119 
HOOFDSTUK 7 
Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) 
7.0. INHOUD 
Inleiding 
Enkele opmerkingen vooraf 
De diversificatie van de werkmethoden van het EFRO 
Uitvoering van de begroting 1989 
Onderzoek van de diversificatie 
Beheer en uitvoering van de diversificatie 
Vastleggingssysteem 
Betalingssysteem 
Beloop van de toewijzing van de middelen van het EFRO 
Quotavrije acties 
Programma's van communautair belang 
Nationale programma's van communautair belang 
Door het EFRO in 1989 toegekende financieringen 
Conclusie inzake het financieel beheer 
Selectie van de steunvormen bij het beheer van het EFRO 
Methoden voor toepassing van de diversificatie 
Voorbereiding en onderzoek van de acties 
Toezicht op de maatregelen 
Realisering van de doelstellingen der diversificatie 
Afstemming op de regionale werkelijkheid 
Coördinatie van de acties 
Evaluatie van de doeltreffendheid Paragraaf 
7.1 
7.1 
7.7 
7.14 
7.20 
7.20 
7.20 
7.30 
7.38 
7.39 
7.43 
7.46 
7.50 
7.58 
7.61 
7.65 
7.65 
7.73 
7.84 
7.85 
7.90 
7.102 — 7.19 
— 7.6 
— 7.13 
— 7.19 
— 7.108 
— 7.64 
— 7.29 
— 7.37 
— 7.42 
— 7.45 
— 7.49 
— 7.57 
— 7.60 
— 7.64 
— 7.83 
— 7.72 
— 7.83 
— 7.108 
— 7.89 
— 7.101 
— 7.108 
Conclusies 7.109 —7.123 
120 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
INLEIDING 
Enkele opmerkingen vooraf 
7.1. Het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling 
(EFRO) dat werd opgericht bij Verordening (EEG) 
nr. 724/75 van de Raad van 18 maart 1975 0, heeft ten 
doel bij te dragen tot de correctie van de belangrijkste 
onevenwichtige situaties op regionaal gebied in de 
Gemeenschap, door middel van een financiële deelne­
ming aan projecten die bijdragen tot de ontwikkeling en 
de structurele aanpassing van regio's met een ontwikke­
lingsachterstand en aan de omschakeling van in verval 
geraakte industriële regio's. Bij een wijziging van deze 
verordening in 1979 (2) kreeg het Fonds de mogelijkheid 
in beperkte mate deel te nemen aan programma's. In 1984 
werden bij een nieuwe verordening (3) de mogelijkheden 
van bedoelde deelneming uitgebreid. 
7.2. In de Europese Akte is opnieuw nadrukkelijk 
gewezen op de taken van de Gemeenschap bij de 
verkleining van de regionale verschillen en tevens voorziet 
de Akte in een zodanige hervorming van de struc­
tuurfondsen dat hun doeltreffendheid wordt verbeterd en 
de acties onderling en met die van de andere communau­
taire financiële instrumenten worden gecoördineerd. 
Deze in 1989 van kracht geworden hervorming (4) omvat 
vijf doelstellingen die moeten worden bereikt door de 
bestaande acties aan te vullen met programma's, 
opgesteld aan de hand van communautaire bestekken 
(CB's); de programma's zullen het voornaamste beleids­
instrument worden. 
7.3. De Commissie heeft zich in 1989 veel moeite 
getroost om de hervorming van de structuurfondsen tot 
stand te brengen, met name door het merendeel van de 
geplande CB's uit te werken en goed te keuren. De 
toepassing van de verordeningen die voor 1989 van 
kracht waren, zal het begrotingsbeheer van de dienstjaren 
1989 en volgende echter nog sterk blijven beïnvloeden. 
Meer dan driekwart van de betalingsverplichtingen van 
het Fonds in 1989 hadden namelijk betrekking op acties 
waartoe in het kader van vorige verordeningen was 
besloten. Voorts zal tijdens de periode 1989-1993 bijna 
een kwart van de te voorziene betalingsverplichtingen van 
(1) PB L 73 van 21.3.1975, blz. 1. 
(2) Verordening (EEG) nr. 214/79 van de Raad van 6 februari 
1979, PB L 35 van 9.2.1979, blz. 1. 
(3) Verordening (EEG) nr. 1787/84 van de Raad van 19 juni 
1984, PB L 169 van 28.6.1984, blz. 1. 
(4) Verordening (EEG) nr. 2052/88 van de Raad van 24 juni 
1988, PB L 185 van 15.7.1988, blz. 9 en Verordeningen 
(EEG) nr. 4253 — 4256/88 van de Raad van 19 december 
1988, PB L 374 van 31.12.1988, blz. 1. het Fonds, te weten 8 000 Mio ecu, moeten worden 
toegewezen aan de voortzetting van uit oude bepalingen 
voortvloeiende werkzaamheden en voor de afsluiting van 
voorgaande acties zal, gezien de nog af te wikkelen 
betalingsverplichtingen, nog 15 000 Mio ecu nodig zijn. 
7.4. Een der voornaamste tendensen die uit de ontwik­
keling van de regelgeving naar voren komt, is de 
diversificatie van de acties van het EFRO. De ontwikke­
ling begon in 1979 met de invoering van de specifieke 
programma's, zette zich voort met de verordening van 
1984 en werd bekrachtigd door de hervorming van de 
Fondsen in 1989. 
7.5. De toepassing van de oude verordeningen ver­
toonde diverse tekortkomingen waarop de Kamer in haar 
jaar- en speciale verslagen herhaaldelijk heeft gewezen. 
Het betrof voornamelijk de voorbereiding, de begeleiding 
en de ex-post evaluatie van de ondernomen acties. De in 
1989 van kracht geworden regelgeving bevat ver­
schillende bepalingen waarmee deze tekortkomingen 
kunnen worden verholpen. Zo zou met de CB's de 
doeltreffendheid van de communautaire steun in beginsel 
kunnen worden verhoogd door een betere begeleiding 
tussen het stadium van het ontwerp en dat van de 
evaluatie van de uiteindelijke resultaten van de door de 
Gemeenschap ondernomen acties. 
7.6. De Kamer acht het wenselijk de decharge ver­
lenende autoriteit opmerkzaam te maken op de proble­
men die zich bij de diversificatie voordeden, niet alleen 
omdat de financiële gevolgen ervan voortduren, maar 
ook om erop te wijzen dat de nieuwe verordeningen, 
zowel op het communautaire vlak als op dat van de Lid­
staten, optimaal tenuitvoer moeten worden gelegd. 
De diversificatie van de werkmethoden 
van het EFRO 
1.1. Het onderhavige hoofdstuk heeft voornamelijk 
betrekking op de acties in het kader van de verordening 
van 1984, waarvan de uitvoering wordt voortgezet. 
Voorts bevat het enkele inleidende opmerkingen over de 
tenuitvoerlegging van de hervorming der Fondsen in 
1989. De doelstelling is na te gaan of de doeltreffendheid 
van het EFRO met de diversificatie van de communau­
taire maatregelen kon worden verbeterd en conclusies te 
trekken die nuttig kunnen zijn voor de doorvoering van 
de hervorming der Fondsen. 
7.8. Aanvankelijk konden uit het EFRO slechts indus­
triële projecten of infrastructuurvoorzieningen worden 
gesteund. Met de verordening van 1979 kwam een eerste 
diversificatie tot stand door de invoering van quotavrije 
acties (QV's) door middel waarvan beter rekening zou 
kunnen worden gehouden met de regionale aspecten van 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 121 
de communautaire beleid inzake bepaalde bedrijfstakken 
of het beleid in het kader van de uitbreiding van de 
Gemeenschap. Tegelijkertijd experimenteerde de Com­
missie met een geïntegreerde aanpak, waarbij de acties 
van meerdere structuurfondsen werden gecombineerd (5). 
Over de quotavrije acties en de geïntegreerde aanpak 
heeft de Kamer reeds speciale verslagen uitgebracht (6). 
7.9. Dankzij de verordening van 1984 konden, behalve 
projecten, ook maatregelen worden gefinancierd voor 
eigen ontwikkeling (MEO's), bestemd om de groei van 
het midden- en kleinbedrijf te bevorderen. Projecten en 
MEO's kunnen worden ondergebracht in een geheel van 
samenhangende, meerjarige acties. Laatstgenoemde 
vormen programma's van communautair belang (PCB's) 
of nationale programma's van communautair belang 
(NPCB's) al naar gelang zij min of meer rechtstreeks 
verband houden met de verwezenlijking van het commu­
nautair beleid. De NPCB's zetten de aanwijzingen uit de 
regionale ontwikkelingsprogramma's (ROP's) om in 
concrete acties. 
7.10. Bij dezelfde de verordening werd voorrang 
verleend aan de geïntegreerde ontwikkelingsprojecten 
(GOP's) waarvoor de diverse communautaire instrumen­
ten worden ingezet en waaraan het EFRO deelneemt in de 
vorm van NPCB's. In deze vorm neemt het Fonds 
eveneens deel aan de Geïntegreerde Mediterrane Pro­
gramma's (GMP's) die in 1985 werden ingevoerd (7) en 
die een specifieke financiële steun combineren met de 
maatregelen van de structuurfondsen en van de Europese 
Investeringsbank (EIB). 
7.11. Bij de hervorming van de Fondsen, die in 1989 van 
kracht werd, werden concepten waarmee in het kader van 
de verordening van 1984 was geëxperimenteerd, bekrach­
tigd en werden de structurele acties van de Gemeenschap 
gecoördineerd ter verwezenlijking van vijf doelstellingen. 
Te dien einde werkt de Commissie CB's uit waarin de 
acties van de structuurfondsen worden vastgelegd en een 
grote plaats wordt ingeruimd voor de operationele 
programma's (OP's) die op initiatief van de Lid-Staten of 
van de Commissie ten uitvoer moeten worden gelegd. De 
OP's kunnen een beroep doen op alle financierings­
instrumenten van de Gemeenschap. Bovendien kan de 
Commissie steun verlenen aan andere verrichtingen, zoals 
de medefinanciering van steunstelsels of de toekenning 
van globale subsidies, en steun blijven verlenen aan 
omvangrijke projecten. 
7.12. Door deze diversificatie van de communautaire 
acties zouden de verrichtingen van het EFRO beter op de 
(5) Geïntegreerde ontwikkelingsactie voor Belfast, geïntegreer­
de actie voor Napels, programma's van geïntegreerde 
ontwikkeling voor de Lozere, Zuid-oost België en de 
eilanden ten westen van Schotland en de diverse proefacties 
voor de geïntegreerde mediterrane programma's (GMP's). 
(6) Speciaal verslag van de Rekenkamer over de specifieke 
communautaire quotavrije acties, PB C 262 van 20.10.1986 , 
blz. 1 en Speciaal verslag van de Rekenkamer over de 
geïntegreerde aanpak, PB C 188 van 18.7.1988 , blz. 1. 
(7) Verordening (EEG) nr. 2088/85 van de Raad van 23 juli 
1985, PB L 197 van 27.7.1985, blz. 1. regionale realiteit moeten worden afgestemd door een 
combinatie van steun aan investeringsprojecten met 
maatregelen ter stimulering van de activiteiten der 
bedrijven. Voorts is dit mechanisme bij de hervorming 
van de Fondsen versterkt door de invoering van het 
concept van het partnerschap dat, in alle fasen van de 
communautaire actie, een nauw overleg tot stand moet 
brengen tussen de Commissie en de betrokken auto­
riteiten. 
7.13. De ingewikkeldheid van de regionale ontwikke­
lingsproblematiek vereist dat de financieringsinstrumen­
ten zowel op communautair als op nationaal vlak worden 
gecoördineerd. De benadering per programma en met 
name per geïntegreerd programma, bevordert in beginsel 
deze coördinatie en daarmee de doeltreffendheid van de 
acties. Bovendien zou deze benadering, wegens de meer 
globale aard van de acties, de evaluatie van de effecten 
ervan moeten vergemakkelijken. In dit opzicht heeft de 
hervorming van de Fondsen nogmaals bevestigd dat een 
betere coördinatie en een werkelijke evaluatie van de 
acties belangrijk en noodzakelijk zijn; de methoden 
hiervoor werden bij de hervorming nauwkeurig aangege­
ven. 
Uitvoering van de begroting 1989 
7.14. Tabel 7.1 geeft een beeld van de uitvoering, in 
1989, van Titel 5 van de begroting, waarvan het EFRO 
(hoofdstuk 50) het voornaamste hoofdstuk vormt. 
7.15. Het jaar 1989 werd gekenmerkt door een voorna­
melijk met het EFRO verband houdende forse stijging 
van de vastleggings- en betalingskredieten van Titel 5 
(stijging van ca. 900 Mio ecu voor vastleggingen en 
1 100 Mio ecu voor betalingen). De bestedingspercenta­
ges van de kredieten zijn hoog gebleven, met name voor 
het EFRO waarvoor ze nagenoeg 100 % bedragen; de 
lagere bestedingspercentages (60 % van de vastleggings­
kredieten en minder dan 50 % van de betalingskredieten) 
betroffen hoofdstuk 55 en waren te wijten aan de 
vertragingen die bij de GMP's optraden. 
7.16. De opnieuw opgevoerde vastleggingskredieten 
vertegenwoordigen ca. 5 % van de voor het EFRO 
beschikbare kredieten en meer dan 50 % van alle opnieuw 
op de begroting opgevoerde kredieten. In hoofdstuk 1 van 
het onderhavige verslag wordt uiteengezet dat de 
wederopvoering van de kredieten en het beheer ervan niet 
strikt genoeg worden uitgevoerd en hetzelfde hoofdstuk 
omvat andere opmerkingen over de wettigheid, de 
rechtmatigheid en de verwerking in de boeken van de 
verrichtingen in verband met Titel 5 van de begroting 
(paragrafen 1.18, 1.23, 1.28, 1.33, 1.41, 1.44 en 
1.89—1.93). 
7.17. Aan de hand van de begrotingsboekhouding van 
het EFRO kunnen de effectieve werkzaamheden van het 
Fonds vrijwel niet worden geanalyseerd. Voor 1989 zijn 
alle kredieten voor het EFRO in één begrotingsonderdeel 
ondergebracht. Ofschoon er in de begroting ook een 
artikel is opgenomen voor de bijdrage van het Fonds aan 
de GMP's, is dit een p.m.-post. 
122 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
Tabel 7.1 — Begrotingsuitvoering van Titel 5: Kredieten voor steunverlening op het gebied 
van regionale ontwikkeling, waaronder het EFRO, en van vervoer 
(Mio ecu) 
Uit hoofde van het begrotingsjaar 
Uit hoofde van overdrachten uit het 
voorgaande begrotingsjaar 
Hernieuwde opvoering van 
kredieten 
TOTAAL V 
B 
V 
B 
V 
V 
B Titel 5 
waaronder EFRO 
Titel 5 
waaronder EFRO 
Titel 5 
waaronder EFRO 
Titel 5 
waaronder EFRO 
Titel 5 
waaronder EFRO 
Titel 5 
waaronder EFRO 
Titel 5 
waaronder EFRO Oorspronke­
lijke be­
groting 
(a) 
4 956,2(1) 
4 495,0 
4 330,9(2) 
3 920,0 
2,4 
— 
32,8 
— 
215,4 
215,4 
5 174,0 
4 710,4 
4 363,7 
3 920,0 Definitieve 
begroting na 
GAB en over­
schrijving 
(b) 
4 958,7 
4 495,0 
4 333,4 
3 920,0 
2,4 
— 
32,8 
— 
215,4 
215,4 
5 176,5 
4 710,4 
4 366,2 
3 920,0 Uitvoering 
(c) 
4 767,6 
4 450,8 
4 134,3 
3 920,0 
2,3 
— 
10,1 
— 
215,4 
215,4 
4 985,3 
4 666,2 
4 144,4 
3 920,0 Uitvoerings­
percentage 
van de oor­
spronkelijke 
begroting 
(d) = (c)/(a) 
96,2 
99,0 
95,5 
100,0 
95,8 
— 
30,8 
— 
100,0 
100,0 
96,4 
99,1 
95,0 
100,0 Uitvoerings­
percentage 
van de defi­
nitieve be­
groting 
(e) = (c)/(b) 
96,1 
99,0 
95,4 
100,0 
95,8 
— 
30,8 
— 
100,0 
100,0 
96,3 
99,1 
94,9 
100,0 
(') Inclusief 60,0 Mio ecu, opgenomen in hoofdstuk 100. 
(2) Inclusief 30,0 Mio ecu, opgenomen in hoofdstuk 100. 
V = vastleggingen. 
B = betalingen. 
7.18. Met een dergelijke voorstelling van zaken, die 
reeds door de Kamer is bekritiseerd (8) en die afwijkt van 
het beginsel van de specificiteit van de begroting, worden 
de richtsnoeren die uit de begroting moeten blijken niet 
aangegeven en wordt de werkelijke controle op de 
begrotingsuitvoering belemmerd. Bovendien wordt aldus 
niet de hand gehouden aan de bepalingen inzake de PCB's 
en de QV-acties, volgens welke de steun van het Fonds 
„wordt verleend in het kader van de daartoe in de 
algemene begroting van de Europese Gemeenschappen 
opgenomen kredieten" (9). 
7.19. Voorts blijkt uit de navolgende behandeling van 
het beheer en de financiële uitvoering van het EFRO dat 
de hoge bestedingsgraad van de vastleggings- en de 
(8) Jaarverslag van de Kamer over het begrotingsjaar 1985, 
paragraaf 7.25. 
(9) Zie bijvoorbeeld artikel 5 van de Verordeningen (EEG) 
nr. 2615 — 2619/80 van de Raad van 7 oktober 1980, PB L 
271 van 15.10.1980, blz. 1 en van Verordeningen (EEG) nr. 
3300 en 3301/86 van de Raad van 27 oktober 1986, PB L 305 
van 31.10.1986, blz. 1. betalingskredieten de exacte stand van de betalingsver­
plichtingen van de Gemeenschap ten opzichte van de 
vastleggingen en van het werkelijke verloop van de acties 
ten opzichte van de betalingen slechts heel onvolledig 
weergeeft. 
ONDERZOEK VAN DE DIVERSIFICATIE 
Beheer en uitvoering van de diversificatie 
Vastleggingssysteem 
7.20. Bij de successieve EFRO-verordeningen werd 
bepaald dat de voor de programma's benodigde commu­
nautaire steun in jaartranches wordt vastgelegd; de eerste 
tranche is bepaald bij het steunbesluit en wordt vastgelegd 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 123 
zodra de werkzaamheden zijn begonnen. De volgende 
worden vastgelegd al naar gelang de acties vorderen en de 
kredieten beschikbaar zijn. De Commissie heeft criteria 
bepaald volgens welke de vastlegging van een nieuwe 
steuntranche vooral wordt gekoppeld aan de overheids­
uitgaven ten laste van de voorgaande tranche van het 
programma. Ofschoon het percentage van betalingen ten 
laste van een programmatranche, dat tot de vastlegging 
van een nieuwe tranche van communautaire steun leidde 
aanvankelijk op 70 % was vastgesteld, is dat eind 1989 
teruggebracht tot 60 %. 
7.21. Het verband dat bij dit systeem wordt gelegd 
tussen de verwezenlijking van de acties en de betalingsver­
plichting, strookt niet met het begrip betalingsver­
plichting zoals dat voorkomt in het Financieel Reglement 
en dat betrekking heeft op de aangegane verplichtingen en 
niet op de stand van uitvoering daarvan. Voorts vormen 
de in de programma's vermelde tranches slechts louter 
financiële indicaties die niet overeenkomen met de 
werkelijke programmering van de te verwezenlijken 
projecten of de desbetreffende verplichtingen. Dientenge­
volge komen de vervalkalenders van de betalingsver­
plichtingen vaak niet overeen met de prognoses en 
worden de in de kalenders opgenomen bedragen vaak 
gewijzigd. 
7.22. De procedure volgens welke de middelen uitslui­
tend per tranche worden vastgelegd, is door de Kamer 
reeds in diverse jaar- en speciale verslagen bekriti­
seerd (10) omdat aldus geen overzicht wordt verkregen 
van de gezamenlijke juridische verplichtingen van de 
Gemeenschap, waardoor de omvang van de last van het 
verleden wordt gemaskeerd; voor de decharge verlenende 
autoriteit heeft dit — tot op heden — grote en regelmatig 
terugkerende problemen opgeleverd (")• 
7.23. Naar aanleiding van deze opmerkingen, heeft de 
Commissie, met ingang van 1986 in het kader van de 
indiening van haar jaarrekening en financiële balans, 
moeite gedaan om op de hoogte te raken van haar 
toekomstige verplichtingen. Doch na 1987 heeft zij dit 
streven voor wat betreft het EFRO en de struc­
tuurfondsen niet voortgezet. 
7.24. Het huidige systeem van de comptabele ver­
werking van de betalingsverplichtingen had dan ook 
moeten worden aangevuld opdat de juridische ver­
plichtingen van de Gemeenschap, zoals het Financieel 
Reglement ook bepaalt, in hun geheel worden geregis­
treerd en de autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor de 
begroting en de decharge hun besluiten op een duidelijke 
basis kunnen nemen. 
(10) Zie bijvoorbeeld de jaarverslagen van de Rekenkamer over 
de begrotingsjaren 1985 (paragrafen 1.3 e.v., 7.15 e.v. en 
7.27) 1986 (paragrafen 1.13 e.v., en 9.60) 1987 (paragrafen 
1.20 e.v.) en 1988 (paragrafen 1.5 e.v.), alsmede het speciaal 
verslag over de specifieke communautaire quotavrije acties 
(paragrafen 2.11 e.v.). 
(n) Zie bijvoorbeeld de resolutie inzake de kwijting voor de 
begroting 1986 van het Europees Parlement (PB L 156 van 
23.6.88, punt 1, blz. 56) en de aanbeveling van de Raad van 
12.3.90 (Bijlage B.I.) voor de kwijting voor het begrotings­
jaar 1988. 7.25. Een dergelijke herziening van de huidige metho­
den blijkt des te meer noodzakelijk en urgent daar het 
Financieel Reglement sinds 1990 bepaalt dat de raming 
van de juridische verplichtingen van de Gemeenschappen 
op de balans moet verschijnen. Zo zijn bijvoorbeeld 
3019 Mio ecu toegewezen aan OP's waartoe in 1989 werd 
besloten en waarvan slechts 926 Mio ecu als betalingsver­
plichting zijn opgenomen. 
7.26. Voorts kan het systeem van vastlegging per 
tranche alleen correct functioneren als de nationale 
overheidsinstanties ernaar streven hun methoden aan de 
hand van de bijzondere kenmerken van het systeem aan te 
passen. Zo wilde men in Italië voor de nationale 
financiering van het STAR-programma (regionale sys­
temen voor geavanceerde telecommunicatie) in één keer 
het leeuwedeel van de nationale bijdrage vastleggen, 
hetgeen niet overeenkwam met de jaartranches uit het 
programma dat door de nationale instanties was inge­
diend en door de Commissie was goedgekeurd. Wegens 
de onzekerheid omtrent de definitieve omvang van de 
communautaire deelneming, hebben de Italiaanse begro­
tingsautoriteiten hun aandeel dan ook niet vastgelegd, 
waardoor aanzienlijke vertragingen ontstonden. 
7.27. In andere gevallen stellen de Lid-Staten voorna­
melijk voor de vastleggingen en niet voor de betalingen 
een financieringsprogramma op, hoewel het communau­
taire vastleggingssysteem grotendeels op basis van de 
uitgaven functioneert. Deze verschillen in opvatting 
hebben vaak geleid tot vertragingen bij de uitvoering, die 
nog groter worden door de moeilijkheden die de nationale 
autoriteiten ondervinden bij het vergaren van de gegevens 
over de uitgaven en met name die van de instanties die zelf 
niet direct bij de steun zijn gebaat. 
7.28. En tenslotte leggen de nationale autoriteiten hun 
deelneming soms pas vast wanneer zij de communautaire 
financiering hebben ontvangen. De toepassing van dit 
beginsel vormt eveneens een bron van vertragingen, daar 
de termijnen voor de overlegging van de betalings-
aanvragen en de overdracht van de communautaire steun 
vaak lang zijn. Bovendien is het in een systeem van 
medefinanciering in beginsel onmogelijk het totaal aan 
vastleggingen betaalbaar te stellen omdat het eindsaldo 
van de communautaire bijdrage alleen wordt over­
gemaakt als de Lid-Staat alle geplande uitgaven heeft 
gedaan. 
7.29. De Commissie zou de toepassing van het systeem 
dan ook moeten herzien opdat haar toekomstige lasten 
duidelijker tot uiting komen. De Commissie en de Lid-
Staten zouden eveneens alles in het werk moeten stellen 
om de problemen, die zich bij de tenuitvoerlegging van het 
systeem voordoen, te elimineren. In dit opzicht zouden de 
nieuwe verordeningen via de mogelijkheden van een 
striktere programmering en ontwikkeling van het part­
nerschap tot verbeteringen kunnen leiden. 
1^ Publicatieblad van de europese óEemeenschappen 1^ 1^ ^o 
Bet^lin^^v^tee^n 
7^ In het algemeen worden de betalingen verricht in 
de vorm van voorschotten opdevastgelegde^aartranches 
Het eerste voorschot wordt betaald bi^ aanvang van de 
werkzaamhedenenhettweedezodradehelftvanhet 
eerstevoorschotisgebruikt Het saldo wordtbetaald 
wanneerhetbedragvande voordetranche geraamde 
uitgaven isbereikt Aldusgeeft de afwikkeling vande 
verplichtingen in de rekeningen van de commissie 
nauwelijks de werkelijke vordering van de programmals 
weer Voorts was het^, tot aan de hervorming van de 
fondsen^ bi^ de verordeningen toegestaan deuitgaven 
twaalf maanden voor de datum waarop de CAommissie de 
steunaanvragen ontving als subsidiabelte beschouwend 
waardoor de betalmgsgegevens nog meer aan betekenis 
inboeten 
7^1 L^it gebrek aan doorzichtigheid op het vlak van de 
uitvoering wordt nog verergerd doordat de C^ommissie^ 
zoals reeds gezegde de drempel van de uitgaven^ die voor 
de vastlegging van een nieuwe tranche was vereist heeft 
verlaagdwaardoorzi^devoorschotten sneller beschik 
baar kan stellen 
73^ Bi^ afsluiting van de^aartranches^ worden de saldi 
integraal overgemaakt Voor het merendeel van de 
programmals geldt echten naar gelang van de te 
verwezenlijken acties^ eenverschillendsteunpercentage 
Hetisdanook^bi^afsluitingvaneentranche^vri^wel 
onvermijdelijk dat het saldo dat op basis van de 
werkelijke uitgaven verschuldigd is^ niet hetzelfde is als 
hetsaldodatdeCAommissie heeft overgemaakt Pasop het 
momentwaaropdeprogramma^swordenafgesloten^gaat 
men er m feite toe over om de puistheid van de 
verschuldigdebedragennauwkeung te verifiëren maar 
het tijdsverloop en de omvang van deze werkzaamheden 
zouden de uitvoering ervan wel eens zeer lastige zo niet 
onmogelijk kunnen maken 
7^ ^lechtsmenkele gevallen maakt de commissie 
gebruik van de haar geboden mogelijkheid om de 
maximale voorschotpercentages met toe te passend 
waardoor de gegevens inzake de betalingen nog aan 
duidelijkheid inboeten In het algemeen zou de CAemeimisD 
sie^ zoals de Kamer reeds heeft aanbevolen^ moeten 
vermnden het overmaken van de voorschotten een 
automatisch karakter te verlenen en strikte criteria 
moeten uitwerken door middel waarvan zi^ kan garande 
ren dat de voorschotten zo doeltreffend mogelijk worden 
gebruikt 
7^ löezelacunes wordennog vergrootdoordatde 
gegevens die de Lidstaten ter staving van de betalmgs^ 
aanvragen overleggen zo beknopt znn de betalmgs-
aanvragen voor het saldo van de tranches zouden 
tenminste gegevens moeten bevatten over de werkzaam 
hedendie inde desbetreffende periode znnbeemdigd 
Voorts zouden de Lidstaten zorg moeten dragenvoor 
een betere samenhang tussen de financiële gegevens in de 
uitvoeringsrapporten en de gegevens die samen met de 
betalmgsaanvragen worden ingediend 7^éö In principe zou^ doormiddel van de voorschotten^ 
de verwezenlijking van de acties moeten worden verD 
eenvoudigd en versneld óleziendebegrotingsvoorschnf 
ten van de Lidstaten en de termnnen die met de 
toepassing daarvan znn gemoeide komt het er vaakop 
neer dat de voorschotten voor de uiteindelijke begunstigd 
den slechts een terugbetaling van reeds gedane uitgaven 
vormen 
7^ ^oms stuiten de met de uitvoering van de 
maatregelenbelastenationalemstantiesopproblemen 
wegens de traagheid van de voor de beschikbaarstelling 
van de communautaire middelen geldende adminis 
tratieveproceduresln^pan^Frankri^kenltaliekonden 
termijnen van bi^naeen^aarworden geconstateerd tussen 
de afgifte van de betalingsopdracht door de diensten van 
de commissie endeontvangst vandegeldendoorde 
betrokken instanties 
7^7 riet betalmgssvsteem is te zeer gebaseerd op 
indicatoren van louter financiële aard L^e documenten 
die de Lidstaten ter staving van hun betalmgsaanvragen 
overleggen^zouden aanwijzingen moetenbevatten over 
dematenelebegeleidingvande werkzaamhedenende 
reeds verkregenresultaten Indit opzicht bevattende 
verordeningen inzake de hervorming van de struc 
tuurfondsen bepalingen waarvan de commissie optimaal 
gebruik zou moeten maken om een beter evenwicht tot 
stand tebrengentussendebetalmgenendematenele 
mogelijkheden voor devordermgvandeactiesterplaatse 
^eloo^v^d^toe^z^v^denudd^le^ 
7 3^ löe vastleggingen van het FFR.C^zi^n tussen 1^^^ 
en 1^ met bi^na ^u^ gestegen tot ^ooolvho ecu 
Lodens dezelfde periode is het aandeel dat aan de 
programmals werd toegewezen van ó^ tot ^^o 
gestegen Ofschoon bn de verordeningvan l^êó^óvan 
de middelen van het Fonds aan de C^VDacties werd 
toegewezen^ overschreden de betalingsverplichtingen 
voordezeactiespasinl^^het^aarwaannhet merendeel 
vandeze acties theoretischmoesten worden afgeronde 
deze grens Bn de verordening vanl^werd bepaald dat 
het aandeel van de bnstand uit het Fonds dat wordt 
toegewezen aan de financiering van programman 
tenminste ^0^ van de in 1^7 door het FFRC^ 
toegekende kredieten vertegenwoordigt^deze doelstelling 
werd in feite pas met ingang vanl^^ bereikt Anderzijds 
is het aandeel van de voor 1^ aan communautaire 
initiatieven toegewezen middelen ver onder de grensvan 
de bi^ Verordening ^FFól^nr^O^^ vastgestelde!^^ 
gebleven löe uitvoering van werkzaamheden van het 
FFR.C^ die geen projecten betreffend komt in navolgende 
paragrafen aan de orde 
7^ Het onderzoek naar de uitvoering van de quota^ 
vri^e acties is interessant omdat deze de eerste vorm van 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 125 
diversificatie vertegenwoordigen en een voorproef vor­
men van een aantal latere programma's. In tabel 7.2 
wordt de vorderingsstand van de QV-acties samengevat. Er zij op gewezen dat tot sommige van genoemde 
maatregelen reeds in 1981 was besloten en dat hun 
einddatum werd uitgesteld van 1985 tot 1989. 
7.40. In het algemeen is het gebruik van de uitgetrokken 
bedragen bevredigend, aangezien voor meer dan 80 % 
betalingsverplichtingen zijn aangegaan. Bij verscheidene 
acties die in 1989 moesten worden afgerond, hebben zich 
echter grote vertragingen voorgedaan: het betreft met 
name de acties inzake de sector „Textiel en kleding" in 
België, Ierland, Nederland en het Verenigd Koninkrijk, 
de sector „IJzer en staal" in Nederland en het Verenigd 
Koninkrijk, de sector „Scheepsbouw" in Frankrijk en 
Italië en de actie betreffende de uitbreiding in Frankrijk. 7.41. Voor andere acties die in principe in 1989 moesten 
worden beëindigd, konden, door middel van een herinde­
ling van de tranches, tijdens datzelfde jaar, dat in beginsel 
het laatste was voor dit soort verrichtingen, op grote 
schaal betalingsverplichtingen worden aangegaan. Zo 
zijn voor acties met betrekking tot de ijzer- en staalindus­
trie in België betalingsverplichtingen aangegaan voor een 
bedrag van 18,2 Mio ecu op de 34 Mio ecu van het in 
totaal uitgetrokken bedrag en voor acties betreffende de 
uitbreiding in Italië zijn betalingsverplichtingen aange­
gaan voor 76 Mio ecu op de 130 Mio ecu die in totaal 
Tabel 7.2 — Uitvoering van de quotavrije acties per 31 december 1989 
(Mio ecu) 
LS 
(a) 
B 
DK 
DK 
F 
GR 
IRL 
I 
L 
NL 
UK 
EG Actie 
(b) 
IJzer en staal 
Textiel 
Totaal 
IJzer en staal 
Scheepsbouw 
Textiel 
Visserij 
Totaal 
Visserij 
Uitbreiding 
IJzer en staal 
Scheepsbouw 
Textiel 
Visserij 
Totaal 
Uitbreiding 
Energie 
Totaal 
Grenszones 
Textiel 
Totaal 
Uitbreiding 
IJzer en staal 
Scheepsbouw 
Energie 
Textiel 
Totaal 
IJzer en staal 
IJzer en staal 
Textiel 
Totaal 
IJzer en staal 
Scheepsbouw 
Grenszones 
Textiel 
Visserij 
Totaal 
Totaal Einddatum 
(c) 
1989 
1989 
1989 
1991 
1991 
1991 
1991 
1989 
1989 
1989 
1989 
1989 
1989 
1989 
1991 
1989 
1989 
1989 
1989 
1989 
1989 
1989 
1989 
1989 
1989 
1989 
1991 
1989 
1991 Uitgetrokken 
middelen 
(d) 
34,0 
8,0 
42,0 
42,0 
11,0 
16,0 
9,0 
78,0 
13,0 
110,0 
69,0 
14,6 
79,2 
9,0 
281,8 
40,0 
20,0 
60,0 
48,0 
3,0 
51,0 
130,0 
42,0 
12,0 
39,0 
56,9 
279,9 
9,0 
8,0 
7,0 
15,0 
81,0 
34,0 
24,0 
105,0 
15,0 
259,0 
1 088,7 Vastleggingen 
per 31 december 1989 
Bedrag 
(e) 
30,4 
5,7 
36,1 
41,8 
9,1 
6,6 
5,9 
63,4 
5,7 
81,3 
56,1 
6,4 
68,2 
8,2 
220,2 
40,0 
18,1 
58,1 
36,9 
0,7 
37,6 
130,0 
38,8 
4,7 
38,9 
56,1 
268,5 
9,0 
0,8 
2,7 
3,5 
59,0 
31,6 
15,4 
73,5 
2,0 
181,5 
883,6 % 
(0= (e)/(d) 
89 
71 
86 
99 
83 
41 
66 
81 
44 
74 
81 
44 
86 
91 
78 
100 
91 
97 
77 
23 
74 
100 
92 
39 
99 
99 
96 
100 
10 
39 
23 
73 
93 
64 
70 
13 
70 
81 Betalingen 
per 31 december 1989 
Bedrag 
(g) 
24,3 
4,0 
28,3 
40,7 
7,2 
4,9 
4,9 
57,7 
4,9 
79,0 
46,1 
3,9 
52,5 
7,6 
189,1 
36,5 
11,8 
48,3 
34,4 
0,6 
35,0 
81,6 
31,6 
1,2 
28,7 
44,8 
187,9 
9,0 
0,7 
1,9 
2,6 
55,7 
31,0 
14,8 
69,5 
1,2 
172,2 
735,0 % 
(h)= (g)/(e) 
80 
70 
78 
97 
79 
74 
83 
91 
86 
97 
82 
61 
77 
93 
86 
91 
65 
83 
93 
86 
93 
63 
81 
26 
74 
80 
70 
100 
88 
70 
74 
94 
98 
96 
94 
60 
83 
126 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
waren uitgetrokken. Soortgelijke situaties kunnen wor­
den geconstateerd voor de acties „Textiel" en „Visserij" in 
Frankrijk, „Uitbreiding" en „Energie" in Griekenland, 
„IJzer en staal", „Energie" en „Textiel" in Italië alsmede 
voor de actie „Textiel" in het Verenigd Koninkrijk. verplichtingen en betalingen vertonen die erop schijnen te 
wijzen dat zij binnen de vastgestelde termijnen zijn 
uitgevoerd. 
Programma's van communautair belang 
7.42. Wegens het voorschotsysteem kunnen er aan de 
hand van de betalingsgegevens moeilijk nauwkeurige 
conclusies worden getrokken over de uitvoeringsstand 
van de acties. Er zij op gewezen dat van de 22 QV-acties 
die in 1989 moesten zijn beëindigd, slechts drie (acties 
„IJzer en staal" in de BR Duitsland en in Luxemburg 
alsmede „Uitbreiding" in Griekenland) percentages voor 7.43. Tabel 7.3 geeft de financiële uitvoering weer van de 
PCB's die via nationale steunprogramma's worden 
uitgevoerd en waarvoor de eerste besluiten eind 1986 in 
uitvoering van de verordening van 1984 zijn genomen. In 
veel gevallen zijn de voor de vastlegging van de tranches 
bestemde vervalkalenders niet in acht genomen, zodat per 
31 december 1989 slechts 53 % van de geplande vast-
Tabel 7.3 — Uitvoering van de programma's van communautair belang 
en van de nationale programma's van communautair belang per 31 december 1989 
(Mio ecu) 
Aard van de 
programma s 
(a) 
PCB 
STAR(') 
Valoren (2) 
Resider (3) 
Renaval (4) 
Totaal 
PNIC 
België 
Denemarken 
Duitsland 
Griekenland 
Spanje 
Frankrijk 
Ierland 
Italië 
Luxemburg 
Nederland 
Portugal 
Verenigd Koninkrijk 
Totaal 
Waarvan geïntegreerd 
- in een GOP: 
België 
Frakrijk 
Nederland 
Portugal 
Verenigd Koninkrijk 
Totaal 
- in een GMP: 
Griekenland 
Frankrijk 
Italië 
Totaal Aantal 
(b) 
— 
— 
— 
— 
— 
4 
6 
6 
8 
2 
17 
1 
12 
1 
4 
4 
19 
84 
2 
7 
1 
1 
7 
18 
6 
5 
9 
20 Uitgetrokken 
bedrag 
(c) 
776.5 
392,8 
108,6 
9,0 
1 286,9 
94,8 
34,2 
233,7 
844,2 
647,4 
647,6 
251,4 
701,7 
4,8 
53,8 
571,1 
1 753,5 
5 838,2 
44,2 
290,4 
23,7 
44,0 
1 073,2 
1 475,5 
798,0 
233,4 
291,7 
1 323,1 Vastleggir 
Raming 
(d) 
457,9 
228,0 
66,7 
2,9 
755,5 
59,7 
21,8 
117,0 
414,8 
285,3 
449,9 
182,9 
299,9 
3,9 
35,7 
189,0 
808,9 
2 868,8 
25,0 
210,9 
23,7 
21,2 
295,7 
576,5 
398,4 
135,4 
114,9 
648,7 ïeen oer 31 december 1989 
Gerealiseerd 
(e) 
270 
90,2 
36,4 
2,8 
399,4 
45,7 
16,2 
104,4 
409,7 
249,9 
356,0 
160,4 
110,5 
1,9 
17,7 
176,3 
799,8 
2 448,5 
22,4 
148,2 
10,4 
8,5 
368,7 
558,2 
394,1 
135,8 
32,4 
562,3 (%) 
(0 = (e)/(d) 
59 
40 
55 
97 
53 
77 
74 
89 
99 
88 
79 
88 
37 
49 
50 
93 
99 
85 
90 
70 
44 
40 
125 
97 
99 
100 
28 
87 Betalingen per 
31 december 1989 
Bedragen 
(g) 
196,8 
61,6 
24,3 
1,4 
284,1 
34,4 
13,2 
69,9 
263,6 
206,6 
259,8 
150,6 
44,1 
1,6 
13,9 
110,9 
494,0 
1 662,6 
18,9 
115,4 
9,5 
6,8 
142,5 
293,1 
254,9 
88,8 
12,9 
356,6 (%) 
(h) = 
(g)/(e) 
73 
68 
67 
50 
71 
75 
81 
67 
64 
83 
73 
94 
40 
84 
79 
63 
62 
68 
84 
78 
91 
80 
39 
53 
65 
65 
40 
63 
(') Geavanceerde telecommunicatie. 
(2) Ontwikkeling van het energiepotentieel. 
(3) Omschakeling ijzer en staal. 
(4) Omschakeling scheepsbouw. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 127 
leggingen waren verwezenlijkt. Dit blijkt met name het 
geval te zijn voor de nationale steunprogramma's waartoe 
werd besloten in het kader van Valoren (valorisation du 
potentiel énergétique) waarvoor, op één uitzondering na, 
de termijnen een jaar werden verschoven. De situatie is 
het meest zorgwekkend voor het programma STAR in 
Italië en de programma's Valoren in Griekenland en Italië 
waarvoor de tot eind 1989 gecumuleerde vastleggingen 
slechts 15 % of minder van de prognoses bedragen. 
7.44. In sommige gevallen heeft de Commissie, gezien 
de vorderingsstand van de programma's, twee jaartran­
ches tegelijk kunnen vastleggen en aldus de opgetreden 
vertragingen gedeeltelijk kunnen compenseren. 
7.45. De betalingen bestaan vaak uit overmaking van 
voorschotten en het is dus moeilijk om er betrouwbare 
conclusies uit te trekken omtrent de werkelijke uitvoering 
van de acties. De vertraging bij de uitvoering die reeds bij 
de vastleggingen werd geconstateerd, is voor de betalin­
gen echter nog erger. Voor de 20 bestaande nationale 
steunprogramma's konden namelijk slechts in één geval 
twee tranches worden afgesloten en in vier andere 
gevallen is slechts de eerste tranche afgesloten. 
Nationale programma's van communautair belang 
7.46. Tabel 7.3 geeft de financiële uitvoering weer van de 
NPCB's voor welke de meeste besluiten in 1987 en 1988 
zijn genomen. 
7.47. In het algemeen vertonen de vastleggingen uit 
hoofde van de NPCB's minder vertragingen ten opzichte 
van de vervalkalenders dan die welke voor de PCB's zijn 
geconstateerd, ofschoon er in talrijke gevallen een 
verschuiving van minstens één jaar heeft plaatsgevonden 
(bijvoorbeeld NPCB-Westhoek in België, Start Lolland 
in Denemarken, Rijnland-Palts in de BR Duitsland, 
Asturië in Spanje, Charente-Maritime in Frankrijk, de 
Europese ontwikkelingskern — EOK — te Luxemburg, 
Groningen in Nederland en Birmingham in het Verenigd 
Koninkrijk). In een aantal gevallen heeft de Commissie al 
in 1989 tranches vastgelegd die voor 1990 waren bestemd 
dan wel tranches die hoger waren dan oorspronkelijk was 
voorzien. Bovendien heeft een aantal vastleggingen 
plaatsgevonden aan het eind van 1989, op het moment 
waarop de Commissie haar interne normen voor de 
vastlegging van nieuwe tranches had versoepeld om de 
besteding van de kredieten te bevorderen. 
7.48. Voor de onder de geïntegreerde aanpak vallende 
maatregelen zoals de GOP's en de GMP's, wordt 
ongeveer 45 % van de in de vorm van NPCB's toegekende 
steun gebruikt met zeer uiteenlopende resultaten. Alleen voor de in de GMP's in Griekenland en in Frankrijk 
geïntegreerde NPCB's alsmede voor de GOP's in het 
Verenigd Koninkrijk, is het tempo van de betalingsver­
plichtingen aangehouden. In alle andere gevallen en met 
name in Italië, zijn er vertragingen geregistreerd. Dit is 
een tegenstrijdige situatie omdat bij het beheer van de 
middelen van het Fonds in principe voorrang moet 
worden verleend aan de geïntegreerde aanpak. Het is 
eveneens opvallend te constateren dat sommige Lid­
staten slechts een flauwe belangstelling voor de geïnte­
greerde aanpak aan de dag leggen. In een recent speciaal 
verslag van de Kamer (12) zijn de opmerkingen over de 
GMP's nader uitgewerkt. 
7.49. Op basis van het onderzoek der betalingen kunnen 
er, net als bij de PCB's, wegens het voorschottensysteem 
geen nauwkeurige conclusies worden getrokken inzake de 
werkelijke vordering van de acties. In het geval van de 
NPCB's is de voor de vastleggingen geconstateerde 
vertraging voor de betalingen nog groter. Normaliter 
hadden alle tranches voor 1988 en voorgaande jaren 
uiterlijk in 1989 volledig moeten zijn afgewikkeld. Dit valt 
slechts te constateren voor een vijftigtal tranches, ofwel 
een derde van de gevallen. Evenals voor de vastleggingen, 
is het percentage van de betalingen van de NPCB's die 
onder de geïntegreerde aanpak vallen, lager dan voor de 
andere. 
Door het EFRO in 1989 toegekende financieringen 
7.50. In 1989 is 26 % van de vastleggingen gebruikt 
voor financiering van de nieuwe steunvormen die onder 
de hervorming van de Fondsen vallen. De resterende 
74 % van de vastleggingen had betrekking op acties die 
uit eerdere verordeningen voortvloeiden. Meer dan 40 % 
van de door het Fonds toegekende steun betreft 
afzonderlijke projecten. In sommige Lid-Staten was nog 
in 1989 een belangrijk deel van de EFRO-steun gewijd 
aan projecten: 68 % in Griekenland, 70 % in Spanje en 
43 % in Portugal. 
7.51. Teneinde de doelstellingen van de Europese Akte 
inzake de correctie van de belangrijkste regionale 
onevenwichtigheden te realiseren, is bij de hervorming 
van de structuurfondsen voorgeschreven dat de middelen 
van het EFRO, ongeacht of ze voor de financiering van 
nieuwe of oude acties worden toegewezen, voor de 
verwezenlijking van drie doelstellingen worden gebruikt. 
Doelstelling nr. 1 beoogt de regionale structurele achter­
stand te verkleinen, doelstelling nr. 2 betreft de omscha­
keling van gebieden getroffen door de achteruitgang van 
de industrie en doelstelling nr. 5 b) is gericht op de 
ontwikkeling van de plattelandsgebieden. 
7.52. In tabel 7.4 zijn de werkzaamheden van het EFRO 
in 1989 uitgesplitst naar doelstelling en aldus blijkt dat 
voor doelstelling nr. 1 circa 80 % van het totaal van de in 
1989 vastgelegde bedragen is gebruikt. De indicatieve 
(12) Speciaal verslag van de Rekenkamer over de Geïntegreerde 
mediterrane programma's. (Vastgesteld door de Kamer op 
29.9.1990; wordt binnenkort gepubliceerd). 
128 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
a 
'Sb 
60 
> .O 
c 
Tj 
o 
Q 
^ 
g 
"u 
O 
Q 
^ 
_g 
o Q c 
_c 
m 
H 
Ö °° T3 u 
< ca 
£ 
<U 
C > 
£ 00 ffect: 
erdel 
% 
(2) 
w > 
e 
*a w 
« dicatie 
erdelin 
% 
JS "* 
£ 60 
£ Ö° ^ 
w > 
ö 
CQ 
u catie 
delin 
% 
.3 > ffectieve 
erdeling 
(2) 
c 
« 
TT O rt 
TJ- —( 
r- ON 
O 00 
Tl" 
-H O 
1 >0 
1 O 
Tf o 
r- •* 
fN O 
NO — 
j 
03 
'S) a 
13 « 
CQ Q NO 
*, 
fN 
O 
fN 
ON 
<N 
O 
(N 
ON 
VO 
m 
T3 
C 
'3 
Q -* 
•* 
00 
r-TC 
NO 
1 
1 
fN 
NO 
O 
~ 
00 
r-
•* 
NO 
T3 
e 
Ü o 
o 
ON 
^ 
o fN 
fN 
fN 
| 
O fN 
NO 
fN 
NO 
fN 
"t 
O 
ON 
C— 
O 
'e? 
a, 
C/3 fN 
TT 
fN 
oo 
ON 
fN 
NO 
•* 
rj-
fN 
-* as 
ON 
— 
ON 
q 
ON 
fN 
r-
o 
m 
fN 
e 
£ ON 
^f 
O 
j 
, 
"* 
wn 
NO 
Tf 
O 
T3 
.£} CO fN ON ON 
00 I WO NO 
— ON 
ONl 1 1 
fN ' ' ' 
Tt — fN 
NO O fN 
1 1 ^ 1 
NO O fN 
"* 1 1 1 
-* l ' ' 
^ 
Tj- 1 1 t^ 
— 1 1 ON 
Tfr ' ' N© 
fN -H 
«O 1 1 NO lië 
xemburg 
derland 
rtugal 
<S 3 w O 
S J Z OH ^ fN 
fN O 
NO 
NO^ ^ 
o' o" — fN 
' o" 
fN 
m 
"* ! 
•* ! 
* 
NO 1 
"* ' lO 
00 I 
rf ! 
r-
fN ' 
"* 1 
ON Verenigd 
Koninkrijk 
Gemeenschap © 
o 
fN* 
ON 
O 
fS 
N©" 
NO 
NO 
Tf 
O 
3 
o 
o o 
o 
o o 
w 
•<* 
© 
§ 
©^ 
©' 
© 
00 
r-^ in 
r-
© 
É 
o 
É 
ON 
ON 
fS 
NO 
f) 
"3 CS 
O 
H l-° I 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 129 
verdeling van de per Lid-Staat toe te kennen middelen 
voor de verwezenlijking van doelstellingen nrs. 1 en 2 is 
niet aangehouden: zo werden voor Ierland en het 
Verenigd Koninkrijk uit hoofde van doelstelling nr. 1 
bedragen vastgelegd die ruimschoots boven hun indica­
tieve aandeel lagen. Een soortgelijke situatie doet zich ten 
aanzien van doelstelling nr. 2 voor in de BR Duitsland en 
het Verenigd Koninkrijk. 
7.53. Het gebruik van de instrumenten waarin bij de 
hervorming van de Fondsen werd voorzien is neergelegd 
in de CB's die voor de diverse doelstellingen worden 
opgemaakt. Voor doelstelling nr. 1 heeft de Commissie 
CB's vastgesteld voor zes van de zeven betrokken landen, 
waarbij de bij de verordening vastgestelde termijn van zes 
maanden slechts voor Griekenland werd overschreden. 
Voor doelstelling nr. 2 zijn de CB's eveneens alle in 1989 
goedgekeurd, behalve die voor Spanje. Uit tabel 7.5 
kunnen de voornaamste gegevens met betrekking tot de 
deelneming van het EFRO aan deze CB's worden 
afgelezen, alsmede de gegevens met betrekking tot de 
OP's die daaruit voortvloeien. Voor doelstelling 5 b) is in 
1989 geen enkel CB goedgekeurd. 
7.54. De financiële programmering van de CB's omvat 
in beginsel alle verplichtingen die voor alle door het 
EFRO besloten acties moeten worden aangegaan. In het 
algemeen is aan de ramingen in de CB's voor 1989 
nauwelijks de hand gehouden (zie de kolommen (c) en (d) 
van tabel 7.5). Zo komen voor doelstelling nr. 1 slechts in 
het geval van Spanje, de in 1989 aangegane betalingsver­
plichtingen overeen met de prognoses van de CB's. In 
sommige gevallen zijn ze 50 % lager of hoger dan de CB's 
aangeven. Aangezien de CB's voor doelstelling nr. 2 niet 
voldoende gegevens terzake bevatten, kan de stand van 
uitvoering ervan in 1989 niet worden nagegaan. Er had 
evenwel verwacht kunnen worden dat de financiële 
ramingen van de CB's voor 1989 uitermate nauwkeurig 
waren daar laatstgenoemde voornamelijk in de tweede 
helft van 1989 zijn opgemaakt, hetgeen toch de prognoses 
voor datzelfde jaar zou hebben moeten vergemakkelij­
ken. 
7.55. Wat betreft de tenuitvoerlegging van de OP's met 
betrekking tot doelstelling nr. 1, was de Commissie niet in 
staat om programma's in deze zin voor Frankrijk goed te 
keuren. In het geval van Spanje heeft de Commissie de 
besluiten en de desbetreffende vastleggingen vertraagd. 
Dat is het geval voor twee OP's waartoe in 1990 werd 
besloten. In feite werden voor deze twee OP's vast­
leggingen verricht die in 1989 weer werden vrijgemaakt. 
Een dergelijke gang van zaken lijkt tegenstrijdig omdat de 
Commissie eind 1989 steun heeft toegekend aan andere 
OP's, met name in Ierland en het Verenigd Koninkrijk, en 
daarvoor twee tranches tegelijk vastlegde. 7.56. Voor doelstelling nr. 2 heeft de Commissie 53 CB's 
goedgekeurd die tot slechts zes OP's hebben geleid 
waarvoor in 1989 een bedrag van 235,2 Mio ecu werd 
vastgelegd ofschoon de prognoses voor de nieuwe 
maatregelen voortvloeiend uit de hervorming van de 
Fondsen 349,9 Mio ecu bedroegen. Voorts hebben slechts 
drie van de zeven landen waarvoor in 1989 nieuwe acties 
waren gepland steun ontvangen voor de OP's. 
7.57. De betalingen voor alle OP's waartoe werd 
besloten, bedragen 155,3 Mio ecu. Dit bedrag bestaat 
uitsluitend uit voorschotten. Hierbij zij opgemerkt dat de 
Commissie de bij de verordeningen vastgestelde maxima­
le voorschotten niet heeft overgemaakt. Rekening 
gehouden met het feit dat de betalingskredieten voor 
100 % zijn besteed, impliceert deze situatie een oneven­
wichtigheid tussen de ramingen voor vastleggingen en die 
voor betalingen, hetgeen erop wijst dat de begrotings­
ramingen duidelijker en betrouwbaarder moeten worden. 
Conclusie inzake het financieel beheer 
7.58. Het onderzoek van de in de tabellen 7.2-7.5 
opgenomen financiële staten met betrekking tot de 
instrumenten die voor de diversificatie zijn ingezet, wekt 
de indruk van een nogal bevredigende situatie op 
financieel gebied, doch het zou onvoorzichtig zijn daaruit 
conclusies te trekken over de werkelijke vordering van de 
acties. 
7.59. Wat de betalingsverplichtingen betreft, leidt het 
systeem van de vastlegging per tranche er namelijk toe dat 
de uitgaven die gezien de door de Commissie aangegane 
verplichtingen moeten worden gedaan, in de communau­
taire rekeningen te laag worden opgenomen. De financië­
le gegevens van de Commissie inzake de betalingen geven 
een zeer onvolledig beeld van de materiële uitvoering, 
vooral wegens het systeem van de vooruitbetaling die, 
uiteraard vooruitloopt op de uitvoering te velde en daar 
komt nog bij dat de Commissie vrijwel automatisch de 
maximale voorschotten overmaakt die bij de ver­
ordeningen zijn toegestaan. Voorts kon door de bijzon­
derheden van de werking van de systemen van vastlegging 
en betaling het gebruik van de vastgestelde bedragen 
worden versneld, ondanks de vertragingen en problemen 
die in de tenuitvoerlegging van de acties werden 
geconstateerd en zijn omschreven in de paragrafen 7.41, 
7.44, 7.47 en 7.55. 
7.60. Voorgaande opmerkingen zouden de Commissie 
ertoe moeten bewegen om aan de hand van de grond­
beginselen van het Financieel Reglement verbeteringen 
aan te brengen in haar methoden voor vastlegging en 
betaling teneinde tot een rationeler en doorzichtiger 
beheer te komen. 
130 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
è 
1 
o 
"u 
^O 
O 
c 
C J: 
M| 
rt £ 
> 
e g 
OM 
•O u 
O 
0 
Ü è£ 
os B S 
~ &J u 
ON "2 M 
1 g-i 
c S-S 
60 > 
60 O c o 
'5b ^ 60 60°° 
1 Ë~ =« ca 
> >-
60 
S-o 
ló-^ 
3^; 
< 
2 3« 
apijffl 
e sp(J 
'"* O 60 
O „ 
ai g 
U,.* LÜ-*Os 
J2 üS 
e £P 
2'3 f-
1° 
go: 
1w Q 2* 
•o 
il 
'O 
3 
II 
£ 
3 o 
^t-
sc' 
sd 
so" 
fN 
<N 
°\ 
O 
O 
— 
Os 
Os 
e 
ex 
Q GO <N SO 
sO 
O 
•* 
a 
£ o 
r? 
•* 
Ol 
•sf 
o so' 
SO 
"* 
O 
SO 
"-* sO 
-o 
C 
_2 — o 
•* 
o 
•* 
o 
n-i 
TT 
Os 
sO 
** Os 
•* 
:U 
« "* 
^ 
O 
o 
o" 
OO 
<N 
<N 
^T 
"3 
3 
CU ^T 
•* 
O 
o ^J-
©. 
o' 
"ü-
sO 
•* 
Os 
SO 
•* 
M 
M C 'S O 
'S 
> rn 
•«f O 
fl 
C5 
X 
ei X 
OS 
x„ ri 
X o\ 
"1 
s© 
r-fM 
f> 
c-i X Os 
"T TT 
r-fS 
X 
Os «s 
r~ 
~ 
15 
o H sO_ 
o" 
O 
o 
so" 
e 
SJj 
'S :« 
"3 bO 
Q £Q O 
rl 
Os 
<N 
Os 
Os 
•* 
<N 
o-i — 
"* 
££ 
C C 
11 
(L) Q 
ö > 
Q oa (N 
sO | 
<N 
SO 
Os 
•* 
O "*• 
r-1 •«* 
OS 
^ 
sq_ <o 
"* r-~ 
Os O 
o" os" 
•^ "* 
's!" — 
73 ^ 
£ ii ©_ 
60 
3 
1 
3 H-) Os 
o 
Tf-
"*-
Os 
1 00" 
1 ^ 
o ^d-
so" o" 
o 
M 
M 
C 
'S 
o -o * c -o 
11 
Z > fS 
rs 
o^ 
ID 
X 
f) 
fS 
irT f^ 
rs 
«s irT 
m fS 
x" s© 
f*5 
sO 
<S 
l/f fs< 
SO 
°v 
X fS 
Os" 
o o 
C-ï 
"3 S5 
O 
H •O £ 
u SP 
•n 
o 
T3 
Ë 60 CS 
°°5 
u O 
;= T3 
> £ 
Ü;iO 
C 3^ 
ÖOC^ 
C 3 aj 
3 E-13 
ÏËË 
— o O e (doe 
uwe c 
ze kol 
S'5"0^ #3! «E 
3>öl 
N O .«^ vens 
geven 
betre 
anche n gege 
och ge 
g nr. 2 
n de tr 
990. 
- ^ 2^ 
S -o "ö3 o 
x g o's-ze tab 
ze kol 
or wa 
minge 
u u o ca •S, 
% 
o 
§ 
1 
X 
cc 
6i 
F 
QQ>0i>O 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 131 
Selectie van de steunvormen bij het beheer 
van het EFRO 
7.61. Wegens de grote vertragingen, moeten er gelijk­
tijdig programma's worden beheerd met gelijksoortige 
doelstellingen en inhoud, doch met een andere rechts­
grondslag. Daardoor wordt de uitvoering van de door de 
Gemeenschap gesubsidieerde acties er niet gemakkelijker 
op. Voorts omvatten, hernemen of verlengen de program­
ma's van het type PCB of NPCB vaak acties die voorheen 
werden uitgevoerd, zonder dat dit gepaard gaat met een 
duidelijke stijging van de toegevoegde waarde in de vorm 
van doeltreffendheid. 
7.62. De verordeningen inzake Resider en Renaval 
(betreffende de omschakeling van respectievelijk de 
gebieden met ijzer- en staalindustrie en die met scheeps­
bouw) bevatten dan ook dezelfde bepalingen als die 
inzake de QV-acties op dezelfde gebieden, ondanks de 
problemen die zich bij de uitvoering van laatstgenoemde 
hebben voorgedaan en die in het reeds vermelde speciale 
verslag van de Kamer aan de orde zijn gekomen. 
Hetzelfde is het geval in Italië waar met het programma 
Valoren in feite de QV-acties „Energie" worden voortge­
zet, waarvan de uitvoeringsgraad zeer laag is gebleven. 
7.63. Het Belgische NPCB-EOK financiert de ver­
betering van een ongebruikt industrieterrein dat reeds, als 
afzonderlijk project, steun uit het EFRO had ontvangen 
en waarvan de uitvoering door het nationale instituut 
voor externe controle hevig was bekritiseerd. Het 
wegenbouwproject van het NPCB-Auvergne in Frankrijk 
en de NPCB-wegen in Ierland vormen een aanvulling op 
nationale programma's waarvan de onderdelen eerder in 
de vorm van projecten waren gefinancierd; de opneming 
ervan in een communautair programma gaat niet met een 
noemenswaardige verbetering gepaard. 
7.64. De QV-acties omvatten reeds maatregelen die 
vergelijkbaar waren met die van de MEO's. Bovendien 
heeft de Commissie het initiatief genomen om de 
oprichting van ondernemings- en innovatiecentra 
(OIC) (13) te steunen, waarvan de specificiteit ten opzichte 
van de MEO's bij de verwezenlijking niet concreet tot 
uiting komt. Voorts krijgen verscheidene van deze OIC's, 
ofschoon deze zich in principe zelf moeten financieren, 
nog steeds communautaire steun via de MEO's. 
Methoden voor toepassing 
van de diversificatie 
Voorbereiding en onderzoek van de acties 
7.65. De voorbereiding voor en het onderzoek van de 
acties omvatten, net als voorheen bij de projecten, twee 
aspecten: het eigenlijke onderzoek door de met het 
(13) De OIC's worden door de Commissie gefinancierd en zijn 
bedoeld ter bevordering van de instelling en ontwikkeling 
van innovatieve ondernemingen in gebieden met een 
ontwikkelingsachterstand regionaal beleid belaste dienst en de raadpleging van 
andere betrokken diensten. 
7.66. Bij de eerste twee PCB's (STAR en Valoren) 
hebben de gespecialiseerde diensten van de Commissie, 
wegens het sectoriële karakter van deze programma's, een 
belangrijke rol gespeeld in de uitwerking van de 
technische aspecten. Voorts heeft de Commissie een 
vademecum uitgebracht om haar standpunten inzake de 
invoering van deze programma's nader toe te lichten. 
Helaas is dit streven niet voortgezet of veralgemeend. 
7.67. Het gevolg hiervan is dat de procedures van 
onderzoek en raadpleging vaak een louter formeel 
karakter hebben. Bij onderzoek van de programma's 
blijkt dat er tekortkomingen bestaan op het gebied van de 
voorafgaande evaluatie. Zo omvat het merendeel van de 
programma's, zelfs wanneer hiermee een belangrijk 
aandeel van de regionale uitgaven wordt gefinancierd, 
geen met cijfers onderbouwde prognose van de effecten 
op de ontwikkeling van de betrokken regio, maar komen 
er slechts kwalitatieve aspecten aan de orde. 
7.68. Het meest geciteerde indexcijfer voor het algemene 
effect is het aantal arbeidsplaatsen dat door de ver­
wezenlijking van de programma's wordt gecreëerd of 
daarvan indirect het gevolg is. Deze aanwijzing alleen is 
echter niet altijd relevant: zo ligt het aantal arbeids­
plaatsen dat rechtstreeks wordt gecreëerd door de aanleg 
en het onderhoud van telecommunicatie-installaties te ver 
af van de werkelijke doelstellingen van het programma 
om op zich een bevredigend criterium te vormen voor de 
impact.In sommige gevallen blijkt bij analyse van de 
programma's dat de daarin opgenomen prognoses inzake 
werkgelegenheid onsamenhangend zijn en te hoog zijn 
ingeschat. Soms wordt het geraamde aantal arbeids­
plaatsen in het kader van bepaalde acties gecompenseerd 
door een streven naar rationaliteit van de kant van de 
uitvoeringsinstantie. 
7.69. In sommige gevallen bevatten de programma's 
indexcijfers die worden voorgesteld als betrekking 
hebbend op de impact, doch die in feite slechts de 
middelen betreffen. Zelfs in deze gevallen blijken de 
verstrekte gegevens onbetrouwbaar: zo bleek uit de 
discussies over de omvang van het wegennet van een 
NPCB dat uitsluitend betrekking heeft op wegeninfra­
structuur, dat het in het programma vermelde cijfer was 
gebaseerd op onjuiste veronderstellingen. 
7.70. Bij deze lacunes in de beoordeling van de 
doelstellingen komen soms nog tekortkomingen in de 
technisch-economische evaluatie van de uit te voeren 
acties. Zo voorzagen enkele steunprogramma's in het 
kader van Valoren in de bouw van kleine waterkrachtcen­
trales. Veel van de geplande projecten moesten worden 
gestopt of uitgesteld omdat de technische voorbereiding 
onvoldoende was of omdat zij een ongunstige weerslag 
hadden op de ontwikkeling van het toerisme of op het 
milieu. Soortgelijke constateringen werden gedaan met 
betrekking tot installaties voor opwekking van energie op 
basis van huisvuil of voor windmolens. 
132 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
7.71. Ook het onderdeel „Veenderijen" van het pro­
gramma Valoren — Ierland onderging een vertraging bij 
de tenuitvoerlegging wegens de onzekerheden over de 
voortzetting van de exploitatie van een warmtekrachtcen-
trale en de aarzeling, om ecologische redenen, om het 
gebruik van de turf als huisbrandstof in de steden goed te 
keuren. Voorts konden tot dusver slechts enkele gedeelte­
lijke aanwijzingen worden verkregen over de rentabiliteit 
van de betrokken verrichtingen. 
7.72. Uit de studie van het onderzoek dat voor diverse 
MEO's is verricht, blijkt dat de betrokken diensten in 
sommige gevallen niet zijn geraadpleegd of dat er geen 
zekerheid was ingebouwd met het oog op nakoming van 
de bepaling dat de uiteindelijke begunstigden een 
minimaal bedrag van de kosten van de projecten voor hun 
rekening nemen. 
Toezicht op de maatregelen 
7.73. Het toezicht heeft in beginsel tot doel dat er aan de 
hand van financiële en materiële gegevens wordt nage­
gaan of de tenuitvoerlegging van de projecten goed 
verloopt. Op deze wijze moet de uitvoeringsstand kunnen 
worden vastgesteld en de eventuele problemen opge­
spoord om het project te kunnen bijsturen op basis van de 
tijdens de uitvoering gebleken behoeften. 
7.74. Terzake van het toezicht op alle communautaire 
werkzaamheden op regionaal gebied, bepaalde de 
verordening van 1984 dat de Lid-Staten verslagen moeten 
indienen over de uitvoering van de ROP's. Voorts 
moesten, in zekere zin ter vervanging van de statistische 
overzichten die volgens de voorgaande verordening 
waren vereist, jaarlijks gegevens over de resultaten van de 
regionale maatregelen en de hiervoor bestede financiële 
middelen aan de Commissie worden voorgelegd. De 
verordening bepaalde tevens dat over alle werkzaam­
heden halfjaarlijkse rapporten inzake de uitvoering van 
de programma's moesten worden uitgebracht en ook een 
evaluatie achteraf moest worden verricht. De logheid en 
ingewikkeldheid van de regelgeving heeft stellig de 
tenuitvoerlegging ervan niet vergemakkelijkt en tot 
dusver hebben de Lid-Staten het met de voorschriften niet 
zo nauw genomen. Met de begeleiding op nationaal en 
regionaal niveau is het niet veel beter gesteld. Zo hadden 
de autoriteiten van de Abruzzen slechts een zeer vaag idee 
van de werkzaamheden die in het kader van de 
programma's STAR en Valoren op hun grondgebied 
werden verricht en ontdekten pas toen de Kamer een 
controle kwam verrichten dat een MEO was stopgezet. 
7.75. De Commissie heeft bij haar steunbesluiten die 
voor elk programma een stuurcomité en jaarverslagen 
verplicht stellen de bepalingen van de verordening 
aangevuld. De stuurcomités waarin vertegenwoordigers 
van de Commissie zitting hebben, worden in principe 
tweemaal per jaar op initiatief van de Lid-Staten 
bijeengeroepen. Hun rol en hun samenstelling kunnen 
sterk variëren. Soms werden deze comités pas heel laat 
ingesteld of komen zij slechts heel sporadisch bijeen, vaak 
onder het voorwendsel dat dit, gezien de vordering van de werkzaamheden, niet nodig was. En toch kan het 
stuurcomité juist wanneer er vertragingen optreden een 
actieve en werkelijk nuttige rol spelen door de met de 
uitvoering belaste instanties aan te moedigen de moeilijk­
heden op te lossen. In feite beperken de stuurcomités zich 
er meestal toe de problemen die zich voordoen te 
constateren zonder de uitvoering van de programma's 
echt te stimuleren. 
7.76. De jaarlijkse uitvoeringsrapporten worden vaak 
niet, dan wel met aanzienlijke vertragingen ingediend, 
ondanks de aanmaningen die de Commissie soms 
verzendt. Voorts is het gebruik van de gegevens niet 
systematisch en vertoont het tekortkomingen. Zo ziet de 
Commissie er niet op toe dat de rapporten -— zo deze al 
voorhanden zijn — volgens vooraf vastgestelde normen 
worden geanalyseerd. 
7.77. In dit verband merkt de Kamer op dat bij de 
verordeningen van 1988 de rol van de stuurcomités 
officieel is geworden en de indiening van de uitvoerings­
rapporten een onmisbare voorwaarde is geworden voor 
de afwikkeling van de verplichtingen, hetgeen in beginsel 
een vooruitgang zou moeten betekenen ten opzichte van 
de situatie die werd aangetroffen. 
7.78. In het algemeen werden er tot 1989 tussen de met 
de begeleiding belaste dienst en de dienst, belast met het 
financieel beheer van de programma's, weinig gegevens 
uitgewisseld over de door de stuurcomités bereikte 
resultaten en over de conclusies inzake de rapporten. De 
met het financieel beheer belaste dienst baseerde zijn 
verrichtingen dus voornamelijk op de financiële bepalin­
gen uit de verordeningen. De gegevens van de stuurcomi­
tés en de uitvoeringsrapporten hadden echter een 
fundamenteel element moeten vormen voor de beoorde­
ling van de gegrondheid van de betalingsaanvragen van 
Lid-Staten, met name wat betreft de conformiteit van de 
verrichtingen met de doelstellingen van de acties. De met 
de uitvoering van de maatregelen belaste dienst werd, 
omgekeerd, niet systematisch geïnformeerd over de stand 
van de financiële uitvoering, hetgeen de doeltreffendheid 
van het toezicht heeft belemmerd. De Commissie heeft 
echter in 1989 een systeem van wederzijdse uitwisseling 
van gegevens ingevoerd op basis waarvan een nauwe 
samenwerking tussen de betrokken diensten tot stand zou 
kunnen komen. 
7.79. Zelfs wat betreft de naleving van de fundamentele 
regels van beheer der communautaire financiën, laat de 
begeleiding te wensen over. Zo worden er bij de 
toepassing van de regels inzake de vastlegging van 
communautaire middelen vaak onregelmatigheden be­
gaan : voor drie in GMP's ondergebrachte NPCB's zijn er 
in december 1988 bedragen vastgelegd (8,2 Mio ecu) 
terwijl de desbetreffende steunbesluiten pas in februa­
ri 1989 waren genomen. Deze vastleggingen, die in strijd 
zijn met de bepalingen van de verordeningen inzake de 
GMP's en het EFRO, vormen een uitzondering op de 
werkmethoden van de Commissie. En wat nog ernstiger 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 133 
is, is dat de Commissie in 1988 een besluit heeft genomen 
voor steun aan een NPCB, dat een vastlegging impliceer­
de zonder dat de financieel controleur van tevoren zijn 
visum had verleend (NPCB-Turnhout / 1,7 Mio ecu). 
7.80. Bij sommige MEO's is het bedrag van de 
vastleggingen gedeeltelijk gebaseerd op bijdragen in 
natura die subsidiabel zijn. Zo geeft het financiële schema 
voor een MEO ten behoeve van een organisatie die de 
ontwikkeling van het midden- en kleinbedrijf te Dublin 
steunt, aan dat meer dan 15 % van de middelen in natura 
zullen worden verschaft en met name in de vorm van een 
evaluatie van de tijd die er door de leden van de Raad van 
Bestuur aan wordt besteed en die niet tot uitgaven leidt. 
7.81. De controles die de Kamer bij de Lid-Staten heeft 
verricht tonen aan dat de certificaten die hun betalings-
aanvragen staven vaak gebrekkig zijn opgesteld. In het 
algemeen is het een compilatie die een centrale dienst 
maakt van de door de uitvoeringsinstanties verschafte 
gegevens, waarvan niet werkelijk is gecontroleerd of zij 
volgens de communautaire normen voor steun in 
aanmerking komen. Voorts worden de financiële gege­
vens door de uitvoerders van de maatregelen vaak met 
lange vertragingen overgelegd, met name wanneer 
laatstgenoemde niet de rechtstreekse begunstigden zijn 
van de steun van het EFRO. De meer gedetailleerde 
financiële staten die tijdens de controles van de Kamer 
werden voorgelegd, omvatten vaak niet-subsidiabele 
uitgaven, ofwel omdat deze nog niet waren gedaan ofwel 
omdat ze overeenkwamen met de overdrachtswaarde van 
voorheen aangeschafte installaties dan wel omdat ze 
slechts op een raming berustten. In andere gevallen 
hadden de nationale uitgaven betrekking op ver­
plichtingen die waren aangegaan voordat het programma 
van kracht werd of zelfs gezien hun aard niet subsidiabel 
waren. Realisering van de doelstellingen der 
diversificatie 
7.84. De belangrijkste doelstellingen van de diver­
sificatie zijn in de punten 7.12 en 7.13 aan de orde 
gekomen. Zij beogen voornamelijk een betere afstemming 
op de regionale werkelijkheid, een betere coördinatie van 
de communautaire maatregelen en een verbetering van de 
evaluatie van hun doeltreffendheid. 
Afstemming op de regionale werkelijkheid 
7.85. Tot 1988 werd bij de verordeningen een centrale 
rol toegekend aan de regionale ontwikkelingsprogram­
ma's (ROP's); de Lid-Staten stelden deze op en bepaalden 
de prioriteiten, de doelstellingen en de financiële en 
operationele middelen voor de ontwikkeling van de 
regio's alsmede de gebieden waarop het EFRO bij 
voorrang steun moest verlenen. Met de hervorming van 
de Fondsen is dit systeem veranderd. De Lid-Staten 
moeten voortaan regionale ontwikkelingsplannen opstel­
len voor de realisering van elk der prioritaire doelstellin­
gen van de structurele acties. Deze plannen vormen voor 
de Commissie een basis ter uitwerking van de CB's waarin 
de prioriteiten van haar acties moeten worden vastgelegd 
en die een overzicht van de steunvormen alsmede een 
indicatief financieringsschema moeten bevatten. 
7.82. Aangezien de betrokken acties nog niet zijn 
afgerond en dus nog niet definitief is vastgesteld wat ze, 
als project, behelzen, kan moeilijk worden beoordeeld 
wat de exacte gevolgen zijn van deze tekortkomingen in 
de nationale systemen. De uitvoeringsinstanties hebben 
namelijk tot de beëindiging van de werkzaamheden de 
vrije hand om de ter staving voor te leggen lijsten van 
uitgaven te wijzigen teneinde ze conform te maken aan de 
communautaire criteria van subsidiabiliteit. 7.86. Uit het onderzoek van de ROP's, die als referentie­
kader werden gebruikt voor de toepassing van de 
verordening van 1984, blijken tekortkomingen die 
voornamelijk veroorzaakt worden door het gebrek aan 
nauwkeurigheid en het niet naar prioriteit rangschikken 
van de doelstellingen, alsmede door het ontbreken van 
een duidelijk verband tussen de doelstellingen en de 
middelen om ze te bereiken. 
7.83. Gezien de beknoptheid van de staving van de 
betalingsaanvragen, kunnen alleen veelvuldige commu­
nautaire controles ter plaatse eventuele onregelmatig­
heden voorkomen en corrigeren. Deze situatie is het 
gevolg van het feit dat het beheer van de maatregelen de 
facto wordt gedelegeerd aan de nationale, regionale of 
plaatselijke autoriteiten en dat de verrichtingen in het 
kader van de diversificatie steeds ingewikkelder en 
talrijker worden. De Commissie zou er dan ook voor 
moeten zorgen dat de instanties die deelnemen aan de 
realisering van de communautaire acties zo nauwkeurig 
mogelijk worden ingelicht over haar beginselen en 
methoden inzake financieel beheer. Zij zou er voorts op 
moeten aandringen dat de Lid-Staten zich er beter van 
vergewissen dat hun financiële gegevens aan de commu­
nautaire normen beantwoorden en dat deze gegevens snel 
worden doorgegeven. 7.87. Aangezien de NPCB's een onderdeel vormen van 
de ROP's, is het niet verwonderlijk dat zij hetzelfde soort 
tekortkomingen vertonen. Zo is het prioritaire karakter 
van de verrichtingen vaak twijfelachtig. In België is het 
gebied dat in aanmerking komt voor het NPCB-EOK 
veranderd om te voldoen aan de eisen van een onder­
neming en deze in staat te stellen te profiteren van de 
bijzondere voordelen die met deze actie gepaard gaan. In 
Ierland hebben de wegenprojecten die onder het NPCB-
Wegen vielen de grootste korting op de uitgaven moeten 
ondergaan die in het kader van een besnoeiing werd 
besloten. In Portugal wordt de telefooncentrale van 
Estrela gefinancierd in het kader van het STAR-
programma, ofschoon deze centrale voornamelijk de niet 
voor subsidie in aanmerking komende zone van Lissabon 
bestrijkt. 
134 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
7.88. In sommige gevallen kan men vraagtekens 
plaatsen bij de afstemming van de acties op de behoeften 
van de regio's. Zo is het programma Valoren op de Franse 
Antillen gericht op energiebesparing in de industriële 
sector en in die van de collectieve installaties. De met de 
tenuitvoerlegging belaste instantie heeft echter geconsta­
teerd dat de meest urgente behoeften zich voordoen bij de 
particuliere woningen, een sector waarop de verordening 
niet van toepassing is. In Frankrijk zijn de maatregelen 
van het NPCB-Auvergne ten behoeve van het kuurwezen 
grotendeels onuitgevoerd gebleven omdat ze niet vol­
doende aan de behoeften beantwoordden. Het probleem 
dat in Ierland op het stuk van energie tijdens de controles 
bij de industriële bedrijven het meest naar voren werd 
gebracht, waren de energiekosten. De prioriteiten van het 
Valoren-programma hebben echter betrekking op de 
ontwikkeling van kleine waterkrachtcentrales en vooral 
op een meer intensieve exploitatie van turf, de meest 
kostbare vorm van energie-opwekking.7.89. De Commis­
sie heeft getracht de tekortkomingen van de ROP's te 
ondervangen door voorbereidende studies op te zetten. 
Zij heeft echter vaak steunbesluiten genomen voordat 
deze studies waren afgerond. Men kan zich dan ook 
afvragen wat de rol en het nut van deze studies zijn in het 
besluitvormingsproces. Bij het GOP-Auvergne hebben de 
verantwoordelijke diensten van de Commissie, gezien de 
teleurstellende inhoud van de voorstudie, eerst voorge­
steld te weigeren het nog verschuldigde saldo te betalen. 
Pas toen de Commissie een besluit nam ten gunste van het 
GOP-Auvergne, dat aanvaardbaar werd beschouwd en 
waarmee de voorstudie impliciet werd aangevuld, hebben 
zij het eindbedrag betaald. 
Coördinatie van de acties 
7.90. De Commissie heeft altijd beweerd dat de 
coördinatie van de acties voor regionale ontwikkeling 
belangrijk is. Te dien einde heeft zij een directoraat-
generaal ingesteld en in de verordeningen inzake de 
hervorming wordt veelvuldig op de noodzaak van deze 
coördinatie gewezen. Het is echter vreemd te moeten 
constateren dat er in de geldende voorschriften geen 
enkele nauwkeurige definitie van wordt gegeven. 
7.91. Uit een analyse van deze voorschriften blijkt dat 
de coördinatie zeer ruim wordt opgevat. Zij kan beperkt 
blijven tot het louter uitwisselen van gegevens of tot een 
verdeling van de taken teneinde eventuele overlappingen 
of tegenstrijdigheden bij de werkzaamheden ten behoeve 
van een regio te reduceren. Uit deze analyse blijkt 
eveneens dat de coördinatie, in tegenstelling tot deze 
passieve opvatting, een meer actieve aard kan krijgen en 
kan leiden tot een integratie indien zij, via een adequate 
beheersstructuur, de wederzijdse versterking van de 
effecten der uitgevoerde acties mogelijk maakt. 
7.92. Het belang dat de Commissie aan de coördinatie 
hecht, kwam onder meer tot uiting in de prioriteit die zij aan de geïntegreerde aanpak verleent. Zo is in diverse 
verordeningen, zoals bijvoorbeeld de EFRO-verordening 
van 1984 of de GMP-verordening van 1985, uitdrukkelijk 
het accent gelegd op de GOP's en de geïntegreerde 
programma's waaraan het EFRO in de vorm van NPCB 
kon deelnemen. De opmerkingen over de stand van 
uitvoering van deze geïntegreerde aanpak (zie 7.48 en 
tabel 7.3) tonen aan dat de prioriteit die aan deze 
maatregelen wordt verleend een illusie is. 
7.93. De geïntegreerde acties zijn moeilijk te plannen 
zodat er soms grote tijdsverschillen liggen tussen de 
besluiten van de verschillende structuurfondsen. Zo zijn 
er drie jaar verlopen tussen het steunbesluit voor het 
NPCB-Mid Glamorgan en dat met betrekking tot een 
GOP dat in het project moest worden geïntegreerd. In dit 
opzicht is de situatie met de hervorming van de Fondsen 
nauwelijks verbeterd. In besluiten met betrekking tot 
OP's wordt namelijk vermeld dat laatstgenoemde pas 
naderhand zullen worden opgenomen in de OMP's die de 
interventies van meerdere structurele instrumenten 
combineren. 
7.94. Een studie van de GOP's toont aan dat deze vaak 
oppervlakkig zijn en weinig anders voorstellen dan het 
naast elkaar plaatsen van maatregelen van de ver­
schillende Fondsen. Zo dekt het onderdeel EOGFL-
Oriëntatie bij het GOP-Auvergne een andere periode dan 
die voor het EFRO en het ESF is vastgesteld. Bovendien 
omvat dit onderdeel slechts lopende acties en is er 
nauwelijks sprake van de maatregelen ten behoeve van 
afzet en verwerking van landbouwprodukten, ondanks 
het belang dat voor de ontwikkeling van deze regio aan de 
agro-industriële sector wordt gehecht. 
7.95. De Commissie zou er beter op moeten toezien dat 
de integratie werkelijk inhoud krijgt door er met name 
voor te zorgen dat er doeltreffende beheersstructuren 
worden ingevoerd en duidelijk prioriteit te verlenen aan 
de integratie. Met een dergelijke benadering zouden de 
betrokken nationale overheidsinstanties er beter van 
kunnen worden overtuigd dat een bredere coördinatie 
noodzakelijk is. 
7.96. Op communautair vlak is de coördinatie tussen de 
diverse financieringsinstrumenten zeer beperkt. Zo 
worden de financieringen van de EIB vaak vermeld als 
mogelijkheid en worden zij niet werkelijk in de uitvoering 
van de verrichtingen geïntegreerd. De coördinatie tussen 
de drie structuurfondsen blijft eveneens beperkt. In een 
gebied in het noorden van de Abruzzen (Italië) financiert 
het ESF nog steeds traditionele opleidingen die niet zijn 
aangepast aan de behoeften voortvloeiend uit de explosie­
ve ontwikkeling van de dienstverlening op het gebied van 
telecommunicatie die het EFRO in deze regio financiert. 
7.97. Het streven van het communautaire regionale 
beleid lijkt vaak meer gericht op een goede verdeling van 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 135 
de financiële middelen tussen de regio's dan op een 
globale en gecoördineerde visie op de doelstellingen. Het 
komt niet zelden voor dat gebieden begunstigd worden 
met het volledige gamma van EFRO-maatregelen, 
waarbij soms nog de steun ten behoeve van één of meer 
OIC's komt. 
7.98. In de Abruzzen worden niet minder dan vijf 
communautaire acties uitgevoerd waartoe ongeveer in 
dezelfde periode werd besloten en die voornamelijk 
maatregelen ten behoeve van het midden- en kleinbedrijf 
omvatten: het betreft twee NPCB's waartoe in 1988 werd 
besloten, één MEO, belangrijke werkzaamheden in het 
kader van het STAR-programma en een steunactie ten 
behoeve van een OIC. Aangezien met deze diverse acties 
ongeveer dezelfde doelstellingen worden nagestreefd, 
kunnen er vraagtekens worden geplaatst bij de veelheid 
ervan die de doeltreffendheid alleen maar kan schaden. In 
de omstreken van Glasgow (Verenigd Koninkrijk) 
worden twee NPCB's, waarvan één is geïntegreerd in een 
GOP, tegelijkertijd met twee QV-acties op het gebied van 
de ijzer- en staalindustrie en de scheepsbouw en met een 
OIC uitgevoerd. Al deze acties zijn dermate met elkaar 
verwant dat het beheer ter plaatse van de QV-acties is 
samengevoegd en dat de uitgaven uitsluitend over alle 
acties worden verdeeld om maximaal van de communau­
taire middelen te kunnen profiteren. Hetzelfde kan in 
Italië worden geconstateerd voor de diverse energie­
programma's. 
7.99. Ook reglementair en administratief gezien is de 
coördinatie moeilijk. Soms heeft de Commissie besloten 
tot programma's die vormen van steun omvatten waartoe 
zij nog geen goedkeuring had verleend of die strijdig zijn 
met haar eigen voorschriften. Zo waren acties in 
Frankrijk gericht op nationale steunprogramma's voor 
adviezen aan ondernemingen, waarvoor het onderzoek 
van de Commissie op het moment van de besluiten nog 
niet was afgesloten. Voor sommige projecten die deel 
uitmaakten van het Ierse NPCB-Wegen, was het percen­
tage van communautaire steun vastgesteld op 55 %. Deze 
projecten komen echter in aanmerking voor maatregelen 
ten behoeve van de vervoersinfrastructuur waarvoor de 
communautaire steun is beperkt tot 50 %. 
7.100. In de Lid-Staten zelf is de uitwisseling van 
gegevens tussen de centrale en regionale overheids­
instanties vaak weinig bevredigend. Zo bleken de door de 
regionale autoriteiten voorgestelde evaluaties voor het 
waterbouwkundige onderdeel van het NPCB-Asturië, 
waarop men zich voor het programma baseerde, bijna 
drie keer zo laag als die van het met de uitvoering van de 
werkzaamheden belaste ministerie. 
7.101. Deze situatie, die nog wordt verergerd door 
conflicten over bevoegdheden, veroorzaakt vaak ernstige 
blokkeringen. Zo waren er in Italië verscheidene jaren 
nodig om een beheerstructuur voor de QV-acties „Energie" en het programma Valoren op te zetten. In 
ditzelfde land is de instantie die het STAR-programma 
moest gaan beheren nooit van de grond gekomen. Een 
dergelijke situatie deed zich voor in Portugal met 
sommige onder het STAR-programma vallende maat­
regelen. 
Evaluatie van de doeltreffendheid 
7.102. Terwijl het toezicht voornamelijk wordt gecon­
centreerd op het onderzoek van de in te zetten middelen, 
bestaat de evaluatie eruit de verkregen resultaten te 
bestuderen en deze te vergelijken met de doelstellingen 
van de acties teneinde de doeltreffendheid ervan te 
kunnen beoordelen. Om een dergelijke opgave correct te 
kunnen uitvoeren, moeten de verwachte effecten van de 
acties van te voren en zo nauwkeurig mogelijk worden 
vastgesteld. Voorts moet, aan de hand van vooraf 
bepaalde indicatoren, naderhand de vooruitgang bij het 
realiseren der doelstellingen kunnen worden geconsta­
teerd. In het kader van de hervorming van de struc­
tuurfondsen zou met nog nader uit te werken evaluatie­
methoden moeten worden geverifieerd of de maatregelen 
een werkelijk economisch effect op de betrokken regio's 
hebben en leiden tot een grotere krachtsinspanning van de 
Lid-Staten ten behoeve van de achtergebleven regio's. 
7.103. In de praktijk is het echter zo dat de Commissie 
tot dusver geen operationele evaluatiemethoden voor de 
projecten of programma's heeft uitgewerkt. Voorts 
dragen de tekortkomingen die in het algemeen zijn 
geconstateerd bij de nauwkeurigheid van de doelstellin­
gen en de omschrijving van het mechanisme volgens 
hetwelk deze dienen te worden gerealiseerd, er niet toe bij 
dat eventuele evaluaties worden vergemakkelijkt. Boven­
dien hebben de diensten van de Commissie nauwelijks 
moeite gedaan om de noodzakelijke informatie te 
verkrijgen, zelfs niet de toch minimale informatie die bij 
de verordeningen wordt vereist. Zo hadden in 1989 drie 
Lid-Staten de statistische overzichten met betrekking tot 
het jaar 1984 nog niet overgelegd en de meest recente 
jaarstatistieken waarover de Commissie beschikt, dateren 
uit 1987 en hebben slechts betrekking op één Lid-Staat. 
7.104. De wens om te kunnen beschikken over instru­
menten voor evaluatie is tot dusver slechts concreet tot 
uiting gekomen bij enkele programma's, met name 
STAR, waarvoor de Commissie specifieke beoordelings­
methoden tracht uit te werken. Gezien de doorslag­
gevende betekenis die de hervorming van de Fondsen 
toekent aan acties in de vorm van een programma, dient 
de Commissie onverwijld deugdelijke evaluatiemethoden 
uit te werken die algemeen genoeg zijn om de respectieve 
doeltreffendheid van de diverse maatregelen met elkaar te 
kunnen vergelijken. 
7.105. Het is momenteel moeilijk een balans op te 
maken van de doeltreffendheid van de in het kader van de 
diversificatie ondernomen acties omdat de meeste ervan 
met vertragingen te kampen hebben en nog steeds in 
uitvoering zijn. Uit de geconstateerde moeilijkheden 
blijkt echter dat de doeltreffendheid van de communau-
136 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
taire maatregelen niet is verhoogd, temeer daar de mate 
van synergisme tussen de verschillende maatregelen van 
de programma's vaak beperkt is. Zo voorziet het NPCB-
Auvergne in de verbetering van wegen die voornamelijk 
in het zuiden van deze regio liggen terwijl de andere acties 
vooral het noordelijke gedeelte betreffen (ontwikkeling 
van het midden- en kleinbedrijf en het toerisme). De 
weinige onvolledige aanwijzingen waarover men be­
schikt, tonen aan dat de doelstellingen slechts langzaam 
worden verwezenlijkt.Zo was het werkelijke aantal 
gecreëerde arbeidsplaatsen voor het NPCB-EOK op de 
datum van de controle ruimschoots lager dan in het 
tijdschema voor de tenuitvoerlegging was voorzien en 
sommige gesteunde ondernemingen hadden hun werk­
zaamheden reeds moeten staken. 
7.106. Met het complementariteitsbeginsel wordt be­
oogd dat de communautaire maatregelen de nationale 
werkzaamheden ten behoeve van de regio's aanvullen en 
niet dat deze daarvoor in de plaats komen. Voor de 
tenuitvoerlegging van deze opzet moeten er adequate 
procedures worden uitgewerkt om te voorkomen dat de 
communautaire bijdragen aan de regionale ontwikkeling 
in de praktijk voor andere doeleinden worden gebruikt. 
Ter vervollediging hiervan moeten deugdelijke verifi­
catiemethoden worden ingevoerd. 
7.107. In de vroegere verordeningen van het EFRO was 
geen werkelijk concrete inhoud gegeven aan het begrip 
complementariteit en de Commissie heeft nauwelijks 
moeite gedaan om deze tekortkoming te ondervangen 
door systemen uit te werken die een daadwerkelijke 
complementariteit garandeerden. In Verordening (EEG) 
nr. 4253/88 is het beginsel ietwat nader omschreven, doch 
er wordt niet gerept van methoden en criteria die moeten 
worden toegepast opdat men zich ervan kan vergewissen 
dat het beginsel in acht wordt genomen. De Commissie 
zou er beter op moeten toezien dat haar het noodzakelijke 
minimum aan gegevens wordt voorgelegd met name wat 
de regionale uitgaven uit de desbetreffende budgetten van 
de Lid-Staten betreft. 
7.108. Het aspect van complementariteit zou onder­
meer concreet kunnen blijken uit het feit dat de 
communautaire bijdragen helpen om de in uitvoer zijnde 
acties sneller te realiseren of de omvang ervan te 
vergroten. Door de vertragingen die in de uitvoering zijn 
geconstateerd moet echter in twijfel worden getrokken 
dat de complementariteit de werkzaamheden bespoedigt. 
En — erger nog — uit de observatie van het beheer van 
sommige programma's blijkt dat dit uitsluitend bestaat 
uit het opstellen van lijsten van projecten die nagenoeg 
zijn beëindigd, teneinde bij de Commissie een maximum 
bedrag aan subsidiabele uitgaven te declareren en de 
betaling van de communautaire steun te versnellen. CONCLUSIES 
7.109. Ondanks de problemen vertoont de diversificatie 
van de communautaire steunvormen, die zich sinds 1985 
heeft ontwikkeld, positieve aspecten die op nuttige wijze 
zouden kunnen bijdragen tot de tenuitvoerlegging van de 
in 1989 ingezette hervorming van de structuurfondsen. 
7.110. Zo heeft de ontwikkeling van de programmage-
wijze benadering de basis gelegd voor overleg tussen 
Commissie, Lid-Staten en regionale autoriteiten. Dit 
overleg moet echter nog intensiever worden om te kunnen 
beantwoorden aan de verwachtingen die men heeft van 
het partnerschap, dat een overheersende rol moet gaan 
spelen in de toepassing van de hervorming van de 
Fondsen. 
7.111. Door de diversificatie is tevens de samenwerking 
tussen de diverse betrokken nationale of communautaire 
bestuurlijke instanties ontwikkeld, hetgeen op langere 
termijn aan hun bemoeienissen een meer geïntegreerd 
karakter moet verlenen. Tegelijkertijd kon er ook worden 
geëxperimenteerd met nieuwe mechanismen voor de 
begeleiding. 
7.112. En tenslotte ruimen de nieuwe communautaire 
steuninstrumenten veel plaats in voor maatregelen ter 
stimulering van de bedrijvigheid der ondernemingen en 
vormen zij een vervollediging van de steun aan de 
materiële investeringen, zelfs indien hun eerste resultaten 
vaak beneden de verwachtingen blijven. 
7.113. Ondanks deze positieve elementen is de diver­
sificatie echter maar al te vaak beperkt gebleven tot de 
voortzetting, in een andere vorm, van voorheen in het 
kader van de afzonderlijke projecten gefinancierde acties. 
De lacunes in de opzet en de voorbereiding hebben de 
grotere doeltreffendheid die van de nieuwe maatregelen 
werd verwacht afgezwakt en deze tot louter financierings­
methoden gereduceerd. 
7.114. De programma's waaruit deze nieuwe vormen 
van steun voornamelijk bestaan, vertonen talrijke 
tekortkomingen, met name de ontoereikende of ondeug­
delijke omschrijving van doelstellingen en prioriteiten. 
Het verband tussen de te realiseren doelstellingen en de 
financiële of organisatorische middelen die moeten 
worden ingezet, is vaak niet duidelijk. 
7.115. In de structuur en de toepassing van de systemen 
van begeleiding en evaluatie schuilt een grote lacune van 
de diversificatie. De programma's bevatten nagenoeg 
geen aanwijzingen of criteria waaruit de werkelijke 
uitvoeringsstand of het welslagen kunnen worden 
afgeleid. 
7.116. Op het vlak van de doeltreffendheid wijst de 
omvang van de te velde geconstateerde vertragingen bij de 
tenuitvoerlegging van de programma's niet bepaald op 
een duidelijke verbetering ten opzichte van de voorgaan-
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 137 
de benaderingswijzen, zoals die per project en de 
benadering die bij de eerste quotavrije acties werd 
voorgesteld. 
7.117. Uit vroegere analyses van de Kamer over de 
werkzaamheden en de kwaliteit van het beheer van het 
EFRO, opgenomen in haar jaarverslagen of speciale 
verslagen, blijkt steeds weer dat de initiatieven van de 
Commissie op het gebied van regionale ontwikkeling in 
het algemeen teleurstellend zijn omdat er niet genoeg 
aandacht wordt geschonken aan de concrete voorwaar­
den die nodig zijn om deze initiatieven doeltreffend ten 
uitvoer te brengen en aan de lering die moet worden 
getrokken uit de opgedane ervaring. Deze situatie heeft 
zich tijdens de periode 1985-1988, die overeenkomt met 
de tenuitvoerlegging van Verordening (EEG) nr. 1787/84 
weer op grote schaal voorgedaan en de Commissie zou de 
nodige maatregelen moeten treffen om te voorkomen dat 
een en ander zich herhaalt. 
7.118. Met de nieuwe programmeringsprocedure zou­
den de prioriteiten van de communautaire acties beter tot 
uiting kunnen komen en de risico's van de versnippering 
van de maatregelen van het Fonds kunnen worden 
verminderd. Voorts zou via het partnerschap beter 
rekening moeten kunnen worden gehouden met de 
mogelijkheden en de prioritaire behoeften van de 
betrokken regio's. 
7.119. In de nieuwe verordeningen wordt duidelijk 
aangegeven welke inhoud moet worden gegeven aan 
concepten zoals coördinatie, toezicht, evaluatie en 
complementariteit. In het algemeen worden bij deze 
verordeningen de verantwoordelijkheden voor de tenuit­
voerlegging van de communautaire acties gereorgani­
seerd: de verantwoordelijkheid voor het beheer en de 
controle op financieel gebied wordt voornamelijk bij de 
Lid-Staten gelegd, die een grotere armslag hebben bij het 
uitvoeren van de acties. In ruil voor de hogere mate van de 
aan de nationale autoriteiten toegekende autonomie, stelt 
de verordening grotere eisen op het gebied van het 
toezicht dat voortaan zowel betrekking moet hebben op 
de financiële als op de materiële uitvoering van de acties, 
alsmede inzake de evaluatie van de resultaten ten opzichte 
van de doelstellingen. 
7.120. Opdat de Commissie, praktisch gezien, reken­
schap kan geven van een goed gebruik van de communau­
taire gelden voor de acties waarvoor zij haar goedkeuring 
verleent, is het essentieel dat zij zich ervan vergewist dat de 
acties strikt worden gecontroleerd en geëvalueerd en dat zij de aanbevelingen die hieruit voortvloeien inderdaad 
opvolgt. 
7.121. Opdat deze striktheid ook door de Lid-Staten 
wordt erkend en toegepast, dient zij gepaard te gaan met 
een streven naar doorzichtigheid van de kant van de 
Commissie. Deze doorzichtigheid moet blijken uit het feit 
dat de beheerders en begunstigden van de acties waaraan 
de Gemeenschap deelneemt zo nauwkeurig mogelijk 
worden geïnformeerd over de doelstellingen en de 
methoden van de communautaire actie. Dit streven moet 
des te sterker zijn daar het beheer en de controle van de 
acties steeds meer bij de Lid-Staten berusten. 
7.122. Deze doorzichtigheid moet eveneens blijken uit 
het beheer van de Commissie. Daartoe zou de toepassing 
van het huidige systeem van budgettair en financieel 
beheer moeten worden verbeterd. Indien met het oog op 
de verscheidenheid van de communautaire verrichtingen 
de begrotingsnomenclatuur niet wordt gewijzigd, zou in 
de toelichting bij de begroting een nauwkeurige uitleg 
moeten worden gegeven over de diverse acties. Wat het 
financieel beheer betreft, heeft de Commissie bij lange na 
de doelstelling nog niet bereikt die is omschreven in 
artikel 25, lid 6 van Verordening (EEG) nr. 4253/88: 
„Teneinde de doelmatigheid van de Fondsen te vergroten, 
zal de Commissie erop toezien dat speciale aandacht 
wordt besteed aan de doorzichtigheid in het beheer 
ervan". Noch het systeem van de vastleggingen, noch dat 
van de betalingen en, bijgevolg, noch de financiële 
administratie van de Gemeenschap, stellen de Commissie 
in staat zich een juist beeld te vormen van de omvang van 
haar verplichtingen en van de uitvoeringsstand van de 
acties. Bovendien wordt door de toepassing van deze 
systemen op de andere structuurfondsen de doorzichtig­
heid van de communautaire beleidsvormen niet bepaald 
verbeterd. 
7.123. De hervorming van de Fondsen staat op zich niet 
garant voor het welslagen ervan. Integendeel, de ervaring 
uit het verleden toont aan dat de Commissie, gezien haar 
ambities, waakzamer moet zijn bij het toezicht op de 
acties en intensief naar doorzichtigheid moet streven 
teneinde de doeltreffendheid van de structurele beleids­
vormen te verbeteren. Tevens zou zij de Lid-Staten 
onophoudelijk moeten blijven aansporen hun methoden 
en procedures te verbeteren om tot een grotere doeltref­
fendheid te komen en te garanderen dat de acties die zij ter 
realisering van de communautaire doelstellingen op het 
gebied van regionale ontwikkeling voorleggen, beter zijn 
aangepast. 
P]8 Rublikatieblad van de Europese gemeenschappen mm^ 
rl^OPL^SPiEK8 
^ropee^^oo^^^e^d^(rE^) 
80 l^^OUIÖ Paragraaf 
Begrotingsuitvoering 
Inleidende opmerking 
communautaire acties op het gebied van langdurige werkloosheid 
inleiding 
Opmerkingen over de planningsprocedures 
Bestrijding van de langdurige werkloosheid als politieke doelstelling 
L^e richtsnoeren voor het beheer van het ESE met betrekking tot de 
langdurig werklozen 
communautaire statistieken inzake langdurige werkloosheid 
Analvses van het beleid 
coördinatie 
Acties inzake langdurig werklozen in het tweede programma van de 
bestrijding der armoede 
Opmerkingen over de uitvoeringsprocedures binnen het ESP 
criteria voor de toekenning van steun aan langdurig werklozen 
Algemene ontvankelijkheidscriteria 
Opmerkingen over de procedures van onderzoekt controle en toezicht 
Effect van de interventie van het ESE 
conclusie inzake het nieuwe Fonds 
Acties van het E^E in verband met herstructurering van industriële 
ondernemingen 
Inleiding 
Opmerkingen over de tenuitvoerlegging van de ESEDmaatregelen in 
verband met herstructurering van ondernemingen 
Aspecteninverbandmetdeomvangendeaardvandeondernemingendie 
steun uit het ESE ontvangen 
Opmerkingen inzake bepaalde uitgavencategorieën die ten laste van het 
ESE worden gebracht 
Inkomsten van de stagiairs 
Eóe uitgaven voor de voorbereiding van de cursussen 
Andereuitgavenin verband met acties voor industriëleherstruc^ 
turering 
löeontvangSLen uit de acties 
EtetE^E als instrument van het industrieel beleid 
conclusie 1 
.5 
.6 
.6 
14 
14 
16 
,20 
,26 
.33 
.36 
.37 
,37 
,40 
,42 
,49 
.53 
,57 
,57 
,65 
,73 
.78 
.80 
.84 
.87 
.90 
.91 
.97 — 8.4 
— 8.56 
— 8.13 
— 8.36 
— 8.15 
— 8.19 
— 8.25 
— 8.32 
— 8.35 
— 8.41 
— 8.39 
— 8.41 
— 8.48 
— 8.52 
— 8.56 
— 8.104 
— 8.64 
— 8.72 
— 8.77 
— 8.89 
— 8.83 
— 8.86 
— 8.89 
— 8.96 
— 8.104 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 139 
BEGROTINGSUITVOERING INLEIDENDE OPMERKING 
8.1. Tabel 8.1 geeft de in 1989 beschikbare kredieten 
voor het Europees Sociaal Fonds en het gebruik ervan 
weer. 
8.2. De definitieve kredieten voor vastleggingen 
(3 519,7 Mio ecu) en voor betalingen (2 918,5 Mio ecu) 
zijn in 1989, ten opzichte van 1988, met respectievelijk 
21,40 % en 10,87 % gestegen. 
8.3. De wederopvoering van kredieten ten belope van 
147,7 Mio ecu waarmee het totaal aan ESF-middelen in 
1989 is opgevoerd, berust op het nieuwe artikel 6, 
paragraaf 6 van het Financieel Reglement, ingevoerd bij 
Verordening nr. 2049/88 van de Raad van 24 juni 
1988 ('): met ingang van 19 juli 1988 moeten alle 
vrijmakingen op betalingsverplichtingen van voorgaande 
jaren normaliter leiden tot annulering, waarbij een 
uitzondering wordt gemaakt voor wederopvoering die 
slechts in buitengewone omstandigheden kan plaats 
vinden en moet stroken met criteria waarvan de naleving 
moet worden aangetoond en die verband houden met de 
noodzaak om aanvankelijk geplande programma's te 
realiseren en met de onbeschikbaarheid van kredieten 
voor dit doel in de begroting van het lopende begrotings­
jaar. Deze wederopvoering komt overeen met bedragen 
die eind 1988 werden vrijgemaakt op vastleggingen van 
1987. De wederopvoering kwam reeds ter sprake in de 
paragrafen 1.40 en 1.42. 8.5. De controles hebben betrekking gehad op de acties 
ten behoeve van langdurig werklozen (paragrafen 8.6 — 
8.56) en op die in verband met de herstructurering van 
industriële ondernemingen (paragrafen 8.57 — 8.104). 
COMMUNAUTAIRE ACTIES 
OP HET GEBIED VAN 
LANGDURIGE WERKLOOSHEID 
Inleiding 
8.6. Tijdens de periode 1984-1989, bestonden de 
maatregelen van de Gemeenschap op het gebied van 
langdurige werkloosheid — werkloosheid van meer dan 
een jaar waarvan tabel 8.2 de omvang aangeeft — 
voornamelijk uit: financiële steun van het ESF, maat­
regelen ter bestrijding van de armoede, actieprogramma 
ERGO inzake langdurige werkloosheid, systeem van 
uitwisseling van gegevens over het werkgelegenheids­
beleid (MISEP) en de maatregel ter verbetering van de 
uitwisseling van statistische gegevens. 
8.4. De bestedingsgraad van de definitieve kredieten 
voor vastleggingen en betalingen bedraagt respectievelijk 
98,8 % en 91,7 % tegen 99 % en 87,3 % in 1988. 
(>) Verordening (EGKS, EEG, EURATOM) nr. 2049/88 van 
de Raad van 24 juni 1988 tot wijziging van het Financieel 
Reglement van 21 december 1977 van toepassing op de 
algemene begroting der Europese Gemeenschappen, PB 
L 185 van 15.7.1988, blz. 3. 8.7. De steun die het ESF toekent ter bevordering van 
de werkgelegenheid voor langdurig werklozen, is neerge­
legd in artikel 4, leden 1 en 2a) van het Besluit van de Raad 
83/516/EEG van 17 oktober 1983 (2). 
(2) Besluit 83/516/EEG van de Raad van 17 oktober 1983 
betreffende de taken van het ESF, PB L 289 van 22.10.1983, 
blz. 38. 
Tabel 8.1 — Begrotingsuitvoering in 1989 — ESF 
Kredieten voor vastlegging 
Kredieten voor betaling Oorspronkelijke 
begroting 
(a) 
3 387,0 
2 950,0 Oorspronkelijke 
begroting en 
wederopvoe­
ringen 
(b) 
3 534,7 
2 950,0 Begroting 
na GAB en 
overschrijving 
(c) 
3 519,7 
2 918,5 Uitvoering 
(d) 
3 478,4 
2 676,1 Uitvoerings­
percentage van 
de begroting na 
wederopvoe­
ring van de 
kredieten 
(e = d/b) 
% 
98,4 
90,7 Uitvoerings­
percentage 
van de definitieve 
begroting 
(f=d/c) 
98,8 
91,7 
140 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
"O 
W) 
e 
t/3 •^ 
1 
c£ 
c£ 
VO 
ON 
ON 
ON 
ON 
O 
CQ Si«M 
.o 0.0-ÏT3 
=3J 
< 
Si-slt 
.o 0.0-u t3 
^ O" u-s 
eg J 
< 
Jl^Jt 
S? o *- jB-jj 
SJ= 
1* 
«j _) LW 
i het 
'tale 
kloo 
scijf 
.o U-0-ST3 
1* 
03 _J 
< 
l-LW 
> het 
•tale 
kloo 
scijf 
S? o ~ ju-s 
1* 
ca-j 
< 
^l-aj^ 
"HS ^> 
<-J 
OO 
•é 
J NO 
r~~ 
NO 
ON 
(N 
O 
^ 
o 
CM 
ON 
NO 
O 
(N 
NO 
CM 
r--
NO 
<N 
•* 
NO 
00 
<N 
jjp 
m °i (N 
<N 
ON 
O 
(N 
ON 
NO 
CM 
•* 
or 
ei 
r-NO 
ON 
o" m 
<N 
(N 
m 
O 
r-
c 
^ 
1 
c 
Q NO 
Tl-
<N 
<N 
r-Tt-
o ON 
NO 
Tt-
ON 
NO*" 
t 
o ON 
Tf 
Tt-
TT 
ON 
Tf 
m 
O 
NO 
-o 
a J2 
'3 
Q 
PQ ON 
Th 
ON 
ON 
TT 
fN 
TT 
ON 
TT 
TT 
r-' 
rn 
ro 
fN 
n-i 
NO 
ON 
-o 
Ö 
O •* 
>o 
o NO 
NO 
NO 
o ^D 
NO 
1^-
tn 
ON 
ON 
NO 
00 
" 
NO^ 
ON 
m 
^ 
'ë? ca 
C/2 NO 
n-" rf 
O 
NO 
Tl-
TT 
r^ 
TT 
•<t 
•<* 
o 
00 
TT 
(N 
TT 
O 
—' 
ON 
m 
NO^ 
ON 
ro 
r^ 
o 
M 
J2 c 
c3 
£ NO 
TT 
00 
NO 
<N 
ON 
(N 
NO 
Tf 
(N 
<N 
NO 
TT 
^r 
^ w 
,-v 
-o 
,3 
ü t--
NO 
o 
NO 
NO 
'O 
NO 
NO^ 
NO 
(N 
-* 
o" 
NO 
o 
^o 
•*t 
ro 
<N 
O 
— 
~5 
S ^ 
£T 
^ w 
,-N 
ÖO 
3 X) 
1 
X 
3 -1 NO 
-* 
ON 
r-
NO 
TT 
(N 
(N 
£: 
•<* 
NO" 
" 
£T 
o 
ON 
NO*~ 
TT 
r~ 
o 
T3 
C 
-o 
Z (N 
Tf 
•* 
in 
NO 
Tf 
>T) 
NO 
<N 
^^ 
^T 
^^ w 
^^ 
C3 
oo 
o 
(X (N 
<N 
TJ-
NO 
O 
o 
NO" 
Tl-
t-~ 
NO 
TI-
NO 
m Tf 
t~-r 
Tf 
o 
*-
TT 
00 
Tf 
Tf 
ON 
M 
-^ C 
'3 
o ^ 
op 
'3 
> TT 1-* 
O «S IT) IT> 
Tt 0\ 
-H O 
IT) f) 
ir> r-
r^ t^ 
o rl in (Ti 
't ND 
i-- n 00 X 
1/5 t^ 
*1 r^-
rt rf in ir> 
^ ^~ 
t^ rt Tf NO 
*T) «t 
m t~-
^ 
X ^ 
IT) 
^ 
5C ^ m ^ r~ in 
^ 
TT 
SO Z~~ 
NO ^ 
X 
TT 
00 £T-
TT ^ 
Tf 
£^ 
rT ^ O w 
«n 
TT 
O fS 
OS CSS 
3 3 
U U ^ E 
CQ c 
< u 
0 & 
1 C 
£ cfc; 
« § Ö 
C CS 
CQ E 5 
-Op 
• s o ^o 
<n 
a > 
C M 
2 o 
C3 « c c 
i.ü, E b 
-t3 C 8" 
O 3X2 
«aC is zijn o 
eekpro 
ö C ^ 
S"J5:5 
oi75 ^ 
u^ o 
M rs 
o 
s 
5 
ZPH -J 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 141 
8.8. Voorts wordt bij de richtsnoeren die de Commissie 
jaarlijks voor het beheer van het ESF vaststelt, bepaald 
welke prioritaire acties betrekking zullen hebben op 
langdurig werklozen (3). Tijdens de periode 1984-1988 
heeft de Commissie voor de richtsnoeren met betrekking 
tot langdurig werklozen verplichtingen aangegaan ad 
1 616,8 Mio ecu zoals valt af te lezen uit tabel 8.3. Per 
31 december 1989 hadden de betalingsverplichtingen ad 
1 083,4 Mio ecu voor de periode 1984-1988 geleid tot 
820,1 Mio ecu aan betalingen (of aan aanvragen voor 
betalingen voor dossiers die op deze datum nog niet 
waren afgesloten); de bestedingsgraad bedroeg dus 
75,7 %. Aangezien de begrotingsjaren 1984, 1985 en 1986 
als vrijwel afgesloten kunnen worden beschouwd, kan 
worden geconstateerd dat de bestedingsgraad (77 %) van 
de betalingsverplichtingen inzake de speciaal voor de 
langdurig werklozen geldende richtsnoeren voor deze 
periode nauwelijks verschilt van de bestedingsgraad voor 
de gezamenlijke betalingsverplichtingen van het EFS 
(75 %). Uit tabel 8.3 blijkt eveneens dat de reële kosten 
per persoon voor het ESF tijdens de periode 1985-1988 
een algemene en vaak sterke daling vertonen ten opzichte 
van de in de goedkeuringsbesluiten opgenomen kosten. 
Dit zou kunnen wijzen op tekortkomingen in het 
onderzoek dat de diensten van het Fonds uitvoeren naar 
de prognoses waarop de steunaanvragen berusten. Aan 
de hand van een grondige analyse van de kosten per 
persoon en per uur zouden de verschillen tussen de reële 
en geraamde kosten moeten kunnen worden verklaard. 
8.9. Een twaalftal acties van het tweede programma ter 
bestrijding van de armoede (1985-1989) (4) beogen de 
langdurig werklozen; dit zijn onderzoekacties waarvoor 
de betalingsverplichtingen en de betalingen per 31 decem­
ber 1989 respectievelijk 2,9 Mio ecu en 2,4 Mio ecu 
bedroegen. 
8.10. Het programma ERGO dat begin 1989 voor een 
periode van driejaar van start ging (5), heeft ten doel om 
via een netwerk van contacten in elke Lid-Staat een 
inventaris op te maken van programma's en projecten 
bestemd voor langdurig werklozen en de aldus ver­
zamelde gegevens te verspreiden. Het heeft voorts ten 
doel om door middel van een gemeenschappelijke 
methodologie evaluatie-instrumenten te creëren voor de 
(3) Richtsnoeren van de Commissie voor het beheer van het 
ESF gedurende de jaren 1984-1986, PB C 5 van 10.1.1984, 
blz. 2. (verlengd voor de jaren 1985-1987, PB C 126 van 
12.5.1984, blz. 3). 
Richtsnoeren van de Commissie voor het beheer van het 
ESF gedurende de jaren 1986-1988, PB L 133 van 22.5.1985, 
blz. 26. 
Richtsnoeren van de Commissie voor het beheer van het 
ESF gedurende de jaren 1987-1989, PB L 153 van 7.6.1986, 
blz. 59. 
Richtsnoeren van de Commissie voor het beheer van het 
ESF gedurende de jaren 1988-1990, PB L 167 van 26.6.1987, 
blz. 56. 
Richtsnoeren van de Commissie voor het beheer van het 
ESF gedurende de jaren 1989-1991, PB L 143 van 10.6.1988, 
blz. 45. 
(4) PB L 2 van 3.1.1985, blz. 24. 
(5) Naar aanleiding van de conclusies van de Raad van 
1 december 1987 betreffende de bestrijding van langdurige 
werkloosheid, PB C 335 van 15.12.1987, blz. 1. verschillende wijzen van bestrijding van de langdurige 
werkloosheid. De betalingsverplichtingen en betalingen 
bedroegen per 31 december 1989 respectievelijk 3 Mio 
ecu en 1,3 Mio ecu. 
8.11. Het systeem voor de uitwisseling van gegevens 
inzake het werkgelegenheidsbeleid, genaamd MISEP, is 
in 1982 ingesteld (6) in antwoord op een verzoek van de 
delegaties van de Lid-Staten aan de Raad om wederzijds 
te worden geïnformeerd over de ontwikkelingen van 
maatregelen en structuren van het nationale werkgelegen­
heidsbeleid. Dit systeem dat functioneert op basis van een 
netwerk van contacten tussen de met de werkgelegenheid 
belaste diensten in de Lid-Staten en een centraal 
secretariaat onder de verantwoordelijkheid van de 
Commissie, beoogt gegevens te verzamelen, deze perio­
diek bij te werken en ze te verspreiden. Daartoe worden in 
de publikaties van MISEP (rapporten met basisgegevens, 
bijwerkingen gepubliceerd in „Europe sociale") tevens de 
nationale maatregelen opgenomen die in het bijzonder de 
langdurig werklozen betreffen. 
8.12. Het Bureau voor de statistiek is ermee belast 
vergelijkbare statistische gegevens inzake langdurige 
werkloosheid te verzamelen en beschikbaar te stellen; 
hiermee worden niet alleen gegevens op nationaal niveau 
bedoeld maar ook die van een betrekkelijk vergaande 
indeling in regio's. 
8.13. De controle heeft vooral betrekking gehad op de 
steun van het ESF aan langdurig werklozen, ofschoon het 
verband daarvan met de andere in paragraaf 8.6 bedoelde 
communautaire acties in het oog werd gehouden; de 
controle was ook gericht op de procedures van planning, 
uitvoering, onderzoek, controle en toezicht alsmede op 
het effect van de werkzaamheden van het ESF. 
Opmerkingen over de planningsprocedures 
Bestrijding van de langdurige werkloosheid 
als politieke doelstelling 
8.14. In het kader van de herziening van Besluit 77/801 / 
EEG en van de toepassingsverordening van dit besluit (7) 
— een herziening die werd doorgevoerd in 1982 en 1983 
(6) Naar aanleiding van de resolutie van de Raad van 27 juni 
1980 betreffende richtsnoeren voor een communautair 
arbeidsmarktbeleid, PB C 168 van 8.7.1980. 
(7) Besluit 77/801 /EEG van de Raad van 20 december 1977, PB 
L337 van 27.12.1977, blz. 8 en Verordening (EEG) 
nr. 2893/77 van de Raad van 20 december 1977, PB L 337 
van 27.12.1977, blz. 1. 
142 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
Tabel 8.3 — Europees Sociaal Fonds — Langdurige werkloosheid — Goedkeuringen (betalingsverplichtingen) 
en betalingen per 31 december van elk begrotingsjaar van 1984 t/m 1989, per Lid-Staat 
Begrotingsjaar 
Richtsnoeren 
langdurig 
werklozen (') 
België 
goedkeuringen: 
— bedragen (4) 
— aantal 
begunstigden 
betalingen: 
— bedragen 
— aantal 
begunstigden 
Denemarken 
goedkeuringen: 
— bedragen 
— aantal 
begunstigden 
betalingen: 
— bedragen 
— aantal 
begunstigden 
BR Duitsland 
goedkeuringen: 
— bedragen 
— aantal 
begunstigden 
betalingen: 
— bedragen 
— aantal 
begunstigden 
Griekenland 
goedkeuringen: 
— bedragen 
— aantal 
begunstigden 
betalingen: 
— bedragen 
— aantal 
begunstigden 
Spanje 
goedkeuringen: 
— bedragen 
— aantal 
begunstigden 
betalingen: 
— bedragen 
— aantal 
begunstigden 
Frankrijk 
goedkeuringen: 
— bedragen 
— aantal 
begunstigden 
betalingen: 
— bedragen 
— aantal 
begunstigden 
Ierland 
goedkeuringen: 
— bedragen 
— aantal 
begunstigden 
betalingen: 
— bedragen 
— aantal 
begunstigden 1984 
(2) 
6,1 
2 717 
6,0 
(6) 
— 
— 
(6) 
(6) 
6,2 
3 609 
5,9 
(6) 
— 
— 
— 
— 
5,4 
3 297 
3,8 
(6) 
— 
— 
— 
— (3) 
16,2 
9 706 
14,6 
(6) 
11,8 
6 493 
11,1 
(6) 
4,4 
2 132 
2,4 
(6) 
5,4 
5 122 
2,3 
(6) 
0,8 
533 
0,8 
(6) 
0,0 
38 
0,0 
(6) 1985 
(2) 
6,2 
3 551 
4,8 
3 020 
— 
— 
— 
— 
4,4 
14 853 
4,0 
3 993 
— 
— 
— 
— 
19,9 
8 181 
19,0 
20 471 
— 
— 
— 
— (3) 
26,4 
(5) 
15 007 
17,2 
(5) 
35 745 
11,9 
9911 
8,6 
4 363 
6,2 
14 652 
5,7 
15 961 
7,0 
11 170 
6,1 
30 525 
0,5 
2 396 
0,5 
1 305 
3,1 
3 296 
2,1 
6 122 1986 
(2) 
0,3 
198 
0,2 
297 
2,3 
905 
1,1 
562 
7,6 
3 753 
7,4 
3 629 
5,7 
5 832 
4,0 
5 049 
43,0 
44 195 
34,5 
52 364 
43,1 
23 026 
40,5 
38 177 
16,3 
8 204 
9,5 
12 379 (3) 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
13,1 
21 381 
11,7 
35 871 
19,2 
13 742 
8,8 
7 396 
0,0 
27 
0,0 
27 
7,0 
6 465 
7,0 
15 185 1987 
(2) 
5,1 
1 311 
3,5 
1 770 
0,5 
179 
0,5 
244 
15,2 
7 332 
14,5 
7 996 
9,5 
7 752 
5,1 
6 141 
65,3 
56 197 
64,6 
89 814 
48,3 
26 434 
44,5 
37,709 
12,2 
6 105 
9,6 
8 310 (3) 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
19,2 
34 525 
16,1 
37 583 
27,9 
20 792 
14,6 
12 303 
0,0 
26 
0,0 
— 
10,8 
11 228 
9,4 
19 846 1988 
(2) 
3,2 
893 
2,7 
1 669 
0,2 
53 
0,2 
126 
13,4 
6 525 
10,4 
5 976 
11,0 
7 056 
5,2 
1 119 
81,3 
59 334 
76,7 
126 545 
69,2 
33 365 
33,6 
77 228 
15,7 
8 310 
10,8 
6 893 (3) 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
25,7 
41 691 
16,2 
48 718 
21,7 
13 557 
18,2 
13 366 
0,1 
176 
0,0 
75 
12,2 
12 323 
11,1 
22 650 1989 
(2) 
4,4 
1 879 
2,2 
0,4 
79 
0,2 
19,2 
5 754 
10,1 
15,9 
11 160 
8,7 
176,2 
99 929 
87,9 
112,9 
41 151 
56,5 
16,2 
12 544 
8,1 (3) 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
17,5 
31 409 
8,7 
26,4 
16 820 
13,7 
0,0 
0 
0,0 
12,4 
13 040 
6,2 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 143 
(vervolg) 
Begrotingsjaar 
Richtsnoeren 
langdurig 
werklozen (') 
Italië 
goedkeuringen: 
— bedragen 
— aantal 
begunstigden 
betalingen: 
— bedragen 
— aantal 
begunstigden 
Luxemburg 
goedkeuringen: 
— bedragen 
— aantal 
begunstigden 
betalingen: 
— bedragen 
— aantal 
begunstigden 
Nederland 
goedkeuringen: 
— bedragen 
— aantal 
begunstigden 
betalingen: 
— bedragen 
— aantal 
begunstigden 
Portugal 
goedkeuringen: 
— bedragen 
— aantal 
begunstigden 
betalingen: 
— bedragen 
— aantal 
begunstigden 
Verenigd Koninkrijk 
goedkeuringen: 
— bedragen 
— aantal 
begunstigden 
betalingen: 
— bedragen 
— aantal 
begunstigden 
Totaal 
goedkeuringen 
— bedragen 
— aantal 
begunstigden 
betalingen: 
— bedragen 
— aantal 
begunstigden 1984 
(2) 
1,3 
473 
0,7 
(6) 
— 
3,1 
2 016 
3,0 
(6) 
6,8 
13 779 
4,2 
(6) 
28,9 
25 891 
23,6 (3) 
1,2 
744 
— 
(6) 
— 
0,4 
286 
0,2 
(6) 
21,2 
20 018 
19,6 
(6) 
61,4 
47 778 
51,0 1985 
(2) 
5,4 
1 688 
3,8 
1 794 
— 
3,5 
6 921 
2,5 
3 522 
10,6 
11 594 
7,1 
12 082 
50,0 
46 788 
41,2 
44 882 (3) 
1,2 
756 
0,3 
947 
— 
2,2 
1 677 
1,8 
3 037 
14,7 
12 686 
11,6 
86 666 
73,2 
71 551 
53,9 
184671 1986 
(2) 
16,3 
5 216 
7,5 
2 751 
— 
5,6 
1 917 
3,3 
5 412 
2,5 
1 965 
1,8 
1 521 
4,7 
6 877 
2,3 
4 878 
147,4 
102088 
112,1 
127019 (3) 
1,1 
931 
0,5 
260 
— 
— 
— 
— 
— 
2,2 
6 240 
1,5 
5 880 
3,6 
4 346 
3,6 
8 360 
46,2 
53 132 
33,1 
72 979 1987 
(2) 
22,6 
6 126 
11,4 
4 752 
— 
7,5 
2 215 
6,9 
4 057 
7,9 
5 276 
3,3 
4 005 
9,4 
7 169 
6,6 
18 685 
203,5 
126096 
170,7 
183 483 (3) 
1,1 
646 
0,4 
655 
— 
— 
— 
— 
— 
8,8 
17 180 
5,6 
15 394 
7,2 
8 676 
5,0 
9 426 
75,0 
93 073 
51,1 
95 207 1988 
(2) 
33,4 
6 956 
19,5 
6 531 
— 
11,4 
3 219 
7,2 
2 247 
9,7 
6 057 
6,8 
25 922 
72,2 
73 648 
51,8 
115 093 
320,7 
205416 
224,9 
369 349 (3) 
2,7 
1 628 
0,6 
552 
— 
— 
— 
— 
— 
9,9 
18 640 
7,8 
18 914 
4,8 
6 072 
4,8 
9 796 
77,1 
94 087 
58,7 
114071 1989 
(2) 
31,3 
8 353 
14,5 
18,8 
6 043 
9,9 
9,2 
3 845 
3,7 
59,8 
41 734 
29,9 
464,2 
231674 
231,6 (3) 
2,8 
2 170 
0,7 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
4,0 
20 454 
5,0 
6,1 
7 151 
2,9 
69,2 
91 044 
37,2 
Bron: Systeem EURADA. 
(') Voor details zij verwezen naar voetnoot nr. 3. 
(2) Beroepsopleiding. 
(3) Werving/aanstelling. 
(4) De bedragen luiden in Mio ecu. 
(5) Er valt een grote daling te constateren van de reële eenheidskosten ten opzichte van de geraamde eenheidskosten die in de goedkeuringsbesluiten zijn 
opgenomen (zie paragraaf 8.8). 
(6) Statistieken voor het begrotingsjaar 1984 niet direct beschikbaar. 
144 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
en die voornamelijk leidde tot Besluit 83/516/EEG 
betreffende de taken van het ESF en tot de verordening 
houdende toepassing van dit besluit — heeft de Commis­
sie de langdurige werkloosheid niet expliciet aan een 
algehele analyse onderworpen, hoewel de langdurige 
werkloosheid reeds in 1982 statistisch gezien in 7 Lid­
staten van het Europa van de Tien een ernstig structureel 
probleem vormde en talrijke studies de omvang ervan 
hadden aangetoond (8). 
8.15. In haar memorandum van 18 maart 1987 (9) 
betreffende de bestrijding van de langdurige werkloos­
heid constateerde de Commissie dat „van de 16 miljoen 
werklozen in de Gemeenschap er zowat 8 miljoen één jaar 
of langer werkloos zijn", en was zij van mening: „Indien 
de Gemeenschap het principe zou volgen van een 
aanzienlijke vermindering van het aantal langdurig 
werklozen, zou het wenselijk zijn om het percentage van 
langdurige werkloosheid in 1990 terug te brengen van het 
huidige niveau (50 %) tot een niveau van 30 % van het 
totaal van de werkloze bevolking. Bij een ongewijzigd 
blijven van het algemene werkloosheidsniveau zou dit 
leiden tot een daling van het aantal langdurig werklozen 
van ongeveer 8 naar minder dan 5 miljoen". Ofschoon de 
Commissie de grote lijnen van het uit te stippelen beleid 
aangaf, stelde zij niet op concrete wijze voor hoe deze 
doelstelling zou kunnen worden bereikt. 
De richtsnoeren voor het beheer van het ESF 
met betrekking tot de langdurig werklozen 
8.16. De richtsnoeren met betrekking tot langdurig 
werklozen zijn, net als de andere richtsnoeren, het 
resultaat van een proces van voorbereiding en keuzen die, 
reeds bij aanvang, zijn onderworpen aan de voorschriften 
van artikel 7 van Besluit 83/516/EEG van de Raad 
betreffende de taken van het ESF. De daarin neergelegde 
algemene doelstellingen vormen tevens een basis voor de 
uitwerking van de richtsnoeren. 
8.17. De financiële begrenzing van een budget dat al 
lager is dan het totaalbedrag van de steunaanvragen en de 
bovenbedoelde beperkingen, hadden de Commissie er 
dan ook toe moeten bewegen om voor de jaarlijkse 
uitwerking van de richtsnoeren voor het Fonds strenge 
regels voor het financieel beheer uit te vaardigen. Uit de 
dossiers van de diensten van het Fonds, waarin de 
richtsnoeren voor de begrotingsjaren 1984-1989 zijn 
(8) Mededeling van de Commissie aan de Raad en aan het 
Permanent Comité voor arbeidsvraagstukken inzake de 
bestrijding van langdurige werkloosheid, doe. COM(84) 484 
def. van 18 september 1984, PB C 322 van 3.12.1984. 
(9) Memorandum van de Commissie betreffende de bestrijding 
van de langdurige werkloosheid, doe. COM(87) 231 def. van 
18 mei 1987. uitgewerkt, is echter gebleken dat dit proces (l0) niet 
berustte op de formele regels of procedures waarmee 
doelstellingen van goed beheer werden nagestreefd zoals: 
a) indiening en bespreking van beleidsvoorstellen waar­
van: 
(i) de prioritaire doelstellingen duidelijk wordenom-
schreven en gerangschikt; 
(ii) de nevendoelstellingen en programmadoelstellin­
gen afzonderlijk of groepsgewijs worden geëva­
lueerd, om te beoordelen welk gedeelte van de 
hogere communautaire doelstellingen daarmee 
kan worden gerealiseerd; 
(iii) de voorgestelde acties worden beoordeeld op hun 
doeltreffendheid — uit het oogpunt van de 
doelstellingen die zij geacht worden na te streven 
— en hun doelmatigheid, alsmede op de effecten 
die indruisen tegen andere vormen van commu­
nautair beleid; 
b) de beschikbaarheid tijdens de besprekingen van 
nauwkeurige, bijgewerkte en betrouwbare gegevens 
over de sociaal-economische situatie van de doelgroe­
pen en regio's waarvoor de steun van het Fonds is 
bedoeld alsmede over de in uitvoering zijnde, 
overeenkomstige vormen van nationaal en commu­
nautair beleid. 
8.18. In de praktijk vertoont het proces de volgende 
kenmerken: 
a) gezien de beperkte financiële middelen werd af en toe 
gepleit voor een grotere selectiviteit in de richtsnoeren 
door andere prioriteiten te stellen en voor een 
programmagewijze benadering; ditzelfde idee werd in 
een andere vorm verdedigd toen de wens werd 
uitgesproken om diverse politieke doelstellingen op te 
nemen — zoals de invoering van nieuwe technolo­
gieën, het creëren van arbeidsplaatsen op plaatselijk 
niveau, de actie ten gunste van de meest hulpbehoe­
vende categorieën — in een bredere opzet van 
programma en doelstellingen, in plaats van tussen 
deze doelstellingen een keuze te maken (''); 
('0) De verschillende fasen daarvan zijn de formulering van 
voorstellen voor richtsnoeren, de raadpleging van de 
directoraten van het Directoraat-generaal werkgelegenheid, 
industriële betrekkingen en sociale zaken, de andere 
Directoraten-generaal en betrokken diensten van de 
verbindingsgroep, het Comité van het Fonds, de Lid-Staten, 
de overweging van de eventueel door het Europees 
Parlement uitgesproken standpunten en de eindbespreking 
bij de Commissie. 
(") Zie: 
Werkdocument inzake de richtsnoeren voor het beheer 
van het ESF, Task Force voor de coördinatie van de 
financiële instrumenten, TFC/99/84 van 15 november 
1984. 
— Doe. SEC(84) 1773, werkdocument betreffende de 
richtsnoeren voor het beheer van het ESF van 12 novem­
ber 1984. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 145 
b) heel weinig voorstellen zijn aan een evaluatie 
onderworpen en tevens zijn er weinig gestructureerde 
voorstellen gedaan voor doelstellingen en acties 
waarbij een nauwkeurig verband werd gelegd tussen 
de onbevredigende sociaal-economische situaties en 
de doelstellingen, tussen de doelstellingen onderling, 
en ten slotte tussen de doelstellingen en de acties; 
c) bij de uitwerking van nieuwe richtsnoeren voor het 
volgende begrotingsjaar kon de Commissie zich niet 
baseren op de evaluatie van de doeltreffendheid en de 
doelmatigheid van voorgaande acties of op de 
controle op de in uitvoering zijnde acties: een 
evaluatie van de acties waaraan in het kader van de 
Fondsen 1978-1983 en 1984-1988 financieel is bijge­
dragen, was nauwelijks voorhanden (zie de paragra­
fen 8.30 en 8.31); de communautaire voorschriften 
voorzien trouwens niet in voor een doeltreffende 
controle noodzakelijke procedures(zie paragraaf 
8.48). Zo schreef de Commissie met betrekking tot de 
verbeteringen van de perspectieven op werkgelegen­
heid dankzij acties voor beroepsopleiding voor 
personen boven de 25 jaar die meer dan 12 maanden 
werkloos zijn in de toelichting bij de goedkeurings­
besluiten 1984 (12) dat de verklaringen van de Lid­
staten ten deze voor het eerste toepassingsjaar van 
het nieuwe systeem bevredigend zijn geweest, doch 
dat er bij de goedkeuring van nieuwe aanvragen 
rekening zal worden gehouden met de voorheen 
verkregen resultaten. In de praktijk heeft deze 
vervolgcontrole niet plaatsgevonden. De enige gege­
vens inzake het verleden waarover de Commissie 
beschikte, hadden betrekking op: 
i) het soort acties dat voorheen was goedgekeurd; 
ii) de tendensen in de verdeling van de middelen van 
het ESF over de Lid-Staten; 
iii) de effecten van de lineaire vermindering voor de 
voorgaande begrotingsjaren; 
iv) de algemene en sectoriële onevenwichtigheden 
tussen de vastleggingskredieten en de steunaan­
vragen ; 
v) de aanpassing van de nationale structuren en 
beleidsvormen aan de eisen van de communautai­
re financiering; 
vi) de mate waarin de beroepsbevolking van de Lid-
Staten onder de richtsnoeren valt; 
d) het evenwicht tussen de verwachte steunaanvragen en 
de begrotingsmiddelen werd, met vermijding van een 
zware lineaire vermindering, gezocht in voorstellen 
(12) Document V/995/84 van 18 juli 1984. voor administratieve en technische voorwaarden en 
beperkingen — waarin geen direct verband wordt 
gelegd met de werkelijke behoeften; deze voorstellen 
hebben de besprekingen in de voorbereidende fases 
van de richtsnoeren uiteindelijk gedomineerd — 
bijvoorbeeld: 
i) het voorstel om voor het begrotingsjaar n + 1 het 
gedeelte van de beroepsbevolking in de prioritaire 
regio's, die door de richtsnoeren van het begro­
tingsjaar n werden beoogd te verminderen 
(bijvoorbeeld van 64 % voor de begrotingsjaren 
1984 en 1985 tot 63 % voor het begrotingsjaar 
1986 (13), tot 57 % voor het begrotingsjaar 1987 
en tot 50 % voor het begrotingsjaar 1988), 
ii) het voorstel van uiteenlopende duur van de 
beroepsopleiding, uiteenlopende minimale perio­
den voor het in dienst nemen van langdurig 
werklozen en zelfs voor de langdurige werkloos­
heid, 
iii) de fasen van motivering en oriëntering die de actie 
voor beroepsopleiding voor langdurig werklozen 
moet omvatten, zijn in 1986 voornamelijk inge­
voerd om de prioriteiten restrictiever te ma­
ken (14). 
8.19. Wat goed beheer betreft kan het resultaat dan ook 
aanvechtbaar zijn: 
a) zo constateert de Kamer dat de diensten van de 
Commissie tijdens de voorbereiding van de richtsnoe­
ren 1986-1988 met nadruk hebben gewezen op de 
omvang en de toeneming van langdurige werkloos­
heid en dat deze werklozen in de nieuwe richtsnoeren 
de speciale aandacht hebben gekregen. Desondanks 
zijn de richtsnoeren 1986-1988 veel restrictiever dan 
de vorige, zowel wegens de opleidingsduur van 
tenminste 200 uur, de invoeging van fasen van 
motivering en oriëntering in de acties voor beroeps­
opleiding en de exclusieve prioriteit van het in dienst 
nemen van langdurig werklozen in de regio's die 
absolute prioriteit genieten; deze laatste beperking 
was overigens, zeer onopvallend en zonder expliciete 
motivering in de slotfase van de uitwerking inge­
voerd ; 
b) daarentegen is het criterium van de „aanzienlijke 
bevordering van de uitzichten op werkgelegenheid" 
die deel uitmaakte van het richtsnoer — voor de 
begrotingsjaren 1984-1986 inzake de beroepsoplei­
ding ten behoeve van personen ouder dan 25 jaar die 
langer dan 12 maanden werkloos zijn in de richtsnoe­
ren 1986-1989 niet opnieuw opgenomen; 
(13) Ontwerp voor ESF-richtsnoeren, 1986-1988 van 11 maart 
1985. 
(14) Verslag van de vergadering tussen de vertegenwoordigers 
van het ESF en de vertegenwoordigers van de Nederlandse 
overheid: „Consultation of Member States on the DG V — 
text of the guidelines V/209/85" van 20 maart 1985. 
146 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
c) dat de richtsnoeren worden voorgesteld als een niet-
geïntegreerde nevenschikking van criteria voor 
toekenning van steun, en de langdurig werklozen 
worden onderverdeeld in zoveel categorieën als 
geslacht, leeftijd, bekwaamheden, streek van her­
komst, heeft ten gevolge dat de dossiers inzake de 
langdurig werklozen, al dan niet expliciet naar deze 
doelgroep verwijzend, worden ingediend uit hoofde 
van andere richtsnoeren, zoals die betreffende de 
acties voor beroepsopleiding of indienstneming van 
vrouwen, de acties voor indienstneming van jongeren 
beneden de 25 jaar, de acties voor beroepsopleiding of 
voor indienstneming in het kader van lokale initiatie­
ven voor werkgelegenheid; 
d) de begrippen en criteria in de richtsnoeren zijn niet 
altijd duidelijk en meetbaar. Dat was het geval voor 
„aanzienlijke bevordering van de uitzichten op vaste 
arbeidsplaatsen" of „de opleiding die werkelijk 
uitzicht geeft op een betrekking", de fasen van 
motivering en oriëntatie, werk „voor onbepaalde tijd" 
en zelfs het begrip van langdurig werklozen. 
Communautaire statistieken 
inzake langdurige werkloosheid Besluit 83/516/EEG van de Raad betreffende de taken 
van het ESF bepaalt namelijk dat de resterende kredieten 
— nadat in 1984 en 1985 40 % en sinds 1986 44,5 % van 
het totaal aan beschikbare kredieten voor de acties inzake 
werkgelegenheid in de regio's met absolute prioriteit 
werden toegewezen — moeten worden geconcentreerd op 
acties ten behoeve van de werkgelegenheid in andere 
gebieden waar een hoge en langdurige werkloosheid 
heerst en/of een industriële en sectoriële herstructurering 
plaatsvindt. 
8.22. De Commissie moest ervan afzien gebieden op een 
geharmoniseerde communautaire basis aan te wijzen als 
gekenmerkt door langdurige werkloosheid omdat de 
statistici verklaarden dat de bestaande statistieken zijn 
afgeleid uit administratieve statistieken die volgens 
andere normen zijn opgesteld en niet van land tot land of 
zelfs qua periode kunnen worden vergeleken (16). De 
Commissie heeft de regio's met langdurige werkloosheid 
gelijkgesteld met de regio's met een hoog werkloosheids­
percentage — waarvan de lijst is opgesteld op basis van 
werkloosheidscijfers van jongeren en volwassenen en van 
het bruto binnenlands produkt per inwoner - en 
beweerde dat deze regio's in het algemeen ook gebieden 
zijn met een hoog werkloosheidspercentage onder 
jongeren en volwassenen met een laag BBP per inwoner of 
gebieden in herstructurering, gezien het onderlinge 
verband tussen de diverse economische en sociale 
verschijnselen. 
8.20. De Gemeenschap blijkt pas sinds kort te beschik­
ken over geharmoniseerde statistieken inzake langdurige 
werkloosheid, voor nationaal niveau en voor de regio's 
van het niveau NUTS II — doch niet voor de regio's van 
het niveau NUTS III (15). Deze geharmoniseerde statis­
tieken — een onmisbaar instrument voor de communau­
taire besluitvorming — betreffen de begrotingsjaren 1987 
en 1988. 8.23. Inmiddels heeft de Commissie slechts kunnen 
bevestigen (17) dat zij zal pogen „de statistieken met 
betrekking tot de langdurige werkloosheid te verbeteren 
door gebruik te maken van administratieve bronnen en 
door het verwerken en uitbreiden van de reeks steekproe-
fenquëtes naar de arbeidskrachten". 
8.24. De Raad heeft de Commissie op zijn beurt 
uitgenodigd: 
8.21. Het gebrek aan geharmoniseerde communautaire 
statistieken inzake langdurige werkloosheid, dat tijdens 
de voorbereidende werkzaamheden voor het op 17 okto­
ber 1983 van kracht geworden Fonds reeds duidelijk was, 
heeft steeds een stempel gedrukt op het beheer van dit 
fonds, ofschoon de noodzaak om de regio's van 
langdurige werkloosheid te bepalen reeds bij aanvang van 
de tenuitvoerlegging duidelijk was. Artikel 7, lid 3 van het 
(15) NUTS: Nomenclatuur van de territoriale eenheden voor 
statistische doeleinden 
Niveau III: 
België: arrondissement 
Denemarken: Amt 
BR Duitsland: Kreis 
Spanje: Provincia 
Frankrijk: Département 
Italië: Provincia 
Luxemburg: het hele land 
Nederland: C.O.R.O.P. - Regio 
Portugal: % 
Verenigd Koninkrijk: County/Local authority region 
Voor de niveaus I en II die zijn samengesteld op basis van 
niveau III, zie Eurostat Regio: regionale databanken. a) in zijn resolutie van 19 december 1984 (18): actie te 
ondernemen — en in voorkomend geval bij de Raad 
voorstellen dienaangaande in te dienen — om in 
samenwerking met de Lid-Staten tot een beter begrip 
te komen van de aard en de omvang van de langdurige 
werkloosheid door het verzamelen van adequate 
statistieken op een op Gemeenschapsniveau overeen­
gekomen grondslag te verbeteren; 
b) in zijn conclusies van 1 december 1987 (,9): „een 
actieprogramma voor langdurig werklozen in te 
dienen waarin", onder meer, „gezorgd wordt voor 
O6) Zie „Mécanisme statistique permettant de définir les régions 
prioritaires a Toctroi du concours FSE", Mededeling van de 
Commissie aan de Raad, COM(84) 344 def. van 13 juli 1984. 
C7) Memorandum van de Commissie betreffende de bestrijding 
van de langdurige werkloosheid, COM(87)231 def. van 
18 mei 1987. 
(18) Resolutie van de Raad van 19 december 1984 betreffende de 
bestrijding van langdurige werkloosheid, PB C 2 van 
4.1.1985. 
(19) Conclusies van de Raad van 1 december 1987 betreffende de 
bestrijding van langdurige werkloosheid, PB C 335 van 
15.12.1987. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 147 
ruimere en vergelijkbare statistische gegevens over 
langdurige werkloosheid". 
8.25. Bij de tenuitvoerlegging van het nieuwe Fonds 
beschikte de Commissie pas na de uitwerking van de 
communautaire bestekken over geharmoniseerde statis­
tieken inzake langdurige werkloosheid. 
Analyses van het beleid 
Analyses van het geheel van factoren waarop de acties 
van het communautair beleid inwerken 
8.26. Tijdens de periode 1984-1989 heeft de Commissie 
te weinig middelen ingezet voor de analyse van dit geheel 
van factoren: onderzoek van de kenmerken, oorzaken en 
gevolgen van langdurige werkloosheid, daarmee verband 
houdende studies van de arbeidsmarkt, analyse van het 
nationaal beleid voor langdurig werklozen, prospectie 
van de te ontwikkelen acties. Deze werkzaamheden 
bleken voorts nogal onsamenhangend. 
8.27. Tijdens de periode 1984-1986 werden de analyses 
voornamelijk beperkt tot statistische studies van het 
Bureau voor Statistiek en tot het inzamelen van gegevens 
door de dienst Werkgelegenheid van het Directoraat-
generaal Werkgelegenheid, industriële betrekkingen en 
sociale zaken, via het systeem van nationale contacten, 
die in de Lid-Staten uitgevoerde studies van onder meer 
de langdurige werkloosheid — inzamelingswerkzaam-
heden waarmee dit directoraat sinds lang is belast (20). 
8.28. De werkzaamheden van de Commissie inzake de 
analyses van de gezamenlijke factoren waarop de acties 
van communautair beleid inwerken — en met name de 
acties van het ESF — hebben zich in de periode 1987-1989 
als volgt ontwikkeld: 
a) het Bureau voor de Statistiek, dat tegelijkertijd ook 
eigen statistische studies inzake langdurig werklozen 
uitvoerde, hield het door het „Economie and Social 
Research Institute" te Dublin uitgevoerde studiepro­
ject bij. Deze studie, voornamelijk gebaseerd op de 
gegevens van de enquête over het arbeidspotentieel, 
had vooral betrekking op de statistische problemen, 
de demografische, sociale en regionale kenmerken 
van langdurige werkloosheid en op de voornaamste 
gevolgen van langdurige werkloosheid (21). 
(20) Zie de bibliografie (bijlage III) van de Mededeling van de 
Commissie aan de Raad en het Permanent Comité voor 
arbeidsmarktvraagstukken, PB C 322 van 3.12.1984. 
(21) Langdurige werkloosheid, de ingrijpende gevolgen voor de 
arbeidsmarkt in de landen van de Europese Gemeenschap, 
Eurostat, thema 3, serie D, 1988. b) de Commissie, vertegenwoordigd door de Directeu­
ren-generaal van Werkgelegenheid, industriële be­
trekkingen en sociale zaken alsmede van Coördinatie 
van de structurele instrumenten, tekende op 20 april 
1989 een studiecontract met een adviesbureau, na een 
offerteaanvraag inzake effectstudies van het ESF in 
het kader van de hervorming van de structuurfond­
sen (22). Dit contract bepaalde onder meer dat het 
tussentijds verslag de structuur en de strategieën van 
programma's voor beroepsopleiding en programma's 
voor bestrijding van de langdurige werkloosheid 
moest bevatten. Uit het definitieve verslag dat in 
januari 1990 werd overgelegd en de bijbehorende 
verslagen met algemene studies per Lid-Staat, 
regionale studies en studies van afzonderlijke geval­
len, kunnen de nationale vormen van beleid inzake 
langdurige werkloosheid niet worden afgeleid. Deze 
studies bevatten in het algemeen minder elementen 
dan de informatieve rapporten van het MISEP. In de 
algemene studies komen de structuur en de strate­
gieën van programma's voor de bestrijding van 
langdurige werkloosheid niet aan de orde; 
c) de analyserende werkzaamheden van het voornoem­
de directoraat Werkgelegenheid zijn terzake van 
langdurige werkloosheid systematischer geworden 
doordat begin 1989 met de tenuitvoerlegging van het 
in paragraaf 8.10 bedoelde actieprogramma ERGO 
werd begonnen. Het directoraat is overigens geasso­
cieerd met de OESO voor de werkzaamheden die de 
evaluatie van de nationale maatregelen van steun aan 
langdurig werklozen betreffen (23). Op het gebied van 
de prospectie naar te ondernemen acties, is zij 
geassocieerd met de werkzaamheden voor onderzoek 
en synthese van het Cedefop voor de permanente 
opleiding en de beroepskeuze van langdurig werk­
lozen ; voorts heeft zij samengewerkt met de Europese 
Stichting voor de verbetering van de levens- en 
arbeidsomstandigheden. Een overzichtsverslag van 
deze stichting (24), opgesteld aan de hand van 
nationale verslagen waarin twintig plaatselijke initia­
tieven voor de bestrijding van langdurige werkloos­
heid werden ontwikkeld en dat ten doel had tot lering 
te dienen en de problemen te omschrijven op het vlak 
van de doeltreffendheid, het beheer en de financiering 
van de projecten, mondde slechts uit in algemene 
aanbevelingen aan de Gemeenschap zoals: 
i) ofwel de omvang en de doelstellingen van het ESF 
en/of van het actieprogramma ter bestrijding van 
de armoede uitbreiden of herzien, ofwel een 
nieuw programma van Europese actie ter onder-
(22) Offerte-aanvraag inzake effectstudies van het ESF in het 
kader van de hervorming van de structuurfondsen, PB C 298 
van 23.11.1988, blz. 4. 
(23) Bij voorbeeld in het kader van het samenvattend verslag 
„Mesures d'aide aux chomeurs de longue durée dans 
quelques pays de l'OCDE", OESO, 1988. 
(24) „Réponses locales au chomage de longue durée", Europese 
stichting voor de verbetering van de levens- en arbeidsom­
standigheden, Bureau voor Officiële Publikaties van de 
Europese Gemeenschappen, 1988. 
148 Pubhkatieblad van de Europese Gemeenschappen 1^ 1^ ^o 
steuning van langdurig werklozen opstellen, 
waarvan de grote lijnen het accent legden op de 
ontwikkeling van lokale projecten en nieuwe 
methoden voor coördinatie, evaluatie, hegelei 
ding en de uitwisseling van gegevens en e^perti 
ses. 
ii^ de commissie en organen zoals de stichting en 
C^edefop van de noodzakelijke middelen voorzien 
om andere vormen van onderzoek en met name 
onderzoekacties uit te kunnen voeren, tenemdede 
beste oplossingen tevindenvoordesteun aan 
langdurig werklozen, 
d^ op hetzelfde gebied van de toekomstgerichte studies 
had het E^F volgens de bewoordingen van artikel 3, 
hd^van Besluit 8^1^EEC^ de mogelijkheid „de 
tenuitvoerlegging tebevorderenvanprojectenmet 
een vernieuwend karakter, in het algemeen in het 
kader vaneendoor deR^aadvastgesteldactiepro 
gramma,,^ l^et E^Fheeftmderdaadspecineke 
acties getinancieerd voor opleiding en inschakeling in 
het beroepsleven bestemd voor een publiek dat 
uitsluitend of gedeeltelijk bestond uit langdurig 
werklozen L^e administratieve diensten van het 
Fonds hebben zich echter beperkt tot het beheervan 
dit soort dossiers en zijn met overgegaan tot een 
gestructureerde analvse van de problematiek van de 
langdurige werkloosheid,deze was trouwensdoor de 
commissie ook niet als zodamgopgenomenbij de 
thema^s voor het beheer van de specifieke acties 
Ofschoon de resultaten van deze acties in de praktijk 
hadden kunnen worden gebruikt door de projectiel 
ders of door de commissie zelf, zijnzijnooitverwerkt 
teneinde ernuttige gegevens uit te betrekken voorde 
planning van de richtsnoeren inzake langdurige 
werkloosheid ^^^o^r^^^^i^^^e^ 
830 Erzijopnieuw^gewezenophetteitdathetESP 
de kans miste om het onderzoek naar de doeltreftendheid 
van de door hetFonds gesteunde projecten te stimuleren 
indezinvanartikel3,hd^,tweedealmeaenartikel^,lid3 
van het Besluit 83^1^EEól L^e besluiten tot steunver 
lening uit het ESP op basis van deze tekst zijn zeer 
zeldzaam geweest 
831 Op het stuk van door het E^P zelf ontwikkelde of 
getinancierde beleidsanalyses zijhennnerd^aan de in 
1^8^ door het E^P uitgevoerde evaluatie F^eze actie 
waarvoor een^Otal bezoeken terplaatse werden afgelegd 
mBelgie, de BR^ Duitsland,Griekenland, Pranknjk en 
Ierland, betrof de inhoud van de activiteiten inzake 
beroepsopleiding voor jongeren, de doeltreffendheid qua 
verworven bekwaamheden, reële kansen op langdurig 
werk en plaatsing van stagiairs Op basis van een in 
spreiding en tijd zeer beperkte steekproef van acties, 
hebben de dienstenvan het E^Pmet betrekking tot de 
jonge langdurig werklozen, ongeacht hun opleiding, het 
belang willen onderstrepen van elk stagemilieu te weten 
de kwaliteit van de betrekkingen die konden worden 
aangeknooptmet de potentiële werkgevers, depersoonhj 
ke contacten voor beroepskeuzevoorlichting of motiD 
vering, de situatie van de arbeidsmarkt aan het einde van 
de stage daarenboven moet hieraan worden toegevoegd 
dat in veel gevallen bescheiden resultaten op het gebied 
van integratie of herintegratie in het arbeidsproces van 
jeugdige werklozen waarschijnlijk niet te wijten zijn aan 
gebreken van de opleidingsvoorziemngen ^eer dikwijls 
blijken zij een gevolg te zijn van het feit dat langdurig 
werklozen geografische mobiliteit afwijzen en zich 
verzetten tegen verandering van „standing^ en milieu, 
ondanks het onzekere karaktervan hun situaties Piet 
Ponds heeft van deze zeer nuttige bevindingen echter geen 
gebruik gemaakt om zijn werkzaamheden bij te stellen en 
de begrippen motivatie en oriëntatie beter te delimeren 
8 29 Ondanks het feit dat er zich tijdens de laatste jaren 
een zekere ontwikkeling heeft voorgedaan in de commu­
nautaire studies en syntheses terzake van langdurige 
werkloosheid, blijkt uit de documenten die werden 
bestudeerd dat deze werkzaamheden niet hebben geleid 
tot voorstellen voor samenhangende, concrete en haalba­
re vormen van communautair beleid en communautaire 
programma's met het oog op de jaarlijkse herziening van 
de richtsnoeren of van het memorandum van de 
Commissie inzake de bestrijding van de langdurige 
werkloosheid (26) 
(25) Deze projecten worden ,specifieke acties" genoemd De 
Kamer heeft hierover opmerkingen gemaakt in hoofdstuk 9 
van haar jaarverslag over het begrotingsjaar 1988 
(26) Memorandum van de Commissie betreffende de bestrijding 
van de langdurige werkloosheid COM(87)231 def van 
18 mei 1987 8 32 In de in paragraaf 8 28 b) vermelde studie kwamen 
bij het onderzoek van de afzonderlijke gevallen, dat wil 
zeggen de ESF-dossiers geselecteerd volgens criteria van 
belang of inhoud, regio's en beheersorganen, eveneens 
enkele dossiers inzake langdurig werklozen aan de orde 
De betrokken acties werden in 1989 uitgevoerd zodat er in 
de desbetreffende analyse nog geen uitspraak kon worden 
gedaan over de doeltreffendheid 
(27) Jaarverslag van de Rekenkamer over het begrotingsjaar 
1988 paragrafen 9 13 en 9 14 
(28) Speciaal verslag nr 1/88 van de Rekenkamer PB Cl 26 van 
16 5 1988 
(29) Veertiende verslag over de werkzaamheden van het ESF 
begrotingsjaar 1985 doe COM(86) 583 van 10 november 
1986 punt 242 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 149 
Coördinatie 
8.33. Het onderdeel „planning" (30) zou als zodanig 
moeten worden erkend en georganiseerd en in ieder geval 
beter moeten worden gecoördineerd. Er werd namelijk 
geconstateerd dat de meeste communautaire instanties 
hun eigen evaluatiemethoden ontwikkelen. In het kader 
van het actieprogramma Ergo zijn evaluatiemethoden 
uitgewerkt die zowel betrekking nebben op „nationale 
programma's als op gedecentraliseerde projecten" (31), en 
die reeds getest zijn op een reeks modelprojecten. Ook het 
in paragraaf 8.28 b) vermelde studiecontract is uitge­
mond in een voorstel voor een methodologie (32). Het 
Cedefop ontwikkelt eigen methodologieën. De diensten 
van het ESF doen hetzelfde voor de toekomstige ex ante 
en ex post evaluatie van acties die door het Fonds worden 
medegefinancierd (33). De diensten van de financiële 
controle hebben zich reeds in 1987 over de methodologi­
sche aanpak gebogen (34). Het programma voor de 
bestrijding van de armoede beschikt, wegens het primor­
diale aspect van de onderzoekacties, over eigen evaluatie­
methoden. Een zekere mate van coördinatie in het 
methodologisch onderzoek zou de doeltreffendheid en de 
doelmatigheid ten goede komen. 
8.34. Indien de „planning", dat wil zeggen het definiëren 
van alternatieve beleidsvormen, voorstellen tot beleids­
bijstelling aan de hand van begeleiding en ex post en ex 
ante evaluaties van de alternatieven en de bijstellings-
voorstellen, als zodanig zou worden erkend, zou dat, met 
het oog op de voorbereiding van besluiten met betrekking 
tot het ESF, tot een betere uitwisseling — die verder gaat 
dan een eenvoudige raadpleging — tussen de met analyse 
belaste diensten van de Commissie kunnen leiden. 
8.35. Via een betere coördinatie binnen de Commissie, 
zou het verband tussen onbevredigende sociaal-economi­
sche situaties en de daarop betrekking hebbende beleids­
vormen en programma's beter kunnen worden ingecalcu­
leerd. Dit is met name het geval voor het verband tussen 
(30) Globaal gezien omvat dit het systeem van voorbereiding van 
de besluiten (studies van alternatieve oplossingen, inzame­
ling van de noodzakelijke gegevens, uitvoeren van kosten/ 
batenanalyses, opstelling van aanbevelingen of voorstellen) 
en de overweging van de alternatieve oplossingen. 
(31) ERGO, an action programme for the long term unemplo-
yed, Report on the first year prepared by P.A. Cambridge 
Economie Consultants, Annex I Evaluating Long Term 
Unemployment programmes and projects: A methodologi-
cal framework; zie tevens het tussentijds verslag, verschenen 
indoe. SEC(90)361. 
(32) „Nieuwe perspectieven van het ESF in het kader van de 
hervorming van de structuurfondsen", Voornaamste con­
clusies, definitief rapport, januari 1990. 
(33) Interne nota van 18 januari 1990. Voorts zij meer in het 
algemeen verwezen naar de recente studie van de firma 
CEGOS „Mise en place de coüts standards pour rationaliser 
les interventions du FSE dans Ie domaine de la formation 
professionnelle", document V/1894/89, september 1989. 
(34) Cost-benefit/Cost-effectiveness, methods used in Member 
States and possible applications in the EEC Structural funds 
(ERDF, ESF, EAGGF-Guidance section), Directorate-
General for financial control, 3 november 1987. de armoede en de langdurige werkloosheid en de 
desbetreffende beleidsvormen. Zo had men voor de 
hervorming van de structuurfondsen, op het stuk van 
nieuwe richtsnoeren en de evaluatie van planning en 
programmering voor doelstelling nr. 3, rekening kunnen 
houden met de tussentijdse resultaten van het programma 
van de bestrijding van de armoede, zoals men bij dit 
programma rekening had kunnen houden met de 
resultaten en de lering uit andere programma's voor 
onderzoekactie inzake werkgelegenheid en de beroepsop­
leiding, zoals Ergo en Leda (35). 
Acties inzake langdurig werklozen in 
het tweede programma van de bestrijding der armoede 
8.36. In dit tweede programma, vormen de langdurig 
werklozen een van de acht thematische groepen; van de 
91 onderzoekacties zijn 12 voor deze groep georganiseerd. 
Uit het onderzoek van de desbetreffende dossiers blijkt 
dat: 
a) de Commissie niet beschikt over tussen de Lid-Staten 
vergelijkbare statistieken inzake de armoede omdat 
de beschikbare gegevens uitsluitend op het individue­
le inkomen zijn gebaseerd en volgens verschillende 
methoden zijn berekend; 
b) de doelstellingen van programma en projecten niet 
duidelijk zijn omschreven en niet met cijfers zijn 
onderbouwd. Daardoor vormen de gezamenlijke 
projecten geen samenhangend programma, doch 
slechts een reeks afzonderlijke activiteiten. Dit heeft 
een middelmatige doeltreffendheid ten gevolge: uit de 
huidige evaluatie van het programma (36) blijkt reeds 
dat er ten aanzien van langdurige werkloosheid geen 
maatregelenpakket kan worden samengesteld dat in 
alle Lid-Staten op grotere schaal tenuitvoer kan 
worden gelegd. 
Opmerkingen over de uitvoeringsprocedures 
binnen het ESF 
Criteria voor de toekenning van steun 
aan langdurig werklozen 
8.37. In de richtsnoeren definieert de Commissie de 
langdurig werkloze als een persoon die sinds meer dan een 
jaar werkloos is. Intern is deze definitie door de diensten 
(35) Leda is een programma van zogenaamde „onderzoekacties" 
voor de lokale ontwikkeling van werkgelegenheid. 
(36) Het definitieve rapport zal tegen het eind van het eerste 
halfjaar van 1990 bij de Raad worden ingediend. 
150 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
van het ESF nader uitgewerkt door de stelling dat als 
langdurig werklozen worden beschouwd de personen die 
sinds meer dan 12 maanden zonder onderbreking en 
onafhankelijk van het registratiesysteem in de diverse 
Lid-Staten werkloos zijn. Deze definitie is niet officieel 
medegedeeld aan de Lid-Staten — ofschoon sommige 
daarvan een meer rekbaar begrip hanteren zoals „tijdens 
de 15 of 16 laatste maanden 12 maanden werkloos" — 
zelfs niet nadat de .Commissie een controle ter plaatse had 
verricht bij Franse projectleiders. De bovenstaande 
definitie werd er streng toegepast en daardoor werden er 
minder betalingsaanvragen goedgekeurd, aangezien 
talloze stagiaires niet sinds minstens 12 maanden zonder 
onderbreking werkloos waren op het moment dat zij 
begonnen aan een voor subsidie in aanmerking komende 
beroepsopleiding. De bovengenoemde Lid-Staten hand­
haafden echter hun definities terwijl de Commissie 
terzake geen diepgaande controle meer heeft verricht. 
8.38. Inzake „aanzienlijke verbetering van het uitzicht 
op duurzaam werk" (richtsnoeren voor de begrotings­
jaren 1984-1986 en 1985-1987) en „de werkelijke uitzich­
ten op werk" (richtsnoeren voor de begrotingsjaren 1987-
1989, 1988-1990 en 1989-1991) kan uit sommige toelich­
tingen bij de goedkeuringsvoorstellen voor aanvragen 
voor steun uit het ESF voor de verschillende begrotings­
jaren worden opgemaakt dat de steunaanvragen als niet-
prioritair werden beschouwd wanneer het verwachte 
plaatsingspercentage minder dan 50 % was. Dit niet 
strikt toegepaste criterium is niet officieel aan de Lid-
Staten medegedeeld en zal niet worden gehanteerd voor 
het onderzoek van de aanvragen voor saldobetaling: 
wegens het „legitieme vertrouwen" bevestigt de Commis­
sie betaling van het gevraagde saldo niet te kunnen 
weigeren wanneer de werkelijke plaatsingen minder dan 
50 % bedragen daar voor de betalingsaanvragen het 
criterium voor de vooruitzichten op werk niet is 
gepreciseerd. Voorts toont het onderzoek van de dossiers 
aan dat er indien geen gegevens inzake plaatsingen 
werden verstrekt, niet altijd nadere informatie terzake 
werd verlangd, hetgeen betekent dat de voorschriften niet 
correct worden toegepast en dat er een leemte in het 
beheer bestaat. 
8.39. De theoretische inhoud en de duur van de 
motivatie- en oriëntatiefases die de acties voor beroepsop­
leiding moeten omvatten, zijn door de Commissie niet 
nauwkeurig omschreven, met uitzondering van de 
vermelding dat deze fases vooraf moeten gaan aan de 
eigenlijke opleiding of deze opleiding moeten begeleiden 
en dat zij voor de berekening van de minimale 200 uur van 
beroepsopleiding niet zullen meetellen (37). Deze fases zijn 
dan ook niet altijd duidelijk omschreven en hun inhoud is 
zeer variabel omdat er niet altijd een verband met de 
specifieke „behoeften" van de langdurig werklozen kan 
worden gelegd. 
(37) Document V/1160/85: verslag van de informatieve ver­
gadering van 11 juli 1985 over de tenuitvoerlegging van de 
richtsnoeren van het ESF voor de periode 1986-1988. Algemene ontvankelijkheidscriteria 
8.40. In de dossiers inzake acties voor beroepsopleiding 
ten behoeve van langdurig werklozen worden problemen 
betreffende de ontvankelijkheid aangetroffen die ook in 
andere ESF-dossiers voorkwamen. 
8.41. Zo erkennen de diensten van het Fonds, in strijd 
met het voorschrift dat afschrijvingen — als ontvankelijk 
zijnde uitgaven ingediend — verenigbaar zijn met het 
nationale recht (38) verschillende door nationale over­
heidsdiensten ingediende afschrijvingskosten die natio­
naal gezien niet mogen worden afgeschreven. De Kamer 
werd nogmaals met dit probleem geconfronteerd (39). 
Opmerkingen over de procedures 
van onderzoek, controle en toezicht 
8.42. De dossiers inzake de acties ten behoeve van 
langdurig werklozen werpen, net als andere ESF-dossiers, 
problemen op met het onderzoek, de controle en het 
toezicht. 
8.43. Zo heeft de Kamer, terzake van berekenings­
methoden voor de diensten van de Commissie en de 
betrokken nationale overheidsinstanties — een belangrijk 
element voor het onderzoek van de aanvragen voor steun 
en saldobetaling — herhaaldelijk geconstateerd dat de 
diensten van het Fonds moeilijkheden hebben met een 
samenhangende omschrijving die zowel voor de diensten 
zelf als voor de betrokken nationale overheidsinstanties 
en projectleiders bruikbaar is. Zij heeft ook herhaaldelijk 
geconstateerd dat er geen berekeningsmethoden bestaan 
of dat de juistheid van de uitgaven voor de betrokken 
acties niet kan worden nagegaan. Het onderzoek van de 
Kamer bij een nationale overheidsdienst (V.K.) op 
dossiers inzake langdurig werklozen heeft aangetoond 
dat de bedragen van de loonsubsidies die bij het ESF 
werden ingediend niet aan de hand van reële financiële 
gegevens doch op theoretische wijze zijn vastgesteld. 
Dienstverlening en aantal begunstigden per groep 
(jongeren, vrouwen, gehandicapten, enz.) worden op 
basis van algemene regionale statistieken berekend met 
toepassing van op nationaal niveau vastgestelde ver­
deelsleutels. De gemiddelde tijd die in een regeling wordt 
doorgebracht en die wordt voorgesteld als een onderdeel 
van de berekening, is in feite slechts de einduitkomst van 
voorgaande berekeningen. Zo berusten de financiële en 
feitelijke gegevens ook in ruime mate op ramingen. 
(38) Deze regel werd bevestigd door de directeur van het Fonds 
in zijn aan de Kamer gerichte nota nr. 7258 van 9 juni 1986. 
(39) Onder meer in het speciaal verslag nr. 1/88 van de Kamer, 
paragraaf 3.7.a), PB C 126 van 16.5.1988. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 151 
8.44. Hetzelfde wordt geconstateerd ten aanzien van 
onvolledige gegevens over de beschrijving van de 
verrichtingen, hoewel deze in het algemeen verbeterd is. 
8.45. Sinds 1987 gebruiken de diensten van het Fonds 
een „checklist" voor het onderzoek van steunaanvragen 
met betrekking tot richtsnoeren voor langdurig werk­
lozen. Er zij op gewezen dat dergelijke lijsten voor andere 
richtsnoeren niet bestaan. Deze lijsten hebben echter 
slechts een beperkte doeltreffendheid omdat de proble­
men en onzekerheden in de dossiers na deze checks soms 
niet kunnen worden vastgesteld. 
8.46. In het speciaal verslag van de Kamer over de 
communautaire en nationale procedures en systemen 
betreffende het beheer van het ESF (40) werd de 
ontoereikendheid van de controles onder de aandacht 
gebracht. Ook op het gebied van langdurige werkloosheid 
is deze tekortkoming duidelijk. Aan de hand van aan de 
Kamer overgelegde rapporten van de Commissie werd 
een dertigtal dossiers ter plaatse onderzocht. Sommige 
acties waren in uitvoering — onderzoek van de bekwaam­
heden van de nieuwe projectleiding op het gebied van 
beroepsopleiding. Andere dossiers met aanvragen om 
betaling van het saldo werden ex post gecontroleerd. 
Voor het merendeel van deze 30 dossiers kan uit de 
desbetreffende controlerapporten niet worden opge­
maakt of tijdens deze controlebezoeken de criteria voor 
toekenning van de steun voor langdurig werklozen zijn 
nagetrokken. Voor deze dossiers en die met betrekking 
tot andere richtsnoeren werden overigens altijd controle­
bezoeken georganiseerd die in het algemeen een bredere 
doelstelling hadden. 
8.47. Geconstateerd wordt dat er voor de acties ten 
behoeve van langdurig werklozen geen enkel controlepro­
gramma bestaat. Uit sommige rapporten van de Commis­
sie en controles van de Kamer blijkt echter dat dergelijke 
programma's — nog steeds — verantwoord zouden zijn. 
In Italië werd namelijk geconstateerd dat de bevestiging 
van de feitelijke en comptabele juistheid van de gegevens 
in de betalingsaanvragen (41) met betrekking tot de duur 
van de werkloosheid voor de begunstigden van acties 
voor beroepsopleiding niet betrouwbaar was. 
8.48. Wat het toezicht betreft, bepaalt artikel 8 van 
Besluit 83/673/EEG van de Commissie dat de Lid-Staten 
de Commissie jaarlijks voor 15 december de statistische 
gegevens welke op de in het voorgaande jaar met bijstand 
van het Fonds uitgevoerde acties betrekking hebben, 
mededelen,met gebruikmaking van het ad hoc formu­
lier (42). Indien aan deze procedure de hand was gehouden 
had men beschikt over cijfermateriaal inzake voor ESF-
(40) Speciaal verslag 1/88, blz. 1. 
(41) Bijlage 2, rubriek 18, van Beschikking 83/673/EEG van de 
Commissie van 22 december 1983,PBL 377 van 31.12.1983. 
(«) Bijlage 4 van Beschikking 83/673/EEG. steun in aanmerking komende personen, uitgesplitst naar 
maatregel, en onder meer naar die inzake de langdurig 
werklozen. In feite heeft de Commissie slechts voor de 
begrotingsjaren 1984 en 1985 uitsluitend van Denemar­
ken, Griekenland en Ierland statistische rapporten 
ontvangen en aanmaningen verzonden die weinig doel­
treffend bleken. 
Effect van de interventie van het ESF 
8.49. Teneinde de aspecten beroepsopleiding en werk­
gelegenheid van de nationale en regionale acties ten 
behoeve van langdurige werkloosheid te kunnen samen­
vatten — om de steun van het ESF terzake te kunnen 
afbakenen — heeft de Kamer bij de betrokken nationale 
overheidsdiensten de noodzakelijke informatie opge­
vraagd, omdat de Commissie slechts over zeer gedeeltelij­
ke gegevens beschikt. De rapporten van het MISEP 
bevatten weliswaar gegevens over de juridische en 
administratieve aspecten maar weinig elementen inzake 
uitgaven en begunstigden. 
8.50. De Kamer heeft een enquête gehouden bij de 
nationale overheidsdiensten door middel van een contro­
lebezoek, of door toezending van vragenlijsten. Via deze 
enquête wilde zij voor elke maatregel voor langdurig 
werklozen en voor elk begrotingsjaar van de periode 
1984-1988, gegevens verzamelen over het aantal begun­
stigden, het plaatsingspercentage, cijfermateriaal, kosten 
van de maatregelen, de bemoeienissen van de overheden 
en van het ESF. 
8.51. Deze actie bleek soms nogal moeilijk en kon niet 
volledig worden voltooid. België, Denemarken, de BR 
Duitsland, Frankrijk, Italië en het Verenigd Koninkrijk 
hebben, met nuanceverschillen, relevante gegevens 
verstrekt inzake de maatregelen die zij voor de bestrijding 
van de langdurige werkloosheid hebben ingezet. Andere 
Lid-Staten vermeldden slechts de acties in het kader van 
het ESF waarbij sommige niet eens het aantal plaatsingen 
noemden die te danken waren aan de door het ESF 
georganiseerde acties voor beroepsopleiding. Nederland 
heeft heel weinig nuttige gegevens verstrekt. 
8.52. Aan de hand van de in de tabellen 8.2 en 8.3 
verwerkte ontvangen gegevens — ofwel gegevens die via 
het MISEP beschikbaar waren voor de acties waarvoor de 
nationale overheidsinstanties geen enkele informatie 
hadden verstrekt — kan het volgende worden vast­
gesteld : 
a) in de periode 1985-1988 vormt het aantal door het 
ESF in het kader van de specifieke richtsnoeren 
gesteunde langdurig werklozen nauwelijks een gewo­
gen gemiddelde van 4,2 % van het totaal van de 
langdurig werklozen (4 % in 1985, 2,68 % in 1986, 
152 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
3,56% in 1987 en 6,61% in 1988); bovendien 
profiteren deze werklozen tevens van acties uit hoofde 
van andere richtsnoeren; 
b) in het merendeel van de Lid-Staten kan de financiële 
bijdrage van het ESF aan beroepsopleiding voor 
langdurig werklozen worden geraamd op minder dan 
10 % van de desbetreffende nationale uitgaven — 
soms zelfs minder dan 5 %. Het effect wordt nog 
verder beperkt doordat deze bijdrage over een groot 
aantal projecten wordt verdeeld volgens macro-
criteria die niet goed op de specifieke behoeften zijn 
afgestemd. De doeltreffendheid van de bijdrage zou 
groter zijn geweest als deze zou zijn ingepast in 
gehiërarchiseerde structuren van doelstellingen en 
programma's al naar gelang van de communautaire 
prioriteiten en de werkelijke behoeften; 
c) er zij echter op gewezen dat het merendeel van de Lid-
Staten voor 1989 geen beleid had voor speciaal voor 
langdurig werklozen bestemde beroepsopleidingen of 
voor hen slechts beperkte acties voor opleiding of 
herplaatsing in het arbeidsproces hadden ontwikkeld. 
Frankrijk is de enige Lid-Staat die sinds 1984 een heel 
scala maatregelen op het gebied van beroepsopleiding 
ten behoeve van langdurig werklozen heeft ontwik­
keld. In het algemeen kunnen de werklozen in 
dezelfde mate als andere sociale groeperingen gebruik 
maken van maatregelen voor beroepsopleiding. In 
sommige gevallen bleek het zelfs onmogelijk te ramen 
hoe groot het aandeel van de langdurig werklozen 
was op het totaal van deelnemers aan beroepsoplei­
dingen. In het kader van de richtsnoeren inzake de 
acties ten behoeve van langdurig werklozen is er 
sindsdien door de projectleiders dan ook een groot 
aantal dossiers van steunaanvragen opgesteld, meer 
met het oog op de prognoses inzake deelneming van 
langdurig werklozen aan de betrokken acties en de 
eventuele communautaire financiering, dan omdat er 
werkelijk sprake was van een beleid ten behoeve van 
deze werklozen; op het gebied van de beroepsoplei­
ding is de steun van het Fonds dus vooral een 
stimulans geweest voor de projectleiders en veel 
minder voor de ontwikkeling van een speciaal op 
langdurig werklozen afgestemd beleid van beroeps­
opleiding; 
d) met betrekking tot de vraag of de Commissie de meest 
doeltreffende opleidingsacties medefinanciert, zij 
eraan herinnerd dat zij het criterium van herplaatsing 
van tenminste 50 % slechts voor de steunaanvragen 
laat gelden en dat dit criterium overigens flexibel 
wordt gehanteerd. Het gevolg is dat het ESF soms 
financiële steun heeft verleend aan maatregelen 
waarvan de werkelijke mate van herplaatsing jaren­
lang nogal middelmatig was. Het Fonds ging echter 
slechts van de doeltreffendheid van de medegefinan­
cierde actie uit; voor verscheidene maatregelen van 
beroepsopleiding waren de percentages van herplaat­
sing overigens niet beschikbaar; e) uit het onderzoek van de maatregelen die voorname­
lijk bestemd zijn voor langdurig werklozen, kan 
worden afgeleid dat de Lid-Staten via acties op maat 
soms doelgroepen voor ogen hebben die nogal 
verschillen van langdurig werklozen (vrouwen zonder 
kwalificaties, alleenstaande vrouwen, werklozen 
ouder dan 45 jaar, personen die al minstens twee jaar 
werkloos zijn, enz.) terwijl het ESF, op grond van zijn 
macro-criteria, een reeks doelgroepen en acties 
vrijwel zonder meer uitsluit; 
f) in een aantal Lid-Staten bestaan er sinds enkele jaren 
werkelijk specifieke maatregelen ten behoeve van 
langdurig werklozen, die bestaan uit steun bij werving 
en tewerkstelling. Het ESF heeft daarentegen in de 
meeste landen slechts marginale steun geboden die 
derhalve geen grote stimulans vormde; 
g) sommige nationale, regionale of plaatselijke maat­
regelen voor beroepsopleiding of werving ten behoeve 
van langdurig werklozen alsmede de desbetreffende 
steun van het ESF konden niet worden omschreven of 
becijferd; 
h) soms omvat de deelneming van het ESF aan bepaalde 
nationale maatregelen tevens acties die in het kader 
van andere richtsnoeren worden medegefinancierd. 
Conclusie inzake het nieuwe Fonds 
8.53. De controle heeft aangetoond dat de gegevens 
over de acties die de Lid-Staten tijdens de periode 1984-
1989 ten behoeve van langdurig werklozen ondernomen, 
noch bij de Commissie noch bij de Lid-Staten syste­
matisch beschikbaar zijn. De Commissie heeft in het 
kader van de evaluatie van plannen die moesten leiden tot 
de communautaire bestekken en de operationele pro­
gramma's dan ook niet met de doeltreffendheid van alle in 
het verleden gerealiseerde nationale maatregelen rekening 
kunnen houden. 
8.54. De Commissie zou alles in het werk moeten stellen 
om in het bezit te komen van: 
a) vergelijkbare statistieken over langdurige werkloos­
heid in alle Lid-Staten op niveau NUTS III; 
b) sociaal-economische analyses inzake langdurig werk­
lozen, tussentijdse rapporten over het in uitvoering 
zijnde beleid, voorstellen van bijstelling van op 
doeltreffendheid en kosten beoordeeld beleid, geëva­
lueerde voorstellen voor nieuwe vormen van beleid, 
en wel tijdig en met het oog op het partnerschap. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 153 
8.55. Zij zou moeten zorgen voor een communautair 
begrip „langdurig werklozen" dat in alle nieuwe program­
ma's wordt gebruikt en daarmee bij haar toezicht en 
controle rekening moeten houden. 
8.56. En tenslotte is het de taak van de Commissie om, 
met het oog op het goede financieel beheer van het nieuwe 
Fonds, met name op het gebied van doelstelling 3, haar 
analysecapaciteiten beter te organiseren en te gebruiken, 
gezien de opnieuw gedefinieerde functie van „planning" 
waarbij meer gedacht wordt aan alternatieve beleids­
vormen. 
ACTIES VAN HET ESF IN VERBAND 
MET HERSTRUCTURERING 
VAN INDUSTRIËLE ONDERNEMINGEN 
Inleiding 
8.57. Herstructurering is een term die lange tijd is 
gebruikt voor de reorganisatie van in het slop geraakte 
industriële activiteiten in het kader van een proces van 
structurele aanpassing van de economische sectoren. 
Dergelijke reorganisaties gaan vaak gepaard met een 
grootscheepse inkrimping van de arbeidsplaatsen. 
8.58. Geleidelijk kwamen er herstructureringen die 
meer op de commerciële en technologische modernisering 
van de ondernemingen waren gericht, en een kwantitatie­
ve en kwalitatieve aanpassing van de werknemers vereiste 
ten gevolge van de invoering van nieuwe technologiën en 
de reorganisatie van de produktie. 
8.59. Hoewel de oorzaken van de herstructureringen 
momenteel wel bekend zijn, kan de definitie ervan 
moeilijk in één enkele en algemene term worden 
samengevat. Bij elke actie van het ESF op dit gebied 
wordt ervan uitgegaan dat de reikwijdte, de doelstellingen 
en de steuncriteria van tevoren zijn vastgesteld; zo niet 
dan dienen de ingezette middelen slechts om bijzondere 
gevallen te regelen. 
8.60. Het Europees Parlement was van mening (43) dat 
„waar het werkgelegenheidsvraagstuk niet los kan 
worden gezien van de algemene economische context van 
de afzonderlijke onderneming, de financiële instrumenten 
(43) Verslag namens de Commissie voor sociale zaken en 
werkgelegenheid over het voorstel van de Commissie van de 
Europese Gemeenschappen aan de Raad voor een ver­
ordening tot uitvoering van het besluit van de Raad inzake 
de taken van het Europees Sociaal Fonds (doe. 1-61/83 — 
PE 82.830/def.). die de landen van de Europese Gemeenschap tot hun 
beschikking hebben, moeten worden ingepast in een 
beleid dat is gericht op stimulering en vernieuwing van de 
ondernemingen" en verklaarde dat het Sociaal Fonds 
„niet de buffer mag vormen voor kritieke werkgelegen­
heidssituaties waarvoor in de onmiddellijke toekomst 
geen passende oplossing wordt verwacht, maar zich moet 
opwerpen als vernieuwingsinstrument (op het gebied van 
produktie, techniek en organisatie) voor alle onder­
nemingen". 
8.61. De Commissie heeft bevestigd f,44) dat ernaar 
gestreefd wordt ertoe bij te dragen om de omschakelingen 
en herstructureringen van ondernemingen doeltreffend te 
maken door de aspecten van opleiding en werkgelegen­
heid in het oog te houden. Het Fonds zou bij haar acties 
rekening moeten houden met de economische doeleinden 
van de herstructureringen. De doelstellingen van het 
Fonds blijven echter zeer algemeen gedefinieerd. 
8.62. Dat er met ingang van het begrotingsjaar 1986 
rekening werd gehouden met factoren die ofwel verband 
hielden met de oorzaken van de herstructureringen ofwel 
met de omvang van hun gevolgen voor het personeels­
bestand dan wel met de overheidsmaatregelen om 
daaraan het hoofd te bieden, zal slechts — zoals de 
controle van de Kamer zal aantonen — een zeer beperkte 
compensatie vormen van het gebrek aan financiële, 
economische of technische indicatoren aan de hand 
waarvan de ondernemingen en de mate van herstruc­
turering die voor de steun van het Fonds in aanmerking 
komen in het algemeen, van tevoren en op objectieve wijze 
kunnen worden omschreven. 
8.63. De beroepsopleidingen in verband met acties tot 
herstructurering van industriële ondernemingen zijn sinds 
1986 (45) omschreven in punt 4.3 van de jaarlijkse door de 
Commissie vastgestelde richtsnoeren als „prioritaire 
acties waarvoor geen leeftijdsgrens geldt". De herstruc­
turering moet verband houden met de technologische 
modernisering of wezenlijke veranderingen van de vraag 
in de desbetreffende sector. Bovendien moet zij een 
aanzienlijke uitwerking hebben op de vaardigheden en 
tenminste 15 % van het personeel van de onderneming 
treffen binnen een periode van twee jaar. De opleiding 
kan zowel betrekking hebben op werknemers die moeten 
worden omgeschoold om bij de onderneming te blijven 
werken als op de werknemers die werkloos worden en 
elders werk moeten zoeken. In de niet-prioritaire regio's 
moet de herstructurering tenminste 25 % van de werk­
nemers treffen en plaatsvinden in een gebied met een 
(44) Manuel pour la gestion du FSE, blz. 10 (enkel in het Frans 
beschikbaar). 
(45) De richtsnoeren voor het beheer van het Fonds voor de jaren 
1984 en 1985 verlenen aan het Fonds, op het gebied van 
industriële herstructurering, een vrijwel onbeperkte wer­
kingssfeer omdat deze alle ondernemingen omvatte die 
maatregelen voor herstructurering of omschakeling hadden 
genomen, ongeacht de economische sector waartoe zij 
behoorden; de Commissie liet met name na een niveau van 
herstructurering vast te stellen waarvan de toekenning van 
de steun afhankelijk zou zijn. De Commissie zou haar 
werkterrein evenwel beperken tot de industriële onder­
nemingen. Het Fonds is echter, gezien de bijzondere situatie 
van Spanje en Portugal, ten behoeve van deze landen 
afgeweken van de regel die het zichzelf had opgelegd; zo is de 
steun van het Fonds in Portugal toegewezen aan onder­
nemingen uit de banksector. 
154 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen l^.l^.^O 
bijzonderhoog werkloosheidspercentage ofeengebied 
waar de overheid uitzonderlijke maatregelen heeft 
getroffen ter bevordering van beroepsopleiding of 
schepping van werkgelegenheid. 
D5^4. Voor het onderzoek van de maatregelen van het 
PSFop het gebied van de industriële herstructurering^ 
heeft de rekenkamer zich gebaseerd op de periode l^t^ 
totenmet 1^^. Tijdens deze periode heeft de commissie 
1^71dossiers voor industriële herstructurering goedge 
keurden zijn er betalingsverplichtingen aangegaanten 
bedragevan^^lviioecu.Per^l december 1^^hadden 
deze verplichtingen tot betalingen ten belope van 
óH^^io ecu geleid, ^et onderzoek van de Warner had 
betrekking op ongeveer ^u^Bó van de door de commissie 
genomen steunbesluiten en een kwart van deze projecten 
werd ter plaatse gecontroleerd. 
^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^ 
^éó, ^et onderzoek van de Warner heeft aangetoond 
dat vorm en inhoud van de dossiers in zoverre zeer 
verscheiden zijn dat een begunstigde in de loop van een 
baareen dossier kan indienen dat een grote verscheidend 
heid van nationale industriële sectoren met duizenden 
werknemers omvat of^ daarentegen^ een dossier dat 
slechts een tiental personen betreft. Voorts zijn de 
begunstigde ondernemingen op het moment van de 
steunaanvraag of zelfs op het moment van de goedkeur 
ring door de commissie niet altijd bekend. 
^.óó. L^e Lidstaten hebben de neiging steunbedragen 
aan te vragen die hoger zijn dan hun behoeften^ teneinde 
de lineaire besnoeiing teniet te doen die de steun 
gedurende debetrokkenperiodetotongeveerdehelft 
heeft teruggebracht. L^at verklaart waarome ondanks 
deze lineaire inkortingen^ éóO^ t^in aantak van de 
goedkeuringen niet zijn afgerond. L^e vrijgemaakte 
bedragen vormen meer dan een vijfde van de goedkeuring 
gen^ ofwel l^o Iviio ecu voor de periode l^o-l^^^de 
terugvorderingen van deonterechtalsvoorschot betaalde 
bedragen belopen^^lviioecuenbetreffenl^^vanhet 
aantal goedgekeurde dossiers. 
D.ÓEE Voorts blijkt dat bi^j dossiers waarin de steunaan^ 
vragen vanmeerdereondernemingenzi^n ondergebrachte 
vooreen grootaantal opleidingsactiesom diverseredenen 
geenaanvraagomsaldobetaling werdingediend^niet 
uitgevoerde opleidingen^ niet behalen van het door het 
ESP vereiste minimum aantal uren^ geen overheids^ 
tlnanciering^enz.^. 
^.^. In punt^van de richtsnoeren wordt slechts in 
het algemeen verwezen naar de industriële herstruc 
turering^ „wegens technologische modernisering of 
wezenlijke veranderingen van de vraag in de desbetref 
tende sectors. löaardoor zijn ook de steunaanvragen in 
het kader van de industriële herstructurering slechts bi^ uitzondering expliciet inzake de aard en de inhoud van de 
voorgenomen herstructureringen. Inverband met deze 
herstructureringen heeft de óèommissie de meest uiteenleg 
pende gevallen geaccepteerd. Bij voorbeeld^ invoering 
vannieuweproduktieDeenheden waarvoor werknemers in 
dienst worden genomen^ inbedri^fstellen van nieuwe 
machines ofinvoering van een systeem voor produktie of 
beheerde aankoop van een nieuw octrooi of de sluiting 
van een bedrij enz. 
D5ó^. riet cijfermateriaal inzake het door de herstruc 
turering getroffen personeels komt in de steunaanvraag 
slechts zelden voor en nog minder in de aanvraag voor 
uitbetaling van het saldo^ behalve in het geval van 
bedrijfssluiting. L^e interpretatie van het cijfermateriaal 
waarnaar in de door de commissie uitgevaardigde 
richtsnoeren wordt verwezenms niet gemakkelijk. Oat is 
bijvoorbeeld het geval met het personeelsbestand dat een 
beroepsopleiding heeft gevolgd^met de datum waarvan 
moet worden uitgegaan voor de berekening van het 
percentage waaraan deontvankelijkheid is gebondens 
methetaantalpersoneelsleden waarmeemoet worden 
gerekend wanneerdeherstructureringslechtséén^aar dan 
wel meer dan twee daarin beslag nam — een betrekkelijk 
frequent geval. 
D.70. in haar algemene richtsnoeren preciseert de 
commissie dat prioriteit wordt verleend aan acties voor 
beroepsopleiding die ...^ten minste ^00 uur durend ^1^ 
uur voor ólriekenland^ Portugal en Spanje in l^o 
1^7^ ...^buiteniedereeventuele fase van voorbereidende 
opleiding dieindeactiekanzijnopgenomen^^.Lodens 
haar controle heeft de Warner geconstateerd dat talrijke 
stagiairs die werden voorgedragen voor de steun van het 
ESP het minimum aantal uren niet hadden behaald, töit 
betrof met name^ 
a^ particuliereondernemingendieslecht zijngeïnfor 
meerdover de eisenvan het ESFendie tijdens de 
controle ter plaatse een aantal factoren aandroegen 
waaruit duidelijk bleek dat het vereiste minimum 
aantal opleidingsuren niet was behaalde 
b^ ondernemingen die een groot aantal stagiairs — dan 
wel alle stagiairs — voordragen die precies het 
minimum aantal opleidingsuren hadden behaald, in 
de meeste gevallen was echter met dit minimum 
geknoeid^ofwel de berekende uren waren theoretisch 
en kwamen niet met de werkelijkheid overeen ofwel 
omdat afwezigheid wegens ziekte of andere redenen 
niet waren afgetrokken van het aantal uren dat bij de 
C^ommissiewerdingediendof tenslotte^ omdatde 
verhoudingtussenhetaantal uren van theoretischeen 
praktische opleiding door de commissie niet wordt 
vastgestelde 
c^ talrijke gevallen waarin het E^F toeliet dat 
het vereiste minimum van ^00 uur opleiding tof 
(#) Artikel 1, lid 2 van het Besluit van de Commissie 85/518/ 
EEG van 20 november 1985, houdende wijziging van punt 
1.4.4 van het Besluit 85/261/EEG (PB L 317 van 28.11.85 
blz. 37). 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 155 
100 uur) over 2 of zelfs 3 opeenvolgende jaren was 
gespreid; 
d) voorbereidende opleidingen die niet tot de 200 uur 
kunnen worden gerekend. In verband daarmee heeft 
de Kamer geconstateerd dat een aanzienlijk gedeelte 
van de gegeven lessen slechts bestonden uit een 
eenvoudige vooropleiding. Zo kan ook in sommige 
gevallen wegens de zeer algemene aard van het 
onderwijs (maatschappijleer, voorlichting op hygië­
nisch of sociaal gebied, gevolgen van absenteïsme) 
niet het functionele verband tussen opleiding en 
herstructurering worden gelegd. 
8.71. Overeenkomstig richtsnoer 4.3 voor het beheer 
van het Fonds moet de industriële herstructurering onder 
meer een aanzienlijke uitwerking hebben op de vaardig­
heden van het opgeleide personeel (en op tenminste 15 % 
van het personeel van de onderneming binnen een periode 
van twee jaar). De bestudeerde dossiers bevatten geen 
enkel element aan de hand waarvan een verband kan 
worden gelegd tussen de herstructurering en de herkomst 
of bestemming van het opgeleide personeel. Het enige 
onderscheid dat de Kamer bij de ondernemingen kon 
constateren tussen stagiairs in permanente opleiding en 
stagiairs die na de herstructurering zijn aangenomen, was 
het onderscheid naar opleidingsduur: alle opleidingen 
van 200 uur of meer (respectievelijk 100 uur) worden aan 
de herstructurering toegeschreven; voor deze opleidingen 
wordt bij het ESF een steunaanvraag ingediend. Alle 
andere behoren tot de permanente opleiding. In geen 
enkel geval bleek de aard van de opleidingen (die 
overigens meestal slechts een herhaling vormen van in 
voorgaande jaren met of zonder steun van het ESF 
gegeven opleidingen) een selectiecriterium te zijn. 
8.72. Het ESF heeft zijn saldobetalingen verricht, 
hoewel enige bijdragen van nationale overheden zelfs in 
1990 nog steeds zijn opgeschort en het saldo van de 
communautaire steun soms sinds enkele jaren was 
betaald. (Er zij op gewezen dat deze situatie niet specifiek 
is voor de industriële herstructureringen, doch voor alle 
acties van het ESF). 
Aspecten in verband met de omvang 
en de aard van de ondernemingen 
die steun uit het ESF ontvangen 
8.73. De steun van het ESF uit hoofde van de industriële 
herstructurering werd (sinds 1987) beperkt tot de 
industriële ondernemingen (47). Vaak wordt een tendens 
geconstateerd om de aan de herstructurering toegewezen 
middelen te concentreren op de grote ondernemingen. 
Deze blijken echter over een betere organisatie te 
beschikken om hun dossiers voor steunaanvragen en de 
aanvragen om saldobetaling samen te stellen en te volgen 
(47) Met ingang van 1987 wordt punt 4.3 van de richtsnoeren 
beperkt tot „industriële ondernemingen". bij de regionale, nationale en communautaire instanties. 
De kleine en middelgrote ondernemingen zijn daaren­
tegen niet voldoende geïnformeerd en daarom vaak 
geneigd een beroep te doen op adviseurs om hun ESF-
dossiers op te stellen en bij te houden. Deze tussenperso­
nen kunnen, in ruil voor de diensten die zij het midden- en 
kleinbedrijf verlenen, soms wel 30 % van de steun van het 
ESF opslokken. 
8.74. De structuur van het opleidingssysteem van de 
grote ondernemingen is bij alle verschillend. Niettemin 
treft men bij elke onderneming identieke factoren aan : 
centralisatie van leiding en beheer en decentralisatie van 
de cursussen zelf. Aangezien slechts een gedeelte van de 
opleidingen van het bedrijf uit het ESF wordt betaald, 
levert de verantwoording van de desbetreffende uitgaven 
geen enkel probleem op. De onderneming verantwoordt 
alle opleidingskosten door fakturen, afgegeven door haar 
eigen opleidingsorgaan dat in het algemeen financiële 
autonomie heeft, waaraan het de status van dienstver­
lener ontleent. Derhalve zijn alle uitgaven die in de 
aanvraag om saldobetaling voorkomen gedekt door de 
globale fakturen van de dienstverlener en door de 
desbetreffende betalingen. Zelfs de cursussen die binnen 
de muren van een regionale instelling plaatsvinden, die 
beschikt over al het benodigde lesmateriaal, worden 
geheel verzorgd door de centrale opleidingsinstantie. Het 
is twijfelachtig of het ESF de reële kosten betaalt 
aangezien de uitgavendeclaratie niet op concrete factoren 
berust maar slechts op theoretische geglobaliseerde 
kosten. 
8.75. Voorts wordt er op het gebied van industriële 
herstructurering voor de interne beroepsopleiding (in 
tegenstelling tot de externe opleiding, bestemd voor 
personen die de onderneming verlaten en die buiten de 
onderneming plaatsvindt) slechts zelden verzocht om 
levering van specifieke goederen of diensten van buiten de 
onderneming. Alle kosten kunnen dus worden gelijkge­
steld met de interne en gebruikelijke kosten van de 
onderneming, te weten: salarissen van stagiairs die 
tegelijkertijd in de onderneming werken, salarissen van 
leraren die eveneens op de loonlijst staan, salarissen van 
het administratief kaderpersoneel dat tot de onderneming 
behoort, grondstoffen die de onderneming gewoonlijk 
gebruikt, afschrijvingen van installaties en machines die 
het produktie-apparaat van de onderneming vormen, 
algemene kosten die tevens tot de kosten van de 
onderneming in haar geheel behoren. 
8.76. De Kamer heeft voorts geconstateerd dat de 
overheids- of semi-overheidsondernemingen met winst­
oogmerk een hogere steun van het ESF ontvangen. De 
verklaring waarnaar in artikel 5, lid 1 van de bijlage bij het 
besluit van de Raad van 17 oktober 1983 (48) wordt 
verwezen bepaalt: „Lichamen met een winstoogmerk 
moeten ten minste voor 10 % bijdragen aan de voor 
bijstand in aanmerking komende uitgaven'\ De steun van 
het ESF zou derhalve in dit geval nooit 45 % van het 
bedrag van de in aanmerking komende uitgaven mogen 
overschrijden, dat het percentage is dat geldt voor de 
(48) Besluit 83/516/EEG, PB L 289 van 22.10.1983, blz. 41. 
156 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
particuliere ondernemingen met winstoogmerk. In de 
openbare ondernemingen met winstoogmerk bedraagt de 
steun van het ESF echter in feite 50 %. Dit verergert de 
concurrentievervalsing waarvan de particuliere onder­
nemingen bij hun streven naar verkrijging van financiële 
overheidssteun reeds te lijden hebben. 
8.77. Voor deze problemen is tot dusverre geen 
oplossing gevonden. Door de uitbesteding kan er 
misbruik worden gemaakt, zowel door de grote onder­
nemingen als door de bemiddeling van de coördinatoren­
adviseurs die een gedeelte van de communautaire 
financiering naar het midden- en kleinbedrijf sluizen. Al 
deze tussenpersonen die de financier en de directe 
uitvoerder van de actie van elkaar verwijderen, jagen de 
kosten op, hetgeen weer kan leiden tot een toestroom en 
ontwikkeling van parasiterende instanties. 
Opmerkingen inzake bepaalde 
uitgavencategorieën die ten laste 
van het ESF worden gebracht 
8.78. Tijdens haar controles ter plaatse had de Kamer 
geen gelegenheid om een degelijk onderscheid te maken 
tussen kosten van beroepsopleiding die onder de herstruc­
turering vallen en de kosten van opleidingen die de 
onderneming uit hoofde van de permanente opleiding of 
de gebruikelijke opleiding organiseert. Gewoonlijk 
worden de hoogste uitgaven van deze twee categorieën 
van opleiding ten laste van het ESF gebracht omdat de 
boekhouding voor beide opleidingsvormen niet is 
gescheiden en deze in het algemeen gelijktijdig plaatsvin­
den. Slechts via het criterium van het minimum aantal van 
200 uur kan een onderscheid worden aangebracht. 
8.79. Daar het de ondernemingen vrij staat de totaal-
kosten van de opleiding in zeer beknopte vorm in te 
dienen, blijven er risico's voor misbruik bestaan. 
Inkomsten van de stagiairs 
8.80. De Kamer geconstateerde dat de inkomsten van 
de stagiairs in opleiding in het algemeen het leeuwedeel 
vertegenwoordigen (gemiddeld circa 40 a 60 % van het 
totaal) van de kosten van uitvoering van de acties en dus 
een groot deel van de door het ESF aan beroepsopleiding 
in het kader van industriële herstructureringen toegewe­
zen gelden in beslag nemen. 
8.81. Het begrip „inkomsten van stagiairs" is niet 
duidelijk omschreven en wordt dus, zowel wat betreft de 
berekeningsgrondslag als de berekening zelf, verschillend 
geïnterpreteerd. Zo berekenen sommige ondernemingen 
bij voorbeeld een gemiddeld salaris door uit te gaan van 
dat van een hoog kader, een middenkader en een arbeider, 
zonder via het aantal personen van elk van deze 
categorieën dat aan de opleiding deelneemt, een gewogen gemiddelde te berekenen. Anderen brengen voor de uren 
van praktische opleiding die de stagiair op zijn arbeids­
plaats heeft doorgebracht slechts 50 % van het werkelijk 
door de stagiair ontvangen salaris in rekening. 
8.82. De samenstelling van het salaris van de stagiairs, 
dat door het ESF wordt betaald, varieert aanzienlijk van 
de ene onderneming tot de andere en eveneens van land 
tot land, met name door het aantal premies en ver­
goedingen en door de aard van de ingecalculeerde sociale 
lasten. Al deze uitgaven worden soms op forfaitaire basis 
geheel ten laste van het project gebracht. 
8.83. Nog afgezien van de verschillen in berekenings­
grondslag en inkomstenberekening, heeft de Kamer 
kunnen constateren dat de praktische opleiding had 
geleid tot verhoogde inkomsten voor overuren en zelfs 
nachtwerk. 
De uitgaven voor de voorbereiding van de cursussen 
8.84. In sommige landen worden de uitgaven voor de 
voorbereiding van de cursussen stelselmatig ten laste van 
het project gebracht waardoor met name ook de door de 
tussenpersonen geïnde commissies ten laste van het 
project kunnen komen (commissies die overigens over 
talrijke uitgavenrubrieken kunnen worden verspreid en 
waarvan het werkelijk bestaan niet altijd kan worden 
vastgesteld). Deze kosten belopen vaak evenveel als de 
kosten van de eigenlijke opleiding. Uit de dossiers blijkt 
geen enkel functioneel verband tussen deze voorbereidin­
gen en de eigenlijke cursussen en de noodzaak ervan is 
nog minder duidelijk. Aangezien deze voorbereidingen 
merendeels worden verricht door het personeel van de 
onderneming, worden de kosten van de voorbereiding 
verwerkt in de salarissen die de onderneming uitbetaalt. 
8.85. Voor cursussen die buiten de onderneming 
worden gegeven, heeft de Kamer gevallen kunnen 
constateren waarin fakturen voor voorbereiding werden 
ingediend met bedragen die gelijk zouden kunnen zijn aan 
die voor de eigenlijke opleidingen en die niet konden 
worden gestaafd. Het is overigens veelzeggend dat deze 
opleidingen in uitbesteding in de onderzochte gevallen 
nooit zijn gestaafd door contracten waarin de ver­
schillende fasen van uitvoering en de kosten zijn 
opgenomen. 
8.86. Voorts werd er in de ter plaatse gecontroleerde 
dossiers bij de ondernemingen, vrijwel nooit een duidelijk 
onderscheid aangetroffen tussen een ESF-stagiair en een 
stagiair die niet voor steun van het Fonds in aanmerking 
komt. 
LlPl^ Publikatieblad van de Europese gemeenschappen ró7 
Andere uü^^en^^erb^dn^et^ct^ 
voo^^nd^tnëleherr^truct^enn^ 
D^7 Wat betreft de huishoudelijke uitgaven en de 
beheersuitgaven voor de cursussen, waaronder alle 
diverse bestanddelen van dekosten van de eigenlijke 
opleiding vallen (salarissen en kosten van de docenten, 
salarissenenadministratievekosten, algemenekosten, 
kostenvoorhetlesmateriaalenkostenvandegrond-
stoffen^ij opgemerkt dar 
a^ de salarissen en de kosten zowel van de docenten als 
vanhetadministratiefpersoneel zijn voornamelijk 
(^ tot It^O^ interne kosten van de onderneming, 
aangezien het betrokken personeel in de meeste 
gevallen bij de onderneming hoort. De Kamer merkt 
op dat de administratieve kosten nooit inverband 
worden gebrachtmet het gedeelte vanhetin opleiding 
zijnde personeel waarvoor het F^F steun verleent^ 
b^ de energiekosten met betrekking tot de opleidings­
actie zijn ten laste vanhetF^Fgekomenm^ierbij werd 
uitgegaan van het produktieproces in zijn geheel en 
niet vanhet gedeelte vanhet procesdat de beroepsop-
leiding betreft. De Kamer heeft in diverse ter plaatse 
gecontroleerde gevallen geconstateerd dat deze 
kosten werden berekend op basis van de gemiddelde 
energiekosten per uur van het bezochte bedrijfin zijn 
geheelendat ditcijfer voor degeheleopleidings 
periode werd gehanteerde 
c^ dekostenvanvoorde opleiding gebruiktegrond 
stoffen en halfproduktenverschillen eveneens sterk 
van de ene onderneming tot de andere. De onder 
neming gebruikt deze grondstoffen normaal voor de 
produktiecvclus^ aangezien ze vergankelijk zijn, 
kunnen zij gemakkelijk worden verantwoord. De 
bestemming van deze grondstoffen, die dekosten van 
de opleiding aanzienlijk kunnen opjagen, is daaren­
tegen in de onderzochte gevallen niet duidelijk 
aangegeven. 
D.^. Voortshebbende controles ter plaatse vande 
Kamer in verbandmetdeindustriëleherstructurering 
duidelijk aangetoonde 
a^ dat een aantal uitgaven waarvan alleen deafschrijvin^ 
gen voor rekening van de actie hadden moeten 
komen, in hun geheel ten laste van het F^Fwaren 
gebracht, l^et betreft hier met name de aankoop van 
simulatiemodellen voor de computer diemeerdere 
jaren achtereen zijngebruikt^uiteconomischoog 
punt washet in sommigegevallen overigensmeer 
rendabel geweest ze te hurend 
b^ dat een aantal ondernemingen alle afschrijvingskos­
ten van de onderneming over een periode die 
overeenkwam met die van de opleiding (theoretisch 
^praktisch^ ten laste van de opleidingsactie hadden 
gebrachte c^ dat oud produktiematerieel (textielmachines, meer 
dan^éójaaroud^werdafgeschreven voorbedragen die 
niet in verhouding stonden tot de ouderdom^ 
d^ dat de afschrijvingspercentages die ten laste werden 
gebracht van de door het FSFgetinancierde oplei­
dingen een of meerdere punten hoger waren dan de 
afschrijvingspercentages die dezelfde ondernemingen 
voor hetzelfde jaar voor hun exploitatierekening 
hanteerden. 
D.^. Deze voorbeelden bevestigen deverwarringtussen 
deopleidingenheteigenlijkeproduktieproces. De Kamer 
is van mening dat de commissie zich, om deze gang van 
zaken tegen tegaan, van voldoende controlemiddelen 
moet voorzienomde aanvragen voor saldobetaling te 
kunnen onderzoeken. 
^^^^^^^^^^^^^ 
D.^0. De Kamer heeft ter plaatse geconstateerd dat in 
hetmerendeel van de gevallen een aanzienlijk aandeel van 
de grondstoften en haltprodukten gedurende de produk-
tiecvclus waaraan de betrokken stagiair op zijn arbeids­
plaats had deelgenomen, werden omgezet in een eindpro^ 
dukt dat ten minste gedeeltelijk, zo niet geheel, op 
dezelfde wijze kon worden afgezet als de overige 
produktie van de onderneming. In de onderhavige 
gevallen is de ontvangst uit de verkoop vanproduktie 
waaraanstagiairshaddenmeegewerkt niet als vande 
uitgaven voor de opleiding aftrekbaar beschouwd. Deze 
situatieisdermate veralgemeend dat de Kamerterplaatse 
kon constateren dat de uit de actie voortvloeiende 
ontvangsten die door een onderneming werden gedeclaD 
reerd, niet meer voorkwamen indebij deCAommissie 
ingediendeaanvraagomsaldobetaling.Fletfeitdatdeuit 
de acties afkomstige ontvangsten niet worden gedecla­
reerd, resulteert in aanzienlijke extra kosten voor het 
l^u 
^1. hoewel de regionale verdeling van de steun een 
sleutelelementvormtindewerkwijzevanhetFSF,kanuit 
het computersvsteem van de commissie niet nauwkeurig 
worden afgeleid welkbedrag het FSF in eenbepaalde 
regio uiteindelijk heeft toegewezen aan de sociale 
begeleiding van de herstructureringen. De regionale 
verdeling van de steun kanworden vastgesteld aan de 
hand van de goedkeuringsbesluiten maar gezien het 
bijzonderesvsteem voorde indieningvandesteunaanvra-
gen, de omvang vande vrijgemaakte bedragen ende 
eventuele opdrachten tot terugvordering, bestaat er een 
groot verschil tussen de prognoses van de goedkeurings­
besluiten en de projecten die werkelijk door het Fonds 
worden gefinancierd. 
Peó8 Rublikatieblad van de europese Cremeenschappen i^ m^o 
8.^. Bi^ gebrek aanhetreferentiekader,zov^elinde fase 
van de voorbereiding van de acties als bi^ de tenuitvoer^ 
leggingenbii deevaluatie vanderesultaten, vaneen 
nationaal, regionaal of zelfs lokaal industrieel beleid, of 
van een duidelijk omschreven beleid van sociale begeleP 
dingvanherstructureringen en bi^ gebrek aan nauv^keurP 
ge normen voor decommunautairemaatregelen,bli^fthet 
de vraag of de maatregelen van het Fonds op dit gebied 
doeltreffend zi^n. 
8.^ ^Vanneerde maatregelen van het Fonds gekopt 
peld voorden aan een stelsel dat ten doel heeft bepaalde 
acties in verbandmet de industriële herstructurering of de 
consequenties ervan uit te voeren, zal de structurele 
doeltreffendheid vande acties vanhet Fonds kunnen 
voorden afgezwakt door de eventuele tegenstellingen met 
de op nationaal niveau nagestreefde doelstellingen of 
door de eventuele tegengestelde vBerking van een natioD 
naai beleideneen ofmeerderevormen vanregionaal 
beleid binnen eenzelfde Lidstaat 
8.^4. De commissie bevestigt de betrokken onder^ 
nemingen naar hun herstructureringsprogramma^ te 
hebben gevraagd om kennis te nemen van gegevens 
inzake de inhoudvandeherstructureringen,deconse 
quenties voor de kerkgelegenheid, de acties van beroensD 
onleidingende interne ofe^terneplaatsingenv^aartoe 
deze leiden.Dit^verd noch door deinhoud van dedossiers 
noch door de verklaringen van sommige nationale 
overheidsdiensten altijd belezen. 
8.^éó. Bovendien heeft de controle aangetoond dat het 
Fonds slechts een zijdelingse belangstelling aan de dag 
heeft gelegd voor de economische aspecten van de 
herstructureringen. 
8.^. ^iet name voor de scheepsbouw heeft de Kamer 
geconstateerd dat het grootste gedeelte van de steun van 
het F^F had geleid tot handhaving van arbeiders die niet 
genoeg ^verk hadden en dat de meeste opleidingen 
nauvBelnks boven het schoolniveau uitkramen. Dat 
betekent dat het v^erkeli^ke effect van de llnanciering van 
het F^F meer bestaat uiteen vermomdesteun, voornamen 
li^k aan de salarissen, in plaats van een factor te vormen 
voor sanering en reorganisatie van de sector.C^m dit te 
vermeden zou de commissie van de Lidstaten moeten 
eisen dat zip voordat er sprake is van tlnanciële steun aan 
de acties, een concreet schema opstelt voor de herstruc^ 
turering. 
8.^. F^ bestaat een tendens om in de steunaanvragen 
^met name gezien de vooruitzichten op lineaire verD 
mindering^ het personeelsbestand en de uitgavenraming 
genzohoogmogeli^koptegeven.COokdeaanvragenvoor saldobetaling vertonen, aangezien een duidelijke bereken 
ningsmethode ontbreekt, de tendens de totale kosten die 
rechtstreeks of indirect met de actie verband houden te 
overdrijven, zodat het verschil tussen de geraamde 
uitgaven en de v^erkeli^ke uitgaven zoveel mogelijk v^ordt 
verkleind 
8.^8. Aangezien de door de commissie vastgestelde 
criteria voor ontvankelijkheid en prioriteit soms te 
onnauwkeurig zijn, kunnen zij aanleiding geven tot 
interpretaties daarmee ze voorden uitgehold, ^ozi^ erop 
gevBezendat dedoor de commissie vereisteminimale 
opleidingsduur vaak niet ^ordtaangehouden,dat het 
risicobestaat dat eenzelfde actie meerdere keren v^ordt 
getlnancierd en dat eenvoudige vooropleidingen en zelfs 
informatieve bijeenkomsten die niet rechtstreeks met de 
herstructurering verband houden als subsidiabel voorden 
beschouwd. 
8.^. in de periode daarop het onderzoek betrekking 
had, heeft de commissie in haar administratieve behan 
deling van de dossiers soms geen rekening gehouden met 
de inhoud van de gegeven opleidingen. Volgens de 
bestudeerde dossiers houdt de commissie bi^ de toekenD 
ningvan de steun geen rekeningmet het verband dat kan 
bestaan tussen de gegeven beroepsopleiding en de 
herstructurering, ^o bestaat het gevaar dat de steun van 
het FSF slechts een middel is om problemen van de 
ondernemingen op te lossen,inplaats van een maatregel 
ten behoeve van de eigenlijke beroepsopleiding. 
8.100. De uitbesteding brengte^trakostenmetzichmee 
en de verschillende niveaus van coördinatie die daarvan 
het gevolg zijn slokken een niet te verwaarlozen gedeelte 
van de communautaire middelen op. 
8.101. Daar het de ondernemingen vrij staat de 
totaalkostenvan de opleidinginzeer beknopte vorm in te 
dienen, bleven er risico^svoor misbruik bestaan. 
8.10^. De samenstelling van de aan de stagiairs 
uitbetaaldesalarissen en vergoedingen, die40a(^0^van 
de kosten van de beroepsopleiding vormen, varieert 
aanzienlijk. 
8.10éP Ftet teitdatdeopbrengst van deactie — de 
vBaarde van het produkt — niet in de boeken vBordt 
opgenomen brengt aanzienlijkee^tra kosten voor het 
F^F met zich mee. 
8.104. De beroepsopleiding in het kader van de 
industriële herstructurering leidt zelden tot een verD 
betering van de technische indeling en^ofloonschaal van 
de deelnemers. Daarentegen heeft de opleiding er in de 
meeste van de bestudeerde gevallen toe bijgedragen dat 
personeeldat somstot vBerkloosheidvBas veroordeeld, 
kunstmatig aan het ^verkv^erd gehouden. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 159 
HOOFDSTUK 9 
Uitgaven voor onderzoek en investeringen 
9.0. INHOUD 
Inleiding 
Uitvoering van de begroting voor onderzoek 
Gemeenschappelijk centrum voor onderzoek 
Inleiding 
Tussentijdse beoordeling 
Nieuwe perspectieven voor het GCO 
De herstructurering van het GCO in negen instituten 
Ondersteunende werkzaamheden ten behoeve van de Commissie 
Conclusie betreffende de ondersteunende werkzaamheden ten behoeve 
van de Commissie 
Werkzaamheden ten behoeve van derden 
Doelstellingen 
Wat houden de doelstellingen in? 
Globale resultaten tot eind 1989 
Resultaten op instituutsniveau 
Opdrachten per 31 december 1989 
Vergelijking van de beoordeling van de resultaten door het GCO en de 
Kamer 
Vaststellen van de prijzen voor werkzaamheden ten behoeve van derden 
Boekhouding van de ten behoeve van derden verrichte werkzaamheden 
Marketing 
Begrotingsproblemen 
Personeelsbeleid 
Conclusie met betrekking tot het personeel 
Analytisch boekhoudsysteem 
Kostenverlaging 
Algemene conclusies Paragraaf 
9.1 
9.2 
9.3 
9.3 9.86 
9.7 
9.8 —9.10 
9.11 —9.14 
9.15 —9.18 
9.19 —9.25 
9.25 
9.26 — 9.54 
9.27 — 9.28 
9.29 — 9.30 
9.31 —9.35 
9.36 —9.37 
9.38 
9.39 — 9.40 
9.41 — 9.42 
9.43 — 9.47 
9.48 
9.49 — 9.54 
9.55 —9.67 
9.67 
9.68 — 9.75 
9.76 — 9.79 
9.80 — 9.86 
Joint European Torus (JET) 9.87 — 9.92 
160 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
INLEIDING 
9.1. Dit hoofdstuk heeft betrekking op: De belangrijkste opmerkingen betreffende de wettigheid 
en regelmatigheid van de transacties in de sector 
Onderzoek zijn in hoofdstuk 1 van dit verslag opgenomen 
(zie met name de paragrafen 1.18, 1.46 en 1.95). 
(a) de vooruitgang die geboekt is bij de herstructurering 
van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onder­
zoek (GCO); en GEMEENSCHAPPELIJK CENTRUM 
VOOR ONDERZOEK 
(b) het experimentele JET-project waarover het gebrui­
kelijke speciale jaarverslag is verschenen en op een 
bepaald aspect waarvan in de slotparagrafen van dit 
hoofdstuk de aandacht wordt gevestigd. 
UITVOERING VAN DE BEGROTING 
VOOR ONDERZOEK 
9.2. In tabel 9.1 worden de begrotingskredieten over 
1989 uit hoofde van Titel 7 van de algemene begroting 
vergeleken met de werkelijke vastleggingen en betalingen. 
Het belangrijkste onderdeel van deze titel is hoofdstuk 73, 
Onderzoek en investeringen. Uit de gegevens blijkt dat de 
bestedingsgraad van zowel de vastleggings- als de 
betalingskredieten globaal gezien bevredigend was. Wel 
was er sprake van een aanmerkelijke onderbesteding van 
de uit 1988 overgedragen kredieten. Deze onderbesteding 
is, voor wat de vastleggingskredieten betreft, het gevolg 
van het geringere aantal werkzaamheden dat het Ge­
meenschappelijk Centrum voor Onderzoek ten behoeve 
van derden heeft verricht (waarop later in dit hoofdstuk 
nader wordt ingegaan), en, voor wat de betalings­
kredieten betreft, van vertragingen bij de afwikkeling van 
contractuele overeenkomsten op energiegebied (post 
7303) en bij de voltooiing van de vroegere gemeenschap­
pelijke programma's (post 7305). Inleiding 
9.3. In 1989 waren er bij het Gemeenschappelijk 
Centrum voor Onderzoek in totaal 2 116 personeelsleden 
in dienst, die werkzaam waren in de vier vestigings­
plaatsen Ispra, Petten, Geel en Karlsruhe en op het 
hoofdkantoor te Brussel. De begrotingsuitgaven in dat 
jaar beliepen 221,94 Mio ecu, waarvan 3,4 Mio ecu 
werden gedekt door ontvangsten uit ten behoeve van 
derden verrichte werkzaamheden. Het saldo van 
218,6 Mio ecu werd ten laste van de algemene begroting 
gebracht. Voorts werd buiten begrotingsverband een 
bedrag van 17,5 Mio ecu beschikbaar gesteld ter dekking 
van de functioneringskosten van de hoge flux-reactor te 
Petten, die door de Duitse en Nederlandse autoriteiten 
worden gedragen, en om te voorzien in bijzondere 
kredieten voor andere werkzaamheden ten behoeve van 
derden. 
9.4. Een door de Commissie benoemd panel van 
deskundigen uit het bedrijfsleven kwam in november 
1986 tot de conclusie dat het Gemeenschappelijk 
Centrum voor Onderzoek tekortschoot op het punt van 
doelmatigheid en doeltreffendheid en niet voldeed aan de 
behoeften van de Gemeenschap. Het panel deed een 
aantal aanbevelingen, die hoofdzakelijk bedoeld waren 
om het GCO een zakelijker grondslag te geven en het 
concurrerend vermogen van het Centrum te versterken 
door de invoering van maatregelen die tot kostenver­
mindering, met name op het vlak van personeel en 
overhead, en een beter beheer van de activiteiten moesten 
leiden. 
Tabel 9.1 — Vergelijking van de begrotingskredieten met de werkelijke vastleggingen en betalingen 
(Mio ecu) 
Uit hoofde van het begrotingsjaar 
Uit hoofde van overdrachten uit het vorige 
begrotingsjaar 
Wederopvoering van kredieten 
Totaal V 
B 
V 
B 
V 
V 
B Oorspronke­
lijke 
begroting 
(a) 
1 561,38 
1 368,67 
11,27 
23,02 
— 
1 572,65 
1 391,69 Definitieve 
begroting na 
GAB en over­
schrijving 
(b) 
1 747,79 
1 481,28 
11,27 
24,98 
— 
1 759,06 
1 506,26 Uitvoering 
(c) 
1 732,97 
1 444,81 
4,52 
14,00 
— 
1 737,49 
1 458,81 Uitvoerings­
percentage 
van de oor­
spronkelijke 
begroting 
(d = c/a) 
111 % 
106 % 
40% 
61 % 
— 
110 % 
105 % Uitvoerings­
percentage 
van de 
definitieve 
begroting 
(e = c/b) 
99% 
98% 
40% 
56% 
— 
99% 
97% 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 161 
9.5. De Commissie nam de meeste aanbevelingen van 
het panel over in haar document „Nieuwe perspectieven 
voor het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek", 
dat in april 1988 verscheen (l). In dit document ver­
plichtte de Commissie zich een aantal wijzigingen in het 
beheer en het functioneren van het Centrum tot stand te 
brengen, waarvan de volgende naar de mening van de 
Kamer het belangrijkste waren: 
(a) een verdeling van de werkzaamheden van het GCO in 
de volgende vier categorieën, waarvan de drie laatste 
nieuw waren: 
(i) de uitvoering op meerjarenbasis van gerichte 
onderzoekprogramma's binnen het kaderpro­
gramma ; 
(ii) technische en wetenschappelijke ondersteuning 
van de overige diensten van de Commissie; 
(iii)op contractbasis verrichten van onderzoek of 
verlenen van diensten aan derden; 
(iv) niet-specifiek verkennend onderzoek ter ontslui­
ting van nieuwe mogelijkheden voor het GCO, 
met het oog op de instandhouding van een hoog 
niveau van wetenschappelijke kennis; 
(b) een vermindering van de aan het kaderprogramma 
toegewezen middelen en een dienovereenkomstige 
toename van op contractbasis ten behoeve van 
derden verrichte werkzaamheden; 
(c) een herstructurering van het GCO in negen weten­
schappelijke instituten; 
(d) een herziening van de voorwaarden voor het aanwer­
ven en in dienst houden van personeel; 
(e) een verbeterde kostenbewaking om de overheadkos­
ten te verminderen. 
9.6. De Raad stemde in juni 1988 in met de aanpak die 
in „Nieuwe perspectieven voor het Gemeenschappelijk 
Centrum voor Onderzoek" was voorgesteld (2) en stelde 
in oktober daaropvolgend een verordening vast ter 
goedkeuring van de programma's die in het tijdvak 1988-
1991 ten uitvoer moesten worden gelegd (3). Pas in juni 
1989 echter hechtte de Raad zijn goedkeuring aan 
bijzondere maatregelen ter beëindiging van het dienstver­
band van bepaalde ambtenaren van het GCO (4), welke 
maatregelen een essentiële rol zouden moeten spelen bij 
de verbetering van de carrièremogelijkheden en leeftijds­
opbouw van het personeel. 
(') Doe. COM(87) 491 def./2 van 20 april 1988. 
(2) PB C 197 van 27.7.1988,blz. 4. 
(3) PB L 286 van 20.10.1988, blz. 29. 
(4) PB L 181 van 28.6.1989, blz. 2. 9.7. De Kamer beseft dat het enige tijd zal duren 
voordat de nieuwe regeling goed loopt. Desalniettemin 
kan door middel van een vroegtijdig, objectief onderzoek 
naar de geboekte vooruitgang worden vastgesteld welke 
problemen zich voordoen voordat deze te zwaarwegend 
zijn geworden en kan de aandacht van de leiding worden 
gericht op terreinen waar corrigerende maatregelen 
geboden zijn. Daarom besloot de Kamer in 1989 een 
onderzoek naar het GCO in te stellen, met name naar de 
eind 1989 geboekte vooruitgang bij de tenuitvoerlegging 
van de voornaamste onderdelen van het herstructure­
ringsplan. Dit hoofdstuk heeft betrekking op de aan het 
onderzoek van de Kamer ontleende bevindingen en de 
conclusies die zij daaruit getrokken heeft. 
Tussentijdse beoordeling 
9.8. Alvorens over te gaan tot een beschrijving van de 
bevindingen van haar onderzoek, wil de Kamer de 
aandacht vestigen op een tussentijdse beoordeling van het 
GCO die eind 1989 werd verricht door een groep 
deskundigen uit het bedrijfsleven. De conclusies van deze 
deskundigen werden in december 1989 in grote lijnen 
overgenomen door de Raad van Bestuur (het orgaan dat 
verantwoordelijk is voor de begeleiding van de Directeur-
generaal en het geven van advies aan de Commissie) (5). 
9.9. De conclusies luidden dat er goede vooruitgang was 
geboekt bij de toepassing van de aanbevelingen voor een 
verbeterde doelmatigheid van het GCO en dat de 
kwaliteit van de door het Centrum verrichte werkzaam­
heden en de bekendmaking van de resultaten daarvan lof 
verdienden. In het verslag werden echter ook enkele 
aanbevelingen gedaan, waaronder de volgende: 
(a) het aantal instituten diende te worden verminderd 
(van 9 tot 6); 
(b) de ten behoeve van derden op contractbasis verrichte 
werkzaamheden dienden te worden uitgebreid, in het 
bijzonder voor zover deze betrekking hadden op de 
verlening van diensten op infrastructuurgebied (aan 
de instituten); 
(c) de aanwervingsprocedures dienden te worden ver­
beterd ; 
(d) de marketing van de door het GCO verleende 
diensten diende te worden verbeterd. 
9.10. De Kamer erkent dat bepaalde aanbevelingen van 
het beoordelingsteam waardevol zijn, maar stemt niet 
geheel in met de conclusies van het team betreffende de 
door het GCO geboekte vooruitgang. 
(5) SEC(90) 35 def. van 16.1.1990. 
162 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
Nieuwe perspectieven voor het GCO 
9.11. De Raad nam de in het document „Nieuwe 
perspectieven" voorgestelde aanpak over en hechtte zijn 
goedkeuring aan een begroting voor het GCO van in 
totaal 950 Mio ecu over het tijdvak 1988-1991 (6). Dit 
bedrag werd als volgt over de in paragraaf 9.5 genoemde 
werkzaamheden verdeeld: plan. De verwezenlijking van deze doelstellingen is 
afhankelijk van de vraag of het GCO erin zal slagen 
anderen ervan te overtuigen dat het zinvol is werkzaam­
heden door het Centrum te laten verrichten. Daarom is bij 
het onderzoek van de Kamer naar de stand van zaken op 
31 december 1989 (twee jaar na het begin van het vier-
jarenprogramma) bijzondere aandacht aan deze werk­
zaamheden besteed. 
(a) 700 Mio ecu voor de gerichte programma's (waarvan 
een bedrag gelijk aan 5 % mocht worden gebruikt 
voor verkennend onderzoek); 
(b) 120 Mio ecu voor ondersteunende werkzaamheden 
ten behoeve van de Commissie; 9.14. Uit het onderzoek bleek dat het Centrum halver­
wege het programma voor 1988-1991 bij zijn werkzaam­
heden ten behoeve van derden achtergeraakt is op het 
schema, terwijl de uitgaven voor de gerichte programma's 
hoger waren dan oorspronkelijk was bedoeld. 
(c) 130 Mio ecu voor werkzaamheden ten behoeve van 
derden, uitgezonderd de Commissie. 
9.12. Uit deze verdeling blijkt de wens van de Raad om 
het accent minder op de gerichte programma's te leggen 
en de werkzaamheden ten behoeve van derden, waaron­
der ondersteunende werkzaamheden ten behoeve van de 
Commissie,uit te breiden. Tabel 9.2 geeft een procentueel 
overzicht van de voor het GCO gestelde doeleinden voor 
het tijdvak 1988-1991, vergeleken met de werkelijke 
situatie in 1984-1987 en de doeleinden op langere termijn 
over 10 jaar. Teneinde toezicht te kunnen houden op de 
vorderingen bij de verwezenlijking van deze doelstellin­
gen heeft de Raad het GCO verzocht relevante gegevens 
over de verschillende werkzaamheden op te nemen in het 
jaarlijkse voortgangsverslag dat het Centrum aan het 
Europese Parlement en de Raad moet doen toekomen. 
9.13. Ofschoon de activiteiten van het GCO in het 
tijdvak 1988-1991 nog steeds voornamelijk betrekking 
zullen hebben op de gerichte onderzoekprogramma's, zijn 
de doelstellingen inzake ondersteunende werkzaamheden 
ten behoeve van de Commissie en werkzaamheden ten 
behoeve van derden het belangrijkste onderdeel van het 
(6) PB C 197 van 27.7.1988,blz. 4. De herstructurering van het GCO 
in negen instituten 
9.15. Eind 1988 werd het Centrum geherstructureerd op 
basis van de voorstellen in „Nieuwe perspectieven voor 
het GCO". Zes van de instituten zijn gevestigd te Ispra, en 
de overige te Geel, Karlsruhe en Petten. Met de 
herstructurering werd beoogd de wetenschappelijke 
instituten een duidelijker identiteit te geven en tot een 
betere taakafbakening te komen. Men hoopte dit te 
bereiken door de instituten zelf wetenschappelijk en 
financieel verantwoordelijk te stellen voor de uitvoering 
van hun taken. 
9.16. Uit het onderzoek van de Kamer bleek dat de 
herstructurering eind 1989 nog niet voldoende was 
gevorderd om als volledig operationeel te kunnen worden 
beschouwd. Eind 1989 stond het de instituten bij 
voorbeeld slechts in beperkte mate vrij om hun eigen 
zaken te regelen. In de begroting over 1989 was geen 
onderverdeling per instituut opgenomen. Zodoende 
konden de directeuren niet verantwoordelijk worden 
gesteld voor de uitvoering van de begroting of de 
Tabel 9.2 — Doelstellingen betreffende de vier categorieën werkzaamheden 
Categorie 
1. Gerichte onderzoeksprogramma's 
2. Werkzaamheden ten behoeve van derden 
2.1. Technische-wetenschappelijke ondersteuning van de 
Commissie 
2.2. Werkzaamheden voor derden, zowel openbare als particu­
liere sector 
Totaal 
3. Verkennend onderzoek 
Totaal Gemiddeld over 
1984-1987 
% 
87,2 
3 
9,8 
12,8 
0 
100 Gemiddeld over 
1988-1991 
69 
12 
12 
24 
7 
100 Doelstelling voor 
1991 
% 
61 
14 
14 
28 
11 
100 Doelstelling na 
10 jaar 
% 
50 
30-50 
15 
100 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 163 
verwezenlijking van de programma's. In 1989 hadden de 
directeuren van de instituten slechts een beperkte 
zeggenschap over het aanwerven en in dienst houden van 
personeel en beschikten zij over weinig keuzemogelijk­
heden met betrekking tot de door de administratie van het 
GCO aangeboden diensten en andere faciliteiten. 
9.17. Teneinde de basisdoelstellingen van de herstruc­
turering te verwezenlijken, moeten de instituten meer 
zelfstandigheid en verantwoordelijkheid krijgen. Dat 
betekent dat de transacties tussen de instituten op 
zakelijker leest moeten worden geschoeid, en dat deze 
laatste meer vrijheid moeten hebben om een keuze te 
maken tussen vormen van dienstverlening waarin door 
derden moet worden voorzien. Voorts betekent het dat de 
instituten meer zeggenschap moeten krijgen in perso-
neelsaangelegenheden. Ook moet de verantwoordelijk­
heid van de instituten voor de door hen behaalde 
resultaten worden vergroot. Dat kan worden bereikt door 
per instituut een begroting vast te stellen en doelstellingen 
te bepalen en de directeuren verantwoordelijk te maken 
voor de resultaten. 
9.18. Indien de instituten, zoals aanbevolen, meer 
zelfstandigheid krijgen, dient een verbetering van de 
administratieve en financiële ondersteuning van de 
directeuren van de instituten te Ispra te worden over­
wogen. Een eventuele verbetering dient echter ten laste te 
komen van de centrale administratie te Ispra en mag niet 
tot extra overheadkosten leiden. 
Ondersteunende werkzaamheden 
ten behoeve van de Commissie 
9.19. De ondersteunende werkzaamheden ten behoeve 
van de Commissie bestaan uit ondersteunende taken op 
technisch-wetenschappelijk gebied die in opdracht van 
verschillende DG's van de Commissie door het GCO 
worden verricht. Deze taken kunnen in het kader van een 
door het GCO en het betrokken DG gesloten meerjaren-
overeenkomst of op individuele basis worden verricht. 
Ongeacht de wijze van uitvoering worden de kosten ten 
laste van de begroting van het GCO gebracht en niet van 
de begrotingen van de DG's. 
9.20. Het is duidelijk dat meerjarenovereenkomsten het 
beheer van de middelen van het GCO overzichtelijker 
maken. Eind 1989 waren er meerjarenovereenkomsten 
gesloten met de volgende DG's: 
(a) DG I voor activiteiten ter ondersteuning van extern 
beleid; 
(b) DG VI voor onderzoek naar de toepassing van 
teledetectie in de landbouw (zie Besluit van de Raad 
van 26 september 1988) (7); 
(7) PB L 273 van 5.10.1988, blz. 12. (c) DG XI voor onderzoek naar de bescherming van het 
milieu; 
(d) DG XI voor onderzoek naar de registratie van 
radioactieve straling; 
(e) DG XVII voor activiteiten ter ondersteuning van 
nieuwe vormen van energie en energiebesparing; 
(f) DG XVII voor activiteiten ter ondersteuning van 
nucleaire veiligheidscontrole. 
9.21. Het streven is erop gericht voor deze werkzaam­
heden 120 Mio ecu uit te geven over het tijdvak 1988-
1991. De sub-doelstellingen voor 1988 en 1989 waren 
respectievelijk 20,8 Mio ecu en 30,8 Mio ecu. 
9.22. Uit het onderzoek van de Kamer bleek dat er een 
grote vraag bestond naar werkzaamheden van deze aard, 
zodanig zelfs dat het GCO in 1989 binnen de goedgekeur­
de begroting niet aan alle verzoeken kon voldoen. Deze 
situatie was voor het GCO aanleiding, op aanbeveling 
van de Raad van Bestuur te verzoeken om een aanpassing 
van de doelstelling tot 130 Mio ecu (en een dienovereen­
komstige voorziening op de begroting) over het tijdvak 
1988-1991. 
9.23. De huidige begrotingsstructuur ingevolge artikel 
92 van het Financieel Reglement vereist dat alle uitgaven 
voor ondersteunende activiteiten op wetenschappelijk en 
technisch gebied, tezamen met andere uitgaven voor 
onderzoek, in een bijzondere onderafdeling van de 
begroting worden opgenomen. Daardoor wordt de strikte 
relatie opdrachtgever/uitvoerder, die deze vorm van 
onderzoek zou moeten beheersen, derhalve niet bevor­
derd. Wat ontbreekt is een belangrijk mechanisme dat 
garant kan staan voor een goed gebruik van schaarse 
middelen voor onderzoek, namelijk dat degene die 
opdracht geeft tot het verrichten van onderzoek daar zelf 
de kosten van moet dragen. 
9.24. Het onderzoek van de Kamer naar de meerjaren­
overeenkomsten toonde tevens de noodzaak aan van een 
betere controle op de ondersteunende werkzaamheden 
ten behoeve van de Commissie en een zorgvuldiger 
vaststelling daarvan. Uit het onderzoek bleek bij 
voorbeeld met betrekking tot de ondersteunende taken op 
technisch-wetenschappelijk gebied dat enkele diensten 
van DG XI geneigd waren niet meer dan een passieve rol 
te spelen en de vaststelling van de gedetailleerde 
werkprogramma's aan het GCO over te laten. In het 
algemeen ontvingen de operationele diensten van DG XI 
geen financiële gegevens van het Instituut Milieuzaken te 
Ispra. Zij konden de kosten van de aldaar verrichte 
164 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
werkzaamheden dus niet vergelijken met de cijfers in de 
oorspronkelijke begroting. Voorts hield DG XI geen 
toezicht op de uitgaven van het GCO, behalve dat soms 
vooraf toestemming werd gegeven voor de aanschaf van 
kostbare apparatuur. Een beoordeling van de werkzaam­
heden die het Instituut ten behoeve van DG XI verrichtte 
kon slechts plaatsvinden op grond van de wetenschappe­
lijke resultaten, aangezien het in de hiervoor beschreven 
omstandigheden onmogelijk was om tot een financieel 
oordeel te komen. 
Conclusie betreffende de ondersteunende werkzaamheden 
ten behoeve van de Commissie 
9.25. De Kamer is zich terdege bewust van artikel 92 
van het Financieel Reglement, doch stelt niettemin voor 
bij werkzaamheden ter ondersteuning van de Commissie 
te streven in de richting van een strikte relatie opdrachtge­
ver/ uitvoerder, zelfs indien uiteindelijk een geringe 
wijziging van artikel 92, lid 1, sub e) noodzakelijk zal zijn. 
Intussen zou een overgangsregeling kunnen worden 
ingesteld om het GCO tijd te geven, zich geleidelijk aan te 
passen aan de suggestie van de Kamer, zonder dat dit 
artikel onmiddellijk moet worden gewijzigd. Deze aanpak 
zou de DG's ertoe aansporen de doelstellingen die met het 
door het GCO verrichte onderzoek worden beoogd, 
nauwkeuriger te omschrijven en zou ertoe bijdragen dit 
onderzoek relevanter te maken. Het GCO verkeert in de 
unieke positie dit onderzoek te kunnen verrichten, los van 
nationale overwegingen. Het Centrum dient hierop voort 
te bouwen, doch op de grondslag van een strikte relatie 
opdrachtgever/uitvoerder. 
Werkzaamheden ten behoeve van derden 
9.26. Indien het GCO tot een zakelijker benadering wil 
komen, zoals aanbevolen door het panel van deskundigen 
uit het bedrijfsleven en voorgesteld in het document 
„Nieuwe perspectieven voor het GCO", moet het 
Centrum er in de eerste plaats in slagen zijn werkzaam­
heden ten behoeve van derden uit te breiden. Zolang de 
ondersteunende werkzaamheden ten behoeve van de 
Tabel 9.3 — Financiële doelstellingen voor werkzaamheden ten behoeve van derden 
(Mio ecu) 
Betreft 
HFR 
Overige werkzaamheden ten behoeve van 
derden 
Totaal 1988 
17,2 
2,9 
20,1 1989(') 
19,4 
14,6 
34,0 1990 
20,1 
15,9 
36,0 1991 
21,3 
18,6 
39,9 Totaal 
78,0 
52,0 
130,0 
(') De cijfers in deze tabel zijn overgenomen uit het jaarverslag van het GCO over 1989. De berekening van het GCO van de doelstelling voor 1989 bevat 
echter een onjuistheid; het correcte cijfer is 15,6 Mio ecu, waarin een bedrag van 1 Mio ecu aan aanvullende kredieten is inbegrepen. Hierdoor komt de 
doelstelling voor de beide jaren 1988 en 1989 uit op in totaal 18,5 Mio ecu. De Kamer heeft de gecorrigeerde cijfers van 15,6 Mio ecu en 18,5 Mio ecu 
gebruikt bij haar vergelijking van de werkelijke en geplande resultaten (bv. in paragraaf 9.33). Commissie nog niet plaatsvinden in het kader van een 
werkelijke relatie opdrachtgever/uitvoerder, zijn de 
werkzaamheden ten behoeve van derden namelijk de 
enige activiteiten van het GCO waarbij buitenstaanders 
het GCO benaderen en de kosten van het verrichte 
onderzoek dragen. 
Doelstellingen 
9.27. De in het Besluit van de Raad van 29 juni 1988 (8) 
vermelde financiële doelstellingen vereisen een toeneming 
van de werkzaamheden ten behoeve van derden. Het 
daarmee gemoeide bedrag moest van 20,1 Mio ecu in 
1988 stijgen tot 39,9 Mio ecu in 1991, en moest in de vier 
jaar van 1988 tot 1991 in totaal 130 Mio ecu belopen (zie 
tabel 9.3). 
9.28. Deze doelstellingen zijn minder veeleisend dan op 
het eerste gezicht het geval lijkt. In de hiervoor genoemde 
cijfers zijn de geraamde bijdragen van de Nederlandse en 
Duitse autoriteiten aan het in bedrijf houden van de hoge 
flux-reactor te Petten verwerkt. De desbetreffende 
regeling dateert al van 1961 en de daaruit voortvloeiende 
inkomsten wijzen derhalve niet op een uitbreiding van de 
werkzaamheden van het GCO ten behoeve van derden. 
Wanneer de bijdragen voor de hoge flux-reactor niet 
worden meegerekend, blijkt dat de doelstellingen voor 
andere werkzaamheden ten behoeve van derden tamelijk 
bescheiden zijn: 2,9 Mio ecu in 1988, oplopend tot 
18,6 Mio ecu in 1991, bij een totaalbedrag van 52 Mio ecu 
over de periode van vier jaar. 
Wat houden de doelstellingen in? 
9.29. Voor er nader kan worden ingegaan op de 
resultaten van het GCO moet eerst worden vastgesteld 
wat de financiële doelstellingen precies inhouden. Vol­
gens de Engelse versie van de resolutie van de Raad 
waarin de algemene doelstellingen zijn omschreven, 
stellen deze de „financial turnover" (financiële resultaten) 
in de betrokken periode voor. De Franse versie van de 
(8) PB C 197 van 27.7.1988,blz. 4. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 165 
resolutie gebruikt de ruimere uitdrukking „ressources 
financières globales" (totale financiële middelen), hetgeen 
volgens de Kamer betekent de som van (a) kredieten van 
de algemene begroting ter dekking van de kosten van het 
specifieke programma, en (b) de financiële resultaten van 
werkzaamheden ten behoeve van derden. De Kamer 
meent echter dat het in beide gevallen duidelijk is dat de 
doelstellingen voor werkzaamheden ten behoeve van 
derden de financiële resultaten in de betrokken periode 
moeten voorstellen. Het is gebruikelijk de financiële 
resultaten van een organisatie als het GCO te definiëren 
als de waarde van de verrichte werkzaamheden voor 
zover deze betaald zijn of aan opdrachtgevers in rekening 
zijn gebracht. Bij haar vergelijking van de resultaten met 
de doelstellingen heeft de Kamer daarom de financiële 
resultaten gelijkgesteld met de waarde van de in het 
betrokken jaar aan de opdrachtgevers in rekening 
gebrachte werkzaamheden. (De Kamer beseft dat deze 
waarde in de beginstadia van een zich ontwikkelend 
programma vermoedelijk geringer zal zijn dan de waarde 
van de in het betrokken jaar werkelijk verrichte werk­
zaamheden). 
9.30. Het GCO heeft soms voor een andere, ruimere 
interpretatie van dit begrip gekozen. In verslagen aan de 
Raad van Bestuur, het Europese Parlement en anderen (9) 
heeft het GCO, wanneer doelstellingen en resultaten 
werden vergeleken, ook de waarde van ondertekende 
maar nog niet uitgevoerde contracten en soms zelfs de 
waarde van contracten waarover nog werd onderhandeld 
tot de financiële resultaten gerekend (zie de paragrafen 
9.39 en 9.40). 
(9) CA(90)11 van 12.2.1990, blz. 2, jaarverslag 1989 van het 
GCO, 31.1.1990, blz. 42. Globale resultaten tot eind 1989 
9.31. In 1988 en 1989 bedroegen de inkomsten van het 
GCO op grond van de HFR-regeling in totaal 31,2 Mio 
ecu (uitgezonderd de bijdrage in natura van de Neder­
landse autoriteiten), hetgeen in grote lijnen overeenkwam 
met de doelstelling. 
9.32. De andere werkzaamheden ten behoeve van 
derden bleven, in termen van financiële resultaten, 
ruimschoots achter bij de doelstellingen. Zoals uit tabel 
9.4 blijkt, bedroeg de waarde van de rekeningen, 
opgemaakt voor de werkzaamheden ten behoeve van 
derden gedurende de twee jaar tot eind 1989 slechts 
6,67 Mio ecu, vergeleken met een doelstelling van 
18,50 Mio ecu. 
9.33. Met de werkzaamheden ten behoeve van derden 
zijn twee soorten uitgaven gemoeid: uitgaven voor 
personeel, overhead, enz., in welk geval de inkomsten 
worden verrekend met de voorschotten ten laste van de 
algemene begroting; en uitgaven voor speciale appara­
tuur en dienstverlening om aan de eisen van het contract 
te kunnen voldoen, in welk geval de inkomsten aan het 
betrokken instituut ten goede komen en als bijdrage in de 
kosten dienen. De financiële doelstellingen zijn onderver­
deeld op basis van deze beide soorten uitgaven. 
9.34. Uit tabel 9.4 blijkt dat in de twee jaar voorafgaand 
aan eind 1989 slechts een bedrag van 1,57 Mio ecu, 
verkregen uit inkomsten uit werkzaamheden ten behoeve 
van derden, ten gunste van de algemene begroting werd 
gebracht, vergeleken met een doelstelling van 15,60 Mio 
ecu. In dezelfde periode ontving het GCO echter 3,17 Mio 
ecu als vergoeding voor de bijzondere uitgaven in verband 
met ten behoeve van derden verrichte werkzaamheden, 
terwijl de doelstelling 2,90 Mio ecu bedroeg. 
9.35. Een nadere bestudering van de ontvangsten ten 
bedrage van 2,81 Mio ecu uit in 1989 ten behoeve van 
derden verrichte werkzaamheden, maakt duidelijk dat 
Tabel 9.4 — Financiële gegevens betreffende werkzaamheden ten behoeve van derden (uitgezonderd het HFR-project) (') 
(Mio ecu) 
Betreft 
Doelstelling 
— Ten gunste van de begroting 
— Aanvullende kredieten 
Opdrachten 
Gesloten contracten 
— Ten gunste van de begroting (verwacht) 
— Aanvullende kredieten (verwacht) 
In rekening gebrachte bedragen 
Ontvangen betalingen 
— Ten gunste van de begroting 
— Aanvullende kredieten 1988 
2,9 
5,79 
5,787 
2,67 
1,93 1,0 
1,9 
2,145 
3,642 
0,819 
1,111 1989 
15,6(2) 
9,919 
6,919 
4,0 
2,81 14,6 
1,0 
3,351 
3,568 
0,755 
2,055 1988-1989 
18,5(2) 
15,709 
12,706 
6,67 
4,74 15,6 
2,9 
5,496 
7,21 
1,574 
3,166 
(') De cijfers in deze tabel zijn ontleend aan de in 1988 en 1989 gesloten contracten. Overeenkomstig de wijze waarop de Kamer de doelstelling heeft 
gedefinieerd dienen werkzaamheden ten behoeve van derden die in 1988 en 1989 in rekening zijn gebracht op grond van in 1987 en eerder gesloten 
contracten te worden meegerekend. Om een vergelijking van de door het GCO bekendgemaakte cijfers mogelijk te maken, zijn deze werkzaamheden 
echter niet in aanmerking genomen. 
(2) Als gevolg van een onjuiste berekening waarbij de aanvullende kredieten in 1989 buiten beschouwing waren gelaten, bedroeg de door de Commissie 
bekendgemaakte doelstelling voor 1989 14,6 Mio ecu (voor 1988-1989 17,5 Mio ecu). 
166 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
0,15 Mio ecu hiervan betrekking had op de door 
commerciële gebruikers (zoals een bank en een reis­
bureau) van de GCO-gebouwen te Ispra betaalde huur en 
op bijdragen van personeel en bezoekers die gebruik 
maakten van de huisvesting van het GCO. Dit betrof dus 
ontvangsten die geen betrekking hadden op onderzoek. 
Resultaten op instituutsniveau 
9.36. In 1988 werden de door de Raad vastgestelde 
doelstellingen niet onderverdeeld per instituut. In 1989 
ging het GCO hier echter zelf toe over. Het bestaande 
boekhoudsysteem biedt evenwel niet de mogelijkheid de 
resultaten per instituut vast te stellen, zodat de doelstellin­
gen en resultaten niet rechtstreeks met elkaar kunnen 
worden vergeleken. Toch zijn er op instituutsniveau wel 
enkele gegevens beschikbaar. In tabel 9.5 worden de 
financiële doelstellingen vergeleken met de waarde van de 
in 1989 door de verschillende instituten gesloten contrac­
ten. In dezelfde tabel is aangegeven hoe de daarmee 
verband houdende bedragen over de beide in paragraaf 
9.33 vermelde uitgavensoorten zijn verdeeld en welke 
bedragen in 1989 ten gunste van de begroting zijn 
gebracht. 
9.37. De gegevens in tabel 9.5 geven aanleiding tot de 
volgende opmerkingen. Ook wanneer de waarde van de in 
1989 gesloten contracten als maatstaf wordt gebruikt, 
bleven de resultaten in dat jaar ruimschoots achter bij de 
doelstellingen. Dit gold met name voor de instituten te 
Ispra, die contracten sloten voor een waarde van slechts 
3,63 Mio ecu, vergeleken met een financiële doelstelling 
van 10,49 Mio ecu. Een lichtpuntje in de tabel is het Instituut Geavanceerde materialen (voornamelijk de 
vestiging te Petten), dat contracten sloot ter waarde van 
3,11 Mio ecu (41 % van het totaal), vergeleken met een 
financiële doelstelling van 2,53 Mio ecu. Sommige 
instituten, zoals die van Milieuzaken en Teledetectietoe-
passingen, waarvan men had kunnen verwachten dat er 
door derden veelvuldig een beroep op zou worden 
gedaan, boekten in het betrokken jaar onbevredigende 
resultaten. Uit tabel 9.5 blijkt tevens dat de contracten 
steeds grotere uitgaven voor speciale apparatuur en 
dienstverlening met zich meebrengen, hetgeen ten koste 
gaat van de bedragen die ten gunste moeten worden 
gebracht van de algemene begroting. Dit is een belangrijk 
punt. De aanschaf van speciale apparatuur is een 
handeling die het mogelijk maakt de kosten op de 
opdrachtgever te verhalen. Uit de bedragen die ten gunste 
van de algemene begroting worden gebracht, blijkt echter 
de kwaliteit van het wetenschappelijk onderzoek en de 
infrastructuur van het GCO. Als deze tendens zich 
voortzet, is het gevaar reëel dat het Centrum niet kan 
voldoen aan de doelstelling om over de periode 1988-1991 
een bedrag van 47,1 Mio ecu ten gunste van de algemene 
begroting te brengen. Deze situatie was voor het GCO 
aanleiding te verzoeken om een verhoging met 6 Mio ecu 
van de doelstelling inzake werkzaamheden ten behoeve 
van derden in de periode 1988-1991, en een dienovereen­
komstige verhoging van de begrotingstoewijzing, tenein­
de ruimte te maken voor hogere rechtstreekse bijzondere 
uitgaven. 
Opdrachten per 31 december 1989 
9.38. Op 31 december 1989 had het GCO contracten ter 
waarde van 12,71 Mio ecu afgesloten betreffende werk-
Tabel 9.5 — Financiële gegevens betreffende werkzaamheden ten behoeve van derden in 1989, verdeeld per instituut 
(Mio ecu) 
Instituut 
Administratie 
Systeemanalyse 
Milieuzaken 
Teledetectie 
Beveiligingstechnologie 
CITE 
Technologische prognose 
Geavanceerde materialen 
Vestiging te Ispra 
Nucleaire metingen 
Transuranen 
Geavanceerde materialen Petten 
Totaal Doelstelling 
0,3 
2,941 
2,4 
0,33 
2,879 
0,8 
0 
0,842 
10,492 
0,395 
2,058 
1,684 
14,629 Gesloten 
contracten 
0,345 
1,53 
0,27 
0,002 
1,048 
0,078 
0,095 
0,263 
3,631 
0,115 
0,332 
2,842 
6,920 Ten gunste 
van de 
begroting 
(verwacht) 
0 
1,154 
0,101 
0,002 
0,317 
0,035 
0,081 
0,206 
1,896 
0,095 
0,255 
1,104 
3,350 Aanvullende 
kredieten 
(verwacht) 
0,345 
0,376 
0,169 
0 
0,731 
0,043 
0,014 
0,057 
1,735 
0,02 
0,077 
1,738 
3,57 Werkelijk ten gunste 
van de begroting 
gebracht als gevolg 
van in 1989 
gesloten contracten 
0 
0,004 
0,021 
0 
0,005 
0,034 
0 
0 
0,064 
0,054 
0,057 
0,013 
0,188 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 167 
zaamheden ten behoeve van derden. Hiervan had een 
bedrag van 6,67 Mio ecu betrekking op werkzaamheden 
die tot eind 1989 waren verricht en aan opdrachtgevers in 
rekening waren gebracht; het resterende bedrag van 
6,04 Mio ecu had betrekking op onderhanden werk aan 
het begin van 1990.0,9 Mio ecu hiervan betrof contracten 
die in feite verband houden met ondersteunende werk­
zaamheden ten behoeve van andere diensten van de 
Commissie en bijdragen aan het Brite- en Cost-program-
ma, alsmede het programma voor medisch onderzoek. 
Ook als de deelneming van het GCO aan deze program­
ma's niet op principiële bezwaren stuit, dient duidelijk te 
worden gemaakt wat de juridische grondslag is om deze 
activiteiten als werkzaamheden ten behoeve van derden te 
beschouwen en wat de budgettaire gevolgen daarvan zijn. 
Uit de in 1989 met derden gesloten nieuwe contracten ter 
waarde van 6,92 Mio ecu en de hoeveelheid onderhanden 
werk in het begin van 1990 ter waarde van 6,04 Mio ecu, 
blijkt dat er enig succes is geboekt bij de pogingen om het 
GCO werk van commerciële aard te laten verrichten. 
Toch blijven deze cijfers ruimschoots achter bij de door de 
Raad bepaalde doelstellingen en zal het GCO de nodige 
inspanningen moeten doen om de definitieve doelstellin­
gen voor het tijdvak 1988-1991 bij benadering te 
verwezenlijken. 
Vergelijking van de beoordeling van de resultaten 
door het GCO en de Kamer 
9.39. In februari 1990 bracht het GCO aan de Raad van 
Bestuur verslag uit over de rekeningen 1989 (in de eerste 
afsluitingsfase) (10). In dit verslag werd de Raad evenals in 
september 1989 (n) de verzekering gegeven dat de 
doelstellingen inzake de werkzaamheden ten behoeve van 
derden „vrijwel geheel waren verwezenlijkt", maar dat er 
vertragingen waren opgetreden bij de uitvoering van de 
opdrachten en de betaling door de betrokken opdrachtge­
vers. Dit standpunt wordt herhaald in het jaarverslag van 
het GCO over 1989 (12) dat aan de Raad en het Europese 
Parlement is voorgelegd. 
9.40. De verklaring van het GCO dat de doelstelling 
inzake werkzaamheden ten behoeve van derden in 1988 
en 1989 vrijwel geheel was verwezenlijkt, is voornamelijk 
gebaseerd op de bewering dat de „inkomensstroom" uit 
werkzaamheden ten behoeve van derden gedurende de 
desbetreffende periode 15,7 Mio ecu beliep, terwijl de 
doelstelling op 18,5 Mio ecu was bepaald. Uit een analyse 
door de Kamer van het bedrag van 15,7 Mio ecu blijkt dat 
het als volgt is samengesteld: 
Mio ecu 
Voltooide werkzaamheden, betaling ontvangen 4,74 
Voltooide werkzaamheden, nog geen betaling 
ontvangen 1,93 
Nog niet in rekening gebracht onderhanden werk 2,94 
Contracten gesloten, werkzaamheden nog niet 
begonnen 3,09 
Contracten waarover nog wordt onderhandeld 3,00 
Totaal 15,70 
(10) CA(90)11 van 12.2.1990, blz. 2. 
(11) CA(89)54 van 9.10.1989. 
C2) Jaarverslag 1989 van het GCO, 31.1.1990, blz. 42. Wanneer gesproken wordt van een „inkomensstroom" 
van 15,70 Mio ecu, terwijl in de betrokken periode in 
werkelijkheid slechts een bedrag van 4,74 Mio ecu werd 
ontvangen, is dat naar de mening van de Kamer 
misleidend. 
Vaststellen van de prijzen voor werkzaamheden 
ten behoeve van derden 
9.41. De nieuwe regeling voor het tijdvak 1988-1991 
werd door het GCO aanvankelijk toegepast zonder dat er 
duidelijke voorschriften bestonden voor de vaststelling 
van de prijs van werkzaamheden ten behoeve van derden. 
Pas in oktober 1989 werden de benodigde instructies 
bekend gemaakt. Deze gaan uit van het principe dat de 
overeengekomen prijzen voor werkzaamheden ten behoe­
ve van derden als algemene regel de volledige kostprijs 
moeten dekken, dat wil zeggende directe kosten plus alle 
overheadkosten, met inbegrip van die van de diensten te 
Brussel. Elk voorstel om van dit principe af te wijken en 
opdrachten te aanvaarden die niet voorzien in een 
dekking van de volledige kostprijs, moet worden 
goedgekeurd door de Directeur-generaal. 
9.42. De vertraging bij de bekendmaking van deze 
voorschriften heeft ertoe geleid dat bij sommige contrac­
ten niet alle kosten zijn gedekt. Zo werden voor vijf door 
Petten vóór oktober 1989 gesloten contracten prijzen 
overeengekomen die de volledige kostprijs, als omschre­
ven in deze regels, niet dekten en waarbij het verschil 
opliep tot 30 % van de personeels- en overheidkosten. 
Naar de mening van de Kamer zijn waarschijnlijk 
evenmin alle kosten gedekt bij contracten die vóór 1989 
door andere instituten zijn gesloten. Er kan echter niet 
worden vastgesteld hoe groot de omvang van de 
ongedekte kosten was, aangezien het huidige boekhoud-
systeem van het GCO niet voorziet in betrouwbare winst­
en verliesrekeningen voor afzonderlijke met derden 
gesloten contracten (zie de paragrafen 9.43-9.47). 
Boekhouding van de ten behoeve van derden 
verrichte werkzaamheden 
9.43. De voorgestelde werkzaamheden ten behoeve van 
derden worden opgenomen in een jaarlijks werkschema 
waarin ook de geraamde kosten van elk voorstel worden 
vermeld. Dit schema wordt ter goedkeuring voorgelegd 
aan de Raad van Bestuur. 
9.44. Wanneer overeenstemming is bereikt over het 
contract voor een bepaalde taak is het soms nodig de 
geraamde kosten bij te stellen om deze in overeen­
stemming te brengen met de op grond van het contract te 
ontvangen inkomsten. Elk contract waaruit inkomsten 
voortvloeien die geen dekking bieden voor de volledige 
kostprijs moet uitvoerig zijn gemotiveerd en moet, zoals 
vermeld in paragraaf 9.41, vooraf door de Directeur-
generaal worden goedgekeurd. 
l^D Fublikatieblad van de europese gemeenschappen 1212^0 
^mó. wanneer het contract getekend is,worden de te 
ontvangen inkomsten opgenomen inhet Sibecadooek 
houdsvsteem.töe kosten die gemoeid zijn met contracten 
ten behoeve van derden worden naar gelang zij zich 
voordoeneveneensinhet Sibeca^svsteem opgenomen, 
maar dit gebeurt op globale basis en biedt niet zonder 
meer de mogelijkheid de kosten die met de atzonderlijke 
contraetengemoeidzijn te vergelijkenmetdeuit het 
contract voortkomende inkomsten. 
^mO. L^itsvsteem, dat gedurende geheel l^enl^in 
gebruik was, heeft de volgende consequenties^ 
^deR^aad van Bestuur keurt voorstellen voorwerkt 
zaamheden ten behoeve van derden goed op basis van 
dedoor het C^entrumingediende kostenramingen, 
maarontvangtgeen informatie overde werkelijke 
kosten van de werkzaamheden^ 
^de leiding van het C^C^C^ voert een beleid waarbij op 
enkele uitzonderingen na de inkomsten uit met 
derden gesloten contracten de volledige kostprijs van 
de betrokken werkzaamheden moeten dekken, maar 
ontvangt geen systematische informatie over de 
volledige kostprijs die gemoeid is met de uitvoering 
van het contract^ 
^ de projectmanagers kunnen niet verantwoordelijk 
worden gesteldvoorde resultaten van met derden 
gesloten contracten. 
^.47. COnder deze omstandigheden kan de Kamer zich 
geenoordeelvormenoverdevraagofde met derden 
gesloten contracten altijd de volledige kostprijs hebben 
gedekt. L^e Kamer beveelthetólC^COaanvoortte gaanmet 
zi^n huidige inspanningen om een boekhoudsvsteeminte 
voeren dat voorzietineen winsten verliesrekening voor 
elk contract 
betreftende werkzaamheden ten behoeve van derden en 
adviseert dezeinformatie ter beschikkingte stellen van de 
R.aad van Bestuur,deleiding van het centrum en de 
R.ekenkamer. 
iv^ketu^ 
^mD. Indien het C^C^C^zi^n werkzaamheden ten behoeve 
van derden aanmerkelijk wil uitbreiden, zal het naar de 
mening van de Warner moeten kunnen beschikken over 
een gespecialiseerde marketingafdeling.Lenti^de van het 
onderzoek van de Warner bestond zo^n afdeling niet, al 
heeft de iöirecteur^generaal de R^aad van Bestuur in 
kennis gestelde van ^n voornemen een verbeterd 
marketingbeleid in te voeren en het benodigde personeel 
te werven. 
C^CA^^^.^.t^t^.^. ^.4^. löoordatin l^^teweinigwerkzaamhedenten 
behoeve van derden werden verricht, ontstonden er 
problemenbij deuitvoeringvandebegrotingvanhet 
CiC^O.In de begroting waren kredietenopgenomenter 
dekking van de kosten van personeel en dienstverlening 
waarvan naar verwachting gebruik zou worden gemaakt 
bitnet verrichten van werkzaamheden ten behoeve van 
derden, maar het te geringe aantal werkzaamheden leidde 
tot een onderbenutting van deze kredieten voor het 
beoogde doel. ^iet alleongebruiktekredietenkonden 
echter worden geannuleerd, aangezien het personeels^ 
bestand niet in overeenstemming met de geringere 
werklast kon worden verminderd. In de paragrafen 
^BóO — ^4 wordt beschreven op welke wi^ze het ólC^CO 
dit probleem trachtte op te lossen en worden opmerking 
gen terzake gemaakt. 
^Bóll In de begroting van het ólC^CO over 1^^ waren 
vastleggingskredieten ten bedrage van in totaall4,^^Viio 
ecu opgenomen ter dekking van de uitgaven voor 
werkzaamheden ten behoeve van derden, met uitzonde 
ring van de hoge Hu^reactortvoorts was een bedrag van 
Igö^ho ecu buiten begrotingsverband beschikbaar 
gesteld ter dekking van de uitgaven voor bijzondere 
benodigdheden die voor de uitvoering van de opdrachten 
vereist waren), uiteindelijk bleken de betalingsver 
plichtingen in dit ^jaar als gevolg van de geringe 
hoeveelheid verrichte werkzaamheden slechts ^,12^iio 
ecu te bedragen, waardoor ^,4^^viio ecu ongebruikt 
bleven.rdierbi^ moet een bedrag vanl,o7^io ecu aan 
ongebruikte kredieten uit het riPR-programma worden 
opgeteld. 
^Ból. L^e ongebruikte kredieten ten bedrage van in 
totaalll,l^^ioecu werden alsvolgtverwerkn kredieten 
ten bedrage van o,2olvho ecu werden overgedragen naar 
de gerichte programmalse kredieten ten bedrage van 
0,24 Iviio ecu kwamen ten goede aan de ondersteunende 
werkzaamheden ten behoeve van de C^ommissie^ en 
kredieten vanintotaal4,oéólvho ecu werden geannuleerd. 
Hiervan had 0,éö^^iio ecu betrekking op de annulering 
van ongebruikte personeelskredieten en 4,0^ Ivrio ecu op 
deannuleringvankredieten ter dekking van deoverhead 
en andere kosten. 
^.^2. In de begroting over 1^^ werd uitgegaan van^ 
manjaren onderzoek in verband met het verrichten van 
werkzaamheden ten behoeve van derden. Plet werkelijke 
ci^tervoordat^aarwasslechtsl^lman^aren^voorlspra 
golden cijfers van respectievelijke o^ en 4,4p Plet 
overschot werd bijna geheel overgedragen naar de 
gerichte programmal. 
^Bó^. ^rdoetzich een verwant begrotingsprobleem voor 
met betrekking tot de uit contracten met derden 
verkregen bedragen die ten gunste van de algemene 
begroting moeten worden gebracht. Oorspronkelijk 
verwachtte de commissie dat de op de begroting van het 
C^CO over l^en 1^ opgenomen kostenvoor een 
bedrag van l^,o^iio ecu konden worden bestreden met 
ontvangsten van derden, zodat de bedragen van de Lid^ 
Staten met eenzelfde bedrag gouden kunnen worden 
verminderd. In de praktijk bedroegen de vermoedelijke 
ontvangstenuit de door het ólC^CO in deze periode met 
derden gesloten contracten die ten gunste van de 
algemene begroting moesten worden gebracht slechts 
^Iviioecu. Aangezien de uitvoeringvan dezecontracten 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 169 
meer tijd in beslag neemt dan was verwacht en er met 
betrekking tot de voltooide werkzaamheden vertragingen 
zijn opgetreden bij de facturering en betaling, bedroegen 
de werkelijke ontvangsten die ten gunste van de begroting 
over 1988 en 1989 werden gebracht slechts 1,57 Mio ecu. 
De nadelige gevolgen van deze situatie voor de Lid-Staten 
worden gedeeltelijk gecompenseerd doordat in 1988 en 
1989 betalingskredieten voor werkzaamheden ten behoe­
ve van derden van in totaal 3,91 Mio ecu werden 
geannuleerd. 
9.54. De Kamer merkt over deze gegevens het volgende 
op: 
(a) dat er bij de werkzaamheden ten behoeve van derden 
in werkelijkheid gebruik is gemaakt van 18,61 
manjaren onderzoek, vergeleken met de geraamde 88 
manjaren (4,4 en 68 in Ispra), toont overduidelijk aan 
in hoeverre de werkzaamheden ten behoeve van 
derden in 1989 bij de verwachtingen ten achter zijn 
gebleven; 
(b) het feit dat in hetzelfde jaar, ongetwijfeld op korte 
termijn, circa 66 manjaren onderzoek van de werk­
zaamheden ten behoeve van derden werden over­
gedragen naar de gerichte programma's of het 
kaderprogramma, doet ernstige twijfel rijzen aan het 
doelmatige gebruik van deze middelen; 
(c) om de door de Raad voor de vierjarenperiode 
vastgestelde financiële doelstellingen voor de ver­
schillende werkzaamheden te kunnen verwezenlijken, 
zal het noodzakelijk zijn de werkzaamheden die in 
1990 en 1991 in het kader van de gerichte program­
ma's worden verricht te verminderen, zodat de 
kredieten die in 1989 van de werkzaamheden ten 
behoeve van derden zijn geleend kunnen worden 
„terugbetaald"; 
(d) de Commissie heeft de hoogte van de opbrengsten uit 
contracten met derden die ten gunste werden gebracht 
van de begrotingen van het GCO over 1988 en 1989 
schromelijk overschat; 
(e) waarschijnlijk zullen er zich ook in de tweede helft 
van het programma voor 1988-1991 in enigerlei vorm 
begrotingsproblemen voordoen. Daarom dient het 
GCO een begrotingsbeleid op te stellen waarmee het 
hoofd kan worden geboden aan de grote verschillen 
die zich zouden kunnen voordoen tussen de geplande 
en werkelijke werkzaamheden ten behoeve van 
derden. Indien de werkzaamheden ten behoeve van 
derden duidelijk achterblijven bij de verwachtingen, 
zal het bij voorbeeld nodig zijn de personeelsformatie 
van het GCO te herzien. 
Personeelsbeleid 
9.55. De bij het GCO bestaande problemen als gevolg 
van de leeftijdsopbouw en de beperkte loopbaanontwik­
keling van het personeel en het tekort aan nieuwe 
medewerkers met specialisaties die aansluiten op de 
veranderende behoeften van het Centrum, werden al in 
1975 geconstateerd. Destijds werd besloten om het door 
het GCO aangeworven personeel op enkele uitzonderin­
gen na niet meer tot ambtenaar te benoemen, maar om 
nieuwe medewerkers een tijdelijk contract aan te bieden. 
Deze wijziging heeft in de sindien verstreken periode niet 
de verwachte resultaten gehad, voornamelijk doordat het GCO elk contract voor vijfjaar min of meer automatisch 
met nog eens vijfjaar verlengde en de personeelsleden na 
10 jaar een contract voor onbepaalde duur aanbood. 
Voor zover de Kamer heeft kunnen nagaan is van slechts 
vier van de circa 1 000 personeelsleden die sinds 1975 op 
tijdelijke basis in dienst zijn genomen het contract niet 
verlengd, afgezien van degenen die vrijwillig zijn ver­
trokken. 
9.56. In 1987 werd opnieuw een poging gedaan deze 
personeelsproblemen op te lossen. Bij Verordening 
(Euratom, EGKS, EEG) nr. 2274/87 van de Raad van 
23 juli 1987 (14) werd de Commissie gemachtigd in de 
periode 1987-1990 134 tijdelijke functionarissen te laten 
afvloeien (dit aantal werd tot 150 verhoogd in Ver­
ordening (EEG) nr. 2168/89 van de Raad van 18 juli 
1989 (15). Op grond van de aan de betrokken functiona­
rissen geboden voorwaarden zullen zij 70 % van hun 
salaris ontvangen tot zij de leeftijd van 65 jaar hebben 
bereikt. Het is niet duidelijk waarom het noodzakelijk 
was zulke voorwaarden te bieden aan functionarissen met 
tijdelijke contracten waarin een opzegtermijn van drie 
maanden was vermeld. Deze regeling kostte de Commis­
sie in 1988 1,03 Mio ecu, terwijl de uitgaven over 1989 en 
1990 geraamd zijn op in totaal 5,54 Mio ecu. 
9.57. Naar verluidt had deze afvloeiingsregeling onder 
meer tot doel de werving van personeelsleden uit de 
nieuwe Lid-Staten Spanje en Portugal mogelijk te maken. 
De Kamer heeft geconstateerd dat er krachtens de 
regeling eind 1989 100 afvloeiingen mogelijk waren, maar 
dat het Centrum op dat tijdstip in totaal slechts 61 
Spanjaarden en Portugezen in dienst had genomen. 
Bovendien bestaat er geen correlatie tussen de rang van de 
werkelijk vrijgekomen posten en de rang waarin de 
nieuwe functionarissen zijn benoemd. 
9.58. De Kamer constateert tevens dat 95 van de 100 
personeelsleden die waren afgevloeid tot de categorieën C 
en D behoorden en dat hun vertrek weinig invloed zal 
hebben gehad op de kwaliteit van de wetenschapsbeoefe­
ning in het Centrum. 
9.59. In 1989 werd opnieuw een afvloeiingsregeling 
goedgekeurd door de Raad. Deze regeling was in het 
algemeen gericht op het doen afvloeien van ambtenaren 
wier kwalificaties niet langer overeenstemden met de 
nieuwedoelstellingen van het GCO en was in het 
bijzonder bedoeld ter verbetering van de wetenschappelij­
ke kwaliteit, de leeftijdsopbouw en de loopbaanontwik­
keling van het personeel (16). Krachtens deze regeling 
zouden 100 personeelsleden afvloeien; de kosten ten laste 
van de communautaire begroting werden geraamd op 
1,559 Mio ecu, oplopend tot 5,160 Mio ecu gedurende het 
gehele jaar 1990. 
(,4) Verordening (Euratom, EGKS, EEG) nr. 2274/87 van de 
Raad (PB L 209 van 31.7.1987, blz. 1). 
C5) Verordening (EEG) nr. 2168/89 van de Raad (PB L 208 van 
20.9.1989, blz. 4). 
C6) Verordening (EEG) nr. 1857/89 van de Raad (PB L 181 van 
28.6.1989, blz. 2). 
17u Publikatieblad van de Europese Cremeenschappen Llnl^ 
^0, Creziende specifieke doelstellingen vandever^ 
ordening had verwacht kunnen worden dat de leiding op 
grond van het dienstbelang zou hebben bepaald welke 
personeelsledenmoestenafvloeienD L^ithet onderzoek 
van de Kamer bleek echter dat de verordening geheel op 
basisvan vriiwilligheidtenuitvoerisgelegd^zodatergeen 
waarborg bestaat dat de voornaamste doelstellingen van 
deze kostbare regeling zijn gerealiseerd. 
^,ól, Hit dedoor de Kamerverhchteanalyse blijkt dat 
van de 10t^ personeelsleden die in het kader van deze 
regeling bij het CCCO zijn vertrokkene 3^ in categorieA 
waren ingedeelde in categorieBenlOin categorie C, 
Van de 3^ personeelsleden van categorie A^voor wie de 
verordeninghoofdzakelijkbedoeldschijnttezijngeweest^ 
waren er slechts 3^ rechtstreeks betrokken bij werkzaams 
heden van wetenschappelijke aard, COokin dit gevalmoet 
men haast wel concluderen dat de invloed op de 
wetenschappelijke kwaliteit van het Centrum gering zal 
zijn. 
^,ó^, Pen voortdurendprobleembrjhetCCOisde 
steeds ongunstiger wordende leeftijdsopbouw van het 
personeels met name het wetenschappelijk personeel, In 
^^^ is de leeftijdsopbouw van de verschillende 
categorieën ambtenaren per 31 december l^^aangege^ 
ven, I^et belangrijkste cijfer in dit verband is de 
gemiddelde leeftijd van wetenschappelijk personeel van 
categorie A^ namelijk éö^O^jaar, Verrassend is dat de 
hiervoor genoemde afvloeiingsregeling niet tot een 
verlaging van dit cijfer zal leidend aangezien de verD 
trekkende ambtenaren gemiddeld jonger zijn dan ^0^ 
jaar. Een tweede belangrijke doelstelling van de regelgeD 
ving zal dus evenmin worden verwezenlijkte althans niet 
rechtstreekse in deze situatie kan wijziging komen 
wanneer vervangend personeel in dienst wordt genomen, 
^t^t^^^^t^^^t^tt^^^^^^^^re^^^iet^CO 
Al^t^T^^^^DTi^ 
TecnniscnAVetenscnapnelijlé 
CategorieA 
Categorie^ 
CategorieC 
CategorietO 
Alle tecbniscb^^etenscbappelijke ambtenaren 
Administratief 
CategorieA 
Categorie^ 
CategorieC 
Categorie tO 
Alle administratieve ambtenaren 
Tecbniscb^^etenscbappelijlo en administratief 
CategorieA 
Categorie^ 
CategorieC 
Categorie tO 
Alle ambtenaren ^o^ 
^1^ 
^3^1 ^,o3, COp de begroting over 1^ was tevens een 
voorziening opgenomen om bij het CCCO 30 technisch-
wetenschappelijke posten van categorieCom te zettenin 
posten van categorie A,tlithetleitdater bij het CCCO op 
31 december l^^éö7 vacatures voorwetenschappelijk 
personeel van eategorieAbestonden^ blijkt daterinl^ 
weinig gebruik van deze concessie was gemaakt, 
^4, loe begrotingsautoriteit keurde voor 1^ een 
personeelsformatie van^l^O posten bij het CCCOgoed^ 
uitgezonderd hulpfunctionarissen, hiervan waren 
17^0technisch-wetenschappelijkepostenen^0adminis-
tratieve posten, L^it een door de Warner verrichte analvse 
vande werkelijkepersoneelsformatieop 31 december 
1^^^^^.^ blijkt dat het aantal technisch-weten-
schappelijke personeelsleden kleiner was dan volgens de 
formatie was toegestaan, ^et aantal in administratieve 
functies werkzame personeelsleden was echter groter dan 
volgens de formatie was toegestaanmndien de hulpfunc­
tionarissen worden meegerekend,C^p 31 december 1^^ 
waren er bij het CCC^4(ó3 personeelsleden met adminis-
tratievetakenin dienste onderwie^éóhulpfunctionarissen^ 
vergelekenmet eenformatie van ^0,^it^^^.^blijkt 
tevens dat er op 30 juni 1^ bij het CCO meer 
personeelsleden met administratieve takend uitgezonderd 
hulpfunctionarissen^ in dienst waren dan door de 
begrotingsautoriteit was toegestaan,^ Het cijfer van ^o3 
personeelsleden met administratieve taken op31 decem­
ber 1^^ heeft geen betrekking opcirca^O posten die van 
de CCCO-begroting zijn overgedragen naar de algemene 
begroting^ maar nog steeds worden vervuld door 
functionarissen die in feite tot het administratieve 
personeel vanhet CC^ behorende tevens paragraaf 
^,7^^ evenmin heeft het betrekking op personeelsleden 
die belast zijn met de boekhouding of de financiële 
controle,Voorts bleek uit het onderzoek van de Warner 
dat ten minste ^0 ambtenaren die volgens de begroting 
technisch-wetenschappelijkewerkzaamhedenverrichten 
in werkelijkheid belast zijn met administratieve taken, 
^,o^, Toe in december 1^ verrichte tussentijdse 
beoordeling van het CC^CO bracht problemen met de 
personeelswerving aan het licht, L^e bevindingen van de 
K-amer bevestigen dit, T^etCCOwasvoornemensdedoor 
de afvloeiingsregelinguitl^^ en de bestaande vacatures 
gebodenmogelijkheden te benutten door 1^0 nieuwe 
wetenschapsbeoefenaars in dienst te nemen,Ter voorko­
ming van de problemenuit het verledenwilde men de 
nieuwepersoneelsledenaanstellen op basisvan driejarigen 
niet-verlengbare contracten, löit plan bleek niet uitvoer­
baar— aan het eindvan het jaar waren er slechts 10 
personeelsleden geworven — en werd opgegeven zonder 
dat er iets anders voor in de plaats kwam,Poenen ander 
had in P^ dus geen wezenlijke vernieuwing van de 
wetenschapsbeoefening tot gevolg, hetzelfde gold ten 
aanzien van de regeling voor de aanstelling van gastwe-
tenschappers^ bursalenenz,^hunaantaldaaldeinhet 
betrokken jaar, 
^ó, I^en bijzonder probleem van het ólC^CO is naar de 
mening van de Warner het ontbreken van gespecialiseerd 
personeel bij de administratie van het Centrum, In het 
verleden bestond de tendens wetenschappelijk personeel 
metkwalificatiesdienaeenprogrammawijzigingniet 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 171 
Personeelscategorie 
Administratief personeel 
Categorie A 
Categorie B 
Categorie C 
Categorie D 
Sub-totaal 
Hulpfunctionarissen 
Totaal 
Technisch-wetenschappelijk 
personeel 
Categorie A 
Categorie B 
Categorie C 
Categorie D 
Sub-totaal 
Hulpfunctionarissen 
Totaal 
Totaal personeel 
Categorie A 
Categorie B 
Categorie C 
Categorie D 
Sub-totaal 
Hulpfunctionarissen 
Totaal generaal Tabel 9.7 - - Personeel van het GCO 
31 december 1988 
Goed­
gekeurd 
28 
113 
258 
20 
419 
— 
419 
551 
663 
528 
19 
1 761 
— 
1 761 
579 
776 
786 
39 
2 180 
— 
2 180 Aan­
wezig 
31 
110 
288 
24 
453 
62 
515 
502 
586 
467 
21 
1 576 
50 
1626 
533 
696 
755 
45 
2 029 
112 
2 141 Verschil 
- 3 
+ 3 
- 30 
- 4 
- 34 
- 62 
- 96 
+ 49 
+ 77 
+ 61 
- 2 
+ 185 
- 50 
+ 135 
+ 46 
+ 80 
+ 31 
- 6 
+ 151 
-112 
+ 39 30 juni 1989 
Goed­
gekeurd 
29 
116 
255 
20 
420 
— 
420 
580 
663 
498 
19 
1 760 
— 
1760 
609 
779 
753 
39 
2 180 
— 
2 180 Aan­
wezig 
25 
100 
280 
25 
430 
69 
499 
507 
593 
455 
19 
1 574 
61 
1635 
532 
693 
735 
44 
2 004 
130 
2 134 Verschil 
+ 4 
+ 16 
- 25 
- 5 
- 10 
- 69 
- 79 
+ 73 
+ 70 
+ 43 
± 0 
+ 186 
- 61 
+ 125 
+ 77 
+ 86 
+ 18 
- 5 
+ 176 
-130 
+ 46 31 december 1989 
Goed­
gekeurd 
29 
116 
255 
20 
420 
— 
420 
580 
663 
498 
19 
1 760 
— 
1760 
609 
779 
753 
39 
2 180 
— 
2 180 Aan­
wezig 
24 
100 
259 
15 
398 
65 
463 
523 
596 
456 
19 
1 594 
59 
1653 
547 
696 
715 
34 
1 992 
124 
2 116 Verschil 
+ 5 
+ 16 
- 4 
+ 5 
+ 22 
- 65 
- 43 
+ 57 
+ 67 
+ 42 
± 0 
+ 166 
- 59 
+ 107 
+ 62 
+ 83 
+ 38 
+ 5 
+ 188 
-124 
+ 64 
meer overeenkwamen met de behoeften, te belasten met 
administratieve taken. Ofschoon het opnemen van een 
aantal technische en wetenschappelijke functionarissen in 
de administratie van een onderzoekscentrum kan leiden 
tot meer inzicht in de activiteiten van de technische en 
wetenschappelijke afdelingen, en de betrekkingen met 
deze afdelingen kan verbeteren, moet het GCO kunnen 
beschikken over gespecialiseerde medewerkers op het 
gebied van financiën,beheer en marketing om het nieuwe 
beleid met succes ten uitvoer te kunnen leggen (met name 
over accountants ten behoeve van de financiële controle 
in het algemeen en bij de instituten, en over marketing­
deskundigen die meer bekendheid moeten geven aan de 
activiteiten van het Centrum). ontwikkeling van het personeel en de aanwezigheid van 
oudere functionarissen wier kwalificaties vaak niet meer 
aansluiten op de gewijzigde programma's van het GCO. 
De personeelsformatie en het personeelsbeleid moeten 
worden herzien, teneinde het aantal administratieve 
posten terug te brengen tot het absolute minimum dat 
vereist is voor een efficiënt functioneren van het Centrum 
en te waarborgen dat de kwalificaties van de betrokken 
personeelsleden overeenkomen met de vastgestelde 
behoeften. (Dit dient een van de eerste taken te zijn van de 
later in dit hoofdstuk door de Kamer voorgestelde 
speciale eenheid die zich moet inzetten voor een verlaging 
van de kosten). 
Conclusie met betrekking tot het personeel Analytisch boekhoudsysteem 
9.67. De Kamer is van oordeel dat de tot dusver 
getroffen maatregelen met betrekking tot het personeel 
van het GCO geen grote bijdrage hebben geleverd aan de 
oplossing van een aantal fundamentele problemen 
betreffende de verbetering van het wetenschappelijk peil 
van het Centrum, de geringe mogelijkheden tot loopbaan-9.68. De eerdere pogingen van het GCO om een effectief 
analytisch boekhoudsysteem, zoals SIBECA, in gebruik 
te nemen, zijn niet geheel geslaagd. Deze systemen 
vertoonden allerlei gebreken en voorzagen de leiding niet 
tijdig van essentiële informatie in bruikbare vorm, zodat 
ze niet konden worden gebruikt als een efficiënt 
hulpmiddel bij het vaststellen en oplossen van de 
172 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
problemen van het Centrum. In het document „Nieuwe 
perspectieven voor het GCO" gaf de Commissie het 
voornemen te kennen een nieuw analytisch boekhoudsys-
teem te zullen ontwikkelen en in gebruik te zullen nemen. 
9.69. In augustus 1989 sloot het GCO een contract met 
een adviesbureau, dat de opdracht kreeg een nieuw 
analytisch boekhoudsysteem te ontwikkelen en toe te zien 
op de ingebruikneming ervan. Het contract werd gesloten 
na een beperkte inschrijvingsprocedure en kost het GCO 
circa 0,365 Mio ecu. De ontwikkelingsfase moest in 
november 1989 afgerond zijn en de ingebruikneming van 
het systeem moest plaatsvinden gedurende de periode tot 
midden 1990. 
9.70. De voorstellen van het adviesbureau werden in 
november 1989 ingediend en in december door de 
Commissie en de Raad van Bestuur van het GCO 
goedgekeurd. Begin 1990 hield het adviesbureau een 
presentatie van het nieuwe systeem voor personeelsleden 
van de Rekenkamer. 
9.71. Het adviesbureau heeft in het kader van zijn 
taakstelling een zinvol en, mits op de juiste wijze 
toegepast, goed bruikbaar systeem ontworpen voor de 
toerekening van de kosten aan kostenplaatsen en 
onderzoekprojecten. Naar de mening van de Kamer is dit 
echter slechts een gering deel van de informatie waarover 
het GCO moet beschikken om zijn activiteiten beter te 
kunnen beheren en controleren. 
9.72. Naar het oordeel van de Kamer is een uitbreiding 
van het systeem dringend geboden om de volgende 
tekortkomingen te verhelpen: 
(a) het systeem rekent de gezamenlijke kosten eenvoudig 
toe aan kostenplaatsen en vervolgens aan projecten 
die als vergelijkingsbasis voor de kosten en als 
maatstaf voor de resultaten van het beheer kunnen 
dienen; 
(b) het systeem houdt geen rekening met belangrijke 
kosten van het GCO, zoals de kosten van boekhoud-
voorzieningen, financiële controle, kantines, medi­
sche dienstverlening en sommige administratieve 
uitgaven; evenmin heeft het betrekking op de 
pensioenuitgaven (inclusief afvloeiingen) of de uitke­
ringen bij vertrek aan personeelsleden van het 
Centrum die de dienst verlaten; 
(c) doordat het systeem beperkt blijft tot een verbijzon­
dering van de werkelijke kosten, wordt de aandacht 
van de leiding niet gevestigd op het bestaan van 
overdreven hoge kosten bij de interne dienstverlening 
(bij voorbeeld vergeleken met de prijs van equivalente 
diensten op de vrije markt), gevallen van over­
bezetting of een overschot aan capaciteit. 
9.73. Bij het nieuwe systeem worden de meeste over­
headkosten aan de projecten toegerekend door middel van een procentuele verhoging van de directe arbeidskos­
ten die voor het betrokken project worden vastgesteld. 
Aangezien op deze wijze een zeer groot deel van de 
definitieve kosten van een project wordt bepaald door het 
aantal directe manuren dat ervoor wordt uitgetrokken, is 
het uiteraard van essentieel belang dat men kan beschik­
ken over een betrouwbaar, accuraat en controleerbaar 
systeem waarmee kan worden vastgesteld hoeveel tijd er 
met een project gemoeid is. Uit het onderzoek van de 
Kamer bleek dat er weinig vertrouwen gesteld kan 
worden in het momenteel voor dat doel bij het GCO 
bestaande systeem. Het personeel is niet verplicht 
dagelijks een tijdschrijfformulier in te vullen waarvan de 
juistheid door leidinggevende functionarissen wordt 
bevestigd. In plaats daarvan vullen de leidinggevende 
functionarissen van elke afdeling eens per maand een 
tijdschrijfformulier in voor al hun personeel, gebaseerd 
op schattingen van de tijd die aan de verschillende 
projecten is besteed. (In Petten bestond ten tijde van het 
bezoek van de Kamer de gewoonte de tijdschrijfformulie-
ren slechts om het halfjaar in te vullen.) Bij gebreke van 
een gedtailleerde, accurate registratie van de werkelijk 
aan de projecten bestede tijd, kunnen de leidinggevende 
functionarissen de tijd die met een bepaald project of een 
bepaalde werkzaamheid gemoeid is, gemakkelijk van 
geval tot geval variëren. In de huidige situatie zijn 
dergelijke besluiten niet onderhevig aan een beoordeling 
door de leiding of een effectieve controle door mede­
werkers van de Kamer. 
9.74. Het adviesbureau dat het nieuwe analytische 
boekhoudsysteem heeft ontworpen, is niet verzocht 
voorstellen te doen voor verbeteringen ten aanzien van 
het invullen en controleren van de tijdschrijfformulieren. 
In deze lacune dient te worden voorzien. 
9.75. Het GCO dient er voor zorg te dragen dat de 
leiding volledig geïnformeerd wordt over de door een 
effectief analytisch boekhoudsysteem geboden mogelijk­
heden om tot een verbeterde controle te komen. In dit 
opzicht bestaat er niet alleen behoefte aan een verder 
ontwikkeld analytisch boekhoudsysteem, maar ook aan 
scholing op alle niveaus om te waarborgen dat de leiding 
er het grootst mogelijke voordeel aan kan ontlenen. Uit 
recente ervaringen bij het GCO is gebleken dat de 
invoering van een deugdelijk analytisch boekhoudsys­
teem, mits dit gekoppeld wordt aan de opstelling van 
begrotingen en gepaard gaat met de betrokkenheid van 
leidinggevende functionarissen op alle niveaus, tot een 
groter kostenbewustzijn en aanmerkelijke kostenver­
lagingen leidt. 
Kosten verlagingen 
9.76. Het panel van deskundigen uit het bedrijfsleven 
stelde bij zijn onderzoek naar de problemen van het GCO 
vast dat de hoge kosten van de werkzaamheden een zware 
last vormden. Sommige van deze kosten, zoals die welke 
voortvloeien uit de arbeidsvoorwaarden die van toepas­
sing zijn op het personeel van de Europese Gemeenschap­
pen, onttrekken zich aan de directe invloed van het GCO. 
Op bepaalde andere kosten kan het GCO echter terdege 
invloed uitoefenen, bijvoorbeeld op de kosten die 
verband houden met het aantal personeelsleden, met 
name tijdelijk personeel, en de kosten van interne 
dienstverlening. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 173 
9.77. Het is opmerkelijk dat in „Nieuwe perspectieven 
voor het GCO" weinig aandacht wordt besteed aan 
mogelijkheden om de kosten te verlagen. Het enige 
praktische voorbeeld dat de Kamer heeft gezien, heeft 
betrekking op Petten, waar de leiding streeft naar een 
herziening van haar ondersteuningsovereenkomst met de 
Nederlandse autoriteiten, teneinde tot een kostenver­
laging te komen. 
9.78. Het GCO zou kunnen betogen dat het besluit om 
80 posten die op de begroting van het GCO drukten ten 
laste te brengen van de begroting van de Commissie een 
kostenbesparende maatregel is geweest. Het merendeel 
van de betrokken personeelsleden, bestaande uit kantine­
medewerkers en personeel van de medische en de 
personeelsdienst, blijft echter bij het GCO werkzaam, 
tegen dezelfde kosten als voorheen. 
9.79. Het GCO moet serieus blijven pogen, de kosten te 
verminderen, vooral de kosten van dienstverlening. 
Hiervoorbeveelt de Kamer de oprichting aan van een 
speciale eenheid die met deze taak wordt belast. Deze 
eenheid moet bij alle instituten actief zijn en dient met 
regelmatige tussenpozen rechtstreeks aan de Directeur-
generaal van het GCO verslag uit te brengen. 
Algemene conclusies 
9.80. „Nieuwe perspectieven voor het GCO" bood het 
Centrum de mogelijkheid een nieuwe koers in te slaan en 
een groot deel van de problemen uit het verleden op te 
lossen. Uit het onderzoek dat de Kamer halverwege het 
oorspronkelijke herstructureringsprogramma van vier 
jaar heeft verricht, blijkt dat er wel vooruitgang is 
geboekt, maar niet op elk terrein. 
9.81. Overeenkomstig het herstructureringsplan zijn er 
negen instituten in het leven geroepen. Als men wil dat de 
oprichting van deze instituten het gewenste effect heeft, 
zullen zij meer zelfstandigheid moeten krijgen en zal hun 
verantwoordelijkheid moeten worden vergroot. De 
administratieve en financiële ondersteuning van de 
directeuren van de instituten te Ispra dient te worden 
verbeterd, maar dit moet ten laste komen van de centrale 
diensten en mag niet leiden tot extra overheadkosten. 
9.82. De ondersteunende werkzaamheden ten behoeve 
van de Commissie dienen te worden bevorderd. Daarbij 
moet echter sprake zijn van een werkelijke relatie 
opdrachtgever/ uitvoerder, waarbij de DG's die opdracht 
geven tot het verrichten van onderzoek de doelstellingen 
zorgvuldig bepalen en vaststellen welke prijs zij bereid zijn 
daarvoor te betalen. 
9.83. Het GCO heeft slechts langzaam vooruitgang 
geboekt bij de uitbreiding van haar werkzaamheden ten 
behoeve van derden. Het aantal opdrachten eind 1989 is 
echter in zekere zin bemoedigend. Er valt echter nog veel 
te doen indien men de door de Raad voor 1988-1991 vastgestelde financiële doelstellingen wil verwezenlijken. 
De resultaten van de afzonderlijke instituten lopen uiteen. 
Er dient te worden vastgesteld hoe dit komt en de op deze 
wijze verkregen kennis dient te worden toegepast ten 
behoeve van de minder succesvolle insituten. De boek­
houding betreffende de werkzaamheden ten behoeve van 
derden moet in die zin worden verbeterd dat er voor elk 
contract een gedetailleerde winst- en verliesrekening 
wordt opgesteld. De huidige maatregelen ter verbetering 
van de marketing van de ten behoeve van derden verrichte 
werkzaamheden dienen te worden voortgezet. Het GCO 
dient een beleid te ontwikkelen voor de oplossing van de 
problemen die zich bij de begrotingsuitvoering voordoen 
wanneer de verschillen tussen de geplande en werkelijke 
werkzaamheden ten behoeve van derden groot zijn. 
9.84. De tot dusver getroffen maatregelen om een 
oplossing te vinden voor de langdurige personeels­
problemen van het Centrum hebben niet tot het gewenste 
resultaat geleid, en met name de kostbare afvloeiingsrege­
lingen schijnen slechts een beperkte invloed te hebben 
gehad op de kwaliteit van de wetenschapsbeoefening bij 
het GCO. De werving van nieuw personeel dient te 
worden herzien, evenals de arbeidsvoorwaarden, om 
procedures te kunnen invoeren die bijdragen tot een 
vernieuwing van de wetenschapsbeoefening. Er dient te 
worden onderzocht hoeveel functionarissen bij de 
centrale administratie werkzaam zijn en over welke 
kwalificaties zij beschikken, teneinde er zeker van te 
kunnen zijn dat een en ander overeenstemt met de te 
verrichten taken. 
9.85. Het ontwerp en de toepassing van het analytische 
boekhoudsysteem van het GCO moeten verder worden 
ontwikkeld opdat de leiding kan beschikken over de 
informatie die nodig is voor een verbeterde controle op de 
activiteiten van het Centrum. 
9.86. Er dient een speciale eenheid te worden opgericht 
die tot taak heeft na te gaan waar kostenbesparingen 
mogelijk zijn, met het oog op een verbetering van het 
concurrerend vermogen van het GCO. 
JOINT EUROPEAN TORUS 
9.87. De Joint European Torus (JET), het grootste 
project dat in het kader van het gecoördineerde Euratom-
programma wordt uitgevoerd, is bedoeld om de mogelijk­
heid van kernfusie als energiebron aan te tonen. De JET 
Joint Undertaking, die met de uitvoering van het project 
belast is, werd oorspronkelijk opgericht voor een duur 
van 12 jaar, gerekend vanaf juni 1978. De Raad van 
Ministers keurde in juli 1988 een nieuw meerjarenpro­
gramma voor kernfusie goed en besloot het Jet-
experiment tot eind 1992 te verlengen. 
9.88. Tachtig procent van de uitgaven komen ten laste 
van de Commissie (uit hoofde van hoofdstuk 73 van de 
algemene begroting). De United Kingdom Atomic 
174 Pubhkatieblad van de Europese demeenschappen 12 12 90 
Energy Authoritybetaaltalsgastorganisatie tien procent 
en het resterende bedrag wordt gedeeld tussen leden die 
een associatieovereenkomst met Euratom hebben geslo^ 
ten. L^ejaarlijkse kosten van iET belopen circa 120 ^io 
ecu. 
9^9 Inoktoberl9^9deedde]PT^aad,debegrotings 
autoriteit vanhetproject,de Paad van^inistersde 
aanbeveling het project verder te verlengen tot 199o.L^e 
R.aad moet zich nog over deze kwestie uitspreken. 
9.90. lö^^^^ngbijdebekendmakingvanhet besluit 
of het project al dan niet tot eind 199t^ zal voorden 
verlengd, heeft tot gevolg dat de leidingvan het project, 
met instemming van de ^T^aad,t^vee programmal 
tegelijk moet uitvoeren^één programma dat gebaseerd is 
op een einddatum van eind 1992, en een tvBeede 
programma dat gebaseerd is op een eindatum van eind 
199Ó. In dezesituatie bestaathetgevaardaternodelozeof 
voorbarige kosten voor het project voorden gemaakt, ^o 
zal er in 1992 met het gebruik van tritium voorden 
begonnen als er geen verlenging vBordt toegestaan, maar 
pasin!99^alsdatvBelhetgevalis.Chndewerkzaamheden in 1992 te kunnen verrichten, heeft men nu een kostbare 
actieve gasvervBerkingsinstallatie moeten bouten, al 
hoeft deze pas in 199êó in bedrijfte borden genomen als 
toestemming voor een verdere verlenging ^vordt gegeven. 
Levens zijn er een aantal grote investeringen gaande of 
gepland om voortzetting van het project na 1992 te 
verzekeren. L^ezeinvesteringenzullen vruchteloos blijken 
als het project eind 1992 vBordt beëindigd. 
9.91. Voorts kunnen er problemen ontstaan met 
betrekking tot het dienstverband van belangrijke mede 
kerkers als er gedurende een lange periode onzekerheid 
over de toekomst van het project bestaat. 
9.92. löe Kamer ^vil niet ingaan op de vraag of het de 
voorkeur verdient het project eind 1992 te beëindigen of 
het te verlengen tot eind 199é^, maar dringt er welbij de 
bevoegde autoriteitenopaanzospoedigmogelijkeen 
besluit te nemen over de levensduur van het project 
teneinde het risico van nodeloze ofvoorbarige uitgaven te 
verminderen en de onzekerheid ^veg te nemen vBaarmee 
het personeel van het project ^vordt geconfronteerd. 
12 12 ^0 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 
rlGGPL^SPIlKlO 
^sn^e^werk^^inete^tw^kke^^aade^ 
100 l^^OLllö Paragraaf 
Uitvoering van de begroting 10,1 —10,3 
Steun aan Bangladesh 10,4 —10,63 
Inleiding 104 —107 
Voedselhulp 10^ —1026 
Voedselvoorzieningssituatie 10,^ —10,10 
riet ^Public foodgraindistributionsvstem^ 10,11 —10,16 
Gesubsidieerde verkopen uit PFIÖS-voorraden 10,12 —10,13 
Verstrekkingen ^in natura^ uit PFIöS-voorraden 10,14 —10,16 
Rechtstreeks door de FG verleende voedselhulp 10,17 —10,21 
töe rol van de autoriteiten van Bangladesh 10,1^ —10,20 
föoeltreffendheid van de rechtstreekse voedselhulp 10,21 
Indirecte voedselhulp via internationale organisaties 10,22 —10,26 
wereldvoedselprogramma 10,22 —10,2^ 
Liga van Rode-Kruis- en Rode Flalve-^aanverenigingen te 
Genève 1026 
Financiering van grote projecten 10,27 —10,4^ 
Afstemming op de hoofddoelstellingen 10,2^ 
Onrealistische streefdata 10,2^—10,30 
Onderbenutting van gebouwen en materieel 10,31 
Gotïnanciering met internationale organisaties 10,32 —10,33 
GolïnancieringmetLid-Staten 10,34 
töe rol van de autoriteiten van Bangladesh 10,3^ —10,42 
^iet-naleving van de overeenkomsten 10,3éó —10,3^ 
Gebrek aan vakbekwaam personeel 10,3^ 
Onwil van de regering om gebruik te maken van technische bijstand 10,40 
Gebrek aan samenwerking tussen de uitvoeringsinstanties van Bangla­
desh 1041 
Gebrekkige infrastructuur en outillage voor de projecten 10,^2 
löerolvandeGommissie 10,^3 —10,4^ 
Overhaaste tïnancieringsbesluiten 10,^3 
Gebrekkig toezicht 10,^ 
Kennis van de Gommissie omtrent het regeringsapparaat 10,^éó 
Ongepast gebruik van ^internationale inschrijvingend 10,46 —10,^ 
Projectautonomie 10,^ 
176 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
Compensatie voor de verliezen aan exportopbrengsten (COMPEX) 
Cofinanciering met niet-gouvernementele organisaties (NGO's) 
Spoedhulp 
Conclusies 
Voedselhulp 
Financiering van grote projecten 10.50 
10.53 
10.56 
10.58 
10.59 
10.61 10.52 
10.55 
10.57 
10.63 
10.60 
10.63 
UITVOERING VAN DE BEGROTING 
10.1. In tabel 10.1 wordt een overzicht gegeven van het 
totaal van de voor titel IX „Samenwerking met ontwikke­
lingslanden" (!) uitgetrokken kredieten en aangegeven in 
hoeverre deze kredieten tot vastleggingen en betalingen 
hebben geleid. 10.3. Uit een analyse van het begrotingsbeheer van 
deprojectsteun, toewijzingen aan niet-gouvernementele 
organisaties en spoedhulp blijkt dat de behoefte aan 
kredieten enigermate te hoog geraamd werd. Niettemin 
acht de Kamer het van belang dat de Commissie geen 
systemen van vooruitbetalingen of tranchegewijze beta­
lingen toepast, behalve indien dit noodzakelijk is en nadat 
deugdelijke garanties zijn verkregen. 
10.2. Uit tabel 10.1 blijkt dat de begrotingsraming en de 
besteding van de kredieten betrekkelijk goed met elkaar 
spoorden. Bij een analyse van de cijfers voor voedselhulp 
(hoofdstuk 92) komen echter enkele problemen aan het 
licht met betrekking tot te hoog of te laag geraamde 
kredieten en vastleggingen (zie paragraaf 1.55). 
(') Voor de opmerkingen van de Kamer over de door de Lid­
staten buiten de algemene begroting van de Europese 
Gemeenschap om gefinancierde hulp aan Staten in Afrika, 
het Caribische gebied en de Stille Oceaan zij verwezen naar 
het tweede deel van het verslag. STEUN AAN BANGLADESH 
Inleiding 
10.4. Bij haar vervolgonderzoek naar de steun aan 
landen in Azië en Latijns-Amerika die grote bedragen aan 
ontwikkelingshulp ontvangen, concentreerde de Kamer 
zich in 1988 en 1989 op Bangladesh. De in onderstaande 
Tabel 10.1 — Vergelijking van de begrotingskredieten met de werkelijk vastgelegde en betaalde middelen 
Ten laste van het begrotingsjaar 
Ten laste van overdrachten uit het voorgaande 
begrotingsjaar 
Wederopvoering van kredieten 
Totaal V 
B 
V 
B 
V 
V 
B Oorspron­
kelijke 
begroting 
(Mio ecu) 
(a) 
1 240,5 
1 031,6 
11,5 
70,4 
— 
1 252,0 
1 102,0 Definitieve 
begroting na 
gewijzigde en 
aanvullende 
begroting 
(Mio ecu) 
(b) 
1 448,3 
1 239,4 
11,5 
70,4 
— 
1 459,8 
1 309,8 Uitvoering 
(Mio ecu) 
(c) 
1 441,7 
1 009,1 
11,5 
54,6 
— 
1 453,2 
1 063,7 Uitvoerings­
graad van de 
oorspron­
kelijke 
begroting 
(%) 
(d) = %(c)/(a) 
116,2 
97,8 
100,0 
77,6 
— 
116,1 
96,5 Uitvoerings­
graad van de 
definitieve 
begroting 
(%) 
(e) = % (c)/(b) 
99,5 
81,4 
100,0 
77,6 
— 
99,5 
81,2 
N.B.: V = vastleggingen; B = betalingen. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 177 
opmerkingen beschreven tekortkomingen zijn in vele 
opzichten helaas gelijk aan die waarover de Kamer reeds 
met betrekking tot andere landen heeft gerapporteerd en 
zij bevestigen eens te meer dat de Commissie, haar 
delegaties en de betrokken uitvoeringsorganen in de 
begunstigde landen verdere stappen dienen te onder­
nemen om te bewerkstelligen dat de ontwikkelingshulp 
doeltreffend wordt benut. 
10.5. Vanaf 1976, toen de financiële en technische 
samenwerking van start ging, tot eind 1988 verleende de 
Gemeenschap aan Bangladesh een ontwikkelingshulp 
van 517 Mio ecu. In tabel 10.2 wordt een samenvatting 
gegeven van de verschillende vormen van ontwikkelings­
hulp. Opmerking verdienen hierbij de volgende punten: 
a) de Gemeenschap verleent aan Bangladesh meer 
voedselhulp dan aan welk ander land. Tegen wereld­
marktprijzen vertegenwoordigt deze 62 % van de 
waarde van de totale door de Europese Gemeenschap 
aan Bangladesh verleende ontwikkelingshulp. De uit 
de verkoopopbrengsten van rechtstreeks verleende 
voedselhulp afkomstige tegenwaardefondsen van in 
totaal circa 64 Mio ecu zijn voor plattelands­
ontwikkeling bestemd; 
b) zoals blijkt uit tabel 10.4 beliepen de vastleggingen 
voor projectsteun in het kader van de financiële en 
technische samenwerking eind 1988 in totaal 154 Mio 
ecu, waarvan 52 Mio ecu tot betaling waren geko­
men. Daarnaast werden 7 Mio ecu aan projectsteun 
verleend krachtens het speciale programma tot 
bestrijding van de honger in de wereld en 2,4 Mio ecu 
in de vorm van een deelneming van de Gemeenschap 
Tabel 10.2 — Hulp van de Gemeenschap 
aan Bangladesh van 1976 tot 1988 
(Mio ECU) 
Soort hulp 
Voedselhulp (') 
(directe en indirecte) 
Financiële bijdragen voor voedselhulpleve­
ringen 
Projecten 
(technische en financiële bijstand) 
Compensatie voor gederfde exportopbreng­
sten (2) 
Cofinanciering van NGO-projecten 
Spoedhulp 
Totaal Aangegane 
verplichtingen 
321 
11 
163 
14 
6 
2 
517 
(') Geschatte fob-waarde tegen wereldmarktprijzen. 
(2) Transferbedragen met betrekking tot 1986 en 1987. aan opslagprogramma's en systemen voor vroeg­
tijdige waarschuwing. Van het totaal aan project­
steun van 163 Mio ecu werden de 7 Mio ecu voor hulp 
krachtens het speciale programma en 15 Mio ecu 
voor projectsteun in het kader van de financiële en 
technische samenwerking besteed aan de financiering 
van kunstmestleveringen waarvan de tegenwaarde­
fondsen aan specifieke ontwikkelingsprojecten wer­
den toegewezen; 
c) per ultimo 1988 was aan de regering van Bangladesh 
een compensatie van in totaal 13,7 Mio ecu betaald 
voor gederfde inkomsten uit jute- en theeëxport; 
d) in de periode 1976-1988 beliepen de vastleggingen tot 
medefinanciering van 113 projecten van niet-gouver-
nementele organisaties (NGO's) 5,7 Mio ecu; 
e) in 1987 en 1988 werd 1,9 Mio ecu aan spoedhulp 
verleend. 
10.6. Een controleteam van de Kamer had in 1981 
vastgesteld dat de voedselhulp hoofdzakelijk ten goede 
kwam van het regeringspersoneel en dat de tegen­
waardefondsen niet afzonderlijk in de boekhouding 
werden verantwoord. Een van de twee gestarte projecten 
in het kader van de financiële en technische samen­
werking had een forse achterstand bij de uitvoering 
opgelopen en de irrigatiecapaciteit waarin het andere 
project voorzag kwam niet tot stand. 
10.7. Het tweede controlebezoek van de Kamer in 
januari/februari 1989 had ten doel, tot een beoordeling te 
komen inzake communautaire voedselhulp en spoedhulp 
over de laatste vijfjaar, de sinds het eerste bezoek ter hand 
genomen projecten in het kader van de financiële en 
technische samenwerking, de compensatie voor gederfde 
exportopbrengsten en de medefinanciering van NGO-
projecten. Bezocht werden twaalf over het hele land 
verspreide grote projecten, waarmee 50 % van het totaal 
aan vastleggingen en bijna 70 % van het totaal aan 
betalingen waren gemoeid. Ook werden zes gecofinan-
cierde NGO-projecten bezocht (die maar 5,3 % van het 
totale aantal, maar wèl 24,6 % van de uitgaven onder 
deze rubriek uitmaakten). Zowel in de belangrijkste 
havens, Chittagong en Chalna, als in 10 lokale silo's in zes 
districten werd onderzocht welke voorzieningen waren 
getroffen voor in-, uit- en opslag van granen. Bij het 
afronden van de beoordeling maakte de Kamer gebruik 
van veel extra documentatie die tijdens of na het 
controlebezoek werd verkregen. 
178 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
VOEDSELHULP 
Voedselvoorzieningssituatie 
10.8. Uit de officiële statistieken van Bangladesh blijkt 
dat de graanproduktie achterblijft bij de vraag en dat het 
tekort is toegenomen van 1,4 Mio ton in 1984/1985 tot 
naar schatting 2,8 Mio ton in 1988/1989. Dit voedselte­
kort wordt opgevuld met voedselhulp en commerciële 
invoer. Hierbij is gebruik gemaakt van geschatte produk-
tiecijfers. De behoeften worden berekend op basis van 
minimum caloriebehoeften voor de hele bevolking 
waarvan de omvang geschat wordt op basis van de 
volkstelling in 1981. Voedselhulp wordt verleend naar 
gelang van het voedseltekort dat afgeleid wordt uit de 
geschatte produktie en de berekende behoeften. 
10.9. Waarschijnlijk werd het voedseltekort syste­
matisch overschat. In de 5 jaar voor 1988/1989, na 
„voorraadverliezen" van 400 000 ton (met een cif-waarde 
van meer dan 70 Mio ecu) liepen de voorraden in 
openbare opslag met circa 600 000 ton op tot een niveau 
dat zelfs in de noodsituatie van 1987/1988 ver boven de 
behoeften uitsteeg. Bovendien erkenden de autoriteiten in 
januari 1990, na een volgens algemene opvatting buiten­
gewoon goede winterrijstoogst, dat de in de laatste jaren 
aanzienlijk gemoderniseerde en uitgebreide opslag­
capaciteit ontoereikend was. Niettemin is het gros van de 
bevolking zo arm dat er veel voedselhulp nodig is. 
10.10. Over een periode van 10 jaar (1975/1976 — 
1984/1985) waarover gedetailleerde informatie werd 
verkregen, ontving Bangladesh, alle voorzieningsbron­
nen bijeengerekend, meer dan 11 Mio ton graan aan 
voedselhulp. Hiervan werd echter slechts 4,3 Mio ton 
(38 %) verstrekt voor ondersteunings- en wederopbouw­
programma's, de actie „Voedsel voor werk", de ontwikke­
ling van kwetsbare bevolkingsgroepen en „rampenbe­
strijding" op korte termijn. Daarnaast verkocht de 
regering 34 % van deze hulpgoederen tegen verlaagde 
prijzen. Deze goederen waren in theorie bestemd voor de 
armste plattelandsbevolking, maar in werkelijkheid 
bereikten zij vaak hun bestemming niet. De rest, 300 000 
ton per jaar, werd tegen verlaagde prijzen hoofdzakelijk 
aan overheidspersoneel, de strijdkrachten en personeel 
van semi-overheidsinstellingen verstrekt. Alle voedsel­
hulp, commerciële invoer en ter plaatse aangekochte 
(geringe) hoeveelheden worden gecentraliseerd en ver­
deeld via het overheidsdistributiestelsel voor consumptie-
graan, het „Public foodgrain distribution system" 
(PFDS). Het „Public foodgrain distribution system" 
10.11. Als reactie op de hongersnood van 1943 in 
Bengalen, toen minstens 1,5 miljoen mensen omkwamen, 
werd van regeringswege een over de hele regio vertakt 
stelsel van opslag en distributie van graanvoorraden 
opgezet. Sinds Bangladesh in 1971 onafhankelijk werd, 
heeft de regering dit stelsel snel uitgebreid. 
Gesubsidieerde verkopen uit PFDS-voorraden 
10.12. Maandelijks werden in de periode juli — 
november 1988 gemiddeld de volgende gesubsidieerde 
verkopen verricht in de door het Ministerie van voedsel­
voorziening beheerde categorieën: 
volgens wettelijke bepalingen geregelde 
rantsoenering enz. (overheidspersoneel) 
aangepaste rantsoenering 
(in theorie voor de armen) 
belangrijkste prioriteiten (leger, politie, enz 
grote bedrijven 
interventieverkopen op de vrije markt (2) 
meelfabrieken 
Totaal ton 
56 000 
30 000 
.) 11 300 
3 600 
19 500 
10 000 
130 400 
10.13. De aankopen noch de verkopen hebben veel 
effect op de prijs van rijst op de vrije markt, omdat het 
Ministerie van voedselvoorziening slechts een gering deel 
omzet (naar schatting 5 % van de totale omzet); wat 
tarwe betreft hebben dergelijke transacties waarschijnlijk 
veel meer invloed op het marktprijspeil. De „rantsoene-
ringsprijs" is voor de ontvangers zeer gunstig. De prijs die 
geldt voor de categorie „belangrijkste prioriteiten" wordt 
niet bekendgemaakt, maar is erg laag. Bovendien zijn de 
ontvangers in de categorie „belangrijkste prioriteiten" 
niet aangewezen op gerantsoeneerde hoeveelheden, maar 
kunnen zij naar behoefte uit de voorraden putten. 
Verstrekkingen „in natura" uit PFDS-voorraden 
10.14. Het Ministerie van ondersteuning en wederop­
bouw beheert de actie „Voedsel voor werk", de grootste 
afzonderlijke categorie waarvoor het PFDS verantwoor­
delijk is. Hieraan werden in 1987/88 meer dan 10 miljoen 
mandagen besteed, voornamelijk voor werkzaamheden 
tot verbetering van de waterhuishouding en de platte­
landsinfrastructuur. In 1988/1989 werd voor de actie 
„Voedsel voor werk" 500 000 ton tarwe gereserveerd. 
Circa 64 % van de quanta voor dit doel, waaronder 
(2) Wegens overstromingen uitzonderlijk hoog. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 179 
bijdragen van de Gemeenschappen, valt onder het 
toezicht van het Wereldvoedselprogramma (WVP), dat 
financieel wordt ondersteund door de Verenigde Naties. 
10.15. Het eveneens door het WVP ondersteunde 
ontwikkelingsprogramma „Kwetsbare bevolkingsgroe­
pen" wordt beheerd via lokale comités ter uitvoering van 
regeringsprojecten, die aan een door hen geselecteerde 
groep van in behoeftige omstandigheden verkerende 
vrouwen een maandrantsoen toebedelen waarvan dezen 
nagenoeg 30 % voor eigen consumptie gebruiken en de 
rest ten verkoop aanbieden. Dit systeem is gekoppeld aan 
opleidingsprogramma's en spaar-/kredietregelingen. Het 
doel voor 1988/1989 was, aan 480 000 vrouwen 181 000 
ton tarwe te verdelen. De belangrijkste voorzienings­
bronnen waren het WVP, Canada en de regering, die 
respectievelijk 43 %, 20 % en 15 % voor hun rekening 
namen. De communautaire hulp in deze categorie werd 
pas van betekenis na de overstromingen en de cycloon van 
1987 en 1988, toen aan de kwetsbare bevolkingsgroepen 
145 000 ton aan spoedhulp werd toegekend. 
10.16. Bijna alle door de Gemeenschap hetzij recht­
streeks aan de autoriteiten van Bangladesh, hetzij indirect 
via het WVP verleende hulp, wordt door het PFDS 
opgeslagen en uitgedeeld; alleen het geringe gedeelte 
indirecte hulp dat door bemiddeling van NGO's wordt 
verleend, valt buiten het stelsel. 
Rechtstreeks door de EG verleende voedselhulp 
10.17. Van 1971 tot en met 1988 behoorde Bangladesh, 
met een toewijzing van meer dan 2,35 Mio ton tarwe, 
52 000 ton melkpoeder, 36 500 ton butteroil en 8 500 ton 
raapzaadolie tot de landen die de meeste voedselhulp van 
de Gemeenschap ontvingen. Voor de door het controle­
team van de Kamer onderzochte periode 1984-1988, zijn 
in tabel 10.3 nadere gegevens vermeld over toewijzingen 
en leveringen; de fob-waarde van de daarin opgesomde 
leveringen bedroeg circa 109 Mio ecu. Voor de periode 
1984/1987 werden daarbij tegenwaardefondsen met een 
netto-waarde van circa 64 Mio ecu opgebouwd. 
10.18. In het kader van de programma's voor 1987 
(25 000 ton tarwe) en 1988 (100 000 ton tarwe en 1 800 ton 
raapzaadolie) werd door de Gemeenschap in de vorm van 
spoedhulp rechtstreeks voedselhulp toegekend. Er be­
stond geen echte urgente behoefte aan invoer van 
consumptiegraan, daar de voorraden in de regeringssilo's 
meer dan voldoende waren. Er werden echter geen 
passende voorzieningen voor de uitdeling van de 
hulpgoederen getroffen, zodat internationale organisaties 
en niet-gouvernementele organisaties voor het gratis 
verstrekken van hulpgoederen aan de door de ernstige 
overstromingen getroffen bevolking uit de bestaande 
voorraden „leenden" en vervolgens, ter opvulling van de 
voorraden van de regering, om toewijzing van „spoed­
hulp" verzochten. De rol van de autoriteiten van Bangladesh 
10.19. De autoriteiten hebben pas ver in 1988 definitieve 
rekeningen voor leveringskosten over 1986 en 1987 
ingediend en deze waren op het moment van het 
controlebezoek van de Kamer nog niet vereffend. De 
hoeveelheden vermeld in de overnamecertificaten van het 
Ministerie van voedselvoorziening berustten op een 
ondeugdelijke weging. Door de autoriteiten van Bangla­
desh werden nooit schadeclaims ingediend krachtens de 
verzekeringsovereenkomsten waarvoor de Gemeenschap 
premie had betaald, ook niet wanneer volkomen vast­
stond dat er verliezen tijdens het vervoer over zee waren 
geleden. 
10.20. De bij de Bank van Bangladesh aangehouden 
rekening voor opbrengsten uit de verkoop van graan, 
butteroil en raapzaadolie werd niet conform de bepalin­
gen van de voedselhulpovereenkomsten bijgehouden. 
Tegenwaardefondsen werden daarentegen tot de algeme­
ne middelen van de regering gerekend voor gebruik in 
haar jaarlijks ontwikkelingsprogramma. Aldus werd over 
dit geld beschikt volgens begrotingsnormen van de 
regering, die afweken van de in de voedselhulpovereen­
komsten vastgelegde bepalingen. Gebleken is dat een in 
september 1985 gesloten overeenkomst tot selectie en 
goedkeuring van de te financieren projecten onbevredi­
gend was, daar de met de uitvoering van de gekozen 
projecten belaste instanties verzuimden conform de 
overeenkomst „per jaarultimo tot de volledige besteding 
van de tegenwaardefondsen in taka's" de delegatie een 
voortgangsrapportage te doen toekomen over de feitelij­
ke en financiële stand van uitvoering. De Bank van 
Bangladesh noch enige andere overheidsinstantie hield 
een duidelijke boekhouding van deze fondsen bij. Naar 
verluidt zouden zij vóór 1984 gebruikt zijn ter subsidië­
ring van kunstmest. Gelden die in de periode 1984 — 1986 
afkomstig waren van de voedselhulpprogramma's wer­
den, na aftrek van ca. 25 %, als overheidsbijdrage aan 
ontwikkelingsprojecten gebruikt. Een voor de program­
ma's van 1988 en volgende jaren geldende nieuwe regeling 
voorziet in deugdelijke informatie over de opbouw en het 
gebruik van afzonderlijk beheerde communautaire 
tegenwaardefondsen. 
Doeltreffendheid van de rechtstreekse voedselhulp 
10.21. Zoals reeds opgemerkt, is het waarschijnlijk dat 
Bangladesh, althans wat betreft de werkelijke vraag naar 
voedsel, de situatie van volledige zelfvoorziening dichter 
benadert dan zijn regering beweert, ook al zijn vele van de 
armste burgers ondervoed. Het grootste deel van de 
voedselhulp komt niet terecht bij het armste bevolkings­
deel; het wordt namelijk tegen verlaagde prijzen ter 
beschikking gesteld aan de meer welvarende stedelijke en 
in overheidsdienst werkzame bevolkingsdelen en is voor 
de regering een belangrijke bron van inkomsten. Daarom 
kan men stellen dat de rechtstreeks door de Gemeenschap 
verleende voedselhulp slechts gedeeltelijk ten goede komt 
aan de minst welvarende bevolkingsdelen van Bangla­
desh, terwijl het spekken van de overheidskas niet 
bepaald een redelijk doel van een voedselhulpprogramma 
180 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
Tabel 10.3 — Voedselhulptoewijzingen, Bangladesh 
Pro­
gramma 
1984 
1985 
1986 
1987 
1988 
Totaal 
1984-1988 Produkt 
Zachte tarwe 
Butteroil 
Raapzaadolie 
Zachte tarwe 
Raapzaadolie 
Zachte tarwe 
Raapzaadolie 
Zachte tarwe 
Raapzaadolie 
Zachte tarwe 
Raapzaadolie 
Zachte tarwe 
Butteroil 
Raapzaadolie Hoeveelheid (in t) 
130 000 (4 partijen van 25 000, 1 partij van 
30 000) 
1 500 (3 partijen van 500) 
700 
140 000 
[a) 2 partijen van 35 000, b) 2 partijen van 
35 000] 
1000 
152 000 (4 partijen van 38 000) 
1000 
25 000 
150 000 (4 partijen van 37 000, in 5 scheepsla­
dingen) 
2 000 
150 000 (4 partijen van 37 500) 
100 000 (1 partij van 34 000, 2 partijen van 
33 000) 
2 000 
1800 
847 000 
1 500 
8 500 Fob-waarde 
0) 
(Mio ecu) 
20,4 
3,9 
0,8 
a) 10,8 
b) 7,6 
1,1 
16,6 
0,7 
2,7 
15,5 
1,0 
15,5 
10,3 
1,0 
0,9 
• 108,8 Gecrediteerde netto­
tegenwaardefondsen 
(Mio ecu) 
(2) 
• ±16,5 
• ±13,5 
| ±15,2 
— 
±18,2 
± 1,0 
— 
— 
1984-1S 
• ±64,4 (Mio BDT) 
(3) 
• 417,1 
-
• 424,2 
-
| 554,3 
— 
703,5 
37,7 
— 
• — 
87 
±2 136,8 
(') Berekend naar de „eenheidsprijzen" van de Commissie voor het jaar van verscheping. 
(2) Schattingen uitsluitend voor het bepalen van de orde van grootte, gebaseerd op de volgende wisselkoersen voor de tegenwaarde in taka (BDT): 
12.1983 = 1 ecu = 21,1 BDT 12.1986 = 1 ecu = 32,0 BDT. 
12.1984 = 1 ecu = 18,8 BDT 12.1987 = 1 ecu = 37,9 BDT. 
12.1985 = 1 ecu = 25,3 BDT 12.1988 = 1 ecu = 38,6 BDT. 
(3) Ontleend aan de door de Commissie voor het programma 1988 uitgebrachte „overzichtsnota's". 
lijkt te zijn. Er zou nader moeten worden bezien hoe de 
doelstelling van deze hulp beter kan worden ver­
wezenlijkt. 
Indirecte voedselhulp via internationale organisaties had een fob-waarde van 16,4 Mio ecu; 52 % daarvan was 
bestemd voor spoedhulp aan de slachtoffers van overstro­
mingen en de rest voor het nationale programma Voedsel 
voor werk ter ontwikkeling van het platteland en de 
waterhuishouding. Tevens ontving het WVP van de 
Gemeenschap een bijdrage van circa 6,3 Mio USD in 
contanten ter bestrijding van de kosten voor zeevervoer 
etc. en distributiekosten. De totale bijdrage van de 
Gemeenschap aan het WVP voor Bangladesh beliep aldus 
meer dan 23 Mio ecu. 
Wereldvoedselprogramma 
10.22. Het Wereldvoedselprogramma (WVP) ontvangt 
voor zijn projecten tarwe van de Gemeenschap. Het in de 
periode 1984-1988 toegewezen quantum van 124 896 ton 10.23. In de periode april 1985 —januari 1988 ging bij 5 
scheepsladingen 2 029 ton tarwe met een cif-waarde van 
meer dan 350 000 ecu verloren. Volgens de voor de 
communautaire hulp geldende vervoerscondities is het 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 181 
WVP verplicht bij de verzekeringsmaatschappij schade­
claims in te dienen en de ontvangen vergoeding te 
gebruiken om vervangingsprodukten aan te kopen voor 
dezelfde acties. Noch de betrokken afdelingen van de 
Commissie, noch de instanties van het WVP Bangladesh 
wisten of er schadeclaims waren ingediend, of dat er 
vergoedingen waren ontvangen en, zo ja, hoe zij waren 
gebruikt. 
10.24. De tarwe uit de Gemeenschap wordt niet 
rechtstreeks door het WVP overgeslagen. Het Ministerie 
van voedselvoorziening verdeelt het over plaatselijke 
silo's. De aan het WVP toebedeelde hoeveelheden (maar 
niet perse de tarwe die theoretisch daarvoor bestemd was) 
worden via het openbare distributienet verdeeld. Hoewel 
de hoofdinspecteurs van het WVP constateerden dat alle 
scheepsladingen bij aankomst in de havens van goede 
kwaliteit waren, ontdekten de opzichters van dezelfde 
organisatie bij 9 % van hun bezoeken in 1985/1986/1987 
aan acties in het kader van het programma Voedsel voor 
werk en bij 4 % van hun bezoeken in 1987/1988 dat tarwe 
van slechte kwaliteit werd verdeeld. Dergelijke proporties 
kunnen niet toegeschreven worden aan bederf tijdens de 
opslag in de overheidssilo's, zodat voor gratis verdeling 
bestemde tarwe van goede kwaliteit uitgewisseld moet 
zijn tegen tarwe van mindere kwaliteit. 
10.25. Ten aanzien van de voedselhulpacties van vóór 
het programma 1986 moest het WVP aan de Commissie 
verslag uitbrengen over de verdeelde hoeveelheden 
communautaire hulpgoederen, de aard van de ontvan­
gers, alsmede de plaatsen en methoden van verdeling. 
Deze informatie bleef achterwege en kon ook niet bij het 
WVP Bangladesh worden verkregen. 
Liga van Rode-Kruis- en Rode-Halve-Maanverenigingen 
te Genève 
10.26. De hulpgoederen van de Gemeenschappen aan 
de te Genève gevestigde Liga van Rode-Kruis- en Rode-
Halve-Maanverenigingen (LICROSS) en de daarbij 
aangesloten Halve-Maanvereniging van Bangladesh 
(BDRCS) voor 1983, 1985 en 1986 bestonden uit 180 ton 
gevitaminiseerd magere-melkpoeder, 200 ton tarwe en 
104 ton rijst met een fob-waarde van in totaal 268 000 ecu, 
alle cif-Chittagong geleverd om gratis te worden verdeeld. 
Verklaard werd dat alle partijen integraal waren ontvan­
gen en van goede kwaliteit waren, maar ondanks 
maanbrieven van de LICROSS had de BDRCS niet de 
vereiste rapporten over het gebruik van de hulpgoederen 
overgelegd en de Commissie had deze ook niet opge­
vraagd. De door de BDRCS opgestelde en bij het 
controlebezoek van de Kamer overhandigde rapporten 
vermelden echter dat de betrokken hulpgoederen con­
form hun bestemming waren gebruikt. Financiering van grote projecten 
10.27. Tabel 10.4 geeft een opsomming van de grote 
projecten die gefinancierd werden ten laste van de 
artikelen 930 en 958 en post 9281 van de begroting. 
Afstemming op de hoofddoelstellingen 
10.28. Geen der gecontroleerde projecten heeft de 
belangrijkste sociaal-economische doelstellingen bereikt. 
Het optreden van de Gemeenschap in de sectoren katoen 
en graan had geen aanwijsbaar effect op de produktie van 
deze gewassen. Het project tot herstel van de theecultuur 
heeft niet tot herstel in eigenlijke zin geleid, maar veeleer 
tot een normale vervanging van materieel en modernise­
ring van hoofdzakelijk buitenlandse particuliere bedrij­
ven ; er is geen bewijs dat er extra werkgelegenheid werd 
geschapen en ook de levensomstandigheden van de 
arbeidskrachten op de theeplantages werden niet merk­
baar verbeterd. Het project „Ontwikkeling veestapel­
voorzieningen" resulteerde niet in betere veterinaire 
diensten en betere voorzieningen ter uitbreiding van de 
veeteelt; het heeft er niet toe geleid dat de veehouders 
makkelijker konden beschikken over diergeneesmiddelen 
of dat zij aangemoedigd werden deze te kopen; het project 
leverde niets op voor de beoogde verbetering van de 
situatie inzake de diertractie. Twee systemen voor 
verbetering van de waterhuishouding (het project voor 
het slaan van nortonputten en het project „kleinschalige 
irrigatie") hebben bij lange na niet geleid tot ver­
wezenlijking van hun oorspronkelijke doelstelling, name­
lijk het verbeteren van de rijstproduktie door middel van 
irrigatie op kleine bedrijven. Een derde project, „Bhola", 
heeft wèl geleid tot een grotere rijstproduktie, maar niets 
wijst erop dat de inkomens van de kleine boeren sterk zijn 
gestegen. Het herstel en dewederopbouw van de plaatse­
lijke silo's voor de opslag van openbare consumptie­
graanvoorraden vinden plaats zonder dat er garanties 
betreffende latere onderhoudswerkzaamheden voorhan­
den zijn. 
Onrealistische streefdata 
10.29. Alle projecten vergden veel meer tijd bij het 
starten en voltooien dan voorzien: 
a) het eerste project „Katoen" had in 3 jaar voltooid 
moeten zijn. Na 8 jaar was het pas voor ongeveer 
70 % afgewerkt. De betalingen voor het project 
„Katoen II" beliepen na 3 jaar slechts 8 %; 
b) het project „Graanzaad II", waarvoor in 1984 een 
uitvoeringstermijn van 3 jaar was vastgesteld, werd 
pas 3 jaar en 3 maanden later in uitvoering genomen; 
182 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
Tabel 10.4 — Door de EEG gefinancierde projecten 
1. Artikel 930 — Financiële en technische samenwerking (Mio ecu) 
Jaar 
1976 
1977 
1978 
1980 
1981 
1982 
1983 
1984 
1985 
1987 
1988 Code van financieringsovereenkomst 
NA/... 
ALA/... 
76/03 Irrigatie in Barisal 
77/03 Irrigatie in Muhuri 
78/3-Cl Wederopbouw theesector 
79/3-C5 Spoedhulp graanopslag 
80-06/C2 Ontwikkeling veestapelvoorz. 
80-07/C1 Ontwikkeling katoensector 
81-12/C6 Sector kleinschalige irrigatie 
82-02/C1 Graanzaadveredeling 
82-01/C4 Bouw van kunstmestgoedangs 
82-08 Irrigatie op Bhola 
82-31 Levering van kunstmest/Nortonputten II 
83-27 Verbetering graanopslag 
83-35 Graanzaad II (EEG-bijdrage Bangladesh/BRD/ 
EEG-zaadveredeling) 
84-21 Programma plattelandsontwikkeling 
85-04 Ontwikkeling katoensector II 
87-2 Waterkering en drainage IV 
87-5 Bescherming tegen wervelstormen (haalbaarheidson­
derzoek en bouwschetsen) 
87-20 Wederopbouw na overstroming 
88-8 Onderzoek naar wegenbouwmaterialen en -normen 
88-15 Operatie Thikana 
88/16 Herstel lokale graansilo's 
Totaal 1976-1988 Totaal 
kosten-
prognose 
36,8 
46,4 
62,3 
11,7 
11,9 
13,5 
82,0 
8,8 
4,0 
40,2 
152,6 
7,0 
17,0 
37,2 
5,6 
25,4 
1,9 
6,5 
2,2 
9,5 
15,0 
597,5 EEG-bijdrage 
Vast­
leggingen 
2,8 
5,7 
6,6 
8,0 
4,1 
6,5 
12,0 
3,6 
2,0 
3,0 
15,0 
7,0 
10,0 
25,5 
4,9 
2,1 
1,9 
6,5 
2,2 
9,5 
15,0 
153,9 Betalingen 
per 
31.12.1988 
2,8 
5,7 
3,0 
8,0 
2,2 
4,5 
2,4 
3,6 
2,0 
1,3 
15,0 
0,5 
0,4 
0,4 
0,1 
— 
51,9 Soldo 
-(») 
-(») 
3,6(2) 
1,9(2) 
2,0(2) 
9,6 (2) 
-(2) 
1,7(2) 
_(2) 
6,5 (2) 
9,6(2) 
25,5 
4,5 (2) 
2,1 
1,9(3) 
6,4 
2,2 (3) 
9,5 (3) 
15,0(3) 
102,0 
2. Artikel 958 — Speciaal programma ter bestrijding van de honger in de wereld 
1983 958/83-BAN1 Produktie en opslag van graan (kunstmest-
voorziening) 7,0 7,0 7,0 „(2) 
3. Post 9281 — Deelneming door de Gemeenschap aan opslagprogramma's en systemen voor vroegtijdige waarschuwing 
1987 9281/87-BGD1 Herstel en wederopbouw van voedselop-
slagruimte 2,4 2,4 2,1 0,3 (2) 
Totaal gefinancierde projecten 
Totaal door het controleteam in 1989 gecontroleerde projecten 
% van totaal 1976-1988 
% van totaal 1978-1985 163,3 
82,1 
50 
70 61,0 
42,4 
69 
80 
(') In 1981 door het controleteam van de Kamer onderzocht. 
(2) In 1989 door het controleteam van de Kamer onderzocht. 
(3) Per ultimo 1988 nog niet ondertekende financieringsovereenkomsten. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 183 
c) van de voor een periode van 5 jaar uitgetrokken 
gelden ter uitvoering van het project „Thee" waren in 
10 jaar slechts 45 % besteed en het is zelfs onwaar­
schijnlijk dat het project in 12 jaar voltooid zal zijn; 
d) het 4-jarenproject „Veestapel" is zelfs na 10 jaar nog 
niet voltooid; 
e) voor het project „Nortonputten II" was slechts 
ongeveer de helft van de fysieke infrastructuur gereed, 
hoewel de oorspronkelijk daarvoor vastgestelde 
periode van 5 jaar verlengd was tot 7,5 jaar; 
0 volgens de laatste prognoses zullen de irrigatiewerk-
zaamheden op Bhola een vertraging ondergaan van 
ongeveer 4 jaar; 
g) het project „kleinschalige irrigatie" had in 1988 
voltooid moeten zijn, maar op dat moment was 
slechts 25 % van de basisinfrastructuur gereed. 
10.30. In het tijdschema betreffende de eerste twee 
projecten voor lokale silo's werd geen rekening gehouden 
met de tijd de gewoonlijk benodigd is voor het treffen van 
regelingen inzake technische bijstand.Veel tijd verstreek 
tussen de beoordeling van het project en het begin van 
uitvoering ervan. Dit was hoofdzakelijk toe te schrijven 
aan tijdrovende ambtelijke procedures en meningsver­
schillen over het door de Gemeenschap te financieren 
aandeel in de technische bijstand. Deze vertragingen 
hadden tot gevolg dat sommige componenten niet meer 
bruikbaar waren. De wederopbouw van de theeplantages 
was al een feit voordat het gemeenschapsproject werkelijk 
op gang kwam. Wat betreft het geco-fïnancierde project 
„Graanzaad II" werd pas begonnen met de uitvoering van 
de EEG-component toen het Duitse programma voor 
technische bijstand zijn voltooiing naderde. De ver­
traging bij de levering van ingevoerde diergeneesmiddelen 
ten behoeve van het project „Veestapelvoorzieningen" 
had tot gevolg dat de lokale produktie ervan inmiddels al 
op gang gekomen was en er vrijwel geen behoefte meer 
bestond aan ingevoerde geneesmiddelen. 
Onderbenutting van gebouwen en materieel 
10.31. Op de terreinen van alle drie zaadteeltbedrijven 
van het katoenontwikkelingsproject werden met gelden 
van de Gemeenschap meer opleidingsvoorzieningen, 
inclusief huisvesting, tot stand gebracht, dan er naar 
redelijke verwachting nodig waren. De uitrusting blijft 
ongebruikt wegens gebrek aan geschoold personeel en 
omdat de aanschaf van enkele noodzakelijke accessoires 
was nagelaten. Eenjaar na levering was een verbrandings­oven die bestemd was voor het project „Veestapelvoorzie­
ningen" nog niet geïnstalleerd; een grote broedmachine 
was niet in gebruik genomen. 
d op de door de Commissie gefinancierde 
projectcomponenten. 
Cofinanciering met internationale organisaties 
10.32. De Gemeenschap droeg bij in de bouwkosten van 
het project „Nortonputten II", maar omdat dit geschied­
de met tegenwaardefondsen in verband met kunstmest 
werd de Gemeenschap noch door de regering, noch door 
de leidinggevende organisatie, de Internationale Ontwik­
kelingsassociatie, als een partner beschouwd. Zo was de 
Commissie, bij gebrek aan informatie zelfs niet in de 
gelegenheid toezicht te houden op de uitvoeringsstand 
van de werkzaamheden en het gebruik van de fondsen. 
10.33. Wat betreft de „projecten "Bhola,, en "Sector 
kleinschalige irrigatie,, worden de financiële bijdragen 
van de Gemeenschap beheerd door de Aziatische 
Ontwikkelingsbank. De onbestede voorschotten van de 
Gemeenschap (eind 1988 in totaal circa 2,2 Mio ecu) 
houdt de Bank onder zich; hierover wordt ten gunste van 
het project interest vergoed, maar dit woog niet op tegen 
de waardevermindering die de dollar sinds de overmaking 
van gelden door de Commissie ten opzichte van de Ecu 
had ondergaan. De Bank gaf voorrang aan met eigen 
leningen gefinancierde subprojecten. 
Cofinanciering met Lid-Staten 
10.34. De Gemeenschap raakte betrokken bij het eerste 
project „Graanzaad" wegens een vermindering van de 
hulp van de BR Duitsland en haar aandeel was beperkt 
tot de aankoop van zaad. Er was in feite geen partner­
schap tussen de projectleider, het Duitse Bureau voor 
technische samenwerking, en de Commissie, zelfs niet wat 
de gegevensuitwisseling betreft. Bij het project „Graan­
zaad II" kwam in deze situatie geen verbetering daar 
hetzelfde Bureau de Commissie geen belangrijke informa­
tie over zijn programma voor technische bijstand 
verschafte. Het was niet mogelijk met de gebonden 
hulpgelden van het Verenigd Koninkrijk de invoer van 
machines uit India voor het project „Thee" te financieren 
en toen de Gemeenschap zich daartoe bereid toonde, 
kwam er geen deugdelijk samenwerkingsverband met de 
projectleiding van het Verenigd Koninkrijk tot stand. De 
Commissie kreeg niet voldoende informatie over de stand 
van uitvoering van het project om passend toezicht te 
kunnen uitoefenen, zelfs niet toen na 1985 de afdeling 
Projectontwikkeling van de Theeraad van Bangladesh 
regelmatig rapport uitbracht aan de Britse overheids­
instantie voor ontwikkelingssamenwerking met overzeese 
landen. De conclusie van de projectevaluatie uit 1984 dat 
geldelijke steun van de kant van het Verenigd Koninkrijk 
niet meer nodig was, werd destijds niet ter kennis van de 
Gemeenschap gebracht. De laatste tijd is de samen­
werking echter beter geworden. De Commissie had 
184 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
ervoor moeten zorgen dat zij over alle drie projecten 
volledig geïnformeerd werd door haar financierings­
partners en dat hun inbreng in de projecten deugdelijk 
werd afges 
De rol van de autoriteiten van Bangladesh 
Niet-naleving van de overeenkomsten 
10.35. De projecten in de katoensector werden nadelig 
beïnvloed doordat de regering naliet maatregelen te 
treffen ter verbetering van de afzet, prijszetting en 
interventieaankopen en zij bovendien de toegangsweg 
naar het zaadteeltbedrijf in Jagadishpur niet liet repare­
ren en onderhouden. Graanzaad werd in strijd met de 
overeengekomen inkoopprocedures ingevoerd. Invoer­
beperkingen belemmerden de uitvoering van de projecten 
„Thee" en „Bhola". De verplichting tot rapportering werd 
met betrekking tot bij voorbeeld de projecten „Graan­
zaad" en „Thee" niet nagekomen en van regeringswege 
werd geen informatie verschaft over de besteding van 
tegenwaardefondsen uit de verkoopopbrengsten van in 
samenhang met het project „Nortonputten II" en het 
eerste project „Lokale silo's" ingevoerde kunstmest. 
10.36. Overheidsgelden werden, in strijd met de toezeg­
gingen, niet ter beschikking gesteld. Wegens een gebrek 
aan financieringsmiddelen liep het project „kleinschalige 
irrigatie" in 1983 vertraging op en voor een groot 
subproject, onderdeel van het project „Thee", werd niet 
eens de financiering goedgekeurd. Andere ongemotiveer­
de vertragingen in de regeringsprocedures houden 
waarschijnlijk ook verband met financieringsperikelen. 
Ter oplossing van de problemen werd onder meer gebruik 
gemaakt van uit voedselhulp verkregen tegenwaarde­
fondsen. 
10.37. Bij het project „Veestapelvoorzieningen" werden 
roulerende fondsen niet conform de overeenkomst 
ingezet, werden fietsen en motorfietsen verkocht aan 
personeel dat niet tot de buitendienst behoorde, en werd 
niet consequent te werk gegaan bij de verdeling van 
geneesmiddelen; de algemene tendens was, de commu­
nautaire steun alleen in verband te zien met aanschaf­
fingsdoeleinden in plaats van met de in de financierings­
overeenkomst genoemde ontwikkelingsdoelstellingen. 
Dezelfde gedragslijn wordt ook met betrekking tot 
bouwwerkzaamheden gevolgd en valt in meer of mindere 
mate aan te treffen bij alle communautaire projecten. 
Wellicht houdt dit verband met de praktijk van enkele 
grote hulpverleners die hulpgoederen leveren waarbij niet 
armoedebestrijding of plattelandsontwikkeling voorop­
staat, zoals bij de programma's van de Gemeenschap. 10.38. Grondaankopen ten behoeve van de projecten 
„Bhola" en „Consumptiegraanopslag" verliepen traag; 
het laatste project werd ook vertraagd doordat de 
bouwtekeningen van de aanlegsteigers niet voldoende 
waren uitgewerkt (uiteindelijk werden vele aanlegsteigers 
uit het bouwprogramma geschrapt). Vele pakhuizen 
werden niet tijdig leeggeruimd om met de werkzaam­
heden te kunnen beginnen. 
Gebrek aan vakbekwaam personeel 
10.39. In het algemeen was er een tekort aan geschikt 
lokaal personeel voor de uitvoering en instandhouding 
van projecten. Voor het project „kleinschalige irrigatie" 
moest het gebrek aan technisch tekenaars bij het Bureau 
voor waterhuishouding van Bangladesh na veel tijdverlies 
gecompenseerd worden, door aanvullende, door de 
Gemeenschap gefinancierde deskundigen uit de lokale 
privésector. Zowel bij het project „Katoen" als bij het 
project „Graanzaad" hebben de zaadteeltbedrijven een 
tekort aan vakbekwaam technisch personeel. Leidingge­
vend personeel en ervaren technici die door buitenlandse 
technisch adviseurs zijn opgeleid, worden in het kader van 
hun normale carrièreverloop geregeld overgeplaatst en zo 
onttrokken aan het project. De projecten ontbreekt het 
aan full-time topmanagers. De leider van een groot 
project is gewoonlijk een hoge ambtenaar die tegelijker­
tijd belast is met werkzaamheden op een ministerie en 
wellicht nog met talrijke andere projecten. Al deze 
factoren hebben zeer negatieve gevolgen voor de lange 
uitvoeringstermijnen van de meeste projecten voor 
landbouw- en/of plattelandsontwikkeling. De Commissie 
moet blijven proberen ervoor te zorgen dat voor de 
projecten voldoende vakbekwaam personeel beschikbaar 
is en zou in overweging kunnen nemen voor toekomstige 
projecten meer specifieke garanties van de regering van 
Bangladesh te verkrijgen. 
Onwil van de regering om gebruik te maken van 
technische bijstand 
10.40. Het kostte de afgevaardigden van de Commissie 
of de medegeldschieters vaak veel tijd en moeite om met 
de regering tot overeenstemming te komen over de 
toewijzing van buitenlandse adviseurs waarin was 
voorzien in de financieringsovereenkomsten. Buitenspo­
rig veel tijd was daarmee gemoeid bij de vervolgprojecten 
„Katoen" en „Graanzaad"; wat het laatstgenoemde 
project betreft werd de achterstand bij de selectieprocedu­
re nog vergroot doordat het uitvoeringsorgaan (het 
Bureau voor landbouwontwikkeling van Bangladesh) 
verzuimde kantoorruimte en -faciliteiten te verschaffen. 
Ook het project „kleinschalige irrigatie" en de eerste twee 
projecten „Ontwikkeling van lokale opslagvoorzienin­
gen" werden zeer nadelig beïnvloed. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 185 
Gebrek aan samenwerking tussen de uitvoeringsinstanties 
van Bangladesh 
10.41. De ontwikkeling van de katoensector werd 
belemmerd door een gebrek aan samenwerking tussen het 
Bureau voor Ontwikkeling van de katoensector en het 
landbouwproefstation van Bangladesh. De projecten 
„Bhola" en „kleinschalige irrigatie" hadden te lijden 
onder een gebrekkige coördinatie der werkzaamheden 
van instanties als de Maatschappij voor landbouw­
ontwikkeling, het Bureau voor ontwikkeling van de 
waterhuishouding en het Bureau voor plattelands­
ontwikkeling van Bangladesh; met name de waterbeheer-
singsprojecten, die gepaard gaan met een coöperatieve 
geïrrigeerde landbouwontwikkeling waren behept met dit 
soort moeilijkheden. 
Gebrekkige infrastructuur en outillage voor de projecten 
10.42. De uitvoering van de katoenprojecten werd 
belemmerd doordat nagelaten werd de weg naar het 
zaadteeltbedrijf in Jagadishpur in goede staat te houden. 
De graanzaadteeltbedrijven zijn niet in staat hun 
installaties te onderhouden. Het waterkerings- en irriga­
tiesysteem op het eiland Bhola zal grote onderhoudswerk­
zaamheden vergen, waartoe het Bureau voor ontwikke­
ling van de waterhuishouding van Bangladesh wellicht 
niet in staat is. Hoewel de financieringsovereenkomsten 
daarin wel voorzien, werden geen regelingen getroffen 
voor het onderhoud van recentelijk herstelde lokale 
opslagruimten. 
De rol van de Commissie 
O verhaaste financieringsbesluiten 
10.43. Bij drie projecten werd te vroeg ingestemd met de 
financiering: 
a) voorbarig was het besluit, gemeenschapshulp te 
verlenen voor het project „Veestapelvoorzieningen" 
in de veronderstelling dat dit zou kunnen bijdragen 
aan de oplossing van een vermeend tekort aan 
diertractie; het ware raadzaam geweest vooraf de 
stand van zaken met betrekking tot diertractie in 
Bangladesh te onderzoeken aangezien het zeer wel 
mogelijk is dat zo'n tekort veroorzaakt wordt door 
een tekort aan veevoeder of kredietfaciliteiten voor de 
aanschaf van vee; b) voor het project „Graanzaad II" werd hulp verleend 
zonder dat vooraf bij de landbouwconsulenten 
informatie werd ingewonnen over het resultaat van 
het eerste project; 
c) de Theeraad van Bangladesh en de Commissie zijn 
overeengekomen hoe de resterende helft van de in 
1978 voor het project „Thee" uitgetrokken gelden 
zouden worden besteed; dit impliceert een aanzienlij­
ke wijziging van de financieringsovereenkomst, 
waarover het Comité Azië en Latijns-Amerika niet 
werd geraadpleegd. Bovendien had de derde interna­
tionale inschrijving mede betrekking op machines ten 
behoeve van een hypothetische centrale fabriek die 
weer afhankelijk was van een even hypothetische 
uitbreiding van plantages. 
Gebrekkig toezicht 
10.44. Vóór 1982 beschikte de Commissie in Dhaka niet 
over een vertegenwoordiger en pas in 1986 kreeg zij aldaar 
een delegatie. Het toezicht door de diensten van de 
Commissie en haar vertegenwoordigers in Dhaka was 
gebrekkig, vooral bij de met Lid-Staten en internationale 
organisaties gezamenlijk gefinancierde projecten. Een 
aanbeveling in 1984 van een door het Directoraat-
generaal „Financiële controle" van de Commissie uitge­
zonden controleteam tot het opgeven van het project 
„Thee" werd in de wind geslagen. In de technische dienst 
van de Commissie was sinds medio 1986 slechts één 
persoon belast met het toezicht op 65 infrastruc­
tuurprojecten in verschillende landen. Hij heeft Bangla­
desh niet bezocht. 
Kennis van de Commissie omtrent het regeringsapparaat 
10.45. Hoewel de delegatie te Dhaka ten tijde van het 
controlebezoek van de Kamer in 1989 grote kennis had 
van de bij de regering bestaande procedures en systemen, 
hetgeen voor een groot deel te danken was aan het 
aantrekken van lokale krachten met ervaring in over­
heidsdienst, vertoonde haar kennis van financiële aange­
legenheden nog opmerkelijke leemten. De delegatie bleek 
geen weet te hebben van het bestaan van een regerings­
departement dat speciaal belast is met de financiële 
controle van door hulpverleners ondersteunde projecten 
en verslag uitbrengt aan de hulpverleners. Tot de 
vergissingen uit het verleden wegens gebrekkige bekend­
heid met het overheidsapparaat van Bangladesh behoren 
het verzuim ervoor te zorgen dat voorschotten rente 
opleveren voor de projecten en de onwetendheid van het 
bestaan van nationale voorschriften waarbij de omvang 
van de uitgaven die met het werkkapitaal kunnen worden 
bestreden, aan een limiet was gebonden. 
186 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
Ongepast gebruik van „internationale inschrijvingen" 
10.46. De communautaire procedure betreffende 
„internationale inschrijving'' voorziet in leveringen van 
waren en materieel uit hetzij een van de Lid-Staten der 
Europese Gemeenschap, hetzij een van de hulpontvan-
gende landen. In het kader van deze procedure kostte 
kunstmest uit Europa voor het project „Nortonputten II" 
en voor het ten laste van artikel 958 gefinancierde project 
„Opslag van consumptiegraan" 20 % meer dan de 
wereldmarktprijs. 
10.47. Voor de projecten „Irrigatiewerken op Bhola" en 
„Ontwikkeling veestapelvoorzieningen" waren voor het 
personeel in de buitendienst motorfietsen nodig. In 
Dhaka werden reeds geschikte motorfietsen uit een niet 
EG-land geassembleerd. De Commissie weigerde de 
communautaire voorschriften inzake het land van 
oorsprong buiten toepassing te verklaren, hoewel Euro­
pese motorfietsen hetzij te duur, hetzij ongeschikt waren. 
Dit had tot gevolg dat de EG de aanschaf van 
motorfietsen voor het project „Bhola" niet financierde, 
hetgeen de uitvoering van het project verhinderde. In het 
kader van het project „Veestapelvoorzieningen" werden 
150 000 ecu extra uitgegeven voor de aanschaf van 
Europese motorfietsen, zonder dat dit enig blijvend 
voordeel voor de communautaire industrie opleverde. 
Nieuwe leveringen die gefinancierd worden uit de 
verkoop van de uit de Gemeenschap afkomstige machines 
zullen in elk geval moeten bestaan uit ter plaatse 
beschikbare motorfietsen van niet-communautaire oor­
sprong. 
10.48. Hoewel de financieringsovereenkomst voorzag 
in de aanschaf van machines voor de theefabrieken via 
een uitnodiging tot inschrijving, wilden de autoriteiten 
van Bangladesh de door de Commissie voorgestelde 
regeling niet accepteren. Laatstgenoemde besloot daarop 
over te gaan tot de veel duurdere internationale 
inschrijvingsprocedure, die volledig ongeschikt is voor de 
aanschaf van theemachines die om redenen van kosten­
besparing en usances in de betrokken bedrijfstak het best 
uit India hadden kunnen worden ingevoerd. 
Projectautonomie 
10.49. Vele van de hiervoor beschreven problemen zijn 
veroorzaakt of verergerd door ontoereikende financiële 
en bestuurlijke autonomie van de projecten alsmede door 
de gebrekkige continuïteit in het beheer door Bangladesh. 
Vier jaar lang trachtten vertegenwoordigers van de 
Commissie tot overeenstemming te komen over een 
projectstructuur die meer kans op succes zou moeten 
bieden voor een project voor plattelandsontwikkeling ten 
bedrage van 25,5 Mio ecu (cf. NA 84-21 in tabel10.4). Pas 
onlangs stemden sommige regeringsinstellingen in met 
het merendeel van de aanbevelingen van de Commissie 
voor de organisatie van dit project en een ander project 
voor plattelandsontwikkeling. Nog steeds is er geen 
akkoord bereikt over een algemene systematiek/metho­
dologie voor alle toekomstige projecten voor financiële en 
technische samenwerking. Compensatie voor de verliezen aan 
exportopbrengsten (COMPEX) 
10.50. Verordening (EEG) nr. 428/87 van de Raad van 9 
februari 1987 (3) voorziet in transfers die moeten worden 
gebruikt in sectoren waar het verlies aan opbrengsten zich 
heeft voorgedaan, zo daardoor verbetering kan worden 
gebracht in de omstandigheden waaraan dit verlies te 
wijten is; indien dit niet het geval is, worden zij in andere 
geschikte sectoren gebruikt met het oog op diversificatie. 
Verordening (EEG) nr. 429/87 van de Raad van 9 
februari 1987 (4) stelt de betaling van de transfers 
afhankelijk van een verbintenis van de begunstigde staat 
betreffende de juiste bestemming van de te transfereren 
middelen (projecten, programma's, acties). 
10.51. Over 1986 en 1987 beliep het totaal van de 
transfers voor de sectoren jute en thee respectievelijk 
9,8 Mio ecu en 3,9 Mio ecu. De door de autoriteiten van 
Bangladesh voor de jutesector ingediende transferaanvra-
gen bevatten slechts algemene aanwijzingen over de 
beoogde bestemming. Voor de uit te voeren projecten 
zouden slechts 4,6 Mio ecu van de 9,8 Mio ecu nodig zijn. 
Een transferbedrag van 5,2 Mio ecu had ten tijde van het 
controlebezoek van de Kamer geen vaste en goedgekeur­
de bestemming. Ook de transferaanvragen voor de 
theesector waren gebaseerd op algemene aanwijzingen 
omtrent de bestemming. 
10.52. Wanneer vooraf geen geschikte thee- of jutepro­
jecten worden opgezet hoewel de problemen in beide 
sectoren welbekend zijn, betekent dit dat het COMPEX-
stelsel in de naaste toekomst weinig effect zal hebben op 
het stabiliseren van de exportopbrengsten. In ieder geval 
bestaat er een onverenigbaarheid tussen de doelstelling 
van de compensatieregeling (het ondervangen van de 
gevolgen van de instabiliteit van de exportopbrengsten), 
die een snelle besteding van gelden zou inhouden, en de 
voorschriften en procedures voor de tenuitvoerlegging 
ervan, krachtens welke de Commissie moet waarborgen 
dat de gelden aangewend worden voor passende projec­
ten, programma's of werkzaamheden. 
Cofinanciering met niet-gouvernementele 
organisaties (NGO's) 
10.53. Het controleteam van de Kamer spitste haar 
onderzoek toe op 6 van de 113 NGO-projecten die door 
de Gemeenschap en Europese NGO's in het tijdvak 1976 
— 1988 gezamenlijk werden gefinancierd. Met deze 6 
projecten waren vastleggingen voor gemeenschaps­
bijdragen ten belope van 1,4 Mio ecu gemoeid, of 24,6 % 
van het totaal der vastleggingen voor dit soort projecten 
in Bangladesh. Zij werden ten laste van de begrotingen 
1984, 1985, 1986 en 1987 gezamenlijk met NGO's uit de 
BR Duitsland, Ierland, Nederland en het Verenigd 
Koninkrijk (3 projecten) gefinancierd. 
(3) PB L 43 van 13.2.1987, blz. 1. 
(4) PB L 43 van 13.2.1987, blz. 3. 
L1L190 Fublikatieblad van de europese Cremeenschappen 187 
10.54. löe controlebevindingen waren de volgenden 
a^ een bijzonder kostenbewuste en goed georganiseerde 
^ÓlO uit Bangladesh had volgens plan scholen met 
bijbehorende dienstwoningen gebouwde 
b^ voor een goed opgezet project voor landbouwkrediet 
bestond er in leite geen behoefte aan de communauD 
tairebijdragevoorhetboekjaarwaarvoorzij bestemd 
was^ 
c^ eencentrum voor verlamden inL^hakahieldgeen 
afzonderlijke lokale boekhouding bij over een project 
voor bewegingstherapie en de tlnanciële staten van de 
collnancierende Europese ^ÓICO warenniet geheel 
consistente 
d^ ineenalfabetiseringsprojecLdattenonrechteachD 
terafwerdgellnancierd, werden aan de organisatoren 
en beleidsmedewerkers salarissen betaald die ver 
boven de voor de overheidsdienst in Bangladesh 
geldende normbedragen lagen en de ontwikkelingsD 
doelstellingen van het nroject werden niet bereikte 
e^ doordelokaledivisievaneenEuropesel^C^Owaseen 
project voor stadssanering enwatervoorziening, zij 
het op veel kleinere schaal dan beoogd, naar behoren 
uitgevoerde de uitgavenblevenachterbij desteu 
naanvragen en er moest in overweging worden 
genomen, geen e^tra communautaire middelen over 
temaken, daar het project zodanigwas ingekrompen 
dat de gemeenschapsbijdrage niet meer nodig was^ 
f^ voor de llnanciering van putten voor drinkwater 
werden de algemene voorwaarden betreffende com­
munautaire steun zeer soepel geïnterpreteerd. löe 
Europese partner deed opgave van kosten die 
ongeveer 50^o hogerlagendandoordel^ólCOuit 
Bangladesh was geregistreerd. 
10.55. In het algemeenbleekdat de dienstenvan de 
commissie een strikter financieel toezicht moesten 
houden op de Europese l^CrOs die de projecten 
cotlnancierden. niettemin waren vijf van de zes projecten 
van dien aard dat zij ondersteuning verdienden, ook al 
was dit voor twee projecten niet echt nodig. 
é^^^ 
10.5o. in 1987 en 1988 werd op grond van de 
catastrofale situatie in sommige delen van Bangladesh 
driemaal communautaire steun e^ artikel 950 van de 
begroting verleend,waarmeeintotaal l,9^viioecuwas 
gemoeid. 10.57. L^e actie van 1987alsmede de eerste actie van 
1988 geven geenaanleidingtotkritiek.^et tweede besluit 
van!988,datongeveerachtwekennahet ontstaan van de 
noodsituatie was genomen en hoofdzakelijk het beschik­
baar stellen van geneesmiddelen en medische teams 
beoogde, berustte op een slechte inschatting van de 
situatie door de deelnemende organisaties^erbestond 
geenspecialebehoefteaanmedicijnenzodatdedistributie 
zeer traag verliep. COnthetlmg van accijnsbetalingen 
waarop voorterplaatsemetvreemdevaluataaangekoch 
te geneesmiddelen aanspraak bestond,werd niet aange­
vraagd, zodat 45000 ecu aan hulpgelden als inkomsten 
aan de overheid toevielen. 
CE^e^^^ 
10.58. löe toewijzing van meer dan een half miljard ecu 
aan Bangladesh tussen 197^ en 1988 miste goeddeels het 
algemene doel van de communautaire hulp, namelijk het 
verbeteren van de levensomstandigheden voor de minstD 
bedeelden in de ontwikkelingslanden. 
Voed^elhut^ 
10.59. Iviinder dan de helft van de rechtstreeks door de 
ólemeenschap verstrekte voedselhulp komt bij de armste 
bevolkingsgroepen van Bangladesh terecht doordat het 
rantsoeneringsstelsel zodanig wordt toegepast dat de in 
de overheidssector werkzame stedelijke bevolking wordt 
bevoordeeld, löe commissie zou moeten nagaan hoe dit 
euvel kan worden verholpen 
lO.róO. löe commissie moet blijventrachten,dedoor^ 
zichtigheid van de verrichtingen met betrekking tot 
tegenwaardefondsen en een doeltreffend gebruik van de 
fondsen te waarborgen. 
Fu^^eierü^v^^ote^o|ecte^ 
lO.ol. loeten laste van hoofdstuk 9^ van de begroting 
getlnancierdeprojecten vormden het minst succesvolle 
soort communautaire actie.C^een van het dozijn gecon^ 
troleerde grote projectenbereikte zijn sociaaleconomi-
sche doelstellingen en de voor de voltooiing ervan 
bepaalde streefdata waren zeer onrealistisch, rloewel de 
projecten voor het merendeel nog niet voltooid zijn, staat 
in elk geval de uitkomst al vast. Beklemtoond wordt, hoe 
belangrijk het is realistische doelstellingen en streefdata 
vast te stellen^het is niet te verwachten dat overdreven 
optimistische plannen, die voorbijgaan aan de lokale 
omstandigheden, tot werkelijke ontwikkelingen leiden 
l^D Publikatieblad van de Europese gemeenschappen Llnl^ 
lu5ó^. ^et toezicht van de commissie was in het 
algemeen zeer ontoereikend en is dit ten aanzien van de 
technische kant van deprqjectennog.Iöediensten van de 
commissie hadden in elke projectovereenkomst een 
procedure voor regelmatige controle moeten opnemend 
alsmedeeen duidelijke verplichting tot annulering of 
otticiële wijziging van de projecten wanneer de doelsteP 
lingen niet werden bereikt of de uitvoering ernstige 
vertraging opliep. l^.óo. L^e regeringsorganen van Bangladesh hebben 
vaak de met de gemeenschap gesloten overeenkomsten 
niet in acht genomen en neigen ertoe deelprojecten 
eenvoudigweg te beschouwen als voorzienings- of 
bouwoperaties. L^e Commissie moet blijven trachtend tot 
eenmeerdoeltretlendesamenwerkingmetdeautoriteiten 
van Bangladesh te komen. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 189 
HOOFDSTUK 11 
Hulp aan de landen in Midden- en Oost-Europa 
11.0. INHOUD 
Inleiding 
De bijstand die de Gemeenschappen voornemens zijn te verlenen 
Opmerkingen in verband met het toezicht en de controle 
Opmerkingen over de tegenwaardefondsen Paragraaf 
11.1 —11.3 
11.4 —11.5 
11.6 —11.8 
11.9 —11.14 
INLEIDING Sindsdien zijn voor andere landen van Midden- en Oost-
Europa verdere steunmaatregelen voorzien. 
11.1. Om de hervormingsbeweging in Polen en Honga­
rije te stimuleren door hulp te bieden die tot een duurzame 
herstructurering en opening van de economieën van die 
landen zou leiden, besloten de deelnemers aan de 
economische topconferentie van westerse landen te Parijs 
op 14 en 15 juli 1989 dat er een gezamenlijk, door de 
Commissie gecoördineerd hulpprogramma moest wor­
den opgezet ter ondersteuning van de economische 
hervormingen van deze twee landen. 11.3. De financiële bijstand van de Gemeenschappen 
vindt plaats binnen dit kader en is in de volgende 
paragrafen samengevat. 
DE BIJSTAND DIE DE GEMEENSCHAPPEN 
VOORNEMENS ZIJN TE VERLENEN 
11.2. In september 1989 diende de Commissie een 
„actieprogramma voor gecoördineerde hulp aan Polen en 
Hongarije" in — operatie „PHARE" (O- Dit meerjaren­
programma voorziet in maatregelen op de volgende 
gebieden: 
(a) landbouw (voorziening en herstructurering); 11.4. Vanaf medio 1989 tot juni 1990 zijn er een aantal 
besluiten genomen teneinde de wettelijke en budgettaire 
grondslag te leggen voor economische steunverlening aan 
de landen in Midden- en Oost-Europa en ten aanzien van 
het gebruik van communautaire financiële instrumenten, 
zoals leningen van de EIB en bijstand van de EGKS. De 
Kamer wijst in dit verband op de volgende essentiële 
maatregelen: 
(b) toegang tot de markten: 
(c) investeringen; 
(d) beroepsopleiding; 
(e) milieu. (a) op 24 juli 1989 stelde de Raad een verordening (2) 
vast, betreffende noodhulp aan Polen in de vorm van 
kosteloze levering van bepaalde landbouwprodukten. 
De kosten van de operatie, circa 130 Mio ecu, komen 
ten laste van de begroting 1989 van het EOGFL, 
afdeling Garantie; 
(b) naast de voedselhulp komt de bijstand aan landen in 
Oost-Europa die gefinancierd wordt uit de algemene 
(') Doe. COM(89) 470 def. (2) Verordening (EEG) nr. 2247/89 van de Raad van 24 juli 
1989, PB L 216 van 27.7.1989. 
190 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
begroting 1989 op ongeveer 7,1 Mio ecu, waarvan 
circa 6,7 Mio ecu betrekking heeft op hulp aan Polen 
en circa 0,4 Mio ecu op hulp aan Roemenië; zie voor 
de details tabel 11.1; 
(c) economische hulp aan de Republiek Hongarije en de 
Volksrepubliek Polen ten belope van 300 Mio ecu ten 
laste van de begroting 1990, met name in de sectoren 
landbouw, industrie, investeringen, energie, oplei­
ding, milieubescherming, handel en dienstverle­
ning (3); 
(d) EEG-garantie voor door de EIB aan Polen en 
Hongarije verstrekte leningen met een maximum van 
1 000 Mio ecu in totaal (4); 
(e) financiële steun op middellange termijn voor Honga­
rije in de vorm van een lening voor een hoofdsom van 
ten hoogste 870 Mio ecu (5); de leningsovereenkomst 
betreffende de eerste tranche van 350 Mio ecu is op 
30 maart 1990 ondertekend; 
(f) EEG-garantie voor het door de Gemeenschap 
afgesloten programma inzake op te nemen leningen 
om financiële steun op middellange termijn aan 
Hongarije te verstrekken (6); 
(g) extra financiële steun voor Midden- en Oost-Europa 
ten bedrage van 200 Mio ecu, waartoe werd besloten 
bij gewijzigde en aanvullende begroting nr. 2 voor het 
begrotingsjaar 1990 (7); 
(h) EGKS-leningen tot ten hoogste 200 Mio ecu ter 
financiering van investeringen in de kolen- en 
staalsector in Hongarije en Polen (8); 
(i) deelneming van de EEG en de EIB als houders van 
kapitaal in de Europese Bank voor Wederopbouw en 
Ontwikkeling; 
(3) Verordening (EEG) nr. 3906/89 van de Raad van 18 
december 1989, PB L 375 van 23.12.1989. 
(4) Besluit 90/62/EEG van de Raad van 12 februari 1990, PB L 
42 van 16.2.1990; artikel 997 van de algemene begroting 
voor het begrotingsjaar 1990, PB L 24 van 29.1.1990. 
(5) Besluit 90/83/EEG van de Raad van 22 februari 1990, PB L 
58 van 7.3.1990. 
(6) Artikel 998 van de algemene begroting voor het begrotings­
jaar 1990, PB L 24 van 29.1.1990. 
(7) PB L 239 van 3.9.1990. 
(8) PB C 122 van 18.5.1990. Tabel 11.1 — Hulp aan landen in Oost-Europa 1989 
(Mio ECU) 
Post 
9500 
9560 
9900 
9910 Omschrijving 
Hulp aan de bevolking van 
ontwikkelingslanden en aan 
door rampen getroffen derde 
landen 
Maatregelen van humanitaire 
aard (andere dan spoedhulp aan 
derde landen) 
Maatregelen in het kader van 
overeenkomsten voor economi­
sche en commerciële samen­
werking met derde landen 
Steun van de Gemeenschap aan 
de particuliere landbouwsector 
in Polen 
Totaal Verplich­
tingen 
0,4 
4.0 
0,7 
2,0 
7,1 
(j) een spoedactie in de vorm van voedselhulp aan Polen 
in 1990, waarvan de totale kosten ongeveer 28,8 Mio 
ecu bedragen, ten vervolge op de in 1989 gestarte 
voedselhulp (9); 
(k) een spoedactie in de vorm van voedselhulp aan 
Roemenië in 1990, waarvan de totale kosten ongeveer 
40 Mio ecu bedragen; de opbrengst uit de verkopen in 
Roemenië moeten in afwachting van een besluit over 
het gebruik daarvan op een speciale rekening worden 
gestort(10); 
(1) spoedacties voor Roemenië op het gebied van de 
gezondheidszorg en tot waarborging van de voedsel­
voorziening voor in totaal 11,12 Mio ecu ten laste van 
de begroting 1990 (n)• 
11.5. Uit het voorgaande wordt duidelijk dat er sinds 
medio 1989 besluiten zijn genomen over een veelheid van 
belangrijke maatregelen met betrekking tot communau­
taire steun aan de landen in Midden- en Oost-Europa. In 
de eerste helft van het begrotingsjaar 1990 waren de 
maatregelen, met uitzondering van de voedselprogram­
ma's, nog in uitvoering. 
(9) Verordening (EEG) nr. 457/90 van de Raad van 22 februari 
1990, PB L 48 van 24.2.1990. 
(,0) Verordening (EEG) nr. 282/90 van de Raad van 23 januari 
1990, PB L 31 van 2.2.1990 en Verordening (EEG) 
nr. 456/90 van de Raad van 22 februari 1990, PB L 48 van 
24.2.1990 
(u) Beschikkingen van de Commissie van 22.12.1989, 
24.12.1989 en 19.1.1990. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 191 
OPMERKINGEN IN VERBAND MET 
HET TOEZICHT EN DE CONTROLE 
11.6. In de verordeningen en besluiten betreffende de 
hulpmaatregelen van de EEG ten behoeve van de landen 
van Midden- en Oost-Europa werd de wijze van beheer en 
controle niet of niet toereikend geregeld. Dit geldt met 
name voor het gebruik ter plaatse in de begunstigde 
landen. De Commissie had blijkbaar wegens de urgentie 
van deze steunmaatregelen nagelaten, voor deze kwesties 
een duidelijke procedure vast te leggen. Daar op deze 
controles noch de voor de Lid-Staten van de Europese 
Gemeenschappen geldende bepalingen van het Financieel 
Reglement, noch de voor de ontwikkelingslanden gelden­
de bepalingen van toepassing zijn, moeten er echter 
passende regelingen worden vastgesteld. 
11.7. Destijds is dit aspect ook de Raad en het Europees 
Parlement ontgaan. Het Parlement heeft intussen echter 
in paragraaf 14 van zijn kwijtingsbesluit voor het 
begrotingsjaar 1988 (12) sterk aangedrongen op het 
opnemen van dergelijke regelingen in overeenkomsten 
met derde landen. 
11.8. De Commissie wordt verzocht, in de ontvangende 
landen de noodzakelijke voorwaarden te scheppen voor 
de controle van de reeds uitgevoerde maatregelen door de 
Kamer en ervoor te zorgen dat dergelijke regelingen in 
toekomstige verordeningen c.q. besluiten worden opge­
nomen. 
OPMERKINGEN OVER 
DE TEGENWAARDEFONDSEN 
11.9. Op basis van de opbrengst van de verkopen tegen 
marktvoorwaarden van de op grond van de verordening 
van de Raad van 24 juli 1989 geleverde landbouw-
produkten in Polen is er een tegenwaardefonds opgezet. 
Met dat fonds, dat door de Poolse regering en de 
Commissie wordt beheerd, moeten specifieke program­
ma's ter verbetering van de structurele situatie van de 
Poolse landbouw worden gefinancierd. De bij het fonds 
(12) PBL 174 van 7.7.1990. ingediende verzoeken om financiële steun waren in 
april 1990 nog in behandeling (13). 
11.10. Voor zover zulks bij de opstelling van dit verslag 
mogelijk was, heeft de Kamer getracht een eerste 
onderzoek naar deze hulpactie in Polen in te stellen. In dit 
verband moet worden geconstateerd dat de Poolse 
instanties een dergelijk instrument tot dusver niet kenden. 
Ook de bij de afwikkeling betrokken banken in Polen 
waren op dergelijke operaties niet ingesteld. Het ontbre­
ken van een betrouwbaar systeem van rekening en 
verantwoording en het feit dat verscheidene instanties in 
Polen zijn belast met de benutting van de door de EG 
geleverde voedselhulpgoederen, het doorgeven en be­
schikbaar stellen van de tegenwaardemiddelen en het 
daarna volgende gebruik van deze middelen, leidden in 
dit verband tot vertragingen. Een zo trage afwikkeling 
door de verschillende betrokken instanties van de 
tegenwaardemiddelen die de eindbegunstigden nodig 
hebben zet de efficiency van dergelijke acties op losse 
schroeven. 
11.11. Anderzijds doet zich de vraag voor of de tot 
dusver toegepaste procedures van de Europese Gemeen­
schappen, met name op begrotingsgebied, geschikt c.q. 
erop berekend zijn om in samenwerking met alle in te 
schakelen instellingen adequaat te reageren op dergelijke 
bijzondere gebeurtenissen c.q. spoedeisende situaties. 
11.12. De Kamer is van mening dat er bij verscheidene 
westerse hulpverleners en zelfs binnen de Commissie 
coördinatieproblemen bestaan. Gewaarborgd moet wor­
den, dat de binnen het Directoraat-Generaal I voor de 
coördinatie opgerichte dienst over voldoende middelen en 
bevoegdheden beschikt om zich te kwijten van deze taak, 
die ongetwijfeld van essentieel belang is voor een goed 
verloop van deze hulpmaatregelen en de daarmee 
verbonden ontwikkelingen. 
11.13. Het feit dat de Commissie niet over een delegatie 
in Polen beschikte, heeft de kennis van de in Polen 
heersende omstandigheden, de opstelling van geschikte 
behoeftenanalyses en de samenwerking bemoeilijkt. De 
Gemeenschap is momenteel doende een delegatie in 
Warschau op te zetten. 
11.14. De Kamer behoudt zich voor, in de tweede helft 
van 1990 het gebruik van de tegenwaardemiddelen in 
Polen te onderzoeken. 
C3) De opbrengst uit de verkoop van door de EEG geleverde 
voedselprodukten en de verkregen rente bedroegen op 
18 april 1990 volgens de door de Kamer van de Poolse 
autoriteiten ontvangen maar niet gecontroleerde informatie 
462 813 Mio Zloty (ongeveer 40 Mio ecu). 
192 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
HOOFDSTUK 12 
Opgenomen en verstrekte leningen en rentesubsidies 
12.0. INHOUD 
Inleiding 
Samenvatting van de financiële gegevens 
Opmerkingen over de balansen en de rekeningen van baten en lasten van het 
NCI- en het Euratom-mechanisme 
Controle op NCI-leningen in de Lid-Staten 
Opmerkingen over de rechtmatigheid en de doelmatigheid 
Controle op de leningstransacties van de Gemeenschappen 12.1 
12.4 
12.6 
12.7 
12.9 
12.9 — 12.3 
— 12.5 
— 12.8 
— 12.11 
— 12.11 
INLEIDING SAMENVATTING VAN 
DE FINANCIËLE GEGEVENS 
12.1. De Commissie van de Europese Gemeenschappen 
heeft ingevolge de Verdragen en andere rechtsvoorschrif­
ten het recht, leningen op te nemen om leningen van het 
Nieuw Communautair Instrument (NCI), leningen van 
de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (EURA-
TOM-leningen) en leningen ter ondersteuning van de 
betalingsbalansen (BB-leningen) te verstrekken. Hetzelf­
de geldt voor opgenomen en verstrekte leningen van de 
Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS) op 
grond van het EGKS-verdrag, waarvoor de Kamer een 
afzonderlijk verslag opstelt (*). 
12.2. De begrotingsautoriteit voert in het kader van de 
jaarlijkse begrotingsprocedure het bedrag van de rente­
subsidies die betrekking hebben op NCI-leningen en op 
door de EIB uit eigen middelen verstrekte leningen voor 
wederopbouwmaatregelen in de door aardbevingen 
getroffen gebieden van Griekenland en Italië, in de 
algemene begroting op en beslist in de vorm van p.m.-
posten over de begrotingsgarantie voor de op te nemen 
leningen. 
12.3. De opgenomen en verstrekte leningen van de 
Gemeenschappen verschijnen op de financiële balans van 
de activa en passiva van de Gemeenschappen. 
(') Verslag (bijlage bij het EGKS-jaarverslag 1989) over de 
boekhouding en het financiële beheer van de Europese 
Gemeenschap voor Kolen en Staal. 12.4. De tabellen 12.1 en 12.2 geven een overzicht van de 
verschillende leningsmechanismen, alsmede van het 
beloop van de opgenomen en verstrekte leningen in het 
begrotingsjaar 1989. Tabel 12.3 bevat een analyse van de 
ten laste van de begroting gebrachte rentesubsidies voor 
leningen ten behoeve van wederopbouwmaatregelen in de 
door aardbevingen getroffen gebieden van Griekenland 
en Italië in het jaar 1989. 
12.5. Het totale volume van de opgenomen en ver­
strekte leningen bedraagt momenteel circa 3 000 Mio ecu 
per jaar (inclusief herfinancieringen). Per 31 december 
1989 beliep het totale bedrag van de bestaande ver­
plichtingen uit opgenomen leningen ongeveer 16 000 Mio 
ecu. 
OPMERKINGEN OVER DE BALANSEN EN 
DE REKENINGEN VAN BATEN EN 
LASTEN VAN HET NCI- EN HET 
EURATOM-MECHANISME 
12.6. De Kamer heeft de NCI- en de EURATOM-
balansen per 31 december 1989, alsmede de rekeningen 
van baten en lasten van deze beide mechanismen over het 
begrotingsjaar 1989 onderzocht. De boekhouding gaf dit 
jaar geen aanleiding tot bijzondere opmerkingen. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 193 
Tabel 12.1 — Belangrijkste kenmerken van de in het kader van de NCI-, Euratom-, BB-, EGKS- en EIB-leningen toegepaste mechanismen en 
rentesubsidies voor nieuwe, met name voor de verbetering van de werkgelegenheid bestemde investeringen per 31 december 1989 
Mechanisme 
NCI 
NCI 
Aard­
bevingen 
EIB 
Aard­
bevingen 
Euratom 
Beta­
lings­
balans 
EIB 
EGKS Wettelijke 
grondslag 
EEG-Verdrag, 
artikel 235; 
Besluiten 
van de Raad; 
EG-Begroting 
EEG-Verdrag, 
artikel 235; 
Besluiten 
van de Raad; 
EG-Begroting 
EEG-Verdrag, 
artikel 130; 
Statuten van de 
EIB 
Besluiten van 
de Raad; 
EG-begroting 
EGA-Verdrag, 
artikel 172; 
Besluiten 
van de Raad; 
EG-Begroting 
EEG-Verdrag, 
artikel 235; 
Verordening 
van de Raad; 
EG-Begroting 
EEG-Verdrag, 
artikelen 129 
en 130; 
Statuten 
van de EIB 
EEG-Verdrag, 
artikel 235; 
Besluit 
van de Raad; 
EG-begroting 
EGKS-Verdrag, 
artikelen 54 
en 56 Financierings-
Communautaire leningen, door 
de Commissie opgenomen op 
de kapitaalmarkt 
Begrotingskredieten van de 
Commissie 
Begrotingskredieten van de 
Commissie 
Communautaire leningen, door 
de Commissie opgenomen op 
de kapitaalmarkt 
Begrotingskredieten van de 
Commissie 
Begrotingskredieten van de 
Commissie 
Eigen middelen van de EIB 
Begrotingskredieten van de 
Commissie 
Communautaire leningen, door 
de Commissie opgenomen op 
de kapitaalmarkt 
Begrotingskredieten van de 
Commissie 
Communautaire leningen, door 
de Commissie opgenomen op 
de kapitaalmarkt 
Begrotingskredieten van de 
Commissie 
Eigen middelen van de EIB 
Begrotingskredieten van de 
Commissie 
Communautaire leningen, door 
de Commissie opgenomen op 
de kapitaalmarkt 
Operationele begroting van de 
EGKS Soort 
interventie 
Lening u.g. 
Begrotingsgarantie 
Rentesubsidies 
Lening u.g. 
Begrotingsgarantie 
Rentesubsidies 
Lening u.g. 
Rentesubsidies 
Lening u.g. 
Begrotingsgarantie 
Lening u.g. 
Begrotingsgarantie 
Lening u.g. 
Rentesubsidies 
Lening u.g. 
Rentesubsidies Beheer 
De Commissie beslist over de 
subsidiabiliteit van de projecten; 
de leningen worden namens en 
voor risico van de Commissie 
door de EIB toegekend en 
beheerd 
Toegekend door de Commissie; 
uitbetaald door tussenkomst van 
de EIB 
De Commissie beslist over de 
subsidiabiliteit van de projecten; 
de leningen worden namens en 
voor risico van de Commissie 
door de EIB toegekend en 
beheerd 
Toegekend door de Commissie in 
het kader van het besluit over de 
subsidiabiliteit; uitbetaald door 
tussenkomst van de EIB 
Advies van de Commissie. 
Autonomie van de EIB 
Toegekend door de Commissie in 
het kader van een advies; 
uitbetaald door tussenkomst van 
de EIB (met uitzondering van het 
Kalamata-project door de 
Commissie betaald) 
De leningen worden door de 
Commissie toegekend en namens 
de Commissie door de EIB 
beheerd 
De Raad beslist over de 
toekenning van de lening. Het 
EFMS neemt de nodige 
maatregelen om voor het beheer 
van de leningen te zorgen 
Advies van de Commissie. 
Autonomie van de EIB 
Toegekend door de Commissie; 
uitbetaald door tussenkomst van 
de EIB 
Toegekend en beheerd door de 
Commissie 
Toegekend en beheerd door de 
Commissie Geld­
volume 
(Mio ecu) 
5 650 0) 
p.m. 
1 000 (2) 
1 000 0) 
80(3) 
p.m. 
170 (4) 
1 000 (3) 
80 (3) 
100 (4) 
30(5) 
3 000 0) 
p.m. 
16 000(0 
p.m. 
36 456 (6) 
1 000 (2) 
6 664 (7) 
170 
p.a. 
0) Door de Raad vastgesteld maximum. 
(2) Rentesubsidies tot een maximumbedrag van 1 000 Mio ecu op NCI- en EIB-leningen voor projecten in Ierland en Italië. 
Door de Raad vastgesteld maximum, betreffende NCI- en EIB-leningen. 
(3) Door de Raad voor de actie als geheel vastgesteld maximum, dat ook geldt voor NCI- en de EIB-leningen. 
(4) Rentesubsidies op NCI- en EIB-leningen. 
(5) Rentesubsidies op EIB-leningen. 
(6) Uitstaande leningen, inclusief 750 Mio ecu aan eigen middelen van de EIB in het kader van het NCI IV. 
(7) Uitstaande leningen. 
194 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
Tabel 12.2 — Beloop van de in 1989 opgenomen en verstrekte leningen 
(Mio ecu) 
Mechanisme 
Leningen u.g.: 
— NCI 
— Euratom 
— BB 
— EGKS (3) 
Totaal 
Leningen o.g.: 
— NCI 
— Euratom 
— BB 
— EGKS (3) 
Totaal Per 31 december 1988 
uitstaande bedragen (') 
Tegen 
ecu-koers 
van 
31 december 
1988 
(a) Tegen 
ecu-koers 
van 
31 december 
1989 
(b) 
4 775,6 4 711,2 
2 145,3 2 141,8 
2 108,7 2 075,3 
6 831,6 6 939,5 
15 861,2 15 867,8 
5 493,1 5 407,9 
2 164,0 2 150,5 
2 458,7 2 425,3 
6 727,4 6 744,4 
16 843,2 16 728,1 In 1989 uitgevoerde 
leningsoperaties (2) 
Nieuw ver­
strekte/op­
genomen 
leningen 
(c) Terugbetaling 
resp. 
aflossing 
(d) 
245,9 558,5 
— 204,5 
791,7 (6) 812,1 
1 037,6 1 575,1 
521,5 (4) 828,1 
— 205,7 
— 350,0 
913,3 (5) 994,0 
1 434,8 2 377,8 Per 31 december 
1989 
uitstaande 
bedragen 
(2) 
(e) = (b) + (c)-(d) 
4 398,6 
1 937,3 
2 075,3 
6 919,1 
15 330,3 
5 101,3 
1 944,8 
2 075,3 
6 663,7 
15 785,1 
(') Uit het verschillende bedrag van de beide kolommen volgt het totaal van de wisselkoersveranderingen na de nieuwe appreciatie. 
(2) Tegen de ecu-koers van 31 december 1989. 
(3) Zie ook het afzonderlijke jaarverslag van de Kamer. 
(4) Waarvan 353,9 Mio ecu voor herfinanciering. 
(5) Waarvan 186,4 Mio ecu voor herfinanciering. 
(6) Waarvan 91,6 Mio ecu uit de terugneming van waardecorrecties op verstrekte leningen. 
Tabel 12.3 — Analyse van de ten laste van de begroting komende rentesubsidies 
voor leningen ten behoeve van wederopbouwmaatregelen in de door aardbevingen 
getroffen gebieden van Griekenland en Italië (posten 691, 692, 693) 
(Mio ecu) 
Uit hoofde van het begrotingsjaar 
Uit hoofde van de overdrachten uit het vorige 
begrotingsjaar 
Wederopvoering van kredieten 
Totaal V 
B 
V 
B 
V 
V 
B Oorspronke­
lijke 
begroting 
(a) 
37,0 
37,0 
— 
— 
— 
37,0 
37,0 Definitieve 
begroting 
na AGB en 
over­
schrijving 
(b) 
28,4 
28,4 
— 
— 
— 
28,4 
28,4 Uitvoering 
(c) 
28,4 
26,6 
— 
— 
— 
28,4 
26,6 Uitvoerings­
percentage 
van de 
oorpronke-
lijke 
begroting 
(d = c/a) 
76,8 
71,9 
— 
— 
— 
76,8 
71,9 Uitvoerings­
percentage 
van de 
definitieve 
begroting 
(e = c/b) 
100,0 
93,7 
— 
— 
— 
100,0 
93,7 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 195 
CONTROLE OP NCI-LENINGEN 
IN DE LID-STATEN 
12.7. Zoals in haar jaarverslag over het begrotingsjaar 
1988 (2) vermeld werd in juni 1989 tussen de Commissie, 
de EIB en de Kamer een overeenkomst gesloten over de 
uitvoeringsmodaliteiten voor de controle ter plaatse van 
de Kamer op het gebied van NCI-leningen. 
12.8. De Kamer deelt mede dat een eerste controle van 
het controlecomité van de EIB met deelneming van de 
Kamer heeft plaatsgevonden. Er worden nog meer van dit 
soort controles voorbereid. 
OPMERKINGEN OVER 
DE RECHTMATIGHEID EN 
DE DOELMATIGHEID 
Controle op de leningstransacties van de 
Gemeenschappen 
12.9. De Kamer heeft in de jaren 1988 en 1989 de 
administratieve procedures met betrekking tot de lenings-
(2) Jaarverslag van de Kamer over het begrotingsjaar 1988, PB 
C 312 van 12.12.1989, paragrafen 13.7 en 13.8. transacties van de Gemeenschappen gecontroleerd en 
heeft daarbij met name de doelmatigheid en de doeltref­
fendheid van deze operaties, alsmede de efficiency van 
deze vorm van interventies onderzocht. 
12.10. De bevindingen van deze controles werden, voor 
zover het de opgenomen leningen betreft, in het 
jaarverslag van de Kamer over het begrotingsjaar 1988 (3) 
uiteengezet. Voorts publiceerde de Kamer op 29 juni 1990 
een speciaal verslag over opgenomen en verstrekte 
leningen in het kader van de EGKS, EURATOM en het 
NCI (4), dat in zijn opmerkingen en constateringen in 
hoofdzaak de corresponderende verstrekte leningen 
behandelt. 
12.11. De Commissie heeft op grond van de beide 
voornoemde verslagen reeds maatregelen getroffen en 
toegezegd, verdere stappen te ondernemen om de 
bestaande regelingen doorzichtiger en effectiever te 
maken. De Kamer ziet ervan af, de met name in haar 
speciaal verslag vervatte opmerkingen op deze plaats 
opnieuw uiteen te zetten. Zij vestigt evenwel de aandacht 
van de kwijting-verlenende instantie op de inhoud van 
haar speciaal verslag (4). De Kamer zal haar controle op 
dit gebied in het kader van haar volgende jaarverslag 
voortzetten. 
(3) Jaarverslag van de Kamer over het begrotingsjaar 1988, 
paragrafen 13.9 — 13.20. 
(4) PB C 160 van 29.6.1990. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 197 
TWEEDE DEEL 
Europese Ontwikkelingsfondsen 
INHOUD Paragraaf 
Inleiding 1 — 6 
Hoofdstuk 13 — Financiële controle 13.1 — 13.52 
Hoofdstuk 14 — Onderzoek van projecten in Equatoriaal West-Afrika 14.1 — 14.31 
INLEIDING 
1. De Kamer is zich volledig bewust van de moeilijk­
heden waarmee de verlening van ontwikkelingshulp 
gepaard gaat, doch het feit dat zij in haar jaarverslagen 
herhaaldelijk de aandacht heeft moeten vestigen op een 
aantal tekortkomingen in het beheer van de Europese 
Ontwikkelingsfondsen (EOF's) illustreert dat het voor 
alle betrokkenen — Commissie, Lid-Staten, Parlement en 
ontvangende landen — noodzakelijk is om, lering 
trekkend uit in het verleden geconstateerde tekortkomin­
gen, opnieuw te streven naar een doeltreffend gebruik van 
deze beperkte steunmiddelen. 
2. In dit gedeelte van het jaarverslag komt de economi­
sche samenwerking met 66 landen in Afrika, het 
Caribisch gebied en de Stille Oceaan aan de orde, welke 
conform de Overeenkomsten van Lomé (!) door de Lid-
Staten buiten de algemene begroting van de Europese 
Gemeenschap om wordt gefinancierd. De opmerkingen 
van de Kamer over uit de algemene begroting van de 
Europese Gemeenschappen gefinancierde financiële en 
technische samenwerking met niet-ACS-Staten staan in 
hoofdstuk 10 van het eerste deel van dit volumen, en in de 
paragrafen 1.96 en 1.97 van hoofdstuk 1. Voorts maakt de 
Kamer in hoofdstuk 2 van het eerste deel opmerkingen 
over de uitvoering van de preferentiële handelsovereen­
komsten tussen de Gemeenschap en de landen van de 
Derde Wereld. 
(') Vierde EOF, PB L 25 van 30.1.1976. 
Vijfde EOF, PB L 347 van 22.12.1980. 
Zesde EOF, PB L 86 van 31.3.1986. 3. Vooropgesteld dat er vele verschillen bestaan in de 
economische en sociale omstandigheden van 69 zeer ver 
uit elkaar gelegen landen in Afrika, het Caribisch Gebied 
en de Stille Oceaan (2) en dat er maar weinig eenvoudige 
oplossingen zijn voor de talrijke moeilijkheden waar vele 
ontwikkelingslanden mee te kampen hebben, zou de 
ontwikkelingshulp aanzienlijk kunnen worden verbeterd 
als de tekortkomingen die de Kamer in het financieel 
beheer heeft geconstateerd zouden worden verholpen. 
4. De omvang van de controles van de Kamer wordt 
van jaar tot jaar beperkt door haar middelen en zij kan 
dus onmogelijk het over vrijwel de hele wereld verspreide 
programma van de Europese Ontwikkelingsfondsen 
controleren. Slechts aan een klein aantal ontvangende 
Staten kan een controlebezoek worden afgelegd, waar­
over een rapport wordt uitgebracht. De problemen die 
tijdens de controles in 1989 werden geconstateerd en die 
in dit verslag worden behandeld, bestaan echter ook 
elders. 
5. Gelet op het streven van de Verenigde Naties dat 
0,7 % van het BNP van de rijke landen aan ontwikke­
lingshulp wordt besteed en dat de gecumuleerde waarde 
van de bilaterale steun van de Lid-Staten en de 
Gemeenschap nog geen 0,5 % bedraagt (3), dient aan het 
beheer van de ontwikkelingssteun de allergrootste 
aandacht te worden besteed. Gezien de immense behoef­
ten, moet al het mogelijke worden gedaan om verspilling 
of ondoeltreffendheid te voorkomen. 
(2) Bij de op 15 december 1989 ondertekende vierde Overeen­
komst van Lomé zijn drie nieuwe landen betrokken (Haïti, 
Dominicaanse Republiek, Namibië). 
(3) Verslag 1989 van de OESO inzake ontwikkelingssamen­
werking in de jaren '90. 
1^ Publikatieblad van de europese gemeenschappen 1^. 1^. ^0 
ó. L^e Kamer is zich ervolledigvan bewust dat deAC^S^ Lomélndieninantwoord op deopmerkingen vande 
landen veel baat hebben gehad bij de toegewijde Kamer en de daaruit voortvloeiende resoluties van het 
dienstverlening van de commissie en de delegaties Europees Parlement positieve maatregelen zouden worD 
alsmede bij de samenwerking van de ontvangende Staten den genomen, kunnen de voordelen voor de ontvangende 
bij de tenuitvoerlegging van de Overeenkomsten van landen alleen maar groter worden. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 199 
HOOFDSTUK 13 
Financiële controle 
13.0. INHOUD Paragraaf 
Stand van uitvoering van de EOF's per 31 december 1989 13.1 — 13.4 
Regelmatigheid van de comptabele verwerking der betalingsverplichtingen 13.5 — 13.11 
Bestekken 13.12 — 13.13 
Voorschotten 13.14 — 13.18 
Voorschotten op overeenkomsten 13.15 — 13.16 
Voorschotten op bestekken 13.17 — 13.18 
Boekhoudmethoden 13.19 — 13.25 
Verwerking van voorschotten 13.19 
Betalingen waaraan geen betalingsverplichting vooraf is gegaan 13.20 
Nieuwe procedure voor semi-directe betalingen 13.21 — 13.22 
Beschikbaarheid van bewijsstukken 13.23 
Correcties in de boeken 13.24 — 13.25 
Contractuele clausules en goed financieel beheer 13.26 — 13.38 
Contractueel vastgelegde valuta en valuta van betaling 13.26 — 13.27 
Prijsherzieningen 13.28 — 13.31 
Ongeschiktheid van de clausule volgens welke een voorschot van 60 % 
wordt betaald voor bepaalde overeenkomsten inzake leveringen 13.32 — 13.35 
Uitvoeringsgaranties 13.36 — 13.38 
Stabex Benin 13.39 — 13.41 
Financiële staten 13.42 — 13.45 
Indiening van de financiële staten van de ordonnateurs 13.42 — 13.43 
Balans per 31 december 1989 13.44 
Tegenwaardefondsen 13.45 
Programma voor wederopbouw en herstel tegenwaardefondsen 13.46 — 13.51 
Slotopmerking 13.52 
200 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
STAND VAN UITVOERING VAN DE EOF's 
PER 31 DECEMBER 1989 Wegens annulering van betalingsverplichtingen ten 
bedrage van 9,4 Mio ecu voor het vierde EOF en van 
30 Mio ecu voor het vijfde EOF, bedroeg het totaal aan 
netto betalingsverplichtingen in 1989 1 363,5 Mio ecu. 
13.1. Tabel 13.1 geeft het gebruik van de middelen van 
het vierde, vijfde en zesde EOF per 31 december 1989 
weer. Voor de drie in uitvoering zijnde Overeenkomsten 
van Lomé bedroegen de nieuwe betalingen in 
1989 1 297 Mio ecu, uitgesplitst als volgt: 
a) vierde EOF 32,2 Mio ecu; 13.2. Aangezien er in 1989 weinig vordering werd 
gemaakt met de afronding van het vierde EOF herhaalt 
de Kamer de in haar jaarverslag over 1988 gedane 
aanbeveling dat het vierde EOF zou moeten worden 
afgesloten voordat de nieuwe Overeenkomst van Lomé 
van kracht wordt. 
b) vijfde EOF 240,7 Mio ecu; 
c) zesde EOF 1 024,1 Mio ecu. 13.3. Op het vlak van de betalingen wordt het vijfde 
EOF steeds trager uitgevoerd en het tempo van de 
betalingen is zelfs lager dan het tempo dat voor het vierde 
EOF werd geconstateerd: 79 % in plaats van 84,6 % na 
negen jaar. 
De nieuwe primaire betalingsverplichtingen kunnen als 
volgt worden uitgesplitst: 
a) vierde EOF 
b) vijfde EOF 9,8 Mio ecu; 
68,9 Mio ecu; 
c) zesde EOF 1 324,2 Mio ecu. 13.4. In 1989 werden 1 024,1 Mio ecu uitbetaald voor 
het zesde EOF. Dit bedrag omvat 338,2 Mio ecu voor 
Stabex, 98,7 Mio ecu voor het speciale schuldenprogram­
ma en 133,4 Mio ecu voor de sectoriële invoerprogram­
ma's. 55 % van de uitgaven in 1989 hadden derhalve 
betrekking op instrumenten voor versnelde betalingen. 
Tegelijkertijd werd het tempo van de betalingen voor de 
traditionele steunprojecten vertraagd tot een percentage 
dat zelfs onder dat van het vierde en vijfde EOF lag. Eind 
1989 vormde het bedrag van programmeerbare steun dat 
Tabel 13.1 — Besteding van het 4de, 5de en 6de EOF per 31 december 1989 
(Mio ecu) 
Middelen en besteding 
Oorspronkelijke toewijzing 
Geïnde middelen (inclusief diverse ontvangsten en over­
drachten) 
Middelen die nog van de Lid-Staten moeten worden 
ontvangen 
Overdracht van middelen naar andere EOF's 
Netto middelen 
Betalingen vóór 1989 
Betalingen in 1989 
Besluiten inzake nog af te wikkelen betalingsverplichtingen 
Bestedingen 
Saldo dat voor nieuwe bestedingen beschikbaar is 4de EOF 
Lomé I 
(Afloop: 
1980) 
3 150,0 
3 248,1 
(68,6) 
3 179,5 
2 999,0 
32,2 
104,2 
3 135,4 
44,1 5de EOF 
Lomé II 
(Afloop: 
1986) 
4 636,0 
4 950,0 (') 
(165,3) 
4 784,7 (>) 
3 422,0 
240,7 
976,6 
4 639,3 
145,4 6de EOF 
Lomé III 
(Afloop: 
1990) 
7 500,0 
1 246,3 (2) 
6 672,5 
7 918,8(2) 
1 277,0 
1 024,1 
3 685,0 
5 986,1 
1 932,7 
(') Waarvan 5,8 Mio ecu overeenkomen met baten uit middelen van het vijfde EOF die niet zijn toegewezen aan een van de op 31 december 1989 in 
uitvoering zijnde EOF's. 
(2) Waarvan 3,2 Mio ecu overeenkomen met baten uit middelen van het zesde EOF die niet zijn toegewezen aan een van de op 31 december 1989 in uitvoering 
zijnde EOF's. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 201 
reeds voor het zesde EOF was betaald slechts 11,4 %; de 
speciale invoerprogramma's zijn hierbij buiten beschou­
wing gelaten. 
REGELMATIGHEID VAN DE 
COMPTABELE VERWERKING DER 
BETALINGSVERPLICHTINGEN (i) 
13.5. Artikel 18 van het financieel reglement van 
toepassing op het zesde EOF Ijepaalt dat de voorstellen 
tot het aangaan van betalingsverplichtingen tezamen met 
de bewijsstukken aan de financiële controleur worden 
toegezonden.... Van deze voorstellen wordt aantekening 
gehouden door de ordonnateur nadat zij van het visum 
van de financiële controleur zijn voorzien. 
13.6. In de praktijk worden de betalingsverplichtingen 
echter systematisch vóór de datum van goedkeuring door 
de financieel controleur in de boeken van de ordonna-
teursdienst geregistreerd. De volgende bevindingen naar 
aanleiding van een onderzoek van de dossiers van de 
Commissie houden hiermee verband. 
13.7. Contracten en prijsopgaven worden pas ter 
goedkeuring aan de financieel controleur voorgelegd 
wanneer zij reeds zijn getekend, dat wil zeggen bindend 
zijn geworden. Ofschoon het gezien de brede geografische 
spreiding van de verrichtingen van het EOF begrijpelijk is 
waarom de voorlopige contracten en prijsopgaven niet 
systematisch ter goedkeuring aan de financieel controleur 
kunnen worden voorgelegd, is het voor laatstgenoemde 
toch wenselijk dat hij, volledig ingelicht, een besluit kan 
nemen telkens wanneer wordt afgeweken van de algeme­
ne standaardvoorwaarden in de diverse bestekken van het 
EOF. Met het oog hierop zou duidelijk moeten worden 
vastgelegd hoever kan worden afgeweken en alle afwijkin­
gen zouden moeten worden gemotiveerd. 
13.8. Soms dekt een enkele verplichting betalingen voor 
meerdere overeenkomsten of contracten en derhalve 
kunnen de verrichtingen voor elk daarvan niet afzonder­
lijk in de rekeningen worden teruggevonden. 
13.9. Heel vaak bevat het bedrag van de secondaire 
betalingsverplichtingen een marge waarmee de waarde 
van het contractuele bedrag voor een bepaalde ver­
richting wordt overschreden. Deze methode is om twee 
redenen riskant: 
a) de kredieten kunnen zonder geldige reden worden 
geblokkeerd; 
(') Getekende overeenkomsten komen in de rekeningen van de 
Commissie overeen met primaire betalingsverplichtingen 
terwijl contracten en bestekken waarin de contractuele 
verplichtingen zijn vastgelegd als secondaire betalingsver­
plichtingen worden beschouwd. b) de aldus vastgelegde kredieten zouden kunnen 
worden gebruikt om uitgaven te dekken die niet onder 
de contractuele bepalingen vallen. 
Om deze risico's te omzeilen, zouden de verplichtingen in 
de boeken strikt moeten worden beperkt tot de ecu­
waarde van de contractuele bedragen. Zo nodig zouden ze 
vervolgens moeten worden bijgesteld met het oog op 
koersschommelingen en gerechtvaardigde prijsherzienin­
gen. Deze werkwijze zou beter met het financieel 
reglement van de EOF's stroken en zou een getrouwer 
beeld geven van de werkelijkheid. 
13.10. En tenslotte blijven vele verplichtingen onafge-
wikkeld ofschoon alle in het contract vastgelegde diensten 
al sinds jaren zijn verleend en betaald. De ongebruikte 
saldi van dergelijke verplichtingen kunnen al voor een 
enkele actie een groot bedrag vormen, bijvoorbeeld: 
(Mio ecu) 
Onafgewikkelde verplichtingen 
a) technische hulpverlening Caribische Gemeenschap 
(CARICOM) 
(vijfde EOF, 0,65 Mio ecu) 0,6 
b) afzetbevordering 
(vierde EOF, 3 Mio ecu) 3,3 
c) mond- en klauwzeer regionale controlestudie 
(vierde EOF, 0,45 Mio ecu) 0,2 
d) palmolieproject 
(Kongo, 3,2 Mio ecu) 2,8 
13.11. De Commissie verklaarde in haar antwoorden op 
het jaarverslag van de Kamer over het begrotingsjaar 
1988 (paragraaf 17) dat er gewerkt werd aan een nieuwe 
handleiding voor financiële procedures. De Kamer is van 
mening dat de Commissie de vaststelling van strikte regels 
die met name met betrekking tot de comptabele 
verwerking van de verplichtingen zowel samenhangend 
als duidelijk zijn, niet langer zou moeten uitstellen. 
BESTEKKEN 
13.12. Een bestek is het contractuele document op basis 
waarvan een overheidsinstantie in een ACS-staat werk­
zaamheden voor een EOF-project verricht, waarvoor zij 
haar eigen werknemers, de door haar zelf in dienst 
genomen personen en zelf aangekocht materiaal inzet. In 
vele gevallen wordt het bedrag van het bestek definitief 
vastgesteld op basis van een raming van de in te zetten 
middelen (arbeid, grondstoffen, onderdelen, forfaitaire 
kosten voor het gebruik van werkmateriaal). Vele 
bestekken komen in feite neer op een ondersteuning van 
^ Ruhlikatieblad van de europese gemeenschappen i^ m^ 
denationale overheidsD of semPoverheidsinstanties en 
garanderen niet dat de diensten efficiënt zijn. Aangezien 
dealdus uitbetaalde bedragen vooréén enkel pro^ectvaak 
meerdere milioenen ecu belopen, zou het v^enseli^kzi^n 
dat de terugbetalingen van de uitgavenvoor bestekken 
niet alleen met afschriftenenbe^sstukken inzake de 
ingezette middelen borden gestaafd, doch tevens met 
gedetailleerde verklaringen betreffende de verleende 
diensten ^hoeveelheid en aard^zoalsin het geval van 
werkcontracten, dat v^il zeggen van anderen dan de 
voorschotkashouder zelf 
13.1^. L^e^eamerheeft verschillende malen geconsta 
teerd dat bestekken pas lang na de datum van aanvang 
van de desbetreffende projecten veerden goedgekeurd.^ 
is van mening dat de diensten van de commissie geen 
terugv^erkendekracht zouden moetenaccepteren voor 
bestekken,gezien het risico dat aldus degebruikeli|ke 
lopendeuitgaven van overheidsinstanties v^ordengelï^ 
nancierdenniet de uitgaven verbonden aanhetvBerk voor 
specilieke acties. Voor ieder bestek dat een bepaalde 
periode dekt, zou in de rekeningen van de CAommissie een 
specilieke en aparte betalingsverplichting moeten voorden 
opgenomen zodat elke rekening alleen de desbetreftende 
betalingen dekt^ deze comptabele procedure zou het 
toezicht op de uitvoeringvan het bestek en de vereffening 
van de verleende voorschotten aanzienlek vergemakkelip 
ken tzie paragraaf 1^.1^. 
VC^^RS^ri^^^^^ 
1^.1^. Udteenonderzoek vande tinanciële adminis^ 
tratie van de LC^^sbli^kt dat tv^ee hoofdcategorieën van 
voorschotten die voor de tenuitvoerlegging van de 
communautaire steun voorden verleend aanleiding geven 
tot opmerkingen^ 
a^ voorschotten aandecontractantenovereenkomstig 
de diverse algemene contractuele bepalingen^ 
b^ voorschottenaanvoorschotkashoudersdiebelastzi^n 
met de uitvoering van de in de bestekken opgenomen 
werkzaamheden 
^^^^^^^C^(0^^^^^^^^^ 
l^.léó. Overeenkomstig de algemene contractuele bepa^ 
lingen die gelden voor de succesvolle inschrijvers op 
overeenkomsten inzake leveringen, werkzaamheden of 
dienstverlening, kunnenhun voorschotten voorden uitbe 
taald daarvan het bedrag kan variëren al naar gelang van 
deaard van de gesloten overeenkomst. In een aantal gevallen veerden echtervoorschotten uitbetaald die het in 
de algemene contractuele bepalingen vastgelegde bedrag 
overschreden, f^lke afwijking van de algemene contrac 
tuelebepalingen zoue^pliciet moeten v^ordengemotP 
veerd. 
l^.lo. ^Vat ook de redenen mogen zijn om niet aan te 
dringen op garanties voor aan overheidsinstanties of 
internationale organisatiesbetaalde voorschotten, zou 
den toch de voorschotten aan de particuliere sector pas 
moeten voorden betaald nadat bankgaranties zijn gesteld, 
^let onderzoek van de Warner toonde aan dat 10 
voorschotten ten bedrage van in totaal ^71viioecu 
^varen betaald terwijl er geen bankgaranties vaaren. 
1^.1^. wanneer een project daarvoor een bestek v^erd 
goedgekeurd v^ordt uitgevoerd, v^ordt een voorschot 
betaald aan de beheerder van de voorschotkas teneinde 
hem in staat te stellen de uitgavenvoor het project te 
betalen. Vervolgensmoetde beheerder de commissie 
verzoekenomdedoorhembetaaldebedragenaan te 
vullen, in de praktijk constateerde de Warner dat de 
procedures voor de aanvulling van het oorspronkelijke 
voorschot meerdere malen niet in acht berden genomen, 
hetgeen zo ver ging dat enkele beheerders van voorschot 
ten uiteindelijk over bedragen beschikten die veel hoger 
v^arendan het aanvankelijk goedgekeurde bedrag. In 
sommigegevallennamde commissie de voorschotten 
niet als zodanig in haar rekeningen op. 
1^.1^. ^Vat betreft bestekken voorwerk dat in achtera 
eenvolgende fasen ^vordt uitgevoerd, veerden nieuwe 
voorschotten verleend zonder dat de voorgaande vaaren 
veretfend en in sommige gevallen^verdenbetalingsver^ 
plichtingenafgeslotenofschoon sommige voorschotten 
nog moesten voorden verantwoord. Aldus moest, op de 
steekproef van onderzochte betalingen, het gebruik dat 
van een bedrag van in totaal^lviio ecu aan voorschot 
ten v^as gemaakt, nog borden verantwoord. 
BtDEK^^Ll^lvr^P^^Io^^ 
^^^^^^^^^^^^^^ 
1^.1^. f^lk voorschot dat aaneencontractant ^vordt 
uitbetaald dient, zelfs indienhet een overeenkomst inzake 
leveringen betreft, systematisch als zodanig in de 
rekeningen van de commissie te borden opgenomen, 
teneinde de controle op de vereftening van de voorschot^ 
ten en op de garantie mogelijk te maken. In dit verband 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 203 
zijn op de 170 onderzochte projecten 47 voorschotten 
voor een totaalbedrag van 22,4 Mio ecu niet als zodanig 
in de rekeningen van de Commissie opgenomen. 
Betalingen waaraan geen betalingsverplichting 
vooraf is gegaan 
13.20. Administratieve vertragingen bij de delegaties 
zowel als bij de ordonnateursdienst, verklaren dat er zo 
vaak betalingen worden gedaan waarvoor geen van te 
voren door de financieel controleur goedgekeurde 
betalingsverplichting bestond. Uit de steekproef van 
betalingen die door de Kamer werden onderzocht bleek 
dat 80 betalingsopdrachten waarmee in totaal 22 Mio ecu 
was gemoeid, niet conform de artikelen 18, 25 en 27 van 
het financieel reglement van toepassing op het zesde EOF 
waren uitgevoerd. De twee belangrijkste waren de 
volgende: 
(a) midden oktober 1988 werden bijna 11,5 Mio ecu 
betaald van een rekening van een Senegalese beta­
lingsgemachtigde, ofschoon de goedkeuring van de 
financieel controleur voor deze betalingen pas begin 
december 1988 werd gegeven. 
(b) medio maart 1989 werden 1,9 Mio ecu betaald van de 
rekening van een Keniaanse betalingsgemachtigde, 
ofschoon de betalingsverplichting door de financieel 
controleur niet was geparafeerd en in feite pas aan het 
eind van het begrotingsjaar 1989 werd goedgekeurd. 
Het bedrag dat in werkelijkheid verschuldigd was, 
bedroeg bovendien slechts 1,69 Mio ecu. 
De andere betalingen betroffen niet uitsluitend acties 
waarvoor een algemene goedkeuring voor welbepaalde 
projecten van de centrale diensten gold. Zo werden 
bijvoorbeeld twee acties pas verscheidene maanden nadat 
zij met toestemming van de delegatie ter plaatse waren 
uitgevoerd uiteindelijk bij projecten ingedeeld. Dergelijke 
bevindingen kunnen het toezicht en de controle op de 
delegaties in een slecht daglicht stellen. 
Nieuwe procedure voor semi-directe betalingen 
13.21. In haar jaarverslag over 1988 (2) gaf de Kamer 
blijk van haar terughoudendheid met betrekking tot de 
nieuwe procedure voor de zogenoemde semi-directe 
betalingen die in sommige ACS-Staten is ingevoerd. De 
Kamer is nog niet ingelicht over de evaluatie die de 
(2) Tweede deel, paragrafen 15 en 16. De twee speciale 
kenmerken van de nieuwe semi-directe betalingsprocedure 
zijn: 
a) de nationale ordonnateur van de ACS-Staat heeft 
rechtstreeks toegang tot de bankrekeningen van de 
Commissie in Europa en 
b) geen handeling vooraf van de financieel controleur, dat 
wil zeggen dat het visum pas naderhand wordt verstrekt. Commissie van de nieuwe procedure heeft gemaakt. 
Voorts zijn de instructies inzake de uitvoeringsprocedures 
van deze semi-directe betalingen de Kamer nog niet 
toegezonden hoewel Artikel 14 van het financieel 
reglement van toepassing op het zesde EOF bepaalt dat de 
Commissie de Rekenkamer de interne regelingen welke zij 
op financieel gebied vaststelt toezendt. 
13.22. Een onderzoek van een relevante steekproef van 
betalingen die volgens deze nieuwe procedure werden 
gedaan toonde het volgende aan: 
a) meer dan een kwart van de betrokken betalingen 
waren in de rekeningen opgenomen zonder nader­
hand ter goedkeuring aan de financieel controleur te 
zijn voorgelegd; 
b) met toepassing van deze procedure konden betalin­
gen worden gedaan voordat de financieel controleur 
de desbetreffende betalingsverplichtingen had goed­
gekeurd ; 
c) saldi van overeenkomsten werden volgens deze 
procedure betaald voordat kon worden gecontroleerd 
of alle betalingen correct waren afgewikkeld; 
d) voor een voorschot (99 000 ecu) dat 60 % van een 
leveringsovereenkomst dekte, werd tweemaal een 
betalingsopdracht gegeven en het werd tweemaal 
betaald, te weten door de centrale diensten en door de 
ACS-Staat (Zaïre); 
e) een bedrag van 74 696,98 ecu dat volgens deze nieuwe 
procedure werd betaald was foutief berekend en werd 
overgemaakt als rente voor achterstallige betaling; 
voor de vaststelling van het bedrag werden de Zaïrese 
rentepercentages gehanteerd, die schommelden tus­
sen 21 en 34,5 %, terwijl de betalingen waren verricht 
in Belgische franken. 
Gezien bovenstaande bevindingen en het feit dat de 
systemen voor boekhouding en interne controle van de 
Commissie momenteel tekortkomingen vertonen, blijft 
de Kamer terughoudend ten opzichte van de ver­
algemening der semi-directe betalingen. 
Beschikbaarheid van bewijsstukken 
13.23. De Kamer betreurt het dat, ondanks haar 
opmerkingen in haar laatste twee jaarverslagen en de 
antwoorden van de Commissie daarop, nog steeds 
transacties worden verricht waarvoor de voornaamste 
bewijsstukken ontbreken. Zij wenst er de aandacht op te 
vestigen dat elk projectdossier bij de ordonnateursdien-
sten (behalve de dossiers die door gedecentraliseerde 
instanties worden behandeld), alle contracten en desbe­
treffende documenten en bepalingen met financiële 
consequenties moet bevatten. Alle betalingen zouden 
tevens moeten worden gestaafd door bewijsstukken, 
verklaringen en staten of facturen waarin de aard, 
hoeveelheid en eenheidsprijzen van goederen of diensten 
zijn uitgesplitst. 
204 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
Correcties in de boeken 
13.24. In de rekeningen van de EOF's komt een 
buitensporig hoog aantal correctieposten voor (ongeveer 
1570 op een totaal van 15 686 in 1989). Uit dit 
foutenpercentage van 10 % blijkt dat nauwkeurige 
instructies voor de boekhouding ontbreken en dat de 
waarschijnlijkheidscontroles die in het geautomatiseerde 
boekhoudstelsel van de Commissie zijn geprogrammeerd, 
tekort schieten. 
13.25. Het leeuwedeel van de correcties in de boeken 
wordt aangebracht zonder de goedkeuring van de 
financieel controleur. De Kamer is van mening dat deze 
correcties vooraf door de financieel controleur moeten 
worden goedgekeurd en moeten voldoen aan de bepalin­
gen van artikel 27 van het financieel reglement van 
toepassing op het zesde EOF. juist waren. Zo konden de verliezen door koersver­
schillen voor het EOF soms oplopen tot ca. 1 % van 
de betrokken betalingen; 
b) in de meeste gevallen worden de gedeelten die in 
lokale munt moeten worden betaald niet realistisch 
getaxeerd. Zo wordt bijvoorbeeld in talrijke overeen­
komsten voor infrastructuurwerkzaamheden bepaald 
dat minder dan 10 % in lokale munt wordt uitbe­
taald. Bovendien wordt niet altijd de hand gehouden 
aan de bij contract vastgelegde gedeelten die in een 
bepaalde munt moeten worden betaald; 
c) in één geval werd voor een project (Somalië) 148 000 
ecu te veel betaald omdat men zich, abusievelijk, op 
de ecu had gebaseerd, hetgeen in het contract niet was 
voorzien. 
Prijsherzieningen 
CONTRACTUELE CLAUSULES 
EN GOED FINANCIEEL BEHEER 
Contractueel vastgelegde valuta en valuta van 
betaling 
13.26. De bepalingen van artikel 48 van het financieel 
reglement van toepassing op het zesde EOF beogen de 
contractanten de mogelijkheid te bieden zich in te dekken 
tegen wisselkoersrisico's, op de diverse aan de betrokken 
contracten verbonden voorwaarden. Dit geschiedt via de 
vaststelling van een vaste wisselkoers voor betalingen die 
niet in plaatselijke munt worden gedaan en betrekking 
hebben op contracten voor bouwwerkzaamheden en 
technische assistentie waarvoor de dienstverlening en de 
leveringen afkomstig zijn uit een ander land dan dat welk 
de steun ontvangt. Dit moet uiteraard deugdelijk worden 
aangetoond. Het gedeelte dat door de lokale betalings­
gemachtigde met EEG-valuta is aangekocht en in lokale 
munt is betaald, zorgt voor een inkomst aan deviezen 
voor het ontvangende land. Overeenkomstig artikel 227, 
lid 2 van de derde Overeenkomst van Lomé, geschiedt de 
beoordeling van een en ander door de nationale 
ordonnateurs, in nauwe samenwerking met de gemach­
tigde van de Commissie. 
13.27. Tijdens haar controle heeft de Kamer talrijke 
gevallen aangetroffen waarin de voorschriften niet 
werden nageleefd. Deze kunnen als volgt worden 
samengevat: 
a) contractanten werden in Europese valuta uitbetaald 
met gebruikmaking van koersen voor betalingsvaluta 
die in de contracten niet waren aangegeven, waardoor 
de in ecu uitgedrukte kosten van de verrichtingen niet 13.28. De steekproef van de door de Kamer onder­
zochte verrichtingen toonde aan dat er bij de behandeling 
van de prijsherzieningen tekortkomingen bestonden op 
drie belangrijke gebieden: voorschotten, forfaitaire 
voorzieningen en bewijsstukken. Deze bevindingen geven 
aanleiding tot de navolgende opmerkingen. 
13.29. Opdat de contractanten geen voordelen genieten 
waarop zij geen recht hebben, zouden latere, in de 
algemene contractuele bepalingen opgenomen prijs­
herzieningen geen weerslag moeten hebben op de reeds 
verstrekte voorschotten. 
13.30. Er zou noch een automatische noch een forfaitai­
re prijsschommelingsclausule moeten gelden. Alle schom­
melingen zouden uitsluitend moeten voortvloeien uit 
controleerbare factoren in verband met de in het kader 
van het contract verleende diensten. De dossiers van de 
Commissie zouden met name de basisprijzen en hun 
indexcijfers moeten bevatten. 
13.31. Op de bewijsstukken voor elke prijsherziening 
zouden alle noodzakelijke referenties moeten voorkomen 
alsmede de volledige berekening van de bedragen van de 
herzieningen, zodat de ordonnateur inderdaad de nood­
zakelijke verificaties kan verrichten. In talrijke gevallen 
werden de prijsherzieningen eenvoudigweg op basis van 
een verklaring van de projectleider geaccepteerd zonder 
enige vorm van controle. Zo leidde bijvoorbeeld de 
aanvaarding van prijsherzieningen voor cement en 
gegalvaniseerd staal bij een project voor de aanleg van een 
haven (Mozambique) tot een stijging van meer dan 110 % 
van de kosten in ecu over een periode van twee jaar (april 
1987 — maart 1989). Voorts heeft de contractant, in het 
kader van dezelfde overeenkomst en op basis van de 
contractueel vastgelegde wisselkoers, 95 % van de 
prijsherzieningen voortvloeiend uit de stijging van de 
lokale arbeidslonen ontvangen in ecu ofschoon deze 
stijging in hoge mate te wijten was aan de depreciatie van 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 205 
de lokale munt. De bedragen verschuldigd uit hoofde van 
prijsherzieningen in verband met de plaatselijke kosten 
zouden uitsluitend in lokale munt moeten worden 
uitbetaald om te voorkomen dat de contractant onrecht­
matig profijt trekt van de combinatie van de clausules van 
prijswijziging en gegarandeerde wisselkoersen. Zo dat 
toch het geval is, zou de Commissie stappen moeten 
ondernemen om te voorkomen dat het EOF te hoge 
bedragen ten laste worden gelegd door de gecombineerde 
gevolgen van prijsherzieningen en gegarandeerde wissel­
koersen. 
Ongeschiktheid van de clausule volgens welke 
een voorschot van 60 % wordt betaald voor 
bepaalde overeenkomsten inzake leveringen 
13.32. Ofschoon de bepaling in de algemene voorwaar­
den voor contracten inzake levering, volgens welke een 
voorschot van 60 % wordt betaald aan de succesvolle 
inschrijver in de meeste gevallen gepast is zijn er, getuige 
de onderstaande paragrafen, ook gevallen waarin deze 
clausule niet geschikt is. 
Kadercontracten 
13.33. Uit hoofde van herstelprojecten worden onder­
hands overeenkomsten met leveranciers afgesloten die 
over een periode van maximaal vier jaar onderdelen 
zullen leveren. De prijzen die in rekening worden gebracht 
zijn de prijzen die op de datum van levering volgens de 
openbare prijslijsten van de leverancier gelden, zonder 
enige vorm van reductie. Op basis van het geraamde 
totaalbedrag voor de overeenkomst wordt de contrac­
tant, op overlegging van een bankgarantie, een voorschot 
van 60 % uitbetaald. Volgens de overeenkomst is het de 
leverancier echter niet verboden om op elk gewenst 
moment tijdens de periode van de overeenkomst een 
nieuwe prijslijst op te stellen. Hierdoor heeft de contrac­
tant het dubbele voordeel dat hem een aanzienlijk 
voorschot wordt betaald en dat zijn prijzen zijn be­
schermd. De voorschotten zouden moeten worden 
beperkt tot vaste orders. 
Suiker en aardolieprodukten 
13.34. Bij de levering van aardolieprodukten impliceert 
de betaling van een voorschot dat overeenkomt met 60 % 
van het geraamde totaalbedrag van de overeenkomst, een 
betaling van verscheidene miljoenen ecu's, terwijl de 
levering pas enkele maanden later zal plaatsvinden. Door 
onnodige voorschotten wordt rente gederfd. Aangezien 
het EOF gewoonlijk de prijs op de datum van inlading 
contant betaalt, bestaat er geen enkele grond om de 
ondernemer vooraf te betalen. Inschrijvingsprocedures 
die slechts de kosten van het vervoer betreffen, hebben 
nauwelijks een weerslag op de door de Commissie 
verkregen prijs. 13.35. Ook de betaling van een voorschot ter waarde 
van 60 % van het overeengekomen bedrag voor de 
levering van suiker zou moeten worden herzien omdat de 
succesvolle inschrijver zich kan bevoorraden op de 
termijnmarkten voor dit produkt, waartoe hij een bedrag 
moet bijeenbrengen dat aanzienlijk lager is dan het 
ontvangen voorschot. 
Uitvoeringsgaran ties 
13.36. Uitvoeringsgaranties zijn garanties waarop een 
beroep kan worden gedaan wanneer de contractant in 
gebreke blijft en waarmee zekerheid wordt verschaft dat 
alle werkzaamheden conform de contractuele bepalingen 
worden uitgevoerd. Derhalve moet de uitvoerings­
garantie bijeengebracht zijn voordat de eerste betaling 
conform de algemene contractuele bepalingen plaats­
vindt. 
13.37. De Commissie zou tijdig moeten nagaan of de 
uitvoeringsgaranties bijeen zijn gebracht en of zij 
toereikend zijn. Zij zou er met name op moeten letten dat: 
a) zij vóór de eerste betaling beschikbaar zijn; 
b) het bedrag ervan toereikend is; 
c) zij de hele uitvoeringsperiode en de daarop volgende 
garantieperiode dekken en 
d) zij nauwkeurig genoeg zijn geformuleerd om doeltref­
fend te zijn. 
Bovendien dient er op te worden gelet dat zij eventueel 
kunnen worden verlengd, teneinde gevallen te vermijden 
zoals dat in Senegal waar een uitvoeringsgarantie van 
ruim 0,5 Mio ecu afliep terwijl er reeds was geconstateerd 
dat de uitgevoerde werkzaamheden tekortkomingen 
vertoonden. 
13.38. Ofschoon de algemene contractuele bepalingen 
van het EOF alleen voor overeenkomsten inzake 
werkzaamheden de bijeenbrenging van een uitvoerings­
garantie verplicht stellen, zouden ook de risico's die bij 
sommige overeenkomsten inzake leveringen bestaan de 
eis van een dergelijke zekerheid rechtvaardigen. Een 
deugdelijke uitvoeringsgarantie zou een situatie zoals die 
in Mali hebben kunnen voorkomen, waareen contractant 
voor een suikerlevering met toestemming van de nationa­
le ordonnateur zijn contract verbrak nadat hij drie 
maanden lang over een voorschot van 2 miljoen ecu had 
beschikt. Uiteindelijk werd bij een andere handelaar een 
kleinere hoeveelheid suiker aangekocht tegen een prijs per 
ton die ca. 35 % hoger lag dan de aanvankelijk 
overeengekomen prijs. 
206 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
STABEX BENIN 
13.39. In juli 1988 openden de autoriteiten van Benin, 
op verzoek van de Commissie, een rekening met twee 
handtekeningen (nationale ordonnateur en gemachtigde 
van de Commissie) bij de „Banque Commerciale du 
Benin" (BCB) waarop de Stabex-transfers van de 
Gemeenschap moesten worden gestort. In augustus 1988 
schreef de Commissie ca. 7 Mio ecu op de rekening over, 
een bedrag dat overeenkwam met drie transferbesluiten. 
Enkele dagen later werden de gelden opgenomen zonder 
dat de gemachtigde van de Commissie zijn handtekening 
had gezet. 
13.40. Toen de gemachtigde hiervan eind januari 1989 
uiteindelijk op de hoogte werd gesteld, nam hij onmiddel­
lijk contact op met de nationale ordonnateur om om 
opheldering en terugbetaling te verzoeken. Op 16 februari 
1989 liet de BCB de gemachtigde weten dat de speciale 
Stabex-rekening een batig saldo van 2 425 Mio FCFA 
(6 857 Mio ecu) (3) vertoonde. Daar de bank echter niet 
meer solvabel was (4), konden de gelden noch naar een 
andere financiële instelling worden overgeschreven (b.v. 
Banque centrale des Etats de l'Afrique de l'ouest — 
BCEAO) noch dienen om uitstaande schulden te 
vereffenen. Aldus werden gelden van het EOF geredu­
ceerd tot een simpele post in de boeken van de bank. 
13.41. De Commissie stemde vervolgens toe dat de 
tegoeden in de boeken van de bank werden gebruikt voor 
de vereffening van de schulden van staatbedrijven aan de 
BCB (5). Aldus werden schulden van openbare bedrijven 
in de boeken van de bank vervangen door een nieuwe 
oninbare schuld. Zolang de gelden niet worden onder­
gebracht bij een solvabele financiële instelling moet de 
werkelijke bijdrage in de vorm van Stabex-transfers aan 
de economie van Benin ad. 7 Mio ecu worden beschouwd 
als twijfelachtig of zelfs als niet-bestaand. 
FINANCIËLE STATEN 
Indiening van de financiële staten van de 
ordonnateur s 
13.42. Aan de hand van de rekeningen van de ordonna-
teurs zoals die momenteel worden ingediend, kan geen 
(3) Omrekeningskoers in maart 1989 = 353,64. 
(4) Besluit van het Volkstribunaal van Cotonou van 11.07.1989 
waarbij insolvabiliteit wordt verklaard met ingang van 
28.02.1989 
(5) 2 000 Mio FCFA (5,7 Mio ecu) ten behoeve van de „Société 
nationale pour l'industrie des corps gras" (SONICOG); 
425 Mio FCFA (1,2 Mio ecu) ten gunste van de „Société 
nationale pour les produits agricoles" (SONAPRA). duidelijke en beknopte informatie worden verkregen over 
belangrijke factoren die de uitvoering van de EOF's 
beïnvloeden. Deze factoren zijn: 
a) de oorspronkelijke toewijzing voor elk EOF, uitge­
splitst naar de diverse steuninstrumenten; 
b) de opeenvolgende wijzigingen die tijdens de uitvoe­
ring bij elk instrument worden aangebracht; 
c) de ontvangsten die al naar gelang van de oorsprong 
en de uiteindelijke toewijzing worden geïnd; 
d) de uiteindelijke toewijzingen per 31 december, waarin 
de stand van uitvoering van het EOF voor elk der 
steuninstrumenten is aangegeven. 
13.43. Met name voor het zesde EOF, bevatten de 
staten zoals zij voor 1989 zijn ingediend niet het bedrag 
van de krachtens artikel 188, lid 1 van de derde 
Overeenkomst van Lomé gefinancierde sectoriële invoer­
programma's, ofschoon de besluiten tot betalingsver­
plichtingen en de verrichte betalingen respectievelijk meer 
dan 350 en 200 Mio ecu bedroegen, waarbij nog de 
307 Mio ecu voor het speciale schuldenprogramma 
komen. De Kamer is van mening dat de financiële staten 
voldoende informatie moeten bevatten om de begrotings­
autoriteit in staat te stellen conclusies te trekken inzake de 
wijze waarop elk instrument van financiële en technische 
samenwerking wordt gebruikt. 
Balans per 31 december 1989 
13.44. Uit de eindejaarsbalans blijkt dat er duchtig naar 
is gestreefd om alle verrichtingen tot en met 31 december 
in de financiële rekeningen op te nemen. Er bestaan echter 
nog een aantal lacunes, met name met betrekking tot de 
boeking van ontvangsten, de berekening van de meest 
recente via bankrekeningen gedane uitgaven en de 
tegenwaardefondsen afkomstig uit de diverse vormen van 
EOF-steun. De afwikkeling van de reeds gedane uitgaven 
is evenmin verbeterd: per 31 december 1989 waren 
hiermee 67,2 Mio ecu gemoeid. In dit opzicht merkt de 
Kamer op dat voor 105 verrichtingen waarmee 4,6 Mio 
ecu waren gemoeid en die voor 1 januari 1989 waren 
gedaan (6) per 31 december 1989 geen afwikkeling had 
plaatsgevonden. Van het totale aantal van opgeschorte 
verrichtingen had 40 % op slechts zeven ACS-landen 
betrekking (7). De delegaties en de ordonnateursdiensten 
van de Commissie zouden moeten beseffen dat een snelle 
en volledige afwikkeling van de uitgaven noodzakelijk is. 
(6) In het jaarverslag over 1988, Tweede deel wordt in paragraaf 
38 (b) eveneens naar deze kwestie verwezen. 
(7) Kenia, Swaziland, Guinee Conakry, Burkina Faso, Benin, 
Zimbabwe, Niger. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 207 
Tegen waardefondsen 
13.45. Circa 350 Mio ecu waren eind 1989 uitbetaald 
voor de programma's inzake invoer en speciale schulden. 
Een belangrijk kenmerk van deze vorm van steun is dat er 
door het ontvangende land tegenwaardefondsen (de 
tegenwaarde in lokale munt van de in ecu uitgedrukte 
steun) worden gevormd die voor ontwikkelingshulp 
dienen te worden gebruikt. Het is de taak van de 
delegaties erop toe te zien dat de fondsen volgens de regels 
worden bijeengebracht en gebruikt. De Kamer heeft 
echter van de Commissie geen volledige en betrouwbare 
informatie kunnen verkrijgen met betrekking tot de 
tegenwaardefondsen. Gezien de bedragen die hiermee zijn 
gemoeid, is de Kamer van mening dat de begrotingsauto­
riteit, tegelijkertijd met de jaarbalansen van de EOF's, 
voor elk der ontvangende landen gegevens zou moeten 
ontvangen over de bijeenbrenging van de tegenwaarde­
fondsen, het gebruik ervan en de bedragen die aan het 
eind van het begrotingsjaar nog beschikbaar zijn. 
PLAN VOOR WEDEROPBOUW EN 
HERSTEL — TEGENWAARDEFONDSEN 
13.46. Het Plan voor Wederopbouw en Herstel (PWH), 
bestemd ter ondersteuning van 10 Afrikaanse landen die 
het meest te lijden hebben gehad van de droogte in 1984 en 
1985, werd in januari 1986 van kracht. De begunstigde 
landen waren Ethiopië, Mali, Mauritanië, Niger, Soedan, 
Tsjaad, Botswana, Burkina Faso, Kaapverdië en Soma­
lië. Het plan werd gefinancierd met 75 Mio ecu uit het 
vierde EOF en 25 Mio ecu uit het vijfde EOF. 
13.47. Het onderzoek van de Kamer had betrekking op 
de acties ten behoeve van Ethiopië, Mauritanië, Soedan, 
Tsjaad, Niger en Mali waarmee een totaalbedrag van 
96,4 Mio ecu was gemoeid. Aan de eerste vier van deze 
landen werd een controlebezoek gebracht. Ofschoon de 
doelstellingen van het programma grotendeels — alhoe­
wel met vertraging — werden gerealiseerd, constateerde 
de Kamer een aantal tekortkomingen in de tenuitvoerleg­
ging van het programma en zij voert daarover besprekin­
gen met de Commissie. In dit stadium wenst de Kamer de 
aandacht te vestigen op de situatie in verband met de 
tegenwaardefondsen. 13.48. De tegenwaardefondsen zouden met name 
afkomstig zijn uit: 
Mio ecu 
a) in Ethiopië: 
een programma voor vervoer en 
verdeling van kunstmest 2,5 
b) in Mauritanië: 
verkoop van inputfabrikaten 
voor de landbouw 0,5 
c) in Niger: 
afzet van rijst 2,0 
verkoop op krediet van vee 0,4 
d) in Soedan: 
invoering van een stelsel van 
landbouwkredieten L^ó 
7,0 
13.49. In Ethiopië (2,5 Mio ecu) werden geen controles 
op tegenwaardefondsen georganiseerd. De Ethiopische 
autoriteiten waren van mening dat de aanvankelijk 
overgemaakte gelden louter bedoeld waren om de 
transportkosten van de kunstmest te dekken. Vervolgens 
werden er geen stappen ondernomen om de tegen­
waardefondsen te regulariseren. Indien de delegatie beter 
toezicht had gehouden, had zij deze gang van zaken tijdig 
kunnen ondervangen. In Mauritanië werd geen spoor 
gevonden van speciale rekeningen voor de tegen­
waardefondsen en de delegatie kreeg daarover ook geen 
enkele informatie. Bovendien valt het te betwijfelen of er 
in dit land werkelijk een mogelijkheid bestond om 
tegenwaardefondsen te vormen. Volgens de bevindingen 
van de Kamer: 
a) liet het beheer van de voorraden aan inputfabrikaten 
voor de landbouw veel te wensen over wegens de 
precaire opslagomstandigheden waardoor de kunst­
meststoffen hard werden en wegens het feit dat ae 
opgeslagen hoeveelheden overeenkwamen met de 
behoeften van ongeveer vijfjaar; 
b) lagen de prijzen waartegen het zaaigoed werd 
verkocht tussen 10 en 35 % onder de kostprijs wegens 
het in het land van kracht zijnde subsidiestelsel voor 
boeren. 
13.50. In beide gevallen was het duidelijk dat de 
tegenwaardefondsen snel in waarde zouden verminderen. 
Bij de steun aan de afzet van rijst in Niger (2,0 Mio ecu) 
bleken aparte rekeningen voor de tegenwaardefondsen 
waarop de verkoopopbrengsten van de diverse partijen 
moesten worden overgemaakt een illusie omdat de 
geleverde waren onderling verwisselbaar waren. In dit 
geval had het de voorkeur verdiend erop aan te dringen 
dat de gelden volgens een vooraf vastgesteld tijdschema 
op de rekening werden bijgeschreven en te eisen dat er 
door het afzetbureau gecertificeerde rekeningen werden 
overgelegd. Sinds de technische adviseurs in november 
1987 zijn vertrokken, zijn er geen gegevens ontvangen 
over de verkoop van vee in Niger. Alleen in Soedan kon 
de stand van de tegenwaardefondsen (1,6 Mio ecu) 
nauwkeurig worden vastgesteld. 
208 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
13.51. De moeilijkheden bij de controle van de tegen­
waardefondsen uit hoofde van het PWH zijn te wijten aan 
de tweeslachtige houding van de Commissie en aan het 
gebrek aan instructies terzake aan de delegaties. De 
fondsen werden toegekend op voorwaarde dat de 
begunstigden een strikt toezicht zouden accepteren, doch 
in de praktijk hebben noch de centrale diensten, noch de 
delegaties van de Commissie in alle gevallen strikte 
controles op vorming en gebruik van de tegenwaarde­
fondsen verricht. Naarmate deze uit steun van de 
Gemeenschap afkomstige fondsen steeds talrijker worden 
(voedselhulp, sectoriële invoerprogramma's, speciaal 
schuldenprogramma, leveringen en bevoorrading in het 
kader van traditionele projecten) wordt het tijd dat de 
Gemeenschap een duidelijk en realistisch beleid inzake 
tegenwaardefondsen uitstippelt, dat door de Commissie 
strikt ten uitvoer wordt gelegd. 
SLOTOPMERKING 
13.52. Teneinde enkele van de in dit hoofdstuk 
beschreven tekortkomingen in de boekhouding en de 
interne controle te ondervangen, beveelt de Kamer de 
Commissie aan de volgende maatregelen te nemen: 
a) de interne procedures herzien, opdat de financieel 
controleur zijn statutaire functie volledig en doelma­
tig kan uitoefenen, en wel voordat de overeenkomsten worden ondertekend, de betalingen worden gedaan 
en correcties in de rekeningen worden aangebracht; 
b) een gedetailleerde handleiding opstellen met boek-
houdinstructies voor de centrale diensten van de 
Commissie en de delegaties, waar ondermeer in 
voorkomen: boeking van de secondaire verplichtin­
gen en voorschotten, bijhouding van staten inzake 
overeenkomsten, controle op lopende verrichtingen 
en de voor de goedkeuring en afwikkeling van de 
uitgaven benodigde controles; 
c) herziening van de voorschriften voor de te betalen 
voorschotpercentages voor contracten inzake leve­
ringen en goedgekeurde bestekken met betrekking tot 
werk en dienstverlening door overheids- of semi-
overheidsinstanties teneinde te voorkomen dat EOF-
gelden onnodig en enkel ten gunste van de contrac­
tanten worden geblokkeerd; 
d) een duidelijk en realistisch beleid inzake de tegen­
waardefondsen uitstippelen en tenuitvoerleggen; 
e) de diensten van de Commissie reorganiseren om, ten 
eerste, een duidelijke scheiding aan te brengen tussen 
de functies van de ordonnateur en de rekenplichtige 
en, ten tweede, bij het directoraat Financiën van DG 
VIII een controle-eenheid voor beheer in te voeren. In 
paragraaf 40 van het Tweede deel van het jaarverslag 
over 1988 heeft de Kamer reeds de aandacht gevestigd 
op het feit dat er behoefte bestaat aan een duidelijke 
scheiding tussen de functie van de ordonnateur en die 
van de rekenplichtige. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 209 
HOOFDSTUK 14 
Onderzoek van projecten in equatoriaal West-Afrika 
14.0. INHOUD 
Inleiding 
Uitwerking van de maatregelen 
Tegemoetkoming aan de behoeften 
Rentabiliteit van agro-industriële projecten 
Belang van de projecten voor de ontvangende landen 
Verplichtingen van de betrokken ACS-landen 
Tenuitvoerlegging van projecten 
Taak en kosten van de technische adviseurs 
Betaling van exploitatiekosten 
Controle op het gebruik van de gelden 
Toezicht van de financieel controleur op het financieel beheer 
Conclusie Paragraaf 
14.1 
14.9 
14.9 
14.12 
14.14 
14.16 
14.18 
14.18 
14.21 
14.24 
14.26 
14.29 14.8 
14.17 
14.11 
14.13 
14.15 
14.17 
14.28 
14.20 
14.23 
14.25 
14.28 
14.31 
INLEIDING verergerd door de concurrentie van landen in het Verre 
Oosten die over een doeltreffend produktiepotentieel 
beschikken (zie tevens de paragrafen 14.12 en 14.13). 
14.1. In 1989 onderzocht de Rekenkamer 31 ontwikke­
lingsprojecten in equatoriaal West-Afrika (Benin, Kon­
go, Gabon en Ghana), waarmee een bedrag van 276 Mio 
ecu was gemoeid. 
14.2. Uit de studie van de Kamer bleek dat de resultaten 
van projecten op het gebied van weg- en waterbouwkunde 
in technisch opzicht in het algemeen bevredigend waren 
en dat de Gemeenschap in staat was regelmatig toezicht te 
houden op de tenuitvoerlegging (b.v. haven van Brazza­
ville, de weg van Dassa naar Save in Benin, de haven van 
Takoradi in Ghana en de weg van Axim naar Elubo in 
Ghana). Het merendeel van de ontvangende Staten 
ondervindt echter grote moeilijkheden om hun wegennet 
zelfs maar minimaal te onderhouden. In een extreem 
geval, in Kongo, was er vrijwel geen sprake van 
onderhoud en de hoofdwegen verkeren in slechte staat 
(zie tevens paragraaf 14.17). 
14.3. Grote agro-industriële projecten (palmolie, bos-
bouwprodukten en rubberplantages) hadden ernstige 
problemen met hun financieel beheer. Deze werden nog 14.4. De praktische uitvoering van projecten voor de 
ontwikkeling van de landbouw (b.v. veefokkerij en 
viskwekerij) en projecten voor landbouwkredieten beant­
woordden niet altijd goed aan de behoeften van de 
plaatselijke bevolking en in enkele gevallen zijn er gelden 
gebruikt ter dekking van de lopende uitgaven van de 
toezichthoudende instanties (zie tevens de paragrafen 
14.11 en 14.12). 
14.5. In Ghana waar 2,5 Mio ecu was uitgetrokken voor 
acties ter ondersteuning van de structurele aanpassing 
(programma PAMSCAD), waren de autoriteiten, twee 
jaar nadat zij een actieprogramma hadden ingediend 
(Genève 1987) en ondanks de spoed die de situatie 
vereiste, niet in staat geweest om met de uitvoering te 
beginnen. 
14.6. Ofschoon er verschillende projectevaluaties waren 
gemaakt, was in geen van de vier landen waaraan een 
controlebezoek werd gebracht, een onafhankelijke alge­
mene beoordeling van de programma's uitgevoerd van de 
ontwikkelingssamenwerking in het kader van het vijfde 
EOF. Van de effecten van de steun der Europese 
Gemeenschap aan Benin werd echter aan het eind van het 
210 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
dienstjaar 1989 voor de Commissie door een Italiaans 
adviesbureau een dergelijke evaluatie gemaakt. die radicaal in andere banen moesten worden geleid of 
zelfs door de projectleiders of begunstigden zijn stopge­
zet. Dit was het geval met de volgende projecten (2): 
14.7. Op het moment dat de Kamer inspecteerde was 
het gebruik van de middelen van het zesde EOF nog 
matig, zoals uit het volgende schema blijkt: 
Secundaire 
betalings-
verplichtin- Beta-
gen(') lingen 
Kongo (30 juni 1989) 
Gabon (30 juni 1989) 
Benin (30 september 1989) 
Ghana (30 september 1989) 1,00 % — 
54,00 % 32,00 % 
28,00% 11,00% 
11,90% 8,60% a) Benin: 
(i) projecten voor watervoorziening in de dorpen 
(4,5 Mio ecu); 
(ii) viskwekerijen (1,9 Mio ecu); 
(iii)natuurreservaten (3,5 Mio ecu); 
b) Ghana: 
(i) landbouwkredieten (8,8 Mio ecu) 
Hieruit valt op te maken dat er, iets meer dan een jaar 
voordat de derde Overeenkomst van Lomé zou aflopen en 
op het tijdstip dat de STABEX-fondsen grotendeels 
waren uitgeput, met uitzondering van Gabon, nauwelijks 
met de tenuitvoerlegging van de programmeerbare steun 
was begonnen. 
14.8. In elk van deze landen werden met betrekking tot 
de ontwikkelingssamenwerking van de Gemeenschap 
vergelijkbare situaties aangetroffen die voor dit gebied in 
Afrika karakteristiek zouden kunnen worden genoemd. 
Onderstaand worden zij in twee rubrieken onder­
gebracht : uitwerking van de maatregelen en tenuitvoer­
legging van projecten. 
UITWERKING VAN DE MAATREGELEN 
Tegemoetkoming aan de behoeften 
14.9. Het welslagen van projecten hangt uiteindelijk af 
van de mate waarin aan de behoeften van de doelgroepen 
wordt tegemoet gekomen. Daarom dienen er maatregelen 
te worden genomen om ervoor te zorgen dat er geen 
misverstanden bestaan tussen de doelgroep en de 
Commissie. De Commissie heeft zich af en toe gewaagd 
aan projecten voor plattelandsontwikkeling waarvan de 
tenuitvoerlegging vervolgens ernstig werd vertraagd of (ii) irrigatie (4,8 Mio ecu); 
(iii) ambachtelijke visserij (6,0 Mio ecu); 
14.10. Het visserijproject in Ghana werd bijvoorbeeld 
ernstig vertraagd omdat er geen deugdelijk overzicht was 
gemaakt van de behoeften en er geen overeenstemming 
kon worden bereikt over de tenuitvoerlegging. In Benin 
maakte de bevolking geen gebruik meer van de installaties 
voor watervoorziening, hetgeen gedeeltelijk te wijten was 
aan de ondoeltreffendheid van de voorlichtingscampag­
ne. In verscheidene gevallen was de Commissie door de 
druk, uitgeoefend door de overheidsdiensten van de 
ontvangende ACS-landen enerzijds en de begrotingsauto­
riteit van de Gemeenschap, die vaart wilde zetten achter 
het gebruik van de EOF-gelden anderzijds, gedwongen 
om projecten voort te zetten die geen grote toekomst 
hadden. 
14.11. In talrijke gevallen blijkt uit de dossiers van de 
Commissie dat de inzet van de overheidsinstanties in de 
ACS-Staten in de voorbereidende fase van de projecten 
zeer beperkt is terwijl zij juist in deze fase de aandacht van 
de Commissie zouden moeten vestigen op hun behoeften 
en de sociaal-economische bijzonderheden in de sectoren 
waarop de steun van de Gemeenschap gericht is. 
Daardoor zijn de ACS-Staten hun verplichtingen zoals 
die zijn vastgelegd bij de Overeenkomsten van Lomé (3) 
niet volledig nagekomen. 
(') Zie hoofdstuk 13, Financiële controle, voetnoot (')• (2) De bedragen die in dit hoofdstuk worden genoemd zijn, 
tenzij anders is aangegeven, de bedragen van de EOF-
financiering zoals bepaald in de desbetreffende financie­
ringsovereenkomsten 
(3) Artikel 192, lid 2, c): „De ACS-Staten zijn verantwoordelijk 
voor het voorbereiden en voorleggen aan de Gemeenschap 
van de dossiers betreffende de projecten en actieprogram­
ma's". 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 211 
Rentabiliteit van agro-industriële projecten 
14.12. Bij de projecten voor nieuwe landbouw- of agro-
industriële structuren, is de voornaamste doelstelling dat 
het project financieel onafhankelijk functioneert tegen de 
tijd dat het EOF zich terugtrekt. In dit opzicht getuigen de 
fïnancieringsvoorstellen krachtens artikel 220 van de 
derde Overeenkomst van Lomé (alsmede artikel 113 van 
de tweede Overeenkomst van Lomé) soms van teveel 
optimisme. Uit het onderzoek blijkt dat wanneer de 
investering eenmaal is voltooid, de rentabiliteit en de 
financiële autonomie van vele van deze projecten 
twijfelachtig dan wel niet bestaand zijn. Aldus kunnen de 
door het EOF gefinancierde investeringen de ontvangen­
de landen ertoe brengen subsidies aan te vragen die ten 
laste komen van de toch al zeer beperkte nationale 
begrotingsmiddelen. Dit verschijnsel werd geconstateerd 
bij de volgende projecten: 
a) Benin: 
viskwekerij (1,9 Mio ecu); 
b) Kongo: 
palmolieproduktie (19,2 Mio ecu); 
c) Gabon: 
(i) industriële rubberplantages (3,6 Mio ecu); 
(ii) rubberplantages in dorpen (2,3 Mio ecu); 
(iii)herbebossing (8,8 Mio ecu); 
d) Ghana: 
(i) palmolie (8,8 Mio ecu); 
(ii) veefokkerij (3,2 Mio ecu); 
(iii) irrigatie (4,8 Mio ecu). 
In Ghana werden diverse gevallen aangetroffen waarin 
exploitatieverliezen systematisch werden gedekt door 
tegenwaardefondsen uit andere vormen van communau­
taire steun (bijvoorbeeld voedselhulp). 14.13. Alvorens zich aan dergelijke projecten te wagen, 
zou de Commissie moeten nagaan of de aanvragen voor 
steun gebaseerd zijn op realistische economische en 
marktstudies. De kans dat deze projecten duurzaam 
zullen blijken is groter wanneer zij zouden worden 
medegefinancierd door echte ondernemers die bewezen 
hebben goede managers te zijn. Voor de sector van de 
voedingsmiddelen zou het wenselijk zijn dat de projecten 
in nauwere samenwerking met het Centrum voor 
Ontwikkeling van Industrie (4) worden bestudeerd. 
Belang van de projecten voor 
de ontvangende landen 
14.14. In verhouding tot de behoeften van de ACS-
landen, zijn de bedragen die hun in het kader van de 
overeengekomen indicatieve programma's worden toege­
kend in het algemeen zeer beperkt. De financiering moet 
derhalve maatregelen betreffen die een duidelijk positieve 
uitwerking op de ontwikkeling hebben. De bedoeling van 
de Overeenkomsten van Lomé is dat de financiële 
samenwerking ertoe bijdraagt dat de ontwikkeling de 
meerderheid van de bevolking ten goede komt. Deson­
danks heeft de Gemeenschap aanzienlijke bedragen 
uitgegeven aan studies en maatregelen waarmee de 
bevolking nauwelijks gebaat was en waarvan het resultaat 
van meet af aan uiterst onzeker was: 
a) Kongo en Gabon: 
(i) mijnbouwonderzoek (8,8 Mio ecu); 
(ii) wegenstudie in Gabon (3,3 Mio ecu); 
b) Ghana: 
(i) steun aan het levensmiddelenconcern Tema 
(2,0 Mio ecu); 
(ii) landbouwkredieten (8,8 Mio ecu). 
14.15. Bij de studie van de ijzerertslagen in Opper 
Ivindo (Kongo en Gabon) heeft de Commissie zich door 
de Europese Investeringsbank voor een voldongen feit 
laten stellen. In een met Gabon afgesloten financierings­
contract voor risicodragend kapitaal, had de EIB, zonder 
voorafgaande toestemming van het Comité van het EOF 
en ongeveer twee jaar voordat de financieringsovereen­
komsten werden gesloten, uitdrukkelijk voorzien in 
aanvullende bijdragen uit het EOF in de vorm van 
(4) Artikel 71, laatste alinea van de derde Overeenkomst van 
Lomé: „De activiteiten van het Centrum vinden plaats in 
nauwe samenwerking met de ACS-Staten, de Lid-Staten 
alsmede met de Commissie en de Bank in het kader van hun 
onderscheiden bevoegdheden". 
212 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
subsidies en speciale leningen. Tijdens haar 192ste 
bijeenkomst kon het Comité onmogelijk een gunstig 
advies uitbrengen omdat de perspectieven zowel vanuit 
technisch oogpunt (hoog gehalte aan fosfor) als uit 
economisch oogpunt (lage marktprijzen en moeilijke 
extractie-omstandigheden) onaantrekkelijk waren. Bij de 
volgende bijeenkomst van het Comité van het EOF 
(september 1984) stond de kwestie onverwacht weer op de 
agenda. Het eerdere besluit werd herroepen en er werd een 
gunstig advies uitgebracht. De meeste gelden vielen in 
feite ten deel aan het „Bureau de Recherche Géologique et 
Miniere" (BRGM) dat het project ontwikkelde. De studie 
wierp geen enkel concreet resultaat af doch financierde 
gedurende meerdere jaren een aantal diensten van 
BRGM. Ondanks uitgaven ten bedrage van 8,8 Mio ecu 
lijkt het voordeel voor de twee ACS-landen uiterst 
beperkt. 
Verplichtingen van de betrokken ACS-landen 
14.16. Artikel 185 d) van de derde Overeenkomst van 
Lomé bepaalt dat de financiële samenwerking onder meer 
ten doel heeft een harmonische aanvulling te vormen op 
de eigen activiteiten van de ACS-Staten. Daarom wordt 
in de meeste financieringsovereenkomsten opgenomen 
welke verplichtingen de ontvangende landen op zich 
nemen met het oog op een deugdelijke uitvoering van de 
projecten en actieprogramma's. Als de regeringen hun 
verplichtingen niet nakomen, zouden de projecten 
aanzienlijke vertragingen kunnen oplopen en bestaat het 
risico dat de projecten, wanneer het EOF zich terugtrekt, 
in verval raken of worden stopgezet. Dit was het geval met 
de volgende projecten: 
a) vertragingen bij tenuitvoerlegging van de projecten 
in: 
(i) Benin: 
veefokkerij (6,2 Mio ecu); 
(ii) Kongo en Gabon: 
visserij in de Golf van Guinee (6,7 Mio ecu); 
(iii) Ghana: 
— leningen aan het midden- en kleinbedrijf 
(2,9 Mio ecu); 
landbouwkredieten (8,8 Mio ecu); b) risico's voor de duurzaamheid van de projecten: 
(i) Benin: 
— te lage entreeprijzen voor de natuurreserva­
ten en niet-openen van officiële jachtzones; 
(ii) Kongo: 
gebrek aan onderhoud van het drainagesys­
teem van Brazzaville; 
niet-onderhouden van de weg Kinkala-Boko 
(zie 14.17); 
(iii) Gabon: 
— ontoereikende bijdragen van de Staat, met 
name voor de bouw van een fabriek om de 
rubber van de plantages te verwerken. 
14.17. In Ghana hebben de autoriteiten zo getreuzeld 
bij het sluiten van overeenkomsten voor de tenuitvoerleg­
ging van bankprojecten dat het project voor steun aan het 
midden- en kleinbedrijf vijf jaar werd opgehouden. In 
Kongo was het achterwege blijven van onderhoud aan de 
door het EOF gefinancierde weg tussen Kinkala en Boko 
er de oorzaak van dat deze weg sneller verslechterde. 
Dientengevolge moest de weg volledig worden hersteld in 
het kader van de projecten van het zesde EOF (EOF-
actieprogramma's voor het platteland, medegefinancierd 
door Italië, 13 Mio ecu). Aangezien het bekend is dat 
sommige ACS-Staten moeilijkheden kunnen onder­
vinden bij het nakomen van hun verplichtingen, zou de 
Commissie zo voorzichtig moeten zijn na te gaan of er, 
voordat de financieringsovereenkomsten worden gete­
kend, deugdelijke bestuurlijke en administratieve maat­
regelen zijn genomen. Zij zou de autoriteiten van de 
ontvangende landen eveneens moeten afraden ver­
plichtingen aan te gaan die zij niet kunnen nakomen. 
TENUITVOERLEGGING VAN PROJECTEN 
Taak en kosten van de technische adviseurs 
14.18. In vele financieringsovereenkomsten wordt 
bepaald dat voor de tenuitvoerlegging van de projecten de 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 213 
hulp wordt ingeroepen van Europese ingenieursbureaus 
die de begunstigde ACS-landen het kaderpersoneel 
(ingenieurs en managers) zenden waarover zij zelf niet 
beschikken. Deze technische adviseurs hebben, voor 
korte of langere perioden, in bepaalde fases van een 
project een assisterende functie. De begunstigde landen 
selecteren, via een restrictieve procedure, de technische 
adviseurs uit een door de Commissie verschafte lijst met 
voordrachten. De adviseurs worden gewoonlijk aan het 
hoofd van een team van plaatselijk personeel geplaatst 
dat aldus een praktische opleiding krijgt. Dat is een 
belangrijk facet van hun functie (artikel 186, e) van de 
derde Overeenkomst van Lomé) (5). 
14.19. Bij de projecten die in Kongo en Gabon werden 
onderzocht, was het onmogelijk de technische assistentie 
te beoordelen omdat deze in sommige gevallen in het 
kader van de medefinanciering was overgenomen door 
andere hulpverleners (spoorweg- en palmolieprojecten in 
Kongo en rubberplantages en herbebossing in Gabon), 
terwijl andere projecten nog in de aanloopfase verkeerden 
(plattelands- ontwikkeling in Kongo en visserij in de Golf 
van Guinee in Gabon). Uit een onderzoek van projecten 
in Benin en Ghana bleek echter dat drie verschijnselen 
steeds terugkeren: 
a) de vertragingen bij de uitvoering veroorzaakten een 
forse stijging van de kosten van technische assistentie: c) viskwekerijen (0,76 Mio ecu): tekortschie­
tend financieel beheer en stopgezette werk­
zaamheden in het meer van Nokoué; 
veefokkerij (1,0 Mio ecu): tekortschietend 
financieel beheer en achterwege blijven van 
talrijke in de financieringsovereenkomst 
opgenomen werkzaamheden; 
(ii) in Ghana: 
— landbouwkredieten (0,63 Mio ecu): door 
grote vertragingen bij de inschrijvingsproce­
dures liepen de kosten voor het project hoog 
op; 
irrigatie (0,93 Mio ecu): verandering van 
adviseur wegens slechte resultaten; 97 van de 
200 hectaren worden niet bewerkt; 
de technische adviseurs ondervonden moeilijkheden 
met de opleiding van plaatselijk personeel voor hun 
teams omdat de betrokken overheidsdiensten her­
haaldelijk en onaangekondigd personeel overplaat­
sten. Dit gebeurde in de volgende gevallen: 
(i) in Benin, bij dezelfde projecten als in bovenstaand 
punt (b): 
(i) ambachtelijke visserij in Ghana (+ 250%); natuurreservaten; 
(ii) veefokkerij in Ghana (+ 112 %); 
(iii) irrigatie in Ghana (+ 53 %); 
b) de dienstverlening van enkele ingenieursbureaus was 
ontoereikend, hetgeen resulteerde in een financieel 
beheer dat te wensen overliet en in sommige gevallen 
zelfs in stopzetting van hele projectonderdelen: 
(i) in Benin: 
natuurreservaten (0,92 Mio ecu): tekort­
schietend financieel beheer en de facto 
stopzetting van de werkzaamheden in de 
reservaten; 
(5) „Technische bijstand wordt verleend op verzoek van de 
betrokken ACS-Staat, is van optimale kwaliteit bij een 
gunstige kosten-baten verhouding en voorziet in maat­
regelen voor een snelle opleiding van het vervangende 
plaatselijke personeel". viskwekerijen; 
veefokkerijen; 
(ii) in Ghana: 
steun voor ambachtelijke visserij (1,4 Mio 
ecu); 
landbouwkredieten (zie bovenstaand punt 
(b)). 
14.20. Deze verschijnselen hebben twee belangrijke 
consequenties. Uit hoofde van ontwikkelingssamen­
werking worden grote bedragen uit het EOF uitbetaald 
aan bedrijven die buiten het grondgebied van de ACS-
Staten liggen (bijvoorbeeld Europese ingenieursbureaus) 
en deze bedragen moeten vaak nog worden opgetrokken 
omdat de overheidsinstanties van de betrokken landen 
niet goed functioneren. Aldus blijven de ACS-landen, 
ook al ontvangen zij technische steun, onnodig verstoken 
van bepaalde geldelijke voordelen. Voorts wordt de 
overdracht van know-how aan het plaatselijk personeel 
door toedoen van de regeringen van de ontvangende 
214 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
landen zelf aanzienlijk belemmerd. De onbekwaamheid 
van het plaatselijk personeel die daarvan het gevolg is, 
noopt vervolgens tot het aanhouden van de technische 
adviseurs, hetgeen de financiële voordelen van de steun 
aan het ACS-land nog verder vermindert. Deze diverse 
gevolgen zouden waarschijnlijk worden ondervangen als 
de Gemeenschap vaker een beroep zou kunnen doen op 
de plaatselijke technische adviseurs, zelfs als dat gepaard 
moet gaan met een vereenvoudiging van de technische 
aspecten van de projecten. Deze aanpak zou eveneens 
nuttig zijn om de tendens te keren die zich momenteel in 
de meeste ACS-landen voordoet, namelijk dat het 
kaderpersoneel emigreert. Artikel 209, lid 3 van de derde 
Overeenkomst van Lomé bepaalt namelijk dat bij gelijke 
bekwaamheden voorrang wordt gegeven aan een deskun­
dige, een instituut of een adviesbureau uit een ACS-Staat. 
Betaling van exploitatiekosten 
14.21. Artikel 188, lid 2 van de derde Overeenkomst van 
Lomé (6) verbiedt met name dat EOF-middelen worden 
gebruikt ter dekking van normale administratie-, onder-
houds- en exploitatiekosten, waarbij slechts twee uitzon­
deringen worden gemaakt: 
a) bepaalde uitgaven in de aanloopperiode voor het op 
gang brengen van investeringsprojecten; 
b) kosten die — tijdelijk en degressief — worden 
gemaakt om te waarborgen dat de investeringen 
volledig worden gebruikt. 
In beide gevallen kunnen slechts steunmaatregelen ter 
dekking van exploitatiekosten in aanmerking komen. Er 
mogen in geen geval gelden worden gebruikt ter dekking 
van algemene kosten die niet rechtstreeks verband 
houden met steunacties. 
14.22. In de praktijk werd in de landen waaraan een 
controlebezoek werd gebracht veelvuldig geconstateerd 
dat de EOF-gelden rechtstreeks of indirect werden 
gebruikt om de lopende uitgaven van ministeries of semi-
overheidsinstanties te dekken onder omstandigheden die 
niet stroken met de in de Overeenkomsten van Lomé 
neergelegde uitzonderingen. Dit werd in de volgende 
gevallen geconstateerd: 
a) in Benin, projecten voor viskwekerijen, natuurreser­
vaten, veefokkerij en watervoorziening in de dorpen; 
b) in Kongo, projecten voor palmolie en plattelands­
ontwikkeling ; 
c) in Gabon, het project voor rubbercultuur; d) in Ghana, projecten voor palmolie, veefokkerij en 
kredietverstrekking. 
14.23. De toevlucht tot dergelijke praktijken wordt in 
de hand gewerkt wanneer de middelen voor de projecten 
volgens een stelsel van voorschotkassen worden over­
gemaakt, en onder meer omdat de Commissie geen 
deugdelijk toezicht houdt op de regularisatie van 
voorschotten. Bovendien komt het voor dat in de 
financieringsovereenkomsten bij de aanloopfase van de 
projecten voor algemene uitgaven bedragen worden 
uitgetrokken die te hoog zijn in verhouding tot de rest van 
de financiering. Zo bedroegen bijvoorbeeld in Kongo de 
uitgaven voor rekening van de Staat en andere algemene 
kosten voor het gezamenlijk gefinancierde Sanghapalm-
project 10,3 Mio ecu in vergelijking met een communau­
taire financiering van 19,2 Mio ecu (d.w.z. 54 % van de 
communautaire financiering). In Benin werd de functio­
nering van het Ministerie voor Staatsboerderijen in de 
provincie Borgou tussen 1986 en 1989 geheel door het 
EOF bekostigd (1,5 Mio ecu). De tendens om dergelijke 
uitgaven door het EOF te laten bekostigen wordt vaak 
nog versterkt doordat de ontvangende landen een beleid 
van structurele aanpassing tenuitvoer leggen ten gevolge 
waarvan de apparaatskosten van de regeringsdiensten 
steeds minder door begrotingsgelden worden gedekt. 
Gezien deze tendens en de in het verleden opgedane 
ervaring, zou de Gemeenschap zowel bij de goedkeuring 
van de financieringsvoorstellen (Comité EOF) als bij de 
goedkeuring van de budgetten voor projecten of bij de 
regularisatie van de uitgaven (delegaties van de Commis­
sie en centrale diensten) bijzonder waakzaam moeten zijn. 
Controle op het gebruik van de gelden 
14.24. Artikel 223 van de derde Overeenkomst van 
Lomé (7) bepaalt dat de overschrijding van de in het 
financieringsbesluit uitgetrokken kredieten ten laste van 
de begunstigde ACS-Staat komt. Naar analogie van deze 
bepaling zouden uitgaven die niet onder de financierings­
overeenkomsten vallen, alsmede onvoldoende bewaakte 
of ongebruikt gebleven activa op een dergelijke wijze 
moeten worden behandeld, temeer daar zij volgens artikel 
39 van het financieel reglement van toepassing op het 
zesde EOF de aansprakelijkheid van de ordonnateur 
kunnen impliceren. 
14.25. In drie van de vier landen waaraan controlebe­
zoeken werden gebracht, werden diverse gevallen aange­
troffen waarin de ordonnateur niet-productieve uitgaven 
ofwel uitgaven waarin de financieringsovereenkomsten 
niet voorzagen, had goedgekeurd of had nagelaten de 
nodige maatregelen te treffen om de door het EOF 
gefinancierde activa te bewaken, dan wel het gebruik 
ervan te garanderen. Bijvoorbeeld: 
a) in Benin werden 25 gebouwen opgetrokken (430 000 
ecu) in verband met een project voor de verbetering 
(6) Artikel 93, lid 4 van de tweede Overeenkomst van Lomé. (7) Artikel 117 van de tweede Overeenkomst van Lomé. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 215 
van een natuurreservaat, terwijl de financieringsover­
eenkomst slechts in negen gebouwen voorzag; 
b) in Benin (het veefokkerijproject — Borgou) heeft men 
nooit gebruik kunnen maken van het volledig uit het 
derde EOF gefinancierde abattoir van Parakou 
wegens fouten in de opzet die kleine, nooit aange­
brachte aanpassingen vereisen van gebouwen en 
installaties; 
c) in Kongo verdween bij het aflopen van een contract 
voor technische assistentie een voertuig dat normaal 
gesproken aan het gemeentehuis van Brazzaville had 
moeten worden overgedragen; 
d) in Ghana werd een nooit gebruikte film opgenomen 
waarin vistechnieken werden gedemonstreerd 
(176 000 ecu) en waren vissersuitrustingen ten 
bedrage van 683 500 ecu in handen gevallen van een 
leverancier die ernstige solvabiliteitsproblemen had; 
e) in Ghana werd een koersverlies geleden van 126 000 
ecu tijdens de terugschrijving van 597 000 ecu die de 
behoeften met 30 % overschreden omdat de werke­
lijke behoefte ten tijde van de oorspronkelijke 
overschrijving niet nauwkeurig was geraamd en het 
overschot aan middelen onnodig in plaatselijke munt 
werden omgezet. 
Toezicht van de financieel controleur 
op het financieel beheer 
14.26. Artikel 19 van het financieel reglement van 
toepassing op het zesde EOF bepaalt dat de financieel 
controleur bij het aangaan van elke nieuwe betalingsver­
plichting de beginselen van goed financieel beheer dient 
toe te passen (8). Dit is duidelijk een moeilijke opgave, 
voornamelijk wegens het grote aantal verrichtingen 
waarbij nog de geografische afstand en de fragmenta­
rische aard van de beschikbare gegevens komen. Deson­
danks zijn de tekortkomingen van de financiële adminis­
tratie vaak flagrant en in deze gevallen dient de financieel 
controleur de noodzakelijke opmerkingen aan de ordon-
nateur te richten. Opmerkingen in deze zin zijn eveneens 
noodzakelijk wanneer de financieel controleur achteraf 
de in de ACS-landen reeds uitgevoerde verrichtingen 
moet goedkeuren. 
14.27. In de praktijk vertoonden de dossiers van de 
ordonnateur een aantal tekortkomingen en uit niets bleek 
dat de financieel controleur daarover opmerkingen had 
gemaakt. Bijvoorbeeld : 
(8) Artikel 18 van het financieel reglement van toepassing op het 
vijfde EOF, PB L 101 van 11.4.1981. a) in Benin werd in verband met het viskwekerijproject 
een bedrag van ca. 320 000 ecu betaald zonder dat 
daartoe vooraf betalingsverplichtingen waren aange­
gaan; 
b) in Gabon (Haut Ivindo) werden betalingen ad 
82,7 Mio FCFA (237 000 ecu) verricht zonder dat 
daartoe vooraf betalingsverplichtingen waren aange­
gaan; 
c) in Gabon (regionaal visserijproject) werden contrac­
ten afgesloten voor een bedrag van 1,3 Mio ecu in het 
kader van een financieringsovereenkomst die niet kan 
worden uitgevoerd omdat de betrokken staten een 
internationale overeenkomst niet hebben geratifi­
ceerd ; 
d) in Ghana werd in strijd met artikel 47, lid 1 van het 
financieel reglement van toepassing op het zesde 
EOF, een contract opgesteld in US-dollars, hetgeen 
bijkomende kosten van 40 000 ecu veroorzaakte; 
e) in Ghana werd een betalingsverplichting van 130 000 
ecu aangegaan die werden gestort op een voorschot­
rekening die niet regelmatig werd geregulariseerd; 
14.28. De financieel controleur zou tegen dergelijke 
tekortkomingen krachtig moeten optreden en de ordon-
nateurs moeten verplichten hun financieel beheer te 
verbeteren. 
CONCLUSIE 
14.29. In de vier landen waarop het onderzoek van de 
Kamer betrekking had, constateerde zij dat sommige 
projectaanpassingen en moeilijkheden bij de uitvoering 
vaak extra kosten veroorzaken. Dit wijst op een behoefte 
aan meer gedegen uitvoerbaarheidsonderzoeken en een 
betere coördinatie met de autoriteiten in de begunstigde 
landen, met name met de voor het projectbeheer 
verantwoordelijke diensten. 
14.30. Aangezien technische adviseurs duur zijn, dient 
de Commissie ervoor te zorgen dat hun dienstverlening 
van optimale kwaliteit is en dat er geen tijd wordt verspild 
met administratieve of logistieke problemen. Wat de 
overdracht van kennis aan de plaatselijke werknemers 
betreft, is technische assistentie zelden efficiënt, ook al is 
dit een van de belangrijkste redenen om adviseurs aan te 
trekken. Een meer systematisch beroep op adviseurs die 
permanent in het begunstigde land verblijven, zou 
waarschijnlijk een groter effect op de plaatselijke 
economie hebben. 
^lo Fublikatieblad van de europese ólemeenschappen LlLl^ 
1^1. Indien de commissie een strikter tïnancieel 
beheer zou voerend zouden meer nauwkeurige gegevens 
over de kerkelijke vorderingsstand van de diverse 
projecten beschikbaar zijn. Aldus zou het ook makkelij 
kerkorden om de middelen voor de werkelijke ontv^ikke^ 
lingsdoelstellingen in te zetten in plaats van ze te 
gebruiken ter dekking van lopende administratieve 
uitgaven. Via een meer systematische evaluatie van 
pro^ectenenprogramma^szouprolï^tkunnen^vorden getrokken uit in het verleden opgedane ervaring zodat de 
geldennaar sectorenen verrichtingen kunnen^vorden 
gesluisd die een meer rechtstreeks voordeel opleveren 
voor de bevolking van de AC^Sdanden^ zoals in de 
doelstellingen van de Overeenkomsten van Lomé is 
bepaalde 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 217 
Antwoorden van de Commissie op de opmerkingen 
van de Rekenkamer betreffende het begrotingsjaar 1989 
INLEIDING 
BEHEERSING VAN 
DE LANDBOUWUITGAVEN 
0.5. De vrees van de Kamer dat de discipline op 
landbouwgebied gevaar loopt niet te worden gerespec­
teerd in geval van ongunstige conjunctuur, wordt niet 
bevestigd door de acties die de Kamer heeft onderzocht. 
Verhoging van de kredieten in bepaalde sectoren vormt 
evenmin een rechtvaardiging daarvoor. 
0.6. De medeverantwoordelijkheidsheffing beoogt de 
producenten in de landbouwsector bewust te maken van 
de marktvoorwaarden, bij te dragen aan de financiering 
van de afzet van landbouwprodukten en afzetmogelijk­
heden te creëren voor graan op de communautaire markt 
en daarbuiten. Met de opbrengsten kan een deel van de 
uitgaven voor de uitvoerrestituties worden gedekt (1989: 
31 %). 
Bij de invoering van de medeverantwoordelijkheids-
heffing in 1986 merkte de Commissie reeds op dat deze 
maatregel op zich het evenwicht tussen vraag en aanbod 
niet kon herstellen. Verordening EEG nr. 570/58 betreffende boter bestemd 
voor de vervaardiging van banketbakkerswerk en andere 
voedingsmiddelen is ongetwijfeld ingewikkeld, hetgeen 
echter het gevolg is van de diversiteit van de produkten en 
de desbetreffende markten alsmede de structuur van de 
betrokken sector. De Commissie heeft de groep die belast 
is met het herschrijven van de communautaire landbouw-
bepalingen teneinde ze te vereenvoudigen, verzocht deze 
verordening te onderzoeken. De doeltreffendheid van de 
Verordening staat echter buiten kijf. Voorts is het toezicht 
op deze maatregel aanzienlijk verbeterd. 
De Commissie merkt in deze context op hoe moeilijk het 
is een onderscheid te maken tussen een kritische analyse 
van de doeltreffendheid van de middelen voor het 
bereiken van de doelstellingen en een kritische beoorde­
ling van de fundamentele beleidsbesluiten. Deze moeilijk­
heid komt op verschillende plaatsen in het verslag van de 
Kamer naar voren. 
0.7. De Commissie stelt vast dat de Kamer haar oordeel 
heeft geveld na slechts twee maatregelen te hebben 
onderzocht. Op een dergelijke basis kan geen omvattend 
oordeel worden uitgesproken over de begrotingsdisci­
pline. Het is weliswaar juist dat de situatie op de 
wereldmarkt de afgelopen tijd een matigende invloed 
heeft gehad op de landbouwuitgaven, maar dat geldt ook 
voor de stabilisatoren. 
Wat de regeling inzake het uit de produktie nemen van 
bouwland betreft, heeft de Commissie zelf in haar verslag 
over het eerste jaar van toepassing van de betrokken 
communautaire verordening (COM(89)353 def.) erkend 
dat de eerste resultaten eerder bescheiden waren. Voorts 
is zij zich ervan bewust dat landbouwers in de eerste plaats 
de neiging hebben de exploitatie van minder produktieve 
grond op te geven. 
Deze resultaten hebben echter betrekking op een zeer 
korte periode waarin een geheel nieuwe maatregel werd 
toegepast. Gezien de korte duur van de toepassing kan nu 
geen definitief oordeel worden geveld. PROBLEMEN BIJ 
HET GEZAMENLIJK BEHEER 
0.9. Door de vrees uit te spreken dat de moeilijkheden 
bij het beheer van het Regionaal Fonds zich kunnen 
uitbreiden over alle Structuurfondsen, veronachtzaamt 
de Kamer dat bij de hervorming van de Fondsen met 
name rekening werd gehouden met de ervaringen en 
lessen uit de afgelopen jaren. 
De opmerking dat voor restituties de kosten per ton 
minder hoog zijn, is ten aanzien van de GATT-
problematiek niet erg nuttig. De nieuwe bepalingen zijn in feite pas aan het begin van 
het begrotingsjaar waarover het verslag van de Kamer 
gaat, in werking getreden. De Commissie is derhalve van 
mening dat met de empirische resultaten een definitief 
^ Pubiikatiebiad van de Europese Cremeenschappen LIL^ ^ 
oordeel nog niet kan worden geveld ten aanzien van de 
toekomst en het succes van de hervorming van de andere 
Fondsen evenmin al kan worden beoordeeld. 
0.1^. DeCommissiedeeltnietdemeningvan de Warner 
ten aanzien van het ontbreken van specifieke doelstelling 
gen en selectiecriteria bij de Structuurfondsen. De 
hervorming van de Fondsen heeft de steun veeleer 
geconcentreerd in regio^sdie zijn geselecteerd volgens de 
criteria van de vijf beoogde doelstellingen. 
uBat de kritiek ten aanzien van de verschillende Fondsen 
betreft dient te worden opgemerkt dat het Oriëntaties 
fonds voor de landbouw een sectoriële doelstelling heeft 
en een deel van de steun zonder geografische beperking 
wordt toegekend. 
De steunvan het Sociaal Fonds isbestemdvoorLidD 
Staten met sociale stelsels die verschillend zijn georiën^ 
teerdenverschillendesocialesteunniveaushebben, ^ietis 
derhalve normaal dat deLid-Staten hun eigen criteria 
hanterenom deze maatregelente interpreteren. Dit is 
geenszins in strijd met de doelstellingen die worden 
nagestreefd. 
De Commissie begrijpt niet waar de Kamer zich op 
baseert wanneer ze stelt dat de initiatieven van de 
Cemeenschap op het gebied van de regionale ontwikken 
ling slechts weinig hebbenopgeleverd. Dit iste meer 
onbegrijpelijkaangeziendeKamertegelijkertijdbevestigt 
dat het onmogelijk is de invloed van deze acties te 
beoordelen. 
F^EPPAK^PL^EL^RS 
t^. De Warner is van mening dat het besluit om een 
uitvoehngstermijn vast te stellen voor de verplichtingen 
met een meerjarig karakter het gevaar inhoudt dat de 
tendens om deze termijn te overschrijden blijft bestaan. 
Dit is slechts een vermoeden van de Warner, De 
Commissieiszichbewustvanhetleitdat bestaand gedrag 
niet van deene op de andere dag kan worden veranderde 
en dat inachtneming vandezebepaling strikt toezicht 
vereist, ^ij ziet echter geen enkele reden om zich hierover 
van te voren reeds bezorgd te maken, 
t^. Dewrjzigingvanartikel^lid^vanhet Financieel 
Reglement had tot doel de algemene regel van de 
eenjarige begroting te versterkend en van de overdracht 
van kredieten van het ene begrotingsjaar naar het andere een uitzonderingtemaken wanneerhetgaatom gesplitste 
kredieten, ^oals de Kamer zelf aangeeft is deze 
doelstelling bereikt. De kredietoverdrachten hebben nog 
slechts betrekking op een gering percentage van de 
beschikbare kredieten. De Commissie heeft bij elk geval 
aandachtig bekeken ofvoldaan was aan de voorwaarden 
van het Financieel Reglement, ^ij is ervan overtuigd ^zie 
punten 1,^ tot en met IB34^ dat de overdrachten 
gerechtvaardigd en gegrond waren, 
0.15. DeRekenkamerverwrjtdeCommissieeenrelatief 
ruim gebruik te maken van de in artikel^lidó^van het 
Financieel Reglement ^^ bedoelde afwijking betreftende 
de wederopvoering van kredieten^ zonder voldoende aan 
te tonen dat de vereiste uitzonderingssituatie zich 
voordoet. De Commissie is deze mening niet toegedaan. 
Fik van de besluiten werd zorgvuldig onderzochte zelfs 
indien de tekst van de rechtvaardiging een en ander niet 
altijdvoldoende aangeeft, Voortsgaat zij uit van het 
principe dat deze begrotingsbepaling enerzijds het 
probleem van de last van het verleden moet oplossend en 
anderzijds in het licht moet worden gezien van artikelll 
van hetinterinstitutioneel akkoord. Door elk van de 
geannuleerde betalingsverplichtingen aandachtig te on^ 
derzoeken kon in feite de last van het verleden worden 
beheerst, 
DeCommissie is vanmening dat derestrictieveopvatting 
vandeKamerovereenprogrammanietovereenkomtmet 
de bedoeling van de wetgever, ^ij is van mening dat een 
programma een geheel is van acties met eenzelfde 
doelstelling die binnen eenzelfde juridisch kader vallen. 
Definitieve annulering zou afbraak doen aan de waarde 
van de communautaire activiteit zoals de wetgever die 
wenst en de begrotingsautoriteit die financiert. De 
Commissie is het in die zin met de Kramer eens dat het 
programmakarakter minder duidelijk wasmetbetrek^ 
king tot de wederopvoering van de kredieten afkomstig 
van het begrotingsjaar 1^, 
Door de nauwe band tussen de verschillende projecten 
washetechtermogelijkinteziendatzealssamenhangend 
programma konden worden behandeld. 
De resultaten geven de Commissie gelijk, ^ij is erin 
geslaagddeinachtneming vandebepalingen vanhet 
Financieel Reglement dat het principe van de eenjarige 
begrotingwilversterken^teverenigenmetdee^plicietewil 
van de begrotingsautoriteit om de toegekende kredieten^ 
voor zover mogelijk^volledig te gebruiken, 
0.1^. De Commissie zal in de toekomst trachten haar 
besluiten nog duidelijker te motiveren. 
^ ^^rn^l^ti^ 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 219 
EERSTE DEEL 
Beleidsgedeelte van de begroting van de Commissie 
en geconsolideerde rekeningen 
HOOFDSTUK 1 
Financiële controle op de ontvangsten, de beleidsuitgaven en de 
balansboekhouding van de Commissie 
UITVOERING VAN DE BEGROTING 
IN 1989 De doorzichtigheid van de begroting wordt gewaarborgd 
door een gedetailleerde nomenclatuur waarmee de 
opbrengst van deze inningen kan worden vastgesteld. 
De vaststelling, de inrichting en het toezicht 
op de uitvoering van de begroting Overigens publiceert de Commissie in haar jaarlijks 
financieel verslag over het EOGFL-Garantie gedetailleer­
de gegevens over de in de sector melk en zuivelprodukten 
geïnde medeverantwoordelijkheidsheffing en over het 
gebruik daarvan. 
De inrichting van de begroting 
1.2-1.3. De begroting wordt opgesteld volgens de 
bepalingen van het Financieel Reglement. Dit schrijft niet 
voor dat de door de Rekenkamer verlangde informatie 
moet worden opgenomen. Deze wordt evenwel gegeven in 
het voorontwerp van begroting van de Commissie, alsook 
in de jaarrekening. 
1.4. In haar antwoorden op het verslag van de Kamer 
van 1979,1982,1983 en 1985 heeft de Commissie reeds de 
gelegenheid gehad de redenen uiteen te zetten waarom de 
communautaire wetgever heeft gekozen voor het systeem 
van negatieve uitgaven voor de ontvangsten uit de 
medeverantwoordelijkheidsheffing. De medever-
antwoordelijkheidsheffing vormt namelijk een interven­
tiemaatregel die tot doel heeft de markten te regelen. De 
gekozen vorm van inrichting moet er ook voor zorgen dat 
de ontvangsten daadwerkelijk in de desbetreffende sector 
worden gebruikt. 1.5. De opneming van de kosten voor de inning van de 
eigen middelen in de vorm van negatieve ontvangsten is 
gebaseerd op artikel 2, lid 3, van het Besluit van de Raad 
van 24 juni 1988 betreffende het stelsel van eigen middelen 
van de Gemeenschappen (88/376/EEG, Euratom) (l). 
Het toezicht op de uitvoering van de begroting 
1.7. Dienstverrichtingen voor rekening van derden en 
de desbetreffende uitgavenmachtigingen komen slechts 
op enkele begrotingsplaatsen voor. 
De Commissie heeft deze inrichting, welke inhoudt dat 
voor deze enkele gevallen de tijdens het begrotingsjaar 
geïnde ontvangsten bij de beschikbare kredieten worden 
opgenomen, gekozen om het document leesbaar te 
houden. Toevoeging van een kolom om onderscheid te 
maken tussen de in de begroting opgenomen ontvangsten 
(0 PB L 185 van 15.7.1988, blz. 24. 
^0 Publikatieblad van de europese gemeenschappen LlLl^ 
endeinhetbegrotingsjaarvastgesteldebedragenzou 
voor demeestebegrotingslijnenneerkomen opeen blanco 
kolom in de tabel. 
Omrekening tehoudenmet de opmerkingen vande 
Warner is de commissie echter voornemens telkens 
wanneer ontvangsten met betrekking tot de in de 
begroting opgenomen kredieten worden geboekte dit met 
een voetnoot aan te geven bij de betrokken post én het 
totaal van de begroting. 
L^. De door de Warner vastgestelde verschillen tussen 
de bedrageninde verslagen over de uitvoering tijdens het 
begrotingsjaarendebedrageninhetverslagaanheteinde 
van het begrotingsjaar zijn onvermijdelijk, hieraan 
kunnen verschillende oorzaken ten grondslag liggend 
zoals een wijziging van de aard van de kredieten 
^gesplitste of niet^gesplitste kredieten^ de opneming van 
eenCiABofandere ontvangstendan die welke waren 
toegekend^enz. In iedergeval hebbende vastgestelde 
verschillen nauwelijks gevolgen voor de beoordeling van 
de uitvoering van de begroting. 
L^. Iviet haar cash^tlow wil de commissie niet de 
uitvoering van de begroting op een of andere wijze 
beschrijvend maar aanvullende informatie verstrekken 
over de kasverrichtingen. De kasstand kan ten opzichte 
vandeboekhoudstaten afwijkingen vertonend diehet 
gevolgzijn van verrichtingen ope^tracomptable rekening 
gen en wisselkoersverschillen^ zoals vermeld in de erbij 
gevoegde toelichting. 
L^. De beschikbare kredieten bestaan uit verschillend 
decategorieën^dieinalle bijzonderheden worden vermeld 
indealgemenestandvandebegrotingwelkemaandelijks 
door de boekhoudkundige diensten van de dommissie 
wordtopgesteldenaanheteindevanhetbegrotingsjaarin 
deel II van de jaarrekening worden overgenomen. 
Doel van het verslag over de uitvoeringvan de begroting 
is niet dezelfde informatie als deze algemene stand van de 
begroting te verstrekkend maar een zo beknopt mogelijk 
beeld te verschaffen van de uitvoering opde verschillende 
begrotingslijnen. 
In de tabellen van deel II van de jaarrekening^ die 
momenteel worden samengesteld met SIl^CO^L zal 
onderscheid worden gemaakt tussen de overgedragen 
kredieten en de wederopgevoerde kredieten. 
L^L De commissie heeft nota genomen van de 
opmerkingen van de Warner en zal derhalve een volledig 
overzicht opstellen van de kredietoverschrijvingen^ in 
plaats van de huidige presentatie in de vorm van saldi. 
L^LL De opmerkingen vande Warner over dit punt 
stemmen overeen met de analyse van de C^ommissie^ die met ingangvan het begrotingsjaar l^linhaarpresenta 
tie onderscheid zal maken tussen de stand van uitvoering 
van de begrotingslijnen vóór en na de overschrijvingen. 
^etdezebijkomendeinformatiezalbeterkunnen worden 
nagegaanwelke gevolgen de overschrijvingsprocedures 
hebben opdeuitvoeringvan de begroting. Internestudies 
hierover hebben aan het licht gebracht dat de overD 
schrijvingen in werkelijkheid slechts een zeer geringe 
invloed hebbenop de totaleuitvoeringsgraad ^minder 
dan^^maardeinformatieis vanbelang voor de 
controle van de begrotingslijnen waarop belangrijke 
veranderingen plaatsvinden. 
L^. Tabel7van deel II van de jaarrekening biedt op 
het tijdstip waarop hij wordt samengesteld de door de 
Warner gevraagde informatie en bevat het bedrag van de 
vrijmakingen en dat van de monetaire aanpassingen die^ 
samen met de betalingen^ de verandering in de loop van 
het begrotingsjaar verklaren van het bedrag dat aan het 
einde van het voorafgaande jaar nog moest worden 
vereftend. 
D^v^t^ten^v^Bte-B^BeB 
L^. De commissie wil erop wijzen dat de nieuwe 
bepalingin het Financieel reglement over de vaststelling 
van een „uiterste datum" voor de uitvoering de gesplitste 
kredieten betreft die per detinitie betrekking hebben op 
acties met een meerjarig karakter. 
In dit verband dient eraan te worden herinnerd dat het 
voorschrifteen uiterste termijn te bepalen werdingevoerd 
om in de toekomst de herhaling te voorkomen van het 
verschijnsel „slapende betalingsverplichtingen". In het 
verleden ontbrak het aan disciplineindit opzichten 
konden betalingsverplichtingen ^ in geval van nietD 
uitvoering — voor onbepaalde tijdindeboekhouding 
open blijven staan en aldus de „last van het verleden" 
verzwaren. 
L^.^ De CAommissie zal erop toezien dat de nieuwe 
bepalingen in de toekomst in acht worden genomen. 
b^ De uiterste termijn is systematisch ingevoerd bij de 
ontwikkelingsprojecten.Hetdoorde^eameraangehaalde 
geval kan derhalve slechts betrekking hebben op de 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 221 
overeenkomsten waarvoor de onderhandelingen bij het in 
werking treden van de nieuwe bepaling reeds waren 
afgerond. 
De diensten van de Commissie zullen zich inspannen om 
dergelijke gevallen te voorkomen. 
1.24. De Commissie is van mening dat de diensten hun 
gedragswijze voortaan zullen aanpassen en de nauwkeuri­
ge instructies zullen volgen die op dit gebied aan alle 
betrokken ordonnateurs zijn gegeven. Niets wijst erop dat 
dit niet het geval zal zijn. 
Kredietoverdrachten 
Kredietoverdrachten van 1988 naar 1989 
Vastleggingskredieten 
1.28. Artikel 7, lid 2, sub a), eerste streepje, waarop de 
vermelde overdrachten gebaseerd zijn, bepaalt dat voor 
deze bedragen „in principe vóór 31 maart van het 
volgende jaar betalingsverplichtingen moeten worden 
aangegaan". De Commissie deelt de mening van de 
Kamer over de draagwijdte en de geest van deze 
bepalingen, maar wil toch beklemtonen dat het om 
fundamenteel nieuwe bepalingen en procedures gaat en in 
de eerste jaren van tenuitvoerlegging derhalve enige 
soepelheid aan de dag moet worden gelegd. Dit geldt 
vooral wanneer de nieuwe financiële bepalingen samen 
met nieuwe sectoriële voorschriften worden toegepast, 
hetgeen het geval is voor de Structuurfondsen. Aan de 
moeilijkheden bij de tenuitvoerlegging van deze laatste is 
het toe te schrijven dat voor de overgedragen 1,9 miljoen 
ecu van artikel 554 (het oude artikel 560) eerst na 31 maart 
betalingsverplichtingen werden aangegaan. Dat van de 
overgedragen 0,5 miljoen ecu van artikel 552 slechts 0,3 
miljoen ecu is besteed, houdt verband met moeilijkheden 
bij de tenuitvoerlegging van de GMP's in 1989 in 
bepaalde Lid-Staten. 
1.29. Het Financieel Reglement bepaalt dat de Com­
missie uiterlijk op 15 februari een besluit neemt over de 
over te dragen vastleggings- en betalingskredieten. Gelet 
op de goedkeuringsprocedures betekent dit dat vóór 15 
januari aan de beherende diensten wordt gevraagd welke 
bedragen moeten worden overgedragen. Na die datum 
verrichten de boekhoudkundige diensten nog de laatste 
controles om vóór de definitieve afsluiting van het 
begrotingsjaar eventuele anomalieën te corrigeren en, in 
het geval van hoofdstuk 73, de laatste secundaire 
boekingen te verrichten. De Commissie betreurt het dat dit in het kader van dit 
zeer strikte tijdschema een wijziging van het oorspronke­
lijke bedrag van de overdracht tot gevolg heeft gehad. 
Betalingskredieten 
1.30. Met betrekking tot de betalingskredieten laat 
artikel 7, lid 2, sub b) (2), het aan de Commissie over te 
beoordelen of de in de begroting van het begrotingsjaar 
opgenomen kredieten volstaan om de betalingsver­
plichtingen te dekken. Helemaal aan het begin van het 
begrotingsjaar is dit een bijzonder moeilijke opgave, 
vooral voor de begrotingsplaatsen waar de betalingen 
rechtstreeks voortvloeien uit de door de nationale 
autoriteiten ingediende aanvragen, hetgeen het geval is 
voor de artikelen 554 (ex 560) en 580. Overigens bestaat 
op dat ogenblik het vermoeden dat de vastleggings- en de 
betalingskredieten van het begrotingsjaar op elkaar 
afgestemd zijn. 
1.31. De door de Rekenkamer beschreven situatie, 
volgens welke er overgedragen betalingskredieten be­
staan die niet gebonden zijn aan overgedragen vastleg­
gingskredieten, is gedeeltelijk te verklaren door het feit 
dat artkel 7, lid 2, sub b), van het Financieel Reglement 
bepaalt dat de Commissie in principe „bij voorrang de 
voor het lopende begrotingsjaar toegestane kredieten en 
pas na de besteding daarvan de overgedragen kredieten 
(zal) gebruiken". Dit heeft tot gevolg dat betalingsver­
plichtingen van voorafgaande begrotingsjaren waarvoor 
betalingskredieten werden overgedragen, vaak door 
kredieten van het begrotingsjaar worden gedekt. De band 
met de overgedragen kredieten is dan moeilijk te leggen. 
Dank zij het nieuwe computersysteem zal het echter 
mogelijk worden iedere betalingsverplichting afzonder­
lijk te volgen. 
Overdrachten van kredieten van 1989 naar 1990 
Vastleggingskredieten 
1.33. a) De niet-besteding van de overdracht van artikel 
554 (ex 560) is het gevolg van vertragingen bij de instelling 
(2) Op verscheidene plaatsen in dit hoofdstuk spreekt de 
Rekenkamer van artikel 6 van het Financieel Reglement; dit 
is bij de herziening van 13.3.1990 artikel 7 geworden. 
^ Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen l^l^.^u 
van de interne organisatie voor het beheer van deze 
begrotingsplaats^welke betrekking heeft op alle Struc^ 
tuurfondsen. 
b) Gp^lmaart^varen betalingsopdrachten gegeven 
voorvrij^vel het gehele bedrag^miljoen ecu van artikel 
^0^ maar om technische redenen werden zij pas later 
boekhoudkundig verkerkt, löe situatie ^vas zeer vlug 
geregulariseerd. 
c) L^eGommissie heeft in teite betalingsverplichtingen 
aangegaan voor ^^,^7 ecu, ^et visum van de tinancieel 
controleur werd verleend op donderdag^maart en de 
boekingen werden verricht op dinsdag^aprill^^u. 
d) ^etdoorde^ekenkamergenoemdebedrag van 
^l^t^ ecu was bestemd voor de betaling van de kosten 
van België voor de organisatie van de L^ruguay^Ronde, 
^let dossier was op^l maart nog niet volledig en het 
overgedragen krediet werd geblokkeerd om artikel^lid 
^ sub a^ te respecteren. Toe betalingsverplichting werd 
vervolgens aangegaan uit nieuwe kredieten. 
^t^lin^r^d^t^ 
^e^ederoevoe^B^v^Bkred^eteB 
L^A loeGommissie is van mening dat de bepalingen 
van het Financieel reglement over de wederopvoering 
van vrijgekomen kredieten haar niet de bevoegdheid 
toekennen om begrotingsmachtigingen te creëren. 
De communautaire wetgever heeft de Gommissie via de 
nieuwe bepaling van artikel^lid^van het Financieel 
Reglement alleen de discretionaire bevoegdheid gegeven 
omdemachtigingdiedebegrotingsautoriteitzelfdoorde 
goedkeuring van de betrokken kredieten had verleend te 
^herstellend ^ ^vederopvoeren) met naleving van 
welomschreven criteria en met het doel de ooit goedge­
keurde kredieten maximaal te gebruiken. 
^^^^^^^^^^ 
L^^L^. L^eGommissie is van oordeel daLin de 
geest van artikel7iid^van het Financieel Reglement 
onderzochtmoetwordenofdemaatregelen waarvooreen ^vederopvoering vankredieten^vordtoverwogen^deel 
uitmakenvaneengeheeldathetzelfdedoelheef^enofde 
maatregelen aan een zelfde reglementair en economisch 
kader waren onderworpen. Bovendien moet worden 
nagegaan of een definitieve annulering van de kredieten 
zou afdoen aan de draagwijdte en de evaluatie van de 
betrokken communautaire activiteit zoals deze door de 
wetgever ^as opgevat en door de begrotingsautoriteit 
afgemeten, In dergelijke gevallen gaat het om een 
programma. 
löe bepaling van artike!7van het Financieel reglement 
dat de wederopvoering van het vastleggingskrediet niet 
mogelijk is als de begroting van het begrotingsjaar 
kredieten voor de uitvoering van het oorspronkelijk 
vastgestelde programma bevat^ is in teite niet operatio­
neel. Bij de opstelling van hetVGB kan immers geen 
enkele goede hypothese borden gemaakt over de 
kredetendie tegendedatum van vaststelling vande 
begroting zullen vrijkomend en nog minder over de 
kredieten daarvan de wederopvoering moet borden 
overwogen. Overigens moet de beslissing over de 
wederopvoering vóór 1^ tebruaari worden genomen^ 
d,w,z, helemaal aan het begin van de uitvoering van de 
begroting^opdiedatummoetdushetvermoeden bestaan 
dat de vastgestelde begroting de vereiste middelen niet 
bevat, löe standaardtekst in de begrotingstoelichting dat 
dekredietenvanhet lopende begrotingsjaarook bestemd 
zijn voor acties waarvoor nogbetalingsverplichtingen 
moeten worden aangegaanms nodig degens de bepaling 
van het Financieel Reglement dat de overgedragen 
betalingskredieten eerst na de kredieten van het begro­
tingsjaar mogen worden gebruikt. 
L^. ^let feit dat een zeer groot gedeelte van de 
wederopgevoerde kredieten van het EGGFL-Griëntatie 
inderdaadgebruikt is^ bewijst dathet besluit vande 
Gommissie gewettigd en noodzakehjk was. Het gaat hier 
dus niet om een voortzetting van de praktijk van vrijwel 
systematische vastlegging van nieuwe verplichtingen. 
L^L TÖe Commissie treedt de rekenkamer bij als zij 
zich vragen stelt over het begrip programma bij toepas­
sing op de vroegere reglementering van de Struc­
tuurfondsen, ^ij heeft dit begrip in 1^ moeten 
toepassen in situaties die zich niet voor een voldoende 
precieze opvatting van het begrip programma leenden^ 
hetgeen dedoor de Rekenkamervermelde moeilijkheden 
verklaart, L^e hervorming van de Structuurfondsen heeft 
verhelderinggebracht inde concepten ^met namede 
communautaire bestekken) en zal een betere toepassing 
van de desbetretlende bepaling mogelijk maken. 
L^. ^oals de Gommissie in haar antwoord op de 
puntenl,3^enl,^heeftaangeduid^kandeactiviteitvan 
het FSF^dat in feite vóór 1^^ het begrip programma in 
de strikte zin van het woord niet kendemn verschillende 
LlLl^ Publikatieblad van de Europese Cremeenschappen ^3 
groepen interventies worden verdeeld die gelijk mogen 
voorden gesteld met programmal 
^.^ ^.^. Artikel 11 van het Interinstitutioneel 
Akkoord kan uiteraard geen rechtsgrond voor de 
wederopvoering van een krediet vormen, ^et sluit echter 
uit dat kredieten van meerjarenprogramma's definitief 
kunnen worden geannuleerde en het geeft het volgende 
alternatief voor de vrijgemaakte kredieten^deze worden 
wederopgevoerd volgens de procedure van artikel^van 
het Financieel reglement ofervindt^ als zij geannuleerd 
zijn^ een krediettransler plaats door verhoging van het 
maximum van de financiële vooruitzichten voor het 
volgende jaar, töe besluiten tot wederopvoering van 
kredieten vanmetnamedeStruetuurfondsenmoeten dus 
worden genomen in een bijzondere conte^ die het 
Financieel reglement alleen niet kan vaststellen. 
Bij deze interpretatie zijn de voorwaarden van artikels 
van het Financieel reglement naar het oordeel van de 
commissie vervuld. 
Poe kredieten van de Structuurfondsen worden immers^ 
— enerzijds opgenomen in een programmeringsproces 
datgaatvande vaststelling vandekredietenper 
begrotingsjaar ^tot hó^ totdebepaling vande 
tijdschema'svan de communautaire bestekken en de 
operationele programma's die daarvoor het voorD 
naamste uitvoeringsinstrument zijn^ 
— anderzijds per jaar vastgesteld en omvatten dus geen 
middelenvooranderebetalingsverplichtingendandie 
welke voor ieder nieuw begrotingsjaar in het kader 
van deze programmering zijn vastgesteld. 
löe commissie beklemtoont trouwens ^zie het besluit 
betreflende het ESF^ dat zij bij de beoordeling van de 
bedragen dielater moeten wordenwederopgevoerdof 
opnieuwin de begroting opgenomen^ met de uitvoerings^ 
mogelijkheden rekening heeft gehouden. L^. L^ewederopvoeringvan deze kredieten was nodig 
om de doelstellingen van het oude Programma ^Kem-
splijting — Beheer en opslag van radioactieve afvalstof-
ten" te realiseren^want voor dit programma was in de 
begroting l^u geen krediet opgenomen. 
L^A L^e47^miljoenecuwerdwederopgevoerdom 
oude voedselhulpprogramma'ste voltooien. Toe vervoer-
kostenmakenintegrerend deel uitvan dezeprogramma's. 
L^. loe wederopvoeringen waren noodzakelijk om te 
voorkomen dat de — in principe uitzonderlijke — 
gebruikmaking door de EIB van de begrotingsgarantie 
voor leningen aan ^iddellandse-^eelanden weer tot een 
krediettekortzouleidenendaardoordevoltooiingvande 
financiële protocollen vertragen. 
CoBC^^ove^de^oeea^B^vBBdeB^eB^e^e^e^ 
bet^eueBdedeBe^o^B^^B^Be 
L^. loe Commissie is van oordeel dat een beslissende 
stap voorwaarts is gezet met de opname in artikellvan 
het Financieel Reglement van debepalingwaarbj een 
^uiterste uitvoeringstermijn" wordt opgelegd voor meer­
jarige maatregelen. 
baarhaar oordeel kan men op reglementair gebied niet 
verder gaaan^hetspreektimmers vanzelf dat de ^uiterste 
datum" wordt bepaald door de content waarin een 
meerjarige maatregel wordt uitgevoerd, Toerhalve moet 
deze beoordeling worden gemaakt door de ordonnateun 
voor ieder geval alzonderlijk en eventueel in overleg met 
debegunstigde^maarhetisnietmogelijk^nochrealistisch^ 
algemene kadervoorschriften tegeven^dienietandersdan 
abstract en theoretisch kunnen zijn. 
^iet betrekking tot de eventuele overschrijding van 
termijnen is het de taak van de Commissie om^ ook hier 
voor ieder geval afzonderlijke te beoordelen of het 
raadzaamisop basis van deaangebrachtemotiveringeen 
aanpassing van de termijnen toe te staan of tot schorsing 
van de interventie te besluiten. 
L^O. Töe Commissie meent dat zij de regels betrefiende 
de overdrachten vrij nauwgezet heeft toegepast. 
224 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
De niet-automatische overdrachten belopen immers 
slechts een zeer klein percentage van de niet-gebruikte 
kredieten (vastleggingskredieten buiten het EOGFL): 
Niet-automatische 
overdrachten 15,929 Mio ecu 
= = 1,05 %. 
In 1988 niet-gebruikte 
kredieten 1 516,76 Mio ecu 
1.51 - 1.52. Uit de antwoorden van de Commissie op de 
punten 1.35 en volgende blijkt dat zij bij haar besluiten tot 
wederopvoering van kredieten een aantal elementen in 
aanmerking heeft genomen. De Commissie staat voor de 
moeilijkheid twee tegenstrijdige doelstellingen te ver­
zoenen. Enerzijds moet bij de uitvoering van de begroting 
een grotere gestrengheid aan de dag worden gelegd door 
een striktere toepassing van het annaliteitsbeginsel. 
Anderzijds is er de duidelijk tot uitdrukking gebrachte wil 
van de begrotingsautoriteit om de uitgetrokken kredieten 
volledig te besteden en de toewijzingen niet als een 
gebruiksmaximum te beschouwen, maar als een streef­
doel. Artikel 11 van het Interinstitutioneel Akkoord 
illustreert dit. De cijfers bewijzen dat de Commissie zich 
inspant om op dit gebied een grotere gestrengheid aan de 
dag te leggen. In 1989 beliepen de wederopgevoerde 
kredieten slechts 38 % van de vrijgekomen kredieten en in 
1990 25%. 
Om het toezicht op de wederopgevoerde kredieten te 
verbeteren heeft de Commissie haar computerprogram­
ma's aangepast, zodat zij vrijgekomen kredieten die voor 
wederopvoering in aanmerking komen in de loop van het 
begrotingsjaar beter kan isoleren. Zij verwacht ook dat zij 
nauwkeurig zal kunnen vaststellen welke betalingsver­
plichtingen in de loop van het volgende begrotingsjaar de 
wederopgevoerde kredieten zullen gebruiken. Tenslotte 
zal de Commissie in de toekomst bij de samenstelling van 
de jaarrekening de overgedragen kredieten en de weder­
opgevoerde kredieten afzonderlijk behandelen. 
De naleving van het beginsel van 
begrotingsspecificiteit 
Het globaal gevoerde beheer van de voedselhulpkredieten 
1.55. Het is juist dat de voedselhulpkredieten over 
verschillende begrotingsplaatsen verdeeld zijn. Op dit 
gebied kan echter onmogelijk voorbij worden gegaan aan 
het feit dat het voedselhulpprogramma een geheel vormt, 
waarover ook een globaal besluit wordt genomen, en 
wordt uitgedrukt in betalingsverplichtingen of ramingen 
van de te leveren hoeveelheden produkten. De Commissie 
stelt in het kader van de voorschriften alles in het werk om 
het vastgestelde programma zo goed mogelijk uit te 
voeren. Het zou moeilijk aanvaardbaar zijn dat een 
gedeelte van de geplande hulp om zuiver formele redenen 
niet wordt geleverd, terwijl kredieten beschikbaar zijn op 
alle begrotingsplaatsen van het programma. Het gebruik van de kredieten van het 
begrotingsjaar 
Globale bestedingsgraad van de kredieten 
1.57. De Commissie bevestigt dat haar centrale boek­
houding in de toekomst het toezicht zal mogelijk maken 
op de betaalbaarstelling van de betalingsverplichtingen; 
dit toezicht zal gebaseerd zijn op een vergelijking tussen 
de betalingen en de vrijmakingen enerzijds en de 
verwachte betaalbaarstellingen, vastgesteld in een tijd­
schema, anderzijds. 
Identificatie van de geringe bestedingspercentages 
van de kredieten 
1.62. De Commissie is zich zeer goed bewust van de 
onderbesteding van de kredieten voor de GMP's; in de 
loop van 1989 heeft zij herhaaldelijk uitleg verstrekt over 
de moeilijkheden die zich voordoen bij de besteding van 
deze kredieten in bepaalde Lid-Staten. Bij herhaling heeft 
zij zich tot begunstigde Staten gericht om de uitvoering 
van de programma's te bespoedigen. 
Over de maatregelen van het GLB kunnen de volgende 
opmerkingen worden gemaakt: 
a) artikel 380 zou niet bij de begrotingsplaatsen met een 
te gering gebruik mogen worden ondergebracht, want 
van de in totaal opgevoerde 6,7 miljoen ecu is 5 
miljoen ecu of 75 % gereserveerd voor het veterinair 
urgentiefonds, dat slechts bij het uitbreken van 
epizoötieën wordt gebruikt. Het gebruik is dus niet te 
voorspellen; 
b) de onderbesteding van de kredieten van artikel 381 is 
te wijten aan de laattijdige indiening van de terugbeta-
lingsaanvragen door de Lid-Staten; 
c) wat de controles in de landbouw (artikel 382) betreft 
worden de betalingsverplichtingen voor een groot 
gedeelte in het tweede halfjaar aangegaan, zodat de 
betaalbaarstelling plaatsvindt in het volgende begro­
tingsjaar; 
d) de voornaamste oorzaak van het geringe gebruik van 
de kredieten van artikel 385 (statistieken) is dat het 
Griekse programma niet tegen het in het besluit van 
de Raad vastgestelde tempo wordt uitgevoerd om 
redenen die vooral verband houden met de economi­
sche beperkingen (saneringsprogramma) die de 
Griekse overheid heeft opgelegd; 
e) de onderbesteding van de betalingskredieten van 
artikel 387 (bosbouw) is toe te schrijven aan 
vertragingen bij de uitvoering van de werkzaamheden 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 225 
ter bescherming van bossen tegen brand, vertragingen 
die verband houden met de wisselvalligheid van het 
weer, welke een enorme invloed heeft op deze 
seizoenswerkzaamheden. 
Het resultaat van het begrotingsjaar 
1.64. De Commissie erkent dat het saldo van het 
begrotingsjaar 1987 volgens het Financieel Reglement 
volledig (521,6 miljoen ecu) bij de ontvangsten van 1988 
had moeten zijn gevoegd. De begrotingsautoriteit had 
echter slechts een bedrag van 500 miljoen ecu in de 
ontvangstenramingen van 1988 opgenomen en de overige 
21,6 miljoen ecu in die voor 1989, en de Commissie heeft 
deze aanwijzing op twee begrotingsjaren gerespecteerd. 
De Commissie wil evenwel opmerken dat zij hierover 
zowel in de rekeningen van 1988 als in die van 1989 de 
nodige opmerkingen heeft gemaakt. 
De Commissie heeft in 1988 geen voorontwerp van 
gewijzigde en aanvullende begroting voor het resterende 
gedeelte van het begrotingssaldo van 1987 ingediend 
omdat het om een te gering bedrag ging. 
Het overschot van 21 miljoen ecu ten opzichte van het 
geraamde begrotingssaldo van 500 miljoen ecu dat in de 
begroting 1988 werd opgenomen, zou immers een zo 
moeizame procedure als die welke tot de vaststelling van 
een gewijzigde en aanvullende begroting moet leiden, niet 
hebben gewettigd. 
1.65. De Commissie heeft de 780 miljoen ecu niet in een 
gewijzigde en aanvullende begroting van 1990 opgeno­
men, want dat zou hebben geleid tot de vaststelling van 
een lager uniform BTW-percentage dan het percentage 
waarin voorzien is bij artikel 2, lid 4, van het besluit van 24 
juni 1988 betreffende het stelsel van eigen middelen van de 
Gemeenschappen. 
Het Parlement heeft de interpretatie van de Commissie 
gesteund, de Raad heeft haar betwist. De Raad heeft deze 
aangelegenheid aan het Hof van Justitie voorgelegd. OPMERKINGEN OVER DE WETTIGHEID 
EN REGELMATIGHEID VAN DE 
VERRICHTINGEN DIE UIT HOOFDE VAN 
HET BEGROTINGSJAAR ZIJN GEBOEKT 
De traditionele eigen middelen 
De inwerkingtreding van Besluit 88/376/EEG 
1.66. In afwachting van het van kracht worden van het 
nieuwe besluit hadden de Lid-Staten op grond van het 
besluit van 1970 recht op vergoeding van de kosten voor 
het innen van de eigen middelen. Bij gebrek aan kredieten 
kon de Commissie dit recht echter niet respecteren. 
Doordat de begrotingsautoriteit bij de vaststelling van de 
begroting 1988 te kennen gaf dat zij de procedure van 
inhouding van de kosten wilde toepassen, kon de 
Commissie de Lid-Staten verzoeken deze aftrek te 
verrichten. Aldus heeft de Commissie ook het doel van de 
geldende voorschriften gerespecteerd. Met betrekking tot 
de gevolgen daarvan voor de kaspositie van de Commissie 
moge eraan worden herinnerd dat de Commissie de 
inningskosten in de periode februari-juni in haar 
rekeningen heeft gehouden. 
De Lid-Staten hebben eerst op 1 februari 1989, datum van 
inwerkingtreding van het besluit, de EGKS-douanerech-
ten van het begrotingsjaar 1988 als eigen middelen 
kunnen vaststellen. Overeenkomstig de toepassingsver­
ordening hebben de Lid-Staten deze op de 20e dag van de 
tweede maand na de vaststelling ter beschikking van de 
Commissie gesteld. 
Boeking van de door de Lid-Staten ter beschikking 
gestelde bedragen 
1.67. De diensten van de Commissie stellen de innings­
opdrachten op zodra zij in het bezit zijn van de 
maandelijkse boekhoudstaten van de eigen middelen van 
de Lid-Staten. Aangezien de voorschriften bepalen dat 
deze staten aan de Commissie moeten worden gezonden 
op het ogenblik dat de middelen op de rekeningen van de 
Commissie worden geboekt, is het niet mogelijk deze 
opdrachten op te stellen vóór de terbeschikkingstelling. 
Hoe dan ook, de latere opstelling van de innings­
opdrachten kan geen verlies aan middelen veroorzaken. 
De Commissie heeft aan Portugal geen rente gevraagd, 
want het betrokken bedrag was lager dan 200 ecu; de 
kosten van de inning van kleine bedragen aan rente 
Zouden zowel voor de Commissie als voor de Lid-Staat 
niet in verhouding zijn geweest. In 1990 heeft de 
226 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
Commissie rente gevraagd aan het Verenigd Koninkrijk. 
Wat Griekenland betreft wacht de Commissie op 
inlichtingen over de rentevoeten. Zodra zij die heeft, zal 
zij de rente vragen. 
Boeking van de bedragen die afkomstig zijn van speciale 
akkoorden 
1.68. Tijdens de controles onderzoeken de diensten van 
de Commissie de juistheid van de bedragen betreffende de 
gecontroleerde perioden die de Lid-Staten uit hoofde van 
overeenkomsten met derde landen en andere door de 
Rekenkamer genoemde gebieden in mindering hebben 
gebracht. 
Dat de Commissie deze bedragen boekt betekent niet dat 
zij ze definitief aanvaardt. Zij kunnen worden gecorri­
geerd naar aanleiding van de controles. 
De periodiciteit van de minderingen wordt bepaald door 
de inhoud van de verschillende akkoorden. Harmonisatie 
van de periodiciteit biedt geen voordelen, vooral omdat 
het gaat om geringe bedragen. 
Op 11 juni 1987 heeft de Commissie zich in principe 
akkoord verklaard met het verzoek om aftrek van Italië. 
Dat akkoord met Italië bepaalt dat de afgetrokken 
bedragen worden opgenomen in de rekeningoverzichten 
die aan de Commissie worden gezonden. 
Tijdens de controle van 23 tot 27 april 1990 in 
samenwerking met Italië heeft de Commissie de minderin­
gen voor de periode 1979-1987 geverifieerd. 
In haar brief nr. 3602 van 15 juni 1990 heeft de Commissie 
aanvullende inlichtingen gevraagd. 
Na ontvangst en onderzoek van de gevraagde inlichtingen 
zal de Commissie, indien nodig, een bijkomende controle 
uitvoeren. De resultaten daarvan zullen aan de Rekenka­
mer worden medegedeeld. 
Fraude en onregelmatigheden 
1.69-1.72. De Commissie herinnert eraan dat Ver­
ordening nr. 1468/80, als gewijzigd bij Verordening nr. 
945/87, omschrijft op welke wijze de besturen van de Lid-
Staten elkaar wederzijds bijstand verlenen en met de 
Commissie samenwerken om de feitelijke solidariteit te 
bewerkstelligen die binnen de Gemeenschap nodig is om 
een correcte en uniforme toepassing van de voorschriften 
op douane- en landbouwgebied mogelijk te maken en zowel concurrentieverstoringen als illegale handels­
stromen te voorkomen die nadelig zijn voor de commu­
nautaire economie. 
In het kader van de wederzijdse bijstand heeft de 
uitwisseling van informatie over transacties die in strijd 
(kunnen) zijn met de douane- of landbouwvoorschriften 
betrekking op technische elementen als: 
— de personen die van fraude of onregelmatigheden 
worden verdacht, 
— de verdachte goederenbewegingen, 
— de frauduleuze of onregelmatige methoden en procé­
dés. 
Deze uitwisseling van informatie betreft dus inlichtingen 
die normaal vóór de vaststelling van de eigen middelen te 
situeren zijn. 
Dit besluit heeft derhalve geen specifiek financieel doel. 
Anderzijds hebben bepaalde Lid-Staten in het verleden in 
het verslag over de vaststelling en de controle van de 
traditionele eigen middelen dat zij overeenkomstig artikel 
5 van Verordening nr. 2891/77 jaarlijks aan de Commissie 
moeten toezenden, inlichtingen van algemene en globale 
aard over fraude ten nadele van de eigen middelen 
medegedeeld. 
Met deze informatie kon de Commissie echter niet 
controleren of alle fraudes en onregelmatigheden ook 
door de nationale autoriteiten worden vervolgd en/of de 
betrokken eigen middelen werden geïnd en ter beschik­
king van de Commissie gesteld. 
Zoals uit het bovenstaande blijkt zijn de inlichtingen over 
fraudes en onregelmatigheden die in het kader van de 
bovengenoemde twee verordeningen ter kennis van de 
Commissie werden gebracht, niet van dezelfde aard. 
Toch vraagt de Commissie de betrokken Lid-Staten, in 
zover uit de inlichtingen in het kader van de wederzijdse 
bijstand blijkt dat de vervolging van bepaalde fraudes of 
onregelmatigheden de nationale autoriteiten ertoe heeft 
gebracht of kan brengen de procedures voor de invorde­
ring van de ontdoken eigen middelen in te leiden, haar het 
resultaat van deze procedures mede te delen. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 227 
Aangezien deze situatie geen, voldoening gaf, werden 
nieuwe voorschriften vastgesteld bij Verordening nr. 
1552/89. 
1.73. Verordening nr. 1552/89, waarbij Verordening nr. 
2891/77 werd ingetrokken, bevat nieuwe bepalingen over 
de verplichte halfjaarlijkse mededeling aan de Commissie 
van de gevallen van fraudes en onregelmatigheden ten 
nadele van de traditionele eigen middelen voor een bedrag 
van meer dan 10.000 ecu en de gescheiden boekhouding 
van de vastgestelde en niet-geïnde eigen middelen. Met 
deze nieuwe verordening zouden de zwakke punten van 
de vroegere voorschriften moeten worden verholpen. 
De Commissie is namelijk doende stelselmatig het 
verband te leggen tussen de inlichtingen over fraudes en 
onregelmatigheden en de boekhouding van de eigen 
middelen, ten einde te kunnen verifiëren dat de nationale 
autoriteiten de betrokken eigen middelen met de nodige 
zorg hebben vastgesteld, geboekt, geïnd en ter beschik­
king gesteld. 
Eigen middelen uit de BTW — het BNP 
en diverse ontvangsten 
Beheer van de eigen middelen afkomstig van de BTW 
1.74. De Commissie heeft een systeem voor de behande­
ling van de bekritiseerde punten en reserves ingesteld (zie 
ook punt 1.80). 
De Commissie tracht haar controles, en de correcties die 
daaruit kunnen volgen, uit te voeren in overeenstemming 
met de wetgeving en op de meest billijke en redelijke wijze, 
zowel voor de Gemeenschap als voor alle Lid-Staten, als 
de wettelijke grondslag geen duidelijkheid verschaft. 
Soms, vooral als beide partijen een aanvaardbare 
berekeningsmethode trachten te vinden, is het nodig 
pragmatisch op te treden; volgens de ervaring van de 
Commissie levert dit over het algemeen de meest 
voordelige en rechtvaardige resultaten op. 
Het alternatief voor deze aanpak — gebruikmaking van 
wettelijke procedures in een vroeger stadium — garan­
deert geen betere of snellere resultaten en kan zelfs tot 
meer tijdverlies en een geringere invordering van eigen 
middelen leiden. 1.75. De Rekenkamer maakt gewag van een aantal 
reserves waarvoor op 31.12.1989 nog geen executoire 
maatregelen waren genomen. 
Sedert die datum is de situatie sterk veranderd. Volgens 
het register van de Commissie zijn 8 van de 33 door de 
Rekenkamer genoemde reserves ingetrokken bij de 
opstelling van het samenvattend document, omdat de 
verklaringen van de Lid-Staat door de Commissie werden 
aanvaard. Twaalf andere reserves werden ingetrokken 
omdat de Lid-Staat de gevraagde correctie heeft verricht, 
vijf reserves hebben in het verleden reeds tot inbreukpro­
cedures geleid en drie reserves waren voorwerp van 
opdrachten tot invordering. 
De overige vijf reserves hebben betrekking op interpreta­
ties van de communautaire voorschriften of een technisch 
detail van de berekening van een element van de BTW-
grondslag. De erbij betrokken eigen middelen zijn zeer 
gering of moeilijk te berekenen. In dit laatste geval is het 
overigens niet uitgesloten dat de definitieve oplossing een 
terugbetaling door de Commissie is. 
In haar antwoorden op het Verslag van 1988 heeft de 
Commissie reeds opgemerkt dat niet voor alle reserves een 
boeking in de rekeningen of de vaststelling van een 
vervaldag nodig is. Alles hangt af van de onder­
handelingen met de betrokken Lid-Staat. 
1.76. Wat het geval van de inning door Italië van dertien 
maandelijkse BTW-bedragen terwijl in het overzicht 
slechts twaalf betalingen vermeld waren betreft, heeft de 
Commissie de gebruikelijke procedures gevolgd, hetgeen 
betekent dat vóór de opstelling van de inningsopdracht: 
— de inbreuk wordt vastgesteld tijdens het controlebe­
zoek (5-7 december 1989); 
— aan de Lid-Staat het controleverslag wordt gezonden 
(30 januari 1990); 
— rekening wordt gehouden met de opmerkingen van de 
Lid-Staat (28 mei 1990). 
Italië heeft in zijn opmerkingen de gegrondheid van de 
argumenten van de Commissie erkend. De BTW-
grondslag 1988 is met het verschuldigde bedrag ver­
hoogd ; de eigen middelen zullen worden overgemaakt na 
de vaststelling van de saldi op 1 december 1990. 
1.77 -1.78. De Commissie is verheugd over het feit dat 
zij in 1989 een extra bedrag van 19,2 miljoen ecu aan 
BTW-middelen heeft kunnen innen als gevolg van de 
228 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
correcties voor de jaren 1979-1986, over veel waarvan 
eerst na lange onderhandelingen met de betrokken Lid­
staat overeenstemming werd bereikt. 
De Commissie heeft geen rente wegens vertraagde 
overmaking geëist, omdat deze overmakingen ten gevolge 
van rectificaties niet te laat hebben plaatsgevonden. 
Artikel 10 ter van Verordening nr. 2892/77 voorziet 
immers in correcties van de overzichten over verscheidene 
jaren en artikel 10, lid 6, van Verordening nr. 2891/77 stelt 
de termijnen voor de betaling van de daaruit voort­
vloeiende eigen middelen vast. Analoge bepalingen 
komen voor in de nieuwe Verordeningen nrs. 1552/89 en 
1553/89. 
In het door de Rekenkamer genoemde geval (ver­
mindering van de grondslag voor de eerste 140 theater­
voorstellingen) heeft Frankrijk op verzoek van de 
Commissie het geschil op forfaitaire wijze berekend en in 
1986 het bedrag en de rente wegens vertraagde over­
making betaald. De Commissie heeft de berekening 
betwist, waarna Frankrijk een vollediger onderzoek heeft 
uitgevoerd. De tijdens dat onderzoek vastgestelde 
bedragen werden tijdens de BTW-controle 1987 geverifi­
eerd en aanvaard en evenals alle andere correcties 
overeenkomstig artikel 10 ter, lid 1, derde alinea, van de 
gewijzigde Verordening nr. 2892/77 in het overzicht van 
30 juni 1989 opgenomen. Er was in dit geval geen 
aanleiding om rente wegens vertraagde overmaking te 
eisen. 
1.80. De Commissie neemt nota van de aanbeveling van 
de Rekenkamer „haar procedures inzake de inning van 
verschuldigde bedragen te herzien". 
De berekeningsmethode impliceert dat de geharmoniseer­
de grondslag van de BTW-middelen opnieuw wordt 
samengesteld uit de ontvangsten. Een dergelijke weder­
samenstelling is echter nooit het mechanische resultaat 
van het gebruik van de nationale statistieken. De 
beschikbare gegevens zijn, zoals de Rekenkamer weet, 
afkomstig uit heterogene bronnen die verschijnselen van 
diverse aard betreffen en zelfs zijn opgevat om informatie 
te verstrekken die vaak zeer ver van de indirecte 
belastingen staat. „Meningsverschillen" over de betrouw­
baarheid, de interpretatie en eventueel de verbetering van 
deze informatie zijn onvermijdelijk. 
Bij het beraad over dit vraagstuk heeft de Commissie 
echter rekening gehouden met de opmerkingen van de 
Rekenkamer in het Jaarverslag 1988. 
Dit heeft geleid tot een nieuwe aanpak, die reeds als 
praktisch resultaat de toepassing van de algemene regel 
van het vervallen van de reserves heeft opgeleverd. Zo 
vervalt iedere reserve die tijdens een BTW-controle met 
betrekking tot het jaar n werd gemaakt, normaal op de 
eerste werkdag van december van het jaar n + 2. Op deze 
regel zijn uiteraard uitzonderingen mogelijk, wanneer het 
gaat om moeilijkheden van vooral technische aard bij de 
berekening of de definitieve uitlegging van een juridische 
tekst. Inningen van de tot herstel van het evenwicht van de 
algemene begroting bestemde ontvangsten en van de 
BTW-ontvangsten 
1.81. In de communautaire voorschriften zijn geen 
vervaldagen vastgesteld voor de overmakingen door de 
Lid-Staten van de ontvangsten tot herstel van het 
evenwicht van de begroting. De Commissie heeft daarom 
aan Spanje geen rente wegens vertraagde overmaking op 
het restbedrag geëist. 
De in de begroting 1989 opgenomen BTW-middelen zijn 
gebaseerd op het besluit van de Raad van 24 juni 1988 
betreffende het stelsel van eigen middelen. Daar dit 
besluit eerst op 1 februari 1989 van kracht is geworden, 
bestond in januari 1989 geen juridische grondslag voor de 
overmaking van de betrokken bedragen aan de Commis­
sie. Het besluit van de Raad van 7 mei 1985 was nog van 
toepassing. Wegens het ontbreken van een rechtsgrond­
slag voor de overmaking op de eerste werkdag van januari 
1989, als bepaald in artikel 10, lid 3, vierde alinea, van 
Verordening nr. 2891/77, heeft het Verenigd Koninkrijk 
l/12de van het in de gewijzigde en aanvullende begroting 
van het begrotingsjaar 1988 opgenomen bedrag over­
gemaakt. Zodra het nieuwe besluit van kracht werd, heeft 
het Verenigd Koninkrijk deze overmaking aangepast. De 
Commissie heeft geen rente gevraagd omdat het Verenigd 
Koninkrijk de communautaire voorschriften niet heeft 
overtreden. 
EOGFL-Garantie 
Beheer van de voorschotten 
1.84. Gelet op het reglementaire kader voor de aanreke­
ning van de medeverantwoordelijkheidsheffing was de 
aangehouden oplossing de enig mogelijke. 
Visserij 
1.85 -1.86. De diensten van de Commissie zullen bij 
gelegenheid van de opstelling van het komende VOB de 
mogelijkheid onderzoeken de kredieten van post 4200 te 
splitsen ten einde het door de Kamer bedoelde probleem 
te voorkomen. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 229 
EOGFL- Oriën tatie 
Terugbetalingen aan de Lid-Staten 
1.87. De Commissie zal bij de regularisatie van de 
terugbetaling van de uitgaven voor het begrotingsjaar 
1989 rekening houden met de opmerkingen van de 
Rekenkamer. 
1.88 In haar antwoorden op de punten 6.56-6.63 
verklaart de Commissie waarom zij de terugbetaling van 
de betrokken uitgaven heeft toegestaan. 
EFRO 
Bewijsstukken 
1.89. Het niet regelmatig aan de Kamer toezenden van 
de voornaamste bewijsstukken houdt verband met de 
moeilijkheden bij de reorganisatie van de procedures voor 
de behandeling daarvan en bij de toezending ervan door 
de Lid-Staten aan de Commissie tengevolge van de 
hervorming van de Fondsen. 
Beheer van de betalingsverplichtingen van het EFRO 
(post B 500) 
1.90. De Rekenkamer herhaalt haar kritiek van de 
voorbije jaren op de techniek van vastlegging in 
jaartranches in het kader van het Regionaal Fonds. Deze 
kritiek geldt vooral de communautaire voorschriften, die 
de Commissie nauwgezet toepast. Zowel Verordening nr. 
1784/84 als de nieuwe Verordening nr. 4253/88 bepalen 
immers expliciet dat budgettaire verplichtingen voor een 
periode van twee jaar of meer als regel in jaartranches 
moeten worden uitgevoerd. In hoofdstuk 7 verklaart de 
Commissie uitvoerig de redenen waarom deze bepaling is 
vastgesteld. Kort gezegd gaat het erom de budgettaire 
verplichting zo nauw mogelijk te binden aan de vorderin­
gen die op het betrokken gebied zijn gemaakt. Aldus 
voorkomt het systeem dat slapende verbintenissen 
worden geschapen die de last van het verleden verzwaren. 
Tenslotte wordt ook voorkomen dat kredieten worden 
geblokkeerd welke elders zouden kunnen worden ge­
bruikt. 
1.91. De door de Rekenkamer vastgestelde tekortko­
mingen hebben zich niet meer voorgedaan, want de 
controlemaatregelen — met name met betrekking tot de 
toekenning van het visum voor de betalingsverplichtingen 
— werden dientengevolge gewijzigd. Voorbereiding van de communautaire bestekken en de 
technische bijstand (artikel B 554) 
1.92. De Commissie zal erop toezien dat dergelijke 
situaties zich niet meer voordoen. 
Sociale sector 
Aantal verrichtingen dat door het Sociaal Fonds in de 
prioritaire regio's wordt gefinancierd 
1.94. In het begrotingsjaar 1989 heeft het ESF op grond 
van de overgangsbepalingen die in het kader van de 
hervorming van de Structuurfondsen werden vastgesteld, 
gefunctioneerd volgens de vroegere voorschriften, in het 
bijzonder die van Besluit 85/568/EEG. De nieuwe 
voorschriften zijn echter reeds van toepassing op de 
tenuitvoerlegging van deze hervorming en in het bijzon­
der op de omschrijving van nieuwe doelstellingen en 
nieuwe vormen van interventie, alsmede op de algemene 
doelstelling inzake concentratie van de steunmaatregelen 
van de Structuurfondsen. 
De opmerking van de Rekenkamer is dus terecht, maar de 
Commissie stelt vast dat de geconstateerde geringe 
overschrijding in deze overgangsperiode geen afbreuk 
heeft gedaan aan de vroegere maatregelen en in hoge mate 
wordt gewettigd door het belang van een zo snel 
mogelijke aanpassing van de interventies van het ESF aan 
de doelstellingen van de hervorming van de Fondsen, in 
het bijzonder het streven naar een grotere concentratie. 
Onderzoek, Energie 
1.95. Wat het Esprit-programma betreft heeft de 
Commissie de genoemde tien dossiers grondig onder­
zocht. Zij meent dat zij ten tijde van het onderzoek niet in 
staat was bepaalde van deze dossiers met de nodige 
nauwgezetheid af te sluiten. Hoedanook, zij heeft 
maatregelen genomen opdat het geheel geleidelijk zou 
worden afgesloten. Voorts zal zij een systeem van 
regelmatig onderzoek van de dossiers instellen. In de 
energiesector heeft de Commissie rekening gehouden met 
de opmerkingen van de Kamer en inmiddels de nodige 
vrijmakingen verricht. 
230 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
De verrichtingen uit hoofde van Titel 9 
Voedselhulp 
1.96. De Commissie tracht één enkele betalingsver­
plichting vast te stellen voor de „restbedragen" van 
vroegere programma's. De prijzen kunnen gedurende de 
looptijd van een programma (een tot twee jaar) grote 
schommelingen vertonen, zodat aanvullende betalings­
verplichtingen noodzakelijk kunnen blijken. Deze be­
treffen echter steeds vroegere programma's. 
Steun aan Bangladesh 
1.97. De Rekenkamer somt diverse gevallen van 
verrichtingen op die naar haar oordeel niet conform de 
communautaire voorschriften zijn. Over die gevallen kan 
het volgende worden opgemerkt: 
a) De wijziging was in overeenstemming met het doel 
van het project en overeengekomen in het financie­
ringsmemorandum ; zij betrof alleen de uitvoerings­
modaliteiten. 
b) De overmaking werd goedgekeurd op basis van 
officieel bevestigde opdrachten, die waren geverifi­
eerd en geaccepteerd door de communautaire groep 
technische bijstand. 
c) De vertraging bij de betaling was toe te schrijven aan 
een menselijke fout. De Commissie zal erop toezien 
dat dergelijke fouten niet meer worden gemaakt. 
d) Er bestond een formele overeenkomst over een 
welomschreven sectorieel, strategisch gebruik van de 
middelen, hetgeen volledig in overeenstemming is met 
de richtsnoeren voor het gebruik van de Compex-
middelen; door de toestemming tot transfer op deze 
basis trad spoedig een positief betalingsbalanseffect 
op, hetgeen een andere belangrijke vereiste van het 
Compex-mechanisme is. 
e) Zie antwoord op punt 10.54. De terzijdestellingen van de weigering van het 
visum door de financieel controleur 
1.98. Het Financieel Reglement bepaalt dat aan de 
Rekenkamer slechts de besluiten om heen te stappen over 
de weigering van het visum moeten worden medegedeeld. 
Weigering van het visum is immers slechts een voorberei­
dende handeling van interne aard, die de Kamer evenwel 
kan terugvinden in het kader van het onderzoek van de 
uitgaven- en ontvangstendossiers. 
OPMERKINGEN OVER INRICHTING EN 
BIJHOUDEN VAN DE REKENINGEN 
De financiële balans van de Gemeenschappen 
De financiële balans van de Commissie 
De gehuurde goederen 
1.100. De Commissie is bereid op de suggestie van de 
Rekenkamer in te gaan en zal samen met de andere 
Instellingen onderzoeken hoe in de toelichting bij de 
balans gegevens over de gehuurde goederen kunnen 
worden opgenomen. 
Bedrijfskapitaal 
1.101. a) De Commissie is van oordeel dat haar 
financieel beheer, zonder te raken aan de voorschriften, 
moet worden gevoerd met inachtneming van de noodzaak 
de taken van de diensten te verzekeren. De tijdelijke 
verhoging van het bedrijfskapitaal is een pragmatische 
oplossing waardoor het Bureau voor Officiële Publikaties 
zijn activiteiten kon voortzetten in afwachting van een 
verhoging van de kredieten. De overschrijving heeft in 
hetzelfde begrotingsjaar plaatsgevonden en het annuali-
teitsbeginsel is dus gerespecteerd. 
b) Het Publikatieblad wordt aan de abonnees in de 
meeste Lid-Staten verzonden via een particulier bedrijf 
dat het Publikatieblad op het Bureau voor Officiële 
Publikaties afhaalt, het zo snel mogelijk naar de landen 
van bestemming brengt en het daar bij de postcentra 
aflevert. Deze dagelijkse handelingen betekenen voor de 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 231 
contractant dat hij regelmatig in ieder land van bestem­
ming op het ogenblik van de aflevering van de ver­
zendingen luchtvervoerkosten en postzegels moet beta­
len. Met name de portokosten zouden normaal recht­
streeks door het Bureau kunnen worden betaald. De 
belangrijke bedragen die door de contractant moeten 
worden voorgeschoten wettigen dat hem een bedrijfs­
kapitaal ter beschikking wordt gesteld, dat op basis van 
een maandelijks gemiddelde van de verzendingskosten 
van het Publikatieblad wordt berekend. 
Bij de opstelling van het ontwerpcontract over het 
systeem van verzending van het Publikatieblad aan de 
abonnees heeft de Juridische Dienst het Bureau voor 
Officiële Publikaties gevraagd een systeem van bankga­
ranties in te stellen om een correcte uitvoering van de 
contractuele verplichtingen van de vervoerder ten 
opzichte van het Bureau te garanderen. 
Bij ingebreke blijven van de contractant is het Bureau 
voor Officiële Publikaties gemachtigd de schade die het 
heeft geleden te dekken door de garantie geheel of 
gedeeltelijk op te eisen. 
Het gaat dus om twee zaken met een verschillend doel: 
— enerzijds de hoge dagelijkse kosten voor rekening van 
het Bureau met betrekking tot de vervoerder; 
— anderzijds de eis dat het Bureau zich moet beveiligen 
tegen het risico van een gebrekkige uitvoering van het 
contract. 
Het bedrijfskapitaal heeft dus zijn reden van bestaan; het 
doel of het effect ervan is niet de bankgarantie te dekken. 
Als er al een verband tussen de twee regelingen is, dan is 
dat in die zin dat een bankgarantiesysteem werd 
ingevoerd toen het Bureau de contractant een bedrijfs­
kapitaal voor zijn dagelijkse betalingen verstrekte. 
c) Dit voorschot werd toegekend ter compensatie van 
de verandering van de termijn voor de betaling van de 
facturen van het reisagentschap van 30 in 60 dagen. 
De diensten van de Commissie zoeken naar een methode 
voor het beheer van de voorschotten voor dienstreizen 
waarmee deze voorschotten zouden kunnen worden 
verminderd of zelfs afgeschaft. Het boeken van de verrichtingen van de externe 
delegaties 
1.102. De oprichting van het Directoraat DAD op 
1.1.1988 heeft geleid tot de verdeling van de taken met 
betrekking tot de budgettaire en boekhoudkundige 
administratie van de delegaties buiten de Gemeenschap, 
die tot dusver door de EAS en de UBE waren beheerd, 
over drie Directoraten-generaal van de Commissie: 
— DG IX-DAD in de hoedanigheid van ordonnateur/ 
beheerder; 
— DG XIX in de hoedanigheid van rekenplichtige en 
thesaurier; 
— DG XX in de hoedanigheid van financieel controleur. 
Op 1.1.1988 bestond het personeel van DAD voor het 
grootste gedeelte uit bij de EAS gedetacheerde ambtena­
ren die naar DG IX-DAD waren teruggekeerd. 
DAD heeft getracht het nieuwe beheer te organiseren in 
de geest van de scheiding van functies, als voorgeschreven 
in het Financieel Reglement. 
De uitgaven van DAD met ingang van 1988 zijn dan ook 
aan de boekhouding van de Commissie doorgegeven, 
terwijl de uitgaven uit de van 1987 naar 1988 over­
gedragen kredieten van de EAS in de boekhouding van de 
EAS werden geregistreerd en in haar balans en jaarreke­
ning opgenomen. 
Daar de jaren 1988 en 1989 nog een overgangsperiode 
waren, heeft de Commissie van het banknet van de EAS 
gebruik gemaakt om de continuïteit van het beheer van de 
delegaties te verzekeren. 
In 1988 en 1989 traden ambtenaren van DAD nog op in 
de hoedanigheid van rekenplichtigen van de EAS. 
Alle verrichtingen die de DAD-ambtenaren in 1988 in de 
hoedanigheid van rekenplichtige van de EAS hebben 
uitgevoerd, zijn in de boekhouding van de EAS geregis­
treerd. 
Het systeem van gelden ter goede rekening dat in het 
Financieel Reglement is toegestaan, wordt thans door alle 
delegaties toegepast. De desbetreffende bankrekeningen 
worden op naam van de Commissie geopend en de 
rekeningen van de EAS worden afgesloten. In het 
algemeen zenden de delegaties alle afrekeningen binnen 
de voorgeschreven termijnen in en worden vertragingen 
bij de definitieve boeking grotendeels ingehaald. 
232 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
De diensten van de Commissie werken actief aan een 
oplossing van het probleem van de regularisatie van de 
overneming van de rekeningen en tegoeden van de EAS 
door de algemene begroting. 
1.103 - 1.105. Na de oprichting van DAD werd door de 
EAS en DAD een Task Force „Inventarissen" gevormd 
om de eigendomsoverdracht van de roerende en onroe­
rende goederen van de EAS aan de Commissie te regelen. 
Het personeelsbestand en de beschikbare tijd maakten het 
niet mogelijk een inventaris op te stellen per 1.1.1988. 
De Rekenkamer heeft gelijk als zij beweert dat de balans 
van de Commissie per 31.12.1989 de werkelijkheid niet 
weergeeft, maar met de thans plaatsvindende inventaris­
atie zullen de regelmatigheid en de betrouwbaarheid van 
de resultaten worden verzekerd, aangezien alle op 
31.12.1988 aanwezige goederen in het vermogen van de 
Commissie zullen worden opgenomen. 
1.106-1.108. Wegens de ingewikkelde overname van 
de activiteiten van de EAS door de Commissie en de te 
nemen overgangsmaatregelen kon tot dusver geen 
definitieve en volledige stand werden opgemaakt. Deze 
wordt thans opgesteld door de diensten en zal zeer 
spoedig beschikbaar komen. 
1.109-1.110. Bij de oprichting van DAD bezat de 
Commissie geen enkel geautomatiseerd instrument om 
alle delegaties buiten de Gemeenschap te beheren. 
Bovendien moest de werkorganisatie en -verdeling binnen 
de diensten van de Commissie worden gerealiseerd. 
In 1988 geschiedde alles nog manueel en in 1989 bracht 
DAD het programma BCC (Begroting — Kosten — 
Controles) tot stand om alle gelden ter goeder rekening en 
de uitgaven van de hoofdzetel te beheren. 
Het is waar dat zich in 1989 nog vertragingen hebben 
voorgedaan, want dat was een overgangsjaar en de 
Commissie moest de gecumuleerde vertraging van 1988 
en begin 1989 inhalen. 
In 1990 heeft het BCC-programma het operationele 
stadium bereikt; begin maart werden de eerste voorschot-
tenrekeningen bij DG XIX ingediend en door het Sincom-
systeem verwerkt. 
In september 1990 zal het DAD een koppeling tussen de 
systemen BCC en Sincom tot stand brengen om dubbele 
coderingen te voorkomen. Rekeningen buiten begrotingsverband 
1.111. Door de invoering in 1987 van een nieuw 
computersysteem voor de algemene boekhouding is het 
toezicht op de extracomptabele rekeningen van de 
Commissie verbeterd. Dit heeft ondermeer, zoals de 
Rekenkamer opmerkt, geleid tot een vermindering van de 
abnormale saldi. De verbetering komt ook tot uiting in de 
grotere snelheid waarmee de verrichtingen op de perso­
neelsrekeningen worden vereffend. De Commissie is 
voornemens haar inspanningen in die zin voort te zetten. 
Met betrekking tot de door de Rekenkamer genoemde 
rekening „Voorschotten op de kosten van dienstreizen — 
Brussel", die het grootste aantal van de eind 1989 nog niet 
vereffende verrichtingen van 1987 en 1988 bevat (1,6 % 
van de totale verrichtingen op deze rekening in de loop 
van deze twee begrotingsjaren), merkt zij op dat deze niet-
vereffende verrichtingen voor meer dan de helft in het 
eerste halfjaar 1990 zijn afgewikkeld. 
Verrichtingen die niet zijn geregulariseerd op 
begro tingsn iveau 
1.113. a) De rekening-courant „Voorzieningsagent­
schap van Euratom" in de rekeningen van de Commissie 
wordt in de loop van het begrotingsjaar gedebiteerd met 
de uitgaven die de Commissie voor rekening van het 
agentschap heeft verricht; zij wordt met de in de algemene 
begroting opgenomen subsidie gecrediteerd bij de 
boeking van de betalingsopdracht tot regularisatie, 
waardoor de met deze subsidie overeenstemmende 
kredieten worden gebruikt. Het vastleggingsvoorstel en 
de betalingsopdracht voor deze regularisatie werden bij 
vergissing niet op 31 december 1989 opgesteld, en toen de 
documenten hem in januari 1990 werden voorgelegd heeft 
de financieel controleur zijn visum geweigerd. Op 31 
december 1989 vertoonde de rekening-courant dus een 
debetsaldo ten bedrage van de subsidie. De begrotings­
autoriteit heeft aanvaard dat deze niet-gebruikte kredie­
ten werden overgedragen op grond van artikel 7, lid 1, sub 
a, van het Financieel Reglement; bij het gebruik van deze 
overgedragen kredieten in 1990 zal de regularisatie 
plaatsvinden. 
b) Voor drie door de Commissie gehuurde gebouwen 
heeft de dienst van de ordonnateur voorlopige voorschot­
ten die in 1987 en 1988 extracomptabel waren geboekt, 
niet vóór de afsluiting van 1989 kunnen regulariseren. 
Voor twee gebouwen vond de regularisatie plaats in het 
eerste halfjaar 1990; voor het derde zal dat in het tweede 
halfjaar geschieden. 
c) De Commissie draagt kennis van de door de 
Rekenkamer vermelde anomalieën. Zowel bij de boek­
houding als bij de ordonnateur werden geautomatiseerde 
instrumenten ontwikkeld om de budgettaire regularisatie 
van de te boeken diverse ontvangsten te bespoedigen. 
Daardoor is het saldo op rekening 475109 aan het einde 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 233 
van 1989 verminderd van 28,7 tot 17,2 miljoen ecu. De 
Commissie is voornemens haar inspanningen om ver­
betering in deze situatie te brengen voort te zetten. 
De geconsolideerde balans van de Europese 
Gemeenschappen 
Rekeningen die de communautaire instellingen 
gemeenschappelijk hebben 
1.114-1.117. De rekeningen tussen de instellingen 
worden door deze zelf nauwkeurig gecontroleerd. Het 
gebrek aan volledige overeenstemming aan het einde van 
het jaar is in de eerste plaats te verklaren door 
aanrekeningsbijzonderheden, zoals in het geval van 
enkele vorderingen en verplichtingen van het Bureau voor 
Officiële Publikaties. De jaarlijkse afsluiting vereist in dit 
geval dat de andere organen hun afsluiting vóór de 
Commissie beëindigen. De Commissie zoekt naar moge­
lijkheden om een betere overeenstemming tussen de saldi 
van de rekeningen tot stand te brengen. 
Bijhouding van de rekeningen die op de balans 
van de Commissie verschijnen 
De inrichting van de balansboekhouding 
1.118. De Commissie betreurt het dat zij nog steeds over 
geen interne documentatie van de algemene boekhouding 
beschikt. Zoals de Rekenkamer opmerkt, is in de laatste 
jaren prioriteit gegeven aan de modernisering van de 
computerprogramma's. Dit was een zware last, niet alleen 
voor de informaticadiensten, maar ook voor de boekhou­
ding, de dienst die in de eerste plaats en zelfs exclusief 
belast is met het bepalen van de behoeften, het uitvoeren 
van testen, het opstellen van handboeken voor de 
gebruikers van deze systemen en het opleiden van deze 
gebruikers (intern en extern). 
De opstelling van handboeken van de boekhoudkundige 
procedures, een opdracht voor dezelfde ambtenaren, kon 
dus niet worden aangevat vóór maart 1990. Deze 
procedures worden, hoewel zij nog niet in een handboek 
zijn omschreven, toch de facto toegepast, en ook al 
„(komt) de inrichting van de balansboekhouding ... 
grotendeels neer op het individuele geheugen van de 
ambtenaren", kan de Commissie zich dank zij de talrijke 
interne controles van de algemene boekhouding of tussen 
deze boekhouding en de hulpboekhoudingen verzekeren 
van de regelmatigheid van haar boekhouding. 
1.119. De meeste verrichtingen die in de algemene 
boekhouding worden geregistreerd worden gestaafd met 
bewijsstukken waarop de verrichtingen nauwkeurig zijn vermeld en die uitgaan van duidelijk geïdentificeerde 
externe diensten; het procedurehandboek dat in voorbe­
reiding is heeft ondermeer tot doel de juiste behandeling 
aan te geven die voor bepaalde verrichtingen geldt. 
Andere verrichtingen worden volgens zeer precieze regels 
door koppeling met voorafgaande systemen geprodu­
ceerd. De Commissie wil deze verrichtingen zoveel 
mogelijk expliciteren en de duidelijkheid ervan nog 
verbeteren door er met name voor te zorgen dat geen 
enkele verrichting zonder bewijsstukken wordt geregis­
treerd, zelfs als de betekenis overduidelijk is (correctie van 
een fout bijvoorbeeld). 
De Commissie beklemtoont overigens dat het nieuwe 
informaticasysteem dat zij voor de algemene boekhou­
ding gebruikt, zo gespecificeerd is dat de boekhoudkundi­
ge verrichtingen niet alleen worden beschreven door de 
desbetreffende bewijsstukken, maar ook door de gege­
vens die in het systeem worden ingevoerd bij de opneming 
van de bescheiden (identificatie van het journaal dat de 
verrichting bevat, analytische codificatie...). 
De kasmiddelen 
De voorwaarden die de banken de Commissie bieden: 
de opbrengst van de tegoeden 
1.120. De Commissie heeft bij diverse handelsbanken 
65 rekeningen in ecu en communautaire of andere 
valuta's geopend. Bovendien heeft zij rekeningen met een 
bepaalde bestemming, bijvoorbeeld schatkistrekeningen, 
rekeningen bij de centrale banken en rekeningen voor 
bilaterale medefinanciering. 
De door de Rekenkamer gekritiseerde stijging van het 
aantal rekeningen (147) is het gevolg van de opening van 
rekeningen „ad hoc", bijvoorbeeld voor de bilaterale 
medefinanciering van bepaalde acties op het gebied van 
de ontwikkelingshulp. 
Overigens heeft de Commissie onafhankelijke deskundi­
gen opdracht gegeven het aantal en het beheer van de 
rekeningen te bestuderen. De eerste resultaten worden 
begin 1991 verwacht (zie punt 1.124). 
1.121. De Commissie tracht het toezicht op de bank-
voorwaarden voortdurend te verbeteren. Daarom heeft 
zij reeds interne controles van het beheer van de 
kasmiddelen uitgevoerd. Met de banken zijn onder­
handelingen gevoerd die in bepaalde gevallen tot betere 
voorwaarden hebben geleid. Bovendien zijn offerte-
aanvragen uitgeschreven. Het is reeds voorgekomen dat 
besloten werd van instelling te veranderen. In het 
voorjaar van 1990 heeft de rekenplichtige van de 
Commissie ter attentie van de personen die de rekeningen 
234 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
bijhouden nota's met procedureregels verspreid, waarin 
onder andere de procedure voor de onderhandelingen 
over en het toezicht op de bankvoorwaarden is vast­
gesteld. 
Na de volledige invoering van Sincom bij de thesaurie en 
de bekendmaking van de resultaten van de aan onafhan­
kelijke deskundigen opgedragen studie (zie punt 1.124) 
zal een permanente en volledige vergelijking van de door 
de banken voorgestelde voorwaarden mogelijk worden. 
Overigens wil de Commissie opmerken dat de voorwaar­
den (rentevoeten, commissielonen, valutadata enz.) over 
het algemeen vrij goed met de marktvoorwaarden 
overeenkomen. 
1.122. De voorwaarden die tussen de Commissie en de 
handelsbanken worden overeengekomen, gelden over het 
algemeen voor verscheidene jaren. De rente is meestal 
gebaseerd op een referentietarief dat op de beschouwde 
markten aanvaard wordt. Wijzigingen van dit referentie-
gegeven en van andere basisvoorwaarden worden regel­
matig in de dossiers genoteerd. 
Transfers van gelden 
1.123. Het is waar dat de ambtenaar die voor de 
transfers tussen de rekeningen van de Commissie 
verantwoordelijk is, de bevoegdheid heeft de betalings­
opdrachten te ondertekenen. In de praktijk is het echter 
gebruikelijk dat de betalingsopdrachten niet worden 
ondertekend door de ambtenaren die de transfers 
verrichten. Naar aanleiding van de bezwaren van de 
Rekenkamer zal de Commissie precieze instructies geven 
om deze functies te scheiden. 
Conclusies inzake de kasmiddelen 
1.124. De Commissie deelt de mening van de Rekenka­
mer dat de instrumenten voor het beheer van de 
kasmiddelen moeten worden gemoderniseerd. Daartoe 
heeft zij reeds de volgende maatregelen genomen: 
1) stapsgewijze invoering van het project Sincom om een 
doelmatiger beheer van de boekhouding en de 
kasmiddelen mogelijk te maken; 
2) studie over de reorganisatie van de boekhouding en 
de thesaurie, parallel met de invoering van Sincom; 
3) studie opgedragen aan onafhankelijke deskundigen 
om de huidige situatie te analyseren en eventueel wijzigigen voor te stellen om het computersysteem te 
verbeteren en het in het Sincom-project te integreren. 
De functionering van de voorschotkassen en de 
bepalingen van het Financieel Reglement ter zake 
1.125. Zoals reeds werd opgemerkt (punten 1.102 en 
18.16) moesten in het begrotingsjaar 1989 ongeveer 80 
voorschotkassen bij de delegaties worden ingesteld. Voor 
deze taak werd het volledige personeelsbestand ingezet, 
zodat de normaal ter plaatse uitgevoerde controles van de 
bestaande voorschotkassen moesten worden uitgesteld. 
a) In 1990 werden de controles ter plaatse hernomen te 
Parijs, Madrid, Lissabon en Washington. 
b) Sedert begin 1990 zijn de verzendingstermijnen bij de 
delegaties aanzienlijk verbeterd. Het bedrag dat aan 
de kashouders wordt toevertrouwd is bestemd voor 
de uitgaven van drie maanden, hetgeen naar het 
oordeel van de Commissie een redelijke veiligheids­
marge biedt, gezien de technische bijzonderheden van 
de betalingsstelsels in de niet-Europese landen. 
c) In de meeste gevallen is het niet doenlijk een 
maximumbedrag per uitgave te bepalen, want dat zou 
teveel administratief werk meebrengen. 
d) De interne voorschriften van de Commissie werden 
opgesteld overeenkomstig de bepalingen betreffende 
het beheer van gelden ter goede rekening (Financieel 
Reglement, artikel 49, en uitvoeringsvoorwaarden, 
artikelen 51 tot 59). 
Om praktische redenen kan de rekenplichtige op 
eigen initiatief bepaalde zuiver technische voorzienin­
gen treffen (artikelen 5, 6 en 7 van bijlage A bij de 
bepalingen betreffende de gelden ter goede rekening). 
Deze regeling werd met de goedkeuring van de 
financieel controleur ingevoerd. Naar het oordeel van 
de Commissie is zij niet strijdig met de financiële 
voorschriften. 
e) Met ingang van 1 januari 1988 zijn de voormalige 
EAS-delegaties in de algemene begroting opgeno­
men. Overeenkomstig het Financieel Reglement 
moesten bij die gelegenheid voorschotkassen worden 
ingesteld en dienden dus de functies van ordonna-
teur en van rekenplichtige te worden gescheiden. De 
benoeming van gekwalificeerde personen voor deze 
posten in alle delegaties heeft enige tijd gevraagd. Om 
in die periode de goede werking van de delegaties te 
verzekeren, hebben de afgevaardigden maandelijkse 
afrekeningen opgesteld. Deze werden geboekt voor 
LI LI 90 Publikatieblad van de Europese Cremeenschappea ^ 
regularisatienavisum van de financieel controleur. 
Inmiddels wordt het beginsel van de scheiding van 
funeties^ordonnateurgekenplichtige)voorallevoor^ 
schotkassen toegepast. 
^^B^eo^ekeBu^eBv^Bde^ekeBBBCBt^eB 
L^. L^ezichtrekeningenvande commissie dragen 
over het algemeen een lage renten omdat de tegoeden er 
slechts zeer kort over lopen. löe tegoeden op de 
waarborgrekeningen van de rekenplichtigen daarentegen 
worden gedurende lange perioden aangehouden. föe 
vergoeding moet dus hoger zijn. löaarom heeft de 
commissie in het verleden een rente toegekend die 
overeenkomt met de beste vergoedingen op haar rekening 
gen bij de handelsbanken. 
Voor 1990 zal het bedrag van de rente op de waarborgre­
keningen worden vastgesteld bij ofterte-aanvraag van de 
commissie bij de banken waar zij ecu-rekeningen heeft 
geopend. L^9. Het informaticasysteem Sincom^Begrotings-
uitgavenboekhouding waarmee de commissie thans de 
uitvoeringvan de begrotingvolgtmsgeleidelijkingevoerd 
in de loop van 1990. Pnkele modules waren reeds 
beschikbaar aan het begin van het jaan andere zijn daar 
laterbijgevoegdennoganderezullen eerstin de komende 
jaren worden voltooid. 
löe commissie erkent dat de programmals die zijn 
ontworpen om de rekenkamer raadplegingstoegang te 
geven tot Sincom^nogniet beschikbaarwaren bij destart 
van het systeem^ zij betreurt dat de Kamer niet 
onmiddellijk gebruik heeft kunnen maken van de door 
Sincom tot stand gebrachte verbeteringen. L^e rekenka­
mer heeft echten zoals in het verledens steeds de lijst van 
de geviseerde betalingsverplichtingen en betalingen met 
alle boekhoudbescheiden en bewijsstukken ontvangen. 
Sindsseptemberl990kande^ekenkamergebruikmaken 
van de bijzondere modules die in de zomer zijn 
ontwikkeld en die haar rechtstreeks toegang geven tot de 
gegevensbanken Sincom. 
236 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
HOOFDSTUK 2 
Eigen middelen 
INLEIDING CERTIFICATEN VAN OORSPRONG 
Opmerkingen 
Opmerkingen vooraf 
De Rekenkamer heeft kritiek uitgebracht op de toepas­
sing van de bestuursrechtelijke bepalingen in de preferen­
tiële regeüngen, vooral die met de SAP- en de ACS-
landen. Het komt de diensten van de Commissie evenwel 
voor dat de Rekenkamer niet voldoende rekening heeft 
gehouden met het politieke kader waarin deze regelingen, 
en dus ook de bestuursrechtelijke bepalingen, moeten 
worden bekeken. 
De landen die onder deze regelingen vallen moeten 
certificaten van oorsprong afgeven voor de produkten die 
zij naar de Gemeenschap uitvoeren; zij beschikken echter 
niet over de infrastructuur, het opleidingsniveau en de 
ervaring die de diensten van de Lid-Staten bezitten. Druk 
op de ontwikkelingslanden uitoefenen om de perfectie 
van beheer te bereiken of een permanente controle ter 
plaatse door deze landen zelf, zou niet in overeen­
stemming zijn met de doelstellingen van de preferentiële 
regelingen, te weten aanmoediging van de uitvoer van 
produkten uit deze landen en aldus bijdragen tot de 
ontwikkeling van hun economie. 
Deze vorm van samenwerking heeft politieke aspecten; 
overdreven eisen die wrijvingen met onze preferentiële 
handelspartners veroorzaken, moeten dus worden ver­
meden. Het is uiteraard steeds mogelijk het beheer van 
deze regelingen te verbeteren, hetzij aan de kant van de 
Commissie, hetzij bij de douane van de Lid-Staten of de 
bevoegde autoriteiten van de begunstigde landen, maar 
naar het oordeel van de Commissie is de huidige aanpak 
een evenwichtige benadering van de eisen inzake controle 
van de eigen middelen en de politieke betrekkingen met de 
preferentiële handelspartners. 2.17. De Commissie heeft nota genomen van de 
afzonderlijk ontvangen opmerkingen van de Rekenka­
mer over de ter plaatse bij de diensten van de begunstigde 
staten waargenomen tekortkomingen. Zij komen groten­
deels overeen met hetgeen de Commissie reeds bij haar 
„eigen middelen"-controles heeft vastgesteld. De bevoeg­
de diensten van de Commissie hebben de Rekenkamer 
afzonderlijk op deze verslagen geantwoord of werken 
momenteel aan hun antwoord. 
Informatie van de controle-instanties 
2.19. a) Met betrekking tot de SAP-landen wordt eraan 
herinnerd dat de meeste landen die geen stempels hebben 
doorgegeven ACS-staten zijn en dat deze 68 landen een 
gunstigere behandeling dan het SAP genieten in het kader 
van de Overeenkomst van Lomé. Zij hechten dus 
waarschijnlijk weinig belang aan de maatregelen die zij 
moeten nemen om te kunnen genieten van het SAP, maar 
niettemin blijven zij potentiële begunstigden. 
b) Op 1 oktober 1990 hadden drie ACS-staten (Antigua 
en Barbuda, Djibouti, Equatoriaal Guinee) nog steeds 
geen stempels doorgegeven. Bij de SAP-landen zijn 
onlangs vorderingen gemaakt, met name bij Laos. 
2.20. De bijwerking van de stempels vindt plaats bij de 
kennisgeving van veranderingen door de begunstigde 
landen. Overigens is de Commissie bezig met een 
vollledige herziening van de stempelverzameling. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 237 
Douanecontroles in de Lid-Staten 
2.23. Het is waar dat geen enkele parameter voor de 
controle of de fysieke inspectie van de invoer op 
communautair niveau is vastgesteld, noch voor de 
goederen die onder de preferentiële behandeling vallen, 
noch voor de andere. De risico's variëren met een groot 
aantal andere elementen dan de preferentiële regelingen 
zijn niet noodzakelijk dezelfde bij het soort goederen dat 
bijvoorbeeld via een haven wordt ingevoerd als bij andere 
goederen. 
2.24. Na de invoering van een nieuw technisch systeem 
voor de reproduktie van stempels (scanner) is begonnen 
aan de opstelling van een nieuwe, volledige versie van de 
stempelverzameling. 
2.25. De Commissie heeft de vermelde problemen in het 
Comité Oorsprong van goederen aan de orde gesteld en 
zal deze samen met de Lid-Staten onderzoeken. 
2.26. Bij het trekken van conclusies uit de door de 
Rekenkamer vermelde voorbeelden moet rekening wor­
den gehouden met het feit dat er een bijzondere situatie 
bestaat wat betreft de mogelijkheden om een begunstigde 
in bepaalde gevallen de preferentie te weigeren: 
— in het kader van de overeenkomsten kan de weigering 
van een door de bevoegde autoriteiten van een 
partnerland geldigverklaard certificaat zonder 
instemming van die autoriteiten juridische moeilijk­
heden veroorzaken (en ook politieke); 
— weigering van een certificaat wegens nalatigheid van 
de autoriteiten van het uitvoerland betekent weige­
ring van de preferentie, zonder dat de importeur de 
minste mogelijkheid heeft om de situatie te herstellen 
(een certificaat kan niet achteraf worden vervangen 
en er kan geen nieuw certificaat worden afgegeven als 
voor de betrokken produkten reeds een certificaat 
bestond). 
Wat punt b) betreft wordt eraan herinnerd dat de 
voorschriften bepalen dat de preferentiële behandeling 
niet mag worden geweigerd als de afwijkingen van geringe 
betekenis zijn. 
Ook moet eraan worden herinnerd dat het formulier A 
SAP geen communautair formulier is, maar een interna­
tionaal (UNCTAD). De SAP-begunstigden beweren 
reeds dat de Gemeenschap hen met betrekking tot de 
administratieve formaliteiten meer moeilijkheden bezorgt 
dan andere landen die preferenties verlenen (zoals de 
EVA-landen, die nochtans vervangende certificaten met 
bestemming de Gemeenschap kunnen uitreiken!) De Commissie neemt evenwel nota van de opmerkingen 
van de Kamer, en sommige daarvan zijn reeds met de Lid-
Staten besproken. 
2.29. Naar het oordeel van de Commissie is dit 
probleem niet van algemene draagwijdte. Zij zal samen 
met de Lid-Staten de incidentele problemen onderzoeken 
die zich terzake voordoen. 
2.30. De Commissie is op de hoogte van het probleem 
van de doorvoer van Chinese goederen via Hong-Kong en 
er zijn nog steeds discussies gaande om een oplossing te 
vinden (de vereiste controles zouden te Hong-Kong 
worden uitgevoerd door een officiële organisatie van 
China). Aan de Commissie is medegedeeld dat, als gevolg 
van de besprekingen die hebben plaatsgevonden tussen de 
autoriteiten van China en die van Hong-Kong, de vereiste 
controles met ingang van 1.1.1991 kunnen worden 
uitgevoerd. 
Wat de fraudebestrijding betreft valt echter op te merken 
dat de overheid van Hong-Kong over het algemeen goed 
samenwerkt. 
Omvang van de onderzoekingen 
2.33-2.34. De Commissie heeft deze opmerkingen 
over de door de verschillende douanediensten uitgeoefen­
de controles op de agenda van het Comité Oorsprong van 
goederen geplaatst, maar daarbij ook herinnerd aan de 
verdeling van de verantwoordelijkheden tussen de Lid-
Staten en de Commissie. 
2.35. De voorschriften betreffende de afgifte van 
vervangende certificaten bepalen alleen dat de afgifte 
moet geschieden op het douanekantoor waar de goederen 
zich bevinden. De Commissie zal de situatie in de haven 
van Hamburg samen met de Duitse autoriteiten onder­
zoeken. 
2.37. De Commissie is van oordeel dat het hoge 
percentage certificaten waarvoor een controle achteraf 
werd gevraagd en waarbij de goederen „niet in aanmer­
king bleken te komen", bewijst dat de douanediensten 
zeer gericht om controles hebben verzocht. 
2.38. Het vraagstuk van de parameters voor de 
controles achteraf is reeds door het Comité Oorsprong 
van goederen besproken, maar zonder dat conclusies 
werden bereikt (zie ook punt 2.23). 
Hetzelfde geldt voor de omschrijving van het begrip 
„gefundeerde twijfel". Overigens is het niet zeker dat van 
dit begrip een objectieve en exhaustieve definitie kan 
238 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
worden gegeven. Bij gebruik van een definitie die niet alle 
gevallen dekt, bestaat het gevaar dat de douanediensten 
op een dwaalspoor worden gebracht en de gevallen niet 
op hun juiste waarde beoordelen. 
De Commissie zal haar onderzoek voortzetten om enkele 
referentiecriteria vast te kunnen stellen. Zij is echter van 
oordeel dat het begrip „steekproeF geen toelichting 
behoeft; daaruit volgt dat het verschil tussen steekproef­
controle en controle wegens redelijke twijfel geen 
aanleiding geeft tot onzekerheid. 
Antwoorden van de begunstigde Staten: termijnen en 
inhoud 
2.39. Met ingang van 1.3.1990 bedraagt de termijn voor 
de ACS-staten en de LGO zes maanden (Lomé IV). Voor 
de SAP-landen bedraagt hij zes maanden plus vier met 
ingang van de eventuele herinnering (hetgeen overeen­
komt met de geldigheidsduur van het certificaat). De 
Commissie is op de hoogte van de gesignaleerde 
vertragingen en neemt telkens wanneer haar dergelijke 
problemen ter kennis worden gebracht contact op met de 
overheid van het begunstigde land. 
2.40. Wat de laattijdige antwoorden van de ACS-staten 
op de controleaanvragen betreft voorziet de Vierde 
overeenkomst van Lomé thans in de mogelijkheid van 
automatische weigering (bepaüngen ter zake de regels van 
oorsprong, van toepassing sedert 1.3.1990) onder dezelf­
de voorwaarden als in het kader van het SAP. 
2.42. In verband met de talrijke problemen bij de 
toepassing van het bilaterale akkoord met Joegoslavië 
heeft de Commissie grote druk uitgeoefend op de 
Joegoslavische delegatie. De afgifte van EUR 1-certifica­
ten is (door de Joegoslavische regering) aan de Kamers 
van Koophandel ontnomen en aan de douane toever­
trouwd, met ingang van 1.6.1990. Het is nog te vroeg om 
te kunnen beweren dat de situatie met betrekking tot de 
controles sedert die datum is verbeterd, maar er schijnen 
vorderingen te zijn gemaakt wat betreft de antwoorden op 
de verzoeken om controle achteraf van de door de 
vroegere autoriteiten afgegeven certificaten, in zover dat 
deze eindelijk (maar vaak veel te laat) hebben toegegeven 
dat de betrokken goederen geen goederen van oorsprong 
waren. De betrokken autoriteiten hebben onlangs ook 
aanvaard om de EUR 1-certificaten die zij hadden 
afgegeven, op basis van de hen door de diensten van de 
Commissie verstrekte informatie in te trekken. 
Door de Lid-Staten getroffen maatregelen bij het 
uitblijven van antwoorden binnen de termijn 
2.43. De automatische weigering van de preferentiële 
behandeling bij het uitblijven van een antwoord binnen de gestelde termijn bestaat slechts in het kader van het SAP 
en sedert 1 maart 1990 voor de ACS-staten en de LGO, en 
dan nog alleen als het verzoek om controle achteraf was 
gebaseerd op „redelijke twijfel". De Commissie richt zich 
op verzoek van de douane van de Lid-Staten binnen de 
gestelde termijnen tot de autoriteiten van het betrokken 
land om een antwoord, of een aanvullend antwoord, te 
verkrijgen. 
2.44. Als een verzoek om controle achteraf niet op 
redelijke twijfels gebaseerd was, dit wil zeggen als het ging 
om een steekproefgewijze controle, kan het dossier 
inderdaad als afgedaan worden beschouwd bij het 
uitblijven van een antwoord binnen de voorgeschreven 
termijn (de preferentie blijft dus bestaan). 
Als een geval aan de Commissie is medegedeeld, tracht 
deze van het betrokken land een antwoord te krijgen, zelfs 
na de voorgeschreven termijn, om het probleem binnen de 
driejaar (verjaringstermijn) te kunnen oplossen. Er dient 
evenwel aan te worden herinnerd dat de gevallen die aan 
de Commissie worden medegedeeld vaak een invoer 
betreffen die meer dan twee jaar geleden heeft plaatsge­
vonden, en dat de bevoegde autoriteiten van de begun­
stigde landen slechts verplicht zijn de uitvoerdocumenten 
gedurende twee jaar te bewaren. In de prkatijk is het dus 
vaak moeilijk en zelfs onmogelijk voor de Commissie om 
dergelijke gevallen op te lossen. 
Ontstentenis van bepalingen betreffende de antwoordter-
mijnen 
De bilaterale overeenkomsten voorzien in geen enkele 
termijn voor de antwoorden op verzoeken om controle 
achteraf en de Gemeenschap kan de preferentie niet 
weigeren als het partnerland de ongeldigheid niet erkent 
van een certificaat dat zijn autoriteiten naar behoren 
hebben afgeleverd. Gezien de specifieke problemen die in 
Joegoslavië zijn ondervonden, heeft de Commissie 
bijzondere inspanningen moeten leveren, die resultaat 
schijnen te hebben, althans tot op zekere hoogte. 
Dergelijke inspanningen levert zij momenteel ook met 
betrekking tot Libanon, waar de burgeroorlog de 
controlesituatie bijzonder moeilijk maakt. 
De Commissie is evenwel van mening dat bij het 
consolideren van de „oorsprong"-protocollen van al deze 
overeenkomsten en uiteraard ook bij het ondertekenen 
van nieuwe overeenkomsten (met de Golfstaten, de 
landen van Oost-Europa) moet worden voorgesteld 
daarin de mogelijkheid tot automatische weigering bij het 
uitblijven van een antwoord op te nemen. Hierbij moet 
evenwel worden opgemerkt dat over deze wijziging met de 
partnerlanden moet worden onderhandeld. 
Toezicht op de tenuitvoerlegging 
2.45. b) Als de douanedienst in zijn verzoek om 
controle achteraf vermeldt dat het om een steekproefcon­
trole gaat, weten de autoriteiten dat zij slechts hoeven te 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 239 
„vergeten" te antwoorden en blijft de preferentie 
gehandhaafd. Dit is de reden waarom een dergelijke 
vermelding als zodanig niet in het controleverzoek mag 
voorkomen. Het is evenwel duidelijk dat de vermelding 
wel in het dossier van het aanvragende kantoor moet 
worden opgenomen, om te weten wat het moet doen als 
een antwoord uitblijft. De Commissie zal dit vraagstuk in 
het Comité Oorsprong van goederen ter sprake brengen. 
Overigens moeten precieze moeilijkheden met een 
certificaat steeds in het verzoek om verificatie worden 
vermeld, zodat de bevoegde autoriteiten op deze punten 
kunnen antwoorden en om verdere briefwisseling te 
voorkomen als het eerste antwoord te algemeen was. 
Weigering van het preferentiële stelsel 
2.48. De Gemeenschap kan geen sancties opleggen aan 
begunstigde landen die zich niet aan de vastgestelde 
samenwerkingsvoorschriften houden, behalve de weige­
ring van het preferentiële stelsel in precieze gevallen en 
dan nog met inachtneming van de rechtspositie van de 
importeur. Sancties tegen importeurs vallen onder de 
bevoegdheid van de Lid-Staten. 
Onregelmatigheden 
2.49. De Commissie houdt zich actief met de genoemde 
dossiers bezig. De stand van zaken is als volgt: 
a) Het onderzoek in de Lid-Staten is nog gaande, 
behalve in Frankrijk, waar het beëindigd is en tot de 
invordering achteraf van de rechten heeft geleid; 
b) De administratieve samenwerkingsmissie naar Las 
Palmas, Banjul en Freetown in november 1989 heeft 
tot de ontmanteling van de fraudeorganisatie geleid. 
De hoofdverantwoordelijke van de organisatie werd 
voor het parket van Las Palmas gebracht. De formele 
bewijzen voor de inning van de rechten zijn beschik­
baar; 
c) en d) De Joegoslavische autoriteiten hebben erkend 
dat de EUR 1-certificaten niet geldig waren. De 
betrokken Lid-Staten hebben de procedure voor de 
invordering van de toepasselijke rechten ingesteld; 
e) In Nederland bevindt het dossier zich bij de Procu­
reur van de Koningin en in Italië eveneens bij de 
Procureur; f) Het onderzoek over dit dossier is gaande. 
Beheer door de Commissie 
2.50. De antwoorden van de Commissie op dit punt zijn 
op analytische wijze vermeld bij de punten 2.51 tot 2.59. 
2.51. De Commissie is van oordeel dat de tenuitvoerleg­
ging van maatregelen van wederzijdse bijstand in dit geval 
het goede initiatief was. Andere maatregelen van 
algemene draagwijdte zoals voorgesteld door de Kamer 
kunnen op basis van de verstrekte informatie, die 
ongetwijfeld ernstig is maar niet voldoende precies, niet 
worden genomen zonder ernstige gevolgen op politiek 
vlak. 
2.52. De Commissie heeft de Lid-Staten bij herhaling, 
met name in het Comité Oorsprong van goederen, haar 
standpunt medegedeeld over stempels waarvan zij geen 
kennisgeving heeft ontvangen, dit wil zeggen dat zij 
certificaten waarop dergelijke stempels zijn aangebracht 
niet beschouwt als in overeenstemming met de geldende 
voorschriften. 
De uit dien hoofde te innen eigen middelen worden 
opgeëist telkens wanneer de Commissie concreet kan 
vaststellen dat tariefpreferenties ten onrechte zijn toege­
kend. 
2.53. De Commissie is van oordeel dat het op dit gebied 
niet aan inspanningen heeft ontbroken, zoals blijkt uit de 
verkregen resultaten. Zij meent trouwens dat het 
marginale gebruik van het SAP door de ACS-staten en de 
administratieve toestand in de ontwikkelingslanden een 
zekere soepelheid bij het beheer van de betrokken 
inlichtingen rechtvaardigen. 
2.54. Tussen de betrokken diensten van de Commissie 
zijn contacten gelegd om hun informatiesysteem te 
verbeteren. 
2.55. De delegaties van de Commissie in de begunstigde 
landen treden ook op verzoek van deze landen of andere 
diensten van de Commissie op bij de toepassing van de 
regels van oorsprong. 
Zij kunnen terzake echter slechts een subsidiaire rol 
spelen, gezien de bevoegdheidsproblemen van de plaatse­
lijke diensten en het grote aantal uitvoertransacties in 
vergelijking met het veel kleinere aantal acties van het 
EOF of in het kader van de voedselhulp. 
^40 Publikatieblad van de Europese gemeenschappen 12 12 ^ 
2.^6. De cumulatieprocedure heeft voordelen voor de 
exporteurs waaraan de begunstigde landen veel belang 
hechten, ^et is onvermijdelijk dat zij een ingewikkelder 
samenspel vanwetteksten meebrengt vooral voorhet 
^APinditverbandvaltoptemerkendat^hoewelinl^éó 
eenverbeterdsysteemvoorderegionaleorganisatieswerd 
goedgekeurde alleen deACe^EA^Ideformaliteiten voorde 
toepassingervan heeft vervulde namelijk in november 
1^ 
De verschillen tussenhetcumulatiesysteem voor deAC^S-
staten en de LCrO en dat voor bepaalde regionale 
organisaties van de SAPdanden houden verband met de 
meer algemene doelstellingen van de betrokken regeling 
gen.Overigensbeantwoordendeverschillentussende 
preterentiëleregelingen^die weliswaar eencomplicatie 
kunnen vormen bij de controles aan politieke doelstellin­
gen 
2.^^2.^. De regels van oorsprongvoor de betrokken 
produktenzullentegenhetjaarl^2geharmoniseerdzijn, 
HetC^omité Oorsprong vangoederen isreedsaande 
werkzaamheden begonnen. 
2.e^. De Cremeenschap kan de toepassing van de regels 
vanoorsprongnietindeplaatsvandebegunstigdelanden 
controleren^zij is dus verplicht eenregeling toe te passen 
die berust op aanvaarding door deze landen van de 
verantwoordelijkheden die zijn overeengekomen winnet 
kader van de akkoordend of opgelegd ^in het kader van 
autonome regelingen^. 2.6L^ Deze theoretische ^zwakheid^ vandecontrole-
mechanismenis inherent aanieder systeem van preteren-
tiële behandeling, 
^ ^oalsreedswerdopgemerktzaldeCommissiesamen 
met de Lidstaten de mogelijkheden onderzoeken om de 
toepassing van de betrokken regelingen te verbeteren, 
2.62. a^ In het kader van het SAP bestaat deze 
mogelijkheid reeds onder bepaalde voorwaarden,COver 
eendergelijkewijzigingvandebilateraleovereenkomsten 
kan worden onderhandeld, 
^ HetC^omitéCOorsprongvangoederenisreedsaande 
bespreking van deze punten begonnen, 
c^ gemeenschappelijke onderzoekingen van de dien^ 
sten van de commissie en de bevoegde autoriteiten van 
bepaalde begunstigde landen hebben reeds plaatsgevon^ 
deninhetkadervandefraudebestrijding^bijvoorbeeldin 
Singapore^, 
Coverde toekenning van nieuwe bevoegdheden aan de 
C^ommissietothetverrichtenvanregelmatigecontrolesin 
de begunstigde landen naar het voorbeeld van de 
controles van de eigen middelen in de Lidstaten moet 
met de partnerlanden worden onderhandeld. De vierde 
Overeenkomst van Lomé is eenbelangrijke stap in de 
richting die de rekenkamer aangeeft want in de 
Overeenkomst isformeel het principe opgenomen dat de 
gemeenschap mag deelnemen aan onderzoekingen in de 
AC^S-staten^ met hun instemming. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 241 
HOOFDSTUK 3 
Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, 
Afdeling „Garantie" (EOGFL-Garantie) 
Beheer en begrotingscontrole 
BEGROTINGSDISCIPLINE Opgave van hoeveelheden 
Resultaten 
3.3 - 3.4. In artikel 6 van de beschikking van de Raad 
van 24 juni 1988 is inderdaad bepaald dat, om te 
garanderen dat het landbouwrichtsnoer in acht wordt 
genomen, de Commissie een doeltreffend „alarmerings­
systeem" moet invoeren met betrekking tot de ontwikke­
ling van de uitgaven van de verschillende hoofdstukken. 
Die methode houdt in: 
— dat de ramingen per hoofdstuk zo nauwkeurig 
mogelijk moeten zijn om zoveel mogelijk uit te sluiten 
dat de kredieten in de loop van het begrotingsjaar 
moeten worden aangepast; 
— dat alle in artikel 6 van de beschikking van de Raad 
aangegeven bezuinigingsmaatregelen ten uitvoer 
worden gelegd wanneer de reële uitgaven sneller 
stijgen of dreigen te stijgen dan het uitgavenprofiel 
van het alarmeringssysteem aangeeft; 
— dat de kredietoverschrijvingen, telkens wanneer zij 
onontkoombaar zijn als gevolg van, hetzij exogene 
factoren of op het ogenblik van de opstelling van de 
begroting niet te voorziene buitengewone omstandig­
heden (bijvoorbeeld epidemieën), hetzij de onmoge­
lijkheid om de bovenbedoelde besparingsmaatregelen 
tijdig uit te voeren, aan de Begrotingsautoriteit 
moeten worden voorgesteld voordat de kredieten van 
de betrokken hoofdstukken worden overschreden. 
Als conclusie kan worden gesteld dat de overschrijvingen 
tussen enerzijds hoofdstukken met een overschot en 
anderzijds hoofdstukken met een tekort in de voorschrif­
ten zijn vastgelegd, zoals blijkt uit artikel 8 van de 
beschikking van de Raad en uit de artikelen 100 en 105 
van het Financieel Reglement. Deze correcties moeten 
evenwel passen in het geheel van maatregelen waartoe 
door de Commissie en eventueel de Raad op grond van 
artikel 6 wordt besloten om te garanderen dat het 
landbouwrichtsnoer in acht wordt genomen en mogen 
vanzelfsprekend niet tot gevolg hebben dat het totale 
bedrag van de in de begroting opgenomen kredieten 
wordt overschreden. 3.6-3.8. De Commissie werkt regelmatig aan de 
verbetering van het informatiesysteem. De door de 
Rekenkamer gedane suggestie, die de Commissie aan­
dachtig zal onderzoeken, veronderstelt evenwel dat: 
— alle Lid-Staten de kwantitatieve gegevens in hun 
computersysteem opslaan om ze maandelijks aan de 
Commissie te doen toekomen; 
— de door de Lid-Staten gehanteerde computersys­
temen compatibel zijn met het AGREX-computer-
systeem; 
— de Commissie in staat is de verzamelde kwantitatieve 
gegevens te verwerken, hetgeen een niet onaanzien­
lijke aanpassing van AGREX zou vergen. 
Tenslotte is het belangrijk dat dergelijke wijzigingen het 
doorgeven en de evaluatie van de gegevens niet mogen 
vertragen, omdat anders het alarmeringssysteem niet 
meer zou functioneren. 
3.10. De Commissie heeft de betrokken Lid-Staten 
gewezen op de noodzaak om hun aangiften te verbeteren 
en hun verplichtingen terzake na te komen. 
INTERVENTIEVOORRADEN 
Waardevermindering van interventievoorraden 
3.12. Bij de buitengewone afschrijving voor alcohol die 
is toegepast, is de waarde verminderd van de hoeveel­
heden die oorspronkelijk in het begrotingsjaar 1989 
hadden moeten worden afgezet en waarvoor in de 
242 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
begroting kredieten waren opgenomen. Daar die afzet 
niet heeft plaatsgevonden zijn de desbetreffende kredieten 
gebruikt om de boekwaarde van de betrokken alcohol te 
verlagen, hetgeen voor de begroting hetzelfde effect heeft. 
Hierdoor is een potentiële extra last voor de begroting van 
het volgende jaar voorkomen en is een besparing 
gerealiseerd. 
Gratis uitreiking van interventievoorraden 
Verwerking in de boeken 
3.13. Zie het antwoord op punt 3.22. 
Hulpbehoevenden 
3.16 - 3.17. Door de boeking van de aan de hulpbehoe­
venden in de Gemeenschap uitgereikte voorraden tegen 
de aankoopprijs is het mogelijk de effectieve financiële 
inspanning van de Gemeenschap ten behoeve van de 
begunstigden duidelijk te becijferen. Bij de beoordeling 
van deze inspanning moet worden gekeken naar de 
normale voorzieningskosten in de Gemeenschap, die 
overeenkomen met de interventieprijzen. 
Oosteuropese landen 
3.19. Het voedselhulpprogramma voor Polen is via een 
spoedprocedure vastgesteld op 24 juli 1989, toen de 
begroting voor 1989 voor het EOGFL-Garantie vrijwel 
afliep en het voorontwerp van begroting voor 1990 reeds 
bij de Raad was ingediend. De Commissie zal binnenkort 
verslag uitbrengen over de uitvoering van het betrokken 
programma. 
Ontwikkelingslanden 
3.20 - 3.21. Om te voldoen aan de eis van budgettaire 
doorzichtigheid, overeenkomstig de bestaande wetge­
ving, moeten de voedselhulpacties zo worden geboekt, 
dat duidelijk blijkt wat het gedeelte „restitutie" (gefinan­
cierd door het EOGFL-Garantie) en wat het gedeelte 
„wereldmarktprijs" (gefinancierd uit de voedselhulpkre­
dieten) is. Wanneer men deze transacties tegen de 
verlaagde boekwaarde zou opvoeren, zou het gedeelte 
„restitutie" verdwijnen in de „andere opslagkosten", ten 
koste van de budgettaire doorzichtigheid. 
Wat door de Rekenkamer als „winst" wordt bestempeld 
en volgens de huidige boekingsmethode wordt geboekt onder de post „andere opslagkosten" is een bedrag dat 
bestaat uit de tegenwaarde van de restitutie voedselhulp, 
ten laste van artikel 292, en het eventuele verschil tussen 
de geraamde wereldmarktprijs waarvan bij de opstelling 
van de begroting is uitgegaan en de werkelijke wereld­
marktprijs op het ogenblik van uitvoer. Naargelang van 
de ontwikkeling van de wereldmarktprijs kan het 
betrokken bedrag positief of negatief zijn. 
Zoals de Rekenkamer zelf opmerkt richt haar kritiek zich 
tegen de bestaande wetgeving die de Commissie correct 
toepast. Overigens blijkt uit het antwoord op het vorige 
punt dat de Commissie het met het oordeel van de 
Rekenkamer uit boekhoudkundig oogpunt niet eens is. 
Aanbeveling 
3.22. Afgezien van de bij de spoedactie voor de 
Oosteuropese landen gevolgde methode is de Commissie 
van oordeel dat de maatregelen voor gratis uitreiking 
volgens een coherente methode zijn getaxeerd en geboekt. 
Uitvoering van de programma's 
ten gunste van hulpbehoevenden 
3.23 - 3.25. Rekening houdend met de tijd die nodig is 
voor de uitvoering ter plaatse van de programma's en 
voor de uitdeling, heeft de Commissie voor het Pro­
gramma 1990 een uiterste datum (31 augustus) voor de 
uitslag van de goederen uit de interventievoorraden 
vastgesteld. 
FINANCIËLE CONTROLE 
BINNEN DE COMMISSIE 
Voorschotten aan Lid-Staten 
3.44. Volgens de inlichtingen waarover de Commissie 
beschikt beliep eind september 1990 het bedrag dat België 
als extra heffing voor het melkprijsjaar 1987/1988 moet 
innen 3 miljoen ecu. 
De Commissie heeft tegen Nederland de in artikel 169 van 
het Verdrag bedoelde procedure ingeleid wegens het niet 
integraal innen van de betrokken heffing. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 243 
HOOFDSTUK 4 
Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, Afdeling 
Garantie (EOGFL-Garantie): Ordening en beheer van de markten 
4.1. Subsidies voor boter bestemd voor de vervaardiging van banketbak­
ker swerk, consumptie-ijs en andere voedingsmiddelen 
INLEIDING 
4.1.1. Sedert 1975 is de hoeveelheid boter die zonder 
subsidie is afgezet jaarlijks gemiddeld met 2,7 % gedaald; 
in 1989 bedroeg deze daling 8 %. 
BEGROTINGSUITGAVEN 
4.1.5. Nadere gegevens over de resultaten van deze 
maatregelen zijn bijvoorbeeld te vinden in de verslagen 
over de interventiemaatregelen in de zuivelsector, waar­
van het laatste dat is gepubliceerd betrekking heeft op 
1989. 
De Commissie is van mening dat een zo verregaande 
detaillering van de gegevens in de maandelijkse uitgaven-
declaraties niet absoluut noodzakelijk is. Het probleem 
zou kunnen worden geregeld door een samenvoeging van 
de formules A, C en D. 
OPZET VAN DE MAATREGEL 
Ingewikkeldheid 
4.1.7-4.1.9. Verordening 570/88 is het resultaat van 
twee jaar voorbereidend werk waarbij alle belanghebben­
de partijen zijn betrokken. De structuur van de ver­
ordening weerspiegelt de noodzaak van een beter beheer 
en een betere controle van de communautaire markten en financiële middelen en de zeer grote verschillen tussen de 
produkten, de handelaren en de verbruikers die van de 
regeling kunnen profiteren. 
In de eerste twee jaren van toepassing van Verordening 
(EEG) nr. 570/88 is gebleken dat de regeling goed 
functioneert. In 1988 en 1989 is aanzienlijk meer boter 
verkocht dan in de jaren daarvoor. De structuur van de 
verordening heeft deze positieve ontwikkeling niet 
verhinderd, maar bijgedragen tot een doeltreffende en 
rendabele afzet van boteroverschotten. Bovendien is de 
controle op deze kostbare afzetmaatregel verbeterd ten 
opzichte van de situatie met de vroegere verordeningen. 
De maatregel wordt niettemin thans opnieuw bekeken 
door de groep die door de Commissie is opgericht om de 
landbouwwetgeving te vereenvoudigen. 
Con trolebepalingen 
4.1.10 - 4.1.11. De controlebepalingen, die zijn opgeno­
men in titel IV van Verordening nr. 570/88, zijn 
minimumvoorschriften. Deze verbeterde voorschriften 
zijn door de Commissie vastgesteld na controles die door 
haar eigen diensten waren uitgevoerd. Indien in bepaalde 
omstandigheden aanvullende controles nodig blijken, 
moeten die door de Lid-Staten worden uitgevoerd. Dit is 
het geval voor de controle op de fysieke voorraden, die 
moeten worden getoetst aan de voorraden in de 
boekhouding, en voor de verificatie van de overeen­
stemming tussen de verschillende rekeningen en boeken 
indien deze afzonderlijk worden bijgehouden voor 
transacties in het kader van Verordening (EEG) nr. 
570/88. 
Té verregaande controlemaatregelen, die de toepassing 
van de regeling zouden kunnen verstoren, moeten in ieder 
geval worden vermeden. 
244 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
De Commissie is overtuigd van het belang van analytische 
controles in bepaalde gevallen en zal, bij de uitvoering van 
haar eigen controles in de Lid-Staten, het verrichten van 
dergelijke controles zeker stimuleren. 
BEHEER DOOR DE COMMISSIE 
Aantal subsidieniveaus 
4.1.14-4.1.15. De vermindering van het aantal basis­
subsidies wordt momenteel bestudeerd door de groep 
„vereenvoudiging" en door de betrokken diensten van de 
Commissie. 
Wijziging van de formule 
4.1.16. De Commissie is voornemens formule A/C en 
formule D samen te voegen. De interpretatienota van juni 
1989 (waaraan door de Rekenkamer wordt gerefereerd) 
betreffende de voorwaarden voor het aanvaarden van 
overdrachten tussen de verschillende formules is in het 
Comité van Beheer rondgedeeld en besproken. Dit wordt 
beschouwd als de beste manier van werken als een 
bepaald punt van een verordening moet worden ver­
duidelijkt. Dit punt kan evenwel ook aan de orde worden 
gesteld bij de herziening door de groep „vereenvoudi­
ging". 
Controle door het EOGFL op boter, gebruikt 
in een andere Lid-Staat dan die waar de steun 
wordt verstrekt 
4.1.17-4.1.20. De opmerkingen van de Rekenkamer 
zijn slechts gegrond voor boter met verklikstoffen of 
geconcentreerde boter die uiteindelijk wordt verwerkt in 
een andere Lid-Staat dan die waar de verklikstof is 
toegevoegd of de boter is geconcentreerd en waar de 
verwerkingszekerheid moet worden gesteld. 
De Commissie is zich terdege bewust van de situatie die is 
ontstaan als gevolg van de bepalingen inzake de 
zekerheden en zal de mogelijkheid onderzoeken om de 
verordeningen op dit punt te verbeteren. TENUITVOERLEGGING IN DE LID­
STATEN 
Minimumfrequentie van de controlebezoeken 
4.1.22. De Commissie zal deze zaak verder natrekken 
bij de controlebezoeken in het kader van de goedkeuring 
van de rekeningen over 1989. 
Centraal toezicht op de 
con trolewerkzaamheden 
4.1.23. De Commissie is zich bewust van de moeilijk­
heden die worden veroorzaakt door de decentralisatie van 
de controlediensten in de Lid-Staten. Zij tracht deze 
moeilijkheden te verhelpen door ook controles ter plekke 
uit te voeren. 
Spreiding van verantwoordelijkheden met 
betrekking tot de controle (Frankrijk) 
4.1.24-4.1.25. De Commissie is op de hoogte van de 
situatie in Frankrijk en heeft in het verleden op deze 
situatie kritiek uitgebracht. Dit bijzondere aspect zal 
opnieuw aan de orde komen in de goedkeuringsprocedure 
voor 1989; een controlebezoek is gepland voor het tweede 
halfjaar 1990. 
CONCLUSIES 
4.1.26. Gezien de complexiteit van het bedrijfsleven en 
de markten in deze sector heeft de Commissie met 
Verordening nr. 570/88 de voorwaarden willen scheppen 
voor een doeltreffende en goedkope afzet van de 
boteroverschotten. De controlevoorschriften worden, 
gelet op het hoge niveau van de steun en op de omvang 
van de uitgegeven bedragen, beschouwd als noodzakelijk 
maar niet zo streng dat het gebruik van de regeling erdoor 
wordt ontmoedigd. De maatregel wordt niettemin 
momenteel onderzocht door de groep „vereenvoudiging". 
4.1.27. De Commissie zal onderzoeken of het mogelijk 
is de verordening zodanig aan te passen dat rekening 
wordt gehouden met de specifieke situatie die ontstaat 
wanneer de boter tussen Lid-Staten wordt verhandeld. 
4.1.28. De toepassing van de verordening in de 
verschillende Lid-Staten wordt door de Commissie 
periodiek gecontroleerd. Als onderdeel van de goedkeu­
ring van de rekeningen van 1989 zijn voor het tweede 
halfjaar van 1990 controlebezoeken aan Duitsland, 
Frankrijk en België gepland met betrekking tot de boter 
voor banketbakkerswerk. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 245 
4.2. Premieregeling voor het 
ANALYSE VAN HET EFFECT VAN DE 
PREMIE 
Effect van de premie op het inkomen 
4.2.7. De indrukwekkende omvang van het melkveebe­
stand in bepaalde gebieden van Spanje, waarvan de 
Rekenkamer melding maakt, zou een uitzonderlijk 
verschijnsel kunnen zijn en is helemaal niet representatief 
voor de gemiddelde structuur van de bedrijven met 
„zoogkoeien" in de Gemeenschap. 
De Commissie acht het op grond van deze situatie niet 
wenselijk in de premieregeling een maximum in te 
bouwen. Een dergelijke bepaling zou slechts gelden voor 
bepaalde gebieden van de Gemeenschap; zij zou daaren­
tegen het beheer van de premieregeling en de controle 
erop door de bevoegde nationale instanties aanzienlijk 
bemoeilijken en aanleiding kunnen geven tot oneigenlijk 
gebruik en fraude. 
4.2.8. De aan de producent verleende premie is een 
forfaitair bedrag dat is vastgesteld bij een politiek besluit 
van de Raad. Het bedrag ervan wordt niet geregeld 
aangepast op basis van vooraf bepaalde elementen; het 
wordt incidenteel aangepast op grond van de algemene 
situatie in de sector rundvlees en de aanpassing houdt niet 
rechtstreeks verband met de ontwikkeling van de 
marktprijzen en de produktiekosten. Het is bijgevolg niet 
nodig de economische situatie van de bedrijven met 
zoogkoeien op de voet te volgen en continu onderzoek te 
doen naar de rol en het effect van de premie. 
De Commissie is evenwel in staat op elk moment het effect 
van de premie op de inkomens te berekenen aan de hand 
van de verschillende studies en mededelingen die worden 
gepubliceerd door wetenschappelijke instanties en/of 
beroepsorganisaties. Deze inlichtingen worden door de 
bevoegde diensten verzameld en onderzocht. De door de 
Rekenkamer in punt 4.2.9 vermelde berekeningen en de 
daaruit voortvloeiende conclusies tonen duidelijk het nut 
van deze werkwijze aan. 
De Commissie zal evenwel onderzoeken of het Informa-
tienet inzake Landbouwbedrijfsboekhoudingen (ILB) 
voortaan niet ook specifieke informatie en berekeningen 
zou kunnen publiceren voor de bedrijfstak „zoogkoeien". 
4.2.11. Zie antwoord op punt 4.2.7. van het zoogkoeienbestand 
Effect van de premie op de ontwikkeling van 
de veestapel 
4.2.12. Wat de totale rundveestapel in de Gemeenschap 
betreft worden twee duidelijke tendensen waargenomen: 
— ten eerste : een vermindering van het aantal melk­
koeien sedert de invoering van de melkquota in 1984, 
met een forse vermindering in de eerste twee a drie 
jaren na 1984, die thans en ook in de komende jaren 
veel geringer zal zijn; 
— ten tweede : een regelmatige en aanhoudende stijging 
van het zoogkoeienbestand in de Gemeenschap, 
waarvoor verschillende redenen zijn aan te voeren 
waaronder, met name, de revalorisatie van de premie. 
Het resultaat van deze twee tendensen is dat de omvang 
van het zoogkoeienbestand in de Gemeenschap sedert 
verscheidene jaren toeneemt; zo maakte het aantal 
zoogkoeien 
in 1983: 18% 
1988: 22% 
1990: 25% 
uit van het totale aantal koeien. 
De Commissie moet er evenwel op toezien dat het peil van 
de premie het houden van zoogkoeien niet in al te sterke 
mate stimuleert. Een dergelijke ontwikkeling zou name­
lijk de moeilijkheden op de rundvleesmarkt kunnen 
verergeren en het marktevenwicht in de komende jaren in 
gevaar kunnen brengen. 
4.2.13. Wat de statistische enquêtes betreffende de 
rundveestapel betreft die door EUROSTAT worden 
uitgevoerd en die een algemene indicatie geven van het 
aantal zoogkoeien, wenst de Commissie erop te wijzen dat 
het gebrek aan nauwkeurigheid van de definitie van de 
twee soorten koeien die door de Rekenkamer is geconsta­
teerd, in juni 1990 is gecorrigeerd via een wijziging van 
Beschikking 73/262/EEG van de Commissie. 
4.2.14. Zie antwoord op punt 4.2.8 en 4.2.12. 
246 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
DE ROL VAN DE COMMISSIE OP HET 
GEBIED VAN TOEZICHT EN BEHEER 
Tekortkomingen van de uitvoeringsbepalingen 
Probleem van de identificatie van de koeien 
4.2.15. De Commissie is ervan overtuigd dat in de 
komende jaren alle Lid-Staten verplicht zullen zijn om op 
een of andere wijze een dergelijk systeem in te voeren dat 
zal kunnen dienen voor een hele reeks maatregelen die zijn 
vastgesteld in het kader van het gemeenschappelijk 
landbouwbeleid. De Commissie neemt actief deel aan de 
op communautair niveau ondernomen werkzaamheden 
om een betrouwbaar identificatiesysteem te vinden. 
Overmacht 
4.2.16 - 4.2.17. Wat de mededeling van de gevallen van 
overmacht door de Lid-Staten betreft, is de Commissie 
het eens met de kritiek van de Kamer. Zij zal dan ook de 
mogelijkheid onderzoeken om de frequentie en de inhoud 
van deze mededelingen te verbeteren; indien nodig zal zij 
een wijziging van de regelgeving voorstellen. 
Toezicht van de Commissie op het beheer 
door de Lid-Staten 
4.2.18. De Commissie beschikt over verzamelingen van 
de nationale bepalingen zoals die door de Lid-Staten zijn 
vastgesteld bij de invoering van de premieregeling in het 
begin van de jaren tachtig. Daarna is de regeling 
gedurende een aantal jaren niet substantieel gewijzigd en 
hoefden de Lid-Staten hun bepalingen derhalve niet te 
veranderen. Pas in 1987 en, vooral, in 1989 heeft de 
wijziging van de premieregeling consequenties gehad 
voor de nationale instructies. Op dat ogenblik zijn 
bepaalde Lid-Staten hun verplichtingen op grond van 
artikel 6 van Verordening (EEG) nr. 1244/82 niet 
nagekomen. 
Bij een wijziging kan de Commissie evenwel aanvaarden 
dat de Lid-Staten gedeeltelijke gegevens verstrekken 
omdat een volledige herziening van de nationale bepalin­
gen meestal niet nodig is. 
Na de verruiming van de premieregeling tot de kleine 
melkproducenten heeft de Commissie Uitvoeringsver­ordening (EEG) nr. 1244/82 opnieuw gewijzigd. Deze 
wijziging vereist een aanpassing van de nationale 
regelgeving. De Commissie zal deze gelegenheid te baat 
nemen om de Lid-Staten te vragen haar een volledig 
bijgewerkte versie van hun nationale bepalingen mee te 
delen. 
4.2.20. Zie het antwoord op punt 4.2.18. 
BEHEER EN CONTROLE VAN DE 
REGELING DOOR DE LID-STATEN 
Instructies voor het beheer 
4.2.22. c) Wat Italië betreft is de Rekenkamer ervan in 
kennis gesteld dat de Commissie de Italiaanse autoriteiten 
er reeds op heeft gewezen (maart 1989) dat zij niet 
tevreden is met de controleregeling in deze sector. Zij had 
met name expliciet kritiek op de wijze waarop de 
inspecties werden uitgevoerd en op het feit dat er geen 
gecentraliseerde controle bestond op de zuivelfabrieken 
of op de verplaatsingen van vee. De Commissie is ervan 
op de hoogte gebracht dat de controleregeling sindsdien is 
verbeterd, en zij volgt de situatie. Bovendien wordt 
overwogen een financiële correctie aan te brengen bij de 
volgende goedkeuring van de rekeningen, voor de jaren 
1987 en 1988. In Spanje wordt de niet-levering van melk 
gecontroleerd door verificatie van het ras van de dieren en 
van het feit of al dan niet melkapparatuur aanwezig is op 
het bedrijf. De Commissie zal dit aspect verder onder­
zoeken tijdens haar eerstvolgende controle in Spanje. 
d) De Commissie heeft deze lacune in de Griekse 
nationale instructies reeds opgemerkt en heeft een aantal 
aanbevelingen gericht tot de betrokken Lid-Staat; voor 
Spanje zal dit aspect worden onderzocht tijdens de 
eerstvolgende controle van de rekeningen die de Commis­
sie zal uitvoeren. 
De rol van de centrale overheid bij het beheer 
van de regeling 
4.2.23 - 4.2.24. De Commissie heeft deze leemte in het 
algemene toezicht op de uitvoering van de regeling in de 
betrokken gebieden reeds opgemerkt en heeft de nationa­
le autoriteiten hierop gewezen. In Griekenland zijn reeds 
enkele verbeteringen aangebracht, terwijl voor Spanje 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 247 
nog wordt onderhandeld met de autoriteiten van dat land. 
De Commissie volgt de situatie van nabij om te 
garanderen dat uiteindelijk door de Lid-Staat de vereiste 
maatregelen zullen worden vastgesteld en de vereiste 
garanties zullen worden gegeven opdat de regeling in de 
betrokken gebieden naar behoren ten uitvoer wordt 
gelegd. 
Controle op de veestapel 
4.2.25. a) Met betrekking tot de identificatie van dieren 
wordt verwezen naar de opmerking in punt 4.2.15. Ook 
dient erop te worden gewezen dat bij de laatste 
wijzigingen van de verordening is voorgeschreven dat de 
controles moeten worden uitgevoerd zonder voorafgaan­
de waarschuwing; in sommige Lid-Staten waar vrij 
grazende dieren moeten worden verzameld op extensieve 
landbouwbedrijven zou een kennisgeving 48 uur van 
tevoren evenwel aanvaardbaar zijn. 
b) Daar het niet mogelijk is alle controles op het aantal 
aangehouden dieren tegelijk uit te voeren aan het einde 
van de periode van zes maanden, heeft de Commissie 
aanvaard dat deze controles zo laat mogelijk in de 
voorgeschreven periode worden uitgevoerd. De Commis­
sie heeft de betrokken Lid-Staat aanbevelingen en 
opmerkingen medegedeeld met betrekking tot de gevallen 
waarin zij vond dat de controles te vroeg in de periode 
waren uitgevoerd. 
c) De Commissie weigert de premie te betalen voor alle 
dergelijke gevallen die aan het licht komen bij haar 
controlebezoeken in de Lid-Staten. 
d) De Commissie is op de hoogte van dit probleem en 
stuurt de betrokken Lid-Staat hierover een brief. 
e) De controles zijn door de Italiaanse autoriteiten 
geïntensiveerd naar aanleiding van stappen van de 
Commissie (1 februari 1989) in verband met het verschil 
tussen het aantal betaalde premies en het aantal dieren dat 
overeenkomstig de statistieken voor de premie in 
aanmerking komt. 
Controle op de niet-levering van melk 
4.2.26. De invoering van de melkquota in 1984 heeft een 
invloed gehad op de verschillende aspecten van de 
controle op de niet-levering van melk. Vanaf dat jaar was 
het voor houders van zoogkoeien namelijk erg moeilijk 
om een melkquotum te krijgen en om melk te gaan 
produceren. Door de invoering van de quotaregeling is 
het risico dat de aanvrager zijn verbintenissen inzake de 
niet-levering van melk niet naleeft derhalve aanzienlijk 
verminderd. De niet-levering van melk blijft evenwel een verbintenis 
van de producent waarvan de naleving moet worden 
gecontroleerd. Om de controle-instanties terzake een 
duidelijk richtsnoer te geven heeft de Commissie bij 
Verordening nr. 2079/90 van 20 juli 1990 een nieuwe 
bepaling opgenomen in Verordening (EEG) nr. 1244/82 
inzake de tenuitvoerlegging van de regeling. 
In de toekomst zal bij de administratieve controle de lijst 
van premie-aanvragers worden vergeleken met de lijst van 
melkproducenten die een referentiehoeveelheid voor 
melk hebben, teneinde voor aanvragen die zijn ingediend 
in het kader van de regeling bedoeld in artikel 2 van 
Verordening (EEG) nr. 1357/80 (gespecialiseerde produ­
centen), de niet-levering van melk te controleren of, voor 
aanvragen die zijn ingediend in het kader van de regeling 
bedoeld in artikel 2bis van genoemde verordening (kleine 
melkproducenten) de gegevens met betrekking tot de 
referentiehoeveelheid te verifiëren. 
Deze nieuwe bepaling geldt voor alle door kleine 
melkproducenten ingediende aanvragen en voor ten 
minste 10 % van de door de gespecialiseerde producenten 
ingediende aanvragen. 
Dit punt wordt steeds onderzocht bij de controlebezoe­
ken van de Commissie, en indien de controles op het 
geschikte tijdstip blijken te zijn uitgevoerd worden de Lid-
Staten daarop attent gemaakt. 
Natuurlijk verloop 
4.2.27. De Commissie kijkt dit punt altijd na en 
wanneer er geen met documenten gestaafde verklaring 
wordt gegeven van de verschillen tussen de aantallen 
opgegeven dieren en de aantallen ter plaatse getelde 
dieren, wordt de betaling geweigerd. 
Wijze van betaling van de premie 
4.2.28 - 4.2.29. De Commissie is op de hoogte, en heeft 
deze problemen besproken met de Griekse autoriteiten; 
deze onderzoeken momenteel de mogelijkheid de premie 
rechtstreeks via de bank aan de begunstigden uit te keren 
of hen een bericht te sturen waarop het verschuldigde 
bedrag is vermeld; of het aanrekenen van 2 % adminis­
tratiekosten aan de begunstigden door de plaatselijke 
coöperaties wettig is, wordt momenteel door de Commis­
sie onderzocht. 
248 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
CONCLUSIE 
4.2.30-4.2.31. De Commissie is van oordeel dat de 
door betrouwbare en vooral neutrale bronnen verstrekte 
gegevens en berekeningen waarover haar diensten 
beschikken, de mogelijkheid bieden om het effect van de 
premie op het inkomen van de producenten te berekenen. 
Het gebruik van dergelijke bronnen is een voor elke 
administratie gebruikelijke en aanvaardbare methode. 
De Commissie acht het bovendien niet wenselijk een 
maximum vast te stellen voor het aantal door de 
gespecialiseerde producenten gehouden dieren dat subsi­
diabel is. De financiële middelen die daardoor zouden 
kunnen worden vrijgemaakt zouden nauwelijks toerei­
kend zijn om de premie voor de andere producenten op 
noemenswaardige wijze te kunnen verhogen. 
HISTORISCHE ACHTERGROND 
4.3.1-4.3.5. De Commissie herinnert eraan dat de 
medeverantwoordelijkheidsheffing sedert 1986/1987 de 
garantiedrempelregeling vervangt, die in 1982/1983 in de 
graansector was ingevoerd. In de laatstgenoemde regeling 
moest, indien de gemiddelde graanproduktie de drempel 
overschreed, de interventieprijs worden verlaagd met 1 % 
per miljoen ton waarmee de drempel werd overschreden, 
met een maximum verlaging evenwel van 5 %. 
De garantiedrempel voor het verkoopseizoen 1984/1985 
werd overschreden en de graanprijzen voor het ver­
koopseizoen 1985/1986 hadden bijgevolg moeten worden 
verlaagd. Daar in de Raad geen overeenstemming kon 
worden bereikt over de graanprijzen, heeft de Commissie 
gedurende het gehele verkoopseizoen 1985/1986 conser-
vatoire maatregelen moeten nemen. 
Van het systeem van de lineaire prijsverlaging moest 
hoofdzakelijk worden afgestapt omdat de automatische 
verlaging van de prijzen van het volgende verkoopseizoen 
of van de volgende verkoopseizoenen de medever­
antwoordelijkheid van de producenten op een onaan­
vaardbaar hoog niveau zou hebben gebracht. 
In het kader van het overleg dat is gevoerd op basis van 
het Groenboek en van het voorstel van de Commissie 
voor een algemene hervorming van de gemeenschappelij­
ke marktordening voor granen (COM(8 5)700), heeft de 
Raad besloten het systeem van de garantiedrempels te 
vervangen door de regeling inzake de medeverantwoorde-
lijkheidsheffing. Deze heffing heeft tot doel de landbou-4.2.32. Als gevolg van de opmerkingen van de Rekenka­
mer heeft de Commissie de uitvoeringsbepalingen 
herhaalde malen gewijzigd. Zo zijn in juni 1989 de 
voorschriften om onregelmatigheden en fraude te voor­
komen en te bestraffen verscherpt; in juli 1990 zijn de 
controles nauwkeuriger gemaakt en extra controlemaat­
regelen vastgesteld voor de aanvragen van kleine 
melkproducenten. 
Vele van de door de Rekenkamer aan de kaak gestelde 
lacunes zijn door de Commissie bij haar eigen controles 
geconstateerd en de nodige maatregelen om ze te 
verhelpen zijn vastgesteld. Zo zijn sedert de door de 
Rekenkamer vermelde goedkeuring van Verordening nr. 
1662/89 nieuwe wijzigingen aangebracht bij de vast­
stelling van Verordening nr. 2079/90 van de Commissie 
van 20 juli 1990 (PB nr. L 190 van 21.7.1990). 
wers meer besef van de werkelijke marktsituatie bij te 
brengen, bij te dragen tot de financiering van de kosten 
van de afzet van de produktie-overschotten, en afzetmo­
gelijkheden voor granen te scheppen binnen en buiten de 
Gemeenschap ('). 
Bovendien is afgezien van de lineaire toepassing van de 
medeverantwoordelijkheidsheffing, en zijn maatregelen 
vastgesteld om de kleine producenten vrij te stellen van de 
heffing. 
BEGROTINGSUITVOERING 
4.3.7. Het door de Rekenkamer berekende percentage 
van 23 % geeft de verhouding weer tussen de in de 
kolommen „begroting" en „uitvoering" van tabel 4.3.2 
vermelde bedragen. Bij deze berekening is echter geen 
rekening gehouden met de volgende elementen: 
— voor de begrotingsjaren 1986 en 1987 omvatten de 
begrotingscijfers ook de rechtstreekse vrijstellingen 
voor de Spaanse en Italiaanse kleine producenten (50 
miljoen ecu), 
(') Verslag van de Commissie aan het Europese Parlement 
betreffende het economisch effect van de medeverantwoor-
delijkheidsheffing 4.3. De medeverantwoordelijkheidsregeling in de gemeenschappelijke 
marktordening voor granen 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 249 
— als gevolg van de wijziging van de datum voor het 
afsluiten van het begrotingsjaar voor het EOGFL-
Garantie in 1987 en van het feit dat de uitgaven voor 
een groot deel aan het einde van het jaar worden 
gedaan, moest een gedeelte van de kredieten van de 
begroting 1987 opnieuw worden opgevoerd op de 
begroting 1988. 
De rechtstreekse vrijstellingen worden door de Lid-Staten 
gecontroleerd in het kader van de goedkeuring van de 
rekeningen. 
DE TOEPASSING VAN DE REGELING IN 
DE LID-STATEN 
Vaststelling van de heffingsgrondslag 
4.3.9-4.3.48. Opmerking vooraf 
Omdat een oorspronkelijke regeling voor de inning van 
de heffing op granen (Verordening nr. 2040/86: eerste 
verwerking, interventie en uitvoer) slechts in de ver­
koopseizoenen 1986/1987 en 1987/1988 is toegepast, heeft 
de Commissie besloten de rekeningen over de begrotings­
jaren 1987 en 1988 na te zien op basis van een algemene 
studie over de hoeveelheid granen waarvoor de Lid-
Staten de medeverantwoordelijkheidsheffing zouden 
moeten innen. (Betreffende de goedkeuring van de 
rekeningen, zie eveneens het antwoord op punt 4.3.62.) 
4.3.10. Ongeveer 40 % van alle in de Gemeenschap 
geproduceerde granen zijn vrijgesteld van de medever-
antwoordelijkheidsheffing. Deze hoeveelheden zijn vrij­
gesteld om diverse redenen: 
— een eerste deel heeft betrekking op graan dat binnen 
het landbouwbedrijf wordt geproduceerd en ver­
bruikt (± 40 miljoen ton) en omvat ook de 
hoeveelheden die op grond van een loonwerkcontract 
worden verwerkt. Het Hof van Justitie heeft trouwens 
herhaaldelijk bevestigd dat deze vrijstelling gewettigd 
is; 
— een ander deel heeft betrekking op door kleine 
producenten geproduceerd graan (± 20 miljoen ton). 
Deze vrijstelling heeft het mogelijk gemaakt het effect 
van de daling van de graanprijzen te variëren 
naargelang van de specifieke situatie van bepaalde 
categorieën producenten, hetgeen een essentieel punt 
was bij de keuze van de Raad voor de algemene 
hervorming van de gemeenschappelijke markt­
ordening voor granen. Controles op individuele heffingsaangiften 
4.3.22. a) Het verschil in het aantal aangiften per 
kwartaal is te verklaren door het feit dat de regelgeving, 
zowel voor de „eerste verwerker"-regeling als voor de 
„eerste koperw-regeling bepaalt dat de belanghebbenden 
kunnen worden gemachtigd de heffingen voor het gehele 
verkoopseizoen ineens over te maken, indien ze tijdens 
een verkoopseizoen een hoeveelheid granen van minder 
dan 250 ton behandelen waarvoor de medeverantwoorde-
lijkheidsheffing verschuldigd is. 
c)end) Het is juist dat Italië vanaf begin 1986 de 
medeverantwoordelijkheidsheffing heeft toegepast bij 
verkoop van het graan door de eerste koper, in plaats van 
bij de eerste verwerking. Gedurende het gehele ver­
koopseizoen 1986/1987 heeft de Commissie er bij de 
Italiaanse autoriteiten op aangedrongen zich aan de 
communautaire bepalingen te conformeren (zie ook het 
antwoord op punt 4.3.51-58). 
Te late aangiften en betalingen 
4.3.25. c) De Commissie is voornemens om bij de 
goedkeuring van de rekeningen over 1988 voor drie Lid-
Staten financiële correcties aan te brengen omdat de 
heffing te laat is geïnd. Ten aanzien van de te late 
betalingen heeft de Commissie bij Verordening (EEG) nr. 
2712/89 een rente vastgesteld die verschuldigd is over alle 
heffingen die niet binnen de voorgeschreven termijn zijn 
betaald. 
i) Daar de Franse autoriteiten de wettelijke procedures 
hebben ingeleid om de verschuldige bedragen terug te 
vorderen, was de Commissie van mening dat bij de 
goedkeuring van de rekeningen geen correcties dienen 
te worden uitgevoerd. 
iii) Volgens het Franse bedrijfsleven is in juli 1990 97 % 
afgedragen van de bedragen voor het verkoopseizoen 
1989/1990 die ten onrechte waren ingehouden. 
Terugbetaling van de extra 
medeverantwoordelijkheidsheffing 
4.3.26-4.3.29. De Commissie was zich ervan bewust 
dat de gehele of gedeeltelijke terugbetaling van de extra 
medeverantwoordelijkheidsheffing de administratie om­
slachtiger zou maken. Daarom is Verordening (EEG) nr. 
1432/88 vanaf december 1988 aangepast om de Lid-
250 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
Staten te machtigen toe te staan dat de extra heffing wordt 
terugbetaald door de eerste kopers (Verordening (EEG) 
nr. 3858/88). 
Voor het verkoopseizoen 1989/1990 hebben alle Lid­
staten, behalve het Verenigd Koninkrijk, Italië en 
Griekenland, de terugbetalingen rechtstreeks laten 
uitvoeren door de betrokken ondernemers. 
Vanaf het verkoopseizoen 1990/1991 is de stabilisa­
tieregeling gewijzigd om te voorkomen dat nog terugbeta­
lingen moeten worden verricht (Verordening (EEG) nr. 
201/90). 
STELSELS VAN OPENBARE 
BOEKHOUDING 
Vrijstellingen 
Eigen gebruik van granen voor de veevoeding 
4.3.37. De Commissie is van oordeel dat de medever-
antwoordelijkheidsheffing inderdaad ook moet moet 
worden toegepast op graan waarvoor contracten met een 
terugkoopclausule worden afgesloten. Zij zal de Franse 
autoriteiten om nadere inlichtingen over dit systeem 
verzoeken en eventueel de nodige maatregelen treffen. 
Inzake de toepassing van de medeverantwoordelijkheids-
heffing op de verkoop van graan dat achteraf door de 
producenten wordt teruggekocht in de vorm van 
diervoeder is momenteel bij het Hof van Justitie de zaak 
203/89 (prejudiciële beslissing) in behandeling. 
Steun voor kleine graanproducenten 
4.3.38 - 4.3.39. De Commissie heeft in haar voorstellen 
steeds aangedrongen op een communautaire definitie van 
het begrip „kleine graanproducent". 
In het kader van het prijzenpakket 1990/1991 heeft de 
Commissie voorgesteld deze regeling op termijn te 
vervangen door een steunregeling voor producenten van 
bepaalde akkerbouwgewassen, wier inkomen nadelig 
wordt beïnvloed door de invoering van de stabilisatoren. 
In verband met de weigering van de Raad om de 
bestaande regeling met onmiddellijke ingang door deze 
nieuwe regeling te vervangen, is de bestaande regeling 
gehandhaafd en besloten dat de nieuwe regeling geduren­
de twee jaar facultatief mag worden toegepast. HET CENTRALE BEHEER DOOR DE 
COMMISSIE 
Toezicht op de tenuitvoerlegging van de 
maatregelen in de Lid-Staten 
4.3.51. De Commissie heeft de Italiaanse autoriteiten 
reeds in de zomer van 1986 verzocht zich te conformeren 
aan de communautaire regels. Tijdens de onderhandelin­
gen over de prijzen voor 1987/1988 heeft Italië een 
afwijkende regeling bedongen. 
Bij de goedkeuring van de rekeningen heeft de Commissie 
zich voor de berekening van de correctie gebaseerd op de 
tijdens de betrokken verkoopseizoenen geldende commu­
nautaire regeling. 
4.3.52. De Commissie betreurt dat bepaalde Franse 
bedrijven geweigerd hebben de bij de producenten 
ingehouden bedragen aan de bevoegde instanties af te 
dragen. 
De Commissie heeft de Franse autoriteiten ervan in 
kennis gesteld dat zij de ten onrechte ingehouden 
bedragen zal terugvorderen. Zij heeft er dan ook bij de 
bevoegde nationale autoriteiten op aangedrongen alle 
rechtsmiddelen aan te wenden om deze bedragen terug te 
vorderen. 
De meeste voor het verkoopseizoen 1989/1990 ver­
schuldigde bedragen zijn aan het EOGFL overgemaakt. 
4.3.53. De Commissie is het er niet mee eens dat de 
compensatieregeling een vast onderdeel van de regeling is 
geworden. Met de landbouwprijzen 1990/1991 heeft de 
Raad een steunregeling voor de kleine producenten van 
bepaalde akkerbouwgewassen goedgekeurd. Deze rege­
ling kan op termijn de steun aan de kleine producenten 
vervangen. Voor de overschrijdingen in de drie genoemde 
Lid-Staten die de compensatieregeling toepassen, heeft de 
Commissie bij de goedkeuring van de rekeningen een 
correctie uitgevoerd. 
Het managementinformatiesysteem 
4.3.55. De Commissie heeft de begrotingslijnen met 
betrekking tot de inning van de medeverantwoordelijk-
heidsheffingen in de graansector onderverdeeld om het 
verloop van de inning beter te kunnen controleren. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 251 
Naarmate de regelgeving is gepreciseerd, hebben de 
diensten van de Commissie evenwel geconstateerd dat het 
voor de Lid-Staten zelf ook moeilijk was de specifieke 
gegevens te verzamelen. 
4.3.56. Verordening (EEG) nr. 201/90 maakt het 
mogelijk om zowel de moeilijkheden in verband met de 
eventuele terugbetaling van de extra medeverantwoorde-
lijkheidsheffing als de pogingen van het bedrijfsleven om 
de oogst zo vroeg mogelijk te laten vaststellen, op een 
tijdstip waarop dat nog niet met voldoende nauwkeurig­
heid kan gebeuren, te voorkomen. 
Door de bepaling dat de oogst moet worden vastgesteld in 
de maand februari, een tijdstip waarop de meeste 
contracten voor de uitvoer van het graan van het 
verkoopseizoen reeds zijn gesloten, is het gevaar voor 
geknoei met de cijfers tot een minimum beperkt. 
ALGEMENE CONCLUSIES 
4.3.58. Bij de invoering van de regeling in 1986 had de 
Commissie er nadrukkelijk op gewezen dat deze maat­
regel alleen niet zou volstaan om vraag en aanbod 
opnieuw in evenwicht te brengen. 
Het inbouwen van de medeverantwoordelijkheid van de 
producenten in de gemeenschappelijke marktordening 
werd hoofdzakelijk gezien als het beste middel om de 
producenten meer besef bij te brengen van de werkelijke 
marktsituatie en de kosten voor het beheer van de markt. 
Veel meer dan uit de cijfers blijkt, kon daardoor een 
landbouwbeleid worden gevoerd dat beter aangepast is 
aan de realiteit van de communautaire en de internationa­
le context. 
De huidige regeling inzake de medeverantwoordelijk-
heidsheffing bestaat sedert 1986. De talrijke aanpassingen 
die in de regeling zijn aangebracht sedert de invoering 
ervan, zijn het duidelijkste bewijs dat de problemen in 
verband met de toepassing ervan goed zijn gevolgd. 
Bij de invoering van de medeverantwoordelijkheids-
heffing was de Commissie zich ervan bewust dat de 
regeling van de Lid-Staten een grote inspanning zou 
vergen en dat de inning van de verschuldigde bedragen 
slechts mogelijk zou zijn indien de regeling zou aansluiten 
bij bestaande en evenwaardige nationale maatregelen. De 
regeling is derhalve zo opgezet dat de Lid-Staten zoveel 
mogelijk gebruik kunnen maken van bestaande struc­
turen. 
De bij de goedkeuring van de rekeningen uitgevoerde 
statistische studie heeft aangetoond dat de voor het eerste verkoopseizoen geïnde bedragen overeenkomen met het 
theoretische percentage dat normaal voor dit soort 
maatregelen kon worden verwacht. 
De Commissie is zich ervan bewust dat het moeilijk is om 
het in de communautaire regeling vastgestelde plafond in 
acht te nemen. Het zijn evenwel de betrokken Lid-Staten 
zelf die voor dit systeem van rechtstreekse vrijstelling 
hebben gekozen. 
De Commissie wenst er bovendien op te wijzen dat de 
gehele steunregeling ten behoeve van de kleine producen­
ten in de graansector op termijn zou moeten worden 
vervangen door steun aan de kleine producenten van 
bepaalde akkerbouwgewassen. 
4.3.60. De Commissie houdt permanent toezicht op de 
tenuitvoerlegging van de regeling inzake de medever-
antwoordelijkheidsheffing, zoals blijkt uit de antwoorden 
op de punten 4.3.22 en 4.3.25. 
4.3.61. Met ingang van het verkoopseizoen 1988/1989 
(goedkeuring van de rekeningen 1989) zijn in alle Lid-
Staten systeemcontroles uitgevoerd met betrekking tot de 
inning van de heffing bij de eerste kopers van granen. Zo 
vinden momenteel voor de goedkeuring van de rekenin­
gen van 1989 uitvoerige controles plaats in Griekenland, 
Spanje, Ierland, Italië, Frankrijk, België en Denemarken. 
De Commissie houdt bij deze controles rekening met de 
meeste opmerkingen die de Kamer in de punten 4.3.9 tot 
en met 4.3.48 heeft gemaakt. 
4.3.62. Zoals eerder reeds is gezegd, is de Commissie 
zich ervan bewust dat de verschillen tussen de definities 
van de verschillende. Lid-Staten slechts ten dele zijn te 
verklaren door verschillen in structuur en in rentabiliteit 
van de landbouwbedrijven in de verschillende Lid-Staten. 
Dat is met name de reden waarom zij in 1989 voorgesteld 
heeft een communautaire definitie toe te passen. Dat is 
door de Raad geweigerd, zodat de Commissie slechts de 
verdeelsleutel heeft kunnen aanpassen. 
De Commissie blijft evenwel de mening toegedaan dat een 
communautaire definitie meer in overeenstemming zou 
zijn met het communautaire karakter van het gemeen­
schappelijk landbouwbeleid. Daarom heeft de Raad 
uiteindelijk toch een communautaire definitie aanvaard 
voor de steunregeling voor kleine producenten van 
bepaalde akkerbouwprodukten (Verordening nr. 
1346/90), die het alternatiefis voor de steunregeling voor 
de kleine graanproducenten. 
4.3.64. De Commissie erkent dat het verzoek van de 
producenten en van de meeste ministers in de Landbouw­
raad tijdens de verkoopseizoenen 1988/1989 en 1989/1990 
voor de Commissie de aanleiding is geweest om voor de 
berekening van het bedrag van de medeverantwoordelijk-
heidsheffing, de oogst, overeenkomstig de verbintenis die 
zij bij de instelling van deze regeling had aangegaan, vast 
te stellen vanaf de maand november 1988, respectievelijk 
oktober 1989. Toch moet worden geconstateerd dat de 
resultaten van de ramingen, die waren gebaseerd op alle 
252 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
op het betrokken tijdstip beschikbare gegevens, overeen­
kwamen met de latere ramingen van deze oogsten. In de 
toekomst zal deze situatie zich niet meer voordoen, daar 
in Verordening nr. 201/90 is bepaald dat de omvang van 
de oogst voortaan in februari zal worden vastgesteld. 
4.3.65. Zoals in de inleiding is vermeld, is de regeling 
inzake de extra medeverantwoordelijkheidsheffing in de 
plaats gekomen voor de lineaire prijsverlaging die 
gekoppeld was aan de garantiedrempel, nadat was 
geconstateerd dat het voor de Raad onmogelijk was de 
graanprijzen op de voorgeschreven wijze vast te stellen. 
Hoewel ze administratief gemakkelijker te beheren is, is 
een prijsverlaging door de Raad verworpen omdat het 
effect ervan onmogelijk kan worden gedifferentieerd 
naargelang van de structuur van de bedrijven. 
De Commissie is van oordeel dat de medeverantwoorde-
lijkheidsheffing, toegepast op de hoeveelheden graan die 
op de markt worden gebracht, in combinatie met een 
systeem van directe steun aan bepaalde categorieën 
producenten om het effect op het inkomen voor een 
beperkte hoeveelheid te compenseren, voor de voor het 
onevenwicht op de markt verantwoordelijke producenten 
harder aankomt. 
De vrijstelling van een aanzienlijk deel van de produktie, 
met name die van de kleine producenten en die welke 
rechtstreeks in de landbouwbedrijven wordt verbruikt, is 
een gevolg van de politieke wil van de Raad. Zij leidt niet 
tot discriminatie tussen de producenten of de inners van 
de heffing. Dat is overigens bevestigd door verscheidene 
Algemene opmerking 
Het is belangrijk eerst de regeling correct te situeren in de 
context van het gemeenschappelijk landbouwbeleid: 
hoewel het een structuurmaatregel betreft, in die zin dat 
de regeling gericht is op een wijziging van de produktie-
structuur, althans op middellange termijn, moet ze ook 
worden gezien als een maatregel die het pakket van 
„stabilisatoren" begeleidt dat door de Gemeenschap is 
ingesteld in het kader van haar prijs- en marktbeleid in de 
landbouwsector. Wegens deze tweeledige functie is de 
regeling ook een „structurele stabilisator" genoemd, en 
wanneer men het huidige of potentiële effect ervan op de 
produktie-overschotten beoordeelt mag niet uit het oog 
worden verloren dat deze regeling niet de enige maatregel 
van die aard is: soortgelijke maatregelen zijn de 
regelingen voor de extensivering en de omschakeling 
(Verordening nr. 797/85) (nog niet ten uitvoer gelegd 
omdat in de Raad nog geen overeenstemming is bereikt), 
en de regeling voor vervroegde uittreding (Verordening 
nr. 1096/88). arresten van het Hof van Justitie, dat het vrijgestelde deel 
van de in loonwerk geproduceerde hoeveelheden juist 
heeft verhoogd. Een verruiming van de heffingsgrondslag 
zou er trouwens toe hebben geleid dat de heffing zou 
worden toegepast op de andere voor voeding bestemde 
produkten, met name op ingevoerde produkten, en dat 
zou zeer waarschijnlijk hebben geleid tot een handelsoor­
log met de partners van de Gemeenschap in de GATT. 
4.3.66. De Commissie is het niet eens met de Rekenka­
mer dat de verklaarde doelstellingen van de medever-
antwoordelijkheidsheffing niet zijn bereikt. 
Niet alleen zijn de producenten meer bewust gemaakt van 
de werkelijke marktsituatie, waardoor het mogelijk is 
geworden het landbouwbeleid aan te passen, maar de 
regeling heeft ook de nodige financiële middelen opgele­
verd om de aanwezigheid van de Gemeenschap op de 
wereldmarkt veilig te stellen, ondanks de specifieke 
subsidies die door onze belangrijkste concurrent zijn 
verleend om de markten van de Gemeenschap te 
veroveren. Deze marktpositie, die sedert de invoering van 
de medeverantwoordelijkheidsheffing zelfs is versterkt, 
heeft het mogelijk gemaakt om de groei af te remmen van 
de interventievoorraden, die zijn gedaald van 18,5 miljoen 
ton aan het einde van het verkoopseizoen 1985/1986 tot 
11,8 miljoen ton aan het einde van het verkoopseizoen 
1989/1990. 
Voorts heeft de Commissie, naast de aanpassing in 1986 
van de regeling inzake de produktierestituties om het 
industrieel gebruik van granen te optimaliseren, bij de 
Raad specifieke voorstellen ingediend om de verwerking 
van granen in mengvoeders op te voeren. 
Een structuurmaatregel sorteert altijd pas na een 
betrekkelijk lange periode zijn volle effect, dit in 
tegenstelling tot de maatregelen in het kader van de 
gemeenschappelijke marktordening, die een onmiddellijk 
effect hebben. Ook mag niet worden vergeten dat de 
landbouwer de structuurmaatregelen moet aanvaarden 
en ermee moet instemmen, zodat er een zekere mate van 
consensus moet zijn voordat ze resultaat opleveren. 
De Commissie heeft er in haar verslag over het eerste jaar 
van toepassing van de regeling (COM(89)353 def.) op 
gewezen dat de eerste resultaten eerder matig waren, en 
wel om de volgende redenen: 
— laattijdige invoering in de Lid-Staten, 
— onvoldoende bekendheid, 4.4. Opmerkingen over de toepassing van het beleid inzake het uit 
produktie nemen van bouwland in de Gemeenschap 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 253 
— ontoereikende compensatie voor het inkomensverlies 
in de meeste Lid-Staten, 
— begrotingsproblemen in bepaalde Lid-Staten. 
De Commissie heeft daarom op twee manieren gepro­
beerd de toepassing van de regeling te verbeteren: 
— in een aan haar verslag gehecht voorstel heeft zij 
voorgesteld de bijdrage in de financiering van de 
kosten van de regeling te verhogen en van de Lid-
Staten te eisen dat ze voldoende bekendheid geven 
aan de regeling. Dit voorstel is goedgekeurd op 26 
maart 1990 (2) 
— zij heeft er bij de Lid-Staten op aangedrongen de 
premies te verhogen teneindzij heeft er bij de Lid-
Staten op aangedrongen de premies te verhogen 
teneinde het inkomensverlies van de landbouwers te 
compenseren. Als gevolg daarvan zijn in de meeste 
Lid-Staten hogere premies vastgesteld voor het 
verkoopseizoen 1990/1991 (zie tabel 1 in bijlage). 
De regeling voor het uit produktie nemen van bouwland 
wordt beheerd als een indirecte maatregel met gedeeltelij­
ke financiering door de Gemeenschap, hetgeen gedurende 
18 jaar een doeltreffend systeem voor het beheer van 
structuurmaatregelen is gebleken. Het systeem is na de 
hervorming van de Structuurfondsen (3) gehandhaafd. 
Als gevolg van het hierboven beschreven tweeslachtig 
karakter van de regeling is de financiering van de 
maatregel verdeeld tussen de afdeling Garantie en de 
afdeling Oriëntatie en zijn de methoden van de afdeling 
Garantie van het EOGFL toegepast, dit in tegenstelling 
tot andere structuurmaatregelen die voor wat de financie­
ring betreft worden beheerd door de afdeling Oriëntatie. 
Het systeem van medefinanciering is in 1972 door de 
Gemeenschap ingevoerd omdat zij zich bewust was van 
de grote verschillen in situatie van de landbouwbedrijven 
tussen de Lid-Staten en van het feit dat in de communau­
taire wetgeving onmogelijk rekening kan worden gehou­
den met alle bijzondere gevallen die zich kunnen 
voordoen. Dat betekent dat de Lid-Staten voor de 
toepassing van de communautaire regelgeving gedetail­
leerde voorschriften moeten vaststellen die afgestemd zijn 
op de omstandigheden in hun gebied, en die verenigbaar 
zijn met de communautaire bepalingen. Er is permanent 
contact tussen de Lid-Staten en de Commissie via 
telefoon, briefwisseling en discussies in het STAR-
Comité: de regeling heeft in feite op de agenda gestaan 
van alle maandelijkse vergaderingen van het STAR-
Comité die in 1990 hebben plaatsgevonden. 
Vele van de door de Rekenkamer aan de orde gestelde 
punten hebben betrekking op specifieke feiten die zijn 
opgemerkt tijdens in de Lid-Staten uitgevoerde controles. 
(2) Verordening (EEG) nr. 752/90, PB nr. L 83 van 30.3.1990, 
blz. 1. 
(3) Verordening (EEG) nr. 2052/88. Het is de Commissie niet mogelijk op deze punten een 
gedetailleerd antwoord te geven voordat de Lid-Staten 
uitleg hebben kunnen verschaffen. 
CONTROLEBEVINDINGEN 
Problemen betreffende het referentiejaar 
4.4.13 - 4.4.14. Het probleem van de referentieperiode 
in Italië lijkt een gevolg te zijn van verschillen tussen de 
versies van artikel 3, lid 1, van Verordening nr. 1272/88 
van de Commissie in de verschillende talen. 
De Commissie zal in overleg met de Lid-Staten in het 
Comité Landbouwstructuur en Plattelandsontwikkeling 
(STAR-Comité) een rectificatie voor Verordening nr. 
1272/88 voorstellen om deze bepaling te verduidelijken. 
4.4.15. De betrokken Lid-Staten zullen worden onder­
vraagd over de situatie inzake de verificatie van de 
gegevens betreffende het referentiejaar. 
Administratieve aspecten 
BR Duitsland 
4.4.16. De Commissie neemt nota van de opmerkingen 
van de Rekenkamer inzake de verschillende eisen die door 
de deelstaten worden gesteld met betrekking tot de 
informatie over de oppervlakten die uit produktie zullen 
worden genomen. Zij vestigt evenwel de aandacht op het 
feit dat de deelstaten niet de bepalingen toepassen van 
hun eigen uitvoeringsbesluiten die door de Commissie 
zijn goedgekeurd overeenkomstig de procedure van het 
STAR-Comité. 
Italië 
4.4.18. De betrokken Lid-Staat is verzocht om meer 
informatie over het probleem van de kadastrale kaarten 
in Sicilië. 
4.4.19. Het is juist dat de Italiaanse landbouwers in 
bepaalde gevallen tot deelneming aan de regeling kunnen 
254 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
Tabel 1 — Voorgestelde premies voor het uit produktie nemen van bouwland 
overeenkomstig de verklaringen van de delegaties in het STAR-Comité van 25 juli 1990 
Ecu (groene koers 1 januari 1990) 
LS/Regio 
VK 
België 
Ierland 
Spanje 
Griekenland 
Italië 
Luxemburg 
Frankrijk 
Pays-de-la-Loire 
Auvergne 
Languedoc-Roussillon 
Poitou-Charentes 
— Vienne 
— Charente 
— Charente-Maritime 
— Deux-Sèvres 
Centre 
— Loire 
— Loir-et-Cher 
— Indre-et-Loire 
— Overige 
Ile-de-France 
Basse-Normandie 
— Calvados 
— Overige Huidige premies 
254 probleemgebieden 
283 overige 
~~„ Y probleemgebieden 
290 zandgronden 
414 zand/slib 
210 
210 
103 probleemgebieden 
122 overige 
173 ' 
225 
302 J geïrrigeerd 
Probleemgebieden 
100 niet geïrrigeerd 
200 geïrrigeerd 
Overige 
120 niet geïrrigeerd 
250 geïrrigeerd 
380 probleemgebieden 
400 andere heuvelgebieden 
440 vlakten 
550 Po-vlakte 
217 
265 
223 
223 
315 
315 
369 
315 Voorgestelde premies 
1990/1991 
275 
314 
207 
259 
362 
518 
210 probleemgeb. 
242 overige 
121 
143 
197 
257 
344 
150 
250 
180 
300 
380 
400 
440 
(600) 
— 
315 
265 
265 
347 
347 
347 
315 
372 
372 
372 
318 
369 
372 
315 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 255 
Tabel 2 — Uit produktie genomen bouwland — jaar: 1989/90 
Lid-Staat 
VK 
B.R.D. 
Nederland 
België 
Frankrijk 
Ierland 
Spanje 
Griekenland 
Italië 
Luxemburg 
Totaal Uiterste datum voor 
indiening aanvraag 
31.8.1989 
Verschillend per 
deelstaat (rond 
31.7.1989) 
Geen uiterste 
datum, het hele 
jaar 
30.9.1989 
31.5.1990 
9.12.1988 
Periode tussen 1.1 
en 28.2.1990 
15.10.1989 
31.3.1990 
30.9.1989 Steunbedrag 
(ECU/ha/jaar) 
250 probleemgebieden 
280 overige gebieden 
300-600 afhankelijk van de kwaliteit van 
het bouwland 
700 
170 probleemgebieden in de Ardennen 
230 probleemgebieden in Famenne en 
Fagnes 
290 zandgebieden 
430 zand/slib-gebieden 
cat. I 200-300 
cat. 11230-260 
cat. III 290-410 
cat. IV 340-480 . van gebieden op basis 
van brutosaldi en vaste 
' kosten van produktie-
middelen 
210 
100 probleemgebieden 
120 overige gebieden 
170 weinig geïrrigeerde gronden 
220 matig geïrrigeerde gronden 
300 sterk geïrrigeerde gronden 
Probleemgebieden 
100 niet-geïrrigeerd 
200 geïrrigeerd 
Overige gebieden 
120 niet-geïrrigeerd 
250 geïrrigeerd 
380 bedrijven in berg- en heuvelgebieden 
400 bedrijven in andere berggebieden 
440 andere bedrijven in de vlakten 
550 bedrijven in de Po-vlakte 
220 Uit produktie 
genomen bouwland 
1988/89 
51 567 
165 125 
2 582 
352 
15 707 
1 310 
34 229 
91 617 
6 
362 495 1989/90 
50 321 
57 259 
6 155 
148 
39 702 
382 
18 000 
(») 
250 
220 830 
(2) 
31 
393 078 Totaal 
101 888 
222 384 
8 737 
500 
55 409 
1 692 
52 229 
250 
312 447 
37 
755 573 
(') Raming op basis van een niet-ofïlciële mededeling. 
(-) Voorlopig: op basis van de resultaten in 1988/1989 zou dit cijfer kunnen worden verlaagd tot ongeveer 130 000 ha, hetgeen voor 1989/1990 een totaal 
voor de EG zou opleveren van 302 248 ha en een totaal over twee jaar van 664 743 ha. 
(Omrekeningskoers ecu = groene koers van 1.1.1990). 
^ Fublikatieblad van de Europese Cremeenschappen 12,12 ^ 
beslissen nadat hun ^vinteroogst is mislukte dit betekent 
niet noodzakelijk dat de doelstellingen van de braakleg^ 
gingsregeling niet kunnen borden bereikt. 
Indatgevah 
i) magdelandbouwerhoedanookhetbetrokkenge^vas 
niet oogsten^degraanproduktie is dus kleinen zi^ het 
misschien niet veel omdat de opbrengst toch slechts 
gering zou zijn geweeste 
ii^ zelfsindiendebeslissingisgenomennaeenslecht^aan 
mag normaal borden verwacht dat het vijfjarig 
contract ookgoede^arenzalbestrr|ken^ zodat het 
potentieel van verlaging van de graanproduktie 
groter is dan de vermindeoeing die in het eerste ^aar is 
bereikte 
iii)in het eerste ^aar wordt de landbouwer voor zijn late 
beslissing daadwerkelijk gestraft doordat hi^ toch al 
nuttelozeuitgavenheeftgedaanvoorhetinzaaienvan 
het graan. 
4.4.2t^. DeCommissiezalhet beschreven administratief 
svsteem samen met de betrokken Lidstaat bekaken. 
Ve^e^dKo^ek^^k 
4.4.22. ^vlet betrekking tot het eigendoms^ of pachtbe^ 
wi^ merkt de Commissie op dat hetbesluit van het 
VerenigdKoninkrijk^Regulation^ofSll^^nr,l^^ 
zoals gewi^zigd^ de minister het recht geeft ^be^sstuk^ 
kente eisen^vaaruit de status van hetbedri^fvande 
aanvrager ofzi^n belang in het bedrijfblijktE 
In de door de autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk 
gepubliceerde informatiebrochure die aan de aanvragers 
wordt toegezonden staat ^blz, 1^^ ^11 kunt voorden 
verzocht de nodige bewijsstukken over te leggen van u^v 
recht omhet land de komende vi^aartebewerkenErlet 
bepalen van destatus^eigendomofpacht^zalechterin de 
meestegevallen^ gezien deinformatiediebeschikbaarisin 
het kader van andere regelingen of de bekendheid van de 
ambtenaren van de betrokken dienst met de plaatselijke 
omstandigheden^ normaal geen problemen opleveren. De 
door het Verenigd koninkrijk voorgestelde steekproefs^ 
gewijze controle van de kadastergegevens lijkt een goede 
oplossing. 
^et teit dat de aanvragers die voor vruchtvBisseling 
hebbengekozen ^niet opeenkaartmoetenaangeven 
welke grond braak blijft liggend hoeft niet noodzakelijk 
aanleidingte geven totproblemen op vooiavaardedathet 
Verenigd ^eoninkri^kzi^n eigen bepalingen toepaste — de ^vorengenoemde^ P.egulation^schrijft voor dat 
eenkaartmoetwordenovergelegd^aaropde buiten­
en binnengrenzen vande uit produktie te nemen 
oppervlakten en van de oppervlakten waarop akker­
bouwgewassen zullen borden verbouwde moeten 
borden aangegeven^en dat bovendien ^een beschrij­
ving moet borden gegeven van het gebruik dat men 
voornemens is vanhetuitproduktie genomen land te 
makend 
— op bladzijde léó van de informatiebrochure is 
vermeldm^Indienllkiestvoorbraakinhetkadervan 
een vruchtwisseling^ moet 11 de bevoegde dienst 
^DivisionalCOftïce^ieder^jaarinkennis stellen van het 
vrucht^visselingsschema telkens wanneer 11 een 
aanvraag indient^^ 
— in vraag^van het aanvraagformulier is bepaald dat 
aan dehandvan het nummer van het perceel^de 
nummers zi^n op de kaart vermelde gegevens moeten 
borden verstrekt over de oppervlakten die uit 
produktie borden genomen en over het gebruik van 
die oppervlaktenmnclusiefbraak in een vruchtwisse­
ling 
CEé^^^^ 
4.4.23. De Commissie meent dat de beste periode voor 
de controle de periode nnst vóór de oogst is^ technisch 
kan evenwel ook nog na de oogst borden bepaald voor 
^velk doel een perceel is gebruikt. 
4.4.25. Wegens de vertraging bi^ de tenuitvoerlegging 
vandemaatregelindezelandengzijnhetDuitseverslagen 
een samenvatting van het verslag van het Verenigd 
Koninkrijk pas in ^uli 1^0 ontvangen. 
C^^^^^^^ 
^eB^kvaBk^B^B^e^eBz. 
4.4.26. Vanbepaaldevoorwaardenvanderegelingisde 
naleving ongetwijfeld moeilijk te controlerend deze 
voorwaardenzijnevenwel noodzakelijke zoovel om te 
garanderen dat de geschiktheidvande grond voor de 
landbouw intact blijft gedurendede periode dat de grond 
uit produktie ^vordt genomen^ als om het milieu te 
beschermen,DeCommissie kan de voor^vaardenzoalsdie 
^velke in dit punt door de rekenkamer borden genoemd 
niet laten vallen en zij ^vijst erop dat dergelijke voorwaar­
den steeds noodzakelijker^vorden— en niet alleen in het 
kader van deze regeling — naarmate de gemeenschap 
tracht beter rekening te houden met het milieu-ettect van 
het landbouwbeleid. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 257 
Bodembedekking Problemen tijdens controlebezoeken 
4.4.21. In artikel 4 van Verordening nr. 1272/88 is 
bepaald dat op braakliggende grond „moet worden 
voorzien in adequate bodembedekking, met name om 
erosie en uitspoeling van nitraten te voorkomen; al 
naargelang van de bodemgesteldheid en het klimaat mag 
de bedoelde bodembedekking het gehele jaar door 
behouden blijven of worden ondergewerkt". 4.4.29 - 4.4.32. Het is duidelijk dat percelen die tijdens 
de referentieperiode niet werden bebouwd, van de 
regeling moeten worden uitgesloten en dat de oppervlakte 
van wegen, greppels, sloten, enz. in mindering moet 
worden gebracht. Voorts ligt het ook voor de hand dat de 
regeling zo moet worden beheerd dat de in het kader 
daarvan uit produktie genomen percelen gemakkelijk 
kunnen worden geïdentificeerd. 
De Commissie heeft op communautair niveau geen 
definitie van het begrip „bodembedekking" vastgesteld en 
denkt ook niet dat het dienstig zou zijn dat te doen. De 
Commissie vindt dat maïs normaal geen adequate 
bodembedekking is, vooral ook daar het gewas niet 
geschikt is om de grond tegen erosie te beschermen. 
Gebruik voor andere doeleinden dan de landbouw Sancties 
4.4.33. In een in de vergadering van het STAR-Comité 
van december 1989 uitgereikt werkdocument heeft de 
Commissie erop gewezen dat onder „ernstige onregelma­
tigheden" inzonderheid de gevallen van opzettelijke of 
bedrieglijke overtreding moeten worden verstaan. 
4.4.28. Gezien de grote verscheidenheid in de situaties 
die in de Gemeenschap mogelijk zijn, zou het voor de 
Commissie niet doenlijk zijn een lijst op te stellen van alle 
mogelijke niet-agrarische gebruiksdoeleinden die voor de 
landbouwers in aanmerking kunnen komen. De Commis­
sie is van oordeel dat het, met wat gezond verstand, niet zo 
moeilijk is een onderscheid te maken tussen landbouw­
doeleinden en andere. Bovendien heeft de Commissie, in 
een werkdocument dat is uitgereikt in de vergadering van 
het STAR-Comité in december 1989, een interpretatie 
gegeven waarbij onomkeerbare veranderingen van het 
gebruik, bijvoorbeeld de oprichting van een gebouw of 
industriële installaties zijn uitgesloten. 
Het laten grazen van rijpaarden is een aanvaardbaar 
gebruik, daar dit geen landbouwprodukten oplevert; 
hetzelfde geldt voor het houden van paarden voor de 
levering van bloed voor de farmaceutische industrie, daar 
dit evenmin kan worden beschouwd als een landbouw-
produkt in de normale betekenis van het woord; 
golfterreinen en kunstmatige meren lijken niet aanvaard­
baar, daar deze bestemmingen normaal niet omkeerbaar 
zijn. Het gebruik van de grond voor de produktie van 
graszoden is ook twijfelachtig en zal door de Commissie 
samen met de autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk 
nader worden bekeken. Wat de beperking tot milieube­
schermingsprogramma's in Duitsland betreft, heeft de 
Commissie de Duitse autoriteiten erop gewezen dat de 
communautaire regeling niet voorziet in een dergelijke 
beperking. Een van de „Grundsatze" (beginselen) die 
door de nationale instanties zijn opgesteld, is evenwel dat 
de deelstaten bijzondere vormen voor het uit produktie 
nemen kunnen voorschrijven wanneer de bestaande 
bepalingen voor de bescherming van de natuur of van de 
wateren of betreffende de ontwikkeling van het land dat 
vereisen (artikel 2.5). Terugbetaling door de Commissie 
4.4.34. De Rekenkamer kan niet stellen dat de afdeling 
Oriëntatie niet in staat is om, met gebruikmaking van de 
financiële regels van de afdeling Garantie, de betalingen 
te controleren. De controle van de betalingen vindt plaats 
op een ander tijdstip, namelijk bij de goedkeuring van de 
rekeningen. De afwijkende methode die wordt toegepast 
voor het uit produktie nemen van landbouwgrond is dan 
ook geen beletsel voor een goed toezicht. Dit is trouwens 
gebleken bij andere regelingen, bijvoorbeeld bij de 
regeling voor het niet in de handel brengen van melk, 
waarvoor dezelfde procedures golden als voor het uit 
produktie nemen van landbouwgrond. 
Het toezicht van de Commissie 
4.4.35. De Commissie staat altijd ter beschikking van de 
Lid-Staten voor overleg, zowel rechtstreeks als indirect 
via het STAR-Comité, en kan het niet eens zijn met de 
bewering dat zij onvoldoende advies heeft verstrekt. 
Sedert oktober 1989 heeft de regeling voor het uit 
produktie nemen van landbouwgrond op de agenda van 
alle maandelijkse vergaderingen van het STAR-Comité 
gestaan, en de Lid-Staten hebben ruimschoots de 
gelegenheid gehad om, nog afgezien van de talrijke 
bilaterale contacten over dit onderwerp, alle problemen 
met de Commissie te bespreken. 
258 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
KOSTEN/BATEN-VERHOUDING 
Aspecten betreffende de kwaliteit van de uit 
produktie genomen grond 
4.4.36. Het is onvermijdelijk dat landbouwers bij 
voorkeur de minst produktieve landbouwgrond eerst uit 
produktie nemen. Een landbouwer die kiest voor het 
braakleggen van grond in het kader van de vruchtwisse­
ling of die een groot deel van zijn akkerland uit produktie 
neemt, zal niet kunnen volstaan met het uit produktie 
nemen van de minst produktieve grond. Het is betreu­
renswaardig dat nationale richtlijnen de nadruk leggen op 
het uit produktie nemen van armere gronden, hoewel de 
meeste landbouwers ook wel uit zichzelf tot die conclusie 
zouden zijn gekomen. Hoe dan ook, de Commissie zal dit 
punt bespreken met de Lid-Staten. 
4.4.37. Het uit produktie nemen van stroken aan de 
rand van akkers, rivieren, enz., heeft wel betrekking op 
minder produktief land, maar kan ook een gunstige 
invloed hebben op het milieu. Het systematisch uit 
produktie nemen van het minst vruchtbare deel van de 
akkers is evenwel niet in overeenstemming met de 
doelstellingen van de regeling, en de Commissie is bereid 
dit probleem samen met de Lid-Staten te onderzoeken. 
Vruchtwisseling bij het uit produktie nemen 
van grond 
4.4.38. Met betrekking tot de gebieden waar braakleg­
ging in een vruchtwisseling een traditionele produktieme-
thode is, dient erop te worden gewezen dat grond die 
gedurende de referentieperiode braak lag, niet in 
aanmerking wordt genomen als bouwland in het kader 
van deze regeling. 
Voormalige regeling voor het uit produktie 
nemen van grond in de Bondsrepubliek 
Duitsland 
4.4.39. De theoretische mogelij kheid dat land waarvoor 
geen gemeenschappelijke marktordening geldt in de 
communautaire regeling is overgenomen uit de vroegere 
nationale regeling die in Nedersaksen werd toegepast 
voor het uit produktie nemen van bouwland, zal met de 
Duitse autoriteiten worden besproken. Administratieve uitgaven en kosten 
4.4.40-4.4.41. Over de berekening van de kosten/ 
baten-verhouding door de Rekenkamer kan het volgende 
worden opgemerkt: 
i) de grondslag voor de raming van de administratieve 
kosten in het Verenigd Koninkrijk wordt niet 
aangegeven en kan door de Commissie niet worden 
geverifieerd; 
ii) het is niet duidelijk of de Duitse autoriteiten ook een 
berekening hebben gemaakt van de administratieve 
kosten, dan wel dat zij gewoon intuïtief het door het 
Verenigd Koninkrijk opgegeven cijfer hebben over­
genomen ; 
iii) de Kamer extrapoleert het percentage van 20 % voor 
de gehele Gemeenschap, kennelijk zonder eerst te 
hebben geverifieerd of andere Lid-Staten dan Duits­
land tot een zelfde percentage zijn gekomen; 
iv) het geraamde percentage van 20 % is gebaseerd op 
een korte periode van praktijkervaring en deze 
periode valt samen met de aanloopperiode, wanneer 
de administratieve kosten normaal hoog zijn; 
v) het gebruik dat de Rekenkamer maakt van de cijfers 
van de Commissie die voorzien in een „verleggings"-
factor van 50 % (om rekening te houden met de 
relatief arme gronden die uit produktie worden 
genomen en de mogelijke intensivering van de 
verbouwing op andere gronden) zal normaal leiden 
tot een overschatting van de kosten per ton niet-
geproduceerd graan. De Commissie heeft met opzet 
gekozen voor een voorzichtig cijfer, om het effect van 
de regeling niet te overschatten; 
vi) de vergelijking met de kosten om de graanover­
schotten op de wereldmarkt af te zetten is weliswaar 
interessant, maar houdt geen rekening met de ruimere 
context van deze regeling voor het uit produktie 
nemen van bouwland, die niet alleen moet worden 
gezien in het licht van de overschotten van de 
Gemeenschap maar ook tegen de achtergrond van de 
betrekkingen van de Gemeenschap met haar handels­
partners. 
CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN 
4.4.42. De Commissie heeft in haar verslag over het 
eerste jaar van toepassing van de regeling (COM(89)353 
def.) zelf erkend dat de resultaten van de regeling 
aanvankelijk bescheiden waren. Ze beseft ook wel, zoals 
zij reeds in punt 4.4.36 heeft gezegd, dat de landbouwers 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 259 
aanvankelijk geneigd zullen zijn hun minder produktieve 
gronden uit produktie te nemen. De resultaten hebben 
evenwel slechts betrekking op een zeer korte periode van 
toepassing van een maatregel die voor de landbouwers 
(beroepsorganisaties) en de administraties nog helemaal 
nieuw was. Het zou niet redelijk zijn op grond van de 
resultaten van slechts een of twee jaren van toepassing 
reeds definitieve conclusies te trekken over de mogelijk­
heid voor de maatregel om een aanmerkelijke ver­
mindering van de graanproduktie te bewerkstelligen. 
Wanneer men de Amerikaanse litteratuur over de 
invoering van de regeling voor het uit produktie nemen 
van grond in de Verenigde Staten leest en de ervaringen 
daar vergelijkt met de eerste periode van toepassing in de 
Gemeenschap, zijn de resultaten in de Gemeenschap, 
voor een objectieve waarnemer, veel bemoedigender. 
Wat betreft de uitbreiding van het graanareaal waarop 
door de Kamer wordt gewezen, is het evident dat deze 
uitbreiding veel groter had kunnen zijn indien de regeling 
niet was toegepast. 
4.4.43. Zoals de Commissie in haar antwoord op punt 
4.4.26 heeft erkend, beseft zij goed dat de naleving van 
bepaalde voorwaarden van de regeling niet gemakkelijk 
te controleren is. 
De Commissie is bereid het nut van bepaalde regels 
opnieuw te bekijken in het licht van de praktische 
ervaring en vestigt er de aandacht op dat inzonderheid de 
mogelijkheid van extensieve beweiding overeenkomstig 
artikel Ibis, lid 3, van Verordening (EEG) nr. 797/85 
tegen 30 april 1991 opnieuw moet worden bezien. 
4.4.44. De Commissie kent het standpunt van de 
Rekenkamer met betrekking tot het referentiejaar en zal 
er rekening mee houden. Zij wenst er evenwel op te wijzen 
dat er ook bepaalde voordelen verbonden zijn aan een 
referentieperiode die eerder, vóór het begin van de 
regeling, is vastgesteld omdat daarmee speculatie kan 
worden voorkomen van producenten die met opzet 
landbouwgrond in produktie brengen teneinde achteraf 
van de regeling te profiteren. 
4.4.45. De Commissie tracht via de procedure van het 
STAR-Comité te komen tot een gelijke toepassing van de 
regeling in de gehele Gemeenschap en zal dat ook in de 
toekomst blijven doen. Zoals reeds gezegd (antwoord op 
punt 4.4.28) zou het voor de Commissie niet doenlijk zijn 
alle mogelijke niet-agrarische doeleinden te omschrijven; 
het zou evenmin nuttig zijn om op communautair niveau 
nauwkeurig alle mogelijke adequate bodembedekkingen 
te definiëren. De Commissie zal evenwel in overleg met de 
Lid-Staten onderzoeken of voor deze punten nauwkeuri­
ger richtlijnen moeten worden vastgesteld. 
4.4.46. De Commissie zal verder blijven toezien op de 
toepassing van de regeling. Zij neemt nota van het standpunt van de Rekenkamer inzake het beheer van de 
betalingen. De Commissie vestigt evenwel de aandacht op 
het speciale karakter van de regeling voor het uit 
produktie nemen van landbouwgrond, in vergelijking met 
de traditionele structuurmaatregelen: de doeleinden en 
het effect ervan houden nauw verband met de landbouw­
markten, waarvan de financiering wordt beheerd door de 
afdeling Garantie. 
4.4.47. De Commissie heeft de Lid-Staten reeds advie­
zen verstrekt inzake inbreuken, zowel in het STAR-
Comité als via bilaterale contacten. Zij is natuurlijk bereid 
alle bijkomende toelichtingen te verstrekken die nodig 
mochten zijn. Er zou, hoe dan ook, een straf moeten 
worden toegepast voor alle jaren waarvoor een onregel­
matigheid is aangetoond. 
4.4.48 - 4.4.49. De opvatting van de Rekenkamer over 
de problemen in verband met de beperking van de 
graanproduktie op de resterende gronden en de invoering 
van bijzondere voorwaarden bij toepassing van vrucht­
wisseling, zal nader worden onderzocht. Er dient evenwel 
op te worden gewezen dat de vaststelling van nog meer 
voorwaarden het beheer van de regeling ingewikkelder 
zou maken en ook het controleprobleem, een punt dat in 
het verslag van de Rekenkamer ter sprake is gekomen, 
nog complexer zou maken. 
4.4.50. De grote verschillen in het peil van de door de 
Lid-Staten aan de landbouwers geboden premies vloeit 
voort uit het feit dat de inkomensverliezen van de 
landbouwers, die de grondslag van alle berekeningen 
vormen, eveneens zeer sterk verschillen. 
Wat de aanbeveling betreft dat de door de Lid-Staten 
toegepaste steunbedragen moeten worden heroverwogen 
teneinde de regeling aantrekkelijker te maken voor 
graanproducenten met hoge opbrengsten, hierover heeft 
de Commissie reeds intensief overleg gepleegd met de Lid-
Staten, als gevolg waarvan in het produktiejaar 
1990/1991 hogere premies zullen worden toegekend in de 
Lid-Staten waar de premies ontoereikend werden geacht 
(tabel 1). 
De Commissie neemt nota van het standpunt van de 
Rekenkamer met betrekking tot de vergoedingspercenta­
ges, maar zij wenst er toch op te wijzen dat de thans 
geldende, hogere percentages vrij kort geleden zijn 
vastgesteld, na overleg in de Raad en in het Europese 
Parlement. 
4.4.51. De Commissie zal de suggesties van de Rekenka­
mer onderzoeken. Een verhoging van de minimumopper-
vlakte voor het uit produktie te nemen bouwland gaat 
evenwel in tegen voorstellen uit andere bronnen volgens 
welke een lager minimumpercentage, of een vast aantal 
hectare in het geval van zeer grote bedrijven, waarschijn­
lijk meer landbouwers ertoe zou aanzetten om aan de 
regeling deel te nemen. 
De Commissie neemt evenwel nota van het voorstel van 
de Raad en zal het nodige doen om contracten waarin te 
veel nadruk wordt gelegd op onproduktieve delen van 
akkers, van de regeling uit te sluiten. 
260 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
HOOFDSTUK 5 
Communautair beleid voor visserij en zee 
OPMERKINGEN OVER HET BEHEER 
VAN DE BEGROTING 
5.4. Welk percentage van de betalingskredieten effectief 
wordt besteed, hangt af van de mate waarin de projecten 
of programma's door de particuliere begunstigden of 
door de Lid-Staten worden uitgevoerd. Bij het onderzoek 
van de aanvragen om betaling door de Lid-Staten is 
achterstand opgelopen. 
Niet-uitgevoerde projecten 
5.7. Op grond van de vroegere verordeningen, en met 
name Verordening (EEG) nr. 2908/83, had de begun­
stigde na de toekenning van de bijstand door de 
Commissie twee jaar de tijd om met de werkzaamheden te 
beginnen. Daarna kreeg hij nog eens twee jaar de tijd om 
het project uit te voeren. Gelet op die termijnen, kon de 
Commissie pas vier jaar na toekenning van de bijstand de 
procedures inleiden met het oog op de uiteindelijke 
annulering van het project. 
De tijd voor het administratieve werk meegerekend, nam 
de voortgangscontrole van de projecten vijfjaar in beslag. 
Gelet op deze termijnen, leveren de diensten van de 
Commissie een constante inspanning de niet-uitgevoerde 
projecten van het programma op gezette tijden af te 
voeren. 
In de thans geldende verordeningen zijn voor de 
uitvoering van de projecten kortere en dwingender 
termijnen vastgesteld. In de regel moeten de projecten 
binnen driejaar worden uitgevoerd en moet de Lid-Staat 
binnen zes maanden na beëindiging van de werkzaam­
heden een aanvraag tot betaalbaarstelling indienen. De 
Lid-Staten moeten om het halfjaar een overzicht geven van de projecten waarvoor bij de uitvoering achterstand is 
opgelopen. 
Op die wijze kan beter worden ingeschat welke bedragen 
aan betalingskredieten in de begroting moeten worden 
opgevoerd om deze kredieten volledig en rationeler te 
kunnen besteden. Wanneer investeringsprojecten bij de 
uitvoering worden gewijzigd en deze wijzigingen niet aan 
de voorschriften beantwoorden, wordt het daarvoor 
uitgetrokken bedrag verlaagd. 
De Commissie verbindt zich ertoe bij de raming van de in 
de begroting op te voeren betalingskredieten rekening te 
houden met de opgedane ervaring, zoals reeds is gebeurd 
voor het opstellen van de ramingen voor de begrotingen 
1990 en 1991. 
In het kader van het gezamenlijk beheer hebben de Lid-
Staten tot taak om na te gaan of de projecten solide en 
rendabel zijn. 
Ten aanzien van een bepaalde Lid-Staat die een aantal 
voorschriften niet heeft nageleefd, onderzoekt de Com­
missie momenteel de mogelijkheid om de zaak aanhangig 
te maken bij het Hof van Justitie. 
5.8. De nieuwe regeling waarbij, zoals bij Verordening 
(EEG) nr. 4028/86 is voorgeschreven, voor de projecten 
ieder halfjaar een voortgangscontrole wordt uitgevoerd, 
functioneert over het algemeen bevredigend. Voorts 
denkt de Commissie de situatie nog te verbeteren door 
strenger toezicht te houden op de uitvoering van de 
projecten, en met name door de door de Lid-Staten 
opgezette regelingen inzake voortgangscontrole door te 
lichten. Dit moet het mogelijk maken de nationale 
overheidsdiensten meer zin voor verantwoordelijkheid bij 
te brengen voor het beheer en de controle van de 
projecten. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 261 
HOOFDSTUK 6 
Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, 
afdeling „Oriëntatie" 
STEUNREGELING VOOR 
INVESTERINGEN IN 
LANDBOUWBEDRIJVEN, INGESTELD 
BIJ VERORDENING (EEG) NR. 797/85 
VAN 12 MAART 1985 
BETREFFENDE DE VERBETERING 
VAN DE DOELTREFFENDHEID VAN 
DE LANDBOUWSTRUCTUUR 
Opmerkingen over de regelgeving 
Communautaire regelgeving 
6.12-6.14. De kritiek van de Rekenkamer heeft 
betrekking op de bestaande wetgeving. De Commissie 
neemt er inzonderheid nota van dat volgens de Rekenka­
mer de doelstellingen en de toepassingsvoorwaarden van 
de bij Verordening (EEG) nr. 797/85 ingestelde investe­
ringssteunregeling vaag en onduidelijk zijn geformuleerd, 
en dat geen prioriteiten zijn vastgesteld, met name wat de 
bedrijfs- en investeringstypes betreft. Deze houding is het resultaat van een lange ontwikkeling 
wat de opzet van de communautaire bijstandsverlening in 
het kader van de structuurmaatregelen betreft. Aanvan­
kelijk was de op grond van Verordening (EEG) nr. 17/64 
verleende bijstand van de Gemeenschap een vorm van 
steun voor individuele investeringsprojecten, waartoe 
door de Commissie werd besloten en die rechtstreeks aan 
de begunstigden werd uitgekeerd; zo zijn van 1964 tot en 
met 1978 7 500 projecten gefinancierd op alle gebieden 
van landbouwstructuur, dus zowel projecten m.b.t. 
investeringen in landbouwbedrijven als projecten voor de 
verwerking en de afzet van landbouwprodukten, en zelfs 
voor de landbouwinfrastructuur. In een tweede fase, van 
1972 tot en met 1985, gekenmerkt door de drie uit het 
„Mansholtplan" voortvloeiende sociaal-structurele richt­
lijnen (72/159/EEG, 72/160/EEG en 72/161/EEG), heeft 
de Gemeenschap, zich bewust van de zeer grote ver­
schillen in de situatie van de landbouwbedrijven in de 
negen Lid-Staten en omdat zij in haar wetgeving 
onmogelijk bepalingen voor ieder afzonderlijk geval kon 
opnemen, gekozen voor een systeem van medefinancie­
ring van nationale steunmaatregelen die overeenkomstig 
door de Gemeenschap vastgestelde doelstellingen en 
voorwaarden ten uitvoer moesten worden gelegd. 
Bij de tweede en derde uitbreiding van de Gemeenschap is 
de noodzaak van een op de uiteenlopende situaties in de 
twaalf Lid-Staten afgestemde aanpak steeds duidelijker 
geworden. 
De Commissie herinnert eraan dat, overeenkomstig 
artikel 39 van het Verdrag, het doel van de vigerende 
wetgeving is de landbouwbedrijven te moderniseren om 
hun concurrentiepositie te verbeteren in het kader van een 
rationele ontwikkeling van de landbouwproduktie, 
waarbij het inkomen wordt verbeterd of althans op peil 
wordt gehouden. 
De Commissie is van mening dat de beginselen aan de 
doelstellingen en de toepassingsvoorwaarden die ten 
grondslag liggen duidelijk zijn. Dat geldt in mindere mate 
voor de uitvoeringsbepalingen die ook niet te strikt 
mogen zijn, omdat dan de nodige flexibiliteit ontbreekt 
om rekening te kunnen houden met de specifieke 
kenmerken van de verschillende gebieden in de Gemeen­
schap (zie het antwoord op de punten 6.15 — 6.21 en het 
antwoord op punt 7.6 van het verslag van de Rekenkamer 
over het begrotingsjaar 1986). Voorts is, wat de definitie van de doelstellingen van de 
structuurmaatregelen betreft, gebleken dat moest worden 
gestreefd naar een evenwicht tussen de verbetering van de 
concurrentiepositie van de landbouwbedrijven, de aan­
passing van het produktiepotentieel aan de eisen van de 
markt, het milieubehoud en de plattelandsontwikkeling. 
Maatregelen om de individuele concurrentiepositie te 
verbeteren zijn slechts zinvol als tegelijk naar een 
evenwichtige ontwikkeling van het platteland wordt 
gestreefd; dat is dan ook de reden waarom de criteria voor 
de selectie van de begunstigden versoepeld zijn, met name 
de inkomens- en activiteitscriteria. 
Wat de in punt 6.13 gemaakte opmerkingen betreft, 
betreurt de Commissie, evenals de Rekenkamer, dat de 
Raad geen besluit heeft genomen over de regeling voor de 
omschakeling van de produktie op basis van de eisen van 
de markt, waarvoor zij op 21 oktober 1988 bij de Raad en 
het Parlement een voorstel heeft ingediend 
(COM(88)553). 
262 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
Ten aanzien van de analyse van de middelen die moeten 
worden aangewend om de communautaire doelstellingen 
te realiseren (punt 6.14) verwijst de Commissie naar haar 
antwoord op de punten 6.73 — 6.75. 
Nationale uitvoeringsbepalingen 
6.16-6.21. Hoewel de Commissie oog heeft voor de 
moeilijkheden bij de tenuitvoerlegging van Verordening 
(EEG) nr. 797/85 in de Lid-Staten, met name voor de 
grote vertragingen als gevolg van de regionalisatie van 
bepaalde bevoegdheden, kan zij niet instemmen met het 
voorstel om af te stappen van de huidige onder-
zoekprocedure in 2 etappes, waarbij alle Lid-Staten in het 
Comité Landbouwstructuur en Plattelandsontwikkeling 
(het „STAR-Comité") worden betrokken. 
Gebleken is dat in de eerste etappe van de procedure — de 
raadpleging — in een geest van partnerschap construc­
tieve gedachtenwisselingen hebben plaatsgevonden tus­
sen de diensten van de Commissie en die in de Lid-Staten, 
waardoor de voornaamste problemen konden worden 
opgelost, met name die op het gebied van de interpretatie 
op technisch niveau, met inachtneming van de stand­
punten van alle Lid-Staten in het STAR-Comité. Op die 
manier kan het STAR-Comité, wanneer een definitieve 
tekst waarop de regering van een Lid-Staat zich politiek 
heeft vastgelegd, in de tweede etappe van de procedure — 
de stemming — wordt voorgelegd, op optimale wijze 
advies uitbrengen. Bovendien leidt deze procedure in het 
algemeen niet tot vertraging bij de tenuitvoerlegging van 
de maatregelen, aangezien de nationale voorschriften met 
terugwerkende kracht kunnen worden goedgekeurd 
(tweede etappe). 
Wat het nut van de vaststelling van nationale bepalingen 
voor de tenuitvoerlegging van Verordening (EEG) 
nr. 797/85 betreft, herinnert de Commissie eraan dat het 
gemeenschappelijk landbouwstructuurbeleid is gebaseerd 
op artikel 39 van het Verdrag waarin is bepaald dat 
rekening moet worden gehouden met „de bijzondere aard 
van het landbouwbedrijf, welke voortvloeit uit de 
maatschappelijke structuur van de landbouw en uit de 
structurele en natuurlijke ongelijkheid tussen de ver­
schillende landbouwgebieden". De Gemeenschap heeft 
daarom alleen de doelstellingen en beginselen van de 
steunverlening gedefinieerd, en het aan de nationale of 
regionale instanties overgelaten om overeenkomstig de 
communautaire criteria de vorm en de middelen van 
tenuitvoerlegging te kiezen. Zij heeft zich evenwel het 
recht voorbehouden om die nationale bepalingen via de 
bovengenoemde procedure goed te keuren. 
De Commissie neemt nota van de suggestie van de 
Rekenkamer in punt 6.20, die zij door de uiteenlopende 
situaties van de landbouwbedrijven in de twaalf Lid-
Staten niet uitvoerbaar acht. 
De Commissie is zich terdege bewust van het in punt 6.16 
vermelde gevaar dat verbonden kan zijn aan de goedkeu­
ring van nationale bepalingen die niet meer zijn dan een herformulering van de verordening van de Gemeenschap, 
zonder toevoeging van aanvullende elementen. Zij dringt 
er dan ook in het STAR-Comité steeds vaker op aan dat 
de nationale teksten zo worden opgesteld dat, steeds 
wanneer dat mogelijk is, zonder meer wordt verwezen 
naar de bepalingen van de verordening, waarvan 
herhaling overbodig is en anderzijds de nationale 
uitvoeringsbepalingen worden opgenomen waarnaar in 
de verordening wordt verwezen met formules zoals „De 
Lid-Staten bepalen..., stellen vast...". 
Wat betreft de kwestie van een model van een investe­
ringsplan (punt 6.18) is de Commissie van mening dat het 
in artikel 2, lid 4, vastgestelde kader voldoende nauwkeu­
rig is om een geharmoniseerde toepassing van de 
steunregeling mogelijk te maken. Voorts is bepaald dat 
een dergelijk model moet worden medegedeeld bij het 
eerste verzoek om vergoeding overeenkomstig artikel 1, 
lid 2, van Beschikking 86/380/EEG van de Commissie 
van 11 juni 1986. Op dat ogenblik worden alle interne 
voorschriften medegedeeld (nationale toepassings- en 
controlebepalingen, administratieve voorschriften en 
formulieren en alle andere documenten met betrekking 
tot de administratieve uitvoering van de maatregel). 
Specifieke opmerkingen over steun voor 
de uitvoering van verbeteringsplannen 
voor landbouwbedrijven 
Evenwicht tussen steunaanvragen en 
op nationaal niveau beschikbare kredieten 
6.24 - 6.27. De Commissie deelt de ongerustheid van de 
Rekenkamer betreffende het niet toepassen van de 
verplichte investeringssteunregeling in bepaalde delen 
van de Gemeenschap als gevolg van het feit dat de 
regionale budgettaire middelen uitgeput zijn. 
Op grond van de regeling komen namelijk alle aanvragers 
die aan de voorwaarden voldoen voor steun in aanmer­
king, ongeacht de begrotingsramingen, waarvan de 
Commissie overigens niet wil ontkennen dat zij noodza­
kelijk zijn. De Commissie legt er, in het STAR-Comité 
regelmatig de nadruk op dat de Lid-Staten er in de eerste 
plaats door middel van realistische ramingen en vervol­
gens, als zich moelijkheden voordoen, door middel van 
kredietoverschrijvingen tussen begrotingslijnen of over­
drachten van uitgaven naar het volgende jaar, voor 
moeten zorgen dat zij de verplichte maatregelen kunnen 
helpen financieren. Bovendien bestaat nu voor de 
gebieden met een communautair bestek op grond van 
doestelling nr. 1 de mogelijkheid om de ter beschikking 
gestelde begrotingsmiddelen te onderzoeken in het kader 
van het partnerschap. 
De Commissie aanvaardt evenwel dat de Lid-Staten 
eventueel bijkomende voorwaarden stellen voor de 
selectie van de aanvragers en de uitvoering van de 
steunmaatregelen, met name krachtens artikel 30 van 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 263 
Verordening (EEG) nr. 797/85, voor zover die voorwaar­
den niet in strijd zijn met de doelstellingen van de 
steunregeling, hetgeen de Commissie kan nagaan via de 
procedure van het STAR-Comité. 
Vorm en inhoud van de verbeteringsplannen 
6.29-6.32. De mening van de Rekenkamer dat het 
verbeteringsplan een hoofdelement is van de steunrege­
ling kan de Commissie volledig onderschrijven. Bijgevolg 
kan de Commissie het ook niet goedkeuren dat het plan 
een formaliteit of een „dekmantel" voor specifieke 
investeringen wordt. Het verbeteringsplan moet een 
geheel van samenhangende en evenwichtige investeringen 
omvatten, dat het resultaat is van de bezinning van de 
landbouwer over de toekomst van zijn bedrijf om de 
situatie ervan te verbeteren. De Commissie is zich bewust 
van de moeilijkheden die sommige landbouwers in 
bepaalde gebieden kunnen ondervinden bij het opstellen 
van de betrokken plannen, en, heeft de Lid-Staten dan 
ook altijd verzocht hen de nodige bijstand te verlenen, 
waarbij rekening moet worden gehouden met hun reële 
ontwikkelingsperspectieven, d.w.z. de mogelijkheden om 
hun bedrijf te ontwikkelen zonder dat de schuldenlast 
onredelijk zwaar wordt. De Lid-Staten hebben overigens 
over het algemeen rekening gehouden met de aanbevelin­
gen van de Commissie. Uit de omvang van de plannen die 
in de loop der jaren met succes zijn uitgevoerd, blijkt dat 
de steunregeling bevredigend werkt. 
Ondanks het belang dat aan het verbeteringsplan moet 
worden gehecht, kan dit plan als prognose-instrument 
slechts bij benadering juist zijn, en hangt de waarde ervan 
af van de betrouwbaarheid van zowel de beschikbare 
gegevens als de toegepaste ramingsmethoden. De Com­
missie ziet er met de Lid-Staten op toe dat het plan een 
doelmatig en adequaat instrument blijft en onderzoekt 
steeds, met name in het STAR-Comité, hoe dit instru­
ment kan worden verbeterd. Zij is evenwel van oordeel 
dat er altijd een bepaalde appreciatiemarge zal blijven, 
waarbinnen men zich alleen op plaatselijk niveau kan 
uitspreken, hierbij geholpen door ervaren personen die 
rechtstreeks en permanent in contact staan met de 
praktijk. 
Arbeidsinkomen per volle arbeidskracht (VAK) 
6.34. Het is duidelijk dat de bepaling van het arbeids­
inkomen per VAK een van de essentiële elementen is voor 
de selectie van de aanvragers en derhalve zo nauwkeurig 
mogelijk moet zijn. 
6.35-6.42. Hoewel in Verordening (EEG) nr. 797/85 
geen definitie van het begrip „arbeidskracht" is opgeno­
men werken de Commissie en de Lid-Staten reeds sedert 
de uitvaardiging van Richtlijn 72/159/EEG met dit 
begrip. De Commissie heeft er in het STAR-Comité, 
voorheen CPSA, herhaalde malen, en meestal bij een aanpassing van de nationale wetgevingen inzake het 
referentie-inkomen — welke aanpassing jaarlijks gebeurt 
aan de hand van de economische ontwikkeling in een 
bepaald land — op gewezen dat, daar de waarde van de 
VAK gebruikt wordt om het arbeidsinkomen te ver­
gelijken met het referentie-inkomen, d.w.z. met het 
gemiddelde brutoloon van de werknemers met volledige 
dagtaak in de niet-agrarische sectoren, die waarde 
betrekking moet hebben op de gemiddelde arbeidstijd van 
de werknemers met volledige dagtaak in de niet-
agrarische sectoren; men mag namelijk alleen inkomens 
voor gelijke arbeidstijden vergelijken. 
De Commissie heeft naar aanleiding van de wijziging van 
Verordening (EEG) nr. 797/85 bij Verordening (EEG) 
nr. 1760/87, waarbij in artikel 15 het begrip „arbeids­
inkomen per VAK" is opgenomen, een werkdocument 
betreffende de berekening van de VAK opgesteld. Dit 
document is in het Comité besproken. 
In beginsel moet voor de bepaling van de economische 
prestatie van het bedrijf het arbeidsinkomen worden 
berekend door alle op het bedrijf werkzame personen, 
ook de werknemers, in aanmerking te nemen. De 
Commissie kan evenwel accepteren dat een Lid-Staat de 
werknemers boven een bepaald aantal VAK niet in 
aanmerking neemt om zodoende meer de nadruk te 
leggen op bedrijven die meer als gezinsbedrijf moeten 
worden beschouwd. Het voorbeeld dat de Rekenkamer in 
punt 6.35 noemt is een extreem geval; het andere uiterste, 
namelijk dat 5 personen het werk verrichten dat overeen­
komt met 2 VAK, komt ook voor. Hoe dan ook worden 
slechts voor ten hoogste 2 VAK per bedrijf subsidies 
toegekend. 
De Commissie heeft op grond van Beschikking 86/360/ 
EEG, van de Lid-Staten met hun eerste verzoek om 
vergoeding, de administratieve voorschriften ontvangen 
welke de formulieren en de berekeningsmethoden voor de 
bepaling van het arbeidsinkomen bevatten. De Commis­
sie erkent niettenmin dat sommige voor de bepaling van 
het arbeidsinkomen per VAK benodigde elementen, zoals 
bijvoorbeeld het rendement van het kapitaal, de waarde 
van de produktie en het aantal arbeidsuren, moeilijk te 
becijferen zijn en dat deze elementen de berekening van 
het arbeidsinkomen kunnen beïnvloeden. De Lid-Staten 
hadden er namelijk belang bij voor de berekening van het 
arbeidsinkomen een methode toe te passen die leidt tot 
handhaving van het normale bijstandspercentage van het 
EOGFL in plaats van het verlaagde percentage van 20 %. 
Het door de Rekenkamer vermelde probleem doet zich 
niet meer voor sedert de bij Verordening (EEG) 
nr. 3808/89 van 12 december 1989 ingevoerde wijziging, 
waardoor nu de plannen die voorzien in een verhoging 
van het inkomen en die waarmee slechts het behoud ervan 
wordt beoogd op dezelfde wijze worden behandeld. 
Het arbeidsinkomen wordt dus alleen bepaald om na te 
gaan of het landbouwbedrijf levensvatbaar is en of het de 
beoogde investeringen kan dragen. Tenslotte mag niet uit 
het oog worden verloren dat de landbouwer zelf uit zijn 
eigen middelen een bijdrage moet leveren, iets waartoe hij 
niet direct geneigd zou zijn, als hij verwachtte dat zijn 
inkomen zou dalen. 
264 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
Voldoende vakbekwaamheid Communautaire vergoedingen 
6.44 - 6.45. De door de Rekenkamer bedoelde bepalin­
gen van het Verdrag hebben niet ten doel de beroepsoplei­
ding in de landbouw te harmoniseren. De Raad heeft het 
dus aan iedere Lid-Staat afzonderlijk overgelaten het 
vereiste niveau van vakbekwaamheid vast te stellen. Dit 
gebeurt onder controle van de Commissie en de andere 
Lid-Staten in het kader van de procedure van het STAR-
Comité. 
Bijhouden van een boekhouding 
6.46-6.50. Gezien de moeilijkheden die zich hebben 
voorgedaan met het bijhouden van de in Richtlijn 72/159/ 
EEG voorgeschreven gedetailleerde bedrijfsboekhouding 
is bij Verordening (EEG) nr. 797/85 een minder stringent 
systeem ingevoerd, dat voorziet in de boeking van 
ontvangsten en uitgaven en de opstelling van een 
jaarbalans van activa en passiva, die correct worden 
uitgevoerd. 
Beperkingen voor de sector van de melkproduktie 
6.52 - 6.53. Zoals door de Rekenkamer is aangegeven, 
mag investeringssteun voor de melkproduktie worden 
toegekend zolang dit niet leidt tot een verhoging van de 
melkproduktie tot boven de referentiehoeveelheid. De 
Commissie wijst erop dat wanneer een aanvullende 
referentiehoeveelheid wordt toegekend, in het kader van 
die verhoging steun kan worden toegekend, dit evenwel 
binnen de in artikel 3, lid 3, tweede alinea, van Ver­
ordening (EEG) nr. 797/85 aangegeven perken. 
In Italië is voor het melkprijsjaar 1987-1988 bij de 
ministeriële besluiten van 2 april 1987 en 11 april 
1988 95 % van de referentiehoeveelheid toegekend aan de 
enige producentengroepering. In de praktijk kon daar­
door de bepaling betreffende het in acht nemen van de 
referentiehoeveelheden voor de afzonderlijke bedrijven 
niet worden toegepast. De naleving van de quota heeft 
men evenwel bij de producentengroeperingen kunnen 
controleren. Bij de steunverlening in Italië zijn voorts de 
overige in vorengenoemd artikel 3 bedoelde limieten 
aangehouden. 
6.54. De situatie in Spanje wordt door de Commissie in 
de loop van het jaar 1990 onderzocht. 6.55. Het EOGFL-Oriëntatie heeft bij de vergoeding 
van de uitgaven van Italië voor 1988 op grond van een 
aantal dubieuze aspecten in totaal een bedrag van 
36 738 miljoen lire, dat is 24,4 miljoen ecu, ingehouden. 
Rekening houdende met de opmerking van de Rekenka­
mer zal de Commissie in het kader van de regularisatie 
van de betrokken vermindering het subsidiabele bedrag 
van de uitgaven voor Val d'Aosta corrigeren. 
6.56-6.63. Betreffende de problemen inzake de van 
1986 tot en met 1988 in Spanje toegekende investerings­
steun en de daarop betrekking hebbende vergoedingen 
van het EOGFL is de Commissie van oordeel dat het hier 
om een voorbijgaand aanpassingsprobleem in verband 
met de toetreding van die Lid-Staat in 1986 gaat. Spanje 
bevond zich in een situatie die totaal verschilde van die 
van de overige 11 Lid-Staten: in de eerste plaats hadden 
de Lid-Staten die de Gemeenschap van Tien hadden 
gevormd ervaring opgedaan met de toepassing van 
Richtlijn 72/159/EEG, waardoor zij binnen 6 maanden 
Verordening (EEG) nr. 797/85 ten uitvoer konden 
leggen; voorts had de andere nieuwe Lid-Staat — 
Portugal — niet zoals Spanje problemen van regionali­
satie van de bestuursbevoegdheden en had dit land na de 
toetreding, dank zij het specifieke programma voor de 
ontwikkeling van de landbouw in Portugal en zelfs 
daarvoor dank zij de steun voor de toetreding kunnen 
profiteren van belangrijke bijstand voor structurele 
steunmaatregelen. Spanje had twee jaar de tijd om 
Verordening (EEG) nr. 797/85 ten uitvoer te leggen. Het 
is duidelijk dat de in Spanje voor de toetreding 
vastgestelde bepalingen niet beantwoordden aan de eisen 
van de voornoemde verordening. De Spaanse autoriteiten 
hebben de Commissie evenwel meegedeeld dat na de 
toetreding en als gevolg van de nodige aanpassingen in het 
administratieve beheer de steunregelingen tot op grote 
hoogte conform de genoemde verordening zijn toegepast. 
Bovendien hebben zij voor een verzoek om vergoeding 
alleen de begunstigden in aanmerking genomen die 
voldoen aan de voorwaarden van genoemde verordening; 
de andere personen kwamen uitsluitend in aanmerking 
voor de nationale steun, die 25 % lager was dan die in het 
kader van de communautaire regeling of werd beperkt tot 
een investeringsvolume van 25 000 ecu, overeenkomstig 
artikel 8, leden 2 en 3, van Verordening (EEG) nr. 797/85. 
Tegen deze achtergrond is de beschikking van de 
Commissie van 15 december 1988 om tot financiële 
deelneming van de Gemeenschap over te gaan tot stand 
gekomen; zij heeft betrekking op de voor de toetreding 
geldende bepalingen, die bij ministerieel besluit van 
1 oktober 1988 zijn ingetrokken. Daarna is de steun 
toegekend volgens de uitvoeringsbepalingen van Ver­
ordening (EEG) nr. 797/85, goedgekeurd bij de beschik­
kingen van de Commissie van 26 juli 1988 en 14 april 
1989. 
De Commissie is van oordeel dat het opportuun was deze 
nieuwe Lid-Staat in de aanpassingsfase tegemoet te 
komen, opdat hij onmiddellijk van de voordelen van de 
toetreding kon profiteren; de Spaanse autoriteiten 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 265 
hadden haar verzekerd dat alleen voor subsidiabele 
gevallen aanvragen voor vergoeding zouden worden 
ingediend. De Commissie stelt zich derhalve in verbinding 
met de Spaanse autoriteiten. 
Aard van de begunstigden en investeringen 
6.64. Volgens artikel 2 van Verordening (EEG) 
nr. 797/85 is de eerste voorwaarde waaraan het hoofd van 
een landbouwbedrijf moet voldoen om voor investerings­
steun in aanmerking te komen, dat hij de landbouw als 
hoofdberoep uitoefent. Een bedrijfshoofd wordt geacht 
de landbouw als hoofdberoep uit te oefenen, wanneer hij 
meer dan de helft van zijn arbeidstijd aan de landbouw 
besteedt en zijn inkomen voor meer dan de helft uit de 
landbouwactiviteit wordt verkregen. Dit, in combinatie 
met het in artikel 2, lid 1, sub d), bepaalde, namelijk dat in 
probleemgebieden bepaalde Lid-Staten verbeterings­
plannen mogen accepteren als op het bedrijf werk is voor 
slechts één volledige arbeidskracht, kan leiden tot extreme 
gevallen zoals het door de Rekenkamer gesignaleerde, 
met name steunverlening aan een zeer klein bedrijf. De 
Commissie wijst er evenwel op dat dergelijke gevallen, 
evenals het andere door de Rekenkamer gesignaleerde 
uiterste, uitzonderingen zijn, maar wettig. 
6.66. Ingeval de investeringen zijn gedaan vóór de 
inwerkingtreding van Verordening (EEG) nr. 797/85 
komen ze niet voor financiering in aanmerking; de Lid-
Staten hadden ze niet in aanmerking mogen nemen voor 
de aanvragen om vergoeding van de subsidiebedragen. 
De Commissie zal erop toezien dat de door de Rekenka­
mer gesignaleerde situatie wordt geregulariseerd. 
Specifieke opmerkingen over steun 
aan jonge landbouwers 
Vestiging van jonge landbouwers 
6.69-6.70. De Commissie deelt de mening van de 
Rekenkamer dat de steun voor de vestiging van jonge 
landbouwers niet mag dienen voor het formaliseren van 
een feitelijke situatie. Het doel van deze steun is 
vergrijzing van de landbouwbevolking te voorkomen en 
te zorgen voor de dynamiek en ondernemingszin die de 
aanpassing van de produktiesystemen aan de eisen van de 
markt moeten vergemakkelijken. Het is dus de bedoeling 
jonge landbouwers gemakkelijker toegang te geven tot 
verantwoordelijke functies en het nieuwe risico dat zij 
daarbij lopen te dekken. Verordening (EEG) nr. 797/85 is 
bij Verordening (EEG) nr. 3808/89 gewijzigd om iedere 
Lid-Staat te verplichten de voorwaarden voor de 
vestiging van jonge landbouwers — vooral als mede­exploitant — nader te omschrijven onder controle van de 
Commissie en de andere Lid-Staten in het kader van de 
procedure van het STAR-Comité. Evenals voor de 
investeringssteun is de Commissie van mening dat het niet 
mogelijk is om communautaire bepalingen vast te stellen 
die rechtstreeks kunnen worden toegepast en op alle 
denkbare situaties zijn berekend; zij wil de nodige 
soepelheid betrachten en meer ruimte laten om bij de 
tenuitvoerlegging rekening te houden met de uiteenlopen­
de nationale of zelfs regionale situaties. 
De Commissie zal met name niet met deelneming in de 
financiering door de Gemeenschap instemmen, wanneer 
de jonge landbouwer die zich als medeëxploitant vestigt 
niet dezelfde rechten krijgt als de andere medeëxploitan-
ten. 
Vakbekwaamheid van de jonge landbouwer 
6.71. Bepaalde distorsies die zich in Italië zouden 
kunnen hebben voorgedaan ten aanzien van de beoorde­
ling van de vakbekwaamheid van de jonge landbouwers 
kunnen volgens de Commissie te wijten zijn aan het feit 
dat de nieuwe regeling ten uitvoer moest worden gelegd in 
een Lid-Staat waarin de administratieve bevoegdheden 
geregionaliseerd waren. De Commissie zal er scherper op 
toezien dat dergelijke situaties niet meer voorkomen. 
Het antwoord ter zake van het nut van de goedkeurings­
procedure is opgenomen in de punten 6.15 — 6.21. 
Evaluatie van de resultaten 
van de steunmaatregelen 
6.72-6.74. De Commissie heeft bij de Lid-Staten 
gegevens gevraagd over de van 1986 tot en met 1989 
verleende steun; de uitkomsten worden nog bestudeerd. 
Zij wil er uitdrukkelijk op wijzen dat de resultaten van de 
maatregelen niet gemakkelijk te evalueren zijn omdat de 
aanpassing van de structuur veel tijd vergt en het moeilijk 
is een causaal verband aan te tonen tussen een bepaalde 
steunmaatregel en één of meer indicatoren waaruit de 
structurele ontwikkeling moet blijken. 
Ondanks deze moeilijkheden heeft de Commissie op 
26 september 1990 aan het STAR-Comité een voorlopig 
verslag voorgelegd over de eerste jaren van toepassing van 
Verordening (EEG) nr. 797/85, waarin zij tracht het effect 
van deze verordening op de ontwikkeling van de structuur 
aan te tonen, met name door vergelijking met vroegere 
maatregelen. 
266 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
Conclusie 
6.75 - 6.78. De Commissie stelt het zeer op prijs dat de 
Rekenkamer constateert dat de gesubsidieerde investerin­
gen uit technisch oogpunt ontegenzeggelijk tot een 
verbetering van de produktiemiddelen van het steunont-
vangende bedrijf leiden. 
Er zij op gewezen dat het EOGFL-Oriëntatie een Fonds 
voor een bepaalde sector is en dat het bijgevolg normaal is 
dat sommige steunmaatregelen geografisch gezien ver­
snipperd worden toegepast. Met betrekking tot de steun 
voor de verbetering van de situatie van de landbouw­
bedrijven moet er eveneens aan worden herinnerd dat de 
landbouwbedrijven zeer talrijk zijn en dat zelfs een bedrijf 
van behoorlijke omvang tot het midden- en kleinbedrijf 
moet worden gerekend. 
Wat betreft het ontbreken van de door de Rekenkamer 
genoemde, met de hervorming van de Structuurfondsen 
beoogde beginselen, kan worden gezegd dat deze 
betrekking hebben op de geregionaliseerde bijstand voor 
economische ontwikkeling waarmee zeer vaak omvang­
rijke investeringen op het gebied van de infrastructuur 
zijn gemoeid, waarvoor derhalve programmering nodig 
is. De in Verordening (EEG) nr. 797/85 bedoelde 
maatregelen, die onder doelstelling 5a vallen, zijn 
daarentegen horizontale maatregelen voor een groot 
aantal bedrijfshoofden die nog moeten beslissen of ze al 
dan niet zullen investeren. Vanzelfsprekend moet op deze 
maatregelen toezicht worden gehouden en moet achteraf 
een evaluatie plaatsvinden. 
DE DOOR DE AFDELING ORIËNTATIE 
VAN HET EOGFL IN HET KADER VAN 
VERORDENING(EEG) NR. 269/79 
VAN 6 FEBRUARI 1979 
GEFINANCIERDE ACTIES 
VOOR DE BOSBOUW 
De regelgeving 
Opmerkingen 
6.89. Het is juist dat bij Verordening (EEG) nr. 269/79 
voor de bosbouw geen communautair beleid is ingevoerd 
zoals, bijvoorbeeld, het gemeenschappelijk landbouw­
beleid. Verordening (EEG) nr. 269/79 voorziet in maat­
regelen om de gemeenschappelijke acties voor de 
landbouw aan te vullen met een bijzondere steunregeling 
voor de bosbouw. De bosbouwmaatregelen hangen over 
het algemeen onderling samen en kunnen bijdragen tot: 
— het behoud en de verbetering van de bodem, de 
fauna, de flora en de oppervlakte- en grond­
waterhuishouding, alsmede 
— een verhoogde produktiveit van de landbouw­
grond door de aanleg van windsingels en het 
aanbrengen van beschuttende beplantingen en 
door de gunstige invloed op de waterhuishouding 
en het klimaat. Voor de goedkeuring van de door de Lid-Staten 
ingediende programma's wordt uitgegaan van de in de 
betrokken verordening vastgestelde doelstellingen, het­
geen niet betekent, zoals de Rekenkamer vreest, dat iedere 
actie op het gebied van de bosbouw voor bijstand in 
aanmerking wordt genomen. De Commissie zal op dit 
punt de zaken aandachtig blijven volgen. 
6.90. Verordening (EEG) nr. 269/79 beperkt zich tot de 
grote categorieën voor steun in aanmerking komende 
werkzaamheden, zonder dat in detail wordt vastgesteld 
welke werkzaamheden juist mogen worden uitgevoerd. 
De verantwoordelijkheid en de bevoegdheid voor de 
toepassing van de verordening berust bij de Lid-Staten, 
aangezien deze volgens artikel 2 van de verordening eerst 
kaderprogramma's hebben moeten opstellen en er 
vervolgens op moeten toezien dat de bijzondere program­
ma's sporen met de kaderprogramma's. Derhalve is het 
de Lid-Staat die rekening moet houden met de uiteenlo­
pende lokale situaties en die moet bepalen waar en hoe 
moet worden gewerkt om zo veel mogelijk profijt te 
trekken van de in het kader van de verordening 
beschikbare steun. 
6.92. Het is juist dat de resulaten van de voorbereidende 
studies voor het Franse kaderprogramma niet in aanmer­
king konden worden genomen voor het van start gaan 
van de in het kader van Verordening (EEG) nr. 269/79 
opgestelde bijzondere programma's, maar er is wel 
rekening mee gehouden in het nieuwe kaderprogramma 
dat is uitgewerkt op grond van Verordening (EEG) 
nr. 2088/85 betreffende de geïntegreerde mediterrane 
programma's (GMP's). 
Wat het bedrag van het Italiaanse kaderprogramma 
betreft, heeft de Commissie in Beschikking 79/953/EEG 
van 26 oktober 1979 inzake de goedkeuring van het 
progamma, gepreciseerd dat aan de goedkeuring van het 
kaderprogamma geen consequenties konden worden 
verbonden wat de hoogte van de financiële bijdrage van 
het EOGFL betreft. 
De Commissie heeft dus achteraf voor Italië bijzondere 
programma's goedgekeurd binnen de perken van de door 
de begrotingsautoriteit vastgestelde beschikbare begro­
tingsmiddelen. 
6.93. In artikel 6 van de verordening is bepaald dat een 
bijzonder programma een of meer investeringsprojecten 
op een of meer plaatsen omvat. Dit houdt niet noodzake­
lijk in dat een kleiner aantal projecten gemakkelijker zou 
zijn te volgen en te controleren. 
Dat projecten op zo verspreid liggende plaatsen worden 
uitgevoerd, is het natuurlijke gevolg van de versnippering 
van een groot deel van de bossen. 
De bijzondere programma's voorzien in de behoeften van 
de gebieden die specifieke moeilijkheden ondervinden op 
het gebied van erosie en bodemhuishouding, met welke 
moeilijkheden met name rekening is gehouden bij de 
goedkeuring van de bijzondere programma's. 
6.94. Gezien de aard van de actie is het heel moeilijk om 
een evaluatie te maken, niet alleen van het milieu-effect, 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 267 
maar ook van andere aspecten van de actie, zoals de 
verbetering van de bosexploitatie, of het indirecte effect 
op de produktiviteit van de landbouwgrond. 
Uitvoering, begeleiding en controle 
van de acties 
Stand van de financiële en materiële uitvoering 
6.96. De diensten van de Commissie hebben in het 
kader van de werkzaamheden ter voorbereiding van de 
onderhandelingen over de bosbouwmaatregelen voor de 
Franse geïntegreerde mediterrane programma's in de 
eerste helft van 1989 de gegevens van de beschikbare 
jaarverslagen gebundeld. 
De stand van de bijzondere programma's waarvoor in het 
kader van Verordening (EEG) nr. 269/79 bijstand is 
verleend uit het EOGFL-Oriëntatie, is als volgt: 
in Frankrijk is bijstand verleend voor 24 bijzon­
dere programma's, waarvan er 16 zijn voltooid, 
en 
in Italië is bijstand verleend voor 61 program­
ma's, waarvan er 50 zijn voltooid. 
Nog geen enkel bijzonder programma in het kader van 
Verordening (EEG) nr. 2088/85 was eind 1989 voltooid, 
omdat de eerste bijzondere programma's voor Frankrijk 
pas in 1987 zijn gefinancierd en die voor Italië pas in 1988. 
Per 31 december 1989 waren 12 specifieke programma's 
goedgekeurd voor Frankrijk en 14 voor Italië. 
Opmerkingen over de uitvoering van de acties 
6.97. Voor de annulering van bedragen zijn ver­
schillende redenen aan te geven, met name de vervanging 
van bepaalde soorten werkzaamheden door andere, 
minder dure en het feit dat werkelijke kosten lager waren 
dan de geraamde. Bovendien is bij controles geconsta­
teerd dat sommige afgerekende uitgaven niet voor 
bijstand uit het EOGFL in aanmerking kwamen. Voor de 
Italiaanse gewesten Basilicata, Umbrië en Campanië is de 
planning niet aangehouden en bijgevolg heeft het 
EOGFL dan ook slechts een gedeelte van de uitgevoerde 
werkzaamheden geaccepteerd. Deze annuleringen doen 
niets af aan de waarde van hetgeen is gerealiseerd. 
6.101. De Commissie betreurt met de Rekenkamer dat 
in de bijzondere programma's van de Lid-Staten de steun 
minder ten goede is gekomen aan de particuliere bossen dan aan de bossen die overheidsbezit zijn. Dit hoeft 
evenwel niet te betekenen dat de doeltreffendheid van de 
actie moet worden betwijfeld. 
6.102. Wat de situatie op Corsica betreft, is in 1985 en 
1986 inderdaad sprake geweest van een blokkage als 
gevolg van de oprichting van het ODARC (Office de 
Développement Agricole Régional de la Corse). Het 
ODARC is opgericht met het oog op een doorgedreven 
regionalisatie op Corsica. Zo zijn de activiteiten van de 
SOMIVAC (semi-overheidsinstelling voor de ontwikke­
ling van de landbouw op Corsica) ter zake hervat met 
enige aanloopmoeilijkheden. Sinds 1987 is de situatie op 
Corsica verbeterd. 
6.103. De Commissie moet noodzakelijkerwijs wachten 
tot aanvragen om bijstand worden ingediend. Zij is ook 
afhankelijk van het tempo van de werkzaamheden. De 
financiering van een bijzonder programma in een gebied 
mag niet worden lamgelegd door de vertraging bij een 
ander programma. 
Voor Elba en het Argentario-massief betrof het vooral de 
herbebossing van door grote branden verwoeste opper­
vlakten, waarvoor een actie moest worden ondernomen 
om de natuurlijke omstandigheden te herstellen. 
6.105. Men mag niet vergeten dat de bosbouw een bron 
van aanvullende inkomsten vormt voor de plattelandsbe­
volking waardoor het mogelijk wordt ontvolking van de 
probleemgebieden tegen te gaan en het milieu in stand te 
houden. Dit is volledig in overeenstemming met Ver­
ordening (EEG) nr. 269/79, waarin is bepaald dat het bos 
een bijdrage levert aan een beter gebruik van de 
arbeidskrachten in de landbouw. 
6.106. De inzet van arbeidskrachten die met klein 
akkerbouwgereedschap werken behoeft niet noodzakelij­
kerwijs tot minder goede resultaten te leiden. Vaak 
kunnen in bepaalde gebieden bosbouwwerkzaamheden 
zelfs alleen maar met de hand worden uitgevoerd in 
verband met de aard van de bodem. 
6.107. De Commissie heeft bij de toepassing van de 
verordening rekening gehouden met de grote verschei­
denheid van de bossen. Vooral in verband met de 
bodemgesteldheid, het reliëf, het klimaat, de diversiteit 
van de soorten, de mate van beschadiging van het bos, en 
de toegankelijkheid van het bos is een uitgebreide kennis 
van de plaatselijke omstandigheden vereist; de lokale 
autoriteiten zijn in de gelegenheid gesteld om specifieke 
maatregelen uit te werken om de beoogde doelstellingen 
te bereiken. 
6.110. Het in Verordening (EEG) nr. 269/79 bedoelde 
bedrag van 100RE/ha heeft inderdaad betrekking op 
kleine projecten zoals het bouwen van brandtorens en het 
aanleggen van waterreserves en kleine toegangswegen. 
Voor omvangrijker projecten kunnen de Lid-Staten steun 
vragen in het kader van Verordening (EEG) nr. 3529/86 
sinds die van kracht is. 
^ Publikatieblad van de Europese gemeenschappen nlnl^ 
6.111. wanneer aan het PCOÓlFL^COriëntatieuitgaven 
zijn gedeclareerd voorlegen die geen boswegen v^aren^ 
zijn die uitgaven niet gefinancierd. Financiering van 
boswegen kan niet borden gevBeigerd^ zelfs niet vBanneer 
die ^vegen achteraf voor andere doeleinden borden 
gebruikt, Iniedergevalkunnen verschillende vormen van 
gebruik samengaan. 
C^^e^kl^e^ove^de^ete^d^endeco^t^ote 
^ome^^^ 
6.114. De dommissie is vanoordeeldat de gevolgde 
procedures voldoende waarborgen bieden voor de 
inachtneming van de eisen van de verordening, 
1^ De Lidstaten hebben de kaderprogramma's opge­
steld en bij de commissie ingediend. De commissie 
heeftze als ontwerp aan het C^PSA voorgelegd en dat 
comité heeft advies uitgebracht.Vervolgens heeft de 
commissie de ont^verpenopgrondvan haar eigen 
criteria goedgekeurd, 
^ Debijzondere programma's zijnbij de commissie 
ingediend^die heeft ze onderzocht en om toelichting 
en aanvullende gegevens verzocht. Vervolgens heeft 
zijdeontwerpenvandehijzondereprogramma'svoor 
advies aan het óêP^Avoorgelegd,L^iteindelijk heeft 
de commissie een besluit genomen over de verlening 
van bijstand. 
6.116. De verzoeken om bijstand voorden zoovel bij de 
raadpleging van het comité van het FC^ÓlFL t^oude 
Verordening ^EEól^nr,^o^7^ als bij de informatie van 
dat comité óllviP^procedure op voet van gelijkheid 
onderzocht,C^okineenlater stadium heeft de commissie 
gezorgd vooreen gelijke behandelingvan de verschillende 
dossiers ongeacht de Lidstaat, 
6.ÜA De commissie is van mening dat de uitgevoerde 
controles niet alleen betrekking hebben op de tïnanciële aspectend maar ook het al dan niet subsidiabel zijn van de 
uitgaven. 
CE^o^^ 
6.124. Bij de keuze van de bijzondere programma'szijn 
deindecommunautairev^etgeving vastgestelde voor­
waarden volledig in acht genomen, 
6.12^. De commissie treedt opinde door de rekenka­
mer gewenste zin. 
ALClElvlF^E^^^^L^SI^ 
6.12^. De commissie constateert dat tussen haar en de 
R.ekenkamersedertjareneenverschilinopvattingbestaat 
over de aanpak die moet borden gevolgd bij de 
structurele bijstandsverlening aan landbouwbedrijven. 
De commissie is van oordeel dat de aanpak van de 
R^ekenkamerniet uitvoerbaar zouzijn^ omdat de regeling 
moet voorden toegepast in zeer uiteenlopende situaties in 
een ólemeenschap van twaalf Lidstaten, 
6.129. De hervorming van de Structuurfondsen houdt 
een versterking van de toepassing van het subsidiariteits­
beginsel in^ hetgeen betekent dat de Lid-Staten zelf meer 
dan voorheen verantwoordelijkheid moeten dragen voor 
de tenuitvoerlegging van de structuurmaatregelen Voor 
destructurelebijstand tenbehoeve vandelandbou^v^ 
bedrijven vindt de commissie de inVerordeningt^FFól^ 
nr, 7^7^^ vastgestelde methode de beste om dat doel te 
bereiken, 
Fr dient aan te borden herinnerd dat de bedrijfshoofden 
indelandbouv^onafhankelijke economische subjecten 
zijn. De algemene bepalingen betreftende de begeleiding 
ende evaluatie zijnvantoepassingop alle structurele 
bijstand. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 269 
HOOFDSTUK 7 
Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) 
INLEIDING 
Enkele opmerkingen vooraf 
7.1 - 7.6. De Rekenkamer maakt wel melding van de 
inspanning die de Commissie zich heeft getroost om de 
hervorming van de Structuurfondsen uit te voeren, maar 
zij concentreert in het Verslag 1989 haar aandacht op de 
moeilijkheden die zich hebben voorgedaan bij de aanloop 
en de verdere tenuitvoerlegging van de acties, in de vorm 
van programma's, op grond van EFRO-Verordening 
nr. 214/79 en EFRO-Verordening nr. 1787/84, welke 
verordeningen intussen per 1 januari 1989 zijn ingetrok­
ken, toen de hervorming, die haar stempel heeft gedrukt 
op het begrotingsjaar 1989, van kracht werd. 
De acties in het kader van de vroegere verordeningen zijn 
in 1989 wel voortgezet en ook was in de loop van dit 
begrotingsjaar nog het effect merkbaar van bepaalde 
moeilijkheden bij de aanloop en tenuitvoerlegging met 
name op het punt van de programmering, de voorberei­
ding en de begeleiding. Daarbij dient men evenwel voor 
ogen te houden dat de uitvoering van de eerste échte 
poging, bij EFRO-Verordening nr. 1787/84, om een 
programmagewijze aanpak op te zetten een innovatie was 
en, wat de kwaliteit betreft, een hele vooruitgang 
betekende. De door de Kamer vermelde tekortkomingen 
en moeilijkheden bij de tenuitvoering van de oude 
programma's waren over het algemeen te wijten aan het 
innoverende karakter van deze programmagewijze aan­
pak, waarvoor in de Lid-Staten een adequate adminis­
tratieve organisatie moest worden opgezet, aangezien de 
Commissie in geen geval in de plaats kon treden van de 
nationale instanties wanneer deze tekortschoten bij de 
uitvoering van de oorspronkelijk geplande acties. 
De Commissie was zich terdege bewust van deze 
tekortkomingen en zij heeft, mede in het licht van de 
ervaring die bij de programmagewijze aanpak is opge­
daan, geprobeerd de problemen te verhelpen in het kader 
van de voorbereiding en tenuitvoerlegging van de 
hervorming, die onder meer als essentieel doel had de 
actie van de Structuurfondsen doeltreffender te maken. 
Zo is in het begrotingsjaar 1989 door de Commissie, in 
nauwe samenwerking met de betrokken nationale instanties, met name een grote inspanning geleverd op het 
gebied van de programmering van de strategie inzake 
structurele ontwikkeling en van de coördinatie tussen de 
verschillende financieringsinstrumenten, wat uiteindelijk 
heeft geleid tot de goedkeuring van de communautaire 
bestekken waarin met name de doelstellingen en de 
prioritaire zwaartepunten van de structurele acties zijn 
vastgelegd. Tegelijkertijd is het partnerschap ingevoerd, 
hetgeen betekent dat de nationale instanties een grotere 
verantwoordelijkheid dragen voor het beheer van de 
structuurmaatregelen, en zijn ook evaluatie en toezicht 
voor het eerst expliciet in de voorschriften vermeld. Een 
en ander moet, in het kader van het partnerschap, een 
beter voorbereiding van en een beter toezicht op de 
tenuitvoerlegging van de EFRO-maatregelen garande­
ren. 
Het is weliswaar nog te vroeg om het effect van de 
hervorming op de doeltreffendheid van de EFRO-actie 
ten volle te kunnen inschatten, maar het ligt wel voor de 
hand dat, zoals de Kamer heeft opgemerkt, de hervor­
ming van de Structuurfondsen op zich niet het slagen van 
de hervorming kan garanderen. Of de hervorming succes 
heeft zal mede afhangen van de mate waarin de 
Commissie, in nauwe samenwerking met de betrokken 
nationale instanties, zal toezien op de tenuitvoerlegging 
van de nieuwe regelgeving. 
De diversifiëring van de werkmethoden van 
het EFRO 
7.7 - 7.13. In EFRO-Verordening nr. 214/79 was voor 
het eerst sprake van een programmagewijze aanpak in de 
vorm van specifieke „quotavrije" communautaire acties, 
maar deze eerste aanzet had, door de aard van de 
regelgeving zelf, slechts een zeer beperkte draagwijdte. 
EFRO-Verordening nr. 1787/84 was de eerste échte 
poging om een programmagewijze aanpak op te zetten. 
Deze verordening had als voornaamste doel de struc­
turele ontwikkeling beter te programmeren door de 
versnippering van de bijstand in de vorm van ver­
goedingen van nationale steun voor talloze individuele en 
vaak kleinschalige projecten geleidelijk, en althans voor 
een deel te vervangen door medefinanciering van 
programma's. 
270 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
Deze aanpak wordt intussen, zoals de Kamer .opmerkt, in 
het kader van de hervorming vrijwel algemeen toegepast 
ten einde met name te zorgen voor een grotere doeltref­
fendheid van de EFRO-actie. 
Uitvoering van de begroting 1989 
7.14-7.19. Op het stuk van de uitvoering van de 
EFRO-begroting 1989 constateert de Kamer dat het 
bestedingspercentage van zowel de vastleggings- als de 
betalingskredieten hoog is, maar zij wijst erop dat deze 
situatie slechts een zeer onvolledig beeld geeft van de 
exacte stand van de financiële verplichtingen van de 
Commissie wat de vastleggingen betreft en van de reële 
vooruitgang van de acties wat de betalingen betreft. 
Wat de vastleggingen betreft, zal de Commissie nagaan 
hoe zij bij de goedkeuring van de kredieten voor de 
programma's duidelijk kan doen uitkomen welke finan­
ciële consequenties naar verwachting in de komende jaren 
zullen zijn verbonden aan de financiële verplichtingen die 
zij aangaat. 
Wat de betalingen betreft, ligt het voor de hand dat bij een 
voorschotregeling zoals die welke in de regelgeving is 
vastgelegd, de stroom van de EFRO-gelden en derhalve 
ook de opname van de betalingskredieten, per definitie 
steeds voorligt op de feitelijke werkzaamheden. 
Wat de groepering van de EFRO-kredieten op één enkele 
begrotingslijn betreft, wijst de Commissie erop dat de in 
het verleden door haar gekozen presentatievorm beant­
woordde aan de eisen van een flexibel beheer. Op grond 
van de voorschriften was het overigens niet mogelijk te 
bepalen welke bedragen nodig zouden zijn per type van 
maatregel. 
Het groeperen van de kredieten op één enkele begrotings­
lijn vormt bovendien geen beletsel voor een effectieve 
controle op de besteding van de kredieten, aangezien de 
Commissie bij machte is om de kredieten achteraf nog uit 
te splitsen. Om evenwel tegemoet te komen aan het 
verlangen naar een grote doorzichtigheid heeft de 
Commissie intussen de toelichting op de begroting 
aangepast door, bij wijze van indicatie, de kredieten in het 
voorontwerp van begroting 1991 uit te splitsen naar 
doelstelling. 
Wat tenslotte de, in 1989, opnieuw opgevoerde kredieten 
van 1988 betreft, verwijst de Commissie naar de 
antwoorden met betrekking tot hoofdstuk 1. ONDERZOEK VAN DE DIVERSIFIÉRING 
Beheer en uitvoering van de diversifiëring 
Vastleggings- en betalingssysteem (7.20 — 7.37) 
7.20-7.25. De opmerkingen van de Kamer over het 
vastleggings- en betalingssysteem hebben vooral betrek­
king op de bepalingen zelf van zowel de oude EFRO-
Verordening nr. 1784/84 als de nieuwe Verordening 
nr. 4253/88 van de Raad voor de drie Structuurfondsen. 
In deze bepalingen staat namelijk expliciet dat de 
betalingsverplichtingen voor acties die zich over een 
periode van twee jaar of meer uitstrekken in de regel in 
jaartranches worden aangegaan en dat betalingsver­
plichtingen voor de latere tranches worden aangegaan op 
basis van het financieringsschema met de jaarlijkse 
uitgaven voor de actie en van de stand van de uitvoering 
van de actie, waarbij er een nauwe samenhang bestaat 
tussen enerzijds de betalingen en anderzijds de betalings­
verplichtingen en het bestedingspercentage. Het door de 
Commissie toegepaste vastleggings- en betalingssysteem 
vormt een coherent geheel, dat volledig in overeen­
stemming is met bovengenoemde voorschriften. 
Bij de financiële afwikkeling van de EFRO-bijstand heeft 
de Commissie zich nauwgezet gehouden aan de voor­
schriften, maar zij heeft zich bij het vaststellen van zowel 
de uitvoeringsbepalingen van deze algemene voorschrif­
ten als de interne beheersprocedures, die tot haar 
bevoegdheid behoren, steeds laten leiden door een streven 
naar efficiency. 
Zoals de Kamer opmerkt, heeft het vastleggings- en 
betalingssysteem inderdaad tot gevolg dat, uit boekhoud­
kundig oogpunt, de betalingsverplichtingen geen volledig 
beeld geven van de juridische verplichtingen die de 
Commissie bij de goedkeuring van de kredieten voor de 
programma's aangaat. 
Dit neemt niet weg dat deze juridische verplichtingen 
bestaan en de Commissie is, zoals zij reeds heeft 
aangegeven, bereid tegemoet te komen aan het verlangen 
van de Kamer; zij zal nagaan hoe zij op adequate manier 
kan doen uitkomen welke betalingsverplichtingen voor 
de volgende jaren verbonden zijn aan de juridische 
verplichtingen die zij aangaat. 
7.26-7.28. De Commissie deelt de mening van de 
Kamer wanneer deze er op wijst dat het huidige 
Lim^ Publikatieblad van de Europese gemeenschappen ^71 
vastleggingsD en betalingssysteem slechts goed kan 
functionerenwanneerdeLid^Statenproberenomzich 
aan het systeem aan te passen. 
löe door de K-amervermelde moeilijkheden, die bepaalde 
Lidstaten vroeger in enkele gevallenvan acties in het 
kader van de vroegere L^R.CO^Verordeningnr. 17^7^ 
hebben kunnen ondervinden, zijn namelijk niet inherent 
aan het vastleggingsD en betalingssysteem, maar aan de 
kenmerken van bepaalde nationale structuren die tijdens 
de aanloopperiode van de programmagewijze aanpak 
nognietvolledigaandeeisen op het gebied vanhet beheer 
van de programmals beantwoordden. 
Intussen doen deze moeilijkheden zich duidelijk minder 
voor. Indit verband moeterbijvoorbeeldop worden 
gewezen dat het in elk programma op te nemen 
tïnancieringsschemawaarvan,volgens de voorschriften, 
wordtuitgegaanbijdetoepassingvanhetvastleggings^en 
betalingssysteem, de programmering — die per definitie 
niet volledig vaststaandegegevens omvat — isvande 
reële uitgaven, d.w.z. de door de commissie en de 
nationaleenregionale instanties voorelkjaarinhet kader 
van de medefinanciering geplande betalingen voorde 
tenuitvoerlegging van het programma,waardoor dus de 
medetinanciering aan reële uitgavenwordt gerelateerd, 
^etisevenwel eigen aan elke— per definitie op ramingen 
berustende — programmering dat de feitelijke uitvoering 
van het programma afwijkpwat in een aantal gevallen 
aanleiding heeft gegeven tot een herziening van het 
oorspronkelijke financieringsschema. 
Voor zover deze moeilijkheden zich nu nog voordoen, 
moet, zoalsde Kamer heeft gezegd, een oplossing worden 
gezocht in het kader vandetenuitvoerleggingvande 
nieuwe regelgeving en meer in het bijzonder in het kader 
van de invoering, binnen deconte^tvanhetpartnerschap, 
vanhet op grond van de nieuwevoorschriften verscherpte 
toezicht, en tevens in het kader van het onderzoek van de 
nationalecontrolesystemen dat de commissie verricht op 
grond van het bepaalde in artikel ^, lid 1, van 
Verordening nr.^^. 
^et spreekt evenwel vanzelf dat, zoals hierboven reeds is 
aangegeven, de Lidstaten verantwoordelijk zijn voor de 
feitelijke tenuitvoerlegging van de steunmaatregelen^zij 
moeten zich zodanigorganiserendat geen achterstand 
optreedt indebesteding vandef^FR.^geldendieter 
beschikking zijn gesteld via de voorschotregeling,welke 
regeling precies ten doel heeft het uitvoeringstempo van 
de werkzaamheden te versnellen. 
A^. ^oals hierboven reeds is gezegd, streeft de 
commissie evenals de Warner naar doorzichtigheid, ^ij 
zal voortaan de financiële lasten die voortvloeien uit de 
door haar aangegane juridische verplichtingen dan ook 
duidelijk aangeven.Bovendien zal deC^ommissieer,zoals 
de^amerwilviahetbij de nieuwe regels verscherpte toezicht voor zorgen dat de Lidstaten op nationaal 
niveau de moeilijkhedeninverbandmet de tenuitvoerleg^ 
ging van het vastleggings^ en betalingssysteem uit de weg 
ruimen. 
A^O^A^L evenals de Warner streeft de commissie 
naar doorzichtigheid en wil zij dus ook in de uitvoering 
van de begroting, d.w.z. de besteding van zowel de 
vastleggingsD als de betalingskredieten, de voortgang van 
de werkzaamheden tot uitgang doen komen. 
I^en nauwgezette toepassing van de voorschriften en een 
prompte besteding van de kredieten zijn op zich nog geen 
garantie dat de genomen structuurmaatregelen ook 
efticiëntzijn.Voor een succesvolle hervorming is het dan 
ook belangrijk dat deze werkzaamheden effecief worden 
uitgevoerd, wat betekent dat daar ononderbroken 
toezicht op moet worden uitgeoelend. 
z^oalshierbovenreedsisaangegeven,isindeopzetvanhet 
huidige vastleggings^enbetalingssysteem het opvoeren 
van nieuwe tranches, in de begroting,wat automatisch 
leidt tot nieuwe voorschotten, onverbrekelijk verbonden 
aan de vooruitgang die bij de uitvoering van het 
tïnancieringsschema wordt geboekt, en het enige middel 
om na te gaan hoever de werkzaamheden zijn opgescho 
ten, bestaat erin de reële uitgaven te vergelijken met de 
uitgavenramingen in het tïnancieringsschema. 
^ethuidigesysteem garandeert op zich dus reedseenlink 
tussen de besteding van de kredieten en de reële vordering 
van de werkzaamheden, ^aar, zoals hierboven reeds is 
aangegeven, is het inherent aan de voorschotregeling dat 
de betalingsverplichtingen en de effectieve betaling in het 
kader van deze verplichtingen voorliggen opde reële 
vordering van de werkzaamheden. 
A^^7.^. löe nieuwe regelgeving moet deze link nog 
versterken. L^e gegevens over de feitelijke vordering van 
de werkzaamheden worden voortaan namelijk niet meer 
uitsluitend verzameld op het niveau van de op grond van 
denieuwe voorschriften opgerichte toezichtcomités, maar 
moeten worden medegedeeld in de jaarlijkse uitvoerings 
rapporten waarvan de indiening een voorwaarde is voor 
de llnanciëlealwikkeling van iedere jaartranche. 
ioe link die aldus tot stand komt tussen financiële 
gegevens en de gegevens over de stand van de teitelijke 
maatregelen, moeten het mogelijk maken de reële situatie 
terplaatse nog beter in te schatten en dit niet alleen bij de 
afwikkeling van elke jaartranche, maar ook bij het 
uitkeren van de voorschotten zodat die voorschotten 
eventueel kunnen worden verminderd of zelfs geblokt 
keerd. 
^at meer in het bijzonder de moeilijkheden betreft ten 
gevolge van de abnormaal lange termijn die voorheen in 
bepaalde gevallen verliep tussen het ogenblik waarop de 
voorschotten door de commissie werden betaald en het 
ogenblik waarop de betrokken instanties het geld 
werkelijk ontvingen,wat er soms op neerkwam dat deze 
voorschotten een vergoeding vormden voor reeds gedane 
^ Publikatieblad van de europese gemeenschappen i^i^.^o 
uitgaven^die moeilijkheden zijn niet te wijten aan het 
vastleggings-en betalingssysteem^ maar zijn^ zoals de 
Warner heeftaangegevenmnherentaan bepaalde nationa­
le beheersstructuren. Voor deze moeilijkheden moet 
derhalve^ voor zover ze zich nog voordoend een oplossing 
worden gezochte met name in het kader van de invoering^ 
binnen het raam van het partnerschap^ van het op grond 
van de nieuwe voorschriften verscherpte toezicht. 
A^. ^oalsde Warner heeftaangegeven^moetdenieuwe 
regelgeving de link tussen de ter staving van de 
betalingsaanvragen verstrekte linanciële gegevens en de 
materiële uitvoering van de werkzaamheden worden 
versterkt. 
Hetoo^v^detoe^z^ 
A^. ^iet aandeel van de f^P^CO^gelden voor programs 
ma^s op initiatief van de gemeenschap is in 1^ 
weliswaar beneden lêó^gebleven^ maar hierbij dient te 
worden opgemerkt dat de in artikel l^vanVerordening 
nr ^O^^bedoeldeverdelingvande^F^tagelden 
louterindicatiefisen gediend heeftals uitgangspunt voor 
de programmering voor de gehele periode waarvoor de 
verdubbeling van de middelen van de Structuurfondsen 
gold.Bovendien is in artikel ^^ lid ^^ laatste alinea^van 
LFR.CO-Verordening nr ^^^ vande R.aad alleen 
bepaald dat dergelijke initiatieven normaal worden 
getïnancierd uit het gedeelte van de vastleggingskredieten 
dat buiten de indicatieve verdeling valt. 
^e^uot^v^^ctie^deero^^B^B^^v^^co^^nun^ut^r 
be^B^^.^toteB^et7.^ 
L^e door de Kamer onderzochte programmal zijn 
opgezetinhet kadervan Verordeningnr.l^^en^ wat 
de quotavrije acties betreft zelfs in het kader van een nog 
oudere verordening^ te wetenVerordeningnr.^1^^. 
^oewel^ zoals hierboven reeds is vermelde bij de 
voorbereiding en de invoering van de hervorming 
rekening is gehouden met de moeilijkheden bij het 
opstarten van de programmalen de onvolkomenheden 
bij de tenuitvoerlegging daarvan^ wenst de commissie bij 
wijze van illustratie in bijzonderheden in te gaan op de 
opmerkingen van de Kamer. Aangezien deze opmerkin­
gen grosso modo dezelfdezijn voor dedrie vermelde 
programmatvpes^ gelden de onderstaande toelichtingen 
in de regel voor alle programma^sdie in het kader van de 
oude regelgeving op gang zijn gebracht. COp deze 
algemene toelichtingen volgen nadere bijzonderheden die 
otwel bij wijze van voorbeeld aangeven welke moeilijk 
heden van administratieveiuridische of technische aard 
zich bij het op gang brengen van de programmagewijze 
aanpak hebben voorgedaan ofwel enige nuancering 
aanbrengen in bepaalde opmerkingen van de Kamer. A^^A^. riet is juist dat bij de tenuitvoerlegging van 
menig programma dat in het kader van oude regelgeving 
op gang is gebrachC aanvankelijk een aanzienlijke 
vertraging is opgelopen die over het algemeen moet 
worden toegeschreven aan de moeilijkheden die de Lid 
staten heben ondervonden^ om een administatieve 
organisatie op te zetten die beantwoordt aan de eisen van 
een programmagewijze aanpak. 
löe achterstand bij het aangaan van betalingsverD 
plichtingen voor de opeenvolgende tranches is het gevolg 
van een vertraging bij het op gang brengen van de 
programman en is nog groter geworden door de 
vertraging bij de teitelijke uitvoering van de werkzaam­
heden doordat de Lidstaten er niet altijd in slaagden de 
door de commissie bijwijle van voorschot ter beschikt 
kinggesteldemiddelen ookeffectief tebesteden. C^ok 
moet worden gewezen op de achterstand bij het medede­
len van de gegevens ter staving van de betalings 
aanvragend die over het algemeen heeft geleid tot 
vertraging bij het aangaanvan de betalingsverplichting 
gen 
Bovendien dient te worden opgemerkt dat in tal van 
gevallen waarin bijstandsbeschikkingen aan het einde van 
hetjaarwerden gegevens de Lidstaten over het algemeen 
inhun tijdschema een eerste tranche hadden opgenomen 
voorhetjaarwaarinzij hun bijstandsaanvraagende 
eerste versie van hun programma haddenopgesteld en 
aandeCAommissietoegestuurd. iöitgafipsofactoeen 
achterstand van een jaan aangezien de LidStaten slechts 
sporadisch gebruik hebben gemaakt van de mogelijkheid 
die hun op grond van artikel ^ lid ^ van LFRC^D 
Verordening nr.17^7^^ werd gebodenmn dit artikel is 
namelijk bepaald dat de uitgaven die vanaf de twaalfde 
maand voorafgaande aan de datum waarop de CAommisD 
sie de bijstandsaanvraag heeft ontvangemvoor bijstand 
in aanmerking komen. C^ver een aantal van deze 
programmals is langdurigonderhandeldeneen aantal 
maatregelen blekennieuw genoeg om de LidStaten — die 
deprogramma^snognietmetmiddelenuithuneigen 
begroting uitvoerden — te doen wachten op de formele 
beschikkingvan deC^ommissie alvorens te handelen en de 
wetteksten die nodig waren om de programmals uit te 
voeren aan te passen of op te stellen. 
Voor de problemen — ofdeze nu van administratieve^ 
juridische of technische aard waren — is na verloop van 
tijd over het algemeen een oplossing gevondene maar 
daardoor is ook een achterstand ontstaan die soms alleen 
maar geleidelijk kan worden ingelopen. In eenaantal 
gevallen zijn evenwel zoals de Warner heeft aangegeven^ 
de programmals nu reeds zover gevorderd dat de 
commissie betalingsverplichtingen heeft kunnen aan 
gaan voor twee tranches tegelijk en zodoende de 
achterstand op het tijdschema heeft kunnen verminderen. 
Van de aldus opgedane ervaring moet tenvolle profijt 
kunnen worden getrokken bij de tenuitvoerlegging van de 
hervorming^ in het kader waarvande f^PRC^bijstand 
overwegend zal worden verleend voor programmals. 
A^7. Ler illustratie van bijvoorbeeld de moeilijkheden 
diezich hebben voorgedaan bij de tenuitvoerlegging^ k^n 
worden opgemerkt dat de achterstand in het geval van de 
PuropeseCOntwikkelingskern^LOK^teLu^emburghet 
gevolg was van een probleem op het punt van de 
inrichting van het terrein^waardoor de ondernemingen 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 273 
daar niet onmiddellijk konden worden gevestigd, en ook 
van het feit dat de investeringssteun werd uitgekeerd 
naarmate de werkzaamheden in het kader van de actie 
waarvoor steun werd toegekend, vorderden. 
Daarbij dient te worden opgemerkt dat de eis dat een 
tranche voor 70 % moest zijn uitgevoerd voordat 
vastleggingen voor de daaropvolgende tranche mogelijk 
waren, nu tot 60 % is verlaagd, niet om, zoals de Kamer 
zegt, de besteding van de kredieten te vergemakkelijken, 
maar om sneller EFRO-voorschotten ter beschikking te 
kunnen stellen en derhalve de werkzaamheden sneller te 
doen opschieten, gezien de tijd die nodig is om de 
communautaire middelen via de nationale circuits door te 
geven. 
7.48. Wat de geïntegreerde aanpak betreft, dient te 
worden opgemerkt dat voor alle NPCB's — zowel aparte 
NPCB's als NCPB's die een onderdeel vormen van een 
GOP of GMP —, dezelfde regels en voorschriften gelden, 
en dat de door de Kamer geconstateerde achterstand 
steeds dezelfde oorzaak had: de achterstand bij de 
feitelijke uitvoering of bij de doorzending van de 
financiële gegevens over de uitvoering. Voor nadere 
bijzonderheden over de GMP's verwijst de Commissie, 
evenals de Kamer, naar het speciaal verslag over de 
GMP's en de antwoorden van de Commissie daarop. 
7.49. In verband met de conclusies die over de feitelijke 
uitvoering van de werkzaamheden kunnen worden 
verbonden aan de stand van de overgemaakte voorschot­
ten, heeft de Commissie er hierboven reeds op gewezen 
dat op basis van de nieuwe regelgeving de financiële 
gegevens ter staving van de betalingsaanvragen worden 
getoetst aan de gegevens betreffende de feitelijke 
uitvoering die worden verkregen in het kader van het 
toezicht en via de jaarlijkse voortgangsrapporten waar­
van de indiening voortaan een absolute voorwaarde is om 
de jaartranches van de programma's financieel te kunnen 
afsluiten. 
De door het EFRO in 1989 toegekende financieringen 
7.50. Het is normaal dat in 1989 een aanzienlijk bedrag 
is uitgetrokken voor individuele projecten. Bij wijze van 
overgangsmaatregel tussen de oude en de nieuwe regeling 
is bij artikel 15, lid 4, van Verordening nr. 2052/88 en 
artikel 33, lid 5, van Verordening nr. 4253/88 expliciet 
voorzien in de financiering van dit type van bijstandsver­
lening. 
De Commissie heeft pas na de goedkeuring van de 
communautaire bestekken, in samenwerking met de 
nationale instanties, de te financieren operationele 
programma's kunnen vaststellen. In dit verband dient te 
worden opgemerkt dat in de nieuwe regelgeving is 
bepaald dat nog steeds bijstand uit het EFRO kan worden 
verleend voor infrastructuurprojecten of industriële 
projecten van enige omvang. 
7.52. In verband met de door de Kamer vermelde 
overschrijding, in 1989 en, door bepaalde Lid-Staten, van 
hun indicatief aandeel, wijst de Commissie erop dat de 
verdeling die zij overeenkomstig artikel 12, lid 6, heeft 
vastgesteld, slechts een indicatief karakter heeft en gediend heeft als uitgangspunt voor de programmering 
over de periode waarvoor de middelen van de Struc­
tuurfondsen zijn verdubbeld. 
7.53. Voor Griekenland (doelstelling 1) en Spanje 
(doelsteling 2) hebben de respectieve regeringen niet vóór 
het begin van het begrotingsjaar 1990 hun instemming 
kunnen geven. 
Voor doelstelling 5b is in 1989 geen enkel CB goedge­
keurd, doordat de plannen laat (28 oktober 1989) zijn 
ingediend. 
7.54 - 7.56. De Commissie wijst erop dat aan de in de 
CB's opgenomen ramingen slechts de hand kan worden 
gehouden, als door de Lid-Staten bijstandsaanvragen 
worden ingediend en dat bovendien, zoals hierboven 
reeds is aangegeven, deze ramingen over een periode van 
vijfjaar moeten worden geëvalueerd. 
Wat betreft de tenuitvoerlegging van de OP's met 
betrekking tot doelstelling 1, kan worden vermeld dat 
Frankrijk zijn eerste OP op 4 december 1989 heeft 
ingediend. Aangezien de overige OP's pas in 1990 zijn 
ingediend, heeft de Commissie ze niet in 1989 kunnen 
goedkeuren. In dit verband moet nog worden gezegd dat 
het juist is dat de vastleggingen voor twee Spaanse OP's 
opzettelijk van december 1989 tot januari 1990 zijn 
uitgesteld, met name omdat de verdeling van de 
vastleggingen tussen de Lid-Staten moest worden aange­
past. 
7.57. Het is juist dat de Commissie niet de op grond van 
de regelgeving vastgestelde maximale voorschotten heeft 
overgemaakt; zij heeft gebruik gemaakt van haar 
discretionaire bevoegdheid op grond van artikel 21, lid 2, 
van Verordening nr. 4253/88. 
Conclusie inzake het financieel beheer 
7.58-7.60. Op het punt van de uitgaven die naar 
schatting zullen voortvloeien uit de juridische ver­
plichtingen die de Commissie aangaat, zal de Commissie, 
zoals hierboven reeds gezegd, de door de Kamer 
gevraagde doorzichtigheid betrachten door voortaan 
duidelijk de juridische verplichtingen aan te geven die zij 
heeft aangegaan maar die nog niet zijn terug te vinden in 
de geboekte betalingsverplichtingen. 
Wat de doorzichtigheid betreft op het niveau van de 
toepassing van het vastleggings- en betalingssysteem, zal 
de nieuwe regelgeving, zoals aangegeven in de punten 7.32 
tot en met 7.37 en zoals de Kamer zelfheeft opgemerkt, de 
link versterken die het huidige vastleggings- en betalings­
systeem tot stand brengt tussen enerzijds de betalingsver­
plichtingen en effectieve betalingen en anderzijds de 
vorderingen in de feitelijke werkzaamheden, en dit met 
name via het verzamelen, door de toezichtcomités, van de 
gegevens over de reële vordering van de werkzaamheden 
^ Publikatieblad van de Europese gemeenschappen 1^.1^.^ 
en via de jaarlijkse voortgangsverslagen die absoluut 
moeten worden ingediend om de jaartranches fmancieel 
te kunnen afsluiten. 
^etecnev^Bde^euBvon^eB 
B^eteel^vBB^et^F^ 
A^^A^. De nieuwe regelgeving die in de plaats is 
gekomen voor de oude regeling die geldt voor de door de 
Warner vermelde acties^ geeft de vier tinancieringswijzen 
aan dievanafnu voorde bijstandsverleninguithetFF^C^ 
kunnen worden gehanteerd^welke vorm wordt gekozene 
wordt bepaald in het kader vanhetpartnerschap op 
grond van de respectieve kenmerken die in voornoemde 
regelgeving zijn omschreven^ en de gekozen vorm wordt 
vermeld in de C^B^s. 
Dit gezegd zijnde^ zij er op gewezen dat in de verD 
ordeningen waarbij decommunautaireprogramma^szijn 
vastgestelde een beschrijving is opgenomen van de 
maatregelen die in aanmerking kunnen worden genomen 
om een specifieke doelstelling te bereiken. Voor de 
programmals Star en Valeren heeft de commissie 
trouwens een vademecum verspreid waarin zij aangeeft 
hoe volgens haar deze programmals moeten worden 
opgesteld, rekening houdend met het vastgestelde kader 
hebben de Lidstaten in een door hen voorgelegd 
programma aangegeven hoe zij demaatregelen in de 
betrokken regio willen toepassen.COver het programma 
wordt onderhandeld met de CAommissie^ die erop toeziet 
dathetnietalleennaardevorm^maarooknaardegeestin 
overeenstemming is met de verordening^ en zich ervan 
vergewist dat de vastgestelde acties zowel technisch als 
Unancieel haalbaar zijn. 
Sedertjaren wordt de gemeenschap geconfronteerd met 
crisissituaties^waaraan een einde komt nog voordat de 
verordeningisafgelopen. Demaatregelen diedeCremeen^ 
schap voorstelt zijnvaak innoverend, ^et spreekt dan 
ook vanzelf dat^ hoewel deze maatregelen noodzakeljik 
zijn^zichbijdeuitvoeringmoeilijkheden voordoend en dat 
het soms verschillende jaren vergt voordat de vruchten 
daarvan kunnen worden geplukt, in het kader van deze 
evaluatie heeft dedommissie dan ook besloten een aantal 
quotavrije acties voort te zetten in het kader van 
communautaire programmals. 
A^. Dit geldteveneens voor een aantal actiesdieinhet 
kadervandeoudeVerordeningnnl7^7^alsl^PC^Bzijn 
vastgesteldter aanvulling vanprojectenwaarvoorhet 
LFR^CO voordien slechts op individuele basis bijstand kon 
verlenen^waaruitaposteriori blijkt hoe belangrijk deze 
individuele projecten wel warend 
— ^et wegenbouwproject van het l^PC^B^Auvergneis^ 
binnen het geheel van deFF^C^-bijstand voor dit 
programman eenniet te verwaarlozen onderdeel.^en 
zalzich herinneren dat de autoriteiten van alle regio^s 
van het Iviassif central— enmetnameAuvergne — 
op het ogenblik dat het project in l^enl^o werd 
voorbereide vooral dachten aan de economische 
ontsluiting van dit deel van Frankrijk. Sedert de oprichting van het EF^ waren reeds aanzienlijke 
bedragenaan bijstand ter beschikkinggesteld voorde 
verbetering^ in het kader van projecten^ van de 
verbindingen^enmetname de wegen, ^et^assif 
central heeft evenwel willen profiteren van het 
opzetten van de l^FC^s voor Auvergne^ Limousine 
Tarn^Avevron en Lozere om nog meer gelden voor 
deze infrastructuurwerken — die indertijd altijd 
prioriteitkregen — los temakendoor dezein te 
passen in zijnprogramma^ zonder dat daarbij de 
acties met een louter economische inslag uit het oog 
werden verloren.Ditvormdedan ook een significante 
verbeteringin die zin dat de acties werden ingepast in 
een algemeen programma tot ontsluiting van het 
^viassif Central. 
— Iviet betrekking tot het l^PC^B^wegen in Ierland doet 
zich een identieke situatie voor^ via dit ^PC^Bkan^ 
geprogrammeerd over verschillende jaren — via 
financiering van wegvakken waarvoor geen projecten 
waren vastgesteld — een homogeen net worden 
uitgebouwd. 
— Het is juist dat bij een controle van de K^amer met 
betrekkingtoteen projectvoorde verbeteringvan een 
vestigingsplaats van de ^i^iR^A in België lacunes in 
de boekhouding zijn geconstateerde maar dat is 
intussen rechtgezet. De werkzaamheden in het kader 
vanhetprojectzijninfebruari 1^^ beëindigd en eris 
een bedragvanslechtsléó^ miljoenecu van deeffectief 
bestede4^miljoenecuin aanmerkinggenomen voor 
bijstand. De werkzaamhedenzijninderdaadhervatin 
het kader van het ^PC^BDFC^ gezien de nieuwe 
content die door de internationale dimensie van de 
FC^^s is gecreëerd. 
A^. DeFuropeseondernemings-en innovatiecentra 
zijn opgezetalseen openbaarinstrument ten behoeve van 
hetregionaalontwikkelingsbeleid.^ij dienen om^ door de 
mogelijkhedente exploiteren die zichvoordoenendie 
kunnen worden benut dank zij de plaatselijke capaciteit 
om ondernemingen op te zetten^K^B^stecreeren^wat 
nietzou kunnen indien louter commerciële overwegingen 
zouden prevaleren. 
^let organisatiepatroon en de door dergelijke centra 
ondernomen activiteiten moeten worden bekeken uit een 
oogpunt van partnerschap tussen particuliere sector en 
overheid om de ontwikkeling van de plaatselijke econo^ 
mie te ondersteunen via een etlïciëntere combinatie van 
alle inspanningen die worden geleverd om innoverende 
ondernemingen tot stand te brengen en bestaande 
ondernemingen te herstructureren. 
Dergelijk centrum moet zich op termijn natuurlijk zelf 
tïnancieren^maar men kanaandeze doelstelling geen 
voorrang gevenop de voornaamste redenvanbestaan 
van dergelijk centrums namelijk een instrument te zijn ten 
dienste van de regionale ontwikkeling. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 275 
Methoden voor toepassing van de 
diversifiëring 
Voorbereiding, onderzoek en begeleiding van de 
maatregelen (7.65 tot en met 7.82) 
De opmerkingen van de Kamer omtrent het onderzoek en 
de begeleiding hebben te maken met tekortkomingen van 
de oude regelingen, die door de nieuwe regeling met name 
op het punt van de evaluatie en begeleiding zouden 
moeten worden verholpen. De Commissie beperkt zich 
hier dan ook tot de volgende toelichtingen. 
7.65-7.69. Sinds de hervorming zijn in de program­
ma's tal van zowel statistische als kwalitatieve gegevens 
opgenomen op basis waarvan evaluatie ex ante mogelijk 
is. De objectieve fysieke en financiële indicatoren zijn 
vastgesteld en de effectindicatoren worden momenteel 
uitgewerkt. 
De technische bijstand waarin bij deze programma's is 
voorzien, zal onder meer worden gebruikt voor het 
„sturen" en de evaluatie in alle fasen. In een aantal 
gevallen zal deze bijstand ook betrekking hebben op de 
begeleiding van de programma's gedurende de hele 
periode van uitvoering: fysieke en financiële aspecten, 
analyses van het economisch effect. 
7.70 - 7.72. Wat betreft de vraag of bij de voorbereiding 
van de EFRO-maatregelen rekening wordt gehouden met 
de repercussie ervan op de ontwikkeling van het toerisme 
of het milieu, moet erop worden gewezen dat men de 
laatste jaren duidelijk meer oog heeft voor milieuproble­
men, wat geleid heeft tot het uitstellen of stopzetten van 
sommige projecten. 
Wat de verordening VALOREN, en meer in het bijzonder 
de toepassing daarvan in het Ierse programma, betreft, 
wil de Commissie erop wijzen dat de moeilijkheden geen 
verband hielden met een ecologisch probleem, maar met 
interne moeilijkheden bij de herstructurering van de 
instantie die de maatregel moest uitvoeren. De Commissie 
heeft een beroep gedaan op een externe adviseur om na te 
gaan of de in het kader van het programma nog uit te 
voeren maatregelen, inclusief die met betrekking tot de 
veenderijen, efficiënt konden zijn. 
De Ierse autoriteiten hebben onlangs een herzien 
programma ingediend dat in samenwerking met deze 
adviseur is uitgewerkt. 
Begeleiding van de maatregelen 
7.73 - 7.74. Wat het toezicht op de maatregelen in het 
kader van de oude Verordening nr. 1787/84 betreft, 
betreurt de Commissie, samen met de Kamer, dat de Lid­
staten er niet altijd in geslaagd zijn haar de tweejaarlijkse verslagen over de tenuitvoerlegging van de programma's 
voor regionale ontwikkeling en de periodieke voortgangs­
verslagen (om de tweeëneenhalf jaar) voor te leggen. 
Het in het kader van het partnerschap expliciete toezicht 
moet in deze leemte voorzien. 
7.75-7.78. De oorspronkelijk op initiatief van de 
Commissie opgerichte toezichtcomités zijn pas in het 
kader van de hervorming officieel ingevoerd bij Ver­
ordening nr. 4253/88. In artikel 25 van deze verordening 
wordt aangegeven wat de taak van deze comités is, hoe ze 
worden samengesteld en in hoeverre zij bevoegd zijn, met 
name om het tijdschema te wijzigen. 
Hoewel voor de programma's van vóór 1989 op dit stuk 
geen dwingende communautaire voorschriften beston­
den, konden toch — zij het soms moeizaam — comités 
worden ingesteld en konden deze comités ten volle hun rol 
spelen. 
In de praktijk is gebleken dat via de toezichtcomités, mede 
omdat die comités het trefpunt zijn van de personen en de 
organen die het nauwst betrokken zijn bij de tenuitvoer­
legging van de programma's, de problemen kunnen 
worden geïdentificeerd en onderzocht, en vervolgens 
alternatieve oplossingen kunnen worden aangedragen om 
de geconstateerde lacunes weg te werken. De vertegen­
woordigers van de Commissie in de toezichtcomités 
vervullen in dit opzicht een stimulerende functie. 
7.79. Wat de vier door de Kamer aangehaalde onregel­
matigheden bij het vastleggen van middelen op de 
begroting betreft, is het zo dat intussen, naar aanleiding 
van deze incidenten, maatregelen zijn genomen die er — 
op het ogenblik dat de financieel controleur zijn visum 
voor de vastlegging moet verlenen — moeten voor zorgen 
dat dergelijke gevallen zich niet meer voordoen. 
7.80. De Commissie zal het door de Kamer genoemde 
geval waarbij bepaalde MEO's betrokken zijn, nader 
onderzoeken. 
7.81 - 7.83. Met betrekking tot de controles heeft de 
Commissie zelf bij controlezendingen ter plaatse soms 
geconstateerd dat er geen grondige verificatie heeft 
plaatsgevonden van de financiële gegevens betreffende de 
overheidsuitgaven die door de Lid-Staten ter staving van 
hun betalingsaanvragen zijn geattesteerd. Aan deze 
tekortkoming op het niveau van de nationale structuren 
zal niet alleen in het kader van het toezicht bijzondere 
aandacht worden besteed, maar ook bij het onderzoek 
van de nationale controlesystemen dat de Commissie zal 
verrichten op grond van het bepaalde in artikel 23, lid 1, 
van de nieuwe Verordening nr. 4253/88. Op grond van 
deze bepaling moeten de Lid-Staten hun eigen regels voor 
de controle op de besteding van de communautaire gelden 
verscherpen. 
^o Pubiikatiebiad van de Europese Cremeenschappen LI 1^90 
In dit verband deelt de Commissie voikomen de mening 
van de karnen nameiijk dat decommunautairecontroies 
ter piaatse moeten worden verscherpte en zij zal nagaan 
hoe dit kan worden bereikt. 
7.8^^7.8^. DeCommissieiszich terdege bewustvan de 
tekortkomingen van de^C^P^steruitvoeringvandeoude 
Verordening nr. P7^7^enzij heeft^ zoaiszij inde 
inleiding reeds heeft gestelde met het oog op de 
tenuitvoerlegging van de hervorming van de StrucD 
tuurfondsen nieuwe eisen doen goedkeuren voor de 
programmering van de strategie inzake structurele 
ontwikkeling^welke eisen uiteindehjk hebben geleid tot 
de goedkeuringvan decommunautaire bestekken waarin 
dezwaartepuntenvoordeLFR.C^maatregeienworden 
vastgelegd. 
7.87. Dit gezegd zijnde^ meent de Commissie dat zij^ bij 
de tenuitvoerlegging van de oude Verordening nr. 
P^^^tot taak had haar beschikkingen aan te passen 
aan de bijzondere situaties waarmee zij werd geconfron 
teerd. 
Voor BeigièheeftdeCommissieopverzoekvan deze LidD 
Staat en na onderzoek van de aangevoerde redenend 
geaccepteerd dezoneAnbange te vervangen door de zone 
Arlon.In Arion heeft zichinderdaad een zeer belangrijke 
onderneming gevestigd die ^êó arbeidsplaatsen heeft 
opgeleverde d.i. bijna de helft van de arbeidsplaatsen die 
aan Belgische zijde in het kader van het LCO^é zijn 
gecreëerd. 
Toen Ierland met een groteeconomischecrisisworsteide^ 
heeft de regering van deze LidStaat in i^d^ 
besloten de middelen voor alie openbare diensten over de 
hele iijn te korten teneinde het nodige geld vrij te maken 
om de nationale schuld te veriichten. De Commissie en 
deze Lidstaat hebben vanafi^^ een nieuwe versie van 
het l^PCBWegen uitgewerkt met bijkomende maatD 
regelen en de in de nieuwe voorschriften inzake de 
Fondsen vastgestelde hogere steunpercentages. Het 
nrogramma is aangevuld met het ^Programma Peritere 
LiggingE^^rvan een belangrijkonderdeel betrekking 
heeft op de wegenbouw^ dit programma moet het 
mogelijk maken een aantai maatregelen in te passen die 
voorheen niet konden worden uitgevoerd. De Ierse 
regering heeft zich ertoe verbonden de nodige middeien 
ter beschikking te stellen en de Commissie oefent op dit 
programma strikt toezicht uitkom ervoor te zorgen dat 
dat ook zo is. 
In ^strela^Portugal^ achtte de Commissie het nefast de 
Portugese autoriteiten op te zadelen met de bijkomende 
kosten entechnische problemen die verbonden zouden 
zijn geweest aan de instaiiatie van twee stroomwisseiaars^ 
alleen maar om de abonnees van de in aanmerking 
komende zone goed te kunnen scheiden van de niet voor 
bijstand in aanmerking komende abonnees van de zone 
Lissabon. 7.88. De Commissie is van oordeel dat de door de 
I^amergenoemde voorbeelden geen vraagtekenspiaatsen 
bij de afstemming van de acties op de behoeften van de 
regio^s. 
— In Auvergne bijvoorbeeld maakt het kuurwezen^ dat 
vroeger een belangrijke troef was voor de economie^ 
een crisis doorwegens de recente concurrentie van de 
grote kuuroordketens die met name aan de ^liddeP 
iandse^eekust tot stand komend en het zogenoemde 
gezondheidstoerisme.Voortsbhjkt uit recentelijk in 
Frankrijk verrichte studies over het kuurwezen dat 
Auvergnezowelqualiggingaisquatevolgenstrategie 
met probiemen worsten wat een handicap is met het 
oog op de expansie van het kuurwezen tegen het jaar 
De regio vraagt zich dan ook af of nog moet worden 
geïnvesteerde met ais gevolg een iaag bestedings^ 
percentage van de in het l^PCB uitgetrokken 
middeien.In de eerstvolgende vergadering van het 
toezichtcomité die einde i^O zal plaatsvindend zai 
moeten worden nagegaan of de voor deze maatregel 
uitgetrokken f^FR^CO^kredieten niet beter kunnen 
worden overgeheveld naar andere maatregelen in het 
kader van hetzeifde deelprogramma. 
— Deaan de verschillende gebruikerscategorieënaangeD 
rekende energiekosten vormen een belangrijk instru^ 
ment om de economie bij te sturen^dit instrument is 
over het algemeen in handen van de nationale 
overheid en de reële produktiekosten hebben er 
weinig mee vandoen. De communautaire maatregel 
ophet stuk vanenergieheeft vooral tendoelde 
gemeenschap minder afhankelijk te makenvan de 
invoer van aardolie en de energievoorziening van de 
ólemeenschap nog meer veilig te stellen door de 
plaatselijke grondstoften beter te gebruiken. De 
probleemgebieden beschikken niet over de mogelijke 
heid om hun energiepotentieel te valoriserend het 
Programma VALC^FI^ is juist opgezet om hun 
produktieniveau op te vijzelen en ernieuwetechnoloD 
gieëngemakkelijkeringangtedoenvinden^aangezien 
deze tweeelementenkunnen bijdragen tothet creëren 
van werkgelegenheid. 
Het gaat er niet zozeer om op de produktiekosten 
voor energie te besparend dan wei om de eigen 
middelen te valoriserend met inachtneming van het 
communautairemilieubeleid^zodatookdeprobleem^ 
gebieden kunnen profiteren van het economische 
dividenddatdemindergroteafhankelijkheid van 
aardolie oplevert. 
7.89. De beschikkingvan deCommissie had betrekking 
op hetdoen uitvoeren van een voorbereidendestudievoor 
een CrC^P in het boorden van het ^lassif Centrale d.w.z. 
met betrekking tot een gebied dat een deel van de 
Limousin enAuvergne omvat. Cop verzoek van de Franse 
autoriteiten is het uiteindelijke ontwerpverslag opgeD 
splitstin tweedelen — namelijk één voor Auvergneen één 
voordeLimousin. Dezewijzevan werken kwam niet 
langer overeen met de beschikking van de Commissie en 
vormde één van de elementen op grond waarvan 
geaarzeld werd om het saldo voor de studie te betalen. De 
studie heeft evenwel bijgedragen tot de voorbereiding van 
detweeólCOP^s^AuvergneenLimousin. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 277 
Coördinatie van de acties en evaluatie van de 
doeltreffendheid (7.90 tot en met 7.108) 
De Commissie verwijst naar de aanzienlijke verbeteringen 
die via de nieuwe regelgeving, en de toepassing daarvan, 
op het stuk van coördinatie en evaluatie tot stand zijn 
gebracht, maar zij wenst hieraan nog de onderstaande 
specifieke opmerkingen toe te voegen. 
7.92 - 7.95. De Commissie is zich terdege bewust van de 
moeilijkheden die zich voordoen bij een geïntegreerde 
benadering, maar zij gelooft in de doeltreffendheid ervan 
en heeft voorgesteld strikte voorwaarden vast te stellen. 
Met het oog hierop zijn in artikel 13 van Verordening 
nr. 4253/88 de voorwaarden vastgesteld waaraan moet 
worden voldaan om een programma op geïntegreerde 
wijze uit te voeren. 
7.98. Een regio is niet altijd homogeen en de diver­
sificatie van de maatregelen naar zone is een middel om de 
realiteit beter te benaderen. Voor één van de door de 
Kamer gegeven voorbeelden, namelijk dit van de twee 
NPCB's voor de Abruzzen, verheugt de Commissie zich 
overigens over het feit dat gelijksoortige maatregelen ter 
plaatse door één zelfde instantie worden beheerd, 
waardoor bovendien overlapping wordt voorkomen. 
Het NPCB dat in het GMP is opgenomen en het tweede 
NPCB zijn heel goed gecoördineerd. Met betrekking tot 
de dienstverlening aan het midden- en kleinbedrijf 
worden de gebieden waarop de coördinatie betrekking 
moet hebben, uitdrukkelijk vermeld in het tweede NPCB, 
dat voorziet in de financiering van de investeringen, en 
wordt de coördinatie op het punt van de bedrijfsvoering 
gefinancierd in het kader van het GMP-NPCB. 
Over de OIC's kan in het algemeen worden gezegd dat zij 
over het grondgebied gespreid zijn volgens een globale 
strategie die voor het hele land wordt gevolgd; in het 
kader van deze strategie komt de financiering dan voor 
rekening van de regionale programma's zodra met de 
OIC's in voldoende mate is geëxperimenteerd, zoals dat in 
Apulië het geval was met het GMP-NPCB. 
De ontwikkeling van de op grond van Star in de zone Val 
Vibrata opgezette dienstverlening op het stuk van 
informatica en telematica, waarvoor 22 miljoen ecu aan 
bijstand is verleend, kan niet worden vergeleken met een 
ontwikkelingsproject voor de ontwikkeling van het 
endogene potentieel van een aantal gemeenten in de buurt 
van Val Vibrata, waarmee een bijstand was gemoeid van 
0,54 miljoen ecu. 
7.99. In verband met een van de andere door de Kamer 
aangehaalde voorbeelden wijst de Commissie erop dat zij 
eigenmachtig kan besluiten bepaalde maatregelen — die 
haar reeds zijn medegedeeld en waarvan het onderzoek 
reeds ver genoeg is gevorderd om te weten dat het 
antwoord gunstig zal zijn — onder voorbehoud van 
eventuele technische aanpassingen in de programma's op 
te nemen, in plaats van het hele programma achterstand 
te doen oplopen. In het geval van het NPCB-Wegen is, na 
toetsing, voor drie projecten van de vier die uit hoofde van 
het Programma Vervoer voor steun in aanmerking 
kwamen, het steunpercentage verlaagd tot het maximum-
percentage van 50 % dat destijds in de beschikkingen met 
betrekking tot het Programma Vervoer is vastgesteld. De 
Commissie heeft deze acties in het programma opgeno­men om de uitvoering daarvan niet nodeloos op te 
houden, maar ze heeft zich, met instemming van de 
nationale autoriteiten, het recht voorbehouden om in het 
programma wijzigingen aan te brengen wanneer dat op 
grond van het overleg nodig zou blijken. 
7.100-7.101. Bovendien is de Commissie zich er 
terdege van bewust dat de invoering van bepaalde 
beheersstructuren om, op nationaal niveau, een coördina­
tie tot stand te brengen tussen de centrale en de regionale 
overheid soms voor de Lid-Staten delicate problemen 
heeft opgeleverd. Daardoor is de Commissie er sterk op 
gaan aandringen dat de beheers- en controlesystemen 
duidelijk worden omschreven in de nieuwe programma's 
die de Lid-Staten op grond van de nieuwe regelgeving 
indienen. 
Wat meer in het bijzonder het Star-Programma Italië 
betreft, wenst de Commissie erop te wijzen dat dit 
programma wordt „gemanaged" door het toezichtcomité 
dat bestaat uit het Ministerie voor de Mezzogiorno, 
l'Agenzia per la promozione dello sviluppo del Mezzo­
giorno en het CNSIS (orgaan dat belast is met monitoring 
en evaluatie van het programma). 
7.102 - 7.104. Met betrekking tot de evaluatie wijst de 
Commissie erop dat zij reeds een actie op het getouw heeft 
gezet voor de financiering van studies en seminaries over 
de evaluatie van de CB's. Bovendien worden momenteel 
reeds evaluaties opgesteld voor verschillende doelstellin­
gen (doelstelling 1 en doelstelling 5b). 
7.105. Wat het synergisme tussen de verschillende 
maatregelen van één programma betreft, moet erop 
worden gewezen dat de verschillen tussen de maatregelen 
niet noodzakelijkerwijs strijdig zijn met de behoeften van 
de verschillende zones van de regio. 
Zo zijn drie van de vier infrastructuurprojecten in het 
kader van het NPBC-Auvergne gesitueerd in dat deel van 
de regio (departementen Cantal en Haute-Loire) dat van 
nature reeds een ontwikkelingsachterstand heeft op het 
Noorden van die regio (Allier en Puy-de-Döme). Het 
enige van de vier infrastructuurprojecten dat in het 
Noorden is gesitueerd, is overigens het goedkoopste 
project. De keuze past helemaal in de prioriteit die men 
aan de verschillende maatregelen van het programma 
heeft toegekend, aangezien het EFRO voor dergelijke vrij 
ontwikkelde gebieden de voorkeur geeft aan economische 
acties ten behoeve van het midden- en kleinbedrijf en het 
toerisme. 
7.106-7.108. Alle CB's bevatten een clausule die 
verwijst naar het additionaliteitsbeginsel, alsmede naar de 
verbintenis van de Lid-Staten om dit beginsel in acht te 
nemen. In de CB's is voorts bepaald dat de Commissie op 
gezette tijden zal nagaan of dit beginsel bij de uitvoering 
van de CB's in acht wordt genomen. 
De Commissie heeft bij de Lid-Staten controles verricht 
naar de additionaliteit. Het doel daarvan was tweeledig : 
weten welke administratieve procedures de Lid-Staten 
volgen om aan de verplichting inzake additionaliteit te 
voldoen en cijfers op te vragen over de uitgaven die in de 
^D Publikatieblad van de europese Cremeenschappen Llnl^ 
regio^swaarvoordedoelstellingen geldenen aanmerking 
komen voor acties van de Structuurfondsen, 
^odra de commissie over deze gegevens beschikt, kanzij 
een eerste evaluatie e^ante maken van de toepassing van 
dit beginsel,löeuitkomsten van deevaluatiezullenmetde 
Lidstaten worden besproken.Voor gevallen waarin de 
additionaliteitnietinachtisgenomen,zalmoeten worden 
nagegaan waarom dat zo is^daarvoor zal een oplossing 
moeten worden gezocht, 
l^a afloop van de C^Bs zal een evaluatie e^post 
plaatsvinden. 
CC^CLtUSIES 
A^DA^. löeC^ommissieisverheugdteconstateren 
dat de Warner bij wijze van conclusie toch de nadruk legt 
op de positieve aspecten van de diversificatie van de 
bijstandverlening, welkediversiticatie in de vorm van een 
programmagewijze aanpak is ingevoerd bij de oude 
Verordeningnr,17^7^metbetrekkingtotmetnamehet 
overleg en de samenwerking tussen de communautaire 
instanties en de verschillende nationale instanties die 
daarbij betrokken zijn, 
A^-A^. löe commissie is zich bewust van de 
tekortkomingenmetnamewatbetreftdeprogrammering 
van de doelstellingen, de evaluatie en het toezicht, en zij 
heeft zelfde consequenties getrokkenuit de opgedane 
ervaring en in het kader van de hervorming maatregelen 
voorgesteld die meer in het bijzonder betrekking hebben 
op de programmering van de strategie van de structurele 
ontwikkelingen op de omschrijving vandezwaarteD 
punten voor de ÊFKC^-maatregelen, alsmede op de 
coördinatie, deevaluatieenhettoezicht. Een enanderzou 
de tekortkomingen in het verleden, die vooral te maken 
haddenmet het innoverend karaktervan de programman 
gewijzeaanpak endeproblemen die verbandhoudenmet 
de aanpassing van de organisatie op nationaal niveau, 
moeten verhelpen, 
A^-A^. löe Lidstaten blijven evenwel verD 
antwoordelijkvoordeteitelijkeuitvoeringvandeEF^CO-
maatregelen^zijmoetenzichbeter organiseren om te 
voorkomen dat, zoals in het verleden, achterstand wordt 
opgelopen, COokhiermoet het invoeren van het toezicht, 
inhetkadervanhetpartnerschap, leiden toteenstrengere 
controle, door de Lidstaten, op de teitelijke uitvoering 
vandestructuurmaatregelen. Bovendien heeft de commissie voor de Lidstaten een 
informatiecampagne opgezet over de tenuitvoerlegging 
van de hervorming.COok moet de commissie naast de 
specitïeke rapporten van de Fondsen die bij het Europese 
Parlement en het Econmisch en Sociaal comité moeten 
worden ingediend, een jaarverslag opstellen over de 
toepassing van de hervorming, 
In dit verband deelt de commissie geheel de mening van 
de Kamer dat de grotere verantwoordelijkheid die bij het 
beheer vandestructuurmaatregelenbij deLidDStaten 
wordt gelegd, niet alleen een versterking van het toezicht 
vereist, maar ookeen versterking vande controle op 
communautair niveau, 
A^. ^oals hierboven reeds is aangegeven, streeft de 
commissie evenals de Warner naar grotere doorzichtige 
heid bij de toepassing van het budgettair en financieel 
beheersysteem. 
Wat de begrotingsnomenclatuur betreft, heeft de C^om^ 
missie, zoals hierboven reeds is vermeld,de toelichting 
van de begroting reeds aangepast in de door de Warner 
gewenste zin door bij wijze van indicatie de kredieten in 
het voorontwerp van begroting uit te splitsen naar 
doelstelling, 
In verbandmet het apart aangeven vandetinanciële 
consequenties die naar verwachting in de komende jaren 
zullen verbonden zijn aan de juridische verplichtingen die 
deCAommissieaangaat,komtdeCAammissietegemoetaan 
de wens van de Kamer en zal zij, zoals hierboven reeds 
vermeld, nagaan hoe zij de juridische verplichtingen die 
zij aangaat en die nog niet als betalingsverplichtingen in 
de begroting zijn opgevoerd, beter kan doen uitkomen, 
C^phetniveauvandeeigenlijketinanciëleatwikkelingvan 
de FF^^bijstand moet de nieuwe regelgeving, zoals de 
Warner heeft gezegd, bijdragen tot dedoor haar gewenste 
versterking van de link tussen enerzijds de betalingsver^ 
plichtingen en betalingen en anderzijds de reële vordering 
genbij de feitelijke uitvoering,dit via het verzamelen, 
doordetoezichtcomités,van de gegevens over de reële 
stand van de werkzaamheden en via de jaarlijkse 
uitvoeringsrapporten waarvan de indiening een absolute 
voorwaarde is voor het financieel afsluiten van de 
jaartranches, 
A^. Lenslotte, en dit is hierboven reeds gezegd, is de 
commissie evenals de Kamer van mening dat de 
hervorming van de Fondsen op zich geen garantie vormt 
voor het welslagen daarvan, L^it is eveneens afhankelijk 
vandemate waarinde commissie, in nauwe samenD 
werking met de betrokken nationale instanties, zal 
toezien op de tenuitvoerlegging van de nieuwe regelgeD 
ving. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 279 
HOOFDSTUK 8 
Europees Sociaal Fonds (ESF) 
INLEIDENDE OPMERKING 
De kritiek van de Rekenkamer heeft betrekking op het 
beheer van het ESF tussen 1984 en 1989, een periode 
waarin het aantal projecten is toegenomen van 2 700 tot 
ca. 12 000 per jaar. Het ESF heeft alles in het werk gesteld 
om deze stijging van het aantal projecten bij te houden en 
tegelijkertijd rekening te houden met hun gevarieerd 
karakter, door zowel de voorwaarden als het type en de 
inhoud van elk project in de richtsnoeren voor het beheer 
precies te omschrijven. Maar deze enorme stijging in 
aantal maakte tenslotte een nieuw beheersstelsel nodig, 
dat bij de hervorming in 1988 dan ook is ingevoerd. 
De uit de hervorming van 1988 voortgekomen nieuwe 
voorschriften verschillen van de oude reglementering 
door de invoering van nieuwe elementen, waaronder 
vooral de onderstaande van belang zijn: 
— definitie van een beperkt aantal doelstellingen, wat 
voor het ESF een opmerkelijk contrast inhoudt met 
de lange lijst van prioritaire acties, vastgesteld in het 
kader van de beheersrichtsnoeren die vóór 1989 elk 
jaar opnieuw werden uitgewerkt; 
— vervanging van de functionering per project door een 
uitvoeringswijze per programma, wat — naar ver­
wachting — tot gevolg zal hebben dat het aantal op 
communautair niveau te behandelen dossiers wordt 
teruggebracht tot ongeveer 400; 
— een duidelijke vaststelling dat de communautaire 
interventies, in het bijzonder die van het ESF, een 
aanvullend karakter dragen ten opzichte van de 
overeenkomstige nationale acties (subsidiariteits­
beginsel). 
Op grond van laatstgenoemd beginsel wordt voortaan 
duidelijk vastgesteld dat de door het ESF gefinancierde 
acties, en met name die welke betrekking hebben op 
doelstelling 3 (bestrijding van de langdurige werkloos­
heid) en doelstelling 2 (herstructurering), ondergebracht 
dienen te worden in het pakket maatregelen ressorterende 
onder het werkgelegenheidsbeleid van de Lid-Staten. 
In haar antwoord op het Speciaal Verslag nr. 1/88 over de 
communautaire en nationale procedures en systemen betreffende het beheer van het ESF (zie PB nr. C 126/01 
van 16.5.1988) had de Commissie de tekortkomingen van 
de vroegere regeling reeds erkend, en daarbij de principes 
geschetst waardoor de nieuwe reglementering, die toen 
nog in bewerking was, haars inziens moest worden 
geïnspireerd. Bovendien had de Commissie onder de 
aandacht van de Rekenkamer gebracht dat in het beheer 
van het ESF reeds een aantal verbeteringen was 
aangebracht, vooral wat betreft de kwaliteit van de 
begrotingsuitvoering en het gebruik van de kredieten. 
De Commissie is ervan overtuigd dat de hervorming van 
de fondsen en de invoering van verbeteringen van het 
beheer — waarvoor zij zich blijft inspannen — een 
adequaat antwoord vormen op de kritiek van de 
Rekenkamer, die betrekking heeft op een domein waar 
voorschriften golden die inmiddels zijn ingetrokken. 
Tot slot wil de Commissie er nog graag op wijzen dat men 
bij de beoordeling van de werkwijze van het ESF niet uit 
het oog mag verliezen, dat de communautaire middelen 
voor het domein waarop het verslag van de Rekenkamer 
betrekking heeft, slechts ongeveer 4 % vormen van het 
totaalbedrag dat alle Lid-Staten tesamen spenderen aan 
acties op het gebied van het beroepsonderwijs. Dan wordt 
begrijpelijk dat het ESF niet meer dan een bijdrage kan 
leveren aan de strijd van de Lid-Staten tegen de 
werkloosheid. 
COMMUNAUTAIRE ACTIES OP HET 
GEBIED VAN LANGDURIGE 
WERKLOOSHEID 
Inleiding 
8.8. De Commissie is kortgeleden, in toepassing van art. 
3, lid 3, van Verordening nr. 4255/88, overgegaan tot de 
opstelling van een typologie van de gemiddelde bedragen 
per persoon en per uur. Door deze typologie kan elke 
aanzienlijke afwijking van het gemiddelde worden 
geanalyseerd. 
280 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
Opmerkingen over de planningsprocedures 
Bestrijding van de langdurige werkloosheid als politieke 
doelstelling 
8.14. De Commissie kan de mening van de Rekenkamer 
niet delen. Ook al beschikte men in 1982 over veel minder 
goede middelen om de langdurige werkloosheid te 
definiëren dan nu, heeft de Commissie toch rekening 
gehouden met studies over dit verschijnsel, zoals die welke 
in de Mededeling van de Commissie, Com(84)484 def., 
werden aangehaald. 
A posteriori bleken de criteria die in het besluit werden 
vastgesteld, van toepassing op de werkgelegenheids­
situatie van die tijd (jongeren, waarvan het merendeel 
langdurig werkloos is en volwassenen die een bijzonder 
groot risico lopen, langdurig werkloos te blijven: 
vrouwen, gehandicapten en migrerende werknemers). Ter 
gelegenheid van genoemd besluit (83/516/EEG) is het 
begrip „langdurige werkloosheid" trouwens ingevoerd. 
8.15. De middelen om deze doelstellingen te realiseren 
zijn concreet vastgesteld in het kader van de hervorming 
van de structuurfondsen. 
De richtsnoeren voor het beheer van het ESF met 
betrekking tot de langdurig werklozen 
8.17. In artikel 6 van Besluit 83/516/EEG is de 
aannemingsprocedure voor de richtsnoeren vastgelegd, 
een procedure die de Commissie steeds heeft gevolgd. 
Overigens vormt de begroting van het ESF slechts een 
gering percentage van de uitgaven van de gehele 
Gemeenschap ter bevordering van de werkgelegenheid, 
terwijl de communautaire voorschriften van het ESF 
verlangen dat het bijstand verleent aan alle soorten acties 
en alle categorieën personen die werkloos zijn of met 
werkloosheid worden bedreigd. Door deze omstandig­
heden wordt het evenwicht tussen de gevraagde bedragen 
en de financieringsmogelijkheden van het ESF ontwricht. 
Met ingang van het begrotingsjaar 1986 heeft de 
Commissie de richtsnoeren voor het beheer aanzienlijk 
gewijzigd. In het kader van de reglementaire doelstellin­
gen heeft zij neven-doelstellingen (prioriteiten) vast­
gesteld die, in combinatie met de financieringscriteria 
(75 % voor jongeren, 44,5 % voor regio's met absolute 
prioriteit) hebben geleid tot een dwingende rangschik­
king, zoals blijkt uit de begrotingsindeling naar prioritei­
ten. 
De prioritaire toewijzingen voor het boekjaar 1986 zijn 
vastgesteld aan de hand van de eerste beheersresultaten 
van het boekjaar 1984, en als zodanig bevestigd door de 
resultaten van latere jaren. 8.18. a) De aanpak per programma is ingevoerd in het 
kader van de hervorming van de structuurfondsen; het 
was ondoenlijk, deze ingreep bij de jaarlijkse vernieuwing 
van de richtsnoeren voor het beheer onder te brengen. 
In dit verband zij erop gewezen dat de selectie van de 
projecten op basis van verschillende prioriteitsniveaus uit 
hoofde van Besluit 516/83/EEG reeds niet meer van 
toepassing was. 
b) en c) Onder de oude regeling vond de evaluatie van 
de door het FSE gefinancierde acties plaats ter gelegen­
heid van de aanvraag om saldo-betaling; deze evaluatie 
was wel beknopt maar richtte zich op de kern — het 
percentage personen die na een opleiding een arbeids­
plaats vonden (het plaatsingspercentage)—waardoor het 
rendement van de gefinancierde acties toch kon worden 
vastgesteld. 
d) De Commissie heeft gestreefd naar een verbetering 
van het beheerseffect van het ESF, op basis van: 
I) Concentratie van de ESF-kredieten op de meest 
hulpbehoevende regio's, als aangegeven in artikel 7 
van Besluit 83/516/EEG, een reglementaire dwang­
maatregel die geleidelijk door de Commissie wordt 
ingevoerd; 
II) Verlenging van de minimumduur van de opleiding, 
binnen zekere grenzen een opjectief criterium voor de 
beoordeling van de effectiviteit van de opleidings­
acties ; 
III) Invoering van motiverings- en oriënteringsmaat-
regelen, ter bevordering van de individualisering van 
de acties voor langdurig werklozen, ten einde hun 
zodoende de meest passende opleiding te kunnen 
bieden. 
8.19. a) De verbetering van het rendement van de ESF-
kredieten, met het doel, een beter beheer van de middelen 
van het ESF te realiseren, heeft tot gevolg gehad dat de 
steunmogelijkheden aan de projectleiders met de minst 
gunstige resultaten werden beperkt. 
b) Het criterium „verbetering van de vooruitzichten op 
werk" is in de richtsnoeren voor 1987-89 weer ingevoerd. 
c) De langdurige werkloosheid is alleen het gevolg van 
diverse situaties waarin bepaalde personen of categorieën 
zich bevinden: regio's met een kwijnende economie, 
vrouwen die enige tijd aan de arbeidsmarkt onttrokken 
zijn geweest, fysiek gehandicapten, migrerende werkers, 
enz. ... Dat is de reden waarom de langdurige werkloos­
heid niet globaal kan worden aangepakt; elke situatie 
moet tegen haar eigen achtergrond worden beschouwd, 
wat leidt tot het ontstaan van verschillende prioriteiten. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 281 
Communautaire statistieken inzake langdurige 
werkloosheid 
8.20-8.24. De conclusies van de Rekenkamer aan­
gaande de beschikbaarheid van statistieken over langdu­
rige werkloosheid, in het bijzonder op regionaal niveau, 
zijn correct. 
Hoewel binnen afzienbare tijd nog niet kan worden 
gerekend op meer gedetailleerde regionale statistieken, 
zal de herziening van het communautair onderzoek 
betreffende de arbeidskrachten de betrouwbaarheid van 
de gegevens op het niveau van NUTS II toch aanzienlijk 
verhogen. 
De technische voorbereiding van deze herziening wordt 
nu in het kader van werkgroepen afgerond en de 
Commissie zal begin 1991 de ontwerp-richtlijn voor de in 
1992 te starten onderzoeken aan de Raad voorleggen. 
Analyses van het beleid 
Analyses van het geheel van factoren waarop de acties 
van het communautair beleid inwerken 
8.26-8.27. In 1989 hebben de MISEP-corresponden-
ten een Werkgroep Evaluaties ingesteld ter bestudering 
van de aanpak en de resultaten van nationale maatregelen 
op het gebied van de werkgelegenheid. Zes Lid-Staten 
stemden erin toe, aan deze werkgroep, die driemaal heeft 
vergaderd, deel te nemen. Ambtenaren van het ESF 
hebben aan enkele bijeenkomsten deelgenomen, indien 
dit nodig was. In september 1989 werd een verslag 
gepubliceerd. Het ligt in de bedoeling, dit werk in 1991 
voort te zetten. 
8.28. a) Het lijkt niet de taak van het BSEG te zijn, 
conclusies te trekken in die zin, dat het de te nemen acties 
kan vaststellen. 
b) Het werkprogramma waarmee de Commissie een 
externe consultant had belast, betrof niet uitsluitend de 
langdurig werklozen, noch de evaluatie van de lopende 
acties. 
d) De uit de hervorming van 1988 resulterende 
reglementen van de structuurfondsen vormen een pas­
send juridisch kader voor de ontwikkeling van gestruc­
tureerd onderzoek naar de problematiek van de langduri­
ge werkloosheid. 
De resultaten van deze acties hebben, hoewel ze niet zijn 
geglobaliseerd, kunnen bijdragen tot een verbetering van 
het ESF-beheer ten behoeve van bepaalde doelgroepen. 8.29. De Commissie heeft voor de uitwerking van de 
beheersrichtsnoeren wel degelijk gebruik gemaakt van de 
diverse communautaire studies en synthesen betreffende 
de langdurige werkloosheid. 
Evaluatie van de steun van het ESF 
8.30-8.31. Zie het antwoord op punt 8.18. 
Het efficiency-onderzoek vond plaats in het kader van de 
aanvraag om saldobetaling. De aanzienlijke verbetering 
van de vooruitzichten op vaste arbeidsplaatsen heeft 
mettertijd een meetbaar effect gehad; daardoor kwam het 
plaatsingspercentage bij gemiddeld 60 a 70 te liggen. 
8.32. Bij de uitvoering van zijn opdracht heeft de 
externe consultant voor zijn evaluatie van het plaatsings­
percentage gebruik kunnen maken van identieke of 
overeenkomstige projecten uit voorgaande jaren. 
Coördinatie 
8.33 - 8.35. Voor de evaluatie van het probleem van de 
langdurige werkloosheid zal de Commissie een optimale 
coördinatie nastreven met externe organen zoals Cede-
fop. Dit wordt trouwens expliciet voorgeschreven door de 
hervorming van de Structuurfondsen, waaraan de 
Commissie haar interne structuren heeft aangepast, met 
name door de instelling van een eenheid „Coördinatie". 
Voorts heeft de Commissie bij de voorstelling van haar 
richtsnoeren betreffende de langdurige werkloosheid 
rekening gehouden met de uitkomsten van de studies 
aangaande armoedebestrijding, vooral door de invoering 
van motivatie- en oriëntatiefasen. Dit geldt ook voor de 
resultaten van LEDA betreffende de plaatselijke werk­
gelegenheid, aangezien dit ressorteert onder het Besluit 
van de Commissie van 4.5.1988 betreffende de richtsnoe­
ren voor het beheer (PB nr. L 143 van 10.10.1988, punt 
3.3). 
Acties inzake langdurig werklozen in het tweede 
programma van de bestrijding van de armoede 
8.36. a) Het meten van de armoede geeft in alle Lid-
Staten aanleiding tot diverse theoretische en methodolo­
gische discussies. De Commissie heeft, in de loop van het 
tweede Europees programma, werkzaamheden voor de 
harmonisatie van statistische definities en daarmee het 
vergelijkbaar maken van nationale gegevens bevorderd. 
^ Publikatieblad van de Europese Clemeenschappea 1^1^.^ 
Als gevolgvan deze werkzaamheden heeft deCommissie 
voor degeheleCremeenschapvergelijkbare statistische 
ramingenvandearmoedekunnenopstellenin termen van 
hetinkomen^diealsbijlagezullenwordentoegevoegdaan 
het eindverslag over het programman dat eind 1^0 bij de 
^.aadzalwordeningediend.Dezewerkzaamhedenzullen 
worden voortgezet onder het nieuwe programma ^1^^^ 
1^4) dat op l^julil^^ door de Raad is aangenomen. 
b^ Aangezien het tweede programma slechts over een 
beperkt budget beschikten richtte het zich meer op het 
stimuleren vande vernieuwing van de methoden van 
steunverlening aanbehoeftigendanophet voorstellen 
van beleidslijnen en maatregelen met een algemene 
strekking. 
Inherent aan deze oorspronkelijke keuze was een 
versnippering van de acties en daarmee een dreigend 
gebrek aan samenhang in het programma als geheel. 
uBat de langdurig werklozen^ maar ook de andere 
doelgroepen van het programma betreft heeft dit tweede 
programma bijgedragen totdevaststellingvanreterentie^ 
punten betretlende de know^how en de juiste handelwi^ 
zen^ in het eindverslag over het programma zullen 
derhalve kwalitatieve en kwantitatieve gegevens over de 
gevoerde acties^ alsmede hun bijdragen tot een goed 
begrip en een verbetering van het op dit gebied gevoerd 
beleid wordenopgenomen. Bovendien heeft deuit dit 
programma getrokken lering geleid tot een oriëntering 
van het nieuwe programma naar een steun die prioritair 
wordt gericht op projecten die weliswaar geringer zijn in 
aantal^maarquaomvangendraagwijdtevanmeer belang 
en die een globale ontwikkeling van de partnerschaps^ 
gedachteinhouden waardoor aandit programmaeen 
algemene samenhang wordt verleend. 
C^te^Bvoo^detoekeBB^B^v^B^teBB^B^B^dB^ 
^ezk^ezeB 
8.3^. De intern gehanteerde definities kunnen niet aan 
de Commissie worden tegengeworpen^ maar deze kan ze 
met de nodige souplesse toepassen om een gelijke 
behandeling te realiseren tussen Lidmaten met verD 
schillende wetgevingen. 
In het geval van Frankrijk was de vermindering 
gerechtvaardigd en ontmoette dan ook geen tegenstand. 
Bovendien blijven de controles op de langdurige werk­
loosheid bestaand wegens het belang dat dient te worden 
gehecht aan doelstelling^van de hervorming. 
8.38. COokhierbetreftheteeninternedelinitie^diewordt 
toegepast naar gelang van de marktsituatie van de Lid­
staat en die kan worden gewijzigd om een gelijke behandeling van economisch meer en minder ontwikkeP 
de Lid-Staten te garanderen. 
In verbandmet het ^legitieme vertrouwend is het correcte 
te voldoen aan een aanvraag om saldobetaling indien de 
opleiding volgens de verwachtingen is verlopen. 
COp een steunaanvraag van een projectleider wiens 
plaatsingsresultaten niet bevredigend zijn^ zal voor het 
volgende begrotingsjaar atwijzend worden beschikt. 
8.3^. ^ie het antwoord in punt D.1^. 
AI^eB^eBeoB^VBBke^^e^d^c^e^B 
8.40-8.4L Afschrijving werd aanvaard binnen de bij 
de nationale wetgeving vastgestelde grenzen. Voor 
openbare instellingen werd afschrijving aanvaard in 
zoverrealszijwerdberekendvolgensidentiekemethoden^ 
ten einde een gelijke behandeling te bereiken. 
8.42-8.43. DeCommissieisvan oordeel dathet beheer 
door middel van statistische methoden en op basis van 
ramingen^ getoetst aan resultaten uit controlesteekproe-
ven^ de enige juiste behandehngswijze is van aanvragen 
die tussen de ^ en ^ miljoen deelnemers aan acties 
betreflende beroepsopleiding of schepping van werk­
gelegenheid betreffen. 
8.44-8.45. De lijst waarnaar de Rekenkamer verwijst 
vormt een eenvoudig hulpmiddel voor de ambtenaar bij 
de bestudering van het dossier. De ambtenaar moet zich 
over het gehele dossier uitspreken betreffende de 
ontvankelijkheid voor steunende daarbij teverlenen 
prioriteit. 
8.4^-8.4^. ^at de ontoereikendheid van de controles 
aangaan verwijst deCommissie naar decommentaren op 
het Speciaal Verslag van de Rekenkamer over de 
communautaire en nationale procedures en systemen^ 
3^-^éóa 
uB^de verslagen over controlebezoeken betreft^ worden 
daarin in het algemeen alleen de aangetroffen problemen 
vermeld. Inieder geval was een van de doelstellingen van 
deze bezoeken nu juiste na te gaan of de criteria voor de 
toekenning van steun inderdaad in acht waren genomen. 
8.48. gebleken is dat men dit controlesysteem niet op 
efüciënte wijze heeft kunnen toepassen. De Commissie 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 283 
heeft nu een computersysteem voor de controle in 
bewerking dat kwalitatieve gegevens zal kunnen ver­
schaffen over de door het ESF gefinancierde program­
ma's en maatregelen. 
Effect van de interventie van het ESF 
8.51. De Rekenkamer bevestigt de problematiek van 
het inwinnen van kwantificeerbare gegevens. 
8.52. a)-b) De actie van de Gemeenschap betreft een 
aantal langdurig werklozen dat veel groter is dan uit de 
ingediende percentages valt af te lezen. Een groot aantal 
jongeren behoort tot de langdurig werklozen, het zelfde 
geldt ook voor de kansarme categorieën. 
c) De Lid-Staten hadden geen specifiek op de langdurig 
werklozen gericht beleid ontwikkeld. De actie van de 
Gemeenschap heeft in ieder geval geleid tot een bewust­
wording en een aanzet voor specifieke nationale acties 
voor langdurig werklozen. 
d) Voor de langdurig werklozen zijn plaatsings­
percentages aanvaard die beneden het gemiddelde lagen, 
met het oog op het speciale karakter van deze categorie. 
e) Juist omdat de oorzaken van de werkloosheid bij 
langdurig werklozen zeer uiteenlopend kunnen zijn, 
houden de richtsnoeren rekening met zeer gedifferentieer­
de doelgroepen, waardoor op deze groepen toegesneden 
maatregelen kunnen worden getroffen. 
f) De steun bij de uitvoering betekent slechts een 
geringe kwalitatieve waardevermeerdering van het be­
roepsonderwijs, zodat aan dit soort acties geen hoge 
prioriteit wordt toegekend. 
Conclusies inzake het nieuwe Fonds 
8.53. De Commissie heeft rekening gehouden met het 
indrukwekkend geheel aan resultaten voor de langdurige 
werkloosheid, evenals met de resultaten op het gebied van 
de werkgelegenheid die werden aangegeven in de 
aanvragen om saldobetaling. Hierdoor heeft zij de meest 
doeltreffende maatregelen ter bestrijding van dit type 
werkloosheid in de richtsnoeren voor het beheer van het 
ESF kunnen verwerken (PB nr. C 45 van 24.2.1989). In 
ieder geval zal men met de hervorming van de fondsen 
systematisch de beschikking hebben over de desbetref­
fende informatie. 
8.54. a) De op het niveau van NUTS III opgestelde 
vergelijkende statistieken betreffende de langdurige werkloosheid zijn in het kader van het nieuwe Fonds 
overbodig geworden, aangezien de langdurig werklozen 
in het gehele communautaire grondgebied in aanmerking 
worden genomen. 
b) De Commissie beschikt voortaan over meer 
middelen ter evaluatie van de beleidslijnen aangaande de 
langdurige werkloosheid. 
8.55. Er bestaat een communautair begrip „langdurige 
werkloosheid". De Commissie streeft ernaar, de in de 
nationale wetgevingen voorkomende toepassingsver­
schillen zodanig te doen interpreteren dat dit communau­
taire begrip wordt nageleefd. 
8.56. De Commissie is binnen het nieuwe fonds doende 
systemen voor beheer, toezicht, evaluatie en controle in te 
stellen; hierdoor zouden de problemen waarmee men tot 
nog toe te kampen had, aanzienlijk geringer moeten 
worden. 
ACTIES VAN HET ESF IN VERBAND MET 
HERSTRUCTURERING VAN 
INDUSTRIËLE ONDERNEMINGEN 
Inleiding 
8.57 - 8.64. De Commissie heeft er steeds naar gestreefd 
de steun van het ESF ten behoeve van industriële 
ondernemingen die met herstructureringsproblemen te 
kampen hadden, te realiseren aan de hand van de criteria 
van economische doeltreffendheid waarnaar de Rekenka­
mer in zijn verslag verwijst. Zij was namelijk vastbesloten 
om van deze steun een instrument ter innovatie van 
productie, technologie en organisatie van deze onder­
nemingen te maken, in plaats van alleen maar een middel 
ter leniging van kritieke situaties op het gebied van de 
werkgelegenheid. De structuur van het sinds 1984 
vigerend projectensysteem vormt echter momenteel het 
voornaamste obstakel om een totaalbeeld van het 
economisch rendement van deze steun te kunnen geven. 
Opmerkingen over de tenuitvoerlegging van de 
ESF-maatregelen in verband met 
herstructurering van ondernemingen 
8.65-8.66. De buitengewoon grote variatie in de 
aanvragen om steun voor projecten voor de herstruc­
turering van industriële ondernemingen was het uitvlo­
eisel van een reglementering waarbij niet a priori 
beperkingen waren gesteld aan de toegang tot steun van 
^4 Publicatieblad van de Europese demeenschappen 1^,1^,^ 
het 13SF, door criteria die bij voorbeeld betrekking 
kunnen hebben op de omvang van het project, het 
karakter van het verantwoordelijk organisme of de 
productiesector van waaruit steun van het f^SF werd 
aangevraagd. 
In sommige dossiers waren — op het moment van 
aanvraag — de betrokken ondernemingen nietmet name 
genoemd, löit betrof in het algemeen aanvragen afkom-
stig van overheidsdiensten die allereerst een probleem in 
eenbepaaldezoneof regiomoestenonderkennenom 
daarna de nodige bijstand te kunnen verlenen, waarvoor 
daneenberoepophetESFwerdgedaan, Indiezin 
vormden diedossierseigenlijkreedseenovergangvanhet 
modelmeteenlosstaandpro^ectnaar hetmodelmet 
programmals dat door de hervorming van de struc­
tuurfondsen in 1^ werd beoogd, 
8.^7. L^e dossiers waarin de steunaanvragen van 
meerdere ondernemingen waren gebundeld vormden een 
bron van moeilijkheden, identiek aan die waardoor het 
gros van de aanvragen om steun volgens de oude 
reglementeringwasgekénmerkt,Iöezogenoemde„gebun-
delde^dossiersbestonden namelijk uit eencombinatie 
van diverse individueleaanvragen, waarin elkeprojectlei-
der met name genoemd werd en niet kon worden 
vervangen in geval onvoorziene omstandigheden hem 
dwongen, aftezien vanzen oorspronkelijkproject— wat 
er dan toe leidde dat de gehele vastlegging zonder meer 
werdgeannuleerd,COok vanuit dit gezichtspuntwordthet 
niveau van niet^realisering van acties niet direct duidelijk 
in verband met de herstructureringen, maar veeleer met 
hetstelselvanindividuelepro^jecten,aldannietgebundeld 
tot één aanvraag om steun, 
8.^8. L^eregelementering voortvloeiend uit de herzie­
ning van de teksten van 1^3 sloot mogelijke herstruc^ 
tureringsgevallen niet uit, löaarom heeft de commissie 
positief gereageerd op steunaanvragen voor herstruc­
tureringen, niet alleen wanneer er sprake was van 
ontslagenen omschakelingen, maar ook wanneer een 
actie voor kwalitatieve aanpassing gepaard ging met het 
streven naar hogere produktiviteit door aanzienlijke 
bezuinigingen en de schepping ^of uitbreiding^ van 
nieuwe productie-eenheden, 
8.é^. In het algemeen worden de gegevens aangaande 
omvang en soort arbeidskrachten waarop de herstruc­
turering betrekkingheeft indedossiers vermeld, Het kan 
echter ook zijn dat deze gegevens niet in de dossiers zijn 
opgenomen omdat zij voorkomen in een gebundelde 
inzending die verschillende dossiers betreft, dan wel in 
andere dossiers van dezelfde onderneming, Hoe dit ook 
zij,er wordt niets goedgekeurdvoordat deze gegevens 
door de Lid-^taat zijn verstrekt en door de diensten van 
de commissie bestudeerd, 
L^evoordeberekeningvanhetpercentagedatbepalendis 
voor de ontvankelijkheid aangehouden reterentiedatum 
is in het algemeen de voor de eerste I^SP-steun voorziene 
datum, ^ij wordt echter voor elk geval afzonderlijk 
vastgesteld, afhankelijk van overeenstemming met tvpe 
en omstandigheden van de voorgenomen herstruc­
turering. 8.7^. Wat de voor een opleiding door de richtsnoeren 
vastgestelde minimumduurvan^t^ uur aangaat, sluit de 
commissie niet bij voorbaat uit dat in bepaalde gevallen 
aan deze regel tijdensdeactienietstiptensystematisch de 
hand is gehouden, ^ij beschouwt dit als een kenmerkend 
bezwaar dat inherent was aan het beheer via projecten, 
dat nu door de hervorming is afgeschaft. 
Wat de andere opmerkingen van de Pekenkamer 
aangaande de duur van ^Ouurbetreft, bevestigtde 
commissie dat het onder de oude richtsnoeren o,a, 
toegestaan was, deze duur over meer dan een daaruit te 
smerenendat deze opleidingook — inzeer speciale 
gevallen — mocht bestaan ineen bijscholing vande 
betrokken werknemers, L^e omvang van deze acties 
varieert naar gelang van het niveau van de stagiairs, 
8.7L In het algemeen is men van oordeel dat, wanneer 
een onderneming bezig is zich volgens de richtsnoeren te 
herstructureren, deopleidingvanhetpersoneelhetgevolg 
is van de herstructurering, 
8.7^. ^oals de Pekenkamer opmerkt, gaat het hier om 
een geval dat niet specifiek is voor herstructureringen, 
Hetbestuur van het^SF heeft in de afgelopen^aren 
meermalen steun verleend aan de regeringen van bepaal­
de Lid-Staten waar de nationale bijdrage niet binnen de 
vastgestelde termijn was overgemaakt aan de betrokken 
organismen, löeC^ommissiezoektmomenteelnaarde 
passende maatregelen waardoor in de toekomst dergelij-
kesituaties — die insommige Lidstaten vrij gebruikelijk 
zijn — kunnen worden vermeden. Bovendien blijft zij de 
desbetreffende regeringen constant onder druk zetten. 
8.7^. Bl^ het beheren van het FSI^ heeft de commissie 
zich steeds het principe voor ogen gehouden, dat moet 
worden gestreefd naar de overbrugging van de kloof die 
maar altevaakbestaattussende^élvlóaende grote 
ondernemingen, wat betreft hun actiemogelijkheden, 
door de nationale overheden op alle niveaus — en vooral 
het regionale — ertoe te bewegen een actieve rol te 
vervullen bi^devoorlichtingaan de I^^Co,hun behoeften 
samen te bundelen in collectieve steunaanvragen, of 
„kaderprogramma^^ bi^ het FSF in te dienen, daartoe is 
de bundeling van K^IC^ in een „consortiums of in 
categoriale verenigingen, als overkoepeling van een 
gehele of gedeelteli^keeconomische sector opeen gegeven 
territoriaal gebied — regionaal of sub-regionaal^^ ook 
gestimuleerd, 
8.7^8.7^. Liever dan terugte keren tot een calculatie­
methode aan de hand van de zogeheten „werkelijke 
kostend heeft de commissie zichlnhet kader van het 
nieuwe fonds gericht op een systeem van „standaardkos-
ten^ per type opleiding, Aan de hand van de verschillen 
nlnl^ Publikatieblad van de Euroroese gemeenschappen ^ 
tussen deze standaardkosten en de opgevoerde uitgaven 
kan dan worden vastgesteld of een aanvraag om 
saldobetaling te hoge bedragen omvat. L^eze methode is 
ook van toepassing wanneer de aanvraag om betaling is 
opgesteld onderverwijzingnaar de interne kosten van de 
onderneming. 
^.^. TÖeoverheidsondernemingendieproduktie-activi-
teit ontwikkelen vertegenwoordigen een algemeen pro­
bleem dat verder reikt dan alleen tot de door het T^SF 
getlnancierde activiteiten. L^it probleem is nog in 
behandeling. 
^A Wanneer er onder-aannemers en andere tussen­
personen bestaan en zich kunnen handhaven, dan is dat 
omdat zij een tunctie hebben op de markt. I^et is zeker 
zaak de kosten diezij opeisen te verlagen, maar hetis niet 
gezegd dat zij altijd het signaal zijn van misbruik. L^e 
Óèommissie is van mening dat de communautaire 
structuurfondsen, in dit geval dus het PSF,juist niet de 
weg moeten kiezen van optreden zonder enige vorm van 
bemiddeling en alleen direkt contact moeten willen 
hebben met de uiteindelijke begunstigden van hun 
tinanciering in het gehele territorium van de ólemeen-
schap. 
Wat het ^SF betreft, zijn op beperkte schaal— maar 
desondanks relevante — ervaringen opgedaan tot 1^, 
het jaar waarin de laatste modelprojecten werden 
getinancierd. In het kader van de hervorming van 1^^ 
heeftmenhetprobleemaangepaktdooreenmethodevan 
functionering viaprogramma^s, waarbij deuitvoering 
van elk programma was toevertrouwd aan een ver-
antwoordelijkeinstantie, die uitdienhoofde tegelijkertijd 
de functie vervulde van verbindingsorgaan tussen de 
overheid van de Lid-Staat en die van de gemeenschapen 
de vele organismen die deelnamen aan de uitvoering van 
het programma. 
In deze opzet zal de bemiddelaarsfunctie zonder enige 
twijtel op veel rationeler en vollediger wijze en met meer 
verantwoordelijkheid jegens de overheden, in het bijzon-
derdecommunautaireoverheid, kunnen worden vervuld. 
L^ezeorganisatorischeopzetzaloverigenskostenmetzich 
brengen die niet noodzakelijkerwijs lager liggen maar die 
— naar de meningvan deCAommissie— beslist veel meer 
gerechtvaardigdzullenzijndananderekosten^ookindien 
deze geringer zouden blijkend voortvloeiend uit andere 
organisatievormen enhet optreden van andere tussenper­
sonen. 
^.^. donder iets te willen afdoen aan de waarde van 
opleidingsactiviteiten binnen de ondernemingen, is toch 
algemeen bekend dat dit soort opleiding steeds hetzelfde 
probleem oplevert^de rubricering van de kosten in een 
boekhouding — die van de ondernemingen — die niet is 
bedoeld en wordt gevoerd om eventuele vragenbetref-
tende de kosten van een opleidingsactie beter te kunnen beantwoorden, maar om te voldoen aan de eisen van een 
productie-activiteit.Ter gelegenheid van de hervorming 
vanl^^isditprobleemdoorhetESPaangepaktdoorde 
opstellingvan een typologie van te verwachten stan­
daardkosten, als referentie bij de evaluatie van de kosten 
voor de diverse opleidingsprojecten. 
^0^.^. ^letisbekenddat deinkomsten vande 
stagiairs-cursisten en de aan de leerkrachten uitbetaalde 
salarissen in het algemeen de grootste uitgavenpost 
uitmakenvaneenberoepsopleidingsproject.Indiezin 
vormen de opleidingsacties in het kader van de herstruc­
turering van een onderneming geen uitzondering op de 
regel 
I0e commissie accepteert de verschillende methoden 
volgens welke de inkomsten van de stagiairs zijn 
berekend, mits deze berekeningen overeenkomen met de 
aanwijzingen in de handleiding van de procedures; deze 
aanwijzingen zijn het resultaat van een vergadering die in 
1^ is gehouden met de vertegenwoordigers van de 
regeringen van de Lid-Staten. 
Verhoogde kosten voor overuren en nachtarbeid zijn 
toelaatbaar wanneer zij deugdelijk met bewijzen zijn 
gestaafd. 
^öe uitgaven voor de voo^be^du^^v^B de cu^B^en 
^.^-^.^. In het algemeen overschrijdt de voorberei­
dingvan decursussennooit de l^hoogstenslêó^van de 
totale projectkosten. L^e kosten van aankoop van 
cursussen van buitenafkomen in grote trekken overeen 
metde uitgaven voor de voorbereiding. Het opmerkelijke 
bestaat in dit geval in het vrij lage kostenniveau. 
ABderreB^g^veB^Bve^b^BdB^et^che^voo^^BdB^h^^e 
Be^BChB^Bg 
^.^^^.^. löe salarissen voor het onderwijzend en 
administratief personeel worden pro rata berekend, 
evenals de energie. Bij de Lid-Staten berust de taak, de 
nodigecontrolesterplaatseuittevoerenendefeitelijkeen 
boekhoudkundige exactheid van de in de aanvragen om 
saldobetalmgopgevoerdebedragenschriftelijkaande 
commissie te bevestigen. 
Volgens de nieuwe regels van de hervorming vanl^ 
wint de communautaire actie aan impact en efUciency 
doordeinvoeringvaneenfunctioneringvia programmals 
^beperkt aantal dossiers^en een doeltreftende toepassing 
^ró Publikatieblad van de Europese Cremeenschappen 1^1^^ 
vaneencontrolesvsteemviasteekproefonderzoeken^twee 
aspecten van de hervorming die nauw met elkaar 
verbonden zijn. 
VoordeafschrijvingenkandeCommissieinhetalgemeen 
dezelfde opmerkingmaken.^Vat dit betreftmoet worden 
gepreciseerd dat deafschrijvingen— gezienhet complete 
karakter en de verregaande invloed van deze materie — 
overeenkomstig de nationale wetgeving moeten worden 
berekend. 
Voor de toekomst geldt dat de afschrijving als zodanig 
volgens de nieuwe regeling niet meer onder de voor 
terugbetaling in aanmerking komende uitgaven worden 
opgenomen ^zie art. 1,Verordening nr.^éöéó^. 
^.^. löe opmerking vandePekenkamerbetreftende 
het in aanmerking nemen van de inkomsten uit de 
verkoop van onder het opleidingsproject geproduceerde 
goederen,roeptvandezijdederCommissiecommentaren 
op die analoog aan die welke reeds onder punt D5^ — 
D.^ geboekstaafd werden, in het bijzonder wat de 
verdeling tussen de Lidstaten en de Commissie van de 
uitoefening van controle betreft. 
^L L^e Commissie erkent dat de verbetering van haar 
computersysteem voordelen kan opleveren voor het 
beheer van het T^SF,vooral doordat daarmee het bedrag 
duidelijkerwordtdat — perregio — met de maatregelen 
voor sociale begeleiding van de herstructureringen 
gemoeid is, nietalleen voorvastleggingen maar ook voor 
betalingen. 
^.^D^.^. L^e nieuwe regels voortvloeiende uit de 
hervorming van 1^ zullen tegemoetkomen aande 
behoefte aan een nationaal of regionaal referentiekader 
waarmee men de doeltreffendheid van de diverse 
maatregelen die de industriële herstructurering zullen 
begeleiden beter zalkunnen beoordelen, l^etsvsteem van 
actie aan de hand van programma^svia de instelling van 
communautaire ondersteuningskaders zal de interventies 
van het FSF het nodige referentiekader verschaften. Inhaar antwoorden op het SpeciaalVerslagnr.l^van 
de Rekenkamers) had de Commissie reeds diverse 
maatregelen in het vooruitzicht gesteld, waaronderde 
creatie van een verzamelwerk als intern reterentiedocu-
ment voor de interpretatie van regels en criteria voor het 
beheervanhetESP.^o is deCommissie voornemens, dit 
verzamelwerk te voltooien door er een detinitie van het 
begrip „herstructurering^ in op te nemen, onder toevoe-
ging van een typologie van gevallen. 
Indit verzamelwerk kunnendiverse definities worden 
opgesteld onder verwijzing naar nationale teksten en 
procedures.COp deze manier zal de Cornmissie kunnen 
profiteren van de ervaringen van de Lidstaten. 
Wat de herstructureringsplannen betreft wil de Commis­
sie er bij de Lidstaten op aandringen dat zij zich ervan 
vergewissen dat zo^n document bestaat. 
Aangaande de kosten wijst de Commissie erop dat zij 
doende is, een tabel op te stellen van de standaardkosten 
per Lidstaat en kwalificatieniveau, ten gebruike als 
referentiedocumentterbeoordelingvaneventuele ver­
schillen in de aanvragen om saldobetaling. COm voor 
betalinginaanmerkingtekomen,moeten dezeverschillen 
deugdelijk met bewijzen gestaafd worden. 
Wat de inhoud van de verstrekte opleidingen en de 
resultaten betreft in termen van verbeteringen in de 
technische klassitïcatieen^ofdesalarisschaalherinnert de 
Commissie eraan, dat de hervorming van de struc­
tuurfondsen haar zoweldemiddelenalshet juridisch 
kader verschaft voor de uitvoering van doeltrettende 
controles en evaluaties. 
Tot slot verwijst de Commissie nogmaals naar de 
antwoorden die zij hiervóór heeft gegeven, in het 
bijzonder onder punt ^.70 ^minimumopleidingsduur), 
^.oéó-^7 ^behandeling van de dossiers^ en^.77 ponder-
aanneming^. 
^ ^cl^t V^l^ ^. p^ ov^r d^ cor^m^n^^r^ir^ ^n 
^^Uor^^^Toc^Lir^^^^v^rn^ o^tr^h^rid^li^o^ti^r 
v^nli^^ro^^^ci^l^ond^^nr. ó^ t^Ot v^n 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 287 
HOOFDSTUK 9 
Uitgaven voor onderzoek en investeringen 
GEMEENSCHAPPELIJK CENTRUM 
VOOR ONDERZOEK 
De Commissie constateert dat de Kamer zich bij de 
beoordeling van de vorderingen die tot eind 1989 bij de 
uitvoering van enkele essentiële onderdelen van het in 
1988 goedgekeurde herstructureringsplan voor het GCO 
zijn gemaakt, vooral heeft beperkt tot opmerkingen over 
de activiteiten van het GCO die verband houden met de 
ondersteuning van de Commissie en de werkzaamheden 
ten behoeve van derden. Ofschoon deze activiteiten, zoals 
de Kamer zelf aangeeft, belangrijke elementen van de 
herstructurering van het GCO zijn, moet er niettemin aan 
worden herinnerd dat de uitvoering van specifieke 
onderzoekprogramma's op basis van het kaderprogram­
ma zowel in financieel als in wetenschappelijk opzicht nog 
steeds de voornaamste taak van het GCO is. 
Inleiding 
9.6. Zoals de Kamer vaststelt, heeft de Raad door 
middel van zijn resolutie van 29 juni 1988 ingestemd met 
het voorstel van de Commissie inzake de „Nieuwe 
perspectieven voor het Gemeenschappelijk Centrum voor 
Onderzoek" en in oktober 1988 zijn goedkeuring gehecht 
aan een verordening met betrekking tot de specifieke 
onderzoekprogramma's. Over de nieuwe interne struc­
tuur, waarbij het GCO in verschillende instituten werd 
gesplitst, is in november 1988 een besluit gevallen. Pas in 
mei 1988 heeft de Raad de juridische basis voor met de 
Gemeenschap verband houdende activiteiten ten behoeve 
van derden bekrachtigd. Zoals de Kamer heeft opmerkt 
(9.59) is in juli 1989 een besluit genomen over een 
verordening van de Raad inzake een regeling voor 
vervroegde uittreding. 
Tussentijdse beoordeling 
9.8-9.10. Het ontwerp-verslag, dat betrekking heeft 
op het tijdvak tot eind 1989, geeft een schets van het GCO 
in een periode waarin de nieuwe doelstellingen langza­
merhand gestalte krijgen en geeft een beeld van de situatie 
iets meer dan een jaar na de meest ingrijpende herstruc­
turering uit de geschiedenis van het GCO. De Commissie merkt op dat de Kamer beseft dat er tijd 
nodig is om de doelstellingen van de herstructurering te 
realiseren. 
Zoals de Kamer aangeeft, heeft een panel van deskundi­
gen uit het bedrijfsleven parallel aan het onderzoek van de 
Kamer en op grond van de beschikkingen van de Raad 
over de specifieke onderzoekprogramma's een tussen­
tijdse beoordeling van het GCO gemaakt. Ofschoon de 
Kamer de mening van het panel over de aanbevelingen 
voor de toekomst deelt, kan zij zich niet volledig 
verenigen met de conclusies van het panel. In zijn rapport 
schrijft het panel dat „aangezien de herstructurering 
ingrijpende culturele veranderingen noodzakelijk maakt, 
het hierbij per definitie om een tijdrovend proces gaat". 
Voorts merkt het panel op dat „het beperkte aantal 
ondervraagde opdrachtgevers zich vol lof toonde over het 
wetenschappelijke gehalte, de verhouding tussen prijs en 
kwaliteit, de snelheid waarmee werd gewerkt en de 
kwaliteit van de rapportage". 
De Commissie onderstreept het belang van de rol die de 
Raad van Bestuur heeft gespeeld bij het algemeen beheer 
van het Centrum, met name de nauwgezette controle van 
alle budgettaire en financiële kwesties door middel van 
een speciaal subcomité voor „Personeel en financiën". 
Nieuwe perspectieven voor het GCO 
9.14. Bij de werkzaamheden ten behoeve van derden 
werd het GCO geconfronteerd met een geheel nieuwe 
situatie die niet met de primaire doelstelling correspon­
deerde. De discussie over de toekomstige doelstellingen 
van het GCO is overigens nog niet gesloten. Een eerste 
bijstelling in verschillende etappes, een geleidelijke 
overgang, bleek noodzakelijk, aangezien het GCO in het 
geheel niet kon profiteren van soortgelijke ervaringen 
binnen de Commissie. Het aanpassingsvermogen en de 
reactiesnelheid van de markt zijn bij de start ongetwijfeld 
overschat. 
Bij de specifieke programma's werden de uitgaven over 
het vierjarige tijdvak gespreid, waarbij in 1988 een 
onderbesteding (3 %) en, zoals opgemerkt door de 
Kamer, in 1989 een zekere overbesteding (volgens de 
gepubliceerde rekeningen 3,6 %) heeft plaatsgevonden. 
De Commissie is van mening dat bij meerjarige beschik­
kingen het resultaat aan het einde van de gehele periode 
^ Pubiikatiebiad van de Europese Gemeenschappen l^.l^.^o 
telt^ decijters overde atzonderlijkejarenzijneerder 
indicatief De Commissie zal ervoorzorgen dat de balans 
aan het einde van de vierjarige periode hersteld is. Bij de 
voorlopige ontwerp^begroting voor 1^1 is hiermee 
rekening gehouden. 
9.^5. Gfschoon de Commissie het met de Warner eens is 
over de essentiële doelstellingen om de instituten 
zelfstandigheid en verantwoordelijkheid te geven — een 
plan waarvan de realisatie gezienhetfeit dat de instituten 
pas in november 1^^ zijn opgericht reeds goed op ^veg is 
—^ vindt de Commissie dat deze zelfstandigheid moet 
borden ingepast in een coherent algemeen kadere d.^v.z. 
dat het GCCO als dienst van de Commissie dient te 
functioneren. 
9.^. C^mdat de begroting voor 19^ begin 1^ werd 
opgestelde toendenieuwestructuurvanhetGCGnogniet 
was gerealiseerde was hierin geen onderverdeling per 
instituutopgenomen. Bij de verdeling van dekredietenin 
januari 1^ werd de structuur van de instituten 
daarentegen ^vel aangehouden. Gedurende dat jaar 
ontvingdeGCOdeidingperiodieke verslagenover de 
betalingsverplichtingen per instituut en het financieel 
verslag over 1^^ bevatte een grafische presentatie van de 
uitgaven van de instituten. 
9.PT. De Commissie is het volledig eens met de Kamer 
over de verantwoordelijkheid van de instituten. 13r 
borden reeds maatregelen getroffen die erop gericht zijn 
detïnanciélezelfstandigheidvandeinstituteneindl^ute 
hebben vergroot. 
^et GCG is van plan de instituten in Ispra de bevoegd-
heidtot het aangaan vanbetalingsverplichtingen^ het 
doen van betalingen enhet overschrijven van kredieten te 
gevend zodat elk Instituut voor zijn eigen verrichtingen 
verantwoordelijk is. Om ervoor te zorgen dat deze 
decentralisatiemetingangvanjanuari 1^1 kan ingaand 
zijn er cursussen gegevens is er een analvse van de 
administratieve procedures gemaakt en borden de voor 
de verschillende verrichtingen gebruikte formulieren 
herzien.Dezebenadering^diesindsbegin l^tlvBordt 
gevolgd^verloopt in nauwe samenwerking met de dienst 
Financiéiecontroleensluittevensaanbijdeinpunt^l 
door de Warner geformuleerde aanbevelingen. 
9.^. ^oalsinpunt^l^reedstersprake is gekomen^ zal 
er ^vordengestreefd naar versterking vande adminis­
tratieve en tlnanciële ondersteuning van de instituten in 
Ispra ten koste van de centrale administratieve diensten. 9.2^. De Commissie meent dat het succes van het GCG 
op dit terrein eerder te dankenis aan de kwaliteit van het 
geleverde werk dan aan de tïnanciële regeling^ baarbij de 
voor ondersteunende^verkzaamheden ten behoeve van de 
Commissie uitgetrokken middelen ten laste van het 
budget vooronderzoek komen. Dejaarlijkseuitgaven 
van de Commissie voor adviesdiensten overtreffen vele 
malen de kosten van de aan het GCG verstrekte 
opdrachten. Dit moetgaranderendatde verscheidene 
directoratengeneraal van de Commissie alleen een 
opdrachtaanhetGCGverstrekkenmndienzij vanmening 
zijn dathetGCG het bestis toegerust omaanhun eisen te 
voldoen. Door de relatieve schaarste van de beschikbare 
middelen ten opzichte van de vraag vindt er een selectie 
plaats daardoor een optimale besteding van de middelen 
wordt gegarandeerd. De concentratie van alle kredieten 
voor ^^L^activiteiteninéénenhetzelfdehoofdstuk 
draagtbij toteengroteretransparantieenmaakteen 
betere keuze uit de overwogen projecten mogelijk. 
9.2^. Ler^vijlin de meerjarenovereenkomsten de hoofd­
lijnen van de werkzaamheden zijn opgenomen^ geven de 
relevante directoraten-generaal in de jaarlijkse werk­
plannen en follo^v-up vergaderingen een uitvoerigere 
beschrijving vande tenuitvoerlegging.De opdrachtge-
vers^DG^sontvangen gedetailleerde jaarverslagen daarin 
de activiteiten over de betreffende periode en de 
voortgangsbeprekingen voorden beschreven. 
Inhetkadervan titel VN vanhetPinancieelP^eglementen 
de tïnanciële vooruitzichten l^^-l^^ op grond ^vaar^ 
vanalleonderzoekkredietenmoeten^vordensamenge-
bracht^ordt een uiterste inspanning geleverd om ervoor 
tezorgendatdeopdrachtgevers^directoraten-generaalop 
de halfjaarlijkse gezamenlijke DG-vergaderingen naar de 
door hen verlangde diensten van het GCCO kunnen 
dingen. Dankzij deze vergaderingen^ waarop ook grieven 
kenbaar kunnen borden gemaakte wordt er gezorgd voor 
doorzichtigheid en overeenstemming over prioriteiten. 
Conctu^ebet^e^endedeonde^teu^e^de^e^kz^^u^eden 
ten behoeve v^n de Co^run^e 
9.25. De Commissie begrijpt het standpunt van de 
Kamer doch legt nogmaals de nadruk op de budgettaire 
beperkingen die bij dit soort activiteiten een dominante 
rol spelend zoals reeds in punt^.^ is aangegeven. Binnen 
deze grenzen zal het GCG zich zo strikt mogelijk houden 
aan het beginsel opdrachtgeverAaitvoerder. 
9.2^. De Commissie beseft dat de door het panel van 
deskundigen aanbevolen zakelijke benadering voor het 
GCG een uitdaging is daarop via de uitvoeringvan 
werkzaamheden ten behoeve van derden een antwoord 
moet worden gevonden. Deze uitdaging is des te groter 
omdat deze ^verk^vijze binnen de Commissie nog geheel 
12.12.^0 Publikatieblad van de Europese Cremeenschappen 2^ 
zonder precedent is en omdat het ÓlC^CO niet kan 
voortbouwen op ervaring die reeds door andere diensten 
van de CAarnmissie is opgedaan. 
^tt^de^dedoe^tel^B^u^ 
^.^. L^e commissie heeft een andere opvatting over de 
betekenis van de doelstelling dan de Warner, L^e 
commissie is van mening dat de Raad en het Parlement 
bij de bespreking van deze nieuwe soort van activiteiten 
hebben willenaangevendathetCrC^Omoesttoneninstaat 
te zijn op basis van zijn reputatie en de kwaliteit van zijn 
werk in een door concurrentie gekenmerkt klimaat 
contracten voor werkzaamheden ten behoeve van derden 
in de wacht te slepen, löe onderzoekactiviteiten kunnen 
zich evenwel oververscheidene jaren uitstrekken engzoals 
de Kramer zelf erkend kan daarbij in de eerste jaren een 
belangrijk tijdverschil optreden tussen de sluiting van de 
contracten en de uitvoeringvan de werkzaamheden.Inde 
huidige aanloopperiode geeft de omvang van de onder^ 
tekende maar nog niet afgeronde contracteneenbeter 
beeld van de prestaties. 
Pas wanneer het nieuwe stelsel geruime tijd draait en de 
vertekening ten gevolge van de aanloopperiode vanzelfis 
verminderd^zal het in rekening gebrachtebedrag het 
niveau van de werkzaamheden ten behoeve van derden 
weerspiegelen. 
^.^. Cop grond van het voorgaande heeft het C^C^CO zich 
voor de gegevens op de ondertekende contracten 
gebaseerd. Bovendien werd in de verstrekte gegevens ook 
een contract meegeteld dat nog niet was getekend maar 
ten aanzien waarvan een serieuze partner een duidelijke 
intentieverklaring hadgetekend^die naderhand ineen 
contract werd omgezet, ^etólC^CO had dit bedrag daarom 
reeds opgevoerd. 
^.^^^A löeC^ommissie vindt dat de doelstelling 
voor werkzaamheden ten behoeve van derden voorla 
als niet meer dan een tussentijds streetgetal moet worden 
beschouwd^een definitief oordeel over de prestaties mag 
pas worden gegeven wanneer de resultaten voor het 
gehele tijdvak l^^l^l bekend zijn, löe waarde van de 
tussentijdsestreefgetallenistevensinhetgedinggekomen 
doorde vertragingbij derealisatie van het wettelijke 
kader voor dit soort activiteiten. 
^.^. L^e ^7 miljoen ecu ^heteindl^^ in rekening 
gebrachte bedrage betreft de inkomsten volgens de 
berekeningswijze van de ^eamenVolgens de criteria van 
de commissie belopen de inkomsten lêó^ miljoen ecu, 
^.^. Bij deze ontvangsten die^ zoals de Warner terecht 
opmerkte geen verband houden met onderzoekwerk^ zaamheden^ gaat het niettemin om ontvangsten van 
derden, L^it verklaart waarom zij ook als zodanig zijn 
geboekL ofschoon de bestemming ervan uiteraard 
verschillendis. 
^e^utt^te^o^h^tu^ut^üve^u 
^A ^let is juist dat een dermate hoge vraag naar 
apparatuur en verbruiksgoederen niet was voorzien en 
dat het CrC^ zodra deze trend werd opgemerkt in 
overeenstemming met de R.aad van Bestuur heeft 
voorgestelddedoelstellingteverhogen van52 tot 5^ 
miljoen ecu. 
Alleen de êö2 miljoen ecu worden in de oriëntaties van de 
R.aad genoemde het bedrag van 47dmiljoen ecu is een 
richtcijferuithetinterne begrotingsschema vanhetólC^CO. 
Bovendien gaat het niet zozeer om een doelstelling voor 
de te bereiken inkomsten als wel om een geplande omzet 
waarmee de politieke autoriteiten moeten worden 
overtuigd vanhetvermogenvanhetÓlC^COom opeen vrije 
markt klanten aan te trekken. L^it is in overeenstemming 
met debeleidslijnen van de resolutie van deR.aadvan 
2^junil^^ 
^d^cBte^ee^^de^e^nbe^^^ 
^.^. L^e resultaten tot dusver maken duidelijk dat de 
aanloopperiode langer is gebleken dan gepland, löit kan 
wordenverklaard door het leit dat het ólC^CO met een 
geheel nieuwe situatie werd geconfronteerd, L^eimple 
mentatie heeft op pragmatische wijze in etappes plaatsgeD 
vonden, f^r moest immers eerst door middel van een 
besluit van de R.aadvan^meil^ voor een adequate 
juridische grondslag voor deze geheel nieuwe soort van 
activiteiten worden gezorgd om vervolgens^ na een 
bepaalde observatieperiode gedurende welke werkzaam 
hedenten behoeve van derden werden verrichp interne 
voorschriften te geven. 
^.^. L^e commissie verwijst naar haar antwoord op de 
punten ^2 — ^7en onderstreept nogmaals dat men 
zich bij de weergave van de resultaten van het óló^CO ten 
opzichte van de oriëntaties van de R^aad met betrekking 
tot de werkzaamheden ten behoeve van derden niet mag 
beperken tot de voor deze werkzaamheden feitelijk 
ontvangen bedragen. 
290 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
Vaststellen van de prijzen voor werkzaamheden ten 
behoeve van derden 
9.42. De op sommige contracten geleden verliezen zijn 
te wijten aan de berekeningsmethodes die in de vestiging 
in Petten werden gehanteerd voordat de nieuwe instruc­
ties van de Directeur-generaal van het GCO daar in 
oktober 1989 werden geïmplementeerd. 
Boekhouding van de ten behoeve van derden verrichte 
werkzaamheden 
9.46. a) Sinds de invoering van de interne voorschriften 
volgt de Raad van Bestuur zowel in het verband van het 
subcomité „Personeel en financiën" als op de plenaire 
vergaderingen de ontwikkelingen ten aanzien van de 
werkzaamheden ten behoeve van derden en de uitvoering 
daarvan op de voet. 
9.46 b) - 9.47. Het huidige boekhoudsysteem, dat voor 
het begin van de werkzaamheden ten behoeve van derden 
werd ingevoerd, is niet op gegevens van commerciële aard 
afgestemd. Het is dan ook niet zonder meer mogelijk de 
met de uitvoering van een contract gemoeide kosten met 
de in rekening gebrachte prijs te vergelijken, aangezien de 
kosten op jaarbasis worden geboekt. De Commissie heeft 
besloten dit probleem op te lossen door een gespeciali­
seerd bedrijf opdracht te geven een aanvullend systeem te 
installeren, waarmee deze vergelijkingen wel kunnen 
worden gemaakt. Dit systeem zal in de tweede helft van 
1990 in bedrijf worden gesteld. 
Marketing 
9.48. De marketingstrategie van het GCO zal worden 
verbeterd om een bijdrage te leveren tot de ontwikking 
van de werkzaamheden ten behoeve van derden. Het 
GCO heeft daarom een begin gemaakt met een procedure 
voor de aanwerving van een marketingspecialist die met 
het toezicht op en de coördinatie van de werkzaamheden 
van de Instituten op dit terrein zal worden belast. Wat de 
interne organisatie betreft, zal het GCO doorgaan met 
zijn strategie die gericht is op de handhaving van een 
evenwicht tussen gecentraliseerde marketing op het 
niveau van het directoraat-generaal en gedecentraliseerde 
marketing op het niveau van de instituten. 
Begrotingsproblemen 
9.52. Net als bij andere onderzoekinstellingen die 
werkzaamheden ten behoeve van derden verrichten, 
wordt bij het GCO een situatie waarin er tijdelijk minder 
werkzaamheden zijn dan gepland, opgevangen door via 
het aanwervingsbeleid tijdelijk voor een daarmee corres­
ponderende lagere personeelsbezetting te zorgen. 9.54. b) Geen van de personeelsleden van het Centrum 
zit in afwachting van nieuwe contracten werkloos toe te 
kijken; zij worden allemaal ingezet bij andere werkzaam­
heden van het GCO. 
c) In het voorontwerp van de begroting voor 1991 is 
deze onbalans weggewerkt, zonder aan het totale bedrag 
van 700 miljoen ecu te tornen. 
d) Waarschijnlijk had vanwege de moeilijkheden bij de 
integratie van een op commerciële leest geschoeid systeem 
binnen een overheidsdienst, die toch op een andere wijze 
functioneert, met een langere aanloopperiode rekening 
moeten worden gehouden. 
e) Uit het voorontwerp van de begroting voor 1991 
blijkt duidelijk de voor het GCO gevolgde strategie en de 
strenge begrotingsdiscipline. Het GCO annuleert in geval 
van personeelsuitgaven die niet door ontvangsten van 
derden worden gedekt, aan het einde van het begrotings­
jaar de voorschotten voor de daarmee corresponderende 
personeelskredieten. 
Personeelsbeleid 
De Commissie hecht het grootste belang aan het nieuwe 
personeelsbeleid bij het GCO, dat in het oorspronkelijke 
voorstel van de Commissie betreffende de „Nieuwe 
perspectieven voor het Gemeenschappelijk Centrum voor 
Onderzoek" uiteen werd gezet. 
9.55. Het GCO heeft in de loop van 1989 107 
personeelsleden aangeworven. De oprichting van de 
instituten ging gepaard met een opmerkelijke interne 
mobiliteit. Het is juist dat slechts weinig personeelsleden 
ontslag hebben genomen, deels als gevolg van de lage 
mobiliteit van elders werkzame onderzoekers. In 1990 is 
dit fenomeen nog duidelijker geworden en hebben talrijke 
kandidaten (circa 20 %) een contract geweigerd vanwege 
de ongunstige arbeidsvoorwaarden (vijfjarig contract en 
niet-concurrerend salaris). 
9.56. Bij de door de Kamer geschetste regelingen ging 
het om algemene regelingen voor het personeel voor de 
instellingen van de Gemeenschap, die niet speciaal waren 
ingegeven door de behoeften van het GCO noch op de 
specifieke eisen van het GCO waren afgestemd. Een 
aantal personeelsleden van het GCO is in het kader van 
deze regelingen afgevloeid. 
9.57. De afvloeiingsregeling was inderdaad bedoeld om 
de aanwerving van personeelsleden uit Spanje en Portugal 
mogelijk te maken. Bij de 92 tijdelijke functionarissen die 
eind 1989 waren weggegaan ging het om 2 B's, 86 Cs en 4 
D's. 
De Commissie gaat door met de aanwerving van 
personeel uit Spanje en Portugal. Hun aantal is gestegen 
van 61 eind 1989 tot 74 —- 46 Spanjaarden en 28 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 291 
Portugezen — in juni 1990. Uit de verdeling over de 
diverse rangen (31 A's, 18 B's en 25 Cs) blijkt dat de 
aanwerving van deze functionarissen geleid heeft tot een 
stijging van het niveau ten opzichte van het personeel dat 
met vervroegd pensioen is gegaan. 
Voorts moet worden opgemerkt dat de wetenschappelijke 
capaciteit van het GCO niet alleen van het eigen personeel 
afhangt, maar ook in toenemende mate van de instroom 
van gastonderzoekers, research fellows en gedelegeerd 
personeel van de Lid-Staten op zuiver tijdelijke basis. 
Voorts geven de Spaanse en Portugese autoriteiten in 
verband met de uitbreiding van hun eigen nationale 
onderzoekcentra er de voorkeur aan dat hun wetenschap­
pers op een dergelijke grondslag bij het GCO gaan werken 
in plaats van dat zij voor een langer dienstverband door 
het GCO worden weggezogen. 
9.58. Er zij aan herinnerd dat de Commissie al vanaf 
1974 geen aanwerving van nieuwe ambtenaren meer 
toestaat. 
Tijdelijke personeelsleden van 55 jaar of ouder met ten 
minste 15 jaar ervaring, zoals vereist voor vroegtijdige 
uittreding, waren alleen te vinden onder voormalige 
GCO-functionarissen en -hulpfunctionarissen die op 
30 oktober 1976 tot tijdelijke personeelsleden waren 
benoemd. Beide categorieën personen werden aangesteld 
in de rang C, sommigen van hen slaagden vervolgens voor 
een vergelijkend onderzoek en kregen de rang B. Deze 
maatregel leidde dus meer tot verjonging van het 
personeel dan tot aanwerving van wetenschappers. 
9.59 - 9.60. Het gedeeltelijk onvrijwillige karakter van 
Verordening (EEG) nr. 1857/89 van de Raad heeft ertoe 
geleid dat verscheidene kandidaten vrijwillig naar voren 
zijn getreden, aangezien zij zich de onaangename ervaring 
om door de GCO-leiding voor vervroegde uittreding te 
worden aangewezen wilden besparen. 
9.61. De gegevens van de Kamer hebben betrekking op 
de situatie ten tijde van het besluit van de Commissie 
(29.1.1990). In de periode tussen het besluit en de feitelijke 
definitieve beëindiging van de dienst (28.2.1990) is één 
personeelslid met invaliditeitspensioen gegaan (A-ambte­
naar) en heeft één zijn kandidatuur ingetrokken (B-
ambtenaar). Voor hen zijn twee ambtenaren van de 
reservelijst (1 B en 1 C) in de plaats gekomen. Uiteindelijk 
hebben 37 A's (waarvan 34 werkzaam op technisch-
wetenschappelijk gebied), 52 B's (waarvan 45 werkzaam 
op technisch-wetenschappelijk gebied) en 11 Cs (waar­
van 8 werkzaam op technisch-wetenschappelijk gebied) 
de dienst beëindigd. 
De Commissie wijst op het belang van het technisch-
wetenschappelijk personeel van de rang B voor de 
wetenschappelijke kwaliteit van het Centrum. 
9.62. Het effect op de leeftijdsopbouw zal merkbaar 
worden zodra de 100 vrijgekomen plaatsen door jonge 
krachten worden opgevuld. Het percentage van 5 % (100 
op een totaal van 2 000) is zeer laag en alleen een 
langdurige regeling voor vervroegde uittreding zou een 
werkelijke verandering in de leeftijdsopbouw kunnen 
bewerkstelligen. De Raad van Bestuur van het GCO heeft de situatie 
grondig geanalyseerd en voorstellen gedaan voor een 
dergelijke regeling in de toekomst. 
9.63. De aanwerving van specialisten blijkt voor een 
aantal onderzoekrichtingen moeilijker en langduriger 
dan verwacht. Er zijn nieuwe, meer bevredigende 
aanwervingsprocedures geïntroduceerd (zie ook het 
antwoord op punt 9.55). 
9.64. De toegestane personeelsformatie beliep in 1989 
en 1990 1 760 technisch-wetenschappelijke en 420 
administratieve posten. In het totale cijfer van 2 180 
posten is het personeel van de dienst financiële controle, 
de boekhouding en de medische dienst niet opgenomen, 
evenmin als de 80 personeelsleden die in de tweede helft 
van 1989 naar DG IX werden overgeplaatst. Aangezien 
deze operatie pas in november 1989 werd afgerond, waren 
in de van juni daterende cijfers waarvan in het verslag van 
de Rekenkamer werd uitgegaan, nog steeds 42 personen 
opgenomen waarvan de overplaatsing nog niet was 
geëffectueerd. De omvang van het administratieve 
personeel van het GCO als zodanig (exclusief die 42) heeft 
het toegestane plafond van 420 niet overschreden. Het 
maximum van 2 180 personeelsleden is nooit bereikt. 
Elk jaar verzoekt het GCO een aantal verschuivingen 
tussen technisch-wetenschappelijk en administratief 
personeel te regulariseren, zodra er in deze situaties al 
enkele jaren geen wijziging is gekomen. 
Er zijn maatregelen getroffen om het aantal hulpfunctio­
narissen terug te brengen; zoals uit tabel 9.7 van het 
verslag van de Kamer blijkt, is het aantal hulpfunctiona­
rissen gedaald van 130 in juni 1989 tot 124 in december 
van dat jaar. 
9.65. Van de 107 posten voor technisch-wetenschappe-
lijke functionarissen werden er in 1989 91 opgevuld. Bij de 
overige nieuwaangekomenen ging het om: 
Wetenschappers met beurs 
Studenten 
Gedetacheerd personeel 
Gastonderzoekers 1988 
135 
93 
— 
58 
286 1989 
125 
123 
18 
67 
333 (!) 
(•) Deze cijfers maken een vergelijking met 1988 mogelijk, 
hoewel zij verschillen van de gegevens uit het jaarverslag 
over 1989, waarin een andere presentatie wij ze was gekozen 
dan in 1988. In het jaarverslag over 1989 staan namelijk 
gemiddelde cijfers, uitgedrukt in manjaar, en zijn de 123 
stagiaires, die wel in bovenstaande kolom zijn opgenomen, 
niet meegerekend. 
292 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
Er zijn inderdaad slechts 10 tijdelijke functionarissen 
aangeworven op basis van een driejarig contract. Dit 
driejarige contract zonder verlengingsmogelijkheid is niet 
werkbaar gebleken. Ook het panel van deskundigen uit 
het bedrijfsleven, dat met de tussentijdse evaluatie was 
belast, heeft er een negatief oordeel over geveld. Het panel 
was van mening dat met deze politieke regeling de 
moeilijkheid om jonge wetenschappers op basis van een 
contract voor een zo korte termijn aan te werven enorm 
werd onderschat. In de industrie zou men zo niet te werk 
gaan. Er zijn dan ook andere maatregelen getroffen om 
voor een voldoende mobiliteit van het personeel te 
zorgen. 
9.66. De ervaring heeft uitgewezen dat een goede 
wetenschapper zich na 10-15 jaar in het laboratorium tot 
een uitstekend administrateur kan ontwikkelen, die soms 
beter voldoet dan de extern aangeworven administratieve 
deskundigen die niet altijd aan de verwachtingen hebben 
beantwoord. 
De Commissie vindt net als het Hof dat het noodzakelijk 
is marketingspecialisten in dienst te nemen en daarom is 
er ook reeds een begin gemaakt met de aanwervings­
procedures. 
Conclusie met betrekking tot het personeel 
9.67. De Commissie is van oordeel dat de tot dusver 
getroffen maatregelen de door de Kamer aangegeven 
problemen wellicht niet volledig hebben opgelost, doch 
wel de aanwerving van jong personeel met het gewenste 
profiel hebben mogelijk gemaakt en aldus de leeftijdsop­
bouw en het spectrum van deskundigheden reeds hebben 
verbeterd. De Commissie en de Raad van Bestuur vinden 
dat de reeds ontplooide initiatieven in de komende jaren 
moeten worden voortgezet. 
Wat de administratieve kant betreft, zal het GCO 
overeenkomstig de antwoorden op de punten 9.76 — 9.79 
een „management efficiency unit" opzetten. 
Analytisch boekhoudsysteem 
9.68 - 9.70. De informatie die de Kamer begin 1990 van 
het adviesbureau kreeg, gaf meer een algemeen beeld van 
het systeemconcept dan een gedetailleerde beschrijving 
van de mogelijkheden. In een dergelijk vroeg stadium van 
implementatie was het onmogelijk in details te treden over 
de „groei" van het aantal toepassingen, doch er zij op 
gewezen dat het systeem uitermate flexibel is, zodat er aan 
de meeste toekomstige behoeften kan worden voldaan. 
MACS zal doelbewust van start gaan als een eenvoudig 
systeem, zodat er op korte termijn over kan worden 
beschikt; in de toepassingsfase zal het dank zij het flexibele concept verder worden uitgebreid, rekening 
houdende met aanbevelingen zoals die onder meer door 
de Kamer zijn gedaan. 
Het systeem is in juni 1990 aan het Begrotingscomité van 
de Raad gepresenteerd en zal naar verwachting in de loop 
van dit jaar in gebruik worden genomen. 
9.71. Benevens de mogelijkheid tot toerekening van 
kosten aan kostenplaatsen en onderzoekprojecten biedt 
het systeem een aantal andere faciliteiten voor het 
dagelijks bestuur van het GCO, de Instituten en de 
eenheden. Op basis van de ervaring kunnen er extra 
voorzieningen worden toegevoegd. 
9.72. a) Zoals aanbevolen door de Kamer kunnen bij 
het nieuwe systeem niet alleen algemene vergelijkingen 
worden gemaakt maar ook de verschillen tussen de 
werkelijke en de begrote kosten worden aangetoond. 
b) De door de Kamer bedoelde bedrijfskosten van het 
GCO, zoals de kosten van boekhoudvoorzieningen, 
financiële controle, kantines, medische dienstverlening, 
enz., vallen niet onder de begroting van het GCO en deze 
diensten worden ook niet door GCO-personeel verzorgd. 
c) Er is overeenkomstig de aanbevelingen van de 
Kamer rekening gehouden met de mogelijkheid interne 
gegevens met externe cijfers te vergelijken ten einde 
buitensporig hoge kosten op te sporen. 
9.73. De Commissie stemt in met de opvatting van de 
Kamer dat er een betrouwbaar systeem moet komen voor 
de bepaling van de voor de projecten uitgetrokken 
manuren. Zij wijst er evenwel op dat dit niet mag worden 
beschouwd als een deel van MACS zelf aangezien MACS 
slechts een informatiebron is. Het spreekt vanzelf dat de 
nauwkeurigheid net als bij de andere aan het syteem 
toegevoerde gegevens essentieel is voor het nut van het 
systeem. Er zijn maatregelen getroffen om het registratie­
systeem voor de berekening van de voor de diverse 
projecten uitgetrokken tijd te verbeteren door met name 
de rapportagefrequentie beter af te stemmen. 
9.75. De Commissie deelt de mening van de Kamer over 
managementopleidingen. In het uitvoeringsschema is al 
vanaf het begin voorzien in een programma voor de 
opleiding van de gebruikers door de leverancier. 
Kosten verlagingen 
9.76 - 9.79. De Commissie is het er volledig mee eens 
dat het noodzakelijk is voortdurend naar mogelijkheden 
tot kostenverlaging te kijken. De inspanningen op dit vlak 
zijn opgevoerd en er vindt de facto-kostenbewaking 
plaats, met name wat betreft de dienstverlening van 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 293 
algemene aard. Dit houdt tevens verband met de 
verbetering van de relatie opdrachtgever/uitvoerder 
tussen de algemene diensten en de instituten. De 
resultaten zijn toegepast in het voorstel voor de GCO-
begroting over 1991, waarin de voorgestelde uitgaven 
onder het hoofdstuk „Uitvoeringsmiddelen" feitelijk 
lager zijn dan in de begroting voor dit jaar. 
De inspanningen gaan evenwel door; naar aanleiding van 
de aanbevelingen van de Kamer en het daaropvolgende 
overleg met de Raad van Bestuur heeft het GCO besloten 
een onder zijn verantwoordelijkheid geplaatste „manage­
ment efficiency unit" op te richten. 
Algemene conclusies 
9.80. De Commissie onderschrijft volledig de opmer­
king van de Kamer dat niet alle stappen in de richting van 
een „nieuw" GCO volledig zijn gerealiseerd. Zoals van 
meet af werd verwacht en door andere beoordelers van 
het GCO werd erkend, vergt een dergelijk proces gezien 
de aard ervan enige tijd. 
9.81. De Commissie is het met de Kamer eens over de 
essentiële doelstellingen ten aanzien van de zelfstandig­
heid en verantwoordelijkheid van de instituten. In het 
kader van een plan dat zich — gezien het feit dat de 
instituten pas in november 1988 zijn opgericht — in een 
gevorderd stadium bevindt, zullen de instituten eind 1990 
meer financiële zelfstandigheid krijgen. De uitbreiding 
van de administratieve en financiële diensten van de 
instituten in Ispra zal doorgaan ten kosten van de centrale 
administratieve diensten. 
9.82. De Commissie heeft begrip voor het standpunt 
van de Kamer, doch wijst op de budgettaire beperkingen 
die bij de uitvoering van ondersteunende werkzaamheden 
ten behoeve van de Commissie een dominante rol spelen. 
Binnen deze grenzen zal het GCO zich zoveel mogelijk op 
de relatie opdrachtgever/uitvoerder baseren. 
9.83. De Commissie is van mening dat de doelstelling 
voor werkzaamheden ten behoeve van derden voor 1989 
uitsluitend voor interne planning was bedoeld en daarom 
slechts als een tussentijds streefgetal mag worden 
beschouwd; er mag pas een definitief oordeel over de 
prestaties worden geveld, wanneer de resulaten over de 
gehele periode 1988-1991, waarop de door de Raad 
goedgekeurde doelstelling betrekking heeft, bekend zijn. 
Ook al is de aanloopfase langer gebleken dan gepland, 
toch is de Commissie van plan haar inspanningen voort te 
zetten en de maatregelen te treffen die nodig zijn om tot 
een situatie te komen die niet veel verschilt van het door 
de Raad aangegeven ideaal. De omvang van de werk­
zaamheden ten behoeve van derden blijkt steeds sneller te 
groeien. Dank zij de installatie van een aanvullend 
boekhoudsysteem (MACS) in de tweede helft van 1990 moet het onder meer mogelijk worden de werkelijke 
kosten van een met een derde partij gesloten contract te 
vergelijken met de in rekening gebrachte kosten, hetgeen 
ten goede zal komen van het beheer van de werkzaam­
heden ten behoeve van derden. 
De verbetering van de marketingstrategie van het GCO 
moet bijdragen tot de ontwikkeling van de werkzaam­
heden ten behoeve van derden. In dit verband is het GCO 
reeds begonnen met de aanwervingsprocedure voor een 
marketingspecialist, die met het toezicht op en de 
coördinatie van de activiteiten van de instituten op dit 
gebied wordt belast. 
Uit het voorontwerp voor de begroting over 1991 komt 
duidelijk naar voren welke strategie zal worden gevolgd 
ten aanzien van de begrotingsdiscipline bij het beheer van 
de werkzaamheden ten behoeve van derden. Waar de 
uitgaven voor personeel niet door de van derden 
afkomstige ontvangsten worden gedekt, zal het GCO aan 
het einde van het begrotingsjaar de voorschotten voor de 
daarmee corresponderende personeelskredieten annule­
ren. 
9.84. De Commissie hecht het grootste belang aan het 
nieuwe personeelsbeleid voor het GCO dat in het 
oorspronkelijke voorstel van de Commissie, „Nieuwe 
perspectieven voor het Gemeenschappelijk Centrum voor 
Onderzoek", in een aantal punten werd uiteengezet. 
Zij is voorts van mening dat de personeelsproblemen met 
de tot dusver getroffen maatregelen nog niet volledig zijn 
opgelost. Toch hebben deze maatregelen de aanwerving 
van jong personeel met het gewenste profiel mogelijk 
gemaakt, zodat de leeftijdsopbouw en het spectrum van 
deskundigheden reeds zijn verbeterd. 
De Commissie en de Raad van Bestuur vinden dat de 
reeds van start gegane initiatieven in de komende jaren 
moeten worden voortgezet. Inmiddels zijn er betere 
aanwervingsprocedures geïntroduceerd. 
9.85. De Commissie is het met de Kamer eens dat zoveel 
mogelijk profijt moet worden getrokken van de potentiële 
mogelijkheden van het boekhoudsysteem. Toen het 
systeem voor het eerst aan de Kamer werd gepresenteerd, 
verkeerde het nog in de ontwerpfase. Dank zij enkele 
nieuwe systeemontwikkelingen, onder meer ingebouwde 
uitbreidingsmogelijkheden, is het mogelijk geworden met 
de aanbevelingen van de Kamer rekening te houden. In de 
tweede helft van 1990 zal naar verwachting een begin 
worden gemaakt met de ingebruikneming van het 
systeem. 
9.86. Naar aanleiding van de aanbevelingen van de 
Kamer en het daaropvolgende overleg met de Raad van 
Bestuur heeft het GCO besloten een onder zijn ver­
antwoordelijkheid vallende „management efficiency 
unit" op te richten. 
294 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
JOINT EUROPEAN TORUS 
9.87 - 9.92. De Commissie deelt de opvatting van de 
Kamer dat er zo snel mogelijk een besluit moet worden 
genomen over het voortbestaan van het JET-project. 
Volgens het besluit van de Raad betreffende het 
kaderprogramma 1990-1994 „kan, na evaluatie (door het 
beoordelingscomité voor het fusieprogramma, dat aan de 
Commissie verslag uitbrengt), door de Raad worden besloten tot verlenging van de Gemeenschappelijke 
Onderneming JET". 
De Commissie is van plan om na een gunstig advies over 
deze kwestie van het comité de Raad zo snel mogelijk een 
voorstel voor te leggen. Dit voorstel tot wijziging van 
artikel 19 van de statuten van de Gemeenschappelijke 
Onderneming JET, waarbij de duur van de gemeenschap­
pelijke onderneming is geregeld, is reeds door de JET-
Raad goedgekeurd. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 295 
HOOFDSTUK 10 
Samenwerking met ontwikkelingslanden 
STEUN AAN BANGLADESH 
Algemeen 
In het algemeen zou de Commissie willen opmerken dat 
het rapport een overdreven negatief beeld ophangt van 
het relatief recente maar snel groeiende en verbeterende 
programma voor ontwikkelingssamenwerking en andere 
activiteiten ten behoeve van Bangladesh. 
Inleiding 
10.5. a) De absolute cijfers dienen te worden gerela­
teerd aan het bevolkingstal (112 miljoen) en de sterke 
armoede (meer dan de helft van de bevolking leeft 
beneden de armoedegrens). 
b) De Commissie wenst er de aandacht op te vestigen 
dat de uitbetalingscijfers van de EEG voor projectsteun in 
de lijn liggen van die van vele andere donors en eveneens 
van de totale betalingscijfers voor de ontwikkelings­
investeringen in Bangladesh. 
Voedselhulp 
Voedselvoorzieningssituatie 
10.8. De situatie van het land inzake voedselproduktie 
wordt zowel door de regering als door de donors van zeer 
nabij gevolgd. 
10.9. Wat de overschatting van het voedseltekort 
betreft, onderstreept de Commissie dat de regering van Bangladesh in de voorbije jaren een consequent beleid 
heeft gevoerd voor het aanleggen en in stand houden van 
veiligheidsvoorraden voedsel in het land van 1,2 a 
1,5 miljoen ton, vooral tijdens het meer kwetsbare seizoen 
na de moesson. In het licht van de voorbije gebeurtenissen 
en de opgedane ervaring heeft de regering van Bangladesh 
besloten met dit beleid door te gaan: in hoofdzaak dank 
zij het bestaan van deze voorraden kon tijdens de 
overstromingen van 1987 en 1988 een hongersnood 
worden voorkomen. De donors hebben er intussen mee 
ingestemd de regering van Bangladesh bij te staan bij het 
bestuderen van de zeer complexe en politiek uiterst 
gevoelige problematiek van de optimale voedselveilig-
heidsvoorraden in het land. Deze studie is aan de gang 
(juli 1990), en de Commissie is bijgevolg van mening dat 
het voorbarig is op dit ogenblik vraagtekens rond het peil 
van de veiligheidsvoorraden voedsel te plaatsen. 
De gedecentraliseerde opslagcapaciteit van het PFDS 
(Public Foodgrain Distribution System — Overheids­
distributiestelsel voor Consumptiegraan) — bedraagt 
ongeveer 1,2 miljoen ton; daarnaast vertegenwoordigen 
de centraal gelegen graansilo's en opslagplaatsen nog eens 
0,6 miljoen ton. Het hoeft geen verbazing te wekken dat 
de opslagcapaciteit als gevolg van bovengenoemd beleid 
in de voorbije jaren in toenemende mate onder druk is 
komen te staan en dat de regering van Bangladesh tracht 
ze (met donorsteun) uit te breiden. 
Alle steunverleners hebben een voedseltekort in de orde 
van grootte van 1,5 tot 2,5 miljoen ton per jaar als 
uitgangspunt voor hun voedselhulp aangenomen. Hoe­
wel er duidelijke tekenen voorhanden zijn dat dit tekort 
langzaam inkrimpt, is de Commissie het met de belang­
rijkste voedselhulpverlener (USAID) eens dat het nog 
tenminste tot het eind van de jarennegentig zal duren 
alvorens het land zelf in zijn graanbehoeften kan voorzien 
(om niet te spreken van andere produkten zoals spijsolie, 
groenten, enz.). 
10.10 - 10.12. Het is juist dat het PFDS in het verleden 
al te sterk op de stedelijke gebieden en op de rijkere delen 
van de stadsbevolking was gericht. De situatie is echter in 
sterke mate gecorrigeerd en wordt nog verder recht­
getrokken (bij voorbeeld invoering in april 1989 van de 
rantsoenering op het platteland ter vervanging van de te 
eenzijdig gerichte aangepaste rantsoenering; instemming 
van de regering van Bangladesh om de aanbevelingen van 
de gezamenlijke werkgroep regering-donors voor het 
versterken van de instellingen voor ontwikkeling via 
voedselhulp ten uitvoer te leggen). 
296 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
De verbeteringen van het overheidsstelsel voor graandis-
tributie — dat misschien niet perfect is maar wel 
doeltreffend om hongersnood te voorkomen — zijn in 
hoofdzaak tot stand gekomen onder druk van steunver-
leners (onder meer de EEG), die het stelsel ondanks zijn 
tekortkomingen zijn blijven steunen. Het bijsturen van 
een uiterst gevoelig en kwetsbaar systeem voor het veilig 
stellen van de voedselvoorziening is een geleidelijke taak 
op lange termijn die met omzichtigheid moet worden 
aangepakt. 
De geleidelijke koerswijziging van het PFDS, waarin de 
EG en alle grote voedselhulpleveranciers een belangrijke 
rol hebben gespeeld, is te danken aan het feit dat de 
donors bereid waren binnen het systeem te blijven werken 
en het te ondersteunen. 
Gesubsidieerde verkopen uit PFDS-voorraden 
10.13. Marginale interventie-aankopen/-verkopen kun­
nen de markt aanzienlijk beïnvloeden: zij moeten immers 
niet worden vergeleken met vraag en aanbod in hun 
geheel, maar met het vraag- of aanbodoverschot op de 
markt. 
Rechtstreeks door de EG verleende voedselhulp 
10.18. De dringende voedselhulp van de EEG in 1987 en 
1988 vormde een ondersteuning van een doeltreffend 
systeem voor het veilig stellen van de voedselvoorziening, 
dat erop gericht is de veiligheidsvoorraden in het land op 
een bepaald peil te houden en die voorraden in geval van 
nood aan te spreken en weer aan te vullen. In crisis­
situaties zoals de overstromingen van 1987 en 1988 nemen 
de voedselverstrekkingen door het PFDS in sterke mate 
toe. De dringende wederaanvulling van deze voorraden 
los van de normale voedselhulpzendingen is bijgevolg 
noodzakelijk en wordt ook door de regering gevraagd. 
Indien de voorraden tot een gevaarlijk laag peil zouden 
zakken, zou de regering hierop in paniek kunnen reageren 
met commerciële invoer. 
Het beschikbaar stellen en wederaanvullen van de 
bestaande binnenlandse voedselvoorraden in geval van 
nood is de enige garantie voor een onmiddellijk en 
doeltreffend optreden; het mobiliseren van (dringende) 
voedselhulp uit de EG naar Bangladesh neemt hoe dan 
ook ten minste 8 a 12 weken in beslag. Rol van de autoriteiten van Bangladesh 
10.19. De schadeclaims zijn intussen verwerkt (decem­
ber 1989). In de havens bestaan er inderdaad problemen 
bij het wegen als gevolg van gebrek aan apparatuur, 
toezicht, gekwalificeerd personeel en een correct beheer. 
Door de aanstelling van een toezichter van de EG in 1989 
zouden de vergissingen en verliezen tot een minimum 
moeten worden beperkt. Er is een afzonderlijk EG-
project ingediend om de doeltreffendheid bij het lossen 
van consumptiegraan in de havens te verbeteren. 
10.20. Het is een feit dat de tegenwaardemiddelen uit de 
verkoop van voedselhulp een belangrijke financierings­
bron voor 's lands ontwikkelingsprogramma en investe­
ringen hebben gevormd en waarschijnlijk zullen blijven 
vormen. 
Er is evenwel, zoals de Rekenkamer zelf zegt, sedert 1988 
een nieuw stelsel voor het beheer van de tegen­
waardemiddelen in werking, waardoor de opbouw en het 
gebruik van deze middelen doorzichtiger zullen worden. 
Doeltreffendheid van de rechtstreekse voedselhulp 
10.21. De voedselhulp van de EG wordt in de eerste 
plaats verstrekt om de regering te helpen het algemene 
voedseltekort te verkleinen: er is een aanzienlijk tekort, 
dat ook in de toekomst zal blijven bestaan. Dit feit wordt 
bevestigd en erkend door alle steunverleners en door een 
onafhankelijke studie die de Commissie in 1990 heeft 
verricht. De regering tracht in hoofdzaak dit tekort weg te 
werken door de selectieve verkoop en distributie van 
voedsel via haar voedseldistributiestelsel (PFDS). De 
prioriteiten inzake verkoop en distributie binnen het 
PFDS vormen duidelijk een autonoom bevoegdheids-
terrein van de regering. Het grootste deel van de EG-
voedselhulp is verkocht via het PFDS, wat ertoe heeft 
bijgedragen stijgingen van de voedselprijzen te voorko­
men en de algemene voedselvoorziening en voedselveilig­
heid te verbeteren, ook voor de armsten. 
Een toenemend deel van de EG-voedselhulp is gratis 
uitgedeeld in het kader van de programma's ontwikkeling 
van kwetsbare bevolkingsgroepen en voedsel voor werk, 
die op de armste bevolkingsdelen zijn gericht. Hoewel het 
PFDS in het verleden doeltreffend is gebleken, vooral in 
noodsituaties, is het een algemeen erkend feit dat het 
stelsel te zeer aan de stedelijke gebieden ten goede kwam. 
De onjuistheden en privileges binnen het systeem zijn 
evenwel in sterke mate weggewerkt als gevolg van de druk 
van de EG en andere hulpverleners en hun bereidheid om 
het bijsturen van het systeem te blijven ondersteunen. De 
voedselhulp van de EG aan Bangladesh is gericht op het 
verbeteren van de algemene veiligheid van de voedsel­
voorziening; de gesubsidieerde verkoop van voedsel in 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 297 
het kader van een nationaal voedseldistributiestelsel van 
een land draagt daartoe bij, d.w.z. dat hij een middel 
vormt om dat doel te bereiken. De Commissie kan het er 
bijgevolg niet mee eens zijn dat „het spekken van de 
overheidskas niet bepaald een redelijk doel van een 
voedselhulpprogramma lijkt te zijn". 
Indirecte voedselhulp via internationale organisaties 
Wereldvoedselprogramma 
10.23. Sinds 1989 ontvangt de Commissie tijdens de 
zitting van de Commissie voor Voedselhulpbeleid en 
-programma's (CFA) een algemeen verslag over de 
verliezen aan produkten in het kader van het WVP en een 
overzicht van de bij de verzekeringsmaatschappijen 
ingediende schadeclaims. De uitgekeerde verzekerings­
bedragen worden teruggestort in de totale middelen van 
het WVP en gebruikt voor de aankoop van vervangings-
hoeveelheden wanneer het gaat om aanzienlijke verliezen 
(aankoop en verzending van kleine hoeveelheden zijn 
oneconomisch). 
10.24. Er zij benadrukt dat de voedselhulpzendingen 
van de EEG na levering een integrerend deel gaan 
uitmaken van het geheel der graanzendingen en -voorra­
den die via het PFDS worden verdeeld en verkocht. De 
toewijzing van voedselhulp van de EG ter ondersteuning 
van de distributieprogramma's Voedsel voor Werk of 
Ontwikkeling van kwetsbare groepen in bepaalde gebie­
den houdt dus niet in dat die bepaalde zendingen graan 
van de EG afzonderlijk wordt verhandeld en naar de 
betrokken gebieden verzonden. 
10.25. Ondanks de formulering van de officiële brieven 
van vóór 1986 werd door de Commissie en het Wereld­
voedselprogramma overeengekomen dat de verslagen 
aan de Commissie Voedselhulpbeleid en -programma's 
over de maatregelen in het kader van de programma's 
beantwoorden aan de eisen van de Commissie inzake 
informatie. 
Financiering van grote projecten 
Afstemming op de hoofddoelstellingen 
10.28. De Commissie kan het met de opmerkingen van 
de Rekenkamer niet eens zijn. De Commissie bevond zich 
tijdens haar aanvankelijke aanwezigheid in Bangladesh 
vaak in een moeilijke positie. Daarom gaf zij de voorkeur 
aan het financieren van projecten die door meer ervaren 
hulpverleners waren uitgewerkt en gefinancierd, ten einde ervaring op te doen, liever dan op eigen houtje projecten 
en programma's op het getouw te zetten en/of uit te 
werken, met het risico van aanzienlijke fouten. 
De Commissie is het ermee eens dat de graanzaadprojec-
ten hun doelstellingen niet geheel hebben bereikt. De 
recente veelbelovende stijgingen van de graanproduktie 
worden evenwel toegeschreven aan een uitbreiding van de 
geïrrigeerde landbouw, gecombineerd met de invoering 
van HYV-zaden (zaad van graanrassen met hoge 
opbrengst). De door de EG geconfinancierde graanpro-
jecten hebben direct daartoe bijgedragen via de levering 
van zaden en het ontwikkelen van de specifiek voor het 
zaad vereiste infrastructuur en voorzieningen van de 
enige ter zake bevoegde overheidsdienst (BADC — 
Dienst voor Landbouwontwikkeling van Bangladesh). 
De Commissie wenst te onderstrepen dat de katoenpro­
jecten zich situeren in een ontwikkelingscontext op 
langere termijn. De katoensector in Bangladesh bevindt 
zich nog in een experimentele ontwikkelingsfase en tot 
nog toe is de EG de belangrijkste hulpverlener. Het 
belangrijkste doel van het project is de regering en het 
land te helpen na te gaan of er inderdaad een potentieel 
voor de katoenverbouw in Bangladesh bestaat, door het 
ontwikkelen van het nodige institutionele kader en de 
sector het vereiste minimum aan kennis, ervaring, 
infrastructuur en uitrusting te verschaffen. Naarmate de 
kennis en ervaring evolueren (zowel aan de hand van 
successsen als van mislukkingen) ontwikkelt zich de 
dialoog met de regering van Bangladesh over sleutelkwes­
ties betreffende de vooruitgang in de sector. 
Wat de wederopbouw van de theeplantages betreft, werd 
het project opgezet met de bedoeling de sector de nodige 
middelen te verschaffen om de absoluut noodzakelijke 
vervangingsinvesteringen te verrichten. In de loop van de 
uitvoering kwamen echter door het beschikbaar komen 
van concurrerend leverancierskrediet een aantal van deze 
behoeften te vervallen. Er bestond echter nog een 
behoefte aan door de EG gefinancierde apparatuur en 
infrastructuur, die nog steeds het hoofddeel van het 
project vormden. In 1989 werden de Commissie en de 
regering het eens over een herziening van de financierings­
overeenkomst, waardoor onder meer ook een verdere 
versterking mogelijk werd van de component sociale 
voorzieningen in het kader van het met officiële 
ontwikkelingshulp gefinancierde deel van het project. 
Investeringen in de uitbreiding van irrigatie worden in het 
algemeen beschouwd als de belangrijkste stimulans voor 
de ontwikkeling van de landbouw en de voedselproduktie 
in Bangladesh. 
Het is waarschijnlijk juist dat als gevolg van de bijzonder 
moeilijke en scheefgetrokken situatie inzake land­
eigendom in Bangladesh — die een van de voornaamste 
redenen van 's lands onderontwikkeling vormt—niet alle 
irrigatieprojecten en investeringen het verwachte effect op 
298 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
de produktie van de kleine boeren hebben gehad; de 
grotere landbouwbedrijven zijn vaak beter in staat het 
irrigatiepotentieel te benutten dan de kleinere. De EG 
heeft zich van bij het begin met dit probleem beziggehou­
den maar feiten en cijfers ontbreken en het is vaak 
moeilijk en delikaat ze te verkrijgen. De blijvende 
bezorgdheid van de EG (en andere steunverleners) in dit 
verband wordt thans in toenemende mate gedeeld door de 
regering van Bangladesh, wat blijkt uit het feit dat zij heeft 
ingestemd met studies van de Commissie over de 
specifieke sociaal-economische effecten van irrigatiepro­
jecten (bij voorbeeld Bhola en het Project Kleinschalige 
Irrigatie — SSISP). 
Door het EG-project Veestapelvoorzieningen hebben 
vele buitenposten van de veterinaire diensten de beschik­
king gekregen over de nodige veterinaire gereedschappen 
en apparatuur, waardoor hun dienstverlenings- en 
voorlichtingscapaciteit erop vooruit is gegaan. 
De lokale opslagplaatsen zijn gerepareerd en verbeterd, 
met de garantie dat zij regelmatig kunnen worden 
onderhouden. Omdat zij vertrouwd zijn met de beperkin­
gen en tekortkomingen van onderhoud door het Minis­
terie van Openbare Werken voeren de steunverleners die 
zich met de reparatie van de opslagplaatsen bezighouden 
(FAO, NL, EG) tegelijk overleg met de regering van 
Bangladesh om te komen tot een betere regeling en een 
oplossing voor het onderhoud van de voedselopslag­
plaatsen, waarvoor waarschijnlijk afzonderlijke bijstand 
vereist zal zijn (dit vraagstuk wordt thans door de EG in 
samenwerking met NL onderzocht). 
Onrealistische streefdata 
10.29 - 10.30. Hoewel niet kan worden ontkend dat de 
uitvoering van de projecten vaak veel langer dan gepland 
heeft geduurd, situeren de vertragingen zich meestal vóór 
de aanvang van het project (besprekingen over en 
goedkeuring van de financieringsovereenkomst, en 
aantrekken en inzetten van technisch bijstandspersoneel). 
Zulks is in grote mate te wijten aan de interne procedures 
van de steunadministratie van Bangladesh en de regels en 
voorschriften die de Commissie dient na te leven. 
Er wordt verwacht dat de uitvoering van de projecten er 
sterk zal op vooruitgaan door een nieuwe projectstruc­
tuur en beheersvoorschriften die in 1988 met de regering 
zijn overeengekomen. (Voor meer details zie de opmer­
kingen betreffende punt 10.39). Onderbenutting van gebouwen en materieel 
10.31. Gebrek aan geschoold personeel is niet noodza­
kelijk een reden om de nodige apparatuur niet te leveren: 
de aanwezigheid van de apparatuur maakt het mogelijk 
personeel in het gebruik ervan op te leiden, en de 
technische bijstand en ook in toenemende mate de 
leveranciers verlenen hulp daarbij. Nadien is aanvullende 
apparatuur aangeschaft. 
Cofinanciering met internationale organisaties 
10.32. Zie punt 10.28. 
10.33. De door de Aziatische Ontwikkelingsbank 
(ADB) beheerde voorschotten die de Gemeenschap voor 
de projecten Bhola en Kleinschalige Irrigatie had 
uitbetaald, werden verder aangesproken en voor de 
projecten gebruikt. De jongste cijfers en uitstaande 
voorschotten bedragen circa 1,1 miljoen ecu, wat geheel 
in overeenstemming is met de geplande uitbetalingen 
voor de projecten. Verwacht wordt dat de twee projecten 
eind juni 1991 voltooid zullen zijn en de middelen 
opgebruikt. 
In de voorbije twee jaar heeft de ADB geheel naar 
behoren regelmatige en volledig doorzichtige financiële 
rapporten aan de EG voorgelegd over cofinancierings­
projecten van de EEG en de ADB. 
Cofinanciering met Lid-Staten 
10.34. Zie punt 10.28. 
De rol van de autoriteiten van Bangladesh 
Niet-naleving van de overeenkomsten 
10.35-10.38. Hoewel de overeenkomsten tussen de 
Gemeenschap en de regering van tevoren in het belang 
van het toekomstige project worden opgemaakt en 
bijgevolg moeten worden nageleefd, is het juist dat zulks 
bij gelegenheid niet het geval is geweest. De belangrijkste 
redenen daarvoor zijn onder meer: 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 299 
— gebrekkig, onbestaand of incidenteel management 
door de met het project belaste overheidsinstanties, 
— onverwachte institutionele, praktische, juridische of 
financiële moeilijkheden die tijdens de tenuitvoerleg­
ging opduiken. 
De ervaring heeft aangetoond dat een zekere druk 
vanwege de donor gecombineerd met begrip, een 
pragmatische aanpak en flexibiliteit het enige middel 
vormen om voortgang te maken. 
Gebrek aan vakbekwaam personeel 
10.39. Sinds 1988 verloopt de uitvoering van alle nieuwe 
door de EG gefinancierde projecten in Bangladesh via een 
speciale en autonoom fungerende eenheid voor project­
uitvoering (PIU-Project Implementation Unit). Voor 
ieder project zal een PIU worden opgezet: geschoold 
personeel van Bangladesh zal op fulltime-basis tijdens de 
gehele projectduur in die eenheid werken. Europese 
technische bijstand wordt aangetrokken om niet alleen de 
technische mogelijkheden maar ook de beheerscapaciteit 
van de eenheid voor projectuitvoering te versterken.De 
Commissie is dus van mening dat ze al een doeltreffender 
systeem heeft opgezet. 
Onwil van de regering om gebruik te maken van 
technische bijstand 
10.40. De terughoudendheid van de regering om 
gebruik te maken van technische bijstand kan beter 
worden begrepen wanneer met de volgende elementen 
rekening wordt gehouden: 
— 90 % van de ontwikkelingsinvesteringen en -maat­
regelen in Bangladesh worden gefinancierd door 
donors of internationale financieringsinstellingen, die 
alle insisteren op de (vaak intensieve) inzet van 
technische bijstand; 
— er is gebleken dat niet alle door de donors aangetrok­
ken technische bijstand naar verwachting functio­
neert. 
Gebrek aan samenwerking tussen 
de uitvoeringsinstanties van Bangladesh 
10.41. Gebrekkige instellingen en onvoldoende samen­
werking tussen die instellingen veroorzaken inderdaad 
moeilijkheden in Bangladesh net zoals in de meeste 
ontwikkelingslanden. Het opzetten van meer solide en efficiënte instellingen is evenwel een proces op lange 
termijn. Projecten met donorsteun bieden vaak een 
gelegenheid om ook de institutionele voorzieningen te 
onderzoeken, te bespreken en geleidelijk aan te ver­
beteren. 
Gebrekkige infrastructuur en outillage voor de projecten 
10.42. De reparaties en het onderhoud van uitrusting en 
infrastructuur in de overheidssector hebben sterk te lijden 
onder het gebrek aan middelen en het slechte beheer. Het 
probleem wordt van diverse zijden aangepakt: 
— het IMF en de Wereldbank helpen de regering de 
binnenlandse beschikbaarstelling van middelen te 
verbeteren en tot een rigoureuzere begrotings­
discipline te komen (macro-economisch beheer); 
— de regering privatiseert een groot aantal van haar 
projecten (met inbegrip van de bijbehorende infra­
structuur en uitrusting), vooral in de sector waterbe­
heer, irrigatie en landbouw; 
— in vele sectoren worden verbeterde systemen voor 
onderhoudsplanning ingevoerd (met inbegrip van 
routine-onderhoudswerkzaamheden), vaak onder 
druk en met de bijstand van donors (met inbegrip van 
de EEG). 
Voorts is de regering van Bangladesh onlangs met de 
EEG, NL en de Wereldbank overeengekomen haar 
toewijzingen voor onderhoud aan de BWDB (Bangladesh 
Water Development Board — Dienst Waterbeheer van 
Bangladesh) in de komende tienjaar geleidelijk op te 
voeren in het kader van het BWDB-project voor 
wederopbouw van de watervoorziening. 
Dit project heeft tot doel de onderhoudscapaciteit van de 
BWDB aanzienlijk te versterken. 
Onderhoud van lokale opslagruimten — zie antwoord op 
dezelfde opmerkingen onder punt 10.28. 
De rol van de Commissie 
Overhaaste financieringsbesluiten 
10.43. In verband met de bewering dat overhaaste 
besluiten zijn genomen zij erop gewezen dat alle besluiten 
zijn genomen aan de hand van de kennis en het inzicht die 
300 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
ten tijde van het besluit beschikbaar waren en na een 
overeenkomst met de autoriteiten van Bangladesh. 
Het gebruik van de resterende middelen voor het project 
thee werd geacht in overeenstemming te zijn met de 
doelstellingen van het project en de financieringsovereen­
komst betreffende de wederopbouw van de theeplanta­
ges, en hield slechts wijzigingen van de uitvoerings­
regelingen in. 
Gebrekkig toezicht 
10.44. In verband met het toezicht bevestigt het rapport 
het tekort aan personeel en ondersteuningsdiensten 
(zowel in het hoofdkantoor als in de buitendiensten). 
Hoewel de toestand nog niet perfect is, is hij geleidelijk 
aan verbeterd. 
Kennis van de Gemeenschap omtrent 
het regeringsapparaat 
10.45. De Commissie wenst de nadruk te leggen op de 
ingewikkeldheid van de overheidsprocedures en -regelin­
gen in Bangladesh en op de frequente wijzigingen 
daarvan, en zij herhaalt nogmaals dat er onvoldoende 
geschikt personeel is om op de hoogte te blijven, wat 
trouwens in het verslag van de Rekenkamer wordt 
erkend.De door de EG uitbetaalde voorschotten worden 
meestal overgemaakt op speciale deviezenrekeningen bij 
de (Centrale) Bank van Bangladesh, die in het algemeen 
geen rente opbrengen. 
Ongepast gebruik van „internationale inschrijvingen" 
10.46 - 10.48. De regels van de EG en van de regering 
van Bangladesh betreffende aanbestedingen zijn bijzon­
der strikt en moeilijk te omzeilen. Voor het project Bhola 
werden de EG-oorsprongsregels evenwel opzij gezet en 
werden ter plaatse geassembleerde machines van buiten 
de Gemeenschap aangeschaft. 
Projectautonomie 
10.49. Er is thans een beginselovereenkomst tussen de 
EG en de regering van Bangladesh over nieuwe en meer 
doeltreffende structuren en beheersregels voor door de 
EG gesteunde projecten (zie antwoord bij punt 10.39). Compensatie voor de verliezen 
aan exportopbrengsten (Compex) 
10.50 -10.52. De Compex-transfers voor jute hebben 
plaatsgevonden met het oog op een strategisch gebruik 
van de middelen in de sector, waarvan de details zijn 
vastgesteld met de hulp van de communautaire technische 
bijstand nadat de transfers hadden plaatsgevonden. Een 
en ander heeft tot een snel positief effect op de 
betalingsbalans geleid. 
Cofinanciering met niet-gouvernementele 
organisaties (NGO's) 
10.53 -10.55. De door de missie geconstateerde lacunes 
in het beheer van de begrotingen en de financierings­
contracten door de Europese NGO's en hun partners ter 
plaatse vormen een vaak voorkomende tekortkoming van 
de werking van de NGO's, die meer zijn toegespitst op een 
pragmatische en efficiënte aanpak dan op het strikt 
toepassen van de voorschriften. De Commissie is zich 
bewust van het probleem en erkent de gegrondheid van de 
kritiek van de Rekenkamer op dit punt. Zij streeft er bij 
haar betrekkingen met de NGO's naar deze ertoe te 
brengen meer transparante en professionele beheersme-
thoden toe te passen. 
In het kader van haar streven om de projecten van de 
communautaire samenwerking beter te evalueren heeft de 
Commissie in de jongste jaren ook de NGO-acties 
uitgebreider geëvalueerd. De diensten van de Commissie 
zijn zinnens om voortaan zoveel mogelijk de financiële 
followup van de NGO-acties die een communautaire 
bijdrage ontvangen te versterken, hetzij met eigen 
middelen, hetzij indien nodig en wenselijk via onafhanke­
lijke accountants. 
Spoedhulp 
10.56 - 10.57. Een zekere mate van „slecht inschatten" 
van de toestand is in noodsituaties onvermijdelijk. Op het 
ogenblik dat de Commissie in 1988 haar besluit nam 
(d.w.z. op 7.10.1988) waren al circa 700 000 diarreegeval-
len gerapporteerd en werd gevreesd voor het uitbreken 
van andere door water overgedragen ziekten. In een 
rapport van 20 oktober 1988 van de UNDRO (Bureau 
van de Verenigde Naties voor Rampenhulp) werd 
nogmaals gewezen op de dringende behoefte aan 
geneesmiddelen. De daaropvolgende epidemie ver­
spreidde zich op minder grote schaal dan verwacht en 
bijgevolg bleef de distributie eerder beperkt. Voor één 
NGO, die slechts een deel van de geneesmiddelen had 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 301 
verdeeld, heeft de Commissie alleen het desbetreffende 
gedeelte uitbetaald. 
In het verleden was het onmogelijk accijnsrechten op 
ingevoerde maar ter plaatse aangekochte artikelen terug 
te vorderen. Er wordt een praktische oplossing uitge­
werkt, waarover met de regering van Bangladesh 
besprekingen met het oog op de toekomst zullen worden 
gevoerd. 
Conclusies 
10.58 -10.63. Hoewel de steun van de EG aan Bangla­
desh de doelstellingen niet altijd volledig heeft bereikt, is 
de Commissie van mening dat de opmerking van de 
Rekenkamer dat de samenwerking grotendeels haar doel 
heeft gemist, niet verantwoord is. De Commissie meent 
dat in het licht van 
a) de indirecte, geleidelijke, op lange termijn optredende 
en sectoriële effecten en gevolgen van de ontwikke­
lingssamenwerking van de EG, 
b) de algemene context waarin de ontwikkelingssamen­
werking van de EG zich situeert, en 
c) de ervaring en de gedane inspanningen en ver­
beteringen bij het uitstippelen en ten uitvoer leggen 
van een relatief recente maar snel groeiende samen­
werking, 
een meer positieve conclusie verantwoord is. 
Toch moeten de volgende elementen worden toegegeven: 
— de beperkte kennis en ervaring van de EG in 
Bangladesh tijdens de aanvangsjaren hebben soms 
geleid tot het optimistisch formuleren van doelstellin­
gen; — omzichtigheid bij de cofinancieringsstrategie heeft 
vaak geleid tot een gebrek aan flexibiliteit en aan 
handelingen of aanpassingsmogelijkheden nadien; 
— de ontwikkelingssteun in Bangladesh wordt in sterke 
mate beperkt door een logge en ingewikkelde 
bureaucratie. 
Er zijn echter aanzienlijke verbeteringen op al deze 
terreinen aangebracht: bij het formuleren van de 
doelstellingen kan worden uitgegaan van een toenemende 
mate aan kennis van het land en inzicht in zijn problemen 
en mogelijkheden. Cofinanciering wordt steeds meer 
aangewend voor grote op zich staande cofinancierings­
pakketten waarbij de Commissie meestal helpt bij het 
afbakenen en beoordelen. Bij de recente overeenkomsten 
met de regering betreffende voedselhulp, projectsteun en 
COMPEX zijn de doorzichtigheid en het beheer van de 
tenuitvoerlegging sterk verbeterd. Het Commissieperso­
neel zowel in het hoofdkantoor als in de delegatie is 
uitgebreid, waardoor een verbeterd toezicht en een 
strakker beheer van de samenwerking EG-Bangladesh 
mogelijk is geworden. 
Tot slot een algemene opmerking. 
Geen enkele donor zal ontkennen dat het ondersteunen 
en verwezenlijken van een werkelijke ontwikkeling in 
Bangladesh, vooral ten gunste van de minst bedeelde 
bevolkingsgroepen, bijzonder moeilijk is en zeker veel 
meer dan alleen maar een kwestie van technisch invullen 
en toezicht houden, het annuleren van vastleggingen of 
overeenkomsten of het formeel wijzigen van doelstellin­
gen. Het is, gezien de omvang van de armoede en 
onderontwikkeling, ook en vooral een kwestie van in 
staat zijn gedeeltelijk welslagen of mislukken te aanvaar­
den, van verder zoeken naar nieuwe en betere oplos­
singen, van het stimuleren en accepteren van een 
geleidelijk veranderingsproces, van geduld en flexibiliteit, 
van begrip trachten op te brengen, van bereid zijn uit 
mislukkingen en kritiek te leren, maar bovenal is het een 
kwestie van een blijvende inzet en dialoog. 
302 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
HOOFDSTUK 11 
Hulp aan de landen in Midden- en Oost-Europa 
OPMERKINGEN IN VERBAND MET OPMERKINGEN OVER DE 
HET TOEZICHT EN DE CONTROLE TEGENWAARDEFONDSEN 
11.6-11.7. Vanaf 1990 is een specifieke begrotingslijn 
ingesteld voor de economische hulp aan de landen in 
Midden- en Oost-Europa. De toekenning van financiële 
steun ten laste van deze begrotingslijn B996 geschiedt in 
het kader van een raamovereenkomst tussen de Commis­
sie en de regering van het begunstigde land. In deze 
overeenkomst wordt onder meer vastgesteld over welke 
mogelijkheden de Commissie beschikt voor controle en 
toezicht op de aanwending van de middelen die in het 
kader van de economische hulp voor herstructurering ter 
beschikking van het begunstigde land worden gesteld. 
11.8. Het recht op controle door de Rekenkamer is 
vastgelegd in de raamovereenkomsten met de begun­
stigde landen. 11.9. Ten einde het karakter van de schenking aan Polen 
te respecteren, heeft de Commissie besloten haar rol bij 
het beheer van het tegenwaardefonds te beperken tot een 
vetorecht over de aanwending van de middelen; het 
dagelijks beheer is echter in handen van de Poolse 
autoriteiten. 
11.10. De Commissie is het eens met de opmerkingen 
van de Rekenkamer over het ontbreken van instrumenten 
en instellingen in Polen, waardoor een goed beheer van 
het tegenwaardefonds van bij het begin mogelijk zou zijn. 
Zij is evenwel van mening dat de situatie in het land er 
door de politieke en economische ontwikkeling en dank 
zij de technische bijstand van de Gemeenschap op 
vooruitgaat. Terwijl de Rekenkamer in de lente van 1990 
nog vertragingen bij de toekenning van middelen aan de 
kredietaanvragers had geconstateerd, was er begin juli 
1990 al eerder sprake van gebrek aan voldoende geld om 
op alle aanvragen in te gaan, wat ertoe heeft geleid dat alle 
nieuwe kredietverstrekkingen zijn opgeschort tot het 
fonds opnieuw gespijsd wordt. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 303 
HOOFDSTUK 12 
Opgenomen en verstrekte leningen en rentesubsidies 
OPMERKINGEN OVER DE RECHTMATIGHEID 
EN DE DOELMATIGHEID 
Controle op de leningstransacties van de Gemeenschappen 
12.9-12.11. De Commissie heeft in de loop van het begrotingsjaar 1990 de maatregelen 
genomen waartoe zij zich had verbonden na de opmerkingen en aanbevelingen die de 
Rekenkamer had geformuleerd in haar jaarverslag over het begrotingsjaar 1988 en in haar 
speciaal verslag van 29 juni 1990. 
De Commissie is er net zoals de Rekenkamer van overtuigd dat het van belang is de 
werkmethoden voortdurend aan de snelle en ingewikkelde evolutie van de financiële technieken 
aan te passen en zal blijven streven naar een grotere doeltreffendheid bij haar beheer, rekening 
houdend met de beperkingen opgelegd door de regels voor het functioneren van de financiële 
markten. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 305 
TWEEDE DEEL 
Europees Ontwikkelingsfonds 
HOOFDSTUK 13 
Financiële controle 
STAND VAN UITVOERING VAN HET EOF 
PER 31 DECEMBER 1989 
13.2. De Commissie heeft het voornemen het 4e EOF af 
te sluiten per 31 december 1990, alvorens de nieuwe 
Overeenkomst van Lomé in werking treedt. Sinds 
september 1989 zijn 101 projecten afgesloten, waardoor 
het aantal nog niet-afgewerkte projecten op 343 komt. 
Ten einde de bij afsluiting van de projecten geconstateer­
de saldi onmiddellijk beschikbaar te maken, heeft de 
Commissie bovendien op 26 juli 1990 besloten deze 
middelen voor een bedrag van 47.663.600,01 ecu naar het 
6e EOF over te dragen. De Commissie onderstreept dat 
de aanbevelingen van de Rekenkamer en het Parlement 
zijn opgevolgd. 
13.3. Ondanks de vooruitgang in 1989 blijft het 
absorptietempo van de geprogrammeerde steun in het 
kader van Lomé II reden tot bezorgdheid geven. Van het 
verschil tussen goedkeuringen en betalingen ten laste van 
Lomé II houdt circa 340 miljoen ecu verband met 
projecten en programma's voor landbouw- en platte­
landsontwikkeling. Het feit dat deze sector een groter 
aandeel heeft in Lomé II (33,6 %) vergeleken met Lomé I 
(28,9 %) gecombineerd met het vrij langzame uitbeta­
lingstempo vormt een van de belangrijkste verklaringen 
voor de tragere tenuitvoerlegging van Lomé II vergeleken 
met Lomé I. 
13.4. Het vrij langzame betalingstempo van Lomé III 
kan worden verklaard door de in de overeenkomst 
vastgelegde verschuiving van prioriteiten, in het bijzonder 
betreffende programma's voor plattelandsontwikkeling. 
Deze programma's vereisen meer voorbereiding en 
strekken zich uit over een langere tijd dan de traditionele 
projecten in de sectoren vervoer en ommunicatie, energie 
of industrie. In 1989 trad echter een verbetering op: het 
cijfer van de betalingen uitgedrukt als percentage van de 
secundaire verplichtingen ging omhoog van 49 % in 1987 
naar 57 % eind 1989. Hieruit bljkt dat de betalingen de 
vastleggingen sneller opvolgen. Hoewel de aard van de projecten een onbetwistbare 
invloed op het uitbetalingstempo heeft, blijven toch 
evenzeer andere oorzaken van vertraging bestaan, die 
diepgaand moeten worden geanalyseerd ten einde ze te 
kunnen wegwerken. In deze optiek heeft de Gemeenschap 
zich ertoe verbonden samen met de ACS-Staten een 
studie te verrichten van de tenuitvoerleggingsprocedures 
die een vertragend effect kunnen hebben op de omzetting 
van primaire verbintenissen (financieringsovereenkom­
sten) in secundaire (overeenkomsten, bestekken, enz.), die 
de directe grond tot het verrichten van betalingen 
vormen. 
Los van deze studie onderzoekt de Gemeenschap land per 
land de oorzaken van vertragingen en de maatregelen die 
voor het wegwerken van sommige bottlenecks kunnen 
worden genomen. 
REGELMATIGHEID VAN DE 
COMPTABELE VERWERKING DER 
BETALINGSVERPLICHTINGEN 
13.6. Voor iedere overeenkomst, contract of bestek, 
hetzij ondertekend door de nationale ordonnateur van 
een ACS-Staat hetzij door een ordonnateur van de 
Commissie, wordt een vastleggingsvoorstel ingediend, 
dat vóór registratie in de boeken ter goedkeuring aan de 
financieel controleur wordt voorgelegd. 
Het is juist dat de datum van de secundaire betalingsver­
plichting die in het huidige boekhoudstelsel wordt 
geregistreerd de datum van opstelling van de betalings­
verplichting is en niet de datum waarop de financieel 
controleur zijn visum aanbrengt, maar dit zal worden 
gecorrigeerd in het nieuwe geïnformatiseerde boekhoud­
stelsel, dat in 1991 wordt ingevoerd. 
306 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 • 
13.7. De Commissie deelt de Rekenkamer mede dat 
binnenkort nieuwe algemene voorwaarden voor overeen­
komsten inzake werken, leveringen en diensten in werking 
zullen treden, die voor alle ACS-Staten zullen gelden. 
Deze standaardisering van de teksten in alle ACS-landen 
zou moeten leiden tot een grotere doorzichtigheid van de 
contractbepalingen en een beter contractbeheer. 
Voor afwijkingen op deze bepalingen zal van tevoren een 
beginselgoedkeuring moeten worden verleend door de 
centrale diensten van de Commissie, met inbegrip van de 
financiële controle. Er wordt thans gewerkt aan precieze 
instructies in deze zin en aan het opstellen van modelcon­
tracten, waardoor de door de Rekenkamer aangegeven 
lacune kan worden opgevuld. 
13.8. De regel is dat voor ieder contract of bestek een 
afzonderlijke vastlegging wordt gedaan. Om praktische 
redenen kan een vastlegging evenwel betrekking hebben 
op verschillende contracten, bij voorbeeld voor projecten 
inzake opleidingssteun en voor microprojecten, en in 
uitzonderlijke gevallen ook wanneer aan een leverancier 
verschillende kleine partijen binnen eenzelfde aanbeste­
ding zijn gegund, zonder dat dit een weerslag op de 
financiële controle van deze contracten heeft. 
13.9. Het is juist dat bij contracten betreffende werken, 
leveringen of diensten de boekhoudkundige vastleggin­
gen een marge omvatten ter dekking van bepaalde 
onvoorziene omstandigheden zoals bij voorbeeld, bij 
overeenkomsten met een prijslijst, verschillen in hoeveel­
heid vergeleken met de opgegeven hoeveelheden; schom­
melingen als gevolg van prijsherzieningen of vervoerkos­
ten waarvoor in leveringscontracten geen bedrag was 
geraamd. Bovendien dient deze regeling ook ter dekking 
van detailaanpassingen waartoe de nationaal ordonna-
teur overeenkomstig artikel 227, lid 5, sub a) van de Derde 
Overeenkomst van Lomé kan besluiten. 
De hierboven beschreven procedure die al sinds vele jaren 
wordt toegepast, is doeltreffend omdat zij het bijkomend 
voordeel biedt dat prestaties in uitvoering niet om zuiver 
administratieve redenen worden onderbroken of ver­
traagd. Vanzelfsprekend dient deze veiligheidsmarge te 
worden berekend naargelang van de omvang en de duur 
van de werkzaamheden, het risico op wisselkoersschom­
melingen enz., ten einde onnodige bevriezing van de 
kredieten te voorkomen. Om de doorzichtigheid te 
verbeteren zal nogmaals op de ter zake geldende regels 
worden gewezen en zullen de delegaties worden verzocht 
de berekening van die marge in detail op te geven. 
Vanzelfsprekend is voor bijkomende uitgaven buiten het 
contract een aanvullende overeenkomst vereist, die op 
haar beurt aanleiding geeft tot een overeenkomstige 
aanvullende betalingsverplichting. 
13.10. De Commissie ziet nauw toe op de afsluiting van 
de verplichtingen en heeft daartoe een regeling uitgewerkt waardoor zij de tenuitvoerlegging van overeenkomsten en 
contracten van dichtbij kan volgen. 
Er zijn drie procedures: 
a) bij de tenuitvoerlegging van een overeenkomst 
vermeldt de gemachtigde van de Commissie op het 
controledocument dat bij iedere betaling wordt 
gevoegd het ogenblik waarop de overeenkomst kan 
worden afgesloten; 
b) bij de opstelling van zijn jaarverslag dient de 
gemachtigde eveneens voor elk van de aan de gang 
zijnde projecten te vermelden welke projecten in 
overleg met de nationaal ordonnateur kunnen 
worden afgesloten; 
c) in de zetel zelf worden periodiek lijsten van projecten 
opgesteld ten einde de aandacht van de ter zake 
bevoegde ambtenaren te vestigen op projecten die 
kunnen worden afgesloten. 
Ondanks het bestaan van deze regeling is het voorgeko­
men dat sommige projecten niet binnen een redelijke 
termijn zijn afgesloten, met name wanneer de bevoegde 
nationale administratie niet reageert op een voorstel tot 
afsluiting of wanneer zij de laatste financiële documenten 
waardoor de voorschotten kunnen worden aangezuiverd 
laattijdig indient. Aangezien er voldoende middelen 
voorhanden zijn, hebben dergelijke vertragingen evenwel 
zelden tot bevriezing van de kredieten geleid. 
13.11. De Commissie werkt voort aan de opstelling van 
een specifieke handleiding voor de financiële procedures, 
maar dit omvangrijke werk heeft enige vertraging 
opgelopen, enerzijds gezien de beschikbare middelen en 
anderzijds doordat de binnenkort te verwachten inwer­
kingtreding van nieuwe algemene voorwaarden voor 
werken, leveringen en diensten en de nieuwe informatise­
ring „Olas" aanzienlijke veranderingen ten opzichte van 
de thans geldende voorschriften met zich zullen meebren­
gen. 
Daarom wordt spoed gezet achter de opstelling van dat 
gedeelte van de voorschriften dat geen belangrijke 
wijzigingen inhoudt en dat binnenkort klaar zal zijn voor 
verspreiding. 
BESTEKKEN 
13.12. De voorschriften betreffende de uitvoering van 
werkzaamheden in eigen beheer (handleiding deel 4, 
hoofdstuk VI, punt 4.2) zijn zeer volledig op dit punt. Zij 
bepalen met name dat de aan de betalingsopdrachten 
gehechte bewijsstukken een door de beheerder opgestelde 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 307 
verklaring betreffende de voltooiing van de geleverde 
prestaties dienen te omvatten. Deze documenten worden 
vervolgens door de delegaties geverifieerd en ter plaatse 
bewaard overeenkomstig punt 4.4 van bovengenoemde 
handleiding. Deze controle geschiedt dus niet in de zetel, 
die alleen maar het samenvattend overzicht van de 
uitgaven ontvangt dat door de gemachtigde voor 
conform is verklaard en dat bij de betalingsopdracht voor 
terugbetaling van de uitgaven moet worden gevoegd. De 
diensten van de zetel en de Kamer hebben evenwel 
toegang tot alle documenten tijdens de controles die zij ter 
plaatse verrichten. 
13.13. Het is juist dat de door de nationale ordonna-
teurs ondertekende bestekken vaak met vertraging 
worden ingediend ondanks de herhaalde verzoeken tot de 
ter zake bevoegde nationale instanties. Ook al verleent het 
Directoraat-generaal Ontwikkeling zijn instemming met 
de bestekken alvorens die een formeel karakter krijgen, 
dan nog is de Commissie net zoals de Kamer van mening 
dat de bestekken overeenkomstig de handleiding tijdig 
moeten woren ingediend om vóór de aanvang van de 
werkzaamheden te worden vastgesteld. De delegaties 
zullen er opnieuw op worden gewezen dat dit beginsel 
moet worden nageleefd. 
Voorts is de Commissie van mening dat er zoveel mogelijk 
voor ieder bestek een afzonderlijke vastlegging moet 
plaatsvinden met het oog op een zo groot mogelijke 
doorzichtigheid bij het beheer. Uitzonderingen op deze 
regel worden gevalsgewijs toegestaan indien zulks nodig 
is vanwege de uitvoering van het project. 
VOORSCHOTTEN 
Voorschotten op overeenkomsten 
13.15. De Commissie ziet nauw toe op de naleving van 
het in de algemene contractbepalingen vastgestelde 
maximum voor de toekenning van voorschotten. Deze 
regl wordt evenwel niet altijd toegepast, met name 
wanneer het gaat om seminars of bijeenkomsten van zeer 
korte duur waarvoor het grootste deel van de uitgaven 
zeer snel ter beschikking wordt gesteld. 
Binnenkort treden nieuwe algemene bepalingen inzake 
overeenkomsten in werking, die tot een harmonisatie van 
de voorwaarden voor toekenning van voorschotten zullen 
leiden. Zoals eerder gezegd is voor iedere afwijking op 
deze algemene bepalingen een beginselgoedkeuring van 
de diensten in de zetel vereist (zie punt 13.7). 13.16. Bij de financiële tenuitvoerlegging van de 
overeenkomsten kent de Commissie kasfaciliteiten toe 
aan de contractanten (rechtspersonen of particulieren), 
met name in de vorm van voorschotten, voor zover 
daarvoor volgens een door de Commissie voorgeschreven 
model bankgaranties zijn gesteld. 
Afwijkingen op dit beginsel worden evenwel toegestaan 
wanneer de voorschotten aan overheidsinstanties of niet-
gouvernementele organisaties (NGO's) worden uitge­
keerd. 
Wanneer een individueel expert al bij de ondertekening 
van zijn contract aanzienlijke uitgaven moet verrichten, 
wordt hem geen voorschot toegekend maar wel een eerste 
betaling, die overeenstemt met een aanvang van tenuit­
voerlegging van het contract waarvan hij van tevoren het 
bewijs moet leveren. 
Tot nog toe is uit de ervaring gebleken dat de toepassing 
van deze regels op corrrecte wijze verloopt en geen 
moeilijkheden oplevert. 
Voorschotten op bestek 
13.17 - 13.18. De voorschriften betreffende het beheer 
van werken volgens bestek zijn herzien en nader 
vastgesteld in de handleiding van 1987. Deze materie 
wordt trouwens besproken en eventueel aangepast op 
iedere bijeenkomst van de gemachtigden; de laatste 
daarvan vond plaats eind april 1990. 
Zulks betekent dat de Commissie zich bewust is van de 
moeilijkheden die kunnen opduiken, vooral bij de 
uitvoering van plattelandsprojecten, welke een aanzien­
lijk deel van de volgens deze procedure beheerde 
kredieten vertegenwoordigen. 
Hoewel de diensten van de Commissie en vooral de 
delegaties alles in het werk stellen om de voorschriften 
inzake het beheer van de bestekken te doen naleven, blijft 
het een feit dat desondanks de plaatselijke instanties de 
rekeningen niet altijd even nauwgezet bijhouden, wat 
aanleiding geeft tot de door de Kamer geconstateerde 
onregelmatigheden. 
De Commissie neemt daarvan, hoezeer zij ook op de 
naleving van de beginselen gesteld is, in dit verband een 
houding aan uitgaande van de lokale realiteit en het 
verloop van de werkzaamheden ter plaatse. 
Ingeval de nodige bewijsstukken voor de toegekende 
voorschotten niet worden voorgelegd, geschiedt hoe dan 
ook automatisch een terugvordering door de Commissie 
door inhouding op latere betalingen voor het begunstigde 
land. 
Wat de 4,3 miljoen ecu betreft, volgt de Commissie, 
aangezien de betalingsverplichtingen nog niet zijn 
308 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
afgesloten, de registratie daarvan en de regularisering van 
de voorschotten aandachtig. 
BOEKHOUDMETHODEN 
Verwerking van voorschotten 
13.19. De voorschotten waarnaar de Kamer verwijst 
zijn in de meeste gevallen verstrekt in het kader van 
leveringscontracten. Deze betalingen, die plaatsvinden op 
voorwaarde dat een bankgarantie is gesteld, worden 
boekhoudkundig niet beschouwd als voorschotten, 
omdat hierbij geen sprake is van geleidelijke terugvorde­
ring zoals wel het geval is bij een voorschot op 
overeenkomsten voor werken of diensten of ook wanneer 
de werken in eigen beheer worden uitgevoerd. 
Voor de „voorschotten" bij leveringscontracten geldt dus 
deze terugvorderingsprocedure niet, en daarom stelt de 
Commissie ze met een daadwerkelijke uitbetaling gelijk. 
Tot nog toe is deze meer soepele beheersmethode 
deugdelijk gebleken en ingeval de contractant in gebreke 
blijft, handelt de Commissie door mobilisering van de 
bankgarantie terwijl tegelijkertijd ten aanzien van de 
debiteur een naar behoren door de financiële controle 
geviseerd ontvangstbewijs wordt opgesteld. Dit docu­
ment, dat voor tenuitvoerlegging aan de rekenplichtige 
wordt overgelegd, wordt vervolgens in de boeken van de 
ordonnateur en de rekenplichtige geregistreerd. 
De Commissie is van mening dat deze procedure beter 
beantwoordt aan de aard van dit soort werkzaamheden 
en haar alle garanties biedt in verband met de verdere 
afwikkeling. Slechts bij ingewikkelde leveringscontracten 
past de Commissie voor de afwikkeling van de voorschot­
ten dezelfde procedure als bij overeenkomsten betref­
fende werken toe. 
Betalingen waaraan geen betalingsverplichting 
vooraf is gegaan 
13.20. Het is correct dat sommige plaatselijke betalin­
gen gezien de noodzaak tot spoedig handelen, in 
noodsituaties hebben plaatsgevonden alvorens de finan­
ciële controle haar visum op de desbetreffende secundaire 
betalingsverplichting had aangebracht. 
De Commissie herinnert er evenwel aan dat overeenkom­
stig artikel 17 van het Financieel Reglement van het 6e EOF, waarin is bepaald dat elke handeling waardoor een 
uitgave ten laste van het EOF ontstaat, dient te worden 
voorafgegaan door een voorstel tot het aangaan van een 
betalingsverplichting door de ordonnateur, de door de 
Kamer aangehaalde plaatselijke betalingen werden 
verricht in het kader van maatregelen waarover de 
Commissie of de hoofdordonnateur al een primair besluit 
hadden genomen. Deze besluiten hadden van tevoren de 
goedkeuring van de financiële controle gekregen. 
De Commissie is dus van mening dat de artikelen 18,25 en 
27 van het Financieel Reglement van het 6e EOF zijn 
nageleefd. Met het oog op een goed beheer worden de 
delegaties er bovendien regelmatig aan herinnnerd dat de 
gelijke uitgaven in beginsel door een secundaire betalings­
verplichting moeten worden gedekt. 
„Deel III, hoofdstuk 3.3.2 van de handleiding bevat 
evenwel nadere bepalingen in dit verband en stelt met 
name dat het ontbreken van een kennisgeving van de 
(secundaire) betalingsverplichting geenszins een vol­
doende reden vormt om de goedkeuring van het 
oorspronkelijke betalingsdossier op te schorten, aange­
zien kennisgeving een interne administratieve procedu­
re vormt die niet kan worden ingeroepen tegen wie op 
grond van een contract of een bestek een werk moet 
uitvoeren. 
De gemachtigde kan bijgevolg betalingsopdrachten 
goedkeuren zonder te wachten op kennisgeving van het 
maximum vastgelegde bedrag. De goedkeuring van een 
contract of een bestek door de gemachtigde verleent er 
het bindend karakter aan. De daaropvolgende kennis­
geving voegt niets toe aan het besluitvormingsproces 
maar licht de nationale ordonnateur in over het bedrag 
dat de Commissie boven het contractueel bepaalde 
bedrag heeft vastgelegd ten einde de uitgaven te dekken 
in verband met de toepassing van de prijsschomme-
lingsclausule, overschrijdingen van de hoeveelheid en 
kleine aanpassingen. 
Behalve wanneer het gaat om één enkele betaling, is het 
ontbreken van een kennisgeving van de betalingsver­
plichting bijgevolg geen reden om de goedkeuring op te 
schorten en daardoor de betalingsprocedure te blokke­
ren. Tot daar de handleiding". 
In verband met de betaling van 11,5 miljoen ecu in 
Senegal ging het om een transactie met snelle uitbetaling 
ten behoeve van de aardolie-invoer in een land met zware 
schuldenlast. Daarom was bij het financieringsbesluit van 
september 1988 bepaald dat het volledige bedrag van de 
overeenkomst, uitgedrukt in deviezen, niet zou worden 
betaald aan de leverancier maar zou worden overgemaakt 
op de rekening van de thesaurier-generaal van Senegal, 
die gezamenlijk door de thesaurier en de delegatie wordt 
beheerd, ten einde de gebruikelijke betalingsprocedures in 
deze commerciële sector niet te verstoren. 
Deze transacties zijn inderdaad naderhand in de boeken 
opgenomen. 
Llnl^ Publikatieblad van de Europese Clemeenschappen ^ 
^Vat K^enva betreft, vloeit het verschil tussen het 
daadwerkelijk betaalde bedrag^l,^miljoenecu^enhetin 
het financieringsbesluit van^augustusl^^^ opgenomen 
voorschotbedrag^l,ómiljoenecu)voortuithetleitdatbij 
hetafroepenvandestortingeninmaartl^^,d.w.z,zeven 
maandennadat besluit, deregeringdewerkzaamhedenin 
eenzodanigtempo van starthad laten gaan dat ^O^^an 
demaatregelen alterplaatse was vastgelegd, ^et door de 
nationale ordonnateur gevraagde bedrag is aangenomen 
omdat het lag beneden de grens van DO^van de totale 
projectmiddelen die overeenkomstig de ter zake geldende 
voorschriften voor microprojecten is vastgesteld. I^et is 
juist dat de door de financiële controleur geviseerde 
boekhoudkundige betalingsverplichting pas aan het eind 
van het boekjaar 1^ heeft plaatsgevonden. 
Töe laattijdigheid van de tvBee andere transacties in 
verband met projecten vBas niet te wijten aan een gebrek 
aan toezicht vanwege de centrale diensten van de 
commissie maarv^el precies aanhetteit dat deze wensten 
datdetransacties,waartoehetinitiatiefdoordedelegaties 
^vasgenomen,v^erden uitgevoerd onder naleving van de 
regels inzake een correct financieel beheer. 
Kekening houdend met de door de controlediensten 
geformuleerde opmerkingen is de commissie evenwel 
bereid hierover na te denken ten einde de in de 
Covereenkomst van Lomé en de financiële reglementen 
opgenomen decentralisatiebeginselen en de rechten van 
de contractanten te verzoenen met een gezond financieel 
beheer. 
^.^L I^en van de basisbeginselen van de uitvoeringvan 
de ECOF is de decentralisatie, löit beginsel beantwoordt 
niet alleen aande noodzaak vaneen soepele en snelle 
afhandeling maar vloeit ook voort uit het gezamenlijk 
medebeheer door de europese gemeenschap en deAC^SD 
Staten. 
Sinds velejarenv^ordt dit beginsel voordat de betalingen 
in nationale valuta^s van de AC^S^Staten betreft, toege^ 
past via het stelsel van betalingsgemachtigden. 
Inhet experiment dat in vier landen aan de gangis wordt 
deze decentralisatie uitgebreid tot de betalingen in 
europese valuta^s of in ecu daartoe de nationale 
ordonnateurs van die landen opdracht hebben gegeven, 
^et experiment heeft een tweeledige opzen 
— tijd binnen, nu de fase in de zetel van Brussel 
voortaan niet meer vóór maar na de betaling is 
gesitueerde dit leidt tot een versnelling van de 
betalingen met ongeveer ^0 dagen alles inbegrepens 
— vermindering van de werklast van de diensten in de 
zetel, die met een toenemende hoeveelheid vBerk 
^ordengeconfionteerd zonderdat hetpersoneelsD 
aantal dienovereenkomstig toeneemt. Voorde tenuitvoerlegging van deze procedure is een 
gedetailleerde nota me aanwijzingen aan debetrokken 
delegatiesverstrekt.Totnogtoeisdeze nieuweprocedure 
tweemaal door de betrokken diensten geëvalueerd. 
^oevBel het ernaar uitziet dat het systeem zijn hoofddoel 
bereikt, namelijk het verkorten van de uitvoeringsD 
termijnen bij betalingen in deviezen daartoe ter plaatse 
een betalingsopdracht is verstrekt, blijft het toch een feit 
datuitdeanalyseblijktdateerstdekv^aliteitvanhetv^erk 
van het ter zake bevoegde personeel moet voorden 
verbeterd alvorens de procedure v^ordt veralgemeend. 
föaarom is ten einde deze doelstellingente bereiken in 
overleg met de financiële controle overeengekomen^ 
— duidelijke en volledige instructies te geven aan het 
personeel in de delegaties t^en in de AC^S^adminis^ 
traties^ 
— hetstelsel voor beheervan de kasmiddelen opnieuv^te 
onderzoeken, ten einde alle garanties voor een goed 
beheervan de beschikbaremiddelenopde voornaams 
ste bankrekeningen van het 13C^F te krijgen. 
COp dit ogenblik v^ordt het dossier dus opnieuw onder^ 
zocht^de passende instructies zullen zo spoedig mogelijk 
borden verspreid en aan de rekenkamer bekendge^ 
maakt. 
L3.^. töe door del^ameropgemerkte onregelmatige 
heden vaaren inderdaad door de diensten van de 
commissie in de loop van het eerste experiment 
geconstateerd, ^ij vaaren in hoofdzaak te bijten aan 
intussen goedgemaakte vergissingen bij het opstarten van 
deoperatie^hetnodigeisdan ook gedaan omherhalingte 
voorkomen. 
^^^^^^^^^^^^^^^ 
^.^. föedommissiebevestigthaarantv^oorden tijdens 
eerdere begrotingsjaren, en stelt met name dat zij ernaar 
streeft aan de eisen van de K^amer te voldoen rekening 
houdendmet de eigen eisen van het beheer van het PC^P, 
dat op decentralisatie is gebaseerd, löaardoor voorden 
bepaalde bewijsstukken met het oog op hun beheer, 
bebaard, moetenzijterplaatsevBordennagekeken en niet 
in de zetel van de commissie, löeze documenten staan 
vanzelfsprekend ter beschikking van de controlednstan^ 
ties. 
310 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
Correcties in de boeken 
13.24 - 13.25. De meeste correctieposten zijn het gevolg 
van materiële coderingsfouten, die aan het licht komen 
tijdens de interne vergelijkende controle tussen de 
boekhoudposten van de ordonnateur en die van de 
rekenplichtige. 
Deze puur materiële rectificaties vereisen geen visum van 
de financiële controle. Daarentegen dienen correcties die 
bij voorbeeld verband houden met een verandering in 
toewijzing, vastlegging of project systematisch ter 
goedkeuring aan de financiële controle te worden 
voorgelegd, wanneer de eerder voorgelegde documenten 
een fout inhielden. 
CONTRACTUELE CLAUSULES EN GOED 
FINANCIEEL BEHEER 
Contractueel vastgelegde valuta en valuta van 
betaling 
13.26 - 13.27. Over de juiste toepassing van artikel 48 
van het financieel reglement betreffende het 6e EOF heeft 
een rondschrijven van de hoofdordonnateur van 5 
februari 1990 gecirculeerd, waarin de delegaties en de 
diensten van de zetel nogmaals worden gewezen op de 
noodzaak om de fundamentele regels inzake dienstverle­
ningscontracten te respecteren, prijsherzieningen inbegre­
pen. 
Deze voorschriften gelden naar analogie eveneens voor 
overeenkomsten betreffende werken. De opmerkingen 
van de Kamer verschillen niet van de vaststellingen die de 
Commissie zelf al eerder had gedaan en op grond waarvan 
zij nogmaals op de voorschriften heeft gewezen, wat nu al 
een positief resultaat blijkt op te leveren. 
De beoordeling van het gedeelte van de contracten dat in 
plaatselijke valuta betaalbaar is geschiedt overeenkom­
stig artikel 227, lid 2, van de Overeenkomst van Lomé 
door de nationale ordonnateur in nauwe samenwerking 
met de gemachtigde. 
Het is dus in de fase van onderhandelingen over het 
contract dat het eventueel in deviezen betaalbare gedeelte 
wordt bepaald, rekening houdend met de specifieke 
omstandigheden van het land of de overeenkomst. 
In de praktijk beoordeelt de nationale ordonnateur die 
het contract ondertekent om welk gedeelte het gaat; hij doet zulks onder toezicht van de gemachtigde, die door 
zijn visum aan te brengen op de goede toepassing van deze 
regel toeziet. 
Prijsherzieningen 
13.28 - 13.30. De Commissie is het in grote mate eens 
met de opmerkingen van de Kamer in verband met de 
behandeling van prijsherzieningen. De nauwkeurige 
aanwijzingen van de handleiding zijn verschillende malen 
in herinnering gebracht en eventueel wordt er in 
afzonderlijke opmerkingen nog eens op gewezen. Zij 
bepalen met name dat de toegekende voorschotten eerst 
worden afgetrokken alvorens de prijsherzieningsformule 
wordt toegepast overeenkomstig artikel 71 van de 
algemene voorwaarden. 
Evenzo zijn dienstverleningscontracten niet herzienbaar 
tijdens het eerste uitvoeringsjaar. 
13.31. Wat betreft de controle op de toepassing van de 
prijsherzieningsformules is de Commissie van mening dat 
in de eerste plaats de delegaties—die beschikken over alle 
elementen zoals prijslijsten, overzicht van de afrekenin­
gen, terugvordering van voorschotten, enz. — deze 
verificatie in samenwerking met de projectleider moeten 
uitvoeren. 
De Commissie dient in dit verband te vertrouwen op de 
waakzaamheid van haar met de projecten belaste 
consulent: het is immers materieel niet mogelijk te eisen 
dat bij iedere afrekening alle desbetreffende bewijsstuk­
ken worden gevoegd. Vanzelfsprekend zien de diensten in 
de zetel erop toe dat bij de toepassing van de formules de 
contractbepalingen en de fundamentele regels ter zake 
worden nageleefd. Zij vragen trouwens vaak de nodige 
documenten op voor een grondiger controle van de 
dossiers, die bij steekproef worden uitgekozen. 
Het is juist dat de contractant in de haven van Beira, 
Mozambique, voor de stijging van de plaatselijke 
arbeidskosten is vergoed. Oorspronkelijk werd deze 
vergoeding uitbetaald volgens de in het contract vast­
gestelde verdeling tussen plaatselijke valuta en deviezen, 
namelijk 5 %/95 %. Dit was evenwel het gevolg van een 
verkeerde interpretatie door de toezichter. 
Na overleg met de Commissie ontvangt de contractant 
thans de betalingen voor de prijsherziening in de valuta 
waarin de eigenlijke stijging heeft plaatsgevonden. De 
contractant is niet tevreden met deze oplossing en er 
bestaat veel kans dat hij deze kwestie aan een arbitrage­
college voorlegt. Toch is het zo dat het in het rapport van 
de Rekenkamer vastgelegde beginsel wordt toegepast, 
d.w.z. dat bedragen verschuldigd uit hoofde van prijs­
herzieningen in verband met de plaatselijke kosten 
uitsluitend in lokale munt worden betaald. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 311 
Ongeschiktheid van de clausule volgens welke 
een voorschot van 60 % wordt betaald voor 
bepaalde overeenkomsten inzake leveringen 
13.32 - 13.35. Uit de ervaring die de Commissie tot nog 
toe met deze contracten heeft opgedaan, blijkt dat het 
voordeel voor de contractant dat hij van bij het begin over 
60 % van het contractbedrag kan beschikken een rol 
speelt en leidt tot een algemene prijsdaling. 
Gezien de omvang van de contracten en het feit dat de 
Commissie al bepaalde moeilijkheden heeft geconsta­
teerd, onderzoekt zij thans welke andere mogelijkheden er 
ter vervanging van de huidige betalingsvoorwaarden 
bestaan, ten einde hun respectieve voor- en nadelen te 
onderzoeken; zij zal de Kamer op de hoogte houden van 
de resultaten van dat onderzoek. 
Uitvoeringsgaran ties 
13.36 -13.37, De aanbevelingen van de Kamer worden 
toegepast door de Commissie, die op dit gebied met de 
nodige waakzaamheid optreedt. Sinds enige tijd heeft zij, 
rekening houdend met de moeilijkheden die zich eerder 
bij het mobiliseren hebben voorgedaan, een standaard­
model van bankgarantie opgesteld dat geldt voor 
overeenkomsten betreffende werken, leveringen en 
diensten. 
Bovendien heeft de Commissie, ten einde het verlies van 
het origineel van de bankgarantie te voorkomen en met 
het oog op de geldigheid van de garanties de gemach­
tigden verplicht een register bij te houden zodat zij in staat 
is de nodige maatregelen te nemen opdat de betrokken 
instantie tijdig om verlenging van de geldigheid verzoekt. 
13.38. De Commissie heeft de mogelijkheid om ook 
voor leveringscontracten uitvoeringsgaranties te eisen, 
indien zij zulks nodig acht. In het geval van Mali was het 
ongetwijfeld een fout dat zulks niet gebeurde. Intussen is 
voor alle contracten van dit type een uitvoeringsgarantie 
vereist. 
STABEX BENIN 
13.39. De verduistering van de overmakingen 86-87 (7 
miljoen ecu) vormt een echec binnen het beheer van de 
Stabex-transfers van Lomé III. Er zij evenwel opgemerkt 
dat dit het enige geval vormt van verduistering ten nadele 
van de transfers, die waren geplaatst op een rekening die 
alle garanties inzake doorzichtigheid en mogelijkheid van 
controle door de Commissie moest bieden. 13.40 - 13.41. De Commissie heeft er inderdaad mee 
ingestemd dat het equivalent van de betaalde bedragen 
wordt gebruikt voor het aanzuiveren van de negatieve 
saldi van overheidsbedrijven in de sector katoen (Sonop-
ra) en oliehoudende gewassen (Sonicog). 
Deze transactie is vanzelfsprekend niet bevredigend voor 
de Commissie maar vormt een minder kwaad en ook de 
enige realistische oplossing, die de Commissie als zodanig 
gedwongen werd aan te nemen. 
FINANCIËLE STATEN 
Indiening van de financiële staten van de 
ordonnateurs 
13.42. a) - b) De gegevens betreffende de oorspronke­
lijke toewijzingen en opeenvolgende wijzigingen kunnen 
worden afgelezen uit de tabellen van de ontvangsten per 
EOF in de rekeningen per 31.12.1989, in samenhang met 
de voetnoten bij die tabellen. Voor de rekeningen per 
31.12.1990 zal evenwel een afzonderlijke tabel worden 
opgesteld waarin deze informatie in een meer toegankelij­
ke vorm wordt verstrekt 
c) De gegevens betreffende de oorsprong van de 
ontvangsten zijn opgenomen in het document met de 
door de rekenplichtige opgestelde financiële staten 
alsmede de jaarrekening. De toewijzing van deze 
ontvangsten wordt in voornoemde rekening vermeld en in 
de tabel met de verdeling van de kredieten. 
d) De rekeningen per 31.12.1989 omvatten nieuwe 
overzichten voor elk EOF met een duidelijke vermelding 
van de totale bedragen van de toewijzingen, de primaire 
en de secundaire betalingsverplichtingen en de betalingen 
voor elk van de grote instrumenten, afzonderijk opge­
voerd voor de ACS-Staten en de landen en gebieden 
overzee (LGO). 
De rekeningen per 31.12.1990 zullen in dit opzicht nog 
worden verbeterd en een duidelijke scheiding maken 
tussen programmeerbare en niet-programmeerbare 
steun, waarbij ook kleinere instrumenten zoals spoedhulp 
en hulp aan vluchtelingen worden gespecificeerd. 
13.43. De rekeningen van het 6e EOF maken een 
duidelijk onderscheid tussen het speciaal schuldprogram­
ma van 307 miljoen ecu, dat via algemene en sectoriële 
invoerprogramma's wordt uitgevoerd. 
312 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
Dit belet een ACS-Staat evenwel niet te vragen dat andere 
invoerprogramma's die geen direct verband met het 
speciale schuldprogramma houden, in het kader van zijn 
bestaand indicatief programma worden gefinancierd. 
Aangezien er in de Derde Overeenkomst van Lomé voor 
dit soort programma geen vaste grens of toewijzing is 
opgenomen, meent de Commissie dat het niet nodig is 
voor deze invoerprogramma's een afzonderlijke boek-
houdlijn te creëren. 
De algemene coördinatie en controle van de volledige 
situatie inzake invoerprogramma's is in handen van een 
specifieke dienst binnen DG VIII; met de invoering van 
een nieuw geïnformatiseerd boekhoudstelsel in 1991 zal 
het mogelijk worden statistieken hierover op te stellen. 
De situatie zal vergelijkbaar zijn voor het 7e EOF, waarin 
een specifiek bedrag van 1 150 miljoen ecu is vastgelegd 
voor structurele aanpassingen, zodat een afzonderlijke 
boekhoudlijn vereist is. Dit neemt niet weg dat de 
indicatieve programma's voor elke ACS-Staat eveneens 
beperkte bedragen ter ondersteuning van structurele 
aanpassingen kunnen omvatten (artikel 281, lid 2, sub e), 
van de Vierde Overeenkomst van Lomé), die in de 
boekhouding niet los van het indicatief programma 
kunnen worden behandeld. 
Balans per 31 december 1989 
13.44. Ten einde in de financiële rekeningen alle tot 31 
december 1989 gedane verrichtingen te kunnen opnemen, 
zijn de betalingsgemachtigden en de delegaties verzocht 
de gegevens voor het afsluiten van de boeken op 19 
januari 1990 te verstrekken. Ondanks de geleverde 
inspanningen kwamen er nog bepaalde lacunes voor in de 
op de datum van afsluiting ontvangen gegevens. Zulks 
heeft tot gevolg dat bepaalde verrichtingen betreffende 
het begrotingsjaar 1989 niet in de boekhouding voor het 
begrotingsjaar 1990 konden worden opgenomen. 
Tegenwaardefondsen 
13.45. Een eerste nadere toelichting is dat de tegen­
waardefondsen de Commissie niet toebehoren op dezelf­
de wijze als de kredieten die zij voor ontwikkelingshulp 
verstrekt. 
Meer in het bijzonder hebben de Staten die deze middelen 
ontvangen van bij het begin de neiging gehad ze te 
beschouwen als hun definitieve eigendom, waarvan zij de 
besteding niet dienen te rechtvaardigen. Gezien het toenemende volume van deze middelen en de 
moeilijkheden om op de aanwending ervan toe te zien 
heeft de Commissie er geleidelijk aan naar gestreefd 
striktere regels inzake de vorming en het gebruik ervan op 
te leggen (paritair beheer). 
De toepassing van deze nieuwe voorwaarden is op een 
zekere weerstand vanwege de begunstigde landen gestuit. 
Deze terughoudendheid heeft zich in het vlak van de 
informatie geuit in de vorm van fragmentaire of 
onvolledige nationale gegevens. Daarom is de Commissie 
tot nog toe niet in staat geweest een volledig overzicht 
over de tegenwaardefondsen te verkrijgen en dat in de 
jaarbalansen op te nemen. De diensten van de Commissie 
houden zich evenwel thans bezig met een diepgaande 
analyse van dit probleem en zullen de begrotingsautoriteit 
en de Rekenkamer op de hoogte houden. 
13.51. Sinds enige tijd is in een groot aantal landen 
aanzienlijke vooruitgang geboekt. Bovendien heeft de 
Commissie sinds de inwerkingtreding van de invoer­
programma's aan de hand van de opgedane ervaring 
grondig denkwerk verricht over het beleid inzake 
tegenwaardefondsen. 
Dat denkwerk heeft met name geleid tot de opstelling van 
een document dat zeer binnenkort op communautair 
niveau zal worden besproken en vervolgens zal resulteren 
in precieze instructies over de vorming, de aanwending, 
het beheer en de controle van de tegenwaardefondsen. 
SLOTOPMERKING 
13.52. a) De Commissie meent dat de maatregelen die 
zij op eigen initiatief heeft genomen en die zijn uiteengezet 
in de antwoorden onder de punten 13.6, 13.7 en 13.24/25 
van dit rapport al een zekere oplossing voor de door de 
Kamer aangehaalde problemen bieden. 
b) Zoals vermeld onder punt 13.11 houdt de Commissie 
bij de opstelling van de handleiding van procedures 
rekening met de aan dit soort werk inherente beperkingen 
en met de wijzigingen die zich binnenkort in de nieuwe 
Overeenkomst van Lomé en in de voorschriften zullen 
voordoen. 
c) Door de nieuwe algemene voorwaarden die binnen­
kort inzake overeenkomsten betreffende werken, leve­
ringen en diensten zullen gelden, zouden de regels voor de 
toekenning van voorschotten moeten worden genormali­
seerd en gestandaardiseerd. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 313 
d) Over de tegenwaardefondsen wordt thans binnen de 
diensten van de Commissie grondig nagedacht. De 
delegaties zullen binnenkort gedetailleerde instructies 
over het beheer van deze fondsen ontvangen (zie punt 
13.51). 
e) De kwestie van de daadwerkelijke scheiding tussen 
de functies van ordonnateur en van rekenplichtige is door 
de Commissie behandeld onder punt 40 van haar 
antwoorden op het rapport van de Kamer voor het jaar 1988 (PB C 312 van 12/12/1989, blz. 339). De Commissie 
is evenwel bereid dit vraagstuk nog nader te onderzoeken. 
In het huidige stadium zal de interne beheerscontrole 
binnen het Directoraat Financiën van DG VIII eerder 
kunnen worden verbeterd door een versterking van de 
middelen dan door de oprichting van een nieuwe eenheid. 
De Commissie streeft ernaar deze situatie binnen de 
perken van haar mogelijkheden te verhelpen. 
314 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 90 
HOOFDSTUK 14 
Onderzoek van projecten in Equatoriaal West-Afrika 
Algemeen 
De Commissie is het geheel eens met de vaststelling van de 
Rekenkamer dat terwijl projecten voor bouwwerken in 
het algemeen op bevredigende wijze worden uitgevoerd, 
projecten voor plattelandsontwikkeling en landbouw­
projecten vaker met moeilijkheden te kampen hebben. 
Uit de ervaring van alle organisaties voor ontwikkelings­
hulp blijkt immers dat maatregelen voor plattelands­
ontwikkeling veruit het meest complex en het moeilijkst 
om uit te voeren zijn. 
Zulks verklaart op zich een groot aantal van de door de 
Kamer aangehaalde moeilijkheden. 
Tijdens de onderzochte periode voltrokken zich in de 
meeste ACS-landen diepgaande. hervormingen (struc­
turele aanpassing). Aangezien deze hervormingen de 
goede kant uitgaan, zijn de aanpassingen die zulks in 
sommige van onze projecten heeft meegebracht logisch en 
zelfs wenselijk. 
INLEIDING 
14.2. Zie opmerkingen over het gebrekkige wegenon-
derhoud onder punten 14.16-14.17. 
14.3. Voor de projecten oliepalmplantage Twifo en 
kleine oliepalmproducenten Twifo wordt sinds 1977 
steun verleend ten laste van het 4e, 5e en 6e EOF; deze 
projecten mogen geslaagd worden genoemd, aangezien de 
produktie over deze periode is verdubbeld en in 
1989 11.000 ton bedroeg. Er wordt gehoopt dat de 
projecten zelfvoorzienend zullen worden en op commer­
ciële basis kunnen worden beheerd. 
De opmerkingen van de Kamer over de concurrentie uit 
het Verre Oosten verwijzen waarschijnlijk naar de huidige 
oververzadiging op de palmoliemarkt in West-Afrika als 
gevolg van de invoer van goedkope olie uit Zuidoost-Azië. Dit aspect valt duidelijk buiten het bereik van het 
projectbeheer. 
14.4. De Commissie is zich van deze problemen bewust 
en tracht het gebruik van middelen ter dekking van 
lopende"uitgaven te beperken. Zie punten 14.22-14.23. 
14.5. Het Programma Pamscad, dat onder toezicht van 
de Wereldbank wordt uitgevoerd, had vertraging opgelo­
pen als gevolg van interne moeilijkheden binnen de 
Ghanese administratie; thans kent het echter weer zijn 
normaal verloop en zijn zendingen geneesmiddelen, 
landbouwmachines en voertuigen op weg naar Ghana. 
14.7. i) In verband met de aanwending van de middelen 
van het 6e EOF in Benin blijkt per 30.4.1990 dat het 
vastleggingspercentage van het indicatief programma 
(inclusief het speciaal schuldenlastprogramma) 99 % 
bedroeg en het betalingspercentage 31 %, wat hoger ligt 
dan het gemiddelde vastleggings- en betalingspercentage 
in de andere ACS-landen, en zulks ondanks de negatieve 
gevolgen van de sociaal-politieke situatie in het land. 
ii) Wat de traagheid bij de secundaire betalingsver­
plichtingen en de betalingen voor Kongo betreft, zij erop 
gewezen dat het nationaal indicatief programma een 
volledige breuk met eerdere communautaire werkzaam­
heden in het land vormde. Een jaar later haalden de 
secundaire betalingsverplichtingen 31,8 % en er wordt 
verwacht dat de betalingen een soortgelijke opwaartse 
trend zullen vertonen. 
iii) De herziening van het indicatief programma voor 
Ghana is nog steeds opgeschort in afwachting van de 
regeling van een aanslepend geschil tussen de Ghanese 
autoriteiten en een Europees bedrijf dat met EOF-
middelen een weg in Ghana heeft aangelegd. Tussen de 
betrokken partijen zijn thans besprekingen aan de gang. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 315 
UITWERKING VAN DE MAATREGELEN 
Tegemoetkoming aan de behoeften 
14.9-14.10. De Commissie is er zich terdege van 
bewust dat aan de behoeften van de doelgroepen 
tegemoet moet worden gekomen en draagt er zorg voor 
dit aspect tijdens de voorbereidende fase van elk 
gefinancierd project te onderzoeken. Zij aanvaardt 
evenwel dat er zich bij de projecten vertragingen of 
koerswijzigingen voordoen, hoewel die gewoonlijk eerder 
het resultaat van de uitvoeringscapaciteit van de plaatse­
lijke bestuursinstanties vormen. kwamen. Daarop werd besloten de middelen ten 
dele te bestemmen voor het herstel van de 
palmoliefabrieken, terwijl de resterende fondsen 
naar het nationaal indicatief programma zijn 
teruggegaan. 
ii) Het modelproject voor irrigatie Weija heeft 
inderdaad teleurstellende resultaten opgeleverd, 
doordat de aanleg van de irrigatieterreinen die de 
groenten aan het stadsgebied van Accra zouden 
leveren, niet mogelijk bleek. De voornaamste 
oorzaak daarvan was dat de oorspronkelijke 
hypothesen in verband met de groententeelt en de 
afzet onjuist bleken; verdere oorzaken zijn de 
hoge water- en onderhoudskosten en moeilijk­
heden bij het projectbeheer, doordat de regering 
een al te sterk personeelsaantal voor dit project 
heeft tewerkgesteld. 
In verband met de onder punt 14.9 genoemde projecten 
waarop onder punt 14.10 nader commentaar wordt 
geleverd zij het volgende opgemerkt: 
a) Benin: 
Het aspect voorlichting had onvoldoende nadruk 
gekregen maar dat vormt niet de enige factor die 
verklaart waarom sommige pompen niet meer 
werden gebruikt. Andere elementen zoals het 
ontwerp van de pomp, de beschikbaarheid van 
onderdelen, en de economische crisis waardoor 
de monetaire middelen van de betrokken bevol­
kingsgroepen werden ingekrompen, hebben even­
eens een negatieve weerslag op de levensvatbaar­
heid van het project gehad. iii) Voor dit project, dat onder meer een kredietlijn 
voor de Landbouwbank (Agricultural Develop-
ment Bank) inhield, werden de behoeften van de 
doelgroepen verschillende malen voor de start 
van het project geëvalueerd. Zulks was nodig als 
gevolg van de snel veranderende economische 
omstandigheden in Ghana onder de invloed van 
het economisch herstelprogramma. Na de goed­
keuring van het project bleven deze wijzigingen 
verdergaan, zodat ook de behoeften van de 
begunstigden dienovereenkomstig evolueerden. 
Hierdoor liep het project vertraging bij de 
uitvoering op maar uiteindelijk werd het op 
bevredigende wijze uitgevoerd: alle beschikbare 
kredieten zijn aan kleine vissersbedrijfjes toege­
wezen, en de terugbetalingen worden geïnd; het 
project wordt thans met positieve resultaten 
afgesloten. 
ii) Het project werd opgeschort en in 1987/1988 
werd een heroriëntering voorgesteld om de 
genoemde moeilijkheden te overwinnen. 
iii) Hier deden zich vertragingen voor maar deze 
waren niet het gevolg van een gebrek aan 
raadpleging vanwege de Commissie. Zie punt 
14.19 b) i). 
b) Ghana: 
Het stelsel voor plattelandskrediet werd ontwor­
pen op basis van een eerste met succes functione­
rende kredietlijn in het kader van Lomé I, en in 
het licht van de Ghanese situatie, voor het 
programma voor economisch herstel. Door de 
diepgaande wijzigingen in de economische om­
standigheden als gevolg van dit programma werd 
de noodzaak van speciale kredieten voor de 
produktiemiddelen van de kleine boeren minder 
groot, doordat deviezen makkelijk beschikbaar 14.11. Zie punten 14.16-14.17. 
Rentabiliteit van agro-industriële projecten 
14.12-14.13. De Commissie is het ermee eens dat 
financiële onafhankelijkheid bij het eind van de uitvoe­
ring van agro-industriële projecten een belangrijke 
doelstelling vormt maar zij gaat er niet mee akkoord dat 
haar financieringsvoorstellen te optimistisch zijn: de 
verwachte economische rentabiliteitsvoet wordt immers 
voor elk project berekend aan de hand van de minst 
gunstige uitgangshypothesen. Natuurlijk kunnen ook 
deze cijfers onjuist blijken te zijn als gevolg van 
uitzonderlijk langdurige vertragingen of andere onvoor­
ziene economische factoren die buiten de invloedssfeer 
van het project vallen. 
Hoewel de Commissie het er in beginsel mee eens is dat de 
levensvatbaarheid van een project groter wordt wanneer 
het met echte ondernemers wordt gecofinancierd, zijn 
dergelijke ondernemers niet altijd makkelijk te vinden. 
316 Publikatieblad van de 
De Commissie onderhoudt al nauwe betrekkingen met 
het Centrum voor ontwikkeling van de industrie en is zich 
terdege bewust van de mogelijkheden van dat centrum. 
In verband met de onder punt 14.12 genoemde specifieke 
projecten geldt het volgende: 
a) Benin: 
Zie antwoorden onder punten 14.9 — 14.10 a) ii). 
b) Kongo: 
De EIB heeft een economische evaluatie van het 
project verricht en geconcludeerd dat het, alle 
factoren in aanmerking genomen, levensvatbaar is 
met aanwending van risicodragend kapitaal. 
c) Gabon: 
i)—ii) De Commissie had slechts een klein aandeel in 
het cofinancieringsproject voor industriële 
rubberproduktie (7 %). Zodra dit project goed 
op gang is, zal de rubberteelt op dorpsniveau 
ongetwijfeld van grote waarde blijken en leiden 
tot een verhoging van zowel de produktie van de 
industriële plantage als van het inkomen van de 
arbeiders, die ook samen met hun gezin aan 
dorpsteelt doen. 
iii) Het herbebossingsproject werd goedgekeurd als 
een experiment in een land waar de eenheidskos-
ten uitzonderlijk hoog liggen maar waar ook de 
behoefte aan milieubescherming zeer groot is. 
Er worden thans maatregelen genomen om 
ervoor te zorgen dat dit project en de lessen die 
eruit zijn getrokken worden geïntegreerd in een 
algemeen bosbouwplan dat door de Wereld­
bank wordt opgesteld. 
d) Ghana: 
De Commissie heeft waar mogelijk getracht de 
omschakeling van bepaalde Ghanese overheidson-
dernemingen tot commerciële bedrijven te stimuleren. 
Zulks was bij voorbeeld het geval voor het veefokke-
rijproject in Aveyime en voor het palmolieproject in 
Twifo. Er bestaat echter nog steeds een aanzienlijke 
weerstand tegen de invoering van een markt­
economie, en daarmee moet rekening worden gehou­
den. 
In verband met het dekken van exploitatieverliezen door 
tegenwaardemiddelen, zie punten 14.22 — 14.23 d). Gemeenschappen 12. 12. 90 
Belang van de projecten voor de ontvangende 
landen 
14.14. De Commissie heeft de volgende opmerkingen 
over de door de Rekenkamer gekozen voorbeelden: 
a) Kongo en Gabon: 
i) Het mijnbouwonderzoek werd gefinancierd in het 
kader van de tweede Overeenkomst van Lomé en 
was volledig in overeenstemming met de artikelen 
133, lid 1, sub c), en 135, lid 1, sub c), betreffende 
regionale samenwerking, d.w.z. onderzoek van 
het economisch potentieel en de natuurlijke 
hulpbronnen van de betrokken ACS-Staten. 
ii) De studie van het wegennet in Gabon werd 
opgezet tijdens de eerste Overeenkomst van Lomé 
om de economische uitvoerbaarheid van het 
aanleggen van een verbinding over land tussen de 
economische hoofdstad Port Gentil en de rest van 
het land te beoordelen. Het traject bleek niet 
levensvatbaar maar het onderzoek was noodza­
kelijk. 
b) Ghana 
Het is niet terecht dat het resultaat van de financiering 
van deze twee maatregelen van meet af aan onzeker 
was. In het bijzonder wat het landbouwkrediet 
betreft, zijn de wijzigingen die zich in de Ghanese 
economie hebben voltrokken de voornaamste oor­
zaak van het mislukken van het project. 
14.15. Op het ogenblik dat het project werd onderzocht 
en dat de diensten van de Bank het bij de besluitvormings­
instanties van de Bank hebben ingediend was het de 
bedoeling dat de indiening bij de Commissie praktisch 
tegelijkertijd zou plaatsvinden. Het geplande tijdsverschil 
(circa drie maanden) was verantwoord gezien het feit dat 
de Bank projecten kan indienen alvorens de aanbestedin­
gen hebben plaatsgevonden, terwijl de Commissie ze pas 
na ontvangst en opening van de inzendingen wenst in te 
dienen. In de praktijk was er als gevolg van het sterke 
verschil tussen de resultaten van deze aanbestedingen en 
de financiële ramingen (waarbij de verhoging bijna 
uitsluitend door de Commissie te financieren werkzaam­
heden betrof) veel meer tijd nodig om de van Kongolese 
zijde uit te voeren werken vast te leggen, waardoor de 
overeenkomsten pas ongeveer twee jaar later werden 
ondertekend. 
De Bank heeft evenwel haar contract pas in werking laten 
treden nadat de Commissie het project had goedgekeurd 
en de contracten en de financieringsovereenkomst had 
ondertekend; de eerste uitbetaling heeft op 14 mei 1985 
plaatsgevonden. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 317 
De conclusies van het onderzoek waren inderdaad 
allesbehalve positief, aangezien de verwachte ertslagen 
met laag fosforgehalte niet gevonden zijn. Binnen de op 
dat ogenblik bestaande situatie werd de juistheid van het 
project evenwel door alle betrokken besluitvormings­
instanties aangenomen, en ook Gabon heeft zich dank zij 
deze studie ervan kunnen vergewissen dat het niet langer 
nodig was te hopen op de exploitatie van een ertslaag 
welke zij al 20 jaar lang als prioritair had aangemerkt. 
Verplichtingen van de betrokken ACS-landen 
14.16 - 14.17. De Commissie is er zich van bewust hoe 
moeilijk het voor talrijke regeringen is hun verplichtingen 
na te komen en neemt dus een realistische houding 
daartegenover aan; hiermee werd ook bij de besprekingen 
over Lomé III en Lomé IV rekening gehouden. De 
Commissie begrijpt de aanbeveling van de Kamer dat zij 
ervoor moet zorgen na te gaan of er deugdelijke 
bestuurlijke en administratieve maatregelen zijn geno­
men, maar het bestaan van voorschriften zal weinig of 
geen effect hebben op bij voorbeeld het vermogen van de 
regering om het wegenonderhoud te bekostigen. 
In verband met de gegeven voorbeelden van projecten zij 
het volgende gezegd: 
a) i) Benin 
Op dit punt stemt de Commissie in met de opinie 
van de Kamer dat de regering haar verplichtingen 
niet is nagekomen. 
ii) Kongo en Gabon 
Er konden geen concrete maatregelen voor de 
ontwikkeling van de visserij in de Golf van 
Guinee worden genomen omdat, zoals de Kamer 
onder punt 14.27 d) opmerkt, de door de 
financieringsovereenkomst voorgeschreven rati­
ficatieprocedures niet waren voltooid. 
iii) Ghana: zie punten 14.9 — 14.10 b) i). 
b) i) Een hervorming van de tariefbepaling voor de 
entreeprijzen van natuurreservaten is aan de 
gang. Over de gedeeltelijke openstelling van de 
jacht worden thans besprekingen gevoerd tussen 
de regering en diverse belangstellende onder­
nemingen. 
ii) De Commissie is zich bewust van het niet naleven 
van de verplichtingen inzake het onderhoud van 
het drainagesysteem en heeft de zaak onderzocht. iii) Als vermeld onder punt 14.12 c), had de 
Commissie slechts een klein aandeel in dit project. 
Wat de bijdrage van de Commissie betreft, 
werden de verplichtingen van de regering volledig 
nagekomen. 
TENUITVOERLEGGING VAN PROJECTEN 
Taak en kosten van de technische adviseurs 
14.19. 
a) i) In het geval van de kredietlijnen aan de ADB 
(kredieten voor visserij) diende het oorspronkelij­
ke project aanzienlijk te worden gewijzigd, wat 
alleen met een uitbreiding van de technische 
bijstand kon geschieden. 
ii) - iii) Hetzelfde geldt voor het veefokkerijbedrijf Aveyi-
me en het irrigatieproject Weija. 
b) i) Benin: 
In werkelijkheid waren de ingenieursbureaus 
belast met het technische projectbeheer, terwijl 
het financiële beheer berustte bij de algemene 
projectleiding en het ingenieurskantoor slechts 
een ondersteunende functie vervulde. De gecon­
stateerde wanorde is te wijten aan het voortdu­
rende verloop van het plaatselijke personeel. 
Daarom heeft de nationale ordonnateur achteraf 
verzocht om de financiering van technische 
bijstand onder zijn toezicht, ten einde deze 
situatie recht te trekken, wat ondertussen is 
geschied. 
ii) In Ghana: 
— De langdurige vertraging bij de aanbestedings­
procedures was niet alleen te wijten aan de 
consulent maar ook het gevolg van de groot­
scheepse economische aanpassing in Ghana. Zie 
punten 14.9 — 14.10 b) i). Op het ogenblik dat de 
plattelandsleningen voor het eerst werden voor­
gesteld, waren deviezen in Ghana niet te ver­
krijgen. Het feit dat de deviezen nadien wel 
beschikbaar kwamen heeft een directe weerslag 
op de projectbehoeften gehad en de aanbesteding 
vertraagd. 
— Hoewel het juist is dat de adviseur diende te 
worden vervangen, leidden de wijzigende wensen 
^ Publikatieblad van de Europese gemeenschappen mnl^ 
van de regering in verband met dit project eerder 
dan enige actie van de kant van de consulent tot 
het opgeven van bijna het halve geplande areaal. 
e^ De overplaatsing van personeel tussen overheidsdien^ 
sten komt jammer genoeg regelmatig voom de 
Commissie tracht evenwel de ontvangende organisa^ 
tiesenregeringen teoverhalendeoverplaatsingen 
zoveel mogelijk te beperken. 
^.^. De Commissie beseft de moeilijkheden in 
verband met het buitenlands karakter van de technische 
bijstand en heeft svstematisch waar mogelijk de deelne 
ming van plaatselijke adviseurs gestimuleerdmn overeen 
stemming met het overheidsbeleid. 
In vele gevallen is het echter de regering zelf die de 
aanwezigheid van buitenlands personeel verlangt. 
^^^^^^^o^^^^^^^ 
^.^ ^.^. De tendens totfinancieringvan bepaalde 
exploitatiekosten is het directe gevolg van de crisis bij de 
begroting en de kasmiddelen in deze landen. 
Deze situatie heeft trouwens geleid tot een aanpassing in 
de nieuwe Overeenkomst van Lommen met name tot de 
mogelijkheid om bepaalde begrotingsonderdelen te 
tïnancieren met het oog op het herstel van de tlnanciële 
situatie in deze landen. 
De Commissie is het er dus niet mee eens dat het gebruik 
van de ^OPmiddelen op enige wijze in tegenstrijd met de 
Overeenkomst van Lomé was. 
naarmate de ACS^Staten geleidelijk aan minder in staat 
waren hun eigen terugkerende kosten te dekkend hebben 
de donors in het algemeen hunbijdrage opgetrokken. 
Legelijk zijn er beperkingen ingevoerd om de behoefte 
aan steun intekrimpen^ strikterebegrotingscontrole^ 
afremming van het aantrekken van nieuw overheids 
personeel enz. 
^ Aldus heeft de afdeling veeteelt van CAR.DI3R.in de 
provincie Bourgou logistieke en e^ploitatiesteun 
gekregen t^met uitsluiting van salarissen^ om haar in 
staat te stellen haar taken in het kader van het door 
het^O^getïnancierde veeteeltproject Bourgoutot 
een goed einde te brengen. t^ Aan de hand van de projectkosten en het financier 
ringsplanvanhetprojectSanghapalmheeftde Kramer 
geconcludeerd dat de Cremeenschapuitgaven^voor 
rekening van de ^taat^ en ^andere algemene kostend 
heeft getïnancierd. De bijdrage van de Bank wordt in 
teite gebruikt voor het cotïnancieren van technische 
bijstands plantages^ een oliefabriek en een raftïnage^ 
installatie als aangegeven in het verslag van de Bank 
t^financieringsvoorsteh van september 1^^ aan het 
Comité vanArtikel^.Voortszijerop gewezen datde 
post ^voor rekening van de ^raat^ verwijst naar 
investeringsuitgaven en niet naarvaste of terugkerend 
de kosten.Legelegener tijd zullen nadere gegevens 
aan de Warner worden verstrekt. 
e^ De betalingen aanüevegab in ólabon^ zowel voor het 
industrieel programma als voor de dorpsteelL 
geschieden uitsluitend op basis van verstrekte dienD 
sten. 
d^ in ólhana is het de gewone praktijk de tegenD 
waardemiddelen aan te wendenter betaling van de 
plaatselijke bijdrage van de regering in de ^COF^ 
projecten^ en de meeste lopende uitgaven werden met 
deze werkwijze gefinancierd. De Commissie heeft 
hiertegen in beginsel geen bezwaar. 
in verband met een deugdelijk toezicht opderegularisatie 
van voorschotten in het kader van de geraamde bestek^ 
ken^ zie punten 1117—111^. 
^^^^o^^^^^^^^^^^ 
^ ^let linancieringsvoorstel werd achteraf gewijzigd 
overeenkomstig de voorwaarden van de financier 
ringsovereenkomst^ waarin alleen een maximum van 
11^0^0 ecu voor de totale werken en van ^^00^ 
ecu voor materiaal was vastgesteld.Deze plafonds 
werden in acht genomen. 
t^ De problemenbij het ontwerp van het abattoir in 
Rarakouzijn reëel maar de nodige aanpassingen voor 
deinbedrijfstellingwordenthansbestudeerdener 
worden spoedig concrete voorstellen verwacht. 
e^ De Commissie heeft in verband met deze zaak 
stappen ondernomen bij de betrokken adviseur. 
d^ De film werd geproduceerd in het kader van een door 
de nationaleordonnateur ondertekend contractmaar 
is door de Crhanese veiligheidsdiensten in beslag 
genomen om redenen die zij niet bekend wensente 
makend zulks kon bij de ondertekening van het 
contract onmogelijk worden voorzien. 
12. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 319 
De kwestie van de vissersuitrusting wordt door de 
delegatie in Ghana van nabij gevolgd. De plaatselijke 
onderneming gaat verder met de produktie van netten uit 
het geleverde nylongaren maar in een langzaam tempo; 
voorts zijn besprekingen aangevangen met bedrijven in de 
omliggende ACS-Staten met het oog op een snellere 
voltooiing van het werk. 
e) Deze transfer betrof spoedhulp aan slachtoffers van 
droogte met het oog op de distributie van circa 10 700 
ton rijst en 11 850 ton andere levensmiddelen. 
Oorspronkelijk waren de kosten van dit project 
geraamd op 2 miljoen ecu maar uiteindelijk werd het 
afgewikkeld voor een bedrag van slechts 1,4 miljoen 
ecu. Aangezien de door het EOF geleverde deviezen 
in een soort plaatselijk tegenwaardemiddelenfonds 
werden omgezet om het effect van de steun te 
vergroten, trad bij de uiteindelijke heroverschrijving 
van de overtollige middelen naar Europa een 
koersverlies op als gevolg van de devaluatie ter 
plaatse. Het blijft evenwel een feit dat: controle, en zij heeft bijgevolg opdracht gegeven om 
systematisch een kopie van iedere opmerking in het 
dossier van de ordonnateur te bewaren. 
Deze opdracht geldt ook voor de opmerkingen waarover 
correspondentie op een hoger hiërarchisch niveau heeft 
plaatsgevonden en die dus niet op de standaardformulie­
ren voorkomen. 
De Commissie wijst erop dat de financieel controleur de 
Kamer de mogelijkheid heeft geboden tot het onder­
zoeken van de dossiers van de financiële controle 
betreffende projecten die door de Kamer ter plaatse 
moeten worden gecontroleerd; deze dossiers bevatten alle 
opmerkingen die de financieel controleur over het project 
heeft uitgebracht. 
a) - b) Deze punten zijn in het algemeen besproken in 
het antwoord van de Commissie op de opmer­
kingen onder 13.20. 
— de totale projectkosten aanzienlijk lager lagen 
dan de oorspronkelijke raming; c) 
— het niet mogelijk was de totale kosten van tevoren 
nauwkeuriger te ramen, gezien de noodsituatie. 
Toezicht van de financieel controleur op het 
financieel beheer 
14.26 -14.28. Uitgaande van het feit dat in de dossiers 
van de ordonnateur en van de rekenplichtige geen 
opmerkingen van de financieel controleur voorkomen 
concludeert de Kamer dat die controleur rigoureuzer zou d) 
moeten optreden in het licht van het gebrekkig beheer dat 
hij vaststelt. 
De Commissie meent dat bij deze kritiek rekening moet 
worden gehouden met het feit dat de opmerkingen van de 
financieel controleur voor het grootste deel door de 
controleurs worden aangebracht op een standaardformu­
lier dat samen met het betwiste dossier aan de ordonna­
teur wordt gezonden. De ordonnateur vermeldt op het 
formulier welk gevolg hij aan de opmerkingen heeft 
gegeven en zendt het document vervolgens terug naar de 
controleur. Indien de controleur de genomen maatregelen 
bevredigend acht, bergt hij het formulier na onderzoek in 
het projectdossier op; de opzet zelf van het formulier, dat 
moet worden teruggezonden, verklaart dus dat het niet e) 
voorkomt in het dossier van de ordonnateur. 
De Commissie is zich evenwel bewust van het belang van 
deze opmerkingen voor de Kamer, vooral omdat zij het 
bewijs leveren van de goede werking van de interne De financieringsovereenkomst bepaalt dat geen 
concrete maatregelen worden genomen in een 
land dat de Overeenkomst niet heeft geratifi­
ceerd. In dit geval werden de contracten alleen 
gesloten in landen die tot ratificatie waren 
overgegaan. Om de uitwerking van het project 
zoveel mogelijk te bespoedigen nadat de ratifica­
tieprocedures goed op gang waren gekomen, 
heeft de Commissie na een aanbesteding een 
overeenkomst inzake technische bijstand geslo­
ten ; er zullen evenwel voor de inwerkingtreding 
van de Overeenkomst van Lomé geen contracten 
voor werken of leveranties worden gesloten. 
Na een door de Commissie toegekende afwijking 
op de regels inzake de oorsprong van leveranties 
werd bedoeld contract gesloten met een leveran­
cier van buiten de EG of de ACS-Staten, die erop 
aandrong dat de bedragen in het contract in 
USD werden uitgedrukt. 
Dergelijke afwijkingen worden van tijd tot tijd 
door de Commissie toegestaan wanneer het gaat 
om redelijke bedragen en wanneer de goederen 
niet bij EG-of ACS-leveranciers beschikbaar 
zijn. 
Als gevolg van deviezentekorten in Ghana 
tussen 1984 en 1989 werden aan een team voor 
technische bijstand twee voorschotten voor een 
totaalbedrag van 130 000 ecu toegekend, die 
werden gedeponeerd op een bankrekening in 
Togo met het oog op de aankoop van diverse 
goederen voor het veeteeltproject, die in Ghana 
05^ Publicatieblad van de Puropese gemeenschappen LlLl^ 
niet te verkrijgen waren. Alle installaties zijn nu 
aangekocht en het bedrag op de rekening is tot 
bijnanulteruggebracht. Bovendien wordtde 
rekening jaarlijks door eene^ternaccountant 
gecontroleerd. ^oalsgezegdonderpuntl4.^steltdeCommissieallesin 
netwerk om ervoortezorgen dateerder binnenlandsedan 
Puropese adviseurs voor de technische bijstand worden 
aangetrokken, ^let is eehter vaak de ontvangende 
regeringzelf die uitdrukkelijk om buitenlandseconsulen^ 
ten verzoekt. 
C^^CLLISIES 
^.^. L^eCommmissie is het in beginsel eens met de 
opmerkingen van de Kramer maar is in de praktijk vaak 
verplichtdewenselijkheid van een pertecte voorbereiding 
te verzoenen metdenoodzaakomvertragingbij het 
opstarten van de projecten te voorkomen, 
^.^. L^e Commissie is het eens met het belang van een 
goede kwaliteit van de technische bijstand, lóaarom 
maaktzijovereenkomstigartikel^lLlidPsubb^vande 
derde Covereenkomst van Lomé regelmatig gebruik van 
het stelsel van ^atzonderlijkeinschrijvingsenveloppes^ 
omdetechnischebijstandte evalueren. Bij dit stelsel 
wordt eerst de kwaliteit van de aangeboden diensten 
onderzocht alvorens de prijzen worden bekeken, VerD 
tragingendienen vanzelfsprekend, tot een minimumte 
wordenbeperkt,hoewelzij indemeestegevallenhet 
resultaat zijn van moeilijkheden met de plaatselijke 
administratie. Poe Commissie is zich eveneens terdege bewust van het 
belang van de overdrcaht van vaardigheden door 
europese consulenten aan binnenlands personeel en 
voorziet svstematisch in alle contracten voor technische 
bijstand in de opleiding van binnenlands kaderpersoneel, 
^.^L hoewel het financieel beheer van het f^Fals 
gevolg van personeelsgebrek niet altijd zo grondig kan 
plaatsvinden als wenselijk zou zijn,wordt de Commissie 
uitvoerig op de hoogte gehouden van de vorderingen bij 
haar projecten, ^etovergrotedeelvan haar middelen 
gaat inderdaad naar ontwikkelingsdoeleinden en slechts 
een klein percentage word gebruikt voor lopende 
administratieve uitgaven waar zulks nodigwordt geacht. 
Alle projecten worden systematisch om de zes maanden 
geëvalueerd ^hoewel dit stelsel ten tijde van het bezoek 
van de Warner aan Benin als gevolg van personeelstekort 
nog niet in werking was^ en waar nodig worden 
bijstunngsmaatregelen genomen, löeze controles worden 
aangevuld met een evaluatie achteraf op thematische 
basis door een gespecialiseerd evaluatieteam dat regelmaD 
tigrapportenmeteen overzichtvan deopgedaneervanng 
opstelt om erin detoekomstprotïjtte kunnen uittrekken.