BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE van 12 april 1994 betreffende steun die Spanje voornemens is te verlenen aan de onderneming Sidenor, een producent van speciaal staal (Slechts de tekst in de Spaanse taal is authentiek) (94/261/EGKS)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, inzonderheid op artikel 95, eerste en tweede alinea,

Na raadpleging van het Raadgevend Comité en met de eenparige instemming van de Raad,

Overwegende hetgeen volgt:

I De staalindustrie in de Gemeenschap maakt op het ogenblik haar moeilijkste periode sinds de eerste helft van de jaren tachtig door. Dit is te wijten aan de algemene conjunctuurvertraging, die aanzienlijke gevolgen heeft gehad voor de industrie in het algemeen en voor de staalindustrie in het bijzonder, hetgeen heeft geleid tot een ernstig onevenwicht tussen vraag en aanbod, gepaard gaande met het ineenstorten van de prijzen. Bovendien is de internationale markt over het algemeen zwak geweest, bestaat er importdruk en is een handelsgeschil met de Verenigde Staten van Amerika gerezen, dat gevolgen heeft gehad voor een aanzienlijk deel van de EG-export naar die markt. Door al deze factoren te zamen is de financiële situatie van bijna alle staalondernemingen in de Gemeenschap verslechterd.

II In april 1992 heeft Spanje een herstructureringsplan voor de Spaanse producent van speciaal staal Sidenor (die Acenor en Foarsa omvat) en de ter ondersteuning daarvan voorgenomen financiering bij de Commissie aangemeld.

Het plan voorziet in de stopzetting van de activiteiten van Acenor en Foarsa die door Sidenor zouden worden overgenomen, en behelst een aantal industriële, commerciële, sociale en financiële herstructureringsmaatregelen waarmee wordt beoogd dat Sidenor tegen einde 1995 zodanige exploitatieresultaten behaalt dat zij levensvatbaar is.

Het herstructureringsplan, zoals het is ingediend, voorziet in de definitieve sluiting van twee van de zes fabrieken van Sidenor te Llodio en Hernani (met elk elektrovlamboogovens en walserijen), hetgeen moet leiden tot een capaciteitsvermindering van 505 000 ton per jaar voor vloeibaar staal en 379 000 ton per jaar voor warmgewalste produkten (een vermindering met 31 %). Het plan voorziet ook in een personeelsvermindering met 1 845 eenheden, van 4 725 in 1990 tot 2 880 in 1995.

De financiering van het plan behelst steunelementen die naar het oordeel van de Commissie onverenigbaar zijn met het Verdrag en met Beschikking nr. 3855/91/EGKS (1), hierna de Staalsteuncode genoemd. De Commissie raamt deze steun op een maximumbedrag van 80,052 miljard pta, qua bestemming als volgt samengesteld:

- maximaal 26,3 miljard pta voor de kwijtschelding van schulden van Acenor en Foarsa;

- sociale steun ten bedrage van maximaal 7,79 miljard pta;

- kapitalisatie ten bedrage van maximaal 20,2 miljard pta; en

- maximaal 25,762 miljard pta in de vorm van verliescompensatie tot dekking van bijkomende exploitatieverliezen en financiële lasten in 1992 en 1993, uitgaande boven die oorspronkelijk in het plan voorzien.

Deze steun omvat de maatregelen met betrekking tot welke de Commissie in juli 1992 (2) een procedure ex artikel 6, lid 4, van de Staalsteuncode heeft ingeleid, ten einde een onderzoek in te stellen naar bepaalde steunmaatregelen die reeds op onwettige wijze, zonder voorafgaande aanmelding bij de Commissie, ten gunste van Acenor waren genomen om de onderneming in staat te stellen ondanks haar financiële moeilijkheden in bedrijf te blijven. Het cijfer inzake sociale steun houdt rekening met de mogelijke sluiting van de fabriek te Larrondo en met bijkomende personeelsverminderingen in de andere fabrieken van Sidenor (zie infra).

Voorts hecht de Commissie afzonderlijk haar goedkeuring aan sociale steun tot een maximumbedrag van 7,79 miljard pta als zijnde verenigbaar met artikel 4, lid 1, van de Staalsteuncode.

III De Commissie heeft met de hulp van een externe deskundige de levensvatbaarheid van het herstructureringsplan beoordeeld met toepassing van dezelfde criteria als zij tijdens de voorgaande herstructurering van de staalindustrie in de Gemeenschap heeft opgelegd. De Commissie is op basis van de bevindingen van de consulent tot de conclusie gekomen dat, mits het herstructureringsplan strikt wordt gevolgd, Sidenor onder normale marktomstandigheden tegen einde 1995 levensvatbaar zou moeten zijn, op voorwaarde dat de volgende bijkomende maatregelen worden genomen:

- verkoop of sluiting van de fabriek voor roestvast staal te Larrondo met een capaciteit van 95 000 ton per jaar voor vloeibaar staal en 60 000 ton per jaar voor warmgewalste produkten;

- bijkomende personeelsverminderingen in de resterende fabrieken met 335 eenheden.

IV De uiterst moeilijke situatie op de EG-staalmarkt heeft in verscheidene Lid-Staten, waaronder Spanje, de sector in gevaar gebracht. De doelstelling Sidenor een gezonde en economisch levensvatbare structuur te geven, draagt bij tot het verwezenlijken van de met name in de artikelen 2 en 3 vervatte doelstellingen van het Verdrag. De Commissie is van oordeel dat de door Spanje voorgenomen maatregelen inzake financiële ondersteuning door de overheid noodzakelijk zijn om deze doelstellingen te verwezenlijken. De Commissie staat derhalve voor een situatie die in het Verdrag niet is geregeld. Onder deze uitzonderlijke omstandigheden moet een beroep worden gedaan op artikel 95, eerste alinea, van het Verdrag, opdat de Gemeenschap de in de inleidende artikelen van het Verdrag vervatte doelstellingen kan nastreven.

Het is echter tevens van essentieel belang te waarborgen dat de goedgekeurde steun tot het absoluut noodzakelijke beperkt blijft en de voorwaarden waaronder het handelsverkeer in de Gemeenschap plaatsvindt niet zodanig verandert dat het gemeenschappelijk belang wordt geschaad, met name gezien de huidige moeilijkheden op de EG-staalmarkt. Het is dan ook belangrijk dat als tegenwicht passende maatregelen worden genomen die in verhouding staan tot de omvang van de bij wijze van uitzondering goedgekeurde steun, zodat een belangrijke bijdrage wordt geleverd tot de in de sector noodzakelijke structurele aanpassing.

V Niettemin is het, ten einde de levensvatbaarheid van het herstructureringsplan te versterken, ook noodzakelijk, zoals de onafhankelijke consulent heeft aanbevolen, als eis te stellen dat de fabriek te Larrondo aan de particuliere sector wordt verkocht of wordt gesloten en dat tot bijkomende personeelsverminderingen met 335 eenheden wordt overgegaan.

Het is van essentieel belang dat alle in het plan voorziene opheffingen van capaciteit reëel en onomkeerbaar zijn, zodat de betrokken capaciteit niet langer op de communautaire staalmarkt drukt. Bijgevolg moeten de gesloten installaties worden verschroot of worden verkocht voor gebruik buiten Europa. Voorts mag, om een reëel effect op lange termijn op het stuk van de vermindering van het huidige onevenwicht tussen vraag en aanbod op de EG-staalmarkt te waarborgen, gedurende ten minste vijf jaar vanaf de datum van de laatste opheffing van capaciteit volgens het plan of, indien deze later valt, de datum van de laatste uitkering van steun voor investeringen volgens het plan de capaciteit die volgens het ondersteunde herstructureringsplan overblijft voor ruwstaal en warmgewalste eindprodukten, niet worden verhoogd, tenzij als gevolg van een verbetering van de produktiviteit. Het is ook van essentieel belang dat het in het herstructureringsplan opgenomen tijdschema van de sluitingen wordt nageleefd.

De fabriek te Larrondo moet uiterlijk tegen 30 juni 1994 worden verkocht of gesloten.

VI Het is niet alleen noodzakelik gedurende de volledige herstructureringsperiode te waarborgen dat de goedgekeurde steun de onderneming in staat stelt tegen einde 1995 opnieuw levensvatbaar te worden, de steun moet ook tot het strikt noodzakelijke bedrag worden beperkt. In dit verband moet ook worden gewaarborgd dat de onderneming niet als gevolg van de financiële herstructureringsmaatregelen een oneerlijk voordeel ten opzichte van andere ondernemingen in de sector verkrijgt, doordat bij het begin haar netto financiële lasten minder bedragen dan 3,5 % van de jaaromzet, het huidige gemiddelde voor staalondernemingen in de Gemeenschap. Ook moet als eis worden gesteld dat de onderneming of haar wettelijke opvolger met betrekking tot verliezen uit het verleden die door steun uit hoofde van het herstructureringsplan worden gedekt, vermindering noch vrijstelling van belastingen kan vragen of krijgen. Voorts moeten eventuele bijkomende leningen tegen normale marktcondities worden verstrekt en mag er met betrekking tot eventuele nieuwe schulden jegens de overheid geen voorkeursbehandeling worden verleend.

VII De tenuitvoerlegging van deze beschikking vereist een strikt toezicht door de Commissie gedurende de volledige herstructureringsperiode en tot einde 1998.

Om dit toezicht daadwerkelijk te kunnen uitoefenen, zal de Commissie in alle opzichten nauwe medewerking verlangen van Spanje, waaraan duidelijke en strikte rapportageverplichtingen zullen worden opgelegd.

Met name op de volgende punten zal nauwlettend moeten worden toegezien:

- capacititsverminderingen,

- investeringen,

- personeelsverminderingen,

- naleving van het tijdschema van de sluitingen,

- produktie en de gevolgen voor de markt,

- financiële resultaten,

- privatisering,

- oprichting van nieuwe ondernemingen,

- bron, modaliteiten en voorwaarden van eventuele bijkomende financiering (met inbegrip van de behandeling van bijkomende schulden, kredietfaciliteiten, enzovoort), uitgaande boven die in het plan voorzien,

- vorderingen in de richting van levensvatbaarheid.

De Commissie zal zesmaandelijkse verslagen bij de Raad indienen om hem van de ontwikkelingen op de hoogte te houden.

Voorts moet worden gewaarborgd dat de steun niet voor oneerlijke mededingingspraktijken wordt gebruikt. Voorts kan de Commissie overeenkomstig artikel 47 van het Verdrag overgaan tot verificaties ter plekke om na te gaan of de verstrekte informatie met de werkelijkheid overeenstemt en met name of de aan de goedkeuring van de steun verbonden voorwaarden worden nagekomen. Mocht in dit verband een Lid-Staat bij de Commissie klagen dat overheidssteun de onderneming in staat stelt onder de normale prijs te verkopen, dan zal de Commissie meer bepaald overeenkomstig artikel 60 van het Verdrag een onderzoek instellen.

Mocht de Commissie voorts op basis van de verstrekte informatie tot de vaststelling komen dat de in haar beschikking ex artikel 95 van het Verdrag gestelde voorwaarden niet zijn nagekomen, dan kan zij eisen dat de uitkering van steun wordt opgeschort of dat reeds uitgekeerde steun wordt teruggevorderd. Voegt een Lid-Staat zich niet naar die beschikking, dan moet artikel 88 van het Verdrag toepassing vinden.

De Commissie kan besluiten zich bij haar toezichthoudende taak door een in overeenstemming met Spanje gekozen onafhankelijke consulent te laten bijstaan.

De Commissie zal er met gebruikmaking van al haar bevoegdheden op toezien dat de steunontvangende onderneming de voorwaarden van deze beschikking, waaronder die betreffende de noodzakelijke vorderingen in de richting van levensvatbaarheid, en haar andere uit de toepassing van het Verdrag voortvloeiende verplichtingen nakomt. Mocht uit de toezichtsverslagen blijken dat er sprake is van aanzienlijke afwijkingen van de financiële gegevens die als basis voor het beoordelen van de levensvatbaarheid hebben gediend, dan kan de Commissie eisen dat passende matregelen worden genomen om de herstructureringsmaatregelen te versterken.

VIII Een beschikking ex artikel 95 van het Verdrag tot goedkeuring van overheidssteun is, gezien het bepaalde in artikel 4, onder c), van het Verdrag, een buitengewone maatregel. Gelet op het bovenstaande, kan de Commissie bij wijze van uitzondering haar goedkeuring aan de in deze zaak voorgenomen steun hechten, mits de door haar gestelde voorwaarden en eisen worden nagekomen. De Commissie zal tevens de ex artikel 6, lid 4, van de Staalsteuncode ingeleide procedure beëindigen, omdat deze op de goedgekeurde steun betrekking heeft. De betrokken steun, waarmee herstel van de levensvatbaarheid tegen einde 1995 wordt beoogd, moet echter als de laatste worden beschouwd. Mocht tegen die tijd de levensvatbaarheid niet zijn hersteld, dan mag Spanje voor de onderneming niet opnieuw om een afwijking ex artikel 95 van het Verdrag verzoeken,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

1. De volgende maximale steunbedragen die Spanje voornemens is direct of indirect toe te kennen aan de Spaanse producent van speciaal staal Sidenor, die Acenor en Foarsa omvat, kunnen als verenigbaar met de goede werking van de gemeenschappelijke markt worden beschouwd, mits de in de artikelen 2 tot en met 5 gestelde voorwaarden en eisen worden nagekomen:

- schuldkwijtschelding tot een maximumbedrag van 26,3 miljard pta;

- sociale steun tot een maximumbedrag van 7,79 miljard pta;

- kapitalisatie tot een maximumbedrag van 20,2 miljard pta;

- verliescompensatie tot een maximumbedrag van 25,762 miljard pta tot dekking van bijkomende exploitatieverliezen en financiële lasten in 1992 en 1993, uitgaande boven die oorspronkelijk in het plan voorzien.

2. De steun is zodanig berekend dat de onderneming tegen einde 1995 levensvatbaar kan zijn. Indien de onderneming tegen die tijd niet levensvatbaar is, zal Spanje voor die onderneming niet om een nieuwe afwijking krachtens artikel 95 van het EGKS-Verdrag verzoeken.

3. De steun mag niet voor oneerlijke mededingingspraktijken worden gebruikt.

4. Onverminderd de in dit artikel bedoelde steunmaatregelen in het kader van het herstructureringsplan, worden eventuele leningen aan de onderneming tegen normale marktcondities verstrekt, worden aan de begunstigde onderneming geen schuldmoratoria toegekend en geniet de onderneming met betrekking tot schulden jegens de overheid geen voorkeursbehandeling.

Artikel 2

1. De volgende definitieve opheffingen van produktiecapaciteit worden uitgevoerd:

"(in duizend tonnen)"" ID="1">Hernani> ID="2">228> ID="3">125"> ID="1">Llodio> ID="2">277> ID="3">254"> ID="1">Totaal > ID="2">505> ID="3">379">

2. Alle opheffingen van capaciteit worden uiterlijk overeenkomstig het in het herstructureringsplan opgenomen tijdschema uitgevoerd. Bovendien wordt de fabriek voor roestvast staal te Larrondo uiterlijk op 30 juni 1994 aan de particuliere sector verkocht dan wel gesloten.

3. Om te waarborgen dat de in lid 1 genoemde opheffingen van capaciteit definitief zijn, worden de betrokken installaties gesloopt of buiten Europa verkocht.

4. De begunstigde onderneming mag gedurende ten minste vijf jaar vanaf de datum van de laatste opheffing van capaciteit volgens het herstructureringsplan of, indien deze later valt, de datum van de laatste uitkering van steun voor investeringen volgens het plan, haar volgens het plan overblijvende capaciteit voor ruwstaal en warmgewalste eindprodukten niet verhogen, tenzij als gevolg van een verbetering van de produktiviteit.

Artikel 3

Aan de goedkeuring van de in artikel 1 bedoelde steun zijn verder de volgende voorwaarden verbonden:

a) De netto financiële lasten van de nieuwe onderneming bedragen in het begin ten minste 3,5 % van de jaaromzet.

b) De onderneming of haar rechtsopvolger mag geen belastingvermindering of -vrijsteling vragen of krijgen met betrekking tot verliezen uit het verleden die door onder deze beschikking vallende steun worden gedekt.

c) De begunstigde onderneming voert alle herstructureringsmaatregelen uit die zijn opgenomen in het herstructureringsplan zoals dit bij de Commissie is ingediend, en dit overeenkomstig het daarin vastgelegde tijdschema.

Artikel 4

1. Spanje verleent zijn volle medewerking aan de volgende toezichtsregelingen:

a) Spanje dient bij de Commissie viermaal per jaar, uiterlijk op 15 maart, 15 juni, 15 september en op 15 december, een verslag in dat overeenkomstig de Bijlage volledige informatie betreffende de begunstigde onderneming en de herstructurering ervan bevat. Het eerste verslag moet uiterlijk op 15 maart 1994, het laatste uiterlijk op 15 september 1998 bij de Commissie inkomen, tenzij de Commissie anders beslist.

b) De verslagen bevatten alle informatie die de Commissie nodig heeft om het verloop van de herstructurering, de installatie en de benutting van capaciteit te volgen, alsook voldoende financiële gegevens om de Commissie in staat te stellen na te gaan of aan de door haar gestelde voorwaarden en eisen wordt voldaan. De verslagen bevatten ten minste alle in de Bijlage vereiste informatie; de Commissie behoudt zich het recht voor op basis van haar ervaringen bij het toezicht deze bijlage te wijzigen. Spanje verplicht de begunstigde onderneming alle relevante gegevens bekend te maken die onder andere omstandigheden als vertrouwelijk kunnen worden beschouwd.

2. De Commissie stelt op basis van de verslagen halfjaarlijkse verslagen op die uiterlijk op 1 mei en op 1 november bij de Raad worden ingediend, zodat indien nodig een discussie in de Raad kan plaatsvinden. Wanneer de begunstigde onderneming investeringen met het oog op de installatie van nieuwe capaciteit of de uitbreiding van bestaande capaciteit overweegt, stelt de Commissie de Raad hiervan in kennis op basis van een verslag waarin de financiële regelingen worden uiteengezet en waarin wordt aangetoond dat er geen sprake is van overheidssteun.

Artikel 5

1. De Commissie kan te allen tijde besluiten een in overeenstemming met Spanje gekozen onafhankelijke consulent ermee te belasten de resultaten van het toezicht te evalueren, noodzakelijk onderzoek te verrichten en aan de Raad verslag uit te brengen.

2. De Commissie kan no nodig overeenkomstig artikel 47 van het EGKS-Verdrag verificaties bij de steunontvangende ondernemingen verrichten om na te gaan of de informatie in de in artikel 4, lid 1, bedoelde verslagen juist is en met name of aan de in deze beschikking gestelde voorwaarden wordt voldaan. In dit verband zal de Commissie, indien een Lid-Staat bij haar klaagt dat overheidssteun de steunontvangende onderneming in staat stelt onder de normale prijs te verkopen, meer bepaald overeenkomstig artikel 60 van het EGKS-Verdrag een onderzoek instellen.

3. De Commissie ziet er bij het beoordelen van de in artikel 4, lid 1, genoemde verslagen op toe dat inzonderheid aan de in artikel 1, lid 4, gestelde eisen wordt voldaan.

Artikel 6

1. Onverminderd de mogelijkheid tot oplegging van sancties krachtens het EGKS-Verdrag, kan de Commissie eisen dat de uitkering van steun wordt opgeschort of reeds uitgekeerde steun wordt teruggevorderd, indien zij op basis van de ontvangen informatie op enig ogenblik tot de vaststelling zou komen dat niet aan de in deze beschikking gestelde voorwaarden is voldaan. Indien Spanje zijn verplichtingen uit hoofde van een dergelijke beschikking niet nakomt, zal artikel 88 van het EGKS-Verdrag toepassing vinden.

2. Indien de Commissie op basis van de in artikel 4, lid 1, genoemde verslagen vaststelt dat zich aanzienlijke afwijkingen hebben voorgedaan ten opzichte van de financiële gegevens die als grondslag voor de beoordeling van de levensvatbaarheid hebben gediend, kan zij eisen dat Spanje passende maatregelen neemt om de herstructureringsmaatregelen van de steunontvangende onderneming te versterken.

Artikel 7

Deze beschikking is gericht tot het Koninkrijk Spanje.

Gedaan te Brussel, 12 april 1994.

Voor de Commissie

Karel VAN MIERT

Lid van de Commissie

(1) PB nr. L 362 van 31. 12. 1991, blz. 57.

(2) PB nr. C 234 van 12. 9. 1992, blz. 5.

BIJLAGE

Aan de Commissie te verschaffen informatie a) Capaciteitsverminderingen

- datum (of verwachte datum) van stopzetting van produktie,

- datum (of verwachte datum) van de ontmanteling (1) van de betrokken installatie,

- indien de installatie wordt verkocht, datum (of verwachte datum) van verkoop, identiteit en land van koper,

- verkoopprijs.

b) Investeringen

- details van uitgevoerde investeringen,

- datum van voltooiing,

- de kosten van de investering, de financieringsbronnen en het bedrag van eventuele, hiermee verband houdende steun,

- datum van de betaling van de steun.

c) Personeelsverminderingen

- aantal verloren arbeidsplaatsen en tijdschema,

- totale kosten,

- overzicht van de wijze waarop de kosten worden gefinancierd.

d) Gevolgen voor de produktie en de markt

- maandelijkse produktie van ruwstaal en afgewerkte produkten per categorie,

- verkochte produkten, met inbegrip van volumes, prijzen en markten.

e) Financiële resultaten

- evolutie van geselecteerde financiële ratio's om te verzekeren dat vordering wordt gemaakt in de richting van levensvatbaarheid (de financiële resultaten en ratio's moeten worden verschaft op een manier die toelaat vergelijkingen te maken met het financiële herstructureringsplan van de onderneming),

- niveau van financiële lasten,

- details en tijdschema van ontvangen steun en gedekte kosten,

- voorwaarden van eventuele nieuwe leningen (ongeacht de bron).

f) Privatisering

- verkoopprijs en behandeling van bestaande passiva,

- aanwending van de opbrengst van de verkoop,

- datum van de verkoop,

- financiële positie van de onderneming op het tijdstip van de verkoop.

g) Oprichting van nieuwe ondernemingen of nieuwe installaties die capaciteitsuitbreidingen inhouden

- identiteit van alle deelnemers uit de particuliere en openbare sector,

- bronnen van hun financiering van de oprichting van de nieuwe onderneming of nieuwe installaties,

- voorwaarden inzake de deelneming van de particuliere en openbare aandeelhouders,

- beheerstructuur van de nieuwe onderneming.

(1) Zoals omschreven in Beschikking nr. 3010/91/EGKS van de Commissie (PB nr. L 286 van 16. 10. 1991, blz. 20).