*****

BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE

van 12 december 1986

inzake de procedure op grond van artikel 85 van het EEG-Verdrag

(IV/31.356 - ABI)

(Slechts de tekst in de Italiaanse taal is authentiek)

(87/103/EEG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE

GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap,

Gelet op Verordening nr. 17 van de Raad van 6 februari 1962, eerste verordening over de toepassing van de artikelen 85 en 86 van het Verdrag (1), laatstelijk gewijzigd bij de Akte van Toetreding van Spanje en Portugal, en met name op de artikelen 2, 4, 6 en 8,

Gezien het verzoek om een negatieve verklaring en de aanmelding welke op 11 oktober 1984 door de Associazione bancaria italiana, Piazza del Gesù, 49, Rome, werden ingediend betreffende overeenkomsten en aanbevelingen met betrekking tot de werkzaamheden van de banken die lid zijn van de Associazione bancaria italiana,

Gezien de bekendmaking van het essentiële gedeelte van het verzoek en van de aanmelding (2), overeenkomstig artikel 19, lid 3, van Verordening nr. 17,

Na raadpleging van het Adviescomité voor mededingingsregelingen en economische machtsposities,

Overwegende hetgeen volgt:

DE FEITEN

I. DE AANMELDING

A. Associazione bancaria italiana (ABI)

(1) De Associazione bancaria italiana, hierna ABI te noemen, is een vereniging zonder winstoogmerk van banken, financiële en kredietinstellingen en verenigingen ervan, die ten doel heeft de belangen van haar leden te behartigen en de voor de bank- en financiële sector van belang zijnde vraagstukken te bestuderen en te behandelen.

(2) Om deze doeleinden te verwezenlijken wil de ABI:

a) de collectieve belangen van de leden vertegenwoordigen;

b) samenwerken met overheidsinstanties en economische en sociale organisaties bij de oplossing van problemen in de bank- en financiële sector;

c) de leden informeren en bijstaan;

d) studie en onderzoek op het gebied van de bancaire en financiële problematiek bevorderen;

e) tussen de leden informatieuitwisseling, afspraken en overeenkomsten over onderwerpen van gemeenschappelijk belang bevorderen.

(3) De ABI telt drie categorieën leden:

a) gewone leden: de financiële en kredietinstellingen die in Italië zijn gevestigd;

b) corresponderende leden: buitenlandse bijkantoren van Italiaanse banken;

c) leden van rechtswege: de beroepsverenigingen van de verschillende categorieën kredietinstellingen.

De corresponderende leden en de leden van rechtswege hebben geen stemrecht in de algemene vergadering.

(4) Praktisch alle kredietinstellingen (banken, spaarkassen, landbouw- en volkskredietbanken, financierings- en leasingbedrijven, enz.) zijn ABI-lid. Op 31 december 1984 waren er in Italië 1 096 kredietinstellingen werkzaam met een totaal van 12 965 loketten.

(5) De organen van de ABI zijn: de Vergadering, de Raad, het Uitvoerend Comité, de Voorzitter en de Accountants. Het Uitvoerend Comité is bevoegd voor de goedkeuring van overeenkomsten tussen de banken en het doen van aanbevelingen inzake de eenvormige toepassing van provisies voor door banken verleende diensten.

B. De inhoud van de aanmelding

(6) De ABI heeft op 11 oktober 1984 bij de Commissie een reeks van tien overeenkomsten en vijf aanbevelingen aangemeld, die door de tussenkomst van de vereniging tot stand waren gekomen. De aangemelde overeenkomsten en aanbevelingen kunnen als volgt worden gegroepeerd:

a) overeenkomsten betreffende de betrekkingen tussen de banken;

b) overeenkomsten betreffende de betrekkingen tussen de banken en hun cliënten;

c) aanbevelingen betreffende de aan cliënten in rekening te brengen minimumprovisies.

(7) a) Overeenkomsten betreffende de betrekkingen tussen de banken:

- overeenkomst inzake het incasso en/of de acceptbezorging van papier op Italië;

- overeenkomst inzake het incasso van in Italië betaalbare bankcheques en andere krediettitels;

- overeenkomst inzake een nieuw eenvormig type reischeque in lire;

- interbancaire Bancomat-overeenkomst;

- RID (rechtstreekse afwikkeling tussen banken);

- RIBA-procedure (bankkwitanties).

(8) b) Overeenkomsten betreffende de betrekkingen tussen de banken en hun cliënten:

- overeenkomst inzake transacties in buitenlandse deviezen en/of lire op buitenlandse rekeningen;

- overeenkomst minimumtarieven kluishuur;

- overeenkomst minimumtarieven gesloten bewaring;

- overeenkomst inzake het in rekening brengen van een provisie voor de verkoop van en inning van in buitenlandse deviezen luidende reischeques.

(9) c) Aanbevelingen betreffende de aan cliënten in rekening te brengen minimumprovisies:

- overeenkomst inzake de voorwaarden van toepassing op niet onder andere overeenkomsten of aanbevelingen vallende transacties met cliënten;

- provisies ter zake van verzoeken uitgaande van accountantskantoren om boekhoudkundige gegevens;

- provisies die aan buitenlandse banken in rekening moeten worden gebracht voor met het oog op een accountantsonderzoek verstrekte inlichtingen;

- door de cliënten te betalen rechten voor het beheer van gewoon schatkistpapier;

- incasso van telefoonrekeningen (SIP).

II. DE PROCEDURE

A. Mededeling van de punten van bezwaar

(10) Naar aanleiding van de aanmelding heeft de Commissie in een op 2 augustus 1985 verzonden mededeling van de punten van bezwaar de ABI ervan in kennis gesteld dat het in haar voornemen lag om in toepassing van artikel 85 van het EEG-Verdrag:

1. vast te stellen dat de voorwaarden voor de toepassing van artikel 85, lid 1, voor de volgende overeenkomsten waren vervuld:

- overeenkomst inzake het incasso en/of de acceptbezorging van papier op Italië;

- overeenkomst inzake het incasso van in Italië betaalbare bankcheques en andere krediettitels;

- overeenkomst inzake transacties in buitenlandse deviezen en/of in lire op niet-ingezetene-rekeningen;

- overeenkomst inzake het in rekening brengen van een provisie voor de verkoop en inning van in buitenlandse deviezen luidende reischeques;

- interbancaire overeenkomst inzake de voorwaarden, maar uitsluitend wat de volgende hoofdstukken en punten betreft:

- de hoofdstukken VII tot en met XIII;

- hoofdstuk II, punt 8 c), ter zake van de provisie voor overboekingen per telegram, telex en telefoon;

- hoofdstuk III, punt 1, met betrekking tot de provisie over het maximum van de overtrekking;

(11) 2. vast te stellen dat de voorwaarden voor de toepassing van artikel 85, lid 1, voor de volgende overeenkomsten niet waren vervuld:

- interbancaire Bancomat-overeenkomst;

- RID;

- RIBA-procedure;

- incasso van telefoonrekeningen;

- overeenkomst minimumtarieven kluishuur; - overeenkomst minimumtarieven gesloten bewaring;

(12) 3. vast te stellen dat, gezien de in de aanmelding naar voren gebrachte argumenten, de voorwaarden voor de toepassing van artikel 85, lid 3, voor de volgende overeenkomst zijn vervuld:

- overeenkomst inzake een nieuw eenvormig type reischeque in lire;

(13) 4. vooralsnog haar standpunt voor te behouden ten aanzien van de hoofdstukken I tot en met VI van de overeenkomst, die betrekking hebben op de credit- en debettarieven, zulks in afwachting van de resultaten van een eventueel aanvullend onderzoek ter verificatie van de in de aanmelding medegedeelde gegevens en van de gegrondheid van de daarin naar voren gebrachte argumenten.

B. Het standpunt van de ABI

(14) Na indiening van hun schriftelijke opmerkingen hebben de vertegenwoordigers van de ABI in een onderhoud met vertegenwoordigers van de Commissie verklaard dat zij met betrekking tot de overeenkomsten waarop de mededeling van de punten van bezwaar betrekking heeft, bereid waren de volgende overeenkomsten te beëindigen:

(15) - overeenkomst inzake transacties in buitenlandse deviezen en/of in lire op niet-ingezetene-rekeningen: terwijl het derde hoofdstuk is gehandhaafd, zijn uit deze overeenkomst de twee eerste hoofdstukken geschrapt, die betrekking hebben op:

i) de vaststelling van referentiecriteria voor de bepaling van de rente die moet worden betaald in geval van vertraging bij de overmaking van deviezen;

ii) de voorwaarden die moeten worden toegepast voor betalingen door of voor rekening van emigranten;

- overeenkomst inzake het in rekening brengen van een provisie voor de verkoop en inning van in buitenlandse deviezen luidende reischeques;

- interbancaire overeenkomst inzake de voorwaarden: de hoofdstukken VII tot en met XIII betreffende de provisies en valuteringsdata die van toepassing zijn in de betrekkingen met de cliënten werden geschrapt, met uitzondering van de paragrafen 11 tot en met 19 van hoofdstuk VII die betrekking hebben op de provisie en valuteringsdata. Ook werden de in de betrekkingen tussen banken en cliënten geldende bepalingen van hoofdstuk II, punt 8 c) (provisie voor overboeking per telegram, telex en telefoon) en van hoofdstuk III, punt 1 (provisie over het maximum van de overtrekking) geschrapt;

- provisies ter zake van verzoeken om boekhoudkundige gegevens;

- aan buitenlandse banken in rekening te brengen provisies voor met het oog op een accountantsonderzoek verstrekte inlichtingen;

- door cliënten te betalen rechten voor het beheer van gewoon schatkistpapier.

De Commissie brengt in herinnering dat zij in haar mededeling van punten van bezwaar deze overeenkomsten in strijd met artikel 85, lid 1, had bevonden en dat zij dus niet in aanmerking komen voor een ontheffing op grond van lid 3 van dat artikel.

C. De huidige situatie

Er blijven nu zeven overeenkomsten over die het voorwerp zijn van een negatieve verklaring, drie waarvoor een ontheffing wordt verleend en twee delen van een overeenkomst ten aanzien waarvan de Commissie zich haar standpunt voorbehoudt:

(16) 1. Overeenkomsten die het voorwerp vormen van een negatieve verklaring:

- interbancaire Bancomat-overeenkomst;

- RID;

- RIBA-procedure;

- overeenkomst inzake transacties in buitenlandse deviezen en/of in lire op niet-ingezetene-rekeningen (hoofdstuk III);

- overeenkomst minimumtarieven kluishuur;

- overeenkomst minimumtarieven gesloten bewaring;

- incasso van telefoonrekeningen (SIP).

(17) 2. Overeenkomsten waaraan een ontheffing wordt verleend:

- overeenkomst inzake het incasso en/of de acceptbezorging van papier op Italië;

- overeenkomst inzake het incasso van in Italië betaalbare bankcheques en andere krediettitels;

- overeenkomst inzake een nieuw eenvormig type reischeque in lire.

(18) 3. Gedeelten van de interbancaire overeenkomst betreffende voorwaarden waarop deze beschikking geen betrekking heeft.

In haar mededeling van punten van bezwaar had de Commissie haar standpunt voorbehouden ten aanzien van de hoofdstukken I tot en met VI betreffende credit- en debetrentetarieven. In haar aanmelding had de ABI met betrekking tot deze hoofdstukken het volgende medegedeeld:

- het vermelde met betrekking tot de tarieven geldt sedert lange tijd niet meer; - tot 31 maart 1982 was een overeenkomst van kracht waarbij een maximum werd gesteld aan de in verhouding tot de bedragen van de depots aan cliënten te betalen rente; de overeenkomst werd evenwel, vooral in de laatste jaren, niet nageleefd op grond van het feit dat de niveaus van de genoemde rentetarieven sterk afweken van die van de markt;

- met betrekking tot de debetrentetarieven zijn de banken sinds 1970 niet meer door overeenkomsten gebonden;

- sedert 1 mei 1975 draagt het Uitvoerend Comité van de ABI zorg voor de mededeling van het niveau van de »prime rate"; deze mededeling bindt de banken echter niet, zij behouden de vrijheid het niveau van hun tarieven te variëren;

- de »prime rate", bij de bepaling waarvan rekening wordt gehouden met de rentetarieven op de geldmarkt (de officiële discontovoet, de rentevoet voor schatkistpapier), met de conjuncturele vooruitzichten en de monetair-politieke trends, is een weerspiegeling van de bestaande situatie op de geldmarkt;

- sedert februari 1983 wordt het indicatieve karakter van de »prime rate" en ook van de »top rate" formeel bevestigd: de bepaling van de debetrentetarieven wordt aan de banken overgelaten en de ABI beperkt zich tot het verstrekken van statistische gegevens over de gemiddelde »prime rate" van het bankbedrijf.

Het in de mededeling van punten van bezwaar gemaakte voorbehoud vindt zijn grond in de noodzaak de gegevens en de gegrondheid van de in de aanmelding aangevoerde argumenten te toetsen in het licht van een langere ervaringsperiode; dit voorbehoud wordt dus gehandhaafd.

(19) Voorts heeft de beschikking geen betrekking op de paragrafen 11 tot en met 19 van hoofdstuk VII van bovengenoemde overeenkomst. Deze paragrafen betreffen de provisies en valuteringsdata die in de betrekkingen tussen banken gelden.

Met betrekking tot deze paragrafen dient rekening te worden gehouden met het feit dat de ABI, waar zij de toepassing daarvan aanbeveelt, dit doet in afwachting van het tijdstip dat de organen van deze vereniging in staat zijn de meest passende besluiten ter zake te nemen. Aangezien de datum voor de vaststelling van deze besluiten nog niet met zekerheid vaststaat, acht de Commissie het gewenst zich haar standpunt ter zake nog voor te behouden.

III. DE ESSENTIËLE INHOUD VAN DE OVEREENKOMSTEN WAAROP DE BESCHIKKING BETREKKING HEEFT

1. Overeenkomst inzake het incasso en/of de acceptbezorging van papier op Italië

(20) Deze overeenkomst is op 1 oktober 1968 in werking getreden en omschrijft de technische aspecten van de afwikkeling van het incasso en de acceptbezorging van papier op Italië in de betrekkingen tussen de betrokken banken. In het kader van de technische procedure voor de melding van onbetaalde posten uit het net van - snelle - »speciale incasso's" (termijnmaximum 15 dagen) wordt in de overeenkomst bovendien een vast bedrag vastgesteld, dat de beloning vormt van de bank die de onbetaalde post meldt.

(21)

2. Overeenkomst voor het incasso van bankcheques en andere krediettitels die in Italië betaalbaar zijn

Deze overeenkomst is op 27 oktober 1969 in werking getreden en omschrijft de normen en technische modaliteiten voor de afwikkeling van het incasso van bankcheques en andere krediettitels in de relaties tussen de banken. In dit technische verband bevat de overeenkomst eenvormige valuteringsdata voor het debiteren en crediteren van cheques en andere titels welke tussen de banken die om de dienst vragen en die welke hem verlenen en eventuele tussenpersonen moeten worden toegepast.

(22)

3. Overeenkomst inzake een nieuw eenvormig type reischeque in lire

Deze overeenkomst is op 1 maart 1980 in werking getreden en geeft de regels aan voor de emissie, de omloop en de betaling van reischeques. Zij beveelt standaardtypen cheques aan.

De overeenkomst betreft leden die cheques emitteren en verkopen en corresponderende leden/consignatienemers die niet emitteren maar zich tot de verkoop van cheques beperken.

Het technische gedeelte van de overeenkomst bevat regels voor:

- de afgifte en de bewaring van de cheques,

- het gebruik van de cheques in Italië of elders,

- de terugbetaling van de gebruikte cheques, van de vóór de emissie verloren, gestolen, vernietigde en geannuleerde cheques of van de niet gebruikte cheques,

- alsmede de kenmerken (kleur, vorm) van de eenvormige cheques.

In dit verband voorziet de overeenkomst:

- de beloning van het corresponderende lid/de consignatienemer,

- de beloning van het emitterende lid en

- de valuteringsdatum voor het debiteren van de correspondent voor het bedrag van de verkochte titels. De overeenkomst herinnert eraan dat bij de bepaling van de gebruikelijke, door de cliënt te betalen provisie niet rekening dient te worden gehouden met de beloning van het emitterende lid.

De provisie, die de genoemde beloningen omvat, wordt vastgesteld als percentage van het bedrag aan verkochte cheques. (23)

4. Interbancaire Bancomat-overeenkomst

De overeenkomst bevat de criteria voor het openen van een net van permanent toegankelijke bankautomaten in Italië. Er zijn twee categorieën leden:

- actieve: banken die bankautomaten installeren en aan hun cliënten Bancomat-kaarten verstrekken;

- passieve: banken die geen bankautomaten installeren maar wel Bancomat-kaarten aan hun cliënten verstrekken, waarbij een bepaald aantal kaarten niet mag worden overschreden.

De leden verbinden zich ertoe in Italië niet aan andere soortgelijke netten of organisaties te zullen deelnemen. Aan de dagelijkse of maandelijkse opnemingen zijn maxima gesteld.

De leden verbinden zich ertoe gedurende drie jaar met ingang van 1 oktober 1983 in het systeem te zullen deelnemen. De termijn voor opzegging van het lidmaatschap bedraagt drie maanden. Leden die de overeenkomsten en de reglementen niet nakomen, kunnen op initiatief van de ABI worden uitgesloten.

De criteria en de praktische bijzonderheden voor de exploitatie van het systeem zijn in reglementen neergelegd. Deze bevatten onder andere:

- de voorwaarden voor het beheer van de dienstverlening (valuteringsdata die de betalende bank ten aanzien van de emitterende bank toepast, provisies voor elke verrichting en de verdeling ervan over de betalende en de emitterende bank) en de verdeling van de beheerskosten over de leden;

- de logo;

- het overzicht van de verdeling der loketten, de criteria voor het aantal aan elk lid toe te kennen loketten en de geografische spreiding ervan;

- de algemene voorwaarden voor de relaties met de cliënten;

- het reglement met de normen voor de procedure van geldopneming;

- de gegevens die moeten worden opgenomen in de door te geven boekhoudkundige gegevens;

- de gegevens die moeten worden opgenomen op de lijsten die door de met het beheer belaste vennootschap moeten worden overgelegd.

(24)

5. RID (rechtstreekse afwikkeling tussen banken)

In deze overeenkomst wordt de technische procedure vastgesteld voor het incasso door debitering, van een creditrekening, uit hoofde van contractuele verplichtingen die in periodieke betalingen op vaste vervaldata voorzien (bij voorbeeld: gas, elektriciteit), voor welke debitering vooraf machtiging is gegeven (automatische opdracht voor afschrijving). De overeenkomst bepaalt:

- de valuteringsdatum die de opdrachtgevende bank moet toepassen voor het debiteren van de rekeninghoudende bank voor het te incasseren bedrag;

- de provisie voor de rekeninghoudende bank;

- de provisie voor de SIA (de beherende vennootschap).

(25)

6. RIBA (bankkwitanties)

In deze overeenkomst wordt de technische procedure vastgesteld voor het incasso door middel van bankkwitanties en voor de tussen banken geldende administratieve regelingen voor deze kwitanties. De cliënt-crediteur verstrekt de opdrachtgevende bank de gegevens van de te incasseren kwitantie (op magneetband voor computerverwerking) die via de SIA worden doorgegeven aan de rekeninghoudende banken, die belast zijn met het drukken van de kennisgeving van de vervaldata, het drukken van de kwitantie en met het incasso. De overeenkomst geeft aan:

- de te betalen provisies en de toe te passen valuteringsdata in geval van incasso,

- de te betalen rechten en de respectieve valuteringsdata voor onbetaald teruggezonden kwitanties.

De overeenkomst is op 15 januari 1985 in werking getreden.

(26) 7. De overeenkomst inzake transacties in buitenlandse deviezen en/of in lire op niet-ingezetene-rekeningen

Deze overeenkomst bevat de condities en de regels voor de uitvoering van betalingsopdrachten vanaf buitenlandse rekeningen in lire welke de erkende Italiaanse banken moeten toepassen op zowel banken in het buitenland als andere erkende Italiaanse banken. Sancties zijn voorzien in geval van vertraging bij de overboekingen vanaf niet-ingezetene-rekeningen in lire. Deze overeenkomst is op 14 februari 1972 in werking getreden.

(27)

8. Overeenkomst inzake de minimumtarieven kluishuur

In de overeenkomst worden de te hanteren minimumtarieven voor de verhuur van kluizen vastgesteld. Deze tarieven worden bepaald op grond van de omvang van de kluis en het aantal gehuurde kluizen. Deze overeenkomst is op 1 juli 1978 van kracht geworden.

(28) 9. Overeenkomst inzake de minimumtarieven gesloten bewaring

In de overeenkomst worden de minimumtarieven per bewaring en de minimum- en maximumtarieven op grond van de omvang daarvan vastgesteld. Deze overeenkomst is in werking getreden op 1 januari 1980.

(1) PB nr. 13 van 21. 2. 1962, blz. 204/62.

(2) PB nr. C 251 van 8. 10. 1986, blz. 2.

(29)

10. Incasso van telefoonrekeningen (SIP)

In deze overeenkomst wordt de procedure aangegeven voor de betaling van telefoonrekeningen door afschrijving van een rekening of door contante betaling bij de bank, en zij voorziet:

a) voor betaling door afschrijving van een rekening:

- de valuteringsdatum voor de rekeninghoudende bank;

- de provisie die ten laste komt van de cliënt die de machtiging tot automatische afschrijving heeft verleend;

- het aandeel van de SIA;

b) voor contante betaling bij de bank zelf:

het ten laste van de betaler en van de SIP komende bedrag.

IV. OPMERKINGEN VAN DERDEN

(30) De Commissie heeft met betrekking tot de aangemelde overeenkomsten, waarvan de essentiële inhoud overeenkomstig artikel 19, lid 3, van Verordening nr. 17 werd bekendgemaakt, geen opmerkingen van derden ontvangen. Haar aandacht is gevestigd op een verondersteld bestaan van een aanvullende onderlinge afstemming, die echter, na verificatie, niet kon worden aangetoond.

JURIDISCHE BEOORDELING

I. ARTIKEL 85, LID 1

A. De ondernemingen

1. De ondernemingen

(31) De banken en financiële instellingen die lid zijn van de ABI, zijn ondernemingen in de zin van artikel 85; voorts zijn de verenigingen ervan, die lid zijn van de ABI, ondernemersverenigingen. De ABI waarvan deze ondernemingen en verenigingen lid zijn, vormt een ondernemersvereniging.

2. Overeenkomsten tussen ondernemingen

(32) De aangemelde overeenkomsten vormen overeenkomsten tussen de ondernemingen die lid zijn van de ABI. De circulaires waarmede de ABI krachtens besluit van het Uitvoerend Comité de technische inhoud van de overeenkomsten telkens aan de situatie op de markt heeft aangepast en de toepassing daarvan heeft aanbevolen, vormen besluiten van ondernemersverenigingen in de zin van artikel 85.

B. Beoordeling van de aangemelde overeenkomsten

1. Overeenkomsten waarop artikel 85, lid 1, niet van toepassing is

(33) Artikel 85, lid 1, is niet van toepassing op de volgende overeenkomsten omdat deze geen concurrentiebeperkingen inhouden of omdat de daarin vervatte concurrentiebeperkingen de handel tussen de Lid-Staten niet merkbaar ongunstig beïnvloeden.

a) Geen concurrentiebeperkingen

Overeenkomst inzake transacties in buitenlandse deviezen en/of in lire op niet-ingezetene-rekeningen (hoofdstuk III)

(34) Met deze overeenkomst wordt onder meer ernaar gestreefd dat overboekingen in lire vanaf niet-ingezetene-rekeningen in het kader van het banksysteem binnen een termijn van ten hoogste één dag, plaatsvinden uitgaande van de valuteringsdatum die is aangegeven door de opdrachtgevende buitenlandse bank. De overeenkomst bevat met het oog hierop met name de bepaling dat, in geval van vertraging in de uitvoering van overboekingsopdrachten, de Italiaanse bank die voor de vertraging verantwoordelijk is door meer dan één dag na de valuteringsdatum te hebben overgeboekt, verplicht is de eventueel door de ontvangende bank betaalde rente te vergoeden. Het betreft hier een technisch instrument, waarmede een sanctie wordt gesteld op de niet-nakoming van verbintenissen ten einde de overboekingen te versnellen en dat geen enkele belemmering voor de concurrentie tussen banken opwerpt. Deze overeenkomst houdt dus geen beperkingen van de concurrentie in.

b) Geen merkbaar ongunstige beïnvloeding van de handel tussen Lid-Staten

- interbancaire Bancomat-overeenkomst,

- RID (rechtstreekse afwikkeling tussen banken),

- RIBA-procedure (bankkwitanties),

- incasso van telefoonrekeningen.

(35) Met deze overeenkomsten wordt beoogd een standaardisatie en een rationalisatie van bankverrichtingen op nationaal niveau tot stand te brengen; zij betreffen uitsluitend betrekkingen tussen banken. Naast de technische voorzieningen regelen de overeenkomsten het bedrag van de provisies die de vergoeding voor de verleende dienst vormen en de valuteringsdata. De vaststelling, van de vergoeding is in die zin een concurrentiebeperking dat daardoor de vrijheid van de banken om de prijs voor hun prestatie te bepalen zowel van de kant van het aanbod als van de vraag volledig wordt uitgeschakeld. Voorts zou een dergelijke vaststelling onrechtstreeks ook de regeling van de voorwaarden voor de cliënten kunnen beïnvloeden en dus de vrijheid van de banken om de door hun cliënten te betalen tarieven te bepalen, beperken. (36) De Bancomat-overeenkomst bevat bovendien een exclusiviteitsbeding, die een mededingingsbeperking vormt daar zij de deelnemende banken verhindert om in een eventueel ander, concurrerend net deel te nemen.

(37) Deze overeenkomsten beïnvloeden echter niet merkbaar ongunstig de handel tussen de Lid-Staten en wel om de volgende redenen:

- de onder de overeenkomsten vallende diensten tussen banken zijn beperkt tot het nationale grondgebied van Italië en hebben betrekking op economische werkzaamheden die door contractuele bepalingen of uit hun aard slechts op het Italiaanse grondgebied kunnen worden uitgeoefend;

- het is enerzijds namelijk om technische redenen niet mogelijk de kaart buiten het Italiaanse grondgebied te gebruiken, anderzijds betreffen de overige overeenkomsten betalingen voor de levering van goederen (gas, elektriciteit, telefoon) waarvan de distributie tot het Italiaanse grondgebied is beperkt of hebben zij betrekking op betalingen voor dienstverrichtingen (huur, enz.) die alleen op het Italiaanse grondgebied plaatsvinden; het exclusiviteitsbeding in de Bancomat-overeenkomst beïnvloedt niet merkbaar de handel tussen Lid-Staten, gelet op het feit dat de eventuele oprichting van een concurrerend net in Italië momenteel weinig waarschijnlijk is en de beperking dus geen praktisch gevolg heeft;

- voor wat de invloed betreft die wordt uitgeoefend op de voor de cliënten geldende voorwaarden, is deze zeer zwak voor de uiteindelijke kosten van de aan de cliënt verleende dienst; zoals onder het eerste streepje werd uiteengezet, heeft de dienstverrichting betrekking op economische activiteiten die slechts zeer onrechtstreeks de handel tussen de Lid-Staten raken;

- de deelneming van Italiaanse filialen van buitenlandse instellingen aan de overeenkomsten is beperkt.

(38) Overeenkomst minimumtarieven kluishuur - Overeenkomst minimumtarieven gesloten bewaring

Deze twee overeenkomsten, waarbij de ten aanzien van de cliënten toe te passen voorwaarden worden vastgesteld, beperken de vrijheid van de aangesloten banken om hun prijzen te bepalen en schakelen deze zelfs uit.

(39) Ook al zijn in dit geval de voor de cliënt geldende voorwaarden rechtstreeks in het geding en is het theoretisch mogelijk dat de handel nadelig wordt beïnvloed, het voorwerp zelf van deze dienst sluit de mogelijkheid uit dat deze mogelijke nadelige invloed merkbaar is.

(40) De verrichting van het bewaren in een kluis of van de gesloten bewaring lijkt op zich immers reeds de bedoeling uit te sluiten dat de goederen of effecten voor het handelsverkeer worden gebruikt. Gezien de geografische situatie is het bovendien onwaarschijnlijk dat zich een zodanig verkeer in deze diensten tussen Italië en de overige Lid-Staten zou kunnen ontwikkelen dat het een relevant niveau bereikt.

2. Overeenkomsten waarop artikel 85, lid 1, van toepassing is

(41) Artikel 85, lid 1, is op de volgende overeenkomsten van toepassing:

- overeenkomst inzake het incasso en/of de acceptbezorging van papier op Italië;

- overeenkomst inzake het incasso van in Italië betaalbare bankcheques en andere krediettitels;

- overeenkomst inzake een nieuw eenvormig type reischeques in lire.

a) Mededingingsbeperkingen

(42) Deze overeenkomsten beperken de vrijheid van de leden van de ABI om individueel de vergoeding te bepalen voor de gevraagde of aangeboden bankdiensten en schakelen deze vrijheid zelfs uit. Elk lid van de ABI - ongeacht of hij de bank is die om de dienstverlening verzoekt of die welke om de dienstverlening wordt gevraagd - moet de in de overeenkomsten aangegeven provisies en valuteringsdata in acht nemen. De concurrentie met betrekking tot een wezenlijk element van het commerciële handelen van banken, dit wil zeggen de prijsbepaling, wordt verhinderd normaal te functioneren.

(43) Het feit dat de provisies en valuteringsdata worden voorgeschreven, beïnvloedt de mogelijkheden voor de deelnemers om te beslissen welke voorwaarden zij voornemens zijn ten aanzien van hun cliënten toe te passen, rekening houdende met hun interne rentabiliteit - met name met de kostprijs van de verrichtingen -, hun specialisatie en hun commerciële beleid.

(44) De vrijheid van handelen van de deelnemers, die de banksector in Italië in zijn totaliteit vertegenwoordigen, en de keuzemogelijkheden van de verbruikers worden beperkt. Meer in het bijzonder beschikken de cliënten niet meer over de mogelijkheid, die zij wel zouden hebben gehad bij het niet bestaan van deze overeenkomsten, om voordeel te trekken uit de concurrentie ten aanzien van de door de banken aangeboden voorwaarden, noch om voordeel te trekken uit het feit dat zij alle door hen gevraagde diensten aan een bepaalde instelling toevertrouwen.

(45) De in Italië gevestigde buitenlandse banken moeten, om gebruik te kunnen maken van de door de ABI aangeboden diensten, lid van deze vereniging worden. Als leden ondertekenen zij de overeenkomsten zodra zij hun werkzaamheid doen uitstrekken tot de sectoren die door die overeenkomsten worden bestreken. Vanaf dat ogenblik wordt elke mogelijkheid om met de Italiaanse banken te concurreren uitgeschakeld als gevolg van het feit dat zij de in de overeenkomsten genoemde provisies en valuteringsdata moeten toepassen en zij dus niet over de vrijheid beschikken een essentieel element in de concurrentie te bepalen, namelijk de prijs van de verleende dienst. Onder deze omstandigheden is het voor de buitenlandse banken moeilijker geworden om op de Italiaanse markt door te dringen en de markt kan zich niet normaal ontwikkelen, zoals dit het geval zou zijn geweest wanneer de overeenkomsten niet bestonden. De beperkingen wegen des te zwaarder als gevolg van het feit dat zij kunnen leiden tot de volledige uitschakeling van de toch al beperkte concurrentie van de buitenlandse banken.

b) Beïnvloeding van de handel tussen de Lid-Staten

(46) Gezien het feit dat alle in Italië gevestigde financiële instellingen en kredietinstellingen bij de ABI zijn aangesloten, en dus ook de bijkantoren van buitenlandse instellingen in Italië, alsmede buitenlandse filialen van Italiaanse banken, kunnen deze ABI-overeenkomsten de handel tussen de Lid-Staten merkbaar beïnvloeden.

(47) Gezien de grote omvang van de Italiaanse internationale handel en de interpenetratie van de nationale en internationale kapitaalmarkten vertegenwoordigen de transacties die met het buitenland en/of in buitenlandse deviezen door de bij de ABI aangesloten banken worden verricht, een belangrijk deel van het totaal van hun transacties. De door de buitenlandse banken beheerde middelen vertegenwoordigden in 1982 2,39 % van het totaal der in Italië beheerde middelen. Dit marktaandeel van buitenlandse banken zou veel groter kunnen zijn wanneer zij vrij zouden zijn in de vaststelling van de prijs van de door hen verleende diensten en zij zouden dan ook werkelijk met de Italiaanse banken kunnen concurreren.

(48) Wanneer men bovendien rekening houdt met het feit dat in 1984 de invoer in Italië ± 32 % van de nationale goederenconsumptie vertegenwoordigde en de uitvoer ± 25 % van het totaal van het bruto nationaal produkt, alsmede met het feit dat 42 % van de invoer uit de Gemeenschap komt en 46 % van de uitvoer voor de overige Lid-Staten bestemd is en dat de afwikkeling van al deze transacties via banken geschiedt, moet men wel tot de gevolgtrekking komen dat - althans wat de transacties betreft waarop de betrokken overeenkomsten betrekking hebben - de handel tussen de Lid-Staten rechtstreeks door de ABI-overeenkomsten wordt beïnvloed.

(49) De diensten waarop de overeenkomsten betrekking hebben, kunnen niet alleen interne verrichtingen op het Italiaanse grondgebied betreffen, maar eveneens grensoverschrijdende verrichtingen. De »speciale incasso's"-procedure waarvoor de beloning van de rekeninghoudende bank is vastgelegd in de overeenkomst inzake het incasso en/of de acceptbezorging van papier op Italië, kan voor verzoeken om betaling afkomstig uit andere Lid-Staten worden toegepast.

(50) In de overeenkomst zelf, inzake het incasso van bankcheques en andere krediettitels, is bepaald dat de in de overeenkomst aangegeven valuteringsdata op niet-ingezetene-rekeningen in lire en op in deviezen gestelde krediettitels die ter incasso worden aangeboden, moeten worden toegepast.

(51) Tot slot betreft de overeenkomst inzake een nieuw eenvormig type reischeques in lire - die beoogt betalingen van Italiaanse onderdanen in de andere Lid-Staten en die van onderdanen van andere Lid-Staten in Italië te vergemakkelijken - expliciet verrichtingen met het buitenland.

(52) Deze beïnvloeding is des te meer merkbaar omdat de ABI-overeenkomsten ook de dienstverlening van de buitenlandse clientèle betreft en gelet op het belang van deze clientèle.

II. ARTIKEL 85, LID 3

De in artikel 85, lid 3, vermelde vier voorwaarden voor een vrijstelling zijn in het onderhavige geval om de volgende redenen vervuld:

A. Verbetering van de verdeling van de diensten en verbetering van de technische vooruitgang

De betrokken overeenkomsten voldoen aan een vereiste van standaardisatie en rationalisatie van de aangeboden diensten.

1. Standaardisatie

(53) Aangezien het bankdiensten betreft om de verlening waarvan de economische subjecten overal in Italië kunnen verzoeken en waarvoor de medewerking van een of meer banken nodig is, dragen de vereenvoudiging en het eenvormig maken van de procedures bij tot verbetering van de verlening van deze diensten. Zelfs wanneer het voor een bank mogelijk is de specifieke procedures van elke in Italië werkzame bank te kennen en zich daaraan aan te passen, is dit toch bijzonder moeilijk door het feit dat het voor de betrokken bank onmogelijk is om vóór de aanvang van de procedure voor de verlening van de gevraagde dienst te weten met welke partners zij te maken zal krijgen.

(54) Het gebruik van eenvormige formulieren en de inachtneming van eenvormige procedureregels vereenvoudigen de werkzaamheden van elke ingeschakelde bank. Naar gelang van het stadium waarin de procedure zich bevindt, weet elke bank nauwkeurig welke prestatie van haar kan worden verlangd; voorts kan zij - onafhankelijk van de partners waarmee zij reeds te maken heeft gehad of nog te maken zal krijgen - het verloop van de gehele transactie voorzien.

(55) Door standaardisatie van de transacties, waardoor gebruik kan worden gemaakt van een geautomatiseerd systeem voor de overboeking van titels en cheques en voor het beheer van de dienstverrichting, wordt de afwikkeling van de transactie versneld, het betalingssysteem verbeterd, de verspreiding van cheques en titels en een snellere circulatie van het geld vergemakkelijkt. (56) Het eenvormige karakter van de procedure en de standaardisatie van de betrokken transacties maken het mogelijk sommige transacties bij beherende maatschappijen of categorale instellingen te centraliseren en met name credit- en debetprovisies met betrekking tot de verleende diensten te compenseren.

Voorts heeft de centralisatie voor elke deelnemende bank het voordeel dat het aantal relaties wordt beperkt en zendingen van gegevens en titels worden gegroepeerd.

Standaardisatie leidt voor elke genoemde overeenkomst in het bijzonder tot de volgende verbeteringen:

(57) a) Overeenkomst inzake het incasso en/of de acceptbezorging van papier op Italië

In de regel verneemt de cliënt die het papier ter incasso aan zijn bank heeft overgedragen, eerst op het ogenblik waarop hem dit wordt teruggezonden, de niet-betaling van zijn vordering. Door de vervanging van papier door een magnetische drager, of beter nog door »on line"-verbindingen, wordt aan de toezending en de manuele uitgevoerde controle te wijten tijdverlies voorkomen. Bovendien is het door centralisatie bij de SIA (beherende vennootschap) van gegevens over onbetaalde vorderingen mogelijk aan elke bank al deze gegevens te zamen op een enkele drager toe te zenden.

(58) b) Overeenkomst inzake het incasso van in Italië betaalbare bankcheques en andere krediettitels

Er worden jaarlijks honderden miljoenen cheques geïncasseerd die op ongeveer 1 100 banken worden getrokken. Zonder overeenkomst zouden al deze transacties met de hand en individueel moeten worden afgewikkeld en zou elke bank met alle overige banken in contact moeten treden.

Door de overeenkomst is het mogelijk een beperkt aantal relaties te onderhouden. Het door de overeenkomst geschapen netwerk van relaties maakt het mogelijk de op de incasso's betrekking hebbende credit- en debetstanden te compenseren.

De compensatie is een zeer belangrijk instrument gezien het feit dat de vier centrale categorale instellingen (1), die 96,06 % van de betrokken financiële instellingen vertegenwoordigen, daarbij betrokken zijn.

(59) c) Overeenkomst inzake een nieuw eenvormig type reischeque in lire

De standaardisatie van de bedragen, van de presentatie en van de prijs van de dienstverrichting draagt bij tot verbetering van het betalingssysteem. In het kader van het systeem kunnen cheques met een vast bedrag buiten het land van de instelling die deze heeft uitgegeven, worden gebruikt en bij in diverse andere landen gevestigde banken worden geïnd, met name in de Lid-Staten.

Door hun eenvormige presentatie kunnen de reischeques in de lokale valuta van de onderscheiden landen, met name in die van de Lid-Staten, worden geïncasseerd. Krachtens de overeenkomst worden deze cheques zonder dat enige provisie wordt berekend aan de loketten van de uitbetalende bank integraal voldaan, waardoor de aanvaarding van deze cheques in andere sectoren dan de banksector wordt vergemakkelijkt.

De vaststelling van de prijs voor de verleende diensten vereenvoudigt de inning door de uitbetalende banken van de door hen geaccepteerde cheques.

2. Rationalisatie

(60) De overeenkomsten leiden tot een rationalisatie van de betrokken procedures. De in de overeenkomsten geregelde procedures werden bepaald op basis van en rekening houdend met de ervaring die was opgedaan door banken die in het verleden in deze diensten het meest gespecialiseerd zijn. Gezien deze omstandigheden zijn de daaruit voortvloeiende procedures doeltreffend en gemakkelijk toe te passen, aangezien alle verrichtingen waarvan de kosten niet waren gerechtvaardigd of het praktische nut niet was gebleken, zijn afgestoten.

B. Voordeel voor de gebruikers

Uit elk der betrokken overeenkomsten vloeien voordelen voor de gebruikers voort.

a) Overeenkomst inzake het incasso en/of de acceptbezorging van papier op Italië

(61) Deze overeenkomst, die voorziet in de snelle melding van onbetaald papier, biedt de gebruikers van deze dienstverrichting de volgende voordelen:

- de garantie dat het vaste bedrag niet de optimale kosten voor de banken overschrijdt als gevolg van het feit dat voor de bepaling daarvan rekening diende te worden gehouden met de eisen van de bank die om de dienstverlening verzoekt alsmede met die van de bank die om verlening van de dienst wordt verzocht;

- de mogelijkheid om tijdig eventuele leveringen aan insolvente kopers op te schorten;

- een beter gebruik van het werkkapitaal van de onderneming; de banken stellen tegen overlegging van te incasseren schuldvorderingen kredieten ter beschikking van de cederende cliënt; en eventueel gebruik van deze kredieten zou de cederende cliënt in geval van een insolvente debiteur verplichten, het opgenomen kapitaal met alle daaraan verbonden financiële lasten terug te betalen; dit alles kan worden voorkomen wanneer men tijdig ervan in kennis werd gesteld dat een bedrag onbetaald is gebleven.

b) Overeenkomst inzake het incasso van in Italië betaalbare bankcheques en andere krediettitels

(62) Deze overeenkomst waarbij uniforme valuteringsdata worden vastgesteld houdt voor de gebruikers de volgende voordelen in:

- een snelle beschikbaarheid van de in de stukken vermelde bedragen en een snelle beschikbaarheid van de kredieten die werden verstrekt na overlegging van een cheque ter incasso; een en ander is het gevolg van een snellere afwikkeling van elke transactie;

- de vaststelling van valuteringsdata op een niveau dat niet het optimale niveau voor de banken overschrijdt als gevolg van het feit dat voor de bepaling van hun duur rekening moest worden gehouden met:

- de valuteringsdata van de best presterende banken,

- de met elkaar strijdige belangen van banken die zich bevinden aan de zijde van de vraag naar de dienstverrichting en die welke zich bevinden aan de zijde van de verlening van de dienst.

c) Overeenkomst inzake een nieuw eenvormig type reischeque in lire

(63) Zij die gebruik maken van het systeem van reischeques in lire hebben hiervan de volgende voordelen:

- de houders van de reischeques beschikken in feite over alle Europese valuta's; zij kunnen naar gelang van hun behoefte bij de kredietinstellingen van elk ander door hun bezocht land contant geld opnemen;

- zij kunnen de cheques bovendien gebruiken om rechtstreeks uitgaven te dekken in andere niet tot de banksector behorende sectoren van andere landen, aangezien de cheque wordt gehonoreerd voor het bedrag in de plaatselijke valuta tegen de dagkoers en zulks zonder vermindering;

- zij die cheques accepteren en niet tot de banksector behoren kunnen er zeker van zijn dat de reischeques hun volledig door de banken van hun land worden uitbetaald, zonder dat er een provisie voor het incasso in rekening wordt gebracht; hun commerciële activiteit wordt dus gestimuleerd door de mogelijkheid van rechtstreekse betaling met reischeques;

- de vergoeding in geval van niet gebruikte, verloren, gestolen en vernietigde cheques komt ten goede van de houders en de acceptanten, omdat hun een aanvullende garantie wordt verleend.

C. Onmisbaar karakter van de beperkingen

De aan de banken - zowel die welke om een dienstverlening verzoeken als die welke deze verlenen - opgelegde beperkingen zijn onmisbaar voor een goede verlening van de in de overeenkomsten bedoelde diensten.

(64) De inning op een bepaalde plaats van een op een bepaalde instelling getrokken titel of cheque is een dienst die deze laatste niet kan verlenen wanneer zij ter plaatse niet over bijkantoren of correspondenten beschikt. Door cheques of titels te accepteren die zijn uitgegeven door banken die waar dan ook in Italië zijn gevestigd, verlenen de uitbetalende banken een dienst aan de gebruikers die noch hun eigen cliënten noch die van andere banken op dezelfde plaats zijn en tegenover welke dienst geen gelijkwaardige wederkerige prestaties staan of die een compensatie daarvoor zouden vormen.

(65) Indien een dergelijke dienst collectief door alle banken aan hun cliëntèle wordt verleend, moeten de modaliteiten voor de acceptatie en de compensatie van de betrokken cheques en titels worden geregeld door een gemeenschappelijk akkoord tussen de banken die vragen om de verlening van de dienst en de banken die op de verschillende betrokken plaatsen worden verzocht deze te verlenen.

(66) In het kader van dergelijke overeenkomsten vormt de gemeenschappelijke en uniforme bepaling van de vergoeding voor de dienstverlening een onmisbaar element van de samenwerking tussen, enerzijds, de banken die om de dienstverlening verzoeken, de betrokken beherende vennootschappen of categorale instellingen en, anderzijds, de banken die de dienst moeten verstrekken, samenwerking, waardoor een gecentraliseerde compensatie mogelijk wordt.

Indien de banken verschillende provisies in rekening zouden brengen, zou zulks bilaterale onderhandelingen impliceren tussen de 1 100 bij de overeenkomsten aangesloten banken om te bereiken dat elke bank die om de dienstverlening verzoekt, met de bank die haar moet verrichten de door haar gewenste vergoeding overeenkomt; iedere gecentraliseerde compensatie zal dan onmogelijk worden en de kosten voor de dienstverlening zouden aanzienlijk stijgen.

(67) De aan de dienstverlenende banken opgelegde verplichting de maxima van de valuteringsdata en van de overeengekomen provisie niet te overschrijden, is noodzakelijk wanneer men de inning van aanvullende kosten of provisies wil voorkomen die niet door de verleende dienst gerechtvaardigd zouden zijn.

D. Mogelijkheden voor mededinging

De betrokken overeenkomsten stellen de daarin deelnemende banken niet in staat voor een wezenlijk deel van de betrokken diensten de mededinging uit te schakelen.

(68) 1. De betrokken overeenkomsten regelen niet rechtstreeks de betrekkingen tussen de banken en hun cliënten. Op het niveau van de betrekkingen tussen elke bank en zijn cliëntèle blijft dus een mogelijkheid voor mededinging bestaan. De mate waarin de valuteringsdata en de provisies op de cliëntèle worden afgewenteld, wordt overgelaten aan de beoordeling van de bank die om de dienstverlening heeft verzocht en die hiervan uitsluitend een element van de uiteindelijke kosten van de aan zijn cliëntèle verleende dienst maakt. (69) Voor wat de twee overeenkomsten inzake het incasso betreft kiest de cliënt bovendien zijn bank niet alleen uit op grond van de kosten van de incassodienst in het algemeen, maar houdt hij ook rekening met de kredietverlening door de bank naar rato van het bedrag dat op de ter incasso overgedragen cheques of titels is aangegeven. Dit keuze-element nu wordt door de overeenkomst niet beperkt.

(70) Voor wat meer in het bijzonder de overeenkomst over de reischeques betreft moet erop worden gewezen dat iedere persoon die zich naar een ander land begeeft, over het algemeen tussen verschillende vormen van betaling kan kiezen, zoals betaling in deviezen van het bezochte land, van het land van oorsprong of van een ander land, postbetaalkaarten, kredietkaarten, kaarten voor bankbiljettenautomaten die in meer dan één land kunnen worden gebruikt, of cheques van het eurochequesysteem.

(71) 2. Wat de mededinging tussen de banken betreft, speelt de overeenkomst uitsluitend een rol in de gevallen waarin de bank die om de dienstverlening verzoekt, niet over een bijkantoor of correspondent beschikt op de plaats waar de dienst moet worden verleend. Het staat de banken altijd vrij de verlening van deze diensten door onderlinge bilaterale overeenkomsten verschillend te regelen.

III. ARTIKELEN 6 EN 8 VAN VERORDENING Nr. 17

(72) Overeenkomstig artikel 6, lid 1, van Verordening nr. 17 is het dienstig dat deze beschikking op 11 oktober 1984, de datum van aanmelding van de betrokken overeenkomsten, in werking treedt.

(73) Overeenkomstig artikel 8, lid 1, van Verordening nr. 17 is het dienstig dat de ontheffing die uit deze beschikking voortvloeit, op grond van de volgende overwegingen voor een voorlopige duur van tien jaar wordt verleend:

- de in de overeenkomsten vervatte beperkingen hebben geen aanzienlijke reikwijdte,

- de technologische ontwikkeling in de sectoren waarop de overeenkomsten betrekking hebben, lijkt niet van die aard dat zij tijdens de genoemde geldigheidsduur van de beschikking belangrijke wijzigingen met zich kan brengen.

(74) Overeenkomstig artikel 8, lid 1, dient de ABI de Commissie onverwijld in kennis te stellen van iedere wijziging van de in de aangemelde overeenkomsten aangegeven provisies en valuteringsdata, ten einde haar in staat te stellen te verifiëren of de ontheffingsvoorwaarden gedurende de geldigheidsduur daarvan vervuld blijven,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

Op grond van de haar bekende feiten is er voor de Commissie geen aanleiding om krachtens artikel 85, lid 1, van het EEG-Verdrag tegen de volgende overeenkomsten op te treden:

- interbancaire Bancomat-overeenkomst;

- RID (rechtstreekse afwikkeling tussen banken);

- RIBA-procedure (bankkwitanties);

- overeenkomst inzake transacties in buitenlandse deviezen en/of in lire op niet-ingezetene-rekeningen;

- overeenkomst minimumtarieven kluishuur;

- overeenkomst minimumtarieven gesloten bewaring;

- incasso van telefoonrekeningen,

welke overeenkomsten op 11 oktober 1984 door de Associazione bancaria italiana werden aangemeld.

Artikel 2

De bepalingen van artikel 85, lid 1, van het EEG-Verdrag worden overeenkomstig artikel 85, lid 3, voor de periode van 11 oktober 1984 tot en met 10 oktober 1994 voor de volgende overeenkomsten buiten toepassing verklaard:

- overeenkomst inzake het incasso en/of de acceptbezorging van papier op Italië;

- overeenkomst inzake het incasso van in Italië betaalbare bankcheques en andere krediettitels;

- overeenkomst inzake een nieuw eenvormig type reischeque in lire.

Artikel 3

De Associazione bancaria italiana is verplicht de Commissie onverwijld in kennis te stellen van elke aanvulling of wijziging van de provisies en valuteringsdata die in de in artikel 2 genoemde overeenkomsten zijn vermeld, alsmede van iedere nieuwe overeenkomst die in het kader van de Associazione bancaria italiana tussen haar leden wordt gesloten.

Artikel 4

Deze beschikking is gericht tot de Associazione bancaria italiana (ABI), Piazza del Gesù, 49, Rome, Italië.

Gedaan te Brussel, 12 december 1986.

Voor de Commissie

Peter SUTHERLAND

Lid van de Commissie

(1) De categorale instellingen zijn:

- Istituto centrale Banche popolari italiane (per 31. 12. 1984 145 banken met 2 415 loketten)

- Istituto centrale banche e banchieri (per 31. 12. 1984 119 banken met 2 960 loketten)

- Istituto di credito delle Casse di risparmio (Iccri) (per 31. 12. 1984 79 kassen met 3 510 loketten en 10 andere instellingen met 131 loketten)

- Istituto di credito delle Casse rurali e artigiane (Iccrea) (per 31. 12. 1984 691 kassen met 1 174 loketten).