BESLUIT VAN DE COMMISSIE

van 10 juni 2010

betreffende richtsnoeren voor de berekening van de terrestrische koolstofvoorraden voor de doeleinden van bijlage V van Richtlijn 2009/28/EG

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2010) 3751)

(2010/335/EU)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gelet op het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gelet op Richtlijn 2009/28/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2009 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen en houdende wijziging en intrekking van Richtlijn 2001/77/EG en Richtlijn 2003/30/EG (1), en met name op bijlage V, deel C, punt 10,

Overwegende hetgeen volgt:

De Commissie dient haar richtsnoeren voor de berekening van de terrestrische koolstofvoorraden op te stellen overeenkomstig de richtsnoeren voor nationale broeikasgasinventarissen van het Intergouvernementele Werkgroep inzake klimaatverandering (IPCC) van 2006. Die richtsnoeren waren bedoeld voor het opmaken van nationale broeikasgasinventarissen en zijn niet geformuleerd in een vorm die gemakkelijk bruikbaar is voor de marktpartijen. Het is derhalve passend om, wanneer in de IPCC-richtsnoeren voor de nationale broeikasgasinventarissen de vereiste informatie inzake de productie van biobrandstoffen of vloeibare biomassa ontbreekt of wanneer dergelijke informatie niet toegankelijk is, gebruik te maken van andere wetenschappelijke gegevensbronnen.

Voor de berekening van de koolstofvoorraden in organisch materiaal in de bodem is het passend om rekening te houden met het klimaat, het bodemtype, de bodembedekking, het landbeheer en de inputs. Voor minerale bodems is de IPCC-methodologie van niveau 1 voor organische koolstof in de bodem geschikt voor dit doel, aangezien zij wereldwijd toepasselijk is. Voor organische bodems focust de IPCC-methodologie voornamelijk op het koolstofverlies ten gevolge van bodemdrainage, waarbij uitsluitend de jaarlijkse verliezen aan de orde zijn. Aangezien bodemdrainage normaliter resulteert in grote koolstofvoorraadverliezen die niet kunnen worden gecompenseerd door broeikasgasbesparingen dankzij biobrandstoffen of vloeibare biomassa en aangezien het droogleggen van veengebieden verboden is op grond van het duurzaamheidscriterium van Richtlijn 2009/28/EG, volstaat het algemene regels vast te stellen voor de bepaling van de hoeveelheid organische koolstof in de bodem of de koolstofverliezen in organische bodems.

Voor de berekening van de koolstofvoorraden in levende biomassa en dood organisch materiaal lijkt een simpele aanpak overeenkomstig de IPCC-methodologie van niveau 1 voor vegetatie geschikt. Overeenkomstig die methodologie is het redelijk aan te nemen dat alle koolstofvoorraden in levende biomassa en dood organisch materiaal verloren gaan wanneer het land een nieuwe bestemming krijgt. Dood organisch materiaal is doorgaans van weinig betekenis wanneer wordt overgeschakeld op de teelt van gewassen voor de productie van biobrandstoffen en vloeibare biomassa, maar ten minste in het geval van gesloten bossen moet het wel in rekening worden gebracht.

Bij de berekening van het effect van veranderingen in landgebruik op de broeikasgasemissies moeten de marktpartijen de werkelijke waarden voor de koolstofvoorraden kunnen gebruiken die eigen zijn aan het referentielandgebruik en het landgebruik na herbestemming. Zij moeten ook standaardwaarden kunnen gebruiken en het is passend om die in deze richtsnoeren te geven. Het is echter niet noodzakelijk om standaardwaarden te geven voor onwaarschijnlijke combinaties van klimaat- en bodemtype.

In bijlage V van Richtlijn 2009/28/EG wordt een methode gegeven voor de berekening van het effect op de broeikasgasemissies en worden regels gegeven voor de berekening op jaarbasis van de emissie van broeikasgassen door koolstofvoorraadveranderingen ten gevolge van veranderingen in landgebruik. De aan dit besluit gehechte richtsnoeren voor de berekening van de terrestrische koolstofvoorraden vullen de regels van bedoelde bijlage V aan,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

De richtsnoeren voor de berekening van de terrestrische koolstofvoorraden voor de doeleinden van bijlage V van Richtlijn 2009/28/EG zijn opgenomen in de bijlage bij dit besluit.

Artikel 2

Dit besluit is gericht tot de lidstaten.

(1) PB L 140 van 5.6.2009, blz. 16.

(2) PB L 350 van 28.12.1998, blz. 58.

BIJLAGE

Richtsnoeren voor de berekening van de terrestrische koolstofvoorraden voor de doeleinden van bijlage V bij Richtlijn 2009/28/EG

INHOUD

1. Inleiding

2. Consistente omschrijving van de terrestrische koolstofvoorraden

3. Berekening van de koolstofvoorraden

4. Voorraden organische koolstof in de bodem

5. Koolstofvoorraden in boven- en ondergrondse vegetatie

6. Standaardwaarden voor de koolstofvoorraad in minerale bodems

7. Coëfficiënten die het verschil weerspiegelen tussen de werkelijke hoeveelheid en de standaardhoeveelheid organische koolstof in de bodem

8. Waarden voor de koolstofvoorraden in boven- en ondergrondse vegetatie

1. INLEIDING

Deze richtsnoeren bevatten de regels voor de berekening van de terrestrische koolstofvoorraden, zowel voor het referentielandgebruik (CSR , als gedefinieerd in punt 7 van bijlage V bij Richtlijn 2009/28/EG) als voor het werkelijke landgebruik (CSA , als gedefinieerd in punt 7 van bijlage V bij Richtlijn 2009/28/EG).

In punt 2 worden regels gegeven die ervoor moeten zorgen dat terrestrische koolstofvoorraden op consistente wijze worden bepaald. In punt 3 wordt de algemene regel gegeven voor de berekening van de koolstofvoorraden, die twee componenten omvatten: organische koolstof in de bodem en koolstofvoorraden in de boven- en ondergrondse vegetatie.

Punt 4 bevat gedetailleerde regels voor de bepaling van de voorraden organische koolstof in de bodem. Voor minerale bodems bestaat de optie een methode te gebruiken waarbij in de richtsnoeren gegeven waarden worden gehanteerd, maar er kunnen ook alternatieve methoden worden gebruikt. Voor organische bodems worden methoden beschreven, maar bevatten de richtsnoeren geen waarden voor de bepaling van de organischekoolstofvoorraden in dergelijke bodems.

Punt 5 bevat gedetailleerde richtsnoeren voor de koolstofvoorraden in de vegetatie, maar dit is alleen relevant ingeval ervoor wordt gekozen geen gebruik te maken van de waarden voor de koolstofvoorraden in boven- en ondergrondse vegetatie als gegeven in punt 8 van de richtsnoeren. (Het gebruik van de in punt 8 gegeven waarden is niet verplicht en in bepaalde gevallen kunnen passende waarden ontbreken.)

In punt 6 worden regels gegeven om de geschikte waarden te kiezen ingeval ervoor wordt gekozen de waarden van de richtsnoeren met betrekking tot koolstofvoorraden in minerale bodems te gebruiken (deze waarden worden gegeven in de punten 6 en 7). In deze regels wordt verwezen naar gegevenslagen (data layers) betreffende klimaatzones en bodemtypen die beschikbaar zijn via het bij Richtlijn 2009/28/EG ingestelde online transparantieplatform. Deze gedetailleerde gegevenslagen hebben als basis gediend voor de figuren 1 en 2.

Punt 8 bevat waarden voor de koolstofvoorraden in de boven- en ondergrondse vegetatie en de daarmee verband houdende parameters. De punten 7 en 8 bevatten waarden voor vier verschillende categorieën van landgebruik: akkerland, meerjarige gewassen, grasland en bossen.

Figuur 1

Klimaatzones

Figuur 2

Geografische verspreiding van bodemtypen

2. CONSISTENTE OMSCHRIJVING VAN TERRESTRISCHE KOOLSTOFVOORRADEN

Ter bepaling van de koolstofvoorraad per oppervlakte-eenheid voor CSR en CSA gelden de volgende regels:

(1) De terrestrische koolstofvoorraden worden berekend over gebieden die in hun geheel voldoende homogeen zijn wat betreft: a) biofysische omstandigheden op het punt van klimaat- en bodemtype; b) beheersgeschiedenis op het punt van grondbewerking; c) inputgeschiedenis op het punt van koolstofinputs in de bodem;

(2) Als koolstofvoorraad bij het werkelijke landgebruik, CSA , worden de volgende waarden gebruikt: — in het geval van afnemende koolstofvoorraden: de geraamde evenwichtskoolstofvoorraad die het land zal bereiken bij het nieuwe landgebruik; — in het geval van toenemende koolstofvoorraden: de geraamde koolstofvoorraad na 20 jaar, of wanneer het gewas tot volle ontwikkeling is gekomen indien die toestand eerder wordt bereikt.

3. BEREKENING VAN DE KOOLSTOFVOORRADEN

Voor de berekening van CSR en CSA wordt de volgende regel toegepast:

CSi = (SOC + CVEG ) × A

waarin:

CSI= koolstofvoorraad per oppervlakte-eenheid bij landgebruik i (gemeten als massa koolstof per oppervlakte-eenheid, inclusief zowel bodem als vegetatie);

SOC= hoeveelheid organische koolstof in de bodem (gemeten als massa koolstof per hectare), berekend overeenkomstig punt 4;

CVEG= koolstofvoorraad in boven- en ondergrondse vegetatie (gemeten als massa koolstof per hectare), berekend overeenkomstig punt 5 of geselecteerd uit de passende waarden in punt 8;

A= schaalfactor voor omrekening naar de betrokken oppervlakte (gemeten als hectaren per oppervlakte-eenheid).

4. VOORRADEN ORGANISCHE KOOLSTOF IN DE BODEM

4.1. Minerale bodems

Voor de berekening van SOC kan de volgende regel worden gebruikt:

SOC = SOCST × FLU × FMG × FI

waarin:

SOC= hoeveelheid organische koolstof in de bodem (gemeten als massa koolstof per hectare);

SOCST= standaardhoeveelheid organische koolstof in de bovenste bodemlaag van 0-30 centimeter (gemeten als massa koolstof per hectare);

FLU= landgebruikscoëfficiënt die het verschil aangeeft tussen de hoeveelheid organische koolstof in de bodem die geassocieerd is met het betrokken type landgebruik, en de standaardhoeveelheid organische koolstof in de bodem;

FMG= beheerscoëfficiënt die het verschil aangeeft tussen de hoeveelheid organische koolstof in de bodem die geassocieerd is met de voornaamste beheerspraktijk, en de standaardhoeveelheid organische koolstof in de bodem;

FI= inputcoëfficiënt die het verschil aangeeft tussen de hoeveelheid organische koolstof in de bodem die geassocieerd is met het feitelijke niveau van koolstofinput in de bodem, en de standaardhoeveelheid organische koolstof in de bodem.

Voor SOCST gelden de passende waarden van punt 6.

Voor FLU , FMG en FI gelden de passende waarden van punt 7.

Als alternatief voor bovenstaande regel mogen andere geschikte methoden, inclusief metingen, worden gebruikt om SOC te bepalen. Wanneer dergelijke methoden niet op metingen zijn gebaseerd, wordt rekening gehouden met het klimaat, het bodemtype, de bodembedekking, het landbeheer en de inputs.

4.2. Organische bodems (histosols)

Om SOC te bepalen, worden passende methoden gebruikt. Bij gebruik van dergelijke methoden wordt rekening gehouden met de volledige diepte van de organische bodemlaag, alsmede met het klimaat, de bodembedekking, het landbeheer en de inputs. Dergelijke methoden kunnen metingen omvatten.

Wanneer het koolstofvoorraden betreft die de invloed ondergaan van bodemdrainage, wordt via passende methoden rekening gehouden met de koolstofverliezen ten gevolge van die drainage. Dergelijke methoden kunnen gebaseerd zijn op de jaarlijkse koolstofverliezen ten gevolge van drainage.

5. KOOLSTOFVOORRADEN IN BOVEN- EN ONDERGRONDSE VEGETATIE

Tenzij een van de in punt 8 vermelde waarden voor CVEG wordt gebruikt, geldt voor de berekening van CVEG de volgende regel:

CVEG = CBM + CDOM

waarin:

CVEG= koolstofvoorraad in boven- en ondergrondse vegetatie (gemeten als massa koolstof per hectare);

CBM= boven- en ondergrondse koolstofvoorraad in levende biomassa (gemeten als massa koolstof per hectare), berekend overeenkomstig punt 5.1;

CDOM= boven- en ondergrondse koolstofvoorraad in dood organisch materiaal (gemeten als massa koolstof per hectare), berekend overeenkomstig punt 5.2.

Voor CDOM mag de waarde 0 worden gebruikt, behalve in het geval van bossen - met uitzondering van aangeplante bossen - met een kroonbedekking van meer dan 30 %.

5.1. Levende biomassa

Voor de berekening van CBM geldt de volgende regel:

CBM = CAGB + CBGB

waarin:

CBM= koolstofvoorraad in boven- en ondergrondse levende biomassa (gemeten als massa koolstof per hectare);

CAGB= koolstofvoorraad in bovengrondse levende biomassa (gemeten als massa koolstof per hectare), berekend overeenkomstig punt 5.1.1;

CBGB= koolstofvoorraad in ondergrondse levende biomassa (gemeten als massa koolstof per hectare), berekend overeenkomstig punt 5.1.2.

5.1.1. Bovengrondse levende biomassa

Voor de berekening van CAGB geldt de volgende regel:

CAGB = BAGB × CFB

waarin:

CAGB= koolstofvoorraad in bovengrondse levende biomassa (gemeten als massa koolstof per hectare);

BAGB= gewicht van de bovengrondse levende biomassa (gemeten als massa droge stof per hectare);

CFB= koolstoffractie van de droge stof in levende biomassa (gemeten als massa koolstof per massa droge stof).

Voor akkerland, meerjarige gewassen en aangeplante bossen is de waarde voor BAGB het gemiddelde gewicht van de bovengrondse levende biomassa gedurende de productiecyclus.

Voor CFB mag de waarde 0,47 worden gebruikt.

5.1.2. Ondergrondse levende biomassa

Voor de berekening van CBGB wordt één van de volgende twee regels toegepast:

(1) CBGB = BBGB × CFB waarin: CBGB= koolstofvoorraad in ondergrondse levende biomassa (gemeten als massa koolstof per hectare); BBGB= gewicht van de ondergrondse levende biomassa (gemeten als massa droge stof per hectare); CFB= koolstoffractie van de droge stof in levende biomassa (gemeten als massa koolstof per massa droge stof). Voor akkerland, meerjarige gewassen en aangeplante bossen is de waarde voor BBGB het gemiddelde gewicht van de ondergrondse levende biomassa gedurende de productiecyclus. Voor CFB mag de waarde 0,47 worden gebruikt.

(2) CBGB = CAGB × R waarin: CBGB= koolstofvoorraad in ondergrondse levende biomassa (gemeten als massa koolstof per hectare); CAGB= koolstofvoorraad in bovengrondse levende biomassa (gemeten als massa koolstof per hectare); R= verhouding van de koolstofvoorraad in ondergrondse levende biomassa tot de koolstofvoorraad in bovengrondse levende biomassa. Voor R mogen de in punt 8 gegeven toepasselijke waarden worden gebruikt.

5.2. Dood organisch materiaal

Voor de berekening van CDOM geldt de volgende regel:

CDOM = CDW + CLI

waarin

CDOM= koolstofvoorraad in boven- en ondergronds dood organisch materiaal (gemeten als massa koolstof per hectare);

CDW= koolstofvoorraad in dood hout (gemeten als massa koolstof per hectare), berekend overeenkomstig punt 5.2.1;

CLI= koolstofvoorraad in strooisel (gemeten als massa koolstof per hectare), berekend overeenkomstig punt 5.2.2.

5.2.1. Koolstofvoorraad in dood hout

Voor de berekening van CDW geldt de volgende regel:

CDW = DOMDW × CFDW

waarin:

CDW= koolstofvoorraad in dood hout (gemeten als massa koolstof per hectare);

DOMDW= gewicht van het dode hout (gemeten als massa droge stof per hectare);

CFDW= koolstoffractie van de droge stof in dood hout (gemeten als massa koolstof per massa droge stof).

Voor CFDW mag de waarde 0,5 worden gebruikt.

5.2.2. Koolstofvoorraad in strooisel

Voor de berekening van CLI geldt de volgende regel:

CLI = DOMLI × ×CFLI

waarin:

CLI= koolstofvoorraad in strooisel (gemeten als massa koolstof per hectare);

DOMLI= gewicht van het strooisel (gemeten als massa droge stof per hectare);

CFLI= koolstoffractie van de droge stof in strooisel (gemeten als massa koolstof per massa droge stof).

Voor CFLI mag de waarde 0,4 worden gebruikt.

6. STANDAARDWAARDEN VOOR DE KOOLSTOFVOORRAAD IN MINERALE BODEMS

Uit tabel 1 wordt een waarde voor SOCST geselecteerd, naar gelang van de klimaatzone en het bodemtype van het betrokken gebied zoals uiteengezet in de punten 6.1 en 6.2.

Tabel 1

SOCST, standaardhoeveelheid organische koolstof in de bovenste bodemlaag van 0-30 centimeter

(ton koolstof per hectare) Klimaatzone Bodemtype Kleibodems, hoge activiteit Kleibodems, lage activiteit Zandige bodems Spodosols Vulkanische bodems Moerige bodems Boreaal 68 — 10 117 20 146 Koud gematigd, droog 50 33 34 — 20 87 Koud gematigd, vochtig 95 85 71 115 130 87 Warm gematigd, droog 38 24 19 — 70 88 Warm gematigd, vochtig 88 63 34 — 80 88 Tropisch, droog 38 35 31 — 50 86 Tropisch, vochtig 65 47 39 — 70 86 Tropisch, nat 44 60 66 — 130 86 Tropisch, montaan 88 63 34 — 80 86

6.1. Klimaatzone

De passende klimaatzone voor de selectie van de geschikte waarde voor SOCST wordt bepaald op basis van de gegevenslagen voor klimaatzones die beschikbaar zijn via het bij artikel 24 van Richtlijn 2009/28/EG ingestelde transparantieplatform.

6.2. Bodemtype

Het passende bodemtype wordt bepaald overeenkomstig figuur 3. De gegevenslagen voor bodemtypen, die beschikbaar zijn via het bij artikel 24 van Richtlijn 2009/28/EG ingestelde transparantieplatform, kunnen worden gebruikt als leidraad om het passende bodemtype te bepalen.

Figuur 3

Indeling van bodemtypen

7. COËFFICIËNTEN DIE HET VERSCHIL WEERSPIEGELEN TUSSEN DE WERKELIJKE HOEVEELHEID EN DE STANDAARDHOEVEELHEID ORGANISCHE KOOLSTOF IN DE BODEM

Passende waarden voor F LU, FMG en FI worden geselecteerd uit de in dit punt opgenomen tabellen. Voor de berekening van CSR zijn de toepasselijke beheers- en inputcoëfficiënten die voor januari 2008. Voor de berekening van CSA zijn de toepasselijke beheers- en inputcoëfficiënten die welke corresponderen met het actuele beheer en de actuele inputs, die zullen resulteren in de evenwichtskoolstofvoorraad in kwestie.

7.1. Akkerland

Tabel 2

Coëfficiënten voor akkerland

Klimaatzone Landgebruik (FLU ) Beheer (FMG ) Input (FI ) FLU FMG FI Gematigd/Boreaal, droog Beteeld Volledige grondbewerking Laag 0,8 1 0,95 Middelmatig 0,8 1 1 Hoog met bemesting 0,8 1 1,37 Hoog zonder bemesting 0,8 1 1,04 Beperkte grondbewerking Laag 0,8 1,02 0,95 Middelmatig 0,8 1,02 1 Hoog met bemesting 0,8 1,02 1,37 Hoog zonder bemesting 0,8 1,02 1,04 Geen grondbewerking Laag 0,8 1,1 0,95 Middelmatig 0,8 1,1 1 Hoog met bemesting 0,8 1,1 1,37 Hoog zonder bemesting 0,8 1,1 1,04 Gematigd/Boreaal, vochtig/nat Beteeld Volledige grondbewerking Laag 0,69 1 0,92 Middelmatig 0,69 1 1 Hoog met bemesting 0,69 1 1,44 Hoog zonder bemesting 0,69 1 1,11 Beperkte grondbewerking Laag 0,69 1,08 0,92 Middelmatig 0,69 1,08 1 Hoog met bemesting 0,69 1,08 1,44 Hoog zonder bemesting 0,69 1,08 1,11 Geen grondbewerking Laag 0,69 1,15 0,92 Middelmatig 0,69 1,15 1 Hoog met bemesting 0,69 1,15 1,44 Hoog zonder bemesting 0,69 1,15 1,11 Tropisch, droog Beteeld Volledige grondbewerking Laag 0,58 1 0,95 Middelmatig 0,58 1 1 Hoog met bemesting 0,58 1 1,37 Hoog zonder bemesting 0,58 1 1,04 Beperkte grondbewerking Laag 0,58 1,09 0,95 Middelmatig 0,58 1,09 1 Hoog met bemesting 0,58 1,09 1,37 Hoog zonder bemesting 0,58 1,09 1,04 Geen grondbewerking Laag 0,58 1,17 0,95 Middelmatig 0,58 1,17 1 Hoog met bemesting 0,58 1,17 1,37 Hoog zonder bemesting 0,58 1,17 1,04 Tropisch, vochtig/nat Beteeld Volledige grondbewerking Laag 0,48 1 0,92 Middelmatig 0,48 1 1 Hoog met bemesting 0,48 1 1,44 Hoog zonder bemesting 0,48 1 1,11 Beperkte grondbewerking Laag 0,48 1,15 0,92 Middelmatig 0,48 1,15 1 Hoog met bemesting 0,48 1,15 1,44 Hoog zonder bemesting 0,48 1,15 1,11 Geen grondbewerking Laag 0,48 1,22 0,92 Middelmatig 0,48 1,22 1 Hoog met bemesting 0,48 1,22 1,44 Hoog zonder bemesting 0,48 1,22 1,11 Tropisch, montaan Beteeld Volledige grondbewerking Laag 0,64 1 0,94 Middelmatig 0,64 1 1 Hoog met bemesting 0,64 1 1,41 Hoog zonder bemesting 0,64 1 1,08 Beperkte grondbewerking Laag 0,64 1,09 0,94 Middelmatig 0,64 1,09 1 Hoog met bemesting 0,64 1,09 1,41 Hoog zonder bemesting 0,64 1,09 1,08 Geen grondbewerking Laag 0,64 1,16 0,94 Middelmatig 0,64 1,16 1 Hoog met bemesting 0,64 1,16 1,41 Hoog zonder bemesting 0,64 1,16 1,08

Tabel 3 bevat een toelichting voor de selectie van de passende waarden uit de tabellen 2 en 4.

Tabel 3

Toelichting inzake beheer en inputs voor akkerland en meerjarige gewassen

Beheer/Input Toelichting Volledige grondbewerking Aanzienlijke verstoring van de bodem, met volledige kering van de grond en/of frequente (binnen een jaar) grondbewerkingsoperaties. Op het tijdstip van beplanting is slechts een beperkt deel van de oppervlakte (bv. < 30 %) bedekt met resten. Beperkte grondbewerking Primaire en/of secundaire grondbewerking maar met slechts beperkte verstoring van de bodem (doorgaans ondiep en zonder volledige kering van de grond) en doorgaans een bedekking van > 30 % van de bodem met resten op het tijdstip van beplanting. Geen grondbewerking Directe inzaai zonder primaire grondbewerking, met slechts minimale verstoring van de bodem in de zaaizone. Meestal worden herbiciden gebruikt ter bestrijding van onkruid. Laag Er is een lage return van resten wanneer dergelijke resten worden verwijderd (door verzameling of verbranding), frequente kale braak wordt toegepast, gewassen met weinig resten (bv. groenten, tabak, katoen) worden geteeld, geen minerale meststoffen worden gebruikt en er geen teelt van stikstofvastleggende gewassen plaatsvindt. Middelmatig Representatief voor de jaarlijkse oogst van granen waarbij alle gewasresten terugkeren naar het veld. Wanneer de resten toch worden verwijderd, wordt extra organisch materiaal (bv. dierlijke mest) toegevoegd. Vereist tevens bemesting met mineralen of stikstofvastleggende gewassen in wisselbouw. Hoog met bemesting Stemt overeen met een aanzienlijk hogere koolstofinput dan bij teeltsystemen met middelmatige koolstofinput ten gevolge van de aanvullende praktijk om op gezette tijden dierlijke mest toe te voegen. Hoog zonder bemesting Stemt overeen met een aanzienlijk hogere input van gewasresten dan bij teeltsystemen met middelmatige koolstofinput ten gevolge van aanvullende praktijken, zoals de productie van gewassen met veel resten, gebruik van groenbemesting, gebruik van dekvruchten, verbeterde groene braak, irrigatie en frequent gebruik van meerjarige grassen bij jaarlijkse vruchtwisseling, maar zonder de toevoeging van mest (zie rij hierboven).

7.2. Meerjarige gewassen

Tabel 4

Coëfficiënten voor meerjarige gewassen, dat wil zeggen gewassen waarbij de stam/stengel doorgaans niet jaarlijks wordt geoogst zoals hakhout met korte omlooptijd en oliepalmen

Klimaatzone Landgebruik (FLU ) Beheer (FMG ) Input (FI ) FLU FMG FI Gematigd/Boreaal, droog Meerjarig gewas Volledige grondbewerking Laag 1 1 0,95 Middelmatig 1 1 1 Hoog met bemesting 1 1 1,37 Hoog zonder bemesting 1 1 1,04 Beperkte grondbewerking Laag 1 1,02 0,95 Middelmatig 1 1,02 1 Hoog met bemesting 1 1,02 1,37 Hoog zonder bemesting 1 1,02 1,04 Geen grondbewerking Laag 1 1,1 0,95 Middelmatig 1 1,1 1 Hoog met bemesting 1 1,1 1,37 Hoog zonder bemesting 1 1,1 1,04 Gematigd/Boreaal, vochtig/nat Meerjarig gewas Volledige grondbewerking Laag 1 1 0,92 Middelmatig 1 1 1 Hoog met bemesting 1 1 1,44 Hoog zonder bemesting 1 1 1,11 Beperkte grondbewerking Laag 1 1,08 0,92 Middelmatig 1 1,08 1 Hoog met bemesting 1 1,08 1,44 Hoog zonder bemesting 1 1,08 1,11 Geen grondbewerking Laag 1 1,15 0,92 Middelmatig 1 1,15 1 Hoog met bemesting 1 1,15 1,44 Hoog zonder bemesting 1 1,15 1,11 Tropisch, droog Meerjarig gewas Volledige grondbewerking Laag 1 1 0,95 Middelmatig 1 1 1 Hoog met bemesting 1 1 1,37 Hoog zonder bemesting 1 1 1,04 Beperkte grondbewerking Laag 1 1,09 0,95 Middelmatig 1 1,09 1 Hoog met bemesting 1 1,09 1,37 Hoog zonder bemesting 1 1,09 1,04 Geen grondbewerking Laag 1 1,17 0,95 Middelmatig 1 1,17 1 Hoog met bemesting 1 1,17 1,37 Hoog zonder bemesting 1 1,17 1,04 Tropisch, vochtig/nat Meerjarig gewas Volledige grondbewerking Laag 1 1 0,92 Middelmatig 1 1 1 Hoog met bemesting 1 1 1,44 Hoog zonder bemesting 1 1 1,11 Beperkte grondbewerking Laag 1 1,15 0,92 Middelmatig 1 1,15 1 Hoog met bemesting 1 1,15 1,44 Hoog zonder bemesting 1 1,15 1,11 Geen grondbewerking Laag 1 1,22 0,92 Middelmatig 1 1,22 1 Hoog met bemesting 1 1,22 1,44 Hoog zonder bemesting 1 1,22 1,11 Tropisch, montaan Meerjarig gewas Volledige grondbewerking Laag 1 1 0,94 Middelmatig 1 1 1 Hoog met bemesting 1 1 1,41 Hoog zonder bemesting 1 1 1,08 Beperkte grondbewerking Laag 1 1,09 0,94 Middelmatig 1 1,09 1 Hoog met bemesting 1 1,09 1,41 Hoog zonder bemesting 1 1,09 1,08 Geen grondbewerking Laag 1 1,16 0,94 Middelmatig 1 1,16 1 Hoog met bemesting 1 1,16 1,41 Hoog zonder bemesting 1 1,16 1,08

Tabel 3 in punt 7.1 bevat een toelichting voor de selectie van de passende waarden uit tabel 4.

7.3. Grasland

Tabel 5

Coëfficiënten voor grasland, inclusief savannes

Klimaatzone Landgebruik (FLU ) Beheer (FMG ) Input (FI ) FLU FMG FI Gematigd/Boreaal, droog Grasland Verbeterd Middelmatig 1 1,14 1 Hoog 1 1,14 1,11 Minimaal beheerd Middelmatig 1 1 1 Matig aangetast Middelmatig 1 0,95 1 Ernstig aangetast Middelmatig 1 0,7 1 Gematigd/Boreaal, vochtig/nat Grasland Verbeterd Middelmatig 1 1,14 1 Hoog 1 1,14 1,11 Minimaal beheerd Middelmatig 1 1 1 Matig aangetast Middelmatig 1 0,95 1 Ernstig aangetast Middelmatig 1 0,7 1 Tropisch, droog Grasland Verbeterd Middelmatig 1 1,17 1 Hoog 1 1,17 1,11 Minimaal beheerd Middelmatig 1 1 1 Matig aangetast Middelmatig 1 0,97 1 Ernstig aangetast Middelmatig 1 0,7 1 Tropisch, vochtig/nat Savanne Verbeterd Middelmatig 1 1,17 1 Hoog 1 1,17 1,11 Minimaal beheerd Middelmatig 1 1 1 Matig aangetast Middelmatig 1 0,97 1 Ernstig aangetast Middelmatig 1 0,7 1 Tropisch montaan, droog Grasland Verbeterd Middelmatig 1 1,16 1 Hoog 1 1,16 1,11 Minimaal beheerd Middelmatig 1 1 1 Matig aangetast Middelmatig 1 0,96 1 Ernstig aangetast Middelmatig 1 0,7 1

Tabel 6 bevat een toelichting voor de selectie van de passende waarden uit tabel 5.

Tabel 6

Toelichting inzake beheer en inputs voor grasland

Beheer/Input Toelichting Verbeterd Grasland dat duurzaam wordt beheerd, met matige begrazingsdruk, en dat ten minste op één punt is verbeterd (bv. bemesting, gebruik van beter geschikte soorten, irrigatie). Minimaal beheerd Niet aangetast en duurzaam beheerd grasland, echter zonder noemenswaardige beheersmatige verbeteringen. Matig aangetast Overbeweid of matig aangetast grasland met enigszins verlaagde productiviteit (ten opzichte van grasland in natuurlijke staat of met minimaal beheer) en dat geen beheersmatige inputs krijgt. Ernstig aangetast Aanzienlijk en duurzaam productiviteitsverlies en aanzienlijke en duurzame aantasting van het plantendek ten gevolge van ernstige mechanische beschadiging van de vegetatie en/of ernstige bodemerosie. Middelmatig Er hebben geen extra beheersmatige inputs plaatsgevonden. Hoog Verbeterd grasland dat één of meer extra beheersmatige inputs/verbeteringen heeft ondergaan (meer dan vereist is om te worden ingedeeld als verbeterd grasland).

7.4. Bossen

Tabel 7

Coëfficiënten voor bossen met een kroonbedekking van minimaal 10 %

Klimaatzone Landgebruik (FLU ) Beheer (FMG ) Input (FI ) FLU FMG FI Alle Natuurlijk bos (niet aangetast) n.v.t. (1) n.v.t. 1 Alle Beheerd bos Alle Alle 1 1 1 Tropisch, vochtig/droog Zwerflandbouw — gedeeltelijke regeneratie na braaklegging n.v.t. n.v.t. 0,64 Zwerflandbouw — volledige regeneratie na braaklegging n.v.t. n.v.t. 0,8 Gematigd/Boreaal, vochtig/droog Zwerflandbouw — gedeeltelijke regeneratie na braaklegging n.v.t. n.v.t. 1 Zwerflandbouw — volledige regeneratie na braaklegging n.v.t. n.v.t. 1

Tabel 8 bevat een toelichting voor de selectie van de passende waarde uit tabel 7.

Tabel 8

Toelichting inzake landgebruik voor bossen

Landgebruik Toelichting Natuurlijk bos (niet aangetast) Natuurlijk bos of permanent, niet aangetast en duurzaam beheerd bos. Zwerflandbouw Zich voortdurend verplaatsende teelt, waarbij tropisch bos of bosrijk gebied wordt gerooid voor beplanting met eenjarige gewassen en dit voor een korte periode (bv. 3-5 jaar) waarna het land opnieuw wordt verlaten en de vegetatie zich kan herstellen. Volledige regeneratie na braaklegging Situaties waarin de bosvegetatie zich geheel of bijna geheel heeft hersteld alvorens opnieuw te worden gerooid om plaats te maken voor gebruik als akkerland. Gedeeltelijke regeneratie na braaklegging Situaties waarin de bosvegetatie zich niet volledig heeft hersteld alvorens opnieuw te worden gerooid.

8. WAARDEN VOOR DE KOOLSTOFVOORRADEN IN BOVEN- EN ONDERGRONDSE VEGETATIE

Voor CVEG of R kunnen de in dit punt opgenomen passende waarden worden gebruikt.

8.1. Akkerland

Tabel 9

Vegetatiewaarden voor akkerland (algemeen)

Klimaatzone CVEG (ton koolstof/hectare) Alle 0





Tabel 10

Vegetatiewaarden voor suikerriet (specifiek)

Gebied Klimaatzone Ecologische zone Continent CVEG (ton koolstof per hectare) Tropisch Tropisch droog Tropisch droog bos Afrika 4,2 Azië (continentaal, insulair) 4 Tropisch struikvegetatie Azië (continentaal, insulair) 4 Tropisch vochtig Tropisch vochtig loofbos Afrika 4,2 Midden- en Zuid-Amerika 5 Tropisch nat Tropisch regenwoud Azië (continentaal, insulair) 4 Midden- en Zuid-Amerika 5 Subtropisch Warm gematigd droog Subtropische steppe Noord-Amerika 4,8 Warm gematigd vochtig Subtropisch vochtig bos Midden- en Zuid-Amerika 5 Noord-Amerika 4,8

8.2. Meerjarige gewassen, dat wil zeggen gewassen waarbij de stam/stengel doorgaans niet jaarlijks wordt geoogst, zoals hakhout met korte omlooptijd en oliepalmen

Tabel 11

Vegetatiewaarden voor meerjarige gewassen (algemeen)

Klimaatzone CVEG (ton koolstof per hectare) Gematigd (alle vochtigheidsregimes) 43,2 Tropisch, droog 6,2 Tropisch, vochtig 14,4 Tropisch, nat 34,3





Tabel 12

Vegetatiewaarden voor specifieke meerjarige gewassen

Klimaatzone Type gewas CVEG (ton koolstof per hectare) Alle Kokosnoot 75 Jatropha 17,5 Jojoba 2,4 Oliepalm 60

8.3. Grasland

Tabel 13

Vegetatiewaarden voor grasland — exclusief struikvegetaties (algemeen)

Klimaatzone CVEG (ton koolstof per hectare) Boreaal — Droog en nat 4,3 Koel gematigd — Droog 3,3 Koel gematigd — Nat 6,8 Warm gematigd — Droog 3,1 Warm gematigd — Nat 6,8 Tropisch — Droog 4,4 Tropisch — Vochtig en nat 8,1





Tabel 14

Vegetatiewaarden voor Miscanthus (specifiek)

Gebied Klimaatzone Ecologische zone Continent CVEG (ton koolstof per hectare) Subtropisch Warm gematigd droog Subtropisch droog bos Europa 10 Noord-Amerika 14,9 Subtropische steppe Noord-Amerika 14,9





Tabel 15

Vegetatiewaarden voor struikvegetaties, namelijk land met vegetaties die voornamelijk bestaan uit houtachtige planten lager dan 5 m die niet de duidelijke verschijningsvorm hebben van bomen.

Gebied Continent CVEG (ton koolstof per hectare) Tropisch Afrika 46 Noord- en Zuid-Amerika 53 Azië (continentaal) 39 Azië (insulair) 46 Australia 46 Subtropisch Afrika 43 Noord- en Zuid-Amerika 50 Azië (continentaal) 37 Europa 37 Azië (insulair) 43 Gematigd Hele wereld 7,4

8.4. Bossen

Tabel 16

Vegetatiewaarden voor bossen — exclusief aangeplante bossen — met een kroonbedekking van 10 % tot 30 %

Gebied Ecologische zone Continent CVEG (ton koolstof per hectare) R Tropisch Tropisch regenwoud Afrika 40 0,37 Noord- en Zuid-Amerika 39 0,37 Azië (continentaal) 36 0,37 Azië (insulair) 45 0,37 Tropisch vochtig bos Afrika 30 0,24 Noord- en Zuid-Amerika 26 0,24 Azië (continentaal) 21 0,24 Azië (insulair) 34 0,24 Tropisch droog bos Afrika 14 0,28 Noord- en Zuid-Amerika 25 0,28 Azië (continentaal) 16 0,28 Azië (insulair) 19 0,28 Tropisch bergbos Afrika 13 0,24 Noord- en Zuid-Amerika 17 0,24 Azië (continentaal) 16 0,24 Azië (insulair) 26 0,28 Subtropisch Subtropisch vochtig bos Noord- en Zuid-Amerika 26 0,28 Azië (continentaal) 22 0,28 Azië (insulair) 35 0,28 Subtropisch droog bos Afrika 17 0,28 Noord- en Zuid-Amerika 26 0,32 Azië (continentaal) 16 0,32 Azië (insulair) 20 0,32 Subtropische steppe Afrika 9 0,32 Noord- en Zuid-Amerika 10 0,32 Azië (continentaal) 7 0,32 Azië (insulair) 9 0,32 Gematigd Gematigd oceanisch bos Europa 14 0,27 Noord-Amerika 79 0,27 Nieuw-Zeeland 43 0,27 Zuid-Amerika 21 0,27 Gematigd continentaal bos Azië, Europa (≤ 20 j) 2 0,27 Azië, Europa (> 20 j) 14 0,27 Noord- en Zuid-Amerika (≤ 20 j) 7 0,27 Noord- en Zuid-Amerika (> 20 j) 16 0,27 Gematigd bergbos Azië, Europa (≤ 20 j) 12 0,27 Azië, Europa (> 20 j) 16 0,27 Noord- en Zuid-Amerika (≤ 20 j) 6 0,27 Noord- en Zuid-Amerika (> 20 j) 6 0,27 Boreaal Boreaal naaldbos Azië, Europa, Noord-Amerika 12 0,24 Boreaal toendrabos Azië, Europa, Noord-Amerika (≤ 20 j) 0 0,24 Azië, Europa, Noord-Amerika (> 20 j) 2 0,24 Boreaal bergbos Azië, Europa, Noord-Amerika (≤ 20 j) 2 0,24 Azië, Europa, Noord-Amerika (> 20 j) 6 0,24





Tabel 17

Vegetatiewaarden voor bossen — exclusief aangeplante bossen — met een kroonbedekking van meer dan 30 %

Gebied Ecologische zone Continent CVEG (ton koolstof per hectare) Tropisch Tropisch regenwoud Afrika 204 Noord- en Zuid-Amerika 198 Azië (continentaal) 185 Azië (insulair) 230 Tropisch vochtig loofbos Afrika 156 Noord- en Zuid-Amerika 133 Azië (continentaal) 110 Azië (insulair) 174 Tropisch droog bos Afrika 77 Noord- en Zuid-Amerika 131 Azië (continentaal) 83 Azië (insulair) 101 Tropisch bergbos Afrika 77 Noord- en Zuid-Amerika 94 Azië (continentaal) 88 Azië (insulair) 130 Subtropisch Subtropisch vochtig bos Noord- en Zuid-Amerika 132 Azië (continentaal) 109 Azië (insulair) 173 Subtropisch droog bos Afrika 88 Noord- en Zuid-Amerika 130 Azië (continentaal) 82 Azië (insulair) 100 Subtropische steppe Afrika 46 Noord- en Zuid-Amerika 53 Azië (continentaal) 41 Azië (insulair) 47 Gematigd Gematigd oceanisch bos Europa 84 Noord-Amerika 406 Nieuw-Zeeland 227 Zuid-Amerika 120 Gematigd continentaal bos Azië, Europa (≤ 20 j) 27 Azië, Europa (> 20 j) 87 Noord- en Zuid-Amerika (≤ 20 j) 51 Noord- en Zuid-Amerika (> 20 j) 93 Gematigd bergbos Azië, Europa (≤ 20 j) 75 Azië, Europa (> 20 j) 93 Noord- en Zuid-Amerika (≤ 20 j) 45 Noord- en Zuid-Amerika (> 20 j) 93 Boreaal Boreaal naaldbos Azië, Europa, Noord-Amerika 53 Boreaal toendrabos Azië, Europa, Noord-Amerika (≤ 20 j) 26 Azië, Europa, Noord-Amerika (> 20 j) 35 Boreaal bergbos Azië, Europa, Noord-Amerika (≤ 20 j) 32 Azië, Europa, Noord-Amerika (> 20 j) 53





Tabel 18

Vegetatiewaarden voor aangeplante bossen

Gebied Ecologische zone Continent CVEG (ton koolstof per hectare) R Tropisch Tropisch regenwoud Afrika, loofbos > 20 j 87 0,24 Afrika, loofbos ≤ 20 j 29 0,24 Afrika, Pinus sp. > 20 j 58 0,24 Afrika, Pinus sp. ≤ 20 j 17 0,24 Amerika’s, Eucalyptus sp. 58 0,24 Amerika’s, Pinus sp. 87 0,24 Amerika’s, Tectona grandis 70 0,24 Amerika’s, overige loofbossen 44 0,24 Azië, loofbos 64 0,24 Azië, overige 38 0,24 Tropisch vochtig loofbos Afrika, loofbos > 20 j 44 0,24 Afrika, loofbos ≤ 20 j 23 0,24 Afrika, Pinus sp. > 20 j 35 0,24 Afrika, Pinus sp. ≤ 20 j 12 0,24 Amerika’s, Eucalyptus sp. 26 0,24 Amerika’s, Pinus sp. 79 0,24 Amerika’s, Tectona grandis 35 0,24 Amerika’s, overige loofbossen 29 0,24 Azië, loofbos 52 0,24 Azië, overige 29 0,24 Tropisch droog bos Afrika, loofbos > 20 j 21 0,28 Afrika, loofbos ≤ 20 j 9 0,28 Afrika, Pinus sp. > 20 j 18 0,28 Afrika, Pinus sp. ≤ 20 j 6 0,28 Amerika’s, Eucalyptus sp. 27 0,28 Amerika’s, Pinus sp. 33 0,28 Amerika’s, Tectona grandis 27 0,28 Amerika’s, overige loofbossen 18 0,28 Azië, loofbos 27 0,28 Azië, overige 18 0,28 Tropische struikvegetatie Afrika, loofbos 6 0,27 Afrika, Pinus sp. > 20 j 6 0,27 Afrika, Pinus sp. ≤ 20 j 4 0,27 Amerika’s, Eucalyptus sp. 18 0,27 Amerika’s, Pinus sp. 18 0,27 Amerika’s, Tectona grandis 15 0,27 Amerika’s, overige loofbossen 9 0,27 Azië, loofbos 12 0,27 Azië, overige 9 0,27 Tropisch bergbos Afrika, loofbos > 20 j 31 0,24 Afrika, loofbos ≤ 20 j 20 0,24 Afrika, Pinus sp. > 20 j 19 0,24 Afrika, Pinus sp. ≤ 20 j 7 0,24 Amerika’s, Eucalyptus sp. 22 0,24 Amerika’s, Pinus sp. 29 0,24 Amerika’s, Tectona grandis 23 0,24 Amerika’s, overige loofbossen 16 0,24 Azië, loofbos 28 0,24 Azië, overige 15 0,24 Subtropisch Subtropisch vochtig bos Amerika’s, Eucalyptus sp. 42 0,28 Amerika’s, Pinus sp. 81 0,28 Amerika’s, Tectona grandis 36 0,28 Amerika’s, overige loofbossen 30 0,28 Azië, loofbos 54 0,28 Azië, overige 30 0,28 Subtropisch droog bos Afrika, loofbos > 20 j 21 0,28 Afrika, loofbos ≤ 20 j 9 0,32 Afrika, Pinus sp. > 20 j 19 0,32 Afrika, Pinus sp. ≤ 20 j 6 0,32 Amerika’s, Eucalyptus sp. 34 0,32 Amerika’s, Pinus sp. 34 0,32 Amerika’s, Tectona grandis 28 0,32 Amerika’s, overige loofbossen 19 0,32 Azië, loofbos 28 0,32 Azië, overige 19 0,32 Subtropische steppe Afrika, loofbos 6 0,32 Afrika, Pinus sp. > 20 j 6 0,32 Afrika, Pinus sp. ≤ 20 j 5 0,32 Amerika’s, Eucalyptus sp. 19 0,32 Amerika’s, Pinus sp. 19 0,32 Amerika’s, Tectona grandis 16 0,32 Amerika’s, overige loofbossen 9 0,32 Azië, loofbos > 20 j 25 0,32 Azië, loofbos ≤ 20 j 3 0,32 Azië, naaldbos > 20 j 6 0,32 Azië, naaldbos ≤ 20 j 34 0,32 Subtropisch bergbos Afrika, loofbos > 20 j 31 0,24 Afrika, loofbos ≤ 20 j 20 0,24 Afrika, Pinus sp. > 20 j 19 0,24 Afrika, Pinus sp. ≤ 20 j 7 0,24 Amerika’s, Eucalyptus sp. 22 0,24 Amerika’s, Pinus sp. 34 0,24 Amerika’s, Tectona grandis 23 0,24 Amerika’s, overige loofbossen 16 0,24 Azië, loofbos 28 0,24 Azië, overige 15 0,24 Gematigd Gematigd oceanisch bos Azië, Europa, loofbos > 20 j 60 0,27 Azië, Europa, loofbos ≤ 20 j 9 0,27 Azië, Europa, naaldbos > 20 j 60 0,27 Azië, Europa, naaldbos ≤ 20 j 12 0,27 Noord-Amerika 52 0,27 Nieuw-Zeeland 75 0,27 Zuid-Amerika 31 0,27 Gematigd continentaal bos en bergbos Azië, Europa, loofbos > 20 j 60 0,27 Azië, Europa, loofbos ≤ 20 j 4 0,27 Azië, Europa, naaldbos > 20 j 52 0,27 Azië, Europa, naaldbos ≤ 20 j 7 0,27 Noord-Amerika 52 0,27 Zuid-Amerika 31 0,27 Boreaal Boreaal naaldbos en bergbos Azië, Europa > 20 j 12 0,24 Azië, Europa ≤ 20 j 1 0,24 Noord-Amerika 13 0,24 Boreaal toendrabos Azië, Europa > 20 j 7 0,24 Azië, Europa ≤ 20 j 1 0,24 Noord-Amerika 7 0,24

(1) n.v.t. = niet van toepassing; in deze gevallen zijn FMG en FI niet van toepassing en mag voor de berekening van SOC de volgende regel worden gebruikt: SOC = SOCST × FLU .