RICHTLIJN VAN DE RAAD van 31 mei 1991 betreffende de doorvoer van aardgas via de hoofdnetten ( 91/296/EEG )

DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economisch Gemeenschap, inzonderheid op artikel 100 A,

Gezien het voorstel van de Commissie ( 1 ),

In samenwerking met het Europese Parlement ( 2 ),

Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité ( 3 ),

Overwegende dat maatregelen dienen te worden vastgesteld die ertoe bestemd zijn de interne markt geleidelijk tot stand te brengen in de loop van een periode die eindigt op 31 december 1992; dat in de opeenvolgende bijeenkomsten van de Europese Raad en, met name die op Rhodos, de noodzaak van de verwezenlijking van een ongedeelde interne markt in de energiesector is onderkend;

Overwegende dat de verwezenlijking van de interne markt voor energie in het algemeen en meer in het bijzonder in de aardgassector, vereist dat er een communautaire energiestrategie wordt ontwikkeld die opgewassen is tegen de uitdagingen, met name :

- continuïteit van de energievoorziening,

- milieubescherming;

Overwegende dat de verwezenlijking van de ongedeelde interne markt impliceert dat de Europese energiemarkt tot grotere integratie komt; dat aardgas een wezenlijk bestanddeel van de energiebalans van de Gemeenschap vormt;

Overwegende dat het in de context van de diversificatie van de energiebronnen wenselijk is het gebruik van aardgas op te voeren;

Overwegende dat bij de verwezenlijking van de interne energiemarkt, met name in de aardgassector, rekening zal worden gehouden met de doelstelling van de economische en sociale samenhang;

Overwegende dat de doelstelling van de interne aardgasmarkt bestaat uit bevordering van een hoog peil van rentabiliteit, van milieuvriendelijkheid en van continuïteit van de voorziening door vrijheid van handelsverkeer, zonder onaanvaardbare mededingingsbeperkingen; dat bij het nastreven van deze doelstelling alleen succes kan worden geboekt indien met de specifieke kenmerken van de aardgassector rekening wordt gehouden;

Overwegende dat bij de verwezenlijking van de interne aardgasmarkt niet alleen rekening moet worden gehouden met de vergelijkbare gegevens van de Lid-Staten maar ook met de soms belangrijke verschillen;

Overwegende dat er tussen de grote hogedrukgasleidingnetten van de Europese landen uitwisseling van aardgas bestaat, waarvan de omvang van jaar tot jaar toeneemt en die gevolgen heeft voor de investeringen; dat de exploitatie van de onderlinge koppelingen het mogelijk maakt zowel de continuïteit van de voorziening van de Gemeenschap met aardgas te verbeteren als de kosten daarvan te verminderen;

Overwegende dat het uitwisselingsverkeer in aardgas tussen grote hogedrukgasleidingnetten van een dermate groot belang is dat verzoeken om dergelijke transacties en het daaraan gegeven gevolg stelselmatig ter kennis van de Commissie moeten worden gebracht;

Overwegende dat het mogelijk en gewenst is tot uitbreiding van het aardgasverkeer tussen de hoofdnetten te komen zonder daarbij de vereisten van continuïteit en kwaliteit van de aardgasvoorziening uit het oog te verliezen; dat uit de verrichte studies blijkt dat groei van het aardgasverkeer tussen hoofdnetten de investeringskosten kan verminderen;

Overwegende dat in de komende jaren nog extra onderlinge koppelingen tussen Lid-Staten moeten plaatsvinden ten einde een adequate voorziening te vergemakkelijken;

Overwegende dat de uitbreiding van het aardgasverkeer tussen hoofdnetten bovendien zou leiden tot een onderlinge afstemming tussen aardgastransportondernemingen, die gericht is op een optimale benutting van de installaties voor transport van aardgas; dat een dergelijke optimale benutting een extra besparingsfactor vormt;

Overwegende dat er thans nog belemmeringen bestaan voor de groei van het aardgasverkeer tussen hoofdnetten; dat deze belemmeringen door het nakomen van de verplichting tot doorvoer van aardgas via de hoofdnetten en door de invoering van een op de specifieke kenmerken van de aardgassector afgestemde controle daarop, kunnen afnemen indien bedoelde belemmeringen niet aan de stand van de techniek en de staat van de netten zijn toe te schrijven;

Overwegende dat deze verplichting en deze controle betrekking hebben op de doorvoer van aardgas die met uitwisselingsverkeer van communautair belang overeenkomt, dat wil zeggen de doorvoer via de grote hogedrukgasleidingnetten;

Overwegende dat de financiële, technische en juridische voorwaarden voor deze doorvoer normaliter bij rechtstreekse overeenkomst tussen de betrokken netten moeten worden vastgesteld;

Overwegende dat de voor de doorvoer gestelde voorwaarden billijk moeten zijn en rechtstreeks noch zijdelings bepalingen mogen inhouden die strijdig zijn met de mededingingsregels van de Gemeenschap;

Overwegende dat de Commissie om het sluiten van doorvoerovereenkomsten te vergemakkelijken voorziet in een bemiddelingsprocedure waaraan op verzoek van een partij verplicht gevolg dient te worden gegeven zonder dat de uitkomst van de procedure juridisch bindende gevolgen heeft;

Overwegende dat het noodzakelijk is de door de Lid-Staten getroffen maatregelen die van invloed zijn op de doorvoer van aardgas nader tot elkaar te brengen;

Overwegende dat de totstandbrenging van de interne aardgasmarkt een dynamisch proces van geleidelijke integratie van de nationale gasleidingnetten op gang zal brengen; dat in die context met specifieke infrastructuurmaatregelen de aansluiting van eilanden en perifere regio's van de Gemeenschap op het gehele onderling gekoppelde net zal kunnen worden versneld;

Overwegende dat de onderlinge koppeling van de Europese hoofdnetten zich afspeelt binnen een geografisch bestek dat niet met de grenzen van de Gemeenschap samenvalt; dat het van evident belang is op dit gebied naar samenwerking met de op het gekoppelde Europese net aangesloten derde Staten te streven,

HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD : Artikel 1

De Lid-Staten nemen de nodige maatregelen om op hun grondgebied de doorvoer van aardgas tussen grote hogedrukgasleidingnetten onder de in deze richtlijn vastgestelde voorwaarden te vergemakkelijken . Artikel 2

1 . Onder doorvoer van aardgas tussen hoofdnetten, in de zin van deze richtlijn en onverminderd tussen de Gemeenschap en derde landen gesloten bijzondere overeenkomsten, wordt verstaan iedere handeling met betrekking tot het transport van aardgas die aan de volgende voorwaarden voldoet :

a ) het transport wordt verricht op het grondgebied van een Lid-Staat door het lichaam of de lichamen die in elke Lid-Staat verantwoordelijk is of zijn voor een groot hogedrukgasleidingnet, met uitsluiting van de distributienetten, dat/die bijdraagt of bijdragen tot de goede werking van de Europese hogedrukverbindingen;

b ) het net van oorsprong of het net van bestemming bevindt zich op het grondgebied van de Gemeenschap;

c ) dit transport impliceert het overschrijden van ten minste één intracommunautaire grens .

2. Deze richtlijn is van toepassing op de in de Lid-Staten bestaande grote hogedrukgasleidingnetten en op de daarvoor verantwoordelijke lichamen, waarvan de lijst in de bijlage is opgenomen . Deze lijst zal, na overleg met de betrokken Lid-Staat, steeds wanneer zulks noodzakelijk is, door de Commissie worden bijgewerkt in de context van de doelstellingen van deze richtlijn, waarbij met name rekening wordt gehouden met het bepaalde in lid 1, onder a ). Artikel 3

1 . Over de overeenkomsten voor de doorvoer van aardgas via hoofdnetten wordt onderhandeld tussen de voor deze netten en de kwaliteit van hun dienstverrichting verantwoordelijke lichamen en in voorkomend geval met de lichamen die in de Lid-Staten verantwoordelijk zijn voor de in - en uitvoer van aardgas .

2 . De doorvoervoorwaarden moeten krachtens de regels van het Verdrag voor alle betrokken partijen niet-discriminerend en billijk zijn, mogen geen bepalingen die misbruik betekenen of ongerechtvaardigde beperkingen inhouden en de continuïteit van de voorziening en de kwaliteit van de dienstverlening niet in gevaar brengen, met name door ten volle rekening te houden met de benutting van de reserveproduktiecapaciteit en de opslagcapaciteit alsmede met de meest doelmatige exploitatie van de bestaande systemen .

3 . De Lid-Staten nemen de nodige maatregelen ten einde ervoor zorg te dragen dat de in de bijlage genoemde, onder hun rechtsmacht vallende lichamen onverwijld :

- ieder verzoek om doorvoer ter kennis brengen van de Commissie en de betrokken nationale autoriteiten;

- onderhandelingen aangaan over de voorwaarden voor de gevraagde doorvoer van aardgas;

- de Commissie en de betrokken nationale autoriteiten in kennis stellen van de sluiting van een doorvoerovereenkomst;

- de Commissie en de betrokken nationale autoriteiten op de hoogte brengen van de redenen waarom binnen twaalf maanden na de kennisgeving van het verzoek, de onderhandelingen niet tot een overeenkomst hebben geleid .

4 . Elk van de betrokken lichamen kan verlangen dat de voorwaarden voor doorvoer met het oog op bemiddeling worden voorgelegd aan een door de Commissie ingesteld en voorgezeten orgaan waarin de lichamen die verantwoordelijk zijn voor de hoofdnetten van de Gemeenschap zijn vertegenwoordigd . Artikel 4

Indien de redenen voor het niet bereiken van overeenstemming over een verzoek om doorvoer ongerechtvaardigd of ontoereikend lijken, maakt de Commissie, na een klacht van degene die om de doorvoer heeft verzocht of op eigen initiatief, de in het Gemeenschapsrecht voorgeschreven procedures aanhangig . Artikel 5

De Lid-Staten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke maatregelen in werking treden om vóór 1 januari 1992 aan deze richtlijn te voldoen . Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis .

Wanneer de Lid-Staten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen naar de onderhavige richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezen bij de officiële bekendmaking van die bepalingen . De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de Lid-Staten . Artikel 6

Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten . Gedaan te Brussel, 31 mei 1991 . Voor de Raad

De Voorzitter

A . BODRY ( 1 ) PB nr . C 247 van 28 . 9 . 1989, blz . 6, en PB nr . C 268 van 24 . 10 . 1990, blz. 9 . ( 2 ) PB nr . C 231 van 17 . 9 . 1990, blz . 72, en PB nr . C 129 van 20 . 5 . 1991 . ( 3 ) PB nr . C 75 van 26 . 3 . 1990, blz . 20 .

BIJLAGE

Lijst van lichamen en hogedrukgasleidingnetten

Staat Lichaam Net Bondsrepubliek Duitsland Bayerngas GmbH

BEB Erdgas und Erdoel GmbH

Deutsche Erdgas Transport GmbH

Energieversorgung Weser Ems AG ( EWE )

Erdgas Verkaufs-Gesellschaft mbH

Ferngas Nordbayern GmbH

Ferngas Salzgitter GmbH

Gas-Union GmbH

Mobil Oil AG

Ruhrgas AG

Saar Ferngas AG

Thyssengas GmbH

Vereinigte Elektrizitaetswerke Westfalen AG ( VEW )

Westfaelische Ferngas AG

Energieversorgung Mittelrhein

EWAG, Nuernberg

Erdgas Schwaben GmbH

Erdgas Suedbayern GmbH

GEW Koeln

Gasversorgung Sueddeutschland

Gasversorgung Suedhannover/Nordhessen

Hamburger Gaswerke

Landesgasversorgung Niedersachsen

Main-Gaswerke AG

Schleswag AG

Suedhessische Gas und Wasser AG

Technische Werke der Stadt Stuttgart AG

Thuega AG

GASAG, Berlin

Voorzieningsnet voor einddistributeurs ( gemeenten, enz .) en

grote eindverbruikers

België Distrigaz NV Algemeen voorzieningsnet Denemarken Dansk Naturgas A/S Spanje Empresa Nacional de Gas SA ( Enagas )

Catalana de Gas

Gas de Euskadi Voorzieningsnet voor einddistributeurs ( gemeenten, enz .) en grote eindverbruikers Griekenland DEPA Luxemburg Soteg Nederland NV Nederlandse Gasunie Italië Snam SpA Frankrijk Gaz de France SNGSO Algemeen voorzieningsnet Compagnie française du méthane ( Cefem ) Verenigd Koninkrijk British Gas Hogedrukgasleidingnet Ierland Irish Gas Board