Advies van de Raad

van 12 februari 2001

over de bijwerking 2000 van het stabiliteitsprogramma van Ierland voor de periode 2001-2003

(2001/C 77/07)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,

Gelet op Verordening (EG) nr. 1466/97 van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid(1), met name op artikel 5, lid 3,

Gelet op de aanbeveling van de Commissie,

Na raadpleging van het Economisch en Financieel Comité,

HEEFT HET VOLGENDE ADVIES UITGEBRACHT:

Op 12 februari 2001 heeft de Raad de bijwerking 2000 van het stabiliteitsprogramma van Ierland voor de periode 2001-2003 besproken.

De Raad stelt vast dat de Ierse economie in 2000 snel is blijven groeien met een verwachte reële stijging van het BBP met 10,7 % volgens de bijwerking 2000. De stijging van de werkgelegenheid wordt voor 2000 geraamd op 4,5 %, terwijl de werkloosheid verder is gedaald tot gemiddeld 4,1 %. De inflatiedruk is toegenomen. De gemiddelde CPI-inflatie is in 2000 gestegen tot 5,3 %. Hoewel deze sterk toenemende prijsinflatie deels kan worden toegeschreven aan externe en tijdelijke factoren, die naar verwacht geleidelijk uit de consumentenprijsindex zullen verdwijnen, is de inflatie als gevolg van binnenlandse ontwikkelingen eveneens gestegen, waarbij de inflatie van de huizenprijzen nog steeds bijzonder hoog is en de lonen een sterke stijging vertonen.

Als gevolg van de krachtige economische groei werden de prognoses van de bijwerking 1999 van het stabiliteitsprogramma met betrekking tot de verbetering van de begrotingssituatie ver overschreden. De Raad juicht het toe dat het begrotingssaldo van de totale overheid voor 2000 een aanzienlijk overschot blijft vertonen, dat op circa 4,7 % van het BBP wordt geraamd, en dat nogmaals een scherpe daling van de schuldquote van de totale overheid werd bereikt.

De prognoses voor de periode 2001-2003 wijzen op een gemiddeld overschot van 4,2 % van het BBP, met een verdere daling van de schuldquote tot minder dan een kwart van het BBP in 2003. De Raad is verheugd over het feit dat Ierland, evenals in het oorspronkelijke stabiliteitsprogramma en de bijwerking 1999, gedurende de betrokken periode volledig en probleemloos voldoet aan de verplichtingen van het Stabiliteits- en groeipact. Het verwachte overschot van de totale overheid is elk jaar duidelijk toereikend om een veiligheidsmarge te bieden die groot genoeg is om te voorkomen dat, bij normale conjunctuurschommelingen, de referentiewaarde van 3 % van het BBP wordt overschreden.

Het macro-economisch scenario dat aan deze prognoses ten grondslag ligt, gaat uit van een zachte daling van de reële groei van het BBP en van de inflatie gedurende de betrokken periode. De positieve output gap zal naar verwachting, na een geraamde 4,5 % van het trendmatige BBP in 2000, in 2001 een piek bereiken van 5,4 % en daarna geleidelijk dalen. Tegen deze achtergrond is de Raad van mening dat het stimulerend karakter van de begroting 2001 een ernstige bedreiging vormt voor de gunstige vooruitzichten voor groei en inflatie die in de bijwerking 2000 worden gepresenteerd. De Raad meent dat deze begroting - waarvan de belangrijkste maatregelen indirecte- en directe-belastingverlagingen zijn alsmede een aanzienlijke verhoging van de lopende en de kapitaaluitgaven - procyclisch van aard is. De Raad is van oordeel dat zij de vraag zal aanwakkeren met ten minste 0,5 % van het BBP en dat de eventuele invloed ervan op de aanbodzijde waarschijnlijk op korte termijn gering zal zijn, waardoor de oververhittingstendensen en de inflatiedruk worden verergerd en de positieve output gap nog verder zal toenemen.

Met name de strategie die gericht is op een uitbreiding van de beroepsbevolking door een verlichting van de directe belastingdruk, zoals in de GREB's voor 2000 met betrekking tot de arbeidsmarkt was aanbevolen, zal wellicht minder effectief zijn dan in het verleden, omdat zij in het kader van een expansief begrotingsbeleid is gevoerd, en de krapte van de arbeidsmarkt zou verdere pogingen om loonmatiging te stimuleren door middel van directe-belastingverlagingen wel eens kunnen belemmeren. Daarnaast heeft de verlaging van de indirecte belastingen weliswaar een eenmalig effect op het prijsniveau, doch zij heeft waarschijnlijk geen duurzame gevolgen voor de inflatiegraad terwijl de vraag duidelijk wordt gestimuleerd.

Aangezien de monetaire politiek nu voor de eurozone als geheel wordt vastgesteld en niet meer beschikbaar is als een nationaal beleidsinstrument, moeten andere beleidsmaatregelen, waaronder de begrotingspolitieke maatregelen, actiever worden gebruikt. Tegen deze achtergrond is de Raad van mening dat de geplande bijdrage van de begrotingspolitiek aan de macro-economische beleidsmix in Ierland ongepast is. De Raad herinnert eraan dat hij er herhaaldelijk bij de Ierse autoriteiten op heeft aangedrongen, en recentelijk in de globale richtsnoeren voor het economisch beleid 2000, om economische stabiliteit te waarborgen door middel van de begrotingspolitiek. De Raad betreurt dat dit advies geen weerslag heeft gevonden in de begroting 2001, ondanks ontwikkelingen in de loop van 2000 die wezen op toenemende oververhitting. De Raad is van oordeel dat de Ierse begrotingspolitiek voor 2001 niet strookt met de globale richtsnoeren voor het economisch beleid wat de begrotingspolitiek betreft. De Raad heeft daarom beslist om, tezamen met dit advies, een aanbeveling uit hoofde van artikel 99, lid 4, van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap uit te vaardigen met het oog op de beëindiging van deze onverenigbaarheid.

De Raad is verheugd over het feit dat structurele hervormingen in de bijwerking 2000 aan de orde komen. Hij is met name te spreken over de vooruitgang die is geboekt met betrekking tot de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn dankzij de oprichting van een nationaal reservefonds voor pensioenvoorzieningen, dat eind 2000 reeds omstreeks 6,3 % van het BBP beliep. De Raad juicht tevens de aanhoudende inspanningen toe om de kwaliteit van de overheidsfinanciën te verbeteren door middel van een hervorming van het belasting-/uitkeringsstelsel en van een verhoogde aandacht voor kapitaaluitgaven om aan de behoeften van Ierland op het gebied van infrastructuurvoorzieningen te voldoen.

(1) PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1.