++++

( 1 ) PB no . 13 van 21 . 2 . 1962 , blz . 204/62

BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE

van 23 september 1964

inzake de procedure op grond van artikel 85 van het Verdrag

( IV-A/00004-03344 " Grundig-Consten " )

( Slechts de tekst in de Duitse en Franse taal is authentiek )

( 64/566/EEG )

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE ECONOMISCHE GEMEENSCHAP ,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap , en met name op artikel 85 ,

Gelet op Verordening no . 17 van 6 februari 1962 ( 1 ) , en met name op de artikelen 3 , 6 en 7 ,

Gelet op het verzoek ingediend op 5 maart 1962 en aangevuld op 15 juli 1962 door de vennootschap naar Frans recht Unef s.à r.l . , te Parijs , overeenkomstig artikel 3 van de Verordening no . 17 , strekkende tot vaststelling door de Commissie van een inbreuk op de bepalingen van artikel 85 , begaan door de vennootschap naar Duits recht Grundig Verkaufs-GmbH te Fuerth ( Beieren ) , Bondsrepubliek Duitsland , en door de vennootschap naar Frans recht Ets . Consten s.à r.l . , te Courbevoie ( Seine ) , Frankrijk , door het sluiten op 1 april 1957 van een " Vertretervertrag " ( " Contrat de représentant " ) met een aanvullende overeenkomst over de inschrijving en het gebruik van het merk " Gint " in Frankrijk ,

Gelet op de door Grundig Verkaufs-GmbH op 29 januari 1963 , overeenkomstig artikel 5 , lid 1 , van Verordening no . 17 , verrichte aanmelding van de bovengenoemde overeenkomst ,

Gehoord de betrokken ondernemingen en andere personen , met name de klager , overeenkomstig artikel 19 van Verordening no . 17 ,

Geraadpleegd het Adviescomité voor mededingingsregelingen en economische machtsposities , overeenkomstig artikel 10 van Verordening no . 17 ,

I

Overwegende , dat de voornaamste bepalingen van de op 1 april 1957 gesloten overeenkomst de volgende zijn :

Grundig Verkaufs-GmbH ( " Grundig " ) heeft de Ets . Consten s.à r.l . ( " Consten " ) , aangesteld tot zijn alleenvertegenwoordiger voor de verkoop van de door Grundig vervaardigde radiotoestellen , bandopnemers , dicteerapparaten en televisietoestellen en van de daarbij behorende onderdelen en accessoires in ( continentaal ) Frankrijk , het Saargebied en Corsica ;

Consten is belast met de verkoop van deze waren voor eigen rekening . Hij mag geen andere Duitse ondernemingen die vergelijkbare produkten vervaardigen , vertegenwoordigen en niet met de contract-artikelen concurrerende produkten of produkten die de verkoop van de contract-artikelen kunnen storen , voor eigen rekening of voor rekening van een derde , verkopen .

Consten heeft zich voorts verbonden , op eigen kosten een behoorlijke en voldoende publiciteit te verzorgen , en een reparatiewerkplaats met een voldoende voorraad onderdelen op te bouwen ; hij moet voortdurend zorg dragen dat een onberispelijke service voor de door hem verkochte apparaten wordt gegeven .

Grundig heeft zich verbonden , noch direct noch indirect , aan andere personen in het overeengekomen gebied te leveren . Deze clausule maakt deel uit van een systeem van gebiedsbescherming dat in de gehele verkooporganisatie van Grundig wordt toegepast . Uitvoer en wederuitvoer zijn verboden aan alle afnemers , zowel Duitse als buitenlandse . Ook mag Consten geen enkele directe of indirecte levering naar andere landen dan Frankrijk verrichten .

Het is Consten toegestaan , zich bij de verkoop van Grundig-produkten , gedurende de duur van de overeenkomst , te bedienen van de naam en het embleem " Grundig " , zonder dat de inschrijving van dit merk hem is toegestaan . Het is Consten echter verboden , zich na beëindiging van de overeenkomst , onverschillig om welke reden , van dit merk te bedienen .

Overwegende dat het merk " Gint " ( " Grundig International " ) in Frankrijk op 3 oktober 1957 , ten name van Consten , is ingeschreven ; dat deze inschrijving berust op een tussen Grundig en Consten gesloten overeenkomst , die op 13 januari 1959 gedeeltelijk schriftelijk werd vastgesteld ;

dat Consten zich verplicht heeft , zodra hij geen alleenvertegenwoordiger van Grundig meer is , het merk " Gint " aan Grundig over te dragen of de inschrijving te doen doorhalen ; dat het betrokken merk aangebracht is op alle door Grundig vervaardigde apparaten , ook op degenen die in Duitsland worden verkocht , en dat het tevens op postpapier , prospectussen enz . voorkomt ;

dat het merk " Gint " door Grundig is ingevoerd kort nadat hij in december 1956 een geding tegen een Nederlandse nevenimporteur had verloren ; dat Grundig met dit geding trachtte zijn Nederlandse alleenverkoper gebiedsbescherming te verlenen met behulp van het merk " Grundig " ; dat het merk " Gint " in Duitsland ten name van Grundig , in verschillende andere Lid-Staten ten name van de respectieve alleenverkopers ingeschreven is ;

Overwegende dat Consten in een procedure voor het Tribunal de Commerce de la Seine heeft gesteld dat derden die Grundig-produkten in Frankrijk hadden geïmporteerd ( nevenimporteuren ) , waaronder met name de firma Unef ( klaagster ) , de alleenverkoopovereenkomst tussen Grundig en Consten had moeten respecteren , daar deze algemene bekendheid genoot en dat het feit dat die derden deze overeenkomst niet hebben gerespecteerd als oneerlijke concurrentie is te beschouwen ; dat Consten bovendien een vordering tegen Unef heeft ingesteld wegens inbreuk op het merk " Gint " ;

dat Unef , in de eerste van deze procedures , een beroep heeft gedaan op de nietigheid van de alleenverkoopovereenkomst , op grond van artikel 85 van het E.E.G.-Verdrag en , in een op 5 maart 1962 ontvangen brief een verzoek tot de Commissie heeft gericht om de nietigheid van genoemde overeenkomst vast te stellen en deze volgens de artikelen 85 en volgende te verbieden ;

dat in de eerste procedure de Cour d'Appel van Parijs in een arrest van 26 januari 1963 heeft besloten , het geding op te schorten tot na de beslissing van de Commissie over het verzoek van Unef ;

dat in de tweede procedure de mondelinge behandeling nog niet is begonnen ;

Overwegende , dat voor het overige de feiten als volgt kunnen worden samengevat :

Sinds 1 april 1957 is Consten alleenimporteur in Frankrijk voor Grundig-radiotoestellen , bandopnemers , dicteermachines en televisietoestellen . Na de liberalisatie van het handelsverkeer ( 1 ) , zijn verschillende ondernemingen begonnen Grundig-apparaten direct bij Duitse handelaren te kopen ; onder deze nevenimporteuren is de klagende firma Unef te Parijs wel de belangrijkste ; deze heeft sinds april 1961 van Duitse handelaren ( vooral grossiers ) Grundig-apparaten gekocht , welke hem geleverd zijn ondanks het uitvoerverbod dat Grundig aan hen had opgelegd . Unef heeft dit materiaal doorverkocht aan Franse wederverkopers tegen lagere prijzen dan door Consten werden berekend . Verschillende handelaren van de verkooporganisatie van Consten hebben zich hierover bij deze beklaagd .

Unef heeft verklaard dat de prijsverschillen tussen Duitsland en Frankrijk de drijfveer tot de door hem verrichte nevenimporten waren . Dergelijke verschillen zijn inderdaad geconstateerd . Zij zijn groter dan door de nog bestaande douanerechten en door ongelijke fiscaliteit verklaard kan worden . Zo was de catalogusprijs voor een bepaald type Grundig-bandopnemer einde 1962 ( na aftrek van invoerrechten en belastingen ) in Frankrijk 44 % hoger dan in Duitsland . Uitgaande van de " werkelijke prijzen " ( catalogusprijzen minus " kortingen " ) was het verschil ten minste 23 % .

( 1 ) voor bandopnemers : 29 september 1960 ;

voor radio - en televisietoestellen : 31 maart 1961 ;

voor batterij-radiotoestellen : 1 januari 1962 .

produkten is waargenomen , waren , zoals Grundig en Consten hebben toegegeven , begin 1964 de werkelijke verkoopprijzen voor verschillende apparaten in Frankrijk ongeveer 20 % hoger dan de verkoopprijs in Duitsland , eveneens na aftrek van de invoerrechten en belastingen . Deze toestellen , een draagbare radio , een combinatiemeubel en een bandopnemer , zijn door de contractspartijen zelf als voorbeeld uitgezocht . In dezelfde periode zijn de omzetten belangrijk gestegen , zowel die van de organisatie van Consten als die van Unef ; in 1961 bedroeg de omzet in Grundig-bandopnemers van Unef ongeveer 10 % van die van Grundig in Frankrijk .

Buiten de invoerrechten en belastingen waarop hierboven is gedoeld , bestaan er in Frankrijk geen overheidsmaatregelen die deze prijsverschillen met Duitsland hebbenkunnen veroorzaken . Er moet derhalve worden vastgesteld , dat , aangezien de verkoopprijs van Grundig aan Consten of aan een Duitse grossier in beginsel dezelfde is , de prijsverschillen veroorzaakt werden door verschillen in de handelmarges . In bovengenoemd voorbeeld komt het prijsverschil van 44 % neer op een margeverschil van 80 % , het prijsverschil van 23 % op een margeverschil van 53 % . Deze percentages hebben betrekking op de marges tussen de verkoopprijs van Grundig en de consumentenprijzen , na aftrek van douanerechten en belastingen in het eerste distributiestadium ( verkoop van Grundig aan grossier of alleenverkoper ) . Aangezien de marges van de kleinhandel in Frankrijk en in Duitsland elkaar in absolute cijfers niet veel ontlopen , moet de oorzaak van deze verschillen in het groothandelsstadium worden gezocht .

In Duitsland echter worden de publiciteits - en garantiekosten door Grundig gedragen , terwijl deze in andere landen ten laste van de alleenvertegenwoordigers komen .

Grundig en Consten hebben bestreden , dat de tussen hen bestaande contractuele verhouding onder artikel 85 , lid 1 , valt . Huns inziens hebben deze overeenkomsten niet de strekking of het gevolg dat de mededinging wordt verhinderd , beperkt of vervalst en kunnen zij ook de handel tussen Lid-Staten niet ongunstig beïnvloeden .

Op 29 januari 1963 , heeft Grundig voor alle zekerheid de alleenverkoopovereenkomst aangemeld .

Overwegende , dat de voor de toetsing van de overeenkomst aan artikel 85 , lid 3 , relevante feiten vermeld zijn onder no . III ;

II

Overwegende , dat artikel 85 , lid 1 , van het Verdrag bepaalt , dat alle overeenkomsten tussen ondernemingen welke de handel tussen Lid-Staten ongunstig kunnen beïnvloeden en er toe strekken of tot gevolg hebben , dat de mededinging binnen de Gemeenschappelijke Markt wordt beperkt , verhinderd of vervalst , onverenigbaar met de Gemeenschappelijke Markt en verboden zijn .

1 . Overwegende dat de onderhavige overeenkomsten tussen ondernemingen zijn gesloten en de strekking hebben de mededinging binnen de Gemeenschappelijke Markt te beperken en te vervalsen om de hierna volgende redenen .

Grundig heeft zich verbonden , direct noch indirect aan andere ondernemingen in het door de overeenkomst bestreken gebied te leveren . Het is Grundig derhalve onmogelijk , in Frankrijk de contract-artikelen aan andere afnemers dan Consten te verkopen . De verplichting indirect de leveringen in het contractueel omschreven gebied te verhinderen , is verwezenlijkt in het uitvoerverbod dat alle afnemers van Grundig-produkten wordt opgelegd . Dit heeft tot doel het alle handelaren van Grundig-produkten die buiten Frankrijk zijn gevestigd , onmogelijk te maken , deze produkten naar Frankrijk uit te voeren .

Voorts heeft Consten een beroep gedaan op de jurisprudentie over oneerlijke concurrentie met het doel te bewerkstelligen , dat de alleenverkoopovereenkomst effect t.o.v . derden krijgt en dat elke invoer van Grundig-produkten in Frankrijk door andere ondernemingen verboden wordt .

De wijze ten slotte waarop Grundig en Consten gebruik maken van het merk " Gint " vormt een bijkomend instrument om Consten tegen concurrentie te beschermen .

Het merk " Gint " immers is uitsluitend bestemd voor Grundig-produkten en anderzijds worden alle Grundig-produkten die hier in het geding zijn , reeds door Grundig van het merk " Gint " voorzien . Het gebruik van het merk " Gint " en de splitsing van het recht op de merken in die zin , dat het merk " Grundig " overal ten name van Grundig ingeschreven is , terwijl het merk " Gint " in de Duitse Bondsrepubliek ten name van Grundig , maar elders ten name van de respectieve alleenverkopers is ingeschreven , hebben in de eerste plaats tot doel de alleenverkopers , in dit geval Consten , tegen nevenimporten te beschermen . Dit wordt ook door de wordingsgeschiedenis van het merk " Gint " aangetoond .

Het is overbodig te onderzoeken of het betrokken merk nog tot andere doeleinden , met name in het kader van het industriële eigendomsrecht , dient . Opgemerkt moet evenwel worden , dat het merk " Gint " niet noodzakelijk is voor de aanduiding van de herkomst der waren , aangezien daartoe het merk " Grundig " voldoende is .

De gevolgtrekking dat de inschrijving van het merk " Gint " in Frankrijk ten name van Consten en het gebruik van dit merk door deze onderneming , op een aanvullende overeenkomst met Grundig berust , berust enerzijds op de wordingsgeschiedenis van dit merk en op de analoge wijze van optreden van de andere alleenverkopers in de Gemeenschappelijke Markt , met uitzondering van Duitsland , en anderzijds op de , op 13 januari 1959 schriftelijk vastgelegde verplichting van Consten na beëindiging van de alleenverkoopovereenkomst het merk aan Grundig over te dragen of de inschrijving ervan te laten doorhalen .

Een en ander heeft tot gevolg , dat geen andere in Frankrijk gevestigde onderneming dan Consten , die Grundig-produkten wil kopen , zich deze produkten buiten Frankrijk kan verschaffen zonder zich aan gerechtelijke acties bloot te stellen . Een dergelijke onderneming is voor zijn voorziening geheel van Consten afhankelijk en is derhalve in zijn keuzemogelijkheden beperkt .

De overeenkomst en de aanvullende overeenkomst over de inschrijving van het merk " Gint " ten name van Consten _ deze laatste overeenkomst in combinatie met het feit dat alle Grundig-apparaten met dit merk zijn uitgerust _ , strekken er derhalve toe , Consten , voor wat betreft de invoer en de groothandel van Grundig-produkten in Frankrijk , vrij te stellen van de concurrentie van andere ondernemingen .

Bovendien is het Consten en zijn zakenrelaties verboden , zonder schriftelijke toestemming van Grundig , de betrokken waren , direct of indirect , uit het contractsgebied naar andere landen door te verkopen .

Hier is tegen ingebracht , dat de concurrentie zich in zo sterke mate in het stadium van de produktie afspeelt , dat het uitgesloten is , dat uit de aanwijzing van een alleenvertegenwoordiger een verstoring van de concurrentieverhoudingen voortvloeit .

Wanneer de distributie van produkten via verschillende schakels plaatsvindt , is er sprake van een mededingingsbeperking in de zin van artikel 85 , lid 1 , wanneer de mededinging in slechts één distributiefase verhinderd of beperkt wordt . Het feit , dat artikel 85 , lid 1 , de termen " verhinderen " en " beperken " naast elkaar stelt , zowel als de bewoordingen van alinea b ) , van artikel 85 , lid 3 , tonen aan dat het voor de toepasselijkheid van artikel 85 , lid 1 , niet noodzakelijk is , dat elke vorm van concurrentie in alle distributiefasen wordt verhinderd .

Bovendien moet worden opgemerkt , dat voor merkartikelen als de onderhavige , de produkten van de diverse fabrikanten verschillende uiterlijke en gedeeltelijk ook technische , kenmerken vertonen . De gebruikers kunnen derhalve in het algemeen de aanbiedingen en vooral de prijzen van hun leveranciers slechts op betrouwbare wijze vergelijken voor zover het een artikel van eenzelfde merk betreft .

Wanneer bij voorbeeld Grundig-produkten tegen een hogere prijs aan de consument worden aangeboden dan vergelijkbare produkten , is het voor de gebruikers nauwelijks na te gaan of het verschil veroorzaakt wordt hetzij door hogere produktiekosten , wellicht tengevolge van een kwaliteitsverschil , dan wel door dat de verkooporganisatie van Grundig met hogere kosten werkt dan die van andere fabrikanten . Wanneer daarentegen om welke reden ook de door de " officiële " distributieketen verkochte Grundig-produkten duurder zijn dan diezelfde produkten , verkocht door een parallel verkoopsysteem , is de situatie voor de consument doorzichtig en beschikt hij over reële keuzemogelijkheden .

Derhalve is de concurrentie bij de distributie , in het bijzonder ook die tussen groothandelaren die artikelen van hetzelfde merk verkopen , van groot belang . Dit geldt te sterker daar de distributiekosten een aanmerkelijk deel van de totale kostprijs uitmaken .

Hieruit volgt , dat de vaststelling dat de partijen gewild hebben dat Consten geen concurrentie ondervindt van andere importeurs , voor zover het de import en verkoop " en gros " van Grundig-produkten in Frankrijk betreft , voldoende is om te concluderen , dat sprake is van een concurrentiebeperking in de zin van artikel 85 , lid 1 .

2 . Overwegende dat de overeenkomsten de handel tussen Lid-Staten ongunstig kunnen beïnvloeden om de volgende redenen :

Zij zijn gesloten tussen twee ondernemingen uit twee verschillende Lid-Staten en zij regelen voor de contractsartikelen de handel tussen deze Lid-Staten , en wel zodanig , dat deze geheel aan de contractpartijen voorbehouden blijven .

De overeenkomsten verhinderen derhalve andere in Frankrijk gevestigde ondernemingen dan Consten , Grundig-produkten in Frankrijk te importeren . Het belang van deze verhindering blijkt uit de gerechtelijke en buitengerechtelijke stappen die door Consten en Grundig tegen nevenimporteurs en -exporteurs zijn ondernomen en dit in het bijzonder tegen Unef en zijn leveranciers .

Bovendien verhindert de alleenverkoopovereenkomst Consten Grundig-produkten weder uit te voeren . Dientengevolge wordt de samensmelting van de nationale markten in de E.E.G . bemoeilijkt of zelfs verhinderd . Dit blijkt duidelijk uit de tussen de Lid-Staten , en met name tussen Duitsland en Frankrijk , bestaande prijsverschillen .

De aanvullende overeenkomst over de inschrijving van het merk " Gint " ten name van Consten , draagt eveneens bij tot de isolering van de nationale markten en kan dus de handel tussen Lid-Staten ongunstig beïnvloeden .

Hier is tegen ingebracht dat de verkooporganisatie de handel tussen Lid-Staten niet ongunstig zou kunnen beïnvloeden , omdat gedurende de tijd dat deze functioneert de Duits-Franse handel in Grundig-produkten aanzienlijk is toegenomen .

Dit argument is evenwel niet steekhoudend , daar het voor de toepassing van artikel 85 voldoende is dat een concurrentiebeperking in de zin van artikel 85 , lid 1 , tengevolge heeft dat de handel tussen Lid-Staten zich onder andere omstandigheden ontwikkelt dan zonder deze beperking het geval geweest zou zijn , en dat de invloed daarvan op de marktomstandigheden van enige betekenis is .

Zulks is bij de betrokken overeenkomsten het geval .

III

Overwegende , dat volgens artikel 85 , lid 3 , de bepalingen van artikel 85 , lid 1 , buiten toepassing kunnen worden verklaard voor een overeenkomst die bijdraagt tot de verbetering van de produktie of van de verdeling der produkten of tot de bevordering van de technische of economische vooruitgang , mits een billijk aandeel in de daaruit vloeiende voordelen de gebruikers ten goede komt , en zonder nochtans aan de betrokken ondernemingen :

a ) beperkingen op te leggen , welke voor het bereiken van deze doelstellingen niet onmisbaar zijn ;

b ) aan deze ondernemingen de mogelijkheid te geven , voor een wezenlijk deel van de betrokken produkten , de mededinging uit te schakelen .

1 . Overwegende dat de alleenverkoopovereenkomst van 1 april 1957 , op 29 januari 1963 overeenkomstig de voorschriften van artikel 5 , lid 1 , van Verordening no . 17 is aangemeld .

2 . Overwegende , dat de partijen Grundig en Consten de hieronder samengevatte argumenten hebben aangevoerd om het door Grundig voor alle zekerheid gedaan verzoek om toepassing van artikel 85 , lid 3 , op hun overeenkomst te motiveren :

_ de economische praktijk heeft aangetoond , dat bij de huidige stand van de Europese economie , alleenvertegenwoordiging de enig mogelijke wijze is , om de menselijke , financiële en taalkundige problemen die zich bij invoer stellen , op te lossen , voorts om zich aan te passen aan de handelsgewoonten en ten slotte om een exportpolitiek te coordineren en de daaruit vloeiende risico's te dragen ;

_ de alleenvertegenwoordigers moeten de markt voor de fabrikant gadeslaan en deze in het bijzonder op de hoogte houden van de technische omstandigheden en vereisten ;

_ de verkooporganisatie heeft Grundig in staat gesteld zijn produktie in de loop van de jaren te vergroten ; dientengevolge heeft de fabrikant zijn produktie kunnen rationaliseren en de verkoopprijzen kunnen verlagen ; om deze reden komt een deel van de daaruit vloeiende voordelen de gebruikers ten goede ;

_ de alleenvertegenwoordigers zorgen door talloze middelen voor de algemene publiciteit voor het merk en zij zorgen voor de instandhouding van de goodwill van het merk ; een nevenimporteur daarentegen verkoopt doorgaans een groot aantal produkten van verschillende fabrikanten en maakt daarom geen reclame voor één bepaald merk ;

_ de alleenvertegenwoordigers moeten zich verplichten tot " vooruitbestellingen " die de fabrikant in staat moeten stellen zijn produktie aan de vraag aan te passen ;

deze verkopen zijn verplicht voor het gehele programma van de fabrikant , ook voor die produkten waarnaar een geringere vraag bestaat ; deze " vooruitbestellingen " vormen een risico , aangezien niet met zekerheid voorzien kan worden tegen welke voorwaarden de gereserveerde produkten verkocht worden ;

_ een voordeel voor de gebruikers is ook , dat zij dank zij het bestaan van een alleenvertegenwoordiger kunnen rekenen op een snelle en betrouwbare service ; bij de handel van technisch gecompliceerde produkten , zoals radio - en televisietoestellen , bandopnemers en dicteermachines , spelen de garantie en de service een belangrijke rol ; als de service onvoldoende is , lopen de verkopen snel terug ; alleen een alleenimporteur is in staat een goede service te waarborgen aangezien hij daarmee zijn omzet verhoogt en zijn aanzienlijke investeringen rendabel kan maken ; indien er verscheidene importeurs bestaan is elke importeur bevreesd dat slechts zijn concurrenten profijt van zijn moeite zullen trekken , zodat niemand zich meer de moeite zal geven voor het verlenen van service op de Grundig-produkten ;

_ de nevenimporteurs profiteren ten onrechte van de inspanningen van de alleenvertegenwoordiger voor de service en publiciteit ; daardoor kunnen zij hun afnemers een iets hogere korting verlenen ;

_ alleen de alleenimporteurs beschikken over de noodzakelijke documentatie voor de verkoop en de service van Grundig-produkten ;

3 . Overwegende dat alleenverkoop tot een verbetering van de produktie en de verdeling der produkten kan leiden ; dat dit het geval kan zijn voor de organisatie van service en garantieverlening en voor de voorkopen die de alleenverkoper moet verrichten ; dat dit evenwel niet voor de publiciteit geldt , aangezien het feit dat Consten de verzorging daarvan op zich heeft genomen , geen betrekking heeft op de verbetering van de distributie maar alleen op de verdeling der kosten tussen de contractspartijen onderling ; dat de publiciteit in het contractsgebied evengoed , juist zoals in de Duitse Bondsrepubliek het geval is , door Grundig verzorgd kan worden , eventueel met inschakeling van Consten of een andere Franse onderneming ;

Overwegende dat de verbetering van de produktie en van de verdeling hier bij wijze van veronderstelling als gegeven wordt beschouwd ; dat een diepgaand onderzoek op dit stuk niet noodzakelijk is daar , zoals hierna nog zal blijken , de andere voorwaarden van artikel 85 , lid 3 , niet zijn vervuld .

4 . Overwegende dat volgens artikel 85 , lid 3 , een billijk aandeel in de voordelen aan de gebruikers ten goede moet komen ; overwegende dat te dien aanzien het volgende moet worden opgemerkt .

In de handel moet onder " voordelen " niet alleen worden verstaan de verbetering van de distributie die die gebruikers _ in dit geval met name de kopers , d.w.z . de detailhandelaren in Frankrijk _ ten goede komt , in zoverre zij over grotere keuzemogelijkheden of gemakkelijkere aankoopmogelijkheden komen te beschikken . Hiertoe behoren vooral ook de andere uit de rationalisatie voortvloeiende verbeteringen , waaraan de gebruikers eveneens deel moeten hebben , met name in de vorm van prijzen en leveringsvoorwaarden . Daarbij is beslissend of het aandeel van de gebruikers als " billijk " te beschouwen is .

Uit de onder I weergegeven vaststellingen met betrekking tot prijzen blijkt , dat er _ na aftrek van verschillen op het gebied van invoerrechten en belastingen _ een belangrijk prijsverschil tussen Frankrijk en Duitsland bestaan heeft en dat zulk een verschil ook thans nog aanwezig is . Dit is niet door de loonkosten te verklaren , die zoals is aangevoerd in Frankrijk hoger zouden zijn en evenmin door de kosten die Consten heeft op grond van zijn verplichting publiciteit en garantie te verzorgen ; deze kosten belopen nl . slechts ongeveer 3 % van zijn omzet .

De mogelijkheid , tengevolge van een onvoldoende mate aan concurrentie , de gebruikers geen billijk aandeel in de voordelen ten goede te doen komen is weliswaar door de neveninvoer van Unef verkleind , maar bestaat niettemin nog .

Indien het systeem van absolute gebiedsbescherming geheel doeltreffend was , en dat zou het zijn ingeval van toepassing van artikel 85 , lid 3 , dan zou Consten opnieuw tegen elke vorm van concurrentie beschermd zijn . Alle andere groot - en detailhandelaren in Frankrijk zouden Grundig-toestellen slechts van Consten kunnen betrekken , zelfs als diens prijzen veel hoger zouden liggen dan die van b.v . Duitse grossiers die direct bij Grundig kopen .

De algemene prijsverlaging , die zich volgens contractpartijen heeft voorgedaan , levert geen geldig tegenargument op . Tegenover de opvatting dat de verkooporganisatie in haar tegenwoordige vorm Grundig in staat stelt tot een grotere en daardoor rationelere produktie , hetgeen een prijsverlaging zou hebben meegebracht , moet worden gesteld , dat niet is aangetoond dat de stijging van de produktie en de ontwikkeling van de prijzen aan de verkooporganisatie te danken zijn . Er bestaat geen enkele aanwijzing dat de verzwakking van de verkooporganisatie , tengevolge van het optreden van nevenimporteuren een teruggang van de omzet tengevolge heeft . Integendeel heeft tot dusverre het optreden van een nevenimporteur van Grundig-produkten op de Franse markt een aanzienlijke omzetstijging van deze produkten op de genoemde markt niet in de weg gestaan .

De als gevolg van de absolute gebiedsbescherming mogelijke , en in casu feitelijk vastgestelde prijsverschillen sluiten uit dat een billijk aandeel van de uit de boven onderstelde verbetering voortvloeiende voordelen de gebruikers ten goede komt .

5 . Overwegende , dat de voornaamste reden dat een buitentoepassingverklaring niet kan worden afgegeven is , dat de betrokken ondernemingen beperkingen opgelegd worden die niet alle onmisbaar zijn voor de verwezenlijking van de verbetering van de produktie en de verdeling van de produkten ; dat derhalve de in artikel 85 , lid 3 , sub b ) , genoemde voorwaarde niet vervuld is .

Overwegende , dat te dien aanzien het volgende op te merken is .

De beperking van de concurrentie volgens de alleenverkoopovereenkomst van 1 april 1957 , waarvan de draagwijdte het grootst is , is de afspraak over een absolute gebiedsbescherming , die ertoe dient de nevenimport van contractsartikelen in het contractsgebied te verhinderen . De vraag naar de onmisbaarheid van de beperkingen kan daarom geconcretiseerd worden in de vraag of de verbetering van de distributie ook niet bereikt kan worden als nevenimporten toegelaten zijn , d.w.z . als het alle grossiers en detaillisten in Frankrijk vrijstaat , als zij dat wensen , Grundig-produkten te kopen bij een buiten Frankrijk gevestigde en direct bij Grundig betrekkende grossier of bij onverschillig welke handelaar buiten Frankrijk . Indien door een dergelijke verzachting van de gebiedsbescherming het doel , nl . de verbetering van de produktie en distributie niet meer bereikt zou kunnen worden , zou de absolute gebiedsbescherming onmisbaar zijn . Maar , indien ook dan de verbetering van de produktie en distributie nog mogelijk zou zijn , dan zou de absolute gebiedsbescherming niet onmisbaar zijn .

Het is niet in te zien , waarom Consten ook zonder absolute gebiedsbescherming niet in staat zou zijn als alleenverkoper de Franse markt intensief te bewerken . Indien Consten als alleenvertegenwoordiger in Frankrijk Grundig-apparaten verkoopt met handelsmarges die vergelijkbaar zijn met marges die berekend worden door grossiers in de andere landen van de Gemeenschappelijke Martk , zou geen enkele in Frankrijk gevestigde handelaar er normaal gesproken belang bij hebben deze produkten buiten Frankrijk in te kopen en daardoor de aan invoer verbonden moeilijkheden op zich te nemen . In dit verband kan gewezen worden op de ervaringen van de laatste jaren in Frankrijk zowel als in de andere Lid-Staten b.v . in Nederland , ook met betrekking tot de verkooporganisatie van Grundig . Deze ervaringen laten de conclusie toe , dat de mogelijkheid van nevenimporten beschouwd kan worden als een nuttig correctiemiddel voor prijsverschillen tussen de verschillende landen , zonder dat daardoor de verkooporganisatie in belangrijke mate in haar werking wordt gehinderd .

Wanneer Grundig en Consten daartegenover , op grond van de voorkopen , de garantie en de service , wijzen op de noodzakelijkheid van absolute gebiedsbescherming , moet het volgende worden opgemerkt .

Het argument van Grundig en Consten , dat de absolute gebiedsbescherming noodzakelijk zou zijn , om goed geschatte " vooruitbestellingen " mogelijk te maken , zou alleen gerechtvaardigd zijn , als de mogelijkheid van nevenimporten dergelijke goed geschatte vooruitbestellingen zou verhinderen . Maar dit is door Grundig of door Consten niet aangetoond . Uit de praktijk in de Duitse Bondsrepubliek blijkt zelfs het tegenovergestelde . Duitse groothandelaren , aan wie Grundig direct levert , hebben geen absolute gebiedsbescherming . Hierdoor wordt de mogelijkheid van goed geschatte " vooruitbestellingen " kennelijk niet ongunstig beïnvloed .

Maar ook afgezien hiervan is er geen causaal verband tussen absolute gebiedsbescherming en voorkopen .

De afschaffing van de absolute gebiedsbescherming van Consten zal tot gevolg hebben , dat nevenimporten niet meer door gerechtelijke maatregelen verhinderd kunnen worden ; dientengevolge zal een zekere continuïteit in de zakenrelaties tussen nevenimporteuren en hun leveranciers ( meestal Duitse groothandelaren ) vergemakkelijkt worden , zodat orders van nevenimporteuren aan Duitse grossiers eveneens tot voorkopen zouden leiden .

Dat voorkopen ook verplicht zijn voor minder gevraagde produkten , is voor de toepassing van artikel 85 , lid 3 , niet relevant .

Bijgevolg kan dit argument de absolute gebiedsbescherming niet rechtvaardigen .

De absolute gebiedsbescherming is ook niet noodzakelijk voor het gadeslaan van de markt ; de resultaten hiervan komen juist in de voorkopen tot uiting . Het argument dat de alleenvertegenwoordiger de fabrikant op de hoogte moet houden van de technische voorschriften en vereisten in het contractsgebied faalt , aangezien tot dat doel speciale organisaties bestaan .

Wanneer Grundig en Consten verder een beroep doen op de garantieverlening moet er bij de beoordeling van dit argument van worden uitgegaan , dat een koper normaliter slechts garantierechten kan doen gelden bij zijn eigen leverancier en onder met deze laatste overeengekomen voorwaarden . Er is derhalve voor de alleenverkoper geen reden te vrezen dat zijn eventuele concurrenten zullen profiteren van zijn inspanningen voor garantie . Dit geldt des te sterker omdat niet in te zien is , waarom een nevenimporteur , wanneer het hem is toegestaan nevenimporten te verrichten , niet op dezelfde wijze , eventueel met de hulp van zijn leverancier , garantiediensten kan verrichten als Consten . Dit argument kan derhalve evenmin absolute gebiedsbescherming rechtvaardigen . Overigens verleent ook Unef de gebruikelijke garantiedienst .

Indien het gaat om service tegen betaling , iets wat zeker veel belangrijker is dan de garantieverlening , dan is het onverschillig , waar een apparaat gekocht is , aangezien de reparatiekosten betaald moeten worden door degene die de reparatie verlangt . De verrichting van dergelijke reparaties is derhalve een normale ondernemersactiviteit en het is niet in te zien waarom degene die de reparatie verricht er nadeel zou door ondervinden dat hij apparaten repareert die niet door hem geleverd werden .

De stelling volgens welke niemand er belang zou bij hebben , service te verlenen indien er meer dan een importeur van Grundig-produkten in Frankrijk is , dient verworpen te worden , integendeel , het lijkt meer voor de hand te liggen , dat in dergelijke omstandigheden de concurrentie de handelaren er gewoonlijk toe zal dwingen hun inspanningen op het gebied van de service zoveel mogelijk te vergroten . Ook Unef houdt er een dergelijke service-organisatie op na .

Volledigheidshalve moet hieraan toegevoegd worden , dat de uitgaven voor service - en garantieverrichtingen , die in de laatste jaren in Frankrijk ongeveer aan dezelfde voorwaarden onderworpen zijn als in Duitsland , voor Consten in het jaar 1963 slechts 1,18 % van de omzet belopen hebben .

Grundig en Consten vrezen kennelijk dat de nevenimporten de marges van de alleenverkoper zodanig verminderen , dat de publiciteits - en garantiekosten niet meer gedekt kunnen worden . Deze vrees blijkt niet gerechtvaardigd , zelfs niet in het geval Consten ook voor de toekomst de algemene publiciteitskosten zou moeten dragen ; deze beliepen in 1963 1,9 % van zijn omzet . Het is voldoende dat Grundig zich verplicht niet direct aan andere ondernemers in het contractsgebied te leveren . Dit heeft tot gevolg dat de nevenimporteuren , die verplicht zijn bij groothandelaren _ dus uit tweede hand _ in te kopen in een nadeliger kostenpositie zijn . Het is niet juist , dat een nevenimporteur bij een dergelijke groothandelaar , tengevolge van de teruggave van de omzetbelasting , goedkoper kan inkopen dan de alleenverkoper die direct bij Grundig betrekt . In feite worden aan de exporterende grossiers slechts die belastingen terugbetaald , die zijzelf hebben gedragen . Door deze teruggave worden de goederen uiteindelijk niet in grotere omvang van de Duitse omzetbelasting vrijgesteld dan de leveringen van de Duitse fabrikant aan zijn buitenlandse alleenverkoper .

Anderzijds moet de nevenimporteur zijn produkten tegen dezelfde of gunstiger voorwaarden dan Consten aanbieden , wil hij toegang krijgen tot de Franse markt .

De bewering van Grundig en Consten , dat de uitschakeling van nevenimporten gerechtvaardigd wordt door het feit dat alleen de alleenvertegenwoordigers over de voor de verkoop en service noodzakelijke documentatie beschikken , heeft met de onmisbaarheid van de absolute gebiedsbescherming niets van doen , maar berust uitsluitend op het feit dat Grundig en Consten zelf alles in het werk hebben gesteld om te verhinderen dat Unef in het bezit van deze documentatie komt .

Andere argumenten ten gunste van de noodzaak tot absolute gebiedsbescherming , zijn niet aangevoerd en blijken ook anderszins niet .

Overwegende , dat op grond van al het voorgaande de absolute gebiedsbescherming niet onmisbaar is ; dat het derhalve niet mogelijk is een niet toepasselijkheidsverklaring overeenkomstig artikel 85 , lid 3 , voor de alleenverkoopovereenkomst van 1 april 1957 af te geven .

6 . Overwegende , dat het in deze omstandigheden niet noodzakelijk is na te gaan of de overeenkomst ook de mogelijkheid geeft voor een wezenlijk deel van de betrokken produkten , die mededinging uit te schakelen .

IV

Overwegende , dat de contractspartijen zijn voortgegaan met de toepassing van de alleenverkoopovereenkomst en dat zij deze ook niet zodanig hebben gewijzigd , dat hij hetzij niet meer onder het verbod van artikel 85 , lid 1 , valt , hetzij voldoet aan de voorwaarden van artikel 85 , lid 3 , ; dat derhalve artikel 7 , lid 1 , van Verordening no . 17 niet op deze overeenkomst toegepast kan worden .

V

Overwegende , dat Grundig en Consten op grond van de aanmelding van hun alleenverkoopovereenkomst beschermd worden door de bepalingen van artikel 15 , lid 5 , van Verordening no . 17 , volgens welke , ondanks de onverenigbaarheid van deze overeenkomst met artikel 85 , voor het verleden geen boete kan worden opgelegd .

VI

Overwegende , dat de aanvullende overeenkomst geen deel uitmaakt van de aanmelding van 29 januari 1963 ; dat de vraag of deze impliciet met de hoofdovereenkomst aangemeld werd , niet behandeld behoeft te worden , aangezien zelfs in het geval van aanmelding overeenkomstig de voorschriften en binnen de gestelde termijn , een niet-toepasselijkheidsverklaring voor deze overeenkomst niet zou kunnen worden afgegeven op grond van de onder III en IV genoemde redenen ; dat deze overeenkomst slechts een aanvullend middel verschaft ter verzekering van de absolute gebiedsbescherming , waarvan het onmisbaar karakter niet is bewezen .

Overwegende , dat de vraag of een aanmelding van de aanvullende overeenkomst heeft plaats gehad , eveneens irrelevant is voor de vaststelling of een boete wegens inbreuk op artikel 85 moet worden opgelegd , aangezien er in dit geval geen aanleiding is van de mogelijkheid tot toepassing van artikel 15 , lid 2 , sub a ) , van Verordening no . 17 , gebruik te maken ; dat de aanvullende overeenkomst te nauw is verbonden met de alleenverkoopovereenkomst , doordat hij slechts de daarin nagestreefde gebiedsbescherming aanvult .

VII

Overwegende , dat de absolute gebiedsbescherming bijzonder schadelijk gebleken is voor de verwezenlijking van de Gemeenschappelijke Markt , aangezien daardoor de aanpassing van de marktvoorwaarden voor de contract-produkten in de Gemeenschappelijke Markt wordt bemoeilijkt of verhinderd ; dat deze gebiedsbescherming na door Unef verrichte nevenimporten tot processen tussen Consten en Unef heeft geleid , en aanleiding heeft gegeven tot het indienen van een verzoek op grond van artikel 3 van Verordening no . 17 ; dat daarom de toelaatbaarheid van nevenimporten in deze zaak van bijzonder belang is ; dat het op grond van het voorafgaande geboden is Grundig en Consten te verplichten zich ervan te onthouden met behulp van welke middelen ook , daarin begrepen het gebruik van het merk " Gint " , de nevenimporten van Grundig-produkten in Frankrijk te verstoren of te verhinderen ;

dat deze verplichting Consten niet belet zijn recht op grond van het merk " Gint " te gebruiken tegenover derden , voor zover het niet gaat om een verstoring of verhindering van nevenimporten van Grundig-produkten in het contractsgebied .

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN :

Artikel 1

De alleenverkoopovereenkomst van 1 april 1957 en de aanvullende overeenkomst over de inschrijving en het gebruik van het merk " Gint " , beide gesloten tussen Grundig-Verkaufs GmbH en de Ets . Consten s.à r.l . vormen een inbreuk op artikel 85 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap .

Artikel 2

De niet-toepasselijkheidsverklaring als bedoeld in artikel 85 , lid 3 , wordt geweigerd .

Artikel 3

De in artikel 1 genoemde ondernemingen zijn verplicht zich te onthouden van elke gedraging , die strekt tot het hinderen of bemoeilijken van het door derde ondernemingen naar vrije keuze betrekken van contractsartikelen bij groot - of kleinhandelaren in de Europese Economische Gemeenschap , met het doel deze in het contractsgebied door te verkopen .

Artikel 4

Deze beschikking is gericht tot de Grundig-Verkaufs GmbH te Fuerth ( Beieren ) , Bondsrepubliek Duitsland en de Ets . Consten s.à r.l . te Courbevoie ( Seine ) , Frankrijk .

Straatsburg , 23 september 1964 .

Voor de Commissie

De Voorzitter

Walter HALLSTEIN