++++

BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE

van 21 september 1978

inzake een procedure op grond van artikel 85 van het EEG-Verdrag ( IV/28.824 : Kwekersrecht - zaaimaïs )

( Slechts de teksten in de Franse en de Duitse taal zijn authentiek )

( 78/823/EEG )

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN ,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap , en met name op artikel 85 ,

Gelet op Verordening nr . 17 van de Raad van 6 februari 1962 ( 1 ) , en met name op de artikelen 2 , 3 en 4 ,

Gezien de op 1 november 1965 voor de heer Kurt Eisele , zaadhandelaar te Darmstadt ( Duitsland ) , ingevolge artikel 4 van Verordening nr . 17 gedane aanmelding van een licentie-overeenkomst voor de vermeerdering en verkoop van zaaimaïs , welke op 5 oktober 1965 tussen hem en het Institut national de Recherche agronomique ( INRA ) te Parijs was gesloten ,

Gezien de klacht welke ingevolge artikel 3 van Verordening nr . 17 op 20 februari 1974 werd ingediend door de heer Robert Bomberault , zaadhandelaar te Argent-sur-Sauldre ( Cher , Frankrijk ) tegen de overeenkomst Eisele/INRA van 5 oktober 1965 ,

Gehoord de betrokken ondernemingen op 11 maart 1977 , conform artikel 19 , lid 1 , van Verordening nr . 17 juncto Verordening nr . 99/63 ( 2 ) van de Commissie ,

Geraadpleegd het Adviescomité voor mededingingsregelingen en economische machtsposities overeenkomstig artikel 10 van Verordening nr . 17 op 7 december 1977 ,

I . DE FEITEN

Overwegende dat de feiten als volgt kunnen worden samengevat :

A . De produkten

1 . De betrokken produkten zijn zaaizaden van maïs van bepaalde hierna vermelde categorieën van de rassen waarvoor het INRA in Frankrijk en Duitsland een kwekersrecht en vervolgens de inschrijving in de nationale lijst van officieel tot certificering en handel toegelaten rassen heeft verkregen of zal verkrijgen ; het betreft hier thans de volgende rassen onder hun in de respectieve rassenlijsten van de twee betrokken landen ingeschreven benamingen :

- INRA 200 ( Frankrijk ) of INRAFRUEH ( Duitsland )

- INRA 258 ( Frankrijk ) of INRAKORN

- INRA 190 ( Frankrijk ) of INRAEXPRESS .

Overeenkomstig een op 14 en 16 december 1960 door het INRA met de heer K . Eisele gesloten overeenkomst heeft de laatstgenoemde zelf en op zijn naam deze inschrijving doen verrichten in Duitsland , waar hij krachtens de vigerende regeling de rechten en verplichtingen van de kweker verkrijgt en van de verantwoordelijke voor de stelselmatige instandhouding van het ras .

De onder deze procedure vallende categorieën zaaizaden zijn , voor elk van deze rassen , de categorieën die normalerwijze in de handel worden gebracht om rechtstreeks of na vermeerdering ten einde voldoende hoeveelheden te verkrijgen , te worden gebruikt door de landbouwers voor hun jaarlijkse inzaai ; met verwijzing naar Richtlijn 66/402/EEG van de Raad van 14 juni 1966 betreffende het in de handel brengen van zaaigranen ( 3 ) zijn deze categorieën de volgende :

- zaad dat officieel is gecertificeerd in de zin van deze richtlijn , waarvan artikel 3 het algemene beginsel voor de voorafgaande en verplichte certificatie van handelszaden aangeeft ,

- zaad dat niet officieel is gecertificeerd , doch dat niettemin bij wijze van uitzondering in de handel is gebracht als zaad , krachtens de uitzonderingen van artikel 3 , lid 4 , van deze richtlijn met betrekking tot bepaalde gevallen waarin dergelijke verkopen plaats kunnen vinden zonder certificatie .

Deze procedure strekt zich evenmin uit tot zaaizaad dat niet bestemd is voor het in de handel brengen in eigenlijke zin voor algemene doeleinden , maar tot de in artikel 3 , lid 4 , sub b ) en c ) , van deze richtlijn bedoelde experimenten en wetenschappelijke werkzaamheden of kweekdoeleinden .

2 . De economische betekenis van maïszaad is gerelateerd aan die van consumptiemaïs , waarvan bijna 250 miljoen kwintalen jaarlijks in de EEG worden verbruikt in de vorm van korrelmaïs en voedermaïs ; bij deze twee hoofdverbruiksrichtingen , industrie en vooral veevoeder , heeft de maïs uit rentabiliteitsoverwegingen thans een voorsprong op andere granen ( tarwe , gerst , haver , enz . ) , waarvan het marktaandeel naar verhouding is gedaald hoewel zij theoretisch als vervangingsprodukten zouden hebben kunnen dienen ; in 20 jaar is de gemiddelde opbrengst in de EEG van 23 kwintalen per ha gestegen tot 50 ( 100 kwintalen op goede grond ) en is de beteelde oppervlakte toegenomen van 500 000 tot 4 à 5 miljoen ha al naar gelang van het jaar , waarvan een vierde voor voedermaïs ; de communautaire maïszaadproduktie neigt derhalve tot aanpassing aan de vraag naar het eindprodukt , en schommelt elk jaar tussen 1 miljoen en 1 500 000 kwintalen , die een omzetcijfer van 200 à 300 miljoen RE ( 4 ) op detailhandelsniveau vertegenwoordigen ; 30 à 35 kg zaad zijn noodzakelijk voor het inzaaien van één hectare ; tegen de huidige courante verkoopprijzen koopt de landbouwer die zaad gebruikt voor zijn inzaai , d.w.z . de " landbouwer-gebruiker " , dit tegen 1,5 à 3 RE per kilogram , en hangt de opbrengst die hij van zijn zaak verkrijgt af van het teeltrendement en de voor elke campagne vastgestelde gemeenschappelijke richtprijs ( 5 ) ; meer dan driekwart van de gecertificeerde zaaimaïs welke per jaar in de EEG wordt gebruikt , wordt in Frankrijk geproduceerd ; Italië , en , in mindere mate , Duitsland produceren de rest , er is betrekkelijk weinig handelsverkeer met derde landen .

3 . De massaproduktie van zaaimaïs voor landbouwers-gebruikers , de zgn . " zaadproduktie " , geschiedt door de " produktiebedrijven " , die daartoe zorgen voor de vermeerdering van het uitgangsmateriaal ( ouderplanten , basiszaad ) , dat door de kwekers wordt verstrekt ; door de creatieve selectie bestuderen de kwekers nieuwe combinaties van bestaande rassen , waarop zij nieuwe eigenschappen aanbrengen , en aldus nieuwe rassen scheppen die zij doen inschrijven in de rassenlijst ; in de praktijk zijn thans alle categorieën aan de landbouwers-gebruikers verkocht maïszaad zaden van rassenhybriden , die resulteren uit achtereenvolgende kruisingen van twee of meer andere rassen en die in Frankrijk gebruikelijk " handelshybriden " worden genoemd ; het gaat hier met name om een stelselmatige aanpassing aan landbouwgebieden met een gematigd klimaat , en de schepping van steeds vroegere rassen waardoor de teeltzone kan worden uitgebreid en de opbrengst verhoogd ; thans bevat de Franse nationale lijst meer dan 100 rassen , die derhalve tot de handel zijn toegelaten in Frankrijk en eveneens in de andere Lid-Staten sinds de bekendmaking van een gemeenschappelijke rassenlijst ( 6 ) ; zoals bij alle gebruikelijke cultuurgewassen vindt echter tussen twee derde en drie vierde van de jaarlijkse inzaai in iedere Lid-Staat plaats met ten hoogste vier of vijf succesvolle rassen : van 1958/1959 tot 1971/1972 gold dit voor twee vroege maïsrassen , INRA 200 en INRA 258 ; de kwekersrechten van al deze verhandelbare rassen worden gehouden door een tiental belangrijke kwekers in Frankrijk , waaronder het INRA , die eveneens kwekersrechten hebben op de meeste andere graansoorten ; afgezien van het INRA zijn deze belangrijkste kwekers alle terzelfder tijd produktiebedrijven en zij staan derhalve aan de bron van de produktiecyclus van vrijwel al het door de landbouwers in de Gemeenschap gebruikte " gecertificeerd zaad " ; zij besteden elk jaar een groter of kleiner deel van deze produktie uit aan enkele duizenden kleine en middelgrote landbouwers , de " landbouw-vermeerderaars " , die de noodzakelijke oppervlakte of klimaatsverscheidenheid bieden ; deze produktie wordt dan in zijn geheel opgekocht en geconcentreerd bij het eigenlijke produktiebedrijf , dat zelf de bewerking en het in de handel brengen van het " gecertificeerd zaad " verzorgt , en dit in overeenstemming met de nationale en communautaire regelingen ter zake .

B . De communautaire en nationale regelingen

1 . Op communautair niveau zijn een aantal regelingen getroffen ten einde , gezien het specifieke karakter van zowel de zaadsector in het algemeen als van de landbouwsector waarvan zij de activiteit bepalen , een zeer verfijnde controle van de produktievoorwaarden in te voeren alsmede minimumnormen voor alle elementen die de kwaliteit bepalen , met name betreffende de raszuiverheid en de kiemkracht ( 7 ) ; deze regelingen hebben ten gevolge dat aan de landbouwers-gebruikers wordt gegarandeerd dat alle binnen de EEG in de handel gebracht zaad van hoge kwaliteit is door zijn betere erfelijke eigenschappen en zijn betere kiemgedrag en gelijkheid in alle gebieden ; een nieuw ras mag eerst in de handel worden gebracht nadat het is toegelaten tot de nationale of de gemeenschappelijke rassenlijst , waarvoor strikte voorwaarden worden gesteld : het moet een onderscheidend karakter hebben , homogeen zijn , bestendig zijn in zijn hoofdkenmerken , en zijn teeltwaarde aantonen in vergelijking met de reeds in de rassenlijst opgenomen rassen ; de produktiebedrijven die de zaaizaadteelt beoefenen doen zulks op eigen verantwoordelijkheid ; zij volgen bij het in teelt brengen of doen brengen , vermeerderen of doen vermeerderen alsmede bij de daaropvolgende bewerking ( 8 ) de voor de certificering van de partijen gestelde regels ; een partij mag eerst na certificatie worden verkocht ; dit strekt tot bewijs dat een partij zaad na inspectie ter plaatse door de certificatiediensten en analyses van monsters door de officiële controlelaboratoria conform aan de EEG-normen inzake lijnzuiverheid , raszuiverheid , rasechtheid , kiemkracht en andere is gebleken ; de resultaten van deze analyses worden neergelegd in een analyserapport dat door de controlelaboratoria wordt opgesteld en bestemd is voor de certificatiediensten ; deze brengen op elke zak een etiket aan , dat een aantal aanduidingen bevat , waardoor de oorsprong van de partij kan worden teruggevonden en dus de weg waarlangs deze eventueel is uitgevoerd , evenals een datum waardoor de gebruiker gemakkelijk kan vaststellen of het produkt afwijkingen van deze normen kan zijn gaan vertonen sinds de laatste analyses , of indien deze daarentegen voldoende recent zijn om hem in deze alle zekerheid te geven .

Op verzoek van de koper gaat elke partij bij het transport , naast andere documenten , vergezeld van zijn officiële analyseverslag ; met name worden de kiemhoedanigheden in dit verslag kwantitatief uitgedrukt in termen van " kiemkracht " , die de op monster geconstateerde exacte verhouding van de gekiemde korrels tot de gezaaide korrels aanduidt ; daarentegen is de " vitaliteit " slechts de aanduiding van een waarschijnlijke en moeilijk meetbare geschiktheid voor het doorstaan van een ongunstig klimaat ( 9 ) ; de genoemde richtlijn van de Raad heeft de communautaire minimumnorm voor de kiemkracht van zaaimaïs vastgesteld op 90 % zuiver zaad ( volgens het hierboven uiteengezette ( 10 ) ; in feite streven de producenten van maïszaad eenparig naar het leveren van partijen van zo hoog mogelijke kwaliteit ; met name de kiemkracht van partijen INRA-maïszaad geproduceerd door de gezamenlijke Franse producenten , zoals door de Commissie voor de afgelopen tien jaren is geconstateerd , lag steeds duidelijk hoger dan 90 % en meestal hoger dan 95 % ; voor deze jaren heeft de Commissie in de verkoop - of leveringscontracten welke door de Franse producenten of voor hun rekening met de heer Eisele werden afgesloten geen enkele speciale eis , - hetgeen van betekenis is voor de kosten - zowel met betrekking tot het kiemen als tot het sorteren aangetroffen ; de Commissie heeft overigens geen enkel verschil geconstateerd tussen de sorterings - of kiemstatistieken bij vergelijking van de officiële analyseverslagen over alle naar Duitsland uitgevoerde partijen met de in Frankrijk gedurende dezelfde perioden verkochte partijen ; tenslotte worden de controlereglementeringen in bepaalde Lid-Staten , en met name in Frankrijk vervolledigd door aan iedere kweker , graanproducent , en zelfs handelaar , - en dit is dus het geval van de heer Robert Bomberault - , een beroepskaart te geven , die hem machtigt zijn werkzaamheden uit te oefenen op grond van de hoedanigheden die hem voor zijn specialiteit worden toegekend , met betrekking tot zijn technische bekwaamheid , bedrijfsuitrusting en betrouwbaarheid .

2 . Ook zijn op nationaal niveau regelingen getroffen ten behoeve van de kwekers , wier rechten op de door hen gecreëerde rassen worden erkend en beschermd ; het betreft hier met name :

- in Duitsland , de wet op de bescherming van plantensoorten ( Sortenschutzgesetz ) van 20 mei 1968 en de wetswijziging van 9 december 1974 ,

- in Frankrijk , wet nr . 70-489 van 11 juni 1970 betreffende de bescherming van kweekprodukten .

Vijf andere Lid-Staten hebben een overeenkomstige wettelijke regeling getroffen ( Denemarken , Verenigd Koninkrijk , België , Italië en Nederland ) en twee hebben daarin niet , of nog niet , voorzien ( Ierland , Luxemburg ) ; deze wetten zijn aangepast of gewijzigd in overeenstemming met het Internationale Verdrag tot bescherming van kweekprodukten dat op 2 december 1961 te Parijs is gesloten en waarop de thans van toepassing zijnde nationale regelingen berusten ; ten gevolge van de geleidelijke inwerkingtreding in alle Lid-Staten van de bovengenoemde Gemeenschapsrichtlijnen inzake het in de handel brengen en de gemeenschappelijke rassenlijst kan de kweker derhalve een wettelijke bescherming van het kwekersrecht genieten dat hem wordt toegekend voor elk door hem nieuw gecreëerd ras , waarvan de objectief vastgestelde hoedanigheden zijn bewezen ; dientengevolge vloeien een aantal gevolgen , op mededingingsniveau , en onder de thans de jure of de facto heersende omstandigheden , voort uit het complex van deze regelingen .

3 . Deze gevolgen zijn :

- in Duitsland geeft de wet de kweker een exclusief recht voor het voortbrengen en in de handel brengen op het nationale grondgebied van het materiaal voor de vermeerdering van zijn rassen ; dit exclusieve recht strekt zich uitdrukkelijk uit tot de uitvoer naar landen waar geen gelijkwaardige bescherming wordt geboden ( Sortenschutzgesetz , § 15 ) ;

- in Frankrijk geeft de wet de kweker een exclusief recht tot het voortbrengen , het op nationaal grondgebied invoeren en verkopen of ten verkoop aanbieden van het geheel of een gedeelte van de plant , of op al het materiaal voor de geslachtelijke of ongeslachtelijke vermeerdering van het ras , waarvoor hij de rechten bezit ( wet nr . 70.489 , artikel 3 ) .

In feite hebben de interpretatie en de in de praktijk uit deze nationale wettelijke regelingen getrokken consequenties ( door particuliere contracten , beroepsorganisatie en overheidsstructuren voor de begeleiding van agrarische activiteiten , nationale overheden en daarvan afhankelijke officiële controlediensten ) dan wel door bepaalde nationale gerechtelijke instanties , geleid tot een veralgemenisering van de volgende situatie , die geleidelijk voor alle plantensoorten tot stand is gekomen : voor elke produktiebehandeling , of elke verkoop - of invoerhandeling , ook tussen twee Lid-Staten en ongeacht of zulks via een licentiehouder of een derde geschiedt , is de voorafgaande en uitdrukkelijke toestemming van de kweker of zijn rechtverkrijgenden vereist ; deze machtiging wordt ook vereist voor alle zaad , met inbegrip van het zaad dat bestemd is voor de rechtstreekse voortbrenging , d.w.z . door middel van eenmalig gebruik , van consumptiegranen ; dientengevolge maken de kwekers , door het op nieuwe wettelijke grondslagen organiseren van de exploitatie van beschermde rassen , thans gebruik van contractuele formules voor de wederzijdse vertegenwoordiging of van verticale licentie-overeenkomsten , waardoor de produktie en verkoop van alle generaties en categorieën zaad en planten van hun rassen aan hun controle wordt onderworpen ; met name is het gehele handelsverkeer tussen de Lid-Staten in het bijzonder afhankelijk van hun voorafgaande en uitdrukkelijke toestemming zodat een gehele van oudsher gespecialiseerde beroepsgroep , die daarvan de voornaamste doorzichtigheidsfactor vormde , geleidelijk uit de markt wordt gedrukt , n.l . de onafhankelijke handelaren ( 11 ) , die voor eigen rekening werkzaam zijn , en de als tussenpersoon optredende makelaars die voor rekening van derden werken .

4 . Meer met name met betrekking tot zaaimaïs mag worden aangenomen dat thans alle belangrijke op de nationale lijsten opgenomen rassen worden beschermd ; over het algemeen bedrijft elke particuliere kweker rechtstreeks in eigen land de exploitatie van zijn rassen door de produktie , vermeerdering en het in het verkeer brengen van " gecertificeerd zaad " , waarbij hij echter deze exploitatie in ieder ander land aan een exclusieve licentiehouder toevertrouwt ; bij gebreke aan handelsverkeer in deze rassen tussen de Lid-Staten , anders dan onder de controle van de kwekers en hun licentiehouders , bestaat er derhalve geen merkmededinging t.a.v . deze rassen ; zo worden de rassen van het INRA gemeenschappelijk door alle particuliere kwekers die in Frankrijk werkzaam zijn tezamen geëxploiteerd via de verplichte tussenkomst van een gemeenschappelijk organisme ( thans de Frasema ) dat de produktie en de bestellingen over hen verdeelt ; de in de afgelopen jaren gemaakte winstmarges hebben de voornaamste van deze particuliere kwekers in staat gesteld de gehele produktie - of distributiestructuur van de door hen geëxploiteerde rassen te controleren of te bundelen ; op wereldvlak ging deze tendens vergezeld van recente meerderheidsdeelnemingen van Sandoz , Ciba , Geigy , Shell en andere concerns in het kapitaal van grote Amerikaanse kwekers en derhalve van hun agentschappen en dochterondernemingen in Europa , waardoor de betekenis die de grote gediversificeerde internationale firma's thans aan deze sector hechten wordt onderlijnd .

C . De partijen

1 . Het INRA is een nationale overheidsinstelling van bestuursrechtelijke aard , dat met name tot taak heeft de plantaardige produktie te verbeteren en te ontwikkelen ; in dit kader zijn onderzoeks - en bekendmakingswerkzaamheden bepalend geweest voor de ontwikkeling van de maïsteelt in geheel Europa ; zij hebben een opbrengststijging van 25 % sinds 1957/1958 mogelijk gemaakt , met name door de schepping van de INRA-rassen 200 en 258 ; tussen 1958/1959 en 1973/1974 vond driekwart van de maïsinzaai in de Gemeenschap plaats met INRA - of van het INRA afkomstige rassen ; het nationale instituut is wegens zijn publiekrechtelijk statuut niet gemachtigd om zijn rassen zelf commercieel te exploiteren ; het heeft deze exploitatie tegen betaling van vergoedingen toevertrouwd aan de particuliere maïskwekers en -producenten die in Frankrijk werkzaam zijn ; die hebben zich daartoe gegroepeerd binnen een handelsvennootschap : tot in 1973 was dit de " Société des Semences de Base de Maïs ( SSBM ) " te Parijs ; bij een overeenkomst van 13 augustus 1973 heeft het INRA vervolgens tegen betaling van vergoedingen een exclusieve licentie voor de commerciële exploitatie van zijn rassen in alle landen , en uit dien hoofde voor de uitvoering van al zijn vroegere contracten , verleend aan de " Société anonyme Française des Semences de Maïs ( Frasema ) " te Parijs ; in deze overeenkomst , die algemenerwijze betrekking heeft op de INRA-rassen met inbegrip van ouderplanten , verleent de INRA aan de Frasema met name de aankoopexclusiviteit bij invoer en verkoopexclusiviteit bij uitvoer , en verbindt het zich wederinvoer naar Frankrijk te verbieden ; op deze grondslag is de Frasema derhalve in de rechten getreden van het INRA in de contractuele betrekkingen tussen deze en de heer Eisele ; deze beschikking heeft echter geen betrekking op deze overeenkomst , die niet is aangemeld , en waarvan de eventuele beoordeling uit het oogpunt van het Gemeenschapsrecht voorbehouden blijft aan een latere procedure .

2 . De Frasema is op 18 juni 1973 opgericht ; haar maatschappelijk doel is de programmering van de zaadproduktie van INRA-rassen en de verdeling daarvan over haar aandeelhouders , het aldus verzekeren van de produktie en de verkoop van INRA - " basiszaad " alsmede de ver - en aankoop bij uitvoer van " gecertificeerd INRA-zaad " ; achttien aandeelhouders , die tezamen vrijwel alle in de Franse landbouw gebruikte " gecertificeerd zaad " van alle rassen leveren , nemen thans deel in het maatschappelijk kapitaal , doch de vier voornaamste hiervan ( Coopérative Limagrain te Chappes , Coopérative Cacba te Pau , Etablissement Ragt te Rodez , Sica France - Maïs te Toulouse ) houden daarvan tezamen meer dan 60 % , en acht andere minder dan 2 % elk ; Limagrain , die alleen al de helft van de Franse produktie vertegenwoordigt , is de kweker van het thans meestverkochte ras : het concurrerende ras LG 11 , overigens ontwikkeld uit INRA-ouderplanten , en in 1973 in de Franse rassenlijst ingeschreven , dat in 1975 meer dan één derde van het gebruik voor de groep vroege rassen vertegenwoordigde ; vanaf dat jaar , en na binnen twee jaar de controle te hebben verworven over de eerste Franse wederverkoper ( Etablissement Genest te Lyon ) en over zijn voornaamste concurrent bij de produktie ( Etablissement Hodée te Corné , Maine-et-Loire ) , heeft Limagrain zijn omzet op bijna 40 miljoen RE gebracht ; alle groot-aandeelhouders van de Frasema produceren eveneens onder licentie van een der grote Noordamerikaanse kwekers ( Pioneer , Dekalb , Funks , Cargill , Northrup King , Asgrow ) die aldus elk een marktaandeel van ongeveer 1 tot 10 % van de markt in alle Lid-Staten tezamen hebben : het gaat hier echter om rassen die althans sinds 1958 en ook thans grotendeels zijn overvleugeld door de INRA - of van INRA afkomstige rassen .

3 . De heer Kurt Eisele , kweker , zaadhandelaar te Darmstadt , had op 5 oktober 1965 met het INRA een overeenkomst gesloten waarbij hij de exclusieve voortbrengings - en distributierechten voor de INRA-rassen in Duitsland verkreeg ; hij heeft dit exclusieve recht ingebracht in de commanditaire vennootschap Nungesser KG te Darmstadt , waarvan hij de enige commanditaire vennoot en meerderheidsaandeelhouder is ; deze vennootschap is derhalve in de rechten getreden van de heer Eisele bij zijn contractuele betrekkingen met het INRA en de Frasema , behalve met betrekking tot de inschrijvingen van de rassen bij het Bundessortenamt , die alle op naam van de heer Eisele zijn geschied ; het is derhalve de Nungesser KG die de handelstransacties in verband met de toepassing van de overeenkomst van 5 oktober 1965 verricht .

4 . De Nungesser KG is een in de zaadvoortbrenging en -handel over het algemeen gespecialiseerd bedrijf , dat tot 1973/1974 ongeveer 20 % van zijn totale verkoop in Duitsland verrichtte met de betrokken INRA-rassen , die met name in 1974 13 miljoen DM van haar totale omzetcijfer van 64 miljoen DM uitmaakten ; ter zake van zaaimaïs bedroeg het door de Nungesser KG van 1960 tot 1972 verkochte INRA-zaad elk jaar tussen circa 50 en 70 % van de Duitse markt , en voor de campagne 1973/1974 nog bijna 40 % ; vanaf 1974/1975 is dit aandeel afgenomen , doch nadat de heer K . Eisele inmiddels ook de exclusieve licentiehouder van Limagrain voor Duitsland was geworden , verkocht Nungesser KG zowel de INRA-rassen als het ras LG 11 , waardoor zij haar totale aandeel in de Duitse markt van zaaizaad handhaafde op meer dan 25 % .

5 . Louis David KG , te Meisenheim/Glan ( Duitsland ) , is een familiebedrijf van middelgrote omvang , dat traditioneel is gespecialiseerd in de handel in alle soorten zaad met inbegrip van maïszaad , en met name in import-exporttransacties .

D . De overeenkomsten

1 . De in deze procedure bedoelde overeenkomsten en hun inhoud uit het oogpunt van de mededingingsregels van het Verdrag zijn :

1.1 . de overeenkomst van 14 en 16 december 1960 tussen het INRA en de heer Kurt Eisele :

artikel 1

" de heer Eisele is belast met de vertegenwoordiging van het INRA bij het Bundessortenamt met het oog op de registratie van zijn maïsrassen ... " ;

artikel 4

" de heer Eisele verbindt zich het INRA op de hoogte te stellen van alle vraagstukken in verband met het in de handel brengen van de betrokken rassen in Duitsland " ;

op grond van deze overeenkomst heeft de heer Eisele op zijn naam bij het Bundessortenamt de door het INRA ontwikkelde maïsrassen doen inschrijven en hij is derhalve in Duitsland houder geworden van de kwekersrechten op deze rassen ;

1.2 . de overeenkomst van 5 oktober 1965 tussen het INRA en de heer Kurt Eisele :

artikel 1

" het INRA verleent de heer Eisele het exclusieve recht tot organisatie van de verkoop in Duitsland van zijn rassen ... ;

de heer Eisele verbindt zich zijnerzijds zich niet te belasten met de organisatie van de verkoop van andere maïsrassen dan die van het INRA " ;

artikel 2

" de heer Eisele verbindt zich tot het verstrekken van zaad aan alle Duitse bedrijven die voldoende technische en betrouwbaarheidsgaranties bieden ; de prijzen voor deze bedrijven , tot op het niveau van de landbouwcooperaties , worden vastgesteld in overeenstemming met het INRA ; bij deze prijzen moet de verkoopprijs van de Franse exporteurs in aanmerking worden genomen ... " ;

artikel 3

" de heer Eisele is verplicht ten minste twee derde van de voor de behoeften van de Duitse markt benodigde hoeveelheid zaad uit Frankrijk in te voeren via de verplichte tussenkomst van de Franse organisatie die belast is met de centralisatie en coordinatie van deze uitvoer ( eerst de SSBM , vervolgens de Frasema ) ; hij is gerechtigd tot het onder zijn verantwoordelijkheid produceren of doen produceren van het overige , d.w.z . van ten hoogste één derde van zijn behoeften , tegen betaling van vergoedingen " ;

artikel 4

" de heer Eisele verbindt zich de eigendomsrechten van het INRA op de betrokken rechten te doen naleven , en met name op te treden tegen merkmisbruik ; hij is gerechtigd gebruik te maken van het merk " INRA " , dat internationaal is gedeponeerd , en heeft alle bevoegdheden om de nodige rechtsvorderingen in te stellen " ;

artikel 5

" het INRA belast zich ermee , de voorziene organisatie te verbinden om elke uitvoer naar Duitsland van INRA-maïsrassen buiten de structuren van de heer Eisele om te verhinderen " ;

1.3 . een dading van 14 november 1973 tussen de heer K . Eisele en Louis David KG , ten overstaan van het Landgericht te Bad Kreuznach ( 2.0 174/73 ) :

artikel 1

" Louis David verbindt zich niet meer zonder goedkeuring van de heer Eisele zaad van het ras INRA 258/INRAKORN dat hij uit Frankrijk zou hebben ingevoerd , te verkopen of in het verkeer te brengen " ;

artikel 2

" Louis David verbindt zich de heer Eisele een bedrag van 4 000 DM uit te keren als schadevergoeding wegens het hebben ingevoerd zonder goedkeuring " ;

artikel 3

" Louis David verplicht zich de kosten van de procedure te dragen " .

2 . De toepassing en de gevolgen van deze overeenkomsten waren voor de partijen als volgt ; algemenerwijze heeft geen enkele vermeerdering , verkoop of invoer , met inbegrip van " gecertificeerd INRA-zaad " , in Duitsland plaatsgevonden via de Frasema of een van haar leden buiten de Duitse licentiehouder om ; deze voortdurende onthouding is door de betrokkenen beschouwd als voortvloeiende uit de aan de heer Eisele in dit land verleende exclusiviteit ; de verkoopprijzen in Duitsland zijn steeds vastgesteld zonder tussenkomst van het INRA , in weerwil van het in de overeenkomst van 5 oktober 1965 bepaalde ; tussen driekwart en twee derde van het Nungesser Neungesser KG in Duitsland verkochte INRA-zaad is jaarlijks uit Frankrijk ingevoerd in door de Service officiel de Contrôle français gecertificeerde partijen , en wel 50 000 van de 60 000 kwintalen in 1973 , en 60 000 van de 80 000 kwintalen in 1974 ; de rest van het in Duitsland door de Nungesser KG verkochte zaad is ter plaatse geproduceerd door tussenkomst van de licentiehouder , de heer Eisele , die bij de Frasema het noodzakelijke basiszaad inkocht en de voorziene contractuele vergoedingen voor de verkoop van " gecertificeerd zaad " betaalde ; opgemerkt dient echter dat het in Duitsland geproduceerde zaad gedurende de campagne 1977/1978 vrijwel de gehele verkoop van de Nungesser KG in dit land vertegenwoordigde met betrekking tot de INRA-rassen ; voorts heeft de heer Eisele in Duitsland geen andere maïsrassen dan die van het INRA verkocht of geproduceerd tot de campagne 1973/1974 , toen hij , zonder verzet van het INRA , eveneens het ras LG 11 in de handel begon te brengen ; wat de uitvoer betreft had het INRA de Commissie in een antwoord op een verzoek om inlichtingen overeenkomstig artikel 11 van Verordening nr . 17 medegedeeld dat de beperkingen die deze overeenkomst kunnen bevatten " alleen betrekking hebben op de ouderplanten , doch in geen geval op het handelszaad " ; evenwel , en onder andere , werd nog op 29 december 1975 in een schrijven aan de Frasema met het briefhoofd van het Ministerie van Landbouw te Parijs , afkomstig van het " Bureau de Gestion des Variétés " van het INRA en ondertekend door de heer P . Bezot , verwezen naar " de wijze waarop bepaalde verkooptransacties van de INRA-maïs in het buitenland zouden zijn afgewikkeld " en categorisch gestipuleerd :

" geen enkele in - of uitvoer van het ras ... mag worden verricht zonder uitdrukkelijke toestemming van de kweker ... de niet-inachtneming van deze bepaling kan te allen tijde en zonder schadevergoeding leiden tot de intrekking door de kweker van de exploitatielicentie ... ik zou U erkentelijk zijn indien U de leden van de Frasema zoudt willen herinneren aan de verplichting , voor elke verkoop aan het buitenland van INRA-zaalmaïs , de goedkeuring van het INRA of van haar alleengemachtigde , de Frasema , te verkrijgen " ( 12 ) .

3 . De toepassing en de gevolgen van deze overeenkomsten waren voor derden als volgt : iedere invoer of wederverkoop in Duitsland hunnerzijds is uit hoofde van het aan de heer Eisele verleende exclusieve recht stringent verhinderd door dreigingen met vervolgingen en rechtsvorderingen op grond van het Sortenschutzgesetz van 20 mei 1968 , zowel door de Frasema als door de Duitse licentiehouder ; met name is de onderneming Louis David KG aldus genoopt tot een dading voor de rechter op 14 november 1973 en uit dien hoofde tot de betaling van 4 000 DM schadevergoeding omdat hij zonder goedkeuring van de heer Eisele 15 ton " gecertificeerd zaad " van INRA-rassen uit Frankrijk had ingevoerd en in Duitsland wederverkocht ; zo is ook aan de onderneming Robert Bomberault te Argent/Sauldre , die in het blad " Ernaehrungsdienst " ( nummer van 19 februari 1974 ) dat te Hannover door de uitgeverij Alfred Strothe wordt gepubliceerd , een advertentie had geplaatst met een eerste aanbieding van gecertificeerd INRA-zaad , dat door haar regelmatig in Frankrijk van bij de Frasema aangesloten produktiebedrijven was aangekocht , de opneming van andere overeenkomstige advertenties geweigerd ; deze weigering werd gemotiveerd door druk en procesdreigingen jegens de uitgever , in geval van herhaalde opneming van deze advertenties , zowel door de heer Eisele als door de Frasema , met enerzijds een beroep op de Duitse nationale wet en anderzijds op het exclusieve recht dat contractueel aan de heer Eisele was verleend ; overigens oefende ook de Frasema in dezelfde zin druk uit op de heer Bomberault om deze er van af te houden naar Duitsland te exporteren met name in verschillende telexen van 20 , 21 en 22 februari 1974 waarin werd verwezen naar het contractueel verleende exclusieve recht van de Duitse licentiehouder en naar de Franse wet van 11 juni 1970 ; tenslotte liet de heer Eisele op 23 februari 1974 in hetzelfde blad een algemene waarschuwing opnemen tegen de invoer van INRA-zaad zonder zijn goedkeuring , ook uit andere landen van de gemeenschappelijke markt ; in de volgende dagen stelden een aantal Duitse ondernemingen die zich geïnteresseerd hadden getoond in het aanbod van de heer Bomberault , hem per telex ervan in kennis , dat zij daarvan afzagen omdat zij voor rechtsvorderingen vreesden ; zelfs na de ontvangst van de mededeling van de punten van bezwaar die de Commissie op 3 november 1976 tot haar had gericht , is de Nungesser KG zodanig blijven optreden , dat de export van zaad van INRA-rassen van Duitsland naar Frankrijk exclusief door haar geschiedde op grond van de bovengenoemde , met het INRA gesloten licentie-overeenkomsten ; zo heeft , na een aanvraag van 4 april 1977 door de Baywa AG te Muenchen die om goedkeuring voor de export van INRA-zaad naar Frankrijk verzocht , de Nungesser KG eerst op 19 april weer met deze contact opgenomen om haar antwoord te geven ; in de handel , waarin de transacties zo snel mogelijk en dikwijls binnen enkele uren worden afgewikkeld , sluit een dergelijke periode kennelijk elke kans op het sluiten van een transactie uit .

4 . Onder deze omstandigheden geniet de exclusieve licentiehouder in Duitsland een absolute gebiedsbescherming ; deze situatie heeft hem met name in staat gesteld van de Duitse landbouwers-gebruikers veel hogere verkoopprijzen te verlangen dan die , welke in Frankrijk voor strikt identieke en onder dezelfde behandelings - , sorterings - en verpakkingsvoorwaarden aangeboden zaad worden toegepast ; wanneer alleen de gemiddelde prijs per kg voor BTW in hetzelfde distributiestadium en over relevante perioden wordt beschouwd , lagen de verkoopprijzen van " gecertificeerd zaad " INRAKORN ( INRA 258 ) van de produktiebedrijven in Frankrijk aan de Nungesser KG ( franco Kehl ) iets lager ( 10 à 12 % volgens de verklaringen van de Frasema ) dan de Franse grothandelsprijzen ; voor de zaaitijd van elk beschouwd jaar waren de door de Franse groothandelaars betaalde prijzen 2,60 Ffr . in 1972 , 2,55 Ffr . in 1973 , 2,75 Ffr . in 1974 en 3,00 Ffr . in 1975 ; de gemiddelde wederverkoopprijzen van dit zaad in Frankrijk door de landbouwcooperaties en de plaatselijke detailhandelaren aan de landbouwers-gebruikers lagen gedurende de vier beschouwde verkoopseizoenen steeds in de buurt van 3,00 , 3,00 , 3,10 en 4,00 Ffr . ( 13 ) , in Duitsland daarentegen waren de gemiddelde wederverkoopprijzen aan de detailhandel volgens door de Nungesser KG en de groothandelaren gepubliceerde catalogussen en tarieven en ook volgens de verklaringen van de cooperaties en de plaatselijke handel welke door de heer Eisele zelf aan de Commissie werden medegedeeld niet lager dan 2,70 DM in 1972 , 2,80 DM in 1973 , 2,85 DM in 1974 en 2,90 DM in 1975 ; de prijzen liepen derhalve aan beide zijden van de Rijn uiteen van 3,10 Ffr . tot 2,85 DM , d.w.z . meer dan 70 % verschil , in de lente van 1974 waarin de poging tot uitvoer en de klacht van de heer Bomberault plaatsvonden ; om deze reden bestaat elk jaar in Duitsland een aanzienlijke potentiële vraag naar door de Franse handelaren geleverd zaad ; anderzijds beliepen , alleen voor de INRA-zaaimaïs , die in 1974 door de heer Eisele werd afgezet ( volgens zijn verklaringen 80 000 kwintalen ) , en in vergelijking met de situatie die op één enkele markt tussen Lid-Staten had kunnen heersen , de door de landbouw en uiteindelijk door de Duitse consument gedragen extra-handelsmarges meerdere miljoenen rekeneenheden .

E . De voornaamste argumenten van de Frasema en de heer Eisele

1 . Zaadgoed is opgenomen in bijlage II van het Verdrag ; overigens valt ook de contractuele regeling INRA-Frasema-Nungesser in zekere zin onder het gestelde in artikel 2 van Verordening nr . 26 van de Raad ( 14 ) betreffende de overeenkomsten die betrekking hebben op de voortbrenging of de verkoop van de in bijlage II genoemde produkten en die een integrerend deel uitmaken van een nationale marktordening of die noodzakelijk zijn voor de verwezenlijking van de doelstellingen van artikel 39 van het Verdrag ; in dit kader vormen de Frasema en de Nungesser KG in feite het commerciële verlengstuk van een landbouwactiviteit ( de vermeerdering ) en de daarvoor noodzakelijke voorwaarde ( door de verkoop ) en stemmen deze activiteiten en ook het vennootschappelijke doel van de Frasema in wezen overeen met de doelstellingen van artikel 39 van het Verdrag betreffende de produktiviteit , de levensstandaard , de stabiliteit van de markten , de veiligstelling van de voorziening en het verzekeren van redelijke prijzen voor de verbruikers ; dientengevolge , en conform artikel 2 van Verordening nr . 26 is artikel 85 in dit geval niet van toepassing .

2 . De Frasema is belast met het beheer van een dienst van algemeen economisch belang in de zin van artikel 90 , lid 2 , van het Verdrag bij delegatie van het INRA , dat zelf een nationaal openbaar bedrijf is , dat onder het administratief gezag van de minister van Landbouw staat ; een toepassing zonder meer van de regels betreffende de mededinging en het vrije verkeer op hun activiteiten moet worden uitgesloten , omdat zij de vervulling van hun taak zou doen mislukken ; dit zou met name het geval zijn indien de Commissie de meeste kwalitatieve en kwantitatieve voorschriften zou verbieden waardoor alleen de kwaliteit van het zaad , de stabiliteit van de markt , en uit dien hoofde de grotere voordelen voor de gebruiker in Frankrijk en Duitsland kunnen worden gewaarborgd .

3 . Het kwekersrecht is een specifiek recht en zaadgoed kan bij de toepassing van de mededingingsregels niet worden gelijkgesteld met een industrieprodukt ; de kenmerken van het laatstgenoemde zullen niet ongunstig worden beïnvloed door de plaats of de voorwaarden waaronder het wordt vervaardigd of in de handel gebracht ; daarentegen is zaad niet werkelijk een " produkt " en dient het derhalve bij zijn handelsfunctie te worden onderworpen aan de voor de instandhouding van al zijn kenmerken als levend organisme vereiste beperkingen : vanaf zijn " voortbrenging " in de strikte zin van het woord tot de inzaai door de landbouwer-gebruiker ; in het tegengestelde geval zou de kwerker op generlei wijze garanties kunnen verkrijgen tegen de slechte werking van een niet-gecontroleerde schakel in de distributieketen , waardoor een kwaliteitsverlies - bijvoorbeeld van vitaliteit of sortering - zou ontstaan met het gevaar van een verslechtering van de goodwill van het merk waarbij zelfs de verantwoordelijkheid van deze kweker of zijn wettige vertegenwoordiger in het geding zou worden gebracht ; dezelfde overwegingen kunnen leiden tot een beperking van de produktie van de licentiehouder zelf , met name wegens klimaatsomstandigheden , zoals juist het geval is bij de maïsteelt in Duitsland .

4 . Een uitzondering op de strikte toepassing van artikel 85 is reeds op grond van artikel 36 van het Verdrag gerechtvaardigd in verband met de evidente noodzaak van de bescherming van planten ; overigens hebben het Hof van Justitie en de Commissie zelf tot nog toe ter zake van nationale rechten van industriële eigendom de verenigbaarheid van de handhaving van deze rechten met de totstandbrenging van één enkele markt aanvaard , zelfs indien de bescherming daarvan zou leiden tot een verbod of beperking van invoer of uitvoer ; voorwaarde voor deze verenigbaarheid is dat deze beperkingen worden gerechtvaardig door de bescherming van de rechten die het wezen van de te vrijwaren industriële eigendom vormen ; in het onderhavige geval , waar het om een kwekersrecht gaat , leidt het in het verkeer brengen van INRA-zaad door de licentiehouder in Duitsland derhalve niet tot uitputting van het recht van de kweker , evenmin als het in het verkeer brengen daarvan in hetzelfde land zonder goedkeuring van de licentiehouder ; een voldoende reden daarvoor vormen de voortdurende zorg en de permanente controle welke zaadgoed vereist .

5 . De in de betrokken overeenkomsten beperkend geachte bepalingen zijn gegrond op de nationale Duitse en Franse wettelijke regelingen ter bescherming van kweekprodukten die dateren uit 1968 en 1970 en zelf weer gebaseerd zijn op het Internationale Verdrag van 1961 ; het in het geding brengen van deze overeenkomsten door de Commissie op grond van artikel 85 is derhalve niet mogelijk , doch alleen een procedure op grond van artikel 169 van het Verdrag tegen deze nationale wettelijke regelingen wegens niet-nakoming door de Lid-Staten van een van de krachtens het Verdrag op hen rustende verplichtingen ; voorts is de onderhavige procedure eveneens in strijd met artikel 14 van de Grondwet van de Bondsrepubliek Duitsland omdat zij inbreuk maakt op het eigendomsrecht , dat als een der grondrechten wordt beschouwd ; tenslotte is deze procedure in strijd met het Verdrag van Luxemburg ( Communautair octroolverdrag van 15 december 1975 ) dat in artikel 43 , lid 1 en 2 , voorziet in de mogelijkheid dat een contractuele territoriaal begrensde licentie , een exclusief karakter heeft ;

II . TOEPASSELIJKHEID VAN ARTIKEL 85 , LID 1

Overwegende dat krachtens artikel 85 , lid 1 , van het Verdrag onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt en verboden zijn alle overeenkomsten tussen ondernemingen , alle besluiten tussen ondernemersverenigingen en alle onderling afgestemde feitelijke gedragingen welke de handel tussen Lid-Staten ongunstig kunnen beïnvloeden en ertoe strekken of ten gevolge hebben dat de mededinging binnen de gemeenschappelijke markt wordt verhinderd , beperkt of vervalst ;

1 . Overwegende dat het INRA , de Frasema , de Nungesser KG en de Louis David KG ondernemingen zijn in de zin van artikel 85 ; dat dit eveneens geldt voor de heer K . Eisele , omdat hij zaadhandelaar is en kweker van de INRA-rassen , die hij door middel van invoer , vermeerdering en verkoop in de handel brengt ; dat de hierboven sub I - D beschreven overeenkomsten derbalve overeenkomsten tussen ondernemingen zijn in de zin van artikel 85 , lid 1 ;

2 . Overwegende dat deze overeenkomsten ertoe strekken en ten gevolge hebben dat de mededinging binnen de gemeenschappelijke markt wordt beperkt door hun hierna weergegeven bepalingen en door de daaraan gegeven interpretatie en toepassing ; dat de daaruit voortvloeinde beperkingen merkbare gevolgen hebben voor de markt van zaaimaïs , met name in Duitsland en Frankrijk , gezien het belangrijke marktaandeel dat zaad van INRA-kweekprodukten sinds twintig jaar op deze markt inneemt ;

3 . Overwegende dat deze beperkingen de volgende zijn :

A . Overeenkomst van 14 en 16 december 1960 en overeenkomst van 5 oktober 1965 tussen het INRA en de heer Eisele

a ) Het exclusieve karakter van de aan de heer Eisele in artikel 1 van de overeenkomst van 1965 verleende licentie , voor zover deze door de partijen wordt geïnterpreteerd en toegepast in die zin dat zij inhoudt :

- de verplichting voor het INRA of zijn rechtverkrijgenden ( Frasema en Franse aandeelhoudende producenten ) geen andere ondernemingen te machtigen tot het in Duitsland voortbrengen of gebruiken van de INRA-rassen en de verplichting deze niet zelf voort te brengen of te gebruiken binnen dit grondgebied ;

- de verplichting voor het INRA of dezelfde rechtverkrijgenden geen andere ondernemingen te machtigen deze rassen in Duitsland te verkopen en de verplichting deze niet zelf op dit grondgebied te verkopen ;

deze verplichtingen dragen een beperkend karakter , omdat de licentiegever door aan één enkele onderneming de exploitatie van zijn kwekersrechten op een bepaald grondgebied toe te staan , zich voor de gehele duur van de overeenkomst berooft van de mogelijkheid op dit zelfde grondgebied een licentie aan andere ondernemingen te verlenen , hetgeen deze als concurrerende aanbieders op dit grondgebied uitschakelt zelfs wanneer zij daartoe de wil , de bekwaamheid en de middelen hebben ; dat de licentiegever bovendien , door zich te verbinden niet zelf op het licentiegebied te produceren en te verkopen , zichzelf ook , en eveneens de Frasema en de leden daarvan , als aanbieders op dit gebied uitschakelt ; deze verplichtingen , die de vrijheid van de houder van een kwekersrecht bij de exploitatie daarvan beperken , maken geen deel uit van het wezen van dit recht ;

- de verplichting voor het INRA en dezelfde rechtverkrijgende derden te verhinderen de INRA-rassen uit te voeren voor verkoop of gebruik in Duitsland ;

- het beroep door de heer Eisele op zijn eigen kwekersrechten , ingevolge de overeenkomst van 14 en 16 december 1960 , als grondslag voor zijn verzet tegen elke invoer in Duitsland of elke uitvoer naar een andere Lid-Staat van de Gemeenschap , door een derde van deze rassen ;

het feit dat het voor derden , zonder goedkeuring van het INRA of de heer Eisele , niet mogelijk is dezelfde zaden uit of naar andere landen van de gemeenschappelijke markt in Duitsland in te voeren of uit dit land uit te voeren , draagt bij tot een verdeling van de afzetkanalen en ontneemt de Duitse landbouwers-gebruikers elke reële discussiemogelijkheid , omdat dit zaad hun in eerste en laatste instantie wordt aangeboden langs het verplichte afzetkanaal van een enkele aanbieder ; met name hadden de in deze zin op de heer Bomberault uitgeoefende druk om hem ervan af te doen zien naar Duitsland uit te voeren met een beroep op de contractuele exclusiviteit van de Duitse licentiehouder en de Franse wet van 11 juni 1970 , alsmede de door de heer Eisele tegen Louis David KG en tegen de uitgeverij A . Strothe ondernomen acties in dit opzicht en uit dien hoofde een beperkend karakter ; dezelfde overwegingen gelden met betrekking tot de door de Nungesser KG ondernomen actie tegen de Baywa AG om deze te verhinderen naar Frankrijk uit te voeren ; het feit , dat het INRA zijn oorspronkelijke kwekersrechten op zijn scheppingen voor Duitsland heeft overgedragen aan de heer Kurt Eisele , die uit dien hoofde geregistreerd kweker en houder van een afgeleid recht is geworden , kunnen noch de overeenkomst van 1960 noch die van 1965 doen ontsnappen aan de toepassing van artikel 85 ; zolang de heer Eisele niet zelf de betrokken rassen schept , blijft hij een licentiehouder ondanks deze registratie in Duitsland ; integendeel , de overdracht aan de heer K . Eisele van exclusieve rechten op de kweekprodukten van het INRA vormt een bestanddeel van het distributiestelsel van de INRA-rassen in Duitsland , voor zover deze formele positie van de licentiehouder dan kan worden gebruikt om zich te verzetten tegen elke invoer van oorspronkelijke produkten en aldus de exclusiviteit van deze licentiehouder te versterken zowel ten aanzien van de licentiegeve als ten aanzien van derden .

b ) De verplichting voor het INRA en dezelfde rechtverkrijgenden , in artikel 5 van de overeenkomst van 1965 , zodanig te handelen dat elke uitvoer naar Duitsland wordt belet , een verplichting die de draagwijdte van de verkoopexclusiviteit uitdrukkelijk aangeeft en die impliceert , en daadwerkelijk door de betrokkenen ook is toegepast , als terzelfder tijd een verplichting voor henzelf

- niet naar Duitsland uit te voeren ( verbod van rechtstreekse uitvoer ) , en

- al het mogelijke te doen om derden te beletten naar Duitsland uit te voeren ( verbod van indirecte uitvoer ) ;

de gevolgen van deze verplichting zijn reeds hierbovan in het kader van de exclusiviteit behandeld .

c ) De verplichting voor de licentiehouder , eveneens neergelegd in artikel 1 , om geen zaad van andere maïsrassen dan die van het INRA voort te brengen en/of te verkopen , waardoor hij op de Duitse markt werd uitgeschakeld als potentieel aanbieder van deze andere rassen gedurende de jaren waarin deze verplichting in acht werd genomen .

d ) De verplichting voor de licentiehouder in artikel 2 , het betrokken zaadgoed alleen te verstrekken aan Duitse bedrijven die voldoende betrouwbaarheids - en technische garanties bieden , hetgeen de keuze van de vaststellingscriteria voor dergelijke garanties aan zijn goeddunken overlaat en hem eveneens een middel tot retaliatie geeft dat volstaat om van elke poging tot verkoop of invoer zonder zijn goedkeuring te doen afzien ; overigens is elke zak zaad uiteindelijk bestemd voor gebruik door een landbouwer-gebruiker , voor wie deze bepaling van artikel 2 , die derhalve ten behoeve van een kwaliteitscontrole niet geschikt is , zonder uitwerking blijft .

e ) De verplichting voor beide partijen , eveneens vervat in artikel 2 , tezamen de wederverkoopprijzen in Duitsland vast te stellen ; deze bepaling echter , die ertoe had kunnen strekken de handelsvrijheid van de licentiehouder bij een op mededingingsniveau beslissend aspect te beperken , is voor zover de Commissie bekend een dode letter gebleven .

f ) De verplichting voor de licentiehouder , neergelegd in artikel 3 in elk geval twee derde van de behoeften van de Duitse markt uit Frankrijk te importeren en zelf niet meer dan één derde voort te brengen of te doen voortbrengen ; deze verplichting met betrekking tot de maximumhoeveelheden heeft de licentiehouder zijn handelsvrijheid ontnomen op een ander beslissend aspect op het niveau van de mededinging , nl . bij zijn produktiebeleid , gedurende de jaren waarin deze verplichting in acht is genomen , d.w.z . tot 1977 .

B . Dading van 14 november 1973 tussen L . David KG en de heer Eisele

De verplichting voor Louis David in de toekomst niet meer naar Duitsland in te voeren , hetgeen een concurrent op aanbiedingsniveau uitschakelt en eveneens bijdraagt tot de hierboven sub A toegelichte gevolgen ; deze verplichting is eens te meer restrictief omdat het hier een produkt betreft , dat reeds regelmatig in Frankrijk in de handel is gebracht en dat uit dien hoofde volgens de jurisprudentie van het Hof van Justitie in zijn arrest van 8 juni 1971 ( zaak 78/70 ) in het vrije verkeer moet kunnen zijn in de gehele Gemeenschap ;

4 . Overwegende dat de hierboven aangegeven beperkingen een verdeling van de afzetgebieden regelen door het handelsverkeer tussen Frankrijk en Duitsland verplicht via een enkele tussenpersoon te leiden ; dat zij de handel tussen Lid-Staten merkbaar ongunstig beïnvloeden en rechtstreeks invloed uitoefenen op de handelsstromen tussen deze staten op een zodanige wijze , dat de verwezenlijking van de doelstellingen van één enkele markt kan worden geschaad ;

5 . Overwegende dat zaaigoed vermeld is in bijlage II van het Verdrag ; dat derhalve dient te worden nagegaan of de bepalingen van artikel 2 van bovengenoemde Verordening nr . 26 van de Raad van toepassing zijn op deze door de procedure bedoelde overeenkomsten ; dat te dien aanzien de uitzondering van artikel 2 in dit geval lijkt te moeten worden afgewezen en dat dientengevolge artikel 85 , lid 1 , kan worden toegepast om de volgende redenen :

- deze overeenkomsten maken geen integrerend deel uit , en vormen evenmin het verlengstuk , van een nationale marktordening voor zaaimaïs ; de Frasema heeft namelijk alleen de commerciële exploitatie van INRA-zaaimaïs tot taak , en het specifieke karakter daarvan is niet zodanig dat zijn markt kan worden onderscheiden van de markt van zaaimaïs in het algemeen ; dientengevolge kan de overeenkomst tussen het INRA en de Frasema geen nationale marktordening voor zaalmaïs vormen ; een dergelijke nationale marktordening bestaat overigens noch in Frankrijk , noch in Duitsland , en deze zaalmaïsmarkt valt onder de bepalingen van Verordening ( EEG ) nr . 2358/71 van de Raad van 26 oktober 1971 houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector zaaizaad ( 15 ) ;

- deze overeenkomsten zijn niet onmisbaar voor de verwezenlijking van de in artikel 39 van het Verdrag aangegeven doelstellingen ; uit de derde overweging van bovengenoemde Verordening nr . 26 vloeit voort dat deze uitzondering alleen mogelijk is wanneer de toepassing van artikel 85 , lid 1 , van het Verdrag op deze overeenkomsten de verwezenlijking van de doelstellingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid in de sector zaaimaïs in gevaar zou brengen ; de voor deze verwezenlijking noodzakelijke middelen zijn vastgesteld in bovengenoemde Verordening ( EEG ) nr . 2358/71 van de Raad : de betrokken overeenkomsten kunnen op generlei wijze binnen het kader van de bepalingen van deze verordening vallen , zodat hun opheffing of wijziging geenszins het gevaar inhoudt , dat de correcte toepassing daarvan wordt belet ; voorts hebben deze overeenkomsten , door het de heer K . Eisele mogelijk te maken alle concurrentie op de Duitse markt met betrekking tot INRA-zaaimaïs uit te schakelen , erin geresulteerd , zoals boven gezegd , dat de prijzen van dit zaad in Duitsland gedurende lange tijd veel hoger lagen dan in Frankrijk ; dit resultaat is als zodanig , althans in Duitsland , in strijd met twee van de doelstellingen van artikel 39 van het Verdrag : de landbouwbevolking een redelijke levensstandaard te verzekeren , met name door de verhoging van het individueel inkomen van hen die in de landbouw werkzaam zijn , en redelijke prijzen bij de levering aan verbruikers te verzekeren ; tenslotte zijn deze overeenkomsten , doordat zij de produktie van INRA-zaaimaïs in Duitsland beperken , eveneens in strijd met de doelstelling van artikel 39 betreffende de veiligstelling van de voorziening aangezien zij de geografische spreiding van deze produktie in de gebieden van de Gemeenschap waar zij mogelijk lijkt niet onaanzienlijk beperken , terwijl de Gemeenschap door deze spreiding beter beschermd zou kunnen zijn tegen een conjunctureel produktietekort , met name ten gevolge van plaatselijke weersomstandigheden ;

- deze overeenkomsten vormen geen overeenkomsten van landbouwondernemers , verenigingen van landbouwondernemers of verenigingen van deze verenigingen binnen één Lid-Staat ;

6 . Overwegende dat deze procedure niet betrekking heeft op het nabouwmateriaal dat bestemd is voor experimenten , voor het wetenschappelijk onderzoek , of voor kweekdoeleinden ; dat zij derhalve niet in de weg kan staan aan de vervulling van de taak die aan het INRA als openbare onderneming is opgedragen , zulks onafhankelijk van de vraag of het INRA al dan niet als een onderneming in de zin van artikel 90 , lid 2 , van het Verdrag kan worden beschouwd ; dat deze taak in feite limitatief wordt afgebakend door het decreet van de Franse Republiek nr . 64-54 van 16 januari 1964 betreffende het Institut national de la Recherche agronomique ( titel II ) dat niet spreekt van de verkoop van zaad met het oog op een commerciële exploitatie :

artikel 8

" het INRA ... heeft tot taak de organisatie , uitvoering en bekendmaking van alle wetenschappelijke onderzoekwerkzaamheden die van belang zijn voor de landbouw , ... en met name met betrekking tot

- de verbetering en ontwikkeling van de plantaardige produkten ...

- de opslag en bewerking van landbouwprodukten ...

- het Instituut voert alle onderzoek van economisch en sociologisch karakter uit , dat van belang is voor de landbouw en het platteland ; het bestudeert , bepaalt en verspreidt de praktische modaliteiten voor de toepassing van de resultaten van zijn onderzoek ...

- neemt octrooien op de gedane ontdekkingen " ;

7 . Overwegende dat in het onderhavige geval de door partijen opgeworpen vraag met betrekking tot de niet-wenselijkheid van een strikte toepassing van de regels betreffende de mededinging of het vrije verkeer van het Verdrag wegens de specifieke hoedanigheden zaad en planten en het wezen van het kwekersrecht niet rijst ; dat immers de in deze procedure bedoelde categorieën zaad hierboven limitatief zijn vastgesteld onder voorwaarden waarbij de positie en beoordeling van de Commissie t.a.v . de voor het onderzoek bestemde categorieën zaad wordt voorbehouden ; dat de betrokken produkten derhalve onder verantwoordelijkheid van de producent in het verkeer worden gebracht en volgens de voorschriften van een overheidsregeling , die juist zijn opgesteld om alle aan hun karakter van plantensoorten inherente risico's te ondervangen ; dat overigens , waar de bescherming van een licentiehouder tegen de concurrentie van de licentiegever of van een licentiehouder tegen de concurrentie van de licentiegever of van andere mede-licentiehouders of van derden niet onder het wezen van het kwekersrecht valt , artikel 36 van het Verdrag belemmeringen voor het vrije verkeer van officieel gecertificeerd zaad niet rechtvaardigt of het nu om invoer van een Lid-Staat naar een andere ( artikel 30 van het Verdrag ) of om uitvoer van een Lid-Staat naar een andere ( artikel 34 van het Verdrag ) gaat ; dat in ieder geval geen met de bijzondere kenmerken van zaaizaad verband houdend gevolg is vastgesteld waardoor een beperking van de produktie van de licentiehouder , bijvoorbeeld wegens de weinig gunstige klimaatsomstandigheden van zijn land , noodzakelijk zou kunnen zijn ; dat met name de Commissie niet heeft kunnen constateren waarom deze klimaatsomstandigheden , die b.v . gunstig werden geacht voor de produktie in Duitsland van 21 000 kwintalen in 1974 , zulks niet waren voor de produktie van 80 000 kwintalen waaraan de Duitse landbouw in dat jaar behoefte had ; dat evenmin ten aanzien van de partijen INRA-rassen die in dat jaar door de heer R . Bomberault in Duitsland werden aangeboden , door partijen een teleurstellend kiem - of ander gedrag in verband met de specifieke aard van het produkt is vastgesteld of door de Commissie geconstateerd ; dat het hier integendeel naar behoren gecertificeerde partijen betreft die regelmatig bij Franse produktiebedrijven zijn aangekocht welke door een door de Franse staat erkende wederverkoper werden aangeboden ; dat in ieder geval een gedrag dat schadelijk zou worden geacht voor de gebruiker en derhalve op langere termijn voor de reputatie van een merk van een niet gecontroleerde schakel van een distributieketen op generlei wijze een grond kan vormen voor een algemene niettoepasselijkheid van de artikelen 30 en 34 of van artikel 85 van het Verdrag ;

8 . Overwegende dat deze procedure , ingeleid op grond van artikel 85 van het Verdrag , niet beoogt bestaan of wezen van door een nationale wettelijke regeling of door de interne grondwettelijke ordening van Lid-Staten bekrachtigde rechten in het geding te brengen ; dat zij alleen , zoals in artikel 36 van het Verdrag is voorzien , grenzen wil stellen aan de uitoefening van dergelijke rechten opdat zij verenigbaar worden met de beginselen van het Verdrag ;

9 . Overwegende dat artikel 85 , lid 1 , derhalve van toepassing is ;

III . NIET-TOEPASSELIJKHEID VAN ARTIKEL 85 , LID 3

Overwegende dat krachtens artikel 85 , lid 3 , de bepalingen van artikel 85 , lid 1 , buiten toepassing kunnen worden verklaard voor overeenkomsten die bijdragen tot de verbetering van de produktie of de verdeling der produkten of tot de bevordering van de technische of economische vooruitgang , mits een billijk aandeel in de daaruit voortvloeiende voordelen de gebruikers ten goede komt , en zonder aan de betrokken ondernemingen

a ) beperkingen op te leggen welke voor het bereiken van deze doelstellingen niet onmisbaar zijn ,

b ) de mogelijkheid te geven voor een wezenlijk deel van de betrokken produkten de mededinging uit te schakelen ;

1 . Overwegende dat met betrekking tot het exclusieve karakter van de licentie :

a ) in beginsel kan , zoals bij een octrooi het geval is , het door de houder van een kwekersrecht aan een licentiehouder binnen het grondgebied van de gemeenschappelijke markt verleende exclusieve recht van voortbrenging door middel van vermeerdering , als aan de heer Eisele verleend door het INRA of zijn rechtverkrijgenden , die de andere in de Frasema verenigde kwekers en producenten zijn , geacht worden aan alle in artikel 85 , lid 3 , gestelde ontheffingsvoorwaarden te voldoen ; dat ook het alleenverkooprecht met inbegrip van de uitvoerverboden in bepaalde gevallen voor deze ontheffing in aanmerking zou kunnen komen , met name indien dit noodzakelijk lijkt voor de bescherming van kleine of middelgrote ondernemingen bij het doordringen op een nieuwe markt of het bevorderen van een nieuw produkt en daarbij neveninvoer mogelijk blijft ;

b ) de Commissie laat in het onderhavige geval de toetsing van het aan de heer K . Eisele verleende exclusieve recht van voortbrenging door vermeerdering aan artikel 85 , lid 3 , buiten beschouwing , aangezien de voor de ontheffing gestelde voorwaarden in ieder geval niet worden vervuld door het alleenverkooprecht en de uitvoerverbonden die daarmee samengaan , en zulks om de volgende redenen :

- de mogelijkheid van de doordringing op een nieuwe markt of het lanceren van een nieuw produkt is uitgesloten ,

- in ieder geval heeft , zelfs in de jaren waarin de INRA-rassen 200 en 258 werden gelanceerd of in Duitsland geïntroduceerd , de heer K . Eisele , bij de verkoop van het zaad waarvoor hij in dit land de exclusiviteit had , een absolute gebiedsbescherming genoten ; deze bescherming heeft wegens haar absolute karakter als enig en rechtstreeks gevolg gehad dat iedere invoer langs andere wegen van oorspronkelijke produkten , nl . INRA-zaad uit Frankrijk , werd verhinderd , ondanks een aanhoudende vraag in Duitsland naar dergelijke invoer , hetgeen als zodanig geen verbetering in de door de eerste voorwaarde van artikel 85 , lid 3 , vereiste zin kan vormen of daartoe kan leiden ; bovendien konden de INRA-rassen gedurende al deze jaren worden wederverkocht aan de eindverbruikers , de Duitse landbouwers , tegen een prijspeil dat voor hen , in vergelijking met de in Frankrijk geldende prijzen , het billijk aandeel in eventuele voordelen , dat voor de tweede voorwaarde van artikel 85 , lid 3 , wordt vereist , uitsloot ;

dat de Commissie bij deze beoordeling niet de bijzondere kosten van reclame , verspreiding of andere aard miskent die voor een licentiehouder op een belangrijk of nieuw terrein of een gebied met zeer specifieke taal - , gebruiks - , reglementerings - , klimaatskenmerken , enz . moeilijk te dragen kunnen zijn ; dat de betrokkenen immers deze situatie kunnen ondervangen zonder hun toevlucht te nemen tot beperkingen , die onverenigbaar zijn met het Verdrag ; dat zij bijvoorbeeld , hetgeen de Frasema overigens ten behoeve van de Nungesser KG doet , gunstigere aankoopprijzen kunnen aanrekenen aan de licentiehouder , die dergelijke bijzondere kosten moet dragen ;

2 . Overwegende dat het verbod concurrerende produkten te produceren of te verkopen , wanneer dit vervat is in licentie-overeenkomsten en wordt opgevolgd , ingaat tegen de technische vooruitgang , aangezien het de licentiehouder belet andere , eventueel betere , produkten te ontwikkelen of daarvoor licenties te nemen ; dat in het onderhavige geval de produktie of de verkoop door de heer Eisele van het concurrerende ras LG 11 aantoont dat geen enkele technische , met de specifieke kenmerken van zaadgoed verband houdende reden , a priori , in de zin van artikel 85 , lid 3 , een niet-mededingingsclausule in overeenkomsten voor de vermeerdering of de verkoop daarvan rechtvaardigt ; dat deze bepaling in het onderhavige geval echter niet meer wordt toegepast ;

3 . Overwegende dat de verplichting voor de licentiehouder alleen te verkopen aan bedrijven , die betrouwbaarheids - of technische garanties bieden , eveneens zou kunnen bijdragen tot verbeteringsgevolgen in de zin van artikel 85 , lid 3 , mits deze garanties beoordeeld worden aan de hand van objectief vastgestelde criteria ; dat in dit geval geen dergelijke criteria zijn aangehouden ;

4 . Overwegende dat een verplichting voor de licentiehouder om zijn wederverkoopprijzen vast te stellen in overeenstemming met de licentiegever of de kweker , en de verplichting zich daaraan te houden , gezien hun aard geen der in artikel 85 , lid 3 , bedoelde gunstige gevolgen kunnen hebben ; dat de betrokken partijen echter , voor zover de Commissie bekend , deze bepalingen nooit hebben toegepast ;

5 . Overwegende dat de verplichting voor de licentiehouder niet meer dan een bepaald deel van zijn behoeften voor de verkoop op zijn grondgebied te produceren of te doen produceren in het onderhavige geval niet lijkt te kunnen bijdragen tot bevordering van de technische of economische vooruitgang ; dat immers door de betrokken partijen niet is vastgesteld , noch door de Commissie is geconstateerd , dat het tot 1978 niet mogelijk is geweest in Duitsland onder bevredigende omstandigheden - met het oog op de communautaire kwaliteitsvoorschriften - meer dan 20 000 of 25 000 kwintalen of welke andere hoeveelheid INRA-maïszaad dan ook te produceren ;

6 . Overwegende dat de bovenstaande beoordeling niet kan worden gewijzigd door de beweringen van de heer K . Eisele , dat het gebruik van schijvenzaaimachines - die in Duitsland nog het meest gebruikelijk zijn terwijl pneumatische zaaimachines reeds in Frankrijk vrij algemeen gangbaar zijn geworden - een veel grotere zorgvuldigheid ten aanzien van de sortering van het aan de landbouwers op zijn licentiegebled geleverde zaad vereist ; dat deze beweringen in feite in strijd zijn met de volgende constateringen :

a ) driekwart van de in Duitsland gedurende de afgelopen 20 jaar gebruikte zaaimaïs is ingevoerd uit Frankrijk , in partijen van de gebruikelijke sorteringen en onder de gebruikelijke normen betreffende kiemkracht en zuiverheid ;

b ) het schriftelijk en eventueel mondeling bij de levering vermelden van de aanbevolen sorteringen en schijven levert nauwelijks moeilijkheden op , vooral voor een groothandel die van oudsher zowel in Duitsland als in Frankrijk gespecialiseerd , goed uitgerust en vakbekwaam is ;

c ) de gebruikers zelf , in Duitsland en ook elders , zijn volkomen in staat de juiste schijf te kiezen en die vervolgens op een klassieke zaaimachine te monteren , in afwachting van de algemene invoering van de pneumatische zaaimachine die inderdaad soepeler is ingesteld met betrekking tot de sortering ;

dat de heer K . Eisele om deze redenen niet gerechtigd is te stellen , dat het exclusieve distributiestelsel zoals dit in het onderhavige geval wordt toegepast de enige wijze is , waarop de ongeregelde invoer van zaad dat niet aan de Duitse markt is aangepast , met zekerheid kan worden voorkomen en dat het daardoor de verdeling in de zin van artikel 85 , lid 3 , verbetert ; dat hij in het algemeen derhalve evenmin gerechtigd is te stellen dat alleen een absolute gebiedsbescherming hem , als alleenverkoper , in staat kan stellen bij voortduring zorg te dragen voor een goede verzending en opslag van het produkt alsmede voor een bevredigende adviesverlening aan de gebruiker , en dat elke andere oplossing de instandhouding van het INRA-merk op langere duur in gevaar zou brengen ; dat overigens gedurende het onderzoek geen enkel concreet voorbeeld is verstrekt , of door de Commissie is geconstateerd , van zaad dat in Duitsland zou zijn ingevoerd ten nadele van de gebruikers of van de reputatie van het betrokken merk ;

7 . Overwegende dat de transactie van 14 november 1973 tussen de heer K . Eisele en Louis David KG en de beperkingen die deze bevat niet tot verbeteringen in de zin van artikel 85 , lid 3 , kunnen leiden ;

8 . Overwegende dat de hierboven onder I - D beschreven overeenkomsten niet voldoen aan alle cumulatieve voorwaarden van artikel 85 , lid 3 , en zij derhalve uit dien hoofde niet in aanmerking kunnen komen voor ontheffing van het verbod van artikel 85 , lid 1 ;

Overwegende dat ingevolge artikel 3 van Verordening nr . 17 de betrokken ondernemingen gehouden zijn onverwijld een einde te maken aan de in deze beschikking vastgestelde inbreuken ,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN :

Artikel 1

Inhoud en toepassing van de navolgende bepalingen a ) van de overeenkomst van 14 en 16 december 1960 betreffende de overdracht door het INRA aan de heer K . Eisele van de Duitse kwekersrechten , b ) van de exclusiviteitsovereenkomst voor de vermeerdering en de verkoop van INRA-maïsrassen van 5 oktober 1965 tussen het INRA en de heer K . Eisele en c ) de dading welke op 14 november 1973 tussen de heer K . Eisele en de onderneming Louis David KG is aangegaan , ten einde deze te beletten INRA-zaad zonder goedkeuring in Duitsland in te voeren en te verkopen , vormen een inbreuk op artikel 85 , lid 1 , van het EEG-Verdrag :

a ) de overeenkomst van 14 en 16 december 1960 , voor zover zij door de heer K . Eisele wordt gebruikt voor een beroep op zijn eigen kwekersrechten op de INRA-rassen ten einde zich te verzetten tegen elke invoer in Duitsland of uitvoer naar een andere Lid-Staat van de Gemeenschap van officieel gecertificeerde zaaimaïs van INRA-rassen ;

b ) in de overeenkomst van 5 oktober 1975

artikel 1

de exclusieve licentie voor de voortbrenging door vermeerdering en de verkoop van officieel gecertificeerd maïszaad van zijn rassen , die door het INRA is verleend , voor zover deze exclusiviteit wordt uitgelegd en toegepast in die zin dat zij inhoudt :

- de verplichting voor het INRA of zijn rechtverkrijgenden niet door andere licentiehouders het betrokken zaad in Duitsland te doen voortbrengen of te verkopen

- de verplichting voor het INRA of zijn rechtverkrijgenden niet zelf dit zaad in Duitsland voort te brengen of te verkopen

- de verplichting voor het INRA of zijn rechtverkrijgenden derden te beletten de betrokken produkten zonder goedkeuring van de licentiehouder voor gebruik of verkoop naar Duitsland in te voeren ;

- de gebruikmaking door de heer Eisele van zowel zijn exclusief contractueel recht als van zijn eigen kwekersrechten voor zijn verzet tegen elke invoer in Duitsland , of tegen elke uitvoer naar een andere Lid-Staat , van de betrokken produkten ;

artikel 1

de verplichting voor de licentiehouder , gedurende de jaren waarin zij gevolgen heeft gesorteerd , om geen zaad van andere maïsrassen dan die van het INRA voort te brengen of te verkopen ;

artikel 2

de verplichting voor de licentiehouder alleen te verkopen aan bepaalde wederverkopers ;

artikel 3

de verplichting voor de licentiehouder niet meer dan een derde van het voor de behoeften van zijn grondgebied noodzakelijke zaad voort te brengen en het resterende deel uit Frankrijk in te voeren ;

artikel 5

de verplichting voor het INRA zodanig te handelen dat elke uitvoer van deze rassen naar Duitsland wordt belet , voor zover deze verplichting betrekking heeft op officieel gecertificeerd zaad ;

c ) in de dading van 14 november 1973

artikel 1

verplichting voor Louis David KG niet meer in Duitsland zonder goedkeuring van de Duitse licentiehouder zaad van INRA-rassen te verkopen of in het verkeer te brengen .

Artikel 2

Het verzoek van de heer K . Eisele , om van het verbod van mededingingsregeling overeenkomstig artikel 85 , lid 3 , vrijgesteld te worden , wordt verworpen .

Artikel 3

De betrokken partijen , INRA , Frasema , de heer K . Eisele en L.C . Nungesser KG , zijn gehouden onverwijld een einde te maken aan de in artikel 1 vastgestelde inbreuken ; met name dienen zij zich onmiddellijk te onthouden van elke rechtshandeling of zuiver feitelijke maatregel die erop is gericht of ten gevolge heeft , dat de invoer of uitvoer van officieel gecertificeerd zaad tussen de Lid-Staten van de Gemeenschap wordt verhinderd of bemoeilijkt .

Artikel 4

Deze beschikking is gericht tot :

1 . Institut national de la Recherche agronomique ( INRA )

149 , rue de Grenelle

F - 75341 Paris ;

2 . Société anonyme Française des Smences de Maïs ( Frasema )

15 , rue du Louvre

F - 75001 Paris ;

3 . Herrn Kurt Eisele

Bismarckstrasse 59

D - 6100 Darmstadt ;

4 . L.C . Nungesser KG

Postfach 110846

D - 6100 Darmstadt 11 ;

5 . Firma Louis David KG

Postfach 27

D - 6554 Meisenheim/Glan .

Gedaan te Brussel , 21 september 1978 .

Voor de Commissie

Raymond VOUEL

Lid van de Commissie

( 1 ) PB nr . 13 van 21 . 2 . 1962 , blz . 204/62 .

( 2 ) PB nr . 127 van 20 . 8 . 1963 , blz . 2268/63 .

( 3 ) PB nr . 125 van 11 . 7 . 1966 , blz . 2309/66 ; gewijzigd bij Richtlijn 78/387/EEG van de Commissie van 18 april 1978 , PB nr . L 113 van 25 . 4 . 1978 , blz . 13 .

( 4 ) De ramingen , alsmede de kwantitatieve vergelijkingen , die in deze beschikking worden genoemd , zijn gebaseerd op de gemiddelde jaarlijkse omrekeningskoersen van de verschillende nationale valuta in EUR , de tot 1977 door het Bureau voor de Statistiek van de Gemeenschap aangehouden rekeneenheid ; deze koersen worden gepubliceerd in het maandelijks bulletin van de algemene statistieken " Eurostat " van het Bureau voor de Statistiek van de Europese Gemeenschappen , rubriek " Financiën " ( zie bijvoorbeeld het bulletin Eurostat van februari 1977 , blz . 168 ) .

( 5 ) Deze beliep 15,2 " groene RE " ( destijds min of meer overeenkomende met resp . 53,-DM en 86,-Ffr . ) per kwintaal aan het eind van de campagne 1976/1977 ; voor een gemiddeld rendement van 40 kwintalen per hectare kunnen de gemiddelde theoretische kosten van het zaad op 10 à 15 % van de inkomsten van de landbouwer-gebruiker worden geraamd .

( 6 ) Gemeenschappelijke rassenlijst voor landbouwgewassen , vierde volledige uitgave ( PB nr . C 48 van 20 . 2 . 1978 ) .

( 7 ) Richtlijn 66/402/EEG .

( 8 ) In hoofdzaak het schonen , chemische behandelingen , sortering .

( 9 ) Algemenerwijze wordt echter geaccepteerd dat boven een bepaald niveau van kiemkracht elke verhoging daarvan tot een meer dan evenredige verhoging van de vitaliteit leidt en dientengevolge van het aantal werkelijke ontkiemingen op het veld ; deze kenmerken van het kiemgedrag zijn echter van weinig belang bij zaad voor de produktie van voedemaïs , die ongeveer 80 % van de totale Duitse produktie vertegenwoordigt .

( 10 ) Richtlijn 66/402/EEG ; de vitaliteit , die soms als reclameargument wordt aangevoerd , is niet genormaliseerd .

( 11 ) Waaronder een aantal landbouwcooperaties .

( 12 ) Uit het Frans vertaald .

( 13 ) Met name zijn door het Straatsburgse filiaal van de Nungesser KG in april en mei 1974 drie verkoopfacturen uitgeschreven met prijzen per eenheid van respectievelijk 3,00 , 2,80 en 3,20 Ffr . per kilogram ; het betreft hier verkoopprijzen aan plaatselijke detailhandelaren of cooperaties , en deze prijzen liggen derhalve weer iets boven het Franse gemiddelde .

( 14 ) PB nr . 30 van 20 april 1962 , blz . 993 , verordening betreffende toepassing van bepaalde regels betreffende de mededinging op de voortbrenging van en de handel in landbouwprodukten .

( 15 ) PB nr . L 246 van 5 . 11 . 1971 , blz . 1 .