NL Publicatieblad van de Europese Unie C 320/19

ADVIES VAN DE RAAD

van 5 juli 2004

over het convergentieprogramma van Slowakije voor de periode 2004-2007

(2004/C 320/10)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,

Gelet op Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid (1), met name op artikel 9, lid 2,

Gezien de aanbeveling van de Commissie,

Na raadpleging van het Economisch en Financieel Comité,

BRENGT HET VOLGENDE ADVIES UIT:

Op 5 juli 2004 heeft de Raad het convergentieprogramma van Slowakije behandeld. In dit programma, dat betrekking heeft op de periode 2004-2007, zijn tevens indicatieve prognoses tot 2010 opgenomen. Het programma voldoet grotendeels aan de gegevensvereisten van de herziene gedragscode voor de inhoud en de vorm van de stabiliteits- en convergentieprogramma's.

De begrotingsstrategie die aan het programma ten grondslag ligt, is erop gericht het algemene overheidstekort terug te dringen van 3,6 % van het BBP in 2003 tot 3,0 % van het BBP in 2007 om aan het in het Verdrag van Maastricht vastgelegde tekortcriterium te voldoen, waarbij de volgende intermediaire tekortdoelstellingen worden nagestreefd: 4,0 % van het BBP in 2004, 3,9 % van het BBP in 2005 en 3,9 % van het BBP in 2006. Verwacht wordt dat de tekortreductie vooral in 2007 zal plaatsvinden.

In het programma wordt uitgegaan van een aanpassing in de vorm van verminderingen van de primaire uitgaven met 1,5 procentpunt van het BBP. Deze uitgavenvermindering is in ruime mate het gevolg van veelal reeds doorgevoerde structurele hervormingen, die met name betrekking hebben op de gezondheidszorg en de sociale bescherming. De hervormingen aan de uitgavenzijde vinden plaats tegen de achtergrond van een ingrijpend, maar naar verwachting in wezen inkomstenneutraal pakket van belastinghervormingen (die begin 2004 van kracht zijn geworden); deze hervormingen leiden voornamelijk tot een verschuiving van de belastingdruk van de directe naar de indirecte belastingen. Daarnaast wordt in 2005 een op kapitaaldekking gebaseerde pensioenpijler ingevoerd, wat leidt tot een inkomstendaling voor de overheid, welke oploopt van naar schatting 0,5 procentpunt van het BBP in 2005 tot 1 procentpunt van het BBP aan het einde van de programmaperiode.

Afgaande op de momenteel beschikbare informatie lijkt het macro-economische scenario dat aan het programma ten grondslag ligt, gebaseerd te zijn op aannemelijke groeihypothesen, namelijk een groei van iets meer dan 4 % in 2004 en 2005 en een groeiversnelling tot bijna 5 % in 2006 en 2007 – onder impuls van een verder aantrekkende uitvoer vanwege de door de BDI teweeggebrachte expansie van de exportcapaciteit. Om de verwachte daling van de werkloosheid te bewerkstelligen, zal het beleid gericht op het aanpakken van de diepgewortelde structurele problemen op de arbeidsmarkt krachtdadig moeten worden voortgezet, gezien de nog steeds zeer hoge werkloosheid in Slowakije. De voorspelde snelle inflatiedaling na 2004 – wanneer het effect van de stijgingen van de gereguleerde prijzen en de verhogingen van de indirecte belastingen uitdooft – ligt binnen handbereik, mits de tweede-ronde-effecten strikt worden beperkt. Zo mogen onder meer in de openbare sector de inflatieontwikkelingen uit het verleden niet fungeren als leidraad voor de loonontwikkelingen.

In het programma wordt ervan uitgegaan dat het algemene overheidstekort in 2007 zal zijn teruggedrongen tot de referentiewaarde van 3 % van het BBP en daarna verder zal afnemen. Gezien de verwachting dat de Slowaakse economie een zeer robuuste groei te zien zal geven, lijken de omvang en het tempo van de tekortreductie misschien niet bijzonder ambitieus. Er dient evenwel met de volgende modulerende factoren rekening te worden gehouden: de voorgenomen verlaging van de primaire uitgaven, de inkomstendaling als gevolg van de pensioenhervorming en de voor een deel eenmalige aanpassing die in 2003 heeft plaatsgevonden. Het in het programma geschetste begrotingsbeleid lijkt te volstaan om het tekort tegen het einde van de programmaperiode terug te dringen tot de drempel van 3 % van het BBP. Over de gehele programmaperiode bezien, lijken de aan de begrotingsprognoses verbonden risico's vrijwel in evenwicht. Er is sprake van positieve risico's in 2004, wanneer het tekort naar verwachting slechts een beperkte toename zal vertonen. De neerwaartse risico's lijken geconcentreerd te zijn aan de uitgavenzijde en bestaan voornamelijk in een vertraging in de voorgenomen hervorming van de gezondheidszorg en een onvoldoende verdere rationalisatie van de overheidssector.

Of de tekortdoelstellingen worden verwezenlijkt, zal afhangen van het feit of de regering in staat blijkt de primaire uitgaven onder controle te houden, hetgeen in de hand zou kunnen worden gewerkt door de vaststelling van bindende uitgavenplafonds voor de middellange termijn. Indien de structurele hervormingen een hogere groei tot stand brengen dan in het convergentieprogramma van mei 2004 werd verwacht, moet die kans benut worden om de budgettaire aanpassing te versnellen, met name door hoger dan begrote inkomsten in eerste instantie aan te wenden om het tekort sneller af te bouwen. Dit zou niet alleen de kans verhogen dat zo spoedig mogelijk en uiterlijk in 2007 een tekort van minder dan 3 % van het BBP wordt gerealiseerd, maar tevens de weg vrijmaken voor de verwezenlijking van de tweede belangrijke budgettaire doelstelling van het programma, namelijk de totstandbrenging vóór de in het programma aangegeven datum van 2010 van een structurele begrotingssituatie die vrijwel in evenwicht is of een overschot vertoont en van een veiligheidsmarge die groot genoeg is om te voorkomen dat de in het Verdrag voor het tekortcriterium vastgelegde referentiewaarde van 3 % van het BBP bij normale macro-economische schommelingen wordt overschreden. Doordoor zou het land zich tevens in een betere uitgangspositie bevinden om de mogelijk explosieve groei van de kapitaalinstroom op te vangen.

In het programma wordt voorspeld dat de schuldquote tussen 2003 en 2005 met 2,5 procentpunten zal toenemen tot 46,4 % en in 2007 wederom zal afnemen tot 45,5 %. Slowakije lijkt in een vrij goede positie te verkeren om de budgettaire kosten van de vergrijzing te kunnen opvangen. De houdbaarheid van de openbare financiën op lange termijn hangt af van de strikte inachtneming van de ten aanzien van de begrotingsconsolidatie geformuleerde doelstellingen en de onverkorte tenuitvoerlegging van de voorgenomen beleidsmaatregelen. Met name wat de vruchtbaarheidscijfers betreft, kunnen de demografische hypotheses die aan de desbetreffende programmaprognoses ten grondslag liggen, te optimistisch uitvallen. De voornaamste risico's voor de houdbaarheid op lange termijn zijn een gebrekkige of te langzame tenuitvoerlegging van de hervormingen of het terugdraaien van reeds doorgevoerde hervormingen.

Op 5 juli 2004 heeft de Raad overeenkomstig artikel 104, lid 6, van het Verdrag op aanbeveling van de Commissie besloten dat er in Slowakije een buitensporig tekort bestaat en overeenkomstig artikel 104, lid 7, aanbevelingen met beleidsadviezen tot Slowakije gericht om te bereiken dat deze situatie wordt verholpen.

Voornaamste prognoses in het convergentieprogramma van Slowakije

2003 2004 2005 2006 2007 Reële BBP-groei (%) 4,2 4,1 4,3 5,0 4,7 Werkgelegenheidsgroei (%) 1,8 0,5 0,6 0,6 0,9 HICP-inflatie (%) 8,5 8,1 4,0 2,9 2,5 Overheidssaldo (% van het BBP) – 3,6 – 4,0 – 3,9 – 3,9 – 3,0 Bruto overheidsschuld (% van het BBP) 42,8 45,1 46,4 46,1 45,5

(1) PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1. Alle documenten waarnaar in deze tekst wordt verwezen, zijn te vinden op de volgende website:

http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.