Beschikking van de Raad

van 5 november 2002

betreffende het bestaan van een buitensporig tekort in Portugal - Toepassing van artikel 104, lid 6, van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap

(2002/923/EG)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 104, lid 6,

Gezien de aanbeveling van de Commissie overeenkomstig artikel 104, lid 6,

Gezien de opmerkingen van Portugal,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) In de derde fase van de Economische en Monetaire Unie (EMU) vermijden de lidstaten overeenkomstig artikel 104 van het Verdrag buitensporige overheidstekorten.

(2) Het stabiliteits- en groeipact is gebaseerd op de doelstelling van deugdelijke openbare financiën als middel om de voorwaarden voor prijsstabiliteit en voor een tot werkschepping leidende sterke duurzame groei te verbeteren.

(3) In de resolutie van de Europese Raad van Amsterdam over het stabiliteits- en groeipact van 17 juni 1997 worden alle partijen, te weten de lidstaten, de Raad en de Commissie, dringend verzocht om het Verdrag en het stabiliteits- en groeipact strikt en tijdig ten uitvoer te leggen.

(4) De buitensporigtekortprocedure van artikel 104 voorziet in een beschikking betreffende het bestaan van een buitensporig tekort; het aan het Verdrag gehechte protocol betreffende de procedure bij buitensporige tekorten bevat nadere bepalingen betreffende de toepassing van de buitensporigtekortprocedure; Verordening (EG) nr. 3605/93 van de Raad(1) bevat gedetailleerde regels en definities voor de toepassing van de bepalingen van genoemd protocol.

(5) Krachtens artikel 104, lid 5, van het Verdrag moet de Commissie advies uitbrengen aan de Raad indien zij van oordeel is dat er in een lidstaat een buitensporig tekort bestaat of kan ontstaan; de Commissie heeft op 16 oktober 2002 een dergelijk advies over Portugal aan de Raad uitgebracht; in dit advies staat het volgende:

a) Portugal heeft tegen september 2002 informatie over zijn begrotingssituatie aan de Commissie verstrekt. Vervolgens heeft de Commissie overeenkomstig artikel 4 van het protocol betreffende de procedure bij buitensporige tekorten de voor de toepassing van dat protocol benodigde statistische gegevens verstrekt;

b) overeenkomstig artikel 104, lid 3, van het Verdrag heeft de Commissie in september 2002 een verslag over Portugal opgesteld waarin de relevante factoren in aanmerking worden genomen;

c) overeenkomstig artikel 104, lid 4, van het Verdrag heeft het Economisch en Financieel Comité advies uitgebracht over het verslag van de Commissie;

d) de Commissie is van mening dat er in Portugal een buitensporig tekort bestaat.

(6) In artikel 104, lid 6, van het Verdrag wordt bepaald dat de Raad rekening moet houden met de opmerkingen die de betrokken lidstaat eventueel wenst te maken, alvorens, na een algehele evaluatie te hebben gemaakt, te besluiten of er al dan niet een buitensporig tekort bestaat.

(7) De algehele evaluatie leidt tot de volgende conclusies: aan het einde van de jaren negentig, toen Portugal een sterke economische groei doormaakte, vorderde de begrotingsconsolidatie slechts beperkt en bleef het tekort van de totale overheid ruim boven 2 % van het BBP. Er was derhalve weinig budgettaire ruimte om de effecten te ondervangen van een conjunctuurvertraging of van de wijzigingen in het rekeningstelsel die nodig waren in verband met de invoering van het Europees stelsel van economische rekeningen 1995. Van 1999 tot 2001 nam het tekort toe van 2,4 % tot 4,1 % van het BBP, waarmee de referentiewaarde van 3 % in 2001 in belangrijke mate werd overschreden. In dezelfde periode bleef de bruto-overheidsschuld onder 60 % van het BBP, maar steeg deze schuld wel van 54,4 % tot 55,5 % van het BBP. De toename van het tekort in 2001 was deels toe te schrijven aan de rectificatie van de rekeningen van de overheid en deels aan het feit dat bij de uitvoering van de begroting de begrotingsdoelstellingen niet werden gehaald. Hoewel de groei aanzienlijk is vertraagd, weerspiegelen de begrotingsproblemen hoofdzakelijk een achteruitgang van de onderliggende begrotingssituatie. Een in juni 2001 goedgekeurde gewijzigde begroting bleek onvoldoende om te voorkomen dat het tekort de bij het Verdrag vastgestelde grens overschreed. Een in april 2002 aangetreden nieuwe regering stelde een gewijzigde begroting vast die onder andere voorzag in een verhoging van het normale BTW-tarief en, aan de uitgavenzijde, besnoeiingen op de overheidsinvesteringen. Hoewel de Portugese regering zich er ernstig toe heeft verbonden haar nieuwe doelstelling, een tekort van 2,8 % van het BBP in 2002, te halen, is het nog onzeker of het buitensporige tekort inderdaad zal worden gecorrigeerd. Bovendien zal de overheidsschuld volgens de ramingen stijgen tot 59,3 % van het BBP in 2002, dat is net onder de referentiewaarde van 60 %. Een ook maar enigszins gebrekkige uitvoering van de begroting en/of een vertraging van de nominale BBP-groei zou kunnen leiden tot een tekort van meer dan 3 % van het BBP en een overschrijding van de referentiewaarde voor de overheidsschuld,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING VASTGESTELD:

Artikel 1

Uit een algehele evaluatie volgt dat er in Portugal een buitensporig tekort bestaat.

Artikel 2

Deze beschikking is gericht tot de Portugese Republiek.

Gedaan te Brussel, 5 november 2002.

Voor de Raad

De voorzitter

T. Pedersen

(1) PB L 332 van 31.12.1993, blz. 7. Verordening laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 351/2002 van de Commissie (PB L 55 van 26.2.2002, blz. 23).