BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE van 17 juli 1996 inzake de in regionale wet nr. 25/93 van de regio Sicilië vervatte steunmaatregelen (Slechts de tekst in de Italiaanse taal is authentiek) (97/106/EG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 93, lid 2, eerste alinea,

Gelet op Verordening (EEG) nr. 1035/72 van de Raad van 18 mei 1972 houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector groenten en fruit (1), laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1363/95 (2), en met name op artikel 31,

Na de belanghebbenden overeenkomstig artikel 93, lid 2, te hebben aangemaand hun opmerkingen te maken (3),

Overwegende hetgeen volgt:

I

Bij schrijven van 25 oktober 1993 stelde de Permanente Vertegenwoordiging van Italië bij de Europese Gemeenschappen de Commissie overeenkomstig artikel 93, lid 3, van het Verdrag in kennis van regionale wet nr. 25 van 1 september 1993 (hierna "wet nr. 25/93" genoemd). Aangezien deze wet is goedgekeurd zonder dat de Commissie zich heeft kunnen uitspreken over de verenigbaarheid met de gemeenschappelijke markt van de daarin vervatte steunmaatregelen, zijn deze steunmaatregelen opgenomen in het register van de niet aangemelde steunmaatregelen.

Met betrekking tot de in die wet opgenomen maatregelen voor de land- en bosbouwsector zonden de Italiaanse autoriteiten bij schrijven van 3 mei 1994 en van 19 september 1994 aanvullende gegevens toe, waarom de Commissie op 5 januari 1994 en op 28 juli 1994 had verzocht.

Bij schrijven van 31 juli 1995 stelde de Commissie Italië in kennis van haar besluit de procedure van artikel 93, lid 2, van het Verdrag in te leiden tegen de steunmaatregelen die zijn vervat in:

- artikel 44 van wet nr. 25/93;

- artikel 50 van wet nr. 25/93 en artikel 21, lid 1 bis, van regionale wet nr. 32 van 23 mei 1991 (hierna "wet nr. 32/91" genoemd);

- artikel 84, leden 4 en 5, van wet nr. 25/93 voor het gedeelte dat betrekking heeft op de steun die is toegekend in andere gebieden dan probleemgebieden;

- de artikelen 85 en 86, 88, 90, 96, 103 en 105 van wet nr. 25/93.

In dit schrijven verzocht de Commissie de Italiaanse regering haar haar opmerkingen mede te delen; zij heeft door bekendmaking van dit schrijven in het Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen ook de overige Lid-Staten en de andere belanghebbenden aangemaand hun opmerkingen kenbaar te maken.

Italië zond zijn opmerkingen bij schrijven van 5 oktober 1995 toe. Ook in de vergaderingen op 10 oktober 1995 en op 22 januari 1996 werden door Italië opmerkingen gemaakt.

Geen enkele andere belanghebbende heeft opmerkingen gemaakt.

Deze beschikking betreft niet de steun bedoeld in artikel 88 van wet nr. 25/93 (herstructurering van het bedrijf Sanderson Agrumaria meridionale Spa) noch de steun ter herstructurering van het bedrijf Siciliana Zootecnica Spa. Deze steunmaatregelen zullen voorwerp van een afzonderlijke beschikking zijn.

II

Artikel 44 van wet nr. 25/93

Artikel 44 van wet nr. 25/93 voorziet in de toekenning van krediet tegen verlaagde rente voor de consolidatie van schulden van handelsondernemingen die zich bezighouden met de verkoop van groenten, fruit en citrusvruchten met minder dan 20 werknemers en in financiële moeilijkheden verkeren. De regio verstrekt krediet op middellange of lange termijn (ten hoogste tien jaar) met een rentesubsidie van 7 %. De Commissie heeft gesteld dat deze steunmaatregel niet voldoet aan de voorwaarden als bepaald in de communautaire kaderregeling voor reddings- en herstructureringssteun aan ondernemingen in moeilijkheden (hierna "kaderregeling voor steun aan ondernemingen in moeilijkheden" genoemd) (4). Daar het hier om een type steunmaatregel gaat, dat geen enkel element van ontwikkeling van de betrokken sector of regio bevat, kan van die criteria niet worden afgeweken.

Italië heeft geen opmerkingen gemaakt om aan te tonen dat in het onderhavige geval aan de voorwaarden van de genoemde kaderregeling is voldaan. De Commissie verwijst naar de argumenten die zijn uiteengezet bij de inleiding van de procedure van artikel 93, lid 2, van het Verdrag.

Artikel 50 van wet nr. 25/93

Dit artikel voorziet in uitgaven ten bedrage van 18 000 miljoen lire over de periode 1993-1995 voor het bereiken van de doeleinden van artikel 21, lid 1, van wet nr. 32/91. Artikel 21, lid 1, van wet nr. 32/91 voorziet in steun voor de sanering van cooeperaties of verenigingen daarvan in de vorm van een lening tegen verlaagde rente (4 %), die tot 75 % van de uitvoeringskosten van een plan voor de financiële herstructurering van de begunstigde ondernemingen moet dekken. Deze leningen, die over 15 jaren moeten zijn afgelost, kunnen elke soort schulden betreffen.

Bij beschikking van 14 december 1992 (hierna de "beschikking van 1992" genoemd) had de Commissie deze steun voor de jaren 1991 tot en met 1993 toegestaan, omdat de Italiaanse autoriteiten hadden gepreciseerd dat de betrokken maatregelen waren bedoeld om de schade als gevolg van de droogte in de jaren 1987-1990 te vergoeden, en zij zich hadden verbonden tot naleving van de communautaire criteria die de Commissie hanteert voor nationale steun ter vergoeding van door buitengewone weersomstandigheden veroorzaakte schade.

In de bepaling betreffende de herfinanciering van deze maatregelen voor de jaren 1993 tot en met 1995 (artikel 50 van wet nr. 25/93), wordt geen enkel verband gelegd tussen de geherfinancierde maatregelen en de buitengewone weersomstandigheden die als een natuurramp in de zin van artikel 92, lid 2, onder b), van het Verdrag kunnen worden beschouwd. Daarom moet op grond van de geldende bepalingen worden geconcludeerd, dat deze steun is te beschouwen als saneringssteun die moet worden beoordeeld in het licht van de criteria welke de Commissie voor het onderzoek van dit soort steun op grond van de artikelen 92 tot en met 94 van het Verdrag heeft vastgesteld. Omdat nakoming van deze voorwaarden niet is gegarandeerd, heeft de Commissie besloten de procedure van artikel 93, lid 2, in te leiden.

Bij schrijven van 5 oktober 1995 heeft Italië in antwoord op de inleiding van de procedure het volgende opgemerkt:

- Artikel 21 van wet nr. 32/91 is eerst in 1993 (nadat de Commissie haar beschikking had gegeven en de uitvoeringsbepalingen waren vastgesteld) operationeel geworden. Bijgevolg is het grootste deel van het voor de toepassing van de maatregel in de jaren 1991 tot en met 1993 bestemde bedrag ongebruikt gebleven en vervolgens onbruikbaar geworden. De onderhavige maatregel (herfinanciering van artikel 21 van wet nr. 32/91), beoogt de uitvoering van de bij de beschikking van 1992 goedgekeurde steunmaatregel te voltooien en het mogelijk te maken dat de steun wordt uitbetaald aan de begunstigden die reeds op basis van de in die beschikking vermelde voorwaarden zijn geselecteerd.

- In hetzelfde schrijven heeft Italië de Commissie ervan in kennis gesteld, dat het voor de herfinanciering bestemde bedrag inmiddels was verlaagd tot 6 500 miljoen lire (waarvan 3 000 miljoen lire voor 1995 en 3 500 miljoen lire voor 1996).

Ten gronde betwist Italië niet de juistheid van het door de Commissie bij de inleiding van de procedure gegeven oordeel en met name niet dat de maatregel zoals vastgesteld bij artikel 21 van wet nr. 32/91 is te beschouwen als saneringssteun voor in moeilijkheden verkerende cooeperaties en bijgevolg moet worden beoordeeld in het licht van de voor dergelijke steun geldende criteria (te weten hetzij de voorwaarden neergelegd in de kaderregeling voor steun aan ondernemingen in moeilijkheden, hetzij de criteria die de Commissie in de praktijk hanteert voor saneringssteun aan landbouwbedrijven). In haar brief voert de Italiaanse regering geen enkel argument aan ten betoge dat aan deze criteria is voldaan.

De Commissie is van mening dat haar bij de inleiding van de procedure gemaakte analyse volkomen geldig blijft. Bijgevolg zou herfinanciering van de bij artikel 21 van wet nr. 32/91 vastgestelde maatregelen zonder meer als onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt moeten worden beschouwd.

Op grond van de zeer algemene bewoordingen van de betrokken bepalingen (artikel 21, leden 1 en 1 bis, van wet nr. 32/91), moet immers worden geconcludeerd dat - bij ontstentenis van de beperkingen die zijn opgelegd bij de beschikking van 1992 waarbij de betrokken steunmaatregelen voor de jaren 1991 tot en met 1993 zijn goedgekeurd wegens de ernstige situatie die de droogte in de voorgaande jaren op Sicilië had doen ontstaan, en bij ontbreken van specifieke voorwaarden aan de hand waarvan kan worden nagegaan of de steun is toegekend met inachtneming van de criteria voor steunverlening aan ondernemingen in moeilijkheden - elke herfinanciering van de betrokken maatregelen onverenigbaar is met de gemeenschappelijke markt.

Italië stelt dat de herfinanciering niet tot doel heeft de regeling van het genoemde artikel 21 te verlengen, maar uitsluitend aan de aanvragen te kunnen voldoen van potentiële begunstigden die, wel aan de in de beschikking van 1992 vermelde voorwaarden voldoen maar als gevolg van vertraging in de uitvoering geen steun hebben ontvangen.

Gelet op het voorgaande, moet de in artikel 21, leden 1 en 1 bis, voorziene maatregel als onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt worden beschouwd en bijgevolg dient hij te worden ingetrokken.

Aangezien de toekenning van de betrokken steun echter gezien de uitzonderlijke omstandigheden gedurende een bepaalde periode (1991-1993) op bepaalde voorwaarden was toegestaan en deze maatregel om technische redenen niet volledig kon worden uitgevoerd, lijkt het gerechtvaardigd een herfinanciering van de maatregel toe te staan voor zover deze beperkt blijft tot wat strikt noodzakelijk is ter uitvoering van de oorspronkelijke maatregel en wordt verzekerd dat wordt voldaan aan de voorwaarden die in de beschikking van 1992 betreffende de maatregelen van artikel 21 van wet nr. 32/91 zijn gesteld.

Daar het er uitsluitend om gaat te zorgen voor een operationele voortzetting van projecten die de regionale overheid reeds aan een eerste onderzoek heeft onderworpen, moet de herfinanciering beperkt blijven tot programma's waarvoor die overheid vóór 31 december 1993 heeft vastgesteld dat deze in overeenstemming zijn met de criteria van de beschikking van 1992 (31 december 1993 is in genoemde beschikking tot goedkeuring van de steunmaatregelen van artikel 21 van wet nr. 32/91 als uiterste datum vastgesteld).

Daar deze herfinanciering ook volgens de Italiaanse regering niet als een verlenging van de in artikel 21 van wet nr. 32/91 vervatte maatregelen mag worden beschouwd, moet de periode waarin de betalingen kunnen plaatsvinden, worden beperkt. Omdat het door Italië beoogde financieringsplan betrekking heeft op de jaren 1995 en 1996, moet de uiterste datum voor de betalingen worden vastgesteld op 31 december 1996.

Artikel 84, leden 4 en 5, van wet nr. 25/93

In artikel 84, leden 4 en 5, is bepaald, dat de steun waarin is voorzien bij regionale wet nr. 13 van 25 maart 1986 (hierna "wet nr. 13/86" genoemd), verhoogd met 10 %, kan worden toegekend voor de aanpassing van de structuur van veehouderijbedrijven aan de hygiënische en gezondheidsnormen die zijn vastgesteld in de ter zake geldende nationale en communautaire regelingen. Het gaat om steun voor investeringen bedoeld in artikel 12, lid 5, van Verordening (EEG) nr. 2328/91 van de Raad van 15 juli 1991 betreffende de verbetering van de doeltreffendheid van de landbouwstructuur (5), laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 2387/95 (6). Volgens de verstrekte gegevens bedraagt de steunintensiteit 65 % van de in aanmerking komende uitgaven, maar deze kan 70 % bedragen in de probleemgebieden in de zin van Richtlijn 75/268/EEG van de Raad van 28 april 1975 betreffende de landbouw in bergstreken en in sommige probleemgebieden (7), laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 82/786/EEG (8).

Volgens de door de Commissie bij het onderzoek van investeringen in de primaire productie gehanteerde criteria, mag de steun in probleemgebieden in de zin van de genoemde richtlijn maximaal 75 % bedragen en in andere gebieden maximaal 35 %. Voor in andere gebieden dan in probleemgebieden verleende steun houdt de onderhavige regionale steunmaatregel zich niet aan deze maximale intensiteiten.

Italië voert de volgende argumenten aan:

- Voor het onderzoek van de steun voor investeringen in landbouwbedrijven op de voet van de artikelen 92 en 93 van het Verdrag heeft de Commissie de maximale intensiteit van de investeringssteun vastgesteld op 35 % en op 75 % (voor de probleemgebieden). Volgens de Italiaanse regering zou deze steunintensiteit moeten kunnen worden gedifferentieerd terwille van de samenhang met de hoogte van de investeringssteun die op grond van Verordening (EEG) nr. 2328/91 door de Commissie wordt toegestaan en medegefinancierd. Een strikte beperking van de betrokken steunintensiteit tot 35 % buiten de probleemgebieden zou volgens de Italiaanse autoriteiten neerkomen op een verschil in behandeling tussen de investeringssteun die de Commissie krachtens de verwijzing in artikel 12, lid 5, van Verordening (EEG) nr. 2328/91 op de voet van de artikelen 92 en 93 van het Verdrag onderzoekt, en de investeringssteun die de Commissie op grond van artikel 30 van dezelfde verordening toestaat.

- De Commissie heeft op grond van artikel 30 van de betrokken communautaire verordening in Sicilië een verhoging met 10 % van de in artikel 7 van dezelfde verordening bepaalde intensiteit toegestaan (ingevolge deze afwijking bedraagt voor Sicilië de maximale intensiteit van de investeringssteun buiten de probleemgebieden 45 %).

- Gelet op deze afwijking zou de Commissie ook voor de investeringssteun die overeenkomstig de artikelen 92 en 93 van het Verdrag wordt onderzocht, een hogere steunintensiteit moeten toestaan.

- Bovendien heeft de Commissie op grond van de artikelen 92 en 93 haar goedkeuring gehecht aan steun bedoeld in artikel 4 van wet nr. 13/86 (die binnen de werkingssfeer van artikel 12, lid 1, van Verordening (EEG) nr. 2328/91 valt) waarvan de steunintensiteit is vastgesteld op 55 % (60 % voor de probleemgebieden).

Deze laatste verwijzing is in het onderhavige geval niet relevant, daar de rechtsgrondslag voor de toepassing van de artikelen 92 tot en met 94 op de betrokken steunmaatregelen niet artikel 12, lid 1, van Verordening (EG) nr. 2328/91 is (dat naar de artikelen 92 en 93 verwijst voor de beoordeling van de steun voor het gedeelte van de in dat artikel bedoelde investeringen dat de in artikel 7, lid 2, van deze verordening vastgestelde maximumbedragen te boven gaat), maar artikel 12, lid 5, van deze verordening.

De stelling van de Italiaanse regering dat de Commissie dient te zorgen voor samenhang tussen de hoogte van de steun in het raam van de communautaire medefinanciering op grond van Verordening (EEG) nr. 2328/91 en de hoogte van de steun ingevolge artikel 12, lid 5, van dezelfde verordening, moet evenwel worden aanvaard en bijgevolg moet rekening worden gehouden met de afwijking die bij de beschikking van de Commissie van 23 november 1994 (hierna de "beschikking van 1994" genoemd) voor de betrokken regio is toegestaan.

Bij de beschikking van 1994 is in afwijking van de in artikel 7, lid 2, van Verordening (EEG) nr. 2328/91 vastgestelde maximale steunintensiteit de op Sicilië toegestane hoogte van de investeringssteun voor de periode tot en met 31 december 1997 met 10 % verhoogd. Tot en met die datum mag de steun in andere gebieden dan probleemgebieden dus maximaal 45 % bedragen in plaats van 35 %.

Derhalve is het gerechtvaardigd, ter wille van de samenhang tussen de limieten voor investeringssteun die op grond van Verordening (EEG) nr. 2328/91 door de Gemeenschap wordt medegefinancierd, en de limieten die ingevolge de artikelen 92 en 93 voor binnen de werkingssfeer van artikel 12, lid 5, van genoemde verordening vallende investeringssteun gelden, de bij de beschikking van 1994 vastgestelde afwijking tot het onderhavige geval uit te breiden.

Bijgevolg zou het toelaatbaar zijn, dat tot en met de in de genoemde beschikking vermelde datum in andere gebieden dan probleemgebieden investeringssteun als bedoeld in de betrokken bepalingen (artikel 84, leden 4 en 5, van wet nr. 25/93) ten bedrage van 45 % wordt toegekend.

De onderhavige maatregel voldoet echter niet aan deze voorwaarden: in de eerste plaats niet omdat de steunintensiteit (65 %) ook hoger is dan het maximum van 45 % dat wordt verkregen door de bij de beschikking van 1994 voor de betrokken regio toegestane afwijking van overeenkomstige toepassing te verklaren, en in de tweede plaats niet omdat in het onderhavige geval in geen enkele tijdsbeperking in de tijd is voorzien.

Gelet op het voorgaande, moeten de bij artikel 84, leden 4 en 5, van wet nr. 25/93 vastgestelde maatregelen inzake investeringssteun in andere gebieden dan probleemgebieden voor het gedeelte dat een intensiteit van 45 % van de investeringskosten te boven gaat, als onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt worden beschouwd.

Artikelen 85 en 86 van wet nr. 25/93

Deze artikelen bepalen, dat de in artikel 1 van regionale wet nr. 13/88 bedoelde subsidies ook worden verleend aan landbouwers die van particuliere ondernemingen water voor bevloeiing kopen. Artikel 1 bepaalt dat aan ENEL (Ente nazionale per l'energia elettrica) een bedrag wordt betaald gelijk aan de korting van 50 % op de tarieven voor de verkoop aan landbouwers, landbouwcooeperaties, consortia van landbouwcooeperaties en bevloeiingsconsortia van de energie die voor de winning en de distributie van het bevloeiingswater wordt gebruikt. De artikelen 85 en 86 van wet nr. 25/93 wijzigen de bij de wet van 1988 vastgestelde steun in die zin, dat de maatregel voortaan ook geldt voor de hoeveelheden water die door andere bedrijven dan de "Consorzi di bonifica" aan de landbouwers worden geleverd. Voorts kan de steun rechtstreeks aan de landbouwers worden verleend op basis van de gebruikte hoeveelheden bevloeiingswater.

Deze steun moet worden beschouwd als steun voor de bedrijfsvoering die de kostprijs voor de begunstigde landbouwbedrijven kunstmatig verlaagt en deze bedrijven bij de productie en afzet van hun producten bevoordeelt boven hun concurrenten die niet voor dergelijke steun in aanmerking komen.

Bij schrijven van 31 juli 1995 stelde de Commissie Italië in kennis van haar besluit de procedure van artikel 93, lid 2, in te leiden ten aanzien van de steun bedoeld in de betrokken artikelen 85 en 86 (uitbreiding van de bij regionale wet nr. 13/88 vastgestelde steun tot landbouwers die bevloeiingswater kopen van andere bedrijven dan de Consorzi di bonifica) en stelde zij de Italiaanse regering ook dienstige maatregelen als bedoeld in artikel 93, lid 1, van het Verdrag voor, opdat de bij wet nr. 13/88 vastgestelde steun (bestaande steunregeling nr. E 7/95) werd ingetrokken.

Bij schrijven van 10 februari 1996 deelde Italië in antwoord op de voorgestelde dienstige maatregelen de Commissie de tekst mede van een ontwerp van regionale wet tot intrekking van de bij regionale wet nr. 13/88 vastgestelde steunmaatregelen met ingang van het landbouwjaar 1995/1996, zodat geen steun meer zou worden verleend voor facturen betreffende elektriciteitsverbruik na 31 december 1995. De Commissie liet naar aanleiding van het onderzoek van de bestaande steunregeling aan de Italiaanse regering weten (schrijven van 6 mei 1996), dat de voorgenomen intrekking een passende manier is om het voorstel van de Commissie uit te voeren en dat de uit dit voorstel voortvloeiende verplichting wordt geacht te zijn nagekomen zodra de regionale intrekkingswet in werking treedt.

In een eerdere brief van 5 oktober 1995 had Italië met betrekking tot de wijzigingen van wet nr. 25/93 opgemerkt dat het daarbij niet om een nieuwe steunmaatregel ging, maar om een noodzakelijke uitbreiding van de werkingssfeer van de in 1988 genomen maatregel tot alle "natuurlijke" begunstigden van deze maatregel. Ook de bij de artikelen 85 en 86 van wet nr. 25/93 ingevoerde maatregel moest derhalve als een bestaande steunregeling in de zin van artikel 93, lid 1, worden beschouwd.

Dit standpunt kan niet worden aanvaard. De werkingssfeer van de bij beschikking van de Commissie van 23 maart 1989 toegestane maatregel is immers duidelijk beperkt door artikel 3 van regionale wet nr. 13/88, dat slechts betrekking heeft op de winningskosten van bevloeiingswater door de bovenbedoelde consortia. Bijgevolg wordt, doordat de betrokken artikelen 85 en 86 de werkingssfeer van wet nr. 13/88 verruimen, bij die artikelen een nieuwe maatregel ingevoerd die niet onder de in 1989 gegeven goedkeuring valt.

Ten gronde, blijft het oordeel gelden, dat bij de inleiding van de procedure en in het voorstel van dienstige maatregelen in de zin van artikel 93, lid 1, over deze maatregel werd gegeven. Het gaat hier dus om steun voor de bedrijfsvoering die als onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt moet worden beschouwd.

Artikel 90 van wet nr. 25/93

Dit artikel voorziet in steunverlening ter verlaging van de vervoerskosten van Siciliaanse landbouwproducten. De steun wordt toegekend aan landbouwcooeperaties en consortia daarvan, erkende verenigingen van landbouwproducenten en unies daarvan, overkoepelende organisaties en verwerkende en distributieondernemingen, die contracten voor het vervoer van Siciliaanse landbouwproducten per spoor, door de lucht of door een combinatie van vervoerswijzen sluiten met de spoorwegmaatschappij, de zee- of luchtvaartmaatschappijen of de Siciliaanse consortia voor wegvervoer.

De intensiteit van de steun bedraagt 50 % van de werkelijke vervoerskosten (40 % ingeval van vervoer over de weg of door de lucht).

Deze steun moet als met de gemeenschappelijke markt onverenigbare steun voor de bedrijfsvoering worden beschouwd, die staatssteun in de zin van artikel 92, lid 1, van het Verdrag oplevert, alsmede tot discriminatie leidt van de verwerkende ondernemingen van en handelaren in (al dan niet verwerkte) landbouwproducten die niet uit Sicilië afkomstig zijn.

Bovendien kan worden betwijfeld, of de bepaling dat contracten voor wegvervoer slechts voor steun in aanmerking komen wanneer zij met een "Siciliaanse" onderneming zijn gesloten, in overeenstemming is met artikel 52 van het Verdrag.

Italië heeft over deze maatregel geen opmerkingen gemaakt. De Commissie verwijst hier naar de argumenten die bij de inleiding van de procedure zijn uiteengezet.

Artikel 96 van wet nr. 25/93

Dit artikel voorziet in steun voor de producenten van watermeloenen wier ondernemingen schade hebben geleden door ziekten als gevolg van een abnormaal temperatuurverloop.

In casu was het niet mogelijk aan de hand van de uitvoeringsbepalingen van de regionale autoriteiten na te gaan, of de criteria inzake steunverlening bij wijze van schadevergoeding voor een natuurramp in acht zijn genomen. Met name is geen enkele voorwaarde opgenomen om de mogelijkheid uit te sluiten, dat de landbouwers in geval van cumulatie van twee maatregelen (subsidie en lening tegen verlaagde rente) worden overgecompenseerd voor de door hen geleden schade.

In antwoord op de inleiding van de procedure van artikel 93, lid 2, verstrekte Italië bij schrijven van 5 oktober 1995 gegevens, waaruit blijkt dat de bepalingen inzake de toekenning van de in het betrokken artikel vastgelegde steun garanderen, dat de betaalde schadevergoeding in geen enkel geval hoger kan zijn dan 46,3 % van het geleden verlies. Volgens de Italiaanse autoriteiten is bij de begunstigden de gehele productie van het betrokken gewas verloren gegaan.

Gezien het voorgaande moet de procedure betreffende deze maatregel worden beëindigd, daar deze maatregel in aanmerking komt voor de uitzondering van artikel 92, lid 2, onder b).

Artikel 103 van wet nr. 25/93

Dit artikel herfinanciert voor het jaar 1993 de bij artikel 4 van regionale wet nr. 23 van 7 augustus 1990 (hierna "wet nr. 23/90" genoemd) vastgestelde steunmaatregelen. Deze steun, met een intensiteit van 60 % van de toelaatbare uitgaven, is bestemd voor de uitvoering van werkzaamheden voor de teelt van amandelen, walnoten, pistaches en sint-jansbrood in "gevoelige" gebieden, waar de teelt van de betrokken producten een milieufunctie vervult. Deze "gevoelige gebieden" zijn de probleemgebieden in de zin van Richtlijn 75/268/EEG, de gebieden die vallen onder het programma ter bestrijding van de armoede, door de Commissie vastgesteld ter uitvoering van Besluit 85/8/EEG van de Raad (9), gewijzigd bij Besluit 86/657/EEG (10), alsmede bepaalde gemeenten bedoeld in artikel 13 van wet nr. 32/91.

In wezen gaat het om per oppervlakte-eenheid berekende steun voor de bedrijfsvoering in een sector die onder de gemeenschappelijke marktordening voor de betrokken producten valt.

In het onderhavige geval wordt van de begunstigde landbouwers niet verlangd dat zij enigerlei verbintenis aangaan. De enige toekenningsvoorwaarde is dat in een van de "gevoelige" gebieden één van de betrokken teelten wordt beoefend. Bij de geografische afbakening van het toepassingsgebied van deze maatregel kon geen enkel milieucriterium worden ontdekt. Bijgevolg kan de steun niet worden beschouwd als een tegenprestatie voor een door de landbouwer ontplooide milieuvriendelijke activiteit. Bijgevolg strookt de steun niet met de doelstellingen van Verordening (EEG) nr. 2078/92 van de Raad van 30 juni 1992 betreffende landbouwproductiemethoden die verenigbaar zijn met de eisen inzake milieubescherming, en betreffende natuurbeheer (11), waarvan de algemene beginselen bij de beoordeling van nationale steun zoals bedoeld in artikel 10 van die verordening worden toegepast.

Het gaat om steun voor de bedrijfsvoering, die geen duurzame uitwerking op de betrokken sector heeft. Het effect ervan (aanvulling van het inkomen) houdt op te bestaan, zodra de steun wordt beëindigd. De maatregel heeft rechtstreeks tot gevolg dat de begunstigde marktdeelnemers betere mogelijkheden voor de afzet van de betrokken producten hebben dan andere marktdeelnemers die dergelijke steun niet ontvangen. Bovendien wordt de steun toegekend voor producten die onder een gemeenschappelijke marktordening (Verordening (EEG) nr. 1035/72) vallen. Volgens vaste rechtspraak van het Hof van Justitie moet een dergelijke ordening worden beschouwd als een volledige en uitputtende regeling en dienen de Lid-Staten zich te onthouden van elke maatregel met de strekking daarvan af te wijken of er inbreuk op te maken.

Italië voert de volgende argumenten aan:

- Volgens de negende en de tiende overweging van Verordening (EEG) nr. 2078/92 moet de ontvolking van sommige door erosie bedreigde gebieden worden tegengegaan door maatregelen om het onderhoud van de grond te bevorderen, en moeten de regelingen, gezien de omvang van de problemen, gelden voor alle landbouwers in de Gemeenschap die zich ertoe verbinden zodanige exploitatiemethoden toe te passen dat milieu en natuur worden ontzien, in stand gehouden of gesaneerd en dat verdere intensivering van de landbouwproductie wordt voorkomen.

- Tot de verbintenissen die de begunstigden van de in Verordening (EEG) nr. 2078/92 bedoelde steun moeten aangaan, behoort volgens artikel 2, lid 1, onder b), van die verordening ook de verbintenis, ingeval in het verleden reeds extensiveringsmaatregelen zijn genomen, deze extensievere productiemethoden verder te blijven toepassen. De instandhouding op Sicilië van de teelten waarvoor de betrokken steun is bedoeld, beantwoordt aan de bovengenoemde doeleinden.

- Het meerjarenprogramma voor de uitvoering van Verordening (EEG) nr. 2078/92 op Sicilië dat de Commissie bij beschikking van 10 oktober 1994 heeft goedgekeurd, bevat een soortgelijke maatregel als die welke op grond van artikel 93, lid 2, wordt bekritiseerd. Cumulatie van de twee maatregelen is niet mogelijk.

In de eerste plaats moet worden gewezen op enkele fundamentele verschillen tussen de ingevolge Verordening (EEG) nr. 2078/92 medegefinancierde maatregelen, en de onderhavige maatregel (herfinanciering van artikel 4 van wet nr. 23/90).

Maatregel B2 van het meerjarenprogramma voor de toepassing van de genoemde verordening op Sicilië heeft uitsluitend betrekking op extensieve teelten, wat niet het geval is bij de maatregel van artikel 4 van wet nr. 23/90.

Voorts voorziet die maatregel B2 in de toekenning van een premie als tegenprestatie voor de nakoming van bepaalde verbintenissen die door de begunstigde landbouwers zijn aangegaan: instandhouding van een droge teelt, verbod kunstmest te gebruiken, beperkte stikstofbemesting, uitvoering van werkzaamheden die nodig zijn om brand te voorkomen, enzovoort. Bij de onderhavige maatregel behoeven de begunstigden geen enkele specifieke verbintenis aan te gaan.

Volgens Italië is de instandhouding van bepaalde teelten in bepaalde gebieden op zichzelf al een resultaat dat positief is voor het milieu. Naar het oordeel van de Commissie moeten de betrokken teelten en gebieden echter specifieke kenmerken vertonen die het mogelijk maken het oorzakelijke verband tussen het bestaan (de instandhouding) van die teelten en het nagestreefde milieudoel vast te stellen. In het onderhavige geval konden noch voor de teelten, noch voor de betrokken gebieden dergelijke kenmerken worden vastgesteld.

Volgens Italië bestaat in feite het grootste deel van de binnen het territoriale toepassingsgebied van de maatregel vallende gebieden uit steile hellingen, waar machines maar in zeer beperkte mate kunnen worden gebruikt. Verwaarlozing of rooiing van de betrokken gewassen op die plaatsen zou omvangrijke milieuschade tot gevolg hebben. Duidelijk is echter dat binnen het territoriale toepassingsgebied van de maatregel ook andere gebieden vallen (zie boven), waarvoor de milieu-effecten van de maatregel in zijn huidige vorm niet worden aangetoond door de gegevens waarover de Commissie beschikt.

Gezien het voorafgaande, strookt de bij artikel 103 van wet nr. 25/93 vastgestelde steunmaatregel (herfinanciering van artikel 4 van wet nr. 23/90) slechts gedeeltelijk met de beginselen van Verordening (EEG) nr. 2078/92. De onderwerpelijke herfinanciering moet derhalve als onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt worden beschouwd.

Artikel 105 van wet nr. 25/93

Dit artikel staat het IRCAC (Regionaal instituut voor kredietverstrekking aan cooeperaties) toe, leningen met een looptijd van tien jaar tegen een rente van 4 % te verstrekken aan cooeperaties die bij financiële instellingen kortlopende leningen tegen verlaagde rente hebben aangegaan om de door de leden geleverde producten te kunnen betalen en deze leningen als gevolg van het faillissement van kopers niet hebben kunnen aflossen. Met andere woorden, de regio komt tussen om kortlopende schulden te consolideren (beheerskrediet tegen verlaagde rente) in afwachting dat de betrokken cooeperaties hun rechten als schuldeiser kunnen doen gelden.

De bij artikel 105 vastgestelde overheidssteun levert de begunstigde cooeperaties twee afzonderlijke voordelen op: enerzijds worden kortlopende schulden geconsolideerd, wat op zichzelf tot doel heeft de financiële lasten van de cooeperatie te spreiden in afwachting van de resultaten van de afwikkeling van het faillissement van de betrokken klanten, en anderzijds wordt voor de consolidatielening een verlaagde rente in rekening gebracht, namelijk 4 %, terwijl de referentierente thans 11,35 % bedraagt. De maatregel heeft dus niet alleen tot gevolg dat de betaling van de betrokken lasten wordt uitgesteld, maar ook dat deze lasten door een nieuwe rentesubsidie worden verlaagd. Hier zijn derhalve de criteria van toepassing die hiervoor zijn genoemd in verband met de steunmaatregelen van artikel 50 van wet nr. 25/93, en die zijn neergelegd in de kaderregeling voor steun aan ondernemingen in moeilijkheden).

Italië heeft geen argumenten aangevoerd om aan te tonen dat aan de in die kaderregeling vermelde voorwaarden is voldaan. De Commissie verwijst hier naar de bij de inleiding van de procedure uiteengezette argumenten.

III

Door wet nr. 25/93 vast te stellen zonder dat de Commissie zich heeft kunnen uitspreken over de daarin vervatte maatregelen is Italië de krachtens artikel 93, lid 3, van het Verdrag op hem rustende verplichtingen niet nagekomen.

Deze niet-nakoming heeft een bijzonder ernstige situatie tot gevolg, daar de betrokken steun, met uitzondering van de in artikel 96 van wet nr. 25/93 bedoelde steun en - binnen de hiervoor aangegeven grenzen - van de in artikel 50 van die wet bedoelde steun, om de hierboven uiteengezette redenen ten gronde onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt is in de zin van artikel 92 van het Verdrag.

IV

De betrokken steunmaatregelen, voldoen aan de in artikel 92, lid 1, van het Verdrag neergelegde criteria.

Zij hebben een rechtstreekse en onmiddellijke uitwerking op de kostprijs bij de begunstigden, die bijgevolg in een voordeliger positie worden gebracht dan de producenten van dezelfde producten in Italië of een andere Lid-Staat die niet een dergelijke steun ontvangen.

Derhalve kunnen deze maatregelen de voorwaarden wijzigen, waaronder het intracommunautaire handelsverkeer in de betrokken landbouwproducten plaatsvindt. Dit handelsverkeer wordt immers beïnvloed door elk steunbedrag dat voor de nationale productie wordt toegekend.

Steunmaatregelen die aan de in artikel 92, lid 1, van het Verdrag vermelde criteria voldoen, zijn in beginsel onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt. Artikel 92, leden 2 en 3, bevat uitzonderingen op deze onverenigbaarheid.

In het onderhavige geval zijn de in artikel 92, lid 2, bedoelde uitzonderingen kennelijk niet van toepassing, behoudens hetgeen hiervoor is gezegd over de steunmaatregelen van artikel 96 van wet nr. 25/93, waarvoor de in lid 2, onder b), bedoelde uitzondering geldt.

Voor toepassing van de in artikel 92, lid 3, van het Verdrag bedoelde uitzonderingen moet sprake zijn van doelstellingen in het gemeenschappelijke belang en niet slechts in het belang van specifieke sectoren van de nationale economie.

Deze uitzonderingen (die restrictief moeten worden uitgelegd) kunnen met name slechts worden toegepast wanneer kan worden vastgesteld, dat de steun noodzakelijk is voor het bereiken van een van de in de betrokken bepalingen omschreven doelstellingen. Zouden deze uitzonderingen worden toegepast voor steun die niet een dergelijke tegenprestatie meebrengt, dan zou daarmee toestemming worden gegeven voor vormen van beïnvloeding van het handelsverkeer tussen de Lid-Staten en voor mededingingsdistorsies die niet door het Gemeenschapsbelang worden gerechtvaardigd en, in samenhang daarmee, ook voor een ongegronde bevoordeling van marktdeelnemers in bepaalde Lid-Staten.

In het onderhavige geval kan op grond van de voorwaarden voor de toekenning van de betrokken steun niet worden vastgesteld, dat een dergelijke tegenprestatie bestaat. De Italiaanse regering heeft immers geen feiten medegedeeld, die rechtvaardigen dat de betrokken steun voldoet aan de voorwaarden voor toepassing van een van de in artikel 92, lid 3, van het Verdrag bedoelde uitzonderingen, en de Commissie heeft evenmin dergelijke feiten kunnen ontdekken.

Het gaat niet om maatregelen om de verwezenlijking van een belangrijk project van gemeenschappelijk Europees belang te bevorderen in de zin van artikel 92, lid 3, onder b); integendeel, deze steunmaatregelen zijn door de uitwerking die zij op het handelsverkeer kunnen hebben, strijdig met het gemeenschappelijke belang.

Het betreft evenmin maatregelen om een ernstige verstoring in de economie van de betrokken Lid-Staat op te heffen, in de zin van dezelfde bepaling.

Met betrekking tot de in artikel 92, lid 3, onder a) en c), bedoelde uitzonderingen voor steunmaatregelen ter bevordering van de economische ontwikkeling van bepaalde streken of om de ontwikkeling van bepaalde economische bedrijvigheid te vergemakkelijken, moet worden opgemerkt, dat, de onderhavige steunmaatregelen, als steunmaatregelen voor de bedrijfsvoering, de omstandigheden in de betrokken sector of streek niet duurzaam kunnen verbeteren.

Derhalve kunnen deze steunmaatregelen voor geen der in artikel 92, lid 3, van het Verdrag bedoelde uitzonderingen in aanmerking komen.

Zij moeten bijgevolg als onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt worden beschouwd.

Om de redenen en binnen de grenzen die in deel I zijn aangegeven, kunnen de in artikel 50 van wet nr. 25/93 en artikel 21 van wet nr. 32/91 bedoelde steunmaatregelen overeenkomstig de beschikking van 14 december 1992 echter tot en met 31 december 1996 voor de in artikel 92, lid 3, onder c), bedoelde uitzondering in aanmerking blijven komen.

V

De bij wet nr. 25/93 vastgestelde steun is gelet op artikel 93, lid 3, van het Verdrag onwettig, omdat deze steun is toegekend zonder dat de Commissie zich over de verenigbaarheid ervan met de gemeenschappelijke markt heeft kunnen uitspreken.

Dienaangaande dient in herinnering te worden gebracht, dat gezien het dwingende karakter van de bij artikel 93, lid 3, van het Verdrag vastgestelde procedurevoorschriften, waarvan de rechtstreekse werking door het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen is erkend in (onder meer) zijn arresten van 19 juni 1973, zaak 77/72 (Capolongo/Maya) (12), en van 21 november 1991, zaak C-354/90 (Fédération nationale du commerce extérieur des produits alimentaires) (13), het onwettige karakter van de betrokken steun niet achteraf kan worden verholpen.

De Commissie heeft de Italiaanse regering bij schrijven van 23 oktober 1995 verzocht nader aan te geven of de bij wet nr. 25/93 vastgestelde maatregelen zijn toegepast (aangezien de regionale wet in werking is getreden voordat de Commissie een standpunt over de erin vervatte steunmaatregelen heeft ingenomen). Bij schrijven van 6 december 1995 hebben de Italiaanse autoriteiten de Commissie het volgende medegedeeld:

- de vastgestelde begrotingsmiddelen voor de in artikel 44 bedoelde steun (20 000 miljoen lire over een periode van tien jaren voor de sanering van de schulden van commerciële ondernemingen), kunnen niet langer worden gebruikt doordat de betrokken bepaling niet is toegepast;

- de begrotingsmiddelen voor de in artikel 90 bedoelde steun (20 000 miljoen lire voor 1993 ter dekking van vervoerskosten van landbouwproducten) zijn niet gebruikt en kunnen ook niet langer worden gebruikt; de regionale overheid zou niet van plan zijn deze bepaling te herfinancieren.

In de bovengenoemde brief wordt niets medegedeeld over de andere bepalingen van de betrokken regionale wet. Tenzij anders aangegeven, heeft het navolgende betrekking op alle bedragen die eventueel ter uitvoering van de bestreden regionale bepalingen zijn betaald.

De Commissie meent, in geval van onverenigbaarheid van steunmaatregelen met de gemeenschappelijke markt en onwettigheid ervan ingevolge artikel 93, lid 3, van het Verdrag, gebruik te moeten maken van de mogelijkheid haar geboden door het arrest van het Hof van Justitie van 12 juli 1973, zaak 70/72 (Commissie/Duitsland) (14), bevestigd bij de arresten van 24 februari 1987, zaak 310/85 (Deufil/Commissie) (15), en van 20 september 1990, zaak C-5/89 (Commissie/Duitsland) (16), en de Lid-Staat te moeten verplichten alle onwettig toegekende steunbedragen van de begunstigden terug te vorderen.

In het onderhavige geval is terugbetaling noodzakelijk om de vroegere situatie zoveel mogelijk te herstellen, door alle financiële voordelen op te heffen, die de door de ten onrechte toegekende steun begunstigde ondernemingen vanaf de datum van betaling van deze steun onverschuldigd hebben genoten.

Gelet op het voorafgaande, moet de steun die is toegekend op grond van artikel 44, artikel 84, leden 4 en 5 (voor het gedeelte dat in de gebieden die geen probleemgebied in de zin van Richtlijn 75/268/EEG zijn, de toegestane intensiteit overtreft), de artikelen 85 en 86, artikel 90 en artikel 105 van wet nr. 25/93, worden terugbetaald.

De terugbetaling moet plaatsvinden volgens de procesrechtelijke bepalingen van het Italiaanse recht, waarbij de rente moet lopen vanaf de datum waarop de onwettige steun is betaald. Deze rente wordt berekend op basis van de commerciële rentevoet, door uit te gaan van de rentevoet die wordt gehanteerd voor de berekening van het subsidie-equivalent bij regionale steunverlening.

Met betrekking tot de in artikel 103 van wet nr. 25/93 bedoelde steunmaatregelen is rekening gehouden met de volgende elementen:

- Een geografische afbakening van de bestreden maatregel die beter is afgestemd op de milieudoelstellingen zoals deze voortvloeien uit de door de Commissie gevolgde praktijk bij de beoordeling van de programma's ter uitvoering van de maatregelen bedoeld in genoemde Verordening (EEG) nr. 2078/92, zal het geografische toepassingsgebied van de steunmaatregel niet noodzakelijk in belangrijke mate wijzigen.

- Bij de huidige wijze van toepassing van de steunmaatregel van artikel 4 van wet nr. 23/90 is het onmogelijk, de individuele begunstigden van de steun op te sporen voor wie niet aan de noodzakelijke voorwaarden is voldaan om de steun als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt te kunnen beschouwen.

Om het behoud van de positieve milieu-effecten die de maatregel heeft kunnen sorteren niet in gevaar te brengen, is onderzocht of het wenselijk is terugvordering van de steun te verlangen.

Elke eventuele terugvordering zou namelijk hetzij moeten gelden voor alle begunstigden van de maatregel zonder onderscheid, hetzij moeten worden uitgevoerd in het licht van achteraf opgelegde selectiecriteria (nader te bepalen ligging in bepaalde gebieden en nakoming van bepaalde verplichtingen), waarvan de toepassing een discriminerende werking zou kunnen hebben. In het eerste geval zou terugvordering de positieve milieu-effecten in gevaar kunnen brengen die toepassing van de maatregel heeft opgeleverd. In het tweede geval leidt een afweging van de gevolgen van het herstel van de oude toestand door middel van terugvordering tegen de nodige inspanningen op besluitvormings- en administratief gebied om de bovenbedoelde discriminerende werking te voorkomen, tot de conclusie dat in het onderhavige geval terugbetaling van de in artikel 103 van wet nr. 25/93 bedoelde steun niet wenselijk is, ook al gaat het om steunmaatregelen die om de in deel I uiteengezette redenen als onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt moeten worden beschouwd.

Met deze beschikking wordt niet vooruitgelopen op de consequenties die de Commissie in voorkomend geval zal trekken ten aanzien van de financiering van het gemeenschappelijk landbouwbeleid door het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw (EOGFL),

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

1. De steunmaatregelen die zijn vastgesteld bij de artikelen 44, 85 en 86, 90, 103 en 105 van wet nr. 25/93 zijn onwettig, omdat deze bepalingen in werking zijn getreden voordat de Commissie zich over de verenigbaarheid ervan met de gemeenschappelijke markt heeft kunnen uitspreken. Zij zijn ook onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt in de zin van artikel 92, lid 1, van het Verdrag en zij voldoen niet aan de voorwaarden voor toepassing van de uitzonderingen als bedoeld in artikel 92, leden 2 en 3.

2. De steunmaatregelen die zijn vastgesteld bij artikel 96 van wet nr. 25/93, komen in aanmerking voor toepassing van de uitzondering van artikel 92, lid 2, onder b), van het Verdrag.

3. Binnen een termijn van twee maanden vanaf de datum van kennisgeving van deze beschikking moet Italië de in lid 1 bedoelde steunmaatregelen intrekken.

4. Binnen een termijn van zes maanden vanaf de datum van kennisgeving van deze beschikking moet Italië de nodige maatregelen nemen om de steunbedragen die ter uitvoering van de in lid 1 genoemde regionale bepalingen zijn betaald, door terugvordering terug te krijgen. De terugvorderingsverplichting geldt niet voor de in artikel 103 van wet nr. 25/93 bedoelde steunmaatregelen.

5. De terugvordering geschiedt volgens de procesrechtelijke bepalingen van het Italiaanse recht, waarbij de rente loopt vanaf de datum waarop de onwettige steun is betaald. Deze rente wordt berekend op basis van het commerciële tarief, door uit te gaan van het tarief dat wordt gehanteerd ter berekening van het subsidie-equivalent in het geval van de regionale steunverlening.

Artikel 2

1. De herfinanciering van de steunmaatregelen die zijn vastgesteld bij artikel 21 van wet nr. 32/91, is onwettig omdat de bepaling die in deze herfinanciering voorziet (artikel 50 van wet nr. 25/93), in werking is getreden voordat de Commissie zich over de verenigbaarheid ervan met de gemeenschappelijke markt heeft kunnen uitspreken.

2. Onverminderd lid 4 is de in lid 1 bedoelde maatregel onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt in de zin van artikel 92, lid 1, van het Verdrag en voldoet deze maatregel niet aan de voorwaarden voor toepassing van de uitzonderingen als bedoeld in artikel 92, leden 2 en 3.

3. Italië moet de in lid 1 bedoelde steunmaatregelen uiterlijk op 31 december 1996 intrekken.

4. Verenigbaar met de gemeenschappelijke markt is de steun ten bedrage van 6 500 miljoen lire, die vóór 31 december 1996 wordt betaald voor de financiering van de saneringsprogramma's waarvoor de regionale overheid vóór 31 december 1993 heeft vastgesteld dat zij voldoen aan de in de beschikking van de Commissie van 14 december 1992 gestelde voorwaarden.

Artikel 3

1. De steunmaatregelen die zijn vastgesteld bij artikel 84, leden 4 en 5, van wet nr. 25/93, zijn onwettig omdat zij in werking zijn getreden voordat de Commissie zich over de verenigbaarheid ervan met de gemeenschappelijke markt heeft kunnen uitspreken.

2. De in lid 1 bedoelde steun die is toegekend in gebieden die geen probleemgebied in de zin van Richtlijn 75/268/EEG zijn, is voor het gedeelte dat een intensiteit van 45 % overtreft, onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt in de zin van artikel 92, lid 1, van het Verdrag, terwijl deze steun evenmin voldoet aan de voorwaarden voor toepassing van de uitzonderingen als bedoeld in artikel 92, leden 2 en 3.

3. Binnen een termijn van twee maanden vanaf de datum van kennisgeving van deze beschikking moet Italië de in lid 2 bedoelde steunmaatregelen intrekken. Ingeval de intrekking geschiedt door aanpassing van de hoogte van de steun zoals vastgesteld in de regionale bepalingen die in deze steunverlening voorzien, bedraagt het toe te passen steunpercentage 45 % tot en met de uiterste datum die in de beschikking van de Commissie van 23 november 1994 is vermeld, en bedraagt het na deze datum 35 %.

4. Binnen een termijn van zes maanden vanaf de datum van kennisgeving van deze beschikking moet Italië de nodige maatregelen nemen om het gedeelte van de in lid 2 bedoelde steunbedragen dat de in lid 3 bedoelde intensiteit overtreft, door terugvordering terug te krijgen.

5. De terugvordering geschiedt volgens de procesrechtelijke bepalingen van het Italiaanse recht, waarbij de rente loopt vanaf de datum waarop de onwettige steun is betaald. Deze rente wordt berekend op basis van de commerciële rentevoet, door uit te gaan van de rentevoet die wordt gehanteerd voor de berekening van het subsidie-equivalent bij regionale steunverlening.

Artikel 4

1. Italië houdt de Commissie voortdurend op de hoogte van de maatregelen die worden genomen om aan deze beschikking te voldoen. De eerste mededeling geschiedt uiterlijk twee maanden na de kennisgeving van deze beschikking.

2. Uiterlijk twee maanden na het verstrijken van de termijn als bedoeld in artikel 1, lid 4, en artikel 3, lid 4, verstrekt Italië aan de Commissie de gegevens die haar in staat stellen zonder aanvullend onderzoek te controleren of aan de terugvorderingsverplichting is voldaan.

Artikel 5

Deze beschikking is gericht tot de Italiaanse Republiek.

Gedaan te Brussel, 17 juli 1996.

Voor de Commissie

Franz FISCHLER

Lid van de Commissie

(1) PB nr. L 118 van 20. 5. 1972, blz. 1.

(2) PB nr. L 132 van 16. 6. 1995, blz. 8.

(3) PB nr. C 295 van 10. 11. 1995, blz. 8.

(4) PB nr. C 368 van 23. 12. 1994, blz. 12.

(5) PB nr. L 218 van 6. 8. 1991, blz. 1.

(6) PB nr. L 244 van 12. 10. 1995, blz. 50.

(7) PB nr. L 128 van 19. 5. 1975, blz. 1.

(8) PB nr. L 327 van 24. 11. 1982, blz. 19.

(9) PB nr. L 2 van 3. 1. 1985, blz. 24.

(10) PB nr. L 382 van 31. 12. 1986, blz. 29.

(11) PB nr. L 215 van 30. 7. 1992, blz. 85.

(12) Jurisprudentie 1973, blz. 611.

(13) Jurisprudentie 1991, blz. I-5505.

(14) Jurisprudentie 1973, blz. 813.

(15) Jurisprudentie 1987, blz. 901.

(16) Jurisprudentie 1990, blz. I-3437.