ddrg/super_eurlex huggingface dataset:
(7)

De begrotingsresultaten zijn aan neerwaartse risico's onderhevig. De groeiprognoses van januari 2009 van de diensten van de Commissie voor 2009/2010 en 2010/2011 zijn veel somberder dan in het programma, zodat het tekort in 2010/2011 ongeveer 2 procentpunt hoger wordt geschat dan in het programma. Bovendien zal de economische activiteit in 2010 meer dan waarschijnlijk zwakker blijken dan in het programma wordt voorspeld, hetgeen het risico met zich brengt dat de — als tijdelijk bedoelde — stimuleringsmaatregelen in 2010 niet zullen worden ingetrokken. Het programma erkent dat de bijdrage van de financiële sector aan de economische activiteit op middellange termijn geringer zal zijn dan eerder was voorspeld, en dat de samenstelling van de totale vraag waarschijnlijk tot minder belastingontvangsten zal leiden. De inkomstenelasticiteit waarvan het programma voor de jaren na 2010/2011 impliciet uitgaat, lijkt echter optimistisch te zijn ingeschat, en de samenstelling van de totale vraag zou tot nog minder belastingontvangsten kunnen leiden dan in het programma wordt aangenomen. In het licht van deze negatieve risico's is het evenmin uitgesloten dat de schuldquote vanaf 2009/2010 een minder gunstig verloop te zien geeft dan in het programma wordt verwacht, hetgeen een risico van hogere kosten van de schuldendienst met zich brengt. Daarnaast houden ook de overheidsinterventies in de financiële sector het risico in dat het tekort en/of de schuld hoger uitkomen dan in het programma is voorspeld (3). Er wordt evenwel van uitgegaan dat het grootste deel van de in het programma op ongeveer 5 procentpunt van het BBP geraamde stijging van de overheidsschuld als gevolg van operaties ter ondersteuning van de financiële sector geen permanent karakter heeft. Van de autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk wordt verwacht dat zij de stijging van de schuld als gevolg van interventies in de financiële sector, althans ten dele, ombuigen met behulp van de opbrengst die de wederverkoop van deelnemingen in financiële instellingen aan de particuliere sector oplevert en door de terugbetaling van leningen te eisen zodra de economie zich herstelt en de omstandigheden in de financiële sector zich stabiliseren.
De nieuwe regering die op 9 december 2008 is aangetreden, heeft een programma van verregaande begrotingsbezuinigingen aangenomen. Daarbij aansluitend bevat de op 22 december 2008 door het parlement goedgekeurde begroting voor 2009 een budgettair consolidatiepakket waarmee wordt beoogd het marktvertrouwen te herstellen en de financieringsbehoefte van de overheid te beperken. De begrotingsconsolidatie berust op een ingrijpende belastinghervorming en aanzienlijke bezuinigingen op de begrotingsuitgaven. Verwacht wordt dat beide factoren in eenzelfde mate tot de begrotingsconsolidatie zullen bijdragen. In de begroting wordt gemikt op een overheidstekort van 2,1 % van het BBP. Zonder consolidatiemaatregelen zou dit percentage veel hoger zijn uitgevallen. De belastinghervorming is erop gericht de fiscale druk te verschuiven van de directe naar de indirecte belastingen en van arbeid naar kapitaal, en tevens de belastinggrondslag te verbreden door vrijstellingen af te schaffen. De belangrijkste maatregelen aan de ontvangstenzijde omvatten een verhoging van de BTW en de accijnsrechten met 1 procentpunt, een verlaging van het tarief van de personenbelasting met 3 procentpunten in combinatie met een beperking van het aantal belastingplichtigen dat voor de initiële belastingvrije drempel in aanmerking komt, en een verhoging van het tarief van de vennootschapsbelasting met 5 procentpunten, alsook een afschaffing van de meeste BTW-vrijstellingen en vrijstellingen van de personenbelasting en een verbreding van de belastinggrondslag, met name door meer personen in het socialezekerheidsstelsel op te nemen. Volgens het programma bedraagt het netto-effect van al deze belastinghervormingen naar schatting ongeveer 1,8 % van het BBP. In de begroting worden ook aanmerkelijke uitgavenreducties gepland, die op circa 2 % van het BBP worden geraamd. Het gaat onder meer om bezuinigingen op de lonen in de openbare sector, op andere lopende uitgaven en op geplande investeringen.

Sommige maatregelen waarop de begroting steunt, zijn echter geheel of gedeeltelijk door het parlement verworpen en moeten derhalve door nieuwe maatregelen worden vervangen. Afgaande op de verlaging met 3 % van het BBP in het structurele saldo (d.w.z. het conjunctuurgezuiverde saldo, ongerekend eenmalige en tijdelijke maatregelen) zal de algemene begrotingsstrategie in 2009 een sterk restrictief karakter hebben (3).
(2)

Letland heeft in de periode 2005-2007 een jaarlijkse reële BBP-groei van meer dan 10 % geboekt, wat ruim boven het potentieel lag. Daarmee zette het land een sinds het eind van de jaren negentig ononderbroken periode van hoge groei voort, die grotendeels te danken was aan de binnenlandse vraag. De groei werd vooral gedragen door een forse stijging van de kredietverstrekking, die de particuliere consumptie en investeringen in vastgoed opstuwde, maar daaraan kwam medio 2007 een eind, toen de torenhoge vastgoedprijzen niet langer stand konden houden. In deze jaren heeft de hoge binnenlandse vraag geresulteerd in een ernstige oververhitting en heeft een structurele economische verschuiving plaatsgevonden van de sector verhandelbare, naar de sector niet-verhandelbare goederen en diensten, hetgeen de externe houdbaarheid van de economie heeft ondermijnd. Het schokeffect van de omslag in Letlands eigen krediet- en vastgoedhausse is versterkt door de mondiale financiële crisis, die tot kredietkrapte en verscherping van de kredietvoorwaarden heeft geleid. Dit heeft de forse daling van de binnenlandse vraag in 2008 nog verergerd. In het kader van de wisselkoerskoppeling zijn de monetaire en kredietvoorwaarden in 2008 verscherpt doordat het landenrisico hoger werd ingeschat en de reële effectieve wisselkoers bleef stijgen. De daarmee gepaard gaande terugval op de exportmarkten heeft de betrekkelijk kleine sector verhandelbare goederen en diensten getroffen, nadat die al verzwakt was door de zeer forse stijging van de binnenlandse kosten in de voorgaande jaren. Als gevolg van de zware economische neergang zijn de begrotingsinkomsten in 2008 fors teruggelopen, waardoor het begrotingssaldo met naar raming 4 procent van het BBP is gedaald. Doordat het marktsentiment jegens opkomende markten steeds slechter werd, zag de regering zich vanwege financieringsbeperkingen genoodzaakt een beroep te doen op internationale institutionele kredietverstrekking. De EU, het IMF en andere kredietverstrekkers hebben Letland zeer aanzienlijke internationale financiële bijstand verleend (tot een totaal bedrag van 7,5 miljard EUR over de periode tot het eerste kwartaal van 2011) (2), mits een overeengekomen beleidsprogramma wordt uitgevoerd. Overeenkomstig de toezeggingen die aan de internationale bijstandverleners zijn gedaan, is het Letse begrotingsbeleid gericht op het ondersteunen van de aanpassing die noodzakelijk is vanwege's lands grote onevenwichtigheden.
Na een piek in 2009 zal het nominale tekort dalen tot onder de 4 % van het BBP in 2011. Het primaire saldo volgt een vergelijkbaar patroon en komt in 2011 uit op – 1,9 % van het BBP, tegen – 4,1 % in 2009. Door het budgettaire effect van discretionaire maatregelen, maar ook door de daling van de ontvangsten in verband met de huidige correctie in de vastgoedsector, stijgt het structurele overheidstekort van 3,5 % van het BBP in 2008 naar 4,75 % in 2009. Het 0,75 procentpunt van het BBP van eenmalige inkomstenverminderende maatregelen in de begroting voor 2009 is hierbij niet meegeteld. In de actualisering wordt een budgettair aanpassingstraject uitgezet waarbij het structurele saldo in 2010 en 2011 met respectievelijk 1,25 % en iets meer dan een 0,5 % van het BBP verbetert, zodat het structurele tekort in 2011 uitkomt op 2,75 % (4).

Volgens het programma moet met deze aanpassing de middellangetermijndoelstelling (MTD), namelijk een begroting die in evenwicht is, uiteindelijk opnieuw worden bereikt, maar zal deze doelstelling in de programmaperiode niet meer worden bereikt. De verbetering in 2010 is deels te danken aan het eenmalige karakter van het stimuleringspakket van november 2008. Afgezien daarvan noemt het programma geen maatregelen om het structurele tekort terug te dringen. De bruto overheidsschuld van naar schatting 39,5 % van het BBP in 2008 stijgt in de programmaperiode met ongeveer 14 procentpunten. Deze stijging wordt voornamelijk in 2009 niet alleen door de toename van het tekort en de daling van de BBP-groei, maar ook door de verwerving van bankactiva in het kader van het financiële reddingspakket veroorzaakt.
(2)

De economische bedrijvigheid is sterk vertraagd als gevolg van de wereldwijde economische inzinking en de financiële crisis. De reële BBP-groei is dan ook teruggelopen van 5,2 % in 2007 tot circa 1 % in 2008. Volgens de tussentijdse prognoses van januari 2009 van de diensten van de Commissie zal de bedrijvigheid in 2009 krimpen met 0,9 %. De Luxemburgse economie, die zeer open is en sterk op de prestaties van de financiële sector leunt, zal door de voorspelde achteruitgang van de wereldhandel en de financiële crisis zwaar worden getroffen, terwijl de groei naar verwachting alleen zal worden ondersteund door de overheidsuitgaven en, tot op zekere hoogte, de particuliere consumptie. De voornaamste beleidsuitdagingen bij deze inzinking liggen op het gebied van de financiële sector, die een zeer sterke internationale inslag heeft, en van de ondersteuning van de binnenlandse vraag. Met de verwachte omslag van een voorspeld groot overschot over 2008 in een tekort in 2009, dat in 2010 nog verder oploopt, zal de inzinking een duidelijke weerslag hebben op de overheidsfinanciën. Bij deze verslechtering van het overheidssaldo is ook rekening gehouden met het effect van de steunmaatregelen waartoe in de afgelopen maanden is besloten en die hoofdzakelijk voorzien in omvangrijke belastingverlagingen, met name op het gebied van de personenbelasting, alsook in een sterk versnelde uitvoering van publieke investeringsprojecten. In het licht van de gunstige budgettaire uitgangspositie en de zeer lage overheidsschuld zijn deze maatregelen passend en wenselijk.
(6)

Wat de begrotingsstrategie op middellange termijn betreft, bevestigt het programma dat wordt vastgehouden aan de middellangetermijndoelstelling (MTD) van een structureel begrotingsevenwicht, zij het niet langer met 2011 als streefdatum. Als gevolg van de economische neergang loopt het budgettaire consolidatieplan waarin het in de zomer van 2008 aangenomen budgettaire driejarenplan voorziet, vertraging op. De in dat plan gedane toezegging om een aanpassing aan de uitgavenzijde te realiseren, wordt herhaald, met name door in grote lijnen de middellangetermijnprognoses voor de afzonderlijke bestedingscategorieën en de maatregelen voor de verwezenlijking ervan te bevestigen. Hoewel het herstelplan begrotingsneutraal zou zijn, houdt de uitvoering ervan echter in dat de aanpassing aan de uitgavenzijde voor een deel wordt uitgesteld ten gevolge van de versnelling van de investeringen en eenmalige betalingen aan huishoudens in 2009. Na de voor 2009 voorspelde sterke stijging zou de primaire uitgavenquote wederom een geleidelijke daling vertonen tot eenzelfde niveau als het voor 2008 geraamde peil dankzij het gunstiger economische klimaat en de zeer beperkte jaarlijkse uitgavenstijging die voor de periode 2010-2011 is gepland (gemiddeld 0,8 % in nominale termen). Verwacht wordt dat de ontvangstenquote tussen 2008 en 2011 een lichte stijging te zien geeft. Na in 2009 een piek te hebben bereikt, zou het nominale tekort afnemen tot 3,3 % van het BBP in 2010 en 2,9 % van het BBP in 2011. De vanaf 2010 verwachte stijging van de rente-uitgaven houdt in dat het primaire saldo in een sneller tempo zou verbeteren. Het herberekende structurele saldo zou er in 2010 en 2011 verder op vooruitgaan, namelijk met in totaal 1 procentpunt van het BBP. De voor 2010-2011 geplande begrotingsconsolidatie is dus ingegeven door de beperkingen die uit de zeer hoge overheidsschuld voortvloeien. Mede als gevolg van de uit voorzorg doorgevoerde verhoging van de liquide activa die bij de Banca d'Italia worden aangehouden, is de bruto schuldquote van de overheid in 2008 tot net geen 106 % van het BBP gestegen. Aangenomen wordt dat de bruto schuldquote in 2009 en 2010 zal blijven toenemen tot zij een hoogtepunt van 112 % van het BBP bereikt, en in 2011 licht zal dalen tot 111,6 %. Deze ontwikkelingen zijn in de eerste plaats het gevolg van de geplande lage primaire overschotten en de zwakke nominale BBP-groei. De in het programma voorspelde stock-flow adjustment is relatief klein, maar houdt geen rekening met de mogelijke tenuitvoerlegging van de in het kader van het herstelpakket aangenomen regeling voor de herkapitalisatie van banken, aangezien er nog geen beroep op is gedaan.
Gezien het macrofinanciële risico moet het begrotingsbeleid restrictief blijven. Ondanks een diepe recessie wordt in 2009 evenals in de twee voorgaande jaren een restrictieve begrotingskoers gevaren. In de laatste jaren van het programma zou deze min of meer neutraal worden. De actualisering houdt vast aan het aanpassingstraject voor de lange termijn dat in het nieuwe economische beleidsprogramma van de autoriteiten is vastgelegd, en is daardoor in overeenstemming met de toezeggingen die in het kader van de financiële middellangetermijnbijstand van de EU zijn gedaan.

Wel zijn mogelijk verdere consolidatiemaatregelen nodig gezien de tussentijdse prognoses van de diensten van de Commissie, die voor 2009 een groter tekort van 2,8 % van het BBP voorspellen, en gezien de risico's voor de macro-economische projecties. De regering is al gekomen met een nieuw correctiepakket van 0,7 % van het BBP en heeft tegelijk haar tekortdoelstelling voor 2009 iets naar boven bijgesteld. De onlangs goedgekeurde hervorming van het begrotingsbeheer zou middels de geprogrammeerde terugdringing van de schuldquote moeten leiden tot een verbetering van de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn. Gezien de risicobeoordeling lijkt de begrotingskoers van het programma min of meer in overeenstemming met het door de Raad aanbevolen aanpassingstraject voor de correctie van het buitensporig tekort, mits alle begrotingsmaatregelen die in het programma en meer recentelijk zijn aangekondigd, onverkort ten uitvoer worden gelegd en eventuele afwijkingen binnen het begrotingsjaar effectief worden gecorrigeerd. In de jaren na de correctie van het buitensporig tekort blijft de tekortreductie in het programma beperkt en wordt deze onvoldoende geflankeerd door maatregelen. Indien ten slotte met de bovenvermelde risico's voor de schuldprognoses rekening wordt gehouden, neemt de schuldquote in de programmaperiode in onvoldoende mate af in de richting van de referentiewaarde.
(6)

Met het convergentieprogramma van december 2008 wordt beoogd de overheidssaldo's op middellange termijn blijvend onder de 3 % van het BBP te houden en in de programmaperiode geleidelijk terug te dringen. Daarbij zou het nominale overheidssaldo in 2011 moeten uitkomen op – 1,9 %. Door de duidelijke verslechtering van het macro-economische scenario wordt de verwezenlijking van de met de nominale tekortdoelstellingen in de pas lopende budgettaire middellangetermijndoelstelling, namelijk een structureel overheidssaldo (d.w.z. een conjunctuurgezuiverd saldo, ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen) van – 1 % van het BBP, uitgesteld tot na 2011, het streefjaar van de vorige actualisering. Het aanpassingstraject berust op omvangrijke bezuinigingen op de uitgaven van 1,5 procentpunt van het BBP, terwijl de ontvangstenquote met 1 procentpunt daalt. De maatregelen die tot een vermindering van de uitgaven moeten leiden, worden echter niet in het programma vermeld. De schuldquote loopt in het programma terug van bijna 46 % van het BBP in 2008 naar minder dan 45 % in 2011 (met een vermindering van 0,7 procentpunt in het laatste programmajaar), maar de diensten van de Commissie rekenen in hun tussentijdse prognoses juist op een sterke stijging van de bruto schuldquote, namelijk van 45,5 % in 2008 naar iets minder dan 50 % in 2010. De verschillen worden hoofdzakelijk veroorzaakt door de uiteenlopende projecties voor de ontwikkeling van het primaire tekort.
De middellangetermijndoelstelling (MTD) bestaat erin, de overheidsbegroting structureel (d.w.z. conjunctuurgezuiverd, ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen) in evenwicht te houden. Volgens het programma komt dit neer op een structureel tekort van 0-0,5 % van het BBP. Verwacht wordt dat de MTD in de programmaperiode niet wordt gehaald. Wel wordt de budgettaire consolidatie, nadat het tekort in 2010 een piek van 4 % van het BBP (boven de in het Verdrag vastgelegde referentiewaarde) heeft bereikt, hervat en wordt het tekort teruggedrongen tot 3 % van het BBP in 2011 en 2,5 % in 2012. De projecties in het addendum van januari berusten op een scenario waarin wordt uitgegaan van ongewijzigd beleid. Daaruit blijkt dat de consolidatie na 2010 voornamelijk aan de uitgavenzijde plaatsvindt. De ontvangstenquote daalt in de periode 2008-2010 met 1,5 procentpunten tot 42,5 %, blijft in 2011 op dit niveau steken en stijgt in 2012 weer met een 0,5 procentpunt. De uitgavenquote stijgt tussen 2008 en 2010 met 2,5 procentpunten en daalt daarna weer met 1 procentpunt.

De ontwikkeling van de ontvangsten en de uitgaven in 2010 wordt voornamelijk bepaald door de budgettaire stimuleringsmaatregelen in verband met de crisis. De consolidatiemaatregelen voor de periode na 2010 worden niet gespecificeerd. Het schuldaflossingsfonds en het aflopen van bepaalde stimuleringsmaatregelen zouden kunnen bijdragen aan de consolidatie. Door de stijgende tekorten, door een lagere nominale BBP-groei en door de stock-flow adjustments in 2008, die voornamelijk het gevolg zijn van de reddingsoperaties voor banken, loopt de schuldquote in de programmaperiode met 7 procentpunten op tot 72,5 % van het BBP.
(5)

Voor het overheidssaldo over 2009 wordt een tekort van 1,7 % van het BBP nagestreefd, terwijl de tussentijdse prognoses van de Commissiediensten van januari uitgaan van een tekort van 3,2 % van het BBP. Omdat de overheid zich de invoering van de euro ten doel heeft gesteld, heeft zij het begrotingsbeleid op korte termijn afgestemd op het herstellen van het marktvertrouwen en het beperken van afwijkingen ten opzichte van de referentiewaarde in het Verdrag. De verwachting was dat de uitgavenstijging in de oorspronkelijke begroting van 2009 groter zou zijn dan de nominale BBP-groei, met name vanwege een toename van de pensioenlasten als gevolg van de geldende indexatieformule. Met de aanneming van een restrictieve aanvullende begroting in februari 2009 wordt beoogd de stijging van de uitgaven in grote lijnen in de pas te laten lopen met de verwachte nominale economische groei. De begrotingsstrategie voor 2009 bevat voorts enkele inkomstenverhogende maatregelen en het uitstellen tot 2010 van eerder geplande belastingverlagingen. Afgaande op de verandering in het structurele saldo (conjunctuurgezuiverd en ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen) wordt in 2009 over het geheel genomen een restrictief begrotingsbeleid verwacht, inclusief de aanvullende begroting van februari 2009 waarin volgens de ramingen van de nationale instanties het begrotingsbeleid in 2009 ten belope van meer dan 3 % van het BBP wordt aangescherpt.
(4)

Geraamd wordt dat het overheidsoverschot gedaald is van 3,4 % van het bbp in 2007 tot 1 % in 2008 en dat het structurele saldo (dat wil zeggen het conjunctuurgezuiverde saldo ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen zoals herberekend door de diensten van de Commissie op basis van de in het programma vermelde informatie) van 3,5 % tot 0,75 % van het bbp is teruggelopen. Deze veranderingen zijn vooral te wijten aan tegenvallende ontvangsten vanwege de zwakke bedrijvigheid in de vastgoedsector, en, in mindere mate, uitgavenoverschrijdingen. Meer bepaald waren subsidies en andere uitgaven elk verantwoordelijk voor een toename van de uitgaven met ongeveer 0,5 procentpunt van het bbp. Daarbij gaat het onder meer om uitgavenstijgingen in verband met de droogte en de daarmee gepaard gaande kosten voor de instandhouding van de watervoorziening alsook voor de vergoeding van landbouwers, ten belope van 0,75 van een procentpunt van het bbp. Daarnaast zijn de uitgaven met nog eens bijna 0,5 procentpunt gestegen vanwege sociale overdrachten en andere socialecohesiemaatregelen (voor gepensioneerden, personen met een handicap en andere bijstandtrekkers). Toch lag het overschot in 2008 boven de in het stabiliteitsprogramma van 2007 vastgelegde doelstelling van 0,5 % van het bbp dankzij hoger dan verwachte ontvangsten, lagere rentebetalingen en een positief basiseffect van 2007, toen het uiteindelijke begrotingsoverschot opliep tot 3,4 % van het bbp, tegen een verwacht resultaat van 1,5 %. Hoewel de scherpe daling van het structurele saldo over het algemeen veroorzaakt werd door een verlies aan ontvangsten ten gevolge van groeisamenstellingseffecten, was het begrotingsbeleid procyclisch in een periode dat de conjunctuur nog gunstig was.
4.

In het geval van een niet-geplande lozing van radioactieve effluenten ten gevolge van een ongeval van het type en de omvang als bedoeld in de oorspronkelijke algemene gegevens, resulteert de geplande wijziging van het splijtstofbeheersysteem niet in significante effecten voor de volksgezondheid in een andere lidstaat of een buurland. In het geval van een ernstiger ongeval kunnen de stralingsdoses voor de bevolking echter niveaus bereiken die tegenmaatregelen van de bevoegde instanties noodzakelijk maken. De nabijheid van het Belgisch grondgebied houdt in dat de relevante Belgische bevoegde instanties even snel en even gedetailleerd als de Franse instanties de specifieke gegevens ontvangen die vereist zijn voor de voorlichting en bescherming van de bevolking. De Commissie merkt op dat de Franse en Belgische regering op 8 september 1998 een locatiespecifieke bilaterale samenwerkingsovereenkomst hebben ondertekend om voorbereid te zijn op incidenten en ongevallen, en zich op die manier in overeenstemming hebben gesteld met de desbetreffende aanbeveling van de Commissie in haar oorspronkelijk advies van 1994.
(1)

In haar advies van 7 januari 2008 oordeelde de Commissie dat de tussentijdse maatregelen met betrekking tot kleppen van het model HPV, vervaardigd door Se-won Ind Co. in de Republiek Korea, die de Deense regering in haar schrijven van 27 februari 2004 aan de Commissie heeft meegedeeld, gerechtvaardigd waren, en beval zij de lidstaten aan erop toe te zien dat bovengenoemde kleppen op hun grondgebied uit de handel werden genomen tot een nieuw type onderzoekscertificaat werd afgegeven dat volledig voldoet aan de vereisten van de Richtlijn.