++++

( 1 ) PB nr . 13 van 21 . 2 . 1962 , blz . 204/62 .

BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE

van 22 juli 1969

inzake een procedure op grond van artikel 85 van het E.E.G.-Verdrag ( IV/26.625 _ Clima Chappée-Buderus )

( Slechts de teksten in de Duitse en de Franse taal zijn authentiek )

( 69/241/EEG )

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN ,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap , en met name op artikel 85 ,

Gelet op Verordening nr . 17 van 6 februari 1962 ( 1 ) , en met name op de artikelen 6 en 8 ,

Gezien de aanmelding op 2 april 1968 verricht overeenkomstig artikel 4 , lid 1 , van Verordening nr . 17 door de société anonyme Clima Chappée te Labuissière ( Frankrijk ) betreffende een op 2 en 9 januari 1968 gesloten overeenkomst tot specialisatie en tot verlening van wederzijdse alleenverkooprechten tussen bovengenoemde enderneming en de Aktiengesellschaft Buderus'sche Eisenwerke te Wetzlar ( Duitsland ) ,

Gezien het door het Adviescomité voor Mededingingsregelingen en Economische machtsposities , op 29 mei 1969 , gegeven advies , overeenkomstig artikel 10 van Verordening nr . 17 ,

I

Overwegende dat met het oog op de rationalisatie van de produktie en de verkoop in Duitsland en Frankrijk van de luchtbehandelings - , ventilatie - , en verwarmingsapparaten die zij fabriceren of voornemens zijn te fabriceren , de twee genoemde ondernemingen een specialisatie en alleenverkoopovereenkomst hebben afgesloten , waarvan de voornaamste bepalingen de volgende zijn :

1 . Clima Chappée belast zich in het bijzonder met de fabricage van radiaalaxiaal ventilatoren , stalen koeltorens , ventilatoren-convectoren , inductieconvectoren , convectoren en plintverwarmingselementen en zal dit materiaal in Duitsland uitsluitend aan Buderus leveren . Onder voorbehoud dat het genoemde materiaal op de Duitse markt concurrerend is , verplicht Buderus zich uitsluitend dit materiaal op de Duitse markt in de handel te brengen en te verkopen .

2 . Buderus belast zich in het bijzonder ( zelf of door tussenkomst van een filiaal ) met de fabricage van warmeluchtgeneratoren voor olie en gas , indirect verwarmde warmeluchtapparaten met radiaal - en axiaalventilatoren , " Mafabi " ventilator-convectoren en plastic koeltorens en zal dit materiaal in Frankrijk uitsluitend aan Clima Chappée leveren . Onder voorbehoud dat het genoemde materiaal op de Franse markt concurrerend is , verplicht Clima Chappée zich uitsluitend dit materiaal op de Franse markt in de handel te brengen en te verkopen .

3 . Indien een der bovengenoemde produkten niet concurrerend blijkt te zijn en ondanks de inspanningen van beide partijen evenmin concurrerend blijkt te kunnen worden gemaakt , ziet de leverende contractpartij , na overleg met zijn wederpartij , ervar af een beroep te doen op de aankoopverplichting die op de laatstgenoemde rust .

4 . Er bestaat geen enkele aan - of verkoopverplichting voor de door beide contractpartijen gefabriceerde luchtbehandelingsapparaten die niet in punten 1 en 2 staan vermeld . Partijen zijn vrij dit materiaal te kopen en te verkopen waar zij willen . Bij gelijke prijs en kwaliteit moet echter aan de wederpartij de voorrang worden gegeven .

5 . Indien de toestand op de markt van de contractpartner dit vereist , is de contractpartij die het luchtbehandelingsmateriaal levert , verplicht veranderingen aan te brengen in de te leveren apparaten of daarvoor varianten te ontwerpen , voorzover zulk een aanpassing economisch verantwoord is .

6 . Indien één der contractpartijen voor een van de onder punten 1 en 2 genoemde luchtbehandelingsapparaten een omzet bereikt die ligt boven een tussen partijen vast te stellen niveau , is hij vrij de produktie van het betrokken apparaat zelf ter hand te nemen .

7 . Elk der partijen verbindt zich toebehoren bij haar wederpartij te kopen , onder voorbehoud dat deze haar gelijke prijs en kwaliteit waarborgt .

8 . De overeenkomst die op de dag van haar ondertekening in werking is getreden , wordt vanaf 1 januari 1969 elk jaar automatisch met een jaar verlengd , tenzij één der contractpartijen haar v}}r 30 november van het lopende jaar schriftelijk heeft opgezegd .

Overwegende dat tijdens het onderzoek van de zaak nog de volgende relevante feiten naar voren zijn gebracht :

Clima Chappée , een gemeenschappelijk filiaal van de Société générale de fonderie te Parijs en de Etablissements Neu te Rijssel , is ontstaan uit de fusie van de vroegere vennootschappen Mortreux te Arras en SEPAM ( Société d'exploitation des procédés Albert Mortreux ) te Labuissière , die sinds enkele jaren luchtbehandelingsapparaten hebben ontwikkeld voor het vernieuwen , verwarmen of afkoelen van de lucht in woningen , kantoren voor administratieve en professionele doeleinden , handelsruimten , openbare lokaliteiten , enz .

Buderus bevindt zich op het gebied van de luchtbehandelingstechniek in het beginstadium . Hij vervaardigt momenteel alleen warmeluchtgeneratoren . De andere apparaten die ter uitwerking en fabricage aan Buderus zijn overgelaten , zijn nog niet in produktie . De materialen , die ogenschijnlijk hetzelfde terrein zullen beslaan als de overeenkomstige apparaten van Clima Chappée , zijn in feite voor een andere clientèle bestemd .

De tussen de twee ondernemingen gesloten produktspecialisatieovereenkomst betreft eveneens de specialisatie van hun respectieve studieprojecten , wetenschappelijk onderzoek en investeringen . Zij leidt niet tot de beëindiging van enige reeds door een van beiden ondernomen fabricage . De apparaten worden nu en later door ieder der contractpartijen onder hun eigen merk verkocht .

In het huidige stadium betreft de wederzijdse exclusiviteit alleen het land van vestiging van elk der contractpartijen . Zij bevat geen enkele beperking ten aanzien van de verkoop in de andere landen van de gemeenschappelijke markt door partijen , noch ten aanzien van de wederverkoop door hun klanten , die aan gene zijde van hun landsgrenzen de door hen gekochte materialen kunnen installeren ;

Overwegende dat er op de gemeenschappelijke markt een groot aantal ondernemingen bestaat die luchtbehandelingsapparaten fabriceren en verkopen die te vergelijken zijn met die welke door de twee aan de overeenkomst deelnemende ondernemingen worden of zullen worden gefabriceerd ;

Overwegende dat het essentiële gedeelte van de aanmelding conform artikel 19 , lid 3 , van Verordening nr . 17 is bekendgemaakt in Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen nr . C 136 van 19 december 1968 en dat naar aanleiding , van de bekendmaking geen opmerkingen van belanghebbende derden bij de Commissie zijn binnengekomen ;

Overwegende dat de huidige beschikking geen enkel oordeel inhoudt over de samenwerkingsovereenkomsten die op andere gebieden tussen Buderus en de moedermaatschappijen van Clima Chappé bestaan ;

II

Overwegende dat artikel 85 , lid 1 , van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap bepaalt dat onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt en verboden zijn alle overeenkomsten tussen ondernemingen welke de handel tussen Lid-Staten ongunstig kunnen beinvloeden en ertoe strekken of ten gevolge hebben dat de mededinging binnen de gemeenschappelijke markt wordt verhinderd , beperkt of vervalst ;

Overwegende dat de betrokken overeenkomst is gesloten tussen ondernemingen ;

Overwegende dat de specialisatie van de produktie van de materialen waarmede de ene contractpartij zich heeft belast en de alleenverkoop van deze materialen door de andere partij op diens territoir een ondeelbaar geheel uitmaken ;

Overwegende dat de betrokken overeenkomst de huidige en toekomstige vrijheid van handelen van partijen beperkt , voor zover ieder van hen

_ gedurende onbepaalde tijd afziet van iedere investering en fabricage op het gebied van luchtbehandelings - , ventilatie - en verwarmingsapparaten waarin de andere contractpartner verklaart zich te willen specialiseren ;

_ in het land van de wederpartij de in de specialisatieovereenkomst genoemde apparaten uitsluitend aan deze levert , die zich harerzijds verbindt uitsluitend het genoemde material op haar markt te verhandelen en te verkopen , mits dit daar concurrerend is ;

_ aan de wederpartij voorrang verleent bij aan - en verkoop van de apparaten die niet onder de overeenkomst tot specialisatie vallen , en zich verbindt bij hem toebehoren te kopen , indien prijs en kwaliteit dezelfde zijn als van soortgelijke apparaten en toebehoren die door andere fabrikanten worden aangeboden ;

Overwegende dat de economische betekenis van de ondernemersgroepering waartoe ieder der beide contractpartijen behoort zodanig is dat zij voldoende financiële middelen en technische mogelijkheden hebben om individueel concurrerende luchtbehandelingsapparaten te ontwikkelen en te fabriceren ; dat de gesloten overeenkomst ten dele ten doel heeft , de mogelijkheid van een toekomstige concurrentie tussen de deelnemende ondernemingen op het betrokken gebied uit te sluiten en de Franse en Duitse markten voor de door hen gefabriceerde of te fabriceren apparaten onderling te verdelen ; dat deze situatie in bepaalde opzichten de keuze der gebruikers kan beperken doordat zij een mogelijke concurrentie tussen de deelnemers uitsluit en iedere in het land van de wederpartij gevestigde onderneming verhindert zich rechtstreeks te voorzien bij de partij die deze apparaten vervaardigt ;

Overwegende dat derhalve de aangemelde overeenkomst ertoe strekt de mededinging binnen de gemeenschappelijke markt te beperken ;

Overwegende dat de overeenkomst is gesloten tussen twee ondernemingen die behoren tot twee verschillende Lid-Staten , dat de werking ervan het zuiver nationale kader te buiten gaat ; dat de overeengekomen specialisatie van invloed zal zijn op de handelsstroom van luchtbehandelingsapparaten tussen Frankrijk en Duitsland en tussen deze landen en de andere Lid-Staten ; dat de wederkerige alleenverkoop de contractpartijen verhindert hun produkten rechtstreeks af te zetten in het land van de wederpartij en bovendien iedere in het land van één der partijen gevestigde onderneming verhindert rechtstreeks de door de andere partij gefabriceerde apparaten te verkrijgen ; dat deze afspraken rechtstreeks of indirect de vrije handel tussen Lid-Staten in gevaar kunnen brengen op een wijze die nadelig kan zijn voor de verwerkelijking van de doelstellingen van één enkele markt tussen de Staten ; dat de aangemelde overeenkomst derhalve de handel tussen Lid-Staten ongunstig kan beinvloeden ;

Overwegende dat artikel 85 , lid 1 , van het E.E.G . _ Verdrag derhalve op de betrokken overeenkomst van toepassing is ;

III

Overwegende dat de bepalingen van artikel 85 , lid 1 , overeenkomstig artikel 85 , lid 3 , buiten toepassing kunnen worden verklaard voor elke overeenkomst tussen ondernemingen die bijdraagt tot verbetering van de produktie of van de verdeling der produkten of tot bevordering van de technische of economische vooruitgang , mits een billijk aandeel in de daaruit voortvloeiende voordelen de gebruikers ten goede komt , en zonder nochtans aan de betrokken ondernemingen

a ) beperkingen op te leggen welke voor het bereiken van deze doelstellingen niet onmisbaar zijn ,

b ) de mogelijkheid te geven voor een wezenlijk deel van de betrokken produkten de mededinging uit te schakelen ;

1 . Overwegende dat de betrokken overeenkomst ertoe strekt ieder der deelnemende ondernemingen in staat te stellen

_ door specialisatie van de produktie te vermijden dat dubbele studie , wetenschappelijke onderzoekingen en investeringen gedaan worden voor het ontwikkelen en fabriceren van materiaal dat bij de andere contractpartij in ontwikkeling of produktie is ,

_ op grond van de specialisatie en de verwachte verruiming van de afzetmarkt over te gaan tot serieproduktie of verhoging van de produktieseries en tot een beter gebruik van de bestaande produktiecapaciteit ,

_ op deze wijze besparingen van de produktiekosten te verwezenlijken en de kostprijs van de betrokken produkten te verlagen ten einde ze concurrerend te maken op een markt waarop belangrijke ondernemingen , in het bijzonder ondernemingen uit derde landen , reeds lange tijd bekendheid genieten ,

_ dank zij de wederzijdse exclusiviteit te kunnen rekenen op de orders van de wederpartij , hetgeen het opstellen van produktieprogramma's vergemakkelijkt ,

_ tegemoet te komen aan de vraag van klanten waaraan met het produktieprogramma van één der partners niet zou kunnen worden voldaan ,

_ ondanks een voorlopig afzien van het fabriceren van sommige contractprodukten , toch het gehele assortiment te kunnen aanbieden aan de installateurs op zijn markt ;

dat derhalve deze elementen een ondeelbaar geheel vormen ; dat de overeenkomst aldus in haar geheel ten doel heeft de produktie en de verkoop van door de contractpartijen gefabriceerde luchtbehandelingsapparaten te rationalisieren en hun toetreding tot de markt voor de betrokken installaties te vergemakkelijken en het aanbod van deze waren op een vergrote markt te verhogen ; dat de overeenkomst derhalve ertoe bijdraagt de produktie en distributie van deze apparaten te verbeteren ;

2 . Overwegende dat de samenwerkingsovereenkomsten van deze aard de concurrentie verhogen en de technische en de economische vooruitgang verbeteren ; dat de betrokken overeenkomst de deelnemende ondernemingen in staat stelt op de markt voor luchtbehandelingsapparaten aanwezig te zijn , de kreuzemogelijkheden voor de gebruikers op deze wijze verruimt en de bestaande concurrentie op deze markt intensiveert ; dat ten gevolge van deze laatste omstandigheid het niet te verwachten is dat de deelnemers bij het bedingen van verkoopsvoorwaarden de verbruikers door misbruiken kunnen benadelen ; dat daarentegen men redelijkerwijs kan aannemen dat de met het oog op de verbetering van de concurrentiepositie verwachte vermindering van de kostprijs een voor de afnemers gunstige invloed op de verkoopprijzen zal hebben ; dat men derhalve met voldoende waarschijnlijkheid kan aannemen dat de gebruikers en billijk aandeel ten goede zal komen in de voordelen die uit de verbetering van de produktie en de distributie van de betrokken produkten voortvloeien ;

3 . Overwegende dat de bovengenoemde verbeteringen voornamelijk het gevolg zijn van de samenwerking tussen partijen ; dat het wezen van deze samenwerking is de specialisatie van de respectieve produkties en de daarmede onverbrekelijk verbonden wederzijdse exclusieve distributie van de produkten die het onderwerp van de specialisatie vormen ; dat deze wederzijdse exclusieve distributieverplichting geen enkele beperking inhoudt ten aanzien van de verkoop door partijen in de overige landen van de gemeenschappelijke markt of ten aanzien van de wederverkoop door hun klanten , die aan gene zijde van hun landsgrenzen de door hen gekochte apparaten kunnen installeren ; dat de verplichting toebehoren te kopen en de voorrang bij aan - en verkoop die partijen elkaar toestaan voor de door hen vervaardigde luchtbehandelingsapparaten die niet onder de overeenkomst vallen , bijkomende clausules vormen die nauw verbonden zijn met de specialisatie en de wederzijdse verlening van exclusiviteit ; dat bovendien in het onderhavige geval een contractpartij ook zelf de fabricage van een bepaald apparaat , die tot dusver aan de andere partner was toevertrouwd , ter hand kan nemen zodra de omzet van dat apparaat op zijn grondgebied een bepaald niveau te boven gaat ; dat de verleende exclusiviteit partijen niet verplicht op hun respectievelijke markten de door de beide partijen vervaardigde apparaten die daar niet concurrerend zijn te kopen en in de handel te brengen ; dat het beperkend karakter van de overeenkomst derhalve niet groter is dan de nagestreefde doelstellingen vereisen en de betrokken ondernemingen geen beperkingen worden opgelegd die voor het bereiken van de genoemde doelstellingen niet onmisbaar zijn :

4 . Overwegende dat er in Frankrijk , Duitsland , de andere Lid-Staten van de gemeenschappelijke markt en daarbuiten een groot aantal concurrerende onderneminegn bestaat die luchtbehandelings - , ventilatieen verwarmingsapparaten verkopen die gelijken op die waarover de betrokken overeenkomst is gesloten ; dat deze overeenkomst de belanghebbenden niet de mogelijkheid geeft zich te onttrekken aan een doeltreffende concurrentie door andere ondernemingen binnen de gemeenschappelijke markt , en derhalve evenmin de mogelijkheid om de concurrentie voor een wezenlijk deel van de betrokken produkten de mededinging uit te schakelen ;

Overwegende dat de voorwaarden voor de toepassing van artikel 85 , lid 3 , dus zijn vervuld ;

IV

1 . Overwegende dat de tussen Clima Chappée en Buderus gesloten overeenkomst op 2 april 1968 werd aangemeld ; dat de beschikking van de Commissie derhalve in toepassing van artikel 6 , lid 1 , van Verordening nr . 17 op die datum in werking kan treden ;

2 . Overwegende dat men , gezien de positie van partijen op de markt voor luchtbehandelingsapparaten en gezien het feit , dat de beoogde specialisatie van de produktie zich nog slechts in het beginstadium bevindt , voor de vaststelling van de geldigheidsduur van de beschikking als bedoeld in artikel 8 , lid 1 , van Verordening nr . 17 mag aannemen dat in de feitelijke situatie waarop de beschikking is gegrond gedurende tien jaar geen wijziging zal komen ;

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN :

Artikel 1

De bepalingen van artikel 85 , lid 1 , van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap worden overeenkomstig artikel 85 , lid 3 , buiten toepassing verklaard voor de overeenkomst tot specialisatie en verlening van wederzijdse exclusiviteit , op 2 en 9 januari 1968 gesloten tussen Clima Chappée en Buderus'sche Eisenwerke .

Artikel 2

Deze beschikking treedt in werking op 2 april 1968 en geldt tot 21 juli 1979 .

Zij is gericht tot de société anonyme Clima Chappé te Labuissière , Pas-de-Calais ( Frankrijk ) en de Aktiengesellschaft Buderus'sche Eisenwerke te Wetzlar ( Duitsland ) .

Brussel , 22 juli 1969 .

Voor de Commissie

De Voorzitter

Jean REY