*****

BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE

van 19 december 1988

inzake een procedure op grond van artikel 85 van het EEG-Verdrag

(IV/31.291, Uniforme eurocheques)

(Slechts de teksten in de Engelse en de Franse taal zijn authentiek)

(89/95/EEG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE

GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap,

Gelet op Verordening nr. 17 van de Raad van 6 februari 1962, eerste verordening over de toepassing van de artikelen 85 en 86 van het Verdrag (1), laatstelijk gewijzigd bij de Akte van Toetreding van Spanje en Portugal, inzonderheid op de artikelen 6 en 8,

Gezien de door de secretaris-generaal van Eurocheque International CV namens de nationale organisaties van banken die de Eurocheque Assemblée vormen, op 19 juli 1984 overeenkomstig artikel 4 van Verordening nr. 17 aangemelde richtlijnen voor de vervaardiging van uniforme eurocheques, voor de vervaardiging van uniforme eurochequekaarten en voor de afwerking van uniforme eurocheques en eurochequekaarten.

Gezien de bekendmaking van het essentiële gedeelte van genoemde overeenkomsten (2), die overeenkomstig artikel 19, lid 3, van Verordening nr. 17 is geschied en geen aanleiding heeft gegeven tot opmerkingen van belanghebbende derden,

Na raadpleging van het Raadgevend Comité voor mededingingsregelingen en economische machtsposities,

Overwegende hetgeen volgt:

I. DE FEITEN

(1) Deze procedure betreft de zogenaamde »richtlijnen" overeenkomsten die in de Eurocheque-gemeenschap zijn gesloten met betrekking tot de vervaardiging en de afwerking van eurocheques en eurochequekaarten en meer bepaald met betrekking tot de selectie en de voorafgaande erkenning van de ondernemingen die tot deelname aan deze werkzaamheden worden toegelaten.

(2) Op 29 juni 1984 werd door Arjomari-Prioux SA overeenkomstig artikel 3 van Verordening nr. 17 betreffende deze overeenkomsten en de daaraan gegeven toepassing een klacht ingediend.

(3) Op 19 juli 1984 werden door de secretaris-generaal van Eurocheque International namens de nationale organisaties die de Eurocheque Assemblée vormen een aanmelding en een verzoek om een negatieve verklaring ingediend betreffende de richtlijnen voor de vervaardiging van uniforme eurocheques, die voor de vervaardiging van uniforme eurochequekaarten en die voor de afwerking van uniforme eurochequekaarten, welke alle in de vergadering van de Eurocheque Assemblée van 19 en 20 mei 1983 waren aangenomen.

Na overleg tussen Eurocheque International en de Commissie heeft de Eurocheque Assemblée in haar vergadering van 4 en 5 juni 1987 gewijzigde versies van deze richtlijnen goedgekeurd. De onderhavige beschikking heeft betrekking op die gewijzigde teksten.

Het eurochequesysteem

(4) De eurocheque-organisatie werd in 1968 opgericht op particulier initiatief van Europese financiële instellingen. Het doel is te voldoen aan de behoefte aan internationale betalingssystemen, die voort

vloeit uit de toeneming van het toerisme en de zaken- en werkreizen binnen Europa. Hieraan wordt voldaan door de gebruikers betalingsinstrumenten ter beschikking te stellen die zowel in hun land van herkomst als in andere landen te gebruiken zijn.

(5) Het eurochequesysteem staat open voor alle Europese banken (1). Dit systeem berust op twee instrumenten: de eurocheque en de eurochequekaart. De betaling van een eurocheque op vertoon van de bijbehorende kaart wordt door de bank waarop de cheque is getrokken, aan elke uitbetalende bank tot een bepaald maximumbedrag gegarandeerd.

(6) Volgens de schattingen van Eurocheque International hebben in 1987 ongeveer 9 000 banken aan hun cliënten in twintig landen, waaronder alle Lid-Staten behalve Griekenland, 32 miljoen eurochequekaarten verstrekt.

Het totaal aantal uitgegeven cheques ligt in de orde van grootte van 900 miljoen, waarvan circa 46 miljoen in het buitenland zijn getrokken. De cliënten van vele banken die eurochequekaarten verstrekken, ontvangen eurocheques voor hun betalingen zowel in het land waar zij verblijven als voor reizen naar het buitenland.

(7) Uniforme eurocheques worden aan het loket uitbetaald door 15 000 banken en andere financiële instellingen in 40 landen in Europa en het Middellandse-Zeegebied. In 28 van deze landen worden zij daarenboven door de handelaars als betaalmiddel aanvaard. Jaarlijks worden in het land van de rekeninghouder en in het buitenland met eurocheques betalingen verricht voor een bedrag dat in de orde van grootte van 100 miljard ecu ligt.

(8) Voor de in het kader van het eurochequesysteem gesloten overeenkomst van 31 oktober 1980 betreffende de in het buitenland in plaatselijke munteenheid uitgegeven eurocheques, werd bij Beschikking 85/77/EEG van de Commissie (2) uit hoofde van artikel 85, lid 3, van het Verdrag ontheffing van het kartelverbod verleend.

(9) In het kader van het eurochequesysteem verstrekken »uitgevende" financiële instellingen aan hun cliëntèle cheques en kaarten die in het eurochequesysteem kunnen worden gebruikt en betalen zij de aan hun loketten aangeboden cheques uit. De »accepterende" instellingen van hun kant betalen gegarandeerde cheques uit, die door cliënten van de uitgevende instellingen aan hun loketten worden aangeboden, maar verstrekken aan hun cliënten geen kaarten of cheques die in het systeem kunnen worden gebruikt.

(10) Van de cheques en kaarten die in het eurochequesysteem kunnen worden gebruikt, zijn rond 80 % »uniforme" eurocheques en kaarten, waarvan de opmaak en de technische kenmerken in de aangemelde overeenkomsten zijn omschreven.

De Eurocheque-gemeenschap

(11) Een van de voornaamste doelstellingen van de Eurocheque-gemeenschap, die de uitgevende instellingen verenigt, is het bevorderen van de verstrekking van uniforme kaarten en cheques door de kredietinstellingen in plaats van andere, daarvan afwijkende instrumenten die in het systeem kunnen worden gebruikt, ten einde de herkenbaarheid en de brede aanvaarding van eurocheques door handelaren in een groot aantal landen in de hand te werken.

(12) De uitgevende instellingen zijn in elk land in het kader van het eurochequesysteem in nationale verenigingen of groeperingen verenigd, tot welke deze beschikking is gericht of ter kennisgeving wordt medegedeeld.

(13) De aangesloten banken verbinden zich ertoe de uniforme betalingsinstrumenten te verstrekken waarvan de kenmerken in de richtlijnen zijn omschreven.

(14) Het beslissings-, leidinggevend- en toezichthoudend orgaan van de Eurocheque-gemeenschap is de »Eurocheque Assemblée", hierna de »Assemblée" te noemen. De beslissingen van de Assemblée zijn verbindend voor de leden voor zover zij niet strijdig zijn met nationale wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen. De Assemblée benoemt een secretaris-generaal die zorg draagt voor het dagelijks bestuur van de Eurocheque-gemeenschap (artikel 20). Hij leidt het te Brussel gevestigde vaste secretariaat van de organisatie, Eurocheque International.

De veiligheid in het eurochequesysteem

(15) Wegens de garantie die door de bank wordt geboden, is een van de eurochequekaart vergezelde eurocheque zoveel als een bankbiljet ter waarde van een bedrag dat thans de tegenwaarde in plaatselijke munteenheid van ongeveer 190 ecu kan belopen, voor zover bij het uitschrijven van de cheque aan bepaalde voorwaarden inzake, met name, de onderlinge overeenstemming van kaart en cheque is voldaan.

(16) Met het oog op een afdoende bescherming tegen namaak en vervalsing moeten cheques en kaarten derhalve bepaalde eigenschappen bezitten en van een uniforme kwaliteit zijn. Zoals in de aanmelding wordt gesteld, hangen de aan het systeem verbonden risico's geheel af van het kwaliteitsniveau dat bij de vervaardiging van de betalingsinstrumenten wordt bereikt.

De producenten die mogen deelnemen aan de vervaardiging van eurocheque-instrumenten moeten derhalve in staat zijn een onberispelijke produktiekwaliteit te waarborgen. Om diefstal van eindprodukten of halffabrikaten en van apparatuur of materiaal waarmee zij kunnen worden vervaardigd te voorkomen en om misbruik van de apparatuur te verhinderen, moeten de producenten ook aan zeer strenge veiligheidseisen voldoen.

(17) In elk produktiestadium en bij het vervoer van de cheques en de kaarten gelden veiligheidsvoorschriften die gewoonlijk voor de bescherming van bankbiljetten worden toegepast.

De produkten

(18) De overeenkomsten betreffen de vervaardiging en de afwerking van chequeformulieren en eurochequekaarten. Deze handelingen kunnen worden onderscheiden in een aantal bewerkingen: de produktie van het speciale papier voor cheques en eurochequekaarten, het bedrukken ervan, de vervaardiging van de plastic onderdelen van de kaarten, het aanbrengen van technische componenten en ten slotte het aanbrengen van persoonlijke gegevens op cheques en kaarten.

(19) Eurochequepapier behoort tot een categorie van produkten die men als »veiligheidspapier" zou kunnen omschrijven en waarvan het voornaamste kenmerk is dat namaak wordt voorkomen doordat het namaken ervan zowel moeilijk als kostbaar wordt gemaakt. Diverse elementen kunnen tot het bereiken van dit doel bijdragen, bij voorbeeld: een watermerk, de kwaliteit of het »aanvoelen" van het papier zelf, en andere moeilijk na te maken of na te bootsen hulpmiddelen. Ook andere beveiligingen kunnen in het stadium van de produktie van het papier worden aangebracht, met name om vervalsingen, dit wil zeggen het achteraf wijzigen van de op dit papier aangebrachte gegevens, bij voorbeeld een handtekening of een cijfer, te bemoeilijken.

(20) De producenten van cheques en kaarten maken gebruik van zeer verfijnde druktechnieken. Het doel is ook hierbij namaak te voorkomen, bij voorbeeld door het verwerken van zeer fijne en complexe figuren in de tekening, door het gebruik van vele kleurschakeringen en van hulpmiddelen om vervalsing te voorkomen.

Bij de afwerking worden weliswaar minder geavanceerde technieken gebruikt, maar de veiligheidseisen zijn daarbij even streng.

(21) In 1983 en 1984 lag de door de erkende producenten per jaar geleverde hoeveelheid eurochequepapier in de orde van grootte van [ . . . ] (1) ton, hetgeen een tegenwaarde van ongeveer [ . . . ] ecu vertegenwoordigt. De waarde van de in 1983 aan de cliënten verstrekte gedrukte chequeformulieren lag in de orde van grootte van [ . . . ] ecu, waaraan nog de waarde van de 26 miljoen verstrekte kaarten moet worden toegevoegd, welke op rond [ . . . ] ecu kan worden geraamd. Gelet op de toeneming van het aantal uitgegeven eurocheques en verstrekte kaarten in de periode 1984-1988 mag worden aangenomen dat de hierboven opgegeven waarden met [ . . . ] % zijn gestegen.

De Commissie beschikt niet over nauwkeurige gegevens betreffende het bedrag dat per jaar aan de afwerking wordt besteed. Op grond van het aantal gebruikte cheques kan dit evenwel op rond [ . . . ] ecu worden geraamd, waaraan nog een kleiner bedrag voor de afwerking van de kaarten dient te worden toegevoegd. De afwerking van eurocheque-instrumenten vertegenwoordigt slechts een kleine fractie van de werkzaamheden van vergelijkbare technische moeilijkheidsgraad die door de drukkerijsector worden uitgevoerd. Zelfs wanneer men alleen de werkzaamheden in aanmerking neemt die onder vergelijkbare voorwaarden inzake beveiliging worden uitgevoerd, is de markt nog veel ruimer dan alleen de afwerking van eurocheque-instrumenten. Bedrijven in deze sector kunnen met name ook worden betrokken bij de totstandbrenging van andere beveiligde documenten, zoals bankcheques, reischeques, identiteitspapieren, loterijbiljetten en effecten.

De aangemelde overeenkomsten

Richtlijnen voor de vervaardiging van uniforme eurocheques

(22) Overeenkomstig de richtlijnen kan de vervaardiging van eurocheques slechts worden toevertrouwd aan bedrijven (papierfabrikanten en drukkers) die ervaring bezitten op het gebied van de vervaardiging van waardepapier (zoals bankbiljetten, reischeques, enz.), die over de voor de produktie noodzakelijke apparatuur beschikken en die doeltreffende veiligheids- en controlemaatregelen hebben getroffen (artikel 2.1).

(23) De Assemblée beslist over alle verzoeken om erkenning, die aan Eurocheque International moeten worden gericht. De erkenning vervalt automatisch indien gedurende een tijdvak van twee jaar geen enkele opdracht is uitgevoerd (artikel 2.8) (drie jaar bij eurochequekaarten).

(24) De strategische materialen en inlichtingen die noodzakelijk zijn voor de vervaardiging van het papier en het drukken van eurocheques worden door Eurocheque International slechts verstrekt indien kan worden bewezen dat er een opdracht is gegeven. Alleen deze materialen mogen worden gebruikt (artikelen 4, 6.2 en 7.2). De gedetailleerde specificaties worden in een dergelijk geval onverwijld medegedeeld en de strategische materialen worden meteen na het verstrijken van de voor vervaardiging en levering vereiste termijn bezorgd. Eurocheque International gaat ervan uit dat deze termijn, behoudens uitzonderlijke omstandigheden, niet meer dan vier weken zal bedragen.

Bij niet-naleving van de richtlijnen heeft Eurocheque International het recht de erkenning onmiddellijk in te trekken en de teruggave van de strategische materialen en de ervan afgeleide produktiemiddelen alsmede, tegen vergoeding van de kosten, van de eindprodukten en halffabrikaten te verlangen (artikel 2.7).

(1) PB nr. 13 van 21. 2. 1962, blz. 204/62.

(2) PB nr. C 156 van 15. 6. 1988, blz. 2.

(1) In de zin van deze beschikking wordt onder »bank" verstaan: elke kredietinstelling die aan het eurochequesysteem kan deelnemen.

(2) PB nr. L 35 van 7. 2. 1985, blz. 43.

(1) In de voor bekendmaking bestemde versie van deze beschikking zijn enige gegevens weggelaten, conform de bepalingen van artikel 21 van Verordening nr. 17 betreffende het niet-prijsgeven van zakengeheimen.

(25) De erkenning wordt eerst na een voorafgaande controle ter plaatse door de vertegenwoordigers van Eurocheque International verleend (artikel 2.3). Alvorens de papierfabrikanten en drukkers een aanvang maken met de eerste produktie, zijn zij gehouden Eurocheque International of zijn vertegenwoordigers proefexemplaren ter inspectie en goedkeuring voor te leggen (artikel 6.3 en artikel 7.4). Eurocheque International is bereid daarna binnen twee weken een standpunt in te nemen.

(26) De bedrijven (papierfabrikanten en drukkers) die een erkenning voor de produktie, opslag en verzending hebben gekregen, moeten over doeltreffende systemen ter beveiliging van en controle op de eurocheque-instrumenten beschikken, ten einde elk misbruik en elke diefstal van materiaal, papier, eindprodukten of halffabrikaten uit te sluiten. Om welke maatregelen het gaat, wordt in een aan de richtlijnen gehecht memorandum nader omschreven.

(27) Eurocheque International of zijn vertegenwoordigers zijn gerechtigd op elk ogenblik de produktie-installaties alsmede de boekhouding en registers van de erkende ondernemingen te controleren om zich ervan te vergewissen dat de richtlijnen worden nageleefd (artikel 8.2).

(28) Bestellingen voor eurocheques mogen door de erkende drukkers slechts worden aanvaard wanneer zij uitgaan van opdrachtgevers ten aanzien van wie hun door de respectieve verenigingen van de landen van deze opdrachtgevers schriftelijk is bevestigd dat zij het recht hebben een dergelijke opdracht te plaatsen (artikel 3). Voor de drukkers zijn de opdrachtgevers de banken die tot de Eurocheque-gemeenschap behoren. Het papier mag alleen worden vervaardigd op bestelling van erkende drukkers van wie de namen door Eurocheque International worden doorgegeven (artikel 6).

Richtlijnen voor de vervaardiging van uniforme eurochequekaarten

(29) Deze richtlijnen betreffen de vervaardiging en het bedrukken van de papieren componenten alsmede de produktie van de speciale beveiligingscomponenten die bij de fabricage van eurochequekaarten worden gebruikt. Behalve het in punt 23 genoemde verschil zijn deze richtlijnen qua opzet en redactie analoog aan die inzake de vervaardiging van cheques.

Richtlijnen voor de afwerking van uniforme eurocheques en eurochequekaarten

(30) Onder afwerking dient te worden verstaan het aanbrengen van de naam van de bank, van de persoonlijke gegevens van de houder en van de vereiste codes op cheques en kaarten, alsmede het plastificeren van deze laatste en het aanbrengen van een strookje voor de handtekening en andere speciale componenten zoals hologrammen.

(31) De afwerking van de eurocheque-instrumenten kan worden verricht door lid zijnde financiële instellingen of door gespecialiseerde bedrijven. De erkenningsvoorwaarden voor deze laatste zijn vergelijkbaar met die welke voor papierfabrikanten en drukkers gelden: de afwerkingsbedrijven moeten beschikken over de nodige apparatuur en over afdoende beveiligingsinrichtingen.

(32) De verzoeken tot erkenning worden evenwel gericht aan de eurochequevereniging van het land waar de verzoeker is gevestigd. In landen waar geen financiële instellingen die uniforme eurocheques uitgeven zijn gevestigd (op dit ogenblik van de Lid-Staten alleen Griekenland), wordt het verzoek gericht aan de vereniging van het land van een opdrachtgever. De nationale eurochequevereniging oefent ter zake van de afwerking van de eurocheque-instrumenten de bevoegdheden inzake erkenning en controle uit, die op het gebied van de vervaardiging van de instrumenten aan de Assemblée en aan Eurocheque International zijn toegewezen. Eurocheque International wordt door de nationale verenigingen van de door hen verleende erkenningen op de hoogte gehouden.

(33) De erkenning is beperkt tot die afwerkingsverrichtingen waarvoor de onderneming aan de gestelde voorwaarden voldoet. Op dit moment zijn er [ . . . ] erkende ondernemingen, die in twaalf landen, waarvan zeven Lid-Staten, een of meer afwerkingsverrichtingen mogen uitvoeren.

II. JURIDISCHE BEOORDELING

A. Artikel 85, lid 1

(34) De richtlijnen zijn overeenkomsten in de zin van artikel 85, lid 1, van het Verdrag. De overeenkomsten tussen de nationale verenigingen moeten als overeenkomsten tussen ondernemingen worden beschouwd, aangezien zij voor het gedrag van de door deze verenigingen vertegenwoordigde leden bepalend zijn.

(35) Overeenkomstig de richtlijnen en de overeenkomsten die zijn gesloten tussen Eurocheque International of de nationale verenigingen en de erkende ondernemingen betrekken de banken cheques en kaarten uitsluitend van erkende drukkers, die op hun beurt eurochequepapier uitsluitend bij erkende papierfabrikanten mogen aanschaffen. Ook voor de afwerking van de eurocheque-instrumenten mogen de banken zich alleen tot erkende bedrijven wenden.

Omgekeerd mogen erkende bedrijven eurocheque-instrumenten, eurochequepapier of diensten op het gebied van de afwerking uitsluitend aan lid zijnde banken of aan erkende drukkers, al naar gelang van het geval, leveren.

(36) Het eurocheque-systeem is een internationaal betalingssysteem, dat is opgezet door een groot aantal Europese kredietinstellingen. Voor de goede werking van dit systeem en voor het behoud van het vertrouwen van de gebruikers, zowel consumenten, handelaars als deelnemende banken, is het van het grootste belang dat een hoog veiligheidsniveau wordt gewaarborgd. Dit vereist niet alleen dat de kwaliteit van de instrumenten hoog is, maar ook dat zij eenvormig is. Daarom is een systeem van voorafgaande erkenning van de bedrijven die aan de vervaardiging van de eurocheque-instrumenten wensen deel te nemen, onontbeerlijk. De selectiecriteria hebben een objectief en kwalitatief karakter. Wat echter met name de beveiliging van de bedrijfsruimten betreft, laten deze criteria een vrij grote beoordelingsvrijheid bestaan. Het zou immers geen goede zaak zijn, bij voorbeeld, dat de aan te brengen elektronische beveiligingssystemen nauwkeurig in de richtlijnen worden beschreven of zelfs dat zij op enigerlei wijze worden gestandaardiseerd. Niettemin bieden de toepassing van deze criteria en de behandeling van de aanvragen om erkenning door de centrale instanties van de Eurocheque-gemeenschap bepaalde waarborgen inzake uniformiteit bij de toepassing van de richtlijnen ten aanzien van papierfabrikanten en drukkers.

(37) De Commissie is van oordeel dat zowel het systeem van voorafgaande erkenning van de papierfabrikanten en drukkers als de toegepaste kwaliteitscriteria verantwoord zijn, gelet op de aard van de produkten of diensten die moeten worden geleverd en op de absolute noodzaak van beveiliging met het oog op een goede werking van het eurochequesysteem. De erkenningsregeling waarborgt dat ondernemingen die aan de gestelde voorwaarden voldoen ook werkelijk worden erkend, wanneer zij erom verzoeken. Er is voor de banken en drukkers dan ook geen enkel gerechtvaardigd belang om zicht tot niet erkende bedrijven te wenden. Onder de omstandigheden is de Commissie van oordeel dat de aan de banken en drukkers opgelegde verplichting eurocheque-instrumenten en eurochequepapier uitsluitend van erkende drukkers en papierfabrikanten te betrekken, geen concurrentiebeperking in de zin van artikel 85, lid 1, oplevert.

(38) Gelet op de beginselen die gelden inzake onderaanneming, houdt de aan de fabrikanten en drukkers opgelegde verplichting eurochequepapier of eurocheque-instrumenten uitsluitend aan gemachtigde opdrachtgevers te leveren evenmin een concurrentiebeperking in de zin van artikel 85, lid 1, in.

(39) Voorts is het noodzakelijk de verspreiding van de technische specificaties en van materialen waarmee eurocheque-instrumenten kunnen worden vervaardigd of die de namaak ervan zouden kunnen vergemakkelijken, te beperken door deze uitsluitend ter beschikking te stellen van hen die kunnen bewijzen dat zij een opdracht hebben verkregen. Deze bepaling vormt geen noemenswaardige belemmering voor nieuwe bedrijven die eurocheque-instrumenten willen gaan vervaardigen, aangezien zij in hun planning met de tijd die met de toepassing van deze bepaling gemoeid is, rekening kunnen houden.

(40) Afwerkingsbedrijven moeten individueel een aanvraag om erkenning indienen bij een bij de Eurocheque-gemeenschap aangesloten nationale vereniging, overeenkomstig punt 32. Op grond van deze erkenning mogen de bedrijven diensten verlenen op het gebied van de afwerking, niet alleen ten behoeve van banken in het land waar de erkenning is gegeven, maar voor alle banken in alle landen van de Eurocheque-gemeenschap.

(41) Wanneer een afwerkingsbedrijf zich laat erkennen, draagt de betrokken nationale vereniging de kosten van de behandeling van de aanvraag en van de periodieke controles die ter plaatse moeten worden uitgevoerd. De behandeling van de aanvraag en de verplichting tot periodieke controle zou overigens zelfs de aansprakelijkheid van de vereniging kunnen meebrengen in het geval dat het afwerkingsbedrijf op het gebied van beveiliging in gebreke blijft. Zelfs afgezien daarvan kan de beoordelingsvrijheid die de erkenningscriteria laten bestaan, ertoe leiden dat de eenvormige toepassing ervan niet is gewaarborgd. Uit het onderzoek van de Commissie bleek dat nationale verenigingen de hierboven genoemde factoren als belangrijk beschouwen. Tussen deze verenigingen bestaan zeer grote verschillen wat hun financiële en menselijke middelen, hun wijze van inschatten van de risico's en de kosten die zij bereid zijn te dragen, betreft. Zonder twijfel zullen verschillen voorkomen in de toepassing van de erkenningscriteria, die complexe inschattingen van risico's met zich brengen, en zullen deze verschillen aanmerkelijk zijn.

(42) Daarom is de Commissie van oordeel dat de verplichting van banken om afwerkingsverrichtingen uitsluitend door erkende bedrijven te laten uitvoeren een beperking van de mededinging in de zin van artikel 85, lid 1, vormt, aangezien het erkenningssysteem de totstandkoming van een eenvormige norm niet waarborgt, evenmin als de erkenning van alle bedrijven die aan die norm voldoen en eurocheque-afwerkingsverrichtingen wensen uit te voeren. Integendeel, aan het systeem van erkenning vooraf van afwerkingsbedrijven, bezien in zijn geheel, is inherent dat het tot discriminatie tussen bedrijven zal leiden. Ten gevolge hiervan zullen banken geen afwerkingsverrichtingen kunnen verkrijgen bij bepaalde bedrijven die zouden moeten kunnen worden erkend.

Invloed op de handel tussen Lid-Staten

(43) Elk ontbreken van eenvormigheid in de toepassing van het erkenningssysteem voor afwerkingsbedrijven kan uit de aard van de zaak de handel tussen Lid-Staten ongunstig beïnvloeden. Erkenning door de Eurocheque-vereniging van het land van het bedrijf is immers een voorwaarde om diensten op het gebied van de afwerking te mogen verlenen in alle landen die tot de Eurocheque-gemeenschap behoren, waaronder op dit ogenblik alle Lid-Staten behalve Griekenland vallen.

(44) Het is zeer wel mogelijk dat bedrijven die eurocheque-instrumenten afwerken, opdrachten van banken uit andere landen aanvaarden, al zal de mogelijke handel wegens de kosten van beveiligd vervoer hoofdzakelijk tot transacties met buurlanden beperkt moeten blijven. B. Artikel 85, lid 3

(45) Terwijl het verbod om afwerkingsverrichtingen te laten uitvoeren door niet erkende bedrijven onder de toepassing van artikel 85, lid 1, valt, kan wel een ontheffing van het kartelverbod uit hoofde van artikel 85, lid 3, worden verleend.

Deze regeling betreffende een voorafgaande erkenning van de afwerkingsbedrijven leidt tot economische vooruitgang aangezien het bijdraagt tot de veiligheid van het eurochequesysteem als veilig internationaal betaalmiddel. Deze veiligheid is van wezenlijk belang voor de ontwikkeling van het systeem en voor het behoud van het vertrouwen van de gebruikers, hetgeen voor betalingssystemen onontbeerlijk is.

(46) De overeenkomst komt in billijke mate de gebruikers van het eurochequesysteem ten goede, want de handhaving van een hoog veiligheidsniveau vermindert het risico op aanzienlijke kosten, die rechtstreeks of onrechtstreeks uit namaak of vervalsing in betaalsystemen kunnen voortvloeien. Voorts profiteren de houders van de eurocheques van het feit dat eurocheques door banken en handelaren in Europa en rond de Middellandse Zee vrij algemeen worden aanvaard, hetgeen door het beveiligingssysteem in de hand wordt gewerkt. De banken van hun kant kunnen voor de afwerking vrijelijk op elke erkende onderneming een beroep doen. Zij mogen deze werkzaamheden trouwens zelf uitvoeren indien zij dat voordeliger achten.

(47) De overeenkomst legt geen enkele beperking op die voor het bereiken van de eruit voortvloeiende voordelen niet onmisbaar is. Hoewel de toepassing van de overeenkomst door de nationale verenigingen een zeker gevaar voor concurrentievervalsing bij de toepassing van de erkenningscriteria inhoudt, is deze structuur te verantwoorden. Het potentiële aantal afwerkingsbedrijven is veel groter dan het aantal producenten (papierfabrikanten en drukkers). Vaak is het werkterrein van deze bedrijven eerder regionaal dan internationaal. De nationale verenigingen zijn derhalve beter geplaatst om deze te kennen en om daarop toezicht te houden. Dit gedecentraliseerde toezicht kan ook vlotter en met minder kosten geschieden.

(48) Ten slotte geeft de overeenkomst departijen niet de mogelijkheid voor een wezenlijk deel van de betrokken produkten de mededinging uit te schakelen. Zij betreft niet de commerciële betrekkingen tussen de erkende bedrijven en de aangesloten banken, die hun afnemers zijn. Het staat beide partijen vrij in alle Lid-Staten offertes te doen of te vragen. Overigens vormt de afwerking van eurocheque-instrumenten slechts een klein onderdeel van de diensten die kunnen worden verleend door bedrijven die voor de afwerking van eurocheque-instrumenten in aanmerking kunnen komen om te worden erkend.

C. Verordening nr. 17

(49) Overeenkomstig artikel 6, lid 1, van Verordening nr. 17 wordt 5 juni 1987, de datum waarop de gewijzigde richtlijnen zijn aangenomen, als datum van inwerkingtreding van deze beschikking vastgesteld. Overeenkomstig artikel 8, lid 1, wordt de ontheffing die uit deze beschikking voortvloeit voor de duur van 15 jaar verleend,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

Op grond van de gegevens waarover zij beschikt, ziet de Commissie geen aanleiding om uit hoofde van artikel 85, lid 1, van het EEG-Verdrag stappen te ondernemen ten aanzien van de richtlijnen voor de vervaardiging van uniforme eurocheques en de richtlijnen voor de vervaardiging van uniforme eurochequekaarten, zoals aangenomen door de »Eurocheque Assemblée" in haar vergadering van 4 en 5 juni 1987.

Artikel 2

Overeenkomstig artikel 85, lid 3, van het EEG-Verdrag worden de bepalingen van artikel 85, lid 1, voor de periode van 5 juni 1987 tot en met 4 juni 2002 niet van toepassing verklaard op de richtlijnen voor de afwerking van uniforme eurocheques en uniforme eurochequekaarten, zoals goedgekeurd door de »Eurocheque Assemblée" in haar vergadering van 4 en 5 juni 1987.

Artikel 3

Deze beschikking is gericht tot:

1. Eurocheque International CV,

Louisalaan 327, bus 1,

B-1050 Brussel;

2. Agrupación Española Eurocheque,

Los Madrazo, 28,

E-28014 Madrid;

3. Association for Payment Clearing Services,

Mercury House,

Triton Court,

Finsbury Square 14,

UK-London EC21 1BR;

4. Associazione Bancaria Italiana,

Piazza del Gesù 49,

I-00186 Roma;

5. Bundesverband Deutscher Banken eV,

Mohrenstrasse 35/41,

Postfach 100246,

D-5000 Koeln 1;

6. Communauté Luxembourgeoise Eurocheque,

Boulevard F. D. Roosevelt 14,

L-2450 Luxembourg;

7. Comunidade Portuguesa Eurocheque,

Rua de S. Nicolau 71-5°-dt°,

P-1100 Lisboa; 8. Eurocheque Belgium,

Louisalaan 327, bus 6,

B-1050 Brussel;

9. Groupement des Cartes Bancaires,

29, rue de Lisbonne,

F-75008 Paris;

10. Irish Banks' Standing Committee,

Nassau House,

Nassau Street,

IRL-Dublin 2;

11. Pengeinstitutternes Betalingssystemer A/S,

Postboks 500,

Lautrupbjerg 10,

DK-2750 Ballerup;

12. Stichting Bevordering Chequeverkeer,

Postbus 9120,

NL-1006 CB Amsterdam;

13. Agrupació Andorrana Eurocheque,

boîte postale 60,

Correus Francesos,

AND-Andorra La Vella;

14. Association Suisse des Banquiers,

Aeschenplatz 7,

CH-Basel;

15. Den Norske Bankforening,

Dronning Maudsgt. 15,

N-0116 Oslo 1;

16. Bank of Cyprus (fHoldings) Ltd,

4 Diagoras Street,

Nicosia (Cyprus);

17. The Association of Yugoslav Banks,

Masarikova 5/IX,

YU-11000 Beograd;

18. The Finnish Bankers' Association,

Annankatu 32 A,

SF-00100 Helsinki;

19. Svenska Bankforeningen,

S-103 94 Stockholm;

20. Verband OEsterreichischer Banken und Bankiers,

Boersegasse 11,

Postfach 132,

A-1013 Wien.

Gedaan te Brussel, 19 december 1988.

Voor de Commissie

Peter SUTHERLAND

Lid van de Commissie