*****

BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE

van 23 januari 1985

inzake een procedure op grond van artikel 11, lid 5, van Verordening nr. 17 van de Raad (IV/C/31.163)

(Slechts de tekst in de Griekse taal is authentiek)

(85/121/EEG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE

GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap,

Gelet op Verordening nr. 17 van de Raad van 6 februari 1962, eerste verordening over de toepassing van de artikelen 85 en 86 van het Verdrag (1), laatstelijk gewijzigd bij de Akte van Toetreding van Griekenland en met name op artikel 11, lid 5,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Olympic Airways AE is een luchtvaartmaatschappij die geheel in handen is van de Griekse Regering en haar hoofdzetel heeft in Avenue Sygrou 96, Athene 404, Griekenland. Haar voornaamste werkzaamheid is het verlenen van luchtvervoerdiensten. Zij verricht tevens diensten bij het afhandelen van commerciële vluchten en passagiers op Griekse luchthavens. Zij bezit een monopolie voor de verschaffing van deze afhandeldiensten. Afhandeldiensten bestaan voornamelijk uit cooerdinerings- en technische service welke vliegtuigen behoeven die op een luchthaven landen en daar passagiers afzetten, zoals het behandelen van de bagage, het dirigeren van het vliegtuig naar een bepaald punt, het verstrekken van elektrische stroom, trappen, schoonmaakfaciliteiten enz.

(2) Op 28 februari 1984 ontving de Commissie een klacht van de Association des Compagnies Aériennes de la Communauté, hierna ACE te noemen, die inhield dat Olympic Airways, door haar kosten voor afhandeldiensten met bijna 50 % te verhogen, misbruik maakte van haar machtspositie. ACE betoogde ook dat de wijze van toepassing van deze prijsverhoging op willekeurige wijze discrimineerde tussen verschillende categorieën klanten.

(3) Teneinde vast te stellen of de door Olympic Airways berekende prijzen zo hoog zijn dat zij buitensporig of onbillijk en dus onrechtmatig moeten worden genoemd, werd Olympic Airways overeenkomstig artikel 11 van Verordening nr. 17 verzocht om bepaalde inlichtingen inzake o.a. haar kosten, haar monopolie of quasi-monopolie en de wijze waarop de prijsverhogingen werden toegepast. De brief met dit verzoek was gedateerd 8 mei 1984 en er werd voor de beantwoording een termijn gesteld van een maand na ontvangst van de brief.

(4) Bij brief van 28 mei 1984 verklaarde Olympic Airways dat zij de artikelen 85 en 86 van het Verdrag voorshands niet van toepassing achtte in de luchtvervoersector. De onderneming kon naar haar oordeel derhalve geen inbreuk hebben gemaakt op deze artikelen. Op een van de gestelde vragen werd een onvolledig, algemeen antwoord gegeven.

(5) 1. Verordening nr. 17 is van toepassing op deze diensten omdat zij geen deel uitmaken van de vervoermarkt in de zin van Verordening nr. 141 van de Raad van 26 november 1962 houdende niet-toepassing op de vervoersector van Verordening nr. 17 van de Raad (2).Verordening nr. 17 is alleen van toepassing op alle concurrentiebeperkende gedragingen in de zin van de artikelen 85 en 86 in de vervoersector voorzover Verordening nr. 141 deze niet uitsluit. De bij Verordening nr. 141 uitgesloten concurrentiebeperkende gedragingen waren beperkt tot bepaalde praktijken die bestonden in de verschaffing van luchtvervoer als zodanig. Dit blijkt uit de derde overweging van Verordening nr. 141, waarin wordt gesteld dat »de bijzondere aspecten van het vervoer de niet-toepassing van Verordening nr. 17 slechts rechtvaardigen ten aanzien van overeenkomsten, besluiten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen welke rechtstreeks betrekking hebben op het verrichten van vervoerprestaties". Dus vallen alleen bepaalde overeenkomsten, besluiten en onderling afgestemde gedragingen en, per analogie, concurrentiebeperkende praktijken in de zin van artikel 86 die op zichzelf bestaan uit het verrichten van een vervoerprestatie, onder Verordening nr. 141. Afhandeldiensten vormen op zichzelf geen vervoerprestatie en vallen derhalve onder Verordening nr. 17.

2. Er bestaat geen rechtsgrond voor de bewering, als die van Olympic Airways, dat de artikelen 85 en 86 niet van toepassing zijn op luchtvervoer.

In zijn arrest in zaak 167/73 (Commissie tegen Franse Republiek) (1) bevestigde het Hof van Justitie het standpunt van de Commissie, dat krachtens artikel 84, lid 2, zee- en luchtvervoer wel zijn onttrokken aan de regels van Titel IV inzake het gemeenschappelijk vervoerbeleid, zolang de Raad niet anders heeft besloten dan deze daarin op te nemen, maar niettemin, op dezelfde voet als andere takken van vervoer, waren onderworpen aan de algemene regels van het Verdrag. Het arrest in zaak 156/77 (Commissie tegen België) (2) bevestigt dat deze bepalingen met name de concurrentieregels omvatten. De luchtvervoersector valt derhalve onder de voorschriften van artikelen 85 en 86.

(6) Krachtens artikel 11, lid 1, van Verordening nr. 17 kan de Commissie, ter vervulling van de taken welke haar zijn opgedragen bij artikel 89 van het EEG-Verdrag, alle noodzakelijke inlichtingen inwinnen bij ondernemingen. Overeenkomstig artikel 11, lid 5, kan de Commissie, indien een onderneming de gevraagde inlichtingen niet, dan wel onvolledig verstrekt, de inlichtingen bij beschikking verlangen.

(7) De inlichtingen welke de Commissie bij haar brief van 8 mei 1984 van Olympic Airways verlangde zijn noodzakelijk in de zin van artikel 11, lid 1, van Verordening nr. 17, ten einde haar in staat te stellen alle feiten in verband met de vermoede inbreuk na te gaan, en met name na te gaan of de onderneming zich op een wezenlijk deel van de gemeenschappelijke markt in een machtspositie bevindt en of de berekende prijzen voor afhandelingsdiensten buitensporig zijn.

(8) Gezien de aard van de inlichtingen welke in haar brief van 8 mei 1984 werden verlangd en de tijd welke Olympic Airways voor het beantwoorden ter beschikking stond, acht de Commissie het redelijk, voor het verstrekken van de inlichtingen een termijn van vier weken vanaf het tijdstip van kennisgeving van deze beschikking vast te stellen.

(9) De Commissie kan ondernemingen krachtens de artikelen 15, lid 1, sub b), en 16, lid 1, sub c), van Verordening nr. 17 bij beschikking:

a) geldboeten opleggen van tenminste 100 en ten hoogste 5 000 Ecu, wanneer zij opzettelijk of uit onachtzaamheid in antwoord op een verzoek als bedoeld in artikel 11, lid 3 of 5, een onjuiste inlichting verstrekken of een inlichting niet verstrekken binnen de termijn, gesteld bij een krachtens artikel 11, lid 5, gegeven beschikking;

b) dwangsommen opleggen ten bedrage van ten minste 50 en ten hoogste 1 000 Ecu voor elke dag waarmede de in de beschikking gestelde termijn wordt overschreden, ten einde hen te dwingen tot het volledig en juist verschaffen van een inlichting welke de Commissie heeft verlangd bij een krachtens artikel 11, lid 5, gegeven beschikking.

Gezien de omvang van Olympic Airways en de omstandigheden van haar weigering inlichtingen te verstrekken, meent de Commissie dat, behoudens schriftelijke of mondelinge opmerkingen van Olympic Airways, een dwangsom van 1 000 Ecu voor elke dag waarop de inbreuk voortduurt redelijk zou zijn,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

Olympic Airways AE is verplicht binnen vier weken na de datum van kennisgeving van deze beschikking de inlichtingen te verstrekken welke in de bijlage worden verlangd.

Artikel 2

Deze beschikking is gericht tot Olympic Airways AE, Avenue Sygrou 96, Athene 404, Griekenland.

Overeenkomstig de artikelen 173 en 185 van het EEG-Verdrag kan beroep tegen deze beschikking worden ingesteld bij het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen in Luxemburg.

Gedaan te Brussel, 23 januari 1985.

Voor de Commissie

Peter SUTHERLAND

Lid van de Commissie

(1) PB nr. 13 van 21. 2. 1962, blz. 204.

(2) PB nr. 124 van 28. 11. 1962, blz. 2751.

(1) Jurispr. 1974, blz. 359.

(2) Jurispr. 1978, blz. 1881.

BIJLAGE

1. Gelieve het aantal luchthavens op te geven dat in Griekenland door commerciële luchtvaartmaatschappijen wordt gebruikt.

2. In hoeveel van deze luchthavens biedt alleen Olympic Airways afhandeldiensten aan?

3. Staat het andere luchtvaartmaatschappijen vrij afhandeldiensten op Griekse luchthavens te verrichten voor zichzelf of voor enige andere luchtvaartmaatschappij? Zo nee, zijn de hindernissen van juridische of economische aard? Indien van juridische aard, gelieve u de betrokken wettekst over te leggen.

4. Gelieve voor de jaren 1982 en 1983 de vaste en de variabele kosten van het verrichten van afhandeldiensten op de luchthaven van Athene en andere Griekse luchthavens op te geven.

5. Indien er voorzieningen zijn getroffen voor de aftrek van het aandeel in de totale kosten dat kan worden toegerekend aan het verrichten van afhandeldiensten aan de eigen vliegtuigen van Olympic Airways, welke zijn dat?

6. In prijslijst »A", met basiskosten voor passagiersvliegtuigen geldig vanaf 1 april 1984, staan prijzen voor essentiële afhandeldiensten voor zwaardere vliegtuigen die gemiddeld 50 % boven de prijs van 1983 liggen.

Zijn de kosten van het verrichten van deze diensten met hetzelfde percentage gestegen? Welke andere redenen zijn er voor deze stijgingen?

7. Anderzijds vertonen afhandeldiensten voor kleine en lichte vliegtuigen prijsstijgingen voor de periode vanaf 1 april 1984 van gemiddeld 35 %. Kunt u verklaren waarom de gemiddelde stijging voor kleine en lichtere vliegtuigen zoveel geringer is dan voor zwaardere vliegtuigen?

8. Kunt u verklaren waarom de voorgestelde verhoging met 50 % gold vanaf 1 januari 1984 voor bepaalde luchtvaartmaatschappijen en vanaf 1 april 1984 voor andere?