Beschikking van de Commissie

van 17 juli 2002

betreffende de staatssteun die Italië voornemens is toe te kennen aan Ilva SpA

(kennisgeving geschied onder nummer C(2002) 2595)

(Slechts de tekst in de Italiaanse taal is authentiek)

(Voor de EER relevante tekst)

(2003/107/EGKS)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, en met name op artikel 4, onder c),

Gelet op Beschikking nr. 2496/96/EGKS van de Commissie van 18 december 1996 houdende communautaire regels voor steun aan de ijzer- en staalindustrie(1), en met name op artikel 6, lid 5,

Gelet op de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, en met name op artikel 62, lid 1, onder a),

Na de belanghebbenden overeenkomstig de genoemde artikelen te hebben aangemaand hun opmerkingen te maken(2), en gezien deze opmerkingen,

Overwegende hetgeen volgt:

I. PROCEDURE

(1) Bij schrijven van 20 december 2001, dat op 21 december 2001 werd geregistreerd, heeft Italië bij de Commissie aanmelding gedaan van zijn voornemen om steun te verlenen voor investeringen die Ilva SpA zou gaan uitvoeren in haar vestiging te Taranto.

(2) Bij schrijven van 18 februari 2002 deelde de Commissie Italië mee dat zij besloten had ten aanzien van voormelde steunmaatregel de procedure van artikel 6, lid 5, van Beschikking nr. 2496/96/EGKS (hierna "de staalsteuncode" te noemen) in te leiden.

(3) Het besluit van de Commissie tot inleiding van de procedure is bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen(3). De Commissie heeft belanghebbenden verzocht hun opmerkingen over de betrokken steunmaatregel mee te delen.

(4) Bij schrijven van 12 april 2002, dat op 17 april 2002 werd geregistreerd, hebben de Italiaanse autoriteiten de Commissie meegedeeld dat, aangezien volgens de Staalsteuncode de steun vóór 22 juli moest zijn betaald, Ilva SpA besloten had af te zien van de tweede en derde tranche van de steun. Voorts heeft Italië de Commissie meegedeeld dat de onderneming besloten had vijf van de dertien projecten uit de oorspronkelijke aanmelding niet uit te voeren en dat bijgevolg ook geen steun zou worden toegekend voor de verwezenlijking van die projecten. Het betreft de projecten die beschreven werden in de punten 8, 9, 13, 14 en 16 van het besluit tot inleiding van de procedure. In datzelfde schrijven heeft de Italiaanse regering ook aanvullende inlichtingen verstrekt over de resterende projecten.

(5) Bij schrijven van 18 april 2002 heeft UK Steel Association opmerkingen gemaakt over de steun. De Commissie heeft deze opmerkingen voor een reactie doorgezonden aan de Italiaanse autoriteiten. De opmerkingen van de Italiaanse autoriteiten werden ontvangen bij schrijven van 22 mei 2002.

II. GEDETAILLEERDE BESCHRIJVING VAN DE STEUNMAATREGEL

(6) Ilva SpA is een staalproducent die tot de Riva-groep behoort.

(7) De steun wordt door het ministerie van Industrie, Handel en Ambachtsnijverheid verleend op grond van wet nr. 488/92 inzake steunverlening aan achterstandsgebieden ("Omzetting in wet, met wijzigingen, van wetsdecreet nr. 415 van 22 oktober 1992 houdende wijzigingen van wet nr. 64 van 1 maart 1986 betreffende de buitengewone bijstand ten gunste van Mezzogiorno en regels inzake steun voor productieactiviteiten"). De steun werd op 9 april 2001 toegekend onder voorbehoud van goedkeuring door de Europese Commissie.

(8) Na de gedeeltelijke intrekking van de aanmelding als bedoeld in overweging 4, bedragen de subsidiabele kosten volgens de Italiaanse autoriteiten 20,225 miljoen EUR. De overeenkomstig wet nr. 488/92 toegekende steun is niet berekend op basis van een vast percentage van de subsidiabele kosten, maar op basis van een percentage uitgedrukt als nettosubsidie-equivalent (NSE) binnen de beperkingen van het door de Commissie voor de desbetreffende regeling goedgekeurde steunplafond, rekening houdend met de omvang van de onderneming en de vestigingsplaats van de productie-eenheid. Voor Ilva SpA bedraagt het door Italië goedgekeurde percentage 12,25 % NSE, hetgeen overeenstemt met een in drie tranches uit te betalen bedrag van 3,034 miljoen EUR. Nu de onderneming afgezien heeft van de twee laatste tranches, zal maar één enkele tranche worden toegekend. De daadwerkelijke steun zal zodoende uitkomen op 980000 EUR en zal naar de hierna te behandelen projecten gaan.

(9) Behandeling van de nevenproducten van de cokesfabriek: vernieuwing van de drie bestaande lijnen voor de absorptie van ammoniak en de koeling van cokesgassen. Deze lijnen werden in 1991 volledig vernieuwd en hun resterende nuttige levensduur bedroeg op het tijdstip van de investering meer dan 15 jaar. De totale kostprijs betreft de nodige uitrusting en beliep 3,1 miljoen EUR. Van dat bedrag werd 0,8 miljoen EUR beschouwd als onderhoudskosten, zodat de subsidiabele kosten uitkomen op 2,3 miljoen EUR.

(10) Vervanging van het bestaande stoffiltersysteem, dat gebruikmaakt van cycloon- of elektrostatische filters, door een nieuw systeem dat gebruik maakt van textiel. De emissies mogen volgens de huidige normen maximaal 100 mg/Nm3 bedragen. Dankzij het nieuwe systeem zal de stofemissie dalen van 50 tot 30 mg/Nm3, of een reductie met 40 %. Het bestaande systeem dateert nog uit het begin van de jaren zestig en de resterende nuttige levensduur bedroeg op het tijdstip van de investering 15 jaar. De subsidiabele kosten betreffen de nodige uitrusting en belopen 1,292 miljoen EUR.

(11) Installatie van een bewakingssysteem voor de uitstoot van de cokesovens en de sinterinstallatie. Deze installatie werd verplicht gesteld door de regionale autoriteiten. De kostprijs van deze uitrusting bedroeg 1,033 miljoen EUR.

(12) Installatie van een transportband voor het vervoer van erts naar de homogenisatie-installatie. Dit systeem zal het huidige systeem van transport per vrachtwagen vervangen en zal het mogelijk maken stofuitstoot uit te schakelen. De totale kostprijs van dit project bedraagt 4,7 miljoen EUR. Volgens de Italiaanse autoriteiten zal deze investering een kostenbesparing van jaarlijks 312000 EUR opleveren. De Italiaanse autoriteiten hebben 2,5 miljoen EUR in mindering gebracht als kostenbesparingen over een periode van tien jaar. Volgens de Italiaanse autoriteiten bedragen de subsidiabele kosten zodoende 2,2 miljoen EUR.

(13) Installatie van een nieuw, bijkomend systeem voor de terugwinning van zoutzuur (Ruthner-installatie). Dit systeem (met gesloten circuit) komt naast het bestaande systeem, dat dateert uit 1978 en dat op het tijdstip van de investering nog een nuttige levensduur van tien jaar had. De emissies mogen volgens de huidige normen maximaal 60 mg/Nm3 bedragen. De zoutzuuremissie zal dalen van 55 tot 22 mg/Nm3. Bovendien zullen, dankzij het gesloten systeem, de vuildeeltjes in het water niet meer in het afvoerwater terechtkomen. De kostprijs van deze installatie bedraagt 1,55 miljoen EUR.

(14) Verbetering van het stofverwijderingssysteem voor secundaire emissies van hoogoven nr. 1. De bestaande installatie dateert uit 1988 en haar resterende nuttige levensduur bedroeg op het tijdstip van de investering twaalf jaar. De emissies mogen volgens de huidige normen maximaal 100 mg/Nm3 bedragen. De stofemissie zal dalen van 50 tot 30 mg/Nm3. De kostprijs van de uitrusting bedraagt 1,55 miljoen EUR, waarvan 0,5 miljoen EUR is afgetrokken voor kosten die niet rechtstreeks verband houden met milieubescherming. Zodoende komen de subsidiabele kosten uit op 1,05 miljoen EUR.

(15) Uitbreiding van de stortplaats voor speciaal afval met 300000 m2. Dit afval wordt thans naar speciale stortplaatsen buiten de fabrieksterreinen gebracht. Met deze investering zou het risico dat aan dergelijke afvaltransporten verbonden is, worden uitgeschakeld. Volgens de Italiaanse autoriteiten zouden dankzij deze investering de kosten voor het transporteren en storten van het afval dalen van 70 tot 15 EUR per ton per jaar. De capaciteit van deze uitbreiding bedraagt 60000 ton per jaar. De investering bedraagt 1,29 miljoen EUR.

(16) Vervanging van de 350 elektrische transformatoren met PCB-koeling door nieuwe met luchtkoeling of koeling met minerale olie. Volgens de huidige nationale wetgeving moeten PCB-transformatoren tegen 2010 ontmanteld zijn. De transformatoren werden in de jaren zestig en zeventig geïnstalleerd. Hun resterende nuttige levensduur bedraagt meer dan 20 jaar. Met deze investering kunnen geen kostenbesparingen worden verwezenlijkt. De investeringskosten bedragen 9,51 miljoen EUR.

III. OPMERKINGEN VAN BELANGHEBBENDEN

(17) UK Steel Association heeft twijfel geuit ten aanzien van de milieudoelstellingen van de investeringen waarvan sprake in de overwegingen 11, 13 en 15. Wat de investering als bedoeld in de overwegingen 10 en 16 betreft, heeft de vereniging de Commissie verzocht zich ervan te vergewissen dat deze investeringen niet louter plaatsvinden omdat de bestaande installaties aan het eind van hun normale levensduur zijn gekomen. Wat de investeringen uit de overwegingen 9, 12, 14 en 16 betreft, is UK Steel Association van oordeel dat deze kostenbesparingen kunnen opleveren die in mindering zouden moeten worden gebracht van de subsidiabele kosten.

IV. OPMERKINGEN VAN ITALIË

(18) Aangezien de twijfel van de Commissie hoofdzakelijk verband hield met het ontbreken van informatie in de aanmelding, hebben de Italiaanse autoriteiten zich ertoe beperkt de ontbrekende informatie mee te delen.

V. BEOORDELING VAN DE STEUN

(19) Ilva SpA vervaardigt producten die voorkomen in bijlage I bij het EGKS-Verdrag. Het betreft derhalve een onderneming in de zin van artikel 80 van het EGKS-Verdrag, waarop de staalsteuncode van toepassing is.

(20) Volgens artikel 3 van de staalsteuncode kunnen staalbedrijven steun ontvangen voor milieu-investeringen. De criteria om die steun te toetsen op zijn verenigbaarheid met de gemeenschappelijke markt, zijn vastgesteld in de bijlage bij de staalsteuncode en in de communautaire kaderregeling inzake staatssteun ten behoeve van het milieu(4) (hierna "de kaderregeling" te noemen).

(21) Volgens de kaderregeling valt steun die ogenschijnlijk voor maatregelen tot bescherming van het milieu bedoeld is, maar in feite neerkomt op steun voor algemene investeringen, niet onder de kaderregeling. De subsidiabele kosten moeten strikt beperkt blijven tot de extra investeringskosten die noodzakelijk zijn voor het verwezenlijken van de milieudoeleinden(5). Voorts mag, volgens de kaderregeling, ten belope van maximaal 15 % brutosteunintensiteit van de subsidiabele kosten steun worden verleend aan ondernemingen die investeren om installaties die minstens twee jaar in bedrijf zijn, aan te passen aan nieuwe verplichte normen (punt A, eerste alinea). Voor steun aan investeringen die gericht zijn op een beduidend hoger niveau van milieubescherming dan bij de verplichte normen is vereist of voor steunverlening in gevallen waarin verplichte normen ontbreken, kan volgens de kaderregeling steun worden toegestaan tot maximaal 30 % bruto van de subsidiabele kosten (punt B, eerste alinea).

(22) Volgens de bijlage bij de staalsteuncode zal de Commissie de economische en milieuaspecten van een beslissing tot vervanging van een bestaande fabriek of van bestaande installaties analyseren. In beginsel komt een investeringsbesluit dat hoe dan ook op economische gronden of vanwege de ouderdom van de bestaande fabriek of installaties (resterende levensduur minder dan 25 %) zou zijn genomen, niet voor steun in aanmerking. Bovendien moet enig voordeel met betrekking tot lagere productiekosten in mindering worden gebracht.

(23) Wat betreft de vervangingsinvesteringen als bedoeld in de overwegingen 10, 13, 14 en 16, is de Commissie, met name gelet op het feit dat het geen productie-installaties betreft en dat de nuttige levensduur van de te vervangen uitrusting meer dan 25 % bedraagt, van oordeel dat er sprake is van investeringen ten behoeve van het milieu.

(24) Wat betreft de investeringen in verband met de behandeling van de nevenproducten van de cokeslijn (zie overweging 9), is de Commissie, gelet op het feit dat de gassen opnieuw in de cyclus zullen worden geïntegreerd en door de onderneming opnieuw zullen worden gebruikt, van oordeel dat zulks de hoofddoelstelling van de investering kan vormen. De Italiaanse autoriteiten voeren aan dat de investering geen kostenbesparingen genereert. Zulks is evenwel in tegenspraak met hun stelling (die overigens niet door bewijzen wordt gestaafd) als zouden de emissies - kwantitatief en kwalitatief - met 20 % worden teruggedrongen. De Commissie kan dus niet besluiten dat de investering de milieubescherming in belangrijke mate zal verbeteren, zoals vereist volgens de kaderregeling. Bovendien zijn de kostenbesparingen niet in mindering gebracht van de subsidiabele kosten. Onder die omstandigheden is het voorbehoud van de Commissie ten aanzien van de vraag of deze investering aanspraak kan maken op steun ten behoeve van het milieu, niet weggenomen.

(25) Wat betreft de investering in verband met de installatie van een systeem met transportbanden (zie overweging 12), is de Commissie, gelet op het feit dat de door de investering gegenereerde kostenbesparingen en het beperkte effect op het punt van de milieubescherming, van oordeel dat deze investering plaatsvond om economische redenen en dus geen aanspraak kan maken op steun. In ieder geval, ook wanneer de door de investering gegenereerde kostenbesparingen in mindering worden gebracht, zou de conclusie dezelfde zijn: de investering kan geen aanspraak maken op steun.

(26) Wat betreft de investering in verband met de uitbreiding van de stortplaats voor speciaal afval (zie overweging 15), doet de Commissie opmerken dat daarmee de vervuiling niet wordt teruggedrongen, maar dat eerder de kosten voor de afvalverwerking dalen. De kostenverlagingen gaan zover dat de investering ruimschoots wordt gecompenseerd. Onder die omstandigheden is de Commissie van oordeel dat deze investering in hoofdzaak om economische redenen plaatsvond en dus geen aanspraak kan maken op steun. In ieder geval, ook wanneer de door de investering gegenereerde kostenbesparingen in mindering worden gebracht, zou de conclusie dezelfde zijn: de investering kan geen aanspraak maken op steun.

(27) Wat betreft de investering in verband met de installatie van een nieuw bewakingssysteem voor de uitstoot van de cokesovens en de sinterinstallatie (zie overweging 11), doet de Commissie opmerken dat deze weliswaar bestemd is om te voldoen aan door de regionale autoriteiten opgelegde verplichtingen, maar dat deze installatie niet bedoeld is om vervuiling of milieuhinder te beperken of te beëindigen, noch om de productiemethoden aan te passen met het oog op de bescherming van het milieu (zoals geëist in punt 3.2.1 van de kaderregeling), maar enkel bedoeld is om de reële omvang van de vervuiling te meten. Onder die omstandigheden komt de investering niet in aanmerking voor steun ten behoeve van het milieu.

(28) Wat betreft de investering in verband met de vervanging van de elektrische transformatoren (zie overweging 16), doet de Commissie opmerken dat de nieuwe installaties bedoeld zijn voor de aanpassing aan nieuwe verplichte milieunormen en dat zij de vervuiling zullen beperken of beëindigen. Volgens punt 3.2.A van de kaderregeling mag steun voor dit soort investeringen maximaal 15 % bruto van de subsidiabele kosten bedragen, in dit geval 1426500 EUR.

(29) Wat betreft de in de overwegingen 10, 13 en 14 beschreven investeringen, wijst de Commissie erop dat het daarmee mogelijk zal worden een beduidend hoger niveau van milieubescherming te bereiken en dat de met deze investeringen gegenereerde kostenbesparingen in mindering zijn gebracht. Volgens punt 3.2.B van de kaderregeling mag steun voor dit soort investeringen maximaal 30 % bruto van de subsidiabele kosten bedragen, in dit geval 1167600 EUR.

(30) Een overzicht van de subsidiabele kosten en van de volgens de kaderregeling toegestane maximumintensiteiten is in onderstaande tabel opgenomen.

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

(31) Onder die omstandigheden is, gezien het feit dat de steun slechts de eerste tranche zal omvatten van de goedgekeurde steun, zijnde 980000 EUR (zie overweging 8), de steunintensiteit in overeenstemming met de staalsteuncode.

VI. CONCLUSIE

(32) In het licht van het voorgaande is de 980000 EUR staatssteun die Italië krachtens wet nr. 488/92 voornemens is toe te kennen aan Ilva SpA ten behoeve van de in overweging 30 genoemde projecten, verenigbaar met de gemeenschappelijke markt. Wat het resterende deel van de aangemelde steun betreft, wordt, gezien de intrekking van de aanmelding (zie overweging 4), de op 18 februari 2002 ingeleide procedure gesloten,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

De staatssteun ten bedrage van 980000 EUR die Italië voornemens is krachtens wet nr. 488/92 te verlenen aan Ilva SpA ten behoeve van in de vestiging van Taranto uit te voeren projecten, is met de gemeenschappelijke markt verenigbaar.

Artikel 2

Deze beschikking is gericht tot de Italiaanse Republiek.

Gedaan te Brussel, 17 juli 2002.

Voor de Commissie

Mario Monti

Lid van de Commissie

(1) PB L 338 van 28.12.1996, blz. 42.

(2) PB C 71 van 20.3.2002, blz. 6.

(3) Zie voetnoot 2.

(4) PB C 72 van 10.3.1994, blz. 3.

(5) Zie punt 3.2.1 van de kaderregeling.