*****

BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE

van 23 november 1988

betreffende de door de Franse Regering aan de fabrikant van materiaal voor de automobielsector Valéo verleende steun

(Slechts de tekst in de Franse taal is authentiek)

(89/348/EEG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE

GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, inzonderheid op artikel 93, lid 2, eerste alinea,

Na overeenkomstig dit artikel de belanghebbenden te hebben aangemaand hun opmerkingen te maken en gezien deze opmerkingen,

Overwegende hetgeen volgt:

I

Bij brief van 28 juni 1985, ingekomen op 3 juli 1985, heeft de Franse Regering de Commissie inlichtingen verstrekt betreffende de toekenning van steun aan een fabrikant van materiaal voor de automobielsector.

Deze steun in de vorm van een lening van het Fonds Industriel de Modernisation (FIM) ten bedrage van 160 miljoen Ffr. moest een investeringsprogramma van 227,48 miljoen Ffr. helpen financieren. Het was de bedoeling van de onderneming dit programma in 1984 en 1985 uit te voeren en zodoende geavanceerde fabricageprocédés en -technieken uit te werken om nieuwe produkten mee te vervaardigen. De investeringen betreffen met name:

- afdeling thermische uitrusting: ontwikkeling van radiatoren die betere prestaties leveren en daardoor tegemoetkomen aan de behoeften van de Europese automobielfabrikanten; tegelijkertijd uitwerking van het produktieprocédé (34,185 miljoen Ffr.);

- afdeling rem- en koppelingsmaterialen: ontwerpen van produkten die voldoen aan de nieuwe fabricagenormen zonder asbest, die door de overheid dan wel op grond van afspraken onder particulieren zijn opgelegd, en aanpassing van de fabricageprocédés (19,05 miljoen Ffr.);

- afdeling motoren en toepassingen: wijziging van ruitewissermotoren (voor en achter) en van koelsystemen en -motoren, alsmede automatisering van de produktiemiddelen (31,96 miljoen Ffr.);

- afdeling verlichting: ontwerp van een nieuw type koplamp met gebruikmaking van een nieuwe techniek (vervanging van de stalen reflector door een van kunststof), hetgeen een volledige omschakeling van produktieapparatuur vereist (23,835 miljoen Ffr.);

- afdeling koppelingen: uitbrengen van een totaal nieuw produkt - een nieuw soort diafragmakoppeling voor vrachtwagens - en robotisering van de fabricage in het kader van een algehele reorganisatie van het produktiebeheer (39,45 miljoen Ffr);

- immateriële investeringen in de diverse afdelingen: (22,3 miljoen Ffr.);

- investeringen in CAD (Computer Aided Design - computerondersteund ontwerpen): (45,5 miljoen Ffr.);

- investeringen in CAM (Computer Aided Manufacturing - computerondersteunde fabricage): (11,2 miljoen Ffr.).

Bij Beschikking 85/378/EEG (1) stelde de Commissie vast dat de FIM-leningen steunmaatregelen zijn in de zin van artikel 92, lid 1, van het EEG-Verdrag en stelde zij de toekenning van dergelijke leningen afhankelijk van de inachtneming van een verplichting tot voorafgaande aanmelding van alle significante concrete gevallen.

Deze leningen werden oorspronkelijk verstrekt tegen een rente van 9,25 % (later verlaagd tot 8,25 %) en voor een looptijd van maximaal tien jaar, waarbij de terugbetalingen voor maximaal twee jaar konden worden opgeschort. Doel ervan is het aanmoedigen van investeringen met een innoverende inslag, inzonderheid voor het installeren van geavanceerde machines en outillage en het toepassen van kantoorautomatisering en biotechnologie.

De Commissie is van oordeel dat de genoemde lening van 160 miljoen Ffr. steunelementen in de zin van artikel 92, lid 1, bevat en niet voldoet aan de in artikel 92, lid 3, gestelde voorwaarden om in aanmerking te komen voor een van de daarin genoemde afwijkingen. Zij heeft derhalve ten aanzien van deze steunmaatregel de in artikel 93, lid 2, bedoelde procedure ingeleid.

Bij brief van 26 februari 1986 heeft de Commissie de Franse Regering aangemaand haar opmerkingen in te dienen. Bij brief van 13 mei 1986 werden de overige Lid-Staten in kennis gesteld van het inleiden van de procedure en verzocht hun opmerkingen kenbaar te maken; belanghebbende derden werden daartoe uitgenodigd met een bekendmaking in het Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen (1).

II

Bij schrijven van 24 december 1986 hebben de Franse autoriteiten hun opmerkingen gemaakt.

Volgens de Franse autoriteiten had de Valéo-groep voor de jaren 1984 en 1985 investeringen voor een bedrag van 665 miljoen Ffr. gepland. Om deze investeringen te financieren heeft de onderneming grotendeels uit eigen middelen geput. Haar aandeelhouders hebben trouwens een nieuwe inbreng gedaan en zelf is zij - tegen zeer uiteenlopende rentevoeten, afhankelijk van de financieringswijze - verscheidene leningen op lange en middellange termijn aangegaan bij Franse banken of op de financiële markt.

De FIM-lening was bestemd voor investeringen met een werkelijk innoverend karakter, inzonderheid voor investeringen voor de invoering van fabricageprocédés en -technieken waarmee echt nieuwe produkten kunnen worden vervaardigd. Voor het betrokken investeringsprogramma was generlei overheidssteun verleend en de invloed ervan op de handel tussen Lid-Staten was gering.

Op grond van de door de Franse autoriteiten in hun brieven van 28 juni 1985 en 24 december 1986 verstrekte gegevens was het de Commissie niet mogelijk het steunelement in het FIM-krediet te berekenen - de kredietvoorwaarden waren niet medegedeeld - of zich een oordeel te vormen over de aard van de investeringen.

Om deze lacune aan te vullen heeft de Commissie bij telexbericht van 13 februari 1988 de Franse autoriteiten verzocht haar binnen een termijn van twee weken - later verlengd tot 10 maart 1988 - de leningsvoorwaarden (met name de datum van toekenning van de lening en de toegepaste rentevoet) mee te delen, alsmede haar alle inlichtingen te verstrekken die voor haar relevant zouden kunnen zijn bij de beoordeling van de innoverende aard uit communautair oogpunt van de gesubsidieerde investeringen.

Bij brief van 15 april 1988 deelden de Franse autoriteiten mee dat de FIM-lening was verstrekt tegen een rente van 8,75 % bij een looptijd van tien jaar en dat zij was uitgekeerd in twee stortingen van 80 miljoen Ffr., respectievelijk op 8 augustus 1985 en op 10 april 1986. De FIM-lening zou hebben bijgedragen tot de uitvoering van een buitengewoon innoveringsprogramma dat was toegespitst op de ontwikkeling van nieuwe produkten en de grondige wijziging van de diverse fabricageprocédés.

In het kader van de procedure hebben de Regeringen van twee andere Lid-Staten alsmede een ondernemersvereniging opmerkingen gemaakt.

III

Volgens Beschikking 85/378/EEG van de Commissie zijn alle FIM-leningen steunmaatregelen in de zin van artikel 92, lid 1, van het EEG-Verdrag, omdat zij het handelsverkeer tussen Lid-Staten ongunstig beïnvloeden en door de begunstiging van bepaalde ondernemingen of bepaalde produkties de mededinging vervalsen of dreigen te vervalsen.

De FIM-lening van 160 miljoen Ffr. die de Franse Regering aan de onderneming Valéo heeft toegekend, is derhalve een steunmaatregel die de begunstigde in staat heeft gesteld een aantal investeringen te verrichten zonder de totale kosten daarvan te moeten dragen.

De Commissie wijst erop, dat het steunelement in de FIM-leningen bestaat in de opschorting van de terugbetalingen voor twee jaar en in het verschil tussen de rentevoet voor de aan de onderneming verstrekte FIM-lening en de door het Crédit National aangerekende rente over »uitrustingsleningen" (de referentierente).

De betrokken FIM-lening van 160 miljoen Ffr. is aan de begunstigde verstrekt tegen een rente van 8,75 %. Ten tijde van de eerste storting van 80 miljoen Ffr. (8 augustus 1985) bedroeg de referentierente 13 %. Ten tijde van de tweede storting van 80 miljoen Ffr. (10 april 1986) bedroeg deze 11 %. De rentesubsidie bedraagt derhalve 4,25 punten per jaar voor het eerste gedeelte van de lening en 2,25 punten per jaar voor het tweede gedeelte.

IV

Wat de procedure betreft, moeten de steunmaatregelen volgens artikel 93, lid 3, reeds als voornemen worden aangemeld en mag de steun pas na een beslissing van de Commissie worden toegekend (opschortende werking). Nu de steun waar het hier om gaat evenwel reeds is toegekend, is hij onrechtmatig verstrekt wegens schending van de procedureregels van artikel 93, lid 3.

Er zij op gewezen dat het onrechtmatige karakter van de betrokken steunmaatregel, gezien de dwingende aard van de procedureregels van artikel 93, lid 3 (zie de arresten van het Hof van Justitie van 11 december 1973, zaak 120/73, Lorenz, en 22 maart 1977, zaak 78/76, Steinike), achteraf niet kan worden weggenomen. Voorts kan de Commissie de Lid-Staten ertoe verplichten de steun ongedaan te maken door hem van de begunstigden terug te vorderen (zie arrest van 12 juli 1973, zaak 70/72, Kohlegesetz).

V

Gelet op de in artikel 92, lid 1, van het EEG-Verdrag gestelde voorwaarden stelt de Commissie het volgende:

De markt voor onderdelen voor de automobielindustrie, waarop de begunstigde van de betrokken steunmaatregel werkzaam is, wordt gekenmerkt door een groot aantal onderling sterk verschillende produkten die in de volgende categorieën kunnen worden ingedeeld: elektrische uitrusting, motoronderdelen, chassisonderdelen en carrosserieonderdelen.

In de Gemeenschap zijn in de onderdelensector meer dan 4 500 bedrijven actief, voor het merendeel zeer gespecialiseerde kleine en middelgrote ondernemingen. Enkele subsectoren daarentegen, waaronder met name de sectoren elektrische uitrusting en rem- en koppelingsvoeringen, worden gedomineerd door enkele grote bedrijven (zoals Bosch, Valéo, Lucas, GKN, Fiat), die daarenboven vaak onderlinge banden hebben; zo hebben Bosch en Valéo gemeenschappelijke belangen door hun participatie in de Société Financière d'Equipements Automobiles (FEA), die de controle heeft over diverse produktiemaatschappijen zoals de Société de Paris et du Rhône of Cibié-projecteurs.

Auto-onderdelen moeten voldoen aan de vereisten van twee verschillende markten, namelijk de markt voor onderdelen voor de automobielindustrie en die voor reserveonderdelen. Naar schatting wordt circa 40 % van de door de automobielindustrie in de Gemeenschap gebruikte onderdelen geleverd door de onderdelenindustrie. De uitvoer van delen, losse onderdelen en accessoires voor Franse voertuigen naar de andere Lid-Staten zou in 1986 3,365 miljard Ffr. hebben vertegenwoordigd.

Er bestaat derhalve een scherpe concurrentie tussen de verschillende fabrikanten van auto-onderdelen en de internationale handel is aanzienlijk.

Volgens het jaarverslag van Valéo zelf bekleedt de onderneming met een omzet van 11,532 miljard Ffr. in 1985 een plaats onder de eerste vijf Europese producenten van materiaal voor de automobielsector. De belangrijkste takken waarin Valéo werkzaam is zijn elektrische onderdelen voor motoren (wisselstroomgeneratoren, startmotoren, ontsteking), verlichting, koppelingen en thermische uitrusting (koelradiatoren, verwarmings- en ventilatiesystemen, airconditioning). Voorts vervaardigt Valéo frictiematerialen (koppelings- en remvoeringen), produkten voor ruitewissersystemen en elektrische hulpmotoren (afdeling motoren en toepassingen), outillage voor de industrie en industriële componenten voor de bouwsector.

Valéo is de eerste wereldproducent van koppelingsvoeringen, van koppelingen voor personenauto's en van volgens Europese technische normen vervaardigde koplampen, de tweede wereldproducent van koelradiatoren en de eerste Europese producent van wisselstroomgeneratoren en startmotoren.

In 1985 vertegenwoordigde de uitvoer van de Franse vestigingen van de Valéo-groep 21 % van de totale geconsolideerde omzet van de groep, terwijl 24 % van de omzet werd gevormd door produkten die in het buitenland waren vervaardigd en verkocht.

Volgens hetzelfde activiteitenverslag kwam in 1984 meer dan 30 % van de omzet van de afdelingen koppelingen en motoren en toepassingen voort uit de uitvoer en was meer dan twee derde van de omzet van de afdeling thermische uitrusting het resultaat van internationale bedrijvigheid (uitvoer en produktie in het buitenland).

Gelet op de bovenstaande overwegingen, de situatie op de betrokken markt en de positie van de onderneming op die markt kan de aan Valéo verleende steun in de vorm van een FIM-lening van 160 miljoen Ffr. het handelsverkeer tussen Lid-Staten ongunstig beïnvloeden en de mededinging vervalsen in de zin van artikel 92, lid 1, van het EEG-Verdrag.

Deze steunmaatregel vervalst de vrije mededinging doordat hij de financiële toestand van de begunstigde onderneming verbetert en haar investeringskosten vermindert, hetgeen haar bevoordeelt in de concurrentiestrijd die zij voert met de andere producenten die op eigen kosten soortgelijke investeringen doen of hebben gedaan.

VI

Artikel 92, lid 1, van het EEG-Verdrag stelt dat steunmaatregelen met de erin vermelde kenmerken in beginsel onverenigbaar zijn met de gemeenschappelijke markt. De afwijkingen van dit beginsel die in artikel 92, lid 2, van het EEG-Verdrag zijn vermeld, zijn gelet op de aard en de doelstellingen van de betrokken steunmaatregelen in het onderhavige geval niet van toepassing.

Krachtens artikel 92, lid 3, van het EEG-Verdrag moeten steunmaatregelen die in aanmerking komen om als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt te worden beschouwd, in de communautaire context en niet op het niveau van een enkele Lid-Staat worden beoordeeld. Om de goede werking van de gemeenschappelijke markt te vrijwaren en rekening te houden met de in artikel 3, onder f), van het EEG-Verdrag neergelegde beginselen, moeten de in artikel 92, lid 3, van het EEG-Verdrag genoemde afwijkingen van het in lid 1 van hetzelfde artikel gestelde beginsel bij het onderzoek van elke steunregeling of elke individuele steunmaatregeling beperkend worden uitgelegd.

(1) PB nr. L 216 van 13. 8. 1985, blz. 12.

(1) PB nr. C 128 van 27. 5. 1986, blz. 14.

Met name mogen de afwijkingen slechts gelden wanneer de Commissie vaststelt dat het marktmechanisme alleen, zonder steunmaatregelen, niet volstaat om de eventuele begunstigden ertoe te brengen iets te ondernemen om een van de doelstellingen te bereiken.

De afwijkingen toestaan wanneer een dergelijk doel er niet naderbij mee wordt gebracht, komt neer op het toekennen van voordelen aan bedrijfstakken of ondernemingen in bepaalde Lid-Staten waar het de voorwaarden waaronder het handelsverkeer tussen de Lid-Staten verloopt beïnvloedt op een wijze die strijdig is met het gemeenschappelijk belang.

In haar Beschikking 85/378/EEG waarbij de FIM-steunregeling werd toegestaan, overwoog de Commissie dat noch het Franse prioritaire industriële belang, noch de modernisering van de industriële ondernemingen op zich kon worden beschouwd als een tegenprestatie ten gunste van de Gemeenschap die een van de uitzonderingen van artikel 92, lid 3, van het EEG-Verdrag rechtvaardigt, en dat deze steun integendeel, wanneer hij in deze significante individuele gevallen wordt verleend, het handelsverkeer binnen de Gemeenschap in strijd met het gemeenschappelijk belang dreigt te veranderen doordat hij de positie van de begunstigde ondernemingen ten opzichte van andere concurrerende ondernemingen in het handelsverkeer binnen de Gemeenschap aanzienlijk versterkt. Deze overweging was de belangrijkste grond voor het geven van twee negatieve beschikkingen, Beschikking 87/194/EEG van de Commissie (1) betreffende een voorgenomen FIM-lening in de sector mineraalwater en glasverpakking en Beschikking 87/303/EEG van de Commissie (2) betreffende een aan een onderneming in de bierbrouwerijsector toegekende lening. Het Hof van Justitie heeft de gegrondheid van het standpunt van de Commissie bevestigd (arrest van 13 juli 1988, zaak 102/87, Frankrijk/Commissie).

Gelet overigens op artikel 92, lid 3, onder a), betreffende steunmaatregelen ter bevordering van de ontwikkeling van bepaalde streken, moet worden geconstateerd dat de streken waarin de investeringen van Valéo hebben plaatsgevonden niet te kampen hebben met een abnormaal lage levensstandaard of een ernstig gebrek aan werkgelegenheid, in de zin van de bepaling. De betrokken streken komen niet voor deze afwijking in aanmerking.

Wat de in artikel 92, lid 3, onder b), bedoelde afwijkingen betreft, wettigt hoegenaamd niets in het dossier de veronderstelling dat de betrokken steunmaatregel is bestemd om een project van gemeenschappelijk Europees belang te bevorderen (zie het arrest van 8 maart 1988 in de gevoegde zaken 62/87 en 72/87) of een ernstige verstoring in de Franse economie op te heffen. De Franse Regering heeft zich trouwens niet beroepen op dergelijke motieven om de betrokken steunmaatregel te verantwoorden.

De steun voldoet evenmin aan de in lid 3, onder c), gestelde voorwaarden ten aanzien van het regionale aspect. De FIM-leningen worden immers in het algemeen genomen niet toegekend aan ondernemingen die bedrijvig zijn in vooraf aangewezen regio's. Zij beogen derhalve niet de ontwikkeling van bepaalde regio's te vergemakkelijken en in het onderhavige geval heeft de Franse Regering dergelijke gronden trouwens niet aangevoerd om de toekenning van een lening van 160 miljoen Ffr. aan de onderneming Valéo te verantwoorden. De steunmaatregel valt derhalve niet onder de betrokken afwijking.

Met betrekking tot de in artikel 92, lid 3, onder c), bedoelde afwijking ten gunste van steunmaatregelen om de ontwikkeling van bepaalde vormen van economische bedrijvigheid te vergemakkelijken ten slotte, dient met name in aanmerking te worden genomen dat op grond van Beschikking 85/378/EEG alleen investeringen die uit communautair oogpunt een innoverend karakter hebben, voor een FIM-lening in aanmerking komen.

De Franse Regering heeft bij haar brief van 15 april 1988 een stuk gevoegd waarin beschreven staat welke investeringen de FIM-lening helpt te financieren.

De Commissie heeft deze inlichtingen aan een grondig technisch onderzoek onderworpen om uit te maken in hoeverre de investeringen die van de steun profiteren tot echte innovaties uit communautair oogpunt leiden.

De Commissie heeft daarbij geconstateerd dat de investering in de afdeling thermische uitrusting (34,185 miljoen Ffr.) voor de ontwikkeling van technisch betere radiatoren en de gelijktijdige uitwerking van het produktieprocédé noodzakelijk was om de onderneming in staat te stellen aan de vereisten inzake modernisering te voldoen en haar concurrentiepositie op de markt te handhaven.

De investering in de afdeling rem- en koppelingsvoeringen (19,05 miljoen Ffr.) betreft het ontwerpen van asbestvrije produkten die voldoen aan nieuwe fabricagenormen die door de overheid dan wel in particuliere overeenkomsten zijn opgelegd, alsmede de aanpassing van de fabricageprocédés.

De investering in de afdeling motoren en toepassingen (31,96 miljoen Ffr.) betreft in hoofdzaak een wijziging van ruitewissermotoren (voor en achter) en van koelsystemen en -motoren, alsmede de automatisering van de produktiemiddelen. De wijziging van deze produkten is noodzakelijk geworden omdat door de ontwikkeling van voertuigen met een aerodynamischer profiel steeds minder plaats beschikbaar is. Daarnaast betreffen de investeringen

ook de ontwikkeling van een assortiment homogene ruitewisserarmen die aan alle voertuigen kunnen worden aangepast, en de fabricage van wisserbladen.

De investeringen in de genoemde drie afdelingen hebben dus geen innoverend karakter, aangezien zij ertoe moeten bijdragen om bestaande produkten aan nieuwe behoeften aan te passen en fabricageprocédés te moderniseren. De concurrenten van het begunstigde bedrijf hebben aan dezelfde eisen het hoofd moeten bieden en hebben hun investeringen zonder overheidssteun verricht. Het is volkomen normaal en in het belang van de fabrikant zelf, dat hij technieken en materialen gebruikt die de beste resultaten opleveren, wat moet leiden tot een vermindering van de beheers- en produktiekosten en tevens toestaat het assortiment produkten te moderniseren.

De investeringen waarvoor de FIM-lening is gebruikt, betreffen voorts immateriële investeringen ten belope van 22,3 miljoen Ffr. voor alle afdelingen alsmede investeringen op het gebied van CAD (computerondersteund ontwerpen) en CAM (computerondersteund produktiebeheer) voor respectievelijk 45,5 en 11,2 miljoen Ffr. De Franse autoriteiten hebben niet de nodige inlichtingen verstrekt om de Commissie toe te staan het innoverende karakter van deze investeringen te beoordelen. De Commissie bevindt zich derhalve in een soortgelijke situatie als bij het nemen van de beschikking bedoeld in het arrest van het Hof van Justitie van 10 juli 1986 in zaak 234/84 (Meura).

Bijgevolg is de steun die overeenstemt met het gedeelte van het FIM-krediet dat bestemd is voor investeringen in de afdelingen thermische uitrusting, rem- en koppelingsvoeringen en motoren en toepassingen, alsmede voor immateriële investeringen en investeringen in CAD/CAM (computerondersteund ontwerpen/computerondersteund produktiebeheer) ten belope van 115,488 miljoen Ffr. (72,18 % van het totale krediet van 160 miljoen Ffr. - de genoemde investeringen zijn goed voor 164,195 miljoen Ffr., of 72,18 % van de totale investeringen van 227,48 miljoen Ffr.) niet verenigbaar met de gemeenschappelijke markt omdat hij noch aan de voorwaarden van artikel 92, lid 3, voldoet noch aan de voorwaarden die de Commissie in haar Beschikking 85/378/EEG heeft gesteld. Op het tijdstip waarop de Commissie deze beschikking geeft, bedraagt de steun die niet verenigbaar is met de gemeenschappelijke markt in totaal 10,68 miljoen Ffr. (zie punt VIII).

VII

Anderzijds heeft de Commissie op grond van de door de Franse autoriteiten in hun brief van 15 april 1988 verstrekte inlichtingen kunnen constateren dat de investeringen in de afdelingen verlichting (23,835 miljoen Ffr.) en koppelingen (39,45 miljoen Ffr.) geen gewone moderniseringsinvesteringen zijn waarvan de onderneming de kosten had moeten dragen zonder overheidssteun, maar investeringen met het oog op de ontwikkeling van werkelijk innoverende produkten (1).

De innovatie in deze twee afdelingen heeft namelijk geleid tot het op de markt brengen van volstrekt nieuwe produkten en tevens tot een wijziging van de fabricagetechnologie. In de afdeling verlichting gaat het meer bepaald om het ontwerpen van een nieuw type koplamp, waarbij een nieuwe technologie wordt gebruikt (vervanging van de stalen reflector door een van kunststof), hetgeen een totale omschakeling van het produktieapparaat heeft meegebracht. In de afdeling koppelingen betrof de vernieuwing het op de markt brengen van een volstrekt nieuw produkt - een nieuw soort diafragmakoppeling voor vrachtwagens - en de robotisering van de fabricage in het kader van een algehele reorganisatie van het produktiebeheer.

De steun die overeenkomt met het gedeelte van het FIM-krediet dat bestemd was voor investeringen in de afdelingen verlichting en koppelingen ten belope van 44,512 miljoen Ffr. (27,82 % van het totale krediet van 160 miljoen Ffr. - de genoemde investeringen zijn goed voor 63,285 miljoen Ffr., of 27,82 % van de totale investeringen van 227,48 miljoen Ffr.) is verenigbaar met de gemeenschappelijke markt aangezien hij voldoet aan de door de Commissie in haar Beschikking 85/378/EEG gestelde voorwaarden.

VIII

Gelet op alle bovenstaande overwegingen moet worden vastgesteld dat de FIM-lening van 160 miljoen Ffr., die steunelementen in de zin van artikel 92, lid 1, van het EEG-Verdrag bevat in de vorm van rentesubsidie en een opschorting van de terugbetalingen voor twee jaar, in strijd met artikel 93, lid 3, van het EEG-Verdrag is verstrekt.

Een gedeelte van deze lening, namelijk de 44,51 miljoen Ffr. van de FIM-lening die bestemd was voor investeringen met een innoverend karakter in de afdelingen verlichting en koppelingen, moet worden aangemerkt als een steunmaatregel in de zin van artikel 92, lid 3, onder c), van het EEG-Verdrag die de ontwikkeling van bepaalde vormen van economische bedrijvigheid kan vergemakkelijken zonder dat de voorwaarden waaronder het handelsverkeer plaatsvindt daardoor zodanig worden veranderd dat het gemeenschappelijk belang wordt geschaad. Het is derhalve verenigbaar met de gemeenschappelijke markt.

Het gedeelte van de lening dat bestemd is voor investeringen in de afdelingen thermische uitrusting, rem- en koppelingsvoeringen en motoren en toepassingen, alsook voor immateriële investeringen en investeringen in CAD/CAM (115,488 miljoen Ffr.) is daarentegen in de zin

van artikel 92 van het EEG-Verdrag een met de gemeenschappelijke markt onverenigbare steunmaatregel die door terugvordering ongedaan moet worden gemaakt.

Daartoe dient het gedeelte van de FIM-lening dat niet verenigbaar is met het Verdrag ongedaan te worden gemaakt door de terugbetaling ervan te vorderen dan wel door er normale marktvoorwaarden op toe te passen en door alleszins de terugbetaling te vorderen van de onregelmatige rentesubsidie die Valéo ten onrechte heeft ontvangen totdat de wijziging is aangebracht aan de voorwaarden voor dit gedeelte van de lening. Bij het becijferen van het steunelement heeft de Commissie om te beginnen voor beide tranches van de lening het verschil berekend tussen de referentierente op de markt op het tijdstip van de toekenning van de lening (13 % op het tijdstip van de toekenning van de eerste tranche en 11 % op het tijdstip van de toekenning van de tweede tranche) en de werkelijk over de lening aangerekende rente (8,75 % voor beide tranches). De rentesubsidie bedraagt dus 4,25 punten voor de op 8 augustus 1985 toegekende eerste tranche van het krediet en 2,25 punten voor de op 10 april 1986 toegekende tweede tranche. Op de dag waarop deze beschikking wordt gegeven bedraagt het voordeel van de verworven rentesubsidie over het onrechtmatig toegekende gedeelte van de lening 11,2556 miljoen Ffr. (7,8992 miljoen Ffr. voor de eerste tranche en 3,3564 miljoen Ffr. voor de tweede tranche).

Dit bedrag dient in voorkomend geval te worden verhoogd met de rentesubsidie die de onderneming Valéo eventueel nog ten onrechte zal ontvangen na het verstrijken van de in artikel 3 van deze beschikking genoemde termijn van twee maanden,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

Het gedeelte van 115,488 miljoen Ffr. van de aan de onderneming Valéo toegekende en op 28 juni 1985 aan de Commissie aangemelde FIM-lening dat steunelementen in de zin van artikel 92, lid 1, van het EEG-Verdrag bevat, is in strijd met de procedureregels van artikel 93, lid 3, van het EEG-Verdrag verstrekt. Bovendien is deze steun onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt in de zin van artikel 92, lid 1.

Artikel 2

De Franse Regering zal het in artikel 1 bedoelde gedeelte van de FIM-lening dat met de gemeenschappelijke markt onverenigbare steun toekent ongedaan maken door het terug te vorderen dan wel door er de marktrente over te heffen die moet overeenstemmen met de rente voor een uitrustingslening van het Crédit National ten tijde van de toekenning van de FIM-lening. De Franse Regering zal in elk geval onverwijld de terugbetaling vorderen van het gedeelte van de lening dat met de gemeenschappelijke markt onverenigbare steun toekent in de vorm van een rentesubsidie ten belope van 11,2556 miljoen Ffr. die Valéo tot op de dag van de vaststelling van deze beschikking heeft genoten.

Artikel 3

De Franse Regering stelt de Commissie uiterlijk twee maanden na de datum van kennisgeving van deze beschikking in kennis van de maatregelen die zij tot nakoming ervan heeft getroffen.

Artikel 4

Deze beschikking is gericht tot de Franse Republiek.

Gedaan te Brussel, 23 november 1988.

Voor de Commissie

Peter SUTHERLAND

Lid van de Commissie

(1) PB nr. L 77 van 19. 3. 1987, blz. 43.

(2) PB nr. L 152 van 12. 6. 1987, blz. 27.

(1) Om uit te maken of de betrokken investeringen werkelijk vernieuwend waren uit communautair oogpunt steunde de Commissie op dezelfde criteria als waarop zij een gunstige beoordeling steunde in de volgende concrete gevallen van FIM-steun: Jaeger (brief aan de Franse Regering (SG(88) D/3990 van 30. 3. 1988)), Merlin-Gerin (SG(88) D/3763 van 28. 3. 1988), Thomson Télécommunications (SG(87) D/16201 van 28. 12. 1987), Bull (SG(86) D/15202 van 15. 12. 1986), Matra-Harris (SG(86) D/15198 van 15. 12. 1986) en La Radiotechnique (SG(86) D/15531 van 18. 12. 1986).