*****

VERORDENING (EEG) Nr. 1087/84 VAN DE COMMISSIE

van 18 april 1984

houdende instelling van beschermende maatregelen van toepassing op bepaalde elektronische, piëzo-elektrische kwartshorloges met digitale tijdsaanduiding

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE

GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap,

Gelet op Verordening (EEG) nr. 288/82 van de Raad van 5 februari 1982 inzake de gemeenschappelijke regeling voor de invoer (1), inzonderheid op artikel 15, lid 1,

Na overleg in het kader van het in genoemde verordening bedoelde Raadgevend Comité,

Overwegende hetgeen volgt:

A. Procedure

(1) De Commissie is op 6 september 1983 door de Franse autoriteiten ervan in kennis gesteld dat de invoer van elektronische, piëzo-elektrische kwartshorloges, van oorsprong uit derde landen, in dermate grote hoeveelheden en/of tegen zodanige voorwaarden is toegenomen dat de producenten in de Gemeenschap ernstig worden benadeeld of dreigen te worden benadeeld. De Franse autoriteiten verzochten daarbij tevens zo spoedig mogelijk invoerbeperkende maatregelen te nemen.

(2) Het Franse verzoek werd gestaafd met bewijsmateriaal betreffende de ontwikkeling van de invoer van de betrokken produkten en de voorwaarden waaronder deze plaatsvindt, met name op prijsgebied.

Eveneens werden aanwijzingen verstrekt betreffende de gevolgen van deze invoer voor de producenten in de Gemeenschap van soortgelijke of daarmede rechtstreeks concurrerende produkten.

(3) Na overleg tot het besluit gekomen dat het bewijsmateriaal waarover zij beschikt voldoende was om een onderzoek te rechtvaardigen, heeft de Commissie vervolgens in het Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen een kennisgeving gepubliceerd (2) betreffende de inleiding van een communautaire procedure van onderzoek inzake de invoer in de Gemeenschap van de betrokken produkten en is zij met het onderzoek begonnen.

(4) De Commissie heeft de rechtstreeks betrokken importeurs officieel in kennis gesteld en alle belanghebbende partijen de gelegenheid gegeven hun standpunt schriftelijk bekend te maken en een verzoek om te worden gehoord in te dienen.

Talrijke importeurs hebben van de gelegenheid gebruik gemaakt hun standpunt schriftelijk mede te delen. Voorts hebben de Federation of European Wholesalers and International Trade Association (FEWITA) en de Foreign Trade Association of European Retailers (FTA), nog afgezien van de indiening van een schriftelijke uiteenzetting van hun standpunten, verzocht te worden gehoord, hetgeen is toegestaan.

Namens de verbruikers van de betrokken artikelen in de Gemeenschap zijn geen argumenten ingediend.

(5) De landen die kwartshorloges naar de Gemeenschap uitvoeren, hebben eveneens de gelegenheid gekregen hun standpunt schriftelijk bekend te maken en een verzoek in te dienen om te worden gehoord. Zo hebben de vertegenwoordigers van Japan, Hong-Kong en Zuid-Korea dat verzoek gedaan en zijn bijgevolg gehoord. Voorts zijn de niet-vertrouwelijke gedeelten van het onderzoekverslag medegedeeld aan de autoriteiten van de uitvoerende landen die daarom hebben verzocht.

(6) Tijdens haar onderzoek heeft de Commissie alle nodig geachte inlichtingen ingewonnen en geverifieerd en controles ter plaatse uitgevoerd in Frankrijk en in Duitsland waar bijna de gehele produktie van horloges in de Gemeenschap plaatsvindt. De volgende ondernemingen zijn door de diensten van de Commissie bezocht:

- Producenten van volledig gemonteerde horloges in de Gemeenschap:

- Établissements Claude Bouhelier, Villers-le-Lac,

- Cattin-Mortima, Morteau,

- Fralsen, Besançon,

- Michel Herbelin, Charquemont,

- Matra-horlogerie, Paris,

- Arctos/Philipp Weber GmbH, Pforzheim,

- Erich Lacher GmbH, Pforzheim,

- Paul Raff GmbH, Pforzheim,

- Gebrueder Junghans GmbH, Schramberg,

- Kienzle GmbH, Villingen-Schwenningen;

- Producenten van het binnenwerk van horloges (zonder kast) in de Gemeenschap:

- France-Ebauches, Besançon,

- P.U.W., Pforzheim;

- Importeurs:

- »Les 3 Suisses", Croix (Lille),

- Éts Climpex, Paris,

- Éts UTI, Paris,

- Icam-France, Paris,

- Piranha Marketing GmbH, Hanau,

- Neckermann Versand AG, Frankfurt.

Van de produktieondernemingen heeft de Commissie op haar vragenlijsten gedetailleerde antwoorden van in totaal twaalf Franse en gegevens van zes Duitse ondernemingen ontvangen.

Van de importeurs heeft een aantal op de vragenlijsten geen antwoord gegeven, met name de Franse importeurs die rechtstreeks aan het publiek verkopen en geen gebruik maken van de traditionele distributienetten. De voor het onderzoek nodige gegevens die op hen betrekking hebben, zijn dus uit de beschikbare gegevens geput.

B. Betrokken invoer

(7) De produkten waarop het onderzoek betrekking heeft, zijn elektronische, met een piëzo-elektrisch kwartskristal als regulator voorziene zak-, pols- en dergelijke horloges.

Deze artikelen vallen onder post 91.01 van het gemeenschappelijk douanetarief, overeenkomende met de NIMEXE-codes 91.01-15 (elektronische kwartshorloges, met kast van edel metaal - in hoofdzaak met analoge tijdsaanduiding), 91.01-21 (elektronische kwartshorloges met kast van andere stoffen, met analoge tijdsaanduiding), 91.01-25 (elektronische kwartshorloges, met kast van andere stoffen, met tijdsaanduiding zonder wijzers - in hoofdzaak digitale tijdsaanduiding door vloeibaar kristal, LCD).

C. Soortgelijke of rechtstreeks

concurrerende produkten

(8) Wanneer bepaald moet worden welke industrie in de Gemeenschap door de betrokken invoer ernstig kan worden benadeeld of dreigt te worden benadeeld, met andere woorden een industrie die soortgelijke of met de ingevoerde kwartshorloges rechtstreeks concurrerende, zowel analoge als numerieke produkten vervaardigt, dient opgemerkt te worden dat de in de Gemeenschap vervaardigde horloges ofwel mechanische ofwel kwartshorloges met analoge tijdsaanduiding zijn.

(9) Indien het analoge, in de Gemeenschap vervaardigde, kwartshorloge zeer duidelijk een soortgelijk produkt is als het ingevoerde analoge kwartshorloge, doet zich echter de vraag voor of het ingevoerde digitale horloge en het in de Gemeenschap vervaardigde mechanische en het aldaar vervaardigde analoge kwartshorloge wel rechtstreeks concurrerende produkten zijn.

(10) »Rechtstreeks concurrerende produkten" zijn die welke in wezen vervangbaar zijn, dit wil zeggen geschikt voor hetzelfde gebruik en daarmee volledig onderling verwisselbaar.

Elk horloge bestaat, behalve het binnenwerk dat technisch beschouwd het hart van het horloge is, uit bekledingsstukken, dit wil zeggen in hoofdzaak uit een kast voorzien van een raampje en een glas, en eventueel een armband om het horloge om de pols te bevestigen.

- Wat het algemene aspect betreft: het uiterlijk van alle horloges, of het nu om mechanische, kwarts met digitale of kwarts met analoge tijdsaanduiding gaat, is zo niet identiek, dan toch onderling sterk gelijkend.

- Wat de technologie betreft: hoewel het analoge kwartshorloge een produkt is dat voortkomt uit het samengaan van de traditionele, dit wil zeggen mechanische, uurwerktechniek en de elektronische techniek, wordt het digitale kwartshorloge door toevoeging van de kwartsmodule een in hoofdzaak elektronisch produkt.

Uitgaande van deze eerste vaststellingen dient toch te worden opgemerkt dat het digitale horloge, hoewel het vaak verscheidene functies vervult en deze aanduidt, toch systematisch één hoofdfunctie heeft zonder dewelke het zonder meer geen horloge zou zijn, namelijk het aangeven van de tijd (digitale aanduiding van uren, minuten en, eventueel, seconden).

Wanneer nu een verbruiker een digitaal kwartshorloge heeft gekocht dat hem op bevredigende wijze de tijd aangeeft zal hij, bij de huidige stagnatie van de koopkracht in de Gemeenschap, in het algemeen niet eraan denken om een ander horloge te kopen, welke de tijdsaanduiding of de technologie ervan ook moge zijn (kwarts of mechanisch).

Ten slotte dienen voor de verbruiker de digitale kwarts-, de mechanische en de kwartshorloges met analoge tijdsaanduiding door de hoge mate van onderlinge verwisselbaarheid als rechtstreeks concurrerende produkten te worden beschouwd. D. Betrokken industrieën

(11) De communautaire industrie van soortgelijke of rechtstreeks met de ingevoerde kwartshorloges concurrerende produkten omvat dus alle producenten van volledig gemonteerde horloges in de Gemeenschap, of het nu mechanische of kwartshorloges (met analoge tijdsaanduiding) zijn.

In alle producerende Lid-Staten behoren de ondernemingen die volledig gemonteerde, zowel mechanische als analoge kwartshorloges produceren, tot één enkele en dezelfde industrietak: enerzijds produceren bijna alle betrokken ondernemingen beide soorten horloges en, anderzijds, is de beweegreden van de verbruiker om een horloge te kopen in hoofdzaak het aan zijn pols (of minder vaak, bij zich) dragen van een apparaat dat hem op elk gegeven moment de tijd aangeeft.

Het feit dat, om aan deze behoefte te voldoen, de verbruiker wat »stijl" of »design" betreft een bijna oneindig gamma horloges te zijner beschikking heeft, is een blijk van de hoge mate van commercieel onderling verwisselbare artikelen van die aard en beantwoordt aan het bestaan, in elke producerende Lid-Staat, van één enkele, regionale, industrietak van volledig gemonteerde horloges.

(12) In de Gemeenschap hebben drie Lid-Staten, te weten Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk, een uurwerkindustrie van kleine omvang, terwijl de Italiaanse uurwerkindustrie meer gelijkenis vertoont met een ambacht dan met een industrie. (De industrie van uurwerken van kleine omvang is die tak van uurwerkindustrie die gericht is op de vervaardiging van horloges en van onderdelen daarvoor; de industrie van uurwerken van grote omvang bestaat uit de vervaardiging van wekkers, pendules, klokken, enz.).

Wat het Verenigd Koninkrijk betreft wijzen de inlichtingen waarover de Commissie beschikt er-op dat er in deze Lid-Staat slechts één producent is en dat deze slechts bepaalde onderdelen van mechanische horloges en gedeelten van kwartshorloges vervaardigt.

De Duitse uurwerkindustrie, in hoofdzaak gevestigd in Baden-Wuerttemberg (Schwarzwald), is, evenals overigens de Franse uurwerkindustrie, vertegenwoordigd op de beide gebieden van »kleine" en van »grote omvang", doch is, in tegenstelling met laatstgenoemde, voornamelijk gericht op de vervaardiging van produkten van grote omvang, die ongeveer 73 % (raming 1982) van de waarde van de totale Duitse uurwerkproduktie uitmaakt. In totaal bedroeg de Duitse produktie van horloges in 1983 alles bijeen 3,1 miljoen stuks, hetgeen op ongeveer 28 % van de totale produktie van horloges in de Gemeenschap, met andere woorden 11,1 miljoen horloges, neerkomt.

De Franse uurwerkindustrie, gevestigd rond Besançon, wordt, in tegenstelling met de Duitse uurwerkindustrie, gekenmerkt door een produktie van in hoofdzaak klein volume: 79 % van de waarde van de totale uurwerkproduktie (raming 1982). Met een produktie van 2,6 maal die van de Duitse producenten, alles bijeen 8 miljoen horloges in 1983 tegen 3,1 miljoen in Duitsland, vertegenwoordigen de Franse producenten ongeveer 70 % van de totale horlogeproduktie in de Gemeenschap.

In verband met het bovenstaande dient de door de invoer van kwartshorloges veroorzaakte schade beoordeeld te worden ten opzichte van, enerzijds, de Franse industrie van volledig gemonteerde horloges en, anderzijds, de Duitse industrie.

E. Ontwikkeling van de invoer

Gemeenschapsmarkt

(13) Met het oog op het bepalen van de omvang van de invoer, en met name om vast te stellen of deze aanzienlijk is toegenomen, hetzij in absolute cijfers, hetzij in verhouding tot de produktie of het verbruik in de Gemeenschap, blijkt uit de communautaire statistieken dat de invoer van kwartshorloges in de Gemeenschap van 42,0 miljoen stuks in 1980 tot 52,9 miljoen stuks in 1982 en tot 26,8 miljoen stuks in de eerste helft van 1983 is gestegen.

Deze invoer bestaat in hoofdzaak, voor ruim 80 %, uit digitale kwartshorloges, welke van 36,7 miljoen eenheden in 1980 tot 45,1 miljoen in 1982 zijn gestegen en 22,3 miljoen stuks in het eerste kwartaal van 1983 bedroegen.

De invoer van analoge kwartshorloges is van 5,4 miljoen stuks in 1980 tot 7,8 miljoen stuks in 1982 gestegen en bedroeg 4,5 miljoen eenheden in de eerste helft van 1983.

(14) Het gemiddelde jaarlijkse groeipercentage van deze invoer in de Gemeenschap komt dus, voor alle kwartshorloges, uit op 12,2 % voor de periode 1980-1982 en op 14,8 % voor de periode 1981-1983 (raming).

Van dit totaal was de toeneming van de invoer van analoge kwartshorloges, die nog slechts 17 % van de invoer uitmaken, sneller dan het gemiddelde, want het gemiddelde jaarlijkse groeipercentage daarvan bedroeg 20,5 % in de periode 1980-1982, terwijl dat van de digitale horloges in dezelfde periode 11 % was.

(15) Met betrekking tot het verbruik van soortgelijke of daarmede rechtstreeks concurrerende produkten, dit wil zeggen met betrekking tot het verbruik in de Gemeenschap van alle soorten horloges, dat sinds het einde van de jaren zeventig met ongeveer 63 à 65 miljoen stuks stabiel is gebleven, is het marktaandeel van de invoer van kwartshorloges uit derde landen aanzienlijk toegenomen: 64,3 % in 1980, 83,3 % in 1982 en 88,6 % in 1983 (raming). Deze ontwikkeling is grotendeels toe te schrijven aan de toegenomen penetratie van digitale kwartshorloges, waarvan het marktaandeel is toegenomen van 56,1 % in 1980 tot 73,6 % in 1983 (raming), met andere woorden een stijging van 17,5 punten over drie jaar.

Ook de invoer van analoge kwartshorloges is toegenomen (8,2 % in 1980, 15,0 % in 1983) (raming), doch gezien de nog tamelijk bescheiden omvang ervan bedroeg de verhoging van het marktaandeel slechts 6,8 punten in de overeenkomstige periode.

(16) Behalve het bovengenoemde onderzoek, dat op het niveau van de totale Gemeenschapsmarkt is uitgevoerd, dient eveneens de ontwikkeling van de invoer op de regionale markten van de Franse en Duitse horlogeproducenten te worden beoordeeld.

Franse markt

(17) Aangezien de in Frankrijk uit derde landen ingevoerde kwartshorloges in grote, steeds toenemende, hoeveelheden in het vrije verkeer worden gebracht, dient voor de Franse markt niet slechts met de rechtstreekse, doch ook met de totale invoer van oorsprong uit derde landen rekening te worden gehouden.

Deze invoer is sinds 1975, toen zij nog slechts 480 000 stuks bedroeg, jaarlijks praktisch verdubbeld en bedroeg 10,2 miljoen eenheden in 1980.

In 1982 werd de invoer tijdelijk afgeremd doordat eind 1981 een eerder geschorste nationale jaarlijkse contingentering van 4,4 miljoen horloges voor de invoer van oorsprong uit Hong-Kong opnieuw werd ingesteld. In 1983 is echter de invoer van andere oorsprong dan uit Hong-Kong (Japan, China, Macao, Taiwan, Zuid-Korea, enz.) aanzienlijk toegenomen door met name de toegenomen, in het vrije verkeer gebrachte invoer (3,8 miljoen stuks in 1983 tegen 780 000 in 1980, dit wil zeggen 40 % van de invoer van oorsprong uit derde landen), hetgeen de totale invoer uit derde landen op 9,6 miljoen stuks heeft gebracht.

In de periode 1979-1983 is de invoer van kwartshorloges van oorsprong uit derde landen dus in totaal gestegen van 4,5 miljoen stuks tot 9,6 miljoen stuks, hetgeen met een gemiddeld jaarlijks groeipercentage van 20,6 % overeenkomt.

Van dit totaal is de invoer van digitale kwartshorloges toegenomen van 3,6 miljoen horloges in 1979 tot 7,8 miljoen in 1983, hetgeen een gemiddelde jaarlijkse toeneming van 21,5 % betekent. De invoer van analoge kwartshorloges is van 955 000 stuks in 1979 tot 1,8 miljoen in 1983 gestegen, hetgeen op een gemiddelde jaarlijkse groei van 17,5 % neerkomt.

(18) Het marktaandeel van de in Frankrijk ingevoerde kwartshorloges is dus in totaal gestegen van 33,9 % in 1979 tot 67,7 % in 1983, hetgeen een verhoging van 33,8 punten betekent. Deze vooruitgang is in hoofdzaak (28,1 punten) toe te schrijven aan de digitale kwartshorloges, waarvan het marktaandeel van 26,8 % tot 54,9 % is gestegen. Van de ingevoerde analoge kwartshorloges is het penetratieniveau van 7,1 % in 1979 tot 12,8 % in 1983 toegenomen, hetgeen slechts een toeneming van 5,7 punten oplevert.

Duitse markt

(19) Aangezien de in Duitsland, rechtstreeks, uit derde landen ingevoerde kwartshorloges aanleiding geven tot intracommunautaire wederuitvoer in niet onaanzienlijke hoeveelheden, dient voor de Duitse markt rekening te worden gehouden met de invoercijfers, gecorrigeerd met de (geraamde) wederuitvoer ten gevolge van de vrije verkeersstroom tussen Duitsland en de overige Lid-Staten, dit wil zeggen met de netto rechtstreekse invoer.

In de periode 1979-1983 is de netto rechtstreekse invoer uit derde landen van kwartshorloges in de Duitse Bondsrepubliek toegenomen van 8,6 miljoen tot 20,3 miljoen stuks, hetgeen met een gemiddeld jaarlijks groeipercentage van 25 % overeenkomt.

De invoer van digitale kwartshorloges is van 7,3 miljoen horloges in 1979 tot 17,4 miljoen horloges in 1983 toegenomen, terwijl in dezelfde periode die van analoge kwartshorloges van 1,3 tot 2,9 miljoen horloges is gestegen.

(20) In totaal is het marktaandeel van in Duitsland ingevoerde kwartshorloges dus van 47,6 % in 1979 tot ongeveer 84 % in 1983 gestegen. Van dit totaal is het aandeel van de digitale kwartshorloges van 40,4 % tot 71,9 % gestegen, terwijl de penetratie van de ingevoerde analoge kwartshorloges in dezelfde periode van 7,2 % tot 12,1 % is toegenomen.

F. Prijs van de ingevoerde produkten

(21) Bij het bepalen van de prijs van de ingevoerde produkten, en met name om na te gaan of er sprake is geweest van aanzienlijke onderbieding van de prijzen van soortgelijke produkten van de Gemeenschap, dient een afzonderlijk onderzoek plaats te vinden naar, enerzijds, de prijzen van ingevoerde analoge kwartshorloges, die met de prijzen van soortgelijke produkten in de Gemeenschap moeten worden vergeleken en, anderzijds, de prijzen van ingevoerde digitale kwartshorloges, die aan de prijzen van de rechtstreeks concurrerende produkten, te weten mechanische en analoge kwartshorloges, moeten worden gerelateerd. Dit onderzoek moet worden uitgevoerd ten aanzien van, enerzijds, de Franse en, anderzijds, de Duitse produkten. (22) Wat de gemiddelde invoerprijzen voor de gehele Gemeenschap betreft, heeft de ontwikkeling van de prijzen van analoge kwartshorloges tot dusver een betrekkelijke stabiliteit te zien gegeven; de gemiddelde prijzen per stuk van horloges met kast, anders dan van edel metaal, bedroegen in 1980 26,12 Ecu, in 1981 29,48 Ecu, in 1982 28,97 Ecu en in het eerste halfjaar van 1983 27,92 Ecu.

Daarentegen heeft de jaar na jaar te constateren onafgebroken daling van de wereldmarktprijs van digitale horloges geleid tot een versnelde daling van de gemiddelde prijzen bij invoer in de Gemeenschap van LCD-horloges: 8,40 Ecu per stuk in 1980, 7,96 Ecu in 1981, 5,84 Ecu in 1982 en gemiddeld 5,16 Ecu over het eerste halfjaar 1983. Tussen 1978 en 1983 zijn de prijzen van LCD-horloges bij invoer in de Gemeenschap dus meer dan 60 % omlaag gegaan.

Franse markt

(23) Bij vergelijking van de gemiddelde prijzen van de ingevoerde analoge kwartshorloges met de prijzen van soortgelijke Franse produkten is ten aanzien van produkten van Japanse en Zwitserse oorsprong, welke in 1983 ongeveer 81 % van de invoer van analoge kwartshorloges in Frankrijk uitmaakten, niets van een aanmerkelijke onderbieding gebleken.

Aanzienlijke onderbieding werd geconstateerd voor de andere herkomsten, in het bijzonder voor Taiwan, maar de betrokken hoeveelheden betreffen in elk geval slechts minder dan 20 % van de invoer van analoge kwartshorloges in Frankrijk.

(24) Ten aanzien van ingevoerde digitale horloges zijn aanzienlijke verschillen geconstateerd tussen de gemiddelde prijzen af-importeur en de gemiddelde prijzen af-fabriek van rechtstreeks concurrerende Franse produkten, te weten mechanische en analoge kwartshorloges.

Naar gelang van het produkt en de herkomst liggen deze prijsverschillen tussen 12,1 % en 77,4 % van de gemiddelde prijs af-fabriek.

Voor bepaalde herkomsten (Hong-Kong, Taiwan, China, Macao, enz.) konden aanzienlijke prijsverschillen worden geconstateerd, niet alleen ten opzichte van de gemiddelde prijzen van de Franse produktie van rechtstreeks concurrerende artikelen, maar ook ten opzichte van de voor deze produkten meest concurrerende Franse prijzen.

Duitse markt

(25) Gezien de matige representativiteit van de in de steekproef begrepen Duitse producenten die de vragenlijsten van de Commissie bevredigend hebben beantwoord, is het niet mogelijk geweest de gemiddelde prijzen af-fabriek van Duitse horloges, zowel mechanische als analoge kwartshorloges, voldoende nauwkeurig vast te stellen. De Duitse industrie van uurwerken van kleine omvang heeft namelijk een veel minder geconcentreerde structuur dan de Franse horloge-industrie en de vijf in Duitsland bezochte bedrijven vertegenwoordigen slechts 3 % van de produktie van mechanische horloges en 38 % van die van analoge kwartshorloges in deze Lid-Staat. Om deze reden zijn de vergelijking van de prijzen van de soortgelijke produkten en de raming van de prijsverschillen tussen rechtstreeks concurrerende produkten op basis van de meest concurrerende produkten gemaakt, zowel wat de Duitse produkten als wat de ingevoerde produkten betreft.

(26) Ten aanzien van de in Duitsland ingevoerde analoge kwartshorloges is bij vergelijking van de prijzen met soortgelijke Duitse produkten niets van een aanmerkelijke onderbieding gebleken, zulks ongeacht de oorsprong.

(27) Ten aanzien van in Duitsland ingevoerde digitale horloges werden aanzienlijke prijsverschillen geconstateerd tussen de laagste prijzen af importeur en de meest concurrerende prijzen af fabriek van analoge kwartshorloges, welke verschillen tot 75 % kunnen oplopen.

Tussen de prijzen van ingevoerde digitale en die van mechanische horloges werd daarentegen geen aanmerkelijk prijsverschil waargenomen; de Duitse producenten gebruiken namelijk uit de Duitse Democratische Republiek ingevoerde mechanische uurwerken.

G. Gevolgen voor de Franse en de Duitse producenten van volledig gemonteerde horloges

(28) Bij het bepalen van de gevolgen van de invoer van kwartshorloges voor de producenten van soortgelijke rechtstreeks concurrerende produkten in de Gemeenschap, dient in een eerste fase de schade te worden geraamd die aan de industrie van volledig gemonteerde horloges in Frankrijk en in Duitsland wordt toegebracht, alvorens in een tweede fase het oorzakelijk verband tussen de geconstateerde ernstige schade en de betrokken invoer wordt nagegaan.

Schade voor de Franse industrie

van volledig gemonteerde horloges

(29) De Franse industrie van volledig gemonteerde horloges, die sinds het midden van de jaren zeventig bezig is met omschakeling op de vervaardiging van analoge kwartshorloges, heeft, gelijktijdig met de snelle toename van de invoer van kwartshorloges op de Franse en de Gemeenschapsmarkt, haar totale horlogeproduktie aanzienlijk zien teruglopen.

Zo is alleen al in de periode 1979-1983 de produktie van volledig gemonteerde horloges met ongeveer een derde, namelijk van 12 miljoen tot 8 miljoen stuks, gedaald. Afgezien van de snel teruglopende produktie van mechanische horloges, ongeveer 11,7 miljoen stuks in 1979, 8,7 miljoen in 1980 en 4,5 miljoen in 1983, heeft de omschakeling op de produktie van analoge kwartshorloges, 1,3 miljoen stuks in 1980, 3,5 miljoen stuks in 1983, het bij lange na niet mogelijk gemaakt het totale produktiepeil te handhaven.

In totaal bedroeg de Franse produktie van horloges van alle soorten in 1983 ongeveer 7,9 miljoen stuks, dus aanzienlijk minder dan in de jaren 1975 tot 1980, toen de jaarlijkse produktie 14 à 15 miljoen stuks beliep.

Volgens de gegevens welke van de bezochte, in de steekproef begrepen bedrijven werden verkregen is de totale verkoop van horloges tussen 1980 en 1983 met 27,4 % gedaald, terwijl de Franse markt in dezelfde periode met een omzet van ongeveer 13 miljoen horloges stabiel is gebleven.

Dienovereenkomstig is het marktaandeel van de Franse producenten, voor alle soorten horloges te zamen, regelmatig teruggelopen, namelijk van 55,7 % in 1979 tot 22,9 % in 1983.

Voorts is tussen 1979 en 1982 het aantal fabrikanten van volledig gemonteerde horloges van 82 tot 65 gedaald, en het aantal arbeidsplaatsen dienovereenkomstig van 4 900 tot 4 000, met andere woorden een daling van 18,1 %. Dit verschijnsel was nog sterker ten aanzien van de bezochte, in de steekproef begrepen bedrijven, daar bij deze het personeelsbestand tussen 1980 en 1983 met 20 % werd ingekrompen.

De meest kenmerkende aanwijzing voor de schade die door de Franse producenten van volledig gemonteerde horloges wordt geleden, is ongetwijfeld het feit dat vrijwel alle belangrijke producenten met verlies werken en dat deze verliezen in de periode 1980-1983 zijn toegenomen.

In percenten van de netto-omzet bedroegen de bedrijfsverliezen volgens de gegevens welke van de bezochte, in de steekproef begrepen bedrijven werden verkregen, in 1980 3,8 %, in 1981 10,2 %, in 1982 8,2 % en in 1983 ongeveer 11,4 %.

(30) Blijkens de hierboven uiteengezette resultaten van het onderzoek lijdt de Franse industrie van volledig gemonteerde horloges, waarvan afzet en produktie, bij een stabiel gebleven markt, aanzienlijk zijn teruggelopen, waarvan het aandeel in de binnenlandse markt in 1983 nog slechts 23 % bedraagt en waarvan de bedrijfsverliezen 11,4 % van de omzet uitmaken, ernstige schade.

Schade voor de Duitse industrie

van volledig gemonteerde horloges

(31) Hoewel de Duitse industrie van volledig gemonteerde horloges eerder dan de Franse industrie tot omschakeling op de vervaardiging van analoge kwartshorloges is overgegaan, heeft ook zij haar totale horlogeproduktie aanzienlijk zien teruglopen naarmate de invoer van buiten de Europese Economische Gemeenschap toenam.

Zo is de Duitse horlogeproduktie van 1980 tot 1983 met 46,6 % gedaald, namelijk van 5,9 miljoen tot 3,1 miljoen stuks. Voorts heeft de in de jaren 1975 tot 1978 aangevangen produktie van analoge kwartshorloges binnen dit totaal reeds in 1980 een hoogste niveau van 1,4 miljoen stuks bereikt om in 1983 tot 1,2 miljoen stuks te dalen.

De totale verkoop van horloges door de Duitse industrie is, volgens de gegevens welke bij de in het kader van de steekproef bezochte bedrijven werden genoteerd, tussen 1980 en 1983 met ongeveer 18,7 % gedaald, terwijl de Gemeenschapsmarkt stabiel is gebleven met een omzet van rond 65 miljoen horloges, en de Duitse markt kennelijk in dezelfde periode een zekere groei heeft gekend, namelijk van 20,6 miljoen horloges in 1980 tot 24,1 miljoen in 1983.

Tegelijkertijd is het marktaandeel van de Duitse producenten (voor alle soorten horloges), dat reeds in 1980 slechts 20 % bedroeg, in 1983 tot onder 10 % gedaald.

Ten aanzien van de werkgelegenheid wordt geraamd dat eind 1982 het totale personeelsbestand van de producenten van volledig gemonteerde horloges, na een belangrijke personeelsinkrimping, slechts 2 000 à 2 600 personen bedroeg. Bij de in het kader van de steekproef bezochte Duitse bedrijven deed zich bij voorbeeld tussen 1980 en 1983 een personeelsvermindering van 52,1 % voor.

Ten slotte bleek, zoals ook bij de Franse producenten het geval was, uit de bedrijfsgegevens waarvan de Commissie inzage kon verkrijgen, een grote achteruitgang van de financiële resultaten van de Duitse producenten, meer in het bijzonder in 1982 (verliezen van 4,5 %).

(32) De resultaten van het onderzoek leiden derhalve tot de conclusie dat de Duitse industrie van volledig gemonteerde horloges eveneens ernstige schade lijdt.

H. Oorzakelijk verband

(33) Bij het bepalen van het oorzakelijk verband tussen de ernstige schade die door de Franse en de Duitse producenten van volledig gemonteerde horloges wordt geleden en de betrokken invoer, dient te worden nagegaan of en in hoeverre deze schade het gevolg is van, enerzijds, de invoer van digitale horloges en, anderzijds, de invoer van analoge kwartshorloges, dan wel van andere, nader te bepalen factoren. Oorzakelijk verband met de invoer

van digitale kwartshorloges

(34) Het staat vast dat sinds het eind van de jaren zeventig, dit wil zeggen sinds het verbruik van horloges zich in de Gemeenschap heeft gestabiliseerd, de invoer van digitale kwartshorloges zowel op de communautaire markt in zijn geheel als op elk der regionale markten, met name de Franse en de Duitse, verreweg het meest in volume is toegenomen en de sterkste toename van het marktaandeel te zien heeft gegeven, terwijl tegelijkertijd de totale afzet van volledig gemonteerde horloges van de producenten in de Gemeenschap is ingestort en de financiële resultaten van deze producenten sterk negatief zijn geworden.

Zoals eerder opgemerkt, is de penetratiegraad van digitale kwartshorloges op de Gemeenschapsmarkt, ondanks zijn opmerkelijke stabiliteit, van 56,1 % in 1980 tot 73,6 % in 1983 gestegen, hetgeen overeenkomt met een vergroting van het marktaandeel met 17,5 punten. Op de Franse markt bedroeg de stijging tussen 1979 en 1983 28,1 punt (van 26,8 % tot 54,9 %), terwijl de toeneming van de penetratiegraad in Duitsland 20,3 punt bedroeg (51,6 % in 1980, 71,9 % in 1983).

Zo is, los van de invloed van enigerlei andere invoer, de alleen al als gevolg van de invoer van digitale kwartshorloges voor de horlogeproducenten in de Gemeenschap veroorzaakte vermindering van de afzetmogelijkheden op de Gemeenschapsmarkt sinds het eind van de zeventiger jaren aanzienlijk geweest: de afzetmogelijkheden van deze producenten liepen van 43,9 % van de markt terug tot 26,4 % voor de Gemeenschap in haar geheel, van 73,2 % tot 45,1 % voor de markt in Frankrijk, en van 59,6 % tot 28,1 % voor de markt in Duitsland.

Het staat voor de Commissie volkomen vast dat een vermindering van afzetmogelijkheden van deze omvang, wanneer bovendien, zoals het geval was bij de invoer van digitale horloges, sprake is van aanzienlijke verschillen tussen de prijzen van de ingevoerde produkten en van de rechtstreeks concurrerende produkten uit de Gemeenschap, noodzakelijkerwijze en in zeer grote mate aan de ernstige schade die de Franse en de Duitse industrie van volledig gemonteerde horloges heeft geleden, ten grondslag ligt.

Oorzakelijk verband met de invoer

van analoge kwartshorloges

(35) Voor geen enkele andere soort ingevoerde horloges dan digitale kwartshorloges heeft zich in dezelfde periode een vergelijkbare toeneming van zowel invoervolume als marktaandeel voorgedaan.

De invoer van analoge kwartshorloges, die weliswaar eveneens is toegenomen, geeft bij voorbeeld in 1983 als gevolg van haar nog betrekkelijk bescheiden omvang slechts een marktaandeel van 15 % op het niveau van de gehele Gemeenschap, en een nog geringer marktaandeel in Frankrijk (12,8 %) en in Duitsland (12,1 %) te zien.

Voorts blijkt, gezien de betrekkelijke stabiliteit van de prijzen bij invoer in de Gemeenschap van analoge kwartshorloges en het vrij algemeen geconstateerde ontbreken van aanzienlijke onderbieding van de prijzen van soortgelijke Franse en Duitse produkten, hetgeen beslist, met name in Frankrijk, de omschakeling op de produktie van analoge kwartshorloges heeft vergemakkelijkt, dat de invoer van analoge kwartshorloges tot de ernstige schade die door de Franse en de Duitse industrie van volledig gemonteerde horloges is geleden, slechts in geringe mate heeft kunnen bijdragen.

Andere mogelijke oorzaken van schade

(36) Bij het bepalen van de invloed van andere oorzaken van schade dan de invoer van kwartshorloges is gebleken dat twee factoren in beschouwing moeten worden genomen: enerzijds, de rol van de invoer van mechanische horloges en, anderzijds, de invloed van de wijziging van de structuur van de vraag op de markt voor de diverse soorten horloges.

Invoer van mechanische horloges

Ten aanzien van de invoer van mechanische horloges kan in geen geval worden geconcludeerd dat deze sinds het eind van de jaren zeventig aan de industrie van volledig gemonteerde horloges in de Gemeenschap ernstige schade heeft toegebracht.

Wanneer men namelijk nagaat hoe groot deze invoer is geweest en met name of deze invoer aanzienlijk is toegenomen, in absolute cijfers, dan wel in verhouding tot produktie of verbruik van de Gemeenschap, blijkt uit de communautaire statistieken dat de invoer van mechanische horloges in de Gemeenschap van 16,5 miljoen stuks in 1980 tot 7,7 miljoen stuks in 1983 is afgenomen, met andere woorden een daling van 53,4 % over vier jaar.

Voor de Franse en de Duitse markt is het absolute niveau van deze invoer nooit zodanig geweest dat deze in aanmerkelijke mate heeft kunnen bijdragen tot de ernstig schade die de Franse en de Duitse industrie van volledig gemonteerde horloges heeft geleden.

In Frankrijk is het marktaandeel van ingevoerde mechanische horloges bij voorbeeld van 10,4 % in 1979 tot 9,4 % in 1983 gedaald en in Duitsland viel het van 19 % in 1980 terug tot 6,6 % in 1983. Wijziging van de structuur van de vraag

naar horloges

Door sommige belanghebbende partijen werd gesteld dat de voornaamste oorzaak van de economische moeilijkheden waarmede de Franse en de Duitse horlogeproducenten te kampen hebben, de grote verschuiving van de vraag van mechanische naar kwartshorloges was, zulks onder invloed van de smaak van de gebruiker, en dat daarnaast geen oorzakelijk verband bestond tussen de vermindering van de vraag naar mechanische horloges en de invoer van digitale horloges, omdat het LCD-horloge zijn eigen markt had geschapen, zonder de afzetmogelijkheden voor de producenten in de Gemeenschap te verkleinen.

(37) Deze twee argumenten, die in feite samenhangen, vinden in de resultaten van het onderzoek waartoe de Commissie is overgegaan, geen bevestiging.

Immers, indien er een voorkeur van de verbruikers voor digitale kwartshorloges bestond en zulks zodoende een oorzaak van schade op zich zou vormen, los van de klassieke oorzaken, zoals prijs- en kwaliteitsverschillen, zou die voorkeur gelijkelijk voor alle sectoren van de horlogemarkt moeten blijken.

Het is echter duidelijk dat digitale horloges niet boven een bepaalde prijsdrempel worden verkocht, zulks ondanks het feit dat de precisie ervan, door hun technologie, groter is dan die van mechanische horloges. Dit wijst erop dat de prijsfactor in de motivatie van de »gemiddelde" koper van horloges essentieel blijft en dat hetgeen wordt aangeduid met de »voorkeur van de verbruiker" voor digitale kwartshorloges in feite slechts een uitvloeisel is van de natuurlijke aantrekkingskracht van een goedkoper produkt op de verbruiker.

Met andere woorden, de voornaamste verklaring voor de sterke opkomst van het digitale kwartshorloge op de Gemeenschapsmarkt (en op de wereldmarkt) is, volkomen klassiek, het lage prijsniveau waarop deze horloges op de markt werden geïntroduceerd. Hoogstens bestaat er op bepaalde specifieke deelmarkten (jonge kinderen, sportlieden) een zeker mode-effect, dat naast de invloed van de prijsfactor de verbreiding ervan heeft kunnen bevorderen.

Wat het gestelde ontbreken van een oorzakelijk verband tussen de vermindering van de vraag naar mechanische horloges en de invoer van digitale horloges betreft wegens het creëren van een nieuwe vraag die geen afbreuk doet aan de afzetmogelijkheden voor de producenten in de Gemeenschap, is het duidelijk dat op een markt waarvan het verbruik stabiel is, hetgeen in de Gemeenschap voor de horlogemarkt sinds het eind van de jaren zeventig het geval is, iedere invoerstroom van een zo sterke omvang als die van digitale kwartshorloges (zie met name de punten 13, 15 en 34) onvermijdelijk tot een dienovereenkomstige vermindering van de afzetmogelijkheden voor de binnenlandse producenten leidt.

(38) Gezien voorgaande overwegingen ten aanzien van het oorzakelijk verband blijkt dat de invoer van digitale kwartshorloges, afzonderlijk beschouwd, de oorzaak vormt van ernstige schade, die middenin een fase van industriële omschakeling door de Franse en de Duitse industrie van volledig gemonteerde horloges als gevolg van de daling van het algemene produktie- en verkooppeil en van de daaruit voortvloeiende achteruitgang van de financiële resultaten, wordt geleden.

De andere factoren die afzonderlijk of in combinatie nadelige gevolgen voor deze industrieën kunnen hebben, zoals de invoer van analoge kwartshorloges, de invoer van mechanische horloges of zelfs de wijziging van de structuur van de vraag, hebben slechts in mindere mate tot de ernstige schade voor de twee betrokken industrieën bijgedragen.

I. Belangen van de Gemeenschap

(39) Nu is vastgesteld dat de digitale kwartshorloges in de Gemeenschap, en met name op de regionale markten van Duitsland en Frankrijk in hoeveelheden en onder voorwaarden worden ingevoerd welke de Franse en Duitse producenten van afgewerkte horloges ernstige schade berokkenen, rijst de vraag of het vrijwaren van de communautaire belangen in elk van de twee betrokken Lid-Staten tot regionale beschermende maatregelen noopt. Met andere woorden komt het erop aan te bepalen of de door de Franse autoriteiten namens hun producenten van horloges gevraagde regionale beschermende maatregelen tot de Duitse markt moeten worden uitgebreid.

(40) De Duitse autoriteiten hebben niet om bescherming van de Duitse markt verzocht. Bovendien is bij de enquête in Duitsland gebleken dat de voornaamste belanghebbenden bij een dergelijke maatregel, de producenten zelf, er, wat het nut van een eventuele bescherming betreft, zeer uiteenlopende meningen op na houden, hoewel hun verbond, »Verband der Deutschen Uhrenindustrie e.V.", heeft verklaard voorstander te zijn van een dergelijke maatregel.

De reacties van de Duitse ondernemingen ten aanzien van de door de diensten van de Commissie uitgevoerde enquête waren overigens niet onverdeeld positief en de voor de analyse van de regionale Duitse markt noodzakelijke gegevens werden niet zonder moeilijkheden ingewonnen. Overigens dient erop te worden gewezen dat de Duitse uurwerkindustrie vooral in de vervaardiging van zogenaamde produkten van grote omvang gespecialiseerd is, daar immers de fabricage van afgewerkte horloges slechts 27 % van de totale omzet van de uurwerkindustrie van deze Lid-Staat uitmaakt. De Franse uurwerkindustrie vervaardigt daarentegen in hoofdzaak horloges die 79 % van de in waarde uitgedrukte Franse uurwerkproduktie vertegenwoordigen.

In tegenstelling tot wat werd vastgesteld in de Franse industrie is de omschakeling van de Duitse industrie daartegenover feitelijk beëindigd, maar heeft ondanks dat alles geen tekenen van concentratie laten blijken. Terwijl 90 % van de Franse produktie op dit ogenblik wordt vertegenwoordigd door een 15-tal bedrijven blijft de Duitse industrie immers verspreid over een 60-tal bedrijven.

Rekening houdend met het produktievolume van de Franse uurwerkindustrie en het hiermee overeenkomende aantal arbeidskrachten dat relatief veel hoger ligt dan dat van de Duitse industrie, zijn de te vrezen gevolgen op sociaal vlak daarenboven in de twee produktiegebieden wezenlijk verschillend. De kleinschalige Franse uurwerkmakerij heeft in 1983 dan ook 8 miljoen uurwerken geproduceerd tegenover 3,1 miljoen uurwerken in Duitsland, en stelt in totaal 7 500 mensen tewerk, terwijl de Duitse industrie er slechts ongeveer 3 200 tewerkstelt.

De twee uurwerkindustrieën zijn tenslotte gevestigd in twee, wat betreft hun economische situatie, met name ten aanzien van de mogelijkheden tot diversificatie en bijgevolg tot tewerkstelling, zeer verschillende gebieden.

(41) Rekening houdend met al deze verschillen tussen de industrieën van afgewerkte horloges in Frankrijk en in Duitsland, is gebleken dat de Duitse ondernemingen de ernstige schade die hun door de invoer van digitale kwartshorloges wordt berokkend, reeds zelfstandig konden opvangen.

Het vrijwaren van de communautaire belangen noopt derhalve niet tot het onmiddellijk treffen van regionale beschermende maatregelen ten gunste van de producenten van horloges in de Bondsrepubliek Duitsland.

Daarentegen maakt de ernstige schade welke de Franse industrie van afgewerkte horloges ondervindt, rekening houdend met de slechte algemene economische toestand van Franche-Comté, waar de uurwerkindustrie de belangrijkste werkgever is, in het belang van de Gemeenschap onmiddellijke regionale beschermende maatregelen voor de Franse markt noodzakelijk, ten einde gunstige voorwaarden te scheppen voor de verdere voltrekking van de reeds begonnen industriële omschakeling.

J. Beschermende maatregelen

van de Gemeenschap

(42) Het verdient aanbeveling bij de vaststelling van de regionale beschermende maatregelen ten behoeve van de Franse markt rekening te houden met de door de Gemeenschap aangegane internationale verbintenissen en dergelijke maatregelen derhalve met betrekking tot de onder Verordening (EEG) nr. 288/82 vallende invoer van oorsprong uit derde landen toe te passen, met uitzondering van de invoer waarop een met de Gemeenschap gesloten vrijhandelsovereenkomst van toepassing is. Tevens is het van belang zoveel mogelijk de traditionele handelsstromen in stand te houden.

(43) Het is derhalve aangewezen een totaal contingent voor de invoer van digitale horloges te openen en dit over de belangrijkste leverancierslanden te verdelen. Voorts dient rekening te worden gehouden met het bestaan, sedert het laatste kwartaal van 1981, van een nationaal contingent voor de invoer van kwartshorloges van oorsprong uit Hong-Kong en ten slotte met het belang van de handel in het vrije verkeer tussen de betrokken Lid-Staat en de rest van de Gemeenschap.

(44) Gezien de bovenstaande overwegingen komt het redelijk voor de jaarlijkse contingenten voor 1984 vast te stellen op het niveau, gedurende de drie voorbije jaren, van de totale gemiddelde invoer in Frankrijk, zowel de rechtstreekse als die in het vrije verkeer, van oorsprong uit de betrokken landen.

Wat Hong-Kong betreft lijkt het evenwel wenselijk het contingent vast te stellen op een niveau dat de handelsstromen over een langere periode weerspiegelt en de kwantitatieve beperking voor produkten van deze oorsprong derhalve op 4,4 miljoen stuks vast te stellen, hetgeen overeenstemt met het eerder toegestane nationale contingent voor alle invoer van kwartshorloges van die oorsprong.

(45) Voort verdient het, ten einde de harmonische ontwikkeling van de wereldhandel zo min mogelijk te verstoren, aanbeveling om de regionale beschermende maatregelen ten behoeve van de Franse markt slechts voor de periode vast te stellen die strikt noodzakelijk is om de ernstige schade op te heffen.

(46) Ten einde de ondernemingen in de Gemeenschap in staat te stellen de modernisering of omschakeling van hun produktieapparaat te plannen, is het noodzakelijk nu reeds de datum vast te stellen waarop deze beschermende maatregelen aflopen en in een zekere mate van degressiviteit van de bescherming te voorzien door de betrokken contingenten jaarlijks met 5 % te verhogen, HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING

VASTGESTELD:

Artikel 1

1. De invoer in Frankrijk van elektronische, van een piëzo-elektrisch kwartskristal als regulator en van een andere tijdsaanduiding dan met wijzers voorziene zak-, pols- en dergelijke horloges, met kast van andere stoffen dan van edel metaal, van post ex 91.01 van het gemeenschappelijk douanetarief, overeenkomende met NIMEXE-code 91.01-25, is onderworpen aan de overlegging van een door de Franse autoriteiten afgegeven invoervergunning.

2. De bij lid 1 ingevoerde maatregelen zijn van toepassing op de invoer van oorsprong uit de derde landen waarvoor Verordening (EEG) nr. 288/82 geldt, met uitzondering van die welke door een overeenkomst houdende een vrijhandelsregeling met de Gemeenschap wordt bestreken.

3. De vergunning wordt door de Franse autoriteiten toegekend voor een totaal jaarlijks contingent van 6 793 000, 7 133 000 en 7 489 000 stuks in onderscheidenlijk 1984, 1985 en 1986.

De vergunning wordt met betrekking tot de volgende landen van oorsprong met inachtneming van de traditionele handelsstromen en binnen de grenzen van de nagenoemde contingenten toegekend:

(in 1 000 stuks)

1.2,4 // // // Oorsprong // Jaarlijks contingent // // 1.2.3.4 // // 1984 // 1985 // 1986 // // // // // Hong-Kong // 4 400 // 4 620 // 4 851 // Japan // 815 // 856 // 899 // Zuid-Korea // 497 // 522 // 548 // Macao // 496 // 521 // 547 // Taiwan // 425 // 446 // 469 // Overige // 160 // 168 // 175 // // // //

4. De door de Franse autoriteiten tussen 1 januari 1984 en de datum van inwerkingtreding van deze verordening afgegeven invoervergunningen worden, naar gelang van de oorsprong van de invoer, op de overeenkomstig lid 3 geopende contingenten voor 1984 in mindering gebracht.

Artikel 2

De communautaire procedure van onderzoek inzake de invoer van elektronische, met piëzo-elektrisch kwartskristal als regulator voorziene zak-, pols- en dergelijke horloges, wordt beëindigd.

Artikel 3

Deze verordening treedt in werking op de dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen.

Zij is, onder voorbehoud van een eventuele herziening overeenkomstig artikel 18 van Verordening (EEG) nr. 288/82, geldig tot en met 31 december 1986.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke Lid-Staat.

Gedaan te Brussel, 18 april 1984.

Voor de Commissie

Étienne DAVIGNON

Vice-Voorzitter

(1) PB nr. L 35 van 9. 2. 1982, blz. 1.

(2) PB nr. C 285 van 22. 10. 1983, blz. 5.