25. 5. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 124/1 
I 
(Mededelingen) 
RAAD EN COMMISSIE 
TWEEËNTWINTIGSTE VERSLAG VAN DE WERKZAAMHEDEN VAN HET 
MONETAIR COMITÉ 
VOORWOORD 
Dit verslag geeft een beknopt overzicht van de werkzaamheden van het Monetair Comité in 
1980. 
In het verslagjaar hield het Comité elf vergaderingen; de plaatsvervangende leden en de op 
initiatief van het Comité gevormde werkgroepen kwamen verscheidene malen bijeen. 
Op 23 januari 1980 koos het Comité töt voorzitter de heer J. Y. Haberer, Directeur du Trésor, 
Parijs, en tot vice-voorzitter Sir Kenneth Couzens, H. M. Treasury, Londen, de heer L. Dini, 
Banca d'Italia, Rome en de heer M. Horgan, Department of Finance, Dublin. Voorts werd de 
heer W. Flandorffer, Bundesministerium für Wirtschaft, Bonn, gekozen tot voorzitter van de 
plaatsvervangende leden. De gekozenen blijven in functie tot 31 december 1981. De leden die 
in 1980 zitting hadden in het Comité zijn vermeld in de bijlage. 
Vanaf november hebben Griekse vertegenwoordigers als waarnemers de vergaderingen van 
het Comité bijgewoond. 
I. INLEIDING 
1. De wereldeconomie ondervond in 1980 de weer­
slag van de tweede reeks krachtige aardolieprijsverho­
gingen. De expansie van de economische bedrijvigheid 
werd duidelijk langzamer: de produktie en de wereld­
handel gaven sterk verminderde groeipercentages te zien. 
De lopende rekeningen van de voornaamste groepen 
landen zijn nog verder uit evenwicht geraakt: het over­
schot van de landen van de Organisatie van aardolie-ex­
porterende landen (OPEC) is aanzienlijk toegenomen, 
terwijl het gezamenlijk tekort van de landen van de Or­
ganisatie voor Economische Samenwerking en Ontwik­
keling (OESO) meer dan verdubbelde en dat van de 
niet-aardolieproducerende ontwikkelingslanden sterk 
toenam. 
2. De economie van de Gemeenschap kreeg het volle 
gewicht van deze ontwikkeling te dragen. De groei werd langzamer, de werkloosheid nam toe, de inflatie werd 
sneller en het tekort op lopende rekening werd — een nog 
nooit eerder geregistreerde ontwikkeling - bijna drie­
maal zo groot als in 1979. Niet alleen werd het inflatie-
tempo in de Gemeenschap hoger maar ook het verschil 
tussen de inflatiecijfers van de verschillende landen werd 
groter, ofschoon tegen het eind van het jaar in enkele 
landen'waar de inflatie relatief hoog was, een duidelijke 
vertraging van het inflatietempo optrad. In tegenstelling 
tot de eerste aardolieschok hebben thans vrijwel alle lan­
den van de Gemeenschap een tekort op de lopende reke­
ning. Ondanks deze ongunstige context heeft het Euro­
pees Monetair Stelsel op bevredigende wijze gefunctio­
neerd. In 1980 vond geen koersaanpassing plaats en de 
deelnemende valuta's zijn alle binnen hun fluctuatiemar­
ges gebleven, terwijl de opgetreden wijzigingen in rela­
tieve posities de stabiliteit van het stelsel als geheel niet in 
gevaar brachten. 
Nr. C 124/2 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 25. 5. 81 
n. HET OPTREDEN VAN DE GEMEENSCHAP EN DE WERKZAAMHEDEN VAN HET COMITÉ 
3. In het begin van het jaar heeft het Comité de in 
1979 aangevangen werkzaamheden betreffende de ont­
wikkeling van het Europees Monetair Stelsel na de over­
gangsfase voortgezet. In februari gaf het Comité aan op 
welke punten volgens zijn mening nadere technische stu­
dies nodig waren. De lijst met te bestuderen onderwerpen 
is vrij lang en gaat van de aan de Ecu te geven kenmerken 
en de wijze van creatie van Ecu's tot de functie van het 
toekomstige Europees Monetair Fonds en de betrekkin­
gen van het stelsel met valuta's van derde landen. De 
plaatsvervangende leden hebben een groot deel van hun 
werkzaamheden in het verslagjaar gewijd aan deze tech­
nische vraagstukken, met de medewerking van de dien­
sten van de Commissie. Voorts heeft het Comité in het 
verslagjaar herhaalde malen de werking van het Euro­
pees Monetair Stelsel aan een zorgvuldig onderzoek on­
derworpen, waarbij het heeft kunnen concluderen dat 
deze bevredigend was. 
4. De internationale economische en monetaire situa­
tie is echter sedert de invoering van het Europees Mone­
tair Stelsel aanzienlijk gewijzigd. De herhaalde verhogin­
gen van de aardolieprijs, het wederoptreden van ernstige 
evenwichtsverstoringen op de lopende rekeningen, het 
aanwakkeren van de inflatie en de sterke groei van de in­
ternationale liquiditeiten vormden even zovele factoren 
die het kader waarin het Comité zijn werkzaamheden 
moest verrichten wijzigden. In het bijzonder het pro­
bleem van de reserve-activa werd van prioritair belang en 
in dit verband vereiste het vraagstuk van de uitbreiding 
van de functie van de Ecu bijzondere aandacht. De voor­
zitter heeft hierop gewezen in een verklaring die hij 
aflegde in de bijeenkomst van de Raad op 17 maart 
1980. 
5. Vervolgens heeft de Europese Raad op 27 en 28 
april bijzondere aandacht gewijd aan „de groeiende te­
korten op de betalingsbalans der ontwikkelingslanden, 
de omvang van de overschotten der olieproducerende 
landen, het volume van de internationale liquide midde­
len en de consequenties die al deze factoren te zamen 
kunnen hebben voor de stabiliteit van het internationaal 
economisch en financieel bestel, alsmede voor de han­
del". Korte tijd later heeft de fungerend voorzitter van de 
Raad het Monetair Comité verzocht na te gaan welke ini­
tiatieven de Gemeenschap zou kunnen nemen op het ge­
bied van de terugsluizing, en welke vorm deze zouden 
kunnen aannemen. 
6. In antwoord op dit verzoek heeft het Comité in zijn 
vergadering van 4 juni een advies aangenomen over de 
problemen van de terugsluizing (bijlage I), dat het heeft 
toegezonden aan de Raad en aan de Commissie. In dit 
advies worden de verschillende aspecten van het pro­
bleem uiteengezet en wordt nagegaan welke rol de Ge­
meenschap in het terugsluizingsproces kan spelen. Con­
cluderend werd gesteld dat als bijdrage tot het harmo­
nisch verloop van dit proces verschillende voorstellen in 
overweging zouden kunnen worden genomen, onder 
meer een aanpassing van het mechanisme der commu­
nautaire leningen en van de andere bestaande commu­
nautaire instrumenten. 7. Na onderzoek van dit advies heeft de Raad in zijn 
zitting van 9 juni het Comité verzocht het onderzoek op 
bepaalde punten betreffende de rol van de Gemeenschap 
in het terugsluizingsproces nader uit te werken. Het Co­
mité heeft dienovereenkomstig zijn werkzaamheden her­
vat en na verschillende vergaderingen over dit onderwerp 
op 10 oktober een verslag over de terugsluizing (bijlage 
II) aangenomen dat aan de Raad en aan de Commissie 
werd toegezonden. In dit verslag wordt voornamelijk de 
rol behandeld die de Gemeenschap ten behoeve van de 
Lid-Staten in de terugsluizing kan spelen. Aangegeven 
wordt welke veranderingen dienen te worden aange­
bracht in het mechanisme der communautaire leningen — 
dat in 1975 werd ingesteld ter ondersteuning van die 
Lid-Staten die betalingsbalansmoeilijkheden ondervon­
den als gevolg van de stijging der olieprijzen — ten einde 
het te doen beantwoorden aan de eisen van de nieuwe 
constellatie van de betalingsbalanssaldi en de doeltref­
fendheid ervan te vergroten. In het verslag wordt tevens 
nader ingegaan op enkele aspecten van eventuele maat­
regelen ten behoeve van derde landen die te kampen heb­
ben met ernstige betalingsbalansmoeilijkheden. Het ver­
slag gaat vergezeld van een bijlage die een advies bevat 
over het gebruik van de Ecu als munteenheid van de le­
ningen van de Gemeenschap, een aspect dat ook van be­
lang is voor de terugsluizing. 
Op grond van dit verslag heeft de Commissie in novem­
ber bij de Raad een voorstel ingediend voor een verorde­
ning tot aanpassing van het mechanisme der communau­
taire leningen die dienen tot ondersteuning van de beta­
lingsbalansen van de Lid-Staten van de Gemeenschap. De 
Europese Raad heeft vervolgens in zijn bijeenkomst van 
1 en 2 december een actieve voortzetting van de werk­
zaamheden ter zake verzocht. 
8. De terugsluizing was niet het enige internationale 
monetaire probleem waarmede het Comité zich heeft be­
ziggehouden. Zoals elk jaar heeft het de voor- en na­
jaarsbijeenkomsten van het Interimcomité van het Inter­
nationaal Monetair Fonds voorbereid, evenals de jaar­
vergadering van het IMF en de Wereldbank: voor elk van 
deze bijeenkomsten heeft het Comité het ontwerp van de 
namens de Gemeenschap door de voorzitter van de Raad 
af te leggen verklaring onderzocht. Voorts heeft het op 
2 april advies (bijlage III) uitgebracht over de in het ka­
der van het IMF in studie zijnde substitutierekening, 
welk advies de grondslag vormde van het gemeenschap­
pelijke standpunt dat door de landen van de Gemeen­
schap werd ingenomen op de april-bijeenkomst van het 
Interimcomité van het IMF. Ten slotte heeft het Comité 
in november het initiatief genomen tot het uitbrengen 
van een advies over de monetaire en financiële punten op 
de agenda van de algemene onderhandelingen in de Ver­
enigde Naties, waarin het opnieuw de beginselen formu­
leert die in acht moeten worden genomen bij de benade­
ring van deze problemen. 
9. Het Comité heeft in zijn vergadering van februari 
de voorstellen tot verbetering van de coördinatie van de 
economische politiek die door de diensten van de Com­
missie waren ingediend, aan een onderzoek onderwor-
25. 5. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 124/3 
pen. Het Comité erkende het grote belang van een betere 
coördinatie, zowel voor een goed functioneren van het 
EMS als voor de samenhang van de Gemeenschap zelf. 
Het wijst er op dat niet zozeer een nieuwe procedure 
wenselijk is als wel een intensiever en doeltreffender ge­
bruik van de bestaande mechanismen. Het Comité achtte 
het noodzakelijk zoveel mogelijk overleg te plegen over 
de monetaire ontwikkeling in de landen van de Gemeen­
schap, ten einde te voorkomen dat plotselinge verande­
ringen in een land de partnerlanden verrassen. Deze be­
schouwingen werden ter kennis van de Commissie ge­
bracht die er rekening mee hield in de mededeling aan de 
Raad die zij in maart daarover indiende. De Raad ver­
klaarde in het algemeen te kunnen instemmen met de in 
deze mededeling uiteengezette denkbeelden en hij ver­
zocht de verschillende gespecialiseerde comités de coör­
dinatie van de economische politiek aan de hand van 
deze mededeling te versterken. 
10. In het kader van dit permanente overleg heeft het 
comité ook in dit verslagjaar het monetair beleid regel-
12. De werkgroep „Harmonisatie van de instrumen­
ten der monetaire politiek", een gezamenlijke werkgroep 
van het Monetair Comité en het Comité van presidenten 
van de Centrale Banken, werd in mei 1980 belast met een 
onderzoek van de communautaire aspecten van de in het 
Britse groenboek „Monetaire controle" vervatte voor­
stellen en met name van hun verenigbaarheid met de 
deelneming van het Verenigd Koninkrijk aan het wissel­
koersmechanisme van het EMS. De werkgroep kwam 
daartoe driemaal bijeen en legde in augustus aan zijn op­
drachtgevers een verslag (bijlage IV) voor. In dit verslag 
trekt de werkgroep conclusies en wijst zij er op dat deze 
bepaalde moeilijkheden doen uitkomen die bij invoering 
van de voorgestelde controlemethoden zouden kunnen 
ontstaan in geval van deelneming van het Verenigd Ko­
ninkrijk aan het EMS. De conclusies van de groep wer-matig aan een onderzoek onderworpen: aldus heeft het 
zich in april, juni en december in het bijzonder toegelegd 
op een onderzoek van de rentetarieven. In de loop van 
het jaar heeft het voorts het economisch en monetair be­
leid van Nederland en België aan een uitvoerig onder­
zoek onderworpen, op grond van door de diensten van 
de Commissie opgestelde analysedocumenten, maar on­
der leiding van een daartoe als „onderzoeker" aangewe­
zen lid. 
11. Zoals elk jaar en overeenkomstig zijn bevoegdhe­
den werd het Comité verschillende malen geraadpleegd 
over agromonetaire aangelegenheden, te weten wijzigin­
gen van de in de landbouwsector toe te passen wissel­
koersen van de nationale valuta's, de codificering van de 
bestaande agromonetaire reglementen en de in 1981 
voor Griekenland in de landbouwsector toe te passen 
wisselkoers. 
den in september behandeld door het Monetair Comité 
dat er zijn goedkeuring aan hechtte en de wens uitsprak 
dat de Britse autoriteiten er rekening mee zullen houden. 
13. De werkgroep „Kapitaalmarkten" (vroeger de 
werkgroep „Effectenmarkten") kwam in 1980 viermaal 
bijeen. Het onderzoek van de ontwikkeling der kapi­
taalmarkten van de Lid-Staten en de internationale kapi­
taalmarkt werd voortgezet en het beleid ter zake van deze 
markten werd geanalyseerd. Voorts voltooide de werk­
groep haar studie over het fluctueren der rentetarieven in 
verband met het recht tot opzeggen van overeenkomsten, 
terwijl zij haar werkzaamheden over de ontwikkeling 
van de belegging in aandelen van spaargelden in de lan­
den van de Gemeenschap voortzette. m. WERKGROEPEN VAN HET MONETAIR COMITÉ 
Nr. C 124/4 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 25. 5. 81 
LIJST VAN LEDEN EN PLAATSVERVANGENDE LEDEN VAN HET MONETAIR COMITÉ 
Voorzitter 
J-Y. Haberer 
Vice-voorzitters 
Sir Kenneth Couzens 
Dott. L Dini 
M. Horgan 
Leden 
S. Andersen 
M. J. Balfour 
F. Boyer de la Giroday 
J. M. Camdessus 
Dr. L. Gleske 
P. Jaans 
G. Janson 
R. Kirsch 
M. Lahnstein 
(tot 1 december 1980) 
Prof. G. Magnifico 
(tot 18 januari 1980) 
T. O'Grady Walshe 
T. Padoa Schioppa 
Dott. S. Palumbo 
(tot 18 januari 1980) 
A. Prate 
(met ingang van 2 december 1980) 
Dott. F. Ruggiero 
(met ingang van 19 januari 1980) 
Dr. H. Schulmann 
(met ingang van 2 december 1980) 
Drs. A. Szasz 
M. Théron 
(tot 1 december 1980) 
N. Ussing 
J. van Ypersele de Strihou 
Dr. A. H. E. M. Wellink Directeur du Trésor (Parijs) 
Second Permanent Secretary - H. M. Treasury (Londen) 
Direttore Generale - Banca d'Italia (Rome) 
Second Secretary - Department of Finance (Dublin) 
Member of the Board of Governors -
Danmarks Nationalbank (Kopenhagen) 
Assistant director - Bank of England (Londen) 
Directeur bij het Directoraat-generaal Economische en Financiële 
Zaken - Commissie van de Europese Gemeenschappen (Brussel) 
Chef du service des affaires internationales a la direction du Trésor -
Ministère de l'économie (Parijs) 
Mitglied des Direktoriums der Deutschen Bundesbank 
(Frankfurt am Main) 
Commissaire au Controle des banques (Luxemburg) 
Directeur van de Nationale Bank van België (Brussel) 
Conseiller de gouvernement - Ministère des finances (Luxemburg) 
Staatssekretar - Bundesministerium der Finanzen 
(Bonn / 
Consigliere economico — Banca d'Italia (Rome) 
Deputy General Manager - Central Bank of Ireland (Dublin) 
Directeur-generaal Economische en Financiële Zaken -
Commissie van de Europese Gemeenschappen (Brussel) 
Consigliere del ministro del Tesoro (Rome) 
Premier sous-gouverneur de la Banque de France (Parijs) 
Direttore generale - Ministero del Tesoro (Rome) 
Staatssekretar - Bundesministerium der Finanzen (Bonn) 
Directeur - De Nederlandsche Bank NV (Amsterdam) 
Premier sous-gouverneur de la Banque de France (Parijs) 
Kommitteret - Det 0konomiske Sekretariat (Kopenhagen) 
Kabinetschef van de Eerste Minister (Brussel) 
Thesaurier-generaal bij het Ministerie van Financiën (Den Haag) 
Voorzitter van de plaatsvervangende leden van het Monetair Comité 
Dr. W. Flandorffer 
Plaatsvervangende leden 
Drs. D. H. Boot 
S. Boyer-Segaard 
P. J. Buil 
M. Emerson Bundesministerium für Wirtschaft (Bonn) 
De Nederlandsche Bank NV (Amsterdam) 
Danmarks Nationalbank (Kopenhagen) 
Bank of England (Londen) , 
Directoraat-generaal Economische en Financiële Zaken -
Commissie van de Europese Gemeenschappen (Brussel) 
25. 5. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 124/5 
Drs. F. A. Engering 
Mevrouw M. Hedley-Miller 
P. Jurgensen 
G. Lefort 
Dott. S. Masera 
D. McCutcheon 
J-J- Rey 
(met ingang van 22 februari 1980) 
G. Reynolds 
Dr. W. Rieke 
J. Roelandts 
(tot 21 februari 1980) 
M. Schmit 
J. Thomsen 
J. Vanormelingen 
P. Zimmer 
Dott. A. Zodda 
Secretariaat 
Dr. A. Kees 
H. Carré 
A. Leipold Ministerie van Financiën (Den Haag) 
H. M. Treasury (Londen) 
Ministère de l'économie (Parijs) 
Banque de France (Parijs) 
Banca d'Italia (Rome) 
Department of Finance (Dublin) 
Nationale Bank van België (Brussel) 
Central Bank of Ireland (Dublin) 
Deutsche Bundesbank (Frankfurt am Main) 
Nationale Bank van België (Brussel) 
Ministère des Finances (Luxemburg) 
Det 0konomiske Sekretariat (Kopenhagen) 
Ministerie van Financiën (Brussel) 
Commissariat au controle des banques (Luxemburg) 
Ministero del Tesoro (Rome) 
Secretaris van het Comité 
Nr. C 124/6 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 25. 5. 81 
BIJLAGE I 
ADVIES AAN DE RAAD EN AAN DE COMMISSIE OVER DE VRAAGSTUKKEN 
VAN DE TERUGSLUIZING 
1. Inleiding 
1.1. Volgens de conclusies van de voorzitter van de 
Europese Raad van 27 en 28 april 1980 heeft de Raad 
„bijzondere aandacht besteed aan de groeiende tekorten 
op de betalingsbalansen der ontwikkelingslanden, de 
omvang van de overschotten der olieproducerende lan­
den, het volume van de internationale liquiditeiten en de 
consequenties die al deze factoren te zamen kunnen heb­
ben voor de stabiliteit van het internationale economi­
sche en financiële bestel alsmede voor de handel. De 
Raad was van oordeel dat, wil men deze problemen het 
hoofd bieden, het nodig is in passende vormen de sa­
menwerking tussen staten en met de ter zake bevoegde 
internationale instellingen te intensiveren". Vervolgens 
heeft de Raad het Monetair Comité verzocht de initiatie­
ven die de Gemeenschap op het gebied van de terugslui-
zing zou kunnen ontplooien alsmede de technieken daar-
' van te onderzoeken. Het Comité is met dat doel op 20 
mei en op 4 juni 1980 bijeengekomen en legt het resul­
taat van zijn onderzoek in dit advies neer. 
1.2. De financiering van de betalingsbalansoneven-
wichtigheden volgende op de stijging van de aardolieprij­
zen in 1973 en 1974 is minder moeilijk geweest dan aan­
vankelijk werd verwacht. In de eerste plaats is het ver­
mogen van de OPEC-landen tot opneming van importen 
groter gebleken dan voorzien was terwijl de relatieve aard­
olieprijs tamelijk snel is gedaald zodat het totale over­
schot van de OPEC — waarvan men had voorspeld dat 
het zich gedurende lange tijd zou handhaven - in 1978 
tot bescheiden en handelbare proporties was terugge­
keerd" waarbij sommige OPEC-landen zelfs weer tekorten 
begonnen op te lopen. In de tweede plaats hebben de in­
ternationale kapitaalmarkten en de handelsbanken op 
een zeer grote schaal in financiering voorzien en wel voor 
ongeveer twee derde van de netto buitenlandse financie­
ringsbehoefte van de niet-olieproducerende ontwikke­
lingslanden. 
1.3. De huidige situatie lijkt moeilijker. De grote uit de 
aardolierekening voortspruitende betalingsbalanstekor­
ten (het overschot van de OPEC-landen zal in 1980 
waarschijnlijk 100 tot 120 miljard dollar of zelfs meer 
gaan bedragen; het overeenkomstige tekort zal ongeveer 
80 miljard dollar bedragen voor de OESO-zone — waar­
van 33 miljard voor de Gemeenschap - en 60 miljard 
dollar voor de niet-olieproducerende ontwikkelingslan­
den) zullen waarschijnlijk veel ernstigere en meer lang­
durige problemen veroorzaken dan na de crisis van 
1973/1974. De oorzaken daarvan zijn de volgende: 
— het OPEC-overschot zal waarschijnlijk langer blijven 
voortduren aangezien de relatieve prijs van de aard­olie waarschijnlijk gehandhaafd zal blijven of zefs 
zal worden verhoogd. Hoewel de invoer van goede­
ren en diensten door de olie-exporterende landen 
waarschijnlijk opnieuw sterk zal toenemen valt het 
nog te bezien in hoeverre de uitzonderlijk sterke stij­
ging die na de eerste aardolieprijsverhoging van 
1973/1974 plaatsvond zich zal herhalen; 
— hoewel de handelsbanken een vooraanstaande rol 
zullen blijven spelen zullen zij wellicht van terughou­
dendheid blijk geven waar het gaat om reëel even 
grote leningen als in het verleden te blijven verstrek­
ken en zodoende hun risico's te doen toenemen 
althans tegenover bepaalde leningnemende ontwik­
kelingslanden; de particuliere financiering van de be­
talingsbalanstekorten zou aldus aan kwantitatieve 
beperking kunnen worden onderworpen — met ho­
gere interesten en kortere looptijden - en selectiever 
worden waardoor de kredietopnemingscapaciteit 
van de armste landen en misschien ook van sommige 
landen met een grote kredietbehoefte nog verder be­
perkt zal worden. Deze tendensen zijn reeds in be­
paalde verschijnselen op de markt van consortiumle­
ningen op middellange termijn aan de dag getreden; 
— de schuldenlast van de niet-olieproducerende ont­
wikkelingslanden is thans veel groter: hun externe 
rechtstreekse overheidsschuld of door de overheid 
gegarandeerde schuld, op middellange en lange ter­
mijn, is van eind 1973 tot eind 1979 nominaal ver­
drievoudigd (van 75 tot ongeveer 250 miljard dol­
lar), en reëel bijna verdubbeld terwijl sommige lan­
den vrijwel aan de grens staan van hun capaciteit tot 
het aangaan van schulden. 
1.4. Het Comité is van oordeel dat de terugsluizing in 
1980 en eventueel in 1981 zonder grote moeilijkheden 
zal kunnen plaatsvinden, gezien in het bijzonder de om­
vang van de in de laatste jaren door de meeste ontwikke­
lingslanden geaccumuleerde reserves en het volume van 
verstrekte doch nog niet opgenomen bankkredieten. Men 
mag er evenwel niet van uitgaan dat de terugsluizing over 
een langere termijn dan deze twee jaren automatisch 
harmonisch en gemakkelijk zal verlopen. De toegang tot 
de internationale markten zal dan namelijk beperkter 
worden en een aantal landen zal moeilijkheden onder­
vinden bij de betaling van renten en aflossingen. 
2. Aspecten van het probleem van de terugsluizing 
2.1. Hoewel het internationale kredietsysteem en de 
markten hun rol doeltreffend en soepel hebben vervuld 
werden de interne en externe financiële betrekkingen 
door de eerste aardolieschok diep beïnvloed. De stabili-
25. 5. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 124/7 
teit van het internationale bankwezen werd aan onge­
kende spanningen onderworpen, de kapitalen die door 
de internationale markten stroomden ondergingen een 
zeer snelle en ongecontroleerde groei en de valutakoersen 
vertoonden grote en soms wilde schommelingen. De 
aanpassing is in tal van landen, waar de inflatiepercenta­
ges in 1978 nog steeds aanmerkelijk hoger waren dan 
voor 1973 ontoereikend geweest. Men is de laatste jaren 
tot het inzicht gekomen dat het toezicht op het stelsel 
verbeterd moet worden. Dit heeft geleid tot internatio­
naal gecoördineerde acties op het gebied van het toezicht 
op het bankwezen, nieuwe voorstellen ter verdere verbe­
tering van de controle op de Eurodeviezenmarkten en tot 
diverse initiatieven met het doel de effecten van het pro­
ces van diversificatie van reserves minder verstorend te 
maken. De lancering van het Europese Monetaire Stelsel 
moet in ditzelfde verband worden gezien. Het Comité is 
van oordeel dat na de tweede aardolieschok, een ver­
sterkte internationale en communautaire actie op al deze 
gebieden meer dan ooit nodig is en zal bijdragen tot een 
harmonisch functioneren van de terugsluizing. 
2.2. De terugsluizing is het proces middels hetwelk 
door de overschotlanden - met name de olieproduce-
rende landen — geaccumuleerde overschotten ter be­
schikking worden gesteld van de landen met een beta­
lingsbalanstekort. 
Dit proces is voor een groot deel gebaseerd op interna­
tionale financiële bemiddeling, zowel van openbare als 
particuliere aard, hetgeen een zekere transformatie mo­
gelijk maakt tussen de beleggingsvormen van de over­
schotlanden en de financiële voorwaarden voor de te-
kortlanden. 
2.3. Dit proces houdt mede een transformatie van de 
looptijd in en soms een valuta-substitutie aangezien de 
olieproducerende landen hun middelen over het alge­
meen over een kortere termijn willen uitzetten dan de le­
ningnemers zouden wensen en soms in een andere valuta 
dan de dollar. Met de terugsluizingstransacties zijn -
overigens niet specifieke — kosten en risico's verbonden: 
transformatiekosten, eventueel wisselkoersrisico's en ri­
sico's van insolvabiliteit. Deze kosten en risico's zijn va­
riabel naar gelang van de omvang van de transformatie 
die de financiële activa in het proces van bemiddeling 
ondergaan en van de financiële situatie van de partij die 
uiteindelijk de middelen ontvangt; zij variëren eveneens 
naar gelang van de technieken die worden gekozen om de 
opgenomen middelen ter beschikking te stellen van de 
leningnemer. Als zij worden uitgeleend onder gunstigere 
voorwaarden dan die waartegen zij werden opgenomen 
volgen hieruit budgettaire kosten. Al deze risico's moeten 
op een of andere manier worden gedragen. 
2.4. Het Comité onderstreept dat, ofschoon de finan­
ciering van de aan de nieuwe aardolieprijs toe te schrij­
ven betalingsbalansonevenwichtigheden noodzakelijk is, 
de aanpassing van de economieën van de olie-importe­
rende landen aan de nieuwe internationale ruilvoeten, via 
passende beleidsmaatregelen ten aanzien van de vraag en 
het aanbod het fundamentele middel is om terug te keren 
tot het pad van stabiele groei. De totstandbrenging van 
de optimale combinatie van financiering en aanpassing 
kan niet door de markten alleen worden verzekerd. Het dient voor de regeringen het voorwerp van de grootste 
zorg te zijn bij het in de komende jaren uit te stippelen 
beleid. Voor elk land moet de juiste combinatie van aan­
passing en financiering worden vastgesteld, maar tevens 
dient men ervoor te waken dat de toegekende financie­
ring niet het voorwendsel wordt voor het uitstellen van 
de noodzakelijke aanpassing, en dit geldt zowel voor de 
zich snel industrialiserende landen als voor de gevestigde 
industrielanden; voor de armste landen lijkt een intensi­
vering van de ontwikkelingshulp een noodzakelijk ele­
ment van elke oplossing. 
2.5. De financiering kan worden verstrekt hetzij - en 
dit betreft het grootste deel — via het internationale bank-
stelsel, dat wil zeggen via de markten, hetzij langs de 
overheidskanalen (staten, internationale instellingen). 
Het Comité is van oordeel dat bij de overheidsinterven­
ties ten behoeve van de terugsluizing de rol van de Bret-
ton-Woods-instellingen van essentiële betekenis is, niet 
alleen wegens de specifieke taak van de Wereldbank om 
de ontwikkelingslanden te financieren, maar vooral om­
dat het hier gaat om instellingen waarin de voornaamste 
betrokkenen bij dit probleem elkaar ontmoeten: de Ver­
enigde Staten, waarvan het wisselkoersbeleid een cen­
trale plaats ineemt, zowel als de OPEC-landen, en alle 
andere internationale partners. Het onderscheid tussen 
officiële en particuliere vormen van financiering is van 
zeer grote betekenis voor de verdeling van de risico's en 
de definitie van de financieringsvoorwaarden. Het is 
evenwel hoe langer hoe duidelijker geworden dat een star 
onderscheid niet wenselijk zou zijn en het gevaar in zich 
zou dragen dat de officiële instanties slechts tussenbeide 
komen in een stadium waarin de algemene economische 
omstandigheden van de debiteurlanden reeds ernstig 
verslechterd zijn. Het bewijs daarvoor is het ontstaan en 
het succes van intermediaire formules waarbij interna­
tionale instellingen met particuliere handelsbanken (con­
sortia, cofinanciering) samenwerken. Bovendien doen in 
de meeste gevallen de deficitlanden een gelijktijdig be­
roep op de beide kredietvormen en verstrekken de ban­
ken slechts financieringssteun nadat de internationale in­
stellingen een financiering hebben toegestaan; voor de 
handelsbanken is dit een manier om rekening te houden 
met het landenrisico aangezien zij alleen niet in staat zijn 
voorwaarden van economisch beleid aan de lening-
nemende landen op te leggen. 
2.6. Wat de voorwaarden en de bestemming van de le­
ning betreft is het gebruikelijk onderscheid te maken tus­
sen schenkingen en algemene leningen enerzijds en lenin­
gen bestemd voor de uitvoering van projecten, alsmede 
leningen bestemd tot financiering van betalingsbalanste­
korten anderzijds. Met deze verschillende vormen gaan 
namelijk zeer uiteenlopende risico's, technieken en 
voorwaarden gepaard waarmede in een terugsluizingsbe-
leid rekening moet worden gehouden. In de praktijk 
evenwel, houden leningen wanneer zij gepaard gaan met 
rentesubsidies, met een aflossingsvrije termijn, of met de 
verstrekking van een waarborg, een schenkingselement 
in. Onder de leningen zelf vertegenwoordigen de lenin­
gen voor structurele aanpassing, in de richting waarvan 
de Wereldbank hoe langer hoe meer gaat, een categorie 
die het midden houdt tussen financiering van betalings­
balanstekorten en financiering van projecten. 
Nr. C 124/8 Piiblikatieblad van de Europese Gemeenschappen 25. 5. 81 
3. De rol van de Gemeenschap bij de versterking van 
het terugsluizingsproces 
3.1. Zonder in de plaats te treden van de instellingen 
die normaal zorg dragen voor het terugsluizingsproces, 
noch deze concurrentie aan te doen, heeft de Gemeen­
schap stellig een rol te spelen ten aanzien van de huidige 
betalingsbalansonevenwichtigheden. Zij onderhoudt be­
langrijke handelsbetrekkingen met de OPEC-landen, 
waarvan zij de voornaamste leverancier van goederen en 
diensten is (40% van de OPEC-invoer) terwijl zij terzelf­
der tijd de grootste olie-importeur is. Zij heeft bevoor­
rechte betrekkingen met een aantal landen (Middellandse-
Zeelanden, ACS-landen), die zelf handelspartners zijn 
van de olieproducerende landen en in sommige gevallen 
in een wankele financiële positie verkeren. Wegens haar 
geografische ligging in de nabijheid van de Mediterrane 
landen en de olieproducerende landen, zijn het financiële 
evenwicht en de economische en politieke stabiliteit van 
beide groepen van landen voor de Gemeenschap van vi­
tale betekenis. Het communautaire aspect van het pro­
bleem houdt enerzijds verband met de noodzaak de in­
tracommunautaire handelsbetrekkingen te beschermen 
tegen de spanningen die door langdurige monetaire ver­
storingen zouden worden opgewekt en die zich op enkele ' 
valuta's van de Gemeenschap zouden concentreren en 
anderzijds met de wenselijkheid om van het „commu­
nautaire potentieel" gebruik te maken, als dit potentieel 
doeltreffender is en minder kost dan het naast elkaar uit­
voeren van nationale acties, zelfs als die gecoördineerd 
zijn. De gezamenlijke leningopnemingscapaciteit van 
de Gemeenschap is ten slotte zeer groot, haar internatio­
nale kredietwaardigheid is uitstekend en de Gemeen­
schap is een zone van monetaire stabiliteit. Elke actie die 
de Gemeenschap zou kunnen ondernemen zal echter een 
nieuw karakter dragen in vergelijking met wat na de eer­
ste aardolieschok heeft plaatsgevonden: het zou de actie 
van een Gemeenschap zijn waarvan alle leden op de lo­
pende rekening van de betalingsbalans een deficit heb­
ben. Zij zou dus hoofdzakelijk moeten plaatsvinden met 
geleende middelen en niet door overdrachten van door 
haar Lid-Staten gekweekte overschotten. Voorts zou de 
Gemeenschap, als de verslechtering van de politieke en 
economische internationale betrekkingen en de vergro­
ting van de kloof tussen de rijkste en de armste landen 
onrustbarende afmetingen zouden aannemen, actief 
moeten bijdragen tot wereldwijde oplossingen van de 
ernstige door structurele onevenwichtigheden van de lo­
pende rekeningen der betalingsbalansen gestelde pro­
blemen. 
3.2. Bijdrage tot een wereldwijde actie 
3.2.1. Het Comité is van oordeel dat het grootste deel 
van de terugsluizingstransacties tot de taak zal blijven 
behoren van de internationale kapitaalmarkt en de han­
delsbanken. Gezien deze belangrijke bijdrage van het in­
ternationale bankwezen moet de Gemeenschap streven 
naar bewaring van de soliditeit en de stabiliteit van het 
stelsel, en de versterking van het periodieke en systemati­
sche toezicht op zijn activiteiten en de instandhouding 
van gezonde criteria op het gebied van de internationale leningen volstrekt ondersteunen. Het communiqué dat 
de BIB op 15 april 1980 namens de presidenten der cen­
trale banken van de Lid-Staten van de groep van Tien en 
van Zwitserland heeft gepubliceerd betekent een posi­
tieve stap naar verwezenlijking van deze doeleinden. 
3.2.2. Het Comité onderstreept dat de belangrijke rol 
van het internationale bankwezen moet worden aange­
vuld door een grotere activiteit van de internationale or­
ganisaties en vooral het Internationaal Monetair Fonds, 
de Wereldbank en de regionale ontwikkelingsbanken. 
Dit zijn instellingen die in hun opzet aan het fundamen­
tele doel beantwoorden terwijl belangrijke monetaire en 
handelspartners er op passende wijze in zijn vertegen­
woordigd. De nodige middelen, althans voor de naaste 
toekomst, en de mechanismen om de leningnemers tot 
het juiste aanpassingsbeleid te brengen, staan ter beschik­
king. Het IMF beschikt nog steeds over belangrijke mid­
delen. Een adequate toepassing van de beginselen van het 
Fonds is noodzakelijk en in het bijzonder een op de eisen 
van een soms structurele aanpassing gerichte conditiona-
liteit. De belangrijkste rol van het Fonds in de terugslui-
zing en zijn eventuele beroep op bij de overschotlanden 
opgenomen rechtstreekse leningen, zoals dit door het In-
terimcomité te Hamburg op 25 april 1980 is aanbevolen, 
moeten eveneens worden ondersteund en aangemoedigd 
terwijl de pogingen om een goed ontworpen en efficiënte 
substitutierekening in het leven te roepen moeten worden 
voortgezet. Ook de Wereldbank heeft een belangrijke 
bijdrage te leveren. Gestreefd moet worden naar een be­
tere coördinatie en een nauwere samenwerking tussen 
het IMF, de Wereldbank en de regionale financiële orga­
nisaties. Hun middelen zouden in grotere mate kunnen 
worden bestemd voor de verstrekking van leningen ter 
financiering van structurele aanpassingen en program­
ma's. Zij zouden eveneens transacties van het consor­
tiumtype kunnen ontwikkelen, gezamenlijk de situatie 
van de buitenlandse schulden kunnen onderzoeken enz. 
De Gemeenschap moet deze mogelijkheden nader onder­
zoeken met het doel actief en eensgezind op te treden 
binnen deze instellingen en nieuwe initiatieven tot ver­
sterking en uitbreiding van hun rol te ondersteunen. Het 
Comité is van oordeel dat de Gemeenschap op deze ver­
schillende punten tot gemeenschappelijke standpunten 
zou moeten komen die aan de vertegenwoordigers van de 
Lid-Staten in het IMF en de Wereldbank zouden worden 
medegedeeld. 
3.2.3. De olie-uitvoerende landen vervullen de hoofd­
rol bij de terugsluizing. Een groot deel van de aardolie-
middelen wordt echter op het ogenblik op korte termijn 
belegd op de Eurodeviezenmarkt. Gezien de risico's die 
deze situatie voor de internationale monetaire stabiliteit 
met zich brengt, dient de Gemeenschap de OPEC-landen 
aan te moedigen hun aardolie-overschotten op langere 
termijn te beleggen hetzij op de kapitaalmarkten hetzij 
daarbuiten in de vorm van rechtstreekse leningen aan de 
ontwikkelingslanden, en tot een meer actieve samenwer­
king met de internationale organisaties en een deelne­
ming aan „driehoekstransacties". De Gemeenschap dient 
hoe dan ook te trachten nauwere contacten te vestigen 
met de olie-uitvoerende landen. 
25. 5. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 124/9 
3.3. Rechtstreeks optreden van de Gemeenschap 
De Lid-Staten 
3.3.1. De Gemeenschap draagt op de eerste plaats ver­
antwoordelijkheid tegenover haar leden. In al deze Lid-
Staten waarvan het gezamenlijke tekort in 1980 het be­
drag van 30 miljard dollar zal overtreffen - meer dan een 
vierde deel van het OPEC-overschot — wordt het aanpas­
singsproces onder ogen gezien of is reeds ingezet. Aange­
zien de structurele omstandigheden en de inflatiepercen­
tages op het ogenblik van de tweede aardolieschok echter 
zeer uiteenliepen zal een aanpassingsbeleid waarschijn­
lijk niet overal tot dezelfde resultaten leiden. Gezien in 
het licht van blijvende moeilijkheden betekent dit niet al­
leen een bedreiging voor de monetaire samenhang en de 
economische convergentie maar eveneens een potentieel 
gevaar voor de eenheid zelf van de markt. Het is de plicht 
van de communautaire instellingen hun eigen rol te ver­
vullen ter bevordering van de convergentie der economi­
sche resultaten en te helpen de acties te organiseren die 
nodig kunnen blijken om de aanpassing en de financie­
ring in de juiste verhouding te combineren en zo dit ge­
vaar en deze dreiging af te wenden. De Gemeenschap be­
schikt over diverse financieringsmechanismen en -in­
strumenten: in de eerste plaats beschikt zij over een speci­
fiek middel tot financiering van de betalingsbalansen ge­
baseerd op externe leningopneming (communautaire le­
ningen), dat in 1975 na de eerste aardolieschok in het le­
ven is geroepen; voorts verstrekt zij leningen voor de fi­
nanciering van investeringsprojecten - die dikwijls een 
steunelement nl. rentesubsidies omvatten - en soms van 
programma's door de tussenkomst van de EIB en van de 
financiële instrumenten met structurele doelstelling 
(Euratomleningen, EGKS, Nieuw Communautair 
Instrument). 
3.3.2. Ter ondersteuning van het beleid van haar Lid-
Staten dient de Gemeenschap acties te voeren op twee 
fronten: dat van de algemene economische coördinatie 
enerzijds en zo nodig dat van de financieringsinstrumen­
ten anderzijds. 
— Het Comité is van oordeel dat de versterking van de 
coördinatie van de economische beleidsmaatregelen 
volstrekt noodzakelijk is opdat de communautaire 
instanties kunnen bijdragen tot de bevordering van 
de aanpassing voordat de betalingsbalans en de wis­
selkoers van een land in gevaar komen en opdat 
wordt vermeden dat de op zichzelf noodzakelijke 
aanpassing door het beroep op niet aan voorwaarden 
t.a.v. het economische beleid onderworpen bankkre­
dieten te zeer wordt verlaagd. Een van de manieren 
van Gemeenschapssteun in dit verband zou kunnen 
bestaan in het nauwer koppelen van de particuliere 
financieringen aan de communautaire kredieten door 
middel van een soort „vervroegde conditionaliteit" 
die de Gemeenschap de Lid-Staten kan aanbevelen; 
de modaliteiten daarvan zouden door het Comité 
moeten worden bestudeerd. 
Wat betreft de communautaire financieringen is het Co­
mité van oordeel dat de Gemeenschap in de allereerste 
plaats een optimaal gebruik moet maken van de instru­menten waarover zij beschikt en hun doeltreffendheid 
moet bevorderen, door het aanpassen van hun middelen 
en voorwaarden. Dienaangaande werden in het Comité 
de volgende mogelijkheden naar voren gebracht: 
— uitbreiding van de in 1975 ingestelde communautaire 
leningen waarvan het nog beschikbare volume be­
perkt is, en verbetering van dit mechanisme zodat het 
een doeltreffender en meer complementaire bijdrage 
kan leveren zowel tot de financiering van redelijke 
tekorten als tot de macro-economische aanpassing in 
de Lid-Staten; 
— aanpassing van de leningtechnieken van de verschil­
lende instrumenten (Gemeenschap, EGKS, Euratom, 
NCI, EIB (*) waarover de Gemeenschap beschikt in 
verband met de behoefte zoveel mogelijk fondsen bij 
de overschotlanden aan te trekken; 
— versterking van de doeltreffendheid der instrumenten 
met structurele bestemming — met name NCI — door 
hun toepassingsregels soepeler te maken. 
Buiten de Gemeenschap 
3.3.3. Buiten haar eigen grenzen onderhoudt de Ge­
meenschap bijzondere - o.a. een belangrijk financieel 
element inhoudende — betrekkingen met sommige landen 
(kandidaatleden, Middellandse-Zeelanden, ASC-landen). 
Zo verstrekt de Gemeenschap leningen, meestal met ren­
tesubsidies, hetzij via de begroting van de Gemeenschap, 
hetzij via het Europees Ontwikkelingsfonds, wat de 
ACS-landen betreft. Zij worden verstrekt door de EIB uit 
hoofde van bijzondere financiële protocollen of door het 
EOF in het kader van de Overeenkomst van Lomé; het 
gaat in elk dezer gevallen om de financiering van speci­
fieke projecten. De Gemeenschap verricht eveneens acties 
van ruimere aard, inzonderheid de garantie van de uit-
voeropbrengsten (STABEX) volgens de Overeenkomst 
van Lomé, hetgeen een vorm van steun aan de betalings­
balansen is, alsmede de acties van financiële en voedsel­
hulp aan de ontwikkelingslanden in het algemeen. In het 
kader van de terugsluizing ligt het onmiddellijke belang 
vooral bij de verstrekking van leningen door de Gemeen­
schap aan de landen met welke zij bijzondere betrekkin­
gen onderhoudt. De Overeenkomst van Lomé is kortge­
leden verlengd en houdt een uitbreiding van deze activi­
teiten in. Bovendien is de Gemeenschap bezig met de 
voorbereiding van nieuwe financiële afspraken met de 
Mediterrane landen voor de vijfjarenperiode die in 1981 
begint. Daarbij moet ook met de behoefte aan terugslui­
zing ten behoeve van deze landen rekening worden ge­
houden in zoverre aan deze behoefte kan worden vol­
daan door het soort van investeringsfinanciering waar­
voor de instrumenten van de Gemeenschap geschikt zijn. 
Het Comité heeft zich eveneens afgevraagd of de tech­
niek van de structurele aanpassingsleningen niet door de 
Gemeenschap zou kunnen worden toegepast. Bovendien 
moet de Gemeenschap in het kader van het IMF en de 
Wereldbank trachten een positieve oplossing voor deze 
problemen aan te moedigen. 
(*) Het Comité is op de hoogte gesteld van de door de EIB 
verrichte werkzaamheden in dit verband. 
Nr. C 124/10 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 25. 5. 81 
Criteria en procedures 4. Slotopmerkingen 
3.3.4. Geplaatst tegenover een probleem van financiële 
aard als dat van de terugsluizing dat gedurende verschei­
dene jaren zal blijven bestaan, benadrukt het Comité dat 
het bestaan van het Europees Monetair Stelsel en de la­
tere overgang naar zijn institutionele fase voor de Ge­
meenschap uiterst belangrijk zijn, en niet moeten worden 
gekoppeld aan de onmiddellijke problemen van de te­
rugsluizing. Wel zou in een later stadium de Ecu door zijn 
bijdrage tot de stabiliteit in het internationale monetaire 
stelsel meer doeltreffende maatregelen mogelijk kunnen 
maken, maar het Comité is van oordeel dat zijn harmoni­
sche en duurzame ontwikkeling in gevaar zou kunnen 
worden gebracht als hem thans reeds onder de druk van 
de onmiddellijke vereisten der terugsluizing een externe 
rol zou worden opgelegd. In de huidige fase verdient het 
de voorkeur zijn rol te beperken tot die van eenheid voor 
de uitdrukking van de waarde der fondsen die de com­
munautaire instellingen zouden kunnen emitteren ten 
einde zo nodig ruimere en meer rechtstreekse toegang te 
verkrijgen tot de olie-overschotten. 
3.3.5. Het Comité is tot een inleidende gedachtenwis-
seling overgegaan omtrent de implicaties voor de Lid-
Staten en voor de Gemeenschap van de terugsluizingsac-
ties die de Gemeenschap zou kunnen verrichten, afgezien 
van hun bestemming. Deze implicaties zouden mede in­
houden het op zich nemen van een gedeelte van de risi­
co's en de kosten genoemd in het voorgaande sub 2.3. 
Dit zou vermoedelijk worden gerechtvaardigd hetzij 
door de vermindering van de totale kosten die een com­
munautaire interventie mogelijk zou maken, hetzij door 
voordelen van algemene aard zoals een grotere economi­
sche convergentie en een beter monetair evenwicht. 
Slechts als het belang van deze factoren wordt erkend 
zouden de technische details van een communautair ini­
tiatief verdienen te worden onderzocht. Aan het eind van dit eerste onderzoek van het probleem 
van de terugsluizing wenst het Comité te onderstrepen 
dat zijn beschouwingen van inleidende aard zijn en ver­
dere uitwerking behoeven. De volgende stellingen lijken 
echter reeds alleszins houdbaar: 
— het proces van terugsluizing zal waarschijnlijk in 
1980 en eventueel ook in 1981 zonder schokken 
kunnen plaatsvinden maar voor de daaraanvolgende 
jaren moet men moeilijkheden verwachten; 
— het belangrijkste deel van de terugsluizingsactiviteit 
moet via de kapitaalmarkten worden verricht maar 
de internationale instellingen moeten de particuliere 
initiatieven ondersteunen, aanvullen en versterken; 
voor de armste landen lijkt een grotere ontwikke­
lingssteun een noodzakelijk bestanddeel van elke 
oplossing; 
— geplaatst tegenover een probleem van externe oor­
sprong en van internationale afmetingen moet de 
Gemeenschap als entiteit de in ruimer internationaal 
kader geleverde inspanningen steunen. 
Diverse voorstellen verdienen overweging: 
— het beroep op verschillende cofinancieringsformules; 
— de aanpassing van het mechanisme der Gemeen­
schapsleningen en van de andere bestaande commu­
nautaire instrumenten; 
— de toepassing van „driehoeksfinancieringen", met 
deelneming van de Gemeenschap, de OPEC-landen 
en de ontwikkelingslanden (ACP-landen of geasso­
cieerde landen). 
Het Monetair Comité houdt zich ter beschikking van de 
Raad voor elke door hem wenselijk geachte studie. 
25. 5. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 124/11 
BIJLAGE II 
VERSLAG AAN DE RAAD EN DE COMMISSIE OVER DE TERUGSLUIZING 
INHOUD 
Blz. 
INLEIDING 12 
I. AANPASSING VAN HET STELSEL VAN GEMEENSCHAPSLENINGEN 12 
1. Doel, duur en rangorde van het stelsel 12 
2. Technieken 13 
3. Voorwaardelijkheid 14 
4. Garantie 14 
5. Plafond '. 15 
II. ANDERE ASPECTEN VAN DE TERUGSLUIZING 16 
6. Kosten en risico's 16 
7. De Gemeenschap en de internationale instellingen 16 
8. Financiering van derde landen 16 
9. Cofinanciering en driehoekstransacties 17 
10. Kenmerken der financiële activa 17 
BIJLAGEN 18 
Nr. C 124/12 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 25. 5. 81 
INLEIDING 
Het advies van het Comité over vraagstukken van de te-
rugsluizing (doe. 11/267/80 van 4 juni 1980) werd in de 
Raadszitting van 9 juni 1980 behandeld waarna de Raad 
het Comité heeft opgedragen op de volgende punten die­
per in te gaan: 
1. de rol van de Gemeenschap in het terugsluizingspro-
ces in het kader van de internationale organisaties; 
het systeem der communautaire leningen en de ove­
rige communautaire instrumenten van terugsluizing 
ten behoeve der Lid-Staten; 
de instrumenten van terugsluizing ten behoeve van 
derde landen (b.v. het openen van de mogelijkheid 
tot een gebruik door derde landen van sommige mo­
gelijkheden die het systeem van communautaire le­
ningen biedt; 
de koppeling aanpassing en financiering, problemen 
van toezicht en „vroegtijdige conditionaliteit"; 
5. cofinanciering en driehoekstransacties; 
6. kosten en risico's (waarborgen, transformatie enz.), 
beschikbare middelen en benaderende kwantificering 
van mogelijke acties. 
In Deel I van dit verslag wordt nagegaan welke rol de 
Gemeenschap vervult bij de terugsluizing ten behoeve 
van Lid-Staten d.m.v. een aanpassing van het systeem 
van communautaire leningen, terwijl daarin ook de 
daarmede verbandhoudende kwesties van de conditiona­
liteit, het toezicht en de combinatie van aanpassing en fi­nanciering worden behandeld. De overige punten van de 
opdracht van de Raad, met inbegrip van de aspecten van 
terugsluizing naar niet-Lid-Staten, worden in Deel II be­
handeld. Het Comité heeft voorts een afzonderlijk advies 
uitgewerkt inzake een ander relevant onderwerp in ver­
band met de terugsluizing, nl. het gebruik van de Ecu als 
denominator voor door de Gemeenschapsinstellingen uit­
geschreven leningen (doe. 11/397/80 van 8 september 
1980 - in de bijlage). 
Het Comité wijst erop dat dit verslag moet worden ge­
zien als een vervolg op zijn Advies van 4 juni 1980 waar­
in de door de terugsluizing opgeworpen vraagstukken in 
hun algemene termen en in een breder verband werden 
behandeld. In dat Advies werd de terugsluizing inzon­
derheid omschreven „als een middel waardoor de door 
overschotlanden - vooral de olieproducerende landen -
geaccumuleerde overschotten ter beschikking worden ge­
steld van landen met een betalingsbalanstekort. Dit pro­
ces is voor een groot deel gebaseerd op internationale fi­
nanciële bemiddeling, zowel van openbare als particu­
liere aard, hetgeen een zekere transformatie mogelijk 
maakt tussen beleggingsvormen die de overschotlanden en 
de financieringsvoorwaarden die de tekortlanden wor­
den geboden.". Voorts werd in het Advies benadrukt „dat 
het grootste deel van de terugsluizingsactiviteit tot de 
taak zal blijven behoren van de internationale kapitaal­
markten en de handelsbanken ... aangevuld door een 
verruimde activiteit van de internationale organisaties en 
vooral het IMF, de Wereldbank en de regionale ontwik­
kelingsbanken." De Gemeenschap als entiteit moet ener­
zijds de in deze ruimere internationale context geleverde 
inspanningen ondersteunen en heeft anderzijds haar ei­
gen rol te spelen in de huidige situatie van onevenwich­
tigheid der betalingsbalansen. 
I. AANPASSING VAN HET STELSEL VAN GEMEENSCHAPSLENINGEN 
Het Comité heeft zich gebogen over de kwestie hoe het in 
1975 ingevoerde systeem van Gemeenschapsleningen 
moet worden aangepast aan de eisen die de nieuwe toe­
stand van betalingsbalansonevenwichten stelt. Daarbij 
staat voorop dat zijn doelmatigheid verbeterd moet wor­
den en de Gemeenschap in staat moet worden gesteld bij 
te dragen tot de harmonische ontwikkeling van het te-
rugsluizingsproces. Dit deel van het verslag is gewijd aan 
de bestudering van de problemen in verband met de fi­
nanciering van de tekorten der Lid-Staten. 
1. Doel, duur en rangorde van het stelsel 
1.1. Volgens artikel 1 van Verordening (EEG) nr. 
397/75 waarbij het stelsel van communautaire leningen 
in het leven werd geroepen, kan de Gemeenschap „door 
middel van een aantal opeenvolgende transacties over­
gaan tot het aantrekken van middelen, hetzij rechtstreeks 
bij derde landen en financiële instellingen, hetzij op de kapitaalmarkten, zulks uitsluitend met het doel deze 
middelen uit te lenen aan één of meer Lid-Staten die be-
talingsbalansmoeilijkheden ondervinden ten gevolge van 
de prijsstijging van aardolieprodukten". 
Het Comité meent dat de termen van dit artikel op be­
paalde wijze moeten worden uitgelegd. Het aanvaardt de 
term „uitsluitend met het doel" als hij alleen betekent dat 
verzekerd wordt dat de Gemeenschap slechts leningen 
aangaat met het doel de opbrengst daarvan weer uit te 
lenen aan één of meer Lid-Staten. Omtrent de oorzaak 
van de betalingsbalansmoeilijkheden is het Comité van 
oordeel dat de relevante zinsnede als volgt moet luiden: 
„betalingsbalansmoeilijkheden, rechtstreeks of onrecht­
streeks ten gevolge van een prijsstijging van aardoliepro­
dukten". 
1.2. Wat de periode van toepassing van het stelsel be­
treft, die in de verordening van 1975 niet wordt ge­
noemd, meent het Comité dat de Raad na verloop van 
25. 5. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 124/13 
vijf jaren, op grond van een verslag van de Commissie, 
dient te onderzoeken of het systeem van communautaire 
leningen in zijn opzet, zijn bijzondere regelingen en zijn 
plafond nog voldoet aan de behoeften die indertijd tot 
zijn invoering hebben geleid. 
1.3. Aangezien het niet direct de inschakeling van de 
deviezenreserves der Lid-Staten inhoudt, is dit instru­
ment, voor zover het om zijn algemene opzet gaat, nog 
steeds geschikt voor de terugsluizing. Wel blijft de vraag 
of er een rangorde van prioriteiten in acht moet worden 
genomen wanneer een beroep wordt gedaan op de di­
verse middelen die de nationale autoriteiten ter beschik­
king staan ter financiering van een betalingsbalanstekort 
(internationale kapitaalmarkten, Gemeenschapsbijstand, 
IMF-faciliteiten). Het Comité heeft dit punt bestudeerd 
en is tot de conclusie gekomen dat men zich ter zake 
niet a priori moet vastleggen, ten einde voortdurend in 
staat te blijven optimaal op de omstandigheden te reage­
ren. 
Het Besluit van de Raad (64/301/EEG) van 8 mei 1964 
betreffende de samenwerking tussen Lid-Staten op het 
gebied van de internationale monetaire betrekkingen be­
paalt dat in het Monetair Comité overleg wordt gepleegd 
omtrent alle belangrijke besluiten en standpunten van de 
Lid-Staten op het gebied van de internationale monetaire 
betrekkingen, in het bijzonder betreffende het gebruik 
maken door een Lid-Staat van de middelen die in het ka­
der van internationale overeenkomsten beschikbaar zijn. 
De rangorde van het beroep op de diverse middelen van 
financiering zou in het kader van dit overleg kunnen 
worden onderzocht. 
, Evenzo achtte het Comité het niet dienstig te trachten 
prioriteiten vast te stellen voor het beroep op de finan­
ciële bijstand op middellange termijn en de communau­
taire leningen. Er zijn gevallen denkbaar waarin slechts 
van een van de twee gebruik zou kunnen worden ge­
maakt en weer andere waarin op beide tegelijkertijd een 
beroep zou kunnen worden gedaan. In de huidige situa­
tie, waarin alle Lid-Staten met tekorten op lopende reke­
ning te maken hebben, kan financiering door middel van 
het aangaan van leningen door de Gemeenschap, in over­
eenstemming met de behoeften van terugsluizing, de 
communautaire steun vorm zijn waarvan in de praktijk 
het gemakkelijkst gebruik zou kunnen worden gemaakt. 
2. Technieken 
De ervaring opgedaan met de transacties van leningver­
strekking leert dat de procedure van toepassing van het 
stelsel soms uiterst star is: 
2.1. Voor het aangaan van de lening (artikel 2 van 
Verordening (EEG) nr. 397/75) na een verzoek om een 
lening door een Lid-Staat, is vereist dat de Raad, na in­
winning van het advies van het Monetair Comité, de 
Commissie machtigt tot onderhandelingen met de le­
ninggevers; na de onderhandelingen moet het Monetair 
Comité wederom worden geraadpleegd, terwijl ten slotte 
een nieuw besluit van de Raad is vereist voor een machti­
ging tot het verrichten van de betrokken transacties van 
het opnemen en het toekennen van leningen. De ervaring 
heeft geleerd dat deze procedure tijdrovend - bij de eerste 
toepassing van het stelsel verstreek ongeveer een jaar tus­sen de aanvankelijke aanvraag en de uitbetaling der mid­
delen — en log is, inzoverre het de Gemeenschap niet al­
tijd in staat stelt zich gemakkelijk aan de marktvoor-
waarden aan te passen. 
Het Comité is van oordeel dat deze procedure moet wor­
den vereenvoudigd in dier voege dat het aantal machti­
gingen door de Raad zo mogelijk tot slechts één wordt 
teruggebracht. De rol van de Raad zou kunnen bestaan 
in het machtigen tot het verstrekken van een lening van 
een bepaald bedrag aan een bepaald land (alsmede het 
daarvoor vereiste aangaan van leningen) en in het terzelf­
der tijd vaststellen van de voorwaarden inzake het eco­
nomische beleid vóór de afsluiting van de onderhande­
lingen met de leninggevers; de uit een en ander voort­
vloeiende handelingen zouden worden verricht door 
de Commissie in overleg met het Monetair Comité. 
2.2. De ervaring met leningen in het kader van het 
stelsel heeft een onbevredigend kenmerk daarvan duide­
lijk gemaakt, nl. dat een land dat door middel van het 
stelsel leningen had aangegaan en materieel in staat bleek 
deze af te lossen vóór de vervaldatum dit niet kon doen 
omdat er geen procedure bestond volgens welke de Ge­
meenschap zelf de leningen die zij had aangegaan en 
waarvan de opbrengst weer door haar werd uitgeleend, 
vervroegd kon aflossen. Het voorschrijven van voor­
waarden van economisch beleid aan een Lid-Staat welks 
situatie reeds hersteld is en die gereed en bereid is een 
hem verstrekte lening af te lossen heeft niet veel zin. 
Wanneer dan ook een leningopnemende Lid-Staat zulks 
wenst en instemt met de betrokken voorwaarden van le­
ningopneming dient uitdrukkelijk te worden voorzien in 
de mogelijkheid van vervroegde aflossing. Het toestaan 
van vervroegde aflossing betekent stellig dat gebruik 
wordt gemaakt van de op de markt geldende regels in­
zake leningopneming, die uitdrukkelijk mede een clau­
sule inzake vervroegde aflossing zouden inhouden. 
2.3. In plaats van de voorrang die tot dusver aan de 
uitgifte van obligaties is gegeven, dient de Commissie bij 
haar transacties van leningopnemingen over de nodige 
vrijheid te beschikken, zowel ter vergemakkelijking van 
de mogelijkheid van de boven behandelde vervroegde 
aflossing als om gebruik te maken van de beste markt-
voorwaarden. De Commissie zou aldus in staat moeten 
zijn gebruik te maken van de andere op de markten 
beschikbare instrumenten en van nieuwe instrumenten, 
zoals in Ecu luidende leningen. Zij dient voorts de moge­
lijkheden van opneming van leningen rechtstreeks bij 
overschotlanden na te gaan en beter te benutten. Aan le­
ningen met variabele rentevoet zou echter in de praktijk 
niet de voorkeur moeten worden gegeven boven vastren-
tende leningen. Hiervan zou in het bijzonder zoveel mo­
gelijk moeten worden afgezien als leningen worden op­
genomen rechtstreeks bij overschotlanden. In ieder geval 
moeten leningen luidende in of aflosbaar in de valuta van 
een Lid-Staat alleen worden uitgeschreven na instem­
ming van de bevoegde nationale autoriteiten. In dit ver­
band dient het voorschrift van artikel 2 van Verordening. 
(EEG) nr. 397/75, volgens hetwelk de gemiddelde loop­
tijd der leningen niet minder van vijf jaar mag zijn, soepe­
ler te worden gemaakt met dien verstande dat de Ge­
meenschap zich niet mag begeven in de praktijk van 
Nr. C 124/14 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 25. 5. 81 
looptijdtransformatie. Derhalve wordt voorgesteld de 
looptijd der leningen afhankelijk te stellen van weder­
zijdse instemming tussen de leningopnemende Lid-Staten 
en de Commissie, in overleg met het Monetair Comité. 
3. Voorwaardelijkheid 
3.1. Ingevolge het verzoek van de Raad is het Comité 
overgegaan tot omschrijving van de kenmerken van de 
term vervroegde voorwaardelijkheid, genoemd in zijn 
advies van 4 juni 1980. In de praktijk betekent dit dat 
een land gebruik mag maken van het instrument van een 
Gemeenschapslening nog voordat ernstige betalings-
balansmoeilijkheden zijn ontstaan en niet pas na het ont­
staan van een kennelijke crisissituatie. Dit impliceert een 
passend concept van voorwaardelijkheid. Het is namelijk 
in het belang van de Gemeenschap een aanpassing in een 
Lid-Staat te bevorderen door middel van een bijdrage 
ook al was het slechts in de vorm van een bescheiden fi­
nanciering, voordat dit land in een situatie van kennelijke 
crisis geraakt. Anderzijds kan een land tegenover zijn 
eigen publieke opinie belang hebben bij voorwaarden die 
hun oorsprong vinden in de Gemeenschap nl. ter bevor­
dering van de aanvaarding van een aanpassingspro­
gramma. 
3.2. Graduatie van de voorwaardelijkheid 
De gestelde voorwaarden moeten het herstel van een 
aanvaardbare betalingsbalanssituatie ten doel hebben en 
niet alleen de vraagzijde betreffen doch ook een grotere 
nadruk leggen op de op middellange termijn vereiste 
structurele aanpassingen, in het bijzonder in de energie­
sector. Dit concept van voorwaardelijkheid moet terzelf­
der tijd bijdragen tot het sterker naar elkaar toegroeien 
van de economieën van de landen der Gemeenschap. De 
voorwaarden zelf zullen moeten worden aangepast aan 
de situatie van het land dat om een lening vraagt, in het 
bijzonder aan het vermogen tot het dragen van de te ver­
wachten tekorten in het licht van de buitenlandse schul­
den van dit land en de mogelijkheden van financiering 
van deze tekorten. Hoe zorgwekkender de economische 
toestand van een Lid-Staat, hoe sterker en specifieker de 
eis dat de inspanningen aan de aanbodzijde, in het bij­
zonder in de energiesector, worden aangevuld door al­
gemene aanpassingsmaatregelen aan de vraagzijde. Dit 
kan de vaststelling van monetaire of fiscale streefcijfers 
betekenen. Deze cijfers zouden met regelmatige tussen­
pozen door de Raad worden vastgesteld op voorstellen 
van de Commissie en na raadpleging van het Monetair 
Comité. Op hun inachtname zou, eveneens bij regelma­
tige tussenpozen, worden toegezien door de Commissie 
en het Comité gezamenlijk. Het kan wenselijk zijn dat de 
lening in opeenvolgende schijven wordt uitbetaald waar­
bij het vrijgeven van elke schijf afhankelijk wordt gesteld 
van de voorwaarde dat de doelstellingen van het pro­
gramma worden bereikt. 
3.3. Raadsprocedures 
In de praktijk zou de situatie van een land, dat met beta-
lingsbalansmoeilijkheden kampt en voornemens is een 
aanpassingsprogramma uit te voeren en een beroep te 
doen op een Gemeenschapslening, door de Raad worden 
beoordeeld op voorstel van de Commissie en na advies van het Monetair Comité. De Raad zou een Gemeen­
schapslening kunnen verstrekken tegen de toezegging 
van dit land dat het een aanpassingsprogramma zal uit­
voeren welks aard en deugdelijkheid voorwerp zou vor­
men van een advies van het Monetair Comité. Voorts 
zou het betrokken land naar gelang van de ernst van de 
situatie, of de ontwikkeling daarvan, kunnen worden 
verzocht zich aan specifieke gekwantificeerde doelen te 
houden. 
3.4. Procedures in het Monetair Comité 
Het Comité is vóór de instelling van wederzijdse infor­
matie- en toezichtsprocedures met betrekking tot de posi­
ties van de betalingsbalansen en inzake de buitenlandse 
schulden van alle Lid-Staten alsmede omtrent hun op 
deze gebieden gevoerde beleid. Dit komt in wezen neer 
op het intensiveren en systematiseren van de reeds be­
staande uitwisseling van gegevens. Aangezien een derge­
lijke procedure binnen de bevoegdheid van het Comité 
valt, is dit overeengekomen deze zo spoedig mogelijk in 
te stellen. 
4. Garantie 
4.1. Bij wanbetaling door de finale leningnemer be­
staan de garantiearrangementen voor de crediteuren der 
Gemeenschap in deelneming door de Lid-Staten, over­
eenkomstig bepalingen in artikel 6 van Verordening 
(EEG) nr. 397/75 en in de artikelen 1 t/m 9 van Veror­
dening (EEG) nr. 398/75, alsmede in een p.m.-post in de 
Gemeenschapsbegroting ten einde te verzekeren dat de 
crediteuren zonder uitstel worden betaald. 
4.2. Het Comité benadrukt dat — zoals de in voor­
gaande decennia opgedane ervaring leert — de waar­
schijnlijkheid van wanbetaling, door welke Lid-Staat dan 
ook, vrijwel nihil is. Gezien een en ander heeft het nage­
gaan of het huidige systeem van tweevoudige garantie in 
stand moet worden gehouden. Het is duidelijk dat het 
bestaande systeem voor de overeenkomstig de Verorde­
ningen (EEG) nrs. 397/^5 en 398/75 verrichte lenings­
transacties van kracht zal blijven. Verscheidene leden 
waren van oordeel dat de opneming in de Gemeen­
schapsbegroting op zichzelf een verplichting van de Ge­
meenschap d.w.z. van de Lid-Staten vormde die een ge­
noegzame garantie betekende voor de leninggevers en dat 
er bijgevolg geen behoefte bestond aan een bijzondere of 
bijkomende garantie. De opheffing van het stelsel van ga­
ranties door de Lid-Staten zou overeenstemmen met het 
communautaire karakter van het instrument en zijn han­
tering vergemakkelijken. Betalingen in gevallen van 
wanbetaling door finale leningnemers, zouden plaats­
vinden volgens de normale begrotingsprocedures. An­
dere leden meenden dat instandhouding van het huidige 
tweevoudige garantiestelsel de voorkeur verdiende, ofwel 
omdat zij oordeelden dat alles in het werk moest worden 
gesteld om te vermijden dat de financieringscapaciteit 
van de Gemeenschapsbegroting op een bepaalde datum 
uitgeput raakt, ofwel om wille van uitleg die de markten 
zouden kunnen geven aan de intrekking van de tegen-
garanties door de Lid-Staten. 
4.3. Er moet evenwel op worden gewezen dat, bij 
eventuele instandhouding van het tegen-garantiestelsel, 
sommige van de Lid-Staten een verhoging van het bedrag 
25. 5. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 124/15 
van de door de Raad goedgekeurde Gemeenschapslening 
aan een parlementaire procedure zouden onderwerpen, 
hetgeen zou leiden tot een verder oponthoud, zoals op­
trad in 1975 toen het stelsel werd ingevoerd. Het tijds­
verloop tussen de politieke beslissing van de Raad en de 
afsluiting van de procedure in het laatste land zou aldus 
lang genoeg kunnen zijn voor het intreden van een even­
tueel ingrijpende wijziging van het internationale finan­
ciële klimaat. 
5. Plafond 
Het Comité meent de hierna volgende wijzigingen te 
moeten aanbevelen. Het wijst er in dit verband op dat, 
als deze wijzigingen aanvaard worden, zij een besluit in 
de vorm van een verordening van de Raad zullen vereisen 
en dat inzonderheid als het systeem van tegengaranties 
der Lid-Staten gehandhaafd wordt, sommige Lid-Staten 
zich gebonden zouden kunnen achten door het precedent 
van 1975 om hun instemming afhankelijk te maken van 
de voorwaarde van een parlementaire procedure. 
5.1. Valuta 
Het plafond zou, in overeenstemming met andere binnen 
de Gemeenschap genomen besluiten, in Ecu's en niet in 
US-dollars moeten luiden. 
5.2. Berekening van het plafond 
De interest op transacties van leningopneming dient 
voortaan van het plafond te worden uitgesloten, in na­
volging van de normale internationale praktijk op dit ge­
bied. Dit betekent dat het door de Raad vastgestelde pla­
fond alleen voor de hoofdsom zou gelden. Toepassing 
van deze nieuwe methode op het thans goedgekeurde 
nominale bedrag zou — onder de huidige marktvoor-
waarden - de capaciteit tot het aangaan van leningen met 
ongeveer 50 % vergroten. 
5.3. Bepaling van het plafond 
Het plafond moet worden beschouwd als een limiet voor 
alle uitstaande bedragen, d.w.z. dat de mogelijkheden 
van leningopneming en leningverstrekking zouden wor­
den gereconstitueerd naarmate de aflossingen plaatsvin­
den. Bij een zodanige reconstitueringsmogelijkheid is het 
niet nodig telkens wanneer het plafond is bereikt bij de 
Raad aan te kloppen, hoewel vanzelfsprekend bij elk 
beroep op het mechanisme om voorafgaande machtiging 
door de Raad moet worden verzocht. 
5.4. Verhoging van het plafond 
Het Comité is algemeen van mening dat het in 1975 
vastgestelde plafond verhoogd moet worden (3 miljard 
US-dollar aan hoofdsom en interesten). De vorenom-
schreven wijzigingen zouden, bij aanvaarding, automa­
tisch een beduidende verhoging medebrengen. 5.4.1. Verscheidene overwegingen pleiten voor een 
forsere verhoging: 
— de uitholling van de reële waarde van het plafond 
sinds 1975; 
— de noodzaak de daling van het huidige plafond ten 
opzichte van de omvang van de internationale kapi­
taalmarkt, welks jaarlijkse transactievolume sinds 
1975 is verdrievoudigd, te compenseren; 
— het Gemeenschapstekort op lopende rekening is 
thans in verhouding tot handel en produktie groter 
dan na de eerste aardolieschok en zal naar verwacht 
wordt langer aanhouden; derhalve is - wil het stelsel 
beduidend kunnen bijdragen tot de terugsluizing -
een hoger plafond nodig; 
— terwijl na de eerste olieschok enige EEG-landen toch 
nog overschotten bereikten, vertoont thans voor alle 
Lid-Staten de lopende rekening een deficit; 
— de wenselijkheid gelijke tred te blijven houden met de 
vergroting van de omvang van de kredietmechanis­
men waartoe bij de oprichting van het EMS werd 
besloten, ten einde dezelfde geloofwaardigheids- en 
positieve aankondigingseffecten op de valutamarkten 
te bewaren. In dit verband moet worden opgemerkt 
dat in weerwil van hun omvangrijke middelen de 
beide mechanismen niet gebruikt zijn, hetgeen hun 
psychologisch effect bevestigt; 
— de noodzaak enige grote leningnemers gelijktijdig in 
aanmerking te laten komen voor toepassing van het 
mechanisme zonder zijn faciliteiten uit te putten, in 
tegenstelling tot de huidige situatie (meer dan 80 % 
van de beschikbare middelen werden prompt ge­
bruikt voor leningen aan twee Lid-Staten). 
5.4.2. Andere argumenten kunnen voor een beschei­
dener verhoging pleiten: 
— de grotere omvang der reserves, niet in de laatste 
plaats als gevolg van de waardering van het goud in 
het EMS, en de betrekkelijk hoge kredietwaardigheid 
van alle Gemeenschapslanden scheppen een betere 
grondslag voor de financiering van tekorten die thans 
noodzakelijk wordt; 
— toen het EMS werd opgericht werden de monetaire 
bijstand op korte termijn en de financiële bijstand op 
middellange termijn meer dan verdubbeld, zulks ten 
einde voor de valutamarkten een geloofwaardige ga­
rantie te geven van de stabiliteit van de wisselkoer­
sen; tot dusver is van geen van beide instrumenten 
gebruik gemaakt, zodat derhalve een kredietmarge 
beschikbaar is; 
— om de hoge kredietwaardigheid met betrekking tot 
haar diverse leningsinstrumenten in stand te houden 
moet de Gemeenschap een voorbeeld geven van een 
gedisciplineerd en niet al te soepel beleid; 
— zowel intern als extern moet worden aangetoond dat 
de eerste prioriteit bestaat in een zo snel mogelijke 
Nr. C 124/16 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 25. 5. 81 
aanpassing aan de gewijzigde omstandigheden van 
de wereldeconomie; 
— de Gemeenschap moet zich hoeden voor al te scherp 
wedijveren om verkrijging van OPEC-middelen met 
andere internationaal belangrijke methoden van te-
rugsluizing die van speciaal belang zijn over de gehele 
wereld, zoals b.v. rechtstreekse leningverstrekking 
aan de ontwikkelingslanden, beschikbaarstelling van 
middelen aan het IMF, de Wereldbank, enz. 
5.4.3. De leden van het Comité die het eerstgenoemde 
stel argumenten naar voren brengen (5.4.1) zijn van 
mening dat deze een plafond van 10 tot 15 miljard Ecu 
rechtvaardigen. De leden die achter het tweede stel 
argumenten staan (5.4.2) zijn van oordeel dat daardoor 
een plafond van 4 tot 5 miljard Ecu wordt gerechtvaar­
digd. Sommige leden echter zijn het eens zowel met 
enkele van de argumenten genoemd onder 5.4.1 als met 
argumenten genoemd onder 5.4.2. Zij zijn dienovereen­
komstig voor een middenweg. In alle gevallen baseerden 
de leden van het Comité hun oordeel op de premisse dat 
Deze andere aspecten dekken de punten 1 (internationale 
organisaties), 3 (terugsluizing ten behoeve van derde 
landen), 5 (cofinanciering) en 6 (kosten en risico's), van 
de door de Raad opgestelde lijst. De werkzaamheden van 
het Comité inzake deze punten vormen de verdere uit­
werking van het advies van 4 juni; de analyse wordt door 
het Comité voortgezet en bepaalde oplossingselementen 
worden nader uitgewerkt. 
6. Kosten en risico's 
Het Comité wenste in eerste aanleg een onderscheid te 
maken tussen het „terugsluizings"-aspect en het „steun"-
aspect van het probleem van de hulp aan de ontwikke­
lingslanden, ten einde zich vervolgens alleen bezig te 
houden met de terugsluizing in engere zin. Het Comité is 
zich evenwel bewust, niet alleen van de noodzaak om de 
ontwikkelingssteun te verhogen, ten einde de armste lan­
den in staat te stellen hun moeilijkheden te boven te ko­
men, maar ook van het feit dat het tussenbeide komen 
door overheidsorganen in het terugsluizingsproces zou 
neerkomen op het gedeeltelijk dragen van de risico's en 
de kosten, zoals daar zijn: transformatiekosten, moge­
lijke wisselkoersrisico's en het risico van dubieuze debi­
teuren. 
7. De Gemeenschap en de internationale instellingen 
In zijn advies van 4 juni heeft het Comité naar voren ge­
bracht dat de instellingen van Bretton Woods een essen­
tiële taak hebben te vervullen en de Gemeenschap aange­
raden binnen deze instellingen een actieve en eensgezinde 
rol te spelen en nieuwe initiatieven tot verbetering en uit-de in 5.1, 5.2 en 5.3 naar voren gebrachte voorstellen 
zullen worden aanvaard. 
5.4.4. Verscheidene leden wezen erop dat het vaststel­
len van een plafond alleen volstrekt noodzakelijk is als 
zou worden besloten om het systeem van tegengaranties 
dat door de Lid-Staten is ingesteld in stand te houden. De 
Raad moet namelijk in elk bijzonder geval het bedrag 
van de toegestane transacties tot opneming van leningen 
vaststellen en blijft derhalve de instantie die het totale vo­
lume van dergelijke leningen bepaalt. Men zou derhalve 
kunnen afzien van vooraf vaststellen van een plafond 
voor dergelijke transacties en de benodigde omvang van 
de overwogen leningen ad hoc kunnen waarderen. 
5.4.5. Als uit onafhankelijke deskundigen bestaand 
orgaan, is het Comité algemeen van gevoelen dat een 
compromis van omstreeks 7 miljard Ecu eventueel haal­
baar zou zijn als evenwichtspunt dat dan geen bijzondere 
financiële of technische problemen zou doen rijzen (J). 
(*) De plaatsvervangende leden van twee landen gaven er de 
voorkeur aan omtrent dit punt geen standpunt in te nemen. 
breiding van die taak te ondersteunen. De Gemeenschap 
dient daarbij in het bijzonder de voorstellen te onder­
steunen om het IMF rechtstreeks leningen te doen opne­
men bij de overschotlanden, de samenwerking tussen het 
IMF de Wereldbank en de regionale financiële organisa­
ties beter te coördineren, transacties van het consortium­
type te ontwikkelen en de toepassing van structurele 
aanpassingsleningen uit te breiden. De Gemeenschap 
dient te trachten eensgezind op te treden in de internatio­
nale vergaderingen waarop internationale monetaire 
kwesties worden behandeld; dit geldt niet alleen de Bret­
ton-Woods-instellingen maar eveneens - in de huidige 
context van wereldwijde onderhandelingen — organisa­
ties als de Verenigde Naties. Dit houdt de voorafgaande 
vaststelling in van een gemeenschappelijk standpunt of 
althans het nauwer coördineren van standpunten die 
door de vertegenwoordigers van de Lid-Staten in deze in­
stellingen worden verdedigd. Het Monetair Comité zou 
•kunnen worden verzocht zijn actie op dit gebied te inten­
siveren. 
8. Financiering van derde landen 
8.1. Wegens geografische en politieke redenen onder­
houden niet-Lid-Staten uiteenlopende betrekkingen met 
de Gemeenschap, al naargelang zij kandidaatleden, geas­
socieerden, ACP-landen of andere landen zijn. Het Co­
mité beseft dat de betekenis van het probleem kan uiteen­
lopen al naargelang het betrokken land tot deze of gene 
dezer groepen behoort. 
8.2. Het is het algemene gevoelen van het Comité dat 
het formeel openen van de mogelijkheid van gebruikma­
ken van het stelsel van Gemeenschapsleningen voor niet-0. ANDERE ASPECTEN VAN DE TERUGSLUIZING 
25. 5. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 124/17 
Lid-Statenop dittijdstip niet geschikt is. De Gemeenschap 
kan niet de plaats van het IMF innemen, dat is toegerust 
om internationale betalingsbalansonevenwichtigheden te 
behandelen, dat beschikt over mechanisme om lening­
nemers te brengen tot het nemen van de juiste aanpas­
singsbeleidsmaatregelen en waarin tenslotte de hoofd­
partijen in het terugsluizingsproces zijn vertegenwoor­
digd. De rol van de Gemeenschap moet zijn de inspan­
ningen van het IMF te ondersteunen en zelfs in bepaalde 
specifieke gevallen aan te vullen door levering van haar 
eigen bijdrage of die van de Lid-Staten ter oplossing van 
een bijzonder probleem. 
8.3. Ofschoon het Comité van oordeel is dat de aan­
passing van het communautaire leningstelsel niet mede 
het openen van specifieke mogelijkheden voor niet-Lid-
Staten moet inhouden, meent het desalniettemin evenzeer 
dat, voor bepaalde landen en onder bepaalde omstandig­
heden, de Lid-Staten en de Gemeenschap zouden kunnen 
deelnemen aan gezamenlijke maatregelen ten behoeve 
van landen die zich in ernstige betalingsbalansmoeilijk-
heden bevinden; dit is in het verleden gebeurd en het 
moet niet worden uitgesloten dat het in de toekomst 
nogmaals zal voorkomen. Bij wijze van voorbeeld kan 
worden genoemd dat deze maatregelen in het verleden de 
volgende vormen hebben aangenomen: wijziging van de 
aflossingstermijnen van de buitenlandse schuld, verle­
ning van garanties, maatregelen inzake exportkredieten, 
versnelling van de toepassing van financiële protocollen 
enz. De landen die wat dit betreft in het bijzonder in 
aanmerking komen zijn die welke wegens hun geografi­
sche nabijheid of hun politieke en commerciële banden 
nauwe betrekkingen onderhouden met de Gemeenschap. 
Het Comité is van oordeel dat het, wanneer zodanige ac­
ties zouden worden ondernomen, voor de Lid-Staten 
raadzaam is om op Gemeenschapsniveau samen te ko­
men en zelfs dat de Gemeenschap als zodanig zo nodig 
daaraan deelneemt. Het Comité is eveneens van oordeel 
dat, in weerwil van het bijzondere karakter van deze 
maatregelen, bij hun opzet en toepassing een aantal 
richtsnoeren moet worden gevolgd. Deze richtsnoeren 
dienen binnen de Gemeenschap voorwerp van onderzoek 
te zijn, een taak die het Comité op zich zou kunnen ne­
men. Zodoende zouden deze ad hoc-maatregelen niet al­
leen doeltreffender kunnen worden uitgevoerd maar zou 
het functioneren van de normale financieringsinstrumen­
ten niet onder de druk van de omstandigheden dreigen te 
worden scheefgetrokken. 
9. Cofinanciering en driehoekstransacties 
9.1. De Gemeenschap kan nog een derde bijdrage le­
veren tot het versterken van de terugsluizing ten behoeve 
zowel van haar leden als niet-Lid-Staten, nl. door de 
cofinancierings- en driehoeksfinancieringstransacties 
waarbij sommige Gemeenschapsinstellingen reeds zijn 
betrokken voort te zetten en uit te breiden. 
9.2. De EIB is reeds bezig leningstransacties te verrich­
ten ten behoeve van niet-Lid-Staten en haar transacties 
van leningopnemingen op markten buiten de Gemeen­
schap doen gedeeltelijk een beroep op de middelen van 
de olieproducerende landen. De Bank, evenals ook het 
EOF, draagt eveneens bij tot het terugsluizingsproces door aardoliekapitaal te associëren met cofinancierings­
transacties. Zo droegen overeenkomstig de eerste 
Lomé-Overeenkomst het EOF en de EEB voor 17% en 
Arabische kapitalen voor 19 % bij tot de financiering van 
een groep van gecofinancierde projecten van in totaal 3,2 
miljard Europese rekeneenheden. Cofinancieringstrans­
acties zijn eveneens uitgevoerd overeenkomstig associa­
tieovereenkomsten met de Mediterrane landen en in het 
kader van de hulp aan niet-geassocieerde ontwikkelings­
landen. 
9.3. In de toekomst zullen deze transacties zich waar­
schijnlijk ontwikkelen en verveelvoudigen zowel over­
eenkomstig de nieuwe Lomé-Overeenkomst (vijf artike­
len waarvan uitsluitend gewijd zijn aan cofinancie­
ringsarrangementen) als overeenkomstig de nieuwe fi­
nanciële protocollen die zich in voorbereiding bevinden. 
De huidige en toekomstige ontwikkeling van deze trans­
acties is voor een groot deel te danken aan de aantrekke­
lijkheid, voor de houders van grote kapitalen, van de 
Gemeenschapsactiviteit op het gebied van de projectfi­
nanciering, zulks door de ervaring die zij heeft verwor­
ven, de welbeproefde procedures die haar ter beschikking 
staan en de administratieve technische en financiële steun 
die zij kan verlenen. Het Comité is zich bewust van het 
belang van de inspanningen van de communautaire in­
stellingen om dit soort transacties te ontwikkelen. Het 
meent dat de samenwerking op dit gebied met de olie-
producerende overschotlariden en hun instellingen, in de 
meest geschikte vormen, door de autoriteiten verant­
woordelijk voor de verschillende financiële instrumen­
ten, wordt versterkt. 
10. Kenmerken van de financiële activa 
Een essentieel aspect van het probleem is dat van de defi­
nitie van de kenmerken van de financiële activa die opti­
maal tegemoet komen aan de vereisten van terugsluizing: 
enerzijds moet alles in het werk worden gesteld in het be­
lang van de deficitlanden om zo gunstig mogelijke voor­
waarden te verkrijgen; anderzijds moet er op worden ge­
let dat de overschotlanden activa worden aangeboden die 
toereikend aantrekkelijk zijn. Het onderzoek en het toet­
sen van de geschikte formules op dit gebied worden in tal 
van zowel officiële als particuliere nationale en interna­
tionale instanties actief voortgezet. Het Monetair Comité 
meent dat, gezien zowel de handelsbanden tussen de 
olieproducenten en de Lid-Staten als de betrekkingen die 
de laatstgenoemde in het Europees Monetair Stelsel ver­
enigen, de Gemeenschap actief dient deel te nemen aan 
dit onderzoek en van de gelegenheden die zich voordoen 
gebruik maakt om een gemeenschappelijk standpunt te 
aanvaarden en de meest effectieve financiële vernieuwin­
gen te bevorderen. Het onderzoek van de kenmerken van 
de financiële activa die optimaal tegemoet komen aan de 
vereisten van terugsluizing dient voortgezet te worden en 
mede een gedetailleerde bespreking van onderwerpen te 
omvatten, zoals de keuze van de looptijd der effecten, 
formules voor opneming of aangaan van leningen tegen 
variabele rentevoet alsmede de spreiding van het wissel­
koersrisico. Wat betreft de gebruikmaking van de Ecu 
kan worden opgemerkt dat het Comité onlangs een 
standpunt heeft aanvaard dat als bijlage bij het onderha­
vige verslag is gevoegd. 
Nr. C 124/18 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 25. 5. 81 
BIJLAGE 1 
ADVIES INZAKE HET GEBRUIK VAN DE ECU ALS DENOMINATOR VOOR LENINGEN 
DOOR DE GEMEENSCHAP 
De wijze waarop de Ecu wordt gebruikt en zich ontwikkelt is van grote betekenis voor de toekomst van 
het Europees Monetair Stelsel en zijn instellingen die het Comité op verzoek van de Raad thans bezig is te 
bestuderen. Het gebruik van de Ecu zou ook relevant kunnen zijn voor de terugsluizing die het onderwerp 
is van een andere opdracht van de Raad aan het Comité. 
Aangezien in verscheidene Gemeenschapsorganen suggesties naar voren zijn gebracht gaande in de rich­
ting van het gebruik van de Ecu als denominator voor door de communautaire instellingen uitgeschreven 
leningen, wenst het Comité er op te wijzen dat naar zijn mening in dit verband met de volgende overwe­
gingen rekening moet worden gehouden: 
1. Ten einde toereikende ervaring op te doen met emissies luidende in Ecu moeten meerdere van deze 
emissies plaatsvinden mede uit overwegingen die verband houden met de markt. Een experimentele 
geïsoleerde emissie heeft op zichzelf geen betekenis. 
2. Uit overwegingen van logische consequentie moet er zorgvuldig op worden toegezien dat de oplossin­
gen, ontworpen voor de technische problemen rijzende bij het definiëren van de kenmerken van een 
emissie, nauw worden gecoördineerd en voor de verschillende communautaire leningnemers homo­
geen zijn. 
3. De voortreffelijke kredietwaardigheid van de Gemeenschap en de kwaliteit van de Ecu vergeleken met 
andere denominatoren bieden het uitzicht op goede condities voor emissies luidende in Ecu. Wanneer 
eenmaal een redelijk ruime markt van deze fondsen zal zijn ontstaan, zouden deze emissies, mits de 
voorwaarden juist zijn, tegen een iets gunstigere rentevoet kunnen geschieden dan het gewogen ge­
middelde van de rentevoeten voor leningen luidende in de valuta der Lid-Staten. In het beginstadium 
kan dit echter door de dunheid van de markt nog onmogelijk blijken te zijn. 
BIJLAGE 2 
JURIDISCHE IMPLICATIES VAN DE AANPASSING VAN HET STELSEL 
VAN COMMUNAUTAIRE LENINGEN 
1. Hoewel het zich niet bevoegd acht tot het doen van een uitspraak over de kwesties inzake de wetge-
vings-, begrotings- en boekhoudingsprocedures die door aanpassingen van het stelsel van communautaire 
leningen aan de orde worden gesteld wenst het Comité wel de aandacht te vestigen op bepaalde conse­
quenties van de door hem voorgestelde wijzigingen. 
2. Het staatvast dat de wijzigingen in het door een op grond van artikel 235 van het Verdrag aanvaarde 
verordening in het leven geroepen stelsel moeten worden aangebracht door middel van met eenparigheid 
van stemmen door de Raad genomen beslissingen. De kwestie of de Lid-Staten hun instemming moeten 
onderwerpen aan de voorwaarde van een nationale parlementaire procedure is echter nog niet geregeld. 
De opvattingen van de leden van het Comité lopen in dezen uiteen: 
— verscheidene leden menen dat een nationale parlementaire procedure niet vereist is als de Raad op ba­
sis van artikel 235 een besluit vaststelt. De verordening tot aanpassing van het leningstelsel zou der­
halve onmiddellijk toepasselijk zijn ook als het huidige tweevoudige garantiestelsel werd gehandhaafd 
en a fortiori als het werd afgeschaft; 
— andere leden waren van oordeel dat, indien de Lid-Staten het tegen-garantiestelsel handhaafden, elke 
wijziging in het stelsel van Gemeenschapsleningen aan de voorwaarde van een nationale parlementaire 
procedure onderworpen zou zijn. Deze voorwaarde zou wegvallen als de tweevoudige garantie zou 
worden afgeschaft; 
— weer andere leden meenden dat een nationale parlementaire procedure noodzakelijk was voor het 
aanvaarden van de w ijzigingen van het bestaande stelsel zelfs al werd het systeem van tegen-garanties 
door de Lid-Staten afgeschaft. 
25. 5. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 124/19 
3. Het Comité is van oordeel dat, welk garantiestelsel ook moge worden vastgesteld, de contractuele 
verplichting voor de dienst der leningen op de Gemeenschap rust, als de instelling die de leningen uit­
schrijft. 
Volgens de bestaande tweevoudige-garantieregeling moet de Gemeenschapsbegroting, ingeval een Lid-
Staat in de onmogelijkheid verkeert aan zijn verplichtingen te voldoen, de uit de leningen voortvloeiende 
betalingen uit haar kasvoorraad verrichten, totdat de herfinancieringsregeling weer in werking wordt 
gebracht. De overige Lid-Staten verwerven een vordering op de Gemeenschap, en deze vordering vervalt 
uiterlijk op het tijdstip waarop de leningnemende Lid-Staat zijn solvabiliteit heeft hersteld en de 
verschuldigde aflossingen kan verrichten. 
Als het stelsel van tegengaranties zou worden afgeschaft, zou de Gemeenschap - steeds ingeval de debiteur 
Lid-Staat in de onmogelijkheid verkeert aan zijn verplichtingen te voldoen - de aansprakelijkheid voor de 
dienst der leningen op zich nemen overeenkomstig de normale begrotingsprocedures (aanvullende of ge­
wijzigde begroting). 
Ongeacht het aanvaarde garantiestelsel wordt, aangezien de garantie wordt vertegenwoordigd door een 
pro-memorie-post, met de desbetreffende verplichtingen geen rekening gehouden bij de vaststelling van 
het uitgavenvolume der Gemeenschapsbegroting noch bij de toepassing van het eigen middelen-plafond, 
opgelegd door de limiet van 1 % van de BTW-grondslag. 
Nr. C 124/20 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 25. 5. 81 
BIJLAGE III 
ADVIES OVER DE SUBSTmJTffiREKENING 
I. INLEIDING 
1. De naam substitutierekening wordt gegeven aan 
een mechanisme door middel waarvan landen die hou­
ders zijn van schuldvorderingen in dollars een gedeelte 
daarvan kunnen cederen en als tegenprestatie schuldvor­
deringen luidende in bijzondere trekkingsrechten ont­
vangen terwijl het organisme dat hun deposito's ont­
vangt op zijn beurt, doch op langere termijn, schuldeiser 
der Verenigde Staten wordt. 
2. Tijdens de vergadering van de Interim-Commissie 
van de Raad van Bestuur van het IMF van oktober laatst­
leden te Belgrado heeft de fungerend voorzitter van de 
Raad sprekende namens de Gemeenschap verklaard dat 
de Gemeenschap in principe open stond voor de gedachte 
om op vrijwillige basis «en substitutierekening in te stel­
len en het voorstel ondersteunde om het onderzoek van 
de voor de functionering van deze rekening vereiste de­
tails door de Raad van Bestuur te doen voortzetten. 
Sindsdien is de context waarin het debat over de substitu­
tierekening moet worden geplaatst en de manier van in­
stelling daarvan door de volgende nieuwe factoren gewij­
zigd: 
— de stijging van de prijs van de aardolie; 
— het vooruitzicht van aanzienlijk grotere overschotten 
van de OPEC-landen; 
— de sterke schommelingen van de dollarkoers; 
— het ontstaan van tekorten op de lopende rekening in 
de meeste landen van de Gemeenschap en de nood­
zakelijke financiering daarvan; 
— de vergrote behoefte aan terugsluizing zowel ten bate 
van de geïndustrialiseerde als de ontwikkelingslan­
den; 
— de sterke toeneming van de inflatiepercentages, met 
hun gevolgen voor de rentevoeten. 
Ongeacht het gewicht van deze factoren blijft het voor de 
toekomst van het internationale monetaire stelsel onont­
beerlijk dat een betere verdeling van de functie van reser­
ves wordt bereikt en het is vanuit dit standpunt dat het 
idee van een substitutierekening moet worden bestu­
deerd. 
3. Het Comité legt de nadruk op vier fundamentele 
elementen die ten grondslag moeten liggen aan de instel­
ling van deze rekening: 
— de deelneming aan de rekening moet vrijwillig zijn 
doch zich over zoveel mogelijk landen uitstrekken; 
— om een positieve rol in het internationale monetaire 
stelsel te kunnen vervullen moet de rekening op vol­
doende grote schaal worden opgezet; — de vorderingen op de rekening moeten zowel aan­
trekkelijk als gemakkelijk verhandelbaar zijn; 
— het financiële evenwicht van de rekening moet fun­
damenteel bewaard blijven. 
IL WAARDERING 
4. Het Comité heeft een aantal voordelen van de sub­
stitutierekening geanalyseerd doch wijst erop dat dit 
voorstel eveneens een aantal problemen opwerpt. Een de­
finitieve algemene appreciatie zal afhangen van de oplos­
singen - sommige technisch, andere weer politiek van 
aard — die men zal vinden voor de kwestie van de karak­
teristieken van het activum en de deugdelijkheid van de 
rekening. 
5. De substitutierekening 
a) De substitutierekening zou ertoe bijdragen de diversi­
ficatie van de reserves op niet-verstorende wijze te 
bevorderen, dat wil zeggen buiten de valutamarkten. 
Zij zou bijdragen tot een partiële consolidatie van de 
dollarsaldi en zou eveneens de druk die op de EEG-
valuta's wordt uitgeoefend om deze een rol van re­
servevaluta te doen spelen, helpen afleiden. De liqui­
diteit van de vorderingen in BTR op de rekening 
moet echter behoorlijk gegarandeerd worden, zodat 
de liquiditeit van de deelnemende centrale banken er 
niet te sterk door wordt aangetast; 
b) De substitutierekening zou een betere beheersing van 
de internationale liquiditeiten betekenen, mits de ex­
pansie daarvan niet overmatig wordt; 
c) De substitutierekening zou ertoe kunnen bijdragen 
van het BTR het voornaamste reserve-instrument in 
het systeem te maken; daarvoor zou evenwel moeten 
worden voorkomen dat de vorderingen in BTR op de 
rekening gaan concurreren met het BTR zelf; 
d) De substitutierekening zou aan de houders van om­
vangrijke reserves een aantrekkelijke beleggingsmo-
gelijkheid bieden, niet onderworpen aan nationale 
regelingen, benevens een op de markt georiënteerd 
rendement en een verminderd wisselkoersrisico, mits 
bevredigende oplossingen worden gevonden voor de 
problemen van een eventuele waardevermindering 
van de rekening en van een eventueel verschil tussen 
de door de rekening ontvangen en betaalde 
interesten. 
6. Het is een belangrijke voorwaarde, dat onder 
streng toezicht van het IMF, voor de bevredigende wer­
king van de substitutierekening en voor een eventuele 
25. 5. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 124/21 
heropening van de rekening in de toekomst, alle leden en 
met name diegenen die een essentiële rol moeten spelen in 
het functioneren van het stelsel een voorzichtige econo­
mische politiek blijven voeren. 
7. Het Comité is van oordeel dat een goed werkende 
substitutierekening kan bijdragen tot een grotere interna­
tionale stabiliteit die het Europees Monetair Stelsel in 
staat zou stellen soepeler te functioneren. Voorts zou het 
bestaan van een substitutierekening de latere ontwikke­
ling van de Ecu niet moeten hinderen, noch het nut daar­
van verminderen. 
Hl. ONOPGELOSTE PROBLEMEN 
8. Het Comité wijst op vier hoofdproblemen die in het 
middelpunt kunnen staan van de onderhandelingen: 
— de behoefte de vorderingen voldoende aantrekkelijk 
te maken; 
— het principe van een gedeelde verantwoordelijkheid 
voor het garanderen van de rekening tussen de Ver­
enigde Staten en de overige deelnemers, 
— de gebruikmaking van het goud van het IMF, 
— de verdeling van de stemrechten en andere institutio­
nele problemen. 
A. Aantrekkelijkheid 
De liquiditeit van het voorgestelde actief - een vordering 
luidende in BTR - is van primordiale betekenis. Het zou 
niet moeten worden uitgesloten dat de rekening ook voor 
particuliere houders wordt opengesteld hoewel dit punt 
moet worden geregeld in de context van de latere ont­
wikkeling van vorderingen in BTR. 
Regels ter verzekering van de handhaving van het finan­
ciële evenwicht van de rekening moeten worden uitge­
werkt. 
Te dien einde moet de kapitaalwaarde regelmatig wor­
den berekend, en moeten geschikte oplossingen worden 
gevonden voor het dekken van waardeverminderingen. 
Het financiële evenwicht van de rekening zou kunnen 
worden verzekerd door een passend beroep te doen op 
het gamma van de potentiële activa van de rekening met 
inbegrip van de in voorgaande perioden geaccumuleerde 
overschotten, op het goud van het IMF en door garanties 
verstrekt door de Verenigde Staten en de rekeninghou­
ders. Een evenwichtsverstoring zou eveneens door een negatief 
interestsaldo kunnen ontstaan. Het Comité is van oor­
deel dat deze negatieve saldi — in zoverre zij niet kunnen 
worden gedekt door vroegere overschotten van de reke­
ning — als algemene regel zouden moeten worden gefi­
nancierd door de Verenigde Staten, met dien verstaande, 
dat over dit punt kan worden onderhandeld. 
B. Verdeling van de garanties tussen de Verenigde Staten 
en de overige rekeninghouders 
Elke garantie moet op billijke wijze worden verdeeld. De 
voornaamste problemen in dit verband zijn: 
— de omvang van het aandeel van de Verenigde Staten 
en de daaraan te geven prioriteit, 
— de verdeling van de aandelen onder de rekeninghou­
ders; de aandelen zouden moeten worden bepaald op 
basis van de omvang der tegoeden zonder aan bij­
zondere groepen van landen een uitzonderingspositie 
te geven. 
C. Het goud van het IMF 
Er ontstond in ruime mate overeenstemming over de be­
langrijke rol die het goud van het IMF zal spelen als dek­
king van de rekening. Hoe het goud ter beschikking moet 
worden gesteld (rechtstreekse overdracht, teruggave of 
borgstelling) en op welke manier het in de praktijk zal 
worden gebruikt om de rekening te dekken moet nog 
worden vastgesteld. 
Overigens is een meerderheid van 85 % van de stemrech­
ten in het IMF vereist om een beslissing te nemen in de 
kwestie hoe over het goud wordt beschikt. De instem­
ming van de ontwikkelingslanden is dus noodzakelijk. In 
verband hiermee moet erop worden gewezen dat de re­
kening tot een betere functionering van het internatio­
nale monetaire stelsel zou moeten bijdragen en dat der­
halve alle leden van het IMF voordeel zouden moeten 
trekken uit een aanwending van het goud van het Fonds 
ter dekking van de rekening. 
D. Verdeling van de stemrechten 
Deze kwestie houdt verband met beslissingen over de ju­
ridische structuur van de rekening. Het Comité gaat in die 
richting dat de stemrechten van de rekeninghouders 
evenredig moeten zijn aan de omvang van hun tegoeden. 
Bij de verdeling moet echter hoe dan ook een passende 
positie aan de Verenigde Staten toevallen. 
Nr. C 124/22 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 25. 5. 81 
BIJLAGE IV 
HET BRITSE „GROENBOEK" OVER MONETAIRE CONTROLE (*) 
Verslag van de werkgroep 
„Harmonisatie van de instrumenten der monetaire politiek" 
1. In mei 1980 verzochten het Monetair Comité en het Comité van presidenten van de cen­
trale banken de werkgroep „Harmonisatie van de instrumenten der monetaire politiek" het 
Britse groenboek over monetaire controle te bestuderen. 
2. De werkgroep heeft zich beperkt tot de methoden van monetaire controle die in de 
hoofdstukken 4 en 5 van het groenboek zijn beschreven. Zij worden in hoofdstuk I van dit 
verslag samengevat. Doeltreffendheid, kosten en voordelen van deze methoden uit binnen­
lands oogpunt worden op basis van de ervaring van de Lid-Staten onderzocht (zie hoofd­
stuk II). De verenigbaarheid van de monetaire-controlemethoden met de beoogde harmonisa­
tie van de instrumenten van de monetaire politiek en de betekenis ervan voor de werking van 
het EMS en de toekomstige deelname van het Verenigd Koninkrijk aan het wisselkoersmecha­
nisme worden besproken in hoofdstuk III. 
(>) „MONETAIRE CONTROLE", Aanvraag nr. 7858, werd in maart 1980 op verzoek van Hare 
Majesteit door de minister van Financiën bij het Parlement ingediend. 
I. HET GROENBOEK OVER MONETAIRE CONTROLE 
3. Het groenboek over monetaire controle werd in 
november 1979 door de minister van Financiën aange­
kondigd en op 20 maart 1980 gepubliceerd. Het is een 
bijdrage tot de geleidelijke versterking van de controle 
van dg monetaire autoriteiten over de monetaire aggrega­
ten, welke teruggaat tot 1976, toen voor het eerst kwan­
titatieve monetaire doelstellingen werden geformuleerd. 
Voorts maakt het deel uit van een bredere beleidsher-
oriëntering, gericht op vermindering van de inflatie en 
schepping van een bredere beleidsheroriëntering, gericht 
op vermindering van de inflatie en schepping van de 
voorwaarden voor een aanhoudende groei van produktie 
en werkgelegenheid. Buitensporig gebruik van de rente­
voeten om de nagestreefde geldexpansie te bereiken werd 
uitgesloten, daar de regering op middellange termijn een 
wezenlijke vermindering van het financieringstekort van 
de overheidssector in procenten van het nominaal BBP, 
samen met een oordeelkundig leningsbeleid, van het 
hoogste belang acht. 
4. Het groenboek gaat uit van twee essentiële voorop­
stellingen die ten grondslag liggen aan de huidige ziens­
wijze van de Britse monetaire autoriteiten over de mone­
taire politiek en die hier dus niet ter discussie staan: 
— ten eerste wordt de huidige praktijk dat maar één 
streefcijfer (voor sterling-M3 (a) wordt vastgesteld, 
onderschreven, ondanks het feit dat de monetaire 
(!) Sterling-M3 bestaat uit de bankbiljetten en munten in om­
loop alsmede alle sterling-deposito's (inclusief depositocerti­
ficaten) van ingezetenen van het Verenigd Koninkrijk zowel 
in de particuliere als in de overheidssector. toestand nooit volledig door slechts één statistische 
maatstaf van de geldhoeveelheid kan worden omvat. 
Toch wordt beklemtoond dat de monetaire autoritei­
ten bij de beoordeling van de monetaire toestand met 
een reeks monetaire indicatoren rekening moeten 
houden; 
— ten tweede zijn de Britse autoriteiten ervan overtuigd 
dat de belangrijkste monetaire instrumenten - begro­
tingsbeleid en rentevoeten - zullen volstaan om voor 
perioden van ongeveer één jaar vastgestelde mone­
taire streefcijfers te realiseren. 
5. Het groenboek bevat drie definitieve wijzigings­
voorstellen. Ten eerste dient de rechtstreekse controle op 
de reserveplichtige passiva van de banken — het Supple-
mentary Special Deposit Scheme of „corset" — te worden 
afgeschaft; dit werd in juni 1980 gedaan. Ten tweede 
dient de reservecoëfficiënt (Reserve Assets Ratio, RAR) 
niet langer te worden aangehouden, doch de daarmee 
verbonden bevoegdheid om speciale deposito's op te leg­
gen moet blijven bestaan als bescherming tegen moge­
lijke nadelige effecten van overtollige liquiditeiten in het 
bankwezen. Ten derde dient de huidige kasreservever-
plichting, voor de nationale bank een hefboom om rente­
veranderingen tot stand te brengen, voor alle banken te 
gelden in plaats van zoals tot dusver alleen voor de Lon-
dense clearingbanken. Tegelijk met het groenboek heeft 
de Bank van Engeland ook een memorandum gepubli­
ceerd over de noodzaak voor de banken om uit voorzorg 
liquide activa aan te houden. 
6. Bovendien wordt in het groenboek om reacties ge­
vraagd op twee andere voorstellen met een meer beperkt 
25. 5. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 124/23 
doel, namelijk de verbetering van de monetaire controle 
op korte termijn, d.w.z. ten minste van kwartaal tot 
kwartaal. Dit is bijzonder wenselijk voor zover het tot 
een rustigere stemming zou leiden op de geld- en kapi­
taalmarkt, die vaak zeer gevoelig zijn voor onverwachte 
korte-termijnafwijkingen van de monetaire indicatoren. 
Ook de neiging van de monetaire autoriteiten om bij 
kortstondige afwijkingen van de streefcijfers een afwach­
tende houding aan te nemen zou erdoor verminderen, 
terwijl het vertrouwen in de wil van de autoriteiten om 
de monetaire doelstellingen op middellange termijn te 
verwezenlijken erdoor zou toenemen. In het groenboek 
wordt niet gesproken over wijzigingen in de door de re­
gering aangeboden waaier van overheidspapier of de 
door haar gebruikte leningsmethoden, daar deze onder­
werpen vorig jaar aan de orde werden gesteld. 
7. De eerste voorgestelde nieuwe methode van mone­
taire controle — een systeem ter beheersing van de mone­
taire basis — is er op gericht de hoeveelheid basisgeld (*) 
en de totale expansie van de geldhoeveelheid te controle­
ren. Uitgegaan wordt daarbij van een stabiele verhouding 
tussen monetaire basis en bankbalansen, ofwel omdat de 
banken in hun normaal beheer een dergelijke verhouding 
in acht nemen ofwel omdat zij uit een reserveverplichting 
voortvoeit. 
(*) Het basisgeld bestaat uit de deposito's van de banken bij de 
centrale bank en kan ook de bankbiljetten en munten in het 
bezit van de banken en/of het publiek omvatten. 
10. In het groenboek wordt een verkorting van de pe­
riode waarin monetaire controle kan worden uitgeoefend 
aangeraden voor zover dit praktisch uitvoerbaar is, om­
dat te grote fluctuaties op korte termijn kunnen leiden tot 
onzekerheid over de vastbeslotenheid en het vermogen 
van de regering om de expansie van de geldhoeveelheid 
in de hand te houden. 
11. Uit de haar voorgelegde econometrische vooron­
derzoeken leidde de werkgroep af dat de geldhoeveelheid 
in het Verenigd Koninkrijk op korte termijn niet minder 
stabiel is dan elders. Opgemerkt werd evenwel dat een 
nog grotere stabiliteit van de monetaire expansie op 
korte termijn nodig is om de werking van de markt van 
langlopend overheidspapier te verbeteren, en wel door 
het bevorderen van een geleidelijke vermindering van de 
inflatoire verwachtingen waardoor de vraag op deze 
markt in hoge mate wordt bepaald. 8. De tweede controlemethode bestaat uit een indica­
torsysteem: bij afwijkingen van de gewenste expansie 
van de monetaire basis, of nog rechtstreekser van het 
huidige doelaggregaat sterling-M3, vinden automatisch 
vooraf bepaalde aanpassingen van het disconto van de 
centrale bank plaats totdat het doelaggregaat weer in de 
pas is. 
9. In het groenboek worden aan de verschillende mo­
gelijke vormen van monetaire controle twee basisvoor­
waarden gesteld die ertoe kunnen bijdragen dat de mone­
taire autoriteiten de expansie van de monetaire aggrega­
ten op korte termijn beter onder controle krijgen dan 
thans het geval is: 
— volgens de autoriteiten mogen de nieuwe technieken 
geen stimulans tot afbraak van de bemiddelingsfunc­
tie inhouden (dit was trouwens de reden waarom de 
Britse autoriteiten in juni 1980 het „corset" hebben 
afgeschaft); 
— tenzij het zeer waarschijnlijk is dat de monetaire con­
trole op korte termijn kan worden verbeterd, moet 
bezwaar worden gemaakt tegen wijzigingen in de 
methoden van monetaire controle welke fundamen­
tele institutionele veranderingen vergen en/of onver­
enigbaar zijn met de toekomstige deelname aan het 
wisselkoersmechanisme van het Europees Monetair 
Stelsel (zodat er opnieuw een aanpassing moet 
plaatsvinden wanneer de regering besluit dat de 
omstandigheden voor de deelname gunstig zijn). 
Dit wordt bewezen door de zenuwachtige reacties van de 
geld- en kapitaalmarkt bij het geringste teken dat de 
monetaire autoriteiten om welke reden dan ook, een ge­
wenst monetair doel uit het oog dreigen te verliezen. 
Wanneer wordt verwacht dat de monetaire autoriteiten 
wegens een overschrijding van het gestelde doel tot aan­
zienlijke renteverhogingen zullen overgaan, doet zich 
gewoonlijk een scherpe daling van de vraag naar over­
heidspapier voor, in het bijzonder bij de institutionele be­
leggers, waardoor het vermogen van de bank van Enge­
land om een te sterke aangroei van de geldhoeveelheid 
door verkoop van overheidspapier aan niet-banken te 
compenseren wordt beperkt en de verwachting dat de 
rentevoeten nog zullen stijgen wordt aangewakkerd. 
Door deze zichzelf vervullende voorspelling van rente­
stijgingen bij kortstondige afwijkingen van het officiële 
monetaire groeicijfer worden de autoriteiten gedwongen 
krachtig te reageren om de markt ervan te overtuigen dat 
de rentevoeten een nieuw hoogtepunt hebben bereikt. H. KOSTEN, VOORDELEN EN DOELMATIGHEID VAN DE VOORGESTELDE 
MONETAIRE-CONTROLEMETHODEN VOOR HET VERENIGD KONINKRIJK 
Nr. C 124/24 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 25. 5. 81 
1. Controle van de monetaire basis 
12. Indien tussen de ontwikkeling van de monetaire 
basis en het verloop van de doelvariabelen een vaste ver­
houding bestaat, kunnen de autoriteiten theoretisch het 
gewenste monetaire groeicijfer bereiken door de gewen­
ste hoeveelheid basisgeld vast te stellen, terwijl zij de 
structuur en het niveau van de rentevoeten aan de 
marktkrachten overlaten. Zonder de doeltreffendheid op 
langere termijn van een systeem om de monetaire basis te 
controleren en het nut van de monetaire basis als indica­
tor te onderzoeken, was de groep van mening dat de toe­
passing ervan als controle-instrument voor de korte ter­
mijn aanzienlijke kosten zou meebrengen. 
13. De aard van deze kosten kan uit de operationele 
bijzonderheden van de diverse mogelijke systemen wor­
den afgeleid. In het groenboek worden systemen uitgeslo­
ten waarbij geen reserveverplichtingen worden opgelegd, 
omdat het Britse bankwezen normaal een aantal activa 
aanhoudt die de autoriteiten bereid zijn in contant geld 
om te metten of waartegen zij contanten willen lenen. Bij­
gevolg kan zonder belangrijke institutionele veranderin­
gen geen sprake zijn van een stabiele verhouding tussen 
monetaire basis en geldhoeveelheid. Wat de systemen met 
reserveverplichtingen betreft stelde de groep vast dat bij 
een uitgestelde berekeningswijze (waarbij de huidige be­
hoeften worden vastgesteld op basis van de deposito's in 
een voorafgaande periode) de vraag naar basisgeld mo­
netaire ontwikkelingen zal weerspiegelen die reeds heb­
ben plaatsgevonden. Wanneer de geldhoeveelheid het 
streefcijfer overschrijdt (de marktvraag overtreft het 
door de centrale bank gewenste volume) heeft de centrale 
bank drie keuzemogelijkheden. 
Zij kan de banken onder de reserveverplichtingen laten 
gaan, de rentevoeten laten stijgen, eventueel zeer sterk, 
hetgeen tot verstoring van de markten leidt, of zij kan het 
gevraagde basisgeld ter beschikking stellen. Wanneer de 
centrale bank te kennen geeft dat zij niet bereid is te in­
terveniëren, zullen de banken de neiging vertonen grotere 
reserveoverschotten aan te houden en zal de oneven­
wichtigheid zich vermoedelijk minder vaak voordoen. 
Als de banken echter bereid zijn de omvang van hun re­
serveoverschotten aan te passen, wordt de relatie tussen 
monetaire basis en geldhoeveelheid op korte termijn 
zwakker. De groep stelde vast dat de uitgestelde bereke­
ningswijze bij de meeste centrale banken in de EG ge­
bruikelijk is. Aan de hand hiervan opgelegde reservever­
plichtingen worden echter niet als instrument ter beheer­
sing van de expansie van de geldhoeveelheid in korte pe­
rioden gebruikt, maar als hefboom om de gewenste ver­
anderingen op de geldmarkt en van de debetrente tot 
stand te brengen. 
14. Een verplichte verhouding tussen monetaire basis 
en deposito's met een vooruitlopende berekeningswijze 
(waarbij de toekomstige deposito's door de huidige re­
serveverplichting worden beperkt) en boetes bij onder­en overschatting zou voor de monetaire controle in korte 
perioden beter geschikt zijn. Een dergelijk systeem kan 
echter ernstige moeilijkheden opleveren, vooral het risico 
dat de banken hun kredietverlening hetzij inkrimpen het­
zij uitbreiden opdat hun balansprognoses zouden uitko­
men. De werkgroep stelde vast dat dergelijke prognoses 
in een systeem van kredietfaciliteiten met belangrijke on­
gebruikte kredietlijnen uiterst onbetrouwbaar zijn, en 
wees erop dat het gevaar voor artificiële aanpassingen 
van de bankbalansen zeer groot is. 
15. De groep merkte op dat hoe stringenter de mone­
taire autoriteiten de monetaire basis controleren om de 
geldhoeveelheid op korte termijn te reguleren (dus hoe 
zwaarder de sancties voor iedere bank afzonderlijk of het 
bankwezen in zijn geheel), hoe meer de banken zullen 
worden gestimuleerd om hun kredietverlening te beper­
ken of uit te breiden. Vermoedelijk zal de kredietverle­
ning echter minder worden ingekrompen dan bij een 
systeem van kwantitatieve beperkingen zoals het „cor-
set" of kredietplafonds. Immers, terwijl kredietplafonds 
zeer selectief kunnen worden gehanteerd en dus meer 
substitutiemogelijkheden bieden, zou een meer algemene 
toepassing van een systeem ter beheersing van de mone­
taire basis ertoe kunnen leiden dat de banken bij een te 
sterke aangroei van de deposito's met elkaar om liquide 
middelen concurreren in plaats van hun toevlucht te ne­
men tot een — meer ingewikkelde — inkrimping van hun 
kredietverlening. Dank zij de hieruit voortvloeiende stij­
ging van de rentevoeten zal de te sterke toename van de 
geldhoeveelheid gemakkelijker kunnen worden beteu­
geld. De uitwerking kan echter beperkt zijn wanneer de 
banken zich van de hoge kosten van dit proces bewust 
worden en al het mogelijke doen om een te sterke opdrij­
ving van de rente op liquide middelen te voorkomen en 
hun kredietverlening nog meer inkrimpen. 
16. Aangevoerd kan worden dat het bereiken van de 
officiële monetaire doelstelling van het hoogste belang is 
en een vermindering van de kredietverlening door de 
banken een aanvaardbaar onderdeel van het proces 
waardoor het monetair doel kan worden bereikt zonder 
te grote druk op het bankwezen. Twee belangrijke nade­
len moeten evenwel worden vermeld. Ten eerste zal, in 
zover de geld- en kapitaalmarkt weten dat de kredietver­
lening wordt ingekrompen, het vertrouwenseffect dat de 
autoriteiten nastreven door kortstondige schommelingen 
van de groei van de geldhoeveelheid te verzachten uitblij­
ven. Ten tweede zal de doeltreffendheid van de mone­
taire maatregelen afnemen. Het uiteindelijke doel van de 
monetaire politiek is immers niet een bepaald streefcijfer 
te realiseren, maar een bijdrage te leveren tot de verwe­
zenlijking van de algemene economische doelstellingen. 
Wanneer zij een bepaald monetair streefcijfer bepalen 
gaan de autoriteiten ervan uit dat het bereiken van dit 
doel de gewenste effecten op de economie zal hebben. 
Deze zullen echter uitblijven als de autoriteiten een doel 
nastreven dat niet meer met de monetaire toestand over­
eenstemt. 
25. 5. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 124/25 
17. Toch maken enkele centrale banken in de EG nog 
gebruik van methoden die een stimulans tot inkrimping 
van de kredietverlening inhouden; dit doen zij niet om de 
monetaire aggregaten te manipuleren, maar met een spe­
cifiek economisch oogmerk. Zo wil Italië door beperking 
van lire-leningen aan Italiaanse ingezetenen de kapitaal-
invoer bevorderen. In andere landen profiteren de autori­
teiten van het feit dat de kredietmarkten vrij geïsoleerd 
zijn van elkaar, zodat een vermindering van de krediet­
verleningsactiviteit niet gemakkelijk plaatsvindt. 
18. Onderzocht werd ook of het probleem van toe- of 
afname van de kredietverlening kan worden opgelost 
door de definitie van de doelvariabele zodanig te wijzigen 
dat zij ook de door de banken „afgestoten" activa omvat. 
Dit zou echter de ontwikkeling in de hand kunnen wer­
ken van nieuwe kredietkanalen die nog moeilijker te 
identificeren en te aanvaarden zijn. Een voorbeeld hier­
van is sedert de afschaffing van de deviezencontrole in 
het Verenigd Koninkrijk, het mogelijk permanente ver­
lies van bankactiviteit aan de Euromarkten. 
19. Voorts onderzocht de werkgroep of een vermin­
dering van de kredietverlening kan worden voorkomen 
of beperkt door de verplichte reserves rentedragend te 
maken. Zij kwam tot het besluit dat aldus discriminatie 
van de traditionele bankverrichtingen zou worden voor­
komen en de prikkel voor de banken om hun kredietver­
lening permanent naar een niet-gecontroleerde parallelle 
markt te verleggen zou worden verminderd. Dit zou ech­
ter niet verhinderen dat de kredietactiviteit van de ban­
ken afneemt als de monetaire autoriteiten trachten op 
korte termijn ongewenste veranderingen van het geld­
aanbod door middel van controle op de monetaire basis 
te compenseren. 
20. Afgezien nog van deze fundamentele problemen 
stelde de werkgroep vast dat de toepassing van een 
systeem ter regulering van de monetaire basis ook wordt 
bemoeilijkt door onvoorziene schommelingen in de beta­
lingsstromen. Zij wees erop dat de meeste centrale ban­
ken in de EG de kasreserveverplichtingen uitdrukken als 
een gemiddelde over een bepaalde periode. Hiermee is 
het probleem van onvoorziene schommelingen van de be­
talingsstromen niet opgelost, doch slechts naar enkele 
kritieke dagen aan het einde van de referentieperiode 
verschoven. Deze problemen zijn voor de bedoelde 
landen overigens van minder belang omdat zij de mone­
taire basis niet over korte perioden pogen te controleren. 
2. Indicatorsysteem 
21. Het voordeel van een indicatorsysteem met vooraf 
bepaalde rentemarges is volgens de voorstanders ervan dat de autoriteiten sneller op veranderingen in het alge­
mene verloop van sterling-M3 zullen reageren in plaats 
van de maandelijkse fluctuaties van M 3 te verminderen. 
Tenzij de autoriteiten zeer vaak van hun bevoegdheid ge­
bruik maken om automatische renteveranderingen teniet 
te doen, zouden zij dus niet langer de neiging hebben hun 
interventies uit te stellen. Lange perioden van monetaire 
groei boven het streefcijfer zonder dat corrigerende 
maatregelen worden genomen zouden zich niet meer 
voordoen. Voorts beweren de voorstanders van dit 
systeem dat de noodzakelijke renteveranderingen kleiner 
zouden zijn, hetgeen eveneens tot een stabielere ontwik­
keling van de geldhoeveelheid bijdraagt. 
22. De werkgroep betwijfelde echter dat al deze posi­
tieve effecten werkelijk tot stand zullen komen. Ten 
eerste doet een indicatorsysteem niets af aan het feit dat 
wijzigingen van de debetrente van de banken slechts met 
vertraging invloed uitoefenen op de kredietvraag en 
daarmee op de geldhoeveelheid. In hoever en na welke 
tijd de kredietnemers in het Verenigd Koninkrijk op ren­
teveranderingen reageren is onduidelijk, zodat het ge­
bruik van een indicatorsysteem om de geldhoeveelheid te 
controleren een factor van onzekerheid inhoudt. Wellicht 
zal dus de controle over de korte-termijngroei van de 
geldhoeveelheid door een indicatorsysteem niet worden 
verbeterd. 
23. Ten tweede wordt gesteld dat bij toepassing van 
een indicatorsysteem de verkoop van overheidspapier 
gemakkelijker wordt, maar er bestaat twijfel over of de 
geld- en kapitaalmarkt door rente-aanpassingen binnen 
de voorafbepaalde marges ervan kunnen worden over­
tuigd dat de rentevoeten hun hoogte- of dieptepunt heb­
ben bereikt. Wanneer de markten niet worden overtuigd 
blijven zij in een staat van spanning en kunnen de afwij­
kingen van de gewenste groei van de geldhoeveelheid nog 
ernstiger worden. Om een dergelijk negatief effect te 
voorkomen is het van essentieel belang dat de autoritei­
ten de bevoegdheid behouden om, zo nodig door drasti­
sche maatregelen, de situatie te corrigeren. Dit is ove­
rigens het geval onder het huidige systeem, waarbij een 
weigering van de markt om overheidspapier tegen de 
gangbare prijs te kopen gewoonlijk tot een scherpe ver­
hoging van de officiële rentevoeten leidt, waarna de mo­
netaire autoriteiten duidelijk te kennen geven dat een 
nieuwe piek is bereikt en de rentevoeten zich zullen stabi­
liseren of zélfs zullen dalen. 
24. Een indicatorsysteem vormt bijgevolg geen garan­
tie voor een grotere stabiliteit van rentevoeten en geld­
hoeveelheid. Door frequente rente-aanpassingen kan de 
aangroei van de geldhoeveelheid trouwens niet alleen op 
korte termijn maar ook over langere perioden worden 
beïnvloed. Zelfs als de monetaire autoriteiten met de 
middellange-termijncontrole tevreden zijn, kunnen veel-
vuldigere interventies op korte termijn dus afbreuk doen 
Nr. C 124/26 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 25. 5. 81 
aan deze beheersing van de geldhoeveelheid op middel­
lange termijn. 
25. Niettemin waren enkele leden van de werkgroep 
van oordeel dat het nuttig zou zijn te onderzoeken in 
hoever het huidige discretionaire systeem kan worden 
aangepast om de neiging tot het uitstellen van monetaire 
maatregelen te verminderen. In het Verenigd Koninkrijk 
26. De werkgroep onderzocht de in het groenboek be­
sproken mogelijke veranderingen in de technieken van 
monetaire controle uit twee gezichtshoeken en uit com­
munautair oogpunt: 
— harmonisatie van de instrumenten van het monetaire 
beleid in de Gemeenschap; 
— verenigbaarheid met de werking van het EMS en met 
de deelname aan het wisselkoersmechanisme. 
1. Harmonisatie van de monetaire beleidsinstrumenten 
27. De opdracht van de werkgroep impliceert dat zij 
de instrumenten bestudeert die iedere Lid-Staat voor zijn 
monetair beleid nodig heeft en nagaat in hoever deze 
kunnen worden geharmoniseerd overeenkomstig arti­
kel 9 van Richtlijn 74/121/EEG van de Raad van 
18 februari 1974 betreffende de stabiliteit, de groei en de 
volledige werkgelegenheid in de Gemeenschap. De voor­
gestelde of mogelijke veranderingen in het huidige 
systeem van monetaire controle, zoals in het groenboek 
beschreven, schijnen niet strijdig te zijn met dit commu­
nautaire voorschrift. De in het groenboek uitgedrukte 
wens om een snelle reactie van de autoriteiten op duide­
lijke afwijkingen van het doel te verzekeren, lijkt in over­
eenstemming met de bepaling van het artikel dat de Lid-
Staten in de gelegenheid moeten zijn „om onverwijld 
handelend te kunnen optreden ten aanzien van de ver­
schillende elementen, die het onderwerp vormen van de 
politiek der monetaire autoriteiten ...". 
28. De toepasselijkheid van de richtlijn, die „zorgvul­
dige afstemming" beoogt en gebaseerd is op criteria van 
doelmatigheid op korte termijn kan echter in twijfel 
worden getrokken daar, zoals in het laatste verslag van 
de werkgroep (Verslag over bepaalde vraagstukken in 
verband met de monetaire beleidsinstrumenten, 29 mei 
1979) is vermeld, de monetaire politiek steeds meer tot zou dit kunnen geschieden door de liquiditeitsfaciliteiten 
van de centrale bank minder toegankelijk te maken voor 
het bankwezen (via de discontobanken). Daardoor zou 
een krachtiger geldmarktbeleid mogelijk worden, zodat 
de rentevoeten op het gewenste niveau kunnen worden 
gebracht vooraleer officiële maatregelen zoals disconto­
wijzigingen worden genomen. Dit zou echter belangrijke 
institutionele veranderingen vergen, wat bij het indica-
torsysteem niet het geval zou zijn. 
doel heeft gekregen een matigere en meer bestendige 
expansie van de geldhoeveelheid over langere perioden te 
verzekeren. In het Verenigd Koninkrijk heeft de regering 
een gekwantificeerde financiële strategie op middellange 
termijn vastgesteld, die er vooral op gericht is de jaar­
lijkse groei van de geldhoeveelheid tegen het in april 
1984 aflopende begrotingsjaar tot ongeveer 6% terug te 
brengen. 
29. Toch schijnen de ideeën uit het groenboek in 
overeenstemming te zijn met de algemene tendens die de 
laatste jaren in de Gemeenschap, en vooral in de grote 
landen, tot uiting is gekomen. Het gebruik van normen 
voor een bestendige en matige expansie van de monetaire 
aggregaten, teneinde de verwachtingen te stabiliseren 
en de inflatie te verminderen, is vergezeld gegaan 
van een minder soepele dan wel krachtiger uitvoering 
van de monetaire politiek, waarbij de autoriteiten be­
trekkelijk hevige bewegingen van de korte rentevoeten 
accepteren. 
30. Er lijken echter belangrijke verschillen te bestaan 
met betrekking tot de specifieke doelstellingen en metho­
den die in het groenboek worden beschreven. In de eerste 
plaats vertrouwen, voor het bereiken van hun monetaire 
tussendoelen, weinig EG-landen uitsluitend op middelen 
ter beïnvloeding van de verhoudingen op de geldmarkt; 
de meeste maken gebruik van een samenstel van recht­
streeks en onrechtstreeks werkende instrumenten, d.w.z. 
van instrumenten die via administratieve maatregelen 
werken en andere waarbij het prijs- en marktmechanisme 
een rol speelt, en in veel landen werden de eerste vaak 
meer gehanteerd dan de laatste. In verscheidene landen 
wordt de controle op de geldmarkt hoofdzakelijk door 
externe overwegingen bepaald en kan zij niet gelden als 
instrument om een monetair tussendoel (met betrekking 
tot de geldvoorraad of kredietverlening) te bereiken. 
Vanwege de noodzaak om vrijelijk van het rentebeleid 
gebruik te kunnen maken hebben enkele kleinere open 
economieën het bepalen van monetaire streefcijfers als 
onuitvoerbaar afgewezen. III. MOGELIJKE WIJZIGINGEN VAN DE MONETAIRE-CONTROLEMETHODEN 
UIT COMMUNAUTAIR OOGPUNT 
25. 5. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 124/27 
31. Voorts moet worden opgemerkt dat zelfs grote 
landen die het zich kunnen veroorloven hun dagelijks 
monetair beleid vrijwel uitsluitend op het bereiken van 
monetaire doeleinden af te stemmen soepelere methoden 
toepassen dan die welke in de hoofdstukken 4 en 5 van 
het groenboek zijn beschreven. Zij streven met name niet 
naar een gelijkmatige ontwikkeling die met de jaarlijkse 
prognoses van de autoriteiten voor de doelvariabele 
overeenstemt: een strikt vasthouden aan een tijdschema 
om dit doel te bereiken leidt tot zo grote en onvoorspel­
bare schommelingen van de marktrente dat daardoor 
storende en ongewenste effecten op de reële economie en 
de prijs- en wisselkoersverwachtingen van het publiek 
ontstaan. Per saldo hebben de autoriteiten over het alge­
meen een zekere mate van flexibiliteit bewaard en kort­
stondige of toevallige afwijkingen van dit schema geac­
cepteerd om met verschuivingen in de geldvraag en/of de 
wens om de wisselkoersschommelingen te beperken re­
kening te houden. 
32. In bepaalde opzichten schijnen de in het groen­
boek voorgestelde formules te passen binnen de alge­
mene tendens in de Gemeenschap, maar in andere op­
zichten wijken zij van de huidige praktijk af. De werk­
groep is echter van oordeel dat dit laatste niet van wezen­
lijk belang is, daar de harmonisatie van de monetaire in­
strumenten geen centraal thema is in de huidige fase van 
de communautaire integratie. In dit verband herinnert zij 
aan de conclusie van haar tweede verslag (doe. 
11/458/78), dat harmonisatie van de instrumenten van de 
monetaire politiek of zelfs van de tussendoelen onder de 
huidige omstandigheden moeilijk te bereiken is en een 
doelstelling op langere termijn vormt die schadelijk zou 
kunnen zijn voor de economieën indien zij thans reeds 
zou worden gerealiseerd. In afwachting van verdere 
vooruitgang op de weg naar de economische en mone­
taire unie beveelt de werkgroep coördinatie aan als een 
essentieel element voor een beter begrip en voor de voor­
bereiding van de definitieve harmonisatie. Vanuit dit 
oogpunt krijgt het vraagstuk van de verenigbaarheid van 
de eventuele veranderingen in de methoden van mone­
taire controle met de werking van het EMS en de toe­
komstige deelname aan het wisselkoersmechanisme een 
bijzondere betekenis. 
2. Verenigbaarheid van mogelijke veranderingen in de 
methode van monetaire controle met de werking van het 
EMS en de deelname aan het wisselkoersmechanisme 
33. De verenigbaarheid van de in het groenboek be­
schreven methoden van monetaire controle met het EMS 
kan vanuit twee invalshoeken worden benaderd: 
— Kunnen de ter vermindering van de inflatie toegepas­
te methoden van monetaire controle moeilijkheden opleveren voor de goede werking van het EMS zo­
lang het Verenigd Koninkrijk nog geen volledig lid is 
van het stelsel? 
— Zijn deze methoden verenigbaar met de eventuele 
toekomstige deelname aan het EMS en houden zij 
daarmee voldoende rekening? 
34. Wisselkoersverwachtingen en rentevoeten zijn 
samen bepalend voor de externe kapitaalstromen. Indien 
de wisselkoersverwachtingen zeer sterk op iedere afwij­
king van de officieel nagestreefde geldvoorraad reageren, 
zullen de autoriteiten deze verwachtingen stabiliseren en 
daarmee het risico van onregelmatige kapitaalbewegin­
gen verminderen indien zij de groei van de geldhoeveel-
heid binnen de streefmarge kunnen houden. 
35. De groep stelde echter vast dat onder bepaalde 
omstandigheden nog andere factoren dan de interventies 
van de monetaire autoriteiten om de expansie van de 
geldhoeveelheid binnen de gestelde streefmarge te hou­
den de wisselkoersverwachtingen beïnvloeden, en dat 
bijgevolg het vertrouwen in de wisselkoers niet behoeft te 
worden ondermijnd wanneer het streefcijfer met betrek­
king tot de geldvoorraad tijdens een korte periode wordt 
overschreden. In een dergelijke situatie kunnen de effec­
ten van de monetaire controle en indicatiesystemen op de 
rentetarieven tot ongewenste onregelmatige kapitaalbe­
wegingen leiden. 
36. Aangevoerd kan worden dat bij een systeem van 
controle op de monetaire basis alleen de zeer korte en 
grotendeels technische rentevoeten worden beïnvloed. 
Schommelingen van deze zeer korte rentevoeten zullen 
waarschijnlijk niet tot noemenswaardige kapitaalbewe­
gingen leiden. Langere rentevoeten (bij voorbeeld op drie 
maanden) kunnen zelfs minder onstabiel worden dan 
thans wanneer het vertrouwen in de korte-termijnmaat-
regelen van de monetaire autoriteiten groot is of wan­
neer ten gevolge van het gevoerde beleid een meer gelijk­
matige groei van de geldhoeveelheid wordt verzekerd 
met minder sterke renteveranderingen. 
De groep was er echter niet zeker van dat de effecten be­
perkt zullen blijven tot schommelingen van de zeer korte 
en grotendeels technische rentevoeten. Zelfs indien dat 
zo is, kunnen zich op de wisselmarkten situaties voor­
doen waarin zelfs schommelingen van deze zeer korte en 
technische rentevoeten tot aanzienlijke kapitaalbewegin­
gen kunnen leiden. Al deze conclusies zijn evenwel gro­
tendeels van theoretische aard daar het op het gehele ge­
bied van de korte-termijncontrole van de monetaire basis 
aart ervaring ontbreekt. 
37. De vermindering of uitbreiding van de kredietver­
lening als gevolg van de controle van de monetaire basis 
zal op langere termijn vermoedelijk een overwegend neu­
trale uitwerking hebben op de wisselkoers en de kapi-
Nr. C 124/28 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 25. 5. 81 
taalbewegingen, maar op zeer korte termijn kunnen zich 
voor de stabiliteit van de wisselkoers nadelige verschui­
vingen voordoen. De meest waarschijnlijke vorm hiervan 
is dat aan de controle onderworpen Britse banken ster-
lingdeposito's naar buitenlandse kantoren, die niet onder 
de controle vallen, overhevelen. Verwacht moet echter 
worden dat van deze deposito's gebruik gemaakt zal 
worden om sterlingleningen in het Verenigd Koninkrijk 
te verstrekken zodat in- en uitgaande kapitaalbewegin­
gen ontstaan die elkaar exact compenseren en per saldo 
geen verandering in de vraag naar sterling optreedt. Me­
thoden die een sterke stimulans tot uitbreiding of in­
krimping van de kredietverlening inhouden zouden dus 
geen belangrijk extern probleem opleveren, maar zij zijn 
om binnenlandse redenen niet aanvaardbaar voor de 
Britse autoriteiten. 
38. Onder een indicatorsysteem, waarbij de officiële 
tarieven van de Bank van Engeland automatisch worden 
gewijzigd, zou er veel van afhangen of de omvang van de 
voor beheersing van de geldvoorraad vereiste rentever­
anderingen groter of kleiner is dan thans. 
39. Zolang het Verenigd Koninkrijk nog geen volledig 
lid van het EMS is, hoeft de toepassing van de in het 
groenboek beschreven controlemethoden geen noe­
menswaardige moeilijkheden voor de werking van het 
EMS op te leveren. Grotere koersverschillen tussen de 
EMS-valuta's en het pond sterling zouden evenwel nade­
lige economische gevolgen hebben voor enkele kleinere 
EMS-landen die nauwe economische en financiële ban­
den met het Verenigd Koninkrijk hebben. Andere pro­
blemen kunnen ontstaan wanneer geïnduceerde kapi­
taalbewegingen ongelijke gevolgen hebben voor de lan­
den die aan het wisselkoersmechanisme van het EMS 
deelnemen. Aan de andere kant zou de toetreding van het 
Verenigd Koninkrijk tot het wisselkoersmechanisme 
worden vergemakkelijkt indien de Britse autoriteiten 
mede dank zij de diverse controlemethoden erin slagen 
de geldhoeveelheid beter te beheersen en aldus de inflatie 
terug te dringen; deze is immers een van de voornaamste 
bezwaren tegen de deelname van het Verenigd Konink­
rijk aan het wisselkoersmechanisme. 
40. Bij de vraag of de benadering van het groenboek 
verenigbaar is met en voldoende afgestemd op de moge­
lijke deelname van het Verenigd Koninkrijk aan het wis­
selkoersmechanisme van het EMS merkte de werkgroep 
op dat, aangezien het EMS een systeem van vaste maar 
aanpasbare wisselkoersen is, in het algemeen gezien — 
zoals immers het beleid van enkele grote leden van het 
EMS bewijst - de geldhoeveelheden als tussendoel kan 
worden aangehouden en bovendien een wisselkoersver­
plichting kan worden aangegaan; wat de begrenzing in 
de tijd betreft zijn er echter normaal verschillen. Daar de 
wisselkoersverbintenis op korte termijn absolute gelding 
heeft - te frequente aanpassingen zijn onverenigbaar met 
de grondgedachte van het EMS - hebben alle deelnemers 
— ten minste voor een korte periode — voor de noodzaak 
gestaan een-zekere afwijking van de expansienorm van hun geldvoorraad ten gevolge van externe kapitaalbewe­
gingen en kapitaalinvoer uit niet-deelnemende landen te 
aanvaarden. Toch kan op langere termijn het streefcijfer 
voor de geldvoorraad nog grotendeels worden aange­
houden wanneer de - over het algemeen kortstondige -
druk op de wisselkoers is afgenomen of de pariteit wordt 
gewijzigd. 
41. De groep stelde dan ook vast dat, naargelang de 
omstandigheden, het potentiële conflict tussen wissel­
koersverbintenissen en streefcijfers betreffende de geld­
hoeveelheid acuter kan worden wanneer de autoriteiten 
- zoals in het groenboek wordt gesuggereerd - trachten 
zelfs tijdelijke schommelingen in de expansie van de 
geldvoorraad te controleren. Het feit dat zowel een wis­
selkoers als een monetaire doelstelling impliceren dat 
eerder een marge moet worden gerespecteerd dan een 
precies cijfer moet worden bereikt kan het conflictrisico 
slechts weinig verminderen. Bij spanningen op de devie­
zenmarkten zijn de centrale banken er tot op zekere 
hoogte weliswaar in geslaagd de kapitaalinvoer via het 
bankwezen te neutraliseren, maar bij invoer die niet via 
de banken geschiedt ligt dit veel moeilijker. 
42. In geval van deelname van het Verenigd Konink­
rijk aan het EMS zou een gebrek aan stabiliteit van de 
rentevoeten bij toepassing van een systeem ter controle 
van de monetaire basis of een indicatorsysteem het 
evenwicht in het wisselkoersmechanisme ernstig kunnen 
verstoren, zelfs indien de monetaire tussendoelen op lan­
gere termijn met elkaar verenigbaar zijn. Anderzijds zou, 
zo lang zij op een monetair in plaats van op een binnen­
lands kredietaggregaat worden toegepast, bezwaarlijk al­
leen marginaal rekening gehouden kunnen worden met 
de vereisten van het wisselkoersmechanisme. Wanneer de 
autoriteiten bij voorbeeld bij een indicatorsysteem van 
hun bevoegdheid om automatische renteveranderingen 
teniet te doen gebruik maken vanwege de positie van hun 
valuta binnen de EMS-band of wanneer zij bij een sys­
teem van controle op de monetaire basis het door devie-
zenaankopen of -verkopen van de centrale bank gescha­
pen of vernietigde gedeelte van de monetaire basis geheel 
of gedeeltelijk in aanmerking nemen, dan komen zij in 
conflict met de fundamentele theoretische benadering 
van de voorstanders van monetaire controle op korte 
termijn. 
43. Een laatste overweging betreft de omkeerbaarheid 
en de daarmee samenhangende kosten van de mogelijke 
veranderingen in de methoden van monetaire controle 
indien deze op het ogenblik van toetreding tot het EMS 
met de deelname aan het wisselkoersmechanisme strijdig 
worden geacht. Vanuit dit gezichtspunt gezien hoeft een 
indicatorsysteem, dat op het geldaanbod is gebaseerd, 
niet noodzakelijkerwijze tot belangrijke aanpassingen van 
het kredietstelsel te leiden en zou dus - indien nodig -
waarschijnlijk zonder veel kosten ongedaan kunnen 
worden gemaakt; dit is duidelijk een belangrijk voordeel 
van een dergelijk systeem. 
25. 5. 81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 124/29 
CONCLUSIES 
44. In het groenboek worden twee methoden voor de 
verbetering van de monetaire controle op korte termijn 
in het Verenigd Koninkrijk behandeld, namelijk een sys­
teem ter beïnvloeding van de monetaire basis en een indi­
catorsysteem. Deze voorstellen zijn kort beschreven in de 
paragrafen 7 en 8. 
45. Uit bepaalde aanwijzingen blijkt dat monetaire-
basiscontrole ter regulering op zeer korte termijn van de 
geldvoorraad uit binnenlands oogpunt een zware druk 
op het Britse bankwezen kan betekenen of, indien zij een 
stimulans tot kredietbeperking zou inhouden, het ver­
mogen \.in de autoriteiten om de juiste monetaire doel­
stellingen voor de middellange termijn te bepalen en te 
verwezenlijken kan aantasten. 
46. Hoewel de groep enigszins betwijfelde of een indi­
catorsysteem inderdaad de door de voorstanders ervan 
verwachte gunstige effecten oplevert en van oordeel was 
dat het onder bepaalde omstandigheden zelfs tot onge­
wenste ontwikkelingen kan leiden, werd erkend dat een 
dergelijk systeem - in tegenstelling tot een systeem van 
beïnvloeding van de monetaire basis - zonder belangrijke 
institutionele veranderingen kan worden ingevoerd. 
47. Volgens de groep is het mogelijk de geld- en kapi­
taalmarkt ervan te overtuigen dat het huidige systeem 
van discretionaire aanpassingen van de officiële tarieven 
de monetaire autoriteiten niet noodzakelijk tot een af­
wachtende houding aanzet. Het vertrouwen van de geld­
en kapitaalmarkt zou toenemen indien de monetaire au­
toriteiten ook betere methoden vonden om hun vastbe­
slotenheid en hun vermogen tot het bereiken van hun 
monetaire doelstellingen op middellange termijn tot uit­
drukking te brengen en de markten ervan konden over­
tuigen dat korte-termijnschommelingen in de groei van de 
geldhoeveelheid aanvaardbaar en zelfs onvermijdelijk 
zijn. In dit verband merkte de werkgroep op dat de geld­
voorraad in het Verenigd Koninkrijk volgens voorlopige 
econometrische studies op korte termijn niet onstabieler 
is dan elders. Het is bijgevolg mogelijk dat de markten 
geleidelijk minder gevoelig worden voor kortstondige 
afwijkingen van de beoogde expansie van de geldhoe­veelheid naarmate hun vertrouwen in een spoedige te­
rugkeer tot de gewenste groei zich herstelt. Dit blijkt uit 
de ervaring die in het Verenigd Koninkrijk en andere 
EG-landen werd opgedaan. Verder stelde de groep vast 
dat in het Verenigd Koninkrijk reeds vorig jaar het debat 
werd geopend over mogelijke veranderingen in het 
gamma van schuldbewijzen dat door de overheid wordt 
aangeboden of de diverse wijzen waarop deze op de geld­
en kapitaalmarkt kan opereren. 
48. Wat de Gemeenschap betreft wees de groep in het 
bijzonder op enkele mogelijke nadelen voor het functio­
neren van het EMS, maar zij meende dat de werking van 
het stelsel niet ernstig zal worden belemmerd indien een 
van de verschillende controlemethoden wordt toegepast 
terwijl het Verenigd Koninkrijk nog niet aan het wissel­
koersmechanisme deelneemt. 
49. Zodra het Verenigd Koninkrijk tot het EMS toe­
treedt, zou het potentiële conflict tussen wisselkoersver­
plichtingen en monetaire doelstellingen voornamelijk 
worden verscherpt bij toepassing van de methode van 
monetaire-basiscontrole indien men zich daarvan bedient 
om de geldhoeveelheid op korte termijn te beheersen en 
dit geen positieve uitwerking heeft op de bestaande ver­
wachtingen. Bij een mechanisme met vaste doch aanpas­
bare wisselkoersen kunnen de monetaire autoriteiten van 
een land immers hun monetaire doelstellingen slechts op 
langere termijn verwezenlijken (perioden van een jaar of 
langer) en dienen kortstondige afwijkingen van de be­
oogde ontwikkeling soms te worden geaccepteerd. Indien 
een groot land de korte-termijnschommelingen in de 
groei van de geldhoeveelheid wil beperken, zullen in het 
uiterste geval frequentere en onregelmatigere aanpassin­
gen van de middenkoersen noodzakelijker zijn dan voor 
de goede werking van het wisselkoersmechanisme van 
het EMS wenselijk is. 
50. De groep concludeerde dat sterk moet worden 
betwijfeld of de in de hoofdstukken 4 en 5 van het 
groenboek beschreven methoden van monetaire controle 
uiteindelijk gunstig zullen zijn voor het Verenigd 
Koninkrijk of de Gemeenschap in haar geheel.