COMMUNAUTAIRE KADERREGELING INZAKE OVERHEIDSSTEUN VOOR KLEINE EN MIDDELGROTE ONDERNEMINGEN (96/C 213/04)

(Voor de EER relevante tekst)

1. Inleiding

1.1. In de communautaire kaderregeling inzake overheidssteun voor het midden- en kleinbedrijf (1) die op 20 mei 1992 door de Commissie is goedgekeurd, staat dat de Commissie de werking van deze kaderregeling uiterlijk drie jaar na de datum van de bekendmaking ervan opnieuw in ogenschouw zal nemen. De conclusies waartoe de Commissie bij haar herbeoordeling gekomen is, werden aan de Lid-Staten voorgelegd. Zij zijn voor haar aanleiding geweest om in de in 1992 vastgestelde richtsnoeren een aantal wijzigingen en verduidelijkingen aan te brengen. De "de minimis"-regel, welke ongeacht de omvang van de steunontvangende onderneming van toepassing is, is thans in een afzonderlijke mededeling (2) opgenomen, waarin in een versoepeling van deze regel is voorzien. Steun ten behoeve van immateriële investeringen in de vorm van technologieoverdracht krijgt voortaan dezelfde bevoorrechte behandeling als die voor materiële investeringen. Ten slotte is de definitie van kleine en middelgrote ondernemingen, hierna "KMO's" genoemd, aangepast aan de door de Commissie vastgestelde geharmoniseerde definitie (3). Het voornaamste doel van deze wijzigingen is om duidelijkere regels die eenvoudiger zijn toe te passen, voor te stellen en om rekening te houden met de ontwikkelingen van het communautaire beleid, met name met de aanbevelingen van het Witboek "Groei, concurrentievermogen, werkgelegenheid".

1.2. De Europese Raad van Cannes van juni 1995 herinnerde in zijn conclusies aan de doorslaggevende rol van de KMO's bij het genereren van arbeidsplaatsen en meer in het algemeen als factor van sociale stabiliteit en economische dynamiek. Vast staat evenwel dat de KMO's met een aantal handicaps kampen die hun ontwikkeling kunnen remmen (4). Hiertoe behoren in de eerste plaats de moeilijke toegang tot kapitaal en krediet; daarvan vormen de gebrekkige voorlichting, de terughoudendheid van de financiële markten om risico's te nemen en de beperkte garanties die de KMO's kunnen bieden, de voornaamste oorzaken. Bovendien reduceren de beperkte middelen van de KMO's hun mogelijkheden om toegang tot informatie te verkrijgen, met name die over nieuwe technologieën en potentiële markten. Ten slotte brengt de tenuitvoerlegging van nieuwe voorschriften voor deze ondernemingen dikwijls hogere kosten met zich. De onvolkomenheden van de markt, die een sociaal wenselijke ontwikkeling van de KMO's belemmeren, rechtvaardigen de vanouds gunstige benadering van overheidssteun ten behoeve van de KMO's door de Commissie voorzover, overeenkomstig artikel 92, lid 3, onder c), van het EG-Verdrag, de voorwaarden waaronder het handelsverkeer plaatsvindt, niet worden veranderd in een mate die niet in verhouding staat tot de bijdrage die de steun tot de verwezenlijking van communautaire doelstellingen levert. De Gemeenschap heeft zelf een actieprogramma ten behoeve van de KMO's ten uitvoer gelegd (5).

1.3. Het mededingingsbeleid van de Commissie inzake steun aan de KMO's moet stroken met haar beleid op andere terreinen, met name het ondernemingenbeleid, het beleid inzake het concurrentievermogen van de industrie, het beleid inzake onderzoek en technologische ontwikkeling (OTO), en het beleid betreffende economische en sociale samenhang. Door de bekendmaking van deze kaderregeling worden de Lid-Staten in kennis gesteld van de door de Commissie toegepaste regels bij haar onderzoek, uit hoofde van de artikelen 92 en 93 van het EG-Verdrag, van steunmaatregelen ten behoeve van de KMO's, wordt het resultaat van dit onderzoek voorspelbaar en wordt de gelijkheid van behandeling van de Lid-Staten gewaarborgd. De Lid-Staten moeten op hun beurt ervoor zorgen dat de steun die zij voornemens zijn toe te kennen, doorzichtig is en dat de Commissie over alle noodzakelijke informatie beschikt om de gevolgen ervan voor de concurrentie te kunnen beoordelen. De in deze kaderregeling vervatte voorschriften zijn van toepassing, welke vorm die steun ook mag hebben.

2. Voorwaarden voor de toepassing van communautaire controle

2.1. Artikel 92, lid 1, van het EG-Verdrag verbiedt, behoudens mogelijke afwijkingen, "steunmaatregelen van de Staten of in welke vorm ook met staatsmiddelen bekostigd, die de mededinging door begunstiging van bepaalde ondernemingen of bepaalde produkties vervalsen of dreigen te vervalsen" voor zover deze steun het handelsverkeer tussen de Lid-Staten ongunstig beïnvloedt. De aan de KMO's toegekende overheidssteun beantwoordt gewoonlijk aan de criteria van artikel 92, lid 1. Zij kennen bepaalde ondernemingen een voordeel toe, in tegenstelling tot algemene maatregelen die het bedrijfsleven als geheel ten goede komen. Zij kunnen het intracommunautaire handelsverkeer nadelig beïnvloeden doordat een groot aantal KMO's een deel van hun produkten naar andere Lid-Staten uitvoeren en doordat, in het merendeel van de sectoren, de versterking van de positie van de KMO's op de nationale of op de lokale markt de penetratie van deze markt voor andere producenten van de Gemeenschap bemoeilijkt.

Sommige KMO's, met name bepaalde micro-ondernemingen, verrichten echter werkzaamheden waarbij geen handelsverkeer tussen de Lid-Staten plaatsvindt (bij voorbeeld dienstverlening in de naaste omgeving). De hun voor dit type van activiteiten verleende steun valt niet onder artikel 92, lid 1.

2.2. De "de minimis"-regel

Het is ook duidelijk dat, hoewel iedere vorm van steun die aan ondernemingen wordt verleend, de concurrentie kan vervalsen, niet alle steun een merkbare invloed op het handelsverkeer en op de concurrentie tussen de Lid-Staten heeft. Dit geldt met name voor zeer geringe steunbedragen, hoewel deze over het algemeen niet uitsluitend aan de KMO's worden toegekend. Dergelijke steun wordt dikwijls verleend in het kader van door lokale of regionale autoriteiten beheerde steunregelingen.

Met het oog op administratieve vereenvoudiging, zowel voor de Lid-Staten als voor de diensten van de Commissie - die haar middelen moet kunnen richten op beleidsaspecten die op communautair niveau van werkelijk belang zijn - en in het belang van de KMO's heeft de Commissie een zogenaamde "de minimis"-regel (6) ingevoerd waarbij een steunniveau in een absoluut bedrag wordt vastgesteld; steunbedragen die lager zijn dan dit niveau, vallen niet onder artikel 92, lid 1, en behoeven niet vooraf bij de Commissie te worden aangemeld uit hoofde van artikel 93, lid 3.

3. Werkingssfeer van de kaderregeling

3.1. De Commissie zal de richtsnoeren van deze kaderregeling in acht nemen bij haar onderzoek van de toepasselijkheid van de afwijking van artikel 92, lid 3, onder c), op overheidssteun welke aan de KMO's wordt verleend.

3.2. Definitie van de KMO's

Met het oog op de toepassing van deze kaderregeling worden de KMO's gedefinieerd overeenkomstig de aanbeveling van de Commissie van 3 april 1996 betreffende de definitie van kleine en middelgrote ondernemingen (7). Volgens de thans geldende definitie - waarbij de voor de omzet en het balanstotaal vastgestelde plafonds om de vier jaar kunnen worden herzien overeenkomstig artikel 2 van de bijlage bij die aanbeveling - wordt onder "kleine of middelgrote onderneming (KMO)" verstaan, een onderneming:

- met minder dan 250 werknemers (8) en

- waarvan ofwel de jaaromzet (9) 40 miljoen ecu niet overschrijdt, ofwel het jaarlijks balanstotaal 27 miljoen ecu niet overschrijdt, en

- die het zelfstandigheidscriterium in acht neemt zoals hieronder wordt omschreven.

Indien onderscheid moet worden gemaakt tussen een kleine en een middelgrote onderneming, wordt onder "kleine onderneming" verstaan, een onderneming:

- met minder dan 50 werknemers en

- waarvan ofwel de jaaromzet 7 miljoen ecu niet overschrijdt, ofwel het jaarlijks balanstotaal 5 miljoen ecu niet overschrijdt, en

- die het zelfstandigheidscriterium in acht neemt zoals hieronder wordt omschreven.

Als "zelfstandig" worden beschouwd de ondernemingen die niet voor 25 % of meer van het kapitaal of van de stemrechten in handen zijn van één onderneming of van verscheidene ondernemingen gezamenlijk die niet aan de definitie van de KMO of van de kleine onderneming, naar gelang van het geval, beantwoorden. Deze drempelwaarde mag in twee gevallen worden overschreden:

- indien de onderneming in handen is van openbare participatiemaatschappijen, van ondernemingen van risicokapitaal of van institutionele beleggers en deze, individueel noch gezamenlijk, in enig opzicht zeggenschap over de onderneming hebben;

- indien het wegens de spreiding van het kapitaal onmogelijk is te weten in wiens handen het is, en de onderneming verklaart dat zij redelijkerwijs mag aannemen niet voor 25 % of meer in handen te zijn van één onderneming of van verscheidene ondernemingen die niet aan de definitie van de KMO of van de kleine onderneming, naar gelang van het geval, beantwoorden.

De drie criteria (aantal werknemers, omzet of balanstotaal, zelfstandigheid) zijn cumulatief, aan alle drie moet dus zijn voldaan. Het zelfstandigheidscriterium, volgens hetwelk een grote onderneming niet 25 % of meer van het kapitaal van de kleine onderneming in handen mag hebben, is gebaseerd op de in veel Lid-Staten gebruikelijke praktijk om dit percentage als het niveau te beschouwen waarboven zeggenschap mogelijk is. Om te bereiken dat inderdaad alleen de ondernemingen in aanmerking komen die echt zelfstandige KMO's zijn, moeten juridische constructies van KMO's die een economische groep vormen met een grotere macht dan die van een KMO-onderneming, worden uitgesloten. Voor de berekening van de drempelwaarde inzake werknemersbestand en de financiën dienen derhalve de gegevens van de steunontvangende onderneming en van alle ondernemingen waarvan die onderneming rechtstreeks of onrechtstreeks 25 % of meer van het kapitaal of van de stemrechten in handen heeft, te worden samengesteld.

3.3. Sectoriële toepasbaarheid

De onderhavige kaderregeling is van toepassing op steun die aan KMO's van alle sectoren wordt verleend, met uitzondering van die sectoren waarop speciale communautaire voorschriften inzake overheidssteun van toepassing zijn uit hoofde van het EG-, respectievelijk EGKS-Verdrag. Alle steun die aan KMO's die tot deze sectoren behoren, wordt verleend, is onderworpen aan sectorspecifieke regels. Bijzondere regels gelden thans voor steun voor de ijzer- en staalindustrie, de kolenindustrie, de scheepsbouw, synthetische vezels, de automobielindustrie (10), de visserij en de vervoersector, alsook voor de produkten van bijlage II van het Verdrag, zowel op het gebied van de produktie als op dat van de verwerking en/of de commercialisering.

4. Criteria voor de boordeling van de steun

4.1. Algemene beginselen

De Commissie kan als overeenkomstig met de interne markt beschouwen "steun om de ontwikkeling van bepaalde economische activiteiten te vergemakkelijken, indien de voorwaarden waaronder het handelsverkeer plaatsvindt, daardoor niet zodanig worden veranderd dat het gemeenschappelijk belang wordt geschaad". Om voor deze afwijking in aanmerking te komen, dient een steunmaatregel van de overheid derhalve in de eerste plaats een stimulerend karakter te hebben: de steun mag in geen geval als enig gevolg hebben dat de kosten die de onderneming normaal moet dragen, permanent of periodiek worden verminderd terwijl de status-quo gehandhaafd blijft, zoals het geval is bij produktiesteun (11), en de steun moet noodzakelijk zijn om de doelstellingen te verwezenlijken die de marktkrachten alleen niet zouden kunnen bereiken. Deze doelstellingen moeten van communautair belang zijn. Ten slotte moet de steun evenredig zijn met de problemen die moeten worden opgelost om de vanuit een communautair oogpunt gewenste sociaal-economische voordelen tot stand te brengen: deze positieve gevolgen moeten opwegen tegen de schadelijke gevolgen van de steun voor de mededinging en voor het handelsverkeer.

4.2. Voorwerp van de steun en toelaatbare intensiteiten

4.2.1. Steun voor materiële investeringen

De kaderregeling van 1992 geeft geen definitie van het begrip "investering" dat ten grondslag ligt aan de in paragraaf 4.1 ervan vastgestelde steunintensiteit. In de praktijk is de Commissie omwille van de coherentie uitgegaan van de definitie van investering die is vastgesteld in de "Beginselen voor de coördinatie van steunregelingen met regionale strekking" (12). Volgens deze definitie moet het gaan om een investering in vaste activa:

- "bij vestiging van een nieuwe onderneming, de uitbreiding van een bestaande onderneming of de inschakeling van een onderneming bij een activiteit die een fundamentele wijziging meebrengt in de produktie of het produktieproces van een bestaande onderneming (door middel van rationalisatie, herstructurering of modernisering)"

of

- "door overneming van een onderneming die gesloten is of die zou hebben moeten sluiten indien een dergelijke overneming achterwege was gebleven".

De voor de berekening van de intensiteit gebruikte grondslag omvat de reële kosten van terreinen, gebouwen en uitrusting. In geval van overname dienen de kosten van overname van die activa in aanmerking te worden genomen.

De Commissie kan, uit hoofde van de afwijking van artikel 92, lid 3, onder c), steun aan KMO's die niet in de voor nationale regionale steun in aanmerking komende regio's (13) zijn gevestigd, goedkeuren indien de intensiteit van de steun in bruto-subsidie-equivalent (14) als percentage van deze kosten niet hoger is dan:

- 15 % voor kleine ondernemingen,

- 7,5 % voor de overige KMO's, dat wil zeggen die welke tot de categorie "middelgrote ondernemingen" behoren.

In gesteunde regio's kan de Commissie steun ten behoeve van de KMO's goedkeuren die het niveau van de regionale investeringssteun die zij voor grote ondernemingen in de desbetreffende regio heeft goedgekeurd, overschrijdt met:

- 10 procentpunten bruto in de regio's die onder artikel 92, lid 3, onder c), vallen, mits het totaal niet meer dan 30 % netto bedraagt;

- 15 procentpunten bruto in de regio's die onder artikel 92, lid 3, onder a), vallen, mits het totaal niet meer dan 75 % netto bedraagt.

Het steunplafond zal zonder onderscheid worden toegepast, ongeacht of de steun volledig uit nationale bronnen voortspruit of gedeeltelijk door de Gemeenschap via de Structuurfondsen, met name het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling (EFRO), wordt gefinancierd.

Wanneer de door de Lid-Staten voorgenomen financieringen betrekking hebben op uitgaven die geen deel uitmaken van de in het voorafgaande omschreven grondslag van in aanmerking komende kosten, dient uitgaande van deze grondslag de voorgenomen steun opnieuw te worden berekend (15). Het staat de Lid-Staten tevens vrij om voor uitgaven die volgens de definitie van deze kaderregeling niet voor steun in aanmerking komen, steun te verlenen binnen de in de "de minimis"-regel vastgestelde limieten.

4.2.2. Steun voor immateriële investeringen in de vorm van technologieoverdracht

In het Witboek van de Commissie "Groei, concurrentievermogen, werkgelegenheid" wordt de nadruk erop gelegd dat het voor een algemeen beleid ter bevordering van het concurrentievermogen belangrijk is immateriële investeringen te stimuleren en wordt aanbevolen de goedkeuringscriteria voor steun aan het bedrijfsleven te herzien om de gunstigere benadering van materiële investeringen ongedaan te maken. De gunstige behandeling waarvan de Commissie doorgaans steun voor onderzoek en ontwikkeling (O& O), opleiding en advies laat genieten, dient derhalve te worden uitgebreid met steun die bedoeld is om de KMO's aan te moedigen geavanceerde technologieën te gebruiken die zij niet zelf hebben kunnen ontwikkelen, door beperkte steun toe te staan voor technologieoverdracht van onderzoeklaboratoria of andere ondernemingen naar de KMO's. Verder kunnen de asymmetrische informatiestroom over nieuwe technologieën tussen de licentiegever en de licentienemer en andere onvolkomenheden van de markt die samenhangen met technologieoverdracht, evanals het feit dat de kosten voor het verwerven van specifieke technologieën of know-how niet kunnen worden teruggevorderd, eventuele overheidssteun voor dit soort uitgaven van de KMO's rechtvaardigen waarbij tegelijkertijd de gevolgen van dergelijke steun voor de mededinging worden beperkt. Voor KMO's die niet zijn gevestigd in regio's die in aanmerking komen voor nationale regionale steun, zal de Commissie derhalve steun kunnen toestaan indien deze de volgende bruto-intensiteiten als percentage van de kosten voor de aankoop van octrooirechten, licenties, know-how of de concessie van niet-geoctrooieerde technische kennis (16) niet overschrijdt:

- 15 % voor kleine ondernemingen;

- 7,5 % voor de ovrige KMO's, dat wil zeggen die welke tot de categorie "middelgrote ondernemingen" behoren.

Voor de KMO's die in gesteunde regio's zijn gevestigd, kan de Commissie, voor dezelfde technologieoverdrachten, steun goedkeuren die het niveau van de regionale investeringssteun welke zij voor grote ondernemingen in de desbetreffende regio heeft goedgekeurd, overschrijdt met:

- 10 procentpunten bruto in de regio's die onder artikel 92, lid 3, onder c), vallen, mits het totaal niet meer dan 30 % netto bedraagt;

- 15 procentpunten bruto in de regio's die onder artikel 92, lid 3, onder a), vallen, mits het totaal niet meer dan 75 % netto bedraagt.

Evenals in punt 4.2.1 is uiteengezet, zal het steunplafond zonder onderscheid worden toegepast, ongeacht of de steun volledig uit nationale bronnen voortspruit of gedeeltelijk door de Gemeenschap via de Structuurfondsen, met name het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling (EFRO), wordt gefinancierd.

4.2.3. Steun voor advies, opleiding en de verspreiding van kennis

Over het algemeen wordt steun van ten hoogste 50 % bruto toegestaan wanneer deze bestemd is voor advies van externe consulenten van nieuwe of bestaande KMO's of voor de opleiding van het personeel van deze KMO's, met name op het gebied van management, financiële problemen, nieuwe technologieën (met name informatietechnologie), milieubescherming, de bescherming van intellectuele eigendomsrechten of soortgelijke rechten, of de beoordeling van de uitvoerbaarheid van nieuwe ventures. Iedere regeling wordt echter op haar merites beoordeeld, waarbij met name de afstand van de activiteit ten opzichte van de markt, de kostenlimieten per onderneming, de mogelijkheden van cumulatie en andere relevante factoren in aanmerking worden genomen. In bepaalde uitzonderlijke omstandigheden kan de Commissie steun van meer dan 50 % toestaan. Dit geldt voor de gesteunde regio's. Ook steun voor algemene voorlichtingscampagnes, in zoverre deze onder artikel 92, lid 1, valt, kan met een hogere intensiteit worden verleend, indien het financiële voordeel voor de individuele onderneming gering is.

Daarbij dient te worden benadrukt dat niet onder deze maatregel valt steun die:

- betrekking heeft op investeringen die als immateriële activa aan de actiefzijde van de ondernemingsbalans kunnen worden opgenomen (kosten voor O& O, concessies, octrooien, licenties, enz.) en die wordt behandeld in de punten 4.2.2 en 4.2.5 van deze kaderregeling;

- van permanente of periodieke aard is, geen stimulerend karakter heeft en betrekking heeft op de gewone bedrijfsuitgaven van de onderneming (routinematig belastingadvies, regelmatige dienstverlening op juridisch gebied, reclamekosten, enz.).

4.2.4. Steun voor de overdracht van KMO's

In haar aanbeveling van 7 december 1994 inzake de overdracht van kleine en middelgrote ondernemingen (17) wijst de Commissie met nadruk op het risico dat KMO's, met name familie-KMO's, wegens onoverkomelijke moeilijkheden die inherent zijn aan de overdracht van de onderneming, het bedrijf ervan moeten sluiten. Wanneer de overnemer een KMO is, kan overnamesteun worden verleend onder de omstandigheden en op de in punt 4.2.1 betreffende steun voor materiële investeringen beschreven voorwaarden.

4.2.5. Steun voor milieubescherming

Steun voor milieubescherming wordt onderzocht op basis van de criteria die zijn vastgelegd in de communautaire kaderregeling inzake staatssteun ten behoeve van het milieu (18). Milieusteun ten behoeve van KMO's mag met 10 procentpunten bruto worden verhoogd ten opzichte van de gewoonlijk voor grote ondernemingen toegestane niveaus.

4.2.6. Steun voor onderzoek en ontwikkeling

Steun voor O& O wordt onderzocht op basis van de criteria die zijn vastgelegd in de communautaire kaderregeling inzake staatssteun voor onderzoek en ontwikkeling (19). O& O-steun ten behoeve van KMO's mag met 10 procentpunten bruto worden verhoogd ten opzichte van de gewoonlijk voor grote ondernemingen toegestane niveaus.

4.2.7. Steun voor werkgelegenheid

Steun voor werkgelegenheid wordt onderzocht op basis van de criteria die zijn vastgelegd in de richtnoeren betreffende werkgelegenheidssteun (20). De Commissie staat met name positief tegenover steun waarmee wordt beoogd nieuwe arbeidsplaatsen in KMO's te scheppen.

4.2.8. Steun voor andere doelstellingen

De meeste bij de Commissie aangemelde steunregelingen voor KMO's behoren tot de hierboven beschreven categorieën. De Commissie kan evenwel overwegen steun voor andere gerechtvaardigde maatregelen ter stimulering van KMO's goed te keuren, bij voorbeeld maatregelen om samenwerking te bevorderen of maatregelen die bestemd zijn om de cultuur en het behoud van het erfgoed te stimuleren, mits de voorwaarden waaronder het handelsverkeer plaatsvindt en de mededinging in de Gemeenschap daardoor niet zodanig worden veranderd dat het gemeenschappelijke belang wordt geschaad.

5. Procedures

5.1. De onderhavige tekst vervangt de communautaire kaderregeling van 20 mei 1992 (21). Zij wordt van toepassing op de dag van de bekendmaking ervan in het Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen.

5.2. Afgezien van steunregelingen die als "de minimis"-steun worden beschouwd, laat deze kaderregeling de verplichting voor de Lid-Staten om alle steunregelingen ten behoeve van KMO's, evenals alle wijzigingen die in deze regelingen worden aangebracht, overeenkomstig artikel 93, lid 3, van het EG-Verdrag aan te melden, onverlet. Teneinde zowel de taak van de Lid-Staten als die van de diensten van de Commissie te vergemakkelijken is bij brief van de Commissie van 22 februari 1994 (22) een gestandaardiseerd aanmeldingsformulier aan de Lid-Staten toegezonden. Voor geringe steunbedragen of -intensiteiten heeft de Commissie eveneens een vereenvoudigd formulier en een versnelde goedkeuringsprocedure ingevoerd (23).

5.3. Deze kaderregeling heeft geen invloed op regelingen die bij de bekendmaking ervan reeds waren goedgekeurd. Wel kunnen deze regelingen uit hoofde van artikel 93, lid 1, aan een herbeoordeling onderworpen worden.

5.4. Na drie jaar zal de toepassing van deze kaderregeling aan een herbeoordeling worden onderworpen, die zo nodig tot een herziening ervan kan leiden.

(1) PB nr. C 213 van 19. 8. 1992, blz. 2.

(2) Mededeling van de Commissie van 24 januari 1996 inzake "de minimis"-steun (PB nr. C 68 van 6. 3. 1996, blz. 9).

(3) Aanbeveling van de Commissie van 3 april 1996 betreffende de definitie van kleine en middelgrote ondernemingen (PB nr. L 107 van 30. 4. 1996, blz. 4).

(4) Verslag van de Europese Commissie voor de Europese Raad van Madrid, CSE(95) 2087, blz. 3 e.v.

(5) Zie bij voorbeeld: "De communautaire acties ten behoeve van het midden- en kleinbedrijf en de ambachtelijke sector": 1. Vierde verslag over de werkzaamheden van de Commissie op het gebied van het ondernemingenbeleid, jaar 1993 - 2. Verslag van de Commissie op het gebied van de coördinatie van de activiteiten ten behoeve van het midden- en kleinbedrijf (MKB) (COM(94) 221 def. van 7. 9. 1994).

(6) De thans geldende regel is die welke wordt uiteengezet in de voornoemde mededeling van de Commissie inzake "de minimis"-steun.

(7) Voornoemde aanbeveling.

(8) Het aantal werknemers komt overeen met het aantal jaararbeidseenheden (JAE), dat wil zeggen het aantal gedurende een jaar voltijds werkende werknemers, waarbij deeltijdarbeid of seizoenarbeid in fracties van JAE wordt uitgedrukt. Het in aanmerking te nemen referentiejaar is het laatste afgesloten boekjaar.

(9) Onder 'omzet` wordt verstaan de omzet in de zin van artikel 28 van de Vierde Richtlijn 78/660/EEG van de Raad betreffende de jaarrekening van vennootschappen (PB nr. L 222 van 14. 8. 1987, blz. 11), laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 94/8/EG (PB nr. L 82 van 25. 3. 1994, blz. 33), namelijk het nettobedrag van de omzet waaronder vallen "de bedragen met betrekking tot de verkoop van goederen en de verlening van diensten in het kader van de normale bedrijfsuitoefening, onder aftrek van kortingen en dergelijke, alsmede van belasting over de toegevoegde waarde en andere rechtstreeks met de omzet samenhangende belastingen".

(10) Deze regels gelden slechts zolang in deze beide laatste sectoren kaderregelingen van kracht zijn.

(11) Onder bepaalde uitzonderlijke omstandigheden is produktiesteun toegestaan in regio's die uit hoofde van artikel 92, lid 3, onder a), voor regionale steun in aanmerking komen. Zie de mededeling van de Commissie inzake de wijze van toepassing van artikel 92, lid 3, onder a) en c), van het EEG-Verdrag op regionale steunmaatregelen (PB nr. C 212 van 12. 8. 1988, blz. 2), en met name punt I.6.

(12) PB nr. C 31 van 3. 2. 1979, blz. 9.

(13) Mededeling van de Commissie inzake de wijze van toepassing van artikel 92, lid 3, onder a) en c), van het EEG-Verdrag op regionale steunmaatregelen (PB nr. C 212 van 12. 8. 1988), zoals gewijzigd bij de mededeling van de Commissie welke is bekendgemaakt in PB nr. C 364 van 20. 12. 1994, blz. 8.

(14) Dat wil zeggen de nominale waarde, zonder belastingen, van de subsidies en de geactualiseerde waarde, zonder belastingen, van de rentesubsidies, in verhouding tot de investeringskosten. De nettocijfers zijn de cijfers na aftrek van belastingen.

(15) Deze regel geldt niet voor uitgaven die in aanmerking komen uit hoofde van de hieronder beschreven soorten steun.

(16) Het hiernavolgende heeft geen betrekking op de kosten voor de aankoop van octrooien, licenties, enz. die deel uitmaken van de voor steun in aanmerking komende kosten van een O& O-project van de begunstigde onderneming uit hoofde van de communautaire kaderregeling inzake staatssteun voor onderzoek en ontwikkeling (PB nr. C 45 van 17. 2. 1996, blz. 5); het met betrekking tot deze kosten toelaatbare steunpercentage loopt uiteen naar gelang van het soort onderzoekproject waarvoor de kosten zijn gemaakt.

(17) PB nr. L 385 van 31. 12. 1994, blz. 14. Zie tevens de mededeling van de Commissie betreffende deze aanbeveling (PB nr. C 400 van 31. 12. 1994, blz. 1).

(18) De tekst die thans van toepassing is, is die welke is bekendgemaakt in PB nr. C 72 van 10. 3. 1994, blz. 3.

(19) De tekst die thans van toepassing is, is die welke is bekendgemaakt in PB nr. C 45 van 17. 2. 1996, blz. 5.

(20) De tekst die thans van toepassing is, is die welke is bekendgemaakt in PB nr. C 334 van 12. 12. 1995, blz. 4.

(21) Zie voetnoot nr. 1.

(22) SG(94) D/2472.

(23) De tekst die thans van toepassing is, is de mededeling van de Commissie inzake de versnelde goedkeuringsprocedure voor steunmaatregelen ten behoeve van het midden- en kleinbedrijf en voor wijzigingen van bestaande steunregelingen (PB nr. C 213 van 19. 8. 1992, blz. 10).