++++

BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE

van 22 maart 1977

inzake een steun welke de Belgische Regering voornemens is te verlenen ten gunste van de uitbreiding van de capaciteiten van een aardolieraffinaderij te Antwerpen

( Slechts de teksten in de Nederlandse en de Franse taal zijn authentiek )

( 77/260/EEG )

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN ,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap , inzonderheid op artikel 93 , lid 2 , eerste alinea ,

Na de belanghebbenden te hebben aangemaand hun opmerkingen te maken en gelet op deze opmerkingen ,

I

Overwegende dat de Belgische Regering op 16 juni 1976 overeenkomstig de bepalingen van artikel 93 , lid 3 , van het EEG-Verdrag en van artikel 1 van de Beschikking 76/22/EEG van de Commissie van 18 december 1975 ( 1 ) betreffende de algemene steunmaatregelen als bedoeld in de Belgische wet van 17 juli 1959 haar in kennis heeft gesteld van haar voornemen steun te verlenen ten gunste van een nieuwe aardolieraffinaderij te Antwerpen ;

Overwegende dat de Belgische Regering vervolgens nader heeft toegelicht dat deze steun zal worden toegekend aan een belangrijke aardoliegroep in het kader van de verbouwing van een reeds bestaande raffinaderij waarvan de produktiecapaciteit verhoogd is van 4,5 miljoen tot 13,5 miljoen ton ruwe aardolie per jaar ;

Overwegende dat deze steun werd voorgesteld als een steun ten behoeve van investeringen voor de bescherming van het milieu ; dat deze door de Belgische autoriteiten aanvankelijk werden geraamd op 1 900 miljoen Bfr . en vervolgens op 4 395 miljoen Bfr . , terwijl een volledige verbouwing van de raffinaderij investeringen vergt van 12 000 miljoen Bfr . ;

Overwegende dat volgens de inlichtingen , die zij eerder aan de Commissie heeft verstrekt , de Belgische Regering uit hoofde van de wet van 17 juli 1959 aan bepaalde ondernemingen steun kan verlenen in de vorm van een rentesubsidie van 2 tot 4 % gedurende 2 tot 4 jaar die in het algemeen betrekking heeft op ten hoogste 50 % van het beschouwde investeringsbedrag ;

Overwegende dat in dit geval de overwogen steun zou bestaan in een rentesubsidie van 4 % voor 4 jaar over een bedrag van 1 270 miljoen Bfr . ;

Overwegende dat deze steun de handel tussen de Lid-Staten zou kunnen beïnvloeden en de mededinging zou kunnen bedreigen in de zin van artikel 92 , lid 1 , van het EEG-Verdrag , gezien met name de situatie van de raffinageindastrie en de handel op het gebied van petroleumprodukten in de Gemeenschap ;

II

Overwegende dat het aldus aan de Commissie medegedeelde voornemen slechts de herhaling is in een andere vorm van een vroeger project dat een soortgelijke steun bevatte ten gunste van dezelfde raffinaderij en tegen de uitvoering waarvan de Commissie zich heeft verzet bij de Beschikking 73/293/EEG van 13 september 1973 ( 2 ) ; dat de Belgische Regering zich bij dit oorspronkelijk voornemen aanvankelijk voorstelde alle nieuwe investeringen in genoemde raffinaderij te steunen , doch in tweede instantie aan de Commissie heeft voorgesteld haar steun uitsluitend te beperken tot het gedeelte van de investeringen ter bescherming van het milieu ;

Overwegende dat de Commissie bij de bovengenoemde beschikking van mening was dat een dergelijk steunproject niet gerechtvaardigd wordt door de economische en sociale toestand van de zone waarin de investeringen zouden moeten worden verricht ;

Overwegende dat zij eveneens van mening was dat de raffinage-industrie in België en in de Gemeenschap gekenmerkt wordt door de omstandigheid dat de bestaande en voorzienbare produktiecapaciteiten de behoeften grotendeels overtreffen en dat een staatssteun ter verdere bevordering van de vergroting dezer capaciteiten er derhalve toe zou kunnen leiden dat " de voorwaarden waaronder het handelsverkeer plaatsvindt zodanig worden veranderd dat het gemeenschappelijk belang wordt geschaad " in de zin van artikel 92 , lid 3 , sub c ) , van het EEG-Verdrag ;

Overwegende dat de Commissie eveneens van mening was dat een dergelijke steun , zelfs beperkt tot de investeringen ter bescherming van het milieu , niet kan worden beschouwd als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt ; dat de ondernemingen zelf de kosten van wegneming van de milieuvervuiling die door hen wordt veroorzaakt moeten dragen en dat zij alleen mogen worden gesteund wanneer bewezen kan worden dat zij moeilijkheden ondervinden bij het aanbrengen van de nodige aanpassingen van hun bestaande produktie-installaties ;

III

Overwegende dat de Belgische Regering de antivervuilingsinvesteringen waaraan zij steun wenst te verlenen op 4 395 miljoen Bfr . begroot heeft , doch daarbij twee categorieën van installaties heeft verward ; dat investeringen , ten bedrage van 3 029 miljoen Bfr . , bestemd zijn ter verbetering van de kwaliteit van de door de raffinaderij verkochte produkten en dat slechts de andere investeringen , ten bedrage van 1 366 miljoen Bfr . , dient ter vermindering of wegneming van de milieuvervuiling door de raffinaderij ;

Overwegende dat het wenselijk is bij de beoordeling van de verenigbaarheid van de overwogen steun onderscheid te maken alnaar zij bestemd is voor de ene of de andere dezer twee categorieën van investeringen ;

IV

Overwegende enerzijds dat de investeringen van 3 029 miljoen Bfr . betrekking hebben op produktieinstallaties ter verbetering van de kwaliteit van de produkten van de raffinaderij uit oogpunt van hun zwavel - en loodgehalte en dat deze beantwoorden aan de noodzaak of het belang voor elke raffinadeur produkten op de markt te brengen die voldoen aan de door de overheden of de consumenten gestelde eisen , zowel in België als op de exportmarkten ;

Overwegende dat de door de Commissie in haar voornoemde beschikking van 1973 gedane prognose ten aanzien van het bestaan van een overschot aan raffinagecapaciteit in België door de feiten niet alleen is bevestigd doch zelfs is overtroffen ; dat deze constatering voor de komende jaren geldig blijft , zowel voor België als voor de Gemeenschap in haar geheel ;

Overwegende dat in dit verband door een staatssteun ter vermindering van de investeringskosten van een raffinagebedrijf in het kader van de uitbreiding van zijn produktiecapaciteiten , vooral wanneer deze uitbreiding zo belangrijk is als in dit geval , het gevaar bestaat dat de voorwaarden waaronder het handelsverkeer plaatsvindt zodanig worden veranderd dat het gemeenschappelijk belang wordt geschaad ; dat dit zowel het geval is wanneer de steun wordt toegekend op basis van de totale verrichte investeringen als wanneer deze zijn bestemd ter bevordering van de uitvoering van bepaalde afzonderlijk beschouwde produktieinstallaties ;

Overwegende dat een dergelijke steun derhalve niet kan worden beschouwd als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt uit hoofde van de afwijkingsbepalingen in artikel 92 , lid 3 , sub c ) , van het EEG-Verdrag ; dat ook niet in aanmerking kan komen voor de afwijking voorzien in sub a ) en b ) in genoemd lid en dat de te dien aanzien door de Commissie in haar voornoemde beschikking van 1973 gedane constateringen geldig blijven ;

V

Overwegende anderzijds dat de investeringen ter vermindering of wegneming van de door de nieuwe raffinaderij veroorzaakte vervuiling van het milieu uit oogpunt van water , lucht en geluid in feite slechts 1 366 miljoen Bfr . bedragen ;

Overwegende dat de Commissie bij een mededeling van 6 november 1974 de Lid-Staten in kennis heeft gesteld van de algemene criteria die zij voortaan wenst toe te passen op te verlenen staatssteun die gebaseerd is op specifieke motieven ter bescherming van het milieu en dat de aanbeveling van de Raad van 3 maart 1975 ( 3 ) betreffende de toerekening der kosten en het optreden van de overheid op milieugebied uitgaat van overeenkomstige beginselen ;

Overwegende dat normaliter de ondernemingen de kosten van de investeringen moeten dragen die zij moeten verrichten ter voldoening aan de door de overheid op het gebied van het milieu , evenals op ieder ander terrein , opgelegde verplichtingen ; dat de steun alleen gewettigd is wanneer is bewezen dat de hiervoor in aanmerking komende ondernemingen moeilijkheden ondervinden bij het voldoen aan deze verplichtingen voor zover dit hun bestaande produktie-installaties betreft en dat hieruit problemen van economische en sociale aard zouden kunnen voortvloeien voor bepaalde activiteiten of bepaalde regio's ;

Overwegende dat in dit geval geen enkele rechtvaardiging kan worden gevonden in de toestand waarin de in aanmerking komende onderneming , de regio waar zij is gevestigd en de bedrijfstak waartoe zij behoort , verkeert ;

Overwegende evenwel dat de Commissie van mening is dat zij rekening moet houden met de noodzaak dat de overheid snel reageert tegen achteruitgang van het milieu in de Gemeenschap en dat het voor de bestaande ondernemingen moeilijkheden kan opleveren zich aan de hun bijgevolg opgelegde nieuwe verplichtingen aan te passen ;

Overwegende dat zij uit deze hoofde in de voornoemde mededeling ( deel III , punt 1 ) te kennen heeft gegeven dat zij - gedurende een overgangsperiode en op basis van de afwijking van artikel 92 , lid 3 , sub b ) , van het EEG-Verdrag , als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt de steun kan beschouwen die de Lid-Staten verlenen ten behoeve van aanvullende antivervuilingsinvesteringen door ondernemingen voor de op 1 januari 1975 in bedrijf zijnde produktieinstallaties , en wel zonder dat deze mogelijkheid tot de bovengenoemde gevallen zou zijn beperkt ;

Overwegende dat de Commissie nader heeft toegelicht dat in geval van vergroting van de bestaande produktiecapaciteit het gedeelte van de daartoe strekkende investeringen niet voor genoemde steun in aanmerking mag komen ;

Overwegende dat in het onderhavige geval de produktiecapaciteiten van de raffinaderij worden verdrievoudigd en dat bijgevolg het deel van de antivervuilingsinvesteringen voor de oorspronkelijke produktiecapaciteiten ten hoogste slechts een bedrag uitmaken van 460 miljoen Bfr . op een totaal bedrag van 1 366 miljoen Bfr . ,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN :

Artikel 1

Het Koninkrijk België legt geen steunmaatregelen ten uitvoer ten gunste van de anti-vervuilingsinvesteringen van een aardolieraffinaderij te Antwerpen , tenzij de beoogde rentesubsidie betrekking heeft op een bedrag van ten hoogste 460 miljoen Bfr .

Artikel 2

Deze beschikking is gericht tot het Koninkrijk België

Gedaan te Brussel , 22 maart 1977 .

Voor de Commissie

Raymond VOUEL

Lid van de Commissie

( 1 ) PB nr . L 5 van 10 . 1 . 1976 , blz . 28 .

( 2 ) PB nr . L 270 van 27 . 9 . 1973 , blz . 22 .

( 3 ) PB nr . L 194 van 25 . 7 . 1975 .