12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 1 
REKENKAMER 
Ingevolge de bepalingen van de Verdragen (artikel 78 septies, lid 4, 
EGKS; artikel 206 bis, lid 4, EEG; artikel 180 bis, lid 4, EGA) en het 
Financieel Reglement van 21 december 1977 (artikel 83) alsmede de 
overeenkomstige bepalingen betreffende de Europese 
Ontwikkelingsfondsen, heeft de Rekenkamer van de Europese 
Gemeenschappen te harer zitting van 9 november 1989 haar 
JAARVERSLAG 
over het 
begrotingsjaar 1988 
vastgesteld 
Dit verslag, te zamen met de antwoorden van de Instellingen op 
de opmerkingen van de Kamer, is vóór 30 november 1989 aan de 
kwijting-verlenende autoriteiten en aan de andere Instellingen toegezonden. 
Marcel MART 
(President) 
Aldo ANGIOI 
Pierre LELONG 
André J. MIDDELHOEK 
Lothar HAASE 
Stergios VALLAS 
John CAREY 
Josep SUBIRATS 
Carlos MORENO 
Richie RYAN 
Fernand HEBETTE 
Ole WARBERG 
2 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
BERICHT AAN DE LEZER 
1. De betekenis van de in dit verslag gehanteerde afkortingen en symbolen vindt u op de 
2e blz. van bijlage II. 
2. De antwoorden van de Instellingen zijn na de bijlagen bij dit verslag te vinden op de 
pagina's voorzien van een grijze strook aan de rand. 
3. De eerdere jaarverslagen van de Rekenkamer zijn bekendgemaakt in de volgende 
nummers van het Publikatieblad: 
— Jaarverslag over het begrotingsjaar 1977: PB C 313 van 30.12.1978 
— Jaarverslag over het begrotingsjaar 1978: PB C 326 van 31.12.1979 
— Jaarverslag over het begrotingsjaar 1979: PB C 324 van 31.12.1980 
— Jaarverslag over het begrotingsjaar 1980: PB C 344 van 31.12.1981 
— Jaarverslag over het begrotingsjaar 1981: PB C 344 van 31.12.1982 
— Jaarverslag over het begrotingsjaar 1982: PB C 357 van 31.12.1983 
— Jaarverslag over het begrotingsjaar 1983: PB C 348 van 31.12.1984 
— Jaarverslag over het begrotingsjaar 1984: PB C 326 van 16.12.1985 
— Jaarverslag over het begrotingsjaar 1985: PB C 321 van 15.12.1986 
— Jaarverslag over het begrotingsjaar 1986: PB C 336 van 15.12.1987 
— Jaarverslag over het begrotingsjaar 1987: PB C 316 van 12.12.1988 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 3 
INHOUD 
Jaarverslag van de Rekenkamer 
over het begrotingsjaar 1988 
Blz. 
Inleiding 5 
Eerste deel 
Algemene begroting van de Europese Gemeenschappen 7 
Hoofdstuk 1 — Algemene opmerkingen 7 
Hoofdstuk 2 — Begrotingsuitvoering en comptabiliteit 14 
Hoofdstuk 3 — Systeem van interne controle 37 
Hoofdstuk 4 — Ontvangsten 43 
Hoofdstuk 5 — Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, 
Afdeling „Garantie" (EOGFL-Garantie) 
Beheer en begrotingscontrole 59 
Hoofdstuk 6 — Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, 
Afdeling „Garantie" (EOGFL-Garantie) 
Ordening en beheer van de markten 67 
Hoofdstuk 7 — De communautaire steunverlening aan de ontwikkeling van de 
Portugese economie 100 
Hoofdstuk 8 — Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) 109 
Hoofdstuk 9 — Europees Sociaal Fonds 121 
Hoofdstuk 10 Vervoer 137 
Hoofdstuk 11 — Financiële en technische samenwerking met derde landen 144 
Hoofdstuk 12 — Personeelsuitgaven en huishoudelijke uitgaven 155 
Hoofdstuk 13 — Leningen en rentesubsidies 173 
Tweede deel 
Europese Ontwikkelingsfondsen 181 
BIJLAGEN 
Bijlage I — Verslagen en adviezen die de Rekenkamer de laatste vijf jaar heeft 
uitgebracht 197 
Bijlage II Financiële gegevens betreffende de algemene begroting van de Europese 
Gemeenschappen en de Europese Ontwikkelingsfondsen (1988) 205 
^ Rublikatieblad van de Europese Gemeenschappen P^.P^.^ 
Antwoordenden de ^n^e^tn^en op de opnterktn^env^n de 
^ekenk^m^rbe^ff^ndehetb^ro^n^^r^^ 
^r^ted^t Bl^. 
Algemene begroting van de Europese Gemeenschappen ^^ 
Hoofdstuk I—Algemene opmerkingen ^ 
Hoofdstuk ^ — Begrotingsuitvoering en comptabiliteit ^7 
Hoofdstuk ^ — ^vsteem van interne controle ^BÖ7 
Hoofdstuk ^ — Ontvangsten ^ 
Hoofdstuk ^ — Europees Oriëntatie en Garantiefonds voor de Landbouw, 
Afdeling„Garantie^EOGEL-Garantie^ 
Beheer en begrotingscontrole ^ 
Hoofdstuk ^— Europees Oriëntatie en Garantiefonds voor de Landbouw, 
Afdeling„Garantie^EOGEL Garanties 
Ordening en beheer van de markten ^ 
Hoofdstuk 7 — löe communautaire steunverlening aan de ontwikkeling van de 
Portugese economie ^o 
Hoofdstuk ^ — Europees Eonds voor regionale Ontwikkeling t^EE^O^ ^00 
Hoofdstuk ^ — Europees sociaal Eonds ^ 
Hoofdstuk^O^Vervoer ^m 
Hoofdstukll—Einanciële en technische samenwerking met derde landen 3t^ 
Hoofdstuk P^— personeelsuitgaven en huishoudelijke uitgaven ^t 
Hoofdstuk P^— Leningen en rentesubsidies ^0 
Europese Ontwikkelingsfondsen ^ 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 
Jaarverslag van de Rekenkamer 
over het begrotingsjaar 1988 
INLEIDING 
VERLOOP VAN DE PROCEDURE de lezer een zo objectief mogelijke voorstelling krijgt van 
de naar voren gebrachte standpunten. 
1. Het onderhavige verslag, dat de rekeningen van het 
begrotingsjaar 1988 behandelt, is het twaalfde jaarverslag 
van de Rekenkamer van de Europese Gemeenschap­
pen (•)• 3. Met name in het licht van het jaarverslag van de 
Kamer, spreekt het Parlement, op aanbeveling van de 
Raad, zich vóór 30 april van het volgende jaar uit over de 
aan de Commissie te verlenen kwijting voor de uitvoering 
van de begroting. 
2. In de Verdragen (2) en het Financieel Reglement (3) 
wordt bepaald dat de Commissie de rekeningen inzake de 
begrotingsuitvoering, een financiële balans van de activa 
en passiva van de Gemeenschapen, alsmede een analyse 
van het financieel beheer van het afgelopen begrotings­
jaar opstelt en uiterlijk 1 juni voorlegt aan het Parlement, 
de Raad en de Rekenkamer. Tegen 15 juli worden alle 
opmerkingen, die volgens de Kamer in haar jaarverslag 
moeten voorkomen, door haar aan de Commissie 
toegezonden en worden tevens de voor de andere 
instellingen relevante opmerkingen aan die instellingen 
toegezonden. Het Financieel Reglement bepaalt dat alle 
instellingen hun antwoorden uiterlijk 31 oktober aan de 
Kamer moeten zenden en dat de Kamer uiterlijk 30 
november haar jaarverslag moet opstellen (4). In de 
praktijk wordt de redactie van de formele antwoorden 
voorafgegaan door een contradictoire procedure tussen 
de instellingen en de Kamer. Deze procedure behelst 
zowel de opmerkingen van de Kamer als de informeel 
meegedeelde ontwerp-antwoorden. Zij dient eventueel ter 
aanpassing van de opmerkingen en de antwoorden, zodat 
O 
(2) 
(3) 
(4) Het jaarverslag wordt uitgebracht ingevolge 
EGKS-Verdrag, artikel 78 septies, lid 4, 
EEG-Verdrag, artikel 206 bis, lid 4, 
EGA-Verdrag, artikel 180 bis, lid 4, 
artikel 83 van het Financieel Reglement van 21 december 
1977, PB L 356 van 31.12.1977, 
en soortgelijke bepalingen in de onderscheiden financiële 
reglementen van toepassing op het derde, vierde, vijfde en 
zesde Europees Ontwikkelingsfonds, respectievelijk : 
(i) Raadsbesluit 71/68/EEG, PB L 31 van 8.2.1971 ; 
(ii) Raadsbesluit 76/647/EEG, PB L 229 van 20.8.1976; 
(iii)Raadsbesluit 81/215/EEG, PB L 101 van 11.4.1981; 
(iv)Raadsbesluit 86/548/EEG, PB L 325 van 20.11.1986. 
EGKS-Verdrag. artikel 78 quinquies; 
EEG-Verdrag, artikel 205 bis; 
EGA-Verdrag, artikel 179 bis. 
Artikel 77. 
Artikelen 83 en 84 van het Financieel Reglement. INHOUD VAN HET JAARVERSLAG OVER 
HET BEGROTINGSJAAR 1988 
4. Het onderhavige jaarverslag bevat twee delen en twee 
bijlagen en gaat vergezeld van de antwoorden van de 
instellingen. 
5. I n het eerste deel van het verslag geeft hoofdstuk 1 een 
globaal commentaar van de Kamer op de Financiële 
situatie van de Gemeenschappen. 
6. In hoofdstuk 2 zijn alle opmerkingen van de Kamer 
samengebracht die voortvloeien uit de horizontale 
controle op de begrotingsuitvoering of het onderzoek van 
de wettigheid en de regelmatigheid van de verrichtingen 
tijdens het begrotingsjaar, onafhankelijk van de betrok­
ken begrotingssector. Dit hoofdstuk bevat tevens alle 
bevindingen van de Kamer op het gebied van de 
comptabiliteit. 
7. In hoofdstuk 3 wordt een analyse gegeven van de 
interne-controlestructuur binnen de Commissie, die 
krachtens artikel 205 EEG-Verdrag de begroting onder 
haar eigen verantwoordelijkheid uitvoert. 
8. De hoofdstukken 4 tot 13 zijn meer speciaal gewijd 
aan de bevindingen betreffende het Financiële beheer op 
6 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
de door de Kamer geselecteerde gebieden. De opmerkin­
gen in deze hoofdstukken kunnen zeer verreikend zijn en 
gaan in vergelijking met de opmerkingen in hoofdstuk 2 
in sommige gevallen het kader van de jaarrekeningen 
1988 te buiten. 
9. Het tweede deel van het verslag handelt over de 
Europese Ontwikkelingsfondsen. Deze maken geen deel 
uit van de algemene begroting van de Gemeenschappen 
en worden gefinancierd door specifieke bijdragen van de 
Lid-Staten. 
10. Bijlage I bestaat uit een lijst van de verslagen en 
adviezen die de Kamer de laatste vijf jaar heeft 
vastgesteld. Bijlage II bevat samenvattingen en diverse 
gedetailleerde analyses van de financiële gegevens 
betreffende de algemene begroting van de Gemeenschap­
pen en de Europese Ontwikkelingsfondsen. 
SPECIFIEKE JAARVERSLAGEN 
11. De Kamer brengt voor de bevoegde kwijting-
verlenende autoriteiten aparte verslagen uit over de 
rekeningen van het begrotingsjaar 1988 van Jet (Joint 
European Torus), het Europees Centrum voor de 
Ontwikkeling van de Beroepsopleiding (Berlijn), de 
Europese Stichting voor de Verbetering van de Levens- en 
Arbeidsomstandigheden (Dublin), het Voorzienings­
agentschap van Euratom, alsmede van de Europese 
Scholen. De Kamer heeft ook het in artikel 78 septies, lid 
5, van het EGKS-Verdrag voorgeschreven afzonderlijk 
jaarverslag over de rekenplichtige handelingen betref­
fende de operationele verrichtingen van de EGKS en het 
financiële beheer van de Commissie met betrekking tot 
deze handelingen uitgebracht. 
ADVIEZEN EN SPECIALE VERSLAGEN 
12. Sedert haar laatste jaarverslag heeft de Kamer een 
advies uitgebracht over een voorstel tot algemene 
herziening van Verordening (EGKS, EEG, Euratom) van 
de Raad tot wijziging van het Financieel Reglement van 
21 december 1977 van toepassing op de algemene 
begroting der Europese Gemeenschappen (5). Voorts 
heeft zij speciale verslagen vastgesteld over: 
a) het agromonetaire stelsel (6); 
(5) Advies 1/89, PB C 72 van 20.3.1989. 
(6) Speciaal verslag 1/89, PB C 128 van 24.5.1989. b) de ordening der markten in de sector groenten en fruit 
— vers en verwerkt (7). 
13. In dit verband beklemtoont de Kamer ten behoeve 
van de kwijting-verlenende autoriteit en de lezers van 
haar jaarverslag, dat haar speciale verslagen en het 
onderhavige verslag elkaar aanvullen, met name wegens 
de extra informatie die deze speciale verslagen ver­
schaffen. 
BEGROTING EN PERSONEELSBESTAND 
VAN DE KAMER 
14. De uitgaven van de Kamer in 1988 (betalingen ten 
laste van kredieten 1988 plus betalingen ten laste van 
overdrachten uit 1987) bedroegen 25,8 Mio ECU. 
15. Op de begrotingen voor 1987 en 1988 werd aan de 
Kamer het volgende aantal posten toegewezen: 
Categorie A 
Categorie LA 
Categorie B 
Categorie C 
Categorie D 
Totaal 1987 
132 
46 
74 
86 
28 
366 1988 
134 
46 
77 
89 
29 
375 (8) 
CONTROLE VAN DE REKENINGEN VAN 
DE KAMER 
16. Krachtens de Verdragen onderzoekt de Kamer de 
rekeningen van alle ontvangsten en uitgaven van alle 
instellingen, inclusief de hare. De in 1983 door de Kamer 
ingevoerde regeling betreffende de controle van haar 
eigen rekeningen behelst dat het onderzoek van een 
bepaald onderwerp bij de andere instellingen ook het 
gebruik van de overeenkomstige kredieten op de begro­
ting van de Kamer omvat. Elke opmerking naar 
aanleiding van dit onderzoek is in het desbetreffende 
hoofdstuk van het jaarverslag van de Kamer opgenomen. 
Voorts heeft de Kamer een particuliere accountantsfirma 
belast met de controle van haar rekeningen over het 
begrotingsjaar 1988. 
(?) Speciaal verslag 2/89, PB C 128 van 24.5.1989. 
(8) Waarvan 319 vaste ambten en 56 tijdelijke ambten. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 7 
EERSTE DEEL 
Algemene begroting van de Europese Gemeenschappen 
HOOFDSTUK 1 
Algemene opmerkingen 
1.0. INHOUD 
Financiële situatie van de Gemeenschappen 
Opmerkingen over de doeltreffendheid van het begrotingsbeheer 
Beheer van de ontvangsten 
Beheersing van de landbouwuitgaven 
Doeltreffendheid van de acties met een structureel oogmerk 
Moeilijkheden bij het onder controle houden van het tussen de Commissie en de 
Lid-Staten gedeelde beheer 
Ontoereikendheid van de regelgeving 
Tekortkomingen in de besluitvormingsmechanismen 
Tekortkomingen bij de uitvoering van de controles door de beheerders 
Interne controle 
Conclusie Paraj 
1.1 
1.6 
1.6 
1.9 
1.13 
1.16 
1.16 
1.19 
1.20 
1.23 
1.26 ?raaf 
— 1.5 
— 1.15 
— 1.8 
— 1.12 
1.15 
— 1.22 
— 1.18 
— 1.22 
— 1.25 
FINANCIËLE SITUATIE VAN 
GEMEENSCHAPPEN DE 
1.1. De algemene begroting van de Europese Gemeen­
schappen voor het begrotingsjaar 1988 (') werd pas op 1 
juni 1988 vastgesteld. Deze begroting beliep 45 302,6 Mio 
ECU aan kredieten voor vastleggingen en 43 778,8 Mio 
ECU aan ontvangsten en kredieten voor betalingen. Op 6 
juli 1988 constateerde de voorzitter van het Parlement dat gewijzigde en aanvullende begroting nr. 1/88 (2), waarbij 
voornoemde bedragen werden gebracht op 45 344,1 Mio 
ECU, respectievelijk 43 820,4 Mio ECU, was vastgesteld. 
Een gedetailleerde analyse van de uitvoering van de 
algemene begroting 1988 wordt gegeven in hoofdstuk 2 
van dit verslag. 
1.2. De door de Commissie krachtens de geldende 
voorschriften opgestelde rekeningen laten over het 
begrotingsjaar 1988 een overschot van 1 140,0 Mio ECU 
zien. Dit overschot zou 2 778,0 Mio ECU hebben 
bedragen, indien Italië en Spanje het totaal van hun 
verplichte bijdragen aan de algemene begroting op tijd 
hadden gestort. 
1.3. Voorts constateert de Kamer dat er een bedrag van 
2 184,4 Mio ECU aan uitgaven ten laste van de begroting 
(!) PB L 226 van 16.8.1988. (2) PB L 265 van 26.9.1988. 
8 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
1988 is gebracht, terwijl deze uitgaven in feite tijdens 
vorige begrotingsjaren waren gedaan, namelijk: 
(a) terugbetaling aan de Lid-Sta-
ten uit hoofde van de afschrij­
ving van de voorraden land-
bouwprodukten: 1 240,0 Mio ECU 
(b) terugbetaling van de door de 
Lid-Staten voor de inning van 
de eigen middelen in 1987 
gemaakte kosten: 442,7 Mio ECU 
(c) terugbetaling in 1988 van voor­
dien door de Lid-Staten toege­
kende voorschotten om het 
tekort van de begroting 1984 te 
dekken: 501,7 Mio ECU 
Totaal 2 184,4 Mio ECU 
De Kamer wijst er echter op dat dit niet van invloed is 
geweest op het eindsaldo van het begrotingsjaar 1988, 
want de boeking van deze uitgaven in 1987 zou het tekort 
van dat begrotingsjaar hebben vergroot en dit tekort zou 
zelf voor een overeenkomstig bedrag een uitgave van 1988 
hebben gevormd. 
1.4. De Kamer beklemtoont bovendien dat de gevolgen 
van deze boeking van vroegere lasten voor de begroting 
minder zichtbaar zijn geworden doordat enerzijds de 
wereldeconomie lagere landbouwuitgaven begunstigde 
en anderzijds de volgende uitgaven niet ten laste van de 
begroting zijn gebracht: 
(a) krachtens Verordening (EEG) nr. 2048/88 van de 
Raad van 24 juni 1988 (3) is het landbouwbegrotings­
jaar beperkt tot elfen een halve maand (dit betekende 
ongeveer 1 150,0 Mio ECU minder aan uitgaven); 
(b) krachtens Verordening (EEG) nr. 801/87 van de 
Raad van 16 maart 1987 (4) werd de terugbetaling van 
de in 1987 en 1988 door de Lid-Staten gedragen 
uitgaven voor de afzet van overtollige botervoorra-
den (3 177,8 Mio ECU) uitgesteld tot de begrotings­
jaren 1989 en volgende. 
De Kamer constateert dat het in paragraaf 1.2 genoemde 
overschot aan ontvangsten niet te baat is genomen om 
(3) PB L 185 van 15.7.1988, blz. 1. 
(4) PB L 79 van 21.3.1987. door middel van een wijziging van genoemde Ver­
ordening (EEG) nr. 801/87 de door de Gemeenschappen 
aangegane schulden uit hoofde van de afzet van de 
botervoorraden geheel of gedeeltelijk te doen verdwijnen. 
1.5. De Kamer stelt vast dat de Commissie in het 
algemeen, ondanks de herhaalde wensen van de Kamer, 
in haar rekeningen of in een bijlage daarbij nog steeds niet 
de volgende onmisbare financiële gegevens verstrekt: 
(a) een volledige en nauwkeurige omschrijving van de 
verplichtingen en potentiële lasten van de Gemeen­
schappen. In dit verband merkt de Kamer op dat de 
inlichtingen betreffende de potentiële lasten in deel V 
van de jaarrekening van het begrotingsjaar 1988 zelfs 
duidelijk beknopter zijn dan in 1987; 
(b) een — zelfs maar indicatief— tijdschema betreffende 
de opeisbaarheid, niet alleen van de nog lopende 
betalingsverplichtingen, maar ook van de andere 
verplichtingen en potentiële lasten; 
(c) een analyse van de voornaamste oorzaken van 
onderbesteding van kredieten op begrotingslijnen. 
OPMERKINGEN OVER DE 
DOELTREFFENDHEID VAN HET 
BEGROTINGSBEHEER 
Beheer van de ontvangsten 
1.6. De regels met betrekking tot de vaststelling, inning 
en boeking van de ontvangsten der Gemeenschappen 
beogen te verzekeren dat alle verschuldigde ontvangsten 
volledig worden geïnd en geboekt en dat alle Lid-Staten 
gelijk worden behandeld. Het staat aan de Commissie 
ervoor te zorgen dat de regels correct en rechtvaardig 
worden toegepast. De Kamer heeft echter vastgesteld dat 
de aanpak van de Commissie op dit gebied niet zo strikt is 
en dat zij de haar ter beschikking staande bevoegdheden 
niet ten volle heeft benut. De hoofdstukken 3 en 4 en 
hoofdstuk 6, paragraaf 6.157, illustreren een zeker gebrek 
aan nauwgezetheid van de Commissie met betrekking tot 
het beheer en de controle. 
1.7. Met name merkt de Kamer op dat de te late storting 
van een belangrijk deel (27 %) van de ontvangsten 
krachtens de intergouvernementele overeenkomst, teza­
men met het overschot van het begrotingsjaar (zie 
paragraaf 1.2) enerzijds heeft geleid tot een onnodige 
beschikbaarstelling van middelen gezien de daadwerke-
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 9 
lijk gedane uitgaven en anderzijds ongelijkheid tussen de 
Lid-Staten heeft geschapen ten aanzien van hun financiële 
verplichtingen tegenover de Gemeenschappen. 
1.8. De Kamer is overigens van mening dat de 
bevoegdheden van de Commissie op het gebied van 
beheer en controle zijn versterkt door de nieuwe 
Verordening (EEG, Euratom) nr. 1552/89 van de Raad 
van 29 mei 1989 (5) houdende toepassing van Besluit 
88/376/EEG, Euratom betreffende het stelsel van eigen 
middelen van de Gemeenschappen en Verordening 
(EEG, Euratom) nr. 1553/89 van de Raad van 29 mei 
1989 (6) betreffende de definitieve uniforme regeling voor 
de inning van de eigen middelen uit de belasting over de 
toegevoegde waarde. Verordening (EEG, Euratom) nr. 
1552/89 verleent de Commissie uitdrukkelijk de bevoegd­
heid om onafhankelijke controles met betrekking tot de 
traditionele eigen middelen te verrichten. Nu de Commis­
sie deze versterkte bevoegdheden heeft, zou zij zich thans 
van de middelen moeten voorzien om daarvan daadwer­
kelijk gebruik te maken. 
Beheersing van de landbouwuitgaven 
1.9. In haar jaarverslag over het begrotingsjaar 1987 
vestigde de Kamer de aandacht op belangrijke tekortko­
mingen in de nationale controles op communautaire 
uitgaven, voor het dagelijks beheer waarvan de Lid-
Staten de voornaamste verantwoordelijkheid dragen. 
Met name ten aanzien van de EOGFL-uitgaven waren de 
bevindingen van de Kamer van belang. Op grond van 
haar controle op de regeling inzake de openbare opslag (7) 
en op de exportrestituties in de sector rundvlees (8) 
concludeerde de Kamer dat de tekortkomingen zodanig 
waren dat zij ernstige twijfels deden rijzen over de 
betrouwbaarheid van de betrokken uitgavenrekeningen. 
1.10. De Kamer heeft haar onderzoek naar de export­
restituties voortgezet. In de paragrafen 6.108 6.159 van 
dit verslag worden opmerkingen gemaakt over exportres­
tituties in de sector suiker, en de controlebevindingen van 
de Kamer inzake de sectoren melk en zuivelprodukten en 
granen zullen worden opgenomen in een komend speciaal 
verslag. In het onderhavige verslag zet de Kamer de 
bevindingen uiteen van haar onderzoek naar geselecteer­
de maatregelen in de derde hoofdcategorie van GLB-
uitgaven, te weten produktie- en consumptiesteun. Zij 
illustreren opnieuw hoe moeilijk het voor de Lid-Staten is 
om een afdoende controle op communautaire uitgaven 
uit te oefenen. 
(5) PB L 155 van 7.6.1989, blz. 1. 
(6) PB L 155 van 7.6.1989, blz. 9. 
(7) Speciaal verslag nr. 5/88. PB C 274 van 24.10.1988. 
(8) Jaarverslag over het begrotingsjaar 1987, paragrafen 4.20 
4.59. 1.11. Tekortkomingen op nationaal niveau worden niet 
gecompenseerd door betrouwbare controles op het 
niveau van de Commissie. Het onderzoek van de Kamer 
naar de doeltreffendheid van de procedures voor de 
goedkeuring van de rekeningen — de belangrijkste, zoniet 
de enige controle van de Commissie naar de juistheid van 
de uitgavendeclaraties van de Lid-Staten in het kader van 
het GLB toonde aan dat de goedkeuringsprocedures 
ondanks de door de Kamer jarenlang geleverde kritiek 
nog steeds lang niet aan hun doel beantwoorden, 
voornamelijk omdat de Commissie niet genoeg man­
kracht heeft ingezet om deze taak volgens bevredigende 
normen te kunnen vervullen. 
1.12. Ten slotte vestigt de Kamer de aandacht op het 
beheer van de sector melkquota (zie de paragrafen 5.33 — 
5.38). Tijdens het verslagjaar hebben de Commissie en de 
Raad immers de betrokken regeling met terugwerkende 
kracht gewijzigd ten gunste van Nederland, Frankrijk, de 
Bondsrepubliek Duitsland, Italië, België en Denemarken. 
De financiële gevolgen van deze wijziging worden door de 
Kamer geschat op circa 520,0 Mio ECU, terwijl de 
oorspronkelijke aanwijzing op het desbetreffende hoofd­
stuk reeds had moeten worden verhoogd met 300,0 Mio 
ECU. Aldus is er, op een voor de algemene begroting 
kostbare wijze, een eind gemaakt aan een situatie die was 
ontstaan door een onvoldoende nauwkeurige regeling, 
die door de Lid-Staten op onregelmatige wijze ten uitvoer 
was gelegd. De Kamer is van mening dat dit soort 
wijziging van een wettekst geenszins de doelstellingen van 
begrotingsdiscipline en strikt beheer van de beschikbare 
middelen dient, doch slechts is ingegeven door opportu­
nistische overwegingen en alleen mogelijk is gemaakt 
door het niveau van de globaal ter beschikking staande 
kredieten tijdens het begrotingsjaar. 
Doeltreffendheid van de acties met een 
structureel oogmerk 
1.13. Ten aanzien van de communautaire uitgaven met 
een structureel oogmerk, merkt de Kamer op dat de 
ontwikkeling van de werkelijke uitgaven ten opzichte van 
het vorige begrotingsjaar (zie tabel 1.1) een begin vormt 
van het streven om de begroting weer in evenwicht te 
brengen, zoals door de Europese Raad te Brussel werd 
gewenst. De Kamer doet echter opmerken dat het beheer 
in kwestie erop duidt dat een doeltreffend toezicht op de 
projecten (zie de paragrafen 9.18 — 9.24 en 10.33) en een 
beoordeling der resultaten ontbreken (zie de paragrafen 
8.64 en 9.25 •- 9.31), en dat het additionele karakter van 
de acties nog goeddeels theoretisch is (zie de paragrafen 
8.65 8.67, 9.15 — 9.17 en 10.15 — 10.16). 
1.14. Zoals de Kamer sinds haar eerste verslag, over het 
begrotingsjaar 1977, reeds herhaaldelijk heeft beklem­
toond, doen zich grote tekortkomingen voor bij de 
tenuitvoerlegging van de verschillende door de Commis­
sie beheerde instrumenten met een structureel oogmerk. 
Met name ten aanzien van de instrumenten die voor het 
10 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Tabel 1.1 — Ontwikkeling van de werkelijke uitgaven (') van structurele aard tussen 1987 en 1988. 
(Mio ECU) 
Sector 
3. Landbouwstructuren: 
— Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Land­
bouw, afdeling Oriëntatie (hoofdstukken 30 B en 33 B) 
— Diverse uitgaven op landbouwgebied (hoofdstuk 38 B) 
Subtotaal 
5. Regionaal beleid en vervoer 
— Europees Fonds voor Regionale ontwikkeling (hoofd­
stukken 50 B en 51 B) 
— andere regionale maatregelen (hoofdstuk 54 B) 
— mediterrane programma's (hoofdstuk 55 B) 
— communautaire steunprogramma's (hoofdstuk 56 B) 
— uitgaven in de sector vervoer (hoofdstuk 58 B) 
Subtotaal 
6. Sociaal beleid 
— Europees Sociaal Fonds (hoofdstuk 60 B en 61 B) 
— milieubescherming en consumentenbelangen (hoofd­
stuk 66 B) 
— hulp aan slachtoffers van rampen in de Gemeenschap 
(hoofdstuk 69 B) 
— diverse uitgaven op het gebied van het sociaal beleid 
(hoofdstukken 63 B, 64 B, 67 B) 
Subtotaal 
7. Onderzoek, energie, industrie 
— energie (hoofdstuk 70 B) 
— nucleaire veiligheidscontrole (hoofdstuk 71 B) 
— onderzoek en investeringen (hoofdstuk 73 B) 
— informatie en innovatie (hoofdstuk 75 B) 
— interne markt en industrie (hoofdstuk 77 B) 
— financieringsmaatregelen (hoofdstuk 79 B) 
Subtotaal 
Totaal-generaal 1987 
790,3 
35,3 
825,6 
2 562,3 
12,9 
76,8 
27,0 
2 679,0 
2 542,2 
31,6 
37,8 
111,3 
2 722,9 
89,5 
4,1 
774,9 
23,7 
70,6 
2,0 
964,8 
7 192,3 1988 
1 140,9 
57,1 
1 198,0 
2 979,8 
55,7 
86,0 
5,0 
65,6 
3 192,1 
2 298,6 
25,5 
33,2 
163,0 
2 520,3 
131,2 
3,9 
872,2 
20,7 
62,0 
1,4 
1 091,4 
8 001,8 Verschil 1988 
t.o.v. 1987 
Bedrag 
+ 350,6 
+ 21,8 
+ 372,4 
+ 417,5 
+ 42,8 
+ 9,2 
+ 5,0 
+ 38,6 
+ 513,1 
- 243,6 
- 6,1 
- 4,6 
+ 51,7 
- 202,6 
+ 41,7 
- 0,2 
+ 97,3 
- 3,0 
- 8,6 
- 0,6 
+ 126,6 
+ 809,5 % 
+ 44,4 
+ 61,8 
+ 45,1 
+ 16,3 
+ 331,8 
+ 12,0 
+ 143,0 
+ 19,2 
- 9,6 
- 19,3 
- 12,2 
+ 46,5 
- 7,4 
+ 46,6 
- 4,9 
+ 12,6 
- 12,7 
- 12,2 
- 30,0 
+ 13,1 
+ 11,3 
(') Betalingen ten laste van kredieten van het begrotingsjaar plus naar het volgende begrotingsjaar overgedragen kredieten van het begrotingsjaar. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 11 
bereiken van doelstellingen van communautair belang 
worden ingezet, moeten vaak aanmerkingen worden 
gemaakt op de wijze waarop acties waarvoor tegelijker­
tijd een beroep op middelen van de Lid-Staten en op die 
van de Gemeenschap wordt gedaan, worden gecoördi­
neerd. Met betrekking tot het Europees Sociaal Fonds 
(ESF) heeft de Kamer nog dit jaar geconstateerd dat de 
onnauwkeurige omschrijving van bepaalde subsidiabili-
teitscriteria — gekoppeld aan een overvloed van beschik­
bare kredieten op de betrokken begrotingslijnen — ertoe 
leidt dat financiële bijstand wordt verleend aan specifieke 
acties die door de initiatiefnemers ervan in de Lid-Staten 
op zijn minst toch rationeler zouden kunnen worden 
gepresenteerd, gemotiveerd en geëvalueerd, alvorens 
door de Commissie te worden goedgekeurd (zie de 
paragrafen 9.7 — 9.12, 9.30 — 9.31 en 9.56). 
1.15. Bij het Europees Fonds voor Regionale Ontwik­
keling (EFRO) zijn soortgelijke constateringen onver­
mijdelijk op het gebied van de industriële investeringen: 
bij gebreke van een werkelijke omschrijving van het 
ontwikkelingsbeleid en de ontwikkelingsstrategie op dit 
terrein, loopt het optreden van het Fonds in een 
aanzienlijk aantal gevallen uit op steunverlening aan 
projecten die in bepaalde opzichten onvoldoende beant­
woorden aan de behoeften van de regio's, waarin de 
projecten worden gerealiseerd (zie de paragrafen 8.15 en 
8.16, 8.18, 8.42, 8.52 en 8.57). Wat ten slotte het 
vervoersbeleid aangaat heeft de Commissie, ondanks het 
aanvullende karakter van de acties die zij met behulp van 
het EFRO in dit kader financiert, op intern niveau geen 
toereikende coördinatie ingevoerd tussen de diensten van 
dit Fonds en de diensten die zijn belast met de 
verwezenlijking van het communautaire programma 
voor de vervoersinfrastructuur. Sinds de start van dit 
programma in 1984 is er, ondanks de verzoeken van de 
Commissie, nog geen enkel meerjarenplan voor de 
ontwikkeling van de vervoersinfrastructuur in samen­
werking met de begunstigde Lid-Staten uitgewerkt. Uit de 
gemeenschapsbegroting worden aldus, in de regel aan het 
eind van het begrotingsjaar, slechts jaarlijkse uitkeringen 
gedaan ten behoeve van nationale projecten waarvan de 
opzet en verwezenlijking weliswaar een meerjarig karak­
ter, maar geen communautair karakter dragen. Daardoor 
wekt het weinig verbazing, te constateren dat de bijdrage 
van de Gemeenschap aan nationale projecten die reeds in 
uitvoering zijn, niet altijd het verwachte aanvullende 
effect heeft waarmee het belang van de Gemeenschap is 
gediend (zie de paragrafen 10.7 — 10.10 en 10.17 — 
10.20). 
MOEILIJKHEDEN BIJ HET ONDER 
CONTROLE HOUDEN VAN HET TUSSEN 
DE COMMISSIE EN DE LID-STATEN 
GEDEELDE BEHEER 
1.16. De Kamer geeft hierna enige voorbeelden van de 
resultaten der analyses die zij in de verschillende 
hoofdstukken van dit verslag heeft verricht, waaruit het 
bestaan van zorgwekkende tekortkomingen in de be-
heersmechanismen van de Commissie en van de Lid-
Staten blijkt. Ontoereikendheid van de regelgeving 
1.17. Zoals zij reeds in de paragrafen 6.13 en volgende 
van haar jaarverslag over het begrotingsjaar 1986 heeft 
gedaan, beklemtoont de Kamer dat de op de verschillende 
actieterreinen van de begroting toepasselijke communau­
taire wettelijke regelingen uiteenlopen. De verscheiden­
heid aan voorschriften en mechanismen die naar gelang 
van de verschillende communautaire beleidsterreinen 
worden ingevoerd, opent de weg voor uiteenlopende 
interpretaties en maakt inbreuk op de doeltreffendheid 
van de centrale rol van de Commissie. Dit is met name het 
geval bij de eigen middelen en het EOGFL-Garantie, 
waar de regeling inzake de controles, naar gelang van de 
verordening, onvolledig, te ingewikkeld of onnauwkeurig 
is, dan wel niet in sancties tegen de overtreders voorziet 
(zie de paragrafen 4.37, 4.39, 4.57, 6.2, sub c, 6.141, 9.54 
— 9.57 en 10.36). 
1.18. De Kamer merkt voorts op dat de leemten en 
tekortkomingen van sommige communautaire rechts­
voorschriften, met name op het gebied van de controle, te 
wijten zijn aan een gebrek aan toezicht van de Commissie, 
die het ontwerp heeft ingediend, op de betrokken 
nationale administratieve structuren en methoden (zie 
paragraaf 6.39), of aan een gebrek aan interne coördinatie 
van de diensten bij de Commissie (zie de paragrafen 6.101 
en 6.102), of ten slotte aan een gebrek aan coördinatie 
tussen de diensten van de Commissie en die van de Lid-
Staten (zie de paragrafen 6.103 — 6.104 en 7.60 — 7.63). 
Tekortkomingen in de 
besluitvormingsmechanismen 
1.19. De kwaliteit van het besluitvormingsproces hangt 
sterk af van de nauwkeurigheid der aan de beheersdien-
sten gegeven instructies. In dit verband heeft de Kamer 
moeten constateren dat de doeltreffendheid van het 
beheer der communautaire middelen en derhalve van de 
toezichthoudende rol van de Commissie vaak wordt 
belemmerd doordat er onvoldoende — en in sommige 
gevallen zelfs geen — interne regels of duidelijke 
instructies zijn voor de betrokken diensten van de 
Commissie. Zo heeft de Commissie voor de inning van de 
eigen middelen geen toereikende instructies uitgewerkt 
over de te volgen procedure in geval van een meningsver­
schil tussen haar en de Lid-Staten (zie paragraaf 4.20); 
voorts is de wijze waarop de subsidiaire aansprakelijkheid 
van de Lid-Staten in het kader van het huidige ESF wordt 
gehanteerd, niet aan de diensten duidelijk gemaakt (zie 
paragraaf 9.62). Evenmin wordt in de regels betreffende 
de toekenning van subsidies aan vervoersinfrastruc­
tuurprojecten voorgeschreven hoe de percentages die 
binnen de maximale limiet van toepassing zijn op 
bijzondere projecten, worden bepaald. Daardoor bevat­
ten de beheersdossiers geen motivering van de afzonder­
lijke besluiten en zijn zij dus moeilijk door de Kamer te 
controleren (zie de paragrafen 10.17 — 10.20). 
12 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Tekortkomingen bij de uitvoering van de 
controles door de beheerders 
1.20. De precisie en de samenhang waarmee de contro­
les door de communautaire en nationale instanties 
worden verricht, zijn van het hoogste belang voor de 
kwaliteit van het door de Commissie op de gedeelde 
uitvoering van de begroting uitgeoefende toezicht. Naast 
de opmerkingen die de Kamer maakt met betrekking tot 
de structuur van de interne controle bij de Commissie (zie 
de paragrafen 1.7 — 1.8 en hoofdstuk 3), moet wat betreft 
de controles waarmee haar beheerders de verwezenlijking 
van de doelstellingen der Gemeenschappen nagaan 
worden opgemerkt dat de onnauwkeurigheid van de 
methodologie of de uitvoeringsregels, soms gepaard met 
een gebrek aan kennis van de nationale systemen en 
eventueel een gebrekkige benutting van de resultaten van 
genoemde controles, een belemmering vormen voor de 
tenuitvoerlegging van een goed financieel beheer van de 
communautaire middelen (zie de paragrafen 4.9, 4.37, 
5.16, sub c, 6.158, 10.29 — 10.30 en 13.13). 
1.21. Ten aanzien van de verrichtingen in verband met 
opgenomen en verstrekte communautaire leningen geeft 
de Kamer in hoofdstuk 13 van dit verslag de tekortkomin­
gen aan van het systeem dat door de Commissie is 
ingevoerd voor de controle op de noodzaak, de modalitei­
ten en de goedkeuring van de opgenomen leningen. 
1.22. De Kamer stelt met genoegen vast dat tijdens het 
begrotingsjaar 1989 een pragmatische oplossing kon 
worden gevonden voor de hinderpalen die tot en met 1988 
in de weg stonden aan de uitoefening van haar ver­
antwoordelijkheid inzake de controle ter plaatse op de 
door de EIB krachtens een mandaat beheerde ver­
richtingen betreffende opgenomen en verstrekte commu­
nautaire leningen. 
INTERNE CONTROLE 
1.23. In haar korte bestaan heeft de Rekenkamer de 
Gemeenschap geconfronteerd zien worden met nijpende 
begrotingsproblemen, waarop de Kamer in haar eerdere 
jaarverslagen herhaaldelijk de aandacht heeft gevestigd. 
De bijeenkomst van de Europese Raad op 11 en 12 
februari 1988 leek echter een belangrijk keerpunt te 
vormen waarbij verwachtingen werden gewekt over 
hervormingen van de communautaire financiën, waarvan 
de invoering van een systeem van begrotingsdiscipline een 
der belangrijkste was. Een succesvolle tenuitvoerlegging 
van deze hervormingen biedt het vooruitzicht van een 
grotere voorspelbaarheid van de budgettaire behoeften 
van de Gemeenschap (een essentiële doelstelling van de interinstitutionele overeenkomst), een doeltreffender 
beheer van de begrotingskredieten en een grotere 
doorzichtigheid in de rekeningen van de communautaire 
ontvangsten en uitgaven. 
1.24. De verbetering van de communautaire systemen 
betreffende de interne controle vormt een essentiële 
voorwaarde voor het welslagen van de hervormingen. Het 
van kracht worden van het door de Europese Raad op 11 
en 12 februari 1988 ingestelde begrotingssysteem maakt 
het volgens de Kamer onontkoombaar, alle aspecten van 
het toezicht en de controle die het welslagen of mislukken 
van dat systeem grotendeels zullen bepalen, te onder­
zoeken. De Kamer heeft reeds enige voorstellen terzake 
gedaan in haar advies 1/89 (9) over het voorstel van de 
Commissie tot herziening van het Financieel Reglement 
(dit advies is op zijn beurt in belangrijke mate gebaseerd 
op eerdere publikaties van de Kamer). In hoofdstuk 3 van 
dit verslag komt de Kamer terug op dit thema, en 
onderzoekt zij meer gedetailleerd de functies van 
ordonnateur, rekenplichtige en financieel controleur, de 
drie pijlers van het systeem van interne controle bij de 
Gemeenschappen. 
1.25. De conclusies waartoe de Kamer is gekomen, zijn 
vooral van belang wegens de steeds toenemende omvang 
van de begroting, met een verschuiving van de uitgaven 
naar de structuurfondsen, en — wil er succes worden 
geboekt — de behoefte aan een goed beheer van de nieuwe 
uitgavenprogramma's. De Kamer heeft geconstateerd dat 
het huidige systeem van interne controle van de Commis­
sie niet volledig voldeed aan de normen die men bij een op 
hoog peil staande organisatie in de openbare sector mag 
verwachten. Er bestaan grote leemten, met name wat 
betreft de financiële controle van de balansgegevens en de 
jaarlijkse verificatie van het verband daarvan met de 
jaarrekening. Daarnaast heeft de Commissie, op basis 
van de procedure van het voorafgaand visum, tussen de 
financieel controleur en de ordonnateurs een soort 
medebeheer van de lopende uitgaven ingesteld, hetgeen 
onlogisch en riskant is. Een modern systeem van interne 
controle zou voldoende moeten worden toegerust om bij 
te dragen tot een goed beheer van de middelen van de 
Gemeenschap, niet alleen ten aanzien van de middelen die 
rechtstreeks onder de bevoegdheid van de instellingen 
vallen, maar ook met betrekking tot het grootste deel van 
de communautaire middelen, die onder het dagelijks 
beheer van de Lid-Staten vallen. 
CONCLUSIE 
1.26. De Kamer acht het absoluut noodzakelijk, de 
aandacht van de kwijting-verlenende autoriteiten te 
vestigen op een aantal tekortkomingen die in de sectoriële 
hoofdstukken van dit verslag meer gedetailleerd worden 
uiteengezet en die in sommige gevallen de voorwaarden 
ter discussie stellen waaronder de Commissie haar 
toezichthoudende taak ten aanzien van de gedeelde 
uitvoering van de begroting uitoefent. Uit de analyse in 
dit verslag blijkt immers herhaaldelijk dat de Commissie 
(9) PB C 72 van 20.3.1989. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 13 
haar toezichthoudende verantwoordelijkheden dynami­
scher zou moeten vervullen, op de grondslag van een 
duidelijk vastgelegde aanpak en met het oog op vooraf 
nauwkeurig bepaalde beheersdoelstellingen. De Kamer 
geeft de Commissie het volgende in overweging: 
(a) de structuur van haar interne controle en met name de 
taak van de financieel controleur te moderniseren, in 
dier voege dat hij de functie van intern accountant 
met betrekking tot de beheersdiensten krijgt (zie 
hoofdstuk 3); 
(b) haar pogingen tot reorganisatie van de procedure 
voor de goedkeuring der EOGFL-rekeningen voort 
te zetten (zie paragraaf 5.32); (c) erop toe te zien dat de Lid-Staten hun verplichtingen 
op het gebied van het gedeelde beheer en in de eerste 
plaats betreffende de vaststelling, de inning en de 
opneming in de boekhouding van de ontvangsten, 
volledig vervullen (zie de paragrafen 4.42 en 6.155); 
(d) het initiatief te nemen tot een wetgevende hervorming 
die ertoe dient, de financiële belangen van de 
Gemeenschappen veilig te stellen, of het nu gaat om 
de uitbreiding van de controlebevoegdheden van de 
Commissie in de Lid-Staten, met name wat de 
ontvangsten betreft, of om de omschrijving van 
communautaire sanctiebevoegdheden jegens zowel 
de particuliere economische subjecten als de Lid-
Staten. 
14 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
HOOFDSTUK 2 
Begrotingsuitvoering en comptabiliteit 
2.0. INHOUD 
Analyse van de uitvoering van de algemene begroting 1988 
Algemene gegevens 
Besteding van de kredieten 
Analyse van de oorzaken van de onderbesteding der kredieten 
Overdrachten van gesplitste kredieten van het begrotingsjaar 1988 naar het 
begrotingsjaar 1989 
Wederopvoering op de begroting 1989 van kredieten die overeenkomen met 
in 1988 vrijgekomen kredieten 
Toezicht op de nog lopende betalingsverplichtingen ten laste van gesplitste 
kredieten 
Inleiding 
Ontwikkeling van de nog lopende betalingsverplichtingen 
Bevindingen inzake het systeem van toezicht op de nog lopende 
betalingsverplichtingen 
Conclusie over het toezicht op de nog lopende betalingsverplichtingen 
Eerbiediging van het Financieel Reglement 
Aanwijzing op de begroting op het gebied van de voedselhulp 
Toezicht op voorschotten die als begrotingsuitgaven zijn geboekt 
Financiële administratie en financiële balans van de Gemeenschappen 
Inleiding 
'Opmerkingen over de financiële administratie en de balansen 
Parlement 
Commissie 
Hof van Justitie 
Economisch en Sociaal Comité 
Opmerkingen over het beheer van de kasmiddelen met betrekking tot de 
uitvoering van de algemene begroting 
Opmerkingen over het communautaire boekhoudsysteem Paragraaf 
2.1 
2.1 
2.2 
2.8 
2.13 
2.14 
2.15 
2.15 
2.19 
2.20 
2.28 2.14 
2.7 
2.12 
2.28 
2.18 
2.27 
2.29 2.35 
2.30 — 2.33 
2.34 — 2.35 
2.36 
2.36 
2.37 
2.37 
2.38 
2.40 
2.43 2.58 
2.45 
2.39 
2.42 
2.45 
2.46 — 2.54 
2.55 —2.58 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 15 
ANALYSE VAN DE UITVOERING VAN DE 
ALGEMENE BEGROTING 1988 
Algemene gegevens 
2.1. Overeenkomstig artikel 77 van het Financieel 
Reglement van 21 december 1977 van toepassing op de 
algemene begroting der Europese Gemeenschappen ('), 
heeft de Rekenkamer van de Commissie de jaarrekening, 
de analyse van het financieel beheer en de financiële 
balans van de Europese Gemeenschappen over het 
begrotingsjaar 1988 (2) ontvangen. Op basis van de 
gegevens in deze documenten heeft de Kamer vier 
financiële tabellen opgesteld. De tabellen 2.1 en 2.2 geven 
respectievelijk het beloop en de besteding van de 
beschikbare kredieten op de grote werkterreinen in 1988 
weer, terwijl tabel 2.3 voor diezelfde terreinen de 
besteding van de kredieten voor betalingen, opge­
splitst (3) tussen verplichte uitgaven (VU) en niet-
verplichte uitgaven (NVU) laat zien. Andere financiële 
gegevens betreffende het Europees Oriëntatie- en Garan­
tiefonds voor de landbouw, afdeling „Garantie" 
(EOGFL-Garantie) zijn opgenomen in tabel 2.4, die de 
uitgaven naar hoofdstuk en economische aard uitsplitst. 
Tabel 2.5 geeft een overzicht van de ontvangsten tijdens 
het begrotingsjaar per ontvangstencategorie en geeft aan 
op welke wijze het saldo door de Commissie werd 
berekend. Voor een meer gedetailleerde weergave van het 
beloop en de besteding van de kredieten zij ook verwezen 
naar bijlage II, tabellen 6, 7 en 14 van dit verslag. 
Besteding van de kredieten 
2.2. Met inbegrip van de uit het begrotingsjaar 1987 
overgedragen kredieten, bedroegen de in 1988 beschikba­
re definitieve kredieten voor vastleggingen en voor 
betalingen 46 087,7 Mio ECU, respectievelijk 
45 205,4 Mio ECU. De globale bestedingsgraad van deze 
kredieten bereikt 94,0 % van de beschikbare kredieten 
voor vastleggingen (tegenover 95,0 % in 1986 en 96,7 % 
in 1987) en 91,3 % van de beschikbare kredieten voor 
betalingen (tegenover 94,3 % in 1986 en 94,0 % in 1987). 
De zowel bij de kredieten voor vastleggingen als bij de 
kredieten voor betalingen geconstateerde daling van de 
bestedingsgraad is voornamelijk te wijten aan het feit dat 
ongeveer 2 100 Mio ECU, die oorspronkelijk waren 
bestemd voor het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds 
voor de Landbouw, afdeling „Garantie" (EOGFL-
Garantie) en waren opgenomen onder de titels BI, B2 
(1 100 Mio ECU in totaal) en 10 (1 000 Mio ECU uit 
(') PB L 356 van 31.12.1977. 
(2) Doe. COM(89) 229 — 233 def. 
(3) Volgens de indeling die de Commissie heeft ingevoerd om de 
„verplichte" en de „niet-verplichte" uitgaven in de jaarreke­
ning te onderscheiden. hoofde van de „monetaire reserve") van de begroting, niet 
noodzakelijk waren ter dekking van de definitieve 
uitgaven van het begrotingsjaar op dat gebied — welke 
uitgaven nog altijd circa 2/3 van de totale uitgaven 
uitmaken (zie tabel 2.6) — en daarom op 31 december 
1988 zijn geannuleerd. Voor de andere begrotingslijnen 
dan die betreffende het EOGFL-Garantie en de „reserve" 
van titel 10, is de bestedingsgraad aanzienlijk gestegen (zie 
tabel 2.2), want hij bedraagt 96,4 % voor de kredieten 
voor vastleggingen (tegenover 92,9 % in 1987) en 88,5 % 
voor de kredieten voor betalingen (tegenover 85,3 % in 
1987). 
2.3. Wat deze andere lijnen betreft blijkt op het gebied 
van de VU de globale bestedingsgraad van de beschikbare 
kredieten voor betalingen op 89,3 % (zie tabel 2.3) te 
komen, tegenover 79,7 % in 1987. Ten aanzien van de 
NVU zijn 9 918,9 Mio ECU aan kredieten voor betalin­
gen gebruikt en 1 324,8 Mio ECU onbesteed gebleven. De 
globale bestedingsgraad van de NVU ligt dus bij 88,2 % 
in 1988 (zie tabel 2.3), tegenover 86,8 % in 1987. 
2.4. De in 1988 beschikbare andere kredieten voor 
vastleggingen dan die van het EOGFL-Garantie en van 
de „reserve", die per 31 december 1988 niet waren besteed, 
bedroegen 579,3 Mio ECU (tegen 1 186,3 Mio ECU in 
1987). Hiervan werden 168,0 Mio ECU geannuleerd en 
411,3 Mio ECU overgedragen naar 1989. 
2.5. De in 1988 beschikbare andere kredieten voor 
betalingen dan die van het EOGFL-Garantie en van de 
„reserve", die per 31 december 1988 nog niet waren 
besteed, bedroegen 1 765,3 Mio ECU (tegen 2 129,7 Mio 
ECU in 1987). Hiervan werden 955,5 Mio ECU geannu­
leerd en 809,8 Mio ECU (namelijk 53,4 Mio ECU aan 
betalingskredieten en 756,4 Mio ECU aan niet-gesplitste 
kredieten) overgedragen naar 1989. 
2.6. Ten aanzien van de kredieten die zijn opgenomen 
ingevolge door het Parlement aangebrachte wijzigingen, 
welke in totaal 725,1 Mio ECU aan kredieten voor 
vastleggingen voor 190 begrotingslijnen en 471,4 Mio 
ECU aan kredieten voor betalingen voor 185 begrotings­
lijnen uitmaakten, dient er overigens op te worden 
gewezen dat het aan het eind van het jaar onbesteed 
gebleven bedrag in verscheidene gevallen groter was dan 
het bedrag van de wijziging zelf. Uit tabel 2.7 blijkt dat dit 
zich bij de begrotingslijnen waarvoor het bedrag van de 
wijziging tenminste 1 Mio ECU bedroeg, 32 maal heeft 
voorgedaan, waarmee een bedrag van 110,4 Mio ECU 
aan kredieten voor betalingen was gemoeid. 
2.7. De kwaliteit van het beheer of van de begrotings­
uitvoering kan niet alleen worden afgemeten naar de 
bestedingspercentages van de kredieten. Niettemin hecht 
de Kamer groot belang aan deze percentages, omdat zij 
objectieve aanwijzingen geven over de financiële activiteit 
van de Gemeenschappen en over de betrouwbaarheid van 
de begrotingsramingen. In dit verband moeten de 
gegevens uit dit hoofdstuk worden beoordeeld in het licht 
van de opmerkingen van de Kamer over de in de volgende 
hoofdstukken van het verslag behandelde onderwerpen. 
16 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
co ^ 
u l*J 1 
e 
c 
~& 
Js 
o o 
c 
•3 
(2 
c. 
c 
1 
5 
c 
•3 
£ 
Totaal 
van de 
in 1988 
schikbai 
redieter 
x> 
S Q^.rt igin; 
e lo 
n he 
tingi Wijz 
in d 
va 
egro 
x> 
J* rspronkelij 
tgetrokken 
kredieten 
voor het 
grotingsjaa 
1988 
os & 
2-3.1! 
>M 
° Totaal 
van de 
in 1988 
schikbai 
redieten 
X> ïgingen 
e loop 
n het 
tingsjaar 
> .S * g> 
X) onkelijl 
rokken 
ieten 
r het 
ingsjaai 
•88 
a u <u x o ~ 
oP -^ 
kbaar 
men 
eten 
) 
'£ M'73'^ 
PO 
O o.* 
O 
«8 + 
^ + 
II 
^ 
^~S 
w7+ 
£ o 
^ 
ON 
ON 
+ 
^f 
ON 
NO 
o 
•* 
ON 
ON 
+ 
•* 
ON 
> 
cd 
'3 
"O 
3 
O 
X5 
'3 
I 
~ _c 
c 
3, o o 
fN 
j 
O 
o o 
fN 
O 
o 
o o 
fN 
O 
o" o 
c 
cd 
cd 
0 
j 
0 O 
w 
fN fN 
>/-> 
cq 
ON 
fN 
NO 
NO 
fN 
oo 
NO 
1 
fN 
OO 
fN 
O 
ON 
1 § s 
3 
o 
T3 
e 
J 
m ON 
+ 
ON 
00 
fN 
ON 
OO 
Tf 
NO, 
1 
ON 
ON" 
O, 
o" 
NO 
1 
> 
•* O 
Tl" 
ON 
•* 
fN 
fN 
ON 
ON 
fN 
<3" 
ON 
1 
fN 
fN 
O 
Tt 
^ 
O 
ON 
•* 
ö o > 
> 
xs 
•° ' 13 
cd a o '5b 
£ ^ Tt 
ON 
(^ 
fN 
r-
fN 
fN 
lO 
O 
1 
NO 
O 
q 
X) 
"3 
C/l 
NO -
>o 
NO 
Tf 
+ 
00 
o 
Tt-
NO 
m 
NO 
•si-
^ 
ON 
+ 
fN 
ON 
m 
O 
C 
'5b 
O 
e 
O 
^ ON 
" 
NO 
•* 
+ 
NO 
ON 
ON 
ON 
ON 
(N 
NO 
*3-
+ 
, 
C 
cd 
C/3 
•ö 
3 
-o 
c ca 
cd 
C 
"cd 
3 
H 
OO ON 
•* 
•* 
^ 
NO 
1 
OO 
fN 
lO 
NO 
fN 
in 
+ 
fN 
rr 
O 
m 
ON 
c 
e 
S 
cd 
eb .s 
'1 
O 
ON O 
o 
(N 
NO 
ro 
NO 
NO 
O 
-* 
NO 
NO 
O 
^ 
1 
ON 
, 
> 
c 
e 
e* c 
'S 
o o 
> 
o •<* 
*r> o 
l/l 
TT 
^H 
NO 
NO 
+ 
00 
00 
r-t^ 
m 
-* 
»r> 
o NO 
f^ 
I~-
r^ 00 
o 
NO 
Tf 
«/) 
fM 
+ 
NO 
fM 
O 
m 
1/1 
•<r 
^ 
•* 
ON 
fM 
«n 
00 
•* 
"3 n 
B 
COD 
13 
o 
H "t r^ 
ro oo 
(N ^r 
+ + 
•r> m 
fN NO 
<~r> 
— Tfr 
^f —< 
oo ON 
fN Tt 
ON -H 
^ — m —c 
m fN 
O fN 
+ + 
fN O 
Tt O 
1 rt 
ON 
fN 
•* 
e 
«il aarvan: 
iet-gesplit 
^splitste k 
> C 00 II 
§ 1 § "2 c > 
> eS.S 
S ö § 
|ü 
C3 U > 
•- -S -S 
•a g is 
ugS 'g 3 
•^ 8 g 
WQ.S 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17 
oa s~ 
| 
.s 
s 
i$ 
i 
lï 
^ 
Ö 
_c 
<u 
i 
o p 
c 
•5 
^ °° 
oo 11 
> x> 
Ê -
u-O 
CQ^ 
*§ ^ 
>.o 
o-— 
|| 
ca J2 
il 
«"5. 
55 g 
IHTS 
ca 
II 
JS'B" 
<u 
53 g 
^7 
ca Co 
C2-
CS 
o è^ 
Os 
^ 
o' 
ON 
o 
fN 
o^ 
-* 
ON' 
TT 
NO 
UO 
? Tt; 
ON 
Tt-
ON 
" 
"sf 
^ 
ON 
O 
ON 
e 
> 
• cd 
1? '=?. 5 
° c 
-cl .~ è? 
O 
ON 
Co 
ON 
^o 
o o 
fN 
o^ 
ON 
ON 
m 
"* NO 
fN 
^ 
O 
NO' 
ON 
O 
TT 
ND 
O 
f^. 
^ 
ON 
5 
ON 
<N 
OO 
o NO 
ON 
fN 
e 
cd 
cd 
O 
j 
iO w ^ 
NO 
ON 
NO 
Tf 
ON 
fN 
~ 
o^ 
-* 
ON 
NO 
oo' 
°V 
o^ 
NO 
N= 
ON 
o! 
ON 
oo 
o 
c 
3 
3 
3 
O 
X» 
-o a 
cd o^ 
©. 
o" 
NO 
ON 
fN 
•<* 
NO~ 
^ 
"* 
Tf' 
ON 
•* 
Tf 
x= 
"* 
m 
ON 
fN 
> £ 
04 
ON 
•>* 
ro 
O 
•* 
ro 
^ 
co 
fN 
ON 
fN 
fN 
fN 
•<* 
ON 
Tf 
^ó 
-* 
fN 
••* 
^ 
Tf 
ON 
ON 
ON 
•* 
ON 5. Regionaal beleid 
en vervoer è? 
ON 
Tj" 
O 
fN 
Tf 
ON 
fN 
ON 
fN 
fN 
•sfr 
ON 
O 
ON 
ON 
O 
ro 
fN 
m 
^ 
ON 
fN 
ON 
NO 
T3 
X> 
13 
.2 
o ; co 
NO ^ 
O 
ON 
rf 
ND" 
ON 
£ 
o" 
o ON 
Tf 
o 
^ 
ON 
T]-
NO' 
Tj-
^ 
fN 
fN 
ON 
ND* 
00 
Tf 
Tf 
C 
'5b 
a 
o 
T3 
c 
O è? 
o 
o ON 
*t 
rj-
Tf 
<-<-> 
ON 
fN 
ro 
o? 
T}-
O 
ON 
o •* fN 
OO 
ON 
ON 
^ 
ON 
NO 
-xl-
ON 
ON 
ro 
2Ê 
O 
ON 
o" 
fN 
O 
ON 
VO 
a cd 
cd 
c 
c a 
13 5 
U C/D 
ÖOI2 
3 J 
H -o ^ 
ON 
^^~ o 
ON 
•3-
Tf 
^ 
^ 
ON 
ON 
Tf 
^ 
ON 
\D 
fN 
£ 
ON 
ON 
•* 
NO 
fN 
fN 
Q 
•<* 
oo 
fi 12 1 
c 
6 
cd 
c 
M 
'| 
O 
ON 1 
o 
o 
1 
fN 
O 
1 
-* MD 
NO 
O 
1 
1 
fN 
> 
a 
c 
60 
c 
'S 
o 
o 
> 
ö £ 
PO 
ON 
°V oe 
r^ ri 
•^r 
•* 
vT o fN 
^ 
O 
TT 
0\ 
•* 
•* 
<s PO 
pn 
X 
v^ r^ IT) 
1^ 
PO 
^ 
O 
"T 
ON 
Tf 
rT 
•<r 
PO 
PO 
r-^ 
r^ 
00 
o 
NO 
TT 
£ 
r-
NO 
ON 
"1 
oC 00 
•* 
X 
PO 
IT) 
O 
X 
ON 
PO 
"ës 
e 
en 
"« 
o 
H X° N» 
^t — 
m °° 
•* r-
PO ^ 
o^ o^ 
o~ •* 
ÏN^ 
— Tl-
fN 
ON O^ 
fN fN 
P! = 
ON — 
Tl" — 
o^ o^ 
l~~ Tt 
Tf -H 
r- o 
fN -H 
oo r-
fN — 
C waarvan: 
niet-gesplitste kredi 
gesplitste kredieten N» 
-^ 
ON' 
Tf 
NO 
— 
ÏS' 
Tt 
Tf 
!2 
^ 
NO^ 
fN 
fN 
PO 
o 
TI-
NO 
•<t 
NO 
ON 
fN 
O 
-
T}-
NO 
N» 
ON 
fN 
ON 
ON 
in 
NO Andere sectoren dan 
EOGFL-Garantie en 
reserve (1 en 3 - 9) c 
o 
IS 
a 
< £ 
fN 
ON 
fN 
•* 
ON 
NO 
•* ON 
NO 
O 
£ 
NO 
o' 
fN 
O 
fN 
NO 
ON 
S? 
ON 
NO 
-
^_ 
^ 
NO 
Tf 
ON 
Tf-
NO 
fN dan EOGFL-Garantie 
(3 - 7 en 9) 
18 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
on 
e 
sa ö 
ü 
.o 
J a^ C C 
£T> 
™ ab 
e 
13 M 
t2 * 
1 
è§§ 
-Ï2 2 
HHa 
M^ 
Ö c 
'•n'w 
£T3 
50 öb 
c 
_c 
pa 
c 
•«& °ON 
•oü U 3 
O 
«>s? 
£T3 
m ab 
c 
_c 
pa 
u oo 
.2* 
-T3 
u a oJa 
c/5 1? 
5 
T 
VO 
£ 
+ 
S </^ QQ' av' 
0\ oo oo 
« fN 00 
°v ^ n. 
— <N 
O Tf- O 
2 t-"c» 
ON 00 OO 
ON O ON 
r- o r-— VO f-
— Os O 
P P "cd 
> > 5 
Z o 
'S <90 
T5 -S 
.52 o 
Ï5 o 
ON 
^ 
ON" 
NO 
<N 
,—, 
r={ 
o" 
o 
r-
** 
o 
o 
o 
NO 
ON 
ON 
VO 
(N 
O 
o 
o 
(N 
P 
> 
c 
cd 
cd 
Ü 
0 o w 
r«i —^ q vq 
<- OS. NO 
ON Tt "* 
q — — 
OOMN 
t ^ O —' fN 
— fN 
«O Tj- O 
ON fN — 
O O O 
tN ON r-
p P 13 
> > «2 
Z£ 
c 
3 
3 
3 
O 
.£> 
G 
CS 
co 00 0O 00 
fN O' ON 
00 fN O 
<N (N 
SO PO ON, 
OfN N 
fN (N 
t"^ fN ON 
00 0O 00 
*-. rN 
ON — O 
(N fN 
P P 13 
> > .5 
Z ° 
> 
•<* °i 
ON 
•* 
t 
t^ 
O 
t 
o 
ON 
ON 
fN 
ON 
ON 
•* 
ON 
ON 
ON 
O 
<N 
P 
> z 
32 
-O 
13 
C 
O 
'5b 
e* 
«o ON 
TT 
co 
O 
(N 
r-
NO" 
•* 
ON 
CM 
fN 
•* 
ND 
fN 
NO 
O 
O 
Tf 
Tf 
fN 
fN 
P 
> z 
32 
13 
.2 
o 
C/3 
NO o" 
ON 
^ 
NO~ 
ON 
"l 
fN 
fN 
ON 
O 
t 
NO 
ON 
NO 
O 
NO 
O 
t 
NO 
P 
> Z 
e 
'5b 
G 
O 
-o 
G 
O 
^ O 
ON 
TT 
r~ Tf 
•<* 
^ 
^ 
ON" 
fN 
O 
O 
ON 
ON 
ON 
ON 
ON 
NO 
t 
ON 
ON 
fN 
P 
> 
G 
G B 
<u cd 
2?'S 
2 a 
« cd 
H cd 
oo r-' r-^ —r 
ON ^ ,n 
- (N •* 
Tt ^ ON 
—' ND" r~-" 
fN fN -^t 
ON fN — 
— Tf NO 
P P "cd 
> > 2 
z ° 
> c 
« 1 
ON ! 1 1 
1 l 
"NT (--_ --
o o 
•<* r~ —i 
•sf «^ o 
o o 
P P "c3 
> > 5 
Z ° 
G 
00 
.S ca 
> 
1 g 
ö r^rTf^ 
O ON.OJ, 
N© ^H f-
mo\N 
HftH 
r«3 Tf 
r^ i-^ Tf 
NO 't O 
r*3 -H \r> 
m -H f 
irf NO'—T 
N ce q 
irf »M r^ Nlflh 
N t~ O 
t^ oo »r^ 
VlTfO 
f*3 «S NO 
NH« 
— — 
P»3 NO ON 
NOH 
r^ fS ON 
t r- -^ «*3 NO O 
-* ^ r»3 
Hfl\0 
m t 
O ON ON 
NO 90 t <S i-i t 
1^ H 00 
C3 O f^ 
«rt * 
P P « 
> > 5 
ZE2 
'M 
H **T 
X 
r£ 
t-
«*3 
vq 
t 
T 
fS 
fS 
O 
KT 
m 
r^ 
V© 
ON 
r^ 
vf t 
t~-
^T 
ID 
00 
tr> 
sg 
•-
B 
53 
9 
tb 
0 
B ^ 
2 2 
H g -* 3 
o o-* 
O J3 3 
S'S2 
c c o 
il-2 
c c'^ 
° 2 § 
'| cÜ 
£tUüJ 
Sïo .c-0 > 
o oD 
> >w 
DD.2 
tü w^ 
oo°. 
ode 
ü^ > 
^ 3^c3 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 
S I o 
"JS 
§ § 
«1 c 
c 
o 
? 
TJ 
•1 
e 
e H 
i c 
>.u 
s) i ao-22 
• S-Q.S o 
tu >•*_* 
Tech­
nische 
kosten 
H Parti­
culiere 
opslag emie 
'oor 
riën-
atie 
£-o~ 
•o 
u 3 
C |g 
E o. o u u S ^3 
£ 
P- a 
•85 § 
DSë 
c* 
o 
H 
o 
c/3 
2^ 
O 3 
X O 
-
2X+ 
£ 
g 
p 
s 
+ TT 
T+ 
S r- 1 oo 
Tt ' o' 
t-- | 
°\ ~~l. 
£> i 
ON 1 
fN [ t— 
fN 
fN 
„ oo m 
vo — —• 
in 
1 1 °° 
' ' oC 
Tt 
NO — NO 
Tt "" 
NO 1 | 
NO 
1 
1 1 1 
NO O —i 
-* —' NO 
ON WO 
fN — 
Tt 00 00 
fN O 
Tt fN Granen 
Rijst 
Suiker 
O O —' © Tt 1 1 I ON 
ON NO, | j I rn 
NO~ ©" ' ' 1 vo 
— I t~-
1 WO 
ON — I 1 1 fN 
© ^ 1 1 1 — 
s-f ! i ^ 
(N iO mrt t^ « 
ON Tt ON Tt ro © 
oo •* 00 VI •* — 
t~- ON NO Tt NO ON 
fN 
1 1 1 fN © WO 
oo 
NO NO © 
Tt Tf -* 
NO V) rn fN O 
ON Tt ON ro — 
ro Os NO Tt 
fN 
1 I 1 CN' Tt 
' ' ' ON" Tt 
fN ON 1 vi /i 
ND fN NO Tt 
Tt 0O ro Tt fN WO 
ON ^ ON Tt OO WO 
ro r~ oo wo © Tt 
ON ON NO Tt t^- wo 
fN -^ 
a ssen 
assen 
ijderups 
% * N 
ü -o H "*-flfiüfi C U ui u Olijfolie 
01iehoud< 
Eiwithoui 
Vezelgew 
Groenten 
Wijn 
fN fN ro Tt wo NO NO 
fN 
NO" 
Tt 
£} 
ro 
ON 
00 
ro 
ON 
1 
fN 
Tt 
NO 
NO 
ON ©, Tt 
NO —i 
1 "ÏT 
' NO'NO" 
ND © 
fN ON 
© © 
1 —T Tt 
© © 
' NO*" Tt 
00 OO f-
ON ^H — 
fN ^ 
1 t— fN 
Tt NO 
1 Tt fN 
ON Tt 
°l 1 
Tt ^-H 
O Tt 
fN 
00 NO 1 
1 
! 1 1 
1 ON r-~ 
— NO 
© f-
ro 
OO (^ oo 
ON Tt 
wo fN 
ö 
M 
3 
-o 
O 
g o. 
o > 
o '3 Tabak 
Overige s 
Melk en ; 
Rundvlee 
^ oo © ~ 1 1 
1 1 
1 1 
1 
NO ro 
ON Tt 
fN 
oo ro 
Tt 
OO I 
fN ' 
ON 
fN 
j 1 
1 m 
1 fN 
— 
NO NO 
ON -H 
fN fN 
~ 
</i 
"> 
e u 1 1 1 
1 1 1 
1 1 1 
1 
1 1 00 
1 1 NO 
fN 
Tt 
1 1 1 
1 1 ND 
fN 
Tt 
j 1 1 
1 1 1 1 
— Tt 1-; 
Tt fN fN 
ON © Tt 
rH*-H 
—* Tt WO 
ON © NO 
— NO WO 
Ö 
13 
60 
_cd 
3 *-. 
a-S 
-£3 
u .« 
73 fi Schape- e 
Varkensv 
Eieren en 
Produkte 
MCB's 
fN fN Tt wo * 
fN fN ^ 
fN , 
1 
1 
ON 
Tt 
©' 
1 
NO^ 
ro 
1 
Tt 
<xT 
1 
ON 
NO 
Tt 
> 
© 
Tt r* 
00 
Cl 
N© 
m r-
<s 
_. 
NO 
Tt 
ID 
Tt 
00 
r»f NO 
^ 
Tt 
NS 
*s 
K 
NO 
°i> r~ 
Tl 
Tt 
W 
00 
NO 
r-
tr> 
o 
o 
o\ 
^ 
NO 
X 
NO 
ON 
O 
NO 
O 
NO 
_ 
C8 
« 
O 
H ro 
Ö 
> 
'3 
-o 
c 
< 
ON 
fN ^ 
NO 
f) 
Tt 
NO 
13 es 
e 
BC 
13 
"S H 
20 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Tabel 2.5 — Ontvangsten en eindsaldo in 1987 en 1988 
(Mio ECU) 
Ontvangstencategorie 
Douanerechten (H 12) 
Landbouwheffingen (H 10) 
Bijdragen en heffingen suiker en isoglucose (H 11) 
Eigen middelen BTW (H 13) 
Financiële bijdragen (H 20) 
Correcties op eigen middelen BTW en financiële bijdragen van vorige 
begrotingsjaren (H 31) 
Diverse ontvangsten (Titel 4-9) 
Overschot van het vorige begrotingsjaar (H 30) 
Kosten voor de Lid-Staten in verband met de inning van de eigen 
middelen (H 19) 
Financiële bijdragen bestemd voor het evenwicht van de algemene 
begroting (H 21) 
Totaal ontvangsten 
Correcties : 
Annulering van het saldo van uit het vorige begrotingsjaar over­
gedragen kredieten voor betalingen 
Wisselkoersverschillen 
Totaal gecorrigeerde ontvangsten 
Uitgaven van het begrotingsjaar 
Eindsaldo van het begrotingsjaar 1987 
Werkelijke 
ontvangsten 
(1) 
8 936,5 
1 626,1 
1 471,7 
23 463,5 
210,6 
-359,3 
434,2 
— 
35 783,3 
189,5 
17,9 
35 990,7 
35 469,20) 
521,5 1988 
Begroting 
(na gewij­
zigde en 
aanvullende 
begroting 
nr. 1) 
(2) 
9 550,2 
1 594,4 
1 539,9 
23 917,8 
211,6 
350,0 
311,3 
500,0 
- 1 268,5 
7 113,7 
43 820,4 Werkelijke 
ontvangsten 
(3) 
10 344,7 
1 504,6 
1 390,7 
23 927,6 
211,4 
383,6 
460,0 
500,0 
- 1 325,0 
4 445,8 
41 843,4 
381,5 
36,1 
42 261,0 
41 120,9 
1 140,1 
(') Inclusief het boekingstekort van het begrotingsjaar 1986 (819,9 Mio ECU) dat werd opgenomen in de begroting 1987. 
Analyse van de oorzaken van de 
onderbesteding der kredieten 72,9 % in 1987), sociaal beleid: 84,9 % (tegenover 95,6 % 
in 1987) en ontwikkelingssamenwerking: 71,9 % (tegen­
over 53,3 % in 1987) — (zie de tabellen 2.2 en 2.3). 
2.8. De analyse van de Kamer had voornamelijk 
betrekking op de besteding van de kredieten betreffende 
de zes andere beleidssectoren van de begroting dan het 
EOGFL-Garantie. Kenmerkend voor de kredieten voor 
vastleggingen is dat zij in het algemeen een hoge 
bestedingsgraad kennen, en wel van 94 % voor de visserij 
tot 99 % voor regionaal beleid en vervoer of sociaal beleid 
(zie tabel 2.2). 
2.9. Hoewel de globale bestedingsgraad van de kredie­
ten voor betalingen van deze zes sectoren hoger was dan 
in het vorige begrotingsjaar (89,2 % tegenover 86,1 % in 
1987), zijn er drie beleidsterreinen van de begroting 
waarop — ongeacht of het gaat om VU of NVU — de 
globale bestedingsgraad van de kredieten lager is dan 
90%. Het gaat hier om visserij: 79,8% (tegenover 2.10. Ten aanzien van de zes genoemde werkterreinen 
heeft de Kamer een overzicht (zie tabel 2.8) opgesteld van 
de begrotingslijnen waarop in 1988 meer dan 5 Mio ECU 
aan oorspronkelijk beschikbaar gestelde kredieten voor 
betalingen en/of vastleggingen waren toegewezen, en 
waarvan de bestedingsgraad lager was dan 75 %. Het 
overzicht van de Kamer geeft voor zover nodig aan in 
hoeverre de betrokken begrotingslijnen waren gewijzigd 
door het Parlement. De Kamer merkt het volgende op: 
(a) 20 begrotingslijnen (24 in 1987) waarop meer dan 
5 Mio ECU aan kredieten voor vastleggingen waren 
toegewezen, kenden een besteding van minder dan 
75 %. Deze lijnen vertegenwoordigen een geldvolume 
van 476,6 Mio ECU (1 150,1 Mio ECU in 1987), 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 21 
Tabel 2.6 — Aandeel van de jaarlijkse uitgaven van het EOGFL-Garantie in het totaal van de jaarlijkse begrotingsuitgaven (!) 
(1973-1988) 
Jaarlijkse begrotingsuitgaven = 100 % 
80 — 
70 — 
60 79,3 77,5 
75,2 
72,6 73,6 70,9 % Jaarlijkse begrotingsuitgaven 
72,6^ y EOGFL-Garantie 
ff (T.1J.2, Hfdst. 81) 71,1 
,69,4 't 
70 66, 
64,9 71,0 
,2\\^/ 67,1 ^ 
66,7 
64,7 65,0 64,9 
61,6 60,6 
1—I—r ir 1973 74 75 76 77 78 79 80 11 82 83 84 85 86 87 
(') Jaarlijkse uitgaven: betalingen ten laste van kredieten van het begrotingsjaar plus betalingen ten laste van overdrachten uit het vorige begrotingsjaar. 
N.B.: De aandelen van 70,2 %, 64,7 %, 65,0 % en 64,9 % voor de begrotingsjaren 1985, 1986, 1987 en 1988 zijn berekend op basis van de cijfers in de 
jaarrekening. De aandelen van 71,1 %, 66,7 %, 71,0 % en 67,1 % (stippellijn), zijn door de Rekenkamer vastgesteld door enerzijds de werkelijke 
uitgaven van het EOGFL over een tijdvak van 12 maanden te berekenen en anderzijds daaraan de zogenaamde „negatieve" uitgaven toe te voegen. 
Voor 1988 zijn de voor de inning van de eigen middelen gemaakte kosten (1 325,0 Mio ECU) wederom als begrotingsuitgaven en niet als negatieve 
ontvangsten in aanmerking genomen. 
waarvan 249,2 Mio ECU (547,9 Mio ECU in 1987) 
niet werden besteed zoals oorspronkelijk was voor­
zien, d.w.z. zij werden overgeschreven, geannuleerd 
of overgedragen; 
(b) 63 begrotingslijnen (62 in 1987) waarop meer dan 
5 Mio ECU aan kredieten voor betalingen waren 
toegewezen, kenden een besteding van minder dan 
75 %. Deze lijnen vertegenwoordigen een geldvolume 
van 1 906,0 Mio ECU (3 492,4 Mio ECU in 1987), 
waarvan 949,4 Mio ECU (1 971,6 Mio ECU in 1987) 
evenmin werden besteed zoals oorspronkelijk was 
voorzien. 
2.11. Hoewel er ten opzichte van 1987 een zekere 
verbetering is opgetreden wat betreft de hoeveelheid 
cijfermateriaal in de jaarrekening, betreurt de Kamer het 
dat de Commissie, ondanks de tot haar gerichte wensen 
van de begrotingsautoriteit, nog steeds niet in staat is om 
een analyse te geven van de oorzaken van de onder­
besteding der kredieten. In dit verband blijft de Kamer bij 
haar mening dat de gegevens ter zake, opgenomen in deel 
I van de jaarrekening, getiteld „Analyse van het financieel 
beheer", ontoereikend zijn. Op basis van de tijdens haar 
controleverrichtingen vergaarde informatie, maar ook van de gegevens uit genoemd deel I, heeft de Kamer 
evenals vorig jaar getracht deze grote leemte op te vullen 
en de belangrijkste oorzaken van onderbesteding op de 
betrokken begrotingslijnen op te sporen. De verschillende 
soorten geïdentificeerde oorzaken zijn opgesomd in tabel 
2.9, waarbij de bedragen zijn aangegeven die telkens met 
het soort oorzaak zijn gemoeid. Ingeval de onder­
besteding op een bepaalde begrotingslijn verschillende 
oorzaken heeft, wordt enkel de belangrijkste oorzaak 
genoemd. Uit de analyse van de Kamer blijkt dat alle 
hoofdverklaringen voor de geringe besteding van bepaal­
de kredieten die zij vorig jaar heeft opgespoord, nog 
steeds gelden, los van het feit dat de Commissie zich soms 
beroept op de late vaststelling — op 1 juni 1988 — van de 
begroting over dat jaar om de bij bepaalde lijnen 
geconstateerde onderbesteding te rechtvaardigen. 
2.12. Dat de voorgaande opmerkingen, die vaak 
dezelfde werkterreinen betreffen, ook reeds het vorig jaar 
zijn gemaakt, zou de Commissie ertoe moeten aanzetten, 
zich te beraden over de oorzaken van dit verschijnsel 
teneinde daaruit reeds bij de voorbereiding van haar 
volgende begrotingsramingen de consequenties te trek­
ken. 
22 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Tabel 2.7 — Op amendement van het Parlement opgenomen kredieten op begrotingslijnen waarvoor het bedrag van de aan het eind van het 
begrotingsjaar onbesteed gebleven kredieten groter was dan het bedrag van het amendement 
(Mio ECU) 
Sector 
Deel A 
Huishoud, uitgaven 
Deel B 
Landbouwstructuren 
Regionaal beleid 
en vervoer 
Sociaal beleid 
Onderzoek, 
energie, enz. 
Ontwikkelings­
samenwerking Begrotings­
lijn 
211 
2204 
382 
580 
5812 
631 
634 
6400 
6450 
6470 
6471 
6610 
6661 
6672 
6673 
6701 
6740 
en 
6741 
679 
7301 
7330 
7353 
7356 
7372 
7700 
925 
9281 
9300 
en 
9310 
9303 
en 
9313 
937 
9500 
954 
9900 Omschrijving 
Informatieverwerkingsnetten 
Bureauticamateriaal 
Controles in de landbouw 
Financiële steun voor projecten op het gebied van de vervoersinfrastructuur binnen de 
Gemeenschap 
Financiële steun voor infrastructuurprojecten om het transitovervoer door Joegoslavië 
te vergemakkelijken 
Samenwerking universiteit/industrie en opleidingen voor nieuwe technologieën 
(Comett) 
Beroepsopleiding en beroepskeuzevoorlichting 
Acties op het terrein van de werkgelegenheid en de Europese sociale ruimte 
Sociale integratie van gehandicapten 
Kankerbestrijding 
AIDS-bestrijding 
Ruimtelijke ordening en bescherming en beheer van het milieu en de natuurlijke 
hulpbronnen, alsmede directe maatregelen in bijzonder bedreigde gebieden 
Bosbescherming 
Controle op de veiligheid van gebruiks- en verbruiksartikelen 
Veiligheid van kinderen 
Acties ten behoeve van het architectonisch erfgoed 
Voorlichting — Gecentraliseerde activiteiten 
en 
Voorlichting — Gedecentraliseerde activiteiten 
Europees Film- en Televisiejaar (1988) 
Horizontale werkzaamheden — Versterking van het wetenschappelijk en technisch 
potentieel van de Gemeenschap — het Europa van de onderzoekers 
Onderzoek in verband met de ontwikkeling—Wetenschap en techniek ten dienste van de 
ontwikkeling 
Onderzoekprogramma — Autotechniek 
Biotechniek 
Milieu 
Goedkeuring van telecommunicatieterminals en voorbereidende activiteiten op dit 
gebied 
Vervoer 
Deelneming door de Gemeenschap aan opslagprogramma's en alarmsystemen 
Financiële en technische samenwerking met ontwikkelingslanden in Azië en Latijns-
Amerika 
Samenwerking met ontwikkelingslanden in Azië en Latijns-Amerika op energiegebied 
Stelsel ter compensatie van de verliezen aan exportopbrengsten, geleden door de minst 
ontwikkelde landen die de Overeenkomst van Lomé niet hebben ondertekend 
Hulp aan de bevolking van ontwikkelingslanden en aan door rampen getroffen derde 
landen 
Bestrijding van AIDS in de ontwikkelingslanden 
Maatregelen in het kader van overeenkomsten voor economische en commerciële 
samenwerking met derde landen 
Totaal Op amendement 
van het Parlement 
opgenomen 
kredieten 
voor betalingen 
1,4 
1,4 
5,0 
10,0 
5,0 
5,0 
4,2 
4,0 
1,0 
5,0 
1,0 
1,5 
1,5 
1,3 
1,2 
2,0 
1,4 
4,8 
5,0 
2,1 
1,0 
2,5 
1,0 
2,4 
1,7 
4,0 
20,0 
1,5 
5,0 
1,5 
3,5 
' 2,5 
110,4 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 23 
Tabel 2.8 — Begrotingslijnen met meer dan 5 Mio ECU, waarbij de bestedingsgraad van de aanvankelijk 
voor het begrotingsjaar 1988 ter beschikking gestelde kredieten voor betalingen (KVB) en/of voor vastleggingen (KW) 
(oorspronkelijke kredieten en uit 1987 resterende of overgedragen kredieten) lager is dan 75 % 
(Mio ECU) 
Sector 
Landbouw­
structuren 
Visserij 
Regionaal 
beleid en 
vervoer 
Sociaal 
Onderzoek, 
energie, (') 
3210 
3220 
3221 
323 
330 
333 
380 
(NGK) 
382 
(NGK) 
384 
385 
(NGK) 
411 
460 
4701 
4702 
5421 
550 
552 
580 
610 
630 
(NGK) 
631 
(NGK) 
634 
(NGK) 
6400 
(NGK) 
6470 
(NGK) 
6600 
6631 
6661 
6701 
(NGK) 
67l" 
(NGK) 
6740 
(NGK) 
6741 
(NGK) 
679 
(NGK) 
7301 
7326 
7328 
7330 Omschrijving 
EOGFL-Oriëntatie: Verbetering van de infrastructuur in bepaalde 
probleemgebieden 
EOGFL-Oriëntatie: Directe maatregelen voor bepaalde gebieden 
EOGFL-Oriëntatie: Indirecte maatregelen voor bepaalde gebieden 
EOGFL-Oriëntatie: Specifieke regionale maatregelen als bedoeld in 
titel IV van Verordening (EEG) nr. 797/85 
EOGFL-Oriëntatie: Producentengroeperingen 
EOGFL-Oriëntatie: Fruit en olijven 
Gerichte veterinaire acties 
Controles in de landbouw 
Landbouwonderzoek 
Herstructurering van het stelsel van landbouwenquêtes 
Financiële bijdragen voor de controle en het toezicht in de maritieme 
wateren van bepaalde Lid-Staten 
EOGFL-Oriëntatie: Herstructurering, modernisering en ontwikke­
ling van de visserij en de aquicUltuur 
Heroriëntatie van de visserij 
Aanpassing en modernisering 
Bouw, aanpassing en uitrusting van centra voor revalidatie van 
psychisch en mentaal zieken en gehandicapten 
Mediterrane programma's Voorbereiding van de geïntegreerde 
programma's 
Geïntegreerde mediterrane programma's -- Technische bijstand 
Financiële steun voor projecten op het gebied van de vervoersinfra­
structuur binnen de Gemeenschap 
Europees Sociaal Fonds Specifieke maatregelen 
Onderwijs 
Samenwerking universiteit/industrie en opleidingen voor nieuwe 
technologieën (Comett) 
Beroepsopleiding en beroepskeuzevoorlichting 
Acties op het terrein van de werkgelegenheid en de Europese sociale 
ruimte 
Kankerbestrijding 
Communautaire acties voor het milieu 
Europees Jaar van het Milieu 
Bosbescherming 
Acties ten behoeve van het architectonisch erfgoed 
Studieprojecten en ontwikkeling in de audiovisuele industrie 
Voorlichting — Gecentraliseerde activiteiten — Voorlichting — 
Gedecentraliseerde activiteiten 
Europees Film- en Televisiejaar (1988) 
Horizontale werkzaamheden — Versterking v/h wetenschappelijk en 
technisch potentieel v/d Gemeenschap - h. Europa v/d onderzoekers 
Gezondheid en veiligheid — Biologie en bescherming van de 
gezondheid; stralingsbescherming 
Milieu 
Onderzoek in verband met de ontwikkeling — Wetenschap en 
techniek ten dienste van de ontwikkeling Aanvankelijk 
S,oort beschikking 
,.f" gestelde 
dieten kredieten 
(2) 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 6,8 
52,4 
60,9 
24,7 
84,0 
84,0 
20,0 
20,0 
7,4 
7,4 
30,7 
30,5 
6,1 
5,5 
39,2 
25,0 
4,3 
23,5 
8,1 
6,0 
10,5 
22,0 
57,2 
4,4 
13,2 
51,1 
131,4 
7,8 
12,4 
14,8 
4,0 
6,0 
61,4 
60,0 
147,1 
115,2 
13,4 
8,1 
31,4 
20,0 
16,9 
13,0 
8,4 
7,0 
8,6 
8,0 
5,0 
0,0 
5,9 
3,0 
9,0 
6,4 
6,7 
4,0 
5,5 
5,5 
23,1 
17,6 
7,0 
6,8 
26,4 
35,2 
"" 20,4 
13,1 
28,2 
17,4 
18,3 
35,7 waarvan 
opgenomen 
op amende-
van het 
Parlement 
5,0 
5,0 
13,5 
11,6 
37,0 
0,5 
0,5 
2,0 
4,0 
10,0 
60,0 
5,0 
5,0 
4,2 
4,2 
4,0 
4,0 
5,0 
5,0 
2,0 
2,0 
1,5 
1,5 
2,0 
2,0 
4,5 
4,5 
1,4 
1,4 
4,8 
4,8 
5,0 
10,0 
2,1 
2,0 van de 
kredieten 
51 
38 
74 
2 
58 
58 
22 
22 
45 
45 
65 
65 
11 
1 
38 
94 
87 
15 
27 
57 
43 
77 
65 
100 
35 
40 
80 
35 
100 
15 
6 
16 
71 
100 
40 
94 
61 
100 
70 
100 
40 
83 
39 
100 
41 
100 
56 
100 
67 
100 
27 
98 
66 
100 
45 
99 
69 
100 
23 
100 
71 
100 
66 
100 
63 
97 
66 
100 Belang­
rijkste 
oorzaak 
ding (3) 
(a) 
(a) 
(a) 
(a) 
(a) 
(a) 
(a) 
(a) 
(a) 
(a) 
(b) 
(b) 
(0 (0 
(a) 
(-) 
(-) 
(d) 
(a) 
(a) 
(a) 
(-) 
(a) 
(d) 
(d) 
(a) 
(-) 
(a) 
(a) 
(c) 
(e) 
(a) 
(a) 
(d) 
(e) 
(e) 
(a) 
(d) 
(e) 
(b) 
(e) 
(0 
(d) 
(c) 
(0 
(d) 
(d) 
24 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
( Verwig) 
Sector 
Ontwikkelings­
samenwerking ?) 
7350 
7372 
750 
751 
753 
7700 
7717 
774 
7750 
777 
9201 
923 
924 
925 
(NGK) 
927 
(NGK) 
9280 
9281 
929 
(NGK) 
9300 
9310 
9301 
9311 
9303 
9313 
937 
946 
9500 
(NGK) 
951 
(NGK) 
958 
961 
9630 
9632 
9651 
982 
(NGK) 
9900 
(NGK) Omschrijving 
Industriële technieken — Toegepaste metrologie en referentiemate-
Milieu 
Communautair beleid op informatiegebied 
Opzetten en bevorderen van werkzaamheden in verband met de 
taaiverscheidenheid 
Verspreiding en exploitatie van de resultaten van de communautaire 
werkzaamheden op het gebied van onderzoek, ontwikkeling en 
demonstratie van technologie 
Goedkeuring van telecommunicatieterminals en voorbereidende 
activiteiten op dit gebied 
Normalisatie op het gebied van de informatietechnieken 
Toezicht op de toepassing van bepaalde maatregelen in de ijzer- en 
staalsector 
Maatregelen ter voltooiing van de interne markt 
Stimulerende maatregelen ten gunste van het bedrijfsleven (midden-
en kleinbedrijf) 
Levering van rijst als voedselhulp 
Levering van plantaardige oliën/olijfolie als voedselhulp 
Levering van andere produkten als voedselhulp 
Vervoer 
Andere uitgaven 
Buitengewone reserve 
Deelneming door de Gemeenschap aan opslagprogramma's en 
alarmsystemen 
Voedselmaatregelen ter vervanging van voedselhulpleveranties 
Financiële en technische samenwerking met ontwikkelingslanden in 
Azië en Latijns-Amerika 
Bevordering van de handelsbetrekkingen van ontwikkelingslanden in 
Azië en Latijns-Amerika 
Samenwerking met ontwikkelingslanden in Azië en Latijns-Amerika 
op energiegebied 
Stelsel ter compensatie van de verliezen aan exportopbrengsten, 
geleden door de minst ontwikkelde landen die de Overeenkomst van 
Lomé niet hebben ondertekend 
Milieubeheer in de ontwikkelingslanden 
Hulp aan de bevolking van ontwikkelingslanden en aan door rampen 
getroffen derde landen 
Bijdrage in de uitgaven voor de aankoop van levensmiddelen en 
zaaigoed door niet-gouvernementele en internationale organisaties 
Speciaal programma ter bestrijding van de honger in de wereld 
Financiële samenwerking met Malta 
Derde financieel protocool met Turkije 
Speciale hulp aan Turkije 
Derde financiële protocollen met de landen van het zuidoostelijk 
Middellandse-Zeegebied 
Delegaties van de Commissie in de landen in Afrika, het Caribische 
gebied en de Stille Oceaan en de landen en gebieden overzee 
Maatregelen in het kader van overeenkomsten voor economische en 
commerciële samenwerking met derde landen dieten 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW Aanvankelijk 
ter 
beschikking 
gestelde 
kredieten 
(2) 
6,7 
6,2 
6,9 
12,4 
8,9 
9,5 
7,8 
7,2 
5,8 
4,0 
11,8. 
17,0 
6,3 
7,5 
15,6 
13,7 
12,2 
11,8 
18,1 
16,9 
34,7 
14,0 
49,7 
24,0 
64,5 
30,0 
175,8 
95,0 
5,9 
5,0 
74,0 
42,0 
13,3 
10,0 
15,6 
10,0 
352,1 
266,6 
15,9 
14,9 
9,0 
9,6 
15,4 
13,8 
6,0 
7,0 
27,3 
20,0 
10,0 
10,0 
7,9 
5,5 
8,0 
21,8 
0,0 
13,7 
27,1 
15,0 
100,0 
17,4 
17,4 
14,8 
10,0 waarvan 
opgenomen 
op amende-
van het 
Parlement 
3,4 
0,0 
1,0 
2,0 
1,0 
3,5 
0,5 
2,2 
2,4 
4,0 
2,1 
1,0 
3,0 
2,0 
5,0 
1,7 
1,7 
2,5 
2,5 
30,0 
42,0 
4,0 
10,0 
10,0 
10,0 
20,0 
70,0 
-1,0 
7,1 
1,5 
2,0 
5,0 
3,8 
3,0 
3,0 
1,5 
1,5 
5,0 
5,0 
2,5 
2,5 (Mio ECU) 
van de 
kredieten 
77 
70 
60 
96 
71 
100 
72 
99 
65 
100 
66 
98 
60 
100 
55 
32 
71 
100 
66 
100 
33 
67 
44 
100 
37 
100 
65 
74 
66 
100 
51 
94 
63 
45 
38 
14 
46 
95 
48 
100 
38 
100 
59 
100 
52 
100 
30 
100 
4 
34 
29 
100 
33 
100 
3 
70 
72 
96 
6 
6 
41 
100 Belang­
rijkste 
oorzaak 
ding (3) 
(c) 
(c) 
(e) 
(e) 
(e) 
(e) 
(e) 
(0 
(0 
(e) 
(0 
(d) 
(d) 
(d) 
(d) 
(d) 
(d) 
(d) 
(d) 
(d) 
(d) 
(d) 
(d) 
(a) 
(a) 
(a) 
(a) 
(a) 
(d) 
(d) 
(0 
(d) 
(a) 
(0 
(d) 
(d) 
(d) 
(0 (0 
(b) 
(') NGK = Niet-gesplitste kredieten. 
(2) Aanvankelijke kredieten van de begroting, vermeerderd met de per 31 december 1987 resterende/overgedragen kredieten 
(3) Duidt de soort oorzaak aan (zoals beschreven in tabel 2.9) die de belangrijkste reden is voor de onderbesteding van de kredieten op de desbetreffende 
begrotingslijn. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 25 
Tabel 2.9 — Analyse van de belangrijkste oorzaken van de onderbesteding van de kredieten voor vastleggingen en betalingen in 1988 
Soort oorzaak van de 
onderbesteding 
(a) Structurele vertragingen die voortvloeien uit 
het weinig realistisch karakter van bepaalde 
programma's en de trage tenuitvoerlegging 
ervan 
(b) Omslachtigheid en, in bepaalde gevallen, 
ingewikkeldheid van de procedures en het 
mechanisme dat de begunstigde toegang 
verschaft tot de communautaire middelen 
(c) Ontbreken van een wettelijke grondslag 
(d) Problemen verbonden aan de afwikkeling 
van beëindigde acties, het lanceren van 
nieuwe programma's en de tenuitvoerleg­
ging van nieuwe verordeningen 
(e) In sommige gevallen weinig bevredigend 
karakter van het beheer dat de Commissie 
kan voeren 
(f) Oorzaken veelvuldig of niet vastgesteld 
Totaal Soort 
kredieten 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW 
KVB 
KW Aantal 
begrotingslijnen 
20 
7 
3 
1 
3 
1 
19 
7 
11 
— 
7 
4 
63 
20 Aanvankelijk 
ter beschikking 
gestelde 
kredieten 
770,4 
200,5 
52,2 
30,5 
94,7 
6,2 
634,8 
192,8 
231,4 
— 
122,5 
46,6 
1 906,0 
476,6 (Mio ECU) 
Onbesteed 
gebleven 
kredieten 
382,8 
119,3 
21,9 
10,6 
28,7 
1,9 
321,5 
79,9 
125,6 
— 
68,9 
37,5 
949,4 
249,2 
Overdrachten van gesplitste kredieten van het 
begrotingsjaar 1988 naar het begrotingsjaar 
1989 Wederopvoering op de begroting 1989 van 
kredieten die overeenkomen met in 1988 
vrijgekomen kredieten 
2.13. De Kamer juicht de stiptheid toe waarvan de 
Commissie blijk geeft bij de eerste toepassing van de 
nieuwe bepalingen inzake de overdracht van gesplitste 
kredieten, die in artikel 6, punt 2, van het Financieel 
Reglement zijn ingevoegd bij Verordening (EGKS, EEG, 
Euratom) nr. 2049/88 van de Raad van 24 juni 1988 (4). 
Van een beschikbaar bedrag van 141,4 Mio ECU aan 
vastleggingskredieten zijn immers slechts 15,9 Mio ECU, 
ofwel 11 % naar 1989 overgedragen (tegen 418,5 Mio 
ECU van 1987 naar 1988, hetgeen 100 % uitmaakt van de 
kredieten die de Commissie meende te kunnen over­
dragen) en van een beschikbaar bedrag van 563,5 Mio 
ECU aan betalingskredieten zijn slechts 48,0 Mio ECU, 
ofwel 9% naar 1989 overgedragen (tegen 815,1 Mio 
ECU die automatisch van 1987 naar 1988 werden 
overgedragen, hetgeen eveneens 100 % van de niet-
bestede kredieten inhoudt). 
(4) PB L 185 van 15.7.1988, blz. 3-5. 2.14. Krachtens artikel 6, punt 6, van het Financieel 
Reglement, zoals gewijzigd bij genoemde Verordening 
(EGKS, EEG, Euratom) nr. 2049/88 zijn er ook nieuwe 
regels ingevoerd inzake de wederopvoering van kredieten 
die overeenkomen met vrijgekomen kredieten (d.w.z. met 
annuleringen tijdens het lopende begrotingsjaar van 
gedurende de vorige begrotingsjaren aangegane beta­
lingsverplichtingen). Vanaf 18 juli 1988, waarop deze 
herziening van het Financieel Reglement in werking trad, 
komen de vrijkomende kredieten in de regel te vervallen, 
tenzij er uitdrukkelijk anders wordt besloten, hetgeen de 
Commissie vóór 15 februari van het jaar, volgende op dat 
waarin het krediet is vrijgekomen, moet doen. Op 15 
februari 1989 besloot de Commissie 400 Mio ECU aan 
vastleggingskredieten weder op de begroting 1989 op te 
voeren; deze kredieten maakten deel uit van kredieten 
voor een bedrag van 1 066,2 Mio ECU die na 18 juli 1988 
waren vrijgekomen. De Kamer behoudt zich een oordeel 
over de gegrondheid van dit besluit voor tijdens haar 
onderzoek van het beheer over 1989. 
26 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
TOEZICHT OP DE NOG LOPENDE 
BETALINGSVERPLICHTINGEN TEN 
LASTE VAN GESPLITSTE KREDIETEN 
Inleiding 
2.15. De Kamer is van mening dat het toezicht op de 
nog lopende betalingsverplichtingen een der belangrijkste 
verantwoordelijkheden vormt bij het beheer en de 
controle van de besteding der begrotingskredieten. 
Wanneer immers niet snel wordt ontdekt dat communau­
taire acties zijn opgeschort, worden er onnodig commu­
nautaire middelen ter beschikking gesteld, wordt de 
eventuele nieuwe bestemming voor andere acties belem­
merd en neemt het risico toe dat betaalde voorschotten 
nadien niet worden teruggevorderd. 
2.16. De nog lopende betalingsverplichtingen op de 
gebieden waarvan de kredieten zijn gesplitst, vertegen­woordigen per 31 december 1988 een bedrag van 
14 975,5 Mio ECU, hetgeen een stijging met 5,2% 
betekent in vergelijking met het per 31 december 1987 
vastgestelde bedrag (zie tabel 2.10). Na aftrek van de 
desbetreffende naar het begrotingsjaar 1989 over­
gedragen betalingskredieten ad 50,7 Mio ECU, blijft er 
een saldo over van 14 924,8 Mio ECU aan nog lopende 
betalingsverplichtingen die niet door betalingskredieten 
zijn gedekt. Dit saldo, dat hoofdzakelijk zal moeten 
worden gefinancierd in de toekomstige begrotingen van 
de Gemeenschappen, komt voor in de „extracomptabele 
posten" en wordt bij de geconsolideerde balans van de 
Gemeenschappen per 31 december 1988 toegelicht. 
2.17. Uit de tabel op pagina 35 van deel V van de 
jaarrekening blijkt dat zeer hoge bedragen gedurende 
lange perioden, die soms meer dan 10 jaar bedragen, 
vastgelegd blijven. In haar jaarverslag over het begro­
tingsjaar 1986 (zie de paragrafen 2.54 — 2.58) merkte de 
Kamer op dat „het op 18 november 1985 door de 
Commissie (intern) genomen besluit, strekkende tot de 
invoering van strengere procedures op het gebied van de 
controle op de nog af te wikkelen betalingsverplichtingen, 
Tabel 2.10 — Toeneming van de lopende betalingsverplichtingen (gesplitste kredieten) 
(Mio ECU) 
Beloop van de verplichtingen 
Cumulatie van de nog lopende ver­
plichtingen aan het begin van het jaar 
Annuleringen en herwaarderingen 
van de verplichtingen van de vorige 
jaren 
Ten laste van verplichtingen van de 
vorige jaren verrichte betalingen 
Cumulatie van aan het eind van het 
jaar nog lopende verplichtingen van 
vorige jaren 
Tijdens het jaar aangegane verplich­
tingen 
Ten laste van verplichtingen van het 
begrotingsjaar verrichte betalingen 
Cumulatie van de nog lopende ver­
plichtingen aan het eind van het jaar 
Opsplitsing van de cumulatie van de 
verplichtingen naar begrotingstitel: 
— Landbouwstructuren (titel 3) 
— Visserij (titel 4) 
— Regionaal beleid en vervoer 
(titel 5) 
— Sociaal beleid (titel 6) 
— Onderzoek, energie, enz. 
(titel 7) 
— Ontwikkelingssamenwerking 
(titel 9) 1986 
11 805,1 
- 1 298,0 
-3 860,1 
6 647,0 
+ 9 121,2 
-3 310,1 
12 458,1 ( + 5,5%) 
1259.8 ( + 7,7%) 
187,3 ( + 48,9%) 
6 049,0 (+13,4%) 
2 071,0 (-27,4%) 
1278,1 (+19,8%) 
1612.9 ( + 28,4%) 1987 
12 458,1 
- 1 259,3 
-3 871,5 
7 327,3 
+ 10 866,1 
-3 962,6 
14 230,8 (+14,2%) 
1253,8 (-0,5%) 
255,3 ( + 36,3%) 
6 982,2 (+15,4%) 
2 182,7 (+5,4%) 
1 649,1 ( + 29,0%) 
1907,7 (+18,3%) 1988 
14 230,8 
- 1 403,3 
-4 538,6 
8 288,9 
+ 11 034,2 
-4 347,6 
14 975,5 (+5,2 %)0) 
1236.4 (-2,4%) 
312,4 ( + 22,4%) 
7 381,0 ( + 5,7%) 
2 117,6 (-3,0%) 
1839.5 (+11,5%) 
2 088,6 ( + 9,5%) 
(') De cijfers tussen haakjes geven het stijgingspercentage in vergelijking met het vorige begrotingsjaar aan. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 27 
niet het verwachte effect heeft gesorteerd, met uitzonde­
ring van het beheer van titel 6 van de begroting (sociaal 
beleid), waarin in 1986 aanzienlijke verbeteringen werden 
aangebracht" en dat „een onderzoek van een steekproef 
van ... nog lopende betalingsverplichtingen op andere 
terreinen heeft aangetoond dat de controle daarop door 
de bevoegde diensten van de Commissie onvoldoende is". 
De Kamer was mitsdien van mening dat „de Directora­
ten-generaal XIX (Begrotingen) en XX (Financiële 
Controle) in staat moeten zijn zich ervan te vergewissen of 
de diensten, belast met de bevoegdheden van ordonnateur 
op de verschillende werkterreinen van de Gemeenschap­
pen, de in het besluit van de Commissie van 18 november 
1985 vastgestelde procedures stipt toepassen". 
2.18. In haar antwoorden op de opmerkingen van de 
Kamer beklemtoonde de Commissie: „Na het besluit van 
de Commissie van 18 november 1985 werden door de 
ordonnateurs van de Structuurfondsen verschillende 
maatregelen genomen betreffende het toezicht op en de 
afwikkeling van oude dossiers. De Rekenkamer heeft 
voor het Sociaal Fonds het effect daarvan, dat reeds zeer 
goed waarneembaar is, zelf vastgesteld. Overeenkomstige 
maatregelen werden genomen voor het EFRO en het 
EOGFL-Oriëntatie, maar de effecten daarvan zijn 
minder goed zichtbaar in verband met de volgende twee 
factoren: enerzijds is naar hun aard de duur van de uit 
deze twee fondsen gefinancierde acties langer en ander­
zijds zijn de desbetreffende bepalingen minder dwin­
gend". Teneinde vast te stellen of de gewenste ver­
beteringen werkelijkheid zijn geworden, heeft de Kamer 
in het kader van haar onderzoek naar het begrotingsjaar 
1988 speciale aandacht geschonken aan dit aspect.van het 
beheer bij de diensten van de Commissie die ver­
antwoordelijk zijn voor de betrokken hoofdgebieden. 
Ontwikkeling van de nog lopende 
betalingsverplichtingen 
2.19. Zoals uit tabel 2.10 blijkt, stijgt het totaal der nog 
lopende betalingsverplichtingen ten laste van gesplitste 
kredieten voortdurend. Gelet op de jaarlijkse toeneming 
van het totaal der op de algemene begroting opgenomen 
kredieten, is deze stijging op zichzelf niet abnormaal. Een 
analyse per sector van de aan het eind van elk der laatste 
drie begrotingsjaren aangetroffen situatie (zie tabel 2.11) 
wettigt evenwel de constatering dat met uitzondering van 
het ESF, waarvoor een ontegenzeglijke verbetering op dit 
gebied is aangebracht (de nog lopende betalingsver­
plichtingen zijn van 2 850,5 Mip ECU eind 1985 terugge­
lopen tot 2 117,5 Mio ECU eind 1988), het percentage 
nog lopende betalingsverplichtingen sinds meer dan vier 
jaar regelmatig stijgt ten opzichte van het totaal der nog 
lopende betalingsverplichtingen op 31 december van elk 
jaar. Dit is met name het geval in de sectoren landbouw­
structuren (titel 3), visserij (titel 4) en ontwikkelings­
samenwerking (titel 9). Deze ontwikkeling toont aan dat 
het toezicht op de nog lopende betalingsverplichtingen op 
al die gebieden sinds het terzake op 18 november 1985 
door de Commissie genomen besluit, geenszins scherper is 
geworden. Bevindingen inzake het systeem van toezicht 
op de nog lopende betalingsverplichtingen 
2.20. Het voornoemde besluit van 18 november 1985 
van de Commissie bepaalde dat alle ordonnateurs die 
voor begrotingskredieten verantwoordelijk zijn, in 
samenwerking met de Directoraten-generaal Begrotingen 
en Financiële controle een systeem voor de afwikkeling 
van financiële dossiers zouden opzetten en dat de 
ordonnateurs manuele en/of geautomatiseerde systemen 
zouden invoeren om met regelmatige tussenpozen de 
financiële situatie en de voortgang van de financiële 
dossiers te controleren. In een schrijven van de Directora­
ten-generaal XIX (Begrotingen) en XX (Financiële 
controle), waarin wordt herinnerd aan de bepalingen die 
moeten worden vastgesteld om de afsluiting van de 
rekeningen over 1988 voor te bereiden, worden de 
ordonnateursdiensten van de Commissie erop opmerk­
zaam gemaakt dat de betalingsverplichtingen ten laste 
van gesplitste kredieten voortdurend opnieuw moeten 
worden bezien om te voorkomen dat betalingsver­
plichtingen die zonder voorwerp zijn geraakt, telkenjare 
worden overgenomen. DG XIX noch DG XX heeft 
nadere richtlijnen gegeven om de tenuitvoerlegging van 
het besluit van 18 november 1985 door de ordonnateurs­
diensten te vergemakkelijken. Daarom loopt de mate 
waarin de situatie van de nog lopende betalingsver­
plichtingen is verbeterd, van de ene ordonnateursdienst 
tot de andere nog sterk uiteen. 
2.21. Zo heeft de Kamer van de 122 projecten die 
worden gefinancierd ten laste van begrotingslijn B 301 
(EOGFL-Oriëntatie: „afzet én verwerking van land-
bouwprodukten") en voor een bedrag van 24 Mio ECU 
nog niet zijn afgewikkeld, terwijl het gaat om bijstand die 
gedurende het tijdvak 1978-1983 is verleend, 56 dossiers 
onderzocht, waarmee 18 Mio ECU aan nog lopende 
betalingsverplichtingen zijn gemoeid. Genoemd tijdvak is 
aangehouden als basis voor de identificatie van de 
nagenoeg „sluimerende" dossiers wegens het feit dat 
Verordening (EEG) nr. 355/77 van de Raad van 15 
februari 1977 (5) de ontvanger van bijstand uit het 
EOGFL-Oriëntatie twee jaar de tijd laat om zijn project te 
starten en dat de tijdschema's voor de verwezenlijking van 
de werkzaamheden bij de meeste projecten niet langer zijn 
dan drie jaar. Van de 56 onderzochte dossiers hebben er 
18 (nog betaalbaar te stellen bedrag: 5,6 Mio ECU) 
betrekking op projecten die geheel of gedeeltelijk zijn 
mislukt en bij 9 dossiers (nog betaalbaar te stellen bedrag: 
2,5 Mio ECU) is de mogelijkheid dat zij worden 
afgewikkeld zeer twijfelachtig doordat de verwezenlijking 
van de projecten reeds een vertraging van tenminste vijf 
jaar heeft opgelopen en er bij de Commissie geen enkele 
recente informatie over de voortgang ervan beschikbaar 
is. 
2.22. Uit de geraadpleegde dossiers blijkt dat DG XX 
van tijd tot tijd erop aandringt, de afwikkeling ervan te 
versnellen en dat het Directoraat-generaal dat ver­
antwoordelijk is voor de landbouwstructuren zich 
verschuilt achter een passieve toepassing van voornoem­
de Verordening (EEG) nr. 355/77. Volgens dit Directo­
raat-generaal zou de Commissie — na raadpleging van 
het permanent comité voor de landbouwstructuur — de 
bijstand van het fonds immers kunnen opschorten, 
(5) PB L 51 van 23.2.1977. 
28 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Tabel 2.11 — Vergelijkend overzicht van de nog lopende betaling: 
Sector 
Landbouwstructuren 
(titel 3) 
Visserij 
(titel 4) 
Regionaal beleid 
en vervoer 
(titel 5) 
Sociaal beleid 
(titel 6) 
Onderzoek, 
energie, enz. 
(titel 7) 
Ontwikkelingssamenwerking 
(titel 9) 
Totaal-generaal Stand 
per 
31.12 
1988 
1987 
1986 
1988 
1987 
1986 
1988 
1987 
1986 
1988 
1987 
1986 
1988 
1987 
1986 
1988 
1987 
1986 
1988 
1987 
1986 Totaal 
(1) 
1 236,4 
1 253,7 
1 259,8 
312,4 
255,3 
187,3 
7 381,0 
6 982,2 
6 049,0 
2 117,6 
2 182,7 
2 071,0 
1 839,5 
1 649,1 
1 278,1 
2 088,6 
1 907,8 
1 612,9 
14 975,5 
14 230,8 
12 458,1 % (') 
(2) 
8,3 
8,8 
10,1 
2,1 
1,8 
1,5 
49,3 
49,1 
48,6 
14,1 
15,3 
16,6 
12,3 
11,6 
10,3 
13,9 
13,4 
12,9 
100,0 
100,0 
100,0 
(') % van het totaal-generaal der nog lopende betalingsverplichtingen dat voor rekening van de sector komt. 
(2) % van het totaal der nog lopende betalingsverplichtingen van de sector dat in die jaren is aangegaan. 
verminderen of intrekken indien een project niet wordt 
uitgevoerd zoals voorzien of indien aan bepaalde gestelde 
voorwaarden niet wordt voldaan. Wanneer de Commissie 
en het comité van mening verschillen, wordt de procedure 
bij de Raad voortgezet. Doch gelet op het facultatieve en 
omslachtige karakter van deze procedure, maar ook 
gezien een werkelijk gebrek aan automatiseringshulpmid­
delen en mankracht geeft het verantwoordelijke Directo­
raat-generaal er de voorkeur aan, hetzij de ontvangers 
termijnen te verlenen, hetzij hen te verzoeken af te zien 
van de bijstand. Om een doeltreffende controle van de 
nog lopende betalingsverplichtingen te verzekeren, zou 
het absoluut noodzakelijk zijn dat de Commissie en het 
permanent comité een redelijke termijn overeenkomen na 
afloop waarvan een beslissing betreffende de „sluimeren­
de" dossiers per se moet worden genomen. 
2.23. Ten aanzien van het Europees Fonds voor 
Regionale Ontwikkeling (EFRO) is een verbetering van 
de procedures tot afwikkeling van de zinledig geworden 
dossiers en van de procedures voor de opstelling van 
inningsopdrachten voor te verhalen bedragen geconsta-m ten laste van gesplitste kredieten 1986-1988 
(MioECU) 
Jaar waarin verplichtingen zijn aangegaan 
Lopend 
jaar 
(3) % (2) 
(4) 3 jaar 
vóór het 
lopend 
jaar 
(5) % (2) 
(6) 4 jaar 
en meer 
vóór het 
lopend 
jaar 
(7) = 
0)-(3) 
-(5) 
323,6 
361,1 
403,2 
117,2 
122,9 
114,7 
3 007,3 
2 849,7 
2 538,9 
1 496,1 
1 803,2 
1 290,1 
929,2 
960,6 
688,1 
813,3 
829,9 
776,1 
6 686,7 
6 927,4 
5 811,1 26,2 
28,8 
32,0 
37,5 
48,1 
61,2 
40,7 
40,8 
42,0 
70,7 
82,6 
62,3 
50,5 
58,2 
53,8 
38,9 
43,5 
48,1 
44,7 
48,7 
46,6 695,7 
719,8 
707,8 
181,8 
126,2 
68,9 
3 216,8 
3 169,7 
2 745,3 
617,0 
360,0 
684,8 
845,1 
633,0 
548,0 
932,4 
819,1 
594,1 
6 488,8 
5 827,8 
5 348,9 56,3 
57,4 
56,2 
58,2 
49,4 
36,8 
43,6 
45,4 
45,4 
29,1 
16,5 
33,1 
45,9 
38,4 
42,9 
44,6 
42,9 
36,8 
43,3 
41,0 
42,9 217,1 
172,8 
148,8 
13,4 
6,2 
3,7 
1 156,9 
962,8 
764,8 
4,5 
19,5 
96,1 
65,2 
55,5 
42,0 
342,9 
258,8 
242,7 
1 800,0 
1 475,6 
1 298,1 17,6 
13,8 
11,8 
4,3 
2,4 
2,0 
15,7 
13,8 
12,6 
0,2 
0,9 
4,6 
3,5 
3,4 
3,3 
16,4 
13,6 
15,0 
12,0 
10,4 
10,4 
teerd ten opzichte van de in 1986 waargenomen situatie. 
De Kamer moet evenwel opmerken dat de opstelling van 
de inningsopdrachten en de registratie van de overeen­
komstige vrijgekomen kredieten niet worden verricht met 
alle voortvarendheid die is vereist in artikel 23, lid 2, van 
het Financieel Reglement, alsmede in de artikelen 16, 19 
en 20 van de Verordening van 11 december 1986 
houdende uitvoeringsvoorschriften betreffende een aan­
tal bepalingen van het Financieel Reglement (6). De 
verantwoordelijke diensten van de Commissie gaan 
immers eerst tot deze operaties over wanneer zij een 
nieuwe aanvraag tot betaling van de betrokken Lid-Staat 
ontvangen. Onder die omstandigheden kunnen er ver­
scheidene maanden verlopen gedurende welke deze bij de 
Lid-Staten te verhalen bedragen niet in de boekhouding 
verschijnen. Naast het gebrek aan doorzichtigheid dat 
hiervan het gevolg is, wijst de Kamer op het grote risico 
dat te innen bedragen niet zullen worden opgenomen. 
(6) PB L 360 van 19.12.1986. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 29 
2.24. In de sector „Onderzoek/Energie" toont het 
onderzoek van de Kamer aan dat een groot deel van de 
nog lopende verplichtingen verband zou kunnen houden 
met een gebrekkig toezicht op de contracten, met name bij 
DG XVII („Energie"), bij DG XII (ten aanzien van de 
werkzaamheden onder contract), en bij DG XIII 
(„Telecommunicatie, informatie-industrieën en innova­
tie"). Per 31 december 1988 was het bedrag van de nog 
lopende betalingsverplichtingen voor deze drie DG's 
1 654,3 Mio ECU, hetgeen 90 % uitmaakt van het totaal 
voor de gehele sector onderzoek en energie. 
2.25. In de sector ontwikkelingssamenwerking waren 
114 betalingsverplichtingen, die vóór 31 december 1986 in 
de boekhouding waren opgenomen en betrekking hadden 
op de hoofdstukken 93 („Samenwerking met ontwikke­
lingslanden in Latijns-Amerika en Azië") en 96 („Samen­
werking met landen in het Middellandse-zeegebied") eind 
1988 nog niet afgewikkeld, hoewel zij gedurende de 
begrotingsjaren 1987 en 1988 tot geen enkele betaling 
hadden geleid. Uit een onderzoek van deze 114 betalings­
verplichtingen bleek het volgende: 
(a) 81 gevallen voor in totaal 4,3 Mio ECU hebben 
betrekking op voltooide projecten of acties, maar het 
saldo daarvan is nog niet vrijgekomen; 
(b) 10 gevallen voor in totaal 25,9 Mio ECU hebben 
betrekking op vóór eind 1988 geannuleerde projecten, 
zonder dat de desbetreffende kredieten gelijktijdig 
zijn vrijgekomen, zoals vereist was. 
Van meer dan 100 dossiers betreffende betalingsver­
plichtingen van in totaal 6,1 Mio ECU die werden 
aangerekend op hoofdstuk 94 („Specifieke maatregelen 
tot samenwerking met de ontwikkelingslanden") en die 
onder gelijke omstandigheden als de hiervoor vermelde 
moesten worden afgewikkeld, heeft de Kamer de tien 
oudste dossiers onderzocht, waarmee 0,6 Mio ECU is 
gemoeid. Uit dit onderzoek blijkt dat zes van deze 
dossiers, die meer dan 0,3 Mio ECU vertegenwoordigen, 
sedert tenminste twee jaar hadden moeten zijn afgewik­
keld en voorts dat in één geval de Commissie rente zou 
moeten eisen. 
2.26. De Kamer concludeert hieruit dat voor titel 9 als 
geheel geen enkele systematische procedure is ingevoerd 
om restbedragen van voltooide acties vrij te maken. 
Wanneer de ordonnateur ten aanzien van de belangrijkste 
posten van hoofdstuk 93, ten laste waarvan de projecten 
in de ontwikkelingslanden van Latijns-Amerika en Azië 
worden gefinancierd, de naar zijn mening definitieve 
betaling van een project betaalbaar stelt, wordt er een 
brief naar het ontvangende land gezonden om de 
afsluiting van genoemd project te bevestigen. Indien een 
antwoord uitblijft (hetgeen regel is) wordt het project een 
jaar later ambtshalve afgesloten. De Kamer is van mening 
dat indien deze handelwijze gemeengoed zou worden, 
talrijke zinledige betalingsverplichtingen zouden worden 
voorkomen en dat deze handelwijze ook zou moeten 
worden toegepast op de projecten die nog niet zijn gestart 
of die gedurende jaren stilliggen. 
2.27. Er ontbreekt een deugdelijke analytische boek­
houding, waarmee alle jegens verschillende derden aangegane juridische verplichtingen binnen eenzelfde 
financiële verplichting kunnen worden gevolgd, en op het 
Directoraat „Financiën" van DG VIII („Ontwikkeling") 
worden een aantal met de hand geschreven overzichten 
per contract bijgehouden. Er bestaat echter noch een 
norm, noch een dienstaanwijzing betreffende het bijhou­
den van deze overzichten, hoewel zulks onontbeerlijk is 
om de uitvoering van een contract en de te verrichten 
betalingen te controleren. Alles schijnt af te hangen van 
het initiatief van het betrokken personeel bij het 
Directoraat „Financiën": voor hoofdstuk 93 worden de 
overzichten in de regel aan de minimumeisen aangepast, 
terwijl de Kamer ten aanzien van hoofdstuk 96 heeft 
kunnen vaststellen dat dit niet het geval is. Dit probleem 
was reeds gesignaleerd in haar jaarverslag over het 
begrotingsjaar 1982 (paragraaf 10.8) maar zes jaar later is 
er nog geen enkele verbetering ingetreden. Zo is het 
Directoraat „Financiën" niet in staat, systematisch de 
aandacht van de ordonnateurs te vestigen op de 
mogelijkheid om bepaalde projecten of acties af te sluiten. 
Bovendien hebben de ordonnateurs nog geen systeem 
opgezet waarmee de voltooide projecten automatisch 
kunnen worden afgesloten, ondanks het op 18 november 
1985 door de Commissie genomen specifieke besluit 
inzake de „afwikkeling van de financiële dossiers". 
Conclusie over het toezicht op de nog lopende 
betalingsverplichtingen 
2.28. De Kamer constateert dat sommige diensten, 
ondanks het bestaan van een specifiek besluit terzake van 
de Commissie, blijk geven van onvoldoende stiptheid bij 
de opstelling en de toepassing van de procedures waarmee 
een doeltreffend toezicht op de nog lopende betalingsver­
plichtingen zou kunnen worden gewaarborgd. De situatie 
die zich aan het eind van het begrotingsjaar 1988 
voordeed, bevestigt de door de Kamer in haar jaarverslag 
over het begrotingsjaar 1986 geuite vrees, dat het besluit 
van de Commissie een dode letter zal blijven indien de 
Directoraten-generaal Begrotingen en Financiële contro­
le zich niet volledig op de tenuitvoerlegging daarvan 
toeleggen. Los van de financiële en boekhoudkundige 
gevolgen van de hiervoor genoemde nalatigheden, is de 
Kamer overigens van mening dat deze situatie duidt op 
een soms ontoereikend toezicht van de beheerders op de 
projecten, waardoor het gevaar bestaat dat een goed 
financieel beheer van de communautaire middelen in het 
gedrang komt. 
EERBIEDIGING VAN HET FINANCIEEL 
REGLEMENT 
2.29. In het kader van haar onderzoek naar de 
wettigheid en regelmatigheid van de begrotingsuitgaven 
in 1988 heeft de Kamer geconstateerd dat een aantal 
verrichtingen formeel in strijd waren met enkele bepalin­
gen van het Financieel Reglement. Zij zijn op zodanige 
wijze ter kennis van de belanghebbende instellingen 
gebracht dat de betrokken personeelsleden (ordonnateur, 
30 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
financieel controleur en rekenplichtige) alle dienstige 
maatregelen kunnen nemen om een herhaling van 
dergelijke fouten in de toekomst te voorkomen. De 
Kamer moet daarentegen met name wijzen op de hierna 
volgende budgettaire onregelmatigheden, omdat die zo 
belangrijk zijn. 
Aanwijzing op de begroting op het gebied van 
de voedselhulp 
2.30. Op 8 juni 1988 besloot de Commissie een normale 
voedselhulp van 110 000 ton graan aan Mozambique te 
verlenen. Voor dit besluit zijn echter twee verschillende 
vastleggingen in de begroting opgenomen, namelijk: 
(a) 1,2 Mio ECU, ofwel het equivalent van 10 000 ton, 
ten laste van post B 9200 „Levering van ander graan 
dan rijst als voedselhulp" (VU); 
(b) 17,0 Mio ECU, ofwel het equivalent van 100 000 ton, 
ten laste van post B 9280 „Buitengewone reserve" 
(NVU). 
Deze tweede boeking moet onregelmatig worden geacht, 
omdat het besluit van de Commissie betrekking had op 
een normale voedselhulp en de kredieten van post B 9280 
„Buitengewone reserve" dienen ter dekking van „de 
kosten in verband met de vorming van een buitengewone 
(in graanequivalent uitgedrukte) reserve". 
2.31. Toen er in juli 1988 een uitputting van de 
betalingskredieten van post B 9200 (VU) te verwachten 
was, hebben de diensten van de Commissie de reeds op 
deze post aangerekende betalingen met 16,5 Mio ECU 
verlaagd om ze over te boeken op post B 9202 
„Aanvullende voedselhulp in de vorm van graan" (NVU). 
Waarschijnlijk om soortgelijke redenen, namelijk uitput­
ting van de kredieten op verschillende begrotingslijnen en 
maximale aanwending van overdrachten naar andere 
lijnen, hebben de diensten van de Commissie in oktober 
1988 30 betalingen van in totaal 18,1 Mio ECU, die 
betrekking hadden op in 1987 aangegane nog lopende 
betalingsverplichtingen, overgeboekt naar post B 9280 
„Buitengewone reserve" (NVU). Voordien waren deze 
betalingen geboekt ten laste van een hele reeks andere 
begrotingslijnen met VU of NVU (levering van rijst, van 
andere granen, van andere produkten als voedselhulp, 
alsmede vervoerskosten). In antwoord op een schriftelijke 
vraag van de Kamer, die in juli 1988 wenste te vernemen 
of de soortgelijke boekingen waartoe de Commissie 
tijdens het begrotingsjaar 1987 was overgegaan, gegrond 
waren, verklaarde de ordonnateursdienst van de Com­
missie in januari 1989 kortweg dat „de overboekingen 
voortkomen uit de behoeften van het beheer". 
2.32. De Kamer kan geen genoegen nemen met 
dergelijke argumenten en het is haar plicht, te beklemto­
nen dat de in casu gevolgde procedures niet alleen in strijd zijn met het beginsel van specificiteit van de kredieten of 
met de afwijkende regels die overdrachten daarvan 
toestaan, maar ook de begrotingsautoriteit een vertekend 
beeld geven van de wijze waarop de voor de vorming van 
een „buitengewone reserve" voor voedselhulp opgeno­
men kredieten zijn besteed. 
2.33. In dit verband vraagt de Kamer zich af hoe de 
financieel controleur zijn visum heeft kunnen verlenen 
voor de in de paragrafen 2.30 en 2.31 beschreven 
verrichtingen. 
Toezicht op voorschotten die als 
begrotingsuitgaven zijn geboekt 
2.34. Sinds 1983 zijn betalingen voor een totaal bedrag 
van 94,9 Mio ECU aangewezen op artikel B 958 „Speciaal 
programma ter bestrijding van de honger in de wereld" ter 
dekking van de financiering van steun aan ontwikkelings­
landen die streven naar een grotere zelfvoorziening op 
voedselgebied en van maatregelen tot vrijwaring van hun 
natuurlijke rijkdommen en een betere exploitatie daar­
van. Het grootste gedeelte van deze betalingen bestaat in 
werkelijkheid uit voorschotten die vaak zijn overgemaakt 
op hiertoe geopende speciale bankrekeningen. In haar 
jaarverslag over het begrotingsjaar 1985, paragraaf 10.39, 
heeft de Kamer kritiek geleverd op het feit dat deze 
voorschotten niet als zodanig in de boekhouding en op de 
balans van de Gemeenschappen verschijnen, maar ook op 
het feit dat de behandeling ervan als begrotingsuitgaven 
in strijd is met het bepaalde in artikel 37 van het 
Financieel Reglement. 
2.35. De controle in 1988 op het definitieve gebruik van 
deze voorschotten is tot dusverre onmogelijk gebleken, 
omdat de Commissie zelf niet over voldoende informatie 
beschikte over de situatie van de bankrekeningen waarop 
de middelen waren gezet of over de wijze waarop 
bepaalde bedragen daadwerkelijk waren uitgegeven. 
Aangezien de Commissie in casu geen gestructureerd 
toezichtsysteem heeft opgezet, merkt de Kamer op dat er 
met betrekking tot deze verrichtingen in feite een 
heimelijk beheer wordt gevoerd, waarbij alle regels op het 
gebied van het begrotingsbeheer en de boekhouding 
worden miskend en dat aan elke serieuze controle is 
onttrokken. 
FINANCIËLE ADMINISTRATIE EN 
FINANCIËLE BALANS VAN DE 
GEMEENSCHAPPEN 
Inleiding 
2.36. Op dit gebied hadden de controles van de Kamer 
voornamelijk betrekking op enerzijds de balans van de 
Commissie, het Hof van Justitie en de Gemeenschappen 
en anderzijds het beheer van de kasmiddelen bij de Raad, 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31 
de Commissie te Ispra, het Hof van Justitie, de 
Rekenkamer en het Economisch en Sociaal Comité. 
Opmerkingen over de financiële administratie 
en de balansen 
PARLEMENT 
2.37. Alvorens op de controlebevindingen in te gaan 
merkt de Kamer op dat het bedrag van 4,1 Mio BFR (± 
0,1 Mio ECU) dat op de balans van het Parlement per 31 
december 1987 in de rubriek „kastekort" onder de „nog 
aan te wijzen bedragen" was opgenomen, nog steeds op de 
balans per 31 december 1988 verschijnt. De Kamer 
verwijst voor dit punt naar haar voorgaande versla­
gen (7). 
COMMISSIE 
2.38. Op de balans van de Commissie per 31 december 
1988 verschijnen „rekeningen van de betaalmeesters­
gemachtigden" (die worden gebruikt voor de betaling van 
de lokale uitgaven voor de communautaire hulpprojecten 
in acht landen van de Maghreb en de Machreck) voor een 
totaal van 10,9 Mio ECU. Dit totaal komt niet met de 
werkelijkheid overeen, doordat talrijke betalingen niet in 
de rekeningen van de Commissie zijn opgenomen. 
Bovendien heeft de Commissie sinds de opening van de 
„rekeningen van de betaalmeesters-gemachtigden" in 
1981 geen procedure opgezet om ervoor te zorgen dat 
deze rekeningen enerzijds worden bijgehouden en ander­
zijds regelmatig worden aangesloten op de overeenkom­
stige bankafschriften. Ondanks het ontbreken van enkele 
stukken in de dossiers kan worden geraamd dat deze 
balanspost met meer dan 2 Mio ECU is overgewaar­
deerd. 
2.39. De Commissie keert voorschotten uit aan de 
Europese Associatie voor Samenwerking en aan de 
British Council, die communautaire studiebeurzen 
beheren. Het bedrag van deze voorschotten dat op de 
balans wordt opgenomen blijkt, gezien de verklaringen 
van deze twee organisaties, met ongeveer 2,6 Mio BFR en 
0,8 Mio UKL te zijn overgewaardeerd. Overigens is er 
sinds verscheidene jaren geen toetsing meer verricht 
tussen de voorschotrekeningen van de Commissie en de 
overeenkomstige rekeningen van deze beide organisaties. 
(7) Speciaal verslag over de kas voor de afgevaardigden van het 
Parlement, PB C 202 van 5.8.1982. Jaarverslagen over de 
begrotingsjaren 1982, paragraaf 2.9; 1983, paragrafen 2.5-
2.7; 1984, paragraaf 2.2; 1985, paragrafen 2.2 en 2.3; 1986, 
paragraaf 3.2; 1987, paragraaf 2.55. HOF VAN JUSTITIE 
2.40. Het meubilair en materieel dat in bezit is van het 
Hof van Justitie, verschijnt op de balans voor een bedrag 
van 3,7 Mio ECU. Dit bedrag geeft niet de waarde van 
zijn vermogen per 31 december 1988 weer. Sinds eind 
1983 is er immers geen goed van de inventarislijst 
afgevoerd, zelfs niet in geval van verkoop (bij voorbeeld 
vervanging van een voertuig). Met name had het Hof van 
Justitie vóór afsluiting van de rekeningen moeten 
overgaan tot een toetsing tussen de op de inventarislijst 
opgenomen goederen en de werkelijk in bezit zijnde 
goederen, zodat de rekeningen de werkelijkheid weerge­
ven. De Kamer verzoekt het Hof van Justitie, zijn 
inventarislijst met roerende en onroerende goederen bij te 
houden en regelmatig na te gaan of deze inventarislijst 
overeenstemt met de werkelijkheid, zoals het Financieel 
Reglement voorschrijft en de Kamer in haar eerdere 
verslagen heeft opgemerkt (8). 
2.41. Talrijke uitgaven (aankoop van benzine, reparatie 
van voertuigen, kosten voor deskundigen, rechtsbijstand) 
worden in eerste instantie aangewezen op rekeningen 
buiten het begrotingsverband. Deze onregelmatige 
procedure heeft twee consequenties gehad: 
(a) enerzijds is het beginsel dat een uitgave op het 
oorspronkelijke begrotingsjaar moet worden aange­
wezen, niet nageleefd, ondanks de eerdere opmerkin­
gen van de Kamer op dit punt (9); 
(b) anderzijds is het aldus mogelijk geweest, 0,1 Mio 
ECU te betalen zonder dat er begrotingskredieten 
beschikbaar waren. 
2.42. Op de invordering van schulden, met name van 
voorschotten, moet beter toezicht worden uitgeoefend. 
Bovendien is het onontbeerlijk dat de financieel contro­
leur overeenkomstig het Financieel Reglement alle 
inningsopdrachten van zijn visum voorziet. De Rekenka­
mer verzoekt het Hof van Justitie de voorschriften van het 
Financieel Reglement beter na te leven. 
ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
2.43. Om een grote achterstand bij de boekhoudkundi­
ge verwerking van zijn verrichtingen sneller weg te werken 
(8) Jaarverslagen over de begrotingsjaren 1981, paragraaf 2.13 
a), en 1982, paragrafen 2.45-2.47. 
(9) Jaarverslag over het begrotingsjaar 1981, paragraaf 2.13 c). 
32 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
en wegens problemen in verband met de informatica, 
heeft het Economisch en Sociaal Comité tijdens het 
begrotingsjaar 1988 niet systematisch de maandbalans 
van zijn rekeningen opgesteld. Bovendien zijn sommige 
maandbalansen, die wel waren opgesteld, niet bewaard 
gebleven, en een latere herdruk van de aldus vernietigde 
balansen is niet mogelijk. Deze methode laat geen 
adequate boekhoudkundige vervolgcontrole toe en het is 
noodzakelijk, een maandbalans op te stellen en deze te 
bewaren. 
2.44. Er bestaan nog gescheiden bankrekeningen om de 
verrichtingen met betrekking tot de waarborgrekeningen 
van de rekenplichtige en de ondergeschikte rekenplichti-
gen te registreren, hetgeen in strijd is met de Verordening 
houdende uitvoeringsvoorschriften betreffende een aan­
tal bepalingen van het Financieel Reglement. Deze 
rekeningen moeten worden opgezegd en de waarborgre­
keningen moeten worden bijgehouden volgens de thans 
geldende bepalingen. 
2.45. De betaling van de vergoedingen van vergader- en 
verblijfkosten aan de adviseurs geschiedt in contanten 
(ongeveer 12 Mio BFR per maand), hetgeen het risico van 
vergissingen meebrengt en middelen onnodig vastlegt. 
Het Economisch en Sociaal Comité zou naar het 
voorbeeld van de Raad en de Commissie de betalingen in 
contanten tot het strikt noodzakelijke moeten beperken, 
zoals de Kamer reeds in overweging heeft gegeven (lü). 
Opmerkingen over het beheer van de 
kasmiddelen met betrekking tot de uitvoering 
van de algemene begroting 
Dekkingspercentage van de netto behoeften 
2.46. In haar jaarverslag over het begrotingsjaar 
1984 (u) heeft de Kamer ten aanzien van bepaalde 
instellingen het op alle bankrekeningen aangehouden 
gemiddelde maandelijkse tegoed vergeleken met de netto 
financieringsbehoeften. Uit deze vergelijking bleek 
duidelijk dat de kasmiddelen van alle onderzochte 
instellingen te hoog waren en ver boven het theoretisch 
optimale punt lagen waarop de banksaldi nihil zijn. De 
Kamer heeft dit dekkingspercentage van de netto 
behoeften voor de Raad, het Hof van Justitie, de 
Rekenkamer en het Economisch en Sociaal Comité 
opnieuw berekend en ook het cijfer voor de Commissie te 
Ispra vastgesteld. 
2.47. Tabel 2.12, waarin de resultaten van dit ver­
gelijkend onderzoek zijn weergegeven, laat zien dat 
(10) Jaarverslag over het begrotingsjaar 1987, paragrafen 10.99 
en 10.100. 
(n) Jaarverslag over het begrotingsjaar 1984, tabel 2.3. Tabel 2.12 — Dekkingspercentage van de netto behoeften (') 
Instelling 
of orgaan 
Raad 
Commissie te Ispra 
Hof van Justitie 
Rekenkamer 
Economisch en 
Sociaal Comité Begrotingsjaar 
1983 
(12 maanden) 
11 5 % 
niet berekend 
255 % 
121 % 
118 % Begrotingsjaar 
1988 
(6 maanden; 
januari t/m juni) 
45 % 
288 % 
52% 
19% 
192% 
(') Gemiddelde banktegoeden over de periode/Netto behoeften in de 
periode (Betalingen ten laste van overgedragen kredieten + 
Betalingen ten laste van kredieten van het begrotingsjaar — 
Ontvangsten in de periode). 
N.B.: Een dekkingspercentage van de netto behoeften ad 100 % betekent 
dat alle netto behoeften van een maand zijn gedekt, d.w.z. de 
instelling heeft aan het begin van elke maand voortdurend de 
benodigde middelen gehad voor de betaling van alle uitgaven van 
de maand. Een percentage van 200 % betekent dat de instelling aan 
het begin van elke maand over de benodigde kredieten heeft 
beschikt voor de betaling van de uitgaven van twee maanden. Een 
percentage van 50 % betekent dat de instelling slechts beschikt over 
de benodigde middelen voor de uitgaven van twee weken. 
verschillende instellingen (de Raad, het Hof van Justitie 
en de Rekenkamer, die minder dan een week aan 
kasmiddelen heeft aangehouden hoewel zij in Luxemburg 
is gevestigd) vooruitgang hebben geboekt met de 
verlaging van hun kasmiddelenoverschot, maar (op de 
Rekenkamer na) nog aanzienlijk verder kunnen gaan. 
Het dekkingspercentage bij het Economisch en Sociaal 
Comité is daarentegen sterk verhoogd. Tenslotte blijkt 
het dekkingspercentage van de Comissie te Ispra, dat 
overeenkomt met de uitgaven van ongeveer 12 weken, 
buitensporig hoog. 
Uitgavenramingen 
2.48. De dekkingspercentages van de netto behoeften 
zijn temeer overdreven hoog omdat enerzijds het grootste 
deel van de betalingen welke de betrokken instellingen en 
organen moeten verrichten, bestaat uit uitgaven voor 
personeel en huur van gebouwen, waarvan de bedragen 
en de datum van opeisbaarheid lang tevoren bekend zijn 
en omdat anderzijds de Commissie de noodzakelijke 
bedragen op de bankrekeningen van de instellingen stort 
op de valutadatum die zij hebben vastgesteld. Doch bij 
het Economisch en Sociaal Comité is het afroepen van 
stortingen niet gebaseerd op behoeften, geschat aan de 
hand van door de ordonnateurs opgestelde ramingen, 
maar op een vast maandelijks bedrag. Evenzo worden bij 
het Hof van Justitie circa 20 % van alle behoeften aan 
kasmiddelen door de rekenplichtige eenvoudigweg ge­
schat aan de hand van zijn persoonlijke ervaring en 
vinden zij geen basis in de uitgavenramingen van de 
ordonnateurs. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 33 
Betaling op het juiste tijdstip 
2.49. Om het niveau der beschikbare kasmiddelen te 
verlagen is het tevens zaak, de betalingen eerst op de 
datum van opeisbaarheid te verrichten. Hoewel de Kamer 
tot twee maal toe soortgelijke opmerkingen heeft 
gemaakt (l2), is zulks niet altijd het geval bij de Raad en 
het Hof van Justitie, waar men niet stelselmatig van het 
door de leveranciers verleende krediet profiteert, doordat 
de ordonnateurs niet altijd de vervaldatum van de 
rekening aangeven, waardoor het de rekenplichtige 
onmogelijk wordt een valutadatum voor de betaling vast 
te stellen. Bovendien betalen sommige instellingen (de 
Raad, het Hof van Justitie en het Economisch en Sociaal 
Comité) de ambtenarensalarissen van de maand augustus 
nog steeds in juli (respectievelijk 237, 91 en 53 Mio, alleen 
wat BFR betreft), hetgeen evenwel in strijd is met de 
bepalingen van het Statuut. 
Aantal bankrekeningen 
2.50. De Kamer heeft herhaaldelijk kritiek geleverd (n) 
op het al te grote aantal bankrekeningen van de 
instellingen, dat een verklaring maar geen recht­
vaardiging — vindt in de wens, de terbeschikkingstelling 
van de aan hun crediteuren (voornamelijk leveranciers en 
ambtenaren) verschuldigde middelen te versnellen, door 
een rekening aan te houden bij dezelfde bank als 
laatstgenoemden. Overigens heeft de Kamer ook aanbe­
volen, de bankrekeningen waarop weinig of geen 
verrichtingen plaatsvonden, op te zeggen (n): 
(a) zo heeft de Kamer in haar jaarverslag over het 
begrotingsjaar 1984 het al te grote aantal bankreke­
ningen van de Raad bekritiseerd (14). Dit aantal is niet 
gedaald, maar van 19 op 20 gekomen. Toch bestaan 
er mogelijkheden dit aantal te verminderen. Zo 
beschikt de Raad over: 
(i) twee rekeningen in UKL, waarvan er één 
praktisch niet wordt gebruikt: over de eerste zes 
maanden van 1988 waren er slechts drie ver­
richtingen — twee overmakingen ter compensatie 
van debetrente — en deze rekening kwam ten tijde 
van de controle trouwens niet voor op de lijst met 
banken van de comptabele dienst; 
(ii) drie bankrekeningen in BFR waarop voor de 
verkrijging van rente op de middelen, voor alle 
rekeningen gezamenlijk minimaal 30 Mio BFR 
moest worden aangehouden — na de controle 
van de Kamer is dit bedrag in december 1988 
verlaagd tot 15 Mio —; in werkelijkheid was het 
minimumsaldo op deze rekeningen over de eerste 
(,2) Jaarverslagen over de begrotingsjaren 1985, paragraaf 
11.39, en 1986, paragrafen 3.12-3.17. 
(13) Jaarverslagen over de begrotingsjaren 1982, paragrafen 
2.11, 2.12, 2.14 en 2.30, en 1984, paragraaf 2.39. 
(14) Jaarverslag over het begrotingsjaar 1984, paragraaf 2.39. zes maanden van 1988 niet lager dan 51 Mio 
BFR. De Kamer is van mening dat de argumen­
ten om fondsen aan te houden op deze drie 
rekeningen niet gerechtvaardigd zijn. Een ver­
snelde betaling van de bezoldigingen der ambte­
naren die een rekening bij een van deze drie 
banken hebben geopend, rechtvaardigt immers 
niet dat er bij drie banken belangrijke saldi 
worden aangehouden; 
(b) ook het aantal bankrekeningen waarover de Com­
missie te Ispra beschikt is buitensporig groot, want op 
een totaal van 17 bankrekeningen zijn er voor zes 
gehanteerde valuta's twee bankrekeningen per valuta. 
Overmaking van gelden aan het Economisch en Sociaal 
Comité 
2.51. De Kamer heeft in haar jaarverslag over het 
begrotingsjaar 1984 (15) opgemerkt dat het feit dat de 
voor het Economisch en Sociaal Comité bestemde 
fondsen via de Raad worden overgemaakt, vertragingen 
en rentederving met zich meebrengt. Deze situatie is niet 
veranderd en de daaruit voortvloeiende rentederving 
voor de Gemeenschappen beliep in 1988 circa 1,2 Mio 
BFR. 
Bank voorwaarden 
2.52. De Kamer heeft in haar jaarverslag over het 
begrotingsjaar 1984 aangemerkt dat de instellingen en de 
communautaire organen niet in staat waren een docu­
ment over te leggen waarin al hun bankvoorwaarden 
waren aangegeven (l6). Noch de Raad, noch de Commis­
sie te Ispra beschikt over een dossier terzake. Het is dus 
nog altijd even moeilijk, zoniet onmogelijk, na te gaan of 
deze voorwaarden correct worden toegepast. 
2.53. De Kamer heeft in datzelfde verslag (17) ook 
opgemerkt dat er niet voldoende over de voorwaarden 
wordt onderhandeld. Deze opmerking blijft van kracht: 
(a) bij de Commissie te Ispra: 
(i) voor een rekening in BFR wordt een rente 
vergoed die ongeveer 5 % lager is dan de rente die 
wordt ontvangen op een rekening van gelijke aard 
bij een andere bank; 
(ii) een bank waarbij zes verschillende rekeningen 
zijn geopend, kent geen gecompenseerde valuta­
datum toe wanneer een overschrijving van één der 
(15) Idem paragraaf 2.45. 
(16) Idem paragraaf 2.40. 
(17) Idem paragrafen 2.41 en 2.42. 
34 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
rekeningen naar de andere wordt verricht. De 
termijnen voor deze overschrijvingen van de ene 
rekening naar de andere bij diezelfde bank 
bedragen soms wel vijf dagen. Deze termijnen zijn 
soms zelfs langer dan de termijnen die nodig zijn 
om een identieke operatie met een andere bank in 
het buitenland te verrichten; 
(iii) er zijn vijf bankrekeningen waarover geen rente 
wordt uitgekeerd, terwijl de Raad voor twee 
rekeningen in dezelfde valuta wel rente ontvangt; 
(b) bij het Hof van Justitie vindt de maandelijkse 
aanvulling van de bankrekeningen plaats door de 
thesaurie van de Commissie te Brussel met behulp van 
rekeningen die bij dezelfde banken zijn geopend. 
Terwijl het beginsel van de gecompenseerde valutada­
tum wat betreft de rekening in Ecu wordt nageleefd, is 
dit niet zo bij de rekening in LFR, noch bij die in DM, 
waarbij verliezen van twee tot vier valutadagen 
worden geconstateerd. 
Conclusies 
2.54. Om het surplus aan kasmiddelen te verlagen en 
deze op een passend niveau te houden, beveelt de Kamer 
de instellingen en communautaire organen opnieuw (18) 
aan: 
(a) een systeem van ramingen van de ontvangsten en 
uitgaven op het niveau van de ordonnateurs op te 
zetten (teneinde de Commissie uitsluitend om de 
terbeschikkingstelling van de noodzakelijke fondsen 
te verzoeken en zulks slechts enkele dagen vóór de 
voor de betalingen gestelde datum); 
(b) de betalingen pas op de datum van opeisbaarheid te 
verrichten en met de bank een valutadatum voor de 
operatie overeen te komen; 
(c) het aantal bankrekeningen te beperken tot de banken 
die de beste voorwaarden bieden, bij voorkeur door 
middel van een inschrijvingsprocedure, en de weinig 
of niet gebruikte bankrekeningen op te zeggen; 
(d) in samenwerking met de Commissie over de bank-
voorwaarden te onderhandelen of te heronder­
handelen, en de noodzakelijke middelen in te voeren 
om na te gaan of deze juist worden toegepast. 
(18) Idem paragrafen 2.51 en 2.52. Opmerkingen over het communautaire 
boehhoudsysteem 
Interne controle op de kasgeldverrichtingen 
2.55. Zoals de Kamer dit jaar zeer in het algemeen doet 
(zie de paragrafen 3.27-3.32), heeft zij ook in het verleden 
de instellingen herhaaldelijk aanbevolen (19) hun interne 
controlestructuur — dat wil zeggen het geheel der 
procedures en middelen waarmee met name door de 
omschrijving en de scheiding van taken de regelmatigheid 
en de geldigheid van de gegevens alsmede de bewaking 
van de activa kunnen worden gewaarborgd — met 
betrekking tot het beheer van de kasmiddelen te 
verbeteren. De onderzochte instellingen en organen (de 
Raad, de Commissie te Ispra, het Hof van Justitie, de 
Rekenkamer, het Economisch en Sociaal Comité) moeten 
echter op dit punt, getuige de hierna volgende voorbeel­
den, nog veel vooruitgang boeken: 
(a) geen der gecontroleerde instellingen beschikt over een 
handboek met de procedures betreffende de kasgeld­
verrichtingen ; 
(b) het algemene beginsel van scheiding van onver­
enigbare functies wordt niet altijd geëerbiedigd: 
(i) bij de Raad: 
— eind februari 1989 beschikten drie ordonna­
teurs nog over tekenbevoegdheid voor bank­
rekeningen, hetgeen in strijd is met het in 
artikel 17 van het Financieel Reglement 
neergelegde algemene beginsel van scheiding 
van functies en ondanks het feit dat de Kamer 
deze onregelmatigheid reeds heeft gekriti­
seerd in haar verslagen over de begrotings­
jaren 1986 (20) en 1987 (21); 
(ii) bij de Commissie te Ispra en het Economisch en 
Sociaal Comité: 
— drie personen hanteren de contanten van 
eenzelfde kas, hetgeen verhindert dat even­
tuele vergissingen of verliezen aan wie dan 
ook kunnen worden toegeschreven; 
(iii) bij de Raad en bij de Commissie te Ispra: 
— eenzelfde persoon hanteert de fondsen, houdt 
de kasboekhouding bij, beheert de bankreke-
(19) Studierapport over de financieel-administratieve systemen 
van de EG (1981), PB C 342 van 31.12.1981, paragrafen 
3.15, 3.2.3, 6.8.5. Jaarverslag over het begrotingsjaar 1984, 
paragraaf 2.43. 
(20) Jaarverslag over het begrotingsjaar 1986, paragraaf 2.47. 
(21) Jaarverslag over het begrotingsjaar 1987, paragraaf 2.28. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 35 
ningen, verricht de toetsingen met de bankaf­
schriften en beschikt over tekenbevoegdheid 
voor de bankrekeningen; 
(iv) bij de Commissie te Ispra: 
— het is mogelijk over de bankrekeningen te 
beschikken zonder de ondertekening van de 
rekenplichtige, een ondergeschikt rekenplich-
tige of een beheerder van een voorschotkas, 
hetgeen strijdig is met artikel 49 van de 
Verordening houdende uitvoeringsvoor­
schriften betreffende een aantal bepalingen 
van het Financieel Reglement, dat bepaalt: 
„Voor het beschikken over deze rekeningen 
zijn de handtekeningen van twee behoorlijk 
gemachtigde personeelsleden, waaronder die 
van de rekenplichtige, een ondergeschikt 
rekenplichtige of een beheerder van gelden ter 
goede rekening, vereist". Overigens kunnen 
twee hiërarchisch afhankelijke personen 
bankoperaties bekrachtigen; 
(c) bepaalde onontbeerlijke controles worden niet ver­
richt door degenen die verantwoordelijk zijn voor het 
hanteren van de fondsen of vinden onder slechte 
omstandigheden plaats. Zo is het volgende geconsta­
teerd : 
(i) bij de Raad: 
— de rekenplichtige gaat elke eerste dag van de 
maand over tot een controle van de kas. 
Zonder de waarde van een dergelijke controle 
te willen ontkennen, moet worden beklem­
toond hoe belangrijk het is dat zulk een 
controle onverwachts plaatsvindt. Daarom 
bepaalt artikel 58 van de Verordening hou­
dende uitvoeringsvoorschriften betreffende 
een aantal bepalingen van het Financieel 
Reglement trouwens dat de verificatie van de 
aanwezigheid van de aan beheerders van 
voorschotkassen toevertrouwde middelen 
„zonder aankondiging" moet worden ver­
richt ; 
(ii) bij de Commissie te Ispra: 
— er vindt geen onaangekondigde controle van 
de kas plaats en in 1988 is geen enkele 
controle verricht; 
— degene die belast is met de controle op de 
voorschotkassen is noch rekenplichtige, noch 
ondergeschikt rekenplichtige, hetgeen in 
strijd is met de bepalingen van artikel 58 van 
de Verordening houdende uitvoeringsvoor­
schriften betreffende een aantal bepalingen 
van het Financieel Reglement; 
— de met de controle belaste persoon kondigt 
om praktische redenen zijn bezoek vóór elke 
controle aan. Deze handelwijze ontneemt aan 
die controles elk „onverwacht" karakter en 
dus alle nut; 
— de controles zijn niet toereikend, want van 12 
voorschotkassen zijn er in 1988 slechts vijf 
gecontroleerd; (iii) bij de Commissie te Ispra en het Economisch en 
Sociaal Comité: 
— de kassier controleert zijn contanten niet elke 
dag en de kasverschillen komen niet onmid­
dellijk aan het licht; 
(d) een aantal verwerpelijke operaties worden niettemin 
verricht: 
(i) bij de Commissie te Ispra: 
— door twee kassiers op hun eigen bankreke­
ning getrokken, maar ongedateerde cheques 
zijn zonder toestemming vooraf voor hun 
persoonlijke behoeften ingewisseld tegen 
kasmiddelen, hoewel de kassiers zich elke dag 
naar de bank begeven, waar zij tegen eenzelf­
de cheque rechtstreeks contanten zouden 
kunnen verkrijgen; 
— betaalcheques die bij de thesaurie worden 
ontvangen, worden als kasmiddelen geregis­
treerd en als contanten beschouwd; 
(e) sommige operaties wórden niet of incorrect verricht: 
(i) bij de Raad, de Commissie te Ispra en het Hof van 
Justitie: 
— de bij de inning van ontvangsten afgegeven 
kwitanties zijn niet vooraf genummerd, 
hetgeen een afdoende controle op deze 
ontvangsten belemmert. Bovendien wordt op 
de kwitantieboekjes geen enkel toezicht 
gehouden. Voor een aantal stortingen bij de 
Commissie te Ispra wordt zelfs geen kwitantie 
afgegeven, hetgeen in strijd is met artikel 25 
van het Financieel Reglement; 
(ii) bij de Raad: 
— de besluiten tot instelling van vier voorschot­
kassen stroken niet met het Financieel 
Reglement en met de Verordening houdende 
uitvoeringsvoorschriften betreffende een 
aantal bepalingen van dat Reglement; 
(iii) bij het Economisch en Sociaal Comité: 
— alle betalingen aan de adviseurs vinden plaats 
uit een kas, zonder visum vooraf van de 
financieel controleur: al deze betalingen zijn 
dus onregelmatig (zie paragraaf 2.45), want 
alleen uit een voorschotkas kunnen betalin­
gen worden gedaan zonder voorafgaand 
visum van de financieel controleur; 
36 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
(iv) bij de Commissie te Ispra: 
— voor een aantal ontvangsten in verband met 
het lopend beheer wordt niet, zoals in het 
Financieel Reglement voorgeschreven, een 
door de financieel controleur van een visum 
voorziene inningsopdracht afgegeven voor­
dat de ontvangsten worden geboekt en geïnd; 
(f) zoals vermeld in de paragrafen 3.17 en 3.18 verricht de 
financieel controleur uit hoofde van zijn functie van 
intern controleur geen enkele controle op de kasmid­
delen. 
2.56. De Kamer adviseert alle communautaire instel­
lingen en organen opnieuw (22), binnen de comptabele 
dienst een organisatieschema met een omschrijving van 
de functies op te stellen, alsmede een handboek met de 
procedures, waarin alle functies en te verrichten handelin­
gen binnen die dienst nauwkeurig worden aangegeven en 
de organisatie zodanig wordt opgezet dat de betrouw­
baarheid van de systemen wordt gewaarborgd. De 
financieel controleurs zouden hun interne controlewerk­
zaamheden moeten uitbreiden tot een grondige verificatie 
van de kasgeldverrichtingen. 
Studie over het centrale boekhoudsysteem van de 
Commissie 
2.57. In 1987 heeft de Kamer een onafhankelijk 
deskundige belast met een door de Kamer en de 
Commissie gefinancierde studie over het centrale boek­
houdsysteem en over het doen van rekening en ver­
antwoording bij de Commissie. Deze studie bevat na een 
beschrijving van de begrotings- en boekhoudprocedures 
van de Gemeenschap een aantal opmerkingen over 
bepaalde aspecten van dit communautaire boekhoudsys­
teem, met name over: 
(a) de toepassing van kredietoverdrachten, die als 
genereus wordt betiteld omdat zij in het algemeen 
automatisch plaatsvindt; 
(22) Studierapport over de financieel-administratieve systemen 
van de EG (1981), PB C 342 van 31.12.1981, paragrafen 14, 
3.15.8 en 6.11. (b) het grote aantal operaties buiten het begrotingsver-
band en het risico dat dit aantal nog toeneemt; 
(c) de tekortkomingen van de financiële administratie, 
die noch het totaal van de tegoeden, noch dat van de 
schulden bevat; 
(d) het ontbreken van een interne boekhouding, in de zin 
van een boekhouding per verrichting of per sector; 
(e) het ontbreken van een duidelijk basisconcept in de 
communautaire regelgeving (het huidige basiscon­
cept is slechts een compromis tussen de boekhouding 
op kasbasis en de boekhouding op vermogensbasis); 
(0 het achterwege laten door de Commissie van een 
officiële publikatie van de jaarrekeningen, die de 
voornaamste grondslag vormen voor de kwijtings­
procedure ; 
(g) het niet op de balans verschijnen van de potentiële 
lasten in verband met de afzet van de interventievoor-
raden landbouwprodukten; 
(h) het niet in de geconsolideerde rekeningen opnemen 
van alle operaties buiten het begrotingsverband; 
(i) de ontoereikende toelichtingen in de bijlage bij de 
jaarrekeningen, waardoor deze niet erg begrijpelijk 
zijn; 
(j) de beperkte doeltreffendheid van de financiële 
controle doordat een louter formele controle de 
boventoon voert en het praktisch onmogelijk is, de 
naleving van de criteria van een goed financieel 
beheer a priori te verifiëren. 
2.58. Deze conclusies sluiten grotendeels aan bij de 
opmerkingen die de Kamer in haar verslagen en adviezen 
heeft gemaakt of die de leden van de Kamer tot een aantal 
Directoraten-generaal van de Commissie hebben kunnen 
richten. De Kamer geeft de Commissie in overweging, het 
onderzoek van deze opmerkingen te voltooien en de in 
genoemde studie vervatte voorstellen uit te voeren in het 
licht van de overeenkomstige opmerkingen van de 
Kamer. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 37 
HOOFDSTUK 3 
Systeem van interne controle 
3.0. INHOUD Paragraaf 
Inleiding 3.1 —3.5 
De financieel controleur 3.6 — 3.22 
Het voorafgaand visum van de financieel controleur 3.7 —3.16 
De verrichtingen waarvoor geen visum is vereist 3.17 — 3.18 
De interne-controlefunctie van de financieel controleur 3.19 — 3.20 
De betrekkingen tussen de financieel controleur en de Rekenkamer 3.21 — 3.22 
De ordonnateur 3.23 — 3.24 
De rekenplichtige 3.25 — 3.26 
De versterking van de interne-controle structuur 3.27 — 3.32 
INLEIDING 
3.1. Krachtens artikel 205 van het EEG-Verdrag voert 
de Commissie de begroting onder haar eigen ver­
antwoordelijkheid uit. Het Financieel Reglement brengt 
een duidelijke scheiding aan tussen de functies van de bij 
de Commissie werkzame ordonnateur, rekenplichtige en 
financieel controleur. De Kamer heeft deze interne­
controlestructuur geanalyseerd en heeft in haar op 9 
februari 1989 uitgebrachte advies (') naar aanleiding van 
een door de Commissie ingediend voorstel tot algehele 
wijziging van het Financieel Reglement, een synthese van 
haar kritisch oordeel ter kennis van de gemeenschaps­
wetgever gebracht. Op 13 april 1989 heeft het Parlement 
zijnerzijds advies uitgebracht, zonder de structuur van het 
bestaande communautaire interne-controlemechanisme 
ter discussie te stellen. Op 19 juni 1989 heeft de Raad een 
tekst vastgesteld waarin de algemene koers werd uitgezet; 
men mag aannemen dat deze tekst in grote lijnen een 
voorproef vormt van het Reglement dat uiteindelijk zal 
worden vastgesteld. Volgens de tekst lijkt de Raad niet te 
overwegen, de bepalingen van het Financieel Reglement 
inzake de interne controle te wijzigen in de zin als 
voorgesteld door de Kamer in haar advies 1 /89. Zowel het 
in het huidige Financieel Reglement neergelegde model 
van financiële controle, als het door de Kamer aanbe­
volen model is logisch en berust op goede gronden. De 
Kamer is er zich wel van bewust dat het alleen aan de 
wetgever staat om in laatste instantie de toepasselijke 
(i) PB C 72 van 20.3.1989. regels op het gebied van de financiële controle vast te 
stellen. Zij achtte het niettemin haar plicht, de wetgever in 
kennis te stellen van haar grondige analyse van de 
werking van het bestaande mechanisme en van de 
concrete gevolgen ervan, die de Kamer de laatste jaren 
tijdens de controles aan de hand van stukken en ter 
plaatse heeft kunnen waarnemen. In dit hoofdstuk wordt 
deze gedetailleerde analyse uiteengezet. 
3.2. Van de drie voornoemde functionarissen (ordonna­
teur, rekenplichtige en financieel controleur) worden 
alleen de ordonnateur en de rekenplichtige in het EEG-
Verdrag genoemd (artikel 209, sub c)). Daardoor delen zij 
in uiteenlopende mate de verantwoordelijkheid van de 
Commissie wanneer zij bij de uitvoering van de begroting 
erop moet toezien dat de uitgaven binnen de limiet van de 
begrotingsmachtigingen blijven, bijdragen tot de ver­
wezenlijking van de met die machtigingen nagestreefde 
doeleinden, en voldoen aan de EEG-voorschriften, met 
name het Financieel Reglement, en aan de beginselen van 
een goed financieel beheer. Wanneer de ontvangsten en 
uitgaven rechtstreeks door de Commissie worden be­
heerd, worden de functies van ordonnateur en rekenplich­
tige vervuld door personeelsleden van de Gemeenschap. 
Wanneer het beheer met de Lid-Staten wordt gedeeld, 
valt een deel van de bevoegdheden van de ordonnateur en 
de rekenplichtige aan ambtenaren van deze Staten toe. De 
Commissie behoudt evenwel de centrale verantwoorde­
lijkheid voor de vaststelling van de financiële en 
boekhoudkundige procedures (hetgeen zij normaliter bij 
wege van verordening doet) en voor het toezicht op de 
toepassing daarvan, alsmede op het goede beheer van de 
communautaire middelen in de Lid-Staten. 
^8 Publicatieblad van de europese demeenschappen 1^ 1^ 89 
^^ löe functie van tïnancieel controleur en de hem ter 
beschikkmggesteldejundischemiddelenzijnvervatinhet 
algemeen financieel Reglement en vinden formeel alleen 
regeling in deze tekst, die aanvankelijk was opgezet om 
hetmterne functioneren van de gemeenschapsinstellingen 
te waarborgen Iviet de ontwikkeling van de gemeen 
schappelijke beleidsvormen zijn er aan het algemeen 
Financieel Reglement artikelen toegevoegd en gingen 
specifiek voor enkele van deze beleidsvormenbestemde 
financiële reglementen het geheel van voorschriften 
aanvullen, waarbipde bevoegdheidssfeer van de financieel 
controleur stilzwijgend op dezelfde wijze werd uitgebreid 
alsdie van deanderedoordedommissie van eenmandaat 
voorziene personeelsleden 
^ töat neemt niet weg, dat het financieel reglement 
het daadwerkelijk optreden van de financieel controleur 
beperkttotzeer globaleaspecten Lenaanzien vande 
ontvangsten keurt hij bijvoorbeeld slechts de opneming 
daarvan in de centrale boekhouding goed, en op het vlak 
van delandbouw vergewist hij zich slechts ervanofde 
uitgave niet het algemene niveau van de desbetreftende 
kredieten overschrijdt löe controle op het dagelijks 
beheer vandeLidStaten metbetrekking tot deland 
bouwuitgaven is dehoofdverantwoordelijkheidvande 
ordonnateur van de dommissie,waarvan de controleurs 
mhet kader van de goedkeuring der rekeningen on basis 
van controleverslagen voorstellen doen om verrichte 
uitgaven te vergoeden of af te wijzen toe financieel 
controleur voorzietdedesbetreffendebesluitenaldan 
niet van zijn visum Voor dit belangrnkedeelvande 
communautaire uitgaven (oO^t^^ovan de begroting^ is 
hij grotendeels afhankelijk vanhet werk dat door de 
controleurs bij de goedkeuring van de rekeningen is 
verricht 
3^ Lóekwaliteitvande doorde controleurs vande 
dommissie verrichte werkzaamheden met het oog op de 
goedkeuring van de rekenmgen,wordt in de paragrafen 
^1 — ^^behandeld Indit hoofdstuk analvseertde 
Warner in hoeverre de structuur van de interne controle, 
die is gegrond op de scheiding van functies van 
ordonnateur,rekenplichtige en financieel controleur,aan 
haar doel — bescherming van de communautaire 
middelen — beantwoordt ^ij doet voorts suggesties over 
de wijze waarop deze structuur zou kunnen worden 
versterkt, waarbij znverwijstnaar baareerdere werk 
zaamheden op dit gebied (studierapport over definanD 
cieePadmmistratievesvstemen(1981^,adviesl^9overde 
herziening van het financieel R.eglement^ 
^^^l^A^dlreELdd^rRdL^LlR 
^6 lOe linancieel controleur treedt in het interne 
controlemechanisme op drie verschillende niveaus op 
Allereerst voorziet hn een hele reeks besluiten van 
fmancieelbeheer(ten aanzien van zowel de ontvangsten 
als de uitgaven^ vooraf van znn visum Voorts kan hn, 
zonder verplicht te zijn een visum te verstrekken, een rol 
spelen bij aspecten van het vermogensbeheer en het doen 
van rekening en verantwoordingLenslotteoefenthij zijn 
activiteit ookaposterion uit 37 Bij de handelingen betreffende de ontvangsten 
moet het voorafgaand visumluidens de voorschriften 
doen blijken dat de ontvangsten juist zijn aangewezen en 
dat zij overeenkomen met de voorschriften P^et is slechts 
van toepassing op de handelingen van het centrale 
boekhoudbeheer, terwijl het grootste deel van het 
invorderingsproces in de Lidstaten plaatsvindt Fen 
weigering van het visum kan uiteraard noch de vast 
stelling, noch de terbeschikkingstelling van de middelen 
blokkeren L^e svmmetne met de visumweigering bn 
uitgaven gaat dus niet geheel op 
38 Bipdezelaatstemoethetvooratgaandvisumluidens 
het Financieel reglement doen blijken dat de betalings 
verplichtingen ende betalingen voldoen aan de voor 
schnftenmuist zijn aangewezen en overeenkomen met de 
beginselen van een goed financieel beheer COm ver 
schillende redenen biedt deze verklaring in werkelijkheid 
soms onvoldoende zekerheid 
39 Allereerst wordt het visum voor vastleggingen, dat 
formeel is voorgeschreven in het Financieel reglement, 
vaak pas na het daadwerkelijke uitgavebesluit verleend, 
doordat een duidelijke en eenvormige detimne van 
vastleggmgontbreekt(zie jaarverslag 1986,paragrafen 
^^0 — ^^ In deze situatie heeft de financieel 
controleur het echter in een aantal gevallen gedaan 
gekregen, dat hij advies uitbrengt op het ogenblik waarop 
dit besluitwordt genomenere mogelijkheid dat het visum 
voor de vastleggingen nadien wordt geweigerd, heeft dit 
advieszo^nkrachtgegevendatdeordonnateurbneen 
negatief standpuntvandetinancieelcontroleur in het 
algemeen geneigd is, zijn besluit te herzien 
310 COp het gebied van het LddFL^darantie,waar 
mee meer dan 60^ van de uitgaven zijn gemoeid, 
vertonende visumprocedures volstrektbijzondereken 
merken 
(a^ hetvisumheeftgeen betrekking opde besluiten dietot 
uitgaven leiden (vaststelling van de prijzen voor een 
verkoopseizoen, vaststelling vande restitutiebedrag 
gen, inschrijvingsprocedure bijopenbare voorradend 
(zie het jaarverslag over het begrotingsjaar 1983, 
paragrafen ^1—^6^, 
(b^door de uitkering van de maandelijkse„voorschot 
ten^ — sindsl987gaathetmfeiteom terugbetalingen 
aan de Lidstaten — worden de middelen daadwerke 
lijk ter beschikking van de Lidstaten gesteld In dat 
stadium is het voorafgaand visum volgens de 
voorschriften beperkt tot de controle op de algemene 
beschikbaarheid van de kredieten, 
(c^ het visum op de gedetailleerde betalingsverplichting 
en de boeking tot betaling die volgt op de uitgaven 
declaraties van de Lidstaten heeft betrekking op 
pure boekingsverrichtingen, 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 39 
(d) het voorafgaand visum bij de besluiten inzake de 
goedkeuring van de rekeningen, die meestal neerko­
men op bevestigingen van uitgaven of terugvorderin­
gen van middelen, is het enige dat een praktische 
draagwijdte kan hebben. Maar het berust goeddeels 
op de controlewerkzaamheden van de ordonnateur 
(zie paragraaf 5.26). Al bij al heeft de financieel 
controleur nooit een merkbare invloed uitgeoefend 
op de goedkeuringstermijnen. Hij is evenmin in staat 
geweest, de buitensporig grote toename van de 
reserves te voorkomen. 
3.11. Wanneer de weigering van het visum is gegrond op 
objectieve en onbetwistbare referentienormen (beschik­
baarheid van de kredieten, juistheid van de berekeningen, 
naleving van de voorschriften, aanwezigheid van bewijs­
stukken) werkt de financieel controleur niet in op de 
verantwoordelijkheid van de beheerder. Dit is in het 
algemeen het geval op het gebied van de wettigheid en de 
regelmatigheid, waar de financieel controleur een „hoe­
dende" functie vervult, zonder deel te hebben aan de 
verantwoordelijkheid van de beheerder. Het is daaren­
tegen niet het geval wanneer de financieel controleur de 
„beginselen van een goed financieel beheer" moet 
beoordelen, die praktisch onmogelijk kunnen worden 
ingebed in nauwkeurige normen die het mogelijk maken, 
de uitgaven goed te keuren of te blokkeren. 
3.12. Voorts is het uitspreken van een oordeel over het 
goed financieel beheer van elke met communautaire 
middelen verrichte handeling — verscheidene honderd­
duizenden per jaar — ten tijde van de visum verlening 
materieel onmogelijk. De financieel controleur tracht dus 
de beheersystemen te analyseren, de risicozones op te 
sporen en de controles op die zones toe te spitsen. 
3.13. De methode houdt echter een gevaar in wat de 
ordonnateur betreft. Het bestaan van het huidige formele 
visum, dat geldt voor alle transacties en de ordonnateur 
klaarblijkelijk beschermt tegen alle risico's van ver­
gissingen, heeft laatstgenoemde er soms wellicht toe 
aangezet, zich ten onrechte op het visum van de financieel 
controleur te verlaten, in plaats van zijn eigen ver­
antwoordelijkheden ten volle te vervullen. Deze laatste 
opmerking geldt ook voor de aspecten van de wettigheid 
en de regelmatigheid en is ook op de rekenplichtige van 
toepassing. De neiging van de financieel controleur om 
zijn advies uit te brengen over alle besluiten die vóór de 
vastlegging worden genomen, versterkt dit risico dat de 
ordonnateurs zich aan hun verantwoordelijkheid 
onttrekken. 
3.14. Voor de kwaliteit van het werk van de financieel 
controleur brengt de in de paragrafen 3.9 en 3.13 
beschreven ontwikkeling een duidelijk gevaar mee: hij 
moet kritiek oefenen op besluiten waaraan hij in een 
eerder stadium zijn goedkeuring had gehecht. Het 
resultaat van zijn technische verificaties is bij voorbaat 
met hypotheek belast. 
3.15. Om gemakkelijk te begrijpen materiële redenen 
heeft de financieel controleur de bevoegdheid om het visum te verstrekken gedelegeerd of zijn diensthoofden 
toegestaan deze te subdelegeren tot aan zeer onder­
geschikte niveaus; de gevolmachtigde personeelsleden 
kregen echter niet de hoedanigheid van ondergeschikt 
financieel controleur in de zin van artikel 6 van de 
Verordening houdende uitvoeringsvoorschriften betref­
fende een aantal bepalingen van het Financieel Regle­
ment en hun werd ook niet de verantwoordelijkheid voor 
de door hen verstrekte visa overgedragen. Deze juridische 
aansprakelijkheid blijft dus alleen bij de financieel 
controleur berusten. Wanneer een personeelslid, waaraan 
de bevoegdheid om het visum te verstrekken is over­
gedragen, daarentegen meent dit niet te kunnen doen, 
moet voor het nemen van een beslissing via alle 
hiërarchieke schijven weer naar boven worden gegaan, 
eventueel tot aan de financieel controleur zelf, die aan 
niemand de bevoegdheid heeft overgedragen, een visum 
te weigeren. 
3.16. De betekenis van een visumweigering is dus sterk, 
maar die van een visumverstrekking minder. Ten aanzien 
van het systeem — hetgeen het belangrijkste is — heeft de 
financieel controleur zijn medewerkers niet van vol­
doende volledige richtlijnen over de vóór de verstrekking 
van het visum te verrichten controles voorzien, noch 
gezorgd voor een procedure voor de beoordeling van de 
kwaliteit van deze controles. De Kamer heeft immers 
gevallen geconstateerd waarin het visum was verstrekt, 
terwijl een weigering op zijn plaats was geweest, omdat er 
bewijsstukken ontbraken of voorschriften waren over­
treden (zie met name de paragrafen 2.29 — 2.35 van dit 
jaarverslag). Dit ontbreken van voorzorgsmaatregelen 
maakt het toegepaste mechanisme van bevoegdheids­
overdracht des te laakbaarder. 
De verrichtingen waarvoor geen visum is 
vereist 
3.17. Betalingen uit de kas, de opvoering in de 
begrotingsrekeningen van de verrichte transacties, de 
opstelling van de jaarrekening en de balans en het 
rekening en verantwoording doen, de verrichtingen 
buiten het begrotingsverband en de vaststelling van niet 
geïnde vorderingen vormen essentiële elementen van het 
financiële en boekhoudkundige beheer, waarvoor geen 
visum behoeft te worden verstrekt. Zeker, soms is 
voorgeschreven dat de financieel controleur in actie moet 
komen. Zo ontvangt hij de jaarstaten, wordt hem de 
jaarrekening „voorgelegd" (zonder nadere aanduiding) 
en moet hij zijn instelling op de hoogte brengen wanneer 
een handeling waaruit een vordering voortspruit niet is 
vastgesteld of wanneer een vordering niet is geïnd. 
3.18. In de praktijk is hij op dit stuk lange tijd niet in 
actie gekomen. Sinds kort verifieert de financieel 
controleur sommige verrichtingen die plaatsvinden na de 
opdracht tot betaling, namelijk de betalingen zelf, de 
werkelijke wisselkoersen en de door de banken gehanteer­
de valutadata. Maar hij controleert nog steeds niet de 
wijze waarop de bankrekeningen worden bijgehouden en 
de kasmiddelen in het algemeen. Ook de andere 
elementen van de balans ontsnappen, op een enkele 
uitzondering na, aan zijn controle: vorderingen, schul­
den, waardering en registratie van de vermogensbestand-
40 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
delen. Hij onderzoekt niet de verrichtingen betreffende 
opgenomen of verstrekte leningen (zie de paragrafen 13.9 
— 13.20). In de verslagen die hij aan zijn instelling 
uitbrengt over de niet-vastgestelde of niet-geïnde vorde­
ringen wordt nog steeds geen rekening gehouden met de 
belangrijkste van die vorderingen: de te innen bedragen 
als gevolg van fraude of onregelmatigheden in het perifere 
beheer (eigen middelen, EOGFL-Garantie). De op de 
jaarrekeningen en de financiële balans verrichte controles 
beperken zich tot globale toetsingen, enkele aannemelijk-
heidscontroles en een beperkt aantal grondiger verifi­
caties. Zij geven zelden aanleiding tot tijdige rectificaties 
en monden niet uit in een interne goedkeuring van de 
rekeningen, welke evenwel worden geacht, aan de 
financieel controleur te zijn „voorgelegd". 
De interne-controlefunctie van de financieel 
controleur 
3.19. Los van zijn controlefuncties a priori, beschikt de 
financieel controleur over een controlebevoegdheid a 
posteriori, nu artikel 11 van de Verordening houdende 
uitvoeringsvoorschriften betreffende een aantal bepalin­
gen van het Financieel Reglement bepaalt dat hij steeds en 
over elk onderwerp dat financiële consequenties heeft 
verslag kan uitbrengen aan de instelling, met name — en 
dus niet uitsluitend — met het oog op een goed financieel 
beheer. Hij is trouwens begonnen met de ontwikkeling 
van werkmethoden die hem in staat zouden moeten 
stellen, zijn kennis van de gebreken in de communautaire 
systemen aanzienlijk te verruimen. Bij de ervaring die bij 
het onderzoek van de talloze aan een visum onderworpen 
individuele verrichtingen wordt opgedaan, komt nog de 
kennis van bepaalde beheersprocedures en -systemen, die 
wordt verworven tijdens de „gerichte" controles, die 
zelfstandig, of in samenwerking met de beheerdiensten op 
nauwkeurig omschreven thema's worden verricht. 
3.20. Weliswaar heeft de financieel controleur sinds 12 
jaar aan de betrokken ordonnateurs verslagen toegezon­
den over de uitvoering van de maatregelen waarmee zij 
belast zijn, maar hij heeft aan zijn instelling slechts vijf 
verslagen in het kader van voornoemd artikel 11 
uitgebracht, waarvan het meest recente dateert van 1984. 
Deze verslagen vloeiden niet alle voort uit „gerichte" 
controles en behandelden niet werkelijk onderwerpen 
waaruit bezorgdheid voor de interne controle sprak, 
waardoor de instelling werd genoopt, zelf oplossingen 
aan te dragen voor tekortkomingen of lacunes die de 
kwaliteit van haar beheer aantasten. Dit is op zichzelf niet 
verrassend, want in de huidige organisatievorm is het 
voor de financieel controleur moeilijk, de instelling a 
posteriori te attenderen op beheersfouten, die hij tijdens 
de verstrekking van het visum heeft bekrachtigd. De betrekkingen tussen de financieel 
controleur en de Rekenkamer 
3.21. De externe controleur moet een nauwkeurig beeld 
hebben van de betrouwbaarheid van het systeem van 
interne controle. Dit houdt met name in dat hij goed op de 
hoogte moet zijn van de verrichtingen van de financieel 
controleur, zowel wanneer hij de controle a priori van elke 
uitgavenverrichting uitoefent (verstrekking van het 
voorafgaand visum), als wanneer hij zijn rol van intern 
controleur vervult (verslagen a posteriori over de 
tekortkomingen in het systeem). 
3.22. Onder aanvoering van zijn loyaliteit ten opzichte 
van zijn instelling heeft de financieel controleur er echter 
moeite mee, zijn dossiers te openen, en zendt hij slechts 
een gedeelte van zijn controleverslagen op. Hij deelt de 
visumweigeringen niet mee omdat hij van mening is dat 
het gaat om voorbereidende, niet-defïnitieve besluiten. 
Hij acht zich slechts gehouden tot het toezenden van de 
terzijdestellingen. Deze houding is temeer betreurens­
waardig, daar de verstrekking van het visum in het 
huidige systeem een essentieel element is van het interne­
controlemechanisme. Bij gebreke van het duidelijkste 
bewijs van de goede werking van dit mechanisme — de 
visumweigering — kan de Kamer zich moeilijk ver­
gewissen van de betrouwbaarheid van dit gedeelte van de 
structuur van de interne controle, laat staan zich verlaten 
op de resultaten daarvan voor het verrichten van haar 
eigen verificaties. Deze eis van de Kamer is temeer 
gewettigd, daar de financieel controleur evenals alle 
andere communautaire diensten is onderworpen aan de 
bepalingen van het Financieel Reglement, en. dus alle 
inlichtingen aan de Kamer moet verstrekken die zij nodig 
acht voor de vervulling van haar taak. 
DE ORDONNATEUR 
3.23. De rol van de ordonnateur is in de interne­
controlestructuur van belang, omdat hij in de allereerste 
plaats verantwoordelijk is voor de financiële operaties die 
hij in gang zet. Hij is verantwoordelijk voor de kwaliteit 
van het beheer op het gebied dat hem is toebedeeld en met 
name voor de kwaliteit van de procedures die hij toepast 
om zijn keuzen in de praktijk om te zetten. In het 
algemeen is de ordonnateur verantwoordelijk voor de 
goede aanwending van de middelen die hij beheert en 
moet hij in deze tijden van „begrotingsdiscipline" erop 
toezien dat de genomen beslissingen het mogelijk maken, 
op termijn rekening te houden met de budgettaire 
knelpunten. Wanneer het beheer wordt gedeeld met de 
Lid-Staten rust deze verantwoordelijkheid op dezelfde 
wijze op de functionarissen van de Lid-Staat. Bij een 
gedeeld beheer moeten de communautaire ordonnateur 
en zijn nationale collega's samenwerken om adequate 
voorzieningen te treffen die een correct en samenhangend 
beheer van de communautaire middelen verzekeren. 
3.24. De ordonnateur zou zich meer bewust zijn van zijn 
verantwoordelijkheden, met name op het gebied van het 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 41 
financiële beheer, indien het voorafgaand visum van de 
financieel controleur over zijn daden van beheer geen 
betrekking had op het gebied van het financiële beheer (2) 
en indien, omgekeerd, de financieel controleur bij de 
uitvoering van zijn controles a posteriori verplicht was, de 
aandacht van de instelling te vestigen op alle gevallen 
waarin is geconstateerd dat de middelen slecht zijn 
aangewend, waarbij hij een analyse geeft en verbeteringen 
in de beheersystemen voorstelt om een herhaling van de 
fouten te voorkomen. 
DE REKENPLICHTIGE 
3.25. Ten aanzien van het centrale beheer zijn de 
voorwaarden voor de tenuitvoerlegging van de aan de 
rekenplichtigen en houders van voorschotkassen toebe­
deelde verantwoordelijkheden ontoereikend. De toepas­
sing ervan levert slechts zeer gedeeltelijke garanties op. De 
rekenplichtige, die tegelijkertijd belast is met het hanteren 
van de middelen en het bijhouden van de rekeningen, is 
geldelijk aansprakelijk op bepaalde gebieden, waarop de 
financieel controleur praktisch niet optreedt: de bewa­
king van de kasmiddelen, het innen van vorderingen en 
ontvangsten, en de vraag of de middelen op regelmatige 
wijze aan de rechthebbenden zijn betaald. Bij de door de 
financieel controleur van een visum te voorziene opera­
ties, dient hij de laatste verificaties te verrichten 
(opsporing van materiële fouten, geldigheid van de 
kwijting, naleving van de door het Financieel Reglement 
voorgeschreven vormen) om de wettigheid en regelmatig­
heid van de operaties te garanderen. 
3.26. Zijn geldelijke aansprakelijkheid gaat spelen 
wanneer hem door zijn instelling geen kwijting wordt 
verleend. De kwijting is echter geen afsluiting van enige 
specifieke controleprocedure. Zij kan zelfs worden 
verleend ingeval door de Rekenkamer een onregelmatig­
heid is vastgesteld. Deze aansprakelijkheid wordt ge­
woonlijk gedekt door een door de instelling gefinancierde 
verzekering, die de rekenplichtige van zijn eigen geldelijke 
aansprakelijkheid ontheft. Het is de bedoeling, de 
aansprakelijkheid pas door middel van de waarborgreke­
ning van de rekenplichtige — die door uitkeringen van de 
instelling aan de rekenplichtige wordt gevoed — te 
dekken, indien de verzekering geen rol speelt, bij 
voorbeeld op grond van een opzettelijk vergrijp of grove 
nalatigheid van de rekenplichtige. Wanneer er een beroep 
wordt gedaan op de waarborgrekening, veronderstelt dit 
volgens het Financieel Reglement dat er een statutaire 
procedure van tuchtrechtelijke aard wordt aangevangen. 
De geldelijke aansprakelijkheid van de rekenplichtige is 
dus grotendeels theoretisch en volstaat niet om te 
verzekeren dat er op de gebieden die door de financieel 
controleur niet of onvoldoende zijn gecontroleerd, geen 
onregelmatigheden zijn voorgekomen. 
(2) Zie paragraaf 4.2 van advies 1/89 (PB C 72 van 20.3.1989). DE VERSTERKING VAN DE INTERNE­
CONTROLESTRUCTUUR 
3.27. Afgezien van de aan de financieel controleur 
toebedeelde rol, ligt de verantwoordelijkheid voor een 
wettig en regelmatig beheer van de communautaire 
middelen en voor de eerbiediging van de beginselen van 
een goed financieel beheer in de eerste plaats bij de 
ordonnateur. Ten aanzien van de betalingen kan de 
rekenplichtige voorts, ingeval de ordonnateur zijn functie 
slecht zou hebben vervuld, betreffende de in paragraaf 
3.25 genoemde formele elementen een des te sterkere 
aanvullende zekerheid bieden omdat hij ondubbelzinnig 
en daadwerkelijk verantwoordelijk is voor het hanteren 
van de middelen en het bijhouden van de rekeningen. Dit 
systeem berust op de idee dat de betrokken personeelsle­
den handelen in het kader van duidelijk omschreven 
verantwoordelijkheden. 
3.28. Het is van belang dat de uitoefening van deze 
verantwoordelijkheden effect sorteert. Daarom heeft de 
Kamer in haar advies 1/89 verschillende wijzigingen in het 
Financieel Reglement voorgesteld. In grote lijnen strek­
ken deze voorstellen ertoe, de financieel controleur te 
ontlasten van zijn verantwoordelijkheden inzake de 
controle a priori op het financiële beheer en hem in staat 
te stellen volledig als een intern accountant werkzaam te 
zijn, door hem met name aan te sporen, telkens wanneer 
zich op het niveau van de ordonnateur of van de 
rekenplichtige tekortkomingen voordoen, alsmede in 
geval van structurele gebreken, deze onder de aandacht te 
brengen van zijn instelling of van de hiërarchisch 
bevoegde personen. In plaats van de huidige ontwikke­
ling, die de financieel controleur ertoe brengt zijn invloed 
uit te oefenen tot in de fase van de handelingen ter 
voorbereiding van de belangrijkste besluiten, te laten 
voortgaan, is het immers beslist noodzakelijk, de functie 
van de financieel controleur geleidelijk aan om te buigen. 
Zijn optreden moet bij voorrang betrekking hebben op de 
systemen inzake het beheer en de financiële organisatie, 
dat wil zeggen op het milieu waarin de beheerders 
werkzaam zijn. 
3.29. Het visum zou slechts één der uitdrukkings­
middelen van een moderne financiële controle moeten 
zijn. Het zou moeten aangeven dat de financieel 
controleur op de hoogte is van alle financiële transacties 
en dat hij dank zij selectieve controlemethoden in staat is, 
met een hoge mate van zekerheid de wettigheid en 
regelmatigheid daarvan te bevestigen. 
3.30. Anderzijds zou de financieel controleur zijn 
interne-controlewerkzaamheden beslist moeten uitbrei­
den, zodat hij het geheel der financiële activiteiten van zijn 
instelling kan bestrijken. Dit controlewerk zou dus 
moeten worden uitgebreid tot een regelmatig en grondig 
onderzoek van de registratie van de ontvangsten, de 
vastlegging en de betaling van uitgaven, de kasmiddelen, 
de onderdelen van de balans en de opstelling van de 
rekeningen. Hij zou bovendien vaker gerichte controles 
moeten uitvoeren op samenstellen van operaties, zoals elk 
der structuurfondsen of gemeenschappelijke markt­
ordeningen, om de kwaliteit en doeltreffendheid daarvan 
voortdurend te beoordelen. Hij zou tevens bijzondere 
zorg moeten besteden aan de controle op de werkzaam-
^ Rublikatieblad van de europese gemeenschappen 1^1^^ 
heden van de rekenplichtigen^ enerzijds door een 
goedkeurende verklaring af te geven over de rekeningen 
en de balans van de instelling^ anderzijds door de 
instelling advies te geven over het al dan niet verlenen van 
kwijting aan de rekennlichtige. 
^md. Lenminsteeenmaal per jaan alsmede in dringende 
gevallend zou hij aan zijn instelling verslag moeten 
uitbrengen over de wijze waarop de communautaire 
middelen worden beheerd en daarbij eventueel de door 
een bepaalde ordonnateur of rekennlichtige begane 
vergissingen bij het beheer aangevend en middelen aan de 
hand doen om deze in de toekomst te verhelpen. Hij zou 
zijn instelling aldus de zekerheid verschaffen dat de 
interne controlestructuur als geheel goed functioneert 
daar hij in staat is elke eventuele tekortkoming te 
verhinderend te ontdekken en te corrigeren. 
^.^. töe tenuitvoerlegging van de verantwoordelijke 
heden van de rekenplichtige zou effectiever moeten zijn. P^lk verlies zou ineersteinstantie automatisch moeten 
worden vergoed uit de waarborgrekening van de reken 
plichtige. Voor de verliezen die het beschikbare bedrag 
overschrijdend maar ook voor die waarvoor dereken 
plichtige uiteindelijk kwijtschelding zou krijgen wanneer 
hij geen vergissing of nalatigheid heeft begaand zouden 
procedures ad hochet mogelijk moeten makendatde 
verloren gegane middelen door de instelling opnieuw 
worden gevormd, in elk geval zouden de communautaire 
instellingen op de huidige verzekeringskosten moeten 
besparen door zelf als verzekeraar on te tredem zoals dat 
in de Lidstaten het geval is. löe periode waarbinnen de 
instelling moet beslissen over de aan de rekenplichtige te 
verlenen kwijting zou moeten worden teruggebracht tot 
zes maandend te rekenen vanaf de dag waarop de 
jaarrekening is ingediend. Hierdoor zou de financieel 
controleur genoeg tijd krijgen om zijn advies uit te 
brengen. L^e begrotingsautoriteit zou dan ook nog over 
een wezenlijk stuk informatie beschikken voor haar 
besluie al dan niet kwijting te verlenen. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 43 
HOOFDSTUK 4 
Ontvangsten 
4.0. INHOUD 
Inleiding 
Eigen middelen uit de BTW 
Controles van de Commissie op de uitvoering van de Zesde BTW-
Richtlijn 
Het beheer van de eigen middelen uit de BTW 
Traditionele eigen middelen 
Het beheer van de traditionele eigen middelen 
Terugbetaling of kwijtschelding van in- of uitvoerrechten 
Onvolledige aangiften bij de douane 
De communautaire regeling actieve veredeling aragra 
4.1 
4.4 
4.4 
4.16 
4.32 
4.32 
4.46 
4.60 
4.76 at 
— 4.3 
— 4.31 
— 4.15 
— 4.31 
— 4.101 
— 4.45 
— 4.59 
— 4.75 
— 4.101 
INLEIDING 
4.1. Dit hoofdstuk heeft betrekking op de ontvangsten, 
bestaande uit de eigen middelen uit de BTW en de 
traditionele eigen middelen (douanerechten en land-
bouwheffingen, exclusief suikerheffingen), die overeen­
komstig Besluit 88/376/EEG, Euratom van de Raad van 
24 juni 1988 (') aan de Gemeenschappen ter beschikking 
worden gesteld. Het hoofdstuk bestaat uit twee gedeelten: 
eigen middelen uit de BTW en traditionele eigen 
middelen. Elk van deze delen bevat een stuk over het 
beheer. Bovendien doet de Kamer in het laatste deel 
verslag over haar onderzoek naar een belangrijke 
douaneregeling — de communautaire regeling actieve 
veredeling. van de communautaire ontvangsten. In 1988 bedroegen 
de eigen middelen uit de BTW 24 311 Mio ECU, ofwel 
58 % van de totale ontvangsten. De traditionele eigen 
middelen, exclusief suikerheffingen, beliepen 10 664 Mio 
ECU, ofwel 25 % van de totale ontvangsten. 
4.3. De controles waarvan in dit hoofdstuk sprake is, 
hadden betrekking op tijdvakken waarin de Ver­
ordeningen nrs. 2891/77 (2) en 2892/77 (3) van de Raad 
golden. Deze zijn vervangen door respectievelijk Ver­
ordening nr. 1552/89 (4) en Verordening nr. 1553/89 (5) 
van de Raad. Niettemin zijn de in het verleden opgedane 
ervaringen van belang voor het toekomstige beheer van 
de ontvangsten, met name in het licht van de versterkte 
bevoegdheden van de Commissie. 
4.2. De uit de BTW voortvloeiende eigen middelen van 
de Gemeenschappen vormen het belangrijkste element 
(i) PB L 185 van 15.7.1988, blz. 24. (2) 
(3) 
(4) 
(5) PB L 336 van 27.12.1977, blz. 1. 
PB L 336 van 27.12.1977, blz. 8. 
PB L 155 van 7.6.1989, blz. 1. 
PB L 155 van 7.6.1989, blz. 9. 
44 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
EIGEN MIDDELEN UIT DE BTW 
Controles van de Commissie op de uitvoering 
van de Zesde BTW-Richtlijn 
Het verband tussen de eigen middelen uit de BTW en de 
BTW-wetgeving in de Lid-Staten 
4.4. Volgens Besluit 88/376/EEG, Euratom van de 
Raad van 24 juni 1988 betreffende het stelsel van eigen 
middelen van de Gemeenschappen worden de eigen 
middelen uit de BTW berekend door de toepassing van 
een percentage op de BTW-grondslag die op uniforme 
wijze voor de Lid-Staten is vastgesteld. Een correcte 
toepassing van de BTW-regeling is een noodzakelijke 
voorwaarde voor de juiste berekening van de eigen 
middelen uit de BTW. Artikel 2 van Verordening (EEG, 
Euratom, EGKS) nr. 2892/77 van de Raad van 19 
december 1977 bepaalt: „De grondslag van de BTW-
middelen wordt bepaald aan de hand van de belastbare 
handelingen bedoeld in artikel 2 van Richtlijn 77/388/ 
EEG" (6), hierna te noemen „de richtlijn". 
4.5. Om te verzekeren dat de eigen middelen uit de BTW 
juist worden bepaald, is het in eerste instantie noodzake­
lijk dat de wettelijke regelingen in de Lid-Staten met 
betrekking tot de richtlijn overeenstemmen met het 
gemeenschapsrecht. De Kamer onderzocht derhalve de 
systemen van de Commissie waarmee moet worden 
gewaarborgd dat het nationale recht overeenstemt met 
het gemeenschapsrecht. 
De grondslag van de controle van de Commissie 
4.6. Artikel 155 van het EEG-verdrag bepaalt: „Tenein­
de de werking en de ontwikkeling van de gemeenschappe­
lijke markt te verzekeren ziet de Commissie toe op de 
toepassing zowel van de bepalingen van dit Verdrag als 
van de bepalingen welke de instellingen krachtens dit 
Verdrag vaststellen". Krachtens artikel 5 van het Verdrag 
moeten de Lid-Staten alle geschikte maatregelen treffen 
en de vervulling van de taak van de Gemeenschap 
vergemakkelijken. Indien een Lid-Staat een van de 
krachtens het Verdrag op hem rustende verplichtingen 
niet nakomt, kan de Commissie krachtens artikel 169 de 
zaak aanhangig maken bij het Hof van Justitie. 
(6) PB L 145 van 13.6.1977, blz. 2. 4.7. Ten aanzien van richtlijnen bepaalt artikel 189 van 
het Verdrag: „Een richtlijn is verbindend ten aanzien van 
het te bereiken resultaat voor elke Lid-Staat waarvoor zij 
bestemd is, doch aan de nationale instanties wordt de 
bevoegdheid gelaten vorm en middelen te kiezen". Ten 
aanzien van de omzetting van de richtlijn in nationaal 
recht neemt de Commissie het standpunt in dat de Lid-
Staten haar de details van alle relevante wettelijke en 
bestuursrechtelijke bepalingen moeten verstrekken om 
haar in staat te stellen haar verplichtingen uit het Verdrag 
na te komen. 
4.8. Het systeem van de Commissie om te beoordelen of 
nationale maatregelen overeenstemmen met communau­
taire richtlijnen houdt in dat er een eerste controle op de 
nationale wetgeving wordt uitgeoefend en dat er daar­
naast voortdurend systematisch toezicht wordt gehouden 
op alle nationale wijzigingsbepalingen en interpretaties en 
dat deze worden geregistreerd. Bovendien werd in dit 
verband reeds in 1979 voorgeschreven dat er voor interne­
controledoeleinden een „déclaration de concordance" 
moest worden opgesteld. Indien de nationale bepalingen 
niet worden geacht met het gemeenschapsrecht overeen te 
stemmen, moeten er procedures ter correctie worden 
ingeleid. Zoals in de volgende paragrafen uiteengezet, 
werken de procedures betreffende het onderzoek naar de 
conformiteit, voor wat de Zesde Richtlijn inzake de BTW 
betreft, veelal niet. 
De uitvoering van de controle van de Commissie en de 
bescherming van de eigen middelen uit de BTW 
4.9. Een vergelijkend onderzoek van de nationale 
bepalingen is een belangrijk instrument om te verzekeren 
dat de richtlijn in de Lid-Staten eenvormig wordt 
toegepast. Wanneer de Commissie niet alle nationale 
voorschriften betreffende de uitvoering van de richtlijn — 
basiswetten, verordeningen en bestuursrechtelijke bepa­
lingen — geregistreerd heeft staan, kan zij uiteraard geen 
conformiteitscontroles verrichten of een deugdelijk 
vergelijkend onderzoek van de nationale bepalingen 
uitvoeren. In dit verband heeft de Kamer het volgende 
geconstateerd: 
(a) na het verstrijken van de termijn voor de toezending 
van relevante nationale voorschriften onmiddellijk na 
de vaststelling van de richtlijn in 1977 werd er geen 
vaste procedure ingevoerd voor het continu doorge­
ven van alle relevante nationale voorschriften door de 
Lid-Staten aan de Commissie. De Kamer vestigde 
reeds de aandacht op dit probleem in haar jaarverslag 
over het begrotingsjaar 1986 (7). Nog steeds worden 
niet alle nationale voorschriften betreffende de 
tenuitvoerlegging van de richtlijn systematisch aan de 
Commissie toegezonden; 
(7) Jaarverslag 1986, paragraaf 4.9 en de antwoorden van de 
Commissie. 
mi^ 89 Publicatieblad van de europese ólemeenschappen ^ 
^bj het ontbreken van uniform toegepaste procedures 
komt tot uiting in de ongelijke mate waarin de 
documentatie over de nationale wetgeving bij de 
betrokken diensten van de commissie beschikbaaris. 
Lóocumentenoverdenationalebasiswetgevingzijn 
daar voorhanden met betreding tot alle Lidstaten, 
maar ten aandien van wijzigingen daarop werd 
geconstateerd dat de^e wat (Eriekenland, Ierland, 
Italië en het Verenigd koninkrijk betreft, alleen 
beschikbaar worden gesteld wanneer ^ij door de 
commissiediensten worden ontdekt en worden 
opgevraagde 
^ afgezien van documentatie over de nationale basisD 
wetten en enkele wijzigingen daarop,was er bijde 
C^ommissiedienstengeenvolledige en systematische 
documentatieoverdaarmeesamenhangendenationa^ 
levoorschriftenbeschikbaar. Veelvandegegevens 
zijn voornamelijk beschikbaar als gevolg van het 
persoonlijk initiatief en de belangstelling van enkele 
ambtenaren van de commissie en niet dank zij een 
svsteemdatdeC^ommissieinstaatzou stellen te weten 
inhoeverre de bij haar aanwezige documentatie over 
de nationale wetgeving volledig is^ 
^hoewel de commissie in haar antwoorden op de 
opmerkingen van de K-amer in het jaarverslag 1986 
toezegde, systematische horizontale controles te 
zullen verrichten, heeft zij tot dusverre slechts de 
basiswetteksten van enkele LidStaten verzameld en 
een onderzoek daarvan gestart. 
^.10. ^let ingevolge artikel^vanderichtlijnuitge^ 
brachte verslag van de commissie over de werking van 
het gemeenschappelijk BTWstelsel^geeft de moeilijke 
heden inverbandmet de conformiteitscontrolesende 
gevolgen van het ontbreken van een systematische 
aanpak weer. Ondanks de grote vertraging waarmee het 
verslag werd opgesteld, behandelt het immers voornamen 
lijk specifieke gevallen en situaties. P^et beklemtoont 
bepaalde moeilijkheden, maarhet geeft geenoverzicht 
van de werking van het gemeenschappelijk BTWstelsel 
als zodanig, Plet verslag van de commissie aan het 
europese Parlement over de toepassing van het gemeend 
schapsrecht^g^tnietinopdeovereenstemmingvande 
nationaleBTWwetgevingmethetgemeenschapsrecht. 
Tóe Warner zou het wenselijk hebben gevonden dat het 
verslag dit onderwerp had behandeld. 
^.11. Alsgevolgvanonzekerhedenenhetontbreken 
van duidelijke procedures met betrekking tot de beoorden 
ling van de nationale voorschriften en de overeen^ 
stemming daarvan mer de richtlijn, wordtdeconformiteit 
^ t0ocCO^^7^^L niet svstematischdoor de diensten vande CAommissie 
vastgesteld.In maart!989 was ernog geen conformiteits 
beoordeling verricht met betrekking tot Spanje, dat sinds 
januari!986 eigen middelen uit de BTW afdraagt, enmet 
betrekking tot Griekenland, dat sinds januari 1987 eigen 
middelen uit de BTW betaalt. Portugal draagt sinds 
januari 1989 eigen middelen uit de BTW af. De 
beoordelingen ten aanzien van de andere Lidstaten 
hebben alleen betrekking op de invoering van de richtlijn 
tussen 1979 en 198t^, en zijn sindsdien niet meer 
bijgewerkt. 
^.1^. Voorts is de commissie geneigd, bestaande 
bepalingen in overeenstemming met de communautaire 
wetgevingteachten, tenzij erinbreuken worden geconsta 
teerd. Bepalingen die eerder zijn beoordeeld, worden niet 
opnieuw gecontroleerd. Pen dergelijke situatie biedt 
uiteraard geen waarborgmet betrekking tot de conformi 
teit van de nationale bepalingen. 
CA^^h^e^ 
^.1^. Plet in ongelijke mate beschikbaar zijn van 
nationale wettelijke documenten bij de commissie en het 
ontbreken van gedetailleerde interne regels ter omschrij 
ving van de controlemethoden en procedures die 
noodzakelijk zijn om te beoordelen in hoeverre de 
nationale wetgeving overeenstemt met de richtlijn, 
vormen tezamen een hinderpaal voor de vastlegging van 
de mate vanovereenstemming vande nationaleBTW 
wetgeving met de richtlijn. Dit is een ernstige ^aak, daar 
de correcte vaststelling van de grondslag voor de eigen 
middelen uit de BTWduidelijk afhangt van de overeen 
stemming vande nationaleBTWvoorschriftenmetde 
richtlijn. 
^.1^. De Warner herinnert eraan dat zij in haar 
jaarverslag 1986 heeft gewezen op de verplichting van de 
commissie „toezicht te houden op de nationale wetge 
ving, teneinde zich ervan te overtuigen dat zij in 
overeenstemming is met de ^esde richtlijn van de R^aad 
betreffende de BTW5 De commissie antwoordde 
destijds^ „Voor dedoor de rekenkamer aan de orde 
gestelde problemen wordt een regeling getroffene, ^ij 
verklaarde ook^ „^det svstematische onderzoeken en 
bestuderen van elk van de nationale wetgevingen is met 
ingang vanl juli 1987ver^ekerdvooralleLid^taten, 
zonderuitzondering^. Plet onderzoek van de Warner naar 
de ontwikkelingen sinds 1986toontechteraandatde 
verklaringen van de commissie nog steeds in daadwerke 
lijke actie moeten worden omgezet. 
^.1^. De Warner is van mening dat het door de 
commissie toegepaste svsteem van toedicht niet de 
zekerheid biedt dat alle nationale rechtsvoorschriften 
overeenstemmen met de gemeenschapswetgeving ofdat 
de toepassing van de richtlijn tot vergelijkbare resultaten 
inalle Lidstaten leidt. 
46 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Het beheer van de eigen middelen uit de BTW 
Inleiding 
4.16. De eigen middelen uit de BTW worden in eerste 
instantie voorlopig aan de Gemeenschappen over­
gedragen. De elke maand ter beschikking gestelde 
bedragen zijn één twaalfde van de begroting van het jaar. 
Vóór 1 juli van elk jaar moeten de Lid-Staten echter een 
jaaroverzicht indienen van de werkelijke eigen middelen 
uit de BTW die verschuldigd zijn uit hoofde van het vorige 
begrotingsjaar. Het — negatieve of positieve — verschil 
tussen de cijfers in de overzichten en de voorlopige 
bedragen wordt op de eerste werkdag van augustus 
daaropvolgende in de rekeningen opgevoerd. 
4.17. In het kader van Verordening (EEG, Euratom, 
EGKS) nr. 2892/77 is de Commissie bevoegd, de 
jaaroverzichten die zij ontvangt te onderzoeken en artikel 
10 ter van deze verordening, zoals gewijzigd bij Ver­
ordening (EEG, Euratom, EGKS) nr. 3625/83 (10), biedt 
de grondslag voor rectificaties van de overzichten, indien 
dit noodzakelijk is. Volgens dit artikel kunnen rectifica­
ties worden aangebracht door de Commissie in overleg 
met de betrokken Lid-Staat. Zij kunnen maximaal slechts 
drie jaar terugwerkende kracht hebben, behalve wanneer 
de Commissie of de Lid-Staat officieel een „voorbehoud" 
heeft gemaakt. Een „voorbehoud" ontstaat wanneer er 
betreffende een rectificatie geen overeenstemming wordt 
bereikt. Zelfs in dit geval is de Commissie krachtens 
artikel 10 ter na een „nieuw onderzoek" van de feiten 
bevoegd, de maatregelen te nemen die zij nodig acht om te 
verzekeren dat de eigen middelen uit de BTW van de 
Gemeenschappen worden beschermd. 
4.18. Van 1986 tot 1988 werden als gevolg van 
rectificaties op de jaaroverzichten 108 Mio ECU ter 
beschikking gesteld. 
4.19. Artikel 23 van het Financieel Reglement (n) 
bepaalt: „Elke handeling waardoor een schuldvordering 
van de Gemeenschappen ontstaat of wordt gewijzigd, 
dient te worden voorafgegaan door een voorstel van de 
bevoegde ordonnateur". Zulk een voorstel om de 
schuldvordering vast te stellen, vergezeld van een 
inningsopdracht voor het betrokken bedrag, moet ter 
goedkeuring aan de financieel controleur worden voorge­
legd. Artikel 15 van de Verordening houdende uitvoe­
ringsvoorschriften betreffende een aantal bepalingen van 
het Financieel Reglement (12) bepaalt echter dat zelfs 
wanneer het bedrag van de schuldvordering niet bekend 
is, er toch een voorstel ter goedkeuring aan de financieel 
controleur moet worden voorgelegd en voor zover 
(i°) PB L 360 van 23.12.1983, blz. 3. 
(il) PB L 356 van 31.12.1977, blz. 10. 
(12) PB L 360 van 19.12.1986, blz. 3. mogelijk het geraamde bedrag en de te voorziene 
vervaldag moeten worden vermeld. Wanneer de Commis­
sie overgaat tot de inning van een schuldvordering uit 
hoofde van de eigen middelen uit de BTW, verzoekt zij de 
Lid-Staat het verschuldigde bedrag te berekenen en het 
binnen drie maanden ter beschikking te stellen. 
Tekortkomingen in de huidige procedures 
4.20. Hoewel de Commissie procedures volgt die zijn 
beschreven in haar tweede verslag (13) over de toepassing 
van de gewijzigde Verordening nr. 2892/77, constateerde 
de Kamer dat er binnen de bevoegde Commissiedienst 
geen formele instructies bestaan welke de te ondernemen 
stappen omschrijven wanneer de Commissie het krach­
tens artikel 10 ter van Verordening nr. 2892/77, zoals 
ingevoegd bij Verordening nr. 3625/83, noodzakelijk acht 
maatregelen te nemen bij gebreke van overeenstemming 
met een Lid-Staat. In vele gevallen waarin tussen een Lid-
Staat en de Commissie onenigheid bestond die tot een 
„voorbehoud" door een van beide partijen leidde, is een 
onderzoek van de geschilpunten uitgesteld tot de 
volgende gewone controle ter plaatse op het jaaroverzicht 
in de betrokken Lid-Staat. 
4.21. Deze controles ter plaatse worden slechts éénmaal 
per jaar verricht en een „voorbehoud" kan verscheidene 
jaren doorlopen, hetgeen ook gebeurt. Wanneer er een 
voorbehoud is gemaakt zouden er onmiddellijk en 
automatisch maatregelen moeten worden getroffen op 
basis van een vastgesteld tijdschema en zouden de Lid-
Staten moeten worden verzocht, onverwijld alle gegevens 
en documentatie te verstrekken die door de Commissie 
noodzakelijk worden geacht om het bestaan en het bedrag 
van de betrokken eigen middelen te bepalen. Eind 1988 
constateerde de Kamer dat er in 24 gevallen nog een 
voorbehoud bestond dat voor het eerst in de volgende 
jaren werd vastgesteld: een in 1981 (UK), twee in 1985 
(L + D), twee in 1986 (F + UK), vier in 1987 (F + UK) en 
de overige in 1988. 
4.22. De Kamer ontdekte dat in de rekeningen van de 
Commissie niet is geregistreerd dat er een voorbehoud is 
gemaakt. Er bestaat behoefte aan een boekhoudkundig 
register van alle gevallen van voorbehoud, om een juiste 
en doeltreffende foliow-up te verzekeren. 
Gevolgen voor de eigen middelen van inbreuken op de 
BTW-wetgeving 
4.23. Inbreuken op de communautaire BTW-wetgeving 
in de Lid-Staten kunnen gevolgen hebben voor de eigen 
middelen uit de BTW. Bijgevolg is een nauwe coördinatie 
tussen alle diensten van de Commissie die respectievelijk 
voor deze gebieden verantwoordelijk zijn, van essentieel 
belang. De Kamer constateerde echter dat de driemaan­
delijkse coördinatievergaderingen tussen alle betrokken 
diensten waarmee in 1983 was gestart, in onbruik zijn 
geraakt. Een der gevolgen is dat, indien het om eigen 
(n) Doe. COM(89) 99 def. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 47 
middelen gaat, er een onnodige vertraging bij de 
vaststelling en inning van de betrokken bedragen kan 
optreden. 
4.24. De Kamer constateerde dat de Commissie ten 
aanzien van twee veronderstelde inbreuken op de BTW-
wetgeving, die sinds december 1987, respectievelijk maart 
1988 bij haar diensten bekend waren, geen voorbehoud 
heeft gemaakt op de desbetreffende jaaroverzichten van 
de eigen middelen uit de BTW. Zelfs wanneer de 
Commissie op grond van artikel 169 van het Verdrag 
gerechtelijke stappen heeft ondernomen, heeft zij geen 
voorbehoud gemaakt betreffende de relevante over­
zichten van de eigen middelen uit de BTW. De Kamer 
constateerde één zo n geval (D), dat dateerde van januari 
1988. Zij heeft ook drie gevallen (GR, D, E) uit 1987 en 
1988 geconstateerd waarin de inbreukprocedure op grond 
van artikel 169 EEG-verdrag is ingeleid, maar de 
Commissie in strijd met haar eigen interne coördinatie­
procedures niet heeft verzocht om de desbetreffende 
bedragen aan eigen middelen. In één geval (D) werd dit 
verzoek met meer dan eenjaar vertraging gedaan, met het 
gevolg dat over dit tijdvak geen rente kon worden 
gevraagd. Het behoeft nauwelijks betoog dat de Commis­
sie altijd moet controleren of er gevolgen voor de 
ontvangsten van de Gemeenschappen zijn wanneer er 
inbreuken op de BTW-wetgeving worden vermoed. Bij 
twijfel zou de Commissie in elk geval uit voorzorg 
automatisch een voorbehoud moeten aantekenen bij het 
betrokken jaaroverzicht en een termijn moeten stellen 
voor de bepaling van de schuldvordering. 
Verificatie van correcties waarmee de Lid-Staten hebben 
ingestemd 
4.25. Bijzondere aandacht moet worden besteed aan de 
controle van de door de Lid-Staten betaalde bedragen na 
rectificaties op de jaaroverzichten. In de praktijk gaan de 
overdrachten niet vergezeld van bewijsstukken, die de 
Commissie in staat zouden stellen te controleren of de 
betaling het totale verschuldigde bedrag dekte. De Kamer 
stelde vast dat in vijf gevallen waarin rectificaties waren 
aangebracht, de in eerste instantie betaalde bedragen 
respectievelijk slechts 0,1 %, 18 %, 44 %, 57 % en 95 % 
dekten van de bedragen waarover uiteindelijk overeen­
stemming werd bereikt tussen de Commissie en de 
betrokken Lid-Staten. 
Rente op vertraagde betalingen 
4.26. Artikel 11 van Verordening (EEG, Euratom, 
EGKS) nr. 2891 /77 bepaalt dat er rente verschuldigd is na 
„elke vertraging bij het boeken op de in artikel 9, lid 1, 
bedoelde rekening". Wanneer er tussen de Commissie en 
een Lid-Staat onenigheid bestaat over het bedrag van de 
verschuldigde eigen middelen uit de BTW en één van hen 
een voorbehoud heeft gemaakt, zal er alleen rente verschuldigd zijn vanaf de door de Commissie in haar 
uiteindelijke betalingsverzoek vastgestelde datum. Tus­
sen de datum waarop het voorbehoud voor het eerst is 
gemaakt en de indiening van een dergelijk verzoek 
kunnen jaren verlopen. Elke vertraging bij de betaling van 
eigen middelen zou tot de betaling van rente moeten 
leiden. Dat is volgens de Kamer het oogmerk van artikel 
11. 
Gedeeltelijke betaling van verschuldigde bedragen 
4.27. De Kamer heeft geconstateerd dat, zelfs wanneer 
is voorzien in de betaling van rente, de rente op het 
restbedrag niet meer wordt geheven zodra het ver­
schuldigde hoofdbedrag gedeeltelijk is betaald. 
4.28. In een geval betreffende het Verenigd Koninkrijk 
werd er slechts voor een gedeelte van het betrokken 
tijdvak rente geheven over verschuldigde bedragen als 
gevolg van een gebrek aan nauwkeurigheid inzake 
termijnen in het betalingsverzoek van de Commissie. De 
Kamer stelt echter met genoegen vast dat de Commissie 
haar standaardformulier voor het betalingsverzoek heeft 
gewijzigd om te voorkomen dat een dergelijke situatie 
zich nog eens voordoet. 
Vertraagde betaling van rente 
4.29. De Kamer Heeft geconstateerd dat, zelfs wanneer 
de termijn voor de betaling van de hoofdsom is verstreken 
zonder dat de betaling wordt verricht, de ordonnateur 
niet altijd een inningsopdracht afgeeft voor de betaling 
van de alsdan verschuldigde rente. Dit is volgens de 
Kamer in strijd met artikel 23 van het Financieel 
Reglement. 
4.30. In de praktijk gaat het zo, dat wanneer de betaling 
van verschuldigde eigen middelen niet binnen de voorge­
schreven termijn wordt verricht, een nieuw betalingsver­
zoek wordt afgegeven met betrekking tot de ver­
schuldigde rente en een termijn wordt gesteld voor de 
betaling van de rente. Dit kan tot gevolg hebben dat de 
rentebetalingen onnodig worden vertraagd. De hoofd­
som en de rente zouden gelijktijdig op een zo vroeg 
mogelijk tijdstip moeten worden betaald. De Kamer is 
van mening dat ontvangen betalingen eerst moeten 
worden aangerekend op enige verschuldigde rente, 
waarbij een eventueel restbedrag wordt aangerekend op 
de hoofdsom. Artikel 9 van de interne procedures van de 
Commissie betreffende de invordering van schulden 
schrijft dit ook voor. Indien de rente later wordt betaald 
dan de hoofdsom, zou over die te laat betaalde rente op 
zijn minst extra rente moeten worden berekend. 
48 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Conclusies 
4.31. Een correcte toepassing van het Financieel 
Reglement houdt in dat de in artikel 23 voorgeschreven 
procedures moeten worden ingeleid zodra de diensten van 
de Commissie kennis krijgen van feiten die tot een 
schuldvordering aanleiding kunnen geven. Volgens de 
Kamer is de controle op schuldvorderingen betreffende 
eigen middelen uit de BTW, die door de diensten van de 
Commissie op verschillende wijze worden vastgesteld en 
een verschillende herkomst hebben, niet scherp genoeg. In 
het Financieel Reglement wordt beoogd, zonder uitzon­
dering alle schuldvorderingen van de Gemeenschappen te 
innen, door te voorzien in een onmiddellijke opvoering in 
de rekeningen en de afgifte van inningsopdrachten, zelfs 
wanneer het bedrag van de schuldvordering onbekend is. 
De wijze waarop de Commissie deze voorschriften 
uitvoert is van invloed op de tijdige en juiste vaststelling 
van verschuldigde bedragen, en ook op de mogelijkheid 
van volledige inning van schuldvorderingen, wegens de 
bepalingen betreffende de terugwerkende kracht van 
artikel 10 ter van Verordening nr. 2892/77, zoals 
ingevoegd bij Verordening nr. 3625/83. Zowel de 
vastlegging van termijnen voor betalingen als de moge­
lijkheden voor de heffing van rente kunnen ongunstig 
worden beïnvloed. Van de 108 Mio ECU waarnaar in 
paragraaf 4.17 wordt verwezen, werd 75 % betaald 
zonder rente omdat er geen termijn voor de betaling was 
gesteld. De Kamer geeft de Commissie in overweging, tot 
een grondige herziening van haar procedures inzake de 
invordering van verschuldigde bedragen over te gaan om 
te verzekeren dat het Financieel Reglement strikt wordt 
nageleefd (zie ook de paragrafen 3.17, 3.18 en 3.29 — 
3.31). 
TRADITIONELE EIGEN MIDDELEN 
Het beheer van de traditionele eigen middelen 
4.32. De Kamer heeft bepaalde aspecten van het beheer 
en de controle van de traditionele eigen middelen 
onderzocht: de beschikbaarheid van geschikte financiële 
en beheersinformatie, het effect van inspecties van de 
Commissie, de beoordeling van de systemen in de Lid­
staten en de deugdelijkheid van de wettelijke regeling. 
Financiële informatie 
4.33. Het door de Lid-Staten naar de Commissie 
gezonden maandelijks overzicht van de eigen middelen is 
de voornaamste bron van informatie met betrekking tot 
de traditionele eigen middelen. De aanvaarde praktijk is 
dat deze informatie eerst per telex en zonder bewijsstuk­ken wordt doorgegeven, als gevolg waarvan de Commis­
sie in die fase slechts beperkte controles kan uitvoeren. De 
facto vormt dit telexbericht de grondslag voor de 
inningsopdracht die door de ordonnateur wordt afgege­
ven. 
4.34. De voor de boekhouding bestemde gegevens in de 
maandelijkse overzichten zijn hoe dan ook niet voldoende 
gedetailleerd en er wordt geen gestandaardiseerde 
nomenclatuur aangehouden, ondanks eerdere pogingen 
van de Commissie om een dergelijke nomenclatuur in te 
voeren. Er worden alleen brutocijfers per begrotingspost 
overgelegd, correcties kunnen nauwelijks worden geïden­
tificeerd en de gegevens over kwijtscheldingen en 
terugbetalingen zijn onvolledig. Er worden enige bijzon­
derheden over de landbouwheffingen verstrekt, maar de 
gegevens verschillen aanzienlijk naar gelang van de Lid­
staat, zodat er geen werkelijke beoordeling van de 
aangegeven bedragen mogelijk is. Er bestaat duidelijk 
behoefte aan een adequatere begrotingsnomenclatuur en 
een vaste, gedetailleerde presentatie van de boekhoud­
kundige gegevens met een gemeenschappelijke terminolo­
gie, die de Lid-Staten zouden moeten eerbiedigen (zie ook 
de paragrafen 4.51 — 4.53 en 4.58). 
Beheersinformatie 
4.35. Naast de maandoverzichten zijn er andere wijzen 
waarop de Commissie inlichtingen kan inwinnen over de 
vaststelling en de beschikbaarstelling van de eigen 
middelen. Van bijzonder belang zijn de jaarlijkse 
samenvattende rekeningen en de halfjaarlijkse verslagen 
die de Lid-Staten krachtens Verordening (EEG, Eura­
tom, EGKS) nr. 2891/77 van de Raad van 19 december 
1977 bij de Commissie moeten indienen. Om van nut te 
zijn zouden de gegevens tijdig moeten worden overgelegd. 
De Kamer constateerde echter dat de vertragingen tussen 
het eind van de verslagperiode en het tijdstip van 
toezending varieerden van vier maanden tot meer dan een 
jaar. Begin 1989 had bijvoorbeeld één Lid-Staat — Italië 
— de gegevens over 1987 nog niet toegezonden. 
4.36. De inhoud van de verslagen liep sterk uiteen. De 
Kamer constateerde dat de verstrekte gegevens slechts in 
zeer beperkte mate waren geharmoniseerd en dat 
waardevolle gegevens, zoals de resultaten van inspecties 
en de controle-omvang, ontbraken. 
Invloed van de controles van de Commissie 
4.37. Een belangrijk controle-instrument voor de 
Commissie is de mogelijkheid ingevolge artikel 18 van 
Verordening (EEG, Euratom, EGKS) nr. 2891/77 van de 
Raad om te worden betrokken bij de controles van de 
Lid-Staat. Het gebruik van dit instrument door de 
Commissie is echter niet erg doeltreffend, omdat haar 
controles niet zijn gebaseerd op een coherente strategie 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 49 
die een duidelijke omschrijving bevat van de doelstellin­
gen en een programma voor de verwezenlijking daarvan. 
Het aantal controlebezoeken (één of twee per Lid-Staat 
per jaar) wordt niet bepaald door het bedrag aan eigen 
middelen in kwestie of de ingewikkeldheid van de 
systemen in de Lid-Staten. Er is evenmin voorzien in een 
systematische verificatie van de rekeningen. Met de 
financiële resultaten van de controles wordt zelden 
rekening gehouden, omdat er geen systematische regis­
tratie in het boekhoudsysteem van de Gemeenschappen 
plaatsvindt. Ter illustratie hiervan moge dienen dat de 
Kamer heeft geconstateerd dat het Verenigd Koninkrijk 
in 21 gevallen waarin eigen middelen van in totaal 842 832 
ECU niet waren geïnd, zich op overmacht heeft beroepen 
en dat, hoewel de Commissie hiermee niet instemde, de 
betrokken eigen middelen nog steeds niet ter beschikking 
zijn gesteld (zie ook paragraaf 6.155). 
Beoordeling van het toezicht van de Commissie 
4.38. De Kamer is van mening dat het toezicht van de 
Commissie op de systemen van de Lid-Staten voor de 
vaststelling en de boeking van de eigen middelen zou 
worden verbeterd door een meer methodische, alomvat­
tende en beter gedocumenteerde aanpak. Hoewel er bij de 
diensten van de Commissie gegevens beschikbaar zijn, 
zijn zij onvolledig, niet goed toegankelijk en zeer vaak niet 
systematisch gedocumenteerd. De Commissie is derhalve 
niet in staat, de doeltreffendheid van deze systemen te 
beoordelen. Nationale interne controles zouden het 
algemene vertrouwen in het systeem van communautaire 
eigen middelen verhogen, indien zij op de juiste wijze 
werden gecoördineerd met de controles van de Commis­
sie. 
De wettelijke voorschriften 
4.39. De hiervoor beschreven situatie is gedeeltelijk te 
wijten aan de ontoereikende en onvolledige regelgeving. 
De twee verordeningen waarbij het beheer van en de 
controle op de eigen middelen zijn geregeld — het 
Financieel Reglement en de basisuitvoeringsverordening 
betreffende de eigen middelen, Verordening (EEG, 
Euratom, EGKS) nr. 2891/77 van de Raad — voorzien 
niet uitdrukkelijk in een verplichte en systematische 
procedure ter controle van de juistheid van de maande­
lijkse betalingen van traditionele eigen middelen door de 
Lid-Staten. 
4.40. Daar de maandelijkse betalingen worden verricht 
op een tijdstip waarop de Commissie niet in het bezit is 
van alle gegevens die noodzakelijk zijn om de juistheid 
ervan na te gaan, zouden zij slechts als voorlopige 
betalingen moeten worden behandeld. Er moet echter een 
termijn worden ingevoerd waarbinnen de Lid-Staten de 
Commissie bijzonderheden moeten verstrekken over de vastgestelde eigen middelen, geïnde eigen middelen en alle 
correcties op voordien verstrekte cijfers, met inbegrip van 
alle rectificaties op reeds aan de Commissie voorgelegde 
maandelijkse overzichten. Bij het verstrijken van de 
termijn zou de Commissie redelijke zekerheid moeten 
hebben dat alle verschuldigde bedragen zijn betaald en 
zou zij aldus de rekeningen definitief kunnen afsluiten. In 
dit verband merkt de Kamer op dat artikel 2 van 
Verordening (EEG) nr. 1697/79 van 24 juli 1979 (14) over 
de navordering van douanerechten bepaalt dat er na een 
termijn van drie jaar vanaf de dag waarop de boeking in 
de rekeningen heeft plaatsgehad, geen actie meer mag 
worden ondernomen om de niet-geïnde rechten in te 
vorderen. 
Gevolgen voor de eigen middelen 
4.41. De Kamer is van mening dat de Commissie, niet 
alleen als gevolg van het tekortschieten van de commu­
nautaire voorschriften, maar ook door de wijze waarop 
zij deze voorschriften ten uitvoer legt, niet kan verzekeren 
dat de aan de Gemeenschappen ter beschikking gestelde 
traditionele eigen middelen overeenkomen met de 
bedragen die verschuldigd zijn. De aanpak door de 
Commissie van de controle op de communautaire 
ontvangsten maakte het mogelijk dat er zich een situatie 
ontwikkelde waarin de meeste Lid-Staten, in strijd met de 
bepalingen van Verordening nr. 2891/77, alleen de geïnde 
ontvangsten ter beschikking stellen en niet de vastgestelde 
bedragen. Voorts zijn buitensporige vertragingen gecon­
stateerd bij de vaststelling van de eigen middelen, bij 
voorbeeld in geval van onvolledige declaraties (zie ook de 
paragrafen 3.4, 3.7, 3.17 en 3.18, 4.71 en 4.72). 
Conclusie 
4.42. Gezien het voorafgaande is het duidelijk dat het 
beheer en de controle van de eigen middelen door de 
Commissie aanzienlijk moeten worden verbeterd, zodat 
de begrotingsautoriteit een redelijke zekerheid kan 
hebben dat de communautaire eigen middelen correct 
worden vastgesteld, geïnd en geboekt. De Kamer is er 
echter van overtuigd dat de Commissie, om dit goed te 
kunnen doen, passende bevoegdheden inzake de controle 
op de rekeningen van de Lid-Staten moet hebben en dat er 
duidelijk omschreven controleprocedures moeten zijn. 
Hoewel de BTW-regeling wel niet perfect is, kent deze 
althans een uitvoeringsverordening die de verdienste 
heeft, voorschriften te bevatten die moeten worden 
gevolgd wanneer aan de Gemeenschappen verschuldigde 
bedragen worden betwist. Te dezen bestaat er een 
tekortkoming in de regeling betreffende de traditionele 
eigen middelen, die moet worden verholpen. De controle 
van de Commissie zou bovendien worden versterkt indien 
de boekingsprocedures betreffende de ontvangsten op één 
('4) PB L 197 van 3.8.1979, blz. 1. 
50 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
lijn werden gebracht met die voor de uitgaven, en indien 
de begrotings- en boekingsnomenclatuur voor commu­
nautaire ontvangsten vollediger was. 
4.43. De Kamer heeft haar standpunt terzake uiteenge­
zet in de adviezen die zij achtereenvolgens heeft uitge­
bracht over een voorstel voor een verordening van de 
Raad houdende toepassing van het Besluit van 24 juni 
1988 betreffende het stelsel van eigen middelen van de 
Gemeenschappen (advies nr. 8/88 van 17 november 
1988) (15) en over een voorstel tot wijziging van het 
Financieel Reglement van toepassing op de algemene 
begroting der Europese Gemeenschappen (advies nr. 1 /89 
van 9 februari 1989) (16). 
4.44. Het is van essentieel belang dat de toezichthou­
dende rol van de Commissie een dynamischer karakter 
krijgt. Zij zou elke mogelijkheid moeten benutten om het 
bedrag aan eigen middelen dat haar ter beschikking moet 
worden gesteld, op de juiste wijze te bepalen en om alle 
noodzakelijke correcties vast te leggen. Dit vooronder­
stelt een hogere kwaliteit van de financiële en boekhoud­
kundige gegevens dan momenteel het geval is en een 
grondiger kennis en beoordeling van de nationale interne 
controle (zie ook de paragrafen 3.29 — 3.31). 
4.45. De Lid-Staten zijn niet gerechtigd, zich te 
onttrekken aan verplichtingen die hun bij communautai­
re verordening zijn opgelegd. De Kamer is van mening 
dat het verzuim van de Commissie om aan te dringen op 
betaling van alle eigen middelen die als verschuldigd zijn 
vastgesteld — ongeacht of zij door de Lid-Staten zijn 
geïnd of niet — inhield dat de Commissie ontvangsten 
waarop de Gemeenschap recht had, oninbaar leed. 
Terugbetaling of kwijtschelding van 
in- of uitvoerrechten 
Inleiding 
4.46. Het in het vrije verkeer brengen van goederen en 
de vaststelling van de douanerechten daarvoor zijn in 
principe onherroepelijk. Onder bepaalde voorwaarden 
wordt echter in terugbetaling of kwijtschelding van in- of 
uitvoerrechten voorzien bij Verordening (EEG) nr. 
1430/79 van de Raad van 2 juli 1979, zoals gewijzigd (17), 
hierna te noemen „de Verordening". Terugbetaling wordt 
in de Verordening omschreven als gehele of gedeeltelijke 
teruggave van de reeds betaalde in- of uitvoerrechten, en 
(15) PB C 331 van 8.12.1988, blz. 31. 
(16) PB C 72 van 20.3.1989, blz. 1. 
(17) PB L 175 van 12.7.1979, blz. 1. kwijtschelding betekent het geheel of gedeeltelijk niet 
heffen van de in- of uitvoerrechten die in de boekhouding 
van de Lid-Staten zijn opgenomen, maar nog niet werden 
betaald. 
4.47. Alle categorieën traditionele eigen middelen zijn 
onderhevig aan terugbetalingen of kwijtscheldingen, die 
een belangrijk aspect van het financieel beheer van de 
communautaire begroting vormen. De daaruit voort­
vloeiende financiële gevolgen kunnen niet worden 
bepaald, daar de betrokken bedragen niet door alle Lid-
Staten apart in de maandelijkse overzichten van eigen 
middelen worden vermeld. Ten aanzien van de vier Lid-
Staten (België, Denemarken, Ierland en het Verenigd 
Koninkrijk) die wel bijzonderheden verstrekken (zie 
paragraaf 4.51) beliep het bedrag in kwestie 92 Mio ECU 
over 1987 en 66 Mio ECU over 1988. De maandelijkse 
overzichten van alle Lid-Staten zouden bijzonderheden 
moeten bevatten over alle correcties op de eigen middelen. 
Het is onbevredigend dat, hoewel de Kamer over een 
tijdvak van negen jaar in vier eerdere jaarverslagen (18) de 
aandacht heeft gevestigd op het ontbreken van adequate 
financiële en beheersinformatie in de maandelijkse 
overzichten, nog steeds niet door alle Lid-Staten maat­
regelen tot verbetering van de situatie zijn getroffen. 
4.48. De Kamer heeft de relevante communautaire 
bepalingen en de toepassing ervan onderzocht. Hiertoe 
werden bezoeken ter plaatse afgelegd in de BR Duitsland, 
Griekenland, Nederland en Spanje en werden besprekin­
gen gevoerd met de Commissie. 
Beschrijving van de regeling 
4.49. De communautaire regeling betreffende terugbe­
talingen en kwijtscheldingen vormt een complex systeem 
doordat er talrijke gedetailleerde regels en veelvuldige 
afwijkingen bestaan. In grote lijnen komt de regeling 
hierop neer: 
(a) de vastgestelde rechten kunnen worden kwijtgeschol­
den of, wanneer zij zijn betaald, terugbetaald in 
bepaalde limitatief opgesomde gevallen; 
(b) met betrekking tot voornoemde gevallen zijn er 
formele en materiële voorwaarden voor de verlening 
van terugbetaling of kwijtschelding in de uitvoerings­
verordeningen neergelegd, bij voorbeeld in verband 
met het gebruik en de status van de goederen. Indien 
niet aan deze voorwaarden wordt voldaan, leidt zulks 
evenwel niet automatisch tot een formele weigering 
O8) Jaarverslag 1979, paragraaf 3.22; Jaarverslag 1983, para­
graaf 1.17; Jaarverslag 1984, paragraaf 3.8; Jaarverslag 
1986, paragrafen 4.14 — 4.17. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 51 
van terugbetaling, mits er geen kennelijke nalatigheid . 
of manipulatie aan de betrokken persoon kan worden 
toegeschreven; 
(c) de feitelijke verlening van terugbetaling of kwijtschel­
ding is voorts afhankelijk van de vraag of in de 
goedkeuringsprocedure de volgende handelingen zijn 
verricht: indiening van het verzoek, controles van de 
douane op de naleving van de gestelde voorwaarden, 
beschikking van de douane en uitvoering van de 
beschikking (b.v. wederuitvoer). Er is echter voorzien 
in de mogelijkheid, de volgorde van deze handelingen 
te wijzigen, bij voorbeeld wanneer goederen weer zijn 
uitgevoerd voordat op het verzoek is beschikt. 
4.50. De regeling is soms ook innerlijk tegenstrijdig, bij 
voorbeeld wanneer wederuitvoer van de goederen onder 
toezicht een voorwaarde voor terugbetaling vormt, maar 
rechtsvoorschriften tegelijkertijd wederuitvoer zonder 
toezicht toestaan. Er zijn talrijke uitzonderingsbepalin­
gen, die ruime interpretatiemogelijkheden bieden. Boven­
dien is het besluitvormingsproces in grote mate gedecen­
traliseerd door een geleidelijke overdracht van de 
beschikkingsbevoegdheid van de Commissie aan de Lid­
staten. 
Opmerkingen betreffende aspecten van de boekhouding 
4.51. Ten aanzien van de beschikbaarheid van boek-
houdgegevens over terugbetalingen en kwijtscheldingen 
bestaan er aanzienlijke verschillen tussen de Lid-Staten. 
Op communautair niveau meldt één Lid-Staat (België) 
zowel de terugbetalingen als de kwijtscheldingen in het 
maandelijkse overzicht van de eigen middelen. Drie 
andere melden alleen de terugbetalingen (Denemarken, 
Ierland, Verenigd Koninkrijk). De overige Lid-Staten 
verstrekken geen gegevens over terugbetalingen en 
kwijtscheldingen. 
4.52. Wat de bezochte Lid-Staten betreft zijn de 
gegevens in Nederland en Griekenland op centraal niveau 
beschikbaar, maar in Spanje en de BR Duitsland niet. In 
het laatste geval waren de relevante boekhoudgegevens 
niet eens op plaatselijk niveau beschikbaar. In Frankrijk 
en Spanje worden de kwijtgescholden bedragen eenvou­
dig afgetrokken van de in dezelfde boekhoudperiode op 
plaatselijk niveau vastgestelde eigen middelen. In Spanje 
werd geconstateerd dat kwijtscheldingen niet waren 
afgetrokken van het ter beschikking gestelde bedrag aan 
eigen middelen, zoals bepaald in Verordening (EEG) nr. 
1430/79 (artikel 24), en corrigerende maatregelen werden 
pas genomen na het controlebezoek van de Kamer. 
4.53. Indien terugbetaalde en kwijtgescholden bedragen 
in de maandelijkse overzichten betreffende de eigen 
middelen afzonderlijk werden aangeduid en in de bij de schatkist van elke Lid-Staat bijgehouden boekhouding 
betreffende de eigen middelen werden aangegeven, zou 
dit, zoals reeds gezegd, het beheer en de controle van de 
communautaire eigen middelen door de Commissie 
aanzienlijk verbeteren. 
Opmerkingen over de toepassing van de verordeningen 
en de controles door de Lid-Staten 
4.54. Het gevaar bestaat dat het in de verordening 
neergelegde systeem ter bescherming van de eigen 
middelen onvoldoende wordt geëerbiedigd wanneer uit 
handelskringen druk wordt uitgeoefend. Uit een onder­
zoek van de dossiers betreffende aanvragen om terugbeta­
ling of kwijtschelding en uit gesprekken met de betrokken 
douanebeambten blijkt dat de gegeven beschikkingen in 
belangrijke mate berustten op vermoedens dat was 
voldaan aan de in de verordeningen gestelde formele en 
materiële voorwaarden. De volgende paragrafen illustre­
ren dit. 
Administratieve procedures 
4.55. Geconstateerd werd dat de procedurele regels en 
praktijken van de Lid-Staten niet eenvormig waren en 
tekortkomingen vertoonden: 
(a) in de aanvragen wordt onvolledige informatie 
verstrekt, bij voorbeeld onnauwkeurige gegevens 
over het kantoor waar de rechten het eerst werden 
geboekt en het onvermeld laten van de juiste lokatie 
van de goederen; 
(b) speciale aanvraagformulieren bestaan in de BR 
Duitsland en Spanje, maar niet in Griekenland en 
Nederland; 
(c) de beschikkende autoriteit, de controlerende auto­
riteit en de uitvoerende autoriteit worden in de 
nationale instructies in de Lid-Staten niet duidelijk 
gedefinieerd; 
(d) de beschikkende autoriteit houdt geen deugdelijke 
registers van de aanvragen bij. Deze zouden een 
volledig overzicht van de ontvangen aanvragen en 
van de betrokken bedragen aan rechten moeten 
geven. In Griekenland werden alleen regionale 
registers van de aanvragen om terugbetaling van alle 
rechten bijgehouden en deze gaven de eigen middelen 
niet afzonderlijk weer. In Spanje werden op het 
hoofdkantoor van de douane alleen terugbetalingen 
geregistreerd, en er bestond geen registratie van de 
kwijtscheldingen. In de BR Duitsland werd op het 
hoofdkantoor van de douane in het geheel geen 
officiële registratie van de ontvangst van aanvragen 
bijgehouden. 
52 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Materiële en formele voorwaarden 
4.56. Er werden verschillende gevallen geconstateerd 
waarin materiële en formele voorwaarden niet behoorlijk 
werden vervuld: 
(a) in Griekenland en Nederland werden beschikkingen 
genomen zonder dat de noodzakelijke bewijzen 
voorhanden waren dat de goederen gebreken ver­
toonden, hoewel een dergelijk bewijs een voorwaarde 
is voor terugbetaling of kwijtschelding (artikel 5, lid 1, 
van de Verordening); 
(b) in Spanje werden invoerrechten kwijtgescholden 
voordat de goederen weer waren uitgevoerd, hetgeen 
in strijd is met artikel 9 van Verordening (EEG) nr. 
1574/80 (19); 
(c) in de BR Duitsland was op de aanvragen om 
terugbetaling of kwijtschelding geen datum van 
ontvangst door de beschikkende autoriteit vermeld, 
waardoor een behoorlijke controle op de naleving van 
de termijnen werd verhinderd; 
(d) in Nederland was een externe controle op de 
beschikkingen onmogelijk bij gebreke van informatie 
in de door de beschikkende autoriteit bijgehouden 
dossiers. 
Conclusies 
4.57. De in de verordeningen neergelegde regeling 
betreffende terugbetalingen en kwijtscheldingen van 
invoerrechten wordt gekenmerkt door zeer ingewikkelde 
bepalingen, die nog complexer worden door de voorziene 
uitzonderingen. Een grotere duidelijkheid en een ver­
eenvoudiging van de regels betreffende de verlening van 
terugbetalingen en kwijtscheldingen is dringend gewenst. 
4.58. Het gebrek aan passende boekhoudgegevens op 
communautair niveau en in de Lid-Staten met betrekking 
tot zowel de terugbetalingen als de kwijtscheldingen 
wordt als een belangrijke tekortkoming in het systeem 
beschouwd. Daardoor worden het doeltreffend beheer 
van het systeem en de bescherming van de eigen middelen 
van de Gemeenschappen belemmerd. 
4.59. Ten aanzien van de feitelijke uitvoering van 
communautaire voorschriften in de Lid-Staten stelde de 
Kamer verschillende gevallen vast, waarin adminis­
tratieve procedures en douanecontroles betreffende 
formele en materiële voorwaarden ontoereikend waren. 
(19) PB L 161 van 26.6.1980, blz. 3. Onvolledige aangiften bij de douane 
Inleiding 
4.60. Richtlijn 79/695/EEG van de Raad van 24 juli 
1979 (20) inzake de harmonisatie van de procedures voor 
het in het vrije verkeer brengen van goederen schrijft 
gemeenschappelijke regels voor om de correcte toepas­
sing van douanerechten, landbouwheffingen en soortge­
lijke lasten te waarborgen. Bijgevolg is deze richtlijn direct 
van invloed op de vaststelling van de eigen middelen van 
de Gemeenschappen. 
4.61. Artikel 6, lid 2, van voornoemde richtlijn staat een 
douane-autoriteit toe, een douaneaangifte te aanvaarden 
waarop bepaalde vermeldingen ontbreken of waarbij een 
of meer van de voorgeschreven documenten niet zijn 
gevoegd. In beide gevallen is het onmogelijk de uiteinde­
lijke douaneschuld vast te stellen. De douane-autoriteit 
kan eisen dat zekerheid wordt gesteld voor het vrijgeven 
van de goederen voor het vrije verkeer. Er moet een 
termijn worden gesteld — normaliter één maand — 
waarbinnen de vermeldingen die op de aangifte ontbra­
ken moeten worden meegedeeld of de ontbrekende 
documenten moeten worden overgelegd. 
4.62. Richtlijn 82/57/EEG van de Commissie van 17 
december 1981 (21), hierna te noemen „de richtlijn", strekt 
tot harmonisatie en stroomlijning van de procedures in de 
Lid-Staten betreffende de boeking en de terbeschikking­
stelling aan de Gemeenschappen van rechten bij het 
bestaan van onvolledige aangiften. 
4.63. De Kamer heeft de voorschriften van de richtlijn 
en de uitvoering ervan in de Lid-Staten onderzocht. 
Hiertoe werden bezoeken ter plaatse afgelegd in de BR 
Duitsland, Griekenland, Italië, Nederland en Spanje en 
werden besprekingen met de Commissie gevoerd. 
Beschrijving van het systeem 
4.64. De voornaamste communautaire voorschriften 
betreffende de vaststelling van invoerrechten als eigen 
middelen hangende de definitieve bepaling van het 
verschuldigde bedrag, bepalen het volgende: 
(a) het stellen van voldoende zekerheid om het verschil 
tussen het op basis van de gegevens in de aangifte 
(20) PB L 205 van 13.8.1979, blz. 19. 
(21) PB L 28 van 5.2.1982, blz. 38. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 53 
berekende bedrag aan rechten en het hogere bedrag 
dat uiteindelijk op de goederen van toepassing kan 
zijn, te dekken; 
(b) de directe boeking van het bedrag aan invoerrechten, 
zoals berekend onder (a); 
(c) het stellen van een termijn van één maand voor het 
mededelen, respectievelijk overleggen van de bij de 
aanvaarding van de aangifte ontbrekende ver­
meldingen of documenten, welke termijn op verzoek 
van de aangever onder bepaalde voorwaarden kan 
worden verlengd tot vier maanden. 
4.65. Indien de aangever na het verstrijken van het 
betrokken tijdvak de noodzakelijke gegevens voor de 
definitieve vaststelling van de douaneschuld niet heeft 
verschaft, moet de douane-autoriteit het bedrag van de 
gestelde zekerheid direct als invoerrechten boeken. 
Opmerkingen betreffende de toepassing van de richtlijn 
in de Lid-Staten 
Tenuitvoerlegging van de richtlijn in de nationale 
douanewetgeving 
4.66. In Spanje was de richtlijn ten tijde van de controle 
nog niet omgezet in nationaal douanerecht en in 
Griekenland was de richtlijn weliswaar overgenomen in 
een circulaire van de overheid, maar het nationale 
douanerecht bevatte nog steeds bepalingen die ver­
schilden van die welke in de richtlijn voorkomen. De 
Kamer wijst erop dat de twee Lid-Staten inbreuk hebben 
gemaakt op artikel 26 van de richtlijn, waarin slechts een 
termijn van een halfjaar is gesteld voor het treffen van de 
noodzakelijke maatregelen om aan de richtlijn te voldoen. 
Registratie van onvolledige aangiften 
4.67. Met uitzondering van Italië werden in de bezochte 
Lid-Staten onvolledige aangiften niet afzonderlijk van 
volledige aangiften geregistreerd. Voorts werd in geen der 
bezochte Lid-Staten een rekening bijgehouden waaruit 
het bedrag aan invoerrechten waarbij de douaneschuld 
nog niet vaststond en waarvoor zekerheid was gesteld, te 
allen tijde kon blijken. Het was derhalve onmogelijk om 
op de bezochte douanekantoren een indicatie te krijgen 
van het aantal onvolledige aangiften of van de rechten die 
daarmee gemoeid waren. Aanvaarding van onvolledige aangiften en het stellen van 
zekerheid 
4.68. In Italië en Spanje moet de aanvaarding van een 
onvolledige aangifte door de douane-autoriteit worden 
goedgekeurd op schriftelijk verzoek van de aangever, 
terwijl in de BR Duitsland, Griekenland en Nederland de 
goedkeuring om a posteriori bepaalde vermeldingen 
mede te delen of documenten over te leggen stilzwijgend 
wordt verleend door de aanvaarding van de aangiften 
door de douane. Eerstgenoemde handelwijze, tezamen 
met afdoende registratie van onvolledige aangiften, biedt 
meer zekerheid voor een adequaat systeem van toezicht. 
4.69. Daar de relevante communautaire bepalingen met 
betrekking tot het stellen van zekerheid niet nauwkeurig 
genoeg zijn, werden in de Lid-Staten verschillende 
praktijken waargenomen. In Italië had de gestelde 
zekerheid specifiek betrekking op het potentieel ver­
schuldigde bedrag aan rechten, naast de reeds vast­
gestelde rechten, terwijl de rechten in de andere Lid-
Staten werden geacht door een alomvattende garantie 
gedekt te zijn. In Italië werden sommige importeurs echter 
ontheven van de verplichting om zekerheid te stellen voor 
de betaling van invoerrechten op grond van de nationale 
douanewetgeving, hetgeen onverenigbaar is met artikel 
13 van Richtlijn 79/695/EEG en artikel 2 van Richtlijn 
78/453/EEG (22). 
4.70. De Commissie zou de vorm van de krachtens de 
bepalingen van de richtlijn te stellen zekerheid nader 
moeten aangeven, en ook de noodzakelijke stappen 
moeten ondernemen om te zorgen voor een verbetering 
van de in de vorige paragraaf genoemde situatie in Italië. 
Buitensporige vertragingen 
A.l\. In de BR Duitsland, Griekenland en Spanje vormt 
het ontbreken van verklarende voorschriften op natio­
naal niveau en van richtsnoeren op lokaal niveau een 
hinderpaal voor een adequaat toezicht op het systeem. Er 
werden verschillende gevallen geconstateerd waarin de in 
de richtlijn gestelde termijn niet was geëerbiedigd en de 
betrokken invoerheffingen niet stipt werden geboekt. De 
betrokken vertragingen varieerden van drie tot vijftien 
maanden en waren het meest uitgesproken in Grieken­
land, waar ten tijde van de controle een gemiddelde 
vertraging van negen maanden bestond. 
4.72. De invloed op de eigen middelen van de ver­
tragingen bij de bezochte douanekantoren kon niet 
worden becijferd, omdat er geen passende registers 
werden bijgehouden. De povere registers, het inadequate 
controlesysteem en de vertragingen zouden echter 
kunnen leiden tot derving van eigen middelen. 
(22) PB L 146 van 2.6.1978, blz. 19. 
54 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Opmerkingen over de toezichthoudende rol van de 
Commissie 
4.73. De Commissie dient een wezenlijke toezichthou­
dende rol te spelen: zij moet de doeltreffende en 
eenvormige toepassing van de richtlijn verzekeren. 
Artikel 26 van de richtlijn bepaalt: „De Lid-Staten treffen 
de nodige maatregelen om uiterlijk per 1 juli 1982 aan 
deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie 
daarvan onverwijld in kennis. De Commissie deelt deze 
inlichtingen aan de overige Lid-Staten mede". Tijdens 
haar controle constateerde de Kamer het volgende: 
(a) hoewel Spanje en Portugal de Commissie nog niet in 
kennis hadden gesteld van de maatregelen die waren 
getroffen om aan de richtlijn te voldoen, heeft de 
Commissie geen herinneringsbrieven gezonden; 
(b) er was geen bewijs in de vorm van dossiers, 
memoranda of verslagen, dat de van de Lid-Staten 
ontvangen inlichtingen systematisch waren onder­
zocht en geschikt waren bevonden om de doelstellin­
gen van de richtlijn te verwezenlijken. 
4.74. De Kamer constateerde een onbevredigende 
situatie in verband met de termijn voor het a posteriori 
mededelen, respectievelijk overleggen van de noodzakelij­
ke vermeldingen of documenten met het oog op de 
vaststelling van de douanewaarde. Volgens de bepalingen 
van de richtlijn (artikel 7) en van Verordening (EEG) nr. 
1224/80 van 28 mei 1980 (23) inzake de douanewaarde van 
de goederen (artikel 10), worden de desbetreffende 
termijnen vastgesteld naar goeddunken van de douane­
autoriteiten der Lid-Staten. Het gevolg is niet alleen dat er 
voor de verstrekking van de noodzakelijke inlichtingen en 
documenten verschillende praktijken tussen de Lid-
Staten zijn toegestaan, maar ook dat er aanzienlijke 
vertragingen kunnen ontstaan bij de vaststelling van 
bijkomende eigen middelen wanneer door de douanedien­
sten geen termijn is gesteld, zoals de Kamer tijdens haar 
controle heeft geconstateerd. De Kamer is van mening 
dat deze situatie een doeltreffend toezicht van en een 
doeltreffende controle op onvolledige aangiften in de weg 
staat. 
Conclusie 
4.75. De Kamer heeft vastgesteld, enerzijds dat in drie 
van de vijf gecontroleerde Lid-Staten de systemen van 
toezicht en de desbetreffende controleprocedures niet 
geschikt zijn om de juiste toepassing van de richtlijn te 
verzekeren, en anderzijds dat de Commissie geen 
doeltreffend toezicht op het systeem heeft uitgeoefend. 
Dit illustreert eens te meer hoezeer de eigen middelen op 
het spel worden gezet en daarom bestaat een'dringende 
noodzaak om het beheer van de eigen middelen der 
Gemeenschappen te verbeteren. 
(23) PB L 134 van 31.5.1980, blz. 1. De communautaire regeling actieve veredeling 
Inleiding 
4.76. Met behulp van de regeling actieve veredeling 
(RAV), ingesteld bij Verordening (EEG) nr. 1999/85 van 
de Raad van 16 juli 1985 (24), kunnen communautaire 
exporteurs/veredelaars op tijdelijke basis goederen 
importeren die bestemd zijn voor verwerking en vervol­
gens voor export uit de Gemeenschap, gewoonlijk in de 
vorm van fabrikaten, zonder betaling van rechten of 
heffingen. Zo wordt de veredelaars uit de Gemeenschap 
het gebruik van materialen of onderdelen evenzeer vrij 
van rechten verleend als in andere handelsblokken en de 
exportindustrieën van de Gemeenschap worden op voet 
van gelijkheid met hun concurrenten geplaatst. De 
belangrijkste economische voorwaarde voor de afgifte 
van een invoervergunning waarmee gebruik kan worden 
gemaakt van de RAV is, dat de wezenlijke belangen van 
de communautaire fabrikanten niet worden geschaad 
door gunstige voorwaarden toe te kennen voor het 
gebruik van concurrerende materialen. Daarom moet er 
aan bepaalde economische voorwaarden in verband met 
onder meer de niet-beschikbaarheid van soortgelijke in de 
Gemeenschap vervaardigde goederen (artikel 6, lid 1, van 
Verordening (EEG) nr. 1999/85 van de Raad) worden 
voldaan, voordat voor de goederen in kwestie een RAV-
vergunning wordt verleend. Ontheffing van de invoer­
rechten kan worden verleend door: 
(a) hetzij de rechten op de goederen bij import te 
schorsen wanneer zij onder de RAV worden geplaatst 
(het zogenaamde „schorsingssysteem"); 
(b) hetzij de rechten bij invoer op te leggen en ze later 
terug te betalen, mits de desbetreffende fabrikaten 
worden uitgevoerd (het zogenaamde „terugbetalings­
systeem"). 
4.77. De RAV werd voor het laatst door de Kamer 
onderzocht in 1981/82 en de bevindingen werden in een 
speciaal verslag gepubliceerd (25). Het verslag had 
betrekking op de werking van de regeling in het kader van 
Richtlijn 69/73/EEG van de Raad (26). Deze richtlijn 
werd vervangen door Verordening (EEG) nr. 1999/85 van 
de Raad, die per 1 januari 1987 van kracht werd. Bij 
Verordening (EEG) nr. 3677/86 van de Raad (27) werden 
uitvoeringsbepalingen vastgesteld, die eveneens op 1 
januari 1987 in werking traden. Tezamen vormen deze 
(24) PB L 188 van 20.7.1985, blz. 1. 
(25) PB C 286 van 4.11.1982, blz. 4. 
(26) PB L 58 van 8.3.1969, blz. 1. 
(27) PB L 351 van 12.12.1986, blz. 1. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 55 
verordeningen een veel ruimer en duidelijker omschreven 
wetgevend kader voor de werking van de RAV dan de 
regels van de richtlijn. De Kamer heeft deze regeling en de 
invloed van de nieuwe verordeningen onderzocht. 
Opmerkingen betreffende de procedures en de controles 
4.78. De controle was vooral toegespitst op de controle­
procedures in vier Lid-Staten, namelijk de BR Duitsland, 
Italië, Nederland en het Verenigd Koninkrijk. Tezamen 
zijn deze Lid-Staten goed voor circa 65 % van de totale 
waarde van de onder de RAV ingevoerde goederen. Er 
werd speciale aandacht geschonken aan de aspecten die 
het meest direct van invloed zijn op de beveiliging en de 
correcte inning van de eigen middelen. 
Vergunningsprocedure 
4.79. De toegang tot de RAV is afhankelijk van de 
afgifte van een vergunning, die derhalve het belangrijkste 
aspect van de RAV vormt. De verordeningen schrijven 
precies voor, waarop de vergunning betrekking moet 
hebben. 
4.80. Een vergunning berust op de vervulling van 
bepaalde economische voorwaarden. Artikel 6 van 
Verordening (EEG) nr. 1999/85 somt de specifieke 
situaties op, waarin aan deze voorwaarden wordt geacht 
te zijn voldaan. Er moet een formeel verzoek worden 
ingediend om in aanmerking te komen voor de RAV en 
daarbij moet een exporteur/veredelaar nader aangeven 
welke voorwaarde van toepassing is. 
4.81. Lokale douanebeambten kunnen de verzoeken 
betreffende de meer gebruikelijke algemene voorwaarden 
in behandeling nemen en goedkeuren (artikel 6, leden 2, 3 
en 4), bij voorbeeld loonveredeling, herstelling van 
goederen, eenvoudige behandelingen, enz. Doch wanneer 
meer communautaire informatie noodzakelijk is om een 
verzoek te beoordelen, moet het worden behandeld door 
een centrale nationale instantie of, in sommige gevallen, 
door de Commissie zelf, bij voorbeeld wanneer is gesteld 
dat de goederen niet in de Gemeenschap worden 
vervaardigd. 
4.82. In Nederland constateerde de Kamer dat over alle 
economische voorwaarden, met inbegrip van die van 
artikel 6, lid 1, werd beslist op plaatselijke douanekanto­
ren. Het is welhaast onmogelijk dat ambtenaren op dit 
niveau in staat zijn, een juiste beoordeling van de 
betrokken economische voorwaarden te verrichten. 4.83. De verordeningen voorzien in een aanzienlijke 
vereenvoudiging van de vergunningsprocedures doordat 
zij toestaan dat de invoeraangifte bij de douane, gestaafd 
met bewijs, tegelijkertijd het verzoek om vergunning 
vormt. Het Verenigd Koninkrijk maakt maximaal 
gebruik van deze vereenvoudiging in het kader van een 
systeem van algemene vergunningen, die alle situaties van 
artikel 6, leden 2-4 dekken. De Britse autoriteiten 
verlangen van de verzoeker alleen dat hij het betrokken 
nummer van de algemene vergunning op de invoer­
aangifte vermeldt. Aanvaarding van de aangifte geldt 
tevens als vergunning. De Kamer is van mening dat deze 
procedure in strijd is met artikel 26, lid 3, van 
Verordening (EEG) nr. 3677/86, omdat de in dat artikel 
voorgeschreven uitgebreide verklaring niet wordt geëist. 
4.84. De Kamer constateerde ook tekortkomingen in 
het Britse controlesysteem na afgifte van de vergunning, 
zoals: 
(a) de plaatselijke controleambtenaar ontvangt slechts 
een afschrift van de invoeraangifte, en in het geheel 
geen bewijsstukken; 
(b) zelfs na het eerste controlebezoek aan de importeur/ 
veredelaar heeft de controleambtenaar geen instructie 
om ook maar enige voorwaarde van de vergunning 
schriftelijk te bevestigen. 
Het stellen van zekerheid in het schorsingssysteem 
4.85. In 1982 constateerde de Kamer dat de Lid-Staten 
in zeer uiteenlopende mate zekerheden verlangden en 
deze verscheidenheid bestond in 1988 nog. De Duitse 
autoriteiten eisen in het geheel geen zekerheid en zijn van 
mening dat deze niet nodig is omdat er op de ver­
richtingen in het schorsingssysteem een strikte douane­
controle wordt uitgeoefend. De Italiaanse autoriteiten 
hanteren een discretionair systeem, waarbij wordt 
onderscheiden tussen importeurs met een hoog en met een 
laag risico (tussen 20 en 25 % van de bedrijven stellen 
financiële zekerheid). De autoriteiten van het Verenigd 
Koninkrijk verlangen slechts in zeer uitzonderlijke 
gevallen zekerheid. Ten tijde van de controle van de 
Kamer had zich nog nooit een geval voorgedaan waarin 
zekerheid was geëist. Nederland, waar alle handelaren 
zekerheid moeten stellen, vormt het andere uiterste. 
Douanecontroles 
4.86. De Kamer trof grote verschillen in controle-
omvang tussen de Lid-Staten aan. In het Verenigd 
Koninkrijk is het in beginsel zo dat de voor de uitoefening 
van de controle vereiste dossiers en documenten door de 
56 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
veredelaar worden bijgehouden, en voor verificaties 
wordt afgegaan op de handelsdocumenten van de 
handelaren. De intensiteit van de controles verschilt sterk 
en wordt op lokaal niveau beslist. In Nederland wordt 
hetzelfde systeem gevolgd, behalve dat er een primaire 
douaneboekhouding door het controlekantoor wordt 
bijgehouden. Er vinden weinig controles in de gebouwen 
van handelaren plaats, in het algemeen eens in de twee 
jaar. Het Duitse systeem behelst een grondige controle 
aan de hand van stukken, alsmede frequente controles ter 
plaatse. Het Italiaanse systeem kent naast controles ter 
plaatse een strakke controle aan de hand van de stukken, 
waarbij de douane-autoriteiten zuivering verlenen op 
basis van door het controlekantoor bijgehouden docu­
menten. 
4.87. De Kamer is van mening dat de in het Verenigd 
Koninkrijk en Nederland aangetroffen controles niet op 
het peil stonden dat volgens de communautaire voor­
schriften is vereist, met name niet de controle en de 
behandeling van afrekeningsstaten (zuiveringsafrekenin­
gen). Tijdens de controlebezoeken van de Kamer werden 
gevallen geconstateerd waarin: 
(a) onvoldoende aandacht werd geschonken aan het 
gebruik van de controledocumenten om regelmatig 
controles op late of niet-afgewikkelde afrekeningen te 
verrichten (Nederland en het Verenigd Koninkrijk); 
(b) handelaren onvolledig ingevulde afrekeningen 
indienden (Verenigd Koninkrijk); 
(c) er een ontoereikende douanecontrole was op de 
kwaliteit van de door de handelaren ingediende 
afrekeningen, waarbij de handelaren onvoldoende 
begeleiding kregen inzake de vraag wa' zij moesten 
doen (Verenigd Koninkrijk). 
Opmerkingen over het algemene beheer van het systeem 
Het in het vrije verkeer brengen van goederen 
4.88. In het kader van het schorsingssysteem kan een 
vergunning alleen worden afgegeven op voorwaarde dat 
alle produkten die met de veredelingshandeling worden 
verkregen, zullen worden uitgevoerd. In de RAV-
verordeningen wordt echter rekening gehouden met het 
feit dat wederuitvoer soms niet mogelijk is. Daarom is een 
regeling getroffen om goederen die in het kader van het 
schorsingssysteem zijn ingevoerd, in het vrije verkeer te 
brengen na betaling van de toepasselijke rechten (gewij­
zigde bestemmingen). De omstandigheden waaronder dit geoorloofd is, zijn strikt beperkt (artikel 46, lid 1, van 
Verordening (EEG) nr. 3677/86). Zij doen zich voor 
wanneer: 
(a) een gewijzigde situatie de beoogde uitvoer econo­
misch onmogelijk maakt; 
(b) de produkten bijkomende veredelingsprodukten zijn 
(bijprodukten); 
(c) het een bedrijf betreft met een regelmatige produktie 
die zowel op de markt van de Gemeenschap als op de 
externe markten is gericht en dat bedrijf een 
vergunning heeft gekregen op grond van een schat­
ting van het gedeelte dat bestemd is voor derde landen 
(artikel 8, lid 2); 
(d) de veredeling niet kan worden verricht om technische 
of economische redenen. 
4.89. De Kamer constateerde een grote verscheidenheid 
in de wijze waarop de verordeningen in de Lid-Staten zijn 
geïnterpreteerd en de gewijzigde bestemmingen zijn 
behandeld. In de BR Duitsland stelde de Kamer vast dat 
vergunning op een „algemene basis" aldus was uitgelegd 
dat de autoriteiten een algemeen percentagevoorschrift 
voor gewijzigde bestemmingen mochten vaststellen. Het 
percentage werd op 10 % bepaald en op verzoek werd de 
handelaren dit standaardpercentage toegestaan. In 
Nederland trof de Kamer ook gevallen aan waarin dit 
algemene basispercentage van 10 % werd verleend. In het 
Verenigd Koninkrijk constateerde de Kamer gevallen 
waarin voor gewijzigde bestemmingen geen regels of 
beperkingen bleken te bestaan. 
4.90. De Kamer beziet met bezorgdheid het misbruik 
van het schorsingssysteem ten aanzien van gewijzigde 
bestemmingen, zoals aangetroffen in de BR Duitsland, 
Nederland en het Verenigd Koninkrijk, waar de praktij­
ken niet in overeenstemming met de verordeningen zijn. 
Het is beslist noodzakelijk om hetzij de geldende 
verordeningen strikter toe te passen, hetzij — indien 
gewijzigde bestemmingen een normale plaats binnen het 
systeem gaan innemen — voorschriften in te voeren 
betreffende de heffing van rente indien er van gewijzigde 
bestemmingen sprake is. 
Het terugbetalingssysteem 
4.91. In het kader van het terugbetalingssysteem 
gebruikt een handelaar goederen die reeds in het vrije 
verkeer zijn gebracht, en valt hij alleen onder de regeling 
door een verzoek om terugbetaling over de uit de 
veredelingshandelingen verkregen goederen die weer uit 
de Gemeenschap worden uitgevoerd. 
4.92. Het terugbetalingssysteem is derhalve zeer nuttig 
voor handelaren die in wisselende proporties zowel buiten 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 57 
als in de Gemeenschap handel drijven, en handelaren die 
slechts zo nu en dan buiten de Gemeenschap exporteren. 
Dit systeem biedt in eerste instantie grotere zekerheid 
voor de eigen middelen. Het bestaan van de keuze voor 
terugbetaling zou het gebruik van het schorsingssysteem, 
waarbij zich gewijzigde bestemmingen op de communau­
taire markt voordoen, tot een minimum moeten beper­
ken. 
4.93. In de BR Duitsland constateerde de Kamer dat het 
terugbetalingssysteem zelden werd gehanteerd en dat 
daar een administratieve procedure bestaat die de 
handelaren in feite ervan weerhoudt, van dit systeem 
gebruik te maken. De Kamer is van mening dat de beide 
systemen — schorsing en terugbetaling — complementai­
re delen van de RAV als geheel vormen. Doordat het 
terugbetalingssysteem niet volledig beschikbaar werd 
gesteld, is misbruik van het schorsingssysteem aangemoe­
digd. 
Bijzondere situaties 
4.94. Wanneer de veredelingshandelingen bestaan uit 
de herstelling van goederen, staan de verordeningen een 
vereenvoudigde invoerprocedure toe (artikel 26 van 
Verordening (EEG) nr. 3677/86). In alle bezochte Lid­
staten constateerde de Kamer dat een groot volume aan 
goederen werd ingevoerd voor herstelling of revisie. 
4.95. De Kamer is van mening dat niet alle procedures 
in het Verenigd Koninkrijk voor de behandeling van te 
herstellen goederen in overeenstemming zijn met de 
verordeningen. Zo werd geconstateerd dat er in de 
vereenvoudigde procedure, waarbij de aangifte tegelijker­
tijd het verzoek om vergunning vormt, geen verklarend 
document werd overgelegd (artikel 26, lid 3) en dat het 
vereiste van een zuiveringsafrekening achterwege werd 
gelaten. 
4.96. Een van de wijzen waarop een handelaar in het 
kader van de RAV zich van zijn schuldverplichting kan 
ontdoen is, ofwel de importgoederen, ofwel de verede-
lingsprodukten aan een andere handelaar over te doen. In 
de BR Duitsland, Nederland en Italië constateerde de 
Kamer dat de douanecontrole op overdrachten binnen 
deze landen een procedure aan de hand van stukken 
behelsde, waarbij de douanekantoren elkaar verzendno­
ta's en ontvangstbewijzen toezonden. Dit was niet het 
geval in het Verenigd Koninkrijk, waar geen vergunning 
vooraf of legalisering van de overdracht werd verleend. 
Voor de controle en de documentatie werd bijna volledig 
afgegaan op de „zelfdiscipline" van de handelaren, die een 
speciaal overdrachtsformulier gebruikten. Er werden 
gevallen geconstateerd waarin door een leverancier in het 
kader van de RAV overdrachten werden verricht om de 
goederen op de communautaire markt af te zetten of 
waarin de overdrachten door geen enkel document 
werden gestaafd. 4.97. De Kamer onderzocht de RAV-controle op 
goederen die zijn onderworpen aan heffingen krachtens 
het gemeenschappelijk landbouwbeleid in Italië, waar een 
grote hoeveelheid durum tarwe in het kader van de RAV 
wordt ingevoerd (360 000 ton in 1988), en met name de 
controlesystemen betreffende durum tarwe die wordt 
ingevoerd ter vervaardiging van voor export bestemde 
koeskoes. De openbare interventievoorraden van durum 
tarwe in Italië beliepen eind 1988 meer dan 2 miljoen ton. 
De Kamer is van mening dat de Commissie een onderzoek 
moet instellen naar de situatie. Intussen zouden de 
Italiaanse autoriteiten alle aanvragen zeer zorgvuldig 
moeten onderzoeken, alvorens vergunningen te verlenen 
voor de toepassing van de RAV (zie ook de paragrafen 6.8 
— 6.22). 
Administratieve samenwerking 
4.98. Om de Commissie in staat te stellen, haar taak om 
ervoor te zorgen dat de RAV binnen de Gemeenschap 
redelijk uniform wordt toegepast naar behoren te 
vervullen, en toezicht uit te oefenen op de invloed van de 
regeling, werd het noodzakelijk geacht dat de Lid-Staten 
en de Commissie statistische gegevens uitwisselen. Dit 
werd dan ook bepaald in artikel 29 van Verordening 
(EEG) nr. 1999/85. Deze statistieken hebben zowel 
betrekking op invoer als uitvoer in het kader van 
respectievelijk het schorsings- en het terugbetalingssys­
teem, en bevatten tevens bijzonderheden betreffende 
hoeveelheden goederen die in het vrije verkeer zijn 
gebracht. 
4.99. In 1988 stelde de Kamer vast dat de beschikbare 
informatie ondanks deze verplichtingen nog ontoe­
reikend was. Hoewel Verordening (EEG) nr. 1999/85 van 
toepassing was met ingang van 1 januari 1987, werd de 
noodzakelijke verordening betreffende de statistiekpro­
cedures (Verordening (EEG) nr. 3678/87) (28) eerst op 9 
december 1987 vastgesteld en trad zij pas op 1 januari 
1988 in werking. Zelfs medio 1989 waren er evenwel nog 
Lid-Staten die hun verplichtingen niet volledig nakwa­
men, met name wat betreft de statistieken over goederen 
in het schorsingssysteem die vervolgens in het vrije 
verkeer werden gebracht. De Kamer is van mening dat de 
Commissie actie moet ondernemen om de naleving te 
verzekeren. 
Conclusie 
4.100. Zoals reeds vermeld, werd de RAV per 1 januari 
1987 gewijzigd. Doch het is niet voldoende alleen maar de 
(28) PB L 346 van 10.12.1987, blz. 12. 
58 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
wetgeving te wijzigen; het is tevens noodzakelijk te 
verzekeren dat zij in de Lid-Staten op correcte en 
uniforme wijze wordt toegepast. 
Na een nieuw onderzoek van de meeste terreinen waarop 
zeven jaar geleden in het speciale verslag van de Kamer 
kritiek was geleverd, is het duidelijk dat er ten tijde van de 
controle nog steeds een aantal tekortkomingen beston­
den. De betrokken Lid-Staten, met name Nederland en 
het Verenigd Koninkrijk, hebben de Kamer echter 
meegedeeld dat er zowel in de uitvoeringsbepalingen als in 
de controles momenteel verbeteringen worden aange­
bracht. 
4.101. De Commissie zou ervoor moeten zorgen dat de 
Lid-Staten zich houden aan hun verplichtingen ingevolge de communautaire wetgeving. Wat betreft gewijzigde 
bestemmingen wenst de Kamer de aandacht te vestigen 
op haar voorstel in het speciale verslag met betrekking tot 
de verplichte heffing van rente tegen de dagkoers (zie 
paragraaf 19 van het speciale verslag). Voorts zou de 
Commissie moeten verzekeren, dat de Lid-Staten de 
vergunningsprocedure volledig naleven en dat de contro­
leprocedures, met name die betreffende overdrachten, 
worden verbeterd. De Commissie zou tevens de ver­
ordeningen inzake het stellen van financiële zekerheid nog 
eens moeten onderzoeken. De Kamer is van mening dat 
het terugbetalingssysteem in alle Lid-Staten vrijelijk ter 
beschikking zou moeten staan en dat de Commissie het 
gebruik ervan zou moeten bevorderen. Ten slotte zou de 
Commissie ervoor moeten zorgen dat de Lid-Staten hun 
verplichtingen inzake de verstrekking van statistische 
gegevens nakomen. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 59 
HOOFDSTUK 5 
Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, Afdeling 
„Garantie" (EOGFL-Garantie) — Beheer en begrotingscontrole 
5.0 INHOUD 
Goedkeuring van de declaraties van de Lid-Staten 
Omschrijving van doelstellingen en werkmethoden 
Behoefte aan personeel 
De planningsprocedure voor de goedkeuring 1987 
Goedkeuringswerkzaamheden betreffende uitvoerrestituties en zuivelpro-
dukten 
Invloed van recente wetgeving 
Preventieve rol van de Commissie 
Tijdige indiening van opmerkingen naar aanleiding van de controle 
Vertragingen bij de controlewerkzaamheden 
Vertragingen bij het wegnemen van reserves in de beschikking 
Rol van de financieel controleur (DG XX) bij de goedkeuring van de 
rekeningen 
Conclusies en aanbevelingen 
Extra heffing, sector melk en zuivelprodukten Paragraaf 
5.1 
5.4 
5.7 
5.9 
5.12 
5.15 
5.18 
5.19 
5.20 
5.21 
5.25 
5.29 
5.33 — 5.32 
— 5.6 
— 5.8 
— 5.11 
— 5.14 
— 5.17 
— 5.24 
— 5.24 
— 5.24 
— 5.28 
— 5.32 
— 5.38 
GOEDKEURING VAN DE DECLARATIES VAN 
DE LID-STATEN 
5.1. In een in 1982 gepubliceerd speciaal verslag (J) en in 
haar jaarverslagen sinds 1984, met name in dat van 
1986 (2), heeft de Kamer opmerkingen gemaakt over 
tekortkomingen in de methoden die de Commissie 
hanteerde bij de controle van de betrouwbaarheid van de 
door de Lid-Staten ingediende jaarlijkse declaraties van 
landbouwuitgaven. Deze procedure wordt de goedkeu­
ring van de rekeningen genoemd. De goedkeuringswerk­
zaamheden hebben ten doel, vast te stellen welk bedrag 
aan uitgaven van elke Lid-Staat kan worden erkend als 
komende ten laste van de afdeling garantie van de 
landbouwbegroting over het betrokken jaar. 
5.2. De Kamer onderzocht de goedkeuringswerkzaam­
heden van 1988 — waarbij vooral aandacht werd 
geschonken aan uitvoerrestituties en zuivelprodukten — in welk jaar de Commissie haar beschikking nam 
betreffende de goedkeuring van in 1986 gedeclareerde 
uitgaven (3) en de meeste controles van de in 1987 
gedeclareerde uitgaven voltooide. Dit onderzoek had ten 
doel, vast te stellen in hoeverre de Commissie vooruitgang 
had geboekt sinds de opmerkingen van de Kamer in haar 
jaarverslag over het begrotingsjaar 1986. 
5.3. Goedkeuringsbeschikkingen worden elk jaar door 
de Commissie gegeven voor elke Lid-Staat en elk 
begrotingsjaar. De werkzaamheden waarop de beschik­
king is gebaseerd, worden uitgevoerd door de afdeling 
„Afwikkeling van de rekeningen" van het Directoraat-
generaal Landbouw (DG VI). Deze afdeling verdeelt het 
controlewerk over teams die elk gespecialiseerd zijn in 
bepaalde markten of in maatregelen zoals uitvoerresti­
tuties. De goedkeuringsbeschikking voor een Lid-Staat 
over een bepaald begrotingsjaar bestaat derhalve uit een 
combinatie van de resultaten van door verschillende 
teams op verschillende tijdstippen verrichte controle­
werkzaamheden. Vandaar het belang van een eenvormige 
(i) PB C 313 van 29.11.1982. 
(2) PBC 336 van 15.12.1987. (3) Beschikking (88/630/EEG) van de Commissie van 29 
november 1988, PB L 353 van 21.12.1988. 
60 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
uitvoering van het controlewerk om elke inconsequentie 
of ongelijkheid tussen Lid-Staten en markten te voorko­
men. 
Omschrijving van doelstellingen en 
werkmethoden 
5.4. Een onderzoek naar het in 1986 voorbereide 
controlehandboek en naar de documenten die ten 
grondslag liggen aan het werkprogramma van 1987 toont 
aan dat de Commissie heeft geaccepteerd dat het doel van 
de goedkeuringswerkzaamheden moet zijn, een redelijke 
zekerheid te verkrijgen over de nauwkeurigheid en 
gegrondheid van de door de Lid-Staten bij de Commissie 
gedeclareerde bedragen. Deze doelstelling werd door de 
Kamer in haar verslag over 1986 (4) in overweging 
gegeven. 
5.5. Het controlehandboek is een betrekkelijk uitvoerig 
document waarin doelstellingen worden omschreven en 
normen en procedures worden vastgelegd betreffende 
planning, veldonderzoek, documentatie, controlebevin­
dingen en toezicht op de controle. Een nuttige verbetering 
zou zijn, wanneer duidelijker werd voorgeschreven dat 
alle controlewerkzaamheden in elke Lid-Staat op basis 
van vergelijkbare normen moeten worden verricht, 
aangezien de goedkeuringsbeschikking van de Commissie 
betrekking heeft op de gehele declaratie van de betrokken 
Lid-Staat. Momenteel gelden er voor elke gecontroleerde 
markt of maatregel verschillende zekerheids- en relevan­
tieniveaus, zodat er over de betrouwbaarheid van de door 
een Lid-Staat ingediende declaratie als geheel geen 
statistisch waardevolle conclusies kunnen worden getrok­
ken. 
5.6. Het controlehandboek is noch door de Commissie 
formeel vastgesteld, noch uit het Engels vertaald. 
Niettemin werd het gehanteerd als basis voor de planning 
van de controle van de declaraties uit 1987. De praktische 
toepassing ervan werd ernstig beperkt door gebrek aan 
personeel, zoals in de paragrafen 5.9 — 5.11 duidelijk 
wordt gemaakt. 
Behoefte aan personeel 
5.7. In maart 1989 had de afdeling Afwikkeling van de 
rekeningen 31 formatieplaatsen — een toeneming met 
23 % sinds 1986 — maar wegens vacatures was er slechts 
één controleur meer — een toeneming met 4 % — 
beschikbaar. Intussen is het goed te keuren uitgaven-
bedrag gestegen met 34 %, en wel van 19 726 Mio ECU in 
1985 tot 26 389 Mio ECU in 1988. Er is nog geen 
controleur aangesteld die gespecialiseerd is in computer­
systemen. 
(4) PB C 336 van 15.12.1987, paragraaf 5.26. 5.8. Hoewel de controlewerkzaamheden die vereist zijn 
om het in het controlehandboek gestelde doel te bereiken 
zijn vastgesteld, en deze vervolgens gezien het beschikbare 
aantal personeelsleden werden ingeperkt, heeft er geen 
onafhankelijke of zelfs maar interne evaluatie plaatsge­
vonden van de personele middelen die feitelijk noodzake­
lijk zijn om de controledoelstelling volledig te realiseren. 
De planningsprocedure voor de goedkeuring 
1987 
5.9. De afdeling Afwikkeling van de rekeningen van de 
Commissie begon met vast te stellen welke controlewerk­
zaamheden noodzakelijk waren om de in het controle­
handboek aangegeven doelstellingen te bereiken. Zij nam 
het uitgavenvolume voor elk produkt en elke maatregel in 
alle Lid-Staten in aanmerking en beoordeelde de 
controlerisico's op elk terrein om vast te stellen waar een 
volledige controle moest worden toegepast. Voor de 
goedkeuringsprocedure van 1987 kwam 91 % van de 
totale uitgaven hiervoor in aanmerking. Dit werd echter 
als een ideaal gezien, dat niet kon worden bereikt door het 
gebrek aan beschikbaar personeel. Vervolgens bepaalde 
de afdeling de daadwerkelijk te realiseren controlewerk­
zaamheden. Daaruit vloeide het plan voort, 40 % van de 
uitgaven aan een controle op grond van systeemonder­
zoek te onderwerpen en 12 % aan de voordien gevolgde, 
ongestructureerde controlemethode. Zodoende was men 
voornemens, slechts 52 % van de gedeclareerde uitgaven 
te onderwerpen aan een gedetailleerde controle, waarbij 
de overige gedeclareerde uitgaven slechts in hun totaliteit 
werden getoetst aan de boekhoudingen van de Lid-
Staten. Het uitgavenpercentage dat in elke Lid-Staat voor 
1987 aan een gedetailleerde controle zou worden 
onderworpen bedroeg: 
B DK D GR E F IRL I L NL P UK EUR 12 
64 55 45 73 67 47 46 56 52 53 20 45 52 
5.10. In tabel 5.1 wordt de door de Commissie voor 
1987 geplande controle-omvang vergeleken met die welke 
voor 1986 was gepland. Uit de cijfers blijkt dat de 
Commissie haar controle op grond van systeemonder­
zoek slechts langzaam heeft uitgebreid (over 1987 zijn 
slechts 4 % meer uitgaven op die wijze gecontroleerd dan 
over 1986). De Commissie onderwierp voor 1987 een 
kleiner deel van de EOGFL-uitgaven aan een gedetail­
leerd onderzoek (52 %) dan voor 1986 (55 %). Van de 
91 % aan gedeclareerde EOGFL-uitgaven, waarvan de 
afdeling Afwikkeling van de rekeningen bij de bepaling 
van haar „ideaal" erkende dat zij noopten tot een 
gedetailleerde controle, blijft dus 39 % over dat niet 
wordt gecontroleerd. 
5.11. Uit de vorenstaande analyse blijkt dat, hoewel de 
Commissie de doelstellingen van haar werk heeft 
omschreven, zij in het planningsprocédé accepteert dat 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 61 
Tabel 5.1 — Door de Commissie geplande omvang van de controle 
op EOGFL-uitgaven in 1987 en 1986 
1. Ideale doelstelling: 
Systeemgerichte controle 
Summiere controles(') 
Totaal uitgaven 
Feitelijk vastgesteld 
werkprogramma: 
2. Systeemgerichte controle 
3. Ongestructureerde controle 
2 + 3 Omvang van de grondige 
controle 
4. Summiere controles(') 
Totaal uitgaven % 1987 
91 
9 
100 
40 
12 
52 
48 
100 % 1986 
86 
14 
100 
36 
19 
55 
45 
100 
(') Toetsing van de gedeclareerde uitgaven aan de boekhouding van de 
Lid-Staten. 
deze in de praktijk niet kunnen worden bereikt met de 
thans beschikbare personeelsleden. 
Goedkeuringswerkzaamheden betreffende 
uitvoerrestituties en zuivelproduhten 
5.12. De Kamer heeft de goedkeuringswerkzaamheden 
betreffende in 1987 door negen Lid-Staten (B, DK, D, F, 
NL, UK, GR, E, IRL) betaalde uitvoerrestituties 
onderzocht door de lopende en permanente werk­
documenten van de Commissie te inspecteren. Het 
verrichte controlewerk werd vergeleken met de in het 
controlehandboek neergelegde normen. In de eerste zes 
Lid-Staten werden bij deze controles de normen niet 
gehaald. Bij geen der werkdocumenten kon worden 
geconstateerd of er een programma voor de controle naar 
de werking van het systeem bestond, of dat ooit was 
beoordeeld of de tijdens vorige controlebezoeken geregis­
treerde controles nog steeds functioneerden. De Commis­
sie stelde de omvang van haar detailcontroles vast op 
basis van de onbewezen hypothese dat de systeem­
beschrijving en de systeembeoordeling uit vroegere jaren 
nog van toepassing waren. Wat betreft de controle van 
elke maatregel en elke markt in alle Lid-Staten varieerde 
het aantal steekproeven uit de verscheidene duizenden 
aanvragen van 10 tot 40, zonder statistische basis tot 
staving daarvan. Het aantal steekproeven hing eenvoudig 
af van de beschikbare tijd, welke benadering weinig 
verschilde van de eerdere, ongestructureerde werk­
methode. 
5.13. De documentatie van het controlewerk betref­
fende uitvoerrestituties was wisselvallig. Slechts in één Lid-Staat was gedurende de controle 1987 een systeem­
beschrijving geregisteerd op de wijze als voorgeschreven 
in het controlehandboek. In de meeste dossiers was in de 
werkdocumenten niet duidelijk genoteerd welk controle­
werk was verricht of door wie. De in het controlehand­
boek aanbevolen programma's betreffende de controle­
werkzaamheden werden niet gebruikt en uit de documen­
tatie viel niet op te maken of het werk nog door hogere 
ambtenaren werd gecontroleerd. 
5.14. Ook de meeste werkdocumenten over de goedkeu­
ringswerkzaamheden 1987 betreffende andere betalingen 
dan restituties op de markt van zuivelprodukten werden 
door de Kamer onderzocht. Uit deze dossiers bleek dat de 
controle op grond van systeemonderzoek op dit gebied 
beter werd toegepast. De systemen waren vaak goed 
gedocumenteerd en door middel van stroomdiagrammen 
beschreven, de controles op kritische posten waren 
aangeduid en de werking van het systeem was gecontro­
leerd. Er bestond echter geen verband tussen de 
beoordeling van het systeem en de omvang van de 
detailcontroles. Het aantal uit de dossiers genomen 
steekproeven werd niet aan de hand van statistische 
technieken bepaald en was vaak gering, want betrof 15 tot 
30 eenheden. 
Invloed van recente wetgeving 
5.15. De meest belangrijke in 1988 vastgestelde ver­
ordening die van invloed was op de goedkeurings­
procedures was Verordening (EEG) nr. 295/88 van de 
Commissie van 1 februari 1988, die de Lid-Staten 
verplicht, uiterlijk 31 maart 1988 gegevens over hun 
nationale controles betreffende EOGFL-uitgaven te 
verschaffen. Zij hield een wijziging in van artikel 5, sub d), 
van Verordening (EEG) nr. 1723/72 door het soort 
vereiste gegevens veel gedetailleerder te specificeren; 
sommige Lid-Staten hadden zich niet aan die verordening 
gehouden en die welke dat wel hadden gedaan, ver­
strekten zeer schaarse gegevens. De thans krachtens 
Verordening (EEG) nr 295/88 vereiste informatie is veel 
gedetailleerder en omvat: het aantal personeelsleden dat 
controles verricht en hun kwalificaties, details over 
verrichte systeemcontroles, controles voor en na betaling, 
controles van de boekhouding en van de aangiften voor 
het EOGFL, en de resultaten van deze controles. 
5.16. Uit een gedetailleerde analyse van de reactie van 
de Lid-Staten op Verordening (EEG) nr. 295/88 blijkt het 
volgende: 
(a) niet alle rapporten zijn ontvangen (Ierland en 
Nederland hebben er geen ingediend); 
62 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
(b) niet alle vereiste gegevens werden verstrekt: 
(i) België, Frankrijk en Italië verstrekten geen 
bijzonderheden over alle betaalorganen, terwijl 
Griekenland alleen bijzonderheden verschafte 
over de krachtens Richtlijn 77/435 verrichte 
werkzaamheden; 
(ii) Italië verstrekte geen informatie over de werk­
zaamheden van de nationale controle-instantie; 
(iii) Denemarken en Italië verschaften geen gegevens 
over het aantal personeelsleden dat controles 
uitvoert en hun kwalificaties; 
(iv) Spanje, Frankrijk, Italië en Luxemburg ver­
strekten geen gegevens over eventueel verrichte 
systeemcontroles; 
(v) Denemarken, Italië en Portugal verschaften geen 
informatie over verificaties van de EOGFL-
betalingsdeclaraties; 
(vi) België, Denemarken en Spanje deden geen 
mededeling van resultaten van verrichte contro­
les ; ingeval de overige Lid-Staten wel resultaten 
meedeelden, was de informatie niet gedetailleerd 
genoeg; 
(c) in maart 1989 had de Commissie deze rapporten nog 
niet beoordeeld of gepoogd zich ervan te vergewissen 
of zij volledig waren, hoewel de rapporten in 
aanmerking hadden moeten worden genomen bij de 
planning van de goedkeuringswerkzaamheden 1988 
(aanvang 1989). 
5.17. Indien de Lid-Staten zich aan de verordening 
houden, zou de Commissie in staat zijn haar middelen in 
het licht van de reeds binnen elke Lid-Staat verrichte 
controles toe te wijzen, het in de nationale controlesys­
temen te stellen vertrouwen beter te beoordelen en dubbel 
werk te vermijden. 
Preventieve rol van de Commissie 
5.18. De declaraties van de Lid-Staten kunnen fouten 
bevatten door een incorrecte uitlegging of toepassing van 
de communautaire wetgeving, of door tekortkomingen in 
de systemen die schrijf- of andere fouten ongecorrigeerd 
laten. Een treffend voorbeeld is de inning van de 
superheffing op de melkproduktie (zie de paragrafen 5.33 
— 5.38). De Kamer onderzocht de door de afdeling 
Afwikkeling van de rekeningen bij de Commissie genomen maatregelen om dergelijke fouten te voorko­
men, of om de financiële gevolgen daarvan te beperken: 
(a) onderzoek van communautaire regelgeving. 
De afdeling Afwikkeling van de rekeningen onder­
zoekt ontwerp-verordeningen van de Gemeenschap 
en stelt verbeteringen voor in de omschrijving van de 
door de Lid-Staat te verrichten controles, alsmede een 
betere redactie van onduidelijke bewoordingen. De 
afdeling werd niet altijd op tijd geraadpleegd om haar 
voorstellen te kunnen opnemen in de aan de 
beheerscomités voorgelegde ontwerp-verordeningen; 
(b) onderzoek van nationale wetgeving. 
Een nationale wettelijke regeling welke wordt voorge­
steld ter uitvoering van communautaire verordenin­
gen wordt door de Commissie niet onderzocht vóór 
de vaststelling ervan door een Lid-Staat, doch pas 
tijdens de goedkeuringscontroles. Er kunnen derhal­
ve gedurende lange tijd kosten opkomen als gevolg 
van een onjuiste toepassing van de communautaire 
wetgeving voordat de fout wordt ontdekt; 
(c) verzoeken om uitlegging. 
Er werd een onderzoek ingesteld naar het register van 
de afdeling betreffende verzoeken om inlichtingen 
van de Lid-Staten en een selectie uit de dossiers werd 
nader bezien. Hieruit blijkt dat de afdeling vragen van 
de Lid-Staten prompt — binnen ongeveer twee tot 
vier weken — beantwoordt, hoewel er vertragingen 
kunnen optreden in andere schakels van de keten, 
doordat de marktafdelingen of de juridische dienst 
van DG VI gewoonlijk ook worden geraadpleegd. In 
1988 werd negen maal een interpretatie waarom door 
een of andere Lid-Staat was verzocht, aan alle Lid-
Staten doorgegeven. 
Tijdige indiening van opmerkingen naar aanleiding van 
de controle 
5.19. Fouten als gevolg van een incorrecte uitlegging 
van wetgeving of van tekortkomingen in de nationale 
controleprocedures, kunnen ongecorrigeerd blijven tot­
dat zij door DG VI na een controlebezoek aan de Lid-
Staten worden gerapporteerd of, indien dit rapport wordt 
betwist, totdat de goedkeuringsbeschikking wordt geno­
men en alle reserves zijn opgeheven. 
Vertragingen bij de controlewerkzaamheden 
5.20. Verordening (EEG) nr. 729/70 schrijft voor dat de 
goedkeuringsbeschikking binnen 12 maanden na afslui-
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 63 
ting van een begrotingsjaar moet worden genomen. Dit 
tijdschema zou het Parlement in staat stellen, zijn 
kwijtingsbesluit te baseren op de definitieve cijfers 
betreffende de garantie-uitgaven. De Commissie is van 
mening dat de door de verordening voorgeschreven 
termijn van 12 maanden onmogelijk kan worden 
geëerbiedigd en heeft voorgesteld het Financieel Regle­
ment in dier voege te wijzigen dat de termijn zou worden 
verlengd tot 21 maanden, dat wil zeggen tot 15 september 
van het jaar n + 2. De tijdslimiet voor de goedkeuring 
1986 zou echter niet zijn gehaald, zelfs niet bij de 
voorgestelde termijn. De goedkeuringsbeschikking be­
treffende 1986, die op 31 december 1987 had moeten 
worden genomen, werd zo'n 11 maanden te laat, op 29 
november 1988, met een aantal reserves vastgesteld. Men 
had derhalve drie maanden meer tijd nodig dan voor de 
beschikking 1985, die op 18 augustus 1987 werd 
vastgesteld. 
Vertragingen bij het wegnemen van reserves in de 
beschikking 
5.21. In 1986 waren er drie verschillende soorten 
reserves: 
(a) uitgaven die niet waren opgenomen in de goedkeu­
ringsbeschikking doordat er onvoldoende gegevens 
beschikbaar waren waarop een oordeel kon worden 
gebaseerd. In 1986 bedroegen deze uitgaven 139 Mio 
ECU, na een gestage toename vanaf 1984, toen zij 
13 Mio ECU, en in 1985, toen zij 95 Mio ECU 
beliepen; 
(b) de superheffing op melk, die door België, Denemar­
ken, Frankrijk, de BR Duitsland, Italië en Nederland 
had moeten worden geïnd, en waarvoor de wettelijke 
grondslag opnieuw werd onderzocht; zij bedroeg 
naar schatting van de Kamer circa 520 Mio ECU, 
inclusief het bedrag betreffende 1985; 
(c) afwijzingen (ad circa 14 Mio ECU) in gevallen die de 
Commissie wel opnieuw wilde onderzoeken, mits de 
Lid-Staat uiterlijk 30 november 1988 nader bewijs­
materiaal zou overleggen. 
5.22. Er bestaat verband tussen de tijd die wordt 
gebruikt om een beschikking te nemen en het bestaan van 
reserves. Het is aannemelijk dat het aantal reserves groter 
is naarmate de beschikking vroeger wordt genomen, 
omdat de Commissie dan geen tijd heeft gehad alle 
noodzakelijke bewijsmiddelen te onderzoeken. Het 
alternatief is, te wachten totdat alle bewijsmiddelen zijn 
ontvangen en onderzocht voordat de beschikking wordt 
genomen. In de praktijk hanteert de Commissie een 
compromis en publiceert zij een aanvankelijke beschik­
king met reserves, gevolgd door een gewijzigde en 
definitieve beschikking. De gewijzigde beschikking voor 
1985 werd vastgesteld op 21 oktober 1987 en die voor 
1986 op 26 juni 1989. 5.23. De tijd die nodig is om te komen tot een definitieve 
goedkeuringsbeschikking neemt toe. De aanvankelijke 
beschikking voor 1986 nam meer tijd in beslag dan die 
voor 1985 en de gewijzigde beschikking kostte acht 
maanden meer tijd. De gevallen van voorbehoud 
betreffende 1986, met uitsluiting van het geschil over de 
superheffing, dat zowel 1985 als 1986 betreft (zie hiervoor 
de paragrafen 5.33 — 5.38) zijn met het zesvoudige 
gestegen ten opzichte van 1984 en met 30 % vergeleken 
met 1985. Deze langdurige periode van onzekerheid 
ondermijnt de preventieve rol van de Commissie. 
5.24. Niet alle vertragingen kunnen volledig aan de 
Commissie worden geweten, daar er Lid-Staten zijn die de 
in de verordening gestelde termijn van 31 maart voor de 
indiening van hun jaarlijkse declaratie niet nakomen. De 
Commissie heeft zelfs een „gentlemen's agreement" met 
de Lid-Staten volgens welke de termijn voor de indiening 
van vorderingen wordt uitgesteld tot 30 juni. Bij de 
goedkeuring 1986 werd deze latere termijn niet in acht 
genomen door België, Frankrijk, Ierland, Portugal en 
Luxemburg, terwijl het Verenigd Koninkrijk, dat zich wel 
aan die datum hield, vervolgens tot 12 maal toe 
wijzigingen zond, de laatste maal in juni 1988, ofwel 14 
maanden later dan voorgeschreven. 
Rol van de financieel controleur (DG XX) bij 
de goedkeuring van de rekeningen 
5.25. Het Financieel Reglement beperkt de controles 
vooraf van de financieel controleur op garantie-uitgaven 
officieel tot de waarborging dat er voor de voorlopige 
betalingsverplichtingen, welke worden voorgesteld bij de 
betaling van de maandelijkse „voorschotten" aan de Lid-
Staten, kredieten beschikbaar zijn, en tot rekenkundige 
controles op de maandelijkse declaraties van de Lid-
Staten. In de praktijk nemen personeelsleden van DG XX 
ook deel aan, of worden geraadpleegd bij, het ontwerpen 
van besluiten van de Gemeenschap inzake verordeningen 
en beheersmaatregelen. 
5.26. Wat de controles achteraf betreft, houden de 
bevoegde afdelingen van DG XX toezicht op alle fasen 
van de goedkeuringscontrole. Zij worden geïnformeerd in 
de planningsfase, leveren vaak informeel commentaar en 
nemen als waarnemers deel aan een aantal controlebezoe­
ken van DG VI aan de Lid-Staten. Zij nemen deel aan de 
discussies tussen DG VI en de Lid-Staten over de 
controleverslagen en de antwoorden, alsmede aan de 
vergaderingen van het EOGFL-comité, waarin de 
ontwerp-goedkeuringsbeschikking en alle wijzigingen of 
addenda worden besproken. De middelen die door DG 
XX aan de goedkeuringscontrole worden besteed zijn 
aanzienlijk, maar door de onafhankelijke status van DG 
XX verminderen zij niet de last die op DG VI rust. 
^ Rublikatieblad van de Luropese gemeenschappen 1^ 1^ 89 
éó^7 De opmerkingen en aanbevelingen van de ^inan^ 
cieel controleur naar aanleidingvan de goedkeunngs 
controle vergezellen het aan de commissie voorgelegde 
voorstel voor een beschikking en de tinancieel controleur 
is aanwezigwanneerdeC^ommissieditvoorstel bespreekt 
^8 DC^eBC^ heeft derhalve de aanpak gekozen om een 
selectie van door DCa VI verrichte werkzaamheden te 
onderzoeken en van commentaartevoorzien,het verricht 
slechts een gering aantal onafhankelijke controles en 
beperkte inspecties van de werkdocumenten van de 
afdeling Afwikkeling van de rekeningen 
CE^^e^^^^^^^^^^^^^ 
^9 De commissie heeft nog met voldoende vooruit 
gang geboekt om tot een positief oordeel te kunnen 
komen over de betrouwbaarheid van de declaraties der 
Lidstaten, ^eals door de Warner aanbevolen in haar 
jaarverslag!986, en haar preventieve rol blijft zwak Met 
name het voornemen van de C^ommissie^om controles 
opgrondvan svsteemonderzoekper fase intevoerem 
heeft tot gevolg dat belangrijke uitgavengebieden niet aan 
een structurele controle worden onderworpen 
^0 Lenemde de goedkeuringsprocedure doeltreffend 
te maken met betrekking tot de controle van de 
gedeclareerde uitgaven en ter voorkoming van een 
herhalingvanfouten meent de Warner dat de commissie 
personeelsleden aan de afdeling Afwikkeling van de 
rekeningen moet toewijzen aan de hand van een grondige 
evaluatie van de personeelsbehoeften De Warner is ervan 
overtuigd dat de commissie geen noodoplossingen moet 
kiezen zoals het beperken van de omvang van de controle 
en het verlengen van het tijdschema voor de goedkeuring 
^o nodig zou de commissie alternatieven moeten 
onderzoeken voor de vervulling van haar verantwoorde 
lijkheden 13en mogelijkheid is, bepaalde technische 
taken, zoalssvsteembeschnjvmgen,uit tebestedenaan 
accountants uit de particuliere sector 
^1 Het tijdschema voor de goedkeurmgs^erkzaamD 
heden zou wordenbespoedigd en het vermogenvan de 
commissie om in een vroeg stadium onregelmatigheden 
te ontdekken zou sterk worden vergroot indien de 
commissie een deel van de controlewerkzaamheden 
betreffende de declaraties van de Lidstaten gedurende 
het betrokken LC^Ól^L jaar zou verrichten, in plaats van 
te wachten tot twaalf maanden na het eind van het jaar, 
zoals thans het geval is 
^^ De commissie zou de taakverdeling tussen haar 
afdelingen voor de goedkeuring van de rekeningen aan 
^ ^8C3^^n^t^t^^r^r^tu^ een onderzoek moeten onderwerpen Van het totale 
aantal personeelsleden dat potentieel beschikbaar is voor 
de controle op de garantiegelden is ongeveer tweederde 
^Iformatieplaatsen^werkzaambij de afdeling Afwikke^ 
ling van de rekeningen van DC^Vl, dat verantwoordelijk 
is voor de imtiatiefneming op het gebied van de te 
controleren uitgaven en voor de regulering daarvan ^et 
overige derde ^l^personeelsleden^komt van Dól^^ 
waarvan de doelstellingen verschillen van die van Dól VI 
t^zie de paragrafen ^^ — ^^ Dat de financieel 
controleur zichwenst te vergewissenvan de doelmatige 
heid van het door de afdeling Afwikkeling van de 
rekeningen verrichte werk is begrijpelijk, maar de door 
DC^e^^nditwerk bestede middelen gaan veruit boven 
het minimum dat voor dit doel noodzakelijk is Indiende 
controlerende functie van de tinancieel controleur wordt 
uitgebreid, zoals voorgesteld in hoofdstuk ^ van dit 
verslag, zou het efficiënter zijn hem de volledige 
operationele verantwoordelijkheid voor de goedkeur 
nngscontroles te geven Dit zou een economischer 
gebruik van de betrokken personeelsleden mogelijk 
maken en een onafhankelijker controle waarborgen, 
welke wordt verricht door een DirectoraatDgeneraal dat 
technisch is toegesneden op controlewerk De commissie 
zou danmhaar hoedanigheid van ordonnateur inzake 
landbouwgarantieuitgaveneenbetrouwbaarderemfor 
matiebasis hebben voor de definitieve goedkeurmgsD 
beschikking 
Te^iRArr^PPl^CE,S^óEPClRlVlreLKE^ 
^^ Inhet speciale verslag vande Warner over het 
stelsel inzake de quota en de e^traheftïngmde sector 
melk enzuivelprodukten^werdgewaggemaakt van een 
aantal gevallen waarin de communautaire verordeningen 
door verschillendeLidStaten onjuist werden toegepast 
Het ging om 
^ frankrijk verlaging van de heftïngsverplichting met 
^l,7MioLoe^ voor 198^86 door de periode van 
twaalf kalendermaanden^! april 198^— ^Imaart 
1986^ te veranderenmeen periode van kweken, 
waardoor de leveranties van een dag,welke door de 
franse autoriteiten op circa 78 000 ton werden 
geschat, vervielen, zonder een overeenkomstige 
verlaging vandegegarandeerdenationalehoeveeP 
heid, 
tbdBelgie, BR Duitsland, Nederland toewijzing aan 
individuele producenten van quota die hun gegaran 
deerde nationale hoeveelheden overschreden, hetgeen 
mstnjdismetartikel^quater,lid3,van de gewijzigde 
Verordening^LLCi^nr80^n8vandeR.aadenartikel 
^vanVerordemng^r^Ca^nr 8^7^8^vandeR.aad, 
^ Denemarken opnchtingmjuni 198^, met terugwerk 
kende kracht totlapnll98^,van een organisatie die 
^ ^e^a^^r^a^a^ ^7v^a^^k^nk^m^o^r^t^t^t 
m^keet^^a^M^riet^^lrati^ttiri^inLt^^c^orm^k^ri 
^ai^tnr^etaM^a ^8C^^vaa^tut^7 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 65 
optrad als de enige koper van alle melkleveranties in 
Denemarken, teneinde maximaal te profiteren van de 
door de verordeningen geboden mogelijkheden; deze 
organisatie kwam echter noch met het normale begrip 
koper, noch met de definitie van artikel 12 van 
Verordening (EEG) nr. 857/84 van de Raad overeen; 
(d) Italië: niet-toepassing van de verordeningen inzake 
de quota. 
5.34. In alle zes gevallen stelde de Commissie inbreuk­
procedures ingevolge artikel 169 EEG-Verdrag tegen de 
betrokken Lid-Staten in. Doch slechts in één geval — 
betreffende Italië — werd de procedure ex artikel 169 
volledig doorlopen, en stelde het Hof van Justitie de 
Commissie in het gelijk (7). In de andere vijf gevallen 
besloot de Commissie de acties niet voort te zetten als 
gevolg van hevige protesten van de betrokken Lid-Staten. 
In de gevallen betreffende de BR Duitsland en Nederland 
merkte de Rekenkamer in het speciale verslag op dat de 
door de twee Lid-Staten in ruil voor de beëindiging van de 
tegen hen ingestelde procedures gedane toezegging hen in 
staat stelde quotatoewijzingen boven hun nationale 
hoeveelheden te handhaven, zodat de redenen waarom de 
inbreukprocedures werden ingeleid, nog steeds van 
kracht bleven (8). Ook in het quotajaar 1989/90 werden in 
de BR Duitsland weer te hoge quota toegewezen. 
5.35. In het kader van de werkzaamheden ter goedkeu­
ring van de rekeningen 1986 werden de Lid-Staten ervan 
in kennis gesteld dat er belangrijke correcties werden 
overwogen, waarmee in totaal circa 520 Mio ECU waren 
gemoeid. Dit weerspiegelde de budgettaire gevolgen van 
de voornoemde incorrecte toepassingen van de quotare­
geling, zoals zij door de Commissiediensten voor de 
quotajaren 1984/85 en 1985/86 werden geschat. In 
oktober 1988 besloot de Commissie de extra heffing in de 
sector melk en zuivelprodukten los te koppelen van de 
goedkeuringsbeschikking betreffende de rekeningen 
1986 (9). 
5.36. De Raad en de Commissie hebben verordeningen 
vastgesteld (10) tot wijziging met terugwerkende kracht 
van de quotaregeling, zodat bijna alle nog verschuldigde 
heffingen over de eerste twee jaren van toepassing van de 
extra heffing, die voordien door de diensten van de 
(7) Arrest van het Hof van Justitie van 17 juni 1987 in zaak 
394/85. 
(8) Speciaal verslag nr. 2/87 van de Rekenkamer, paragraaf 
4.12. 
(9) Besluit van de Commissie van 26 oktober 1988, COM(88) 
PV 937. 
(,0) Verordening (EEG) nr. 3086/88 van de Commissie van 5 
oktober 1988, PB L 275 van 7.10.1988; Verordening (EEG) 
nr. 764/89 van de Raad van 20 maart 1989, artikel 1, lid 2; 
PB L 84 van 29.3.1989. Commissie waren vastgesteld als uitvloeisel van de 
incorrecte toepassing van de regels, kwamen te vervallen. 
Telkens werd in de verordening verwezen naar problemen 
bij de toepassing van het stelsel inzake de extra heffing in 
de beginperiode, en werd verklaard dat bij de vaststelling 
van het te betalen heffingsbedrag rekening moest worden 
gehouden met de „moeilijkheden die de Lid-Staten 
hebben ondervonden" (n). 
5.37. Het vorenstaande geeft aanleiding tot de volgende 
opmerkingen: 
(a) de Commissie was van mening dat zij de procedure 
tegen Frankrijk niet kon voortzetten omdat de 
oorspronkelijke tekst van Verordening (EEG) nr. 
857/84 van de Raad niet uitdrukkelijk bepaalde dat 
indien een periode van 52 weken voor de leveringen 
werd gekozen, de totale gegarandeerde hoeveelheid 
dienovereenkomstig moest worden bijgesteld; als 
gevolg van deze onbevredigende redactie van de 
verordening leed de communautaire begroting der­
halve een verlies van 21,7 Mio ECU over het 
toepassingstijdvak 1985/86; 
(b) bij gebreke van specifieke richtsnoeren in de regeling 
staat het aan de Commissie om de financiële gevolgen 
voor de begroting van de toewijzing van te hoge quota 
te berekenen in het kader van de goedkeurings­
procedure: ten aanzien van 1984/85 en 1985/86 
besloot de Commissie het probleem op te lossen door 
een wijziging met terugwerkende kracht van de 
verordening van de Raad. Op de vergadering van 
april 1989 sprak de Raad zich echter uit tegen het 
voorstel om de wijziging uit te breiden tot het derde en 
vierde jaar van toepassing. Het is derhalve de taak 
van de Commissie om een aanvaardbare methode te 
ontwikkelen ter berekening van de financiële gevol­
gen van de toewijzing van te hoge quota voor 1986/87 
en daaropvolgende jaren; 
(c) deze wijzigingen in de regeling houden in dat de 
producenten en kopers in de verschillende Lid-Staten 
niet gelijkelijk worden behandeld: voor de bereke­
ning van de hoeveelheden waarop heffing moet 
worden betaald worden verschillende grondslagen 
toegepast, en de producenten en kopers in de Lid-
Staten die de regeling correct hebben toegepast, 
worden gestraft in vergelijking met hen die in Lid-
Staten wonen welke dat niet hebben gedaan; 
(d) over 1985/86 blijft er voor de BR Duitsland een 
heffing verschuldigd van ongeveer 6,4 Mio ECU 
betreffende circa 27 000 ton melk die geleverd is 
boven de totale gegarandeerde hoeveelheid, waar­
voor geen afzonderlijke producent aansprakelijk kan 
worden gesteld wegens de toewijzing van te hoge 
quota (12): dit heffingsbedrag is reeds meer dan twee 
jaar verschuldigd; 
(") Achtste overweging bij Verordening (EEG) nr. 764/89 van 
de Raad van 20 maart 1989, PB L 84 van 29.3.1989. 
C2) Speciaal verslag nr. 2/87 van de Rekenkamer, paragraaf 
4.11. 
66 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
(e) één oorzaak van de moeilijkheden waarnaar ter 
rechtvaardiging van de wijzigingen in de regeling 
werd verwezen schuilt in de uiteenlopende interpreta­
ties van de Lid-Staten over hetgeen de regeling 
krachtens het bepaalde in artikel 4 bis van Ver­
ordening (EEG) nr. 857/84 van de Raad toestond ter 
compensatie van leveranties onder en boven het 
quotum. Dit bevestigt de door de Kamer in haar 
speciale verslag (13) geleverde kritiek op het ontoe­
reikende toezicht van de Commissie op de uitvoering 
van de regeling en het ontbreken van een evaluatie 
van de gevolgen die grote wijzigingen in de regeling 
meebrengen voor de heffingsplicht; bij zulk een 
essentiële wijziging van het quotumstelsel had de 
Commissie zich ervan moeten vergewissen dat alle 
Lid-Staten de verordening op dezelfde wijze interpre­
teerden en toepasten en dat de te hanteren methode 
voor de toepassing van quotumcompensatie en de 
berekening van de verschuldigde heffing klaar en 
duidelijk werd uiteengezet; 
(f) geen van de documenten die werden geproduceerd 
tijdens de besluitvorming die tot de twee wijzigingen 
(13) Speciaal verslag nr. 2/87 van de Rekenkamer, paragrafen 5.6 
— 5.8 en 5.15. in de regeling leidden, bevatte een berekening door de 
Commissie van de budgettaire gevolgen, ondanks een 
daartoe in oktober 1988 door de delegaties van twee 
Lid-Staten ingediend verzoek: het is dan ook niet 
duidelijk of de besluiten zijn genomen op de 
grondslag van volledige gegevens. 
5.38. Tot slot wil de Kamer beklemtonen dat, wanneer 
gemeenschapsverordeningen — hetzij wegens adminis­
tratieve moeilijkheden, hetzij om andere redenen — 
onjuist worden toegepast, en zulks financiële consequen­
ties voor de communautaire begroting en een ongelijke 
behandeling van producenten en kopers heeft, de 
Commissie doeltreffende maatregelen moet nemen om de 
situatie te verbeteren. Zoals de Kamer in haar speciale 
verslag (14) opmerkt, kan en moet de Commissie dit doen 
door middel van de inbreukprocedure van artikel 169 en/ 
of door de procedure betreffende de goedkeuring van de 
rekeningen. Indien dergelijke doeltreffende maatregelen 
niet worden genomen, zouden de andere Lid-Staten 
kunnen trachten hun moeilijkheden op dezelfde wijze op 
te lossen, waardoor de succesvolle tenuitvoerlegging van 
het beleid wordt ondermijnd. 
(14) Speciaal verslag nr. 2/87 van de Rekenkamer, paragraaf 5.4. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 67 
HOOFDSTUK 6 
Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, Afdeling 
Garantie (EOGFL-Garantie) — Ordening en beheer van de markten 
6.0. INHOUD Paragraaf 
Steunregelingen 
Algemene opmerkingen 
Het uit de markt nemen en verwerken van groenten en fruit 
Het uit de markt nemen van verse produkten 
Verwerkt fruit 
Conclusies 
Produktiesteun voor durum tarwe 
Nationale controles 
De rol van de Commissie op het gebied van toezicht en beheer 
Slotopmerkingen 
Restituties bij produktie en gebruik van zetmeel 
Nationale controles 
De rol van de Commissie op het gebied van toezicht en beheer 
Slotopmerkingen 
Steun voor in mengvoeder voor kalveren verwerkt magere-melkpoeder 
Nationale controles 
Beheer door de Commissie 
Slotopmerkingen 
De premie per ooi in de sector schape- en geitevlees 
Begrotingsuitgaven 
Belangrijkste administratieve procedures 
Nationale controles 
De rol van de Commissie op het gebied van toezicht en beheer 
Slotopmerkingen 
Gemeenschappelijke ordening der markten in de sector suiker 6.108 — 6.160 
Beginselen en bijzondere kenmerken van de gemeenschappelijke 
ordening der markten in de sector suiker 
Object van de door de Rekenkamer uitgevoerde controle 
Voornaamste kenmerken van het stelsel voor de toekenning en 
uitbetaling van restituties bij de uitvoer van suiker 
Omvang van de door de Kamer verrichte controle 
Bevindingen en aanbevelingen van de Kamer 
Controle op de echtheid van de certificaten 
Controle op de herkomst van de suiker 
Douanecontroles op de goederen en de registratie daarvan bij de 
uitvoer 6.128 —6.129 6.1 
6.2 
6.3 
6.4 
6.5 
6.6 
6.8 
6.9 
6.14 
6.21 
6.23 
6.27 
6.36 
6.38 
6.41 
6.49 
6.63 
6.71 
6.74 
6.76 
6.78 
6.80 
6.101 
6.105 — 6.107 
— 6.7 
— 6.7 
— 6.22 
— 6.13 
— 6.20 
— 6.22 
— 6.40 
— 6.35 
— 6.37 
— 6.40 
— 6.73 
— 6.62 
— 6.70 
— 6.73 
— 6.107 
— 6.77 
— 6.79 
— 6.100 
— 6.104 
— 6.107 
6.108 
6.113 
6.114 
6.121 
6.122 
6.122 
6.125 — 6.112 
— 6.120 
— 6.138 
— 6.124 
— 6.127 
68 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Douanecontroles bij de plaatsing van de suiker in douane-entrepot 
Betrekkingen tussen de betaalorganen en de douane-autoriteiten: 
kenmerken en overdracht van de documenten 
Bijzondere verplichtingen met betrekking tot de bewijsstukken die 
aan het betaalorgaan moeten worden voorgelegd 
Doeltreffendheid van de betaalorganen 
Conclusies met betrekking tot de restituties bij uitvoer van suiker 
Kort begrip van het systeem van zelffinanciering 
Reikwijdte van de door de Kamer verrichte controle 
Kwaliteit van de in aanmerking genomen gegevens 
Boekhoudkundige aspecten 
Controle op de verwezenlijking van de zelffinanciering via de 
begrotingsuitvoering 
Boeking van de uitgaven en ontvangsten 
Controle achteraf 
Budgettaire gevolgen van de verlegging van het handelsverkeer bij de 
uitvoer van suiker 
Conclusies 
Beoordeling van het antwoord van de Commissie 6.130 
6.132 
6.136 
6.138 
6.139 
6.142 
6.148 
6.149 
6.152 
6.152 
6.153 
6.155 
6.157 
6.158 
6.160 — 6.131 
— 6.135 
— 6.137 
— 6.141 
— 6.147 
— 6.151 
— 6.156 
— 6.154 
— 6.156 
— 6.159 
STEUNREGELINGEN (d) de premie per ooi in de sector schapevlees. 
6.1. De regelgeving betreffende de ordening der mark­
ten voorziet in een grote verscheidenheid aan subsidies en 
andere maatregelen die bedoeld zijn ter regulering van de 
markt en door de Lid-Staten worden beheerd via een 
groot aantal interventiebureaus en een ingewikkeld 
netwerk van centrale en lokale autoriteiten. Voor elke 
maatregel gelden daarom specifieke criteria en controle-
vereisten. Tijdens het verslagjaar onderzocht de Kamer: 
(a) de ordening der markten in de sector groenten en fruit 
— vers en verwerkt, waarover de Kamer op 30 maart 
1989 een speciaal verslag heeft uitgebracht ('); de 
resultaten van dit onderzoek zijn samengevat in de 
paragrafen 6.3 — 6.7; 
(b) subsidies in de sector granen die betaald zijn ter 
vergemakkelijking van het gebruik van uit granen en 
aardappelen verkregen zetmeel uit de Gemeenschap 
en ter ondersteuning van het inkomen van telers van 
durum tarwe in sommige regio's van de Gemeen­
schap ; 
(c) de steun voor in mengvoeders verwerkt magere­
melkpoeder (MMP); 
(i) PBC 128 van 24.5.1989. Algemene opmerkingen 
6.2. Elk van de onderzochte steunregelingen heeft 
onderscheiden kenmerken en geeft aldus aanleiding tot 
specifieke opmerkingen. Daarnaast echter brachten de 
onderzoekingen van de Kamer, zowel op het centrale 
niveau van de Commissie als op nationaal niveau, 
verschillende tekortkomingen aan het licht die de 
onderzochte maatregelen gemeen hebben. Deze tekortko­
mingen zijn de volgende: 
(a) de in verband met de maatregelen te verrichten 
controles zijn, behalve waar het de regeling voor 
magere-melkpoeder betreft, in de communautaire 
verordeningen niet nauwkeurig genoeg omschreven: 
het is zeer onbevredigend dat de verordeningen de 
invoering van controlesystemen bijna geheel over­
laten aan de ambtelijke instanties van de Lid-Staten, 
met als gevolg dat het toepassingsgebied, de intensi­
teit en de effectiviteit van de controles uiteenlopen, 
hetgeen een ongelijke behandeling van de begunstig­
den met zich meebrengt en in sommige gevallen voor 
een aantal van hen tot ongerechtvaardigde voordelen 
leidt. De Kamer is van oordeel dat er geen deugdelijke 
redenen zijn waarom de Commissie bij deze maat­
regelen minder ver is gegaan dan bij de regeling voor 
magere-melkpoeder; 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 69 
(b) de Kamer constateerde dat er, opnieuw met uitzonde­
ring van de regeling voor magere-melkpoeder, meer 
gewicht wordt gehecht aan controles aan de hand van 
bewijsstukken dan aan fysieke controles: dit betekent 
dat de controles van de Lid-Staten meer zijn 
toegespitst op formaliteiten dan op het bewijs van de 
juistheid van fysieke elementen die de aangevraagde 
steun rechtvaardigen; 
(c) in het algemeen voorzien de verordeningen niet in een 
afschrikmiddel tegen fraude in de vorm van adminis­
tratieve sancties; hoogstens wordt een aanvrager van 
steun die tracht te frauderen de steun onthouden, 
maar zelfs deze maatregel wordt niet systematisch 
toegepast en gezien de beperkte reikwijdte van de 
controles is het risico dat de fraudeurs lopen gering; 
(d) de Kamer constateerde dat de controlemaatregelen, 
behalve waar het de regeling voor magere-melkpoe­
der betreft, de afgelopen jaren door wijzigingen in de 
verordeningen eerder zijn afgezwakt dan versterkt; zo 
heeft in het geval van durum tarwe de afschaffing van 
een op de produktie gebaseerde berekening van de 
steunbedragen en de invoering van een op de 
bebouwde oppervlakte gebaseerde berekening niet 
geleid tot een oplossing van de controleproblemen; 
met betrekking tot de regeling voor zetmeel geldt dat 
de omschakeling van steun voor de produktie op 
steun voor het eindgebruik tot een groter aantal 
controleverrichtingen en daarmee gepaard gaande 
problemen heeft geleid; de regeling inzake de premie 
per ooi, ten slotte, bevat elementen die eenvoudigweg 
niet te controleren zijn; 
(e) twee van de regelingen (groenten en fruit en durum 
tarwe) hebben niet geleid tot een voldoende aanpas­
sing van de produktie aan de vraag en hebben 
bovendien niet kunnen voorkomen dat kwaliteits-
produkten uit de markt werden genomen via ver­
nietiging of interventie in plaats van gebruikt te 
worden voor menselijke consumptie; 
(f) in het algemeen bepalen de communautaire ver­
ordeningen niet uitdrukkelijk dat registers of andere 
overzichtstaten die de begunstigden moeten bijhou­
den door de controleurs aan de interne boekhouding 
van de begunstigden dienen te worden getoetst, 
hoewel zulke toetsingen een wezenlijk bestanddeel 
zijn van een goed opgezette controle. In Italië krijgen 
landbouwinspecteurs die belast zijn met de controle 
op de uitvoering van regelingen zoals de produktie-
steun voor zetmeel en de steun voor in diervoeder 
verwerkt magere-melkpoeder, in verband met de 
fiscale geheimhouding en het bedrijfsgeheim geen 
toestemming om deze toetsingen te verrichten, 
hetgeen de doeltreffendheid van hun controles 
vermindert. De Italiaanse autoriteiten zouden ervoor 
moeten zorgen dat de instanties die bevoegd zijn de 
interne rekeningen van ondernemingen te controleren 
bij de normale controles betrokken worden of zij 
zouden de landbouwinspecteurs toestemming moeten 
geven deze rekeningen in te zien. Dit laatste houdt in 
dat de inspecties zouden moeten kunnen beschikken 
over speciaal opgeleid personeel. Het uit de markt nemen en verwerken van 
groenten en fruit 
6.3. In het speciale verslag van de Kamer werden de 
resultaten beschreven van een onderzoek naar de 
financiële compensaties voor het uit de markt nemen van 
verse produkten en de subsidies voor de verwerking van 
verschillende soorten groenten en fruit. Het onderzoek 
was gericht op de in Frankrijk, Italië, Griekenland en 
Nederland toegepaste controlesystemen. Tussen 1982 en 
1987 beliepen de begrotingsuitgaven gemiddeld 
1 125 Mio ECU per jaar. Deze hadden voor 38% 
betrekking op tomaten, gevolgd door citrusvruchten 
(25 %). Van de totale uitgaven kwam 61 % ten goede aan 
Italië. 
Het uit de markt nemen van verse produkten 
6.4. De belangrijkste in het speciale verslag vermelde 
bevindingen zijn: 
(a) de uit de markt genomen produkten kunnen op 
verschillende manieren worden afgezet, maar voor 
sommige produkten, zoals citrusvruchten, geldt dat 
zij voor het grootste deel (tot 80 %) vernietigd 
worden; de betrokken autoriteiten benutten niet 
volledig de mogelijkheden voor het eindgebruik van 
uit de markt genomen produkten om vernietiging 
ervan te voorkomen. Voorts werd geconstateerd dat 
het voor producenten van citrusvruchten soms 
aantrekkelijker was hun produkten uit de markt te 
nemen en te laten vernietigen dan ze aan de 
verwerkende industrie te verkopen; 
(b) in het algemeen wordt in de rapportering aan de 
Commissie niet vermeld dat het gaat om vernietiging, 
maar wordt er gesproken van „gebruik voor andere 
dan voedingsdoeleinden", hetgeen niet bevredigend 
is; voorts wordt er in Nederland geen deugdelijk 
toezicht uitgeoefend op de vernietiging; 
(c) er is geen controle op de contante opbrengst van 
verkopen van uit de markt genomen produkten; 
(d) de bepalingen van de communautaire verordeningen 
worden niet nageleefd in Italië en Griekenland, waar 
de telersverenigingen „terugbetalingen" bij de inter­
ventiebureaus aanvragen en ook ontvangen voordat 
zij zelf tot betaling aan hun leden zijn overgegaan; 
(e) in Zuid-Italië werkzame telersverenigingen voldoen 
niet aan de in de basisverordening gestelde voorwaar­
den en doen zo ernstige twijfels rijzen over de 
deugdelijkheid van de procedures inzake erkenning 
van deze verenigingen en het op hen uitgeoefende 
toezicht. Nadat het onderzoek van de Kamer van 
start was gegaan, hebben controleurs van de Com­
missie begin 1988 in het kader van de goedkeurings­
procedure voor 1986 de activiteiten van vier andere 
70 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
telersverenigingen onderzocht. Naar aanleiding van 
dit onderzoek heeft de Commissie de betaling van 
35,6 Mio ECU aan drie ervan nietig verklaard. 
Verwerkt fruit 
6.5. De belangrijkste in het speciale verslag vermelde 
bevindingen betreffende de aan de verwerkende industrie 
betaalde subsidies zijn: 
(a) het niveau van de door de Commissie vastgestelde 
steun is niet altijd gerechtvaardigd. Met betrekking 
tot citroensap is de berekeningsmethode niet strikt 
overeenkomstig de in de communautaire verordenin­
gen neergelegde richtsnoeren; 
(b) de inslag van basisprodukten en de uitslag van 
verwerkte produkten worden niet onderworpen aan 
bevredigende fysieke controles; 
(c) wegens hoge drempelgaranties voor krenten is de 
Gemeenschap „klemgezet" in een situatie waarin de 
produktie-overschotten jaarlijks met een groot verlies 
van de hand moeten worden gedaan. 
Conclusies 
6.6. De Kamer concludeerde dat het huidige stelsel niet 
berekend bleek op een ernstige verstoring van het 
evenwicht tussen de produktie en de vraag, dat het stelsel 
ertoe leidde dat produkten van betere kwaliteit als 
diervoeder werden gebruikt of werden vernietigd, terwijl 
produkten van geringere kwaliteit voor verwerking 
werden gereserveerd, en dat de Commissie noch de 
nationale interventiebureaus een deugdelijke controle 
uitoefenden op de telersverenigingen en de verwerkende 
industrie. 
6.7. Daarnaast wees de Kamer erop dat de basisver­
ordening, doordat daarin niet expliciet sprake is van 
vernietiging van verse produkten, niet is afgestemd op de 
thans geldende praktijk van het marktbeheer. Ver­
nietiging kan niet worden aangemerkt als „gebruik": 
indien het de bedoeling is van de Raad en de Commissie 
dat voor uit de markt genomen en vernietigde groenten en 
fruit steun wordt ontvangen, dient de verordening dit 
duidelijk te vermelden en dienen de uitgaven hiervoor 
afzonderlijk van die voor werkelijke niet-voedingsdoel-
einden te worden geboekt om de wettigheid en recht­
matigheid van betalingen voor vernietigde produkten te 
waarborgen. Produktiesteun voor durum tarwe 
6.8. De produktiesteun voor durum tarwe werd op 16 
december 1976 bij Verordening (EEG) nr. 3103/76 van de 
Raad (2) ingevoerd. Zoals in tabel 6.1 is aangegeven, 
stegen de uitgaven per jaar tussen 1986 en 1988 met 31 %, 
namelijk van 210,8 Mio ECU tot 275,1 Mio ECU. De 
Lid-Staten die krachtens deze regeling steun ontvangen, 
zijn Griekenland, Frankrijk, Italië en Spanje, waarbij 
Italië gemiddeld 80 % van de in de periode 1986-1988 
totaal betaalde steun ontving. De toeneming van de 
uitgaven in deze periode is toe te schrijven aan een 
toeneming met 60 % van de in Italië betaalde steun. Daar 
voor Spanje gedurende de overgangsperiode lagere 
steunbedragen gelden, had per eind 1988 de toetreding 
van Spanje nog niet geleid tot een grote toeneming van de 
uitgaven. Volgens de meest recente beschikbare produk-
tiecijfers (3) bedroeg de produktie van durum tarwe in 
1987 7,4 Mio ton voor de gehele Gemeenschap, ofwel 
4,8 % van de totale graanproduktie. De produktie van 
durum tarwe steeg tussen 1985 en 1987 met meer dan 
25 %. De controle van de Kamer had betrekking op de 
belangrijkste produktieregio's in de vier betrokken Lid-
Staten. 
Nationale controles 
Vaststelling en meting van de oppervlakten 
6.9. Het bedrag van de te betalen steun werd oorspron­
kelijk berekend naar het aantal geproduceerde tonnen. 
Sinds Verordening (EEG) nr. 2835/77 van de Commissie 
van 19 december 1977 (4) wordt deze thans berekend door 
het op gemeenschapsniveau vastgestelde steunbedrag per 
hectare te vermenigvuldigen met de met durum tarwe 
ingezaaide oppervlakte in hectaren waarvan in de 
steunaanvragen opgave is gedaan. De verificatie van de 
opgegeven oppervlakten is derhalve een hoofdelement 
van het controlesysteem. In de controlesystemen van de 
Lid-Staten werd een aantal tekortkomingen aangetrof­
fen: 
(a) kadastrale registers en soortgelijke documenten die 
gebruikt worden ter staving van de steunaanvragen 
zijn als bewijs van de ingezaaide oppervlakten van 
beperkte waarde: vaak is slechts een deel van de in het 
kadastrale register opgegeven oppervlakte met du­
rum tarwe ingezaaid en de registers zijn vaak niet 
bijgewerkt; 
(2) PB L 351 van 21.12.1976. 
(3) Doe. COM(88) 796 def. van 18 januari 1989: Situatie op de 
landbouwmarkten, verslag 1988. 
(4) PB L 327 van 20.12.1977. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 71 
Tabel 6.1 — Uitgaven voor de produktiesteun voor durum tarwe 
over de periode 1986-1988 
(Mio ECU) 
Lid-Staat 
Griekenland 
Spanje 
Frankrijk 
Italië 
Totaal 1986 
47,2 
--
13,0 
150,6 
210,8 1987 (0 
39,2 
0,8 
13,0 
203,2 
256,2 1988 
21,4 
2,3 
9,6 
241,8 
275,1 
(') Het begrotingsjaar 1987 voor het EOGFL bestreek 10 maanden 
(januari tot en met oktober). 
(b) ofschoon de Lid-Staten formeel voldoen aan de 
communautaire regelgeving, die vereist dat het 
aandeel van de controles ter plaatse tenminste 5 % 
bedraagt, zijn de methoden voor het controleren van 
de dikwijls onregelmatig gevormde arealen onbe­
trouwbaar: de nationale controleurs gebruiken 
methoden zoals het afpassen van het terrein; 
(c) ondanks de primitieve aard van deze controles ter 
plaatse stelden de Lid-Staten de opgegeven opper­
vlakten regelmatig op basis van de bevindingen naar 
beneden bij: voor de oogst van 1987 werd 13 % van 
alle aanvragen die in een regio van Frankrijk aan een 
controle ter plaatse waren onderworpen, bijgesteld en 
in een provincie van Italië werd 21 % van de 
aanvragen, die betrekking hadden op 27 % van de 
ingezaaide oppervlakten, gecorrigeerd; ondanks deze 
omvangrijke correcties werden de controleprogram­
ma's niet uitgebreid; 
(d) toen de Eurostat-statistieken betreffende met durum 
tarwe ingezaaide oppervlakten in Italië door de 
Kamer getoetst werden aan de cijfers die door het 
Italiaanse interventiebureau (A1MA) met betrekking 
tot de aanvragen waren opgegeven, bleek voor de 
jaren 1984-1987 dat de oppervlakten waarvoor steun 
was aangevraagd 5,6 tot 12,5 % groter waren dan de 
oppervlakten volgens de statistieken; 
(e) geconstateerd werd dat in een Italiaanse provincie 
forfaitaire reducties werden toegepast op alle opper­
vlakten waarvoor steun werd aangevraagd, een 
procedure die in geen enkele andere provincie in Italië 
en in geen enkele andere Lid-Staat in gebruik is; een 
ongelijke behandeling van de steunaanvragers werd 
binnen Italië en ten opzichte van de andere Lid-Staten 
ook geconstateerd als gevolg van de toepassing van 
verschillende tolerantiemarges, die al naar gelang van 
de provincie varieerden van 4 % tot 15 % voordat 
aanpassingen ten gevolge van de controles ter plaatse 
werden verricht. Gezien het vorenstaande kan er niet op worden ver­
trouwd dat het aantal hectaren waarvoor steun wordt 
uitbetaald overeenkomt met het aantal hectaren dat in 
werkelijkheid met durum tarwe is ingezaaid. 
Bepaling van de variëteiten die voor steun in aanmerking 
komen 
6.10. De steun wordt alleen betaald voor variëteiten 
durum tarwe met bepaalde kenmerken, die opgenomen 
zijn in een nationale lijst van goedgekeurde variëteiten. 
De controle van de variëteiten wordt verricht op basis van 
het gebruikte zaaigoed. 
6.11. Het onderzoek van de Kamer bracht aan het licht 
dat deze controles niet bevredigend waren. Zij bleven in 
het algemeen beperkt tot een verificatie van de facturen 
voor het door de teler betaalde zaaigoed of tot een 
inspectie van de lege zakken waarin het zaaigoed verpakt 
was. Wanneer het gebruikte zaaigoed deel uitmaakte van 
de oogst van het vorig jaar van de teler waren geen 
facturen of deugdelijk geëtiketteerde zakken aanwezig en 
in die gevallen werden de variëteiten dus niet gecontro­
leerd. In het algemeen vond er geen controle plaats aan de 
hand van een analyse van monsters van het gebruikte 
zaad of van de geoogste durum tarwe. 
6.12. De Kamer achterhaalde één geval waarin de 
variëteit wel rechtstreeks werd gecontroleerd. In Spanje 
werden voor het verkoopseizoen 1986/87 53 monsters van 
in Zaragoza gebruikt zaaigoed getrokken en geanaly­
seerd. Slechts 5 van de 53 voldeden aan de door de Raad 
vastgestelde normkwaliteit voor durum tarwe, namelijk 
dat minstens 80 % van de geanalyseerde korrels een 
glazig en doorschijnend uiterlijk moet vertonen en dat het 
aandeel aan korrels van zachte tarwe niet groter mag zijn 
dan 4 % (5). 
Interne controle 
6.13. Het aantal gebieden dat in aanmerking komt voor 
de toepassing van de steunregeling voor durum tarwe 
werd bij Verordening (EEG) nr. 1455/82 van de Raad van 
18 mei 1982 (6) verminderd, teneinde de steunregeling te 
beperken tot bepaalde gebieden van de Gemeenschap 
waar de produktie van durum tarwe een traditioneel en 
belangrijk deel vormt van de landbouwproduktie. 
Niettemin is het aantal aanvragen en telers nog steeds 
groot en er bestaat een gerede kans dat meer dan één keer 
steun wordt betaald voor hetzelfde terrein. In geen van de 
Lid-Staten bestaan er interne controles die bedoeld zijn 
om dubbele steunaanvragen op het spoor te komen. 
(5) Verordening (EEG) nr. 2731 /75 van de Raad van 29 oktober 
1975; PB L281 van 1.11.1975. 
(6) PB L 164 van 14.6.1982. 
72 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
De rol van de Commissie op het gebied van toezicht en 
beheer 
6.14. De communautaire verordeningen voorzien niet 
in een afschrikmiddel tegen fraude in de vorm van op 
telers die valse aangiften doen toe te passen adminis­
tratieve sancties. Het enige risico dat gelopen wordt door 
iemand die een valse aangifte doet, is dat zijn aanvraag 
eenvoudigweg wordt gecorrigeerd of afgewezen. In het 
laatste geval kan hij de aanvraag gemakkelijk een tweede 
keer indienen. 
6.15. In Frankrijk, Griekenland en Spanje werd de 
Commissie niet in kennis gesteld van gevallen van fraude 
of onregelmatigheden, ondanks het bepaalde in Ver­
ordening (EEG) nr. 283/72 van 2 februari 1972 (7). In 
Italië werd mededeling gedaan van in totaal 17 gevallen 
van fraude, waarmee een bedrag was gemoeid van 77 200 
ECU (107 Mio LIT), maar tot op heden werd slechts een 
derde van deze som teruggevorderd. 
6.16. Omdat de Commissie twijfel koesterde met 
betrekking tot de arealen waarvoor steun werd betaald, 
verzocht zij in juni 1987 op grond van Verordening (EEG) 
nr. 283/72 de Italiaanse autoriteiten een speciaal onder­
zoek in te stellen naar de bebouwde oppervlakten. Dit 
onderzoek bracht aan het licht dat naar schatting 7 a 8 % 
van de aangiften niet juist waren. De ramingen van de 
Commissie zelfwijzen op een groter aantal onregelmatig­
heden. 
6.17. Op 29 november 1987 nam de Commissie in haar 
besluit betreffende de goedkeuring van de rekeningen 
over 1985 een algemeen voorbehoud op ten aanzien van 
de rekeningen van Italië, dat betrekking had op de 
uitgaven uit hoofde van de toepassing van de steunrege­
ling vanaf het verkoopseizoen 1985/86. Dit voorbehoud is 
nog niet ongedaan gemaakt. 
De verhouding tussen interventieprijzen en rechtstreekse 
steun 
6.18. De laatste jaren was het beleid gericht op het 
minder aantrekkelijk maken van de produktie van durum 
tarwe door het verschil tussen de interventieprijzen voor 
durum en zachte tarwe te verkleinen. Tussen 1985/86 en 
1988/89 daalde de interventieprijs voor durum tarwe met 
11,4 %, terwijl die voor zachte tarwe ongewijzigd bleef. 
Maar de uitwerking van dit beleid werd in grote mate 
tenietgedaan door het feit dat over dezelfde periode de 
produktiesteun toenam met 35 %. 
6.19. Om de invloed van het gebruik van de Ecu bij de 
prijsverminderingen en de verhoging van de steun te 
(?) PB L 36 van 10.2.1972. kunnen beoordelen, moet rekening worden gehouden met 
het effect van het agromonetaire systeem. Door de 
devaluaties van de groene koers werden de in Ecu 
uitgedrukte prijsverminderingen, na omrekening in 
nationale valuta, ruimschoots gecompenseerd, terwijl de 
in Ecu uitgedrukte verhoogde steunbedragen in nationale 
valuta nog hoger waren. Aldus werd het beoogde effect 
van een restrictief richtprijsbeleid op de produktie 
ondermijnd. In 1987 bereikte de produktie van durum 
tarwe een recordhoogte met een zelfvoorzieningsniveau 
in de Gemeenschap van 140 %, terwijl het bebouwde 
areaal bleef toenemen en ook de opbrengst per hectare 
steeg (8). Ook de voorraden in openbare opslag stegen, 
namelijk van 1,9 Mio ton aan het eind van november 1986 
tot 2,3 Mio ton in oktober 1988. 
Selectie van variëteiten 
6.20. De voor steun in aanmerking komende variëteiten 
durum tarwe zijn opgenomen in nationale lijsten die door 
de Commissie gebundeld worden tot de EEG-lijst. De 
Kamer kon echter niet vaststellen dat de Commissie 
controles verrichtte om zich ervan te vergewissen dat de in 
de lijsten van de Lid-Staten opgenomen variëteiten aan de 
voorgeschreven technische criteria voldeden. Daar dit 
laatste een belangrijke factor is bij de verbetering van de 
kwaliteit van de in de Gemeenschap geproduceerde 
durum tarwe, dient de Commissie zich ervan te ver­
zekeren dat alle in de lijst opgenomen variëteiten — thans 
een groot aantal — de vereiste technische kenmerken 
hebben. 
Slotopmerkingen 
6.21. Op basis van haar controlebevindingen acht de 
Kamer een grondige herziening over de hele linie van de 
steunregeling voor durum tarwe noodzakelijk: 
(a) het recente beleid inzake prijzen en steunbedragen 
heeft, mede door het effect van de devaluaties van de 
groene koers, niet kunnen bewerkstelligen dat de 
produktie van durum tarwe zodanig werd verminderd 
dat deze was aangepast aan de vraag; 
(b) ook de vermindering van het aantal gebieden dat in 
aanmerking komt voor steun heeft niet geleid tot 
produktievermindering. Integendeel, men kan zelfs 
een toeneming van de produktie van durum tarwe 
vaststellen in gebieden waarvoor de steunregeling niet 
geldt; 
(c) de vervanging van steun gebaseerd op de geprodu­
ceerde hoeveelheid door steun gebaseerd op de 
(8) Doe. COM(88) 796 def. van 18 januari 1989: Situatie op de 
landbouwmarkten, verslag 1988. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 73 
bebouwde oppervlakte heeft niet geresulteerd in een 
oplossing van de controleproblemen, daar een 
nauwkeurige verificatie van de bebouwde oppervlak­
te zeer moeilijk is; 
(d) de verordeningen laten veel te wensen over, doordat 
zij niet voorzien in deugdelijke controlemaatregelen; 
(e) de controles op de kwaliteit van het gebruikte 
zaaigoed zijn, in de vorm waarin zij thans worden 
uitgevoerd, niet doeltreffend genoeg. 
6.22. De combinatie van interventie-aankopen tegen 
betrekkelijk hoge prijzen, grotere produktiesteun per 
bebouwde hectare en een ondeugdelijke kwaliteits­
controle heeft geresulteerd in een belangrijke toeneming 
van voorraden durum tarwe van middelmatige kwaliteit 
in openbare opslag. Daar verwerkte produkten aan 
zekere kwaliteitseisen moeten voldoen (zie paragraaf 
4.97), wordt tegelijkertijd durum tarwe van hoge kwaliteit 
van buiten de Gemeenschap ingevoerd. Om deze reden, 
alsmede wegens het feit dat de steun zonder onderscheid 
aan een groot aantal producenten wordt betaald en dat 
zich ernstige problemen voordoen bij het controleren van 
de voornaamste elementen waarop de vaststelling van de 
steunbedragen berust, meent de Kamer te moeten 
concluderen dat deze regeling geen economisch, doelma­
tig en doeltreffend middel is om de landbouwers in 
probleemgebieden een inkomenssteun te verschaffen. 
Restituties bij produktie en gebruik van 
zetmeel 
6.23. Op grond van artikel 11 van Verordening (EEG) 
nr. 2121/75 van de Raad van 29 oktober 1975 (9) worden 
produktierestituties betaald voor in de Gemeenschap 
geproduceerde amylumachtige produkten (10) die ver­
kregen zijn uit in het vrije verkeer gebrachte granen. De 
restituties zijn bedoeld om de producenten in de 
Gemeenschap in staat te stellen op de wereldmarkt te 
concurreren met producenten van derde landen die 
praktisch vrije toegang hebben tot de communautaire 
markt en tegen lagere prijzen grondstoffen kunnen 
verkrijgen. Produktierestituties worden ook betaald voor 
de produktie en het gebruik van aardappelzetmeel om 
gelijke mededingingsvoorwaarden te scheppen. 
6.24. Van 1978 tot 1986 konden de produktierestituties 
aan de zetmeelproducenten betaald worden voor onder 
officieel toezicht geplaatste grondstoffen op voorwaarde 
dat minimaal 96 % van de grondstoffen verwerkt werd 
tot basiszetmeel. De fabrikanten waren verplicht een 
waarborg te stellen, die werd vrijgegeven wanneer het 
bewijs van verwerking werd ingediend. Op 1 juli 1986 
werd van een producentenregeling omgeschakeld op een 
(9) PB L281 van 1.11.1975. 
(10) Zetmeelhoudende produkten. gebruikersregeling, behalve voor gewijzigd zetmeel. De 
oude regeling mocht bij wijze van overgangsmaatregel 
nog voor een periode van drie jaar toegepast worden, 
maar het niveau van de restituties werd geleidelijk 
verminderd (n). De gebruikers regeling voorziet in de 
betaling van restituties voor zetmeel dat gebruikt wordt 
voor de vervaardiging van speciaal goedgekeurde goede­
ren, hoofdzakelijk voor industriële doeleinden. De 
eigenlijke reden voor deze omschakeling was dat men de 
restituties wilde beperken tot produkten die geacht 
werden onvoldoende beschermd te zijn door de Algemene 
Overeenkomst betreffende Tarieven en Handel (GATT); 
het merendeel van de zetmeelhoudende voedingsproduk-
ten werd geacht voldoende beschermd te zijn door het 
gemeenschappelijke landbouwbeleid. De algemene doel­
stelling van de gebruikersregeling is te bevorderen dat 
voor industriële produkten op basis van zetmeel grond­
stoffen van oorsprong uit de Gemeenschap worden 
gebruikt en daardoor tevens te bevorderen dat de 
betrokken bedrijven binnen de Gemeenschap gevestigd 
blijven. 
6.25. Over het tijdvak van 1986 tot en met 1988 — de 
periode waarop het onderzoek van de Kamer betrekking 
had — beliepen de begrotingsuitgaven per jaar gemiddeld 
259 Mio ECU. In 1988 bedroeg het totaal van de uitgaven 
voor de regelingen 393,3 Mio ECU, hetgeen ongeveer 
10 % uitmaakte van de totale uitgaven van de Gemeen­
schap voor de graanmarkt. Tabel 6.2 geeft een overzicht 
van de uitgaven over de laatste drie jaar, verdeeld naar 
Lid-Staat. 
Tabel 6.2 — Uitgaven voor produktie en verbruik van zetmeel 
(Mio ECU) 
Lid-Staat 
België 
Denemarken 
BR Duitsland 
Griekenland 
Spanje 
Frankrijk 
Ierland 
Italië 
Luxemburg 
Nederland 
Portugal 
Verenigd Koninkrijk 
Totaal 1986 
12,3 
4,1 
34,1 
0,7 
4,1 
37,3 
1,6 
11,8 
— 
48,4 
— 
23,3 
177,7 1987(0 
11,7 
4,0 
63,5 
0,7 
8,8 
44,3 
1,3 
15,6 
— 
57,0 
— 
28,7 
235,6 1988 
14,9 
12,4 
100,3 
0,6 
17,5 
90,5 
2,1 
28,5 
— 
84,8 
— 
41,7 
393,3 
(') Het begrotingsjaar 1987 voor het EOGFL bestreek 10 maanden 
(januari tot en met oktober). 
(n) Verordening (EEG) nr. 1009/86 van de Raad van 25 maart 
1986; PB L 94 van 9.4.1986. 
74 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
6.26. Met betrekking tot zowel de producentenregeling 
als de gebruikersregeling heeft de Kamer de door de 
Commissie en de Lid-Staten toegepaste begrotings- en 
controleprocedures onderzocht. De controle van de 
Kamer werd uitgevoerd in België, de BR Duitsland, 
Frankrijk, Italië, Nederland en het Verenigd Koninkrijk. 
Nationale controles 
Fysieke controle van grondstoffen 
6.27. Krachtens de producentenregeling werden pro-
duktierestituties betaald voor de hoeveelheid grond­
stoffen (maïs, tarwe, rijst, aardappelen of bepaalde 
derivaten) die voor de fabricage van zetmeel werd 
gebruikt. Een eerste controlevereiste was dus dat de 
grondstoffen onder officieel toezicht werden geplaatst om 
te waarborgen dat zij daadwerkelijk voor de produktie 
van zetmeel werden gebruikt. Het onderzoek van de 
Kamer bracht aan het licht dat deze belangrijke controle 
vaak niet meer was dan een administratieve formaliteit: 
(a) in het algemeen werden er slechts zelden controles ter 
plaatse verricht ter verificatie van de onder toezicht 
geplaatste hoeveelheden. Dit gold in het bijzonder 
voor het Verenigd Koninkrijk, waar deze controles 
zelfs bij bedrijven die grote bedragen aan restituties 
ontvingen, slechts één keer in de acht maanden 
plaatsvonden; 
(b) in alle bezochte Lid-Staten werd geconstateerd dat de 
onder toezicht geplaatste hoeveelheden mede beston­
den uit grondstoffen die later in het kader van de 
kwaliteitscontrole werden afgekeurd en als diervoe­
ding werden verkocht; 
(c) in Nederland werd geconstateerd dat een onder­
neming toestemming had gekregen om nog niet 
geleverde granen op te geven als „onder officieel 
toezicht geplaatste grondstoffen". 
Onderzoek van voorraad- en produktiestaten 
6.28. Daar de grondstoffen tijdens het verwerkingspro­
ces een transformatie ondergaan moeten de achteraf 
uitgevoerde controles worden gebaseerd op voorraad- en 
produktiestaten. De Kamer constateerde dat dit soort 
controle grotendeels achterwege bleef. Dit is een ernstige 
tekortkoming van de controleprocedures voor beide 
regelingen, vooral wanneer het om grote restitutie-
ontvangende ondernemingen gaat. In de meeste gevallen 
fabriceren zulke ondernemingen niet alleen basiszetmeel (waarvoor krachtens de producentenregeling steun kan 
worden aangevraagd) maar verwerken ze dit zetmeel ook 
tot een groot scala aan halffabrikaten en eindprodukten, 
waarvan slechts enkele krachtens de gebruikersregeling 
voor steun in aanmerking komen. In deze gevallen zou 
een doeltreffende controle op de aanvragen om restituties 
gepaard moeten gaan met een grondig onderzoek van de 
voorraad- en produktiestaten van de ondernemingen. 
Soms is de mogelijkheid van deze verificaties uitgesloten 
doordat degenen die de controles ter plaatse uitvoeren 
over te weinig tijd beschikken. Bij een bezoek aan een 
grote onderneming in Frankrijk werd geconstateerd dat 
de controleurs hun verificatie beperkten tot het hoofd­
kantoor van deze onderneming, waar in het algemeen 
geen produktiestaten aanwezig zijn, behalve in samenge­
vatte vorm. Daardoor was het onmogelijk deze staten 
grondig te onderzoeken. 
6.29. De controles geschieden in het algemeen aan de 
hand van speciaal voor de nationale controleurs opgestel­
de bescheiden of een register van grondstoffen (producen­
tenregeling) dan wel van gebruikt zetmeel en derivaten 
daarvan (gebruikersregeling). Zulke bescheiden ver­
gemakkelijken weliswaar het gros van de te verrichten 
externe controlewerkzaamheden, maar de Kamer be­
schikt niet over bewijzen dat deze bescheiden in 
overeenstemming waren met de rekeningen en bescheiden 
van de onderneming of gestaafd werden door fysieke 
voorraadverificaties. Voorts weigerde een in Italië 
bezochte restitutie-ontvangende onderneming de contro­
leurs inzage te geven in de gedetailleerde produktiebe-
scheiden met een beroep op het bedrijfsgeheim. Deze 
houding van de kant van restitutie-ontvangende onder­
nemingen is onaanvaardbaar, vooral in het kader van de 
nieuwe regeling die hoofdzakelijk steunt op een controle 
aan de hand van bewijsstukken. 
Tenuitvoerlegging van de communautaire verordeningen 
6.30. De Kamer is van mening dat sommige Lid-Staten 
bij de uitvoering van de bepalingen van de vigerende 
verordeningen blijk geven van een al te grote soepelheid: 
(a) in België werd het een onderneming die breukrijst 
verwerkt toegestaan een tolerantiemarge van 1,5 % te 
hanteren bij de afstemming van de onder officieel 
toezicht geplaatste hoeveelheden op de verkoopfactu­
ren; de communautaire regelgeving voorziet niet in 
een dergelijke tolerantiemarge; 
(b) in Nederland werd geconstateerd dat aanvragen op 
basis van voorlopige ramingen in eerste instantie 
werden aanvaard; deze ramingen mochten later 
worden bijgesteld. Soms kwamen de cijfers over de 
uiteindelijk onder officieel toezicht geplaatste hoe­
veelheden en die betreffende de uitgeladen en 
werkelijk verwerkte hoeveelheden, niet met elkaar 
overeen; zo worden de controles bemoeilijkt, zoniet 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 75 
onmogelijk gemaakt. Verder bleek dat er geen 
gedegen toezicht was op de in het kader van de 
producentenregeling te stellen waarborg wanneer de 
grondstoffen onder officieel toezicht worden ge­
plaatst ; 
(c) in de BR Duitsland bleek tijdens de controle bij een 
der bezochte restitutie-ontvangende ondernemingen 
dat de voorzieningen aldaar voor het in het kader van 
de producentenregeling onder officieel toezicht 
plaatsen van grondstoffen niet deugdelijk waren 
omdat deze het mogelijk maakten dat de procedure 
na de verwerking werd toegepast; bovendien werd, in 
strijd met de ter zake geldende verordening, vrijstel­
ling verleend van de verplichting tot het stellen van 
een waarborg. Bij deze zelfde onderneming werd 
geconstateerd dat het haar, in het kader van de 
gebruikersregeling, werd toegestaan tegelijkertijd een 
restitutiecertificaat aan te vragen (een eerste voor­
waarde om voor restitutie in aanmerking te komen) 
en om betaling van de steun na verwerking te 
verzoeken; een dergelijke procedure staat een doel­
treffende controle in de weg en laat te veel mogelijk­
heden open bij de vaststelling van het te betalen 
steunbedrag en de periode waarin de waarborg 
achtergehouden wordt. 
Onafhankelijkheid van de controleurs 
6.31. In Italië werden de in het kader van de gebruikers­
regeling ingediende aanvragen om restituties in vele 
gevallen niet gecontroleerd door ambtenaren, maar door 
employés van de plaatselijke Kamers van Koophandel. In 
de BR Duitsland werd in het kader van beide regelingen 
op belangrijke onderdelen controle uitgeoefend door 
„Steuerhilfspersonen" — personen die door de douane­
dienst worden aangewezen, maar in dienst zijn van de 
ondernemingen die zij controleren. In beide hiervoor 
bedoelde situaties is een voldoende mate van onafhanke­
lijk toezicht gewenst om te waarborgen dat de controles 
op de juiste wijze worden uitgevoerd. In geen van deze 
gevallen bleek dat er sprake was van zulk een onafhanke­
lijk toezicht. 
Gewijzigd zetmeel 
6.32. Door ethervorming of door verestering gewijzigd 
zetmeel valt rechtstreeks onder de gebruikersregeling 
omdat het geacht wordt onvoldoende beschermd te zijn 
tegen invoer uit derde landen. In dit geval echter zijn de 
ontvangers van de restitutie niet de eindgebruikers, maar 
de fabrikanten van de produkten. Omdat deze produkten 
zonder al te grote moeilijkheden of uitgaven opnieuw 
kunnen worden omgezet in basiszetmeel, worden de 
restituties verleend op voorwaarde van het stellen van een 
waarborg gelijk aan 105 % van de steun. De waarborg wordt vrijgegeven wanneer de producent het bewijs levert 
dat het produkt waarvoor de restitutie is verleend, 
verwerkt is in een produkt dat niet in aanmerking komt 
voor restitutie. Voor verkoop van deze produkten binnen 
de Lid-Staat is in de verordening niet voorgeschreven in 
welke vorm het vereiste bewijs dient te worden geleverd. 
In geval van intracommunautair handelsverkeer is het 
controle-exemplaar T5 van de documenten voor commu­
nautair douanevervoer vereist om het eindgebruik te 
bewijzen. Dit controle-exemplaar is onderworpen aan een 
onafhankelijke douanecontrole in de Lid-Staat van 
vertrek en in de Lid-Staat van bestemming. 
6.33. De controle van de Kamer bracht aan het licht dat 
het soort bewijs dat door de nationale autoriteiten wordt 
aanvaard vaak ontoereikend is voor verkopen binnen de 
Lid-Staten. In sommige Lid-Staten, met name in 
Frankrijk, wordt volstaan met de afschriften van 
facturen. In andere landen werd geconstateerd dat een 
algemene verklaring van de kopers inhoudende dat zij de 
bedoeling hadden de produkten te gebruiken voor 
verwerking in produkten die niet voor restituties in 
aanmerking komen, werd geaccepteerd. Verklaringen 
van zo algemene aard, die vaak eerder een voornemen dan 
een verifieerbaar feit weergeven, zijn voor controledoel­
einden van weinig waarde. In dit opzicht beschouwt de 
Kamer een recente wijziging van de geldende regelge­
ving (12), die de aanvaarding van dergelijke algemene 
intentieverklaringen voor de vrijgave van waarborgen 
toestaat in plaats van verklaringen van werkelijk gebruik, 
als misplaatst. 
6.34. Met betrekking tot het gebruik van T5-documen-
ten voor het intracommunautaire handelsverkeer acht de 
Kamer een recente wijziging van de ter zake geldende 
verordening (13) niet op haar plaats. Er is ernstige 
vertraging ontstaan bij het vrijgeven van waarborgen 
omdat de in de Lid-Staten met de controle belaste 
ambtenaren niet in staat waren het eindgebruik van de 
produkten te verifiëren en de T5-exemplaren terug te 
zenden. De verordening werd gewijzigd om het mogelijk 
te maken het controle-exemplaar T5 te vervangen door 
andere, niet nader omschreven documenten wanneer het 
T5-exemplaar niet binnen 150 dagen na de eerste afgifte is 
teruggezonden aan de oorspronkelijke bevoegde auto­
riteit. Door deze nieuwe bepaling zal de terugzending van 
controle-exemplaren T5 nog meer worden bemoeilijkt. 
Het zou beter zijn geweest: 
(a) hetzij stappen te ondernemen ter verbetering van de 
procedures voor het verifiëren van het eindgebruik en 
de terugzending van de T5-documenten, daar het hier 
om een probleem gaat dat ook voor een groot aantal 
andere regelingen geldt; 
(b) hetzij, indien de T5-procedure niet nodig wordt 
geacht, deze te vervangen door een nieuwe procedure 
en een specifiek controledocument. 
(12) Verordening (EEG) nr. 165/89 van de Commissie van 24 
januari 1989; PB L 20 van 25.1.1989. 
(13) Zie artikel 1 van de in noot (12) genoemde verordening. 
76 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
6.35. Kortom, de Kamer vreest dat de controles op het 
eindgebruik van gewijzigd zetmeel werden versoepeld 
wegens de praktische problemen die zich hebben voorge­
daan, met als resultaat dat zij van geen of weinig waarde 
zijn. Dit is een uiterst onbevredigende situatie. 
De rol van de Commissie op het gebied van toezicht en 
beheer 
6.36. De Kamer constateerde dat de met het toezicht op 
de produktierestitutie belaste diensten van de Commissie 
slecht waren toegerust voor hun taak: 
(a) de betrokken marktordeningsafdeling van de Com­
missie beschikt zelfs niet over algemene beschrijvin­
gen van de van kracht zijnde stelsels en het personeel 
heeft nauwelijks de gelegenheid de Lid-Staten te 
bezoeken om praktijkervaring met de procedures op 
te doen; 
(b) ofschoon de ter zake geldende verordeningen bepalen 
dat elk kwartaal aan de Commissie cijfers moeten 
worden toegezonden over de hoeveelheden granen die 
overeenkomen met de gesubsidieerde produkten of 
het gesubsidieerde gebruik van zetmeel, waren er kort 
geleden nog grote leemten in deze gegevens; dit 
ontbreken van cijfers is er debet aan dat de Commissie 
niet in staat is met enige mate van nauwkeurigheid te 
bepalen in hoeverre de produktierestituties hun 
hoofddoel — een toeneming van het gebruik van 
zetmeelprodukten — bereiken; ondanks recente 
verbeteringen in de situatie beschikt de Commissie 
nog steeds niet over gegevens betreffende alle Lid-
Staten. 
6.37. Beide regelingen hebben het nadeel dat er te veel 
wordt vertrouwd op de administratieve controle aan de 
hand van bewijsstukken. Dit kan grotendeels worden 
toegeschreven aan het te algemene karakter van de in de 
geldende regelgeving opgenomen bepaling dat de verifi­
catie van een aanvraag om produktierestitutie „gewoon­
lijk zal geschieden aan de hand van administratieve 
controles die, indien nodig geoordeeld, dienen te worden 
aangevuld met fysieke controles" (14). De Kamer meent 
dat deze bepaling een te sterk accent legt op de 
administratieve controles; dit gaat ten koste van de 
fysieke controles, die van wezenlijk belang zijn. 
Slotopmerkingen 
6.38. Het onderzoek van de Kamer wees uit dat de 
controles op de uitgaven voor deze produktierestituties, 
(14) Verordening (EEG) nr. 2169/86 van de Commissie van 10 
juli 1986, artikel 8, lid 2; PB L 189 van 11.7.1986. zowel in de vroegere als de nieuwe regeling, in menig 
opzicht ontoereikend waren. De belangrijkste tekortko­
mingen kunnen als volgt worden samengevat: 
(a) wegens het vage karakter van de bepalingen in de 
geldende verordeningen wordt bij de controlesys­
temen van de Lid-Staten te zeer vertrouwd op 
adminstratieve controles, waarbij de toepassing van 
fysieke controles in de verdrukking komt (zie 
paragraaf 6.39); 
(b) geconstateerd werd dat, zelfs wanneer er wel contro­
les ter plaatse werden verricht, er een algemene 
tendens bestond de controles te beperken tot een 
toetsing van de restitutie-aanvragen aan de boekin­
gen in de voorgeschreven officiële registers: er werd te 
weinig werk gemaakt van een onderzoek van de 
boekhouding van de restitutie-ontvangende onder­
nemingen om na te gaan of de restitutie-aanvragen 
met de feitelijke situatie overeenstemmen; 
(c) de controle-instanties in sommige Lid-Staten pasten, 
om de restitutie-ontvangende ondernemingen ter 
wille te zijn, de basisbepalingen van de geldende 
verordeningen zo soepel toe dat een doeltreffende 
controle niet meer mogelijk was; 
(d) in sommige gevallen bleek uit niets dat er van officiële 
zijde in voldoende mate toezicht was uitgeoefend 
wanneer restitutie-aanvragen gecontroleerd werden 
door personen die niet onafhankelijk waren van de 
restitutie-ontvangende ondernemingen. 
6.39. Vele van de tekortkomingen waarop hiervoor 
geattendeerd is, zijn een uitvloeisel van ontoereikende 
controlebepalingen in de geldende verordeningen. Deze 
gebreken in de controlebepalingen kunnen vooral worden 
toegeschreven aan het feit dat de Commissie nalaat te 
controleren welke administratieve regelingen in de Lid-
Staten worden toegepast. 
6.40. De produktierestituties in de sector granen, ten 
slotte, zijn een voorbeeld van subsidies in één sector 
(granen) die subsidies in een andere sector met zich 
meebrengen (industrieel gebruik van zetmeel). Daar het 
steunmechanisme leidt tot hoge graanprijzen, is het 
noodzakelijk geworden industriële gebruikers van uit 
graan afkomstig zetmeel te subsidiëren om te waarborgen 
dat zij met importeurs van soortgelijke industriële 
produkten kunnen concurreren of om te voorkomen dat 
zetmeelverwerkende bedrijven zich buiten de Gemeen­
schap vestigen. Tegelijkertijd hebben de toegenomen 
uitgaven en de grotere ingewikkeldheid van de regeling 
geleid tot een opeenhoping van controleproblemen die 
niet doeltreffend worden aangepakt. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 77 
Steun voor in mengvoeder voor kalveren 
verwerkt magere-melkpoeder 
6.41. Magere-melkpoeder (MMP), de proteïne-compo­
nent van melk, is hoofdzakelijk een bijprodukt van de 
boterproduktie. Slechts een klein deel (tussen 1985 en 
1988 gemiddeld 9 %) wordt afgezet tegen marktprijzen, 
hoofdzakelijk voor menselijke voeding. Dit is toe te 
schrijven aan het feit dat het in het verleden door de 
Gemeenschap gevoerde interventieprijsbeleid — tussen 
1981 en 1985 steeg de interventieprijs bij voorbeeld met 
31 % — tot een chronisch overschot aan MMP leidde en 
dit produkt tegelijkertijd tot een dure bron van proteïne 
maakte. Het kon zonder subsidie niet concurreren met 
andere proteïnen waarop bij invoer geen of zeer lage 
rechten werden geheven. Ondanks het restrictieve 
prijsbeleid van de laatste jaren is MMP nog steeds een 
betrekkelijk dure proteïne. 
6.42. De grote verandering in de marktsituatie in 1987 
en 1988 ten gevolge van de melkquotaregeling leidde tot 
een vermindering van de MMP-produktie met respectie­
velijk 25 en 19 %. De interventievoorraden verdwenen 
praktisch. Om te voorkomen dat MMP ter interventie 
wordt aangeboden blijft het echter noodzakelijk de 
verkoop van magere melk op de markt te subsidiëren. 
6.43. De verreweg belangrijkste gesubsidieerde afzet­
mogelijkheid van magere melk is verwerking van MMP in 
mengvoeder (15). In 1988 werd 28% van de totale 
produktie aan magere melk met toepassing van deze 
regeling afgezet. Van de totale produktie aan magere­
melkpoeder werd via deze regeling 75 % (970 000 ton) 
afgezet. 
6.44. Tabel 6.3 geeft over de periode 1986-1988 een 
overzicht van de begrotingsuitgaven voor deze regeling, 
verdeeld naar Lid-Staat. Van de totale uitgaven kwam 
94 % ten goede aan de BR Duitsland, Frankrijk en 
Nederland. Ook in Italië nam de verwerking van MMP in 
mengvoeder een belangrijke plaats in. Dit land impor­
teerde echter al zijn MMP, vooral uit de BR Duitsland en 
Frankrijk, en de steun wordt krachtens Verordening 
(EEG) nr. 1624/76 van de Commissie ('6) in de landen van 
oorsprong betaald (zie de paragrafen 6.54 — 6.61). Van 
de 970 000 ton MMP die in 1988 in mengvoeder werd 
verwerkt namen deze vier Lid-Staten 93,6 % voor hun 
rekening, waarbij het aandeel van Frankrijk 43,6 % 
bedroeg. Het percentage in mengvoeder verwerkt MMP, 
(15) Verordening (EEG) nr. 1725/79 van de Commissie van 26 
juli 1979; PB L 199 van 7.8.1979. 
(16) Verordening (EEG) nr. 1624/76 van de Commissie van 2 juli 
1976; PB L 180 van 6.7.1976. berekend met inachtneming van de vervangingsmiddelen 
voor melk die geen MMP bevatten, bleef betrekkelijk 
stabiel en schommelde in de periode 1973 — 1988 tussen 
52 % en 58 % (17). 
6.45. Verordening (EEG) nr. 1725/79 van de Commissie 
voorziet in de betaling van steun aan bedrijven die MMP 
in mengvoeder verwerken (18). Nadat de steun gedurende 
drie jaar 80 ECU per 100 kg verwerkt MMP had 
bedragen, hetgeen neerkwam op een subsidie van 
ongeveer 45 % van de marktprijs, werd het niveau van de 
steun in 1988 in overeenstemming met de inkrimping van 
het aanbod in twee keer gereduceerd tot 65 ECU/100 kg 
per 1 oktober. Aan het eind van het jaar maakte de 
subsidie ongeveer 32 % van de marktprijs uit. 
6.46. De in april 1976 ingevoerde voorwaarde dat 
minimaal 60 % MMP in het mengvoeder moest worden 
verwerkt „... om de hoeveelheden magere-melkpoeder die 
worden gebruikt in diervoeder te handhaven en uit te 
breiden" (19) werd in 1988 eerst gewijzigd, waarbij dit 
percentage tot 45 werd teruggebracht, en met ingang van 
oktober afgeschaft. 
Tabel 6.3 — Begrotingsuitgaven over de periode 1986-1988 
aan steun voor in mengvoeder verwerkt MMP ('), 
verdeeld naar Lid-Staat 
(Mio ECU) 
Lid-Staat 
België 
Denemarken 
BR Duitsland 
Griekenland 
Spanje 
Frankrijk 
Ierland 
Italië 
Luxemburg 
Nederland 
Portugal 
Verenigd Koninkrijk 
EUR 12 1986 
21,0 
9,5 
246,7 
0,0 
0,0 
448,6 
28,2 
4,4 
0,7 
224,9 
0,0 
17,2 
1 001,3 1987 (2) 
12,7 
8,0 
227,5 
0,0 
0,0 
361,2 
19,2 
3,7 
0,5 
204,9 
0,0 
12,9 
850,6 1988 
12,7 
6,6 
253,0 
0,0 
0,0 
342,4 
14,6 
4,4 
0,6 
203,0 
0,0 
13,1 
850,5 
(') Betreft zowel voor denaturatie als voor verwerking in mengvoeder 
bestemd MMP. 
(2) Het begrotingsjaar 1987 voor het EOGFL bestreek 10 maanden 
(januari tot en met oktober). 
(ir) Het percentage van het verwerkte MMP varieert aanzienlijk 
per soort mengvoeder. Toen in 1976 verwerkingsdrempels 
werden ingevoerd, kwam in produkten verwerkt MMP 
onder het vastgestelde minimum niet voor de steun in 
aanmerking. 
(18) Daar denaturering een onbelangrijk deel is van de regeling, 
gaat het hier slechts om verwerking, waarop het onderzoek 
van de Kamer betrekking had. 
(19) Tweede overweging van Verordening (EEG) nr. 804/76 van 
de Commissie van 7 april 1976; PB L 93 van 8.4.1976. 
78 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
6.47. Verordening (EEG) nr. 1725/79 bevat een aantal 
concrete bepalingen betreffende door de autoriteiten van 
de Lid-Staten uit te voeren fysieke en administratieve 
controles om te waarborgen dat de subsidie slechts 
betaald wordt voor werkelijk in diervoeder verwerkt 
MMP. Deze bepalingen behelzen: 
(a) erkenning van bedrijven waaraan de steun kan 
worden verleend (artikel 8, leden 1 en 2); 
(b) mededeling van het produktieprogramma aan de 
controle-instantie (artikel 10, lid 2, sub c); 
(c) een aantal concrete bepalingen betreffende regelma­
tig plaatsvindende onaangekondigde fysieke contro­
les en controles aan de hand van bewijsstukken op het 
produktieproces (artikel 10, lid 2, sub a, b, c en g); 
(d) een aantal concrete bepalingen betreffende grondige 
controles op de bij de verordening verplicht gestelde 
handelsdocumenten en voorraadboekhouding als 
aanvulling op de regelmatig plaatsvindende onaange­
kondigde controles (artikel 10, lid 2, sub c); 
(e) minimum kwaliteitseisen voor de grondstoffen (arti­
kel 1) en voor eindprodukten (artikel 4, lid 1), 
minimumvereisten waaraan de boekhouding moet 
voldoen (artikelen 8, leden 3, 4 en 5), voorgeschreven 
laboratoriumanalyses (bijlagen I, II en III), controles 
op mengvoeder dat geleverd wordt met tankwagens 
of containers (artikel 6) en bepalingen betreffende het 
merken van de verpakkingen (artikel 4, lid 2). 
6.48. Het onderzoek van de Kamer betrof de wijze 
waarop de regeling in de BR Duitsland, Frankrijk, Italië 
en Nederland werd uitgevoerd, alsmede het economisch 
beheer van de regeling door de Commissie en haar rol bij 
het centrale toezicht op de uitvoering van de regeling door 
de Lid-Staten. 
Nationale controles 
Algemene bevindingen 
6.49. In drie van de bezochte Lid-Staten (BR Duitsland, 
Frankrijk en Nederland) functioneerden de controle­
voorzieningen in het algemeen bevredigend (20). Dit is 
grotendeels toe te schrijven aan: 
(a) het stringente en specifieke controlekader waarin 
Verordening (EEG) nr. 1725/79 van de Commissie 
voorziet: de bepalingen van deze verordening werden 
(20) Er werden enkele problemen van ondergeschikt belang bij 
het functioneren van de controlesystemen vastgesteld en 
deze werden ter kennis van de betrokken nationale 
autoriteiten gebracht. bij een aantal gelegenheden bijgesteld om de controle­
voorzieningen te verbeteren. In het algemeen zijn zij 
goed aangepast aan de vereisten van de regeling, zijn 
zij niet voor tweeërlei uitleg vatbaar en worden zij 
door de controle-instanties in de Lid-Staten goed 
begrepen; 
(b) de hoge prioriteit die de dienst Afwikkeling van de 
rekeningen van de Commissie geeft aan de controle 
van de regeling. De in de procedures van de Lid-
Staten ontdekte tekortkomingen werden verhol­
pen (21) en de eerste systeemcontrole die door deze 
dienst in 1988 in de sector zuivel werd uitgevoerd had 
betrekking op deze regeling in verschillende Lid-
Staten : daardoor heeft de Commissie een goed inzicht 
in de door de Lid-Staten toegepaste systemen en deze 
laatste weten wat door de Commissie van hen 
verlangd wordt; 
(c) de lange ervaring van de Lid-Staten met de tenuit­
voerlegging van de regeling. 
6.50. In Italië werd echter een aantal tekortkomingen 
met betrekking tot de controlevoorzieningen geconsta­
teerd : 
(a) de controleurs beschikken niet over gedetailleerde 
instructies ter aanvulling van de ministeriële beschik­
king waarbij de communautaire regelgeving is 
omgezet in Italiaans recht; 
(b) alle controles bij een onderneming worden door één 
controleur uitgevoerd, die door het ontbreken van 
een rouleerschema voor controleurs vaak jarenlang 
dezelfde onderneming controleert: deze tekortko­
ming is des te ernstiger, daar uit niets blijkt dat door 
een superieur toezicht wordt gehouden op het werk 
van de controleur; 
(c) de provinciale controle-instanties die belast zijn met 
de taak de regeling te controleren, hebben krachtens 
het Italiaanse recht niet de bevoegdheid de rekenin­
gen te controleren van de bedrijven die de mengvoe­
ders produceren; 
(d) er waren onvoldoende aanwijzingen dat de controles 
aan de hand van bewijsstukken en de fysieke 
controles uitgevoerd waren. 
6.51. Het is van bijzonder belang dat de controle­
instanties van de Lid-Staten bij hun onderzoek van de 
restitutie-ontvangende bedrijven conform de regelgeving 
gebruik maken van een combinatie van fysieke controles 
— bezoeken ter plaatse en laboratoriumanalyses — en 
(21) Zie bij voorbeeld het probleem betreffende de frequentie en 
het niet aangekondigd zijn van de controles in Nederland, 
beknopt verslag 1980 en 1981, paragraaf 3.3.1.1.2. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 79 
administratieve controles op de bewijsstukken die de 
subsidie-aanvragen ondersteunen. De ervaring heeft 
geleerd dat slechts door een combinatie van deze 
controles naar behoren kan worden nagegaan of de 
regeling op de juiste wijze wordt uitgevoerd. Zo 
verschaffen bij voorbeeld de laboratoriumanalyses van 
monsters van mengvoeders die onder meer bedoeld zijn 
om na te gaan hoe groot het percentage in het produkt 
verwerkt MMP is, niet voldoende bewijs van het 
werkelijke percentage dat daarin verwerkt is: deze 
peilingen moeten worden aangevuld met grondige 
controles aan de hand van bewijsstukken en fysieke 
controles op de input van grondstoffen, het produktie-
proces en de output van produkten. De toetsing van de 
administratieve voorraad aan de werkelijke voorraad is 
een zeer belangrijk onderdeel van deze procedure. 
6.52. Het besluit tot afschaffing van de voorwaarde dat 
minimaal 60 % magere-melkpoeder in de produkten 
moet zijn verwerkt, doet een potentieel controleprobleem 
rijzen. De Kamer constateerde dat de methode van 
frequente monsterneming en analyses en het risico van het 
verspelen van de steun indien de hoeveelheid verwerkt 
MMP daalde tot onder de grens van 60 % (22), er in grote 
mate toe bijdroegen dat de betrokken bedrijven controle-
bewust handelden. Bij een verwerkte hoeveelheid van 
minder dan 50 %, zijn de bestaande analysemethodes 
echter onbetrouwbaar en de Commissie heeft ermee 
ingestemd dat voor de mengvoeders die minder dan 50 % 
MMP bevatten geen laboratoriumanalyses hoeven te 
worden uitgevoerd (23). Voor deze produkten is de 
laboratoriumanalyse die deel uitmaakte van een reeks 
elkaar aanvullende controles komen te vervallen: er moet 
nu volledig worden afgegaan op de resultaten van de 
controles aan de hand van de boekhouding en de 
voorraadadministratie. Het is van groot belang dat de 
Commissie en de Lid-Staten ervoor zorgen dat deze 
controles intensiever worden ter compensatie van het 
wegvallen van de laboratoriumanalyses. 
6.53. Van de vier bezochte Lid-Staten voerden drie (BR 
Duitsland, Italië en Nederland) hun controles uit volgens 
de ene in de verordening bedoelde periodiciteit, namelijk 
regelmatige onaangekondigde controles om de 28 dagen 
gevolgd door grondige controles ten minste om de 3 
maanden, terwijl het vierde land (Frankrijk) de andere in 
de verordening bedoelde periodiciteit aanhield, namelijk 
regelmatige onaangekondigde controles om de 14 dagen 
gevolgd door grondige controles ten minste om de 12 
maanden. De Kamer meent dat de frequentie 28 dagen/3 
maanden doeltreffender is: de controle van de boeken is 
een zeer belangrijk onderdeel van de controles en de 
kwartaalperiodiciteit biedt een betere mogelijkheid tot 
het doorlichten van de activiteiten van de bedrijven. 
(22) Voor verwerkingspercentages vanaf 59 tot juist onder de 
60 % werd de steun verminderd met 10 %, voor een 
verwerkingspercentage onder 59 % ging de subsidie volledig 
verloren. 
(23) Verordening (EEG) nr. 3368/88 van de Commissie van 28 
oktober 1988 (PB L 296 van 29.10.1988), houdende 
wijziging van Verordening (EEG) nr. 1725/79 van de 
Commissie. Verordening (EEG) nr. 1624/76 van de Commissie 
6.54. Wanneer het MMP verwerkt is door een mengvoe­
derfabrikant uit een andere Lid-Staat, wordt de subsidie 
door het betaalorgaan van de Lid-Staat van verzending 
rechtstreeks aan de exporteur betaald tegen overlegging 
van het bewijs (in de vorm van een door de douane van de 
Lid-Staat van bestemming volledig ingevuld T5-docu-
ment (zie paragraaf 6.32)) dat het MMP in de Lid-Staat 
van bestemming onder douanecontrole is geplaatst. De 
importeur, die het MMP koopt tegen een prijs waarin de 
subsidie niet is doorberekend, is verplicht bij de douane 
een waarborg te stellen van 110 % van de waarde van de 
subsidie. Deze waarborg wordt pas vrijgegeven na 
bevredigende resultaten van de controlemaatregelen, die 
in hoofdzaak dezelfde zijn als bedoeld in Verordening 
(EEG) nr. 1725/79 van de Commissie. Tot 1988 vonden 
deze bepalingen slechts in Italië toepassing. In 1988 ging 
ook Spanje ze toepassen en toen de binnenlandse 
leveranties van MMP in Frankrijk begonnen terug te 
lopen, trof ook dit land maatregelen om MMP met 
toepassing van de bepalingen van Verordening (EEG) nr. 
1624/76 in te voeren. 
6.55. De Kamer heeft ernstige twijfels over het be­
staansrecht van Verordening (EEG) nr. 1624/76, zowel 
wat betreft de gevolgen voor de controle op de regeling als 
wat betreft de ongelijke behandeling die deze verordening 
met zich meebrengt ten opzichte van Verordening (EEG) 
nr. 1725/79. 
Controlevoorzieningen 
6.56. In de eerste plaats is er een groot probleem 
doordat de te verrichten controles zijn gespreid over de 
controle-instanties van twee Lid-Staten: de ene heeft tot 
taak na te gaan of het uitgevoerde MMP aan de 
kwaliteitsvereisten voldoet, of de in het exportdocument 
opgegeven hoeveelheden, enz. juist zijn en of het T5-
document teruggezonden wordt zodat de subsidie kan 
worden uitbetaald, terwijl de andere nagaat of het MMP 
op de juiste wijze is verwerkt zodat de waarborg kan 
worden vrijgegeven. Wat de BR Duitsland en Italië 
betreft, constateerde de Kamer dat de controle-instanties 
van de ene Lid-Staat nauwelijks op de hoogte zijn van de 
controles die verricht zijn door die van de andere Lid-
Staat en dat zij heel weinig contact onderhielden. 
6.57. In de tweede plaats is er het probleem dat de 
transacties uit hoofde van Verordening (EEG) nr. 
1624/76 zich in feite aan de in Richtlijn 77/435 (24) 
(24) Richtlijn 77/435 betreft de controle op de handels­
documenten van de ondernemingen die van het EOGFL, 
afdeling Garantie, bedragen ontvangen of daaraan bedra­
gen verschuldigd zijn. Richtlijn 77/435/EEG van de Raad 
van 27 juni 1977; PB L 172 van 12.7.1977. 
80 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
voorgeschreven systematische controles onttrekken. In 
de BR Duitsland worden deze controles slechts uitge­
voerd op het deel van de transactie dat in de Bondsrepu­
bliek plaatsvindt en in Italië blijven systematische 
controles in het kader van de richtlijn volledig achter­
wege, op grond van het feit dat in Italië geen steun uit 
hoofde van het EOGFL wordt betaald. Artikel 7 van de 
richtlijn voorziet uitdrukkelijk in samenwerking tussen de 
Lid-Staten die de richtlijn uitvoeren, maar desondanks 
komt er van deze samenwerking eenvoudigweg niets 
terecht. Met de subsidies die in het kader van Verordening 
(EEG) nr. 1624/76 betaald werden voor Duitse uitvoerle-
veranties van MMP aan Italië was in 1987 een bedrag 
gemoeid van 142,9 Mio ECU. Met betrekking tot deze 
uitgaven werden geen doeltreffende controles verricht. 
De Kamer dringt er bij de Commissie op aan stappen te 
ondernemen om te waarborgen dat de controle-instanties 
van de Lid-Staten die met de in de richtlijn bedoelde 
controles zijn belast, elkaar bijstand verlenen opdat de 
importerende en exporterende ondernemingen die com­
munautaire subsidies ontvangen doeltreffend gecontro­
leerd kunnen worden. 
Ongelijke behandeling ten gevolge van verschillen tussen 
Verordening (EEG) nr. 1624/76 en Verordening (EEG) nr. 
1725/79 
6.58. Hoewel Verordening (EEG) nr. 1624/76 van de 
Commissie slechts beoogt een ander systeem in te voeren 
voor de betaling van subsidie wanneer MMP in mengvoe­
ders verwerkt is in een andere Lid-Staat dan die waarin 
het MMP is geproduceerd, constateerde de Kamer dat de 
in het kader van Verordening (EEG) nr. 1624/76 aan 
Italiaanse ondernemingen — en sinds 1988 ook aan 
Franse ondernemingen — betaalde steun als gevolg van 
de werking van het agromonetaire stelsel groter is dan de 
steun die met toepassing van Verordening (EEG) nr. 
1725/79 wordt verkregen. Dit is toe te schrijven aan een 
aantal factoren, met name de volgende: 
(a) de Franse en Italiaanse ondernemingen profiteren 
van het feit dat bij de subsidie gebruik wordt gemaakt 
van de Duitse groene koers, die hoger is dan de Franse 
en Italiaanse; 
(b) de gedetailleerde wijze waarop het monetaire com­
penserende bedrag voor uit hoofde van Verordening 
(EEG) nr. 1624/76 gesubsidieerd MMP wordt 
berekend, resulteert in een verhoging van de subsidie. 
6.59. In 1988 was het gemiddelde voordeel voor 
Italiaanse producenten ongeveer 2,5 % van de marktprijs 
voor MMP. Het hogere niveau van de subsidie betekende 
hogere begrotingsuitgaven. Met betrekking tot de 
167 717 ton MMP die uit de BR Duitsland naar Italië 
werden uitgevoerd, waren deze uitgaven volgens een 
raming van de Rekenkamer voor 1988 4,9 Mio ECU 
hoger dan het geval zou zijn geweest als de subsidie met 
toepassing van Verordening (EEG) nr. 1725/79 recht­
streeks in lire was betaald. Het is niet verwonderlijk dat de 
Franse producenten in 1988, toen zich in Frankrijk een 
tekort aan melkpoeder aftekende, toepassing wensten van 
Verordening (EEG) nr. 1624/76. Hoewel de organisatie 
van de omschakeling enige tijd in beslag nam, zodat in 1988 in werkelijkheid maar zeer weinig MMP uit de BR 
Duitsland naar Frankrijk werd uitgevoerd met toepassing 
van deze verordening, vielen in de eerste maanden van 
1989 grote uitvoerstromen te constateren van in 1988 
aangekocht MMP. 
6.60. Een extra ongelijke behandeling die voortvloeit uit 
Verordening (EEG) nr. 1624/76 is dat de steunbetaling 
wordt vervroegd doordat voor de verwerking een periode 
van 6 maanden is toegestaan. Bij toepassing van 
Verordening (EEG) nr. 1725/79 wordt het recht op de 
steun verkregen in de maand die volgt op de datum van 
verwerking. Gezien de waarde van de subsidie (paragraaf 
6.45) genieten degenen die krachtens Verordening (EEG) 
nr. 1624/76 steun ontvangen een aanzienlijk financieel 
voordeel ten laste van de EG-begroting. Sommige 
ondernemingen in Italië en Frankrijk gebruikten dit 
voordeel in 1988 als bijdrage in de financiering van grote 
aankopen van MMP uit de interventievoorraden. 
6.61. Volgens de Kamer is er geen enkele dwingende 
administratieve reden waarom fabrikanten van mengvoe­
ders die MMP invoeren, voor dit MMP niet de volle 
marktprijs betalen en niet op de normale wijze als bedoeld 
in Verordening (EEG) nr. 1725/79 de subsidie aanvragen 
bij het betaalorgaan van hun land. Daarom dringt de 
Kamer er bij de Commissie op aan dat zij zich onverwijld 
bezint op de noodzaak van handhaving van Verordening 
(EEG) nr. 1624/76 en hierover verslag uitbrengt. 
Fraude en onregelmatigheden 
6.62. Het risico van fraude en onregelmatigheden is bij 
deze regeling betrekkelijk hoog en er hebben zich in dit 
verband opmerkelijke gevallen voorgedaan. Kenmerken­
de voorbeelden van fraude waren onder meer dat MMP 
waarvoor subsidie werd ontvangen, voor niet-goedge-
keurde doeleinden werd gebruikt en dat er in het MMP 
goedkopere componenten (bij voorbeeld weipoeder) 
werden verwerkt. De steun is hoog, en een wezenlijk 
probleem bij de regeling is dat zowel MMP voor 
diervoeder als het diervoeder zelf produkten zijn van een 
dermate hoge kwaliteit dat zij wegens hun technische 
eigenschappen en hun voedingswaarde ook gebruikt 
kunnen worden in voor menselijke consumptie bestemde 
produkten. De Kamer constateerde dat: 
(a) er een verontrustend gebrek aan communicatie en 
doeltreffende samenwerking bestond tussen de auto­
riteiten van de Lid-Staten in de gevallen dat de fraude 
betrekking had op grensoverschrijdende transacties 
binnen de Gemeenschap; 
(b) de Commissie niet in staat bleek de fraude op dit 
gebied doeltreffend te bestrijden: zij heeft te kampen 
met een gebrek aan relevante informatie per fraudege­
val, en de vaak zeer omslachtige gerechtelijke 
procedures van de Lid-Staten bij het instellen van een 
vervolging wegens fraude geven haar weinig armslag; 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 81 
(c) er niettemin behoefte is aan een grotere coördinatie 
tussen de diensten van de Commissie, met name 
tussen de diensten Afwikkeling van de rekeningen en 
Fraude en onregelmatigheden enerzijds en de afdeling 
voor de marktordening anderzijds, opdat vooral de 
ambtenaren die zich bezighouden met het onderzoek 
naar fraude en onregelmatigheden zich beter op de 
hoogte kunnen stellen van de door de relevante 
verordeningen voorgeschreven controlevoorzienin­
gen in de Lid-Staten. 
Beheer door de Commissie 
De vaststelling van het steunbedrag 
6.63. Hoewel in artikel 2, lid 1, sub a, van Verordening 
(EEG) nr. 986/68 van de Raad (25) een aantal markt­
factoren wordt genoemd waarmee bij de vaststelling van 
het steunbedrag rekening dient te worden gehouden, heeft 
de Kamer niet of nauwelijks kunnen vaststellen welke 
concrete beoordelingsmaatstaven gehanteerd werden om 
de verschillende vastgestelde subsidieniveaus te recht­
vaardigen. Zo worden er bijvoorbeeld geen specifieke 
analyses verricht om na te gaan wat het optimale 
subsidieniveau is voor de afzet van een bepaalde 
hoeveelheid produkten met zo laag mogelijke kosten voor 
de begroting. De verminderingen van de steunbedragen in 
1988 gingen niet gepaard met evaluaties die de gekozen 
nieuwe steunniveaus rechtvaardigden. 
6.64. In deze situatie bestaat het risico dat het 
steunbedrag op een onnodig hoog niveau wordt vast­
gesteld. Bij de betrokken regeling zouden de gevolgen 
voor de begroting belangrijk kunnen zijn, daar een 
wijziging van de steun voor 1987 met 5 ECU/100 kg 
financiële gevolgen ten bedrage van 62,1 Mio ECU voor 
de begroting zou hebben gehad. 
6.65. In de gewijzigde marktsituatie die gekenmerkt 
wordt door een verminderd aanbod van MMP zal voorts, 
indien de steunbedragen op een te hoog niveau worden 
vastgesteld, de vraag naar het gesubsidieerde produkt 
verhinderen dat ondernemingen die bereid zijn de 
marktprijs te betalen aankopen kunnen doen, waardoor 
de marktprijzen zullen stijgen. Op middellange termijn 
dienen de steunbedragen zodanig te worden aangepast 
dat aan de vraag op de markt voldaan wordt tegen prijzen 
die gelijk zijn aan de interventieprijs en niet hoger. 
6.66. Hoewel de Kamer zich bewust is van de moeilijk­
heden die zich bij een inschrijvingsprocedure voor de 
steun zouden kunnen voordoen, met name dat de kleinere 
handelaren van de regeling zouden kunnen worden 
uitgesloten, is zij van mening dat daarmee meer garanties 
worden geboden voor een optimale vaststelling van de 
steunbedragen. 
(25) Verordening (EEG) nr. 986/68 van de Raad van 15 juli 1968; 
PB L 169 van 18.7.1968. Beheer van de interventievoorraden in 1988 
6.67. Hoewel de regeling bedoeld is voor het afzetten 
van op de markt aangeboden hoeveelheden MMP is het 
mogelijk MMP uit de interventievoorraden aan te kopen 
tegen de interventieprijs en steun aan te vragen voor de 
verwerking daarvan in mengvoeder alsof het ging om 
normaal op de markt aangeboden magere melkpoeder. 
Aangezien het marktaanbod van MMP in 1988 ver­
minderde, werd de aankoop uit interventievoorraden een 
steeds belangrijker voorzieningsbron van MMP in het 
kader van deze regeling. 
6.68. Eind april 1988 was er een plotselinge grote 
speculatieve activiteit omdat toen in één dag 180 000 ton 
MMP — 75 % van de beschikbare voorraad in openbare 
opslag — uit de interventievoorraden werd opgekocht 
tegen interventieprijzen. Dit resulteerde onmiddellijk in 
een stijging met 12 % van de marktprijzen voor MMP, 
gevolgd door verdere stijgingen vanaf augustus, toen het 
marktaanbod bleef afnemen. In november 1988, toen de 
marktprijzen een recordhoogte bereikten, lagen zij 19 % 
boven het niveau van de interventieprijs (26). 
6.69. Deze ontwikkeling had tot gevolg dat de handela­
ren in feite een groot deel van de taak van de Commissie 
met betrekking tot het marktbeheer overnamen. Zij 
hadden greep op een groot deel van de beschikbare 
voorraden en waren zo in staat de marktprijzen op te 
drijven en speculatieve winsten te behalen. 
6.70. De Kamer is van mening dat, gezien het eind 1987 
geringere aanbod van MMP op de markt, verkopen uit de 
interventievoorraden tegen de interventieprijs hadden 
moeten worden opgeschort en dat voor de verkopen uit de 
interventievoorraden een inschrijvingsprocedure had 
moeten worden toegepast. Dit zou: 
(a) ertoe geleid hebben dat de opwaartse trend van de 
prijzen op korte termijn aan de communautaire 
begroting ten goede was gekomen: als men uitgaat 
van de veronderstelling dat een inschrijvingssysteem 
de Commissie in staat zou hebben gesteld de 180 000 
ton melkpoeder uit de interventievoorraden te 
verkopen tegen een prijs die boven de interventieprijs 
lag, zou elke stijging van de werkelijke verkoopprijs 
met 1 % geleid hebben tot begrotingsontvangsten van 
3,2 Mio ECU, vóór aftrek van eventuele extra kosten 
voor openbare opslag als gevolg van het feit dat het 
melkpoeder iets langer had moeten worden opgesla­
gen. 
(b) het mogelijk hebben gemaakt het niveau van de 
steunbedragen zodanig aan te passen dat op middel­
lange termijn de marktprijzen weer zouden zijn 
gedaald tot ongeveer de interventieprijs, waardoor de 
instabiliteit zou zijn voorkomen die de MMP-markt 
tijdens het tweede halfjaar 1988 kenmerkte. 
(26) Gegevens voor de BR Duitsland, die voor de situatie 
representatief zijn. 
82 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Slotopmerkingen 
6.71. De Kamer wenst de volgende positieve aspecten 
van het beheer en de controle betreffende de regeling voor 
steun aan in mengvoeder verwerkt MMP te onder­
strepen : 
(a) de communautaire verordening voorziet voor het 
beheer en de controle in een duidelijk omschreven 
kader dat in het algemeen goed is aangepast aan de 
kenmerken van de betrokken activiteit; 
(b) de Commissie heeft de tenuitvoerlegging van de 
verordening vrij grondig gecontroleerd, hetgeen een 
gunstig effect heeft gehad op de door de Lid-Staten 
verrichte controles; 
(c) de Lid-Staten weten welke controle-activiteiten van 
hen verlangd worden en zij hebben, althans wat drie 
van de bezochte Lid-Staten betreft, deugdelijke 
systemen en procedures voor het beheer en de 
controle van de regeling opgezet. 
6.72. Hieruit kan lering worden getrokken voor andere 
regelingen, waar deze drie factoren zich nog niet 
voordoen. 
6.73. Wat betreft het economisch beheer is de Kamer 
van mening dat in de gewijzigde marktsituatie, geken­
merkt door een geringer aanbod van MMP op de markt 
en marktprijzen boven het niveau van de interventieprijs, 
de aandacht meer zou moeten worden geconcentreerd op 
een optimalisering van het steunbedrag. De invoering van 
een inschrijvingsprocedure, zoals die bestaat in het kader 
van de subsidieregeling voor banketbakkersboter, voor 
consumptie-ijs, enz., zou tot het bereiken van dit doel 
kunnen bijdragen. 
De premie per ooi in de sector schape- en 
geit e vlees 
6.14. De belangrijkste regeling in het kader van de 
gemeenschappelijke marktordening in de sector schape­
en geitevlees is de premie per ooi (27). Deze premie, die 
rechtstreeks betaald wordt aan meer dan 500 000 
schapen- (en geiten)houders in de Gemeenschap, wordt 
op een zodanig niveau vastgesteld dat zij het verschil 
compenseert tussen de marktprijzen en de „referentieprij-
zen", die voor de verschillende regio's van de Gemeen­
schap afzonderlijk worden vastgesteld. Zij bestaat in een 
inkomenssteun voor de producenten van schapevlees. 
(27) Verordening (EEG) nr. 1837/80 van de Raad van 27 juni 
1980 (PB L 183 van 16 juli 1980) en Verordening (EEG) nr. 
3007/84 van de Commissie van 26 oktober 1984 (PB L 283 
van 27.10.1984). 6.75. Het onderzoek van de Kamer in 1988 was gericht 
op de administratie van en de controles op de regeling 
inzake de premie per ooi. Er werden controle-bezoeken 
afgelegd in de drie Lid-Staten die het meest profiteren van 
de regeling, namelijk Spanje, Frankrijk en het Verenigd 
Koninkrijk, alsook bij de betrokken diensten van de 
Commissie. 
Begrotingsuitgaven 
6.76. Sinds de invoering van de marktordening voor 
schapevlees in 1980 zijn de totale begrotingskosten ervan 
in zeer snel tempo gestegen. In haar speciale verslag van 
1984 over de werking van de gemeenschappelijke 
marktordening in de sector schape- en geitevlees (28) 
sprak de Kamer haar bezorgdheid erover uit dat de 
Gemeenschap niet meer echt greep had op de schapevlees­
markt en dat de beschikbare gegevens wezen in de richting 
van een blijvende toeneming van de aan deze steunrege­
ling verbonden begrotingslasten. De begrotingsuitgaven 
voor de premie per ooi zijn gestegen van 61,7 Mio ECU in 
1982 tot 1 125,9 Mio ECU in 1988 en te verwachten valt 
dat deze uitgaven in 1989 zullen blijven stijgen. In maart 
1988 werd een stabilisatiemechanisme ingevoerd, waarbij 
de gegarandeerde maximumomvang van het bestand in 
de Gemeenschap werd vastgesteld op 62 miljoen stuks. 
Deze maatregel was echter niet voldoende om tot eind 
1988 de begrotingsuitgaven in te dammen. 
6.77. Tabel 6.4 geeft over de periode 1986-1988 een 
overzicht van de begrotingsuitgaven betreffende de 
premie per ooi, verdeeld naar Lid-Staat. De uitgaven voor 
de premie, die in 1988 1 125,9 Mio ECU beliepen, 
maakten 87 % uit van de totale uitgaven in de sector. De 
Lid-Staten die het meest profiteren van deze premierege­
ling zijn Spanje (29,4% van de in 1988 uitgekeerde 
premies per ooi), Frankrijk (16,9 %), het Verenigd 
Koninkrijk (16,3 %) en Griekenland (14,4 %). Dat 
tussen 1987 en 1988 de totale uitgaven voor de premie per 
ooi 2,3 keer zo groot werden, is deels het gevolg van sterk 
toegenomen uitgaven ten behoeve van de nieuwe Lid-
Staat Spanje, maar werd ook veroorzaakt door belangrij­
ke toenemingen in de meeste andere Lid-Staten. 
Belangrijkste administratieve procedures 
6.78. Aan het begin van het verkoopseizoen, dat 
samenvalt met het kalenderjaar, dienen de betrokken 
(28) Speciaal verslag van de Rekenkamer over de werking van de 
gemeenschappelijke ordening der markten in de sector 
schapevlees (PB C 234 van 4.9.1984). 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 83 
Tabel 6.4 — Begrotingsuitgaven over de periode 1986-1988 
voor de premie per ooi, verdeeld naar Lid-Staat 
(Mio ECU) 
Lid-Staat 
België 
Denemarken 
BR Duitsland 
Griekenland 
Spanje 
Frankrijk 
Ierland 
Italië 
Luxemburg 
Nederland 
Portugal 
Verenigd Koninkrijk (3) 
EUR 12 1986 
0,7 
0,5 
11,8 
20,7 
n.v.t. (2) 
140,8 
62,0 
21,7 
0,1 
4,0 
n.v.t. (2) 
193,6 
456,7 1987 (') 
1,0 
0,9 
18,9 
99,5 
105,7 
57,9 
61,9 
23,7 
0,0 
0,1 
10,9 
96,5 
476,8 1988 
1,6 
1,8 
34,7 
161,5 
331,4 
190,3 
81,3 
69,9 
0,1 
28,5 
41,1 
183,4 
1 125,9 
(') Het begrotingsjaar 1987 voor het EOGFL bestreek 10 maanden 
(januari tot en met oktober). 
(2) n.v.t. = niet van toepassing. Spanje en Portugal traden pas op 
1.1.1986 tot de EEG toe. 
(3) Zonder de variabele slachtpremie. 
veehouders hun aanvragen om de premie in. In hun 
aanvragen doen zij opgave van het aantal voor de premie 
in aanmerking komende ooien (29). De veehouders 
verplichten zich ertoe het aantal in aanmerking komende, 
in de premieaan vraag vermelde ooien gedurende 100 
dagen, te rekenen vanaf de laatste dag van de termijn voor 
de indiening van de aanvraag, op hun bedrijf te houden: 
deze bepaling is bedoeld om te verzekeren dat niet meer 
dan één bedrijf een premie voor dezelfde ooi ontvangt. 
6.79. Verordening (EEG) nr. 3007/84 van de Commissie 
voorziet in administratieve controles, aangevuld met 
steekproefsgewijze inspecties ter plaatse, gedurende de 
periode van 100 dagen. Deze inspecties leiden tot een 
evenredige vermindering van de premie indien het 
aangetroffen aantal ooien kleiner is dan het opgegeven 
aantal. Indien het geringere aantal ooien niet is toe te 
schrijven aan natuurlijke omstandigheden of aan gevallen 
van overmacht, wordt de aangevraagde premie volledig 
geweigerd. 
(29) De voor de premie in aanmerking komende ooien worden 
omschreven als vrouwelijke schapen die voor de eerste maal 
zijn gedekt (dus vrouwelijke lammeren van minder dan een 
jaar) en die zichtbaar drachtig zijn of minstens eenmaal 
hebben gelammerd, behalve uitstootooien. Uitstootooien 
zijn ooien die niet meer vruchtbaar zijn en normaal bestemd 
zijn voor verkoop voor de slacht. Nationale controles 
Controleerbaarheid van de bepalingen van de 
verordeningen 
6.80. De Kamer constateerde dat een aantal belangrijke 
bepalingen van de verordeningen niet was aangepast aan 
de werkelijke omstandigheden van de schapenfokkerij, 
noch aan de praktische controlevereisten. 
Omschrijving van de „voor premie in aanmerking komende ooi" 
6.81. Het is onmogelijk na te gaan, zelfs voor ervaren 
inspecteurs, welke vrouwelijke schapen „zichtbaar drach­
tig zijn" (30) (waarvoor de premie kan worden aange­
vraagd) en welke „uitstootschapen" (31) zijn (waarvoor 
geen premie kan worden aangevraagd). Daar deze 
categorieën tot 15 % kunnen uitmaken van het bestand, is 
dit probleem niet te verwaarlozen. 
Controle op de „natuurlijke levensomstandigheden" (32) 
6.82. De beoordeling of een vermindering van het 
aantal voor premie in aanmerking komende ooien te 
wijten is aan natuurlijke omstandigheden of een andere 
oorzaak heeft, wordt overgelaten aan de inspecteur. 
Anders dan in gevallen van overmacht (33) hoeft de 
veehouder geen bewijsstukken over te leggen voor een 
vermindering van het bestand ten gevolge van natuurlijke 
omstandigheden en dit zou ook niet doenlijk zijn, daar in 
vele gevallen de veehouder zelf niet weet wat de oorzaak 
van het verlies — dood of verdwijning — van een ooi is. 
Verliezen wegens natuurlijke omstandigheden zijn een 
normaal verschijnsel in een kudde en kunnen 6-8 % of in 
sommige gebieden zelfs 10 % van het bestand uitmaken. 
6.83. Omdat de veehouders geneigd zijn alle door de 
inspecteur geconstateerde verminderingen van het aantal 
ooien — behalve in met bewijsstukken gestaafde gevallen 
van overmacht — toe te schrijven aan verliezen wegens 
natuurlijke omstandigheden, en omdat het voor de 
inspecteur moeilijk is deze uitleg te betwisten, wordt in de 
praktijk slechts dan een speciaal onderzoek ingesteld naar 
de natuurlijke verliezen als het door de veehouder 
opgegeven aantal groter is dan een richtpercentage dat als 
normaal voor verliezen wegens natuurlijke omstandig­
heden wordt beschouwd (b.v. 10 % in Spanje). 
(30) Artikel 5 van Verordening (EEG) nr. 3007/84 van de 
Commissie. 
(31) Artikel 1, lid 2, van Verordening (EEG) nr. 872/84 van de 
Raad van 31 maart 1984; PB L 90 van 1.4.1984. 
(32) Artikel 7 van Verordening (EEG) nr. 3007/84 van de 
Commissie. 
(33) De gevallen van overmacht worden met inachtneming van 
de ter rechtvaardiging aangevoerde omstandigheden en 
bewijsstukken elk afzonderlijk onderzocht (Artikel 7, eerste 
alinea, van Verordening (EEG) nr. 3007/84 van de 
Commissie). 
84 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Niet-geïnspecteerde bestanden 
6.84. Daar de verordening alleen voorziet in een 
evenredige vermindering van de premie wanneer natuur­
lijke verliezen ten gevolge van een controle zijn vast­
gesteld — de veehouders zijn niet verplicht stelselmatig 
zulke verliezen op te geven — is het waarschijnlijk dat te 
grote premies worden uitgekeerd aan schapenhouders bij 
wie geen inspectie heeft plaatsgevonden. 
6.85. Uit de thans beschikbare gegevens kan worden 
afgeleid dat elk jaar ongeveer 85 % van de bestanden niet 
wordt geïnspecteerd. Aangenomen ten eerste dat de wel 
en niet gecontroleerde bestanden ongeveer even groot 
zijn, en ten tweede dat van alle bestanden tot 10 % door 
natuurlijke oorzaken verloren gaat, kan worden geraamd 
dat voor ten hoogste 10 % van de ooien behorende tot de 
niet-geïnspecteerde bestanden te hoge premies worden 
betaald. Dit impliceert dat een bedrag dat kan oplopen tot 
8,5 % van de jaaruitgaven (96 Mio ECU in 1988) wellicht 
nodeloos wordt uitgekeerd. 
6.86. In 1988 stelden sommige Lid-Staten (bij voorbeeld 
Spanje en het Verenigd Koninkrijk) een eigen systeem in 
dat de veehouders verplicht opgave te doen van verliezen 
wegens natuurlijke omstandigheden, ongeacht of er al 
dan niet een inspectie heeft plaatsgevonden. De commu­
nautaire verordening zou onverwijld moeten worden 
aangepast teneinde in alle Lid-Staten de veehouders te 
verplichten stelselmatig opgave te doen van de verliezen 
wegens natuurlijke omstandigheden. 
Onevenredige verschillen tussen de sancties 
6.87. De verordening bepaalt dat de premie volledig 
wordt ingetrokken wanneer een vermindering van het 
aantal voor de premie in aanmerking komende ooien — 
ook al is er slechts één minder — niet kan worden 
toegeschreven aan een verlies wegens natuurlijke omstan­
digheden of aan een geval van overmacht; dit brengt met 
zich mee dat de veehouders proberen de bepalingen 
inzake de natuurlijke verliezen te ontduiken of dat zij, in 
het andere uiterste, stelselmatig minder premies aanvra­
gen dan waarop zij op grond van de verordening recht 
hebben. Geen van beide situaties is bevredigend. Nage­
gaan zou moeten worden of het mogelijk is de intrekking 
van de premie volgens een bepaalde gradatie te laten 
verlopen. 
Lammeren van (ten minste) 2 maanden, Griekenland en Italië 
6.88. In Griekenland en Italië is de marktprijs over het 
algemeen hoger dan de communautaire basisprijs. 
Desondanks ontvangen de veehouders in deze twee Lid-
Staten de premie per ooi, die even hoog is als in 
Frankrijk (34). Om voor deze premie in aanmerking te 
(34) Artikel 5, lid 5, van Verordening (EEG) nr. 1837/80 van de 
Raad. komen moet de veehouder zich ertoe verplichten de 
lammeren pas te verkopen als zij een gewicht hebben dat 
minstens vergelijkbaar is met dat van lammeren uit 
Frankrijk en ze dus te blijven houden tot zij ten minste 2 
maanden oud zijn; het gewicht bedraagt dan ongeveer 12-
13 kg. Gewoonlijk worden lammeren in deze beide 
Middellandse-zeelanden verkocht als ze 1 maand oud zijn 
en een gewicht hebben van 6-8 kg. 
6.89. De Commissie beschikt niet over informatie 
betreffende in Italië en Griekenland uitgevoerde controles 
die zouden kunnen bevestigen dat de lammeren daadwer­
kelijk, zoals vereist, gedurende 2 maanden worden 
gehouden. Het is zeer de vraag of de consumenten in 
Griekenland en Italië hun gebruiken en tradities (bij 
voorbeeld het jonge Paaslam in Griekenland) aan de 
bepalingen van de communautaire verordeningen aan­
passen. 
Vermelding van de controlevereisten 
6.90. In de verordeningen wordt niet duidelijk vermeld 
— soms zelfs in het geheel niet — welke controles door de 
Lid-Staten dienen te worden uitgevoerd. Ten gevolge 
hiervan zijn er van Lid-Staat tot Lid-Staat grote 
verschillen wat betreft het beheer van en de controle op de 
regeling. De meest opmerkelijke worden in de paragrafen 
hieronder aan de orde gesteld. 
Frequentie van de inspecties ter plaatse 
6.91. In de communautaire verordeningen wordt niet 
nader bepaald wat de minimaal verplichte frequentie voor 
de inspecties ter plaatse is. De Commissie beschouwt in 
het kader van de procedure voor de goedkeuring van de 
rekeningen een minimale frequentie van 5 % (35) als 
aanvaardbaar, hetgeen inhoudt dat er gemiddeld eens in 
de 20 jaar een inspectie bij een veehouder plaatsvindt. Bij 
het onderzoek van de Kamer bleek dat de Commissie niet 
op de hoogte was van de werkelijke frequentie van de 
inspecties in alle Lid-Staten, met name niet van die in 
Italië en Griekenland, twee van de grootste schapevlees-
producerende landen. In de Lid-Staten waar de frequentie 
van de inspecties wel bekend was, varieerde deze in 1988 
van 8 % in Frankrijk tot 100 % in Ierland. Dit probleem 
is des te belangrijker omdat op grond van de huidige 
regelgeving alleen de veehouders bij wie een inspectie 
heeft plaatsgevonden getroffen kunnen worden door een 
vermindering van de premie als gevolg van natuurlijke 
verliezen. 
(35) Dit is gegrond op de goedkeuringsprocedure betreffende de 
rekeningen voor het begrotingsjaar 1986. In Frankrijk werd 
geconstateerd dat het percentage van de inspecties in 
sommige departementen minder dan 5 was en dat in andere 
departementen helemaal geen inspecties waren verricht. Dit 
heeft ertoe geleid dat bij de goedkeuringsprocedure 
betreffende de rekeningen over 1986 een bedrag van ruim 
500 Mio FF nietig werd verklaard. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 85 
Fysieke telling van het schapenbestand 
6.92. Artikel 5 van Verordening (EEG) nr. 3007/84 van 
de Commissie geeft geen uitsluitsel over de vraag of een 
fysieke telling moet plaatshebben bij elke inspectie ter 
plaatse. Volgens de interpretatie van de Commissie zijn 
fysieke tellingen verplicht, maar deze mening werd niet 
volledig gedeeld door de autoriteiten in de Lid-Staten 
waar de Kamer controles uitvoerde. Het is niet zeker of 
fysieke tellingen steeds mogelijk zijn in gebieden waar de 
schapen bij het grazen grote afstanden afleggen, met 
name niet als de inspectie onaangekondigd is. De drie 
bezochte Lid-Staten maakten de Kamer er echter op 
opmerkzaam dat situaties waarin een fysieke telling in de 
praktijk niet mogelijk blijkt, nog steeds uitzonderlijk zijn 
en dat normaliter een fysieke telling dient te worden 
verricht. 
Permanent registratiestelsel van het schapenbestand 
6.93. De Lid-Staten die over een registratiestelsel (36) 
voor de mutaties van het schapenbestand beschikken, 
mogen de inspecties spreiden over het hele verkoopsei­
zoen, en de veehouders kunnen de ooien ongeveer 2 
maanden eerder verkopen omdat in dit geval de verplichte 
termijn van 100 dagen begint op de dag van indiening van 
de premieaanvraag. In de verordening is geen basis­
criterium vermeld waaraan het in de Lid-Staten toegepas­
te systeem moet beantwoorden en evenmin is er een 
procedure vastgesteld om toestemming voor de toepas­
sing van deze bepaling te geven. 
6.94. Alleen Denemarken en het Verenigd Koninkrijk 
passen deze bepaling toe, maar geen van beide landen 
houdt een register bij dat alle mutaties van het bestand 
weergeeft. In Denemarken is er geen register als zodanig, 
maar zijn er alleen afzonderlijke documenten die 
geboortencijfers, sterftecijfers, verkopen en aankopen 
vermelden. In het Verenigd Koninkrijk zijn in het 
bestandregister geen geboorten- en sterftecijfers opgeno­
men. De in deze beide Lid-Staten bijgehouden documen­
tatie betreffende het schapenbestand is niet veel vollediger 
dan die van de andere Lid-Staten, die de bepalingen 
betreffende het registratiestelsel niet toepassen. 
6.95. Het registratiestelsel zou een ruimere opzet 
moeten krijgen opdat kan worden beschikt over een 
volledig overzicht van de mutaties van het schapenbe­
stand, zulks in aansluiting op het voorstel van de 
Commissie aan de Raad betreffende een harmonisering 
van de veterinaire controles op de markt voor schape-
vlees (37). Het gebruik van zo'n registratiestelsel in alle 
(36) Artikel 5, derde alinea, van Verordening (EEG) nr. 3007/84 
van de Commissie. 
(37) Met name door het verplicht stellen van opneming in het 
registratiestelsel van bepaalde uit handelsbescheiden en/of 
veterinaire bescheiden bestaande bewijsstukken. Lid-Staten zou moeten worden aangemoedigd. Voor de 
veehouders die geen register bijhouden of niet over 
deugdelijke bewijsstukken beschikken, zou de commu­
nautaire regelgeving uitdrukkelijk moeten voorschrijven 
dat een fysieke telling van de ooien moet plaatsvinden en 
dat de ooien lang genoeg op het bedrijf gehouden moeten 
worden om een doeltreffende inspectie ter plaatse 
mogelijk te maken. 
Tijdschema van het verkoopseizoen 
6.96. Het tijdschema voor de premie per ooi is in de 
communautaire regelgeving onnauwkeurig en vaag 
aangegeven (38). Dit betekent dat, afhankelijk van de 
uitleg die de Lid-Staat eraan geeft, een veehouder in de 
ene Lid-Staat zijn premies soms 10 tot 12 maanden later 
ontvangt dan een veehouder in een andere Lid-Staat. Zo 
zal in Frankrijk een veehouder die zijn aanvraag in 
januari 1988 indient, zijn premie pas in april of mei 1989 
ontvangen (behalve indien de Lid-Staat besluit een 
voorschot uit te keren, in welk geval de eerste betaling 
plaatsvindt in oktober 1988). Een veehouder in Spanje die 
zijn aanvraag op dezelfde datum indient, krijgt de 
volledige premie reeds in juni of juli 1988. 
6.97. De Kamer ziet geen reden voor deze ongelijke 
behandeling en meent derhalve dat de verordening op dit 
punt dient te worden gewijzigd. 
Statistische toetsingen 
6.98. In geen van de drie bezochte Lid-Staten werd 
getracht het aantal premieaanvragen te vergelijken met 
het bij de jaarlijkse steekproefcontroles en periodieke 
tellingen vastgestelde aantal ooien. De Commissie heeft 
hier evenmin veel aandacht aan besteed, hoewel Eurostat 
onlangs pogingen heeft aangewend een verklaring te 
vinden voor de verschillen. 
6.99. Eurostat heeft vastgesteld dat het aantal pre­
mieaanvragen soms 30 % hoger is dan het aantal ooien 
volgens de officiële statistieken. Hoewel de populatie van 
voor de premie in aanmerking komende ooien niet 
identiek is aan de voor statistische doeleinden gebruikte 
populatie, zijn deze twee toch van vergelijkbare grootte. 
Op zijn minst zouden de Lid-Staten in samenwerking met 
Eurostat en de Commissie analyses moeten verrichten om 
na te gaan wat de belangrijkste oorzaken zijn van de 
verschillen, en zo nodig zouden er maatregelen moeten 
worden genomen om de definities beter op elkaar te laten 
aansluiten. 
6.100. Uit tabel 6.5 kan worden afgelezen dat er vanjaar 
tot jaar aanzienlijke schommelingen zijn in het aantal 
voor premie in aanmerking komende ooien waarvoor de 
(38) Artikel 3, lid 2, van Verordening (EEG) nr. 3007/84 van de 
Commissie. 
86 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Tabel 6.5 — Aantal voor premie in aanmerking komende ooien 
waarvoor premie werd uitgekeerd in de periode 1984-1987, 
verdeeld naar Lid-Staat 
(J 000 ooien) 
Lid-Staat 
Griekenland 
Spanje 
Frankrijk 
Italië 
Verenigd 
Koninkrijk 1984 
4 000 
n.v.t. (i) 
— 
784 
15 883 1985 
2 214 
n.v.t. (') 
7 848 
2 224 
14 702 1986 
4 676 
— 
7 700 
1 454 
16 702 1987 
5 526 
13 053 
7 700 
1 652 
17 287 
Bron: Commissie, DG VI. 
(') n.v.t. = niet van toepassing, Spanje trad pas op 1.1.1986 tot de EEG 
toe. 
premie is uitbetaald. De Lid-Staten zouden een verklaring 
moeten geven van deze grote verschillen. Aangezien de 
frequentie van de inspecties in de Lid-Staten betrekkelijk 
klein is, bestaat er een reëel gevaar dat premies worden 
uitgekeerd op basis van valse opgaven bij de premieaan-
vragen. 
De rol van de Commissie op het gebied van toezicht en 
beheer 
6.101. Uit voornoemde bevindingen betreffende de 
nationale controles blijkt dat de Commissie bij de 
uitvoering van de regeling in de Lid-Staten tekort is 
geschoten in haar taak op het vlak van toezicht en beheer. 
Over het geheel genomen heeft de Commissie te weinig 
aandacht geschonken aan de controle-aspecten van het 
tot stand gekomen stelsel. In het bijzonder hebben de 
verschillende bij de regeling betrokken diensten van de 
Commissie te weinig voeling met elkaar gehouden, met als 
gevolg dat de hiervoor gesignaleerde problemen bij de 
uitvoering van en de controle op de regeling in de Lid-
Staten bleven voortduren zonder dat de nodige maat­
regelen werden getroffen om ze te verhelpen. 
6.102. Toen de betrokken regelgeving werd uitgewerkt, 
werden de controle-instanties van de Commissie niet 
geraadpleegd. Tijdens het onderzoek door het Comité 
van beheer werd geen rekening gehouden met controle­
problemen die zich waarschijnlijk zouden voordoen. De 
door de Commissie goedgekeurde teksten schieten met 
betrekking tot de controlevereisten tekort. Voorts hadden 
de maatregelen tot aanpassing van de verordeningen om 
de door de controle-instanties van de Commissie 
gesignaleerde problemen te ondervangen, eind 1988 nog 
niet tot duidelijke resultaten geleid. 
6.103. Het Comité van beheer was geen doeltreffend 
instrument om controleproblemen in de Lid-Staten aan 
het licht te brengen en deze door de Commissie te laten 
behandelen. Dit kwam niet doordat de hiervoor gesigna­leerde problemen niet werden beseft, want de Kamer heeft 
geconstateerd dat de controle-instanties in de bezochte 
Lid-Staten zich hiervan wel degelijk bewust waren. Voor 
een doeltreffend functioneren van het Comité van beheer 
met betrekking tot de controlevereisten van de ver­
ordening moeten de contacten tussen de instanties in de 
Lid-Staten verbeterd worden. 
6.104. In de vorenstaande paragrafen over de nationale 
controles werden verscheidene keren problemen genoemd 
ten aanzien waarvan ook de Commissie haar toezichthou­
dende taak had moeten vervullen. Zo had de Commissie 
bij voorbeeld moeten trachten de statistische gegevens te 
toetsen aan de premieaanvragen (paragrafen 6.98 — 
6.100) en had zij samen met de ambtelijke instanties van 
de Lid-Staten moeten onderzoeken waarom de desbetref­
fende cijfers zo uiteenlopen. Zij had ook nauwkeuriger 
moeten controleren of de veehouders in Griekenland en 
Italië de lammeren in feite wel gedurende minstens 2 
maanden op hun bedrijf houden (paragrafen 6.88 en 
6.89). 
Slotopmerkingen 
6.105. Een van de grootste tekortkomingen van de 
regeling inzake de premie per ooi is de ontoereikendheid 
van de verordeningen waar het de controle betreft. Zij 
bevatten definities en bepalingen die niet geverifieerd 
kunnen worden en zijn te vaag in de aanduiding van de 
controles die door de autoriteiten van de Lid-Staten 
moeten worden uitgevoerd. 
6.106. Hoewel de verordeningen voorzien in zowel 
fysieke als administratieve controles of controles aan de 
hand van bewijsstukken, werd in vele Lid-Staten te weinig 
prioriteit gegeven aan het regelmatig steekproefsgewijs 
verrichten van fysieke inspecties, die de veehouders ervan 
weerhouden frauduleuze aanvragen in te dienen. Niet 
alleen zouden er in voldoende mate fysieke controles 
moeten plaatsvinden — meer dan 5 % van de per jaar 
ingediende aanvragen zou moeten worden onderzocht — 
maar er zouden ook duidelijke minimumeisen moeten 
worden gesteld aan de uit te voeren controles, de fysieke 
tellingen en de door de veehouder bij te houden 
documentatie. 
6.107. De leemtes in de regelgeving hebben er, samen 
met het althans tot 1987 onvoldoende toezicht van de 
Commissie, toe geleid dat de toepassing van de regeling in 
de verschillende Lid-Staten sterk uiteenloopt. Alle 
betrokken partijen dienen thans ingrijpende maatregelen 
te nemen, waaronder een volledige herziening van de 
communautaire verordeningen, om te komen tot een 
regeling die niet alleen aan de eisen van de markt voldoet, 
maar ook in de gehele Gemeenschap voldoende contro­
leerbaar is. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 87 
GEMEENSCHAPPELIJKE ORDENING DER 
MARKTEN IN DE SECTOR SUIKER 
Beginselen en bijzondere kenmerken van de 
gemeenschappelijke ordening der markten in 
de sector suiker 
6.108. De gemeenschappelijke marktordening voor 
suiker wordt geregeld bij Verordening (EEG) nr. 1785/81 
van de Raad van 30 juni 1981 (39), de zogenoemde 
„basisverordening", die verscheidene malen werd gewij­
zigd. Evenals bij de andere onderdelen van het gemeen­
schappelijk landbouwbeleid, wordt hier met de klassieke 
mechanismen van de garantie gewerkt. 
6.109. In de opzet van het stelsel is rekening gehouden 
met de bijzondere kenmerken van het produkt en van de 
markt en met name met het feit dat voor de fabricage van 
suiker een verwerkingsproces nodig is waarop een groot 
gedeelte van de kosten is terug te voeren en dat wordt 
verricht door een industrie die in de hele Gemeenschap 
nauwelijks meer dan 200 produktie-eenheden telt, 
hetgeen het toezicht betrekkelijk eenvoudig maakt. 
6.110. Voorts vertoont de suikermarktordening welis­
waar overeenkomsten met die van andere markten, zoals 
de graanmarkt, doch zij onderscheidt zich daarvan 
doordat er vooral naar wordt gestreefd, de produktie aan 
te passen aan de afzetmogelijkheden en de begrotingskos-
ten zo laag mogelijk te houden dank zij: 
(a) de beperking van de hoeveelheden waarvoor de 
communautaire prijzen worden gegarandeerd, door 
middel van een quotastelsel; 
(b) de financiële medeverantwoordelijkheid van de 
producenten die heffingen moeten betalen, bestemd 
om de restituties bij uitvoer en de opslagkosten te 
dekken. 
De specifieke instrumenten die worden ingezet om deze 
doelstellingen te bereiken zijn: 
(a) de toekenning aan elk producerend bedrijf van quota, 
die volgens het bijbehorende heffingspercentage A-
en B-quota worden genoemd (zie punt (c)), zowel 
voor suiker als voor isoglucose. Het restant van de 
produktie wordt „C-suiker of-isoglucose" genoemd. 
De garantie van de communautaire prijs is beperkt tot 
de onder de quota vallende hoeveelheden (A en B); 
(b) de verplichting voor de producenten van C-suiker, 
deze vóór 1 januari volgend op het eind van het 
verkoopseizoen te exporteren of te denatureren; 
(39) Verordening (EEG) nr. 1785/81 van de Raad van 30 juni 
1981 houdende een gemeenschappelijke ordening der 
markten in de sector suiker, PB L 177 van 1.7.1981. (c) de dekking, door middel van heffingen ten laste van 
de producenten, van de verliezen veroorzaakt door de 
afzet van overschotten van quotasuiker die in de 
Gemeenschap is geproduceerd. De wijze waarop de 
verliezen en de heffingen worden berekend, wordt 
uiteengezet in de paragrafen 6.142 — 6.147 van dit 
hoofdstuk; 
(d) de dekking, door middel van een bijzondere heffing, 
van de kosten die fabrikanten en sommige handelaren 
hebben gemaakt voor de opslag van suiker en 
bepaalde siropen, met uitzondering van isoglucose. 
6.111. De invloed van de suikermarktordening op de 
begroting hangt voornamelijk af van het verschil tussen 
enerzijds de totale voorziening, exclusief C-suiker, en 
anderzijds het verbruik op de interne markt. De rubriek 
„invoer" van de in tabel 6.6 opgenomen voorzienings­
bronnen, noopt tot enkele opmerkingen. In 1975 heeft de 
Gemeenschap zich, ten gevolge van de toetreding van het 
Verenigd Koninkrijk, verbonden om jaarlijks 1,3 Mio ton 
rietsuiker uit de ACS-landen in te voeren, tegen de 
communautaire prijs en zonder heffing. In 1986 werd 
dezelfde maatregel getroffen voor Portugal, dat gemach­
tigd werd om ongeveer 220 000 ton suiker in te voeren uit 
ACS- en andere landen, waaronder ook suiker afkomstig 
van de vrije wereldmarkt, tegen een sterk verlaagde 
invoerheffing. Deze zogenoemde „preferentiële" invoer 
verhoogt het volume van de exporteerbare hoeveelheden 
en leidt daardoor tot betaling van uitvoerrestituties die 
geheel ten laste van de communautaire begroting komen. 
6.112. In tabel 6.6 is voor de laatste acht ver­
koopseizoenen het verschil aangegeven tussen de totale 
voorziening, namelijk de geproduceerde en ingevoerde 
suiker, en de interne consumptie, waaruit een overschot 
voortvloeit dat gevormd wordt door C-suiker en te 
financieren uitvoer. 
Object van de door de Rekenkamer 
uitgevoerde controle 
6.113. Het onderzoek van de Kamer was voornamelijk 
gericht op: 
(a) de procedures voor de restituties bij uitvoer en de 
tenuitvoerlegging daarvan, waarbij zowel de wettig­
heid als de regelmatigheid van de verrichtingen werd 
bezien. Deze post vormde de laatste vijf jaar 
gemiddeld 74 % van de uitgaven van de suikermarkt­
ordening; 
(b) de boeking van de uitgaven en ontvangsten, aange­
vuld met een analyse van het begrotingsmechanisme 
inzake de toepassing van het beginsel van de 
financiële verantwoordelijkheid van de producenten, 
welk beginsel ook wel de zelffinanciering of begro-
tingsneutraliteit wordt genoemd. 
Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Tabel 6.6 — Hoeveelheden in Mio ton droge stof 
Verkoopseizoen 1 81/82 82/83 83/84 84/85 85/86 86/87 
Voorziening 
1. Suikerproduktie quota A + B 
2. Isoglucoseproduktie 
3. Produktie C-suiker (buiten quota) 
4. Totaal suikerinvoer 
5. Totaal voorziening (1 +2 + 3 + 4) 11,0 
0,2 
1,2 
1,3 
13,7 12,5 
0,2 
2,5 
1,5 
16,7 11,5 
0,2 
2,4 
1,5 
15,6 10,0 
0,2 
1,0 
1,5 
12,7 11,7 
0,2 
0,8 
1,5 
14,2 11,5 
0,2 
1,2 
1,5 
14,4 12,7 
0,3 
1,3 
1,7 
16,0 12,4 
0,3 
0,8 
1,8 
15,3 
Gebruik 
6. 
7. 
8. 
9. 
10. Intern verbruik 
C-suiker 
Te financieren uitvoer 
Totaal gebruik (6 + 7 + 8) 
Verhouding voorziening/verbruik (5:6) 9,7 
1,2 
2,8 
13,7 
141 % 9,8 
2,5 
4,4 
16,7 
170% 9,7 
2,4 
3,5 
15,6 
161 % 9,5 
1,0 
2,2 
12,7 
134% 9,8 
0,8 
3,6 
14,2 
145 % 9,6 
1,2 
3,6 
14,4 
150% 11,2 
1,3 
3,5 
16,0 
143 % 11,1 
0,8 
3,4 
15,3 
138 % 
Bron: Intern document — Januari 1989, Commissie van de Europese Gemeenschappen, Directoraat-generaal Landbouw. 
Voornaamste kenmerken van het stelsel voor 
de toekenning en uitbetaling van restituties bij 
de uitvoer van suiker 
6.114. De restituties bij de uitvoer van suiker worden 
verleend met toepassing van ofwel specifieke voorschrif­
ten die alleen betrekking hebben op de uitvoer van suiker, 
ofwel algemene voorschriften voor de uitvoer van 
landbouwprodukten waarvan de toepassing op het 
gebied van suiker enkele bijzondere kenmerken vertoont 
die hierna aan de orde zullen komen. (b) de procedure van de „periodieke vaststelling" door de 
Commissie van een restitutiebedrag dat echter te allen 
tijde kan worden gewijzigd. Het bedrag van de 
toegekende restitutie is het bedrag dat op de dag van 
uitvoer geldt; 
(c) „voorfixatie" van de restitutie op verzoek van de 
exporteur. In dit geval is het bedrag van de restitutie 
het bedrag dat geldt op de dag waarop de aanvraag 
om een certificaat is ingediend en de datum van 
voorfixatie is op het afgegeven certificaat vermeld. 
6.115. Voor de toekenning van restituties bij de uitvoer 
van suiker worden verschillende procedures ten uitvoer 
gelegd: 
(a) wekelijkse openbare inschrijving, welke procedure de 
meest algemene is en de volgende elementen bevat: 
(i) inschrijvingen die betrekking hebben op de 
hoeveelheden en het gevraagde restitutiebedrag in 
nationale munt; 
(ii) gunning, via de nationale instantie, aan de hand 
van het door de Commissie vastgestelde maxi­
mum restitutiebedrag; Voor de procedures (a) en (b) gelden specifieke voor­
schriften van de suikermarktordening (40), en voor 
procedure (c) de algemene regels. Het bedrag van de 
restitutie die periodiek wordt vastgesteld (de in (b) en (c) 
bedoelde gevallen) is doorgaans lager dan het bedrag dat 
bij openbare inschrijving wordt verkregen; de hoeveel­
heden die volgens deze formule worden uitgevoerd zijn 
daarom ook betrekkelijk klein. 
6.116. Het gebruik van de uitvoercertificaten vertoont 
onder meer de volgende kenmerken: 
(a) het certificaat kan worden gebruikt voor uitvoer 
vanuit om het even welke Lid-Staat; 
(iii) afgifte aan succesvolle inschrijvers van uitvoer­
certificaten waarop de hoeveelheden en de 
restitutiebedragen uit hun aanbiedingen zijn 
overgenomen; (40) Verordening (EEG) nr. 766/68 van de Raad van 18 juni 1968 
houdende vaststelling van de algemene voorschriften inzake 
de restitutie bij de uitvoer van suiker, PB L 143 van 
25.6.1968. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 89 
(b) de eigenaar van het certificaat kan het overdragen aan 
een andere exporteur, die ofwel in dezelfde ofwel in 
een andere Lid-Staat werkt; daarna mag het certifi­
caat niet meer worden overgedragen; 
(c) indien een certificaat waarop een restitutie in 
nationale munt voorkomt, wordt gebruikt in een 
andere Lid-Staat dan die waarin het is afgegeven, 
wordt dit bedrag omgezet in de muntsoort van de 
Staat van uitvoer aan de hand van de landbouw-
omrekeningskoersen van de Ecu; 
(d) de exporteur mag een afwijking van 5 % onder of 
boven de op het certificaat vermelde hoeveelheid 
toepassen: deze regel kan bijzondere gevolgen hebben 
voor de zelffinanciering van de suikersector (zie 
paragraaf 6.149). 
6.117. De uitvoer moet plaatshebben tijdens de geldig­
heidsduur van het certificaat die, voor suiker, loopt tot 
het eind van de vijfde maand die volgt op de maand 
tijdens welke de openbare inschrijving heeft plaatsgevon­
den of, bij de formule van de periodieke vaststelling, tot 
aan het eind van de derde maand die volgt op de datum 
waarop het certificaat is afgegeven. Deze verplichting 
wordt geacht te zijn nagekomen, wanneer de goederen 
binnen de gestelde termijn in douane-entrepot zijn 
geplaatst, ofschoon de werkelijke uitvoer ook nog na de 
termijn kan plaatsvinden. 
6.118. De betaling van de restitutie geschiedt volgens de 
volgende algemene regels: 
(a) de exporteur moet een aanvraag om betaling van de 
restitutie indienen binnen twaalf maanden, volgend 
op de dag van uitvoer; dit is de dag waarop de douane 
de aangifte ten uitvoer aanvaardt, die wordt inge­
diend door middel van een communautair formulier 
dat „enig document" wordt genoemd (4I); 
(b) voordat de goederen worden uitgevoerd, kan een 
vooruitbetaling van de restitutie worden verkregen 
die „voorfinanciering" wordt genoemd, indien de 
suiker voor het verstrijken van de geldigheidsduur 
van het certificaat in een douane-entrepot wordt 
geplaatst. Als de exporteur deze procedure volgt, legt 
hij de douane tijdens de inslag in het douane-entrepot 
een zogenaamde „betalingsaangifte" voor, die ten 
aanzien van de voorfinanciering van de restitutie een 
soortgelijke functie vervult als de aangifte ten uitvoer. 
6.119. In enkele Lid-Staten zijn verschillende instanties 
belast met het beheer van de openbare inschrijvingen, de 
(41) Verordening (EEG) nr. 1900/85 van de Raad van 8 juli 1985 
betreffende de invoering van communautaire formulieren 
van aangifte ten invoer en ten uitvoer, PB L 179 van 
11.7.1985. afgifte van uitvoercertificaten en de betaling van de 
restituties. In alle Lid-Staten wordt de controle op de 
exportverrichtingen en op de plaatsing in een douane-
entrepot, alsmede de afgifte van de documenten met 
betrekking tot deze verrichtingen, uitgevoerd door de 
douanediensten. 
6.120. Tabel6.7 geeft, per Lid-Staat, het beloop van de 
uitgaven voor de restituties bij uitvoer vanaf 1984 weer. 
Omvang van de door de Kamer verrichte 
controle 
6.121. De Kamer heeft in de acht meest belanghebbende 
Lid-Staten (België, Denemarken, BR Duitsland, Spanje, 
Frankrijk, Italië, Nederland, Verenigd Koninkrijk) ter 
plaatse de administratieve methoden onderzocht die voor 
de uitbetaling van de restituties bij uitvoer van suiker 
worden toegepast. Aan de hand van dit onderzoek kon 
worden bevestigd dat er een aantal tekortkomingen zijn, 
waarop de Kamer in haar jaarverslag over het begrotings­
jaar 1987 reeds heeft gewezen en die voortvloeien uit de 
communautaire voorschriften of uit de verschillen tussen 
de nationale administratieve methoden, welke de veilig­
heid en de doeltreffendheid van het beheer van de 
betrokken uitgaven kunnen aantasten. 
Bevindingen en aanbevelingen van de Kamer 
Controle op de echtheid van de certificaten 
6.122. Daar op de certificaten die na een openbare 
inschrijving worden afgegeven, een in nationale munt 
uitgedrukt restitutiebedrag is aangegeven dat overeen­
komt met het bod van de inschrijver, zijn er bijzondere 
controles vereist. Alleen de instantie die het certificaat 
heeft afgegeven, is immers in staat om de juistheid van het 
aangegeven bedrag te bevestigen, omdat de afzonderlijke 
verklaringen betreffende de gunning niet worden bekend­
gemaakt. Aangezien de instantie die de restitutie betaalt 
in verscheidene Lid-Staten niet dezelfde is als de instantie 
die het certificaat afgeeft en de certificaten tevens worden 
overgedragen en vervolgens worden gebruikt in een 
andere Lid-Staat dan die waarin ze zijn afgegeven, 
veronderstelt de controle op de echtheid van het 
certificaat een adequate uitwisseling van de gegevens die 
zich bij de betalende instantie en bij de instantie van 
afgifte bevinden, om te voorkomen dat eventuele 
vervalsing van certificaten tot onverschuldigde betaling 
van restituties leidt. De communautaire voorschriften 
vertonen te dezen een lacune omdat zij niet voorzien in 
een uitwisseling van gegevens met het oog op een correcte 
betaling van de restitutie. 
90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Tabel 6.7 — Suiker — Uitgaven voor de restituties bij uitvoer, per Lid-Staat (') (1984-1988) 
Bron: Financiële verslagen over het EOGFL-Garantie. 
(') Waar de restitutie werd betaald. 
(2) Door afrondingen klopt de som van de optelling niet. (Mio ECU) 
1984 
1985 
1986 
1987 
1988 
Totaal België 
256,9 
246,0 
284,6 
139,0 
54,9 
981,4 Dene­
marken 
40,4 
49,9 
66,3 
85,4 
46,9 
288,9 BR-
Duits-
land 
192,5 
222,1 
198,4 
318,0 
274,2 
1 205,2 Grieken­
land 
4,2 
0,1 
0,0 
0,0 
0,0 
4,4(2) Spanje 
— 
— 
0,5 
87,4 
78,8 
166,7 Frank­
rijk 
535,1 
613,6 
534,8 
606,5 
479,8 
2 769,8 Ierland 
8,6 
6,9 
0,0 
5,1 
9,1 
29,7 Italië 
11,3 
0,3 
0,0 
14,8 
50,7 
77,1 Luxem­
burg 
0,0 
0,0 
— 
— 
— 
0,0 Neder­
land 
53,8 
123,8 
93,3 
222,3 
501,1 
994,3 Portugal 
— 
— 
— 
— 
— 
— Vere­
nigd 
Konink­
rijk 
87,1 
90,1 
60,4 
37,3 
70,6 
345,5 EEG 
1 189,9 
1 352,9 
1 238,4 
1 515,8 
1 566,1 
6 863,1 
(%) 
1984 
1985 
1986 
1987 
1988 21,6 
18,2 
23,0 
9,2 
3,5 3,4 
3,7 
5,3 
5,6 
3,0 16,2 
16,4 
16,0 
21,0 
17,5 0,3 
— 
— 
— 
— — 
— 
0,1 
5,8 
5,0 45,0 
45,4 
43,2 
40,0 
30,7 0,7 
0,5 
_ 
0,3 
0,6 0,9 
0,1 
— 
1,0 
3,2 0,1 
— 
— 
— 
— 4,5 
9,1 
7,5 
14,7 
32,0 — 
— 
— 
~-
— 7,3 
6,6 
4,9 
2,4 
4,5 100 
100 
100 
100 
100 
6.123. In het kader van een aantal specifieke voorschrif­
ten inzake de certificaten (42), voert de instantie van 
afgifte evenwel een controle uit op het gebruik van de 
certificaten waarop een restitutiebedrag is vermeld dat 
vóór dan wel na een openbare inschrijving werd 
vastgesteld. Deze controle, die wordt uitgevoerd aan de 
hand van een mededeling van de instantie die de restitutie 
uitbetaalt, heeft voornamelijk betrekking op de uitge­
voerde hoeveelheid en op de eerbiediging van de 
geldigheidsduur van het certificaat. 
6.124. De in paragraaf 6.123 bedoelde controle zou 
gemakkelijk kunnen worden uitgebreid met een controle 
op de correcte betaling van de restitutie: het zou volstaan 
om op het reeds gebruikte mededelingenformulier het 
bedrag van de restitutie en de datum van de openbare 
inschrijving toe te voegen of eventueel alleen de datum 
van de voorfixatie (deze gegevens staan vermeld op het 
certificaat dat wordt gebruikt bij de uitvoer en zij moeten 
overeenkomen met die op het afgegeven certificaat). 
Wanneer de ontvangen mededeling niet overeenkomt met 
het afgegeven certificaat, zou de instantie die het 
certificaat heeft afgegeven, de met de uitbetaling van de 
(42) Artikelen 31 en 34 van Verordening (EEG) nr. 3719/88 van 
de Commissie van 16 november 1988 houdende gemeen­
schappelijke uitvoeringsbepalingen inzake het stelsel van 
invoer-, uitvoer- en voorfixatiecerficaten voor landbouw-
produkten (PB L 331 van 2.12.1988) en instructies van de 
Commissie aan de Lid-Staten. restitutie belaste instantie daarvan in kennis moeten 
stellen. Deze aanvulling op de reeds bestaande procedure 
zou vrijwel geen extra administratie vereisen en het 
mogelijk maken eventuele fouten of vervalsingen met 
betrekking tot de betaalde restitutie op te sporen. 
Controle op de herkomst van de suiker 
6.125. Alleen suiker op basis van in de Gemeenschap 
geoogste bieten of riet, of suiker die krachtens de 
specifieke overeenkomsten met de ACS-landen is inge­
voerd, komt voor restituties bij uitvoer in aanmerking. 
Volgens de communautaire voorschriften moet de 
exporteur opgeven aan welke van de twee voorwaarden 
de suiker voldoet. Deze verklaring moet evenals de andere 
gegevens van de aangifte ten uitvoer (43) worden gecon­
troleerd. 
6.126. Op dit punt verschilt de situatie van de ene Lid-
Staat tot de andere: 
(a) in Italië wordt de aangifte ten uitvoer, die de 
verklaring met betrekking tot de herkomst van de 
(43) Artikel 10 van Verordening (EEG) nr. 3665/87 van de 
Commissie van 27 november 1987 houdende gemeenschap­
pelijke uitvoeringsbepalingen van het stelsel van restituties 
bij uitvoer voor landbouwprodukten, PB L 351 van 
14.12.1987. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 91 
suiker bevat en vermeldt waar deze is geproduceerd, 
door een belastingkantoor dat in elke fabriek is 
gevestigd van een visum voorzien. Dit kantoor geeft 
voorts een specifiek transportdocument af, dat samen 
met de aangifte ten uitvoer bij de douane wordt 
ingediend. De douane is dus in staat om de verklaring 
inzake dé herkomst van de suiker te verifiëren; 
(b) in de BR Duitsland bestaat de verklaring in kwestie 
uit een formule die is voorgedrukt op het formulier 
van de betalingsaanvraag („de goederen zijn van 
oorsprong uit de Gemeenschap"); 
(c) in de andere Lid-Staten waaraan een controlebezoek 
werd gebracht, volstaat het, het land van herkomst in 
de aangifte ten uitvoer (rubriek 16 van het „enig 
document") te vermelden. 
6.127. Verklaringen van algemene aard waarbij geen 
bewijsstukken zijn gevoegd, kunnen bij uitvoer niet 
worden geverifieerd. De communautaire voorschriften 
zouden tenminste moeten voorschrijven dat de suikerfa­
briek wordt vermeld die de suiker heeft geproduceerd, 
alsmede dat er documenten worden overgelegd met 
betrekking tot de eventuele opslag en het transport van de 
suiker vóór de uitvoer. 
Douanecontroles op de goederen en de registratie 
daarvan bij de uitvoer 
6.128. In paragraaf 4.33 van haar jaarverslag over het 
begrotingsjaar 1987 heeft de Kamer melding gemaakt van 
tekortkomingen in de douanecontroles met betrekking 
tot de restituties bij uitvoer van rundvlees. Wat de uitvoer 
van suiker betreft, werd niet alleen geconstateerd dat er 
tussen de Lid-Staten onderling aanzienlijke verschillen 
bestaan inzake omvang en frequentie van de fysieke 
controles op de goederen, maar ook dat de uitvoering van 
deze controles op uiteenlopende wijze — of praktisch 
helemaal niet — in de bewijsstukken inzake de betaling 
van de restituties is aangetekend; de waarde van deze 
stukken als bewijs dat de restitutie correct is uitbetaald, is 
dan ook verschillend. In sommige gevallen moet de extern 
controleur dit bewijs dus gedeeltelijk zoeken in andere 
documenten dan die welke door het betaalorgaan zijn 
overgelegd. 
6.129. De volgende situaties werden geconstateerd: 
(a) in de BR Duitsland wordt op de uit te voeren suiker 
systematisch een douanecontrole verricht die vaak 
gepaard gaat met een laboratoriumanalyse en de 
resultaten ervan worden gedetailleerd opgenomen in 
het voor de betaling van de restitutie gebruikte 
douanedocument; 
(b) in Italië verricht de belastingdienst een fysieke 
controle wanneer de suiker de fabriek verlaat, en 
verzegelt hij de containers waarin de suiker naar de 
haven van verscheping wordt vervoerd; de douane 
beperkt zich er doorgaans toe te verifiëren of de 
verzegeling intact is en vermeldt op de aangifte ten 
uitvoer dat deze verificatie is verricht; 
(c) in andere Lid-Staten worden sporadisch fysieke 
douanecontroles verricht en in sommige gevallen (Frankrijk, Nederland) wordt de eventuele uitvoering 
van controles niet vermeld in het exemplaar van de 
aangifte dat bij het betaalorgaan wordt ingediend, 
maar alleen in de documenten die bij de administratie 
van de douane blijven. 
Douanecontroles bij de plaatsing van de suiker in 
douane-entrepot 
6.130. De plaatsing in douane-entrepot biedt de 
exporteur een aantal voordelen: allereerst de mogelijk­
heid om tegen het stellen van een waarborg vooruitbeta­
ling van de restitutie te verkrijgen en vervolgens de 
mogelijkheid om binnen zes maanden de feitelijke uitvoer 
te doen plaatsvinden met gebruikmaking van het 
certificaat. Uit een oogpunt van de betaling van de 
restitutie, heeft de aanvaarding van de betalingsaangifte, 
die de eerste stap vormt in de procedure voor de plaatsing 
in douane-entrepot, dezelfde waarde als de aanvaarding 
van de aangifte ten uitvoer in geval van onmiddellijke 
uitvoer; de controle-eisen met betrekking tot de twee 
soorten aangiften zijn dus dezelfde. 
6.131. Uit de bevindingen in de Lid-Staten kan de 
conclusie worden getrokken dat de verrichte controles 
niet dezelfde garanties bieden inzake de vraag of de 
voorschriften correct zijn toegepast en dat niet aan allen 
die suiker in entrepot plaatsen gelijke verplichtingen 
worden opgelegd. Zo moet de exporteur in Italië een 
vergunning vragen om de suiker in douane-entrepot op te 
slaan en wordt de betalingsaangifte pas aanvaard nadat 
de douane een fysieke controle op de goederen heeft 
verricht naar aanleiding waarvan een proces-verbaal 
wordt opgemaakt. In de BR Duitsland wordt altijd een 
fysieke controle verricht, maar deze gaat niet per se 
vooraf aan de aanvaarding van de betalingsaangifte. In 
Frankrijk kan de procedure door de entrepothouder ten 
uitvoer worden gelegd door middel van een geauto­
matiseerd systeem voor de aanvaarding van de betalings­
aangifte, zonder dat de douane een fysieke controle 
verricht. 
Betrekkingen tussen de betaalorganen en de douane­
autoriteiten : kenmerken en overdracht van de 
documenten 
6.132. In sommige Lid-Staten moet de exporteur het 
betaalorgaan de bewijsstukken van zijn recht op restitutie 
voorleggen (voornamelijk de door de douane geviseerde 
aangifte ten uitvoer). In andere Lid-Staten worden deze 
documenten rechtstreeks door de douanedienst naar het 
betaalorgaan gezonden. 
6.133. In de gevallen waarin de bewijsstukken worden 
ingediend door de betrokkene zelf, wordt een systeem van 
controle op de echtheid van deze documenten noodzake­
lijk. Zoals de Kamer in paragraaf 4.43 van haar 
92 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
jaarverslag over het begrotingsjaar 1987 heeft opgemerkt, 
vertonen de momenteel toegepaste controlesystemen 
echter opmerkelijke tekortkomingen. In de huidige 
situatie biedt de overdracht langs administratieve weg van 
de documenten die het recht op de restitutie bij uitvoer 
staven, betere veiligheidsgaranties dan de indiening van 
deze documenten door de betrokkene zelf. Voorts 
vergroot de procedure met rechtstreekse contacten tussen 
douane en betaalorgaan, de verantwoordelijkheden van 
de overheidsdiensten en wordt er in een later stadium veel 
doeltreffendheid van hen geëist, want dan komt het aan 
op een snelle overdracht van volledige en nauwkeurige 
bewijsstukken, zodat de exporteur zonder vertraging de 
restitutie kan ontvangen. 
6.134. Er bestaan ook verschillen in de vorm van de 
aangifte ten uitvoer. In de BR Duitsland wordt voor de 
betaling van de restituties bij uitvoer niet het enig 
document, maar het controle-exemplaar T 5 (44) gebruikt 
voor alle uit de BR Duitsland verzonden goederen, zelfs 
wanneer de suiker niet over het grondgebied van een 
andere Lid-Staat wordt vervoerd alvorens het commu­
nautaire douanegebied te verlaten. Het controle-exem­
plaar wordt door de douanepost via welke de suiker het 
communautaire grondgebied verlaat, rechtstreeks naar 
het betaalorgaan gezonden. Het gebruik van het controle­
exemplaar T 5 vormt een procedure die specifiek gericht is 
op de controle van de bestemming van de goederen en 
biedt daarom bijzondere garanties. 
6.135. De Commissie zou een harmonisatie op commu­
nautair niveau moeten bevorderen door procedures in te 
voeren die de beste garanties bieden dat restituties 
regelmatig worden uitbetaald. 
Bijzondere verplichtingen met betrekking tot de 
bewijsstukken die aan het betaalorgaan moeten worden 
voorgelegd 
6.136. In Italië moet de exporteur, ook al zijn de 
voornaamste gegevens van het uitvoercertificaat (num­
mer, datum van afgifte en afloop, vooraf vastgesteld 
bedrag) overgenomen op de aangifte ten uitvoer, bij zijn 
betalingsaanvraag een gewaarmerkte fotokopie van het 
certificaat voegen. Dit is een gevolg van de opmerkingen 
van de Commissie, die bij de goedkeuring van de 
rekeningen over de begrotingsjaren 1978 en 1979 de bij 
het betaalorgaan beschikbare documenten ontoereikend 
had geacht (45). Soortgelijke eisen zijn echter niet gesteld 
O*4) Het gebruik van het controle-exemplaar T5 wordt geregeld 
bij Verordening (EEG) nr. 2823/87 van de Commissie van 18 
september 1987 betreffende de documenten die dienen te 
worden gebruikt met het oog op de toepassing van 
communautaire maatregelen die de controle op het gebruik 
en/of de bestemming van de goederen met zich brengen (PB 
L 270 van 23.9.1987) en, voor wat de restituties bij uitvoer 
betreft, in artikel 6 van Verordening (EEG) nr. 3665/87 (zie 
voet-noot 43). 
(45) Brief van de Directeur-generaal landbouw d.d. 22 september 
1981. aan een andere Lid-Staat (BR Duitsland), waar de 
uitvoercertificaten ook niet worden voorgelegd aan het 
betaalkantoor, dat de gegevens gebruikt die op het 
douanedocument zijn overgenomen. 
6.137. Het valt toe te juichen dat de Commissie in het 
kader van de goedkeuring van de rekeningen verzoekt om 
aanpassingen van nationale procedures teneinde de 
betrouwbaarheid ervan te verhogen; haar initiatieven 
zouden echter op de harmonisatie van de nationale 
procedures gericht moeten zijn, teneinde overal dezelfde 
mate van doeltreffendheid en dezelfde garanties voor een 
regelmatig procedureverloop te verkrijgen. 
Doeltreffendheid van de betaalorganen 
6.138. De tijd die de behandeling van de aanvragen om 
uitbetaling van de uitvoerrestituties vergt, varieert in de 
bezochte Lid-Staten van twee weken tot twee maanden. 
Dit heeft zijn weerslag op de positie van de exporteurs die 
op de betaling van de restitutie wachten; dit duidelijke 
verschil kan soms de tendens aanwakkeren om het 
handelsverkeer om te leiden, hetgeen tot verhoging van de 
communautaire uitgaven zou kunnen leiden. 
Conclusies met betrekking tot de restituties bij 
uitvoer van suiker 
6.139. De door de Kamer verrichte controles tonen aan 
dat de voorschriften en voorwaarden van toepassing op 
de restituties bij uitvoer van suiker, met name wat betreft 
de indiening en het gebruik van de bewijsstukken omtrent 
het recht op de restitutie, niet doeltreffend genoeg zijn. 
Door de veelheid van instanties die aan de procedure van 
toekenning en betaling van de restituties bij uitvoer te pas 
komen, moeten er specifieke en adequate garanties 
komen voor de echtheid van deze documenten, die door 
de ene instantie worden afgegeven en bij een andere 
worden gebruikt. 
6.140. Voorts zou men tot een gelijke mate van 
betrouwbaarheid moeten komen bij de douanecontroles 
die, zoals met name de opmerkingen over de procedure 
voor het plaatsen van suiker in douane-entrepot aanto­
nen, in de diverse Lid-Staten op zeer verschillende wijze 
en met een sterk uiteenlopende frequentie worden 
verricht. 
6.141. Er zij op gewezen dat het opvullen van alle 
leemten en het wegnemen van onnauwkeurige of ontoe­
reikende communautaire voorschriften, alsmede de 
uniforme toepassing van deze voorschriften door de Lid-
Staten, temeer dringend noodzakelijk is, daar de voor 
1992 geplande feitelijke afschaffing van alle adminis­
tratieve belemmeringen voor het goederenverkeer binnen 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 93 
de Gemeenschap een prikkel zou kunnen zijn voor het 
ontstaan van kunstmatige voor uitvoer bestemde han­
delsstromen die erop gericht zijn, verschillen in de 
tenuitvoerlegging van de communautaire voorschriften 
door de nationale overheidsinstanties uit te buiten. 
Kort begrip van het systeem van 
zelffinanciering 
6.142. Tot de instrumenten voor de suikermarkt­
ordening waarvan sprake was in de inleiding, behoort het 
beginsel van zelffinanciering van de produktie-over-
schotten door de inning van produktieheffingen bij de 
producenten. Dit beginsel wordt uiteengezet in de elfde 
overweging van de basisverordening, waarin wordt 
bepaald dat „wijzigingen moeten worden aangebracht... 
om de Gemeenschap de nodige instrumenten te ver­
schaffen om op billijke maar doelmatige wijze te 
verzekeren, dat de kosten voor de afzet van de over­
schotten die voortvloeien uit de verhouding tussen de 
produktie van de Gemeenschap en haar verbruik, 
volledig door de producenten zelf worden gefinancierd 
..." (46). 
6.143. Krachtens de voorschriften van de Raad wordt 
de produktieheffing vastgesteld aan de hand van een 
evaluatie van het totale verlies veroorzaakt door uitvoer. 
Bij de berekening hiervan worden twee factoren in 
aanmerking genomen: 
(a) het overschot van A- en B-suiker en -isoglucose dat 
kan worden uitgevoerd, d.w.z. de communautaire 
produktie binnen de limiet van de aan elke onder­
neming toegewezen quota, verminderd met de 
hoeveelheid die voor intern verbruik is afgezet; 
(b) het gemiddelde verlies dat op basis van de diverse 
vormen van exportverplichtingen en van de gemiddel­
de restitutiebedragen per categorie van verplichting, 
per ton suiker kan worden verwacht. 
6.144. Vorenstaande factoren worden voor het betrok­
ken verkoopseizoen vastgesteld. Bovendien worden 
tegelijkertijd de cijfers over de voorgaande verkoopsei­
zoenen van het betrokken quotastelsel gecumuleerd en 
wordt het totale verlies dat voor het betrokken ver­
koopseizoen werd geconstateerd, eventueel aangepast. 
6.145. Het aldus geconstateerde totale verlies werd in 
1988 achtereenvolgens gedekt door de volgende heffin­
gen: 
(a) een basisheffing over de produktie van A- en B-suiker 
en -isoglucose, tot een maximum van 2 % van de 
interventieprijs van witte suiker; 
(46) Verordening (EEG) nr. 1785/81 van de Raad van 30 juni 
1981 houdende een gemeenschappelijke ordening der 
markten in de sector suiker, PB L 177 van 1.7.1981. (b) een heffing over de produktie van B-suiker en 
-isoglucose, tot een maximum van 37,5 % van de 
interventieprijs van witte suiker; 
(c) en ten slotte, een aanvullende heffing die het saldo van 
het aangepaste totale verlies van het betrokken 
verkoopseizoen dekt. 
6.146. Aangezien de heffingen die sinds het ver­
koopseizoen 1981-1982 waren geïnd de totale verliezen 
niet vermochten te dekken, zijn bij verordeningen van de 
Raad (47) de volgende heffingen ingevoerd: 
(a) een compensatieheffing ter dekking van het tekort 
van de verkoopseizoenen 1981-1982 tot en met 1985-
1986 voor een totaalbedrag van 400 Mio ECU, te 
betalen in vijf jaarlijkse tranches tijdens de ver­
koopseizoenen 1986-1987 tot en met 1990-1991; 
(b) een speciale compensatieheffing voor 1986-1987 en 
1987-1988 ter dekking van de verliezen die niet waren 
opgevangen door de basisheffingen en de B-heffin­
gen. 
6.147. Naast de uitgaven die betrekking hebben op de 
opslag en worden gefinancierd met specifieke heffingen, 
worden met name de volgende uitgaven krachtens de 
regeling niet in aanmerking genomen: 
(a) de restituties in verband met de uitvoer van uit de 
ACS- en andere landen ingevoerde „preferentiële" 
suiker worden niet gedekt door heffingen, omdat deze 
zijn berekend op .basis van een „totaal verlies" dat 
weer wordt vastgesteld op de grondslag van een 
„exporteerbaar overschot" waar de preferentiële 
invoer buiten valt. De uitgaven die voortvloeien uit de 
uitvoer van de betrokken hoeveelheden, komen dan 
ook ten laste van de begroting. Deze uitgavenpost 
wordt voor de begroting 1988 geraamd op 660 Mio 
ECU; 
(b) de restituties bij de produktie (48) met betrekking tot 
de 60 000 ton die van oudsher door de chemische 
industrie worden afgenomen. In de praktijk is deze 
post niet hoger dan 50 Mio ECU. 
(47) Verordening (EEG) nr. 934/86 van de Raad van 24 maart 
1986 tot wijziging van Verordening (EEG) nr. 1785/81 
houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in 
de sector suiker (PB L 87 van 2.4.1986); Verordening (EEG) 
nr. 1914/87 van de Raad van 2 juli 1987 tot instelling van een 
speciale compensatieheffing in de sector suiker voor het 
verkoopseizoen 1986/1987 (PB L 183 van 3.7.1987); 
Verordening (EEG) nr. 1108/88 van de Raad van 25 april 
1988 tot instelling van een speciale compensatieheffing in de 
sector suiker voor het verkoopseizoen 1987/1988 (PB L 110 
van 29.4.1988); Verordening (EEG) nr. 1107/88 van de 
Raad van 25 april 1988 tot wijziging van Verordening (EEG) 
nr. 1785/81 houdende een gemeenschappelijke ordening der 
markten in de sector suiker (PB L 110 van 29.4.1988). 
(48) Verordening (EEG) nr. 1010/86 van de Raad van 25 maart 
1986 houdende vaststelling van de algemene voorschriften 
inzake de restitutie bij de produktie voor bepaalde in de 
chemische industrie gebruikte produkten van de sector 
suiker, PB L 94 van 9.4.1986. 
94 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Reikwijdte van de door de Kamer verrichte 
controle Boekhoudkundige aspecten 
6.148. De controles die de Kamer zowel aan de hand 
van documenten als ter plaatse bij de bevoegde diensten 
van de Commissie heeft verricht, hadden ten doel: 
(a) de kwaliteit van de gegevens die voor de ver­
wezenlijking van de zelffinanciering in aanmerking 
worden genomen, te verifiëren; 
(b) onduidelijkheden in de begroting en de boekhouding 
op te sporen; 
(c) de doeltreffendheid van de controles en het toezicht 
van de Commissie op de uitgaven en ontvangsten in 
verband met suiker in het algemeen te beoordelen. 
Kwaliteit van de in aanmerking genomen 
gegevens 
6.149. De berekening krachtens de basisverordening 
van het totaal aan restituties is niet gebaseerd op de reële 
uitgaven voor de afzet van de communautaire over­
schotten, maar op een „totaal verlies" dat wordt 
verkregen door het gemiddeld verlies te vermenigvuldigen 
met een theoretisch exporteerbaar overschot, dat ontstaat 
door het verbruik af te trekken van de quotaproduktie, 
los van de schommelingen in de voorraden. Bovendien 
wordt het gemiddelde verlies niet berekend aan de hand 
van de werkelijk geëxporteerde hoeveelheden, maar op 
basis van de op de uitvoercertificaten voorkomende 
hoeveelheden, waarvoor een speelruimte van 5 % geldt. Controle op de verwezenlijking van de zelffinanciering 
via de begrotingsuitvoering 
6.152. Gezien het feit dat de berekening van de 
heffingen berust op andere elementen dan de werkelijke 
uitgaven, zou het voor een globale beoordeling van het 
evenwicht tussen de werkelijke uitgaven en ontvangsten 
wenselijk zijn, een mechanisme in te voeren waarmee de 
verwezenlijking van de zelffinancieringsdoelstelling aan 
de hand van de begrotingsuitvoering kan worden 
nagegaan. Daar een echte balans en meer nauwkeurige 
gegevens in de jaarrekeningen en de financiële rapporten 
van het EOGFL ontbreken, geeft een oordeel op grond 
van de beschikbare boekhoudkundige en budgettaire 
gegevens geen zekerheid. Tabel 6.8 laat de ontwikkeling 
van de in de rekeningen opgenomen ontvangsten en 
uitgaven zien sinds 1981, in welk jaar de doelstelling van 
zelffinanciering werd ingevoerd. Het in de tabel voorko­
mende verschil tussen de ontvangsten en de uitgaven 
wordt beïnvloed door in de marktordening optredende 
factoren, die noch in de jaarrekening, noch in de 
begroting tot uiting komen (heffingen, gedeelte van de 
produktierestituties voor het gebruik van suiker door de 
chemische industrie, restituties betreffende verwerkte 
produkten, enz.); bovendien zijn de uitvoerrestituties in 
verband met de hoeveelheden ingevoerde suiker in de 
tabel slechts gewaardeerd op het bedrag van de kosten 
voor ACS-suiker, zoals geraamd in de toelichting van de 
begroting. Bij gebreke van een geschikt boekhoudkundig 
overzicht van de betrokken operaties, kan geen enkele 
zekerheid worden verschaft over de verwezenlijking van 
het financieel evenwicht. 
Boeking van de uitgaven en ontvangsten 
6.150. Voorts wordt er sinds de invoering van de 
speciale compensatieheffingen een poging gedaan om de 
vroegere tekorten te dekken door vóór het eind van elk 
verkoopseizoen een gecumuleerd totaal tekort te bereke­
nen voor de verkoopseizoenen 1986/1987 tot en met 
1989/1990 die aan het betrokken verkoopseizoen vooraf­
gaan. Met dit mechanisme kunnen de Lid-Staten de 
gegevens corrigeren inzake produktie, verbruik en 
exportverplichtingen, die in beginsel aan het eind van 
ieder verkoopseizoen zouden moeten vaststaan. 
Ofschoon dit mechanisme mogelijkheden tot correctie 
biedt, kunnen de werkelijke kosten er niet mee worden 
berekend. 
6.151. Hoewel deze procedure aanvankelijk bedoeld 
was om onmiddellijk het tekort van een bepaald 
verkoopseizoen te dekken, heeft zij voorts tot gevolg dat 
de heffingen die uit hoofde van deze campagne worden 
geïnd, in feite voorgaande tekorten dekken; hierdoor 
wordt de controle op de zelffinanciering per ver­
koopseizoen onzeker. 6.153. Evenals bij de andere uitgaven van het EOGFL-
Garantie, wordt bij de boeking van de uitgaven voor 
suiker alleen uitgegaan van de maandelijkse declaraties 
van de betaalorganen, die per begrotingsonderdeel slechts 
één bedrag voor uitgaven bevatten. Voor suiker zou een 
grondiger verantwoording vereist zijn, zodat directer kan 
worden nagegaan of de doelstelling van zelffinanciering is 
verwezenlijkt. 
6.154. Anders dan bij de andere traditionele middelen, 
worden er voor suiker in de begroting verschillende 
soorten ontvangsten onderscheiden. De Lid-Staten 
houden bij de indiening van hun gegevens niet altijd de 
hand aan deze begrotingsindeling en maar al te vaak 
beperkt de ordonnateur zich ertoe, telefonisch contact op 
te nemen om van de nationale diensten een specificatie per 
begrotingsonderdeel te verkrijgen. Daardoor kunnen de 
vertragingen bij de inning van de heffingen worden 
verdoezeld en worden niet de elementaire garanties 
geboden om de heffingen bij de produktie correct te 
kunnen koppelen aan elk der betrokken verkoopseizoe­
nen. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 95 
Tabel 6.8 — Beloop van de ontvangsten en uitgaven in de suikermarktordening (1981-1988) (') 
1981 1982 1983 1984 (Mio ECU) 
1985 1986 1987 
I. Begrotingsgegevens 
A. Uitgaven (betalingen ten laste van het begrotingsjaar) 
1100 Restituties suiker en isoglucose 
Voedselschenkingen (rest.) 
Denaturering 
1112 Restituties chemische industrie 
1110 Vergoeding opslagkosten 
1111 Openbare opslag 
Maatregelen suiker overzeese gebieds­
delen 
1113 Steun afzet ruwe suiker 
1119 Overige interventies 
Totaal 409,2 
0,1 
2,4 
344,3 
11,6 
-
767,6 742,5 
1,5 
— 
2,3 
489,9 
5,7 
— 
1 241,9 758,1 
— 
2,3 
550,5 
5,2 
— 
1 316,1 1 190,0 
— 
3,1 
429,5 
0,4 
8,6 
— 
1 631,6 1 352,8 
— 
3,5 
438,9 
1,2 
8,2 
— 
— 
1 804,6 1 238,4 
5,1 
470,2 
0,6 
11,3 
— 
— 
1 725,6 1 515,8 
33,4 
466,4 
2,6 
15,3 
2,1 
2 035,6 1 566,2 
63,0 
429,8 
(-)0,8 
21,0 
2,9 
2 082,1 
B. Ontvangsten (invorderingen) 
1100 Produktieheffingen suiker 
1120 Produktieheffingen isoglucose 
1110 Opslagbijdragen 
1130 Niet-uitgevoerde suiker en isoglucose 
1140 Suiker en isoglucose voor vervanging 
1150 Compensatieheffing 
1160 Speciale compensatieheffing 
Totaal 125,2 
0,7 
356,7 
-
482,6 275,9 
1,0 
428,9 
— 
— 
705,8 465,6 
2,8 
478,6 
0,1 
0,9 
— 
948,0 701,5 
6,6 
468,0 
0,1 
0,1 
— 
1 176,3 544,6 
3,8 
508,9 
0,0 
0,1 
— 
1 057,4 540,0 
3,9 
499,2 
0,1 
— 
68,3 
1 111,5 599,3 
4,0 
547,1 
0,1 
— 
87,0 
234,2 
1 471,7 636,1 
5,0 
545,7 
0,0 
— 
83,5 
7,5 
114,0 
1 391,8 
II. Gegevens over de zelffinanciering bij de uitgaven voor restituties 
1100 Restituties suiker en isoglucose 
Restituties voor ACS-hoeveelheden sui­
ker^) 
Verschil 
1100/ Produktieheffingen suiker en isoglucose 
1120 
1160 Speciale compensatieheffing 
of 
1170 
Totaal 
Saldo (heffingen — restituties) 409,2 
-140,0 
269,2 
125,9 
125,9 
-143,3 742,5 
- 330,0 
412,5 
276,9 
276,9 
-135,6 758,1 
-390,0 
368,1 
468,4 
468,4 
+ 100,3 1 190,0 
-455,0 
735,0 
708,1 
708,1 
-26,9 
behoudens compensc 
( post 1150 1 352,8 
- 520,0 
832,8 
548,4 
548,4 
- 284,4 
itieheffing 1 238,4 
-471,0 
767,4 
543,9 
543,9 
-223,5 1 515,8 
- 560,0 
955,8 
603,3 
234,2 
837,5 
-118,3 
+ 7,5 
(3) 
-110,8 1 566,2 
- 660,0 
906,2 
641,1 
114,0 
755,1 
-151,1 
(') Tabel opgesteld aan de hand van de beschikbare gegevens (zie het voorbehoud in paragraaf 6.152; cijfers uitdejaarrekeningvandebetrokkenjaren;de 
cijfers voor 1988 zijn echter ontleend aan CORE per 31.12.87 en het voorbereidende document voor het 18e financiële verslag over het EOGFL-Garantie, 
DG VI, 23.1.89). ' 
(2) Cijfers van de toelichting bij hoofdstuk 29 van de begrotingen van de betrokken jaren. 
(3) Speciale compensatieheffing 1986/1987. 
96 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Controle achteraf 
6.155. Zowel wat de uitgaven van het EOGFL-Garantie 
als wat de begrotingsontvangsten betreft, worden de 
communautaire voorschriften gekenmerkt door een 
verregaande verdeling van controleverantwoordelijk-
heden tussen de Lid-Staten en de Commissie. De 
controlebevoegdheden van de Commissie in de Lid-
Staten zijn ruimer voor de controle van de uitgaven in het 
kader van de goedkeuring van de rekeningen (49) dan 
voor de controle op de ontvangsten (50). Voor laatstge­
noemde moet de Commissie ofwel verzoeken betrokken 
te worden bij de nationale controles, ofwel door middel 
van een met redenen omkleed verzoek de Lid-Staten 
uitnodigen aanvullende controles te verrichten (zie 
paragraaf 4.37). 
6.156. Wat de begrotingsuitgaven en -ontvangsten in 
verband met de suikermarkt betreft, had het onderzoek 
van de Kamer betrekking op de doeltreffendheid van de 
controle en het toezicht van de Commissie in de Lid-
Staten : 
(a) in 1988 heeft de Commissie haar beschikking inzake 
de goedkeuring van de rekeningen van het begro­
tingsjaar 1986 vastgesteld. De Kamer constateert dat 
de Commissie zich, enkele uitzonderingen daargela­
ten, bij de controles die tot deze beschikking hebben 
geleid, heeft beperkt tot een selectieve controle op 
kleine schaal, die bestond in een steekproefsgewijze 
toetsing van de door de Lid-Staten opgegeven 
totaalbedragen. Ofschoon er in 1988 met name op het 
gebied van de systeemgerichte controle enkele 
verbeteringen werden waargenomen, stelden de 
controles op basis waarvan de Commissie haar 
beschikking inzake de goedkeuring van de rekeningen 
van het begrotingsjaar 1986 nam, haar niet in staat 
om een oordeel uit te spreken over de mate van 
betrouwbaarheid van de rekeningen van de Lid-
Staten met betrekking tot de uitgaven voor de 
suikermarkt; 
(b) de samen met de Lid-Staten verrichte werkzaam­
heden van de Commissie waarbij de vaststelling, de 
centralisatie en de beschikbaarstelling van de 
ontvangsten uit de suikermarkt worden gecontro­
leerd, geven aanleiding tot de volgende opmerkingen: 
(i) in 1987 is er geen enkele controle verricht op de 
ontvangsten uit de sector suiker. In 1988 werden 
er van de twaalf Lid-Staten slechts twee bezocht, 
die samen goed zijn voor slechts 18 % van het 
totaal der geïnde ontvangsten. Voorts is er nooit 
een controlebezoek gebracht aan de Iberische 
landen. De BR Duitsland, Griekenland en 
Nederland, die gezamenlijk een derde van de 
totale ontvangsten innen (1988), zijn sinds vijf 
jaar niet meer bezocht; 
(49) Verordening (EEG) nr. 1723/72 van de Commissie van 27 
juli 1972 inzake de goedkeuring van de rekeningen 
betreffende het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor 
de Landbouw, Afdeling Garantie, PB L 186 van 16.8.1972. 
(50) Verordening (EEG, Euratom, EGKS) nr. 2891/77 van de 
Raad van 19 december 1977 houdende toepassing van het 
besluit van 21 april 1970 betreffende de vervanging van de 
financiële bijdragen van de Lid-Staten door eigen middelen 
van de Gemeenschappen, PB L 336 van 27.12.1977. (ii) indien deze stand van zaken voortvloeide uit een 
selectieve methode, gebaseerd op de kennis en de 
evaluatie van de betrouwbaarheid van de natio­
nale systemen van beheer en controle, zou het 
begrijpelijk zijn dat de controles meer op het ene 
dan op het andere gebied worden toegespitst. 
Dergelijke studies of systeemgerichte controles 
zijn echter nooit verricht, ofschoon die in de 
dienstinstructies wel worden vermeld; 
(iii) indien het een kwestie is van personeelsgebrek, 
wekt het verwondering dat de Lid-Staten al sinds 
jaren niet meer verzocht werden extra controles te 
verrichten, teneinde de ontoereikende controle­
werkzaamheden van de Commissie zelf enigszins 
aan te vullen; 
(iv) de door de Commissie krachtens artikel 18, lid 4, 
van Verordening (EEG, Euratom, EGKS) nr. 
2891/77 van de Raad (50) periodiek aan het 
Parlement en de Raad uit te brengen verslagen 
over de werking van het controlestelsel, zijn nooit 
overgelegd; 
(v) de halfjaarlijkse en jaarlijkse overzichten die de 
Lid-Staten krachtens Verordening (EEG) nr. 
2891/77 opstellen over de traditionele middelen, 
vormen essentiële elementen. Door de onnauw­
keurigheid van de bepalingen en de praktijk op dit 
gebied worden deze overzichten met vertraging, 
en bovendien in uiteenlopende vormen over­
gelegd (zie de paragrafen 4.34 en 4.35); 
(vi) het komt maar zelden voor dat een Lid-Staat in 
deze overzichten het totaal aan ingevorderde 
ontvangsten per begrotingsonderdeel opneemt. 
Het nut van dergelijke gegevens wordt geïllus­
treerd door het voorbeeld van een Lid-Staat die 
een volledige specificatie gaf van zijn suikeront­
vangsten en daarmee te kennen gaf dat hoeveel­
heden C-suiker zijn grondgebied niet binnen de 
voorgeschreven termijnen hadden verlaten. In de 
boeken van de Commissie kwamen echter geen 
ontvangsten voor uit door het betrokken land 
ontvangen boetes. 
Budgettaire gevolgen van de verlegging van 
het handelsverkeer bij de uitvoer van suiker 
6.157. Aangezien de Commissie zich bij haar bereke­
ning van het totale verlies niet baseert op de werkelijke 
uitgaven en geen controle uitoefent op de verwezenlijking 
van de zelffinanciering, wenst de Kamer met name te 
wijzen op de budgettaire gevolgen van de verlegging van 
het handelsverkeer bij de uitvoer van suiker. In casu werd 
geconstateerd dat de door Nederland betaalde restituties 
sinds vijf jaar vertienvoudigd zijn (zie tabel 6.7). 
Nederland exporteert momenteel een derde van het totaal 
van de communautaire overschotten die voor restituties 
in aanmerking komen, hetgeen neerkomt op ongeveer 
1 080 000 ton, terwijl het land zelf gezien zijn quota een 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 97 
overschot van 320 000 ton heeft. Zoals reeds vermeld in 
het speciale verslag van de Kamer over het agromonetaire 
stelsel (51) is deze verlegging vooral te wijten aan 
verschillen in wisselkoersen waarvan voornamelijk de 
Franse en Belgische exporteurs profiteren. Aangezien er 
over de hoeveelheden en de herkomst ervan geen 
(51) Speciaal verslag nr. 1/89 over het agromonetaire stelsel, PB 
C 128 van 24.5.1989. nauwkeuriger gegevens beschikbaar zijn, kunnen de 
budgettaire gevolgen van deze verlegging van het 
handelsverkeer, waarvoor geen dekking in produktiehef-
fingen is te vinden, moeilijk worden berekend. Op basis 
van de beschikbare algemene gegevens kunnen deze 
gevolgen echter worden geraamd op ten minste 10 Mio 
ECU (zie voor de berekening tabel 6.9). 
Tabel 6.9 — Kosten van de verlegging van het handelsverkeer van suiker via Vlissingen (Nederland) voor 1988. 
Uitvoer van in België en Frankrijk geproduceerde suiker, berekening van de extra kosten voor de communautaire begroting (in 
budgettaire ECU) voortvloeiend uit het tussen de landen bestaande verschil tussen de in budgettaire ECU omgerekende groene koersen 
1. Basisgegevens voor de berekening: 
— gemiddeld restitutiebedrag voor suiker 1987-1988: 
447,63 ECU/t 
— groene koersen: 
— koers van de budgettaire ECU : 
— correctiecoëfficiënt: 
— monetair compenserend bedrag: —- 151,2 FF le halfjaar 
150,9 FF 2e halfjaar 
— hoeveelheid: raming op basis van de exporteerbare hoeveelheden en de door het land geëxporteerde hoeveelheden België 
48,0658 BFR 
43,3864 BFR Frankrijk 
7,47587 FF 
7,02483 FF 
1,035 Nederland 
2,67387 HFL 
2,64704 HFL 
2,33221 HFL 
— 
2. Berekeningen van de extra kosten als gevolg van de verlegging 
Koers van 
de groene 
ECU 
(1) 
FF 7,47587 
HFL 2,67387 
2,64704 
FF 
Totaal 
BFR 48,0658 
HFL 2,67387 van het handelsverkeer 
Berekening van de restitutie per ton 
Aanvankelijke 
restitutie 
in nationale 
munt 
(2) 
= 447,63 ECU 
x(l) Correctie-
coëfficiënt 
(3) 
A. Export uit Frankrijk 
3 346,42 1,035 
B. Export uit Nederland 
1 190,90 
Bij het verlaten van Frankrijk bet 
C. Extra kosten B 
A. Export uit Belg 
21 515,69 in vergelijking 
ië 
B. Export uit Nederland 
1 190,90 
C. Extra kosten B in vergelijking Gecorrigeerde 
restitutie 
(4) 
= (2) x (3) 
3 463,54 
aaide negatieve IV 
met A 
— 
met A Compenserend 
bedrag 
(5) Definitief 
bedrag 
(6) 
= (4)/(5) 
Franse suiker 
-151,05 3 312,49 
1 190,90 
ICB's 
-151,05 
Belgische suiker 
— 21 515,69 
— 1 190,90 Communautaire 
Koers van 
de budgettaire 
ECU 
(7) 
7,02483 
2,33221 
7,02483 
43,3864 
2,33221 uitgave 
EG-uitgaven 
(8) 
= (6)/(7) 
ECU 
ECU 471,54 
510,63 
-21,50 
489,13 
17,59 
of 3,73 % 
495,91 
510,63 
14,72 
of 2,97 % 
3. Raming van de extra uitgaven voor de communautaire begroting 
Totaal uit Nederland uitgevoerde hoeveelheden die niet onder het nationale quotum vallen: 
waarvan 460 000 uit Frankrijk en 300 000 uit België (schatting). 
Bijkomende uitgaven: Frankrijk 460 000 x 17,59 = 8 091 400. 
België 300 000 x 14,72 = 4 416 000. 080 000 - 320 000 = 760 000 ton, 
98 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Conclusies 
6.158. De door de Kamer verrichte analyse geeft 
aanleiding tot de volgende conclusies: 
(a) de methode voor de berekening van het totale verlies 
is te onnauwkeurig omdat zij, met name op het gebied 
van de uitgaven, niet is gebaseerd op de werkelijke 
verrichtingen; 
(b) de documentatie en de bewijsstukken voldoen niet 
aan het vereiste dat de ontvangsten en uitgaven per 
verkoopseizoen in aanmerking moeten worden 
genomen en concreet vastgesteld. De begrotingsstruc­
tuur betreffende de suikermarkt en de door de 
Commissie bijgehouden rekeningen maken het niet 
mogelijk om enerzijds de nodige gegevens te ver­
krijgen om het te dekken verliesbedrag nauwkeurig 
vast te stellen en anderzijds de mate waarin het 
beginsel van zelffinanciering is verwezenlijkt klaar en 
duidelijk te bepalen; 
(c) de controle van de Commissie op de verrichtingen 
heeft te lijden onder de onvoldoende kwaliteit van de 
gegevens, een gebrekkige analyse van de systemen en 
de geringe frequentie van de inspecties; 
(d) de verleggingen van het handelsverkeer vormen een 
belasting van de begroting van de communautaire 
uitgaven. 
6.159. De Kamer moet mitsdien wel wijzen op de 
noodzaak, passende maatregelen te nemen om te 
voorkomen dat er op verkapte wijze nieuwe tekorten 
ontstaan en om het begrotingsbeheer op het gebied van 
suiker doorzichtig en gemakkelijk controleerbaar te 
maken. 
Beoordeling van het antwoord van de 
Commissie 
6.160. De alternatieve tabel 6.8 van de Commissie (blz. 
295) geeft aanleiding tot de volgende opmerkingen: 
Deel A 
a) In deel A lijkt de Commissie te willen aantonen dat 
het evenwicht is verwezenlijkt. Aldus is het totaal van 
1 677 834 870 ECU voor het verkoopseizoen 1987/88 
zowel bij de ontvangsten (punt 10) als bij de uitgaven 
(punt 6) te vinden. Doch terwijl de berekening van de 
uitgaven valt na te trekken, berust de berekening van 
de ontvangsten op de optelling van twee heterogene 
elementen: enerzijds de ontvangsten uit heffingen (676 Mio ECU — punt 8) aan de hand van parame­
ters van de basisverordening (hoeveelheden overeen­
komend met het „exporteerbaar overschot" en 
gemiddelde restitutie), anderzijds een bedrag 
(1 001 Mio ECU — punt 9) dat ontstaat door 
vermenigvuldiging van de geschatte hoeveelheden 
(2 237 255 ton) met het bedrag van de gemiddelde 
restitutie (gemiddeld verlies 447,46 ECU/ton — punt 
7). In de tabel wordt dus uitgegaan van hoeveelheden. 
Het enige erin voorkomende financiële element is de 
gemiddelde restitutie die dient voor de berekening 
van alle posten die van invloed zijn op de begroting; 
b) van deze hoeveelheden (3 749 710 ton) zijn alleen die 
met betrekking tot het EEG-overschot of „exporteer­
baar overschot" (1512 455 ton) gerechtvaardigd, 
terwijl van de andere (2 237 255 ton) het saldo wordt 
geschat (totale uitgevoerde hoeveelheden minus 
EEG-overschot); dit geheel is een amalgaam van 
exporten van: 
i) voorraaduitslag van EEG-suiker en ingevoerde 
suiker; 
ii) met heffing voor het volle of een verminderd 
bedrag ingevoerde suiker en zonder heffing 
ingevoerde suiker (ACS). 
Van dit saldo, dat leidt tot een uitgave van een miljard 
ECU, vindt geen uitsplitsing plaats, op grond 
waarvan zou kunnen worden bepaald welk aandeel 
ten laste van de importeurs, respectievelijk het 
EOGFLkomt; 
c) deze saldoberekening heeft geen bewijskracht voor 
wat het bedrag van de uitgaven betreft, want zij vloeit 
voort uit de vermenigvuldiging van dezelfde hoeveel­
heden met een identieke vermenigvuldiger (477,46 
ECU/ton). Bovendien kan zij niet worden gestaafd 
door de beschikbare gegevens over de hoeveelheden, 
hoofdzakelijk door de onzekerheid wat de voorraad­
mutaties betreft. 
DeelB 
d) in deel B van de tabel zijn financiële waarden 
opgenomen, die verschillen van de in deel A 
voorkomende waarden doordat de begrotings-Ecu 
wordt gehanteerd (terwijl de gegevens van deel A in 
groene Ecu zijn weergegeven) en er een verdeling in 
begrotingsjaren wordt gegeven (terwijl de gegevens 
van deel A per verkoopseizoen zijn vastgesteld). Deel 
A en deel B zijn dus niet rechtstreeks vergelijkbaar; 
e) deel B bevat een combinatie van: 
i) boekhoudkundige gegevens, namelijk de uitga­
ven van hoofdstuk 11 in punt 11(1 629 Mio ECU 
voor 1988) en de ontvangen heffingen in punt 14 
(755 Mio ECU voor 1988); 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 99 
ii) berekende elementen, namelijk de vermindering 
wegens de uitgaven ten laste van de importeurs of 
van het EOGFL in punt 12 (924 Mio ECU). 
De niet uit de jaarrekening op te maken uitgaven/ 
ontvangsten zijn gewaardeerd met een getal dat 
afkomstig is van deel A van de tabel, dat wil zeggen 
met hoeveelheden, die bovendien betrekking hebben 
op een verkoopseizoen en niet op een begrotingsjaar. 
Hieruit vloeit een amalgaam voort van boekhoud­
kundige gegevens betreffende het begrotingsjaar en 
niet-comptabele gegevens betreffende het verkoopsei­
zoen. Men kan derhalve niet concluderen dat het 
bewijs omtrent het „financieel" evenwicht is geleverd; 
f) punt 15 van de tabel laat voor 1987 een tekort van 
37,3 Mio ECU en voor 1988 een overschot van 50,7 Mio ECU zien. De Commissie motiveert dit 
verschil met „het verschil in tijd tussen het ver­
koopseizoen en het begrotingsjaar". Deze recht­
vaardiging lijkt te getuigen van de ontoereikendheid 
van de mechanismen die zijn ingevoerd om het 
mogelijk te maken, budgettaire en boekhoudkundige 
gegevens per verkoopseizoen — referentieperiode 
voor de zelffinanciering — op te stellen; 
g) de Kamer concludeert dat er geen betrouwbare 
kwantitatieve gegevens zijn, die alle operaties bestrij­
ken die in het financieringssysteem plaatsvinden en 
dat de boekhoudkundige weergave van die operaties 
niet nauwkeurig genoeg is; ook de inkomende 
gegevens per verkoopseizoen worden niet weergege­
ven. De Kamer geeft de Commissie dan ook in 
overweging, zich te blijven inzetten voor de noodza­
kelijke boekhoudkundige verheldering. 
100 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
HOOFDSTUK 7 
De communautaire steunverlening aan de ontwikkeling 
van de Portugese economie 
7.0. INHOUD 
Inleiding 
Regelgeving en financiële tenuitvoerlegging 
Steun voorafgaande aan de toetreding 
Het specifieke programma voor de ontwikkeling van de landbouw in 
Portugal (PEDAP) 
Het specifieke programma voor de ontwikkeling van de industrie in 
Portugal (PEDIP) 
Opmerkingen betreffende de steun voorafgaande aan de toetreding 
Coördinatie van de activiteiten en informatieoverdracht 
Vertragingen bij de tenuitvoerlegging van de overeenkomsten 
Financiering van de projecten 
Toezicht en controle op de tenuitvoerlegging van de projecten door het 
Fundo 
Toezicht en controle op de tenuitvoerlegging van de projecten door de 
Commissie 
Opmerkingen betreffende het programma voor de ontwikkeling van de 
landbouw 
Nationale bepalingen en uitvoeringsvoorschriften 
Olijventeelt 
Irrigatie 
Drainering en bodembescherming 
Programma voor de ontwikkeling van de landbouw en de schapenhouderij 
in het gebied van de gemeente Mértola 
Centra voor opleidingen op landbouwgebied en groeperingen voor 
verbetering van de dierziektesituatie in de veehouderij 
Conclusies Para] 
7.1 
7.3 
7.3 
7.10 graaf 
— 7.2 
— 7.17 
— 7.9 
— 7.12 
7.13 —7.17 
7.18 —7.35 
7.18 —7.21 
7.22 — 7.24 
7.25 — 7.28 
7.29 
7.32 7.31 
7.35 
7.36 — 7.59 
7.36 — 7.43 
7.44 — 7.47 
7.48 — 7.49 
7.50 — 7.52 
7.53 —7.55 
7.56 — 7.59 
7.60 — 7.63 
INLEIDING 
7.1. Ten behoeve van de structurele ontwikkeling van de 
Portugese economie heeft de Gemeenschap in 1980 steun 
aan Portugal verleend, voorafgaande aan de toetreding 
van dit land. Deze steunverlening werd na de toetreding in 
1986 gevolgd door een specifiek programma voor de 
ontwikkeling van de landbouw in Portugal (PEDAP), dat 
bij Verordening (EEG) nr. 3828/85 van de Raad van 20 
december 1985 (l) in werking trad, en in 1988 door een 
programma voor de ontwikkeling van de Portugese 
industrie (PEDIP), waartoe besloten werd bij Ver­ordening (EEG) nr. 2053/88 van de Raad van 24 juni 
1988 (2). 
7.2. In de hierna volgende paragrafen wordt een 
beknopt overzicht gegeven van deze drie maatregelen en 
de tenuitvoerlegging ervan. Tevens bevatten zij opmer­
kingen betreffende de voorafgaande aan de toetreding 
verleende steun en het PEDAP. Alleen deze laatste twee 
maatregelen werden in 1988 door de Kamer aan een 
controle ter plaatse in de betrokken Portugese regio's 
onderworpen, daar de tenuitvoerlegging van het PEDIP 
nog in het beginstadium verkeert. 
0 PB L 372 van 31.12.1985, blz. 5. (2) PB L 185 van 15.7.1988, blz. 21. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 101 
REGELGEVING EN FINANCIËLE 
TENUITVOERLEGGING 
Steun voorafgaande aan de toetreding 
7.3. De overeenkomst betreffende de tenuitvoerlegging 
van de steun aan Portugal voorafgaande aan de 
toetreding (3), die op 3 december 1980 werd ondertekend, 
trad op 1 januari 1981 in werking (Verordening (EEG) nr. 
3323/80 van de Raad van 18 december 1980 (4)). In deze 
overeenkomst werd tot het tijdstip van de toetreding van 
Portugal tot de Gemeenschap een bedrag van in totaal 
275 Mio ERE aan steun beschikbaar gesteld voor 
deelneming aan de financiering van door de Portugese 
regering genomen maatregelen om Portugal op de 
toetreding voor te bereiden. 
7.4. Dit bedrag was als volgt verdeeld: 
(a) 150 Mio ERE in de vorm van leningen van de EIB; 
(b) 125 Mio ERE in de vorm van niet-terugvorderbare 
bijstand ten laste van de begroting van de Gemeen­
schappen. Daarvan moesten 25 Mio ERE worden 
bestemd voor rentesubsidies voor leningen van de 
EIB ten bedrage van 125 Mio ERE, en 100 Mio ERE 
voor de financiering van enerzijds samenwerkings­
projecten of-programma's waaraan de Gemeenschap 
voor maximaal 50 % kon bijdragen en anderzijds 
maatregelen inzake technische bijstand die geheel 
door de Gemeenschap konden worden gefinancierd. 
7.5. Een tweede overeenkomst, op 7 november 1984 te 
Brussel ondertekend, trad op 1 januari 1985 in werking 
(Verordening (EEG) nr. 3598/84 van de Raad van 18 
december 1984 (5)). In deze overeenkomst werd tot het 
tijdstip van de toetreding van Portugal tot de Gemeen­
schap een bedrag van 50 Mio ECU aan niet-terugvorder­
bare steun aan Portugal beschikbaar gesteld ter financie­
ring van projecten of programma's in de sectoren 
landbouw en visserij (voor de visserijsector werd een 
bedrag van 500 000 ECU uitgetrokken), waaraan de 
Gemeenschap voor maximaal 50 %, of in bepaalde 
gevallen zelfs 65 %, kon bijdragen. 
7.6. Bij besluit van de Raad van 17 december 1985 werd 
de tenuitvoerlegging van deze beide overeenkomsten 
verlengd tot 31 december 1986 teneinde een volledige 
benutting van de uitgetrokken kredieten mogelijk te 
maken. 
(3) Deze overeenkomst werd voorafgegaan door spoedhulp ten 
bedrage van 150 Mio ERE van 1976 tot 1977 en door een 
financieel protocol ten bedrage van 230 Mio ERE van 1977 
tot 1981, dat evenwel slechts voorzag in met rentesubsidies 
gepaard gaande leningen van de EIB. 
(4) PB L 349 van 23.12.1980, blz. 1. 
(5) PB L 333 van 21.12.1984, blz. 7. 7.7. De Raad en de Raad van Bestuur van de EIB 
verleenden op 19 augustus 1983 en 10 augustus 1984 hun 
goedkeuring aan de beschikbaarstelling van aanvullende 
leningen van de EIB aan Portugal ten bedrage van 
respectievelijk 75 Mio ECU en 150 Mio ECU voor de 
jaren 1984 en 1985. 
7.8. De leningen werden door de EIB in hun geheel vóór 
de toetreding verstrekt, en ook de in de eerste overeen­
komst van 1980 vermelde rentesubsidies ten bedrage van 
25 Mio ERE werden betaald. De bij de Commissie 
beschikbare dossiers bevatten uitsluitend gegevens over 
de beoogde benutting van de leningen. Er heeft geen 
enkele vervolgcontrole plaatsgevonden met betrekking 
tot de daadwerkelijke besteding van deze leningen en hun 
uitwerking op de Portugese economie, zelfs niet wanneer 
het om leningen ging waarvoor rentesubsidies werden 
betaald. Door het ontbreken van deze documentatie heeft 
de Kamer geen onderzoek kunnen instellen naar de met 
deze rentesubsidies gepaard gaande uitgaven. 
7.9. De Commissie verleende in het kader van de beide 
overeenkomsten van 1980 en 1984 steun aan 73 projecten. 
Voor elk project werd een financieringsovereenkomst 
gesloten tussen de Commissie en de Portugese republiek, 
waarvan de ondertekening soms meer dan eenjaar na de 
vastlegging plaatsvond (zie paragraaf 7.22). De vast­
leggingen voor deze projecten bedroegen in totaal 
150 Mio ECU, waarvan circa 70,5 Mio ECU en 67,4 Mio 
ECU voor respectievelijk de landbouwsector en de 
infrastructuurprojecten. Van deze vastleggingen werden 
43,6 Mio ECU in het begrotingsjaar 1986 geboekt 
ingevolge het in paragraaf 7.6 vermelde besluit van de 
Raad. Op 31 december 1988 beliepen de hiermee verband 
houdende betalingen 102,9 Mio ECU, ofwel circa 69 % 
van de vastleggingen. Met inbegrip van de rentesubsidies 
bedroegen de door de Commissie verrichte betalingen in 
totaal 127,8 Mio ECU, ofwel circa 73% van de 
vastleggingen. Tabel 7.1 bevat een meer gedetailleerd 
overzicht van de betaalbaarstelling van de kredieten. 
Het specifieke programma voor de 
ontwikkeling van de landbouw in Portugal 
(PEDAP) 
7.10. Het specifieke programma voor de ontwikkeling 
van de landbouw in Portugal werd ingevoerd bij 
Verordening (EEG) nr. 3828/85, die gewijzigd werd bij de 
Verordeningen (EEG) nr. 3464/87 van de Raad van 17 
november 1987 (6) en nr. 2182/88 van de Raad van 18 juli 
1988 (7). In Beschikking nr. 87/340/EEG van de Commis­
sie van 26 mei 1987 (8) zijn de bepalingen vastgelegd met 
betrekking tot de aanvragen om vergoeding en de 
uitkering van voorschotten. 
(6) PB L 329 van 20.11.1987, blz. 4. 
(7) PB L 191 van 22.7.1988, blz. 13. 
(8) PB L 181 van 3.7.1987, blz. 1. 
102 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Tabel 7.1 — Besteding van de aan de toetreding voorafgaande steun per 31.12.1988 
Soort­
projecten 
Overeenkomst van 3.12.1980 
Kleine en middelgrote ondernemingen 
Visserij 
Infrastructuur 
BTW 
Landbouw 
Totaal 
Overeenkomst van 7.11.1984 
Visserij 
Landbouw 
Totaal 
Totaal van de beide overeenkomsten 
Rentesubsidies 
(overeenkomst van 3.12.1980) Aantal 
1 
2 
10 
1 
15 
29 
1 
43 
44 
73 
Totaal-generaal Betalings­
verplichtingen 
(Mio ECU) 
10 
1,195 
67,420 
0,378 
21,007 
100 
0,500 
49,500 
50 
150 
25 
175 Betalingen 
(Mio ECU) 
10 
1,131 
50,395 
0,358 
11,593 
73,477 
0,500 
28,880 
29,380 
102,857 
25 
127,857 % 
Betalingen/ 
Betalingsverplichtingen 
100 
94,6 
74,7 
95 
55,2 
73 
100 
58,3 
58,8 
68,6 
100 
73 
7.11. De duur van deze actie bedraagt 10 jaar (1986-
1995), en de ten laste van het EOGFL komende kosten 
worden geraamd op in totaal 700 Mio ECU. De 
voornaamste maatregelen hebben betrekking op voor­
lichting, beroepsopleiding en onderzoek op landbouw­
gebied, verbetering van de landbouwstructuur, grondver­
betering, verbetering van de landinrichting en de 
bosbouw en de valorisatie van landbouwprodukten. De 
actie omvat 15 verschillende maatregelen, waarvan een 
aantal verder onderverdeeld is. De tenuitvoerlegging van 
Verordening (EEG) nr. 3828/85 vindt plaats in het kader 
van specifieke programma's. De deelneming van het 
EOGFL, die oorspronkelijk betrekking had op 50 a 75 % 
van de uitgaven, werd op 1 januari 1988 op 75 % gebracht 
voor alle acties, uitgezonderd de maatregel betreffende de 
valorisatie van landbouwprodukten, waar de deelneming 
60 % kan bedragen. 
7.12. Begin 1989 waren 21 programma's door de 
Commissie goedgekeurd. Dit komt overeen met een ten 
laste van het EOGFL komende geraamde financiering 
van in totaal 293,2 Mio ECU (zie tabel 7.2). Op 31 
december 1988 waren voor 12 programma's betalingsver­
plichtingen aangegaan en betalingen verricht die 
73,7 Mio ECU beliepen, waarvan 32,3 Mio ECU betrek­
king hadden op het begrotingsjaar 1987 en 41,4 Mio ECU 
op het begrotingsjaar 1988. Het bedrag van 41,4 Mio 
ECU is het door het EOGFL ten laste van 1988 betaalde 
voorschot. Het specifieke programma voor de 
ontwikkeling van de industrie in Portugal 
(PEDIP) 
7.13. Bij Verordening (EEG) nr. 2053/88 werd voor de 
duur van vijfjaar een programma voor de modernisering 
van de industrie in Portugal (PEDIP) vastgesteld, dat een 
reeks maatregelen omvat ter bevordering van de ontwik­
keling van die industrie. 
7.14. De in het programma voorziene financiële bij­
stand van de Gemeenschap bestaat, afgezien van de 
normale steun uit de structuurfondsen, uit bijkomende 
middelen uit de begroting. Het totale bedrag van de 
communautaire financieringen ten behoeve van het 
PEDIP wordt voor de periode 1988-1992 geraamd op 
2 000 Mio ECU, dat wil zeggen een bedrag dat aanmerke­
lijk hoger is dan de tot dusver toegekende steun. Dit 
bedrag is als volgt onderverdeeld: 
400 Mio ECU uit de middelen van het EFRO; 
100 Mio ECU uit de middelen van het ESF; 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 103 
Tabel 7.2 — PEDAP — Goedgekeurde specifieke programma's 
Programma 
(1) 
le fase — 27.11.1986 
1. Verbetering van de traditionele irrigatiesystemen 
2. Aanleg van wegen op het platteland 
3. Elektrificering van landbouwbedrijven 
4. Drainering en bodembescherming 
5. Herstructurering en inventarisering van de olijventeelt 
6. Bosbouwprogramma 
yfase- 28.1.198H 
7. Produktie van gecertificeerd zaad van granen en voedergewassen 
8. Groeperingen voor verbetering van de dierziektesituatie 
9. Idem 
10. Idem 
11. Kleine irrigatietelsels 
12. Elektrificering 
13. Aanleg van wegen op het platteland 
14. Verbetering van de traditionele irrigatiesystemen 
15. Ontwikkeling van de landbouw en de schapenhouderij in het 
gebied van de gemeente Mértola 
16. Centra voor de beroepsopleiding in de landbouw 
17. Centra voor de opleiding van voorlichters en centrum voor 
landbouwonderzoek 
3" fase 7.2.1989 
18. Nieuwe collectieve irrigatiestelsels 
19. Vernieuwing van de irrigatiestelsels in bedrijf 
20. Drainering en bodembescherming 
21. Studies ter analyse van de Portugese landbouw 
Totaal Regio's 
(2) 
Portugal, uitgez. Alentejo en 
Algarve 
Portugal en Azoren 
Portugal 
Alentejo 
Portugal 
Portugal 
Portugal, uitgez. Algarve 
Portugal 
Azoren 
Madeira 
Portugal 
Madeira 
Madeira 
Madeira 
Alentejo 
Gehele grondgebeid 
Portugal 
Portugal 
Portugal, uitgez. Entre-Douro-
e-Minho 
Portugal 
Gehele grondgebied Duur 
(jaren) 
(3) 
3 
3 
3 
4 
3 
3 
5 
4 
3 
3 
4 
3 
3 
5 
7 
6 
4 
6 
5. 
4 
4 Geraamde 
communautaire 
financiering 
(Mio ECU) 
(4) 
9,59 
28,78 
9,33 
2,99 
7,54 
41,20 
8.30 
27,10 
1,60 
0.90 
12,20 
0,60 
3,80 
2.30 
3,96 
16,90 
14,10 
63,50 
14,50 
14,00 
10,00 
293,19 
500 Mio ECU ten laste van de speciale begrotingslijn; 
leningen uit de eigen middelen van de EIB tot 
maximaal 1 000 Mio ECU. 
7.15. Bij de verwezenlijking van het programma wordt 
voorrang gegeven aan maatregelen op vier gebieden: 
een snelle uitbreiding van de basisinfrastructuur voor 
de industrie; 
versteviging van de grondslagen van de beroepsoplei­
ding en de voortgezette opleiding voor industriële 
beroepen: —- produktiviteitsbevordering. 
7.16. De algemene richtsnoeren van de Commissie voor 
de uitvoering van het PEDIP in 1988-1989 (9) hebben 
betrekking op zeven specifieke programma's. 
7.17. Volgens van het Directoraat-generaal Interne 
markt en industrie van de Commissie ontvangen gege­
vens, waren op 31 december 1988 uit hoofde van de 
speciale begrotingslijn betalingsverplichtingen aange­
gaan ten bedrage van 90 Mio ECU en was een bedrag van 
45 Mio ECU betaald. Ten aanzien van de bijstand uit het 
EFRO was besloten tot een betalingsverplichting in de 
orde van grootte van 80 Mio ECU ten behoeve van 
verscheidene projecten die deel van het PEDIP moeten 
gaan uitmaken. Door het Europees Sociaal Fonds was 
nog geen enkel krediet vastgelegd. In oktober 1989 was 
nog geen enkele leningsovereenkomst met de EIB 
afgesloten. 
de financiering van produktieve investeringen; (9) PB C 336 van 31.12.1988, blz. 4. 
104 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
OPMERKINGEN BETREFFENDE DE 
STEUN VOORAFGAANDE AAN DE 
TOETREDING 
Coördinatie van de activiteiten en 
informatie o ver dr ach t 
7.18. Namens de Gemeenschap zijn vier Directoraten-
generaal van de Commissie bevoegd ten aanzien van de 
technische uitvoering, afhankelijk van de categorie 
waartoe een project behoort, terwijl een vijfde Directo­
raat-generaal belast is met het kredietbeheer en de 
algemene controle op de steun. Hun acties zouden beter 
gecoördineerd moeten worden, zelfs met betrekking tot 
de samenstelling en het bijhouden van de dossiers. Hun 
onderlinge gegevensuitwisseling zou sneller moeten 
plaatsvinden en vollediger moeten zijn. Op technisch 
gebied was het door de Directoraten-generaal gehouden 
toezicht op de uitvoering van de projecten wisselend van 
kwaliteit, ten aanzien van zowel de controles ter plaatse 
als het onderzoek van de dossiers, en enkele Directoraten-
generaal konden niet meer dan een beperkte controle 
verrichten. 
7.19. In de met Portugal gesloten overeenkomsten en in 
de financieringsovereenkomsten voor de diverse projec­
ten heeft de Commissie geen bepaling opgenomen voor 
het in het leven roepen van een nationale instantie die de 
activiteiten van de verschillende nationale ordonnateurs 
zou moeten coördineren en jegens de diensten van de 
Commissie als algemeen gesprekspartner zou moeten 
fungeren. Het „Fundo de Financiamento das Accöes Pré-
adesao Portugal-CEE" is krachtens een met de Commis­
sie gesloten overeenkomst uitsluitend belast met de taak 
als betalingsgemachtigde op te treden. 
7.20. Het ontbreken van deze coördinatie heeft bij de 
inwerkingtreding van de verschillende overeenkomsten 
nadelige gevolgen gehad voor de informatievoorziening 
ten behoeve van zowel de communautaire als de 
Portugese autoriteiten met betrekking tot de steunver­
lening. Pas eind 1987 werd het Directoraat-generaal 
Europese Gemeenschappen van het Portugese ministerie 
van Buitenlandse Zaken als centrale coördinerende 
instantie aangewezen. Deze wijziging was tijdens de 
controlewerkzaamheden van de Kamer in april 1988 van 
nog zo recente datum dat het niet mogelijk was vast te 
stellen welke daadwerkelijke verbetering dit tot gevolg zal 
hebben voor de werkzaamheden van de diensten van de 
Commissie en de ordonnateurs. 
7.21. Op het tijdstip van de controle waren de ordonna­
teurs niet goed op de hoogte van de voortgang van de 
projecten en konden zij de Commissie derhalve slechts 
onvolledige gegevens verstrekken. Bepaalde jaarversla­
gen die krachtens de overeenkomsten moeten worden 
opgesteld waren niet door de Commissie ontvangen, 
terwijl andere niet regelmatig waren toegezonden. De 
kwaliteit van de toegezonden verslagen was niet van dien 
aard dat een beoordeling van de stand van zaken met 
betrekking tot de acties gegeven kon worden. Vertragingen bij de tenuitvoerlegging van de 
overeenkomsten 
7.22. In het algemeen heeft de tenuitvoerlegging van de 
vóór de toetreding gesloten overeenkomsten veel ver­
traging ondervonden. Nadat het tijdstip waarop de 
overeenkomsten afliepen van 31 december 1985 was 
gewijzigd in 31 december 1986, nam de Commissie 
maatregelen om vóór laatstgenoemde datum tot vast­
leggingen over te gaan, zelfs wanneer de financierings­
overeenkomsten nog niet waren ondertekend. Zesenveer­
tig financieringsovereenkomsten, die betrekking hadden 
op ongeveer een derde van de verleende bijstand, werden 
in 1986 ondertekend. Eén overeenkomst werd in 1987 
ondertekend en de laatste overeenkomst werd in decem­
ber 1988 ondertekend, hetgeen niet strookt met de 
bepalingen van het besluit van de Raad van 17 december 
1985. 
7.23. Op 31 december 1985 was nog geen enkel project 
voltooid. Gezien deze situatie heeft het merendeel van de 
steun voorafgaande aan de toetreding niet beantwoord 
aan de doelstelling om Portugal de mogelijkheid te bieden 
toe te treden tot de Gemeenschap onder de in de 
overeenkomsten van 1980 en 1984 vastgelegde voorwaar­
den. Aan het eind van het eerste halfjaar van 1988 
verkeerde het merendeel van de projecten nog in het 
beginstadium van de tenuitvoerlegging. 
7.24. Deze vertraging was deels te wijten aan de duur 
van de vastgestelde communautaire procedure voor de 
goedkeuring van de projecten. Tevens dient te worden 
opgemerkt dat tal van door de Commissie goedgekeurde 
projecten niet voldoende duidelijk omschreven waren om 
op nationaal niveau te kunnen worden uitgevoerd en later 
nader gedefinieerd moesten worden. Ook in het kader van 
de nationale administratieve procedures traden ver­
tragingen op, met name ten aanzien van de aanbestedin­
gen. 
Financiering van de projecten 
7.25. Conform de overeengekomen procedures stortte 
de Commissie de door het Fundo de Financiamento das 
Accöes Pré-adesao aangevraagde betalingen op een in de 
BR Duitsland geopende rekening in DM. Deze procedu­
re, die gewoonlijk toegepast wordt met betrekking tot 
derde landen, werd na de toetreding van Portugal tot de 
Gemeenschap op 1 januari 1986 niet gewijzigd. De 
afschaffing van de DM als intermediaire valuta zou de 
ingewikkelde verrichtingen van de financiële controle, 
waarbij thans drie valuta's een rol spelen (Ecu, DM, 
ESC), echter doorzichtiger hebben gemaakt. Overigens 
heeft de Kamer geconstateerd dat de Directoraten-
generaal van de Commissie niet altijd dezelfde wisselkoer­
sen hanteren. 
7.26. Het beheer van de rekening in DM door het 
Fundo (betalingsaanvragen bij de Commissie en het 
opnemen van geld van de rekening) vindt projectgewijs 
plaats, op grond van de afzonderlijke financierings­
behoeften. De rekening vertoont evenwel regelmatig een 
betrekkelijk hoog creditsaldo, van 10 tot 12Mio DM, 
want er verstrijkt soms meer dan eenjaar voordat van het 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 105 
op de rekening gestorte geld gebruik wordt gemaakt. Een 
meer globaal beheer van de behoeften aan kasmiddelen 
had de omvang van de tegoeden op de rekening kunnen 
verminderen. 
7.27. Behalve voor gevallen waarin deels of geheel van 
de tenuitvoerlegging van een project wordt afgezien, 
bevatten de algemene clausules van de financieringsover­
eenkomsten geen bepalingen ten aanzien van de bestem­
ming van de saldi in DM die ten gevolge van de lagere 
kosten van een project of van wijzigingen van de 
wisselkoers na de voltooiing van de verschillende 
verrichtingen op de rekening kunnen verschijnen. Even­
min is er een bepaling opgenomen dat de eventuele 
opbrengst van de tegoeden op de rekening voor de 
steunprogramma's kan worden benut. 
7.28. De door de Commissie als betalingen geboekte 
bedragen zijn in werkelijkheid voorschotten die sterk 
verschillen van de uitgaven op nationaal niveau en 
derhalve geen indicatie geven van de voortgang van de 
werkzaamheden. Voorts dient men te bedenken dat 
bepaalde betalingen van het Fundo, bij voorbeeld aan 
aannemers van werk, eveneens in de vorm van een 
voorschot worden gedaan, zonder dat het aan de hand 
van de bij de Commissie beschikbare documentatie 
mogelijk is onderscheid te maken tussen voorschotten en 
definitieve betalingen. 
Toezicht en controle op de tenuitvoerlegging 
van de projecten door het Fundo 
7.29. Krachtens de voorwaarden van de financierings­
overeenkomsten is het Fundo bij het verrichten van zijn 
taak als betalingsgemachtigde met name gehouden de 
juistheid en feitelijke rechtmatigheid van de bewijsstuk­
ken te verifiëren. 
7.30. Tot op het tijdstip van de controle was deze 
opdracht echter slechts in zeer beperkte mate vervuld. 
Niets in de door de Kamer bestudeerde dossiers wees erop 
dat gecontroleerd was of de uitgaven wel gerechtvaardigd 
waren op grond van de bepalingen in de overeenkomsten. 
Op de verdeling van de financieringen tussen eigen 
middelen van de begunstigden, communautaire kredieten 
en nationale kredieten werd geen toezicht gehouden. In 
geen enkel geval werd geconstateerd dat een onderzoek 
was ingesteld naar projecten waarvoor door de plaatselij­
ke ordonnateurs geen betalingen werden aangevraagd 
gedurende een periode van soms wel een jaar. 
7.31. Voorts was het niet mogelijk de beschikking te 
krijgen over een volledig overzicht — zij het in escudo's, 
marken of Ecu — van de voortgang van elk project. De 
beschikbare gegevens hadden uitsluitend betrekking op 
de voor elk project ten laste van de communautaire 
kredieten gedane uitgaven. Bovendien kon aan de 
medewerkers van de Kamer geen enkel controleverslag 
worden voorgelegd. Toezicht en controle op de tenuitvoerlegging 
van de projecten door de Commissie 
7.32. Met betrekking tot de controle door de Commissie 
konden dezelfde tekortkomingen worden geconstateerd, 
zowel in financieel opzicht als ten aanzien van de 
economische resultaten. De fase van selectie en goedkeu­
ring van de investeringen wordt tot op heden niet gevolgd 
door voldoende toezicht op de uitvoering. 
7.33. In artikel 4 van de overeenkomst betreffende de 
taak en verantwoordelijkheden van de betalingsgemach­
tigde is bepaald dat elke betalingsopdracht van het 
Fundo, voor zover deze betrekking heeft op door de 
Gemeenschap gesubsidieerde acties, mede moet worden 
ondertekend door een ambtenaar van de Commissie. 
Twee ambtenaren van het voorlichtingsbureau van de 
Gemeenschap te Lissabon zijn hiertoe bevoegd verklaard. 
Daar de betrokken diensten gezien hun diverse taken niet 
de mogelijkheid hebben over te gaan tot een verificatie of 
controle van de dossiers, is het verlenen van een visum in 
de praktijk slechts een formaliteit geworden. In verband 
met dit probleem werd in mei 1986 een gezamenlijke 
bijeenkomst van de diensten van de Commissie belegd, 
waarop het evenwel niet mogelijk bleek tot een ver­
betering te komen. Voorts zal te Brussel een onderzoek 
naar de uitgaven voor de projecten worden verricht, maar 
de wijze waarop de betrokken Directoraten-generaal deze 
taak ter hand nemen blijkt zeer verschillend te zijn. 
7.34. In de vorm die blijkens de overeenkomsten aan de 
controle op de besteding van de steun moet worden 
gegeven komt niet voldoende de noodzaak tot uiting om 
te beschikken over gegevens aan de hand waarvan de 
resultaten van de acties kunnen worden beoordeeld. Er 
zijn gedetailleerde bepalingen opgenomen — die overi­
gens niet volledig zijn toegepast — betreffende het deel 
van de werkzaamheden waaraan de Gemeenschap 
financieel bijdraagt (voorafgaand visum en goedkeuring 
door de Commissie van de overeenkomsten en de 
betalingen, periodieke financiële en economische versla­
gen, enz.). Er is echter geen enkele bepaling opgenomen 
betreffende de globale controle op de projecten of de 
algemene beoordeling van de dank zij de investeringen 
verwachte en bereikte effecten. 
7.35. In het algemeen zijn er te weinig pogingen gedaan 
om op de hoogte te blijven van de voortgang van de acties 
en om de doeltreffendheid van de projecten en het geheel 
van steunmaatregelen na te gaan. Daardoor is met de 
steunverlening voorafgaande aan de toetreding niet alle 
ervaring opgedaan die voor een bevredigende ver­
wezenlijking van latere programma's van nut had kunnen 
zijn. 
106 Publikatieblaci van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
OPMERKINGEN BETREFFENDE HET 
PROGRAMMA VOOR DE ONTWIKKELING 
VAN DE LANDBOUW 
Nationale bepalingen en 
uitvoeringsxoor schriften 
7.36. In wctsdecreet 96/87 van 4 maart 1987 (l0) zijn de 
taken en verantwoordelijkheden omschreven van de 
verschillende bij de tenuitvoerlegging van het PEDAP 
betrokken diensten. Deze bepalingen zijn per definitie 
algemeen van aard. Zo noemt artikel 13 als een van de 
taken van de regionale landbouwdirecties „het toezicht en 
de controle op de projecten": in artikel 16, dat betrekking 
heeft op de verantwoordelijkheden van het IFADAP 
(Instituto Financeiro de Apoio ao Desenvolvimento da 
Agricultura e Pescas), het instituut dat zorg draagt voor 
de overdracht van de communautaire financiering, wordt 
vermeld dat dit orgaan „de mogelijkheid heeft controles te 
verrichten". 
7.37. De op de verschillende programma's betrekking 
hebbende uitvoeringsvoorschriften (portarias) van de 
Portugese overheid verschaffen niet altijd de nodige 
duidelijkheid ten aanzien van de uitvoering. In het geval 
van de olijventeelt wijken zij zelfs af van de in de 
programma's vastgelegde voorwaarden. De voorschrif­
ten bevatten weinig aanwijzingen betreffende de prioritei­
ten en de criteria die bij de selectie van de werkzaamheden 
en de begunstigden van de steun in acht moeten worden 
genomen. De economische gevolgen die van de omscha­
kelingen worden verwacht, met name op het gebied van 
irrigatie, drainering en het rooien van olijfbomen, worden 
goeddeels genegeerd. Wanneer op regionaal niveau 
onnauwkeurige en onvolledige voorschriften ten uitvoer 
worden gelegd, kan dat leiden tot een afwijking van de in 
de programma's vastgelegde doelstellingen, zoals blijkt 
uit de hierna volgende opmerkingen. 
7.38. De dossiers van de nationale overheid blijven 
meestal beperkt tot technische aspecten, geven geen 
economische verantwoording en zijn soms weinig syste­
matisch van aard. Ook al kan men begrip hebben voor het 
feit dat het merendeel van de steunaanvragen door de 
overheid en niet door de belanghebbenden moet worden 
opgesteld, dit zou er niet toe mogen leiden dat gegevens 
ontbreken die voor een juiste beoordeling van de dossiers 
onmisbaar zijn (arealen, soort produktie voor en na de 
werkzaamheden, enz.). 
7.39. De uitvoeringsverslagen, die regelmatig aan het 
Directoraat-generaal Planning en landbouw en aan het 
IFADAP worden toegezonden, zijn vooral statistisch van 
aard en zijn te beknopt om een werkelijk toezicht op de 
uitvoering te kunnen garanderen. Eind 1988 had het 
IFADAP nog slechts weinig gebruik gemaakt van de in 
artikel 16 van wetsdecreet 96/87 vermelde controlemoge-
(10) Diario da Républica I Serie nr. 52 van 4.3.1987. lijkheden, en hadden de operationele diensten slechts 
enkele controle- en verificatiewerkzaamheden ter plaatse 
verricht. In 1989 zouden de controles door het IFADAP 
uitgebreid moeten worden. 
7.40. De Portugese autoriteiten zijn van oordeel dat er 
inderdaad tekortkomingen bestaan met betrekking tot de 
uitvoeringsvoorschriften voor de programma's, het 
onderzoek van de dossiers en de controle. Zij beklemto­
nen dat het noodzakelijk is de projecten beter te 
selecteren, vollediger analyses te verrichten en de 
verplichtingen van degenen aan wie de steun ten goede 
komt beter te omschrijven. 
7.41. De in de hierna volgende paragrafen geformuleer­
de bevindingen maken in algemene zin duidelijk dat er een 
zekere afwijking bestaat tussen de in het programma 
opgenomen doelstellingen en denkbeelden, en de weerga­
ve daarvan in de realiteit. De Commissie zou zich meer 
met het bestaan van deze afwijkingen moeten bezighou­
den. Bovendien wordt in de bepalingen van de door de 
Commissie goedgekeurde programma's, die overgeno­
men zijn van vergelijkbare in het verleden vastgestelde 
maatregelen voor andere landen van de Gemeenschap, 
slechts in geringe mate rekening gehouden met specifieke 
moeilijkheden en plaatselijke kenmerken, een benadering 
die op zichzelf al het gevaar met zich meebrengt dat een 
groot deel van deze bepalingen nauwelijks of slecht wordt 
toegepast. 
7.42. De Portugese autoriteiten hebben, onder ver­
wijzing naar protocol 25 van het toetredingsverdrag, 
verklaard dat de modernisering van de nationale 
landbouw door middel van een met een produktiviteits-
verbetering gepaard gaande rationalisatie logischerwijze 
tot produktiestijgingen zal leiden. Daarbij vestigen zij 
vooral de aandacht op granen, een produkt van wezenlijk 
belang dat door Portugal moet worden ingevoerd. 
7.43. Ofschoon in protocol 25 bepaalde produktiestij­
gingen toelaatbaar worden geacht gedurende de eerste 
fase van de overgangsperiode, hadden de bepalingen in de 
programma's toch gericht moeten zijn op een betere 
vaststelling van de voorwaarden en een betere inschatting 
van de toelaatbare consequenties van de produktiviteits-
stijgingen, om een bevredigende integratie van de 
Portugese landbouw in de gemeenschappelijke markt na 
afloop van de overgangsfasen te vergemakkelijken. Het 
gevaar bestaat dat een eventuele produktiegroei, met 
name wat betreft granen, op een teleurstelling voor de 
landbouwers uitloopt, daar aan het eind van de eerste fase 
van de in artikel 260 van het toetredingsverdrag vermelde 
overgangsperiode de prijsverschillen waarvan bepaalde 
Portugese landbouwprodukten profiteren moeten wor­
den afgeschaft. 
Olijventeelt 
1AA. Het in mei 1986 bij de Commissie ingediende en 
door haar goedgekeurde Portugese programma voorziet 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 107 
in de betaling van een rooipremie indien aan drie 
voorwaarden wordt voldaan: de olijfgaarden moeten de 
afgelopen twee jaar inkomsten hebben opgeleverd, zij 
moeten een beplantingsdichtheid hebben van ten minste 
veertig bomen per hectare en er moet een plan ter 
verbetering van de exploitatie worden ingediend. 
7.45. In de uitvoeringsvoorschriften bij dit programma 
(portaria 259/87 van 2 april 1987 (n)) is slechts de 
voorwaarde betreffende de beplantingsdichtheid over­
genomen. Bovendien is in lid 15 van deze voorschriften 
bepaald dat de rooipremie ook kan worden betaald voor 
de in artikel 2 van wetsdecreet 120/86 van 28 mei 1986 (12) 
vermelde rooiactiviteiten. Met dit decreet worden echter 
andere doeleinden nagestreefd dan met het programma. 
Om de daling van de produktie van olijfolie tegen te gaan 
wordt in artikel 2 het rooien van olijfbomen slechts in 
bepaalde gevallen toegestaan, met name wanneer de 
bomen niet meer produktief zijn of wanneer daarmee de 
uitbreiding van wijngaarden in officiële produktiezones 
wordt bevorderd. Opgemerkt dient te worden dat de 
Commissie op de hoogte was van de voorschriften en het 
wetsdecreet, maar terzake geen voorbehoud heeft ge­
maakt. 
7.46. Uit een bestudering van de dossiers blijkt dat het 
merendeel van de premies in de praktijk wordt toegekend 
voor rooiactiviteiten die niet voldoen aan de in het 
programma vermelde voorwaarden. De door de Kamer 
bestudeerde dossiers bevatten geen verklaring over de 
inkomsten, geen gewaarmerkte opgave van het aantal 
bomen per hectare en geen plan ter verbetering van de 
exploitatie. Integendeel, de weinige verklaringen die in de 
documentatie werden aangetroffen hadden betrekking op 
de slechte toestand van de bomen of de omschakeling op 
wijngaarden. 
7.47. Met betrekking tot de inventarisatie van het 
olijfboomareaal, waarin het communautaire programma 
eveneens voorziet, is nog geen enkele actie ondernomen. 
Irrigatie 
7.48. De voornaamste in het programma opgenomen 
doelstelling ten aanzien van de kleine irrigatieprojecten is 
het treffen van drinkwatervoorzieningen voor vee, 
hoofdzakelijk schapen. Bovendien is in het programma 
bepaald dat de toegestane produktiestij gingen betrekking 
hebben op maïs, zonnebloemen en veevoeder. In de door 
de Kamer gecontroleerde gevallen hebben de verrichte 
werkzaamheden voornamelijk geleid tot een stijging van 
de tarweproduktie en in een van de gevallen zelfs tot de 
produktie van tomaten. 
7.49. De controle van een ander programma, dat 
betrekking heeft op de traditionele irrigatie, bracht een 
speciaal probleem aan het licht. In Entre-Douro-e-Minho 
staan aan de rand van de akkers over een breedte van 
ongeveer 2 meter namelijk wijnstokken die voor de 
wijnproduktie bedoeld zijn. Gezien het geringe oppervlak 
van de percelen is er dus sprake van een betrekkelijk grote 
(u) Diario da Républica I Serie nr. 77 van 2.4.1987. 
O2) Diario da Républica I Serie nr. 122 van 28.5.1986. aanplant van wijnstokken. De irrigatie van gewassen 
waarvoor in het programma een produktiestijging is 
toegestaan (veevoeder, maïs en aardappelen) leidt 
terzelfdertijd tot de irrigatie van de wijnstokken, 
waarover het programma niets vermeldt, ook al omdat 
het krachtens de communautaire bepalingen verboden is 
steun voor de irrigatie van wijnstokken te verlenen. 
Drainering en bodembescherming 
7.50. Het programma voor drainering en bodembe­
scherming heeft ten doel om door middel van voorlich-
tings- en scholingsactiviteiten en maatregelen voor 
drainering en grondverbetering de regio Alentejo geschik­
te alternatieve landbouwmogelijkheden te bieden. In dit 
verband was het de bedoeling voorlichters op te leiden die 
de landbouwers vervolgens moesten bijstaan bij het 
opstellen van exploitatieplannen tijdens de drainerings-
of bodembeschermingswerkzaamheden. 
7.51. In de praktijk hebben er alleen draineringswerk-
zaamheden plaatsgevonden. In geen enkel dossier wordt 
melding gemaakt van de bijstand van een voorlichter, van 
een exploitatieplan of van een alternatief landbouwsys-
teem. Uit de controles ter plaatse is gebleken dat de 
overigens zeer goed uitgevoerde draineringswerkzaam-
heden leiden tot een stijging van de produktie van tarwe 
en dat aan de doelstellingen van het programma niet de 
hand wordt gehouden. 
7.52. De bestudeerde dossiers zijn zeer beknopt van 
aard. In enkele gevallen bleken de in de verschillende 
documenten vermelde tijdstippen onjuistheden te ver­
tonen. Daar de werkzaamheden dikwijls worden verricht 
op grond van een mondelinge overeenkomst, vermelden 
de facturen soms een datum die voorafgaat aan de 
aanvraag en de toekenning van de steun. 
Programma voor de ontwikkeling van de 
landbouw en de schapenhouderij in het gebied 
van de gemeente Mértola 
7.53. Bij dit programma in een klein landbouwgebied in 
Alentejo is een gering aantal landbouwers (ongeveer 200) 
betrokken, die allen lid zijn van dezelfde coöperatie. 
Ofschoon de omringende gebieden met dezelfde ontwik­
kelingsproblemen te kampen hebben, vallen zij onder de 
algemene regeling die in een steunverlening tegen minder 
gunstige voorwaarden voorziet. Een duidelijke recht­
vaardiging voor het bestaan van dit speciale programma 
kon niet worden verkregen. 
7.54. De betrokken coöperatie neemt een centrale 
plaats in het programma in. Zij stelt de dossiers van de 
begunstigden op en beheert deze, formuleert de betalings-
aanvragen en dient deze bij het IFADAP in en neemt de 
overmakingen ten behoeve van de begunstigden in 
ontvangst. Zij verricht haar taken in een tamelijk 
informele sfeer, hetgeen met name ook blijkt uit het feit 
dat de betalingsaanvragen slechts in zeer geringe mate 
worden gecontroleerd. 
10^ Rublikatieblad van de Luropese gemeenschappen 1^ 1^ ^ 
7^éö Uit een bestudering van de dossiers van de 
begunstigden is gebleken dat de coöperatie deze dossiers 
slordig beheert en dat er onregelmatigheden hebben 
plaatsgevonden Chidanks de beschikbaarheid van auto 
matisenngshulpmiddelen was het niet mogelijk voor elke 
begunstigde een afzonderlijk financieel overzicht te 
verkrijgen Póe bewijsstukken bestonden voor het meren 
deel uit door de coöperatie afgegeven debet en creditno 
ta^sdie op de persoonlijke rekeningvan elke landbouwer 
werden geboekt C^ok brachten de begunstigden de 
coöperatie bedragen in rekening voor op hun bedrijf voor 
persoonlijke doeleinden verrichte werkzaamheden ot 
voor het gebruik van machines die in het kader van net 
programma waren gefinancierd Uit de controles ter 
plaatse is gebleken dat er onjuiste verklaringen zijn 
ingediend om een betalingvan het l^AL^AR te verkrijgen 
terwijl de werkzaamheden nog niet waren verricht 
Bovendien bleek de vereenvoudigde boekhouding die 
volgens het programma door elke begunstigde moest 
worden bijgehouden niet te bestaan en was aan het eind 
van l^noggeenenkeleverklarmgmgediendbetreP 
fende uitgaven voor de beroepsopleiding 
CE^^^e^e^A^^ 
^^^^^^^^^^^^^^^^ 
7^o Het programma voorziet in de bouw of de 
uitbreiding vancentra voor opleidmgenoplandbouwD 
gebiedt in het functioneren van deze centra en in het 
beschikbaar stellen van automatiseringshulpmiddelen 
Vande êótl tebouwen of opnieuw in tenchtencentra 
waren er zes deels voltooide terwijl deovenge zich nog in 
de voorbereidingsfase bevonden 
7^7 Cht de controlewerkzaamheden bleek dat de bouw 
van decentrametvolgens een centraal model plaatsvmdp 
maar wordt gedelegeerd aan de plaatselijke autoriteiten^ 
die hun toevlucht nemen tot de huns inziens meest 
geschikte oplossingem met inachtneming van de plaatse 
lijke omstandigheden L^oor deze aanpak wordt het 
verband uit het oog veiloren dat tussen het bouw 
programma en de latere organisatie van de opleidingen 
dient te bestaan met het risico dat sommige gebouwen 
ongeschikt zullen blijken of zelfs ongebruikt blijven 
Bovendien konden er eveneens tekortkomingen worden 
geconstateerdmetbetrekkmgtot hetkostenniveamde 
opzet van de werkzaamheden en de voorwaarden voor de 
goedkeuring van overeenkomsten^ die ongerechtvaardigd 
deverschillenvertoonden 
7^ Idetprogrammavoorzietindeoprichtmg^over 
een tijdvak van vierjaan van ^eöO groeperingen voor 
verbetering van de dierziektesituatie in de rundveen 
schapend en geitenhoudenj Maarmee zullen voorziening 
gen zijn getroffen voor 70^ van het bestand aan 
vrouwelijke fokdieren Oejaarlijksafnemendebijdrage 
van de Rortugese overheid aan de aanloopkosten en de 
huishoudelijke kosten van de groeperingen wordt gedu^ 
rende een tijdvak van zes jaar voor 7^^o door de 
gemeenschap vergoed 
7^ Hetma^imumbedragwaarvan voorde berekening 
van de steun wordtuitgegaanisafhankelijkvanhet aantal aangemelde dieren Lr bestaat echter geen betrouwbare 
identificatieprocedurevoordezedieren Lvenmimsereen 
deugdelijk svsteem om na te gaan ofde vermelde uitgaven 
ook werkelijk zijn gedaam met name op het gebied van 
vaccinatie en bloedonderzoek 
Ce^^CeiLr^uES 
7nt^ ioe gelijktijdige uitvoering van tal van technisch 
ingewikkelde maatregelen^ die van het overheidsapparaat 
een steeds grotere aanpassing vereisend brengt het risico 
van een onjuiste toepassing en van een slechts gedeeltelijk 
ke verwezenlijking van de doelstellingen met zich mee 
7(^1 Rrotocol^vanhettoetredingsverdragvoorzagm 
een aanpak waarin duidelijker onderscheid werd gemaakt 
tussen de op korten middellange en lange termijn te 
bereiken doeleinden POe óeommissie en de Lidstaat 
naddenbeter rekening moeten houden met de omvang 
van de problemen^ de maatregelen beter moeten indelen 
en hun inspanningen meer moeten richten op doelstelling 
gen die prioriteitverdiendenOvengens voorziet artikels 
lid ^ van Verordening t^LLól^ nr ^^ in de 
mogelijkheid van een communautaire bijdrage voor 
studies die nodig zijnvoor de tenuitvoerlegging van de 
gemeenschappelijkeactie^ maar deze bepalmgis pas begin 
1^^ toegepast 
7^ loe commissie zou duidelijker moeten aangeven 
welkeeffecten er economisch gezien worden verwachtvan 
de tenuitvoerlegging van de steunprogramma^ ^ijzou 
de nationale overheid moeten aanmoedigen actie te 
ondernemen opdat er zo spoedig mogelijk resultaten 
worden bereikt en zij dient vooral haar controles 
aanmerkelijk te verscherpen om een beter inzicht te 
krijgen m de werkelijke stand van zaken en tijdig te 
kunneningnjpenHet grootste deelvanhetRLP^ARmoet 
immers nogworden verwezenlijkt en het is van belang alle 
bestaande mogelijkheden aan te grijpen om niet alleen de 
financiële controles maar ook de situatie in het algemeen 
te verbeteren en het welslagen van de regeling te 
waarborgen 
7n^ föe moeilijkheden die bij de tenuitvoerlegging van 
het RLL^AR en de acties voorafgaande aan de toetreding 
zijn ondervonden^ dienen met betrekking tot het RLP^IR 
tewordenvermedenLedieneindemoetdeC^ommissiemn 
nauwe samenwerking met de bevoegde Rortugesemstan 
ties^ onverwijld de noodzakelijke maatregelen nemen om 
tebevorderendatdeprogramma^sbinnendegestelde 
termijn en overeenkomstig de beoogde doeleinden 
worden verwezenlijkt POe door de Rortugese autoriteiten 
te kennen gegeven goede wil doet^ hopen dat een 
zorgvuldiger en regelmatig toezicht op communautair en 
nationaal niveau het in de toekomst mogelijk zal maken 
resultaten te bereiken die evenredig zijn aan de toegeken 
de omvangrijke financiële middelen 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 109 
HOOFDSTUK 
Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) 
8.0 INHOUD 
Inleiding 
De rol en het belang van de steunverlening aan de industrie 
Aandeel van de steunverlening aan de industrie 
Voorwaarden met betrekking tot de werkgelegenheid 
Industriële projecten en regionale ontwikkelingsprogramma's 
De invloed van de industriële projecten op de regionale ontwikkeling 
Methode 
Resultaten 
Rechtstreekse gevolgen voor de produktie 
Indirecte gevolgen voor de produktie 
Het blijvende karakter van de gevolgen voor de produktie 
Verwezenlijking van de doelstellingen op het gebied van de werkgelegen­
heid 
Aard en betekenis van de werkgelegenheidsgegevens 
Door de gesubsidieerde projecten gecreëerde bruto en netto werk­
gelegenheid 
Overeenstemming tussen het regionale personeelsaanbod en de 
gecreëerde werkgelegenheid 
Indirecte uitwerking van de projecten op de werkgelegenheid 
Het blijvende karakter van de gecreëerde arbeidsplaatsen 
De gevolgen van de steunverlening voor investeringsbesluiten 
Algemene conclusies Paragraaf 
8.1 
8.5 
8.6 
8.13 
8.15 
8.17 
8.17 
8.30 
8.30 
8.35 
8.41 
8.43 
8.48 — 8.4 
— 8.16 
— 8.12 
— 8.14 
— 8.16 
— 8.67 
— 8.29 
— 8.67 
— 8.34 
— 8.40 
— 8.42 
— 8.47 
— 8.52 
1.53 —8.55 
8.56 
8.60 
8.63 
8.65 8.59 
8.62 
8.64 
8.67 
8.68 — 8.76 
INLEIDING 
8.1. Het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling 
(EFRO) werd opgericht bij Verordening (EEG) nr. 
724/75 van de Raad van 18 maart 1975 (') en gewijzigd bij 
Verordening (EEG) nr. 214/79 van de Raad van 6 
februari 1979 (2), die werd vervangen door de op 1 januari 
1985 in werking getreden Verordening (EEG) nr. 1787/84 
van de Raad van 19 juni 1984 (3). Het Fonds heeft ten doel 
bij te dragen tot de correctie van de belangrijkste op 
regionaal gebied bestaande onevenwichtige situaties in de 
Gemeenschap, door middel van een financiële deelne­
ming aan de ontwikkeling van de structurele aanpassing 
van de regio's met een ontwikkelingsachterstand en aan 
de omschakeling van in verval geraakte industriële 
(!) PB L 73 van 21.3.1975, blz. 1 
(2) PB L 35 van 9.2.1979, blz. 1. 
(3) PB L 169 van 28.6.1984, blz. regio's. Het Fonds neemt een gedeelte van de uitgaven 
voor zijn rekening die de Lid-Staten doen voor de 
verwezenlijking van communautaire programma's, na­
tionale programma's van communautair belang, studies 
en projecten. 
8.2. Tijdens de periode 1975-1988 bedroeg de door het 
EFRO voor de projecten verleende steun 22 717 Mio 
ECU, d.w.z. 93 % van de betalingsverplichtingen van het 
EFRO. De projecten betroffen enerzijds investeringen in 
infrastructuurvoorzieningen, waaraan door het Fonds 
steun werd verleend tot een bedrag van 19 410 Mio ECU, 
en anderzijds investeringen ten behoeve van industriële, 
ambachtelijke of dienstverlenende activiteiten, door­
gaans industriële projecten genoemd, waaraan commu­
nautaire subsidies werden verstrekt tot een bedrag van 
3 307 Mio ECU. 
110 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
8.3. Krachtens artikel 21 van Verordening (EEG) nr. 
1787/84 moet bij de keuze van de projecten rekening 
worden gehouden met hun bijdrage aan de economische 
ontwikkeling van de regio, hun samenhang met de 
programma's of doelstellingen van de Gemeenschap, de 
situatie van de betrokken economische sector en de 
rentabiliteit van de investering, waarbij wordt uitgegaan 
van door de Lid-Staten in het kader van de regionale 
ontwikkelingsprogramma's verstrekte gegevens. Met 
betrekking tot de industriële investeringen bedraagt de 
communautaire deelneming in beginsel 50 % van de steun 
die de overheid verleent op grond van een steunregeling 
met regionale strekking. 
8.4. Het jaarverslag over 1986 van de Kamer bevat een 
onderzoek en beoordeling van de beheers- en controlesys­
temen van de Commissie die de goede uitvoering en de 
doelmatigheid van de EFRO-acties moeten garanderen. 
In haar jaarverslag over 1987 heeft de Kamer de 
doelmatigheid van de steunverlening door het EFRO aan 
de infrastructuurprojecten bestudeerd, alsmede de bijdra­
ge ervan aan de regionale ontwikkeling. In dit hoofdstuk 
van het jaarverslag wordt ingegaan op de resultaten van 
controles waarmee beoogd werd de werking van het 
EFRO met betrekking tot afzonderlijke industriële 
projecten te beoordelen. In het eerste deel van dit 
hoofdstuk wordt beschreven welke rol deze projecten bij 
de verwezenlijking van de doelstellingen van het Fonds 
spelen en wat het belang ervan is. Het tweede deel bevat de 
uitkomsten van een onderzoek naar de resultaten van de 
projecten op het vlak van produktie en werkgelegenheid 
en naar de invloed die de steun had op besluiten om in de 
minder begunstigde regio's te investeren. 
DE ROL EN HET BELANG VAN DE 
STEUNVERLENING AAN DE INDUSTRIE 
8.5. De ontwikkeling van produktie-activiteiten speelt 
een essentiële rol bij de verwezenlijking van de doelstellin­
gen van het Fonds, omdat daarvan onmiddellijk invloed 
uitgaat op de economische groei en de werkgelegenheid 
en derhalve op de correctie van de op regionaal gebied 
bestaande onevenwichtige situaties. 
Aandeel van de steunverlening aan de 
industrie 
8.6. In de gewijzigde verordening uit 1979 werd bepaald 
dat over een tijdvak van drie jaar 30 % van de middelen 
van het EFRO uitgetrokken moest worden voor indus­
triële investeringen. Deze bepaling werd in 1983 door een 
beschikking van de Raad van 29 november 1983 (4) 
versoepeld. Vervolgens werd het percentage in artikel 35 
van Verordening (EEG) nr. 1787/84 aangehouden als 
wenselijke doelstelling. 
(4) PB L 340 van 6.12.1983, blz. 24. 8.7. In de praktijk werd deze doelstelling geenszins 
verwezenlijkt. De voor industriële projecten verleende 
steun bedroeg van 1975 tot 1984 in feite slechts 18 % van 
de middelen van het EFRO, d.w.z. een bedrag van 
2 079Mio ECU. In het tijdvak 1985-1988 daalde dit 
aandeel tot 9,6 %, d.w.z. een bedrag van 1 228 Mio ECU. 
In dit verband werd in het verslag van de Rekenkamer 
over het begrotingsjaar 1987 (paragraaf 6.71) reeds de 
nadruk gelegd op het belang van een betere verdeling van 
de steunverlening uit het Fonds tussen industriële 
projecten en infrastructuurprojecten, daar deze laatste 
met name als gevolg van een onvoldoende ontwikkeling 
van de economische bedrijvigheid onderbenut bleven. 
8.8. De tendens van de laatste tijd wijst niet op een 
verbetering. Met betrekking tot de afzonderlijke projec­
ten daalde het aandeel van de door het EFRO voor 
industriële investeringen verleende steun, die in 
1985 17 %, in 1986 12 % en in 1987 7 % bedroeg, in 1988 
tot 5 %. Tussen 1985, toen Verordening (EEG) nr. 
1787/84 van kracht werd, en 1988 daalde het bedrag van 
de aan de afzonderlijke industriële projecten toegekende 
steun met meer dan de helft, namelijk van 418 Mio ECU 
tot 181 Mio ECU. 
8.9. Deze ontwikkeling laat zich verklaren door de in 
Verordening (EEG) nr. 1787/84 gelegde nadruk op de 
verhoging van de steun voor de programma's en door het 
feit dat de nieuwe Lid-Staten (Spanje en Portugal) een 
bijna absolute prioriteit toekennen aan de indiening van 
infrastructuurprojecten. Wanneer rekening wordt gehou­
den met de industriële projecten en de overige steunmaat­
regelen ten behoeve van de produktie-activiteiten die in 
het kader van de programma's worden gefinancierd, is het 
deel van de EFRO-middelen dat de afgelopen jaren aan 
de industrie ten goede is gekomen, minder dan de 18 % uit 
de periode vóór 1985. 
8.10. De steunverlening van het EFRO bestaat uit 
terugbetalingen aan de nationale autoriteiten. Als gevolg 
van nieuwe financieringsvoorschriften in de Lid-Staten 
komen de terugbetalingen van het EFRO voor infrastruc­
tuurprojecten echter steeds vaker rechtstreeks ten goede 
aan de regionale autoriteiten, hetgeen eveneens de vraag 
van de regio's naar dit soort projecten heeft gestimuleerd. 
8.11. Uit een bestudering per Lid-Staat blijkt het 
bestaan van zeer grote verschillen (zie tabellen 8.1 en 8.2). 
De aan de industrie verleende steun is de afgelopen drie 
jaar in België, Griekenland, Spanje, Frankrijk en Italië 
steeds verminderd. In 1988 nam de steun van het EFRO 
aan de industrie in alle Lid-Staten af, met uitzondering 
van het Verenigd Koninkrijk. 
8.12. Wat betreft het aandeel van de aan de industrie 
verleende steun overtrof alleen de BR Duitsland voortdu­
rend de gewenste doelstelling van 30 %, daar 56 % van de 
steun van het Fonds aan de industrie ten goede kwam. In 
drie andere Lid-Staten, België, Ierland en het Verenigd 
Koninkrijk, kwam 20 % of meer van de door het EFRO 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 111 
b 
e k; 
^ SS 8 
; 
" 
c£ 
§ 
g 
1 
g 
1 
1 
1 
S; 
SN 
§ 
1 r-
^ 
q 
•<* 
q 
r-
-T 
•* 
ON 
VO 
°V 
o' 
q 
t-e 
•* 
•* 
-T 
°i. 
o' 
PQ >o 
<N 
<N 
<N 
°1 
(N 
°\ <N 
o" 
(N 
O 
cT 
oo 
°1 
O 
©" 
«N 
O 
o 
NO 
O 
^ 
Q q 
cf Q 
°v 
o 
m \o 
°V 
ON 
CN 
VO 
\o fN 
t~-
•"T 
(N 
•* 
r-
fN 
ON 
ei (N 
•<* 
Q 'T 
•* 
o" 
O 
O 
NO 
'T 
<N 
1 
1 
ü 
Ü fN t 
—i O 
—' t~-
O fN 
O O 
O 'T 
<N 00 
00 
1 oo" 
fN 
1 ^t 
1 fff 
1 O 
1 fN 
1 °^ 
1 rn 
l <e> 
1 t-~ 
•T 
1 °° 
' v-f 't 
1 *e 
1 m NO 
1 r~ 
1 ON 
fN 
1 °°-
1 oo' 
fN 
1 ^ 1 iK 
fN 
°°-1 oo" 
W tL fN 
fN 
'T 
fN 
O 
fN 
fN 
fN 
ON 
•* 
•* 
fN 
fN 
q 
°\ Os 
ON 
fN 
q 
5 
fN 
* t~-
^ r~-ON 
rf 
f 
NO 
O 
fN 
NO 
TT 
ON 
NO^ 
NO~ 
VS 
TT 
t--
NO 
fN 
r-NO 
O 
VS 
fN 
ON 
T 
T 
t~~ 
vs 
M O 
o" 
o 
cf 
o 
o 
q 
o" 
q 
o" 
q 
o" 
o 
o" 
o 
o" 
q 
o' 
o 
o 
o 
o 
o 
o' 
o 
cf 
o 
o 
o 
o' 
HJ 't cq 
fN o" ro 
O O 
o o" 
o o 
o" o" 
o o 
o" o" 
°°- 1 
of ' 
't I 
OO I 
'T ' 
O I 
cf ' 
q 
O I 
o" ' 
VS 1 
VS 1 
O I 
o" ' 
° 1 o > 
O I 
o" ' 
HJ 
Z CL r-
o o 
— 
°\ 
r-
NO 
t 
Tt 
NO 
O 
t-e 
fN 
VO 
NO 
ON 
~ 
NO 
fN 
r-* 
Tt 
NO" 
NO 
O 
't 
of 
# D fN 
t-e o 
cf 00 
« 
NO 
O 
? 
fN 
fN 
r-
o 5 
NO 
r-5 
fN 
ON 
O 
3 
ON 
8 
f-
f9 
^ fN 
ON 
— 
06 
5 W 2 
•8-3 
c S 
U-O 
E; 
Sm, 
11 
N M 
lil III 
112 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
s 
«5 
ï 1 1 
1 
Ë 
g 
2 
1 
1 
1 
1 
1 
1 
2 
1 
g 
2 -^TtvO^^cOTtCSOcoO© 
CS —1 VS ^ fS —" ,—1 CN 
"<tcoCNO©©VSVs©0©"<1-
vo©vs©©.-*vsco©©©t--
v©.— vs©cSf~-00co©©©vO 
CS CS —'O I G\ VS CS O VS I VI 
CS CS r- 1 CS CS VS 1 -H 
Tj-cS'^l-cs l CN —> r^ © co I oo 
— —i VS | — CO —| | —| 
'-o Tf \o m l *— •*!• vo O vs | c--
r-~Ttoovo i •«*• cs oo © r-- les 
co —i -* 1 cs cs I <—< 
vsooco lor-Ttoo |t~-
CO \o | CO — | <—c 
CS^OCS I 1 CO CO Tf © •—i I cs 
VS >— 'tf' | 1 CS — i—i CO 1 rf 
—< r-- —i i lor-cooo 1 cs 
SO i—i t~- 1 1 ^ Tf —H 1 CS 
CO O CS I I^COCNOf- I 00 
CS VS 1 1 CO Tf CS vo I CO 
\0 00 CO 1 I^TfOsOO I * 
—i — vs | ^ 't m | ^ 
-^CS-H I |cOt~-CSOO I •—i 
CS rr 1 1 co co 1 "± 
cs vs \o I I — •o co o o I -f 
cs — co | 1 **• vo "3- 1 co 
a * d -i a TT 
r-
cs 
r-
•* 
-
cs 
S 
5 
? 
cs 
9 
06 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 113 
verleende steun aan de industrie ten goede. De afgelopen 
jaren manifesteerde zich in vrijwel alle Lid-Staten een 
algemene tendens tot verlaging van het aandeel van de 
steunverlening van het Fonds ten behoeve van de 
industrie, hetgeen verbazing wekt in een periode van 
economische bloei. 
Voorwaarden met betrekking tot de 
werkgelegenheid 
8.13. Krachtens Verordening (EEG) nr. 724/75 kan de 
steun slechts worden verleend ten behoeve van projecten 
waardoor ten minste tien arbeidsplaatsen worden ge­
creëerd of in stand gehouden.. De steunverlening wordt 
berekend op basis van de verleende overheidssteun en 
beperkt door maxima welke worden vastgesteld op grond 
van de kosten van de investering en het aantal verwachte 
arbeidsplaatsen, om te voorkomen dat al te kapitaalinten­
sieve projecten die weinig nieuwe werkgelegenheid met 
zich meebrengen worden gesteund. Later werden in 
Verordening (EEG) nr. 1787/84 deze maxima geschrapt, 
evenals de voorwaarde dat ten minste tien arbeids­
plaatsen moesten worden gecreëerd of in stand gehouden. 
8.14. Door deze wijziging van de verordening worden 
kapitaalintensieve projecten in beginsel meer bevorderd 
dan arbeidsintensieve projecten. Deze tendens werd 
bevestigd ten aanzien van grote projecten, waarvoor de 
steun van het EFRO per nieuwe arbeidsplaats in het 
tijdvak 1985-1987 gestegen is tot 9 000 ECU, vergeleken 
met 6 600 ECU gedurende het tijdvak 1981-1984. Met 
betrekking tot kleine projecten kon deze tendens niet 
worden waargenomen en vertoonden de kosten per 
nieuwe arbeidsplaats zelfs de neiging te dalen. 
Industriële projecten en regionale 
ontwikkelingsprogramma 's 
8.15. De regionale ontwikkelingsprogramma's dienen 
een omschrijving te bevatten van de aan de keuze van de 
projecten ten grondslag liggende doelstellingen en 
criteria, teneinde te bewerkstelligen dat de projecten deel 
uitmaken van een samenhangende visie op de regionale 
ontwikkeling. In het algemeen is het echter zo dat deze 
documenten, ofschoon zij soms wel een beschrijving 
bevatten van de problemen op industrieel gebied 
waarmee de minst begunstigde regio's te kampen hebben, 
meestal vaag blijven ten aanzien van concrete kwesties, 
zoals de bedrijfstak, het soort onderneming, de aard van 
de projecten, enz., waaraan steun moet worden verleend. 
In veel regionale ontwikkelingsprogramma's blijft de 
doelstelling van industriële ontwikkeling beperkt tot een 
opmerking over de noodzaak om werkgelegenheid te 
creëren en dikwijls tot een aanduiding van de categorieën 
werknemers voor wie het werkgelegenheidsprobleem het 
meest nijpend is. 
8.16. In de meeste regionale ontwikkelingsprogram­
ma's worden het beleid en de strategie voor de industriële 
ontwikkeling eigenlijk niet omschreven. Dit leidt tot een 
verzwakking van de procedures voor het selecteren van 
industriële projecten. In de praktijk worden investerings­
projecten afgewezen die niet aan de formele voorwaarden 
van de verordening voldoen of betrekking hebben op 
sectoren waarin steunverlening kan leiden tot een 
verstoring van de werking van de markten. DE INVLOED VAN DE INDUSTRIËLE 
PROJECTEN OP DE REGIONALE 
ONTWIKKELING 
Methode 
8.17. Teneinde het effect van de industriële projecten te 
kunnen beoordelen voerde de Kamer een steekproefon-
derzoek uit bij ondernemingen die steun van het EFRO 
hadden ontvangen en het project waarvoor zij ver­
antwoordelijk waren geheel of gedeeltelijk hadden 
afgesloten. De samenstelling van de steekproef was 
zodanig dat deze representatief was in financieel en 
sectorieel opzicht. De gekozen techniek bracht een 
onderzoek van projecten in België, Frankrijk, de BR 
Duitsland, Ierland, Italië en het Verenigd Koninkrijk met 
zich mee. In het tijdvak 1975-1988 kwam 97 % van de 
door het EFRO aan de industrie verleende steun aan deze 
landen ten goede. 
8.18. De steekproef geeft een geflatteerd beeld van de 
werkelijkheid daar hij geen betrekking heeft op projecten 
die zijn gestaakt en waarvoor de steunbedragen van het 
EFRO volledig zijn vrijgekomen. Dit verschijnsel ver­
schilt weliswaar van land tot land en van regio tot regio, 
maar kan van grote invloed zijn. Zo kon op grond van een 
bestudering van afgesloten dossiers met betrekking tot 
drie landen worden geconstateerd dat een aanzienlijk 
aantal projecten (Ierland 37 %, Italië 34 % en Verenigd 
Koninkrijk 22 %), waaraan na onderzoek besloten was 
steun te verlenen, gestaakt werd en dat de steunverlening 
eraan geheel moest worden geannuleerd (in verhouding 
tot de voor elk van deze landen aangegane betalingsver­
plichtingen kunnen de geannuleerde betalingsverplichtin­
gen worden geraamd op 33 % voor Ierland, 25 % voor 
Italië en 24 % voor het Verenigd Koninkrijk). Deze 
bevindingen werden bevestigd door een statistische 
steekproef op basis van in 1988 afgesloten dossiers die op 
alle Lid-Staten betrekking hadden. Hieruit bleek dat de 
steun aan 31 % van de industriële projecten geheel moest 
worden geannuleerd, hetgeen overeenkwam met 28 % 
van de verleende steun. Weliswaar konden de vrijgeko­
men bedragen overeenkomstig de verordening opnieuw 
worden aangewend voor andere projecten, maar situaties 
die tot dergelijke annuleringen leiden, en derhalve tot een 
tijdelijk onbesteed blijven van financiële middelen, dienen 
vermeden te worden door de invoering van beheersproce-
dures die een optimaal gebruik van de middelen van het 
Fonds waarborgen. 
8.19. De controles vonden in 1988 plaats, d.w.z. ten 
minste drie jaar nadat met het merendeel van de 
bestudeerde projecten was aangevangen. In de gegevens 
komt derhalve het gunstige conjuncturele klimaat van de 
afgelopen jaren tot uiting. 
8.20. Het effect van de industriële projecten op de 
regionale ontwikkeling werd hoofdzakelijk beoordeeld 
op grond van de antwoorden op een vragenlijst die vóór 
de controlebezoeken in de Lid-Staten aan de gesubsi­
dieerde ondernemingen was toegezonden. Tijdens de 
controlewerkzaamheden werden de antwoorden geëva­
lueerd en met de betrokken ondernemingen besproken 
teneinde beter te kunnen nagaan welke bijdrage de 
114 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
projecten leverden aan de verwezenlijking van de 
communautaire doelstellingen met betrekking tot het 
regionale beleid en te kunnen vaststellen welke oorzaken 
ten grondslag lagen aan de mislukking of het welslagen 
van de geselecteerde projecten. 
8.21. Met de bij de controles gebruikte vragenlijst werd 
beoogd achteraf de bijdrage van de projecten aan de groei 
van de regionale produktie en aan de verwezenlijking van 
de doelstellingen op het gebied van de werkgelegenheid te 
beoordelen op basis van de in de EFRO-verordeningen 
voorkomende criteria voor de selectie van te subsidiëren 
projecten. Te dien einde werden de gegevens uit de 
verordeningen, eventueel aangevuld met en verduidelijkt 
door mededelingen van de Commissie en informatie uit de 
regionale ontwikkelingsprogramma's, omgezet in ge­
kwantificeerde indicatoren. 
8.22. Zo wordt in de verordeningen gesteld dat bij de 
selectie rekening moet worden gehouden met „de bijdrage 
van de investering tot de economische ontwikkeling van 
de regio" (5). Een eerste indicatie van deze bijdrage wordt 
verkregen door de benuttingsgraad van de nieuwe 
capaciteit, waaruit de directe invloed van een project op 
de groei van de regionale produktie blijkt. 
8.23. De bijdrage van een project aan de regionale 
economie kan ook indirect tot uiting komen doordat 
aankopen en verkopen in de regio worden gestimuleerd. 
De activiteit van de gesubsidieerde onderneming kan 
invloed hebben op de regionale produktie doordat de 
vraag naar regionale produkten toeneemt. In dit verband 
wordt in Verordening (EEG) nr. 1787/84 vereist dat met 
name rekening wordt gehouden met „de invloed van de 
investering op de natuurlijke hulpbronnen van de 
regio" (6). Het project kan tevens een indirect effect op de 
economische ontwikkeling hebben doordat de voorwaar­
den voor de goederenvoorziening van andere (bestaande 
of nieuwe) ondernemingen worden gewijzigd. Het deel 
van de aankopen of verkopen van de gesubsidieerde 
onderneming in de regio is dus een indicatie van de 
bijdrage aan de regionale ontwikkeling. 
8.24. De EFRO-verordeningen bepalen dat „investerin­
gen in industriële ... activiteiten ... betrekking moeten 
hebben op levensvatbare economische activiteiten ..." (7) 
en dat tijdens de selectieprocedure met name rekening 
gehouden moet worden met „de situatie van de betrokken 
economische sector en de rentabiliteit van de investe­
ring" (8). Met behulp van de vragenlijst werd een 
onderzoek verricht naar de levensvatbaarheid van de 
gesubsidieerde ondernemingen, waardoor de duurzaam­
heid van het effect van de projecten op de produktie kan 
worden beoordeeld. De mogelijkheid van een onder­
neming om winst te maken is immers een voorwaarde 
voor haar ontwikkeling en derhalve ook voor haar 
blijvende bijdrage aan de regionale economie. 
(5) Artikel 21, lid 1, sub a, van Verordening (EEG) nr. 1787/84; 
artikel 5, lid 1, sub a, van de aangepaste Verordening (EEG) 
nr. 724/75. 
(6) Artikel 21, lid 1, sub f, van Verordening (EEG) nr. 1787/84. 
C) Artikel 19, lid 1, van Verordening (EEG) nr. 1787/84; artikel 
4, lid 1, sub a, van de aangepaste Verordening (EEG) nr. 
724/75. 
(8) Artikel 21, lid 1, sub c, van Verordening (EEG) nr. 1787/84; 
artikel 5, lid 1, sub c, van Verordening (EEG) nr. 724/75. 8.25. Het besluit van de Commissie tot steunverlening is 
afhankelijk van „de directe of indirecte uitwerking van de 
investering op de werkgelegenheid" (9). De rechtstreekse 
invloed van de projecten op de werkgelegenheid werd 
beoordeeld aan de hand van het aantal arbeidsplaatsen 
dat daadwerkelijk werd gecreëerd. De doeltreffendheid 
van een project werd beoordeeld door het in het besluit tot 
toekenning van de steun vermelde aantal arbeidsplaatsen 
te vergelijken met het aantal dat na de afsluiting van het 
dossier werd geconstateerd. De indirecte gevolgen voor 
de werkgelegenheid, die grotendeels verband houden met 
de aankopen en verkopen in de regio door de gesubsi­
dieerde ondernemingen, werden tevens bestudeerd aan de 
hand van de bij toeleveringsbedrijven gecreëerde arbeids­
plaatsen. 
8.26. Het „blijvende" karakter (10) van de arbeids­
plaatsen dat in de verordening is voorgeschreven, werd 
beoordeeld aan de hand van de ontwikkeling van het 
aantal arbeidsplaatsen tussen het tijdstip van voltooiing 
van het project en het tijdstip waarop het onderzoek werd 
verricht. 
8.27. Met betrekking tot de „op regionaal gebied 
bestaande onevenwichtige situaties... met name die welke 
voortvloeien uit... structurele tekorten aan werkgelegen­
heid" (n) was het onderzoek tevens gericht op de 
kwalitatieve aspecten van de gecreëerde arbeidsplaatsen 
(soort werknemers: kwalificaties, leeftijd, geslacht, 
eerdere status), daar het regionale personeelsaanbod niet 
per se overeen hoeft te komen met de personeelsbehoeften 
die verband houden met de gesteunde projecten. 
8.28. De kwantitatieve indicatoren werden met de 
betrokken ondernemingen besproken en aangevuld met 
een verzoek om informatie over een eventuele meer 
kwalitatief georiënteerde bijdrage van de projecten aan de 
regionale ontwikkeling. In het „schema van de program­
ma's voor regionale ontwikkeling" (12), dat in beginsel als 
referentiekader voor de besluiten van de Commissie moet 
dienen, wordt benadrukt: „In de eerste plaats dient 
aandacht te worden geschonken aan de kwalitatieve 
doeleinden die zeer duidelijk verband houden met de 
activiteiten van het EFRO (b.v. kwaliteit van de te 
scheppen werkgelegenheid, van de nagestreefde economi­
sche structuur en produktiemiddelen)." 
8.29. De Kamer stelt met nadruk dat zij geen oordeel 
heeft willen uitspreken over de vraag of een bepaalde 
industriële investering verantwoord was. Ook als de 
resultaten van een project als bevredigend worden 
beschouwd, gelet op de doelstellingen van de onder­
neming, hebben zij soms toch een slechts zeer beperkte 
invloed op de regionale ontwikkeling. De Kamer wilde de 
kwaliteit van het beheer van het EFRO beoordelen door 
na te gaan in hoeverre de industriële projecten die door de 
nationale overheden werden ingediend en door het EFRO 
werden aanvaard een doeltreffende bijdrage leverden aan 
de verwezenlijking van de communautaire doelstellingen 
op het gebied van de regionale ontwikkeling. 
(9) Artikel 21, lid 1, van Verordening (EEG) nr. 1787/84; artikel 
5, lid 1, van Verordening (EEG) nr. 724/75. 
(10) Artikel 19, lid 1, van Verordening (EEG) nr. 1787/84. 
(M) Artikel 1 van de aangepaste Verordening (EEG) nr. 724/75. 
(12) PB C 69 van 24.3.1976, blz. 2. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 115 
Resultaten 
Rechtstreekse gevolgen voor de produktie 
8.30. De rechtstreekse gevolgen van de projecten voor 
de produktie werden beoordeeld aan de hand van de 
capaciteitsbenutting van de gesteunde projecten. In 1988, 
toen het onderzoek plaatsvond, bedroeg het produktieni-
veau van ruim tweederde van de onderzochte projecten 
75 % of meer van de beschikbare capaciteit. Slechts in 
10 % van de gevallen werd de aanwezige capaciteit voor 
minder dan 50 % benut. 
8.31. Uit een analyse van het bedrag van de investe­
ringssteun bleek dat de hoogte hiervan geen wezenlijke 
invloed had op het welslagen van de projecten. Wel werd 
door het onderzoek bevestigd dat de benuttingsgraad van 
de projecten voor bedrijfsvestiging geringer was dan die 
van de projecten voor bedrijfsuitbreiding. Het aantal 
mislukte projecten, ten slotte, was het hoogst in perifere 
regio's. 
8.32. De voornaamste oorzaak waardoor in 30 % van 
de gevallen de capaciteitsbenutting niet geheel bevredi­
gend was, was het bestaan van onvoldoende vraag. In 
bepaalde gevallen kwamen de verwachte afzetmarkten 
niet tot stand of ontwikkelden deze zich in onvoldoende 
mate als gevolg van moeilijk te voorziene factoren, zoals 
politieke besluiten, modeverschijnselen, enz. 
8.33. In andere gevallen was er sprake van een 
tekortschietende analyse van de economische sectoren en 
markten waarop de gesubsidieerde investeringen betrek­
king hadden. Bij een project ten behoeve van een fabriek 
voor diepvriesprodukten werd onvoldoende aandacht 
besteed aan de problemen van de bevoorrading, en nog 
voor het project van start ging bleek dat de plaatselijke 
producenten geen goederen van voldoende kwaliteit en in 
voldoende hoeveelheden konden leveren. Deze tekortko­
mingen in de prognoses leidden tot het creëren van 
onbenutte capaciteit. Ook werd steun verleend aan 
projecten in sectoren waar de markt reeds verzadigd was. 
Zo werd steun verleend voor de produktie van kunstmest, 
ofschoon het gebruik daarvan wordt belemmerd door 
problemen met betrekking tot de milieuverontreiniging 
en er een overschot aan produktiecapaciteit bestaat. 
8.34. In enkele gevallen werd het investeringsbesluit niet 
genomen op grond van de ontwikkeling van de markten, 
maar bij voorbeeld om de bevoorrading te garanderen. 
Zo financierde een bedrijf dat vliegtuigmotoren ver­
vaardigde een fabriek voor de verwerking van titanium 
om niet uitsluitend van externe leveranciers afhankelijk te 
zijn. Toch bleef dit bedrijf goederen van externe 
leveranciers betrekken wegens de door hen gehanteerde 
zeer gunstige prijzen, hetgeen ertoe leidde dat de nieuwe 
produktie-eenheid slechts voor 20 % werd benut. Indirecte gevolgen voor de produktie 
8.35. Een eerste raming van de indirecte gevolgen van de 
projecten voor de regionale groei kan worden opgemaakt 
op basis van de in de regio verrichte aankopen ten 
behoeve van de produktie van de onderneming. In ruim 
80 % van de gevallen was het aandeel van de aankopen in 
de regio niet van betekenis, zelfs niet als de gesubsidieerde 
onderneming daar reeds verscheidene jaren gevestigd 
was. In de zeldzame gevallen dat de regionale aankopen 
wel van een zeker kwantitatief belang waren, betroffen zij 
vooral grondstoffen of nauwelijks bewerkte produkten, 
zodat zij slechts in geringe mate bijdroegen aan een 
versterking en gebruikmaking van de reeds bestaande 
industriële kennis. 
8.36. Deze situatie was dikwijls te wijten aan het feit dat 
de regionale economieën moeite hebben met het leveren 
van produkten in de gewenste hoeveelheid en van de 
gewenste kwaliteit. In dit verband dient te worden 
opgemerkt dat de verwerking van agrarische basis-
produkten onder de afdeling Oriëntatie van het EOGFL 
valt. 
8.37. Soms werden de projecten beheerd door een 
concern en dienden de leveranties intern te geschieden. 
Bovendien waren de door deze concerns aan de leveran­
ties gestelde eisen dikwijls van dien aard dat de 
plaatselijke industrie daaraan niet kon voldoen. 
8.38. Dit verschijnsel deed zich duidelijk voor in regio's 
waar de projecten werden uitgevoerd door buitenlandse 
ondernemingen of door bedrijfstakken als de auto­
industrie. Met betrekking tot laatstgenoemde sector 
merkte de Commissie in een standpuntbepaling van 
1981 (13) op dat het plaatselijke effect van de investerin­
gen allengs geringer zal worden onder de druk van 
structurele veranderingen in deze sector en dat de 
verhouding tussen werkgelegenheid en produktiecapaci­
teit zich ongunstig zal ontwikkelen. Een vergelijkbare 
situatie, zij het minder uitgesproken, werd tijdens de 
controles van de Rekenkamer geconstateerd in sectoren 
als de chemische industrie en de vervaardiging van 
elektronische apparatuur. 
8.39. Ook de verkopen in de regio kunnen een indicatie 
geven van de indirecte gevolgen van de projecten: 
doordat de gesubsidieerde projecten tot een voordeliger 
goederenvoorziening in de regio kunnen leiden, kunnen 
zij het concurrentievermogen doen toenemen en zodoen­
de de produktie van reeds in de regio gevestigde 
ondernemingen doen stijgen of zelfs tot de oprichting van 
nieuwe ondernemingen leiden. Bijna 90 % van de 
bedrijven zette slechts een gering deel van de met de 
projecten samenhangende produktie afin de regio's waar 
zij gevestigd waren. De kenmerken en de kwantiteit van 
de produkten waren doorgaans van dien aard dat de 
regionale markt er geen wezenlijke hoeveelheden van kon 
opnemen, terwijl in het geval van bedrijven die deel 
uitmaakten van een concern de produkten geleverd 
moesten worden aan onderdelen van het concern die in 
(13) Doe. COM(81)317 def. van 11.6.1981. 
116 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
andere regio's waren gevestigd. Wanneer er wel grotere 
hoeveelheden goederen in de regio werden afgezet ging 
het vaak om bedrijven die actief waren op afgeschermde 
markten, zoals de markt voor bouwmaterialen, en 
waarvan de produktie niet in belangrijke mate leidde tot 
een uitbreiding van de economische activiteit. 
8.40. Afgezien van deze indirecte gevolgen van kwanti­
tatieve aard met betrekking tot de levering en afzet van 
goederen, zou de aanwezigheid van zich ontwikkelende 
bedrijven als een katalysator kunnen werken en de 
economische activiteit in de regio kunnen stimuleren. Dit 
effect kon inderdaad, zij het slechts zelden, worden 
geconstateerd: het deed zich het vaakst voor met 
betrekking tot bedrijven die reeds lang in de regio waren 
gevestigd en die soms, eenvoudig door als voorbeeld te 
dienen, de ondernemingsgeest stimuleerden. Een kleine 
regionale onderneming die plezierjachten vervaardigde en 
sindsdien in deze sector een leidende positie in de wereld is 
gaan innemen, slaagde er bij voorbeeld in de afzetmark­
ten voor deze produkten te ontwikkelen door de 
invoering van nieuwe concepten: systematische ver­
nieuwing van het produktieaanbod, serieproduktie en 
ingebruikneming van technologische verworvenheden uit 
de wedstrijdsport. Dit ontwikkelingsmodel werd geko­
pieerd door andere regionale bedrijven in dezelfde sector, 
waardoor ook zij deel konden hebben aan de uitbreiding 
van de afzetmarkten. Een tweede voorbeeld is dat van een 
in de vervaardiging van metalen steunbalken gespeciali­
seerd bedrijf, dat zijn best deed de vestiging en uitbreiding 
van verscheidene kleine plaatselijke firma's die gebruik 
maakten van de produkten van dit bedrijf te stimuleren 
door het bieden van specifieke hulp op technisch en 
commercieel gebied. 
Het blijvende karakter van de gevolgen voor de 
produktie 
8.41. Een belangrijk aspect van de gevolgen van de 
projecten voor de regionale ontwikkeling is hun blijvende 
karakter. In laatste instantie wordt de levensduur van een 
project gewaarborgd door de rentabiliteit ervan. In dit 
opzicht is er sprake van een gunstige situatie, daar 87 % 
van de bestudeerde projecten thans winst opleveren. 
8.42. De tijd gedurende welke een onderneming in een 
bepaalde regio gevestigd blijft is echter niet uitsluitend 
afhankelijk van het rentabiliteitscriterium. Het is ook 
afhankelijk van wat men bij gebrek aan beter zou kunnen 
omschrijven als de kwaliteit van de vestiging. Een project 
dat beperkt blijft tot de ingebruikneming van een 
produktie-eenheid, die in de praktijk beheerd wordt door 
een extern centrum, zal gevoelig zijn voor conjunctuur­
schommelingen en de besluiten van de moedermaat­
schappij, waardoor het karakter ervan veel minder 
permanent zal zijn. Wanneer een project echter tevens 
betrekking heeft op functies als onderzoek en ontwikke­
ling, het commerciële en financiële beleid van de 
onderneming, enz., is de kans op een langdurige vestiging 
groter en wordt de invloed op de regio beter gewaarborgd, 
daar deze activiteiten behalve materiële investeringen 
immers ook aanzienlijke personele investeringen vereisen. 
In dit verband moet worden vastgesteld dat de projecten 
dikwijls betrekking hebben op produktie-eenheden die 
gemakkelijk naar een gebied buiten de regio kunnen 
worden verplaatst. Verwezenlijking van de doelstellingen op het gebied van 
de werkgelegenheid 
8.43. Voor de onderzochte steekproef gold dat de met 
de besluiten tot steunverlening beoogde doelstelling om 
werkgelegenheid te creëren gemiddeld voor 79 % was 
gerealiseerd volgens de in de definitieve aanvragen om 
betaling vermelde gegevens. Gelet op het aantal projecten 
evenwel, kwam de beoogde werkgelegenheid in minder 
dan de helft van de gevallen (48 %) volledig tot stand. Een 
dergelijke rechtstreekse invloed kan niet als werkelijk 
bevredigend worden beschouwd, te meer niet daar de in 
de besluiten vermelde termijn voor het creëren van nieuwe 
werkgelegenheid zeer dikwijls werd verlengd en de 
steekproef geen betrekking had op projecten waaraan het 
EFRO de steun had stopgezet. 
8.44. Een bestudering van de aard en soort van de 
projecten geeft aanleiding tot overeenkomstige constate­
ringen als die met betrekking tot de invloed op de 
produktie. Voor wat betreft de totstandbrenging van 
nieuwe werkgelegenheid bestond er nauwelijks verschil 
tussen grote en kleine projecten. Wel leverden de 
uitbreidingsprojecten betere resultaten op dan de projec­
ten die betrekking hadden op de vestiging van nieuwe 
bedrijven. 
8.45. Een analyse per Lid-Staat bevestigde deze bevin­
ding. De Lid-Staten die in hun steunaanvragen bij het 
EFRO voorrang gaven aan uitbreidingsprojecten, slaag­
den er het beste in de beoogde werkgelegenheid te creëren. 
8.46. Uit een bestudering van het percentage nieuwe 
arbeidsplaatsen dat tot stand werd gebracht door middel 
van kapitaalintensieve, c.q. arbeidsintensieve projecten 
bleek niet dat er tussen deze beide categorieën een 
wezenlijk verschil bestond. De daadwerkelijke schepping 
van arbeidsplaatsen was eveneens onafhankelijk van de 
investeringskosten of de kosten van steunverlening, die in 
een en dezelfde regio voor bepaalde projecten soms tien 
keer hoger zijn dan voor andere projecten. 
8.47. Het feit dat bij ruim de helft van de projecten de 
beoogde werkgelegenheid niet volledig werd gerealiseerd, 
kan door twee factoren worden verklaard. De eerste heeft 
betrekking op het feit dat in de meeste nationale 
steunstelsels het aantal gegarandeerde arbeidsplaatsen 
zwaar meeweegt bij de beoordeling van het project. In 
bepaalde gevallen wordt de steun berekend op basis van 
het aantal geraamde arbeidsplaatsen. In deze omstandig­
heden bestaat het gevaar dat ondernemingen die een 
steunaanvraag indienen hun verwachtingen ten aanzien 
van de werkgelegenheid overdrijven en zodoende soms 
gedurende de uitvoering van het project kunnen beschik­
ken over extra kasmiddelen. De tweede factor betreft het 
feit dat prognoses met betrekking tot de werkgelegenheid 
zeer snel achterhaald raken. De concurrentie in het 
bedrijfsleven manifesteert zich in een poging om de 
produktiviteit te verhogen, waarbij technologische 
ontwikkelingen ten aanzien van zowel de produktiepro-
cessen als de produktconcepten een stimulerende rol 
spelen. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 117 
Aard en betekenis van de werkgelegenheidsgegevens 
8.48. De aan het EFRO verstrekte gegevens over de 
werkgelegenheid moeten met de nodige voorzichtigheid 
worden geïnterpreteerd in verband met de onzekerheden 
die er bestaan ten aanzien van de aard en betekenis ervan. 
Ondanks enkele kleine verbeteringen bleek in dit opzicht 
uit de controles van de Kamer niet dat er ten opzichte van 
de in een eerder speciaal verslag beschreven situatie 
wezenlijke vooruitgang was geboekt (14). 
8.49. Soms rijzen er misverstanden met betrekking tot 
datgene wat onder werkgelegenheid dient te worden 
verstaan, hetgeen er toe leidt dat het aantal gecreëerde 
arbeidsplaatsen wordt overdreven. Deze situatie komt 
voort uit het feit dat de methode die toegepast moet 
worden om te bepalen hoeveel arbeidsplaatsen door de 
projecten worden gecreëerd niet nauwkeurig is gedefi­
nieerd en dat duidelijke criteria ontbreken. Zo werden 
nieuwe arbeidsplaatsen, ook wanneer zij niet daadwerke­
lijk werden bezet, soms beschouwd als een bijdrage aan de 
werkgelegenheid of werden leerlingenplaatsen dubbel 
geteld. Ook kwam het voor dat de oorspronkelijke 
personeelssterkte onnauwkeurig was vastgesteld, hetgeen 
tot fouten leidde en een beoordeling van de werkelijke 
groei van de werkgelegenheid uiterst lastig maakte. 
8.50. Overeenkomstig de verordening werd in een 
aantal gevallen, met name in industriegebieden met 
afnemende economische activiteit, steun toegekend aan 
projecten voor de herstructurering van bedrijven en het 
behoud van de werkgelegenheid. Geconstateerd moet 
worden dat de in de besluiten vastgelegde doelstellingen 
met betrekking tot deze acties resulteerden in een 
vermindering van de werkgelegenheid en dat de progno­
ses zeer dikwijls niet werden verwezenlijkt. Zo ontving een 
producent van elektrische goederen steun voor de 
instandhouding van 1 450 arbeidsplaatsen, terwijl het 
personeel uit 1 650 medewerkers bestond. Na de vol­
tooiing van het project waren 1 270 arbeidsplaatsen 
behouden gebleven en in 1988 bedroeg het personeels­
bestand nog 959 medewerkers. 
8.51. Soms bestonden de als nieuw aangekondigde 
arbeidsplaatsen voor het merendeel uit arbeidsplaatsen 
die in werkelijkheid in stand werden gehouden of vanuit 
het gebied waar het project werd uitgevoerd naar elders 
verdwenen. Als voorbeeld kan een industrieel bakkersbe-
drijf worden genoemd dat door brand was verwoest. Het 
personeel (170 medewerkers) werd echter niet ontslagen, 
maar werd in het kader van een verzekeringsovereen­
komst doorbetaald. Zodra het bedrijf weer was opge­
bouwd, werd het personeel opnieuw in dienst genomen. 
Toch werd in de verklaring aan de Commissie vermeld dat 
het bij deze opnieuw bezette arbeidsplaatsen om de 
schepping van werkgelegenheid ging (191 arbeids­
plaatsen). 
8.52. Soms kwam het aantal gecreëerde arbeidsplaatsen 
wel overeen met de doelstellingen, maar moesten de 
nieuwe arbeidsplaatsen als gevolg van het ontbreken van 
geschikt personeel worden bezet door werknemers uit 
omringende regio's, ongeacht of deze minder begunstigd 
waren of niet, of zelfs uit landen buiten de Gemeenschap. 
(14) Speciaal verslag van de Rekenkamer betreffende het 
scheppen of instandhouden van arbeidsplaatsen als resul­
taat van toekenning van investeringspremies in het kader 
van het regionaal beleid (PB C 345 van 31.12.1982, blz. 1). Door de gesubsidieerde projecten gecreëerde bruto en 
netto werkgelegenheid 
8.53. Het positieve effect van de als gevolg van een 
project tot stand gekomen bruto werkgelegenheid kan 
deels teniet worden gedaan door het verlies van arbeids­
plaatsen als gevolg van dezelfde investering. In het geval 
van projecten waarbij een onderneming of een concern 
betrokken was, was de ontwikkeling van de werkgelegen­
heid binnen de onderneming als geheel in het algemeen 
minder gunstig dan met betrekking tot het project, ook 
wanneer de doelstellingen van het project werden bereikt. 
Doordat het bij het project om een nieuwe activiteit gaat, 
levert het binnen de onderneming de beste resultaten op. 
De onderneming streeft ernaar het project zo volledig 
mogelijk te benutten, zelfs indien dit ten koste gaat van 
een onderbenutting van de overige produktiecapaciteit 
waarover zij beschikt. 
8.54. In een van de onderzochte regio's was het mogelijk 
de betekenis van dit verschijnsel te evalueren. De 
projecten die deel uitmaakten van de steekproef moesten 
leiden tot de schepping van 6 300 arbeidsplaatsen. In feite 
werden, volgens de aan het EFRO verstrekte ver­
klaringen, slechts 4 300 arbeidsplaatsen gecreëerd, het­
geen neerkomt op een realisatie van nog geen 70 %. Op 
het tijdstip van de controle waren 5 170 mensen 
werkzaam bij de projecten, d.w.z. dat de oorspronkelijke 
doelstellingen voor ruim 80 % waren verwezenlijkt. Maar 
ofschoon de projecten tot een gunstige ontwikkeling van 
de werkgelegenheid leidden, gingen er bij de betrokken 
bedrijven in dezelfde periode ruim 2 400 arbeidsplaatsen 
in de regio verloren. Ook wanneer de als gevolg van 
toeleveringsactiviteiten indirect tot stand gekomen 
arbeidsplaatsen zeer ruim worden berekend, betekende 
een en ander dat de oorspronkelijke doelstelling ten 
aanzien van de schepping van arbeidsplaatsen op het 
tijdstip van de controle slechts voor 50 % was ver­
wezenlijkt, indien wordt uitgegaan van de door de 
gesubsidieerde ondernemingen gecreëerde netto werk­
gelegenheid. 
8.55. De door de projecten gecreëerde netto werk­
gelegenheid kan dus aanmerkelijk verschillen van de 
bruto werkgelegenheid. Op soortgelijke wijze kan de 
ingebruikneming van projecten die het concurrentiever­
mogen van de gesubsidieerde ondernemingen vergroten, 
leiden tot het verlies van arbeidsplaatsen bij andere 
ondernemingen in de regio. Er bestaan echter zeer weinig 
gegevens aan de hand waarvan het verschil tussen de 
gecreëerde bruto en netto arbeidsplaatsen kan worden 
vastgesteld en onderzocht. 
Overeenstemming tussen het regionale personeelsaanbod 
en de gecreëerde werkgelegenheid 
8.56. Om de doelstellingen ten aanzien van de werk­
gelegenheid werkelijk doeltreffend te laten zijn, moet 
rekening worden gehouden met het speciale karakter van 
de arbeidsmarkten in de minder begunstigde regio's. De 
analyses in de regionale ontwikkelingsprogramma's 
beklemtoonden dikwijls twee kwalitatieve kenmerken 
van deze markten: het tekort aan werkgelegenheid voor 
vrouwen en de jeugdwerkloosheid, met name wat betreft 
de minst geschoolden. Voor bepaalde regio's met een 
langdurige industriële traditie werd de noodzaak van 
omscholing van de oudere arbeiders die in de in verval 
geraakte industrieën werkzaam waren, vermeld. 
118 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
8.57. In tal van gevallen behoorden de werknemers aan 
wie in het kader van de gesteunde projecten behoefte was, 
niet of nauwelijks tot de hiervoor vermelde categorieën. 
Dikwijls bracht de aard van de door de gesteunde 
projecten gecreëerde werkzaamheden met zich mee dat 
geen vrouwelijke arbeidskrachten konden worden inge­
schakeld: zo staat de sociale wetgeving soms alleen in 
speciale gevallen toe dat vrouwen nachtarbeid verrichten. 
8.58. Jeugdwerkloosheid houdt dikwijls verband met 
het feit dat jongeren ongeschoold of onvoldoende 
geschoold zijn. Tal van ondernemingen maakten inder­
daad melding van problemen die verband hielden met het 
algemene opleidingsniveau van hun werknemers en die 
door interne opleidingsprogramma's moesten worden 
opgelost. Bovendien ondervonden zij zeer dikwijls 
moeilijkheden bij het in de regio's aantrekken van 
personeel met een meer dan gemiddelde opleiding. Soms 
hadden de werknemers, vooral in regio's met een 
uitgesproken agrarisch karakter, moeite zich aan te 
passen aan de eisen van de industriële werkgelegenheid. 
8.59. De herscholing van oudere werknemers leverde 
lastige problemen op, die niet altijd door het voorhanden 
zijn van werkgelegenheid konden worden opgelost, met 
name niet wanneer deze werknemers voorheen actief 
waren in sectoren met een heel uitgesproken eigen sociaal-
economisch karakter. 
Indirecte uitwerking van de projecten op de 
werkgelegenheid 
8.60. De projecten kunnen indirecte gevolgen voor de 
werkgelegenheid hebben doordat zij de bedrijvigheid in 
de regio stimuleren en inkomen genereren. De dossiers 
van de Commissie bevatten geen gegevens over dit 
onderwerp, maar de geringe mate van integratie van de 
projecten in de regionale economische structuur geeft 
aanleiding te veronderstellen dat dergelijke gevolgen over 
het algemeen bescheiden van aard zijn. 
8.61. Een ander indirect gevolg voor de werkgelegen­
heid kan voortkomen uit de ontwikkeling van toeleve­
ringsactiviteiten, zowel op het vlak van de dienstverlening 
(vervoer, schoonmaakbezigheden, onderhoud, enz.) als 
dat van rechtstreeks met de produktie verband houdende 
activiteiten, waarbij de onderneming produktie-activitei-
ten uitbesteedt aan een ander bedrijf. In bijna 70 % van de 
gevallen maakten de gesubsidieerde ondernemingen 
gebruik van toeleveringsbedrijven, maar in het algemeen 
was daarmee slechts een beperkt aantal arbeidsplaatsen 
gemoeid. 
8.62. In enkele gevallen maakten ondernemingen geen 
gebruik van toeleveringsbedrijven, maar wierven zij 
werknemers aan op basis van korte-termijncontracten die 
afhankelijk van de conjuncturele situatie al dan niet 
werden verlengd. Het blijvende karakter van de gecreëerde 
arbeidsplaatsen 
8.63. Het blijvende karakter van de gecreëerde arbeids­
plaatsen werd beoordeeld op basis van de ontwikkeling 
van de personeelsbezetting tussen het tijdstip waarop het 
project werd voltooid en 1988, toen het onderzoek 
plaatsvond. In het algemeen nam, mede dank zij de 
recente verbetering van de conjunctuur, de door de 
gesteunde projecten gecreëerde werkgelegenheid toe, 
overigens zonder dat de oorspronkelijke doeleinden 
steeds werden bereikt. Een en ander was echter het gevolg 
van uiteenlopende ontwikkelingen. Sommige onder­
nemingen slaagden erin ondanks produktiviteitsstij-
gingen tegelijkertijd hun produktie en hun personeels­
bestand te doen toenemen. Andere ondernemingen 
moesten daarentegen voortdurend streven naar rationali­
satie en een zo groot mogelijke beperking van het aantal 
arbeidsplaatsen, ook wanneer zij voldoende winstgevend 
waren om hun activiteiten te kunnen voortzetten. 
8.64. In artikel 33 van Verordening (EEG) nr. 1787/84 
wordt bepaald dat de Lid-Staten, voor zover mogelijk, de 
Commissie binnen een termijn van drie jaar na de 
voltooiing van de door het Fonds gefinancierde acties 
gegevens moeten verstrekken over het aantal gecreëerde 
dan wel behouden arbeidsplaatsen. Slechts in enkele Lid-
Staten (Frankrijk, de BR Duitsland en Italië) bestaan 
echter voorschriften voor het controleren van het 
blijvende karakter van de tot stand gekomen arbeids­
plaatsen. De mate van toepassing van deze voorschriften 
verschilt en de bijeengebrachte gegevens worden niet 
systematisch benut. 
De gevolgen van de steunverlening voor 
investeringsbesluiten 
8.65. Het besluit om in een regio te investeren is meestal 
het resultaat van een ingewikkeld proces waarbij rekening 
wordt gehouden met de geografische ligging, de kenmer­
ken van de beroepsbevolking, de beschikbare infrastruc­
tuur en financieel-economische factoren, waarvan de 
regionale steunverlening slechts één element is. In 
bepaalde regio's gaat de voor een bijdrage van het EFRO 
in aanmerking komende overheidssteun gepaard met 
andere niet onaanzienlijke voordelen die door de Lid-
Staten worden toegekend. In andere gevallen, met name 
bij projecten die door overheidsondernemingen worden 
verwezenlijkt, worden de investeringsbesluiten sterk 
beïnvloed door politieke factoren of door toezeggingen 
voor overheidsorders. Zo werd de vestiging van een 
dochtermaatschappij van een in de chemische sector 
actieve overheidsonderneming sterk beïnvloed door de 
nationale autoriteiten, die op deze manier een compensa­
tie wilden bieden voor de sluiting van een in dezelfde regio 
gevestigde andere dochtermaatschappij van dezelfde 
onderneming. Investeringsbesluiten kunnen ook negatief 
worden beïnvloed door een ongunstige financiële omge­
ving. Dit geldt vooral voor plaatselijke ondernemingen 
die niet gemakkelijk toegang kunnen krijgen tot de 
nationale kapitaalmarkt. In sommige gevallen wordt het 
definitieve besluit zelfs genomen op grond van factoren 
als het image en de algemene aantrekkingskracht van de 
regio. 
8.66. Tijdens de controlewerkzaamheden werd door een 
heel gering aantal ondernemingen de mogelijkheid om 
voor een bijdrage van het EFRO in aanmerking komende 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 119 
overheidssteun te krijgen genoemd als belangrijke factor 
bij het besluit tot uitvoering van de projecten. De 
overheidssteun wordt in feite dikwijls beschouwd als 
bijkomend element en in enkele minder vaak voorkomen­
de gevallen als een garantie die de toegang tot andere 
financieringsbronnen vergemakkelijkt. 
8.67. Een gering aantal ondernemingen verklaarde dat 
de overheidssteun een rol speelde bij de plaats van 
vestiging van het project. Dit geringe effect laat zich 
verklaren door het feit dat ruim de helft van de projecten 
betrekking had op bedrijfsuitbreidingen, hetgeen om 
technisch-economische redenen de keuzemogelijkheden 
bij de vestiging sterk beperkte. Bovendien geldt ten 
aanzien van de nieuwe bedrijvigheid dat deze voor een 
deel te danken was aan initiatieven van regionale 
economische instanties die geen andere vestigings­
plaatsen overwogen. 
ALGEMENE CONCLUSIES 
8.68. Vanuit een oogpunt van capaciteitsbenutting en 
rentabiliteit hebben de bestudeerde industriële projecten 
tot aanvaardbare resultaten geleid. Zij hebben echter 
uitsluitend een directe uitwerking op de regionale 
economie. Met betrekking tot de groei hebben de 
gesteunde projecten nauwelijks een stimulerend effect 
gehad op de economische activiteiten in de regio. Een 
versterking van het directe en indirecte effect van de 
projecten op de regionale groei is dan ook essentieel om de 
verschillen in regionale ontwikkeling te verminderen. 
8.69. In de helft van de gevallen werden de met de 
projecten samenhangende werkgelegenheidsprognoses 
niet verwezenlijkt, vaak zelfs niet verscheidene jaren na 
het verstrijken van de vastgestelde termijnen, ondanks 
een tamelijk gunstige conjuncturele ontwikkeling. De 
indirecte gevolgen voor de werkgelegenheid zijn gering. 
Bovendien sluiten de gecreëerde arbeidsplaatsen niet 
altijd aan op de kenmerken van de regionale arbeids­
markten. 
8.70. Voorts geven deze resultaten een geflatteerd beeld 
daar zij slechts betrekking hebben op de voltooide 
projecten. Een niet onaanzienlijk deel van de door de 
Commissie goedgekeurde projecten moest namelijk 
geheel gestaakt worden. Er dienen maatregelen te worden 
genomen om deze gevallen, die verhinderen dat de 
communautaire middelen optimaal besteed worden, tot 
een minimum te beperken. 
8.71. Deze situatie hangt samen met de onvolkomen­
heid van de door het EFRO gehanteerde methoden voor 
het beoordelen van de projecten, ondanks de invoering 
van enkele wijzigingen in de afgelopen jaren (15). Bij de 
selectieprocedures zou meer rekening gehouden moeten 
(15) Zie in dit verband hoofdstuk 6 van het jaarverslag van de 
Rekenkamer over 1986. worden met de regionale en sectoriële context waarin de 
projecten moeten worden uitgevoerd en met de proble­
men waarvoor de projecten mede een oplossing moeten 
bieden. 
8.72. De hervorming van de structuurfondsen (16) zou 
door middel van samenhangende communautaire steun­
maatregelen en de daaruit voortvloeiende operationele 
programma's kunnen leiden tot een toeneming van het 
effect van de steun doordat stimuleringsmaatregelen voor 
de regionale economie worden bevorderd en de acties van 
de verschillende Fondsen en financieringsinstrumenten 
van de Gemeenschap met elkaar in verband worden 
gebracht. Voorts zou door deze herziening een betere 
toepassing van de verschillende in de geldende regelge­
ving vastgelegde maatregelen mogelijk kunnen worden. 
8.73. De hervorming kan er eveneens toe leiden dat de 
industriële projecten en de investeringen ten behoeve van 
de infrastructuur beter op elkaar worden afgestemd. In 
dit verband constateert de Kamer dat de in de ver­
ordening aanbevolen doelstelling, namelijk een toewij­
zing van 30 % van de middelen van het EFRO voor 
industriële projecten, geenszins verwezenlijkt is. Uit de 
recente ontwikkelingen blijkt dat in alle Lid-Staten het 
aan de industrie toegekende deel van de steun van het 
EFRO aanmerkelijk is verminderd, ondanks het feit dat 
de Commissie voortdurend het belang van deze steun 
beklemtoont (17). De Commissie zou de werking van de 
beheerssystemen van het EFRO op communautair en 
nationaal niveau moeten onderzoeken om te achterhalen 
welke factoren de indiening van industriële projecten 
belemmeren en om het effect daarvan te beperken. 
8.74. De selectiemethoden dienen hoofdzakelijk gericht 
te zijn op een zo nauwkeurig mogelijke vaststelling van de 
extra bijdrage van kwantitatieve of kwalitatieve aard die 
het project aan de regio kan leveren, daar deze bijdrage de 
wezenlijke rechtvaardiging vormt van het communautai­
re optreden. Bij het vooronderzoek moet de voorkeur 
worden gegeven aan projecten die het beste passen in de 
regionale economische structuur en het best in staat zijn 
het ontwikkelingspotentieel ervan te stimuleren. 
8.75. Een verbetering van de selectiecriteria schiet 
tekort als hierbij niet ook analyses achteraf worden 
verricht, waardoor profijt kan worden getrokken van de 
opgedane ervaringen. Het is dan ook essentieel dat de 
Commissie meer aandacht besteedt aan de fundamentele 
noodzaak van een evaluatie achteraf van haar optreden. 
De Kamer heeft in eerdere jaarverslagen en speciale 
verslagen herhaaldelijk op deze noodzaak gewezen, met 
name in hoofdstuk 6 van haar verslag over het begrotings­
jaar 1987, dat gewijd was aan de steun aan infrastruc­
tuurprojecten. 
8.76. De pogingen die ondernomen moeten worden om 
tot een doelmatiger selectie van de industriële projecten te 
(•6) Verordening (EEG) nr. 2052/88 van de Raad van 24.6.1988 
(PB L 185 van 15.7.1988, blz. 9) en de uitvoeringsver­
ordening, Verordening (EEG) nr. 4254/88 van de Raad van 
19.12.1988 (PB L 374 van 31.12.1988, blz. 15). 
(I7) Derde tussentijdse verslag van de Commissie over de 
sociaal-economische situatie en ontwikkeling van de regio's 
van de Gemeenschap; doe. COM(87) 230 def. van 
21.5.1987. 
L^u Publikatieblad van de Europese gemeenschappen l^l^.D^ 
komen en het e^tect ervan te optimaliserend dienen niet 
beperktteblijventothetcommunautaireniveau^ L^e 
Commissie dient ernaar te streven deze kwesties steeds 
duidelijker onder de aandacht van de Lidstaten te 
brengend met name in het kader van het ^partnerschap^ 
dat door de hervorming van de Fondsen tot stand moet 
komen. Dit is des te noodzakelijker en belangrijker daar de tïnanciering van de projecten steeds vaker zal moeten 
plaatsvinden in het kader van algemene programma'sdie 
grotendeels onder verantwoordelijkheid van de LidD 
Statentenuitvoerwordengelegd. L^aaromishet van 
belang dat de Commissie met betrekking tot deze 
programmal bijzonder waakzaam blijft en alles in het 
^verk stelt om de doelmatigheid ervan te waarborgen. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 121 
HOOFDSTUK 9 
Europees Sociaal Fonds 
9.1 
9.1 
9.6 
9.7 
9.9 
9.9 — 9.32 
— 9.5 
— 9.17 
— 9.8 
— 9.14 
— 9.12 
9.13 —9.14 
9.15 —9.17 
9.18 —9.24 
9.25 —9.31 
9.32 9.0 INHOUD Paragraaf 
Specifieke acties 
Inleiding 
Aanvragen om bijstand 
Ontvankelijkheid 
Subsidiabiliteit 
Vernieuwend karakter 
Onderzoek van de doeltreffendheid en uitwisseling van ervaringen 
Selectie 
Tenuitvoerlegging van de besluiten en het toezicht daarop 
Evaluatie van de resultaten 
Conclusie 
Terugvordering van ten onrechte betaalde bedragen 9.33 — 9.87 
Inleidende opmerkingen 9.33 — 9.41 
Opmerkingen over de uitvoering van de in de mededeling van 25 mei 1988 
genoemde praktische maatregelen 9.42 — 9.48 
Andere opmerkingen over de communautaire procedures 9.49 — 9.70 
Leemten in de communautaire regelgeving en het communautaire 
beheer die de oorzaak zijn van de grote omvang der bedragen die ten 
onrechte als voorschot werden betaald 9.49 — 9.56 
Tekortkomingen in de procedures ter zake van de inning van ten 
onrechte betaalde bedragen 9.57 — 9.66 
Vaststelling van rechten 9.57 — 9.61 
Garantieclausule inzake de adequate uitvoering van de acties 9.62 
Procedures betreffende de afgifte en toezending van de debetnota's 
en het toezicht op het gevolg dat daaraan wordt gegeven 9.63 — 9.66 
Beheer van de dossiers 9.67 — 9.69 
Ontvangsten die niet werden aangewend voor acties die voor subsidie 
door het ESF in aanmerking komen 9.70 
Opmerkingen over de nationale procedures 9.71 — 9.85 
Leemten in de nationale procedures inzake de aanvragen om betaling 
van het eindsaldo 9.71 
Toezicht door de betrokken nationale autoriteiten op de uitvoering van 
de acties en de terugbetaling van de te veel ontvangen bedragen (vóór 
ontvangst van de debetnota's) 9.72 — 9.78 
Te late betaling van de vorderingen en insolventie van de uiteindelijke 
ontvangers van de ESF-betalingen 9.79 — 9.85 
Conclusie 9.86 — 9.87 
122 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
SPECIFIEKE ACTIES 
Inleiding 
9.1. De Rekenkamer heeft in haar jaarverslag over het 
begrotingsjaar 1987 (paragrafen 7.10 — 7.55) haar 
opmerkingen neergelegd over de voorbereidende studies 
en modelprojecten. Deze voorbereidende studies en 
modelprojecten werden in het kader van het Europees 
Sociaal Fonds (ESF) dat op 23 oktober 1983 O in 
werking is getreden, voortgezet als specifieke acties, 
hetgeen gepaard ging met een aanzienlijke verruiming van 
de financieringsmogelijkheden, die thans tot 5 % van de 
beschikbare kredieten kunnen omvatten. 
9.2. De specifieke acties zijn in artikel 3, lid 2, van 
Besluit 83/516/EEG van de Raad van 17 oktober 1983 (}) 
betreffende de taken van het ESF omschreven als acties 
die ten doel hebben: 
(a) „de tenuitvoerlegging te bevorderen van projecten 
met een vernieuwend karakter, in het algemeen in het 
kader van een door de Raad vastgesteld actiepro­
gramma"; of 
(b) „de doeltreffendheid na te gaan van de projecten 
waarvoor bijstand van het Fonds is verleend en 
uitwisseling van ervaringen te vergemakkelijken7'. 
9.3. De hoofdlijnen van de regelgeving en de adminis­
tratieve procedures met betrekking tot de specifieke 
acties, zijn dezelfde als die welke voor andere interventies 
van het ESF gelden. Het enige verschil bestaat in de duur 
van de verleende bijstand omdat deze gedurende ten 
hoogste 36 maanden kan worden toegekend (2), terwijl de 
andere interventies van het ESF betrekking hebben op 
een tijdvak van ten hoogste één begrotingsjaar. Wijzigin­
gen ten opzichte van de regeling die voor de voorbereiden­
de studies en de modelprojecten gold, zijn de opheffing 
van de rechtstreekse contacten tussen de uitvoerder van 
de actie en de Commissie en de verandering van het 
vernieuwend karakter, dat een prioriteitscriterium was, in 
een voorwaarde voor de subsidiabiliteit. 
9.4. Gedurende de periode 1984-1988 werden voor de 
specifieke acties 612,9 Mio ECU op de begroting 
(hoofdstuk 61) uitgetrokken. De door de Commissie 
(1) De werking van het Fonds is hoofdzakelijk geregeld bij: 
(a) Besluit 83/516/EEG van de Raad van 17 oktober 1983 
betreffende de taken van het Europees Sociaal Fonds, 
PB L 289 van 22.10.1983, blz. 38; 
(b) Verordening (EEG) nr. 2950/83 van de Raad van 17 
oktober 1983 houdende toepassing van Besluit 83/516/ 
EEG betreffende de taken van het Europees Sociaal 
Fonds, PB L 289 van 22.10.1983, blz. 1; 
(c) Beschikking 83/673/EEG van de Commissie van 22 
december 1983 betreffende het beheer van het Europees 
Sociaal Fonds, PB L 377 van 31.12.1983, blz. 1. 
(2) Volgens artikel 4, lid 2, van Beschikking 83/673/EEG. aangegane betalingsverplichtingen bedroegen 414,4 Mio 
ECU, ofwel 68 % van de beschikbare vastleggings­
kredieten (zie tabel 9.1), verdeeld over 1518 goedkeurin­
gen. Per 31 december 1988 hadden deze goedkeuringen 
geleid tot betalingen ten belope van 180,1 Mio ECU, 
d.w.z. 50 % van de beschikbare betalingskredieten (zie 
tabel 9.2); een deel van deze betalingen (ten belope van 
5 Mio ECU) werd teruggevorderd wegens het niet 
uitvoeren of het slechts gedeeltelijk uitvoeren van 
bepaalde projecten. Om dezelfde reden werden ten 
aanzien van een gedeelte van de goedkeuringen (30,5 Mio 
ECU) de betalingsverplichtingen ongedaan gemaakt. Een 
en ander had tot gevolg dat per 31 december 1988 nog 
203,7 Mio ECU betaalbaar moesten worden gesteld (zie 
tabel 9.3). 
9.5. De Kamer heeft de sinds 1984 door de Commissie 
goedgekeurde specifieke acties steekproefsgewijs aan een 
onderzoek onderworpen en heeft enkele daarvan ook ter 
plaatse gecontroleerd. 
Tabel 9.1 — Specifieke acties. Besteding per jaar van de 
vastleggingskredieten 
(Mio ECU) 
1984 
1985 
1986 
1987 
1988 
Totaal periode 
1984-1988 Definitieve 
kredieten van het 
begrotingsjaar (') 
85,08 
76,3 
124,8 
101,8 
116,07 
504,05 In het begro­
tingsjaar aange­
gane betalings­
verplichtingen 
42,7 
72,8 
93,1 
98 
107,8 
414,4 
Bron: Jaarrekening. 
(') Na overschrijving naar hoofdstuk 60 van onbesteed gebleven 
middelen voor de specifieke acties (hoofdstuk 61) ten bedrage van 
58 Mio ECU in 1985 en 60 Mio ECU in 1987 was het bestedingsniveau 
van de vastleggingskredieten 82 %, of 66,6 % indien deze over­
schrijvingen worden meegerekend. 
Tabel 9.2 — Specifieke acties. Besteding per jaar van de 
betalingskredieten 
(Mio ECU) 
1984 
1985 
1986 
1987 
1988 
Totaal periode 
1984-1988 Definitieve 
kredieten van het 
begrotingsjaar (') 
25,6 
15,7 
51,5 
84,4 
147,1 
324,3 Betalingen 
12,9 
25 
31,9 
52 
58,3 
180,1 
Bron: Jaarrekening. 
(') Na overschrijving in 1985 naar hoofdstuk 60 van een voor de 
specifieke acties (hoofdstuk 61) onbesteed gebleven bedrag van 
20 Mio ECU was het bestedingsniveau van de betalingskredieten 
56 %, of 52,3 % indien deze overschrijving wordt meegerekend. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 123 
Tabel 9.3 — Specifieke acties. Stand van de per 31.12.1988 nog 
lopende betalingsverplichtingen 
(Mio ECU) 
Jaar van 
vastlegging 
1984 
1985 
1986 
1987 
1988 
Totaal periode 
1984-1988 Per 31.12.1988 
nog lopende betalingsverplichtingen 
2,5 
22,5 
41,8 
61,6 
75,3 
203,7 
Bron: Systeem EURADA-ESF. 
Aanvragen om bijstand 
9.6. Driekwart van de specifieke acties beslaat een 
langer tijdvak dan een begrotingsjaar; te constateren valt 
dat het aantal aanvragen om bijstand die betrekking 
hebben op een periode van meerdere jaren sterk 
toegenomen is, ook al betreffen zij soms een eenjarig 
opleidingsprogramma dat verscheidene keren herhaald 
wordt. 
Ontvankelijkheid 
9.7. In haar jaarverslag over het begrotingsjaar 1987 
(paragrafen 7.10 — 7.55) heeft de Kamer er de aandacht 
op gevestigd dat de in de uitvoeringsbepalingen betref­
fende het ESF opgenomen ontvankelijkheidscriteria te 
vaag zijn omschreven. De Kamer attendeert erop: 
(a) dat de door de administratie gebruikte formulieren 
onvoldoende gedetailleerd zijn om aan de hand 
daarvan te kunnen beoordelen of de aanvragen om 
bijstand aan de communautaire voorschriften vol­
doen, hetgeen meer in het bijzonder geldt voor de 
financiële gegevens, daar die niet verwijzen naar het 
rekeningstelsel en daarop geenszins aansluiten; 
(b) dat deze formulieren bovendien niet altijd juist en/of 
volledig zijn ingevuld. Zo wordt in vele gevallen niet 
vermeld om welk soort opleiding het gaat en welke de 
belangrijkste beroepen zijn waarvoor wordt opgeleid; 
ook wordt slechts zelden duidelijk opgegeven hoeveel 
personen na beëindiging van hun deelneming aan de 
actie werkelijk uitzicht hebben op inschakeling in het 
arbeidsproces. 9.8. Aangezien de Commissie zich bij haar goedkeu-
rings- en betalingsbesluiten geheel verlaat op de dossiers, 
is het nodig dat de formulieren zeer zorgvuldig worden 
ingevuld. Zo is de Kamer van oordeel dat in de aanvraag 
om bijstand en in de aanvraag om betaling van het 
eindsaldo melding gemaakt moet worden van de plaats 
van uitvoering van de acties of de inhoud van de 
beroepsopleidingsprogramma's. 
Subsidiabiliteit 
Vernieuwend karakter 
9.9. Bij de voor alle interventies van het ESF geldende 
subsidiabiliteitscriteria komt voor de specifieke acties nog 
dat van het „vernieuwend karakter". Er bestaat geen 
formele definitie van dit begrip, hetgeen de Commissie bij 
de beoordeling veel speelruimte biedt. De Kamer 
constateerde dat een groot aantal als specifieke acties 
gefinancierde projecten een herhaling zijn van experimen­
ten die soms al sinds verscheidene jaren worden verricht 
— doorgaans in andere regio's — of van opleidingen die 
algemeen door gespecialiseerde instellingen worden 
verzorgd. Zo heeft een groot aantal specifieke acties 
betrekking op enerzijds de oprichting van ondernemingen 
en anderzijds het gebruik van computers. Ook tijdens de 
regeling die voor de voorbereidende studies en de 
modelprojecten gold, had het merendeel van de interven­
ties van het ESF betrekking op opleidingen op deze 
terreinen. In het kader van de hulpverlening bij de 
oprichting van een onderneming worden bij voorbeeld 
steeds dezelfde basisopleidingen aangeboden, ongeacht 
de regio, het land of de doelgroep. De meeste van deze 
basisopleidingen worden overigens ook commercieel 
aangeboden. 
9.10. Het vernieuwend karakter van de projecten komt 
derhalve alleen tot uiting in een verandering van de plaats 
van uitvoering (soms wordt een project bij voorbeeld 
steeds in dezelfde vorm ingediend en verscheidene jaren 
achtereen door de Commissie goedgekeurd zonder dat er 
afgezien van de plaatsaanduiding iets in veranderd is), 
daar de inhoud van de opleidingen zelf een zodanig 
standaardkarakter heeft dat de verzorging van de 
opleidingen gewoonlijk wordt uitbesteed. 
9.11. Hetzelfde geldt voor opleidingen die gericht zijn 
op het omgaan met computers of het leren van computer­
talen. Het vernieuwende karakter houdt volgens de 
Commissie bij voorbeeld verband met het opleidings­
niveau of de opleidingsachterstand van de cursisten of 
ook met het gebrek aan onderwijservaring van de 
uitvoerder van de actie. 
9.12. De belangrijkste reden waarom door de Lid­
staten dossiers voor specifieke acties worden ingediend is 
124 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
van financiële aard. Gezien het overschot aan onder 
hoofdstuk 61 beschikbare kredieten bestaat namelijk niet 
het risico dat een reductie wordt toegepast op de bijstand 
voor de aldus goedgekeurde projecten, hetgeen in het 
algemeen wel geldt voor de andere bijstand uit het ESF. 
Onderzoek van de doeltreffendheid en uitwisseling van 
ervaringen 
9.13. Krachtens artikel 3, lid 2, tweede alinea, van 
Besluit 83/516/EEG(3) zijn ook het nagaan van „de 
doeltreffendheid van de projecten waarvoor bijstand van 
het Fonds is verleend" en de „uitwisseling van ervaringen" 
criteria voor de subsidiabiliteit. 
9.14. Sinds 1984 is er ter zake van de specifieke acties 
slechts zeer zelden op deze basis een besluit tot verlening 
van bijstand uit het ESF genomen en de Commissie heeft 
artikel 5, lid 3, van genoemd Besluit (3) buiten toepassing 
gelaten. Krachtens deze bepaling had de Commissie 
bijstand — die alle voor financiering in aanmerking 
komende uitgaven dekt — kunnen verlenen voor acties 
die ten doel hebben de doeltreffendheid na te gaan van de 
projecten waarvoor bijstand van het Fonds is verleend en 
die in het kader van zowel algemene als specifieke acties 
worden uitgevoerd. 
Selectie 
9.15. De selectiecriteria die deel uitmaken van de 
verschillende richtsnoeren die de Commissie van 1984 tot 
1988 heeft aangenomen voor het beheer van het ESF 
inzake de specifieke acties, hoefden niet te worden 
toegepast. Alle dossiers die als ontvankelijk en subsidia­
bel werden aangemerkt hebben tot een goedkeurings­
besluit geleid, gezien de beschikbaarheid van voldoende 
financiële middelen. 
9.16. Zo heeft de Commissie bij voorbeeld in de 
verschillende richtsnoeren een limiet van maximaal 100 
personen als selectiecriterium voor de specifieke acties 
vastgesteld. Te constateren valt dat in de periode 1984-
(3) Besluit 83/516/EEG van de Raad van 17 oktober 1983 
betreffende de taken van het Europees Sociaal Fonds, PB L 
289 van 22.10.1983, blz. 38. 1988 de goedgekeurde dossiers die betrekking hadden op 
meer dan 100 personen ruim een derde vertegen­
woordigden van het totale aantal begunstigden van de 
specifieke acties (één specifieke actie had bij voorbeeld 
betrekking op 8 000 personen). In de verslagen over de 
werkzaamheden van het ESF (4) constateert de Commis­
sie trouwens dat sommige projecten kunstmatig werden 
opgedeeld in verschillende operaties om deze limiet van 
100 personen formeel in acht te nemen. Als de aanvragen 
om bijstand betreffende meer dan 100 personen terzijde 
waren gelegd, zouden meer dan 50 Mio ECU niet 
gebruikt zijn en zou de bestedingsgraad van de vastleg­
gingskredieten van 68 % tot 59 % zijn gedaald. 
9.17. Het onderzoek van de dossiers heeft uitgewezen 
dat de specifieke acties betrekking hebben op zeer 
uiteenlopende projecten, die heel globaal onder twee 
bepaalde vormen van interventie kunnen worden ge­
bracht : 
(a) enerzijds, opleidingen met betrekking tot de ontwik­
keling van technologieën, die vooral toegespitst zijn 
op het nieuwe karakter van de onderwezen materie en 
dikwijls een hoog niveau hebben. Blijkens de 
middelen die voor de verzorging van deze opleidingen 
moeten worden aangewend, beschikken de betrokken 
opleidingsinstituten over een technische basis die 
garandeert dat de opleidingen een duurzaam karakter 
hebben. Het feit dat deze zelfde acties later ten laste 
(kunnen) worden gebracht van een ander ESF-
begrotingsonderdeel getuigt trouwens van het niet-
specifieke karakter van de eerdere ESF-interventie; 
(b) anderzijds, een groot aantal gerichte interventies 
waarop meestal geen enkel vervolg komt, die 
doorgaans ook geen enkele overlevingskans hebben 
en gericht zijn op kansarme doelgroepen, die over het 
algemeen mislukt of uitgestoten zijn. Voor deze 
doelgroepen is ook typerend dat zij slechts zeer zelden 
homogeen zijn. Daardoor wordt bij deze acties, ten 
nadele van de beroepsopleiding, een groot deel en 
soms het totaal van de beschikbare middelen 
aangewend ter compensatie van tekortkomingen in 
de schoolopleiding, die onvolledig is of soms ook 
helemaal ontbreekt. 
(4) Verslagen over de werkzaamheden van het ESF: 
(a) dertiende verslag over het begrotingsjaar 1984, Doe. 
COM(85) 508 def. van 17.10.1985; 
(b) veertiende verslag over het begrotingsjaar 1985, Doe. 
COM(86) 583 def. van 4.12.1986; 
(c) vijftiende verslag over het begrotingsjaar 1986, Doe. 
COM(87) 732 def. van 11.2.1988; 
(d) zestiende verslag over het begrotingsjaar 1987, Doe. 
COM(88)701 def. van 25.5.1989. 
Volgens de in sommige van deze verslagen verstrekte 
gegevens werd een aantal van de aanvragen om bijstand 
naar andere afdelingen van het ESF overgebracht. Zie 
met name het veertiende verslag, blz. 99 onder paragraaf 
Gl, tweede alinea, alsmede het vijftiende verslag, blz. 
104, onder paragraaf 5.1, tweede alinea. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 125 
Tenuitvoerlegging van de besluiten en het 
toezicht daarop 
9.18. Uit de door de Kamer gecontroleerde steekproef 
van de specifieke acties (25 %) is gebleken welke lacunes 
elke categorie dossiers vertoont. Deze leemtes, die reeds 
eerder onder de aandacht werden gebracht (5), betreffen 
hoofdzakelijk: 
(a) de moeilijkheid om aan de hand van de dossiers de 
subsidiabiliteit van de uitgaven en de cursisten na te 
gaan; 
(b) het laten meetellen van niet-subsidiabele uitgaven; 
(c) het feit dat door de Lid-Staten niet wordt nagegaan in 
welke mate de cursisten na het volgen van een 
beroepsopleiding een arbeidsplaats bezetten; 
(d) het geringe houvast dat geboden wordt door de 
bevestiging van de feitelijke en boekhoudkundige 
juistheid van de in de betalingsaanvragen verstrekte 
gegevens. 
9.19. Daarbij komt nog het ontbreken van toezicht op 
de uitvoering van de specifieke acties die langer dan één 
jaar duren. De door de Lid-Staten ingediende aanvraag 
om betaling van het tweede voorschot, die tevens dient als 
bevestiging dat de helft van de actie is uitgevoerd op de in 
het besluit tot goedkeuring bedoelde wijze (6), is het enige 
door de Commissie gebruikte middel om het verloop van 
het project te controleren. De goedkeuringsbesluiten van 
de Commissie zijn zeer summier, daar zij zelden uit meer 
dan twee of drie regels bestaan waarin alleen is 
aangegeven tot welke categorie de goedgekeurde actie 
behoort. Daardoor bestaat er grote onzekerheid over het 
resultaat van de projecten tot het moment waarop de 
aanvraag om betaling van het eindsaldo of de ver­
antwoording van de betaalde voorschotten de Commissie 
bereikt, ook al omdat de Lid-Staat geen enkele moti­
vering voor het eventueel staken van een project verstrekt. 
De veelvuldige intrekking van betalingsverplichtingen bij 
de betaalbaarstelling van de dossiers getuigt ervan dat 
afwijkingen aan de dag treden tussen de realisaties en de 
oorspronkelijke raming van de uitgaven in de aanvraag 
om bijstand. 
9.20. Opmerking verdienen de tekortkomingen in de 
automatische gegevensverwerking. Er wordt namelijk 
slechts in beperkte mate gebruik gemaakt van het 
computersysteem waarover de Commissie voor het 
beheer van de dossiers van het ESF beschikt. Uitsluitend 
het cijfermateriaal betreffende de aanvragen om bijstand 
wordt in de computerbestanden opgenomen, zodat de 
toepassing van het informatiesysteem geen totaalbeeld 
van de behandelde dossiers oplevert (7). Bovendien 
verricht de Commissie slechts een formele controle op de 
(5) Speciaal verslag nr. 1/88 van de Rekenkamer over de 
communautaire en nationale procedures en systemen 
betreffende het beheer van het ESF, PB C 126 van 16.5.1988. 
(6) Volgens artikel 5, lid 2, van Verordening (EEG) nr. 2950/83. 
(7) Punt 10 van bijlage 1 van Beschikking 83/673/EEG, dat het 
mogelijk maakt opgave te doen van de „verbonden 
financieringen door verschillende financiële instrumenten 
van de Gemeenschap", is bij voorbeeld niet in het 
computerbestand van het ESF opgenomen. door de Lid-Staten in de vorm van magneetbanden 
verstrekte gegevens. Een en ander heeft bij voorbeeld tot 
gevolg dat het bestand waarin de ontvangers van bijstand 
uit het ESF zijn opgenomen in bepaalde gevallen niet de 
mogelijkheid biedt alle acties te inventariseren waarmee 
een en hetzelfde uitvoerende orgaan is belast. Zo ook zijn 
in het bestand betreffende de betalingen de financiële 
verrichtingen slechts in de nationale munteenheid 
opgenomen. Bovendien worden de in het bestand 
opgenomen financiële gegevens over 1984 sinds mei 1988 
niet meer bijgewerkt, ondanks het feit dat vele dossiers 
per 31 december 1988 nog niet waren afgesloten. 
9.21. Aan de hand van de elementaire gegevens die in de 
computerbestanden voorhanden zijn kan slechts een zeer 
theoretisch beeld van de kostenstructuur van de oplei­
dingen worden gegeven; deze gegevens zijn immers louter 
gebaseerd op de gegevens die in de aanvragen om bijstand 
voorkomen. De werkelijke kosten na uitvoering van de 
projecten worden geanalyseerd noch vergeleken. Met 
behulp van zo'n analyse zou kunnen worden nagegaan 
wat het aandeel van de eigenlijke opleidingen is in de 
interventies van het ESF. De kosten van het totaal van de 
specifieke acties waarvoor sinds 1985 een eindbetaling is 
verricht kunnen als volgt worden uitgesplitst: 
(a) opleiding (voorbereiding, uitvoering en beheer van de 
cursussen, beroepskeuzevoorlichting en opleiding 
van de docenten) 48,1 %; 
(b) inkomen van de cursisten 30,1 %; 
(c) onderdak, maaltijden en reizen 18,5 %; 
(d) kosten voor het nagaan van de doeltreffendheid en 
voor uitwisseling van ervaringen 1,5 %; 
(e) afschrijving 1,4 %; 
(0 overige kosten (revalidatie en andere steun) 0,4 %. 
9.22. Ongeveer een vijfde van de aanvragen om bijstand 
voor specifieke acties heeft tevens betrekking op het 
nagaan van de doeltreffendheid en/of een uitwisseling van 
ervaringen. Vaak echter worden deze onderwerpen in de 
aanvragen om betaling van het eindsaldo niet meer 
vermeld. 
9.23. Hoewel deze beide begrippen opnieuw werden 
opgenomen in de richtsnoeren voor 1984, werden zij door 
de Commissie niet nauwkeurig omschreven. Wanneer 
deze begrippen gebezigd worden, wordt daaraan dan ook 
een zeer verschillende inhoud gegeven. Het nagaan van de 
doeltreffendheid, bij voorbeeld, betreft meestal de 
toetsing aan het einde van de cursus, maar de in dit kader 
gemaakte kosten kunnen mede betrekking hebben op het 
bijeenroepen van een coördinatiecomité. In de voor de 
uitwisseling van ervaringen opgegeven kosten zijn mede 
de reiskosten buiten de Gemeenschap van cursisten 
begrepen. 
9.24. Het nagaan van de doeltreffendheid en de 
uitwisseling van ervaringen hadden tot concrete resulta­
ten kunnen leiden als de Commissie zich ten aanzien van 
de door de Lid-Staten ingediende dossiers niet beperkt 
had tot een administratieve rol. In vele gevallen zou het 
mogelijk zijn geweest de uitvoerders van de acties met 
elkaar in contact te brengen en hen aan te zetten tot een 
bundeling van de doelstellingen, middelen en resultaten. 
Zo werd bij voorbeeld verschillende keren bijstand 
verleend (soms gelijktijdig) voor computergesteunde of 
via de media verzorgde opleidingen zonder dat de 
betrokkenen met elkaar in contact werden gebracht, ook 
al verrichtten zij soms hun activiteiten in dezelfde stad. 
126 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Evaluatie van de resultaten 
9.25. De Kamer merkt op dat er nog steeds geen systeem 
bestaat voor de evaluatie van de acties waarvoor het ESF 
bijstand verleent, noch op algemeen niveau noch op het 
experimentele niveau van de specifieke acties. 
9.26. Sinds 1984 heeft de Commissie op dit gebied 
echter een reeks initiatieven genomen. Tot de prioritaire 
acties rekent zij in de richtsnoeren de specifieke acties die 
mede een evaluatie inhouden. In haar verslagen over de 
werkzaamheden betreffende de begrotingsjaren 1984 en 
1985 (8) gaf de Commissie aan op welke hoofdthema's zij 
haar analyses concentreerde. Voorts onderzocht zij, aan 
de hand van een steekproef van de dossiers, de basisoplei­
dingen en de beroepsopleidingen zonder daaruit echter 
praktijkgerichte conclusies te trekken. In de latere 
verslagen over de werkzaamheden wordt geen melding 
meer gemaakt van deze analyses en dit onderzoek. 
9.27. De balans van de specifieke acties sluit aan bij die 
van de studies en modelprojecten. Een deel van de in 
hoofdstuk 61 beschikbare kredieten is onbesteed geble­
ven, hoewel enerzijds nog geen methodologie voor de 
evaluatie van de ESF-interventies ontwikkeld werd en 
anderzijds de initiatieven op het gebied van de beroepsop­
leidingen een zaak van de Lid-Staten bleven. 
9.28. Van elke specifieke actie wordt een rapport 
opgemaakt. De kwaliteit en lengte van deze rapporten 
loopt uiteen en er bestaat geen samenvatting van. Het 
voordeel van een bundeling van de ervaringen die bij een 
groot aantal opleidingsacties met een identieke inhoud 
zijn opgedaan, wordt teniet gedaan door het grote aantal 
bijzondere situaties waarin de doelgroepen verkeren (de 
belangrijkste ervaring die is opgedaan betreft het 
heterogene karakter van de achterstand van deze 
groepen, maar vormt er tegelijkertijd de oorzaak van dat 
het onmogelijk is tot bruikbare resultaten te komen). 
9.29. Sinds 1984 bevat elk jaarverslag over de werk­
zaamheden van het ESF een algemene beschrijving van de 
specifieke acties waaraan het ESF zijn goedkeuring heeft 
gegeven. Daarentegen wordt in deze verslagen niet 
gesproken over de doelstellingen die als gevolg van deze 
acties bereikt zijn, en evenmin over de resulaten die door 
de bijstand uit het ESF konden worden bereikt met 
betrekking tot de inhoud, methodiek of organisatie van 
de opleidingen en de beroepskeuzevoorlichting. 
9.30. Men kan vaststellen dat er bij de uitvoerders van 
de acties die bijstand uit het ESF uit hoofde van de 
specifieke acties ontvangen, een aantal behoeften bestaat 
waaraan niet kan worden voldaan door het eenvoudig­
weg toekennen van financiële middelen. Een groot deel 
(8) Dertiende verslag over de werkzaamheden van het ESF, blz. 
94, paragraaf V, „Doelmatigheid van de bijstand van het 
Fonds". Veertiende verslag over de werkzaamheden van het 
ESF, blz. 111 en 112, paragraaf V. van de specifieke acties wordt namelijk uitgevoerd door 
verenigingen zonder winstoogmerk of instellingen die niet 
beschikken over op de beroepsopleiding afgestemde 
logistieke voorzieningen of praktijkervaring. Er bestaat 
bij de uitvoerders van deze acties een wezenlijke behoefte 
aan „know-how", uitwisseling van ervaringen, communi­
catie en advisering. De Commissie heeft geen enkele 
voorziening getroffen om aan dit soort behoeften te 
voldoen. Dit manco is des te betreurenswaardiger omdat 
de Commissie over alle technische middelen beschikt om 
overleg, ook op regionaal, interregionaal of internatio­
naal niveau, tussen uitvoerders van acties mogelijk te 
maken en te bevorderen, en omdat op deze wijze een 
belangrijk gedeelte van de voor de specifieke acties 
uitgetrokken kredieten onbesteed blijft. 
9.31. In haar antwoord op de opmerkingen in het 
jaarverslag van de Kamer over het begrotingsjaar 1987 
(paragrafen 7.20 — 7.25) heeft de Commissie te kennen 
gegeven dat „bij de herziening van 1984 het systeem van 
contracten werd verlaten. De Commissie, zich bewust van 
de moeilijkheden die werden onvervonden, besloot van 
het projectgewijze beheer over te stappen naar het 
programmagewijze beheer". De snelle groei van het 
aantal specifieke acties heeft de Commissie in de vijfjaar 
waarin deze acties plaatsvonden niet in staat gesteld, 
concrete voorstellen uit te werken en in te dienen om de 
bijstand uit het ESP" op het gebied van de werkgelegen­
heid en de beroepsopleiding doeltreffender te maken. Zij 
heeft geen gebruik gemaakt van de haar geboden 
mogelijkheden om op beperkte schaal te experimenteren 
met een programmagewijs beheer dat zij nu, uitgebreid 
tot alle werkterreinen en zonder daarmee ervaring te 
hebben opgedaan, vanaf 1989 in praktijk zal moeten 
brengen. 
Conclusie 
9.32. De conclusies in het verslag van de Kamer over het 
begrotingsjaar 1987 (paragraaf 7.55) betreffende de 
voorbereidende studies en modelprojecten gelden ook 
voor de specifieke acties; daaraan kunnen nog de 
volgende opmerkingen worden toegevoegd: 
(a) wegens het overschot aan beschikbare financiële 
middelen zijn de richtsnoeren niet toegepast bij de 
keuze van de projecten. Deze overschotsituatie duurt 
voort ondanks de goedkeuring van projecten waar­
van de omvang (meer dan 100 personen) uitgaat 
boven het aan de specifieke acties voorbehouden 
experimentele kader; 
(b) het in het antwoord van de Commissie op de 
opmerkingen van de Kamer over het begrotingsjaar 
1987 (paragrafen 7.20 — 7.25) aangekondigde 
programmagewijze beheer is niet beproefd; 
(c) de criteria voor de subsidiabiliteit zijn niet formeel 
omschreven, zodat de Commissie bij de beoordeling 
een grote speelruimte heeft. Zo is vijfjaar nadat het 
ESF in 1984 in werking werd gesteld nog geen formele 
omschrijving gegeven van het „vernieuwend karak­
ter" ; 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 127 
(d) dit ontbreken van een formele omschrijving geeft de 
uitvoerders van de acties te veel vrijheid bij het 
opstellen van hun aanvraag om bijstand doordat zij 
de door de Commissie gebruikte terminologie kunnen 
overnemen; het is mogelijk dat soms slechts in schijn 
aan de gestelde eisen wordt voldaan, daar de gegevens 
aan de hand waarvan kan worden nagegaan of de 
gestelde eisen werkelijk in acht zijn genomen, niet in 
het dossier voorkomen; 
(e) het dossier biedt geen mogelijkheid om de voorgestel­
de acties aan een kosten/batenanalyse te onderwerpen 
en een evaluatie na beëindiging van deze acties is 
uitgesloten; 
(f) een belangrijk gedeelte van de voor de specifieke 
acties uitgetrokken kredieten is onbesteed gebleven, 
terwijl een evaluatie van de ESF-interventies, en met 
name een overzicht met praktische conclusies betref­
fende de in het kader van de specifieke acties 
uitgevoerde experimenten, nog steeds ontbreken; 
(g) er doen zich nog steeds tekortkomingen voor wat 
betreft de aanpassing van de opleidingen aan de op de 
arbeidsmarkt bestaande behoeften aan kwalificaties 
en de verspreiding van geavanceerde technologieën 
ten behoeve van de opleidingen. 
TERUGVORDERING VAN TEN 
ONRECHTE BETAALDE BEDRAGEN 
Inleidende opmerkingen 
9.33. Het op 23 oktober 1983 in werking getreden (9) en 
bij verordening van de Raad van 19 december 1988 (10) 
buiten werking gestelde ESF voorziet in de automatische 
betaling van een voorschot van 50 % aan de ontvanger 
van de bijstand op de voor de aanvang van de acties 
vastgestelde datum of onmiddellijk na het besluit tot 
(9) De werking van het Fonds is hoofdzakelijk geregeld bij: 
(a) Besluit 83/516/EEG van de Raad van 17 oktober 1983 
betreffende de taken van het Europees Sociaal Fonds, 
PB L 289 van 22.10.1983, blz. 38; 
(b) Verordening (EEG) nr. 2950/83 van de Raad van 17 
oktober 1983 houdende toepassing van Besluit 83/516/ 
EEG betreffende de taken van het Europees Sociaal 
Fonds, PB L 289 van 22.10.1983, blz. 1; 
(c) Beschikking 83/673/EEG van de Commissie van 22 
december 1983 betreffende het beheer van het Europees 
Sociaal Fonds, PB L 377 van 31.12.1983, blz. 1. 
(10) Verordening (EEG) nr. 4255/88 van de Raad van 19 
december 1988 tot vaststelling van bepalingen voor de 
uitvoering van Verordening (EEG) nr. 2052/88 met 
betrekking tot het ESF, PB L 374 van 31.12.1988, blz. 21. goedkeuring wanneer dit besluit na de datum van de 
aanvang van de acties wordt genomen. Voordien (n) was 
voor opeenvolgende voorschotten van 30 % de betaling 
van het voorschot gebonden aan een bevestiging dat de 
actie begonnen was of voor de helft was verwezenlijkt. In 
geval van niet-verwezenlijking van de beoogde acties, van 
gedeeltelijke verwezenlijking die het ontvangen voorschot 
niet volledig dekt, van verwezenlijking van acties in strijd 
met het goedkeuringsbesluit en van te late verantwoor­
ding van de uitgaven, heeft de Commissie tot taak het 
voorschot of een gedeelte daarvan terug te vorderen. Het 
ligt derhalve op de weg van de ordonnateur de vorderin­
gen van de Commissie vast te stellen en de innings­
opdrachten betreffende de vastgestelde rechten af te 
geven. 
9.34. De in het kader van het op 1 januari 1978 in 
werking getreden ESF (12) ten onrechte als voorschot 
betaalde bedragen belopen circa 150 Mio ECU op een 
totaal aan goedkeuringen van circa 6 800 Mio ECU. 
9.35. Zoals blijkt uit tabel 9.4 beliepen de in 1988 
vastgestelde nieuwe rechten uit hoofde van de vóór 1984 
gegeven goedkeuringen slechts 0,1 Mio ECU; hieruit valt 
af te leiden dat het wegwerken door de Commissie in 1986 
en 1987 van de „last van het verleden" — waarover de 
Kamer in haar jaarverslag over het begrotingsjaar 1987 in 
de paragrafen 7.56 — 7.62 opmerkingen heeft gemaakt — 
het niet alleen mogelijk heeft gemaakt de nog lopende 
betalingsverplichtingen van het op 1 januari 1978 in 
werking getreden ESF bijna volledig betaalbaar te stellen, 
maar ook de daarop betrekking hebbende vastgestelde 
rechten goeddeels te achterhalen. 
9.36. Zoals valt af te lezen uit de tabellen 9.4, 9.5 en 9.6 
wordt het Fonds dat op 23 oktober 1983 in werking is 
getreden, gekenmerkt door een grote groei van de ten 
onrechte als voorschot betaalde bedragen. Deze toene­
ming is met name het gevolg van de automatische betaling 
van een voorschot van 50 % van de verleende bijstand. 
9.37. Pas vanaf 1986 is de omvang van de vastgestelde 
rechten groot geworden. Dit valt te verklaren doordat de 
Lid-Staten een termijn van maximaal 10 maanden na het 
einde van het begrotingsjaar wordt gegund voor de 
indiening van de aanvragen om betaling van het 
eindsaldo (13) en een termijn van 13 maanden voor de 
verantwoording van de door het ESF betaalde voorschot­
ten C4). Dit brengt met zich mee dat een groot deel van de 
in de loop van een begrotingsjaar vastgestelde rechten 
betrekking heeft op voorschotten uit hoofde van goed­
keuringen die van twee jaar daarvoor dateren; de 
vorderingen betreffende voorschotten die betaald zijn uit 
(") Besluit 71/66/EEG van de Raad van 1 februari 1971 
betreffende de hervorming van het ESF, gewijzigd bij Besluit 
77/801/EEG, PB L 337 van 21.12.1977, blz. 8 en Ver­
ordening (EEG) nr. 2396/71 van de Raad van 8 november 
1971 betreffende de hervorming van het ESF, gewijzigd bij 
Verordening (EEG) nr. 2893/77, PB L 337 van 21.12.1977, 
blz. 1. 
(12) Dit Fonds werd opgeheven bij artikel 9, lid 2, van Besluit 
83/516/EEG. 
(13) Artikel 6, lid 1, van Beschikking 83/673/EEG. 
C4) Artikel 6, lid 2, van Beschikking 83/673/EEG. 
128 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Tabel 9.4 — In 1988 vastgestelde rechten 
(MioECU) 
Referentiejaar 
Begrotingsjaren 
vóór 1984 
1984 
1985 
1986 
1987 
1988 
Totaal In 1988 
vastgestelde 
rechten wegens 
betaalde 
voorschotten 
uit hoofde van 
goedkeuringen 
over het 
referentiejaar (') 
0,1 
3,7 
20,7 
89,8 
37,0 
1,5 
152,8 (2) In 1988 terugbetaald 
gedeelte (') 
0,1 
2,2 
4,8 
51,6 
22,5 
0,9 
82,1 
Bron: Post 6150 van de jaarrekening (ontvangsten) en rekening voor 
nieuwe aanwendingen 479001. 
(') Hierin is niet verwerkt het saldo van de ontvangsten die op 
31 december 1988 zijn opgenomen in de rekening „diverse nog op de 
begroting aan te wijzen ontvangsten" (24,3 Mio ÉCU). 
(2) Op een totaal van 70,7 Mio ECU (152,8 Mio ECU - 82,1 Mio ECU) 
dat per 31.12.1988 nog moest worden terugbetaald, werden voor 57,3 
Mio ECU inningsopdrachten afgegeven waarvan de vervaldatum niet 
in acht werd genomen. 
Tabel 9.5 — In de loop van het referentiejaar 
vastgestelde rechten 
(Mio ECU) 
Referentiejaar 
1984 
1985 
1986 
1987 
1988 Vastgestelde rechten 
16,1 
57,3 
154,3 
168,6 
152,8 
Bron: Gegevens ontleend aan de jaarrekening (post 6150 — ontvangsten) 
over het referentiejaar en aan rekening 479001 over het begrotings­
jaar 1988. 
hoofde van goedkeuringen over het begrotingsjaar 1984 
werden dus grotendeels in 1986 vastgesteld. Uit tabel 9.4 
kan worden afgelezen dat hetzelfde geldt voor de 
vorderingen betreffende voorschotten die uit hoofde van 
goedkeuringen over het begrotingsjaar 1986 werden 
betaald. 
9.38. Nog steeds bestaan er belangrijke tijdsverschillen 
tussen het ontstaan van een vordering en de betaling 
ervan. Zoals kan worden afgelezen uit de tabellen 9.4 en 
9.7 worden de vervaltermijnen niet steeds in 'acht 
genomen. Voorts kon het volgende worden geconsta­
teerd : 
(a) voor de volledig teruggevorderde voorschotten, 
waarvan de omvang, zoals valt af te lezen uit tabel 9.6, aanzienlijk is, was per 31 december 1988 de gemiddel­
de tijd — berekend op basis van een representatieve 
steekproef — tussen de datum van betaling van het 
voorschot en de datum van terugbetaling ongeveer 30 
maanden voor zover het betalingen uit hoofde van 
goedkeuringen over 1984 en 1985 betrof. Op dit zelfde 
tijdstip was een groot aantal van deze vorderingen 
nog niet geïnd. De tijd die hiermee gemoeid is, 
verschilt van Lid-Staat tot Lid-Staat; 
(b) met betrekking tot de op 1 januari 1988 nog 
openstaande vorderingen die per 31 december 1988 
nog niet waren terugbetaald (zie tabel 9.7), waren de 
belangrijkste schuldplichtige Lid-Staten respectieve­
lijk Italië, het Verenigd Koninkrijk, België, Neder­
land en Frankrijk; 
(c) uit de berekeningen uitgevoerd op een representatieve 
steekproef van inningsopdrachten (2 100 gevallen) 
bleek dat ongeveer 40 % van het aantal vorderingen 
binnen de in de debetnota's vastgestelde termijnen 
geïnd werd en dat ongeveer 25 % van de vorderingen 
ruim een jaar na de vervaldatum nog openstond. 
9.39. Zoals valt af te lezen uit tabel 9.8 kwamen vele 
terugbetalingen nog steeds voor op de rekening „diverse 
nog op de begroting aan te wijzen ontvangsten" van de 
Commissie omdat zij niet meteen bij ontvangst konden 
worden geïdentificeerd of omdat er nog geen vaststelling 
van rechten had plaatsgevonden. 
9.40. Het door de Kamer in 1988 verrichte onderzoek 
had vooral betrekking op de problematiek inzake de door 
het op 23 oktober 1983 in werking getreden ESF ten 
onrechte als voorschot betaalde bedragen en op de 
daarmee verband houdende terugbetalingen. Dit onder­
zoek steunde enerzijds op een inventarisatie en een 
analyse van de betrokken communautaire en nationale 
procedures en anderzijds op een representatieve steek­
proef van de dossiers. Met het oog op de analyse van de 
nationale procedures werden controle- of informatiebe-
zoeken afgelegd in België, Denemarken, de BR Duits­
land, Frankrijk, Italië, Ierland, Nederland en het 
Verenigd Koninkrijk. 
9.41. Zijnerzijds verrichtte de financieel controleur in de 
loop van het begrotingsjaar 1987 een speciale controle op 
de inning van de vorderingen van het ESF. Deze controle 
heeft geleid tot een mededeling aan de Commissie van het 
lid belast met het Directoraat-generaal financiële contro­
le, in overleg met het lid belast met het Directoraat-
generaal werkgelegenheid, sociale zaken en onder­
wijs (15). In de mededeling waren de conclusies van de 
controle overgenomen en werden bepaalde te nemen 
maatregelen voorgesteld. De mededeling werd op 25 mei 
1988 volgens de schriftelijke procedure goedgekeurd. Bij 
dit besluit werden de betrokken diensten van DG V, de 
rekenplichtige en de financieel controleur belast met de 
uitvoering van de in de mededeling bedoelde praktische 
maatregelen en de Kamer heeft in het bijzonder aan de 
uitvoering van deze taak aandacht besteed. 
O5) Doe. SEC(88)752-E/618/88. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 129 
Tabel 9.6 — Vastgestelde rechten in het kader van het op 23 oktober 1983 in werking getreden ESF, 
geïnventariseerd vóór 31 december 1988 (]) 
Jaar 
1984 
1985 
1986 
1987 
Totaal Goedkeuringen 
Aantal (2) 
2 568 
3 775 
4 760 
7 061 
18 164 (MioECUM3) 
1 854,3 
2 188,5 
2 523,0 
3 523,6 
10 089,4 Betaalde 
voorschotten 
uit hoofde 
van goed­
keuringen 
over het 
referentiejaar 
(MioECUM3) 
880,1 
1 032,7 
1 253,8 
1 748,7 
4 915,3 Goedkeuringen die 
hebben geleid tot 
een vastgesteld recht 
Aantal (4) 
1 338 
1 388 
1 392 
803 
4 921 % 
52,1 
36,8 
29,3 
11,4 
27,1 Vastgestelde 
rechten uit 
hoofde van 
goedkeurin­
gen over 
het refe­
rentiejaar 
(MioECU)(5) 
121 
128 
125 
40 
414 Goedkeuringen resulterende 
in de eis tot 
volledige terugbetaling 
van het voorschot 
Aantal (2) 
420 
650 
754 
484 
2 308 (MioECUM5) 
21,0 
42,9 
45,9 
21,0 
130,8 
(') Gelet op de procedures inzake de aanvragen om betaling van het eindsaldo en de behandeling van de dossiers kan in de loop van 1989 een toeneming 
verwacht worden, niet alleen met betrekking tot de vastgestelde rechten betreffende goedkeuringen over 1986, maar vooral met betrekking tot de 
vastgestelde rechten uit hoofde van goedkeuringen over 1987. De vastgestelde rechten uit hoofde van goedkeuringen over 1988 belopen nog slechts 
1,5 Mio ECU (zie tabel 9.4). 
(2) Gegevens ontleend aan het systeem EURADA-FSE. 
(3) Bron: jaarrekening over het referentiejaar. 
(4) Gegevens ontleend aan het systeem EURADA-FSE en periodieke rekeningen (lopende begrotingsjaren). 
(5) Gegevens ontleend aan periodieke rekeningen (lopende begrotingsjaren) per 31 december van het referentiejaar. 
Opmerkingen over de uitvoering van de in de 
mededeling van 25 mei 1988 genoemde 
praktische maatregelen 
9.42. De leiding van het ESF heeft tot taak de bevoegde 
nationale autoriteiten te herinneren aan de verplichting 
van de begunstigden de ten onrechte ontvangen voor­
schotten, zonder dat de Commissie hun daarom gevraagd 
heeft, terug te betalen. Uit dien hoofde heeft de leiding 
van het ESF hen in haar nota van 15 juli 1988 herinnerd 
aan de verplichting tot terugbetaling van de ten laste van 
het ESF ontvangen bedragen die onbesteed waren 
gebleven, waarbij zij hen echter niet tegelijkertijd 
uitdrukkelijk herinnerd heeft aan de verplichting tot 
terugbetaling over te gaan zonder daartoe het verzoek 
van de Commissie af te wachten. 
9.43. De leiding van het ESF heeft eveneens tot taak de 
bevoegde nationale autoriteiten te herinneren aan de 
noodzaak de rekenplichtige onverwijld in kennis te stellen 
van spontane terugbetalingen en uit dien hoofde heeft zij 
in haar nota van 15 juli 1988 verzocht om invoering van 
een nieuwe informatieprocedure ten behoeve van de 
rekenplichtige met betrekking tot deze gevallen van 
terugbetaling. Ondanks deze aanbeveling worden echter 
nog steeds spontane terugbetalingen verricht zonder dat 
terstond de reden van de terugbetaling kan worden 
vastgesteld. 
9.44. In geval van spontane terugbetaling dient de 
ordonnateur onmiddellijk een inningsopdracht af te 
geven waarmee deze terugbetaling in de boekhouding kan 
worden geregulariseerd; hij dient deze onverwijld af te 
geven wanneer de begunstigde in zijn aanvraag om 
betaling van het eindsaldo erkent dat het voorschot of een 
deel daarvan terugbetaald moet worden. In werkelijkheid 
wordt de inningsopdracht alleen onmiddellijk na een 
spontane terugbetaling afgegeven wanneer de betaling vergezeld gaat van een annulering van het dossier door de 
bevoegde nationale autoriteiten. In de andere gevallen 
(spontane terugbetaling vóór 31 oktober van het jaar 
n + 1 zonder annulering van het dossier of aanvraag om 
betaling van het eindsaldo op 31 oktober van het jaar 
n+ 1 waaruit blijkt dat een te groot bedrag als voorschot 
is ontvangen, al dan niet gevolgd door een spontane 
terugbetaling) wordt de inningsopdracht slechts afgege­
ven nadat het dossier door de betrokken dienst behandeld 
is. 
9.45. Om te voldoen aan de hem opgedragen taak 
voorrang te verlenen aan de inning van de grote 
vorderingen heeft de rekenplichtige een systeem opgezet 
van aan de debiteuren via de bevoegde nationale 
autoriteiten gerichte herinneringen en een computersys­
teem voor de inning van de vorderingen ingevoerd, terwijl 
hij tevens op gezette tijden de ordonnateur op de hoogte 
stelt van de stand der vorderingen. Niettemin dienen er 
nog verdergaande maatregelen te worden genomen en 
blijft de rekenplichtige voor de daadwerkelijke inning van 
de vorderingen — zowel de grote als de betwiste 
vorderingen — in grote mate afhankelijk van de 
ordonnateur en de nationale autoriteiten. Er zij op 
gewezen dat in het verleden de houding van de rekenplich­
tige van de Commissie niet in overeenstemming was met 
de dwingende bepaling van artikel 24, lid 1, tweede alinea, 
van het Financieel Reglement (16), krachtens welke de 
rekenplichtige „gehouden is zorg te dragen voor het innen 
van de middelen der Gemeenschappen op de in de 
inningsopdrachten vastgestelde tijdstippen en toe te zien 
op de handhaving van de rechten van de Gemeenschap­
pen": de meeste Lid-Staten hadden namelijk vóór 
augustus 1988 geen herinnering ontvangen, terwijl de 
vorderingen sinds minstens eind 1986 openstonden. 
(16) Financieel Reglement van 21 december 1977 van toepassing 
op de algemene begroting der Europese Gemeenschappen, 
PB L 356 van 31.12.1977. 
130 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Tabel 9.7 — Per 1 januari 1988 nog openstaande vorderingen 
(Mio ECU) 
Uitsplitsing van de vorderingen 
uit hoofde van de goedkeuringen 
over de betrokken 
begrotingsjaren 
1. Vorderingen uit hoofde van 
goedkeuringen over begro­
tingsjaren vóór 1984 
2. Vorderingen uit hoofde van 
goedkeuringen over 1984 
3. Vorderingen uit hoofde van 
goedkeuringen over 1985 
4. Vorderingen uit hoofde van 
goedkeuringen over 1986 
5. Vorderingen uit hoofde van 
goedkeuringen over 1987 
Totaal 31,9 
49,6 
48,9 
6,9 
0,1 
137,4 Per 31.12.1988 
nog niet geïnd 
deel van de 
vorderingen 
20,5 
38,5 
22,1 
5,0 
0,1 
86,2 
Bron: Post 6150 van de periodieke rekening (ontvangsten). 
9.46. De rekenplichtige heeft ook tot taak in overleg met 
DG V vaker over te gaan tot inning van schuldvorderin­
gen via schuldvergelijking. In december 1988 deed de 
leiding van het ESF mededeling aan de bevoegde 
nationale autoriteiten van haar besluit om in alle gevallen 
waarin dit mogelijk is compensatie toe te passen op de 
door dezelfde begunstigde te betalen en te ontvangen 
bedragen, maar deze compensatie werd pas toegepast in 
april 1989 en pas onlangs heeft de leiding van het ESF de 
voor de uitvoering daarvan benodigde organisatorische 
voorzieningen getroffen. Voorts zij opgemerkt dat elk 
geval van toepassing van compensatie vooraf voor 
akkoordbevinding aan de bevoegde nationale auto­
riteiten moet worden voorgelegd. Ten slotte zij vermeld 
dat er nog geen voorschrift werd vastgesteld inzake het 
soort betaling waarvoor de schuldvergelijking geldt 
(hetzij de eerste aan de debiteur te verrichten betaling, 
hetzij alleen de betalingen van het eindsaldo). Om de 
doeltreffendheid van het systeem van schuldvergelijking 
te waarborgen acht de Kamer het nodig dat het niet alleen 
toegepast wordt op de betalingen van het eindsaldo maar 
ook op de te betalen voorschotten. 
9.47. In strijd met de in de mededeling bedoelde 
maatregel werd aan de juridische dienst van de Commis­
sie nog geen enkel dossier betreffende een achterstallige 
betaling toegezonden; voorrang werd gegeven aan de 
toepassing van de schuldvergelijking, ofschoon de kans 
bestaat dat deze procedure met betrekking tot een reeks 
betwiste dossiers geen enkel resultaat oplevert. 
9.48. Het maatregelenpakket werd dus niet zoals 
bedoeld ten uitvoer gelegd. Dit had tot gevolg dat per 31 
december 1988 nog niet veel schot was gekomen in de 
oplossing van de problemen inzake de tijdsverschillen en de tussenrekening. Voorts bleken deze maatregelen — 
ook als zij wel zoals bedoeld waren uitgevoerd — niet 
toereikend om alle in de communautaire en nationale 
procedures geconstateerde tekortkomingen en leemten te 
ondervangen. 
Andere opmerkingen over de communautaire 
procedures 
Leemten in de communautaire regelgeving en het 
communautaire beheer die de oorzaak zijn van de grote 
omvang der bedragen die ten onrechte als voorschot 
werden betaald 
9.49. Gezien de bijna exponentiële groei van het aantal 
dossiers (17) en het automatisme van de betaling van de 
voorschotten die kenmerkend zijn voor het op 23 oktober 
1983 in werking getreden ESF, blijven de met de 
behandeling van de aanvragen om bijstand belaste 
diensten van de Commissie genoegen nemen met een 
beknopte omschrijving van de uit te voeren acties en de 
begunstigden (18) en kunnen zij zodoende hun goedkeu­
ring hechten aan de betaling van voorschotten die 
moeilijk te rechtvaardigen blijken. 
9.50. De Commissie aarzelt een werkelijk concrete 
inhoud te geven aan de term „berekeningsmethode" met 
betrekking tot de in de aanvragen om bijstand op te geven 
raming van de uitgaven (19), hetgeen ruim baan geeft aan 
overwaardering van deze uitgaven. 
9.51. Ook zij opgemerkt dat de Commissie over geen 
enkele garantie van de Lid-Staten beschikt dat in 
voldoende mate vastgehouden wordt aan de plannen 
inzake de uit te voeren acties. Hoewel van belang voor 
andere doeleinden (zie paragraaf 9.62) heeft de garantie­
clausule betreffende de adequate uitvoering van de 
acties (20) namelijk geen betrekking op het al dan niet 
uitvoeren van de plannen. Dit heeft tot gevolg dat deze 
clausule door de Lid-Staten niet uitgelegd wordt als een 
op henzelf drukkende werkelijke verantwoordelijkheid 
voor een uitvoering van deze acties die zoveel mogelijk 
overeenkomt met de plannen. 
(17) Het aantal nieuwe dossiers is van ca. 500 in 1983 opgelopen 
tot 3 300 in 1984 en 10 000 in 1988. 
(18) Paragraaf 3.19 van het speciale verslag nr. 1/88 van de 
Rekenkamer. 
(19) Deze berekeningsmethoden moeten worden opgegeven 
overeenkomstig punt 15 van bijlage 1 van Beschikking 
83/673/EEG. De desbetreffende lacune werd geanalyseerd 
in paragraaf 3.16 van het speciale verslag nr. 1/88 van de 
Rekenkamer. 
(20) Artikel 2, lid 2, van Besluit 83/516/EEG en punt 21 van 
bijlage 1 bij Beschikking 83/673/EEG. 
12. 12. Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 131 
Tabel 9.8 — Beloop van het saldo van de tussenrekening (475109) „diverse nog op de begroting aan te wijzen ontvangsten'' 
Mio ECU 
Ontvangsten 1987 Ontvangsten 1988 
JFMAMJJASOND JFMAMJJASON D 
132 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
9.52. Het onderzoek aan de hand van de dossiers wees 
uit dat er vaak ten onrechte bedragen werden betaald als 
gevolg van de hiervoor beschreven tekortkomingen; de 
meest voorkomende oorzaken (21) van deze betalingen 
waren namelijk: 
(a) te hoog geschatte kosten per uur voor een cursist (of 
gemiddelde kosten per cursist indien de kosten per 
uur voor een cursist niet aan de hand van het dossier 
kunnen worden berekend); 
(b) te hoog geschat aantal cursisten (zonder dat echter in 
alle gevallen de werkelijke oorzaak daarvan kan 
worden achterhaald: gebrek aan belangstelling van 
de kant van de cursisten of de ondernemingen, een te 
klein aantal cursisten dat subsidiabel of prioritair is, 
enz.). 
Er waren nog andere, evenmin onbelangrijke oorzaken, 
zoals: het niet uitvoeren van de acties, het niet-subsidiabel 
of niet-prioritair zijn van het totaal of een gedeelte van de 
acties, de doelgroepen en de uitgaven, het in de aanvraag 
om betaling van het eindsaldo niet meerekenen van niet-
subsidiabele of niet-prioritaire uitgaven die wel waren 
meegerekend in de aanvraag om bijstand, een achterstand 
bij de uitvoering van de acties ten opzichte van de 
plannen, een kortere duur van de acties, geen of 
verminderde overheidsfinanciering en door de Commissie 
te laat genomen goedkeuringsbesluiten. 
9.53. Wat betreft de betaling van rente constateert de 
Kamer dat de — in de mededeling van 25 mei 1988 
bedoelde — aanbeveling om vertragingsrente te ver­
langen niet werd toegepast. In ruime zin erkent de Raad in 
zijn aan Verordening (EEG) nr. 2950/83 gehechte 
verklaring „dat er, zoals bij ieder financieel instrument 
van de Gemeenschap, een probleem rijst in verband met 
de terugvordering van de bedragen die ten onrechte zijn 
gestort als bijstand van het Fonds en die interest kunnen 
opleveren aan degene die deze bedragen onder zich heeft. 
Hij verzoekt de Commissie in een meer algemene context 
te onderzoeken welke oplossingen voor dit probleem 
kunnen worden gevonden en passende voorstellen bij 
hem in te dienen". Voor dit probleem werd nog geen 
concrete oplossing gevonden, ook al is in de interne 
procedurevoorschriften betreffende de inning van de 
vorderingen (22) vermeld dat de rekenplichtige tot taak 
heeft een interestbetaling te eisen op de vorderingen van 
de Gemeenschap die op de vervaldatum nog niet geïnd 
waren en is in artikel 24, lid 3, van Verordening (EEG) nr. 
4253/88 van de Raad (23) de bepaling opgenomen dat bij 
uitblijvende terugbetaling rente voor te late betaling kan 
worden geëist. 
9.54. Indien bij de hervorming van oktober 1983 een 
besluit was genomen dat de Commissie in staat stelde 
(21) Het was niet steeds mogelijk deze oorzaken te achterhalen; 
dit probleem is beschreven in paragraaf 9.71. 
(22) Dertiende uitgave van de interne voorschriften voor de 
uitvoering van de algemene begroting van de Europese 
Gemeenschappen (herziening van 20.7.1987). 
(23) Verordening (EEG) nr. 4253/88 van de Raad van 19 
december 1988 tot vaststelling van toepassingsbepalingen 
van Verordening (EEG) nr. 2052/88, PB L 374 van 
31.12.1988, blz. 1. rentebetaling te verlangen over de periode waarin de 
begunstigden de te veel ontvangen bedragen onder zich 
hadden gehouden, zou dit een rem zijn geweest op de 
toeneming van de omvang der te veel betaalde bedragen 
en tegelijkertijd de achterstanden bij de terugbetalingen 
verminderd hebben. Zoals onderstreept wordt in het 
speciale controleverslag van de financieel controleur (24) 
kan het alleen maar opeisen van vertragingsrente slechts 
dienen tot het verhelpen van de misbruiken die bestaan in 
het voor onbepaalde tijd uitstellen van de betaling na de 
vervaldatum van de inningsopdracht, maar dit is nog geen 
oplossing voor het probleem van de voorschotten 
waarover de begunstigden soms gedurende lange tijd 
zonder interestbetaling beschikken. 
9.55. De procedure inzake opschorting van de auto­
matische uitkering van het voorschot op verzoek van de 
Lid-Staten (25) voorziet niet in de verplichting voor de 
Lid-Staten om te verzoeken om deze opschorting; dit 
heeft tot gevolg dat geen enkele Lid-Staat daarom 
verzoekt, ook niet wanneer het gaat om acties waarvan de 
uitvoering op het moment van de betaling van de 
voorschotten door de Commissie bepaalde problemen 
geeft. 
9.56. Het onderzoek aan de hand van de dossiers wees 
uit dat sommige door het ESF medegefinancierde 
nationale maatregelen op het moment van de aanvraag 
om bijstand nog niet voldoende gespecificeerd waren en 
niet door de Commissie hadden mogen worden goedge­
keurd ; des te minder had op het goedkeuringsbesluit een 
automatische betaling van een voorschot mogen volgen 
en bovendien hadden de Lid-Staten moeten verzoeken 
om opschorting van de betaling van het voorschot. 
Tekortkomingen in de procedures ter zake van de inning 
van ten onrechte betaalde bedragen 
Vaststelling van rechten 
9.57. De verordeningen en besluiten van de Raad en de 
Commissie voorzien niet in sancties op het niet-nakomen 
door de Lid-Staten van de verplichting, de Commissie 
onverwijld mededeling te doen van elke wijziging in de 
elementen op grond waarvan de toekenning van bijstand 
is goedgekeurd (26); te constateren valt dan ook dat de 
Commissie niet systematisch over deze wijzigingen wordt 
ingelicht. 
9.58. De vrij formele behandeling door de diensten van 
het ESF van de aanvragen om betaling van het 
eindsaldo (27) kan niet voorkomen dat vele rechten nooit 
worden vastgesteld; de behandeling van aanvragen om 
betaling van het eindsaldo waaruit reeds bij indiening 
blijkt dat een teveel aan voorschotten is uitgekeerd, 
verschilt in kwalitatief opzicht namelijk niet van die van 
de andere dossiers. 
(24) Doe. XX/35/87, blz. 17. 
(2?) Artikel 5, lid 3, van Verordening (EEG) nr. 2950/83. 
(26) Artikel 5 van Beschikking 83/673/EEG. 
(27) Paragrafen 3.23-3.27 van het speciale verslag nr. 1/88 van de 
Rekenkamer. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 133 
9.59. De termijn van 10 maanden na het eind van het 
begrotingsjaar die de Lid-Staten gegund wordt om een 
aanvraag om betaling van het eindsaldo in te dienen, is — 
evenals de termijn van 13 maanden om het ontvangen 
voorschot te verantwoorden — voor dossiers betreffende 
een niet uitgevoerde actie niet op zijn plaats. 
9.60. Wegens de voornoemde termijn van 10 maanden 
begint de controle van de Commissie op de in het jaar n 
uitgevoerde acties in de meeste gevallen pas na 31 oktober 
van het begrotingsjaar n+ 1. Het lijkt gewenst dat de 
Commissie de controle eerder op gang brengt en dat haar 
onmiddellijk na het einde van het begrotingsjaar wordt 
medegedeeld of het totaal verschuldigde bedrag aan 
bijstand gelijk is aan of kleiner dan het ontvangen 
voorschot. 
9.61. Geconstateerd werd dat de dossiers betreffende 
voorschotbetalingen die niet vóór 31 januari van het 
tweede begrotingsjaar (n + 2) volgende op het einde van 
het referentiejaar (n) door middel van een formulier tot 
aanvraag om betaling van het eindsaldo werden ver­
antwoord of de dossiers betreffende een aanvraag om 
betaling van het eindsaldo waaruit bleek dat een teveel 
aan voorschotten was ontvangen, door de diensten van 
het ESF niet sneller worden afgehandeld dan de dossiers 
betreffende normale aanvragen om betaling van het 
eindsaldo (28); in vele gevallen geschiedt de ambtelijke 
afhandeling van de dossiers door het Fonds pas na 30 
april van het begrotingsjaar n + 2. 
Garant ie clausule inzake de adequate uitvoering van de 
acties 
9.62. Sinds de hervorming van het ESF in 1983 zijn de 
garantieclausule inzake de adequate uitvoering van de 
acties en die inzake de subsidiaire aansprakelijkheid van 
de Lid-Staat voor de terugbetaling van de ten onrechte 
betaalde bedragen (29) aan elkaar gekoppeld, daar 
immers de subsidiaire aansprakelijkheid ook geldt voor 
de acties waarop de garantieclausule van toepassing is. De 
Commissie heeft echter nimmer nader bepaald op welke 
wijze de Lid-Staten uitvoering moeten geven aan hun 
subsidiaire aansprakelijkheid (30). Gezien deze stand van 
zaken is de Lid-Staat gerechtigd via zijn eigen wetgeving 
deze clausule te interpreteren. Een uitvloeisel hiervan is 
dat de Commissie niet over communautaire instrumenten 
beschikt om zo nodig van de betrokken Lid-Staat 
terugbetaling af te dwingen van ten onrechte betaalde 
bedragen die de debiteur niet kan of wil terugbetalen. 
(28) De diensten van het Fonds zien zich aan het einde van het 
jaar en aan het begin van het volgende begrotingsjaar voor 
de taak gesteld tegelijkertijd de aanvragen om bijstand, de te 
veel betaalde bedragen en de aanvragen om betaling van het 
eindsaldo te behandelen; daarbij komt aan het einde van het 
begrotingsjaar nog de uitvoering van de begroting via 
betalingen die noodzakelijkerwijs vóór het einde van het 
begrotingsjaar moeten worden verricht. 
(29) Artikel 6, lid 2, van Verordening (EEG) nr. 2950/83. 
(30) Aan deze subsidiaire aansprakelijkheid worden de volgende 
niet met elkaar verenigbare uitleggingen gegeven: 
na met alle mogelijke middelen getracht te hebben van de 
debiteur terugbetaling te krijgen van de ten onrechte 
betaalde bedragen wendt de Commissie zich zo nodig tot 
de Lid-Staat; 
— krachtens de „ondeelbare aansprakelijkheid" kan de 
Commissie zich voor de inning zowel tot de Lid-Staat als 
tot de debiteur wenden. Procedures betreffende de afgifte en toezending van de 
debetnota's en het toezicht op het gevolg dat daaraan 
wordt gegeven 
9.63. Het Financieel Reglement laat de mogelijkheid 
open verzameldebetnota's te verzenden, d.w.z. nota's die 
een te innen bedrag vermelden dat is samengesteld uit 
verschillende te veel ontvangen bedragen. Deze procedure 
was soms de oorzaak van lastige problemen inzake het 
achterhalen van de reden van de ontvangst wanneer 
nagelaten was het nummer van het vastgestelde recht te 
vermelden en vooral wanneer het terugbetaalde totaalbe­
drag niet overeenstemde met de vordering en er geen 
specificatie van de terugbetaling bijgevoegd was. In deze 
gevallen werden de ontvangsten geboekt op de tussenre-
kening „diverse nog op de begroting aan te wijzen 
ontvangsten". 
9.64. Ten onrechte laat de ordonnateur de vaststelling 
van de vervaldatum op de inningsopdracht over aan de 
rekenplichtige; voorts bleek dat deze datum in de regel 
pas wordt vastgesteld na verstrekking van het visum van 
de financieel controleur, hetgeen evenmin verenigbaar is 
met het Financieel Reglement (3I)-
9.65. In het algemeen werd door de rekenplichtige van 
de Commissie de debetnota uitsluitend toegezonden aan 
de nationale instanties die namens de Lid-Staten belast 
zijn met de indiening van de aanvragen om bijstand en om 
betaling en als enige bevoegd zijn inzake de betrekkingen 
met het ESF. Gedurende een korte periode vanaf het 
einde van het begrotingsjaar 1988 zond hij de nota 
uitsluitend toe aan de instelling die het te veel betaalde 
ontvangen had. Vanaf februari 1989 wordt de debetnota 
tegelijkertijd toegezonden aan voornoemde autoriteiten 
en aan de begunstigde instellingen, hetgeen tot een 
versnelling van de invordering zou moeten leiden. 
9.66. Door de instantie die de opdracht tot terugbeta­
ling geeft of door de betrokken bank werd niet steeds 
voldaan aan de verplichting, vermeld in de aan de 
betrokken nationale instanties toegezonden debetnota, 
om op de betalingsopdracht het nummer van het 
vastgestelde recht aan te geven. De rekenplichtige van de 
Commissie zag zich genoodzaakt deze ontvangsten, 
alvorens ze op de begroting aan te wijzen, te boeken op de 
tussenrekening „diverse nog op de begroting aan te wijzen 
ontvangsten". Daar op deze tussenrekening terugbetalin­
gen zijn opgenomen waarvan de regularisatie een 
verschillende moeilijkheidsgraad blijkt te vertonen lijkt 
het zaak, voor de spontane terugbetalingen over de 
herkomst en juistheid waarvan geen enkele twijfel bestaat 
— en waarvan de regularisatie geen problemen geeft — 
een afzonderlijke regularisatierekening in te voeren, 
terwijl de tussenrekening gereserveerd zou moeten blijven 
voor het boeken van de terugbetalingen waarvan de 
oorsprong niet rechtstreeks is te achterhalen of waarvan 
het bedrag niet overeenkomt met het verschuldigde 
bedrag. Een dergelijke procedure zou de duidelijkheid 
van de boekhouding ten goede komen. 
(3I) Artikel 23, lid 2, van het Financieel Reglement. 
134 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Beheer van de dossiers 
9.67. Tot eind 1987 werd het ESF door de rekenplichti-
ge van de Commissie niet stelselmatig op de hoogte 
gehouden van de verrichte inningen (32) en had het geen 
enkele procedure ingeleid om deze informatie te ver­
krijgen. Voor vele dossiers beschikt het ESF dus niet over 
elementen die wezenlijk zijn voor hun beheer, zoals 
informatie over het terugbetaalde bedrag en de datum van 
terugbetaling of over niet-inning van de vordering. 
9.68. Het onderzoek van de dossiers wees uit dat daarin 
niet stelselmatig zijn opgenomen: 
(a) de datum van de voorschotbetaling; 
(b) de inningsopdracht (vooral wat betreft de voorschot­
betalingen uit hoofde van de goedkeuringen over 
1984 en 1985); 
(c) een afschrift van de overmaking dat de met de 
terugbetaling belaste instellingen bij spontane terug­
betaling aan de diensten van het ESF moeten doen 
toekomen. 
9.69. Het is niet steeds mogelijk per dossier duidelijk te 
achterhalen wat de oorzaken zijn van het ten onrechte 
betaalde bedrag en van het vastgestelde recht. Ten 
aanzien van de goedkeuringen in het kader waarvan 
voorschotten zijn betaald die niet vóór 31 januari van het 
begrotingjaar n + 2 door de begunstigden zijn ver­
antwoord (wat inhoudt dat het voorschot in zijn geheel of 
gedeeltelijk moet worden terugbetaald) bleek bij voor­
beeld dat de betrokken dossiers bijna nooit gegevens over 
de oorzaken van het ontbreken van de verantwoording 
bevatten; overigens hebben de diensten van het ESF 
nooit naar deze oorzaken geïnformeerd. 
Ontvangsten die niet werden aangewend voor acties die 
voor subsidie door het ESF in aanmerking komen 
9.70. Hoewel krachtens artikel 22, lid 2, sub a), van het 
Financieel Reglement ontvangsten uit hoofde van 
terugbetaling van bedragen welke onverschuldigd zijn 
betaald opnieuw kunnen worden aangewend, werden de 
ontvangsten uit de terugbetaling van ten onrechte als 
voorschot van het ESF betaalde bedragen geenszins 
opnieuw aangewend voor nieuwe acties die voor bijstand 
uit het ESF in aanmerking komen. In 1988 werden voor 
het eerst de ontvangsten ten laste van vorderingen 
opgenomen op een rekening voor nieuwe aanwendingen. 
Van deze rekening kon echter pas gebruik worden 
(32) Sinds begin 1988 zendt de rekenplichtige het boekhoud- en 
informatiseringsbureau van het ESF de nieuwe over-
zichtsstaten van de vorderingen toe die worden opgesteld 
wanneer een nieuwe debetnota aan een debiteur is toegezon­
den of wanneer in een dossier een financiële verrichting heeft 
plaatsgevonden: betaling, vergroting, vermindering of 
annulering van de vordering. gemaakt vanaf de datum waarop de begroting 1988 
definitief was vastgesteld; zo had een bedrag van 
45,5 Mio ECU theoretisch gebruikt kunnen worden voor 
nieuwe vastleggingen in 1988. Het bedrag van de 
ontvangsten die niet werden aangewend voor acties die 
voor bijstand uit het ESF in aanmerking komen, beliep 
per 31 december 1988 reeds 436 Mio ECU over de periode 
1984-1987. 
Opmerkingen over de nationale procedures 
Leemten in de nationale procedures inzake de aanvragen 
om betaling van het eindsaldo 
9.71. De grote omvang van de ten onrechte betaalde 
bedragen, die hoofdzakelijk is toe te schrijven aan de 
tekortkomingen van de communautaire procedures (zie 
de paragrafen 9.49-9.56), is mede te wijten aan het soms 
onaangepaste functioneren van de nationale instanties die 
met de indiening van de aanvragen om betaling van het 
eindsaldo zijn belast: zo bereiken de aanvragen om 
betaling van het eindsaldo de Commissie pas na 31 
januari van het begrotingsjaar n + 2 of worden door de 
diensten van de Commissie opgevraagde aanvullende 
gegevens over de aanvragen om betaling van het 
eindsaldo te laat toegezonden; in het eerste geval houdt 
dit in dat de ontvangen voorschotten geheel moeten 
worden terugbetaald, en in het tweede geval dat een 
onvolledige betalingsaanvraag in behandeling moet 
worden genomen, hetgeen er in een aantal gevallen 
eveneens toe leidt dat de voorschotten geheel worden 
terugbetaald. 
Toezicht door de betrokken nationale autoriteiten op de 
uitvoering van de acties en de terugbetaling van de te 
veel ontvangen bedragen (vóór ontvangst van de 
debetnota's) 
9.72. De procedures betreffende het toezicht op de 
uitvoering van de door het ESF medegefinancierde acties 
die door de met de indiening bij het ESF van de aanvragen 
om bijstand en om betaling belaste autoriteiten zijn 
ingevoerd, zijn niet berekend op het binnen een redelijke 
termijn vaststellen van eventuele afwijkingen tussen 
realisaties en ramingen (33). 
9.73. Zo beschikken deze autoriteiten soms over geen 
enkele procedure waardoor zij er systematisch van op de 
hoogte worden gesteld dat een begin gemaakt is met de 
acties (België en Ierland). In andere gevallen worden zij 
daarvan pas laat op de hoogte gesteld (Frankrijk, Italië en 
het Verenigd Koninkrijk) omdat de begunstigde instel­
lingen deze informatie slechts doorgeven om betaling van 
het voorschot van het ESF te verkrijgen. 
(33) Volgens artikel 5 van Beschikking 83/673/EEG doet de Lid­
staat onverwijld mededeling aan de Commissie indien een 
actie waarvoor een aanvraag om bijstand is ingediend of 
waaraan bijstand is toegekend, niet of slechts gedeeltelijk 
kan worden uitgevoerd. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 135 
9.74. In sommige Lid-Staten worden de procedures 
waardoor de betrokken autoriteiten op de hoogte gesteld 
zouden moeten worden van acties die vóór het einde van 
de periode waarvoor de bijstand geldt of onmiddellijk 
daarna niet zijn uitgevoerd, niet strikt toegepast of 
bestaan dergelijke procedures niet (België, Frankrijk en 
Italië). 
9.75. Sommige nationale autoriteiten worden pas bij de 
aanvraag om betaling van het eindsaldo (België, Frank­
rijk, Ierland en Nederland) of pas lang na het einde van de 
periode waarvoor de bijstand geldt (Italië) op de hoogte 
gesteld van de gedeeltelijke of volledige uitvoering van de 
beoogde actie. 
9.76. Ook wanneer zij wel over informatie beschikken 
over de afwijkingen tussen ramingen en realisaties, geven 
zij deze niet onmiddellijk aan de diensten van het ESF 
door (België, Frankrijk, Nederland en het Verenigd 
Koninkrijk). 
9.77. Sommige van de nationale instanties die belast zijn 
met de indiening van de aanvragen om bijstand en om 
betaling en als enige bevoegd zijn inzake de betrekkingen 
met het ESF — en tot wie de debetnota's derhalve in 
eerste instantie zijn gericht — deelden mee dat zij geen 
spontane terugbetalingen verrichten (Frankrijk) of dat zij 
de met de terugbetalingen belaste instellingen er niet toe 
aanzetten zulks spontaan te doen (België, Spanje, Ierland, 
Italië en Nederland). Zij menen dat de Lid-Staat slechts 
een subsidiaire aansprakelijkheid heeft en dat het op de 
weg van de Commissie ligt het initiatief te nemen tot 
toezending van de debetnota's. De Franse autoriteiten 
zijn tevens bevreesd voor dubbele terugbetalingen. 
9.78. In sommige Lid-Staten worden geen spontane 
terugbetalingen verricht (Spanje, Frankrijk en Ierland), 
terwijl deze terugbetalingen wel systematisch worden 
verricht door de autoriteiten van de BR Duitsland en 
Denemarken, en het Verenigd Koninkrijk spontaan 
terugbetaling verricht van de voorschotten die niet aan de 
begunstigde instellingen zijn betaald. 
Te late betaling van de vorderingen en insolventie van de 
uiteindelijke ontvangers van de ESF-betalingen 
9.79. De meeste Lid-Staten hebben geen dwingend 
karakter gegeven aan de vervaldatum op de aan hen 
gerichte debetnota's. In enkele Lid-Staten (het Verenigd 
Koninkrijk wat betreft de aan de begunstigde instellingen 
betaalde voorschotten, Spanje, Ierland en Nederland) 
wordt de te late betaling veroorzaakt door een bepaalde 
traagheid — die soms wordt gemotiveerd met een 
verwijzing naar het lang uitblijven van de betalings-
besluiten van de Commissie — van de nationale instanties 
die belast zijn met de indiening van de aanvragen om 
bijstand en om betaling en met de verlening van garantie 
en certificatie, alsmede van de instellingen die de ten 
onrechte betaalde bedragen moeten terugbetalen. Ver­
traging ontstaat ook doordat de ontvangen debetnota's betwist worden. In andere Lid-Staten vindt het lang 
uitblijven van een terugbetaling ook zijn oorzaak in 
andere omstandigheden. 
9.80. In België ontvangen de instellingen waarvoor de 
met de indiening bij het ESF van alle aanvragen om 
bijstand en om betaling belaste nationale instantie garant 
staat verschillende keren per jaar een herinnering van 
deze nationale instantie wanneer zij hun schuld niet voor 
de vervaldatum hebben afgelost. Op deze wijze kon het 
merendeel van de betrokken instellingen ertoe worden 
bewogen de ten onrechte ontvangen bedragen terug te 
betalen. De nationale instantie kan echter niet ingrijpen 
wanneer de dossiers van de instellingen officieel gegaran­
deerd en gecertifieerd zijn door andere instanties 
(gewesten of taalgemeenschappen), zelfs niet wanneer een 
van deze instanties zich geconfronteerd ziet met een 
betrekkelijk groot aantal te veel ontvangen bedragen die 
door de instellingen waarvoor zij zich garant gesteld heeft 
niet tijdig zijn terugbetaald. 
9.81. Op te merken valt dat dezelfde nationale instantie 
verklaart dat in geval van insolventie van de begunstigde 
instelling de autoriteit die instaat voor de adequate 
uitvoering van de acties in laatste instantie aansprakelijk 
is voor de terugbetaling van de te veel ontvangen 
bedragen; daarentegen is het bestuurlijk orgaan dat 
ressorteert onder een met de certificatie belaste gewestelij­
ke autoriteit van mening dat zij slechts gehouden is, met 
de haar ten dienste staande administratieve middelen na 
te gaan of de aanvragen om bijstand en om betaling 
voldoen aan de communautaire regelgeving, de Commis­
sie op de hoogte te stellen van elke afwijking ten opzichte 
van de ramingen en van elke actie die tegen de 
begunstigde instelling is ondernomen, en al het nodige te 
doen om tot invordering van de terug te betalen bedragen 
te komen. Er bestaat dus — althans bij de huidige stand 
van zaken — onzekerheid over de feitelijke terugbetaling 
van alle te veel ontvangen bedragen. 
9.82. In Frankrijk is de nationale autoriteit die belast is 
met de indiening bij het ESF van de aanvragen om 
bijstand en om betaling en de verlening van garantie en 
certificatie eveneens belast met de terugbetaling van de te 
veel ontvangen bedragen. Voor de door haar beheerde 
dossiers stelt zij ter voorkoming van een te groot aantal 
overmakingen verzameldebetnota's op, hetgeen bij de 
terugbetalingen tot een zekere vertraging leidt. Ten 
aanzien van de andere dossiers — die beheerd worden 
door de centrale overheid, de prefecturen van de 
overzeese departementen of door organen die onder de 
centrale overheid ressorteren — maakt de nationale 
autoriteit voor de terugbetalingen gebruik van gelden die 
nog geen budgettaire bestemming hebben en die de 
Commissie kort daarvoor heeft uitgekeerd aan de 
beheersinstanties en -organen, hetgeen eveneens tot een 
bepaalde vertraging kan leiden. 
9.83. Voor Italië doet zich een bijzonder probleem voor 
bij de ministeriële kaderprojecten. Het beheer van de 
daarop betrekking hebbende ESF-dossiers, dat in handen 
is van de met de indiening van de aanvragen om bijstand 
en om betaling belaste nationale autoriteit, liet te wensen 
over: ter zake van sommige dossiers over 1984 werden 
aanvragen om betaling van het eindsaldo ingediend die 
pas na 31 januari 1986 aan de diensten van het ESF 
136 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
werden toegezonden; bij een gedeelte van de dossiers over 
1985 was de inhoud duidelijk onvoldoende, zodat de 
Commissie volledige terugbetaling van de betaalde 
voorschotten heeft geëist. De nationale autoriteit heeft 
slechts het verschil terugbetaald tussen de bedragen die zij 
van het ESF ontvangen heeft en die welke zij in de vorm 
van voorschotten en eindsaldi betaald heeft ter dekking 
van de uitgaven voor acties die werkelijk door de bij de 
ministeriële kaderprojecten betrokken ondernemingen 
zijn uitgevoerd. Wat betreft sommige dossiers over 1984 
betwist zij de verzoeken om volledige terugbetaling en 
verlangt zij dat de Commissie van meer flexibiliteit blijk 
geeft ten aanzien van de dossiers die het eerste jaar — een 
overgangsperiode — bestrijken van het ESF dat op 23 
oktober 1983 in werking is getreden. Zij blokkeert ook 
sommige dossiers over 1985. 
9.84. De oorzaak van de betwisting is het feit dat de 
Italiaanse nationale autoriteit verplicht zou zijn de 
particuliere ondernemingen die subsidiabele en prioritai­
re acties hebben uitgevoerd te verzoeken om terugbeta­
ling van de bijdrage van zowel het Ministero del Lavoro 
als het ESF wegens beheersfouten waarvoor deze 
ondernemingen niet aansprakelijk waren. Met betrekking 
tot de andere dossiers die geresulteerd hebben in te veel 
betaalde bedragen welke niet binnen de in de debetnota's 
genoemde termijnen werden terugbetaald en waarbij de 
betaling van voorschotten ten goede kwam aan gewesten, 
publiekrechtelijke instellingen, paritaire sociale organen 
of nationale instellingen voor de beroepsopleiding, is de 
achterstand bij de terugbetalingen gedeeltelijk ook toe te 
schrijven aan een zekere onverschilligheid bij de met de 
verlening van garantie en certificatie belaste instanties. 
Opgemerkt zij niettemin dat elke gewestelijke instantie 
zelf de uitsluitend onder haar bevoegdheid vallende 
dossiers garandeert en certifieert. 
9.85. Ten slotte zij benadrukt dat de bevoegde Italiaan­
se nationale autoriteit een minimalistische uitleg geeft aan 
de in paragraaf 9.81 bedoelde garantieclausule inzake de 
adequate uitvoering van de acties. Het is nodig de 
toepassing van deze uitleg te blijven volgen, vooral wat 
betreft de ministeriële kaderprojecten. 
Conclusie 
9.86. Teneinde het achterhalen van de ten onrechte 
betaalde bedragen en de betaalbaarstelling van de 
vorderingen — die voortvloeien uit de toepassing van de 
communautaire voorschriften betreffende het op 23 
oktober 1983 in werking getreden ESF — te bespoedigen, 
dient de Commissie: (a) procedures in te voeren waardoor de debetnota's 
sneller kunnen worden opgesteld en verzonden; 
(b) de toepassing van schuldvergelijking te bespoedigen; 
(c) een voorstel te doen tot het opleggen van interestbeta­
ling om te komen tot een verkorting van de periode 
waarin ten onrechte ontvangen bedragen achter­
gehouden worden; 
(d) de garantieclausule inzake de adequate uitvoering 
van de acties aan te scherpen. 
9.87. Wat betreft het op 1 januari 1989 in werking 
getreden ESF lijkt het gewenst dat de Commissie 
waakzaam blijft en de nodige procedures invoert om te 
voorkomen dat er een nieuw probleem rijst inzake ten 
onrechte betaalde bedragen, zulks te meer daar: 
(a) de clausules inzake garantie en subsidiaire aansprake­
lijkheid van de Lid-Staten niet werden overgenomen 
in de Verordeningen (EEG) nrs. 2052/88 (34), 4253/88 
en 4255/88, hoewel de aansprakelijkheid op het 
niveau van de Lid-Staten in het kader van het 
„partnerschap" dat voortaan bestaat tussen de 
Commissie, de Lid-Staten en de door deze laatste 
aangewezen autoriteiten (35), nog niet duidelijk is 
vastgelegd; 
(b) de door het Europees Parlement goedgekeurde 
amendementen (36) strekkende tot een aanscherping 
van de regelgeving betreffende de financiële bepalin­
gen en het toezicht op de naleving van de voorschrif­
ten ter zake van de ten onrechte betaalde bedragen 
door de Commissie en de Raad niet werden over­
genomen. 
(34) Verordening (EEG) nr. 2052/88 van de Raad van 24 juni 
1988 betreffende de taken van de Fondsen met structurele 
strekking, hun doeltreffendheid alsmede de coördinatie van 
hun bijstandsverlening onderling en met die van de 
Europese Investeringsbank en de andere bestaande financie­
ringsinstrumenten, PB L 185 van 15.7.1988, blz. 9. 
(35) De communautaire actie komt tot stand door nauw overleg 
tussen de Commissie, de betrokken Lid-Staat en de door de 
Lid-Staat aangewezen bevoegde autoriteiten (hierom „part­
nerschap" genoemd): artikel 4, lid 1, van Verordening 
(EEG) nr. 2052/88. 
(36) Goedgekeurde amendementen en wetgevingsresoluties 
houdende advies van het Europees Parlement inzake het 
voorstel van de Commissie aan de Raad (Doe. 
COM(88)500 def.), (Doe. A2-250/88), PB C 326 van 
19.12.1988, blz. 216-234. De amendementen die betrekking 
hebben op de ten onrechte betaalde bedragen zijn hoofdza­
kelijk de amendementen nrs. 71, 77, 76, 143 en 81. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 137 
HOOFDSTUK 10 
Vervoer 
10.0 INHOUD 
Inleiding 
Raakpunten met de structuurfondsen van de Gemeenschap 
Communautaire besluiten tot verlening van subsidies 
De wijze waarop de Lid-Staten de uit hoofde van het programma ontvangen 
middelen inzetten 
Trans-Europese wegen 
De hoogte van de subsidie van de Gemeenschap 
Vertragingen bij de uitvoering van de gesubsidieerde projecten 
Vertragingen waarmee de aanvragen om volgende tranches van subsidies 
worden ingediend 
Controle van de Commissie op de uitvoering van het programma voor 
vervoersinfrastructuur in de Lid-Staten 
Slotopmerkingen Paragi 
10.1 
10.7 
10.8 
10.11 
10.15 
10.17 
10.21 •aaf 
— 10.6 
— 10.10 
— 10.14 
— 10.16 
— 10.20 
— 10.23 
10.24 — 10.26 
10.27 — 10.33 
10.34 — 10.38 
INLEIDING ciële steun voor bepaalde projecten vastgesteld (1). Deze 
projecten worden gekozen uit door de Lid-Staten 
ingediende voorstellen. 
10.1. Met de verbetering van de vervoersinfrastructuur 
van de Lid-Staten, met name van de verbindingen tussen 
de Lid-Staten onderling, kan een belangrijke bijdrage 
worden geleverd aan de samenhang van de Gemeenschap. 
Dit geldt vooral voor haar perifere regio's, die daardoor 
eerlijker kunnen delen in de economische en sociale 
ontwikkeling van de Gemeenschap. 
10.2. Sinds 1982 wordt er uit de algemene begroting van 
de Gemeenschap financiële steun beschikbaar gesteld 
voor projecten op het gebied van de vervoersinfrastruc­
tuur, in de vorm van subsidies aan Lid-Staten voor 
nieuwe weg- en spoorwegprojecten. Doch de Raad heeft 
nooit een algemene verordening vastgesteld inzake dit 
steunprogramma en evenmin een meerjarenplan voor de 
uitvoering ervan. In plaats daarvan heeft hij jaarlijkse of 
tweejaarlijkse verordeningen ter goedkeuring van finan-10.3. Volgens de toelichtingen bij de opeenvolgende 
begrotingen is deze financiële steun bedoeld om de Lid-
Staten aan te moedigen vervoersinfrastructuurprojecten 
van communautair belang op te zetten of de uitvoering 
ervan te versnellen. Wat bedoeld wordt met communau­
tair belang is uiteengezet in de bijlage bij Verordening 
(EEG) nr. 4059/86 van de Raad 0. 
(!) Verordening (EEG) nr. 3600/82 van de Raad (PB L 376 van 
31.12.1982); 
Verordening (EEG) nr. 3620/84 van de Raad (PB L 333 van 
21.12.1984); 
Verordening (EEG) nr. 4059/86 van de Raad (PB L 378 van 
22.12.1986); 
Verordening (EEG) nr. 4070/87 van de Raad (PB L 380 van 
22.12.1987). 
138 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
10.4. Nadat de Raad heeft besloten om een bepaald 
project financieel te steunen, is het de taak van de 
Commissie te beslissen hoe hoog de te verlenen subsidie 
precies zal zijn; deze mag de beschikbare begrotings­
middelen niet overschrijden, en kan maximaal 25 % van 
de kosten van het project bedragen. Vervolgens sluit de 
Commissie een overeenkomst met de betrokken Lid­
staat. Volgens deze overeenkomsten wordt de eerste 
tranche van de subsidie (30 % of 40 %) betaald bij de 
ondertekening van de overeenkomst, de tweede tranche 
wanneer het project voor 50 % of, in sommige gevallen, 
voor 70 % is voltooid en de laatste tranche bij de volledige 
voltooiing. De tweede en de laatste tranche worden alleen 
betaald als de Lid-Staat rapporten heeft overgelegd 
waaruit de stand van de uitvoering van de betrokken 
projecten blijkt. De overeenkomsten bevatten eveneens 
het bestek van het project alsmede de tijdsduur van de 
tenuitvoerlegging. 
10.5. In tabel 10.1 zijn de uitgaven voor dit programma 
over de jaren 1984-1988 aangegeven. De Kamer heeft de 
controles op deze uitgaven in enkele Lid-Staten aan een 
onderzoek onderworpen. Zij heeft tevens getracht de 
uitwerking van het programma op de vervoersinfrastruc­
tuur van de Gemeenschap te evalueren. 
10.6. Tijdens dit onderzoek bestudeerde de Kamer de 
tenuitvoerlegging van het programma voor vervoersin­
frastructuur, met inbegrip van bepaalde weg- en spoor­
wegprojecten in Griekenland, Portugal, Spanje en het 
Verenigd Koninkrijk; voorts verrichte zij minder 
omvangrijke onderzoekingen in de BR Duitsland en 
Ierland. 
RAAKPUNTEN MET DE 
STRUCTUURFONDSEN VAN DE 
GEMEENSCHAP 
10.7. In dit hoofdstuk wordt het communautaire 
programma voor vervoersinfrastructuur behandeld. 
Formeel staat dit programma los van de vervoerprojecten 
die gesteund worden in het kader van het Europees Fonds 
voor Regionale Ontwikkeling en waarover de Kamer 
vorig jaar verslag heeft uitgebracht (2); daarvoor gelden 
andere subsidiabiliteits- en selectiecriteria en zij worden 
beheerd door andere diensten van de Commissie (maar 
niet per se door andere diensten in de Lid-Staten). De 
beide instrumenten hebben echter hun doelstelling — een 
verbeterde toegankelijkheid van probleemgebieden — 
gemeen, en worden soms ook bij hetzelfde project ingezet. 
Het is daarom van belang dat de Commissie, organisato­
risch gezien, een duidelijker verband legt tussen het 
programma voor vervoersinfrastructuur en de daarmee 
samenhangende vormen van structureel beleid. 
(2) PB C 316 van 12.12.1988, hoofdstuk 6. COMMUNAUTAIRE BESLUITEN TOT 
VERLENING VAN SUBSIDIES 
10.8. Daar de Gemeenschap geen meerjarenprogram­
ma heeft, kunnen de Lid-Staten bij de ontwikkeling van 
hun eigen programma's voor vervoersinfrastructuur — 
die in het algemeen van lange of middellange termijn zijn 
— geen rekening houden met de specifieke projecten die 
door de EEG zullen worden gesubsidieerd. In de 
planningsfase weten zij niet eens hoe hoog het totale 
bedrag aan communautaire steun is dat zij in de periode 
van de tenuitvoerlegging waarschijnlijk zullen ontvangen. 
10.9. Het is dan ook onvermijdelijk dat de Lid-Staten 
meestal projecten voor subsidiëring voorstellen waartoe 
zij reeds op basis van nationale criteria hebben besloten. 
Een uiteindelijk besluit tot toekenning van subsidie van 
de Gemeenschap is ongetwijfeld welkom, doch het is geen 
doorslaggevende factor voor het nationale besluit om met 
het project van start te gaan. 
10.10. Dit wordt goed geïllustreerd door de vele 
gevallen waarin het besluit om subsidie te verlenen pas 
viel nadat het werk aan het betrokken project in feite 
reeds was begonnen. De Kamer constateerde bij voor­
beeld dat bij vijf van de zes projecten die zij in 
Griekenland onderzocht, bij twee van de vier projecten 
die zij onderzocht in Portugal en bij twee van de zes 
projecten die in het Verenigd Koninkrijk werden 
onderzocht, de werkzaamheden al vóór de datum waarop 
de Commissie besloot subsidies te verlenen, waren 
begonnen. 
DE WIJZE WAAROP DE LID-STATEN DE 
UIT HOOFDE VAN HET PROGRAMMA 
ONTVANGEN MIDDELEN INZETTEN 
10.11. In Griekenland kon de Kamer vaststellen dat, 
ondanks het feit dat er vaak pas na de start van de 
betrokken projecten werd besloten tot verlening van 
subsidies, de uit hoofde van dit programma verstrekte 
communautaire middelen wel degelijk worden toege­
voegd aan de budgetten van de overheidsinstanties die 
belast zijn met de tenuitvoerlegging van projecten op het 
gebied van de vervoersinfrastructuur en er aldus metter­
daad toe bijdragen dat er voor dit soort projecten meer 
geld wordt uitgegeven. 
10.12. Uit het onderzoek van de Kamer in de BR 
Duitsland, Ierland en het Verenigd Koninkrijk, bleek 
evenwel dat er geen aantoonbaar verband bestond tussen 
de ontvangst van communautaire middelen en hogere 
uitgaven voor projecten op het gebied van de ver­
voersinfrastructuur. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 139 
H 
f! 
3 
CU 
3Xi 
£ 
J2 
'ET 
-T3 
"e 
Ü 
T3 
C 
3 
Q 
c 
1 
Q 
« 
/ O <N O O O 
O O O O O 
O 00 o o o 
in ON o m >o 
—i t-~ ON io NO 
o o o o 
ON o o o 
o o o 
o o o 
•O o o 
o o o o 
w» o o o 
C~~ <N <N O 
—' t ^r "-> 
o o o 
o r-~ o 
o •* —' 
<N O O O 
oo o o o NO >0 in o 
oo ON oo oo 
o o o o o 
O 00 o o o 
O </1 o o o 
o o o o o 
O NO O © O O ON «O »—< ir> 
O o o 
o o o 
>o o o 
o o o o o 
o r- o o o 
O t~~ "O <n o 
Tf in ^f in in 
O O 
O o 
<N O 
o O O 
o o o 
o o o o 
o o o o 
>/-> 00 <r> O 
TJ- in ND r-~ oo 
OO 00 OO 00 oo 
ON ON ON ON ON O 
00 
o 
ON 
ON 
O 
O 
1T5 
O 
in 
ir> 
o 
NO 
00 
NO 
o 
00 
in 
r-
o 
NO 
O 
IT) 
1*5 
O 
O 
ir> 
N© 
o 
r-
NO 
O 
o 
00 
o 
o 
o 
o 
o 
o 
00 
es 
o 
H -2 
S ~.s 
5W 
140 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
10.13. Dit kan heel duidelijk worden geïllustreerd wat 
het Verenigd Koninkrijk betreft: 
(a) bij de projecten van het Britse ministerie van Verkeer 
(bijvoorbeeld de rondweg om Sidcup en de weg 
Maidstone-Ashford) leiden de subsidies niet tot een 
verruiming van de budgetten van de regionale 
instanties die belast zijn met de tenuitvoerlegging van 
de betrokken projecten. De bijdrage van de Gemeen­
schap wordt in de praktijk toegevoegd aan de 
algemene begroting van het ministerie van Verkeer. 
Daarom heeft de bijdrage geen uitbreiding van het 
wegenprogramma tot gevolg, maar fungeert zij 
slechts als een subsidie voor de algemene middelen 
van het ministerie; 
(b) bij projecten van de Britse Spoorwegen die een 
gesubsidieerd gedeelte van het netwerk betreffen 
(bijvoorbeeld het Harwich-project) hebben de subsi­
dies van de Gemeenschap als enig gevolg dat de 
subsidie wegens de verplichte verrichting van een 
openbare dienst, die de Britse Spoorwegen van de 
centrale overheid ontvangt, met een gelijk bedrag 
wordt verlaagd. Ook hier komt de subsidie dus ten 
goede van de centrale middelen en niet van een 
specifiek project op het gebied van de vervoersinfra­
structuur; 
(c) de totale kosten van vervoersinfrastructuurprojecten 
van de districtsraden (bijvoorbeeld de wegen van 
Ashford, de rondweg om Braintree) mogen de 
jaarlijks door het ministerie van Verkeer vastgestelde 
maxima niet overschrijden. De eventuele steunbedra­
gen die van de Gemeenschap worden ontvangen, 
dienen niet om deze maxima te verhogen. Het 
uiteindelijk resultaat in deze gevallen is dat de 
subsidies van de Gemeenschap de kosten van de 
belastingbetalers van het district drukken, zonder dat 
er enige verbetering wordt aangebracht in de pro­
gramma's voor de vervoersinfrastructuur. 
10.14. De situatie in de BR Duitsland en Ierland is in 
zoverre vergelijkbaar dat de middelen van de Gemeen­
schap door het ministerie van Financiën of het equivalent 
daarvan worden vastgehouden. Zij worden niet per 
project doorgegeven aan de autoriteiten die verantwoor­
delijk zijn voor de tenuitvoerlegging van vervoerprojec-
ten. Dientengevolge valt er geen verband te ontdekken 
tussen communautaire gelden en bepaalde projecten. Dit 
betekent echter niet dat de projecten waaraan de Raad 
financiële steun heeft toegekend, niet zijn uitgevoerd. De 
Kamer constateerde dat de door de Raad goedgekeurde 
projecten in deze Lid-Staten waren uitgevoerd of in 
uitvoering waren, met uitzondering van twee projecten in 
Ierland (zie paragraaf 10.22 (b) en (c)). 
TRANS-EUROPESE WEGEN 
10.15. Aangezien de besluiten tot verlening van commu­
nautaire subsidies betrekking hebben op door Lid-Staten ingediende voorstellen voor projecten binnen hun eigen 
grenzen, bestaat het gevaar dat de projecten die in het 
kader van het programma worden gesteund meer van 
nationaal belang zijn dan van een ruimer Europees 
belang. Dit is met name voor de perifere Lid-Staten van 
de Gemeenschap een potentieel probleem. 
10.16. Het Verenigd Koninkrijk maakt bij voorbeeld 
geen haast om een goede verbinding tot stand te brengen 
tussen Holyhead, de haven waar het grootste gedeelte van 
de over de weg aangevoerde Ierse export binnenkomt, en 
het Britse autowegennet. Deze verbinding heeft wellicht, 
nationaal gezien, voor het Verenigd Koninkrijk niet de 
hoogste prioriteit, doch is van groot belang voor de 
handel van Ierland met de rest van Europa. Voorts is in 
Portugal begonnen met de bouw van de autowegen in het 
noorden van het land die enerzijds Porto en Braganza, 
anderzijds Aveiro en Vilar Formoso moeten verbinden, 
maar de Spaanse autoriteiten hebben geen onmiddellijke 
plannen om deze autowegen vanaf de grens met Portugal 
door te trekken om ze aan te sluiten op het Spaanse 
autowegennet met zijn verbindingen naar het centrale 
deel van Europa. 
DE HOOGTE VAN DE SUBSIDIE VAN DE 
GEMEENSCHAP 
10.17. Volgens de voorschriften mogen de subsidies 
voor de vervoersinfrastructuur niet hoger zijn dan 25 % 
van de kosten van het project. In de praktijk worden de 
subsidies door de Commissie uitgedrukt in forfaitaire 
bijdragen. Maar er zijn geen vaste richtlijnen waarmee 
binnen het toegestane maximum het niveau van de 
bijdrage voor specifieke projecten kan worden berekend, 
en in de dossiers van de Commissie is geen motivering te 
vinden van de besluiten die in de afzonderlijke gevallen 
zijn genomen. 
10.18. Uit het onderzoek van de Kamer bleek dat het 
steunpercentage voor de afzonderlijke projecten om 
nogal onduidelijke redenen varieerde van 10 % tot 
22,9 %. Aangezien de besluiten om een subsidie van een 
bepaald bedrag te verlenen vaak worden genomen 
voordat er een nauwkeurige kostenraming van het project 
bekend is, valt het uiteindelijke percentage van de 
communautaire bijdrage vaak veel lager uit dan op het 
moment van het besluit was voorzien. 
10.19. In tabel 10.2 zijn voorde Lid-Staten waaraan een 
controlebezoek is gebracht, de gemiddelde percentages 
van de communautaire steun uitgedrukt als percentage 
van de op het tijdstip van het besluit geraamde kosten en 
als percentage van de herziene raming of de definitieve 
kosten. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 141 
Tabel 10.2 — Gemiddelde bijdragepercentages uit hoofde van 
het communautaire programma voor vervoersinfrastructuur 
Lid-Staat 
Griekenland 
Portugal 
Spanje 
Verenigd 
Koninkrijk Gemiddeld bijdragepercentage 
Op datum van 
het besluit 
van de 
Commissie 
22,9 
12,3 
15,4 
10,0 Bij de 
herziening 
van de 
raming 
13,3 
6,7 
13,3 
8,8 
10.20. De Kamer heeft twee opmerkingen over de 
gegevens uit deze tabel: 
(a) aangezien het percentage van de communautaire 
steun uit hoofde van het programma voor ver­
voersinfrastructuur in het algemeen laag is, lijkt deze 
steun op zich geen sterke aanmoediging voor de Lid­
staten te vormen om vervoerprojecten van commu­
nautair belang te lanceren of de uitvoering daarvan te 
versnellen. Dit bevestigt de conclusie uit paragraaf 
10.9, namelijk dat deze subsidies geen doorslag­
gevende factor zijn voor de nationale besluiten om 
met bepaalde projecten van start te gaan; en 
(b) de Commissie zou duidelijker voorschriften ter 
vaststelling van het niveau van de communautaire 
bijdragen moeten opstellen en de motivering van elk 
besluit in de betrokken dossiers moeten opnemen. 
VERTRAGINGEN BIJ DE UITVOERING 
VAN DE GESUBSIDIEERDE 
PROJECTEN 
10.21. Zoals reeds vermeld in paragraaf 10.3 is een van 
de voornaamste doelstellingen van het programma de 
tenuitvoerlegging van vervoerprojecten van communau­
tair belang te versnellen. In de praktijk wordt deze 
doelstelling ondanks een subsidie van de Gemeenschap 
echter vaak niet bereikt. 10.22. In Ierland constateerde de Kamer in maart 1989 
dat er zich bij drie van de vier gesteunde projecten grote 
vertragingen voordeden: 
(a) de Commissie besloot in december 1984 een subsidie 
van 3 Mio ECU te verlenen voor de aanleg van de 
rondweg om Wexford in het zuiden van het land, 
waarmee in 1979 was begonnen en die naar ver­
wachting in 1986 zou zijn voltooid. Volgens de meest 
recente evaluatie zal het project, waarvoor in juni 
1987 2,25 Mio ECU van de subsidie was uitbetaald, 
nu pas in 1990 worden voltooid, ofschoon de 
rondweg zelf in 1988 voor het verkeer werd openge­
steld ; 
(b) de Commissie verleende in juli 1985 een subsidie van 
2,4 Mio ECU voor het traject Shankill-Bray van de 
weg Dublin-Wexford en betaalde de Ierse autoriteiten 
een maand later de eerste tranche van 0,72 Mio ECU. 
Toen de Kamer in maart 1989 een bezoek bracht aan 
het project, was met de werkzaamheden daarvoor nog 
niet begonnen en thans wordt verwacht dat het 
project niet vóór 1993 zal zijn voltooid; 
(c) een soortgelijke vertraging is ontstaan bij het 
Dunleer-project op hetzelfde tracé. In december 1986 
werd een subsidie van 4,0 Mio ECU verleend en de 
eerste tranche van 1,6 Mio ECU werd dezelfde 
maand betaald. Doch ook hier was op de datum 
waarop de Kamer het project bezocht, nog niet met de 
aanleg aangevangen en volgens de huidige planning 
wordt het project in 1992 voltooid. 
10.23. De Kamer constateerde in maart 1989 ook dat er 
grote vertragingen waren opgetreden bij de tenuitvoerleg­
ging van vier van de zes door de Gemeenschap gesteunde 
projecten in het midden en zuiden van Griekenland; 
(a) op twee trajecten van het project Varibobi-Schimata-
ri, waarvoor in juli 1985 tot een subsidie van 12,5 Mio 
ECU was besloten — waarvan 3,75 Mio ECU eind 
1988 waren uitbetaald — waren de werkzaamheden 
nog niet begonnen; 
(b) er zijn vertragingen van ten minste één jaar bij de 
voltooiing van het project Solomos-Nemea, waaraan 
in december 1986 een subsidie van 3,5 Mio ECU was 
verleend, en bij het project Artemisio-Tripoli, waar­
voor in december 1987 een subsidie van 3,0 Mio ECU 
was verleend en waarvoor eind 1988 respectievelijk 
2,45 Mio ECU en 1,20 Mio ECU waren betaald; 
(c) er bestaat een vertraging van twee en een halfjaar bij 
het project Sfinga-Aliartos, waarvoor de Commissie 
in december 1986 een bijdrage van 1,55 Mio ECU 
toezegde toen verwacht werd dat het project eind 
1987 zou zijn voltooid; 0,62 Mio ECU waren eind 
1988 voor dit project betaald. 
142 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
VERTRAGINGEN WAARMEE DE 
AANVRAGEN OM VOLGENDE TRANCHES 
VAN SUBSIDIES WORDEN 
INGEDIEND 
10.24. De vertragingen waarmee de Lid-Staten hun 
aanvragen om betalingen uit hoofde van het programma 
indienen, bezorgen de Commissie problemen bij het 
beheer van de begrotingsmiddelen; de vertragingen 
vormen tevens een aanwijzing dat de Lid-Staten het 
belang van de betrokken subsidies niet erg groot achten. 
10.25. In het Verenigd Koninkrijk hadden de auto­
riteiten bij drie van de zes onderzochte projecten 
nagelaten, betaling van de volgende subsidietranches aan 
te vragen zodra deze verschuldigd waren. Voor een van de 
betrokken projecten (de rondweg om Sidcup) hadden de 
autoriteiten slechts de eerste 30 %, verschuldigd bij de 
ondertekening van de overeenkomst in juli 1985, 
aangevraagd ofschoon de weg meer dan twee jaar geleden 
vrijwel geheel was voltooid en voor het verkeer openge­
steld. 
10.26. Ook in Griekenland constateerde de Kamer dat 
de nationale autoriteiten de Commissie niet altijd tijdig 
om betaling verzochten. Het project Ritsona-Thiva bij 
voorbeeld was eind 1987 voor 50 % voltooid. Doch de 
Griekse autoriteiten hadden bij het controlebezoek van 
de Kamer in maart 1989 nog steeds niet om de tweede 
inmiddels verschuldigde tranche van de communautaire 
bijdrage verzocht. 
CONTROLE VAN DE COMMISSIE OP DE 
UITVOERING VAN HET PROGRAMMA 
VOOR VERVOERSINFRASTRUCTUUR IN 
DE LID-STATEN 
10.27. Volgens de geldende wetgeving dient de Commis­
sie, in samenwerking met de bevoegde autoriteiten in de 
Lid-Staten, controles ter plaatse uit te voeren op 
projecten die uit hoofde van dit programma financiële 
steun ontvangen. Indien deze controles aantonen dat er 
onregelmatigheden zijn begaan of dat de aard of de wijze 
van uitvoering van het project een belangrijke wijziging 
heeft ondergaan waarvoor geen goedkeuring van de 
Commissie is gevraagd, heeft zij het recht de betaling van 
haar financiële steun op te schorten en, in extreme 
gevallen, de betaalde bedragen terug te vorderen. 
10.28. Naast deze controles ter plaatse, verlangt de 
Commissie van de Lid-Staten dat zij voortgangsrappor­
ten over de uitvoering van de gesteunde projecten 
overleggen wanneer zij hun verzoek om de tweede tranche van de steun indienen; ook moet een eindverslag worden 
overgelegd voordat de laatste tranche wordt uitbetaald. 
10.29. Uit het onderzoek van de Kamer bleek dat de 
Commissie slechts een beperkt programma van controles 
ter plaatse had afgewerkt. Vanaf het begin van het 
programma in 1982 tot eind 1988 had de Commissie 
slechts vier bezoeken aan Lid-Staten afgelegd om de 
tenuitvoerlegging van vijf gesteunde projecten ter plaatse 
te controleren. Drie van deze controlebezoeken vonden 
plaats in het stadium van de aanvraag om de laatste 
betaling voor de betrokken projecten. De financiële steun 
die met deze projecten was gemoeid beliep 22 Mio ECU, 
op een totaal van 303 Mio ECU die voor dit programma 
zijn uitgetrokken. 
10.30. Naar aanleiding van de louter aan de hand van de 
tussentijdse en de eindrapporten verrichte controles heeft 
de Kamer de volgende opmerkingen: 
(a) deze rapporten bevatten nuttige informatie, doch 
aangezien het niet met bewijzen gestaafde documen­
ten van de Lid-Staten zijn, kunnen zij geen controles 
ter plaatse vervangen; 
(b) aangezien de Commissie alleen rapporten van de Lid-
Staten verlangt wanneer zij hun aanvraag om de 
tweede of de laatste tranche van de financiële steun 
indienen, worden de vertragingen bij de tenuitvoer­
legging van de projecten of bij het indienen van de 
aanvragen om betaling van steun (zie de paragrafen 
10.21 — 10.26) te baat genomen om de Commissie 
zelfs de informatie over de voortgang van de 
projecten te onthouden of deze, in het beste geval, te 
vertragen. 
10.31. Bij de onderzoekingen van de Kamer kwamen er 
gevallen aan het licht waarin, zonder de goedkeuring van 
de Commissie, een belangrijke wijziging in de aard of de 
wijze van uitvoering van het project was aangebracht. De 
nationale autoriteiten in Portugal veranderden bij 
voorbeeld, zonder de verantwoordelijke dienst van de 
Commissie hierover in te lichten, het project Paredes-
Penafiel — een project voor nationale wegen dat zou 
worden gefinancierd en uitgevoerd door het ministerie 
van Verkeer — in een autowegproject dat moest worden 
gefinancierd door de heffing van tolgeld en uitgevoerd 
door een particuliere onderneming. Voorts zijn de in de 
paragrafen 10.21 — 10.23 gemelde vertragingen bij de 
tenuitvoerlegging van de projecten, waarmee belangrijke 
wijzigingen in de oorspronkelijke overeenkomsten inzake 
communautaire steun zijn gemoeid, niet ter kennis van de 
Commissie gebracht. 
10.32. Er zijn geen gevallen geregistreerd waarin de 
controles die de Commissie ofwel louter aan de hand van 
rapporten ofwel ter plaatse heeft uitgevoerd, hebben 
geleid tot opschorting of intrekking van de financiële 
steun. 
10.33. De Kamer is van mening dat de Commissie niet 
genoeg controle op het programma houdt. Zij beveelt de 
Commissie aan, ten minste een programma met meer 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 143 
frequente controles ter plaatse op te stellen, waaronder 
controlebezoeken tijdens de tenuitvoerlegging van de 
projecten en wanneer de aanvragen om de laatste betaling 
zijn ingediend. Voorts zou de Commissie in de overeen­
komsten met de Lid-Staten moeten eisen dat er jaarlijks 
voortgangsrapporten naar de Commissie worden gezon­
den, ongeacht de vraag hoe het staat met de betalings-
aanvragen. 
SLOTOPMERKINGEN 
10.34. De voornaamste doelstelling van het programma 
is de Lid-Staten aan te moedigen vervoersinfrastruc­
tuurprojecten van communautair belang op te zetten of 
de uitvoering ervan te versnellen. Op basis van haar 
onderzoek naar de uitvoering van het programma moet 
de Kamer concluderen dat dit doel zes jaar nadat de eerste 
subsidies beschikbaar zijn gesteld, lang niet is bereikt en 
wel door de volgende oorzaken : 
(a) ondanks de jarenlange inspanningen van de Commis­
sie heeft de Gemeenschap nog steeds geen juridische 
en financiële meerjarenregeling voor het programma 
vastgesteld; 
(b) de Lid-Staten kunnen tijdens de programmering van 
hun vervoerprojecten derhalve geen rekening houden 
met de subsidies van de Gemeenschap en ontvangen 
bijgevolg alleen steun voor projecten waarmee reeds 
is begonnen of wanneer het besluit om het project te 
starten reeds is gevallen; 
(c) in drie van de Lid-Staten waar de situatie werd 
onderzocht, vormen de bijdragen van de Gemeen­
schap voornamelijk subsidies voor de nationale 
middelen en dienen zij niet ter verhoging van de 
middelen voor de tenuitvoerlegging van projecten op 
het gebied van de vervoersinfrastructuur. Op zich is 
dit nog geen afdoend bewijs dat de middelen van de 
Gemeenschap worden misbruikt, aangezien de doel­
stellingen van de communautaire steun hoofdzakelijk 
kunnen worden verwezenlijkt door binnen de be­
staande budgettaire grenzen de prioriteiten te ver­
leggen. In combinatie met de opmerking sub (b) zijn 
de gevolgen van deze situatie volgens de Kamer echter 
vrij ernstig; 
(d) de bedragen van de communautaire steun zijn in elk 
geval te laag om de nationale besluitvorming te 
kunnen beïnvloeden; (e) ondanks de communautaire steun die was bedoeld 
om de tenuitvoerlegging van de projecten te ver­
snellen, zijn er bij vele projecten grote vertragingen 
opgetreden. 
10.35. De huidige procedures houden het risico in dat er 
niet genoeg aandacht zal worden besteed aan wegen die 
voor een bepaalde Lid-Staat van vitaal belang zijn, doch 
die in een andere Lid-Staat liggen (trans-Europese 
wegen). 
10.36. Het toezicht van de Commissie op de tenuitvoer­
legging van de door haar gesteunde projecten dient te 
worden verbeterd, zodat zij volledig op de hoogte is van 
gewijzigde bestekken, problemen met de tenuitvoerleg­
ging, vertraging bij de indiening van betalingsaanvragen, 
enz. Wanneer een Lid-Staat een project niet volgens de 
planning uitvoert, zou de Commissie gebruik moeten 
maken van haar bevoegdheid, de financiële steun op te 
schorten of in te trekken. 
10.37. Volgens de Kamer kan het programma pas 
volledig effect sorteren wanneer het in een meerjarig 
actieprogramma wordt ingepast en erop wordt aange­
drongen dat de Lid-Staten aantonen dat de steun van de 
Gemeenschap leidt tot hogere uitgaven voor projecten 
van communautair belang op het gebied van ver­
voersinfrastructuur. Overwogen zou moeten worden of 
het niet voordeliger is, de middelen te concentreren op een 
kleiner aantal projecten die (uit Europees oogpunt) meer 
gewenst zijn, in plaats van de steun zo te versnipperen. 
Voor trans-Europese wegen zou aan hogere steunpercen-
tages moeten worden gedacht om de Lid-Staten over te 
halen wegen voor andere landen aan te leggen. 
10.38. Ten slotte zou de Kamer gaarne zien dat het 
verband tussen het programma en het hiermee samenhan­
gende structurele beleid van de Gemeenschap wordt 
versterkt, met name met het oog op de recente maat­
regelen ter verbetering van de coördinatie van dit 
beleid (3). 
(3) Verordening (EEG) nr. 2052/88 van de Raad (PB L 185 van 
18.7.1988); 
Verordening (EEG) nr. 4253/88 van de Raad (PB L 374 van 
31.12.1988); 
Verordening (EEG) nr. 4254/88 van de Raad (PB L 374 van 
31.12.1988); 
Verordening (EEG) nr. 4255/88 van de Raad (PB L 374 van 
31.12.1988); 
Verordening (EEG) nr. 4256/88 van de Raad (PB L 374 van 
31.12.1988). 
144 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
HOOFDSTUK 11 
Financiële en technische samenwerking met derde landen 
11.0. INHOUD Paragraaf 
Tegenwaardefondsen van de voedselhulp in een aantal Afrikaanse en 
Aziatische landen 11.1 — 11.17 
Inleiding 11.1 —11.2 
Bevestiging van eerdere analyses 11.3 —11.7 
Vorming van de fondsen 11.3 
Gebruik van de fondsen 11.4 — 11.5 
Andere vormen van gebruik 11.6 — 11.7 
Nieuwe vormen van gebruik van de tegenwaardefondsen 11.8 — 11.15 
Multilaterale tegenwaardefondsen 11.8 —11.12 
Financiering van de voedselstrategieën 11.13 — 11.15 
Conclusie 11.16 — 11.17 
Communautaire hulpverlening aan Pakistan 11.18 — 11.43 
Financiële en technische samenwerking met Pakistan 11.18 — 11.31 
Vertragingen 11.19 
Fouten in de opzet 11.20 — 11.24 
Technische bijstand 11.25 —11.26 
Pakistaanse bijdrage aan de projecten 11.27 
Doorzichtigheid van de Pakistaanse financiële circuits 11.28 
Keuze van de partners 11.29 
Onderhoud 11.30 
Steun aan in Pakistan verblijvende Afghaanse vluchtelingen 11.31 — 11.37 
Ontbreken van regels voor het beheer 11.32 
Financieringen uit velerlei bronnen 11.33 — 11.36 
Betrekkingen met het UNHCR 11.37 
Voedselhulp van de Gemeenschap aan Pakistan 11.38 — 11.42 
Conclusie 11-43 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 145 
TEGENWAARDEFONDSEN VAN DE 
VOEDSELHULP IN EEN AANTAL 
AFRIKAANSE EN AZIATISCHE LANDEN 
Inleiding 
11.1. Volgens Verordening (EEG) nr. 3972/86 van de 
Raad van 22 december 1986 betreffende het voedselhulp-
beleid en het beheer van de voedselhulp (l) orden de 
hulpgoederen meestal verkocht teneinde een te sterke 
concurrentie met de plaatselijke produktie te voorkomen, 
en de aldus verkregen „tegenwaardefondsen" worden bij 
voorrang aangewend voor de financiering van projecten 
die bijdragen tot de agrarische ontwikkeling van het 
betrokken land. In de tussen de Gemeenschap en de 
ontvangende Staten gesloten „leveringsovereenkomsten" 
worden telkens de bepalingen ter uitvoering van deze 
beginselen neergelegd. Uit de voorgaande controlewerk­
zaamheden van de Kamer (2) is gebleken dat dit systeem 
niet altijd bevredigend functioneert: bankrekeningen die 
ontbreken of te weinig rente opbrengen; ontvangsten uit 
verkoop die ver onder de waarde van de produkten liggen 
(ten gevolge van verliezen, diefstal, te lage over-
drachtsprijzen, schenkingen, zeer hoge distributiekosten, 
enz.); vertraging bij de beschikbaarstelling van de 
fondsen; trage en soms onjuiste aanwending van de 
verkregen fondsen. 
11.2. De Kamer heeft onlangs de situatie onderzocht in 
een aantal landen, en wel Senegal, Mauritanië, Mali, 
Zambia en Mozambique, Tunesië, Pakistan en Bangla­
desh. De bevindingen bevestigen eerdere analyses en 
brengen bovendien nieuwe problemen aan het licht. 
Bevestiging van eerdere analyses 
Vorming van de fondsen 
11.3. De opgegeven ontvangsten zijn vaak erg laag 
vergeleken met de werkelijke waarde van de door de 
Gemeenschap geleverde goederen. De verkochte hoeveel­
heden zijn in het algemeen kleiner dan de toegezonden 
hoeveelheden ten gevolge van verliezen of diefstal tijdens 
het vervoer over zee, de overslag, het wegtransport en/of 
de opslag, en ten gevolge van gratis verdelingen waarin de 
leveringsovereenkomst niet voorzag. De produkten 
worden vaak verkocht tegen een te lage prijs, waardoor 
het gevaar bestaat dat de plaatselijke produktie concur­
rentie wordt aangedaan. Buitensporig hoge kosten 
(vervoer over zee, lossing, opslag in entrepot, transito, 
wegtransport, opslag, functioneren van de instanties die 
(') PB L 370 van 30.12.1986. 
(2) Speciale verslagen 6/87 en 7/87; PB C 31 van 4.2.1988. belast zijn met de zorg voor de voedselhulp, enz.) drukken 
de bruto-ontvangsten uit de verkoop. Voorts zijn de 
werkelijk beschikbare bedragen lager dan de geregis­
treerde bedragen. De met de verkoop belaste diensten 
talmen met de overdracht van de ontvangsten en 
beschikken daardoor over heimelijke subsidies voor hun 
huishoudelijke uitgaven. 
Gebruik van de fondsen 
11.4. De fondsen worden zelden snel aangewend. 
Daardoor treedt er een sterke ontwaarding op. De 
plaatselijke munt waaruit zij zijn opgebouwd, deprecieert. 
In de zeer uitzonderlijke gevallen waarin de fondsen snel 
worden uitgezet op rekeningen die een realistische rente 
opbrengen, hebben deze vertragingen geen kwalijke 
gevolgen. Maar in Mozambique hebben zij 30 Mio ECU 
en in Zambia 9,8 Mio ECU gekost. 
11.5. Van 1982 tot 1987 was het bedrag van de fondsen, 
dat werd gebruikt voor concrete acties die bijdroegen tot 
de agrarische ontwikkeling van de ontvangende landen, 
uiteindelijk zeer beperkt in vergelijking met de aanvanke­
lijke waarde van de door de Gemeenschap verstrekte 
goederen (zie tabel 11.1). In Tunesië zijn 4 Mio ECU van 
de 18 Mio ECU die de voedselhulp van circa 30 Mio ECU 
in werkelijkheid heeft opgebracht, geïnvesteerd in 
programma's voor kunstmatige inseminatie en het 
ophalen van melk. De enige concrete investering in 
Senegal betreft het programma voor de ontwikkeling van 
de verbouw van de katjang pandjang-boon. In Mali zijn 
de fondsen, geïnvesteerd in een concrete bijdrage aan de 
vergroting van de opslagcapaciteit van de melkunie van 
Bamako en aan de import van een kudde rundvee, te 
verwaarlozen in vergelijking met de totale waarde van de 
communautaire voedselhulp. Hetzelfde geldt voor een 
irrigatieproject in Mozambique. In Mauritanië en 
Zambia hebben de tegenwaardefondsen in geen enkel 
geval een concrete bijdrage geleverd aan de agrarische 
ontwikkeling van beide landen. 
Andere vormen van gebruik 
11.6. In de overige gevallen zijn de fondsen ofwel niet 
aangewend, ofwel gebruikt voor financieringsvormen 
waarvoor de Kamer de Commissie al bij haar eerdere 
werkzaamheden heeft gewaarschuwd, omdat deze maar 
al te vaak neerkomen op de financiering van allerlei 
tekorten. Dit geldt met name voor de financiering van het 
beheer van de landbouwmarkten. De fondsen worden 
echter nog steeds voor dergelijke doeleinden aangewend: 
(a) in Senegal en Mali is een groot gedeelte van de 
verkregen fondsen gebruikt ter ondersteuning of 
begeleiding van een genationaliseerd beheer van de 
graanmarkt (interventie-aankopen door de overheid, 
seizoensleningen, subsidies voor opslag, enz.); 
146 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Tabel 11.1 — Gebruik van de tegenwaardefondsen (periode 1982-1987) 
(*) Kosten voor de EG-begroting (exclusief EOGFL-restituties). 
(') Waarin verdisconteerd een geldontwaarding van circa 30 Mio ECU. 
(2) N.B.: Pakistan heeft sinds 1981 geen voedselhulp meer ontvangen die voor verkoop was bestemd. 
(3) Cijfers betreffende de periode 1984-1987. (Mio ECU) 
Land 
Senegal 
Mauritanië 
Mali 
Zambia 
Mozambique 
Tunesië 
Pakistan (2) 
Bangladesh (3) Tegen­
waarde­
fondsen 
Totaal Waarde van 
de verstrekte 
goederen (*) 
15,2 
18,4 
27,8 
29,7 
94,4 
31 
— 
99,4 
315,9 Opbrengst 
8,5 
0,86 
8,3 
6,10 
53,8(0 
18 
— 
63 
158,56 Gebruik voor 
concrete projecten 
voor 
agrarische 
ontwikkeling 
3 
— 
0,7 
— 
0,53 
4 
— 
— 
8,23 Andere 
vormen van 
gebruik 
4,5 
— 
7 
1,77 
33,3 
— 
— 
63 
109,57 
(b) in Mauritanië zijn de fondsen gebruikt om de 
ontoereikende begrotingsmiddelen van het land aan 
te vullen, met name voor bijdragen aan allerlei 
projecten die samen met andere hulpverleners werden 
gefinancierd; 
(c) in Zambia hebben de tegenwaardefondsen gediend 
voor de financiering van de bijdrage van de Staat aan 
projecten die werden medegefinancierd uit het 
Europees Ontwikkelingsfonds (EOF); 
(d) in Bangladesh zijn de fondsen, nadat de Staat er 
kunstmest mee had gesubsidieerd, vanaf 1984 ge­
bruikt ter financiering van de bijdrage van de Staat 
aan projecten van zowel de EEG als andere hulpver­
leners (voornamelijk op het gebied van landbouw en 
plattelandsontwikkeling); 
(e) in Mozambique diende 40 % van het karige bedrag 
aan verkregen tegenwaardefondsen ter vergoeding 
van uit de begroting gefinancierde investeringen voor 
projecten, die soms zelfs alweer verwoest waren door 
oorlogsgeweld; 
(f) overal werden grote bedragen gebruikt ter dekking 
van de tekorten bij het beheer door semi-overheids-
instanties. 
11.7. Al met al moet de Kamer wel verwijzen naar haar 
eerdere conclusies die het Europees Parlement in zijn 
resolutie van 19 januari 1989 heeft overgenomen. Nieuwe vormen van gebruik van de 
tegen waardefondsen 
Multilaterale tegenwaardefondsen 
11.8. In Senegal, Mali en Mauritanië hebben veruit de 
meeste schenkers van voor verkoop bestemde voedsel­
hulp onlangs onderling overleg gepleegd en met instem­
ming van de plaatselijke autoriteiten de tegenwaarde­
fondsen bijeengevoegd. 
11.9. Hieraan zijn zowel voor de hulpverleners als voor 
de begunstigden werkelijke voordelen verbonden. Door 
de samenvoeging van de tegenwaardefondsen kunnen 
belangrijke operaties worden gefinancierd die, om 
doeltreffend te kunnen zijn, een hoger bedrag vereisen 
dan in het algemeen met bilaterale fondsen kan worden 
verkregen. Door bundeling van de middelen kunnen de 
projecten beter worden gecoördineerd en kunnen zij 
worden geïntegreerd in een samenhangend beleid van 
agrarische ontwikkeling. Dit opent de weg naar een 
meerjarenprogrammering van de voedselhulp overeen­
komstig de wens van de Raad in zijn resolutie van 15 
november 1983. Er is een proces van besluitvorming in 
overleg op gang gebracht, dat de evaluatie van de 
voedselbehoeften en de jaarlijkse programmering van de 
hulpverlening vergemakkelijkt. Het ontvangende land 
beschikt over een permanente overlegstructuur, hetgeen 
de dialoog met een veelheid van hulpverleners ver­
eenvoudigt. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 147 
11.10. Maar het samenvoegen van de fondsen kan 
slechts een bevredigende oplossing zijn als wordt voldaan 
aan een fundamentele voorwaarde: de regels voor het 
beheer van de „gemeenschappelijke fondsen" moeten 
zorgvuldig worden uitgewerkt. Dat lijkt het geval te zijn 
geweest in Senegal, maar niet in Mauritanië en nog 
minder in Mali. In dit land zijn de fondsen met die van de 
andere hulpverleners samengevoegd in het kader van een 
programma voor de herstructurering van de graanmarkt, 
dat de vorm kreeg van een club die functioneert volgens 
ongeschreven, niet-vaststaande regels. Deze club beschikt 
over van middelen voorziene bankrekeningen en vormt 
een belangrijk element in het landbouwbeleid van Mali. 
Het is echter een schimmig en volstrekt ondefinieerbaar 
geheel. Er worden besluiten inzake het graanbeleid 
genomen en hoge bedragen uitgegeven zonder dat 
duidelijk wordt wanneer, door wie en volgens welke 
regels, en zonder registratie van de financiële transacties 
in een adequate boekhouding. De Kamer heeft ter plaatse 
belangrijke leemten in het beheer geconstateerd: er vindt 
geen toezicht plaats op de kwantiteit en kwaliteit van de 
door de Gemeenschap geschonken hulpgoederen; jaar­
lijkse rekeningen worden niet opgesteld en er wordt geen 
dubbele boekhouding gevoerd; vorderingen — soms 
grote — worden niet geregistreerd. 
11.11. Doordat de multilaterale tegenwaardefondsen 
omvangrijke middelen omvatten die zijn verkregen uit de 
verkoop van de gezamenlijke internationale voedselhulp 
en in hoge mate zijn afgestemd op programma's voor 
gebruik op lange termijn die op hun beurt weer zijn 
gebonden aan de tenuitvoerlegging van hele sectoren van 
het landbouwbeleid van de ontvangende landen, vormen 
zij in feite permanente parallelle landbouwbudgetten die 
door de hulpverleners en de ontvangende landen 
gezamenlijk worden beheerd. Dit systeem kan slechts 
functioneren indien er een voortdurende ontvangsten-
stroom uit de voedselhulp bestaat. Het welslagen van dit 
systeem kan de begunstigden dus stimuleren om de 
voedselhulp niet aan te vragen om te voorzien in een 
voedseltekort, maar om aan ontvangsten te komen. De 
Gemeenschap heeft zich reeds genoodzaakt gezien om 
aan sommige verzoeken om voedselhulp, die zij buiten­
sporig achtte, slechts gedeeltelijk te voldoen. Bij drasti­
sche besnoeiingen op de voedselhulp aan Senegal en Mali 
bleek de afhankelijkheid van de tegenwaardefondsen zo 
groot te zijn dat de Gemeenschap vervangende financiële 
steun heeft moeten verlenen. 
11.12. Deze parallelle budgetten vertonen de neiging 
(zie de paragrafen 11.13 — 11.15) zichzelf te financieren 
en aan te groeien doordat er leningen worden verstrekt die 
met rente moeten worden terugbetaald. Zo wordt een 
steeds groter gedeelte van de lokale overheidsfinanciën 
onder gezamenlijk beheer gebracht. Indien een bepaalde 
grens wordt overschreden, bestaat het risico dat dit 
systeem onhoudbaar wordt. 
Financiering van de voedselstrategieën 
11.13. De aanwending van de tegenwaardefondsen 
voor het beheer van de landbouwmarkten vertoont een 
grote verscheidenheid (openbare aankopen om de producenten hoge prijzen te garanderen, opslag van 
seizoenoverschotten, seizoensleningen aan producenten, 
leningen aan handelaren opdat zij hun aankopen kunnen 
verrichten tegen gegarandeerde prijzen en de goederen 
kunnen opslaan, aankoop van ingevoerde produkten, 
consumptiesteun, marktstudies, enz.). Sinds de tegen­
waardefondsen werden samengevoegd, worden met name 
in Senegal en Mali ongeveer lOMio ECU per jaar 
uitgegeven voor aanwendingen die min of meer passen in 
programma's op middellange termijn, overeenkomstig de 
strekking van de voornoemde resolutie van de Raad, 
waarin werd aanbevolen, de tegenwaardefondsen in 
beginsel te gebruiken voor de financiering van acties ter 
ondersteuning van het beleid inzake zelfvoorziening in de 
voedselproduktie. 
11.14. Volgens de aldus geformuleerde doelstellingen 
ligt het accent op uitgaven die ertoe dienen, de inkomens 
van de landbouwers te garanderen, hen te stimuleren om 
meer te produceren, een voor de plaatselijke produkten 
gunstige interne markt te organiseren en het verbruik 
opnieuw op de plaatselijke produktie te richten. Bepaalde 
uitgaven hebben duidelijk een gunstig gevolg gehad voor 
enkele van de voornoemde elementen, zoals de ontwikke­
ling van de produktie van de katjang pandjang-boon in 
Senegal en de programma's voor leningen aan landbou­
wers en handelaren in Mali. 
11.15. Vaak zijn de resultaten echter teleurstellend. 
Wanneer er onmiddellijk prioriteiten moeten worden 
gesteld of wanneer zich administratieve en economische 
moeilijkheden voordoen, blijkt het zeer moeilijk te zijn 
om de gestelde doelen te verwezenlijken. Prijsonder­
steuning vereist opofferingen van met name de stedelijke 
consument en een bescherming van de interne markt door 
controle aan de grenzen. Als de consument nieuwe 
voedingsgewoonten heeft aangenomen, komt hij enigs­
zins onder dwang te staan wanneer men de consumptie 
van plaatselijke produkten gaat bevorderen. Deze 
overwegingen en nog enkele andere, zoals de moeilijkheid 
om betrouwbare en efficiënte systemen in te voeren voor 
materieel, administratief en financieel beheer, verklaren 
waarom de aankoopacties, de opslag en de diverse 
programma's voor kredietverlening aan bedrijven, meest­
al slechts beperkte resultaten hebben opgeleverd. 
Conclusie 
11.16. Ten tijde van de controles was de Commissie, 
ondanks recente vorderingen, niet in staat, toezicht te 
houden op het beheer van de tegenwaardefondsen. Vaak 
ontbraken er nog instructies voor de delegaties. Bij 
sommige delegaties bleef het toezicht op de fondsen 
weinig doeltreffend. Daarom kan de Commissie over de 
stand van de tegenwaardefondsen niet de noodzakelijke 
globale gegevens verschaffen. 
11.17. Voorts zou de toenemende verscheidenheid in 
het gebruik van de tegenwaardefondsen de Commissie 
ertoe moeten aanzetten zich te beraden over de voor- en 
nadelen van de verschillende mogelijkheden. Het zou 
gevaarlijk zijn om onder het mom van „voedselstrate-
148 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
gieën" de voorkeur te geven aan te gekunstelde toepassin­
gen, wanneer het niet mogelijk is om deze goed te 
controleren of wanneer deze niet passen in het overigens 
gevoerde beleid inzake consumptieprijzen of bescherming 
van de grenzen. Voorts houden deze zeer gekunstelde 
toepassingen het risico van een te grote inmenging in de 
bestuurlijke aangelegenheden van de begunstigde landen 
in. 
COMMUNAUTAIRE HULPVERLENING 
AAN PAKISTAN 
Financiële en technische samenwerking met 
Pakistan 
11.18. De financiële en technische samenwerking met 
Pakistan is begonnen in 1976. In 1988 heeft de Rekenka­
mer getracht de resultaten ervan te evalueren door middel 
van een onderzoek van de dossiers van de Commissie en 
Tabel 11.2 — Artikel 930 — Vastleggingen en betalingen 
(in ECU) 
Financiering van: 
(a) Projecten (benaming — nummer) 
Kharpur irrigatie II 76/02 
Chasma irrigatie rechteroever • 77/04 
Tarbela-dam (*) 78/04 
Baluchistan ontwikkeling veeteelt (*) 79/04 
Baluchistan watervoorziening I 80/09 
Baluchistan watervoorziening II 83/12 
Zonne-energie (*) 80/08 
Karachi vissershaven (*) 81/01 
Spoedprogramma watervoorziening in 
de noordwestelijke provincie (*) 81/03 
Baluchistan wegenaanleg 84/16 
Tweede programma beroepsopleiding 85/18 
Elektrificatie platteland 85/22 
Talli bevloeiing door inundatie 86/15 
Buner ontwikkeling irrigatie (*) 87/15 
Lager onderwijs 87/16 
Baluchistan landbouwschool 88/07 
Totaal (a) 
(b) Apparaatskosten van de delegatie in 1987 
(c) Contracten met diverse adviseurs 
Totaal 930 [(a) + (b) + (c)] Vastleggingen 
3 249 534 
4 179 404 
4 800 000 
6 700 000 
4 000 000 
7 800 000 
1 800 000 
12 000 000 
2 700 000 
4 000 000 
16 000 000 
10 000 000 
7 800 000 
10 600 000 
15 000 000 
18 000 000 
128 628 938 
250 000 
380 081 
129 259 019 Betalingen 
3 249 534 
4 179 404 
4 800 000 
1 439 108 
3 621 876 
1 560 000 
901 848 
502 553 
2 510 000 
3 500 000 
26 264 323 
368 395 
26 632 718 Saldo 
5 260 892 
378 124 
6 240 000 
898 152 
11 497 447 
190 000 
500 000 
16 000 000 
10 000 000 
7 800 000 
10 600 000 
15 000 000 
18 000 000 
102 364 615 
250 000 
11 686 
102 626 301 van de beheerders alsmede van de rapporten van de 
financieel controleur en van de delegatie van de Commis­
sie te Islamabad. Tevens heeft zij zelf zes projecten ter 
plaatse bezocht, waarmee 30 % van de totale financiering 
aan Pakistan ten laste van de begrotingsmiddelen van 
artikel 930 is gemoeid (zie tabel 11.2). 
Vertragingen 
11.19. Het meest opvallend waren de grote vertragingen 
die zowel bij de vastleggingen als bij de betalingen werden 
geconstateerd. De enige uitzondering hierop vormt de 
communautaire deelneming aan de aanleg van de 
stuwdam van Tarbela en wel omdat het slechts een 
beperkte bijdrage betreft aan een investering op grote 
schaal, waarvan de uitvoering tevoren was georganiseerd. 
Een gedeelte van de vertragingen is van structurele aard 
en bedraagt meer dan eenjaar. Zij zijn het gevolg van het 
feit dat de Pakistaanse autoriteiten hun eigen program-
merings- en besluitvormingsprocedures pas ten uitvoer 
leggen wanneer de financieringsovereenkomsten die hen 
aan de Gemeenschap binden zijn getekend. 
(*) Door de Kamer bezochte projecten. 
12. 12. Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 149 
Fouten in de opzet 
11.20. Uit ondervinding is gebleken dat de opzet van 
diverse projecten al gebrekkig was. Wat betreft het zonne-
energieproject 80/08 is een fout begaan bij de keuze van de 
plaats: op één kilometer afstand van Kankoï, waar de 
installaties voor zonne-energie zijn gebouwd, werden 
enkele jaren na de realisatie van het project de ver­
bindingen met het gewone elektriciteitsnet van Pakistan 
aangelegd. Daardoor heeft de investering niet veel nut 
meer. Bij het wegenbouwproject 84/16 doen zich proble­
men met het onderhoud voor doordat er aanvankelijk 
niet was voorzien in een verhard wegdek, hoewel kon 
worden gerekend op een intensief verkeer. (b) de veevoederfabriek en de melkfabriek zijn gebouwd, 
doch zijn geheel niet in gebruik. Met het vooruitzicht 
de jaarlijkse aflossingen van de lening van de ADB te 
moeten betalen, probeert het provinciaal bestuur deze 
installaties te verkopen aan de particuliere sector 
tegen prijzen die onder de kostprijs liggen en voor 
doeleinden die verschillen van die, waarvoor het 
project aanvankelijk was opgezet; 
(c) de inrichting voor kunstmatige inseminatie is ge­
bouwd en functioneert. Het inseminatieprogramma 
(verbetering van de plaatselijke veestapel door 
kruising met produktieve Europese rassen) ontwik­
kelt zich langzamer dan voorzien, maar niettemin op 
bevredigende wijze; 
11.21. Wat betreft project 79/04 voor de ontwikkeling 
van de veeteelt in Baluchistan bleek de oorspronkelijke 
opzet in de praktijk te ambitieus en ingewikkeld, kortom 
zeer irrealistisch te zijn. Aanvankelijk werd gepland: 
(a) grote oppervlakten te irrigeren om weidegrond te 
creëren en voedergewassen voor het vee te verbou­
wen: 
(b) een moderne fabriek voor veevoeder en een moderne 
melkfabriek te bouwen; 
(c) een inrichting voor kunstmatige inseminatie te 
bouwen; (d) het vaccinatiecentrum functioneert; 
(e) de centra voor het mesten van lammeren hebben veel 
vertraging opgelopen. Maar daarvan hebben de 
Pakistaanse technici gebruik gemaakt om de opzet 
ervan radicaal te wijzigen en de veehouders voor het 
project te interesseren. Voor de toekomst kan een 
positief resultaat worden verwacht; 
(f) de duizend Fries-Hollandse koeien zijn ingevoerd. De 
dieren zijn ondergebracht in twee staatsboerderijen, 
worden behoorlijk verzorgd en vermenigvuldigen 
zich. De resultaten van de opeenvolgende kruisingen 
worden, zij het mondjesmaat, onder de boeren 
verdeeld. Dit onderdeel van het programma vormt 
geen mislukking. Maar de resultaten van de kunstma­
tige inseminatie lijken in vergelijking met de uitgaven 
interessanter. 
(d) een centrum voor vaccinatie op te richten; 
(e) een aantal centra voor het mesten van lammeren op te 
richten; en 
(f) ongeveer 1 000 Fries-Hollandse koeien in te voeren 
om deze onder de boeren te verdelen. 
De onderdelen (a) (c) (e) en (1) van het project zouden 
worden gefinancierd door de EEG met een subsidie van 
6,7 Mio ECU en de onderdelen (b) en (d) met leningen 
van de Aziatische Ontwikkelingsbank (ADB), die tevens 
het gehele project moest leiden en verantwoordelijk was 
voor de uitvoering. 
11.22. Bijna acht jaar nadat het project van start ging, 
d.w.z. drie jaar nadat het theoretisch had moeten zijn 
voltooid, is de situatie als volgt: 
(a) slechts 30 % van de geplande oppervlakte is geïrri-
geerd; er wordt gras noch veevoeder op verbouwd, 
doch graan dat nuttiger is voor de voedselvoorziening 
van de bevolking en voor het houden van legkippen; 11.23. Al met al zijn de fouten in de oorspronkelijke 
opzet overduidelijk. Zij zijn te wijten aan de initiatiefne­
mer en beheerder van het project, de ADB, die zich 
bovendien heeft onttrokken aan de in artikel 8 b) van de 
financieringsovereenkomst en artikel 7 van de overeen­
komst betreffende het beheer van het project neergelegde 
verplichting het project door de Kamer te laten controle­
ren, door zich niet te melden bij de controles ter plaatse. 
Deze fouten, die op zich schadelijk zijn, met name voor de 
financiën van de provincie Baluchistan, hebben boven­
dien grote vertragingen veroorzaakt. Zo bepaalde 
onderdelen van het project toch zijn geslaagd en het de 
moeite waard is het in zijn geheel op een nieuwe basis 
voort te zetten, dan is dat te danken aan de Pakistaanse 
veeartsen die de verloren gegane tijd hebben weten te 
benutten om het project in het licht van de opgedane 
ervaring in nieuwe banen te leiden en aan de delegatie van 
de Commissie in Islamabad die hen hierbij heeft 
geholpen. In 1988 heeft de Commissie besloten niet langer 
met de ADB samen te werken en heeft zij met de 
Pakistaanse autoriteiten een overeenkomst gesloten 
volgens welke laatstgenoemde in het vervolg ver­
antwoordelijk zullen zijn voor het project. 
11.24. De fundamentele fouten in de opzet kunnen vaak 
worden verklaard door de gebrekkige haalbaarheids­
studies. Dat was het geval bij de ontwikkeling van de 
veeteelt in Baluchistan, waar de door de ADB uitgevoerde 
haalbaarheidsstudie duidelijke gebreken vertoonde. 
150 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Hetzelfde gold voor de wederopbouw van de vissershaven 
van Karachi (project 81/01), waartoe aanvankelijk werd 
besloten op basis van een voorstudie die een Deense firma 
voor rekening van de ADB had gemaakt en die later door 
de technische adviseurs van een door de Gemeenschap 
betaalde Duitse firma volledig moest worden herzien; 
gelukkig leidde dit tot een ander plan en een ander 
werkprogramma. Hiermee zijn ten minste twee jaar 
verloren gegaan'. Het toeval wilde dat het negatieve effect 
van de prijsstijgingen in Ecu voor de uitgaven die met 
harde deviezen moesten worden gefinancierd, door de 
snelle devaluatie van de Pakistaanse munt ten opzichte 
van de Ecu kon worden gecompenseerd via de in 
plaatselijke munt betaalde werkzaamheden. Doch zelfs 
wanneer de haalbaarheidsstudie aanvankelijk van goede 
kwaliteit was, kunnen de conclusies ervan achterhaald 
raken, wanneer er vertragingen optreden bij de uitvoering 
van het project. Gebrekkige studies, een verkeerde selectie 
van het soort projecten en vertragingen bij de uitvoering 
zijn drie verschijnselen die vaak met elkaar gepaard gaan. 
Technische bijstand 
Terughoudendheid van Pakistaanse zijde 
11.25. De Kamer heeft geconstateerd dat de Pakistaan­
se autoriteiten een zekere terughoudendheid aan de dag 
leggen ten aanzien van de Europese technische bijstand, 
die in het algemeen toch van goede kwaliteit is. Zo hebben 
de Pakistaanse autoriteiten, toen het zonne-energie-
project 80/08 te Kankoï ten uitvoer moest worden gelegd, 
de technici van de Franse firma die na de levering van het 
materieel wilden beginnen dit, zoals in het contract 
overeengekomen, te installeren, daarvan afgehouden en 
er de voorkeur aan gegeven de installatie zelf op te 
bouwen. Daardoor werd geen rekening gehouden met de 
optimale hoek waarin de foto-elektrische panelen moes­
ten staan ten opzichte van de zon. Voorts is een derde van 
deze panelen niet aangebracht en liggen deze nog steeds 
ongebruikt op het werkterrein opgeslagen. Gezegd moet 
echter worden dat deze terughoudendheid jegens de 
technische bijstand sinds een jaar of twee afneemt ten 
gevolge van de bemoeiingen van de delegatie van de 
Commissie die sinds 1986 in Islamabad is gevestigd. Bij 
project 87/15 — ontwikkeling van het Bunerdal — is de 
bijdrage van de technici, die toch essentieel is voor een 
goed beheer van dit soort projecten in de toekomst, echter 
drastisch beperkt ofschoon de delegatie had aangedron­
gen op de handhaving ervan. 
Extra werkzaamheden 
11.26. Voor de haven van Karachi (project 81-01) zijn 
extra werkzaamheden voor een bedrag van 358 000 DM 
(152 700 ECU) waarin het contract niet voorzag, door de 
Duitse onderneming Lackner noodzakelijk geacht en aan de Commissie in rekening gebracht ofschoon deze 
hiervoor geen toestemming had verleend. Ondanks een 
grondig onderzoek moest worden vastgesteld dat er met 
betrekking tot deze werkzaamheden buiten contractsver-
band door Lackner geen brief tot aanvaarding van de 
opdracht was overgelegd en werd een dergelijke brief ook 
niet teruggevonden in de dossiers van de delegatie te 
Islamabad of van de Commissie te Brussel. Lackner heeft 
bovendien over deze factuur, waarvan de geldigheid sterk 
kan worden betwijfeld, vertragingsrente verlangd. De 
Kamer acht het noodzakelijk er de aandacht op te 
vestigen dat de Commissie de ondernemingen er duidelijk 
op dient te wijzen dat de extra werkzaamheden moeten 
worden opgenomen in een aanvullende overeenkomst, 
alvorens te worden uitgevoerd. 
Pakistaanse bijdrage aan de projecten 
11.27. Aan alle projecten wordt uiteraard deelgenomen 
door Pakistan: bijdrage in natura van de openbare 
diensten of autonome openbare instellingen, eventueel 
aangevuld met een financiële bijdrage. In het algemeen 
zijn de verplichtingen die de Pakistaanse regering in 
verband met deze bijdragen op zich heeft genomen, 
nagekomen, met name wat betreft de aanvankelijk 
toegewezen begrotingsgelden. De Kamer wenst dit te 
benadrukken, omdat het voor de landen die subsidies uit 
artikel 930 ontvangen vrij zeldzaam is. Ook kwalitatief 
gezien valt de beoordeling gunstig uit: de verstandhou­
ding tussen de Pakistanen en in Pakistan verblijvende 
Europeanen die gezamenlijk aan dezelfde projecten 
werken, blijkt uitstekend te zijn. Eén kritische opmerking 
is wellicht toch op zijn plaats, en wel betreffende de 
moeilijkheden om een project behoorlijk te beheren, 
wanneer de werkzaamheden van verschillende ministeries 
moeten worden gecoördineerd. Deze moeilijkheden 
kwamen aan het licht bij het onderzoek van het project 
voor de ontwikkeling van de veeteelt in Baluchistan, 
ofschoon zij in dit geval in hoge mate te wijten waren aan 
de nalatigheden van de ADB. De moeilijkheden waren 
evident bij het onderzoek van het experimentele zonne-
energieproject te Kankoï, dat wordt beheerd door de 
Pakistaanse energiemaatschappij. Niet alleen konden de 
federale en provinciale regering het onmogelijk eens 
worden over de keuze van bijkomende vestigingsplaatsen, 
maar bovendien heeft niemand in de vestigingsplaats 
Kankoï de moeite genomen voor de irrigatie te zorgen van 
de grond in de omgeving van de pomp die op zonne-
energie werkt, ofschoon dat reeds bij aanvang was 
gepland. 
Doorzichtigheid van de Pakistaanse financiële circuits 
11.28. Het door de Commissie en de Pakistaanse 
autoriteiten gehanteerde financieringsplan voor de 
overdracht van middelen van Brussel naar elke projectbe­
heerder wanneer uitgaven in plaatselijke munt moeten 
worden afgewikkeld, is volkomen bevredigend. De 
Kamer heeft een uitgebreid onderzoek ingesteld naar de 
betalingscircuits, zoals zij dat reeds heeft gedaan in India 
en in een aantal Zuidamerikaanse landen, om ze te toetsen 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 151 
op snelheid, doorzichtigheid en betrouwbaarheid. Afge­
zien van een transfer die in het eindstadium van het 
project een vertraging van zes maanden had opgelopen, is 
de snelheid bevredigend. De doorzichtigheid en betrouw­
baarheid worden gegarandeerd door de wijze waarop de 
uit het buitenland afkomstige subsidies in de boekhou­
ding en de begroting van Pakistan worden opgenomen: in 
duidelijk gescheiden rubrieken, waardoor de bedragen die 
de hulpverlener heeft overgemaakt voor de financiering 
van elk der projecten waartoe gezamenlijk werd besloten, 
integraal kunnen worden overgedragen. Hierdoor is het 
toezicht van de diensten van de Commissie en van de 
delegatie te Islamabad relatief gemakkelijk, hetgeen niet 
zo is in de situaties die de Kamer heeft geconstateerd in 
landen met administratieve en financiële tradities die toch 
veel weg hebben van de Pakistaanse (zie verslag nr. 4/86 
over de financiële en technische samenwerking met 
India) (3). Onderhoud 
11.30. Bij verschillende projecten doen zich ernstige 
problemen voor met het onderhoud. De Kamer heeft dit 
zelf geconstateerd tijdens het onderzoek van het complex 
te Kankoï, waar de steunbalken van de zonnepanelen in 
het ongerede begonnen te raken. De financieel controleur 
heeft bij de meeste van de projecten die hij zelf heeft 
bezocht, talrijke gevallen van slecht onderhoud geconsta­
teerd. 
Steun aan in Pakistan verblijvende Afghaanse 
vluchtelingen 
Keuze van de partners 
11.29. Wat de projecten betreft waarbij de Gemeen­
schap besloot met partners samen te gaan, is haar keuze in 
de praktijk niet erg gelukkig gebleken, met name niet in 
het voornoemde geval van de ADB. Zo heeft de 
Commissie het beheer van drie projecten van watertoe­
voer toevertrouwd aan UNICEF. UNICEF heeft deze 
projecten technisch gezien tamelijk slecht opgezet en een 
beroep moeten doen op de Gemeenschap om de correctie 
van een aantal begane fouten te financieren. UNICEF 
heeft inzonderheid verschillende belangrijke bepalingen 
van de overeenkomsten die de organisatie aan de 
Commissie bonden, met name op het gebied van aankoop 
en gebruik van materiaal, volledig genegeerd. 
(3) PB C 75 van 23.3.1987. 11.31. De steun aan de in Pakistan verblijvende 
Afghaanse vluchtelingen wordt gefinancierd uit artikel 
936 „Steun om vluchtelingen en ontheemden de mogelijk­
heid te bieden in eigen behoeften te voorzien", dat een 
onderdeel vormt van hoofdstuk 93 „Samenwerking met 
ontwikkelingslanden in Latijns-Amerika en Azië". Hier­
voor zijn sinds de aanvang 9,9 Mio ECU vastgelegd. 
Daarvan werd 60 % betaald (zie tabel 11.3). 
Ontbreken van regels voor het beheer 
11.32. Voor het beheer van de uit artikel 936 gefinan­
cierde projecten heeft de Commissie ofwel rechtstreeks, 
ofwel via het Hoge Commissariaat van de Verenigde 
Naties voor Vluchtelingen (UNHCR), NGO's als partner 
Tabel 11.3 — Artikel 936 — Vastleggingen en betalingen 
(Mio ECU) 
Ref.nr. 
NA AR.1.84 
NA AR.4.86 
NA AR.2.84 
NA AR.2.86 
NA AR.6.87 
NA AR.6.87 Project 
Gezondheid en hygiëne van de Afghaanse vluchtelingen in de 
kampen van Pir Alizai en Surkhab 
Voortzetting van hetzelfde project 
Microprojecten om de Afghaanse vluchtelingen in de noordwes­
telijke provincie in hun eigen voedselbehoeften te laten 
voorzien 
Verwezenlijking van een geïntegreerd complex te Peshawar en 
beroepsopleidingscursussen voor Afghaanse vluchtelingen 
Evaluatie 
Vervaardiging van dekens, uniformen en schooltassen voor 
Afghaanse vluchtelingen in de noordwestelijke provincie 
Voortzetting van hetzelfde programma 
Herbebossing en opleiding van Afghaanse vluchtelingen 
Evaluatie 
Totaal Vastleggingen 
0,680 
0,675 
1,200 
0,630 
0,030 
1,045 
1,800 
3,000 
0,030 
9,090 Betalingen 
0,680 
0,439 
0,922 
0,630 
0,030 
1,045 
0,900 
0,820 
— 
5,466 
152 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
genomen. Zij heeft geen regeling opgesteld waaraan men 
zich moet houden bij de keuze, de opzet, het beheer en de 
controle op de uit te voeren acties. Aldus is ten aanzien 
van artikel 936 geen toepassing gegeven aan de ver­
plichtingen van de beheerders van de projecten voor 
financiële en technische samenwerking die uit de artikelen 
930 en 931 worden gefinancierd (Vo.442/81, advies van 
het Comité ontwikkelingslanden in Latijns-Amerika en 
Azië, financieringsbesluit en financieringsovereenkomst), 
noch aan de verplichtingen die de beheerders hebben op 
grond van artikel 941 „Deelneming van de Gemeenschap 
aan maatregelen van niet-gouvernementele organisaties" 
(NGO's) (door de Commissie opgestelde algemene 
voorwaarden voor de medefinanciering waarbij met 
name het communautaire aandeel in de financiering op 
50 % wordt vastgesteld en de rest ten laste van de NGO 
komt). 
Financieringen uit velerlei bronnen 
11.33. De tekortkomingen in het beheer ten aanzien van 
artikel 936 blijken duidelijk uit het onderzoek van drie 
projecten van „Action internationale contre la faim" 
(AICF, Frankrijk) voor de opbouw van een medische en 
sanitaire infrastructuur in vluchtelingenkampen in 
Baluchistan. Twee projecten worden gefinancierd via het 
UNHCR, uit fondsen die gedeeltelijk communautair zijn 
en rechtstreeks naar AICF in Pakistan worden over­
gemaakt. Het derde wordt volledig door de EEG 
gefinancierd door middel van rechtstreekse overschrijvin­
gen aan AICF. Deze verscheidenheid van circuits bij 
projecten die dicht bij elkaar zijn gelegen, die uit velerlei 
bronnen worden gefinancierd en waarvoor sommige 
uitgaven vanuit Parijs en andere vanuit Pakistan worden 
betaald, maakt het uitermate moeilijk om te controleren 
of de fondsen goed gebruikt worden. De Kamer heeft zich 
beperkt tot een controle op de aannemelijkheid van het 
gebruik van de te Quetta ter plaatse ontvangen fondsen. 
Zij constateert dat de Commissie tot dusver veel 
moeilijkheden heeft gehad met de verificatie van de door 
het hoofdkantoor van de NGO verrichte uitgaven. 
11.34. Hetzelfde geldt min of meer voor het project in 
Peshawar betreffende de bouw van een centrum voor 
beroepsopleiding en een ziekenhuis, alsmede de organisa­
tie van cursussen door de NGO „Solidarité Afghanistan". 
Dit project wordt samen met andere hulpverleners 
gefinancierd en de NGO heeft een gedeelte van het project 
te Peshawar uitbesteed aan drie andere NGO's: 
(a) „Aide médicale internationale" (Frankrijk en België); 
(b) „SOS per gentes" (België); en 
(c) „Architectes sans frontières" (Frankrijk). 
De uitgebreide verificatiewerkzaamheden die de Kamer 
zowel bij het hoofdkantoor van de NGO te Luik als bij de 
bevoegde dienst van de Commissie te Brussel en ter 
plaatse in Peshawar trachtte te verrichten, hebben slechts 
geleid tot de constatering dat de Commissie zich er absoluut niet van heeft kunnen vergewissen of de aan de 
NGO toevertrouwde fondsen voor de verwezenlijking 
van dit project goed werden gebruikt. 
11.35. Door zich naar het complex te Peshawar te 
begeven, heeft de Kamer kunnen constateren dat er een 
centrum voor beroepsopleiding bestaat, dat er een 
ziekenhuis wordt gebouwd waarvan de kosten en de 
kwaliteit redelijk zijn en dat beantwoordt aan een 
duidelijk vastgestelde specifieke behoefte, en dat er 
nuttige cursussen worden gegeven. Maar afgezien van 
deze louter materiële factoren, tast men in het duister. Het 
project, of één van de onderdelen ervan, kan zeer wel voor 
meer dan 100 % zijn gefinancierd door de inschakeling 
van verscheidene hulpverleners. De controle is moeilijk 
door de tekortkomingen in de boekhouding bij het 
hoofdkantoor van de NGO, de veelheid van onderdelen 
waaruit het project bestaat, de wijzigingen die voortdu­
rend worden aangebracht en de even talrijke wijzigingen 
met betrekking tot de financiering. De Kamer heeft 
geconstateerd dat de bouwwerkzaamheden in feite door 
de Gemeenschap alleen zijn gefinancierd. Eigenlijk zijn de 
omschrijving van het project zelf en de financierings­
regeling van meet af aan onduidelijk geweest. 
11.36. De door de Gemeenschap gefinancierde projec­
ten waarvan de tenuitvoerlegging wordt toevertrouwd 
aan een NGO, zouden in de toekomst dus werkelijk een 
duidelijk omschreven geheel moeten vormen. Reeds bij 
aanvang zou de totale financiering van ieder project 
bekend en definitief moeten zijn, en zouden de behoeften 
aan kasmiddelen geraamd moeten zijn. Voorts zou de 
communautaire financiering via één enkel kanaal moeten 
worden overgemaakt aan de NGO die het project ten 
uitvoer legt. 
Betrekkingen met het UNHCR 
11.37. Wanneer financiering uit velerlei bronnen wordt 
geaccepteerd, wordt vaak het UNHCR ingeschakeld, dat 
de fondsen die het zelf van de Gemeenschap heeft 
ontvangen, aan een NGO overmaakt. Met name de 
Deense NGO „Dacaar" en de twee Britse NGO's 
„Ockenden" en „Afghan Aid", die de vluchtelingen 
ateliers voor het weven van tapijten en de vervaardiging 
van sieraden, kleding en dekbedden ter beschikking 
stellen, zijn afhankelijk van fondsen van de EEG via het 
UNHCR, fondsen van de EEG die rechtstreeks naar hun 
hoofdkantoren in Europa worden overgemaakt en 
fondsen van het UNHCR die niet van de EEG afkomstig 
zijn en die, theoretisch, aan andere onderdelen van hun 
actieprogramma zijn toegewezen, ofschoon in feite ieder 
onderscheid denkbeeldig is. Wat „Dacaar" betreft zijn de 
EEG-fondsen afkomstig uit artikel 941 (steun aan de 
NGO's), hetgeen nog voor een extra complicatie zorgt. 
De Commissie zou er baat bij hebben gehad, haar 
betrekkingen met het UNHCR beter te regelen; het 
beheer van de organisatie verloopt probleemloos, zoals de 
Kamer tijdens haar contacten met de organisatie in 
Pakistan kon constateren. Elke maand doet iedere 
beheerder aan wie de organisatie fondsen heeft toever­
trouwd, haar een financieel rapport toekomen. De aldus 
verstrekte gegevens worden jaarlijks geconsolideerd. Er 
bestaat geen enkel principieel bezwaar om deze cijfers aan 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 153 
de Commissie voor te leggen, aangezien de Rekenkamer 
ze heeft ontvangen alvorens zich naar Pakistan te 
begeven. De Kamer heeft de indruk gekregen dat het 
UNHCR bovendien bereid zou zijn de Commissie met 
betrekking tot alle projecten waarvan de financiering een 
Europese bijdrage omvat, op een vast tijdstip een 
eenmalig rapport voor te leggen, met alle cijfers die 
betrekking hebben op de periode in kwestie. 
Voedselhulp van de Gemeenschap aan 
Pakistan 
11.38. De Gemeenschap heeft haar voedselhulp via 
verscheidene kanalen naar Pakistan gezonden: 
(a) een gedeelte werd rechtstreeks naar de Pakistaanse 
autoriteiten gezonden: 
(i) aangezien dit tot 1982 bestemd was om het 
voedseltekort van Pakistan te dekken, moest het 
worden verkocht ter verkrijging van tegen­
waardefondsen die in projecten voor agrarische 
ontwikkeling moesten worden geïnvesteerd; 
(ii) met ingang van 1983, toen Pakistan op het gebied 
van de voedselproduktie geleidelijk in de eigen 
behoeften begon te voorzien, werd dit gedeelte 
kleiner en moest het gratis aan behoeftige 
bevolkingsgroepen worden uitgereikt; 
(b) een ander gedeelte werd toegewezen aan internationa­
le organisaties die het moesten onderbrengen in hun 
specifieke ontwikkelingsprogramma's (Wereldvoed­
selprogramma (WVP)) of overhevelen naar de 
Afghaanse vluchtelingen in Pakistan (UNHCR met 
behulp van het WVP); 
(c) ten slotte werd er nog een — veel minder omvangrijk 
— gedeelte toegewezen aan NGO's ten bate van 
behoeftige Pakistaanse bevolkingsgroepen of 
Afghaanse vluchtelingen. 
11.39. Over de tegenwaardefondsen van de recht­
streekse voedselhulp aan Pakistan heeft de Kamer in haar 
jaarverslag over 1981 (4) opgemerkt, dat de tussen 1974 en 
1981 geleverde hoeveelheden die tegen wereldmarkt­
prijzen een waarde vertegenwoordigden van circa 40 Mio 
ECU, in maart 1982 nog niet waren aangewend voor de 
financiering van ontwikkelingsprojecten. Sindsdien is dit 
bedrag door de verkopen in 1982 nog toegenomen. De 
Pakistaanse autoriteiten hebben de Commissie inmiddels 
medegedeeld voor welke projecten zij het grootste 
gedeelte van de fondsen hebben aangewend. De Kamer 
heeft echter kunnen constateren dat de Commissie de 
(4) PB C 344 van 31.12.1982, paragraaf 9.13. controle op het beheer van de fondsen in de praktijk heeft 
verwaarloosd; tijdens het controlebezoek van de Kamer 
stond er een bedrag van circa 4,3 Mio USD gebruiksklaar 
op de rekeningen van de Pakistaanse Staat zonder dat de 
diensten van de Commissie daarvan wisten. 
11.40. Van 1984 tot 1988 heeft de Commissie voor een 
totale waarde van 10 Mio ECU rechtstreeks voedselhulp 
geleverd die gratis door de Pakistaanse autoriteiten 
diende te worden uitgereikt (3 120 ton magere-melkpoe-
der, 2 250 ton butteroil en 2 000 ton plantaardige olie). De 
overname van deze goederen in de haven van Karachi 
vond plaats onder dusdanige omstandigheden dat er, 
wanneer er verliezen moesten worden geconstateerd, 
nooit een beroep kon worden gedaan op de door de 
Gemeenschap gefinancierde verzekeringen. De grootste 
verliezen deden zich voor in 1988. Ook het inhuren van 
een bewakingsfirma die belast werd met het toezicht op de 
lossingswerkzaamheden heeft geen verbetering in de 
situatie gebracht. De gratis uitreiking van de voedselhulp 
door de Pakistaanse autoriteiten vond plaats onder 
weinig bevredigende omstandigheden. De aan de Ge­
meenschap voorgelegde uitvoeringsrapporten waren 
onvolledig en uit de daarin vervatte gegevens blijkt dat 
een gedeelte van de goederen is doorgesluisd naar niet-
prioritaire gebruikers (enige legereenheden, een grote 
openbare dienst, een industriële onderneming). Begin 
1988 kwam de Gemeenschap nog voor een ander 
voldongen feit te staan. Grote hoeveelheden goederen 
(650 ton magere-melkpoeder, 595 ton butteroil en 506 ton 
plantaardige olie) zijn in opdracht van de Eerste Minister 
van Pakistan overgedragen aan het Commissariaat voor 
spoedhulp aan Sind om te worden uitgereikt aan de 
slachtoffers van de droogte in de Thar-woestijn. De 
Gemeenschap heeft noch rechtstreeks, noch via het WVP 
kunnen verifiëren waarvoor deze goederen in werkelijk­
heid zijn gebruikt. Daar de distributie niet via een 
enigszins gestructureerd beheerssysteem heeft plaatsge­
vonden, kon geen enkel behoorlijk rapport over het 
gebruik bij de Gemeenschap worden ingediend. 
11.41. Tot 1986 heeft het UNHCR voedselhulp ontvan­
gen voor de Afghaanse vluchtelingen. In feite heeft deze 
organisatie de overneming van de goederen en het 
toezicht op de uitreiking aan de vluchtelingen via het 
Pakistaanse Commissariaat voor Afghaanse vluchte­
lingen afgewenteld op het WVP. In 1987 heeft het 
UNHCR de Gemeenschap verzocht de voedselhulp in 
kwestie rechtstreeks aan het WVP over te dragen. Uit de 
controles van de Kamer viel op te maken dat het beheer 
van en het toezicht op deze hulpverlening zeer bevredi­
gend zijn. Maar de Commissie heeft van het UNHCR of 
het WVP nooit echt uitvoeringsrapporten verlangd, laat 
staan verkregen, waarmee zij via een dossiercontrole kon 
nagaan of de programma's voor voedselhulp aan 
vluchtelingen goed waren uitgevoerd. 
11.42. Ten slotte heeft de Gemeenschap de distributie 
van voedselhulp aan Pakistan toevertrouwd aan twee 
NGO's die gevestigd zijn in de Verenigde Staten. Beide 
NGO's hebben voor de distributie van de goederen die 
hun werden verstrekt andere NGO's ingeschakeld: 
(a) de NGO „Catholic Relief Services" heeft een beroep 
gedaan op „Caritas Pakistan" en diens netwerk bij 
1^ Pnhlikatiehlad van de europese gemeenschappen i^ m^ 
katholieke kerken om de geleverde goederen aan de 
hulpbehoevende bevolkingsgroepen uit te delen, ^et 
controleteam van de Warner heeft geconstateerd dat 
de aanvoer en de overname onder goede omstandig 
heden nlaatsvonden,doch dat de talrijke religieuze 
organisaties waaraan de distributie van de voedsel 
hulp in de perifere zones van het netwerk was 
toevertrouwd, niet altijd genegen waren, de door 
„C^atholic belief Services^ gevraagde uitvoeringsD 
rapporten over te leggend 
^ de ^iólC^,,^VorldVision^heeft een beroep gedaan op 
de c^CaC^ „Shelter l^owlnternational^ommelkpro 
dukten onder kinderen van Afghaanse vluchtelingen 
te verdelen hierbij bleek het beheer bevredigend te 
zijnengoed afgestemd op de andere circuits voor 
verdeling van voedselhulp onder de vluchtelingen. 
11.^. Al met al is de tïnancièle en technische samen 
werking met Pakistan, ondanks de al te grote verD 
tragingen,defouten inde aanvankelijke opzet vande 
projecten en de moeilijkheden met het onderhoud, op de 
goede weg Ter plaatse blijkt dat de hulp aan de in 
Pakistan verblijvende Afghaanse vluchtelingen nuttig is 
POe voornaamste kritiek opdit gebied is dat de commissie 
voor deze tlnancieringenten laste van artikel ^3o geen 
regels betreffende het beheer heeft vastgelegd, löe 
CAammissie zou er baat bij hebben gehad haar hulpverD 
lening beter te structureren, met name door svste matischer een beroep te doen op hetL^l^^C^R., dat tot 
taakheefttïnancieringen ten behoeve van vluchtelingen te 
beheren. L^it het onderzoek naar de voedselhulp blijken 
ten slotte de tekortkomingen van de commissie op het 
gebied van de controle, zowel ten aanzien van de oude 
tegenwaardefondsen als betreftende de hulpgoederen die 
naar de LharDwoestijn zijn gezonden en de door het ^VVR 
ofhetC^^^lC^^ beheerde hulpverlening.in het algemeen 
zijn de correcties en de verbeteringen die bij de 
hulpverlening aan Pakistan zijn geconstateerd, toe te 
schrijven aan de goede medewerking van Pakistan, doch 
ook aan het werk van de delegatie van de CAommissie die 
sinds l^o in Islamabad is gevestigd, löe afwezigheid van 
deze delegatietijdens de eerste zevenjarenvansamenD 
werkingverklaartdemeeste, zoniet allefoutenoflacunes. 
LOoor de acties die zij sinds haar vestiging heeft 
ondernomen, kon een aantal projecteninnieuwe banen 
worden geleid ^i^ershaven van ^arachi,ontwikkeling 
van de veeteelt in Baluchistan^ofkon een tïnanciering die 
niet te rechtvaardigen was, lang voordat de vastgelegde 
kredieten waren uitgeput, worden stopgezet ^zonneD 
energiek lörie of vier Europeanen, die in goede ver 
standhouding samenwerken met een even groot aantal 
Pakistaanse personeelsleden, slagen erinomtegen lage 
kosten van nabij toe te zien op een goed beheer van de 
communautaire gelden,waardoor de gemeenschap een 
goede reputatie geniet, löe Kamer dringt er nogmaals op 
aan dat er in elk land dat uit hoofde van de financiële en 
technische samenwerking aanzienlijke steun van de 
gemeenschap ontvangt, een delegatie of een permanent 
bijkantoor wordt gevestigd, al zouden daarin slechts 
enkele personen werkzaam zijn. L^at is een conditie sine 
qua non voor de doeltreffendheid van de hulpverlening 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 155 
HOOFDSTUK 12 
Personeelsuitgaven en huishoudelijke uitgaven 
12.0. INHOUD 
Inleiding 
Personeelsuitgaven 
Tolkenkosten 
Inleiding 
Beheer van de tolkwerkzaamheden 
Opmerkingen die voor verscheidene instellingen gelden 
Commissie 
Parlement 
Raad 
Economisch en Sociaal Comité 
Conclusies en aanbevelingen 
Huishoudelijke uitgaven 
Gemeenschappelijk stelsel van ziektekostenverzekering 
Inleiding 
Organisatie en werking van het stelsel 
Financieel beheer van het stelsel 
Opmerkingen over de organisatie van het stelsel 
Conclusies en aanbevelingen 
Europese Scholen 
Inleiding 
Financiële situatie van de Europese Scholen 
Stelsel van sociale zekerheid van de Scholen 
Betrekkingen tussen de Europese School te Varese en de Italiaanse 
regering Paragraaf 
12.1 — 
12.4 — 
12.4 — 
12.4 — 
12.8 — 
12.12 — 
12.15 — 
12.24 — 
12.27 — 
12.30 — 
12.32 — 
12.38 — 
12.38 — 
12.38 — 
12.40 — 
12.44 — 
12.55 — 
12.81 — 
12.87 — 
12.87 
12.88 — 
12.90 — 12.3 
12.37 
12.37 
12.7 
12.11 
12.14 
12.23 
12.26 
12.29 
12.31 
12.37 
12.86 
12.86 
12.39 
12.43 
12.54 
12.80 
12.86 
12.116 
12.89 
12.111 
12.112 12.116 
156 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
INLEIDING 
12.1. Ten aanzien van de personeelsuitgaven heeft de 
Rekenkamer zich dit jaar met name toegelegd op de 
controle van de tolkenkosten van de instellingen. 
12.2. Terzake van de huishoudelijke uitgaven hebben de 
opmerkingen betrekking op de gemeenschappelijke 
ziektekostenverzekering van de Europese instellingen, die 
buiten de communautaire begroting om wordt beheerd. 
12.3. In dit hoofdstuk wordt tevens ingegaan op de 
uitgaven van de Europese Scholen. Ofschoon de opmer­
kingen over deze Scholen overwegend betrekking hebben 
op de ziektekostenverzekering en in dier voege een 
uitbreiding zijn van het in het kader van de huishoudelijke 
uitgaven behandelde onderwerp, is aan deze kwestie toch 
een afzonderlijke beschouwing gewijd, op grond van het 
feit dat de Scholen een extern orgaan van de Gemeen­
schappen zijn. 
PERSONEELSUITGAVEN 
Tolkenkosten 
Inleiding 
12.4. De instellingen en andere organen van de Ge­
meenschappen maken gebruik van twee beheerscentra 
om tijdens de door hen gehouden vergaderingen te 
voorzien in de behoefte aan tolken. Eén hiervan wordt 
gevormd door een dienst van de Commissie te Brussel, de 
gemeenschappelijke tolken-conferentiedienst, en de ande­
re door een door het Europese Parlement en de 
Commissie te Luxemburg beheerde dienst. Het Hof van 
Justitie beschikt over een eigen tolkendienst. 
12.5. Op 31 december 1988 waren 387 ambtenaren en 
andere personeelsleden werkzaam bij de tolkendienst van 
de Commissie te Brussel, 148 bij die van het Parlement en 
32 bij die van het Hof van Justitie, dat wil zeggen 567 in 
totaal. Tevens waren 1 433 free-lance tolken ingeschreven 
bij de gemeenschappelijke tolken-conferentiedienst te 
Brussel en 1 000 bij het beheerscentrum te Luxemburg, 
dat wil zeggen 2 433 in totaal. De beide beheerscentra 
maken deels gebruik van dezelfde tolken. Teneinde zich te 
verzekeren van de beschikbaarheid van deze free-lance 
tolken, hebben de instellingen kaderovereenkomsten 
gesloten met de Internationale vereniging van conferen­
tietolken (IVCT), de organisatie die deze beroepsgroep op 
internationaal niveau vertegenwoordigt. 12.6. De uitgaven voor de tolkwerkzaamheden zijn 
opgenomen in de hoofdstukken 11 (personeel in actieve 
dienst) en 13 (kosten van dienstreizen) van Titel I van de 
begrotingen van de instellingen, en onder bepaalde 
begrotingslijnen van Titel II betreffende kredieten voor 
de „gemeenschappelijke tolkendienst" en „diensten van 
free-lance tolken". 
12.7. In 1988 bedroegen de tolkenkosten 43,4 Mio ECU 
voor het beheerscentrum te Brussel, 26,2 Mio ECU voor 
het beheerscentrum te Luxemburg en 2 Mio ECU voor 
het Hof van Justitie, dat wil zeggen 71,6 Mio ECU in 
totaal. De verdeling van de uitgaven per instelling is 
opgenomen in tabel 12.1. De kosten van het gebruikma­
ken van free-lance tolken bedroegen 28 Mio ECU. Een 
overzicht hiervan is opgenomen in tabel 12.2. 
Beheer van de tolkwerkzaamheden 
12.8. De centra te Brussel en Luxemburg zijn ver­
antwoordelijk voor het beheer van de werkzaamheden die 
worden verricht door zowel tolken die als ambtenaar of 
tijdelijk functionaris zijn aangesteld als free-lance tolken, 
zelfstandige beroepsbeoefenaars die hun diensten aanbie­
den op grond van door hen met de beheerscentra gesloten 
overeenkomsten. 
12.9. De Commissie te Brussel voorziet in de behoefte 
aan tolken tijdens de vergaderingen van de Commissie, de 
Raad, het Economisch en Sociaal Comité, de Europese 
Investeringsbank en andere communautaire organen. 
Het beheerscentrum te Luxemburg voorziet in de 
behoefte aan tolken tijdens de door het Parlement in zijn 
drie vestigingsplaatsen gehouden vergaderingen, de 
bijeenkomsten van de te Luxemburg gevestigde diensten 
van de Commissie en de vergaderingen van de Rekenka­
mer. Bovendien verricht dit centrum de betalingen van de 
door het Hof van Justitie geëngageerde free-lance tolken. 
12.10. De behoefte aan tolken is zeer groot, met name te 
Brussel, waar de gemeenschappelijke tolken-conferentie­
dienst in 1988 voor de vertolking tijdens 9 137 ver­
gaderingen (7 % meer dan in 1987) heeft zorg gedragen, 
waarmee 106 395 arbeidsdagen waren gemoeid. De 
verdeling van het aantal arbeidsdagen per beheerscen­
trum en per instelling is opgenomen in tabel 12.3. 
Opgemerkt zij evenwel dat het aantal arbeidsdagen 
waarop door ambtenaren van het Parlement ten behoeve 
van hun instelling tolkwerkzaamheden zijn verricht, niet 
bekend is. Als gevolg van het ontbreken van statistische 
gegevens is de bijdrage van deze ambtenaren aan de 
tolkwerkzaamheden weinig doorzichtig. Het ontbreken 
van statistische gegevens werd eveneens bij het Hof van 
Justitie geconstateerd. 
12.11. Sommige instellingen zijn overgegaan tot de 
ingebruikneming van automatiseringshulpmiddelen om 
de voor de aanwerving, het beheer en de bezoldiging van 
de free-lance tolken gebruikte procedures, alsmede het 
beheer van de zalen en de beschikbaarstelling van tolken 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 157 
Tabel 12.1 — Tolkenkosten per beheerscentrum en per instelling in 1988 
Beheerscentrum Brussel 
Commissie 
Raad 
Economisch en Sociaal Comité 
Andere organen 
Totaal 
Beheerscentrum Luxemburg 
Parlement 
Commissie 
Hof van Justitie 
Rekenkamer 
Totaal 
Hof van Justitie 
Totaal-generaal 21 950,5 
17 838 
2 792 
785 
21 115,2 
4 624 
284 
154 
2 008 (1 000 ECU) 
43 365,5 
26 177,2 
2 008 
71 550,7 
Tabel 12.2 — Uitgaven voor free-lance tolken per instelling en per vestigingsplaats in 1988 
(1 000 ECU) 
^\^ Instelling 
Plaats ^\ 
Brussel 
Luxemburg 
Straatsburg 
Andere vestigingsplaatsen 
Totaal Beheers­
centrum 
Brussel 
13 888,6 
15,9 
2,0 
849,1 
14 755,6 Commissie 
Luxemburg 
0,0 
3 597,5 
34,5 
381,0 
4 013,0 Europees 
Parlement 
3 380,1 
239,4 
4 100,5 
1 089,6 
8 809,6 Hof van 
Justitie 
0,0 
284,5 
0,0 
0,0 
284,5 Reken­
kamer 
0,0 
127,9 
0,0 
0,0 
127,9 Totaal 
17 268,7 
4 265,2 
4 137,0 
2 319,7 
27 990,6 
te vergemakkelijken. Zo maakt de Commissie in Brussel 
gebruik van het Safir-systeem (Système d'affectation des 
interprètes aux réunions) en in Brussel en Luxemburg van 
het Apex-systeem (paiement du personnel externe). Het 
Parlement beschikt voor het beheer van de vergaderzalen 
over het Geri-systeem (Gestion des réunions des interprè­
tes), maar de aanwerving en beschikbaarstelling van 
tolken waren eind 1988 nog niet geautomatiseerd. 
Opmerkingen die voor verscheidene instellingen gelden 
Overeenkomst met de IVCT en toepassing ervan 
12.12. Het Parlement, de Commissie en het Hof van 
Justitie zijn met de Internationale vereniging van 
conferentietolken (IVCT) een overeenkomst aangegaan 
waarin de arbeids- en beloningsvoorwaarden van de free­
lance tolken zijn vastgesteld. Een beoordeling van deze overeenkomst, vanuit het oogpunt van de communautai­
re voorschriften en een doelmatig beheer, geeft aanleiding 
tot de volgende opmerkingen: 
(a) in artikel 5 is bepaald dat de bezoldiging van free­
lance tolken uitsluitend plaatsheeft op basis van 
volledige arbeidsdagen. Tal van vergaderingen duren 
echter slechts een halve dag (bij voorbeeld de eerste en 
de laatste dag van de vergaderingen van het Parle­
ment). In navolging van de Commissie te Brussel 
dient er voor te worden zorg gedragen dat de tolken 
bij alle instellingen de gehele dag beschikbaar zijn en 
op die basis worden betaald en ingezet; 
(b) sinds 1983 houdt het Parlement ten bate van de 
begroting van de Gemeenschappen op de bezoldiging 
van de free-lance tolken een ad hoe-bijdrage in, 
waarvan het percentage door de administratie wordt 
vastgesteld op basis van de bepalingen van Ver­
ordening 260/68 (EEG) inzake de belastingheffing ten 
behoeve van de Europese Gemeenschappen. Boven­
dien geeft de administratie verklaringen af met de 
158 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Tabel 12.3 — Arbeidsdagen per 
Beheerscentrum Brussel 
Commissie Brussel 
— tolkwerkzaamheden 
— onderzoek 
Raad 
Economisch en Sociaal Comité 
Overige 
Totaal 
Beheerscentrum Luxemburg 
Commissie Luxemburg 
Parlement 
Hof van Justitie 
Rekenkamer 
Totaal 
Totaal-generaal beheerscentrum en per instelling in 
52 883 
1 095 
44 594 
6 971 
852 
106 395 
11 485 
22 126(**) 
711(**) 
390 
34 712(**) 1988 
106 395(*) 
34 712(**) 
141 107 
(*) Waarvan 65 665 door ambtenaren gepresteerde arbeidsdagen (61,7 %) en 40 730 door free-lance tolken gepresteerde arbeidsdagen (38,3 %). 
(**) Zonder de door de als ambtenaar aangestelde tolken gepresteerde arbeidsdagen voor de instelling waartoe zij behoren. 
mededeling dat de free-lance tolken met betrekking 
tot hun werkzaamheden ten behoeve van de Gemeen­
schap niet onderworpen zijn aan nationale belas­
tingen. In artikel 13 van het Protocol betreffende de 
voorrechten en immuniteiten is echter bepaald dat 
alleen de ambtenaren en overige personeelsleden 
vrijgesteld zijn van nationale belastingen op de door 
de Gemeenschappen betaalde salarissen, lonen en 
emolumenten en dat de voorwaarden en procedures 
waaronder de ambtenaren en overige personeelsleden 
worden onderworpen aan een belasting ten bate van 
de Gemeenschappen door de Raad worden vast­
gesteld. Deze bepaling houdt dus tevens in dat de 
belastinggrondslag en het heffingspercentage niet 
door de administraties van de instellingen mogen 
worden vastgesteld. De Commissie heeft in het 
verleden geweigerd zowel een communautaire belas­
ting te heffen als verklaringen van belastingvrijdom af 
te geven. Het Hof van Justitie heeft verklaard dat deze 
handelwijze in overeenstemming is met de rechts­
voorschriften (zaken 43/84 en 111/84) en heeft 
vastgesteld dat een zelfstandige („free-lance") confe­
rentietolk geen aanspraak kan maken op de hoeda­
nigheid van personeelslid van de Gemeenschap. 
Niettemin hebben de Commissie en de administratie 
van het Hof van Justitie er thans in het kader van de 
op 1 januari 1989 van kracht geworden overeenkomst 
mee ingestemd dat de free-lance tolken onderworpen 
worden aan de ten bate van de Gemeenschappen 
ingestelde belasting (artikel 8 van de overeenkomst); 
(c) de free-lance tolken mogen slechts beschikken over 
één beroepsadres. Dit adres mag elk halfjaar worden 
gewijzigd (artikel 13 van de overeenkomst). De 
toepassing van deze bepaling is niet onderhevig aan 
een controle die hetzij de IVCT, hetzij de beheerscen-
tra te Brussel en Luxemburg de waarborg biedt dat er 
inderdaad sprake is van één beroepsadres. Opge­merkt dient te worden dat het beroepsadres de 
grondslag is voor de berekening van bepaalde 
bestanddelen van de beloning van de free-lance 
tolken. Ook bij de aanwerving zou hiermee rekening 
moeten worden gehouden. 
Overeenkomsten betreffende de vergoeding van de kosten 
12.13. De te Brussel toegepaste regelingen voor de 
vergoedingen die de instellingen betalen voor de diensten 
van de tolken die hun door de gemeenschappelijke tolken-
conferentiedienst ter beschikking worden gesteld, dateren 
van 1975 en 1976. In het algemeen gesproken zijn deze 
documenten grotendeels achterhaald door de feiten en 
voor het merendeel niet meer bruikbaar. De overeen­
komsten bevatten geen nauwkeurige uitvoeringsbepalin­
gen betreffende de berekening van de kosten van de 
tolken die bij de betrokken instellingen worden ingezet. 
Momenteel worden te Luxemburg ten aanzien van de 
free-lance tolken de werkelijke tolkenkosten betaald; ten 
aanzien van de ambtenaren die door het Parlement ter 
beschikking van de andere instellingen worden gesteld 
wordt een forfaitair bedrag betaald. Te Brussel wordt een 
globale berekening gemaakt van alle uitgaven die 
betrekking hebben op de kosten van de free-lance tolken, 
de ambtenaren, de automatiseringshulpmiddelen en de 
bijkomende kosten, en deze worden vervolgens verhaald 
door per arbeidsdag een forfaitair bedrag in rekening te 
brengen. Het door het Parlement in 1988 in rekening 
gebrachte voorlopige forfaitaire bedrag beliep 384 ECU, 
en het door de gemeenschappelijke tolken-conferentie-
dienst gehanteerde bedrag 400 ECU. Na een herbereke­
ning van de verschillende basiselementen heeft de 
gemeenschappelijke tolken-conferentiedienst dit bedrag 
met terugwerkende kracht verminderd tot 387 ECU, 
terwijl het Parlement het door hem gehanteerde bedrag 
op 388 ECU heeft vastgesteld. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 159 
Beheer van de tolkwerkzaamheden door het Parlement 
en de Commissie te Luxemburg 
12.14. De te Luxemburg bestaande situatie wordt 
gekenmerkt door de gezamenlijke betrokkenheid van het 
Parlement en de Commissie bij de aanwerving van free­
lance tolken. Nadat de free-lance tolken door de diensten 
van het Parlement zijn geselecteerd, worden zij geënga­
geerd op grond van een door beide instellingen onder­
tekende brief. Zij worden door het Parlement bij de 
vergaderingen ingezet en door de diensten van de 
Commissie betaald. Met name dient opgemerkt te 
worden dat de indienstneming van een free-lance tolk 
onderscheiden gevolgen heeft, afhankelijk van het feit of 
hij bij het Parlement of een andere instelling tewerk wordt 
gesteld. Er bestaan namelijk verschillen ten aanzien van 
het bedrag van de dagvergoeding, de verblijfkosten, de 
belasting op de beloning en de rechtsmiddelen in het geval 
van een geschil met de instellingen. Deze situatie, die 
bovendien niet nauwkeurig in een duidelijke overeen­
komst is vastgelegd, is niet rationeel en leidt tot 
discriminatie jegens de betrokkenen. Zij dient te worden 
herzien met het oog op een uniformisering van de 
beloning van de free-lance tolken en het beheer van hun 
werkzaamheden. 
COMMISSIE 
Beheer Brussel 
Nieuwe aan wending 
12.15. Daar de in de begroting opgenomen kredieten 
(post 1170, Free-lance tolken van de gemeenschappelijke 
talen- en conferentiedienst) niet worden beschouwd als 
kredieten die betrekking hebben op bezoldigingen en 
vergoedingen, kunnen zij van rechtswege worden over­
gedragen naar het volgende begrotingsjaar. Bovendien 
kunnen deze kredieten, als ontvangsten afkomstig uit 
dienstverlenende werkzaamheden, gedurende een periode 
van twee jaar opnieuw worden aangewend. 
12.16. Door de mogelijkheid van nieuwe aanwending 
kon met name de Commissie in 1988 over een aanzienlijke 
financiële reserve beschikken ten behoeve van de door de 
gemeenschappelijke tolken-conferentiedienst te Brussel 
gebruikte toewijzingen. Tegenover geraamde uitgaven 
door de gemeenschappelijke tolken-conferentiedienst van 
circa 17 Mio ECU stond in het begin van het begrotings­
jaar een bedrag van 17 Mio ECU in de vorm van in 1987 
ongebruikte en opnieuw aan te wenden ontvangsten en 
van onder post 1170 geopende kredieten (313 000 ECU). 
In de loop van het begrotingsjaar werden deze kredieten 
aangevuld met overmakingen, met name door de Raad (16,9 Mio ECU) en het Economisch en Sociaal Comité 
(2,9 Mio ECU). De gemeenschappelijke tolken-conferen­
tiedienst beschikte in 1988 derhalve over een globaal 
bedrag van 36,8 Mio ECU, waarbij het maandelijkse 
gemiddelde van de onder post 1170 beschikbare kredieten 
een bedrag van 14,7 Mio ECU beliep. 
12.17. Deze situatie is weinig doorzichtig, in aanmer­
king genomen dat op de begrotingslijn (post 1170) een 
bedrag van 313 000 ECU (ongebruikt in 1988) was 
opgenomen, maar dat het totaal aan beschikbare 
middelen van de gemeenschappelijke tolken-conferentie­
dienst uit hoofde van deze zelfde begrotingslijn in 
werkelijkheid 36,8 Mio ECU bedroeg. Hierin zou ver­
betering kunnen worden gebracht indien de betalings­
procedure bij zowel de Commissie als de schuldplichtige 
instellingen zou worden versneld. De kredieten zouden 
dan tijdens het begrotingsjaar kunnen worden gebruikt, 
terwijl een nieuwe aanwending tijdens het volgende 
begrotingsjaar en als gevolg daarvan de vorming van een 
ongebruikte kredietreserve zoveel mogelijk zou kunnen 
worden vermeden. 
Stelsel van uitgaven 
12.18. Het beheer van en de controles op het uitgaven-
stelsel (deels geautomatiseerd, zie de volgende paragraaf) 
gaven aanleiding tot de volgende opmerkingen betref­
fende de betrouwbaarheid ervan: 
(a) de door de gemeenschappelijke tolken-conferentie­
dienst verrichte registratie van de gegevens die als 
grondslag dienen voor de berekening van de beloning 
van de free-lance tolken wordt gecontroleerd door 
dezelfde personen die deze gegevens in het Safir-
systeem invoeren. Het is noodzakelijk dat de regis­
tratie- en controlewerkzaamheden gescheiden wor­
den; 
(b) de basisgegevens (aantal arbeidsdagen en de uit 
hoofde van de vergoeding van de kosten ver­
schuldigde bedragen) worden door de gemeenschap­
pelijke tolken-conferentiedienst doorgezonden aan 
de voor de uitgaven verantwoordelijke ordonnateurs-
dienst, die deel uitmaakt van een ander Directoraat-
generaal. De betalingsopdracht wordt vervolgens aan 
de financieel controleur gezonden. In het kader van 
deze procedure wordt geen enkel bewijsstuk aan de 
ordonnateursdienst toegezonden, die dus niet in staat 
is zijn verplichtingen met betrekking tot de controle 
op het bestaan, de aantoonbaarheid en het bedrag 
van de vorderingen na te komen; 
(c) de financieel controleur heeft zich in het verleden 
beperkt tot het verrichten van een controle op de 
werking van de beheersdienst en de ordonnateurs­
dienst, en controleert geen bewijsstukken bij het 
verlenen van een visum voor de betalingsopdrachten. 
Bovendien wordt geen enkele bijzondere controle 
uitgevoerd. 
Informaticatoepassingen 
12.19. Terzake van de informaticatoepassingen kan 
worden opgemerkt dat het Safir-systeem, dat voor het 
beheer van de vergaderzalen, de tewerkstelling van tolken 
bij vergaderingen en het voorbereiden van de betalings­
verrichtingen wordt gebruikt, niet meer geheel voldoet 
160 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
aan de behoeften van de dienst, met name niet waar het 
het prestatievermogen van het systeem betreft. Bovendien 
is het systeem niet erg toegankelijk en is de indeling van de 
gegevens op de beeldschermen ingewikkeld en weinig 
duidelijk. Het samenstellen van een groep tolken met 
behulp van alleen het Safir-systeem wordt zodoende een 
zeer gecompliceerde aangelegenheid, hetgeen samen met 
de tekortschietende reactietijd tot ernstige ongemakken 
leidt. 
12.20. Een ernstige tekortkoming van het voor de 
beloning van de free-lance tolken gebruikte Apex-systeem 
is dat één en dezelfde tolk in twee verschillende 
gegevensbestanden wordt opgenomen, al naar gelang van 
het beheerscentrum (Brussel of Luxemburg). Deze 
situatie heeft tot gevolg dat de beide centra niet kunnen 
beschikken over op dezelfde persoon betrekking hebben­
de gegevens die in het andere deel van het systeem zijn 
opgenomen, en dat er geen mogelijkheid is de beschikbare 
informatie te combineren. 
12.21. Met betrekking tot de uitwisselbaarheid van 
gegevens tussen het Safir- en het Apex-systeem dient met 
name te worden opgemerkt dat de door het Safir-systeem 
berekende en aan het Apex-systeem doorgegeven bedra­
gen niet vergelijkbaar zijn met de door het laatstgenoem­
de systeem gemaakte berekeningen van de aan de free­
lance tolken verschuldigde bedragen, hetgeen een contro­
le van de door Safir aan Apex overgedragen gegevens 
onmogelijk maakt. Bovendien heeft de gemeenschappelij­
ke tolken-conferentiedienst, die verantwoordelijk is voor 
het beheer van Safir, geen rechtstreekse toegang tot de in 
Apex opgeslagen gegevens over de aan elke tolk betaalde 
bedragen. 
Beheer Luxemburg 
Door de Commissie betaalde voorschotten 
12.22. Geconstateerd werd dat de procedure voor de 
verrekening van de aan de free-lance tolken betaalde 
voorschotten met aanzienlijke vertraging gepaard ging. 
Zo moest op 30 september 1988 nog een bedrag van circa 
75 000 ECU aan voorschotten die vóór het begrotingsjaar 
1988 waren toegekend, worden verrekend. 
Verblijfkosten 
12.23. Terwijl bij het beheer van de gemeenschappelijke 
tolken-conferentiedienst te Brussel slechts in een enkel 
geval werd geconstateerd dat werd afgeweken van het 
principe dat de free-lance tolken geen verblijfkosten, die 
normaliter inbegrepen zijn in de dagvergoeding, vergoed 
krijgen, keurde het beheerscentrum te Luxemburg in 
1988 1 277 afwijkingen goed, op in totaal 3 150 hotelover­
nachtingen voor alle tolken die bij de te Luxemburg 
gevestigde instellingen tewerk waren gesteld. Met de 1 950 door de Commissie voor vergaderingen van haarzelf, van 
het Hof van Justitie en van de Rekenkamer goedgekeurde 
overnachtingen was een bedrag van circa 120 000 ECU 
gemoeid. In aanmerking genomen dat de vergaderingen 
van deze instellingen bijna uitsluitend te Luxemburg 
plaatsvinden en dat in de dagvergoeding reeds rekening is 
gehouden met de verblijfkosten, zou de Commissie erop 
toe moeten zien dat deze afwijkingen slechts worden 
toegestaan in uitzonderlijke gevallen die voldoende 
gerechtvaardigd zijn. 
PARLEMENT 
12.24. In aanvulling op de hiervoor gemaakte algemene 
opmerkingen (paragrafen 12.12 — 12.14) gaf het beheer 
van de werkzaamheden van de als ambtenaar of tijdelijk 
functionaris aangestelde tolken en van de free-lance 
tolken bij het Parlement aanleiding tot de onderstaande 
specifieke opmerkingen. 
Ontbreken van automatiseringshulpmiddelen ten behoeve 
van het beheer 
12.25. Ofschoon de Commissie al in 1976 een begin 
maakte met de ontwikkeling van een informaticatoepas­
sing voor het beheer van de tolkwerkzaamheden, ving het 
Europese Parlement pas in 1984 aan met een eigen 
automatiseringsproject. In 1988 was alleen het systeem 
dat betrekking had op het beheer van de zalen en 
vergaderingen operationeel. Dit heeft de volgende 
consequenties: 
(a) het beheer van de tolkwerkzaamheden moet manueel 
geschieden, onder verantwoordelijkheid van negen 
afdelingshoofden, bijgestaan door een coördinatie­
team. Na automatisering zou een team van program­
meurs zich met het beheer kunnen belasten; 
(b) door het ontbreken van automatiseringshulpmidde­
len is het moeilijk free-lance tolken te selecteren op 
grond van hun kwalificaties en opleiding of op basis 
van aanwervingskosten; 
(c) de algemene controle op de werkzaamheden, het 
personeel en de middelen van de dienst schiet tekort. 
In dit verband dient erop gewezen te worden dat er 
bepaalde tekortkomingen bestaan ten aanzien van de 
tewerkstelling van tolken die als ambtenaar of 
tijdelijk functionaris in dienst zijn. Uit een onderzoek 
naar de tewerkstelling van deze tolken in de maand 
november 1988 bleek dat 21 % van hun arbeidstijd 
(dat wil zeggen 522 werkdagen of 27 manmaanden) 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 161 
niet verantwoord kon worden. De arbeidstijd werd 
voor 71 % in beslag genomen door tolkwerkzaam-
heden, wacht- of reistijden, voor 5 % door verlof, 
voor 1 % door afwezigheid wegens ziekte en voor 
2 % door beroepsopleiding. 
Dagvergoedingen 
12.26. De bij het Parlement tewerkgestelde free-lance 
tolken ontvangen een dagvergoeding die hoger is dan die 
welke door bij de andere instellingen tewerkgestelde free­
lance tolken wordt ontvangen. Op deze laatsten zijn, zoals 
in de met de IVCT gesloten overeenkomst is bepaald, de 
statutaire bedragen van toepassing, terwijl het Parlement 
tot hogere bedragen heeft besloten (te Brussel bij 
voorbeeld 3 954 BFR, vergeleken met een normaal 
bedrag van 3 625 BFR). 
RAAD 
12.27. De bij de Raad steeds toenemende behoefte aan 
tolken heeft ertoe geleid dat deze instelling in 1988 de 
Commissie 44 594 arbeidsdagen heeft vergoed (40 948 
arbeidsdagen in 1987 en 39 501 in 1986). Krachtens de 
geldende regelingen met de Commissie, kan de Raad elke 
maand over een vast aantal tolken beschikken. Daarnaast 
worden extra tolken ingezet om tijdens alle vergaderingen 
in de behoefte aan tolken te kunnen voorzien. 
12.28. Van de in totaal 44 594 betaalde arbeidsdagen 
vergoedde de Raad de Commissie 6 549 arbeidsdagen 
(dat wil zeggen 15 % van het totaal) waar geen prestaties 
tegenover stonden als gevolg van de annulering van 
vergaderingen. In dit verband dient tevens te worden 
opgemerkt dat het aantal geannuleerde arbeidsdagen in 
werkelijkheid nog groter is, gezien het feit dat deze 
arbeidsdagen slechts in rekening worden gebracht 
wanneer de gemeenschappelijke tolken-conferentiedienst 
de tolken niet elders heeft kunnen inzetten. De geraamde 
kosten van deze arbeidsdagen belopen 2,6 Mio ECU. 
Opgemerkt dient te worden dat het secretariaat van de 
Raad sedert 1981 geen gebruik meer heeft gemaakt van de 
in de overeenkomst met de Commissie voorziene 
mogelijkheid om met inachtneming van een termijn van 
vier weken te verzoeken om een vermindering van het 
aantal tolken, hetgeen gedurende de vakantiemaanden 
gemakkelijk gedaan zou kunnen worden (januari: 881 
geannuleerde en betaalde arbeidsdagen, juli: 923, augus­
tus: 1 214, december: 728). 
12.29. Ten aanzien van de begroting dient te worden 
opgemerkt dat de Raad in 1988 een bedrag van 2,2 Mio 
ECU ten laste van de kredieten van het begrotingsjaar 
heeft gebracht ter dekking van uitgaven in het begrotings­
jaar 1987 (dat wil zeggen 14% van de voor 1988 
goedgekeurde kredieten). Deze boeking van uitgaven op 
de begroting van het volgende begrotingsjaar is in strijd 
met het beginsel van de eenjarige begroting. ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
12.30. In 1988 gebruikte het Economisch en Sociaal 
Comité een deel van de kredieten (3,4 Mio ECU), 
namelijk een bedrag van 0,4 Mio ECU, voor de betaling 
van de kosten van tolkwerkzaamheden gedurende de 
maanden november en december 1987. Deze handelwijze, 
die in strijd is met het beginsel van de eenjarige begroting, 
staat des te meer open voor kritiek daar aan het eind van 
het begrotingsjaar 1987 een saldo van 0,2 Mio ECU 
verviel doordat er niet tijdig door de verantwoordelijke 
ordonnateur een betalingsverplichting voor werd aange­
gaan. 
12.31. Begin 1989 gebruikte het Economisch en Sociaal 
Comité van het begrotingsjaar 1988 overgedragen 
kredieten voor de betaling van andere, op 1987 betrek­
king hebbende uitgaven, hetgeen in strijd was met het 
beginsel van de eenjarige begroting. Een door de 
Commissie op 1 juli 1988 in rekening gebracht bedrag van 
0,1 Mio ECU werd door de ordonnateur pas op 13 
februari 1989 betaalbaar gesteld, de dag daarop door de 
financieel controleur van een visum voorzien en ten laste 
gebracht van de kredieten voor het begrotingsjaar 1988. 
Conclusies en aanbevelingen 
12.32. Het thans door de instellingen gevoerde beheer 
van de tolkwerkzaamheden is complex van aard en in 
verschillende opzichten vatbaar voor verbetering. Vanuit 
dat oogpunt lijkt het wenselijk de volgende conclusies en 
aanbevelingen te formuleren. 
12.33. De Kamer heeft geconstateerd dat artikel 8 van 
de door de instellingen met de Internationale vereniging 
van conferentietolken (IVCT) gesloten overeenkomst 
bepaalt dat de bezoldiging van de free-lance tolken 
onderworpen is aan de communautaire belastingheffing 
(zie paragraaf 12.12 b). Deze bepaling is in strijd met 
artikel 13 van het Protocol betreffende de voorrechten en 
immuniteiten van de Europese Gemeenschappen en dient 
bijgevolg te worden herzien. 
12.34. Bij de beide beheerscentra blijken verschillende 
methoden voor de raming van de kosten van de door de 
tolken gepresteerde arbeidsdagen in gebruik te zijn. De 
instellingen dienen er derhalve naar te streven deze 
methoden te harmoniseren en te coördineren teneinde 
rekening te kunnen houden met alle met de tolkwerk­
zaamheden gepaard gaande kosten en zodoende de 
doorzichtigheid en een rechtvaardige verdeling van de 
uitgaven te waarborgen. 
12.35. De bij het beheerscentrum te Luxemburg be­
staande situatie, die gekenmerkt wordt door een geza­
menlijk beheer van het Parlement en de Commissie, zou 
door de betrokken instellingen opnieuw moeten worden 
bestudeerd, met name met het oog op een uniformisering 
van de aanstellingsvoorwaarden van de free-lance tolken 
en het beheer. 
162 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
12.36. De uitvoering van de begroting terzake van de 
uitgaven van de Commissie te Brussel is niet doorzichtig 
en leidt tot een te grote beschikbaarheid van kredieten. In 
het kader van een rationalisering van de middelen zouden 
deze kredieten in één afdeling van de begroting kunnen 
worden opgenomen en dienovereenkomstig worden 
beheerd. 
12.37. Met betrekking tot de bij het beheer en het 
uitgavenstelsel gebruikte automatiseringshulpmiddelen 
werd geconstateerd dat de invoering van nieuwe concep­
ten in het Safir-systeem moeilijkheden oplevert en dat 
wijzigingen van deze aard een grondige herziening van de 
software en de organisatie van het centrale gegevensbe­
stand vereisen. Ofschoon het Apex-systeem voldoet, dient 
het een aantal specifieke aanpassingen te ondergaan. 
HUISHOUDELIJKE UITGAVEN 
Gemeenschappelijk stelsel van 
ziektekostenverzekering 
Inleiding 
12.38. De Kamer heeft besloten een controle te 
verrichten op het gemeenschappelijk stelsel van ziekte­
kostenverzekering voor de Europese instellingen. Het 
onderzoek van dit stelsel had betrekking op de werking 
ervan en op het financieel beheer. 
12.39. De juridische grondslag van de ziektekostenver­
zekering wordt gevormd door titel V, hoofdstuk 2 van het 
Statuut van de ambtenaren van de Europese Gemeen­
schappen. Artikel 72 bevat de regels en grondbeginselen 
van de werking van het stelsel. Een uitvoeringsregeling 
betreffende dit artikel van het Statuut werd in gemeen 
overleg door de instellingen van de Gemeenschappen 
vastgesteld. 
Organisatie en werking van het stelsel 
12.40. Krachtens de geldende regeling waarborgt het 
stelsel, dat buiten de communautaire begroting om wordt 
beheerd, aan de rechthebbenden de vergoeding van de ten 
gevolge van ziekte, ongeval of zwangerschap en bevalling 
gemaakte kosten, alsmede de uitkering van een ver­
goeding voor begrafeniskosten. 
12.41. Rechthebbenden zijn de aangeslotenen en de uit 
hunnen hoofde verzekerden. De verschillende recht­hebbenden (ambtenaren, gewezen ambtenaren, degenen 
die een pensioen ontvangen, tijdelijke functionarissen, 
leden van de instellingen, enz.) zijn omschreven in de 
artikelen 2, 3 en 4 van de regeling. 
In 1988 bedroeg het aantal aangeslotenen 26 217 
personen (van wie 1 533 werkzaam waren bij de Europese 
Scholen) op een totaal van 62 279 rechthebbenden. 
12.42. Voor de werking van het stelsel wordt zorg 
gedragen door een Beheerscomité, een Centraal Bureau, 
afwikkelingsbureaus en een Medische Raad. 
(a) het Beheerscomité is een interinstitutioneel orgaan 
dat uit achttien leden is samengesteld, die de 
instellingen en het personeel vertegenwoordigen. Het 
comité heeft tot taak zorg te dragen voor de uniforme 
toepassing van de regeling, de financiële situatie van 
het stelsel te onderzoeken, eenjaarverslag op te stellen 
over de financiële situatie en de instellingen voorstel­
len of aanbevelingen te doen. Het brengt tevens advies 
uit in de in de regeling bedoelde gevallen; 
(b) het Centraal Bureau, dat verbonden is aan de 
Commissie, heeft tot taak de werkzaamheden van de 
afwikkelingsbureaus te coördineren en te controle­
ren. Het bureau voert het secretariaat van het 
Beheerscomité en verricht alle statistische studies of 
alle analyses die noodzakelijk zijn om het Beheersco­
mité bij te staan in de uitvoering van zijn taken; 
(c) de voornaamste taak van de afwikkelingsbureaus is 
de afwikkeling van de aanvragen om vergoeding van 
ziektekosten die door de aangeslotenen zijn inge­
diend. Zij onderhouden tevens het contact met de 
raadgevend arts en brengen de in de regeling bedoelde 
adviezen uit; 
(d) de Medische Raad verleent bijstand aan de andere 
organen en heeft een louter adviserende taak. 
Bovendien zijn aan de Commissie bij uitsluiting een 
aantal bevoegdheden toegekend, zoals de instelling of 
opheffing van afwikkelingsbureaus, de inontvangstne-
ming van de bijdragen, de verstrekking van de betalings­
opdrachten en de controle daarop, het voeren van de 
boekhouding buiten de begroting om en het beheer en de 
belegging van de uit het stelsel voortvloeiende over­
schotten. 
12.43. De financiering van het stelsel wordt hoofdzake­
lijk (voor 91,2 %) gewaarborgd door de bijdragen van de 
instellingen en andere communautaire organen en de 
aangeslotenen. Het huidige bedrag is vastgesteld op 
4,05 % (2,70 % voor de instellingen en 1,35 % voor de 
aangeslotenen) van de basissalarissen, basispensioenen en 
aan de inhouding van een bijdrage onderworpen ver­
goedingen. De overige ontvangsten van het stelsel bestaan 
uit de rente op de beleggingen (8,7 %) en de terugbetalin­
gen door derden (0,1 %). 
In het begrotingsjaar 1988 bedroegen de ontvangsten 
1 898 Mio BFR (43,6 Mio ECU) en de uitgaven 
2 167 Mio BFR (49,8 Mio ECU). Ten aanzien van de 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 163 
uitgekeerde vergoedingen kan worden opgemerkt dat de 
kosten voor tandheelkundige behandeling de grootste 
uitgavenpost vormden en een bedrag van 419 Mio BFR 
beliepen, ofwel 20,41 % van de totale vergoedingen, 
terwijl de kosten van ziekenhuisopneming, om slechts één 
belangrijke post te noemen, slechts 7,79 % bedroegen. De 
overige categorieën namen een positie tussen deze beide 
uitersten in: ernstige ziekten (19,38%), radiologisch 
onderzoek, analyses, laboratoriumonderzoek en andere 
middelen tot het stellen van diagnosen (10,83 %), 
geneesmiddelen (10,50 %), consulten en visites (9,87 %). 
Financieel beheer van het stelsel 
Verloop van de uitgaven en ontvangsten 
12.44. Uit een bestudering van de jaarlijkse uitgaven en 
ontvangsten van het stelsel in de begrotingsjaren 1980-
1988 bleek dat de totale ontvangsten (bijdragen, rente op 
beleggingen en terugbetalingen door derden), die in 1982 
een stijging van 18 % ten opzichte van het vorige jaar te 
zien hadden gegeven, in het begrotingsjaar 1988 slechts 
met een geraamd percentage van 6,4 waren gestegen. De 
gemiddelde stijging van de ontvangsten over de betrok­
ken periode werd geraamd op 7,7 % per jaar. Het verloop 
van de uitgaven vertoonde gedurende de betrokken 
periode (1980-1988) daarentegen een stijging die varieer­
de van circa 22 % in 1982 tot 8,6 % in 1988 ten opzichte 
van de voorafgaande begrotingsjaren. De gemiddelde 
jaarlijkse stijging van het totaal aan uitgaven van het 
stelsel werd geraamd op 14,9 %. 
Financiële resultaten van het stelsel 
12.45. Het verloop van de statutaire ontvangsten 
(bijdragen en terugbetalingen door derden) en van de 
uitgaven leidde in 1983 voor het eerst tot een tekort voor 
het stelsel als geheel, en wel voor een bedrag van 131 Mio 
BFR (2,8 Mio ECU). Dit tekort werd voornamelijk 
veroorzaakt door de aanpassing van de bijdragen per 1 
augustus 1983 (vermindering met 10 %), de verhoging 
van het vergoedingspercentage (van 80 % tot 85 %) voor 
een groot aantal ziektekosten en de invoering van het 
systeem van preventief onderzoek, dat 38 Mio BFR 
(0,8 Mio ECU) kostte. Dank zij de rente op de beleggin­
gen bleef de financiële situatie van het stelsel positief tot 
aan het begrotingsjaar 1985, waarna de exploitatiereke­
ning een negatief saldo ging vertonen (een geraamd 
verwacht tekort van 10 Mio BFR ofwel 0,2 Mio ECU). 
Op grond van de op 28 februari 1989 vastgestelde 
rekeningen van het stelsel wordt het verwachte tekort 
voor de begrotingsjaren 1986, 1987 en 1988 geraamd op 
respectievelijk 140 Mio BFR (3,2 Mio ECU), 211 Mio 
BFR (4,8 Mio ECU) en 269 Mio BFR (6,2 Mio ECU) zodat het cumulatieve tekort over de vier begrotingsjaren 
(1985,1986,1987 en 1988) 630 Mio BFR (14,4 Mio ECU) 
zal bedragen. Deze kentering in de financiële situatie laat 
zich verklaren door het feit dat sedert 1983 de uitgaven 
van het stelsel tenminste twee keer sneller zijn gestegen 
dan de ontvangsten, met inbegrip van de rente op 
beleggingen. 
12.46. Voor 1990 kan een cumulatief exploitatietekort 
van 1 600 Mio BFR (36,8 Mio ECU) worden verwacht, 
terwijl de reserves van het stelsel op dat tijdstip slechts 
circa 920 Mio BFR (21,1 Mio ECU) zullen bedragen 
indien geen corrigerende maatregelen worden getroffen. 
Het exploitatietekort voor het begrotingsjaar 1990 zal 
overeenkomen met ongeveer 30 % van de statutaire 
ontvangsten en 22 % van de uitgaven van het stelsel. 
Indiening van de rekeningen 
12.47. Krachtens de geldende regeling moet de Com­
missie een driemaandelijks kasoverzicht opmaken en dit 
aan de andere instellingen en het Beheerscomité toezen­
den (artikel 26). Het Beheerscomité heeft tot taak deze 
kasoverzichten te onderzoeken en een gedetailleerd 
jaarverslag op te stellen over de financiële situatie. 
12.48. De jaarlijks door het Beheerscomité ingediende 
rekeningen (exploitatierekening en balans) zijn meerjari­
ge rekeningen van voorlopige aard die een raming voor de 
drie laatste begrotingsjaren bevatten. 
12.49. De definitieve cijfers betreffende een begrotings­
jaar worden pas na tenminste drie jaar bekendgemaakt. 
Dit laat zich als volgt verklaren: 
(a) voor de boeking van de diverse verrichtingen en de 
aanwijzing van de uitgaven op het begrotingsjaar is 
het tijdstip van de medische behandeling doorslag­
gevend en niet dat van de aanvraag om vergoeding of 
van betaling; 
(b) bovengenoemde situatie wordt veroorzaakt doordat 
het recht op vergoeding van de ziektekosten pas na 
lange tijd vervalt. Deze periode, die in artikel 13 van 
de regeling is vastgelegd, bedraagt in de praktijk 12-
18 maanden voor de indiening van aanvragen om 
normale vergoedingen en meer dan twee en een half 
jaar voor aanvragen om bijzondere vergoedingen, 
nog afgezien van de vertraging die in gevallen van 
twijfel optreedt (aanvragen om vergoeding die om 
enigerlei reden bij de afwikkelingsbureaus blijven 
liggen). 
12.50. Uit een bestudering van de rekeningen van het 
stelsel over de vier laatste begrotingsjaren bleek dat de 
ramingen van zowel de ontvangsten als de aan het eind 
van elk begrotingsjaar nog verschuldigde uitgaven, die 
164 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
een aanzienlijke invloed hebben op de financiële resulta­
ten van het stelsel, niet gegrond waren. Als voorbeeld kan 
de op 29 februari 1988 vastgestelde definitieve begroting 
voor 1984 dienen, waarin een overschot van 56,2 Mio 
BFR (1,3 Mio ECU) was opgenomen, terwijl de op 28 
februari 1985 vastgestelde voorlopige begroting voor 
hetzelfde begrotingsjaar een geraamd tekort van 
50,4 Mio BFR (1,1 Mio ECU) vermeldde. 
12.51. Een bestudering van de aan de aangeslotenen 
uitgekeerde, maar nog niet verrekende voorschotten 
bracht gevallen aan het licht die betrekking hadden op 
voorgaande begrotingsjaren (1985, 1984 en zelfs 1983). 
Deze tegoeden van het stelsel schijnen voor de afsluiting 
van de rekeningen niet regelmatig te zijn gecontroleerd en 
vereffend. Het afwikkelingsbureau te Luxemburg heeft 
voorschotten uitgekeerd die waarschijnlijk niet meer 
kunnen worden teruggevorderd. Bovendien zijn in de 
geldende regeling geen bepalingen opgenomen betref­
fende de inning van de betrokken vorderingen of de 
verjaring ervan. 
12.52. Teneinde te komen tot een duidelijker en 
inzichtelijker indiening van de begroting van het stelsel 
zou een wijziging ervan wenselijk zijn, in die zin dat de 
bedragen in meer uitgewerkte vorm worden opgenomen 
(bij voorbeeld een meer gedetailleerde analyse van het 
bedrag van de beschikbare middelen, verrekening van de 
kasrekeningen met de tussenrekening van de Commissie, 
daar het stelsel niet over een eigen kas beschikt, indiening 
in analytische vorm van de tussenrekeningen, enz.). 
Goedkeuring van de rekeningen van het stelsel 
12.53. Het doorgaans in de maand juni van elk jaar 
door het Beheerscomité opgestelde jaarverslag is het enige 
boekhoudkundige document waarin de financiële situatie 
van het stelsel tot uiting komt. Aangezien het hier een 
interinstitutioneel stelsel betreft dat buiten de begroting 
om wordt beheerd, is de kwestie van de goedkeuring van 
de rekeningen voorgelegd aan de hoofden van adminis­
tratie. 
Bij gebreke van formele bepalingen ten aanzien van de 
kwijting van de jaarverslagen over de financiële situatie 
van het gemeenschappelijk stelsel van ziektekostenver­
zekering, zijn de hoofden van administratie overeen­
gekomen dat kwijting geacht wordt verleend te zijn indien 
de Commissie — waaraan de jaarverslagen worden 
toegezonden en die toezicht op het stelsel houdt — geen 
bezwaren uit ten aanzien van deze documenten. 12.54. De middelen waarover het stelsel beschikt zullen 
binnenkort een bedrag van 50 Mio ECU overschrijden. 
Derhalve dient te worden overwogen of er geen formele 
kwijtingsprocedure zou moeten worden vastgesteld. 
Opmerkingen over de organisatie van het stelsel 
Bevoegdheden van de verschillende organen 
12.55. De administratie van het gemeenschappelijk 
stelsel van ziektekostenverzekering van de instellingen 
van de Europese Gemeenschappen is krachtens de 
geldende regeling toevertrouwd aan de Commissie (DG 
IX-C-1), de verschillende organen van het stelsel en de 
administraties van de instellingen (het tot aanstelling 
bevoegd gezag en de hoofden van administratie). 
12.56. Deze structuur blijkt niet op het besluitvormings­
proces afgestemd te zijn en bemoeilijkt de rol van het 
Beheerscomité, ondanks het feit dat dit comité door zijn 
interinstitutionele samenstelling het meest representatie­
ve orgaan van de betrokkenen (aangeslotenen en 
communautaire instellingen) is. 
Samenstelling van het Beheerscomité 
12.57. Geconstateerd werd dat bepaalde personeelsle­
den van de organen (centraal bureau, afwikkelings­
bureaus) van het stelsel tot lid of plaatsvervangend lid van 
het Beheerscomité waren benoemd. Aangezien het 
Beheerscomité zeer dikwijls wordt bijeengeroepen om 
advies uit te brengen over besluiten van de afwikkelings­
bureaus (bij voorbeeld in geval van klachten van 
ambtenaren), dient de deelneming van deze personeelsle­
den, en met name van functionarissen van de afwikke­
lingsbureaus en hun hiërarchische superieuren, aan de 
werkzaamheden van het comité in de hoedanigheid van 
lid te worden heroverwogen. Dit klemt des te meer daar 
laatstgenoemden terzake van de betaalbaarstelling als 
ordonnateur optreden en door hun werkzaamheden voor 
het Beheerscomité tevens belast zijn met de taak zorg te 
dragen voor de uniforme toepassing van de regeling 
(artikel 18, lid 6, sub a). 
Bij de afwikkelingsbureaus tewerkgesteld personeel 
12.58. Tijdens de controle werd geconstateerd dat 15 
ambtenaren door de andere Europese instellingen bij de 
afwikkelingsbureaus te Brussel en Luxemburg waren 
tewerkgesteld in verband met de steeds groeiende 
werklast van de bureaus. De werkzaamheden van de 
betrokken personeelsleden werden verricht onder de 
hiërarchische verantwoordelijkheid van de afwikkelings­
bureaus, d.w.z. de Commissie, al maakten zij adminis­
tratief gezien deel uit van hun oorspronkelijke instelling. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 165 
12.59. Deze praktijk brengt problemen met zich mee op 
het vlak van het beheer en leidt tot bepaalde situaties die 
niet met de voorschriften overeenkomen: 
(a) de regeling bevat geen bepalingen voor de tewerk­
stelling van de betrokken ambtenaren bij de afwikke­
lingsbureaus en bovendien geschiedt deze tewerk­
stelling niet overeenkomstig de bepalingen van het 
Statuut waarin de detachering van ambtenaren is 
geregeld (artikelen 37-39); 
(b) het feit dat ambtenaren tijdelijk bij een andere 
instelling zijn ingedeeld, staat een goede werking van 
de afwikkelingsbureaus, met name dat te Luxemburg, 
in de weg en bemoeilijkt de integratie van deze 
ambtenaren in een nieuwe arbeidsomgeving. Er doen 
zich derhalve bepaalde problemen voor, bij voorbeeld 
ten aanzien van het door hun oorspronkelijke 
instelling opgestelde beoordelingsrapport, terwijl het 
feit dat personeelsleden die bij de afwikkelings­
bureaus met dezelfde taken belast zijn in rang 
verschillen tot hiërarchische conflicten leidt; 
(c) het aantal en de kwalificaties van de ambtenaren die 
bij de afwikkelingsbureaus te werk worden gesteld 
zijn niet onderworpen aan een voorafgaande goed­
keuring door de Commissie, die verantwoordelijk is 
voor de afwikkelingsbureaus. 
12.60. Het spreekt vanzelf dat, indien de tewerkstelling 
van personeel bij de afwikkelingsbureaus door de andere 
instellingen moet voortduren, de positie van deze 
personeelsleden in het kader van de bepalingen van het 
Statuut dient te worden geregeld. Bovendien moeten er in 
gemeen overleg criteria betreffende het aantal, de 
administratieve situatie en de kwalificaties van deze 
personeelsleden door de Commissie en de andere 
instellingen worden vastgesteld. Opgemerkt dient te 
worden dat er een raakvlak bestaat tussen deze kwestie en 
de huishoudelijke kosten van het stelsel, en meer in het 
bijzonder de verdeling van deze kosten over de instel­
lingen. 
Centralisatie en decentralisatie van de taken van de 
afwikkelingsbureaus 
12.61. De regeling betreffende de dekking van de 
ziektekosten van de ambtenaren van de Europese 
Gemeenschappen (artikel 20) bepaalt dat de afwikke­
lingsbureaus door de Commissie worden ingesteld of 
opgeheven. Dit betekent dat alleen de Commissie 
verantwoordelijk is voor de afwikkelingsbureaus. Gecon­
stateerd werd dat taken waarmee de onder de ver­
antwoordelijkheid van de Commissie vallende afwikke­
lingsbureaus waren belast, desalniettemin werden ver­
richt door de diensten van andere instellingen (Parlement, 
Raad en Hof van Justitie). 
12.62. Nog afgezien van het feit dat er in bepaalde 
gevallen dubbel werk werd gedaan, leidde deze situatie tot 
problemen met betrekking tot de wettigheid van de 
verrichte handelingen (deze werden namelijk verricht 
door diensten die geen deel uitmaken van de afwikke­
lingsbureaus en terzake niet gemachtigd zijn). Ook zijn alleen de in de afwikkelingsbureaus en het Centraal 
Bureau werkzame personeelsleden gebonden door het 
medisch geheim (artikel 20, lid 4, van de regeling). De 
andere personeelsleden zijn daar niet door gebonden. 
12.63. Indien de Commissie het nodig acht de taken van 
de afwikkelingsbureaus te decentraliseren, dient dat op 
legale wijze (delegatie van bevoegdheden) te geschieden 
en dient zij zorg te dragen voor een goede coördinatie en 
voor het toezicht op de wettigheid en regelmatigheid van 
de handelingen. 
Systeem van inschrijving van de aangeslotenen 
12.64. Krachtens artikel 21 van de regeling worden „de 
rechthebbenden ingeschreven bij het Centraal Bureau en 
bij een afwikkelingsbureau". 
12.65. Uit een onderzoek naar het systeem van inschrij­
ving van de rechthebbenden van het stelsel bleek dat: 
(a) een dergelijk autonoom systeem bij het Centraal 
Bureau van het stelsel ontbrak; 
(b) het systeem van inschrijving van de rechthebbenden 
tussen de afwikkelingsbureaus onderling verschilde. 
Bij wijze van voorbeeld kan worden vermeld dat 
gegevensbestanden soms met de hand werden bijge­
houden, dat ze soms waren geautomatiseerd en dat 
soms van beide methoden gebruik werd gemaakt. 
12.66. Het bijwerken van de individuele gegevens van de 
rechthebbenden was afhankelijk van het gebruikte 
systeem. Bij de niet-geautomatiseerde gegevensbestanden 
(Luxemburg, Ispra) werden de wijzigingen schriftelijk 
door de administratie van de betrokken instellingen aan 
de afwikkelingsbureaus medegedeeld. Bij de andere, 
„geautomatiseerde" systemen werden de wijzigingen en 
de nieuwe inschrijvingen door de administratie van de 
instellingen zelf in het systeem ingevoerd. 
Te Luxemburg werd geen controle uitgevoerd op de 
juistheid en volledigheid van het gegevensbestand. Te 
Ispra bleek uit een recente bijwerking van de gegevens dat 
er een aantal afwijkingen bestond tussen het niet-
geautomatiseerde systeem van het afwikkelingsbureau en 
het geautomatiseerde systeem van de administratie. 
12.67. De hierboven beschreven situatie toont duidelijk 
aan dat de fundamentele controle van de gegevens van de 
rechthebbenden, voordat wordt overgegaan tot de 
afwikkeling van de aanvragen om vergoeding van 
ziektekosten, in kwalitatief opzicht niet bij alle afwikke­
lingsbureaus van hetzelfde niveau is; de bureaus verlaten 
zich volledig op de administraties van de instellingen voor 
alle gegevens betreffende de situatie van de recht­
hebbenden van het stelsel. 
166 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Controle op de ontvangsten van het stelsel 
12.68. De bijdragen worden regelmatig door de instel­
lingen aan de Commissie overgemaakt. Noch door de 
Commissie, noch door het stelsel wordt enige controle 
verricht op het percentage en de juistheid van de 
overgemaakte bedragen. Sinds begin 1982 is het beheer 
van de beleggingen van het stelsel toevertrouwd aan DG 
XVIII (Krediet en investeringen), krachtens de bepalin­
gen die overeengekomen zijn tussen het hoofd van het 
Centraal Bureau van het stelsel en het hoofd van de 
afdeling „Opgenomen leningen en thesaurie" van DG 
XVIII. Het bedrag van de ontvangen rente wordt 
maandelijks meegedeeld aan de rekenplichtige van de 
Commissie en aan de bevoegde organen van het stelsel. 
Opgemerkt dient te worden dat in de geldende regeling 
geen bepalingen zijn opgenomen betreffende betalings­
opdrachten en de controle van de ontvangsten. 
Door het stelsel verrichte betalingen 
12.69. In artikel 24 van de regeling is bepaald dat het 
financieel reglement van toepassing is op de betalingen 
van het stelsel. De gebruikte procedures verschillen, al 
naargelang het gaat om vergoedingen van ziektekosten 
(circa 95,4 % van het totaal), bijzondere vergoedingen 
(circa 1,1 % van het totaal) of kosten voor preventief 
onderzoek (circa 3,4 %). 
12.70. Ten aanzien van de door de verschillende 
afwikkelingsbureaus verrichte controles op de vergoeding 
van ziektekosten werden afwijkende procedures en 
tekortkomingen geconstateerd: 
(a) bij het afwikkelingsbureau te Brussel werden de 
dagelijkse vaststelling van de vergoedingen (fouten-
lijst) en de weekoverzichten gecontroleerd. Een 
controle op alle aanvragen om vergoeding die hoger 
waren dan 20 000 BFR werd verricht door de 
financiële sector van afdeling DG IX-C-1; 
(b) bij het afwikkelingsbureau te Luxemburg werd pas 
begin 1988 een systematische dagelijkse en wekelijkse 
controle op de vergoedingen ingevoerd; 
(c) te Ispra bleef de controle bij het afwikkelingsbureau 
beperkt tot de dagelijkse vaststelling van de ver­
goedingen, voorafgaande aan de door het rekencen­
trum van de vestiging verwezenlijkte codering van de 
gegevens; 
(d) bij de Raad werden alle vergoedingen systematisch 
gecontroleerd; 
(e) ten slotte werd vastgesteld dat in het organisatie­
schema van de afwikkelingsbureaus de functie „controleur" ontbrak en dat het bestaande auto­
matiseringssysteem, met uitzondering van dat van de 
Raad, geen controlemechanismen bevatte waarmee 
bij voorbeeld voorkomen kon worden dat dezelfde 
vergoeding tweemaal werd uitbetaald. 
12.71. Het is duidelijk dat een verbetering en een 
systematisering van de controle op de vergoedingen 
noodzakelijk is, met name tijdens de vaststelling van het 
bedrag van de vergoedingen, de dagelijkse codering van 
de gegevens die op de aanvragen om vergoeding 
betrekking hebben en het opstellen van het weekover­
zicht, voordat tot betaling wordt overgegaan. 
12.72. Een andere vorm van controle voor deze 
uitgaven is de „gerichte" controle. Met behulp van deze 
methode zouden periodieke controles op de betaling van 
bepaalde vergoedingen en/of op categorieën recht­
hebbenden en/of individuen op systematische wijze 
kunnen worden uitgevoerd. 
12.73. Preventieve onderzoeken vallen eveneens onder 
de bepaling van de regeling betreffende de vergoeding van 
ziektekosten (bijlage I, punt IV, lid 2). Hierin wordt het 
volgende vermeld: „De kosten van preventieve onder­
zoeken worden, voor zover deze onderzoeken door door 
de Commissie erkende centra zijn georganiseerd of 
erkend voor 100 % vergoed". De globale kosten in 1988 
werden geraamd op 74 Mio BFR (1,7 Mio ECU) voor in 
totaal circa 5 000 personen die de betreffende onder­
zoeken ondergingen. 
12.74. Terzake van de met deze onderzoeken verband 
houdende bevoegdheden, organisatie en vergoedingen 
dient op de volgende punten te worden gewezen: 
(a) de afwikkelingsbureaus zijn niet uitdrukkelijk belast 
met de organisatie van en het toezicht en de controle 
op de preventieve onderzoeken; 
(b) het verband tussen de preventieve onderzoeken en het 
verplichte jaarlijkse medische onderzoek dat de 
ambtenaren moeten ondergaan is niet duidelijk. 
Ambtenaren die reeds een preventief onderzoek 
hebben ondergaan zijn niet vrijgesteld van het 
normale jaarlijkse onderzoek; 
(c) afwijkingen van de omvang van de onderzoeken en de 
analyses en de regelmaat waarmee deze plaatsvinden 
worden op grond van een regeling tussen de 
verantwoordelijke ambtenaar en de betrokkene 
goedgekeurd zonder dat de raadgevend arts om 
toestemming of advies wordt gevraagd; 
(d) in 1985 heeft het Centraal Bureau van het stelsel een 
overzicht gegeven van de stand van zaken met 
betrekking tot de preventieve onderzoeken. Gecon­
stateerd kon worden dat met uitzondering van enkele 
opmerkingen van administratieve aard en een aantal 
statistische gegevens over waargenomen onregelma­
tigheden, op geen enkele wijze werd ingegaan op het 
nut en de doelmatigheid van het systeem. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 167 
De rol van de financieel controleur 
12.75. Hiervoor is reeds opgemerkt dat krachtens de 
geldende regeling de financieel controleur alleen betrok­
ken is bij de door de afwikkelingsbureaus te verrichten 
betalingen (artikel 24). 
12.76. Een bestudering van de bij de betalingsopdrach­
ten gevolgde procedure bracht het volgende aan het licht: 
(a) met betrekking tot de namens de Raad verrichte 
betalingen verleent de financieel controleur zijn visum 
slechts achteraf, d.w.z. nadat betaling heeft plaatsge­
vonden ; 
(b) de vergoeding van de ziektekosten vindt plaats op 
grond van door de aangeslotene ingediende bewijs­
stukken. Deze bewijsstukken vallen onder het 
medisch beroepsgeheim. Nadat zij zorgvuldig zijn 
gecontroleerd door de voor de betaalbaarstelling 
verantwoordelijke functionarissen, worden zij der­
halve opgenomen in het persoonsdossier van de 
functionaris of in de vorm van microfiches opgesla­
gen. De handelingen die na de verstrekking van de 
betalingsopdracht en de betaling worden verricht 
vinden plaats zonder dat bewijsstukken beschikbaar 
zijn. Ook al is deze situatie met het oog op het medisch 
beroepsgeheim alleszins verklaarbaar, dat neemt niet 
weg dat het wenselijk zou zijn indien de financieel 
controleur recht van inzage in de bewijsstukken zou 
hebben. 
De rol van de raadgevend arts 
12.77. In de geldende regeling zijn verscheidene bepalin­
gen opgenomen waaruit blijkt dat tijdens de procedure 
voor de vergoeding van de ziektekosten het advies van de 
raadgevend arts van het afwikkelingsbureau moet 
worden ingewonnen. Dit advies is bepalend voor de 
mogelijkheid tot vergoeding, alsmede voor het besluit of 
de kosten geheel of gedeeltelijk worden vergoed en welk 
maximumpercentage van toepassing is. Ten aanzien van 
kosten die als niet functioneel, onnodig en/of overdreven 
hoog worden beschouwd is het advies van de raadgevend 
arts des te bepalender daar er in dit opzicht geen 
vastgestelde financiële grenzen en criteria bestaan. 
12.78. In aanmerking genomen dat de raadgevend 
artsen niet voor de volledige werktijd bij de afwikkelings­
bureaus zijn aangesteld en dat zij daarnaast hun beroep 
uitoefenen tegen tarieven en op voorwaarden waarop zij 
eventueel zelf toezicht houden, kan men zich afvragen in 
welke mate zij bezwaar kunnen maken tegen het advies 
van een van hun collega's indien deze van oordeel is dat de 
gemaakte kosten functioneel en noodzakelijk zijn en niet 
overdreven hoog. 
12.79. Dientengevolge is het dringend geboden dat in 
het stelsel nauwkeuriger criteria en maxima voor deze 
gevallen worden vastgesteld en dat de mogelijkheid wordt onderzocht om raadgevend artsen voor de volledige 
werktijd aan te stellen, met name waar het de tandheel­
kundige verzorging betreft. 
Aanpassing van de maxima 
12.80. De vergoeding van de ziektekosten is gebonden 
aan bepaalde maxima en aan specifieke voorwaarden die 
in het kader van de herzieningsprocedure van de regeling 
zijn vastgesteld. 
De regeling bevat evenwel geen bepalingen over de 
aanpassing van de maxima of de regelmaat waarmee deze 
aanpassingen zouden moeten plaatsvinden. Evenmin zijn 
er criteria, objectieve economische parameters of bepaal­
de berekeningsmethoden vastgesteld. 
Het thans toegepaste beginsel houdt in dat de maxima 
zodanig worden vastgesteld dat ten minste 90 van elke 100 
medische behandelingen en ziekenhuisopnemingen die 
daadwerkelijk door de aangeslotenen en hun recht­
hebbenden zijn ondergaan, worden vergoed. De aanpas­
sing van de maxima is derhalve gebaseerd op de uit het 
systeem zelf afkomstige gegevens (daadwerkelijk betaalde 
medische kosten en honoraria), waarbij andere kengetal­
len (inflatie, stijging van de salarissen, officiële medische 
tarieven, enz.) niet in overweging worden genomen. In dit 
verband dient erop gewezen te worden dat de in 
Luxemburg en België van toepassing zijnde officiële 
tarieven voor medische en tandheelkundige behandeling 
aanmerkelijk lager zijn dan de door de Europese 
ambtenaren in deze landen betaalde honoraria (l). 
Conclusies en aanbevelingen 
12.81. Bij het stelsel van ziektekostenverzekering zijn 
momenteel verscheidene organen en administratieve 
eenheden betrokken waarvan de verantwoordelijkheden 
en bevoegdheden zodanig zijn vastgesteld dat het 
besluitvormingsproces zeer moeizaam verloopt en zeer 
tijdrovend is. 
12.82. Om verbetering in deze situatie te brengen is het 
nodig de verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de 
verschillende bij de werking van het stelsel betrokken 
organen te herzien, teneinde de besluitvormingsprocedu­
res te vereenvoudigen en te versnellen. Het is wenselijk dat 
daarbij op de volgende wijze te werk wordt gegaan: 
(a) de Commissie moet duidelijk de taak krijgen opge­
dragen het stelsel te organiseren en administratief en 
(') Ter informatie: 
Specialistisch onderzoek: België 713 BFR 
(kinderarts) Luxemburg 755 BFR 
Tarief van het stelsel 1 261 BFR 
168 Publikatieblad van de 
financieel te beheren en dient de bevoegdheid te 
krijgen initiatieven te nemen om een goede werking 
van het stelsel te waarborgen; 
(b) het Beheerscomité dient in de gelegenheid te worden 
gesteld zijn adviserende rol te blijven uitoefenen; 
(c) het college van de hoofden van administratie dient 
uitsluitend betrokken te worden bij kwesties van 
doorslaggevend belang (bijvoorbeeld wijziging van 
het Statuut van de ambtenaren of van het bedrag van 
de bijdragen). 
12.83. Bepalend voor de goede werking van het stelsel is 
onder meer de organisatie van de werkzaamheden van de 
afwikkelingsbureaus. De centralisering of decentralise­
ring van de aan de afwikkelingsbureaus toevertrouwde 
taken en de vervulling van deze taken door ambtenaren 
die bij andere instellingen dan de Commissie in dienst zijn, 
moeten op dusdanige wijze worden geregeld dat de 
doelmatigheid van de werkzaamheden, de uniforme 
toepassing van de voorschriften en de systematische 
controle van de verrichtingen gewaarborgd zijn. 
12.84. Het onderzoek heeft met name de volgende 
afwijkingen en tekortkomingen in het verloop van de 
werkzaamheden bij de afwikkelingsbureaus aan het licht 
gebracht: 
(a) er is bij de verschillende afwikkelingsbureaus sprake 
van een gebrek aan uniformiteit wat betreft het 
inschrijvingssysteem voor de aangeslotenen (artikel 
21 van de regeling) en de wijze waarop hun gegevens 
worden bijgewerkt. Daar het stelsel zelf niet over een 
register beschikt moet men zich verlaten op de 
administratieve systemen van de instellingen en/of de 
door de administratie van de instellingen toegezon­
den gegevens en wijzigingen. Deze systemen zijn niet 
ontworpen om aan de behoeften van het stelsel 
tegemoet te komen; 
(b) het systeem en de controlemethoden die bij de 
vergoeding van de ziektekosten op grond van door de 
aangeslotenen ingediende aanvragen worden ge­
bruikt, verschillen per afwikkelingsbureau. Daar de 
betalingen van het stelsel niet werkelijk door de 
financieel controleur worden gecontroleerd, is een 
systematisering, verbetering en harmonisatie van de 
controle noodzakelijk, met name ten aanzien van de 
vaststelling van het bedrag van de vergoeding; 
(c) uit de huidige stand van zaken met betrekking tot de 
preventieve onderzoeken blijkt dat de oorspronkelij­
ke doelstelling, namelijk het bevorderen van preven­
tief onderzoek ten behoeve van de echtgenoten en 
kinderen van de ambtenaren, niet is verwezenlijkt, 
daar overwegend door de ambtenaren zelf van deze 
voorziening gebruik wordt gemaakt. Bovendien zijn 
ook de ambtenaren die een preventief onderzoek 
hebben ondergaan wettelijk verplicht zich aan het 
jaarlijkse medisch onderzoek te onderwerpen. Bijge­
volg is een herziening van het gehele systeem van 
preventief onderzoek geboden en dienen de afwikke-Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
lingsbureaus te worden belast met de taak het toezicht 
en de controle te organiseren; 
(d) een goede werking van het stelsel vereist eveneens dat 
bepaalde verrichtingen onderhevig zijn aan duidelijke 
regels en criteria. Dit geldt bij voorbeeld voor de 
aanpassing van de maximumvergoedingen van de 
ziektekosten, de definiëring van de begrippen „over­
dreven hoge, niet-functionele en/of onnodige kos­
ten", enz. 
12.85. Voorts werden in het boekhoudsysteem bepaalde 
tekortkomingen geconstateerd (late afsluiting van de 
rekeningen, niet-gerechtvaardigde voorzieningen, wijze 
van indiening van de balans, enz.) waaraan de Commissie 
in het kader van de nieuwe boekhouding van het stelsel, 
die sinds 1988 in gebruik is, een eind moet maken. 
12.86. De sinds 1983 gewijzigde financiële situatie 
maakt een herziening van het stelsel, een wijziging van 
bepaalde gebruiken en beginselen en een herstel van het 
financieel evenwicht noodzakelijk. Een strenger toezicht 
op de financiën van het stelsel is absoluut geboden 
(eerdere definitieve afsluiting van de rekeningen, moge­
lijkheid onmiddellijk corrigerende maatregelen te treffen, 
eventueel de invoering van een begrotingsstelsel voor de 
korte en middellange termijn, enz.). In dit verband dient 
erop te worden gewezen dat de beoogde maatregelen 
geleidelijk tot stand dienen te komen, teneinde te 
vermijden dat de huidige tekorten veranderen in steeds 
toenemende overschotten. Bijgevolg is het noodzakelijk 
om onverwijld normen voor de financiële middelen van 
het stelsel vast te stellen (mate waarin de medische 
verzorging moet worden vergoed, aanhouden van 
werkkapitaal, enz.) opdat een financieel evenwicht kan 
worden bereikt door een overeenkomstige aanpassing 
(vermindering of verhoging) van de bijdragen. 
EUROPESE SCHOLEN 
Inleiding 
12.87. De Kamer wijst erop dat de Raad van Bestuur 
van de Europese Scholen een nieuw financieel reglement 
heeft vastgesteld dat van toepassing is op de algemene 
begroting van de Scholen en op 1 januari 1989 in werking 
is getreden. In dit document is een groot deel van de 
opmerkingen overgenomen die de Kamer in het verleden 
bij herhaling heeft gemaakt over de onder het oude 
financieel reglement bestaande situatie. In deze over­
gangssituatie heeft de Kamer haar controlewerkzaam­
heden gericht op de ziektekostenverzekering van de 
leerkrachten van de Scholen, dit in aanvulling op het 
onderzoek van de ziektekostenverzekering van de 
ambtenaren van de Europese Gemeenschappen (paragra­
fen 12.38 — 12.86). 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 169 
Financiële situatie van de Europese Scholen 
12.88. Uit de tabellen 12.4 en 12.5 blijkt dat de globale 
ontvangsten van de Scholen in 1988 87,8 Mio ECU 
bedroegen. De bijdrage van de Commissie nam hiervan 
68,4 % in beslag, de deelneming van de Lid-Staten in de 
vorm van nationale salarissen voor de leerkrachten 
21,4 % en de diverse ontvangsten, namelijk schoolgelden 
(door bepaalde leerlingen verschuldigde bijdragen), de 
bijdragen van de organen die een financieringsovereen­
komst met de Scholen hebben gesloten, de rente­
opbrengst uit beleggingen, de crisisheffing en overige 
10,2 %. 
12.89. De ontvangsten waren 0,87 Mio ECU (1 %) 
lager dan de begrotingsramingen. De globale uitgaven 
van de Scholen bedroegen 87 Mio ECU, hetgeen neer­
kwam op 99 % van de ontvangsten. Bij zeven Scholen 
bestond aan het eind van het begrotingsjaar een 
overschotsituatie, terwijl twee Scholen het begrotingsjaar 
met een tekort moesten afsluiten. 
Stelsel van sociale zekerheid van de Scholen die door hun regering zijn gedetacheerd, verplicht 
verzekerd bij het door de Raad van Bestuur van de 
Europese Scholen ingestelde ziekenfonds. 
12.91. Ook docenten met beperkte leeropdracht kunnen 
van dit stelsel profiteren, mits zij tenminste voor de halve 
werktijd zijn aangesteld. De vertegenwoordiger van de 
Raad van Bestuur en bepaalde administratieve perso­
neelsleden zijn eveneens bij het ziekenfonds verzekerd. 
12.92. De leerkrachten zijn behalve bij de ziektekosten­
verzekering van de Scholen tevens aangesloten bij hun 
nationale stelsel van sociale verzekeringen. Krachtens het 
Statuut van het onderwijzend personeel worden de 
persoonlijke bijdragen van de leerkrachten aan deze 
nationale stelsels door de Scholen vergoed en moeten de 
leerkrachten opgeven of zij van de nationale ziektekosten­
verzekeringen vergoedingen hebben ontvangen of daarop 
aanspraak kunnen maken. 
12.93. In 1975 heeft de Raad van Bestuur van de 
Scholen een regeling vastgesteld ter bepaling van de door 
het stelsel verstrekte vergoedingen en overige uitkeringen. 
De Commissie stemde er destijds mee in dat de 
afwikkelingsbureaus van de ziektekostenverzekering van 
de ambtenaren van de Gemeenschappen het beheer over 
dit stelsel op zich namen. 
De ziektekostenverzekering voor de leerkrachten en 
daarmee gelijkgestelden 
12.90. Krachtens artikel 31, lid 2, van hun Statuut zijn 
de voor de volledige werktijd aangestelde leerkrachten, 12.94. De indruk bestaat dat dit stelsel op zeer 
onvolkomen wijze functioneert. De regeling van de Raad 
van Bestuur betreffende de ziektekostenverzekering van 
de leerkrachten is nooit in werking getreden; de 
afwikkelingsbureaus noch de leerkrachten zijn van het 
bestaan ervan op de hoogte. Dit betekent dat de 
Tabel 12.4 — Begrotingsramingen en ontvangsten van de Scholen voor het begrotingsjaar 1988 
(1 000 ECU) 
Scholen 
Luxemburg 
Brussel I 
Brussel II 
Mol 
Varese 
Karlsruhe 
Bergen 
Culham 
München 
Bureau v/d vertegenwoor­
diger van de Raad van 
Bestuur 
Totaal Begrotings­
ramingen 
15 964,1 
18 776,5 
12 803,4 
6 855,9 
9 604,3 
6 972,8 
5 250,9 
4 917,8 
5 734,1 
1 825,6 
88 705,4 Ontvangsten 
Bijdragen 
Commissie 
11 721,3 
14 134,1 
9 286,1 
4 643,6 
6 509,0 
4 733,2 
3 764,0 
3 195,7 
475,0 
1 632,7 
60 094,7 Deelneming 
Lid-Staten 
3 620,4 
3 977,1 
2 772,7 
1 457,9 
2 388,0 
1 764,2 
1 314,4 
1 474,2 
13,2 
47,8 
18 829,9 Overige ontvangsten 
Rente 
Schoolgeld 
Financierings­
overeenkomsten 
Crisis­
heffing 
529,5 
899,4 
458,8 
485,9 
483,5 
340,4 
212,8 
196,6 
292,7 
44,9 
3 944,5 Bijdrage 
Europees 
octrooi­
bureau 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
_ 
— 
4 859,2 
108,2 
4 967,4 Totaal 
ontvangsten 
15 871,2 
19 010,6 
12 517,6 
6 587,4 
9 380,5 
6 837,8 
5 291,2 
4 866,5 
5 640,1 
1 833,6 
87 836,5 
170 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Tabel 12.5 — Uitgaven van de Scholen gedurende het begrotingsjaar 1988 
(1 000 ECU) 
Scholen 
Luxemburg 
Brussel I 
Brussel II 
Mol 
Varese 
Karlsruhe 
Bergen 
Culham 
München 
Bureau van de vertegenwoordiger 
van de Raad van Bestuur 
Totaal Betalingen 
15 540,5 
18 641,5 
12 472,9 
6 326,0 
9 126,2 
6 872,8 
5 201,8 
4 862,9 
5 564,4 
1 741,3 
86 350,3 Overdracht naar 
begrotingsjaar 
1989 
129,9 
103,4 
13,9 
88,1 
127,0 
38,6 
27,6 
18,6 
19,1 
68,0 
634,2 Totaal 
15 670,4 
18 744,9 
12 486,8 
6 414,1 
9 253,2 
6 911,4 
5 229,4 
4 881,5 
5 583,5 
1 809,3 
86 984,5 Overschot 
of 
tekort 
200,8 
265,7 
30,8 
173,3 
127,3 
-73,6 
61,8 
-15,0 
56,6 
24,3 
852,0 
ziekterisico's uitsluitend gedekt zijn door de regeling 
betreffende de gemeenschappelijke ziektekostenver­
zekering van de ambtenaren, zonder dat terzake over een 
juiste juridische grondslag is onderhandeld door de Raad 
van Bestuur en de Commissie. 
12.95. Deze onregelmatige situatie zou geen gevolgen 
hebben voor de uitkering van de vergoedingen indien de 
bepalingen van de beide regelingen hetzelfde waren. Het 
blijkt echter dat er bepaalde verschillen bestaan, die voor 
de leerkrachten ongerechtvaardigde voordelen of nadelen 
met zich meebrengen. Bovendien kunnen de afwikke­
lingsbureaus, bij gebreke van een formele overdracht van 
bevoegdheden van de Raad van Bestuur aan de Commis­
sie, het stelsel van de Scholen niet op behoorlijke wijze 
beheren. 
12.96. Ofschoon de vergoedingen van de ziektekosten­
verzekering van de Scholen rechtens een aanvulling zijn 
op de nationale vergoedingen zoals in paragraaf 12.92 is 
vermeld, geven slechts weinig leerkrachten (minder dan 
10 %) op dat zij een ziektekosten vergoeding van hun 
nationale stelsel hebben ontvangen. De door de leer­
krachten opgegeven vergoedingen vormen slechts 5 % 
van de door de afwikkelingsbureaus betaalde uitkeringen. 
12.97. De vergoedingen van de nationale stelsels 
worden, evenals overigens de persoonlijke bijdragen aan 
deze stelsels, niet afzonderlijk door de Scholen geboekt. 
Het is derhalve niet mogelijk tot een kosten/batenanalyse 
van het stelsel te komen. aan de beheerskosten van de afwikkelingsbureaus. De 
Scholen, hebben echter, ofschoon zij 5,5 % vertegen­
woordigen van de bij de drie afwikkelingsbureaus van het 
gemeenschappelijke stelsel ingeschreven personen, tot 
dusver geen enkel initiatief in deze richting ontwikkeld, 
niettegenstaande het feit dat de administratie van hun 
personeel tamelijk problematisch is gezien het ontbreken 
van coördinatie tussen de Scholen en de afwikkelings­
bureaus. 
12.99. In de regeling voor de ziektekostenverzekering 
van de leerkrachten is bepaald dat de ziektekostenver­
goedingen door de Commissie worden gecontroleerd 
overeenkomstig haar financieel reglement. De controle 
dient dus betrekking te hebben op de wettigheid en de 
regelmatigheid van de ontvangsten en uitgaven (rechts­
positie van de aangeslotenen en rechthebbenden, periode 
gedurende welke men aangesloten is geweest, aanvullend 
karakter van de vergoedingen) en op het doelmatig beheer 
van de financiële middelen. Tot dusver hebben de Scholen 
echter geen inschrijvingsprocedure voor het stelsel 
ingevoerd met behulp waarvan regelmatig alle gegevens 
kunnen worden verkregen die nodig zijn voor een 
doelmatige controle op de rechtspositie van de aangeslo­
tenen. De financiële controle blijft noodgedwongen 
beperkt tot een louter materiële verificatie van de 
betalingsverrichtingen van de afwikkelingsbureaus. 
Financiële situatie van de ziektekostenverzekering van de 
Scholen 
Betrokkenheid van de Scholen bij het stelsel van 
ziektekostenverzekering van de Europese 
Gemeenschappen 
12.98. Alle instellingen dragen via de Commissie, en in 
evenredigheid met het aantal van hun aangeslotenen, bij 12.100. In 1988 bedroegen de uit de bijdragen voortko­
mende ontvangsten van de ziektekostenverzekering van 
de Scholen, met uitsluiting van alle overige ontvangsten, 
80,9 Mio BFR, terwijl de uitgaven 76,3 Mio BFR 
beliepen, hetgeen tot een overschot van 4,6 Mio BFR 
leidde. Per 31 december 1988 bedroeg het totale overschot 
sinds de invoering van het stelsel 347,3 Mio BFR. Deze 
overschotsituatie komt voort uit de leeftijdsopbouw van 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 171 
de leerkrachten en vooral uit het feit dat hun Statuut geen 
voorzieningen bevat voor een communautaire pensioen­
regeling. De ziektekostenverzekering van de Scholen 
hoeft dus niet de lasten te dragen van de grotere uitgaven 
voor oudere personen. 
12.101. In 'artikel 22 van de regeling van het sociale 
zekerheidsstelsel van de leerkrachten wordt bepaald dat 
zodra de in een periode van drie jaar gevormde 
overschotten een bedrag hebben bereikt dat equivalent is 
aan 20 % van het rekenkundig gemiddelde van de totale 
uitgaven in deze drie jaar, de Raad van Bestuur tot een 
vermindering van de bijdragen van de Scholen en de 
aangeslotenen kan besluiten. Ook al wordt deze regeling 
in de praktijk niet toegepast, de Raad van Bestuur had in 
1988 toch moeten overgaan tot een bestudering van de 
situatie vanuit het oogpunt van een goed financieel 
beheer. 
12.102. De cumulatieve uitgaven in 1985, 1986 en 1987 
bedroegen 220,8 Mio BFR, hetgeen overeenkwam met 
een rekenkundig gemiddelde van 73,6 Mio BFR. De 
overschotten bedroegen 89,9 Mio BFR, dat wil zeggen 
122 % van het genoemde gemiddelde. Daar het punt 
waarop de hierboven genoemde herziening had moeten 
plaatsvinden ruimschoots overschreden was, had de 
Raad van Bestuur maatregelen moeten nemen conform 
het betrokken rechtsvoorschrift. 
12.103. Voorts dient te worden opgemerkt dat in 
tegenstelling tot de middelen van de communautaire 
ziektekostenverzekering, die eigendom zijn van het 
gemeenschappelijke stelsel van de ambtenaren en door de 
Commissie op haar financiële balans als passiva worden 
geboekt, de activa van de verzekering van de leerkrachten 
deel uitmaken van het vermogen van de Scholen. Deze 
activa zijn echter niet opgenomen in de financiële 
verslaglegging. Bovendien komen zij niet voor op de 
rekeningen waarvoor de Raad van Bestuur kwijting 
verleent in het kader van de uitvoering van de begroting 
van de Scholen. 
Ziektekostenverzekering van het Europese Universitaire 
Instituut van Florence 
12.104. Op 20 mei 1975 stelde het Europese Univer­
sitaire Instituut van Florence (EUIF) het statuut van zijn 
personeel vast, waarin met betrekking tot de sociale 
zekerheid werd bepaald dat bepaalde categorieën perso­
neelsleden alsmede gepensioneerde personeelsleden aan­
gesloten waren bij een onafhankelijk stelsel van ziekte­
kostenverzekering. Daar het aantal personeelsleden dat 
van dit stelsel gebruik kon maken aanvankelijk slechts 57 
bedroeg, stemde de Raad van Bestuur van de Scholen in 
met een inschrijving van deze personeelsleden bij de 
ziektekostenverzekering van de Scholen zonder dat er een 
duidelijke overeenkomst was gesloten, terwijl het beheer 
werd overgedragen aan de afwikkelingsbureaus van de 
Commissie. 
12.105. Deze situatie, die aanvankelijk als tijdelijk 
bedoeld was, is sindsdien blijven bestaan, ook al is het 
aantal bij de ziektekostenverzekering van de Scholen 
ingeschrevenen van het EUIF inmiddels gestegen tot 142 aangeslotenen en 412 rechthebbenden. Evenals voor de 
Scholen, waarvan de situatie ten opzichte van het stelsel 
van de Gemeenschappen onregelmatig is (zie paragraaf 
12.94), geldt dat de vergoedingen van de ziektekosten aan 
het personeel van het EUIF door het gemeenschappelijke 
stelsel zonder deugdelijke juridische grondslag worden 
uitgekeerd. 
12.106. Ofschoon in artikel 16 van de regeling voor de 
ziektekostenverzekering van de Scholen is bepaald dat de 
werkgevers- en werknemersbijdragen maandelijks aan de 
afwikkelingsbureaus moeten worden overgemaakt, ver­
richt het EUIF deze overboeking slechts éénmaal per drie 
maanden. De bijdragen worden op afzonderlijke rekenin­
gen geboekt en worden evenals de activa van de 
ziektekostenverzekering van de Scholen door de Com­
missie beheerd. 
12.107. In 1988 bedroegen de door de afwikkelings­
bureaus geregistreerde ontvangsten van het EUIF 
8,9 Mio BFR en de uitgaven 7,4 Mio BFR, hetgeen voor 
1988 neerkwam op een overschot van 1,5 Mio BFR. Op 
31 december 1988 bedroegen de totale overschotten sinds 
de inschrijving van de personeelsleden van het EUIF in 
1975 46,8 Mio BFR. 
12.108. Dat de regeling van de ziektekostenverzekering 
van de Scholen niet wordt toegepast, zoals reeds in 
paragraaf 12.94 is vermeld, heeft wezenlijke gevolgen 
voor de rechtspositie van de personeelsleden van het 
EUIF. Zij beschikken immers niet over een eigen 
ziektekostenverzekering en hun pensioenregeling valt niet 
onder het stelsel van de Scholen, daar deze regeling een 
onafhankelijk stelsel van ziektekostenverzekering veron­
derstelt. 
12.109. Evenmin als de Scholen draagt het EUIF bij aan 
de beheerskosten en de andere lasten van het gemeen­
schappelijke stelsel. 
Conclusies betreffende het beheer van de 
ziektekostenverzekering van de Europese Scholen 
12.110. Zoals uit de voorgaande opmerkingen blijkt 
wordt het stelsel van sociale zekerheid van de Scholen 
grotendeels genegeerd door zowel de instanties die het in 
het leven hebben geroepen als de begunstigden ervan. Het 
drukt nadelig op de begrotingen van de Scholen, die de 
persoonlijke bijdragen van de leerkrachten aan de 
nationale stelsels vergoeden zonder te profiteren van de 
uitkeringen van deze stelsels. De werking van het stelsel is 
geheel afhankelijk van de medewerking van de afwikke­
lingsbureaus en de andere diensten van de Commissie. 
12.111. Gezien deze omstandigheden is het dringend 
geboden dat de verantwoordelijke organen van de 
Scholen, het EUIF en de Europese Gemeenschappen 
gezamenlijk afspraken maken om het stelsel ter dekking 
van de ziekterisico's van de leerkrachten een deugdelijk 
juridisch kader te geven. 
muB Rubliloatieblad van de europese gemeenschappen i^ m^ 
1^.11^ POe Italiaanse regering heeft zich, krachtens de 
doorhaarin 196^metde R.aad vanBestuurgesloten 
overeenkomst en in navolging van de andere Lidstaten 
op het grondgebied waarvan een Europese School 
gevestigd is,verplicht tevoorzieninhet onderhoud van de 
ter beschieting van de School te Varese gestelde 
schoolgebouwen en in de behoeften van de school aan 
uitrusting en lesmateriaal. 
1^.11^. Ineenbi^ deze overeenkomstgevoegdebrief 
verklaarde de Italiaanse regering deze verplichting na te 
zullen tornen door de betaling van een eenmalig bedrag 
van 6,^ Ivlio LIT voor de uitrusting en het lesmateriaal en 
door de stortingvan een^aarli^kse bijdrage van^^vlio LIT 
voor het onderhoud van de gebouwen. Sindsdien is dit 
bedrag vanèólvIioLIT,datdesti^ds overeenkwam met 
^^iioBPKenLhans met 0,^lvhoBPR.,niet meer 
gewijzigd. 
1^.11^. Crezien de ernstige gebreken van de gebouwen 
van de school, stelde de Italiaanse regering eind 19^6 in aanvulling op de overeengekomen éólvlioLITeen bedrag 
van ^6 Ivlio LIT beschikbaar voorl9^7 en van^lvlio 
LITvoor 19^ en 19^9 POeze steun is evenwelonvol 
doende gebleken, daar de kosten van noodzakelijke 
reparaties sinds 19^ een bedrag van l^on^vh^ ppp 
t^51vIio BF^ beliepen. löe Italiaanse regering heeft 
uiteindelijk toegezegd de noodzakelijke kosten voor het 
herstel van de gebouwen op zich te nemen, onder 
voorbehoud van de ratificering van de overeenkomst 
door de Italiaanse wetgevende organen. I^eze procedure 
is nog niet afgesloten. 
1^.115. Inafwachtinghiervanmoetde europese school 
het grootste deel van de kosten uit eigen middelen blieven 
betalen, föe uitgaven die zi^ sinds 19^ uit dien hoofde 
heeft moeten doen, bedragen 1 579,6 Iviio LIT of 
5^,41vIioBPR.. 
1^.116. Pad het voorafgaande blijkt de noodzaak voor 
deC^ommissieen de R.aad van Bestuurvan de Scholen om 
bi^deltaliaanseinstantiesaantedringen opeen oplossing 
die inhoudt dat de noodzakeliike fondsen onverwijld ter 
beschikking vandeLuropese^choolteVarese worden 
gesteld. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 173 
HOOFDSTUK 13 
Leningen en rentesubsidies 
13.0 INHOUD 
Inleiding 
Samenvatting van de financiële gegevens 
Opmerkingen over de balansen en de rekeningen van baten en lasten van het 
NCI- en het Euratom-mechanisme 
Overeenkomst betreffende de controle op leningen in de Lid-Staten 
Opmerkingen over de wettigheid en het financieel beheer 
Controle op opgenomen leningen 
Krachtens artikel 772 van de algemene begroting verstrekte rentesubsi­
dies Paragraaf 
13.1 
13.5 
13.6 
13.7 
13.9 
13.9 — 13.4 
— 13.8 
— 13.29 
— 13.20 
13.21 13.29 
INLEIDING 
13.1. Dit hoofdstuk heeft betrekking op de in het kader 
van het Nieuw Communautair Instrument (NCI) ver­
strekte leningen en rentesubsidies, de door de Europese 
Gemeenschap voor Atoomenergie verstrekte leningen 
(Euratom-leningen), de ter ondersteuning van de beta­
lingsbalansen verstrekte leningen (BB-leningen), de ter 
financiering van deze drie leningsinstrumenten door de 
Gemeenschappen opgenomen leningen, alsmede de 
rentesubsidies ten behoeve van Portugese kleine en 
middelgrote ondernemingen (KMO). 
13.2. De begrotingsautoriteit voert het bedrag van de 
rentesubsidies in het kader van de jaarlijkse begrotings­
procedure in de algemene begroting op en beslist in de 
vorm van p.m.-posten over de begrotingsgarantie voor de 
op te nemen leningen. 
13.3. De opgenomen en verstrekte leningen van de 
Gemeenschappen zijn opgenomen in de financiële balans 
van de activa en passiva van de Gemeenschappen. 
Rentesubsidies die betrekking hebben op NCI-leningen en leningen van de EIB uit eigen middelen voor 
wederopbouwmaatregelen in door aardbevingen getrof­
fen gebieden in Griekenland en Italië, zijn in hoofdstuk 69 
van de algemene begroting van de Gemeenschappen 
opgenomen, rentesubsidies voor een proefproject ten 
behoeve van Portugese kleine en middelgrote onder­
nemingen in hoofdstuk 77, en rentesubsidies voor 
samenwerking met de landen in het Middellandse-
Zeegebied in hoofdstuk 96. 
13.4. Op de Commissie rust de rechtstreekse juridische 
verplichting in te staan voor de leningsdienst en de 
terugbetaling van de door haar namens de Gemeenschap 
opgenomen leningen. Ingeval begunstigden van de 
leningen en de primaire garanties in gebreke blijven, zijn 
in de begroting de volgende artikelen opgenomen, die de 
begrotingsgarantie voor de bovengenoemde communau­
taire leningsmechanismen vormen: 
(a) artikel 830 „Garantie van de Europese Economische 
Gemeenschap voor opgenomen communautaire 
leningen ter ondersteuning van betalingsbalansen"; 
(b) artikel 831 „Garantie van de Europese Economische 
Gemeenschap voor opgenomen Euratom-leningen"; 
174 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
(c) artikel 832 „Garantie van de Europese Economische 
Gemeenschap voor opgenomen leningen ter bevorde­
ring van investeringen in de Gemeenschap"; 
(d) artikel 833 „Garantie van de Europese Economische 
Gemeenschap voor opgenomen communautaire 
leningen en door de Europese Investeringsbank 
verstrekte leningen ter financiering van grote Europe­
se infrastructuurwerken". 
Voorts bevat de begroting in artikel 969 een garantie voor 
door de E1B aan derde landen toegekende leningen. 
SAMENVATTING VAN DE FINANCIËLE 
GEGEVENS 
13.5. De tabellen 13.1 en 13.2 geven een overzicht van de 
verschillende leningsmechanismen, alsmede van het 
beloop van de opgenomen en verstrekte leningen in het 
begrotingsjaar 1988. 
OPMERKINGEN OVER DE BALANSEN EN 
DE REKENINGEN VAN BATEN EN 
LASTEN VAN HET NCI- EN HET 
EURATOM-MECHANISME 
13.6. De Kamer heeft de NCI- en de Euratom-balansen 
per 31 december 1988, alsmede de rekeningen van baten 
en lasten van deze beide mechanismen over het begro­
tingsjaar 1988 onderzocht. De boekhouding gaf dit jaar 
geen aanleiding tot bijzondere opmerkingen. 
OVEREENKOMST BETREFFENDE 
DE CONTROLE OP LENINGEN IN DE 
LID-STATEN 
13.7. Tot 31 december 1988 trad er geen verandering op 
in de door de Kamer in de paragrafen 1.38 — 1.46 en 11.7 
— 11.19 van haar jaarverslag over 1987 beschreven 
situatie met betrekking tot de controles van de Kamer ter 
plaatse. 
13.8. In juni 1989 is er evenwel een overeenkomst tussen 
de Commissie, de EIB en de Kamer gesloten, die in grote 
trekken overeenkomt met de door de Kamer in paragraaf 11.13 van haar verslag over het begrotingsjaar 1987 
geschetste procedure en derhalve ook met de eisen van de 
begrotingsautoriteit. 
OPMERKINGEN OVER DE WETTIGHEID 
EN HET FINANCIEEL BEHEER 
Controle op opgenomen leningen 
Inleiding 
13.9. De Kamer heeft een onderzoek ingesteld naar het 
systeem van de controle op leningen die door de 
Commissie worden opgenomen om in het kader van de 
NCI-, Euratom- en EGKS-mechanismen leningen te 
verstrekken. Het beheer van deze activiteit vindt plaats 
buiten de begroting om, daar de begrotingsgaranties voor 
NCI- en Euratom-leningen in de vorm van symbolische 
posten in het voor de Commissie bestemde deel van de 
algemene begroting worden opgenomen. 
13.10. Het onderzoek vond plaats door middel van een 
bestudering van de systemen. Nagegaan werd welke 
systemen werden gehanteerd voor het controleren van het 
op gang brengen, beoordelen en goedkeuren van lenings­
activiteiten en in hoeverre deze aan de eisen voldeden. De 
controles werden getoetst aan de hand van een represen­
tatieve steekproef uit in de periode 1985-1988 opgenomen 
leningen ten aanzien waarvan per 31 december 1988 nog 
steeds bedragen uitstonden. Het aantal en het bedrag van 
de leningen in deze periode zijn vermeld in tabel 13.3 en de 
uitstaande bedragen in tabel 13.2. In de hiernavolgende 
paragrafen wordt ingegaan op de resultaten van het 
onderzoek van de Kamer en worden aanbevelingen voor 
acties gedaan. 
Bevindingen betreffende de structuur van het systeem 
13.11. Afgezien van de in de diverse Verdragen 
opgenomen bepalingen en de voorwaarden van de aan de 
verantwoordelijke Commissaris gedelegeerde bevoegd­
heid, zijn alleen de interne voorschriften van het voor het 
beheer van de opgenomen en verstrekte leningen ver­
antwoordelijke Directoraat-generaal op de lenings­
operaties van toepassing. Deze bestaan uit een reeks uit 
1985 daterende basisvoorschriften die van tijd tot tijd 
worden aangevuld met nota's over bepaalde aspecten 
welke door ambtenaren tot op het niveau van Directeur-
generaal worden ondertekend. Deze handelwijze wordt 
niet alleen toegepast bij de operationele procedures, maar 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 175 
Tabel 13.1 — Belangrijkste kenmerken van de in het kader van de NCI-, Euratom-, BB-, EGKS- en EIB-leningen toegepaste mechanismen en 
rentesubsidies voor nieuwe, met name voor de verbetering van de werkgelegenheid bestemde investeringen per 31 december 1988 
Mechanisme 
NCI 
NCI 
Aard­
bevingen 
EIB 
Aard­
bevingen 
Euratom 
Beta­
lings­
balans 
EIB 
EGKS 
Begrotings­
lijn 772 Wettelijke 
grondslag 
EEG-Verdrag, 
artikel 235; 
Besluiten 
van de Raad; 
EG-Begroting 
EEG-Verdrag. 
artikel 235; 
Besluiten 
van de Raad; 
EG-Begroting 
EEG-Verdrag, 
artikel 130; 
Statuten van de 
EIB 
Besluiten van 
de Raad; 
EG-begroting 
EGA-Verdrag, 
artikel 172; 
Besluiten 
van de Raad 
EG-Begroting 
EEG-Verdrag, 
artikel 235; 
Verordening 
van de Raad; 
EG-Begroting 
EEG-Verdrag, 
artikelen 129 
en 130 
Statuten 
van de EIB 
EEG-Verdrag, 
artikel 235; 
Besluit 
van de Raad; 
EG-begroting 
EGKS-Verdrag, 
artikelen 54 
EEG-Verdrag, 
artikel 235; 
EG-Begroting Financierings-
Communautaire leningen, door 
de Commissie opgenomen op 
de financiële markt 
Begrotingskredieten van de 
Commissie 
Begrotingskredieten van de 
Commissie 
Communautaire leningen, door 
de Commissie opgenomen op 
de financiële markt 
Begrotingskredieten van de 
Commissie 
Begrotingskredieten van de 
Commissie 
Eigen middelen van de EIB 
Begrotingskredieten van de 
Commissie 
Communautaire leningen, door 
de Commissie opgenomen op 
de financiële markt 
Begrotingskredieten van de 
Commissie 
Communautaire leningen, door 
de Commissie opgenomen op 
de financiële markt 
Begrotingskredieten van de 
Commissie 
Eigen middelen van de EIB 
Begrotingskredieten van de 
Commissie 
Communautaire leningen, door 
de Commissie opgenomen op 
de financiële markt 
Operationele begroting van de 
EGKS 
Begrotingskredieten van de 
Commissie interventie 
Lening u.g. 
Begrotingsgarantie 
Rentesubsidies 
Lening u.g. 
Begrotingsgarantie 
Rentesubsidies 
Lening u.g. 
Rentesubsidies 
Lening u.g. 
Begrotingsgarantie 
Lening u.g. 
Begrotingsgarantie 
Lening u.g. 
Rentesubsidies 
Lening u.g. 
Rentesubsidies 
Rentesubsidies Beheer 
De Commissie beslist over de 
subsidiabiliteit van de projecten; 
de leningen worden namens en 
voor risico van de Commissie 
door de EIB toegekend en 
beheerd 
Toegekend door de Commissie; 
uitbetaald door tussenkomst van 
de EIB 
De Commissie beslist over de 
subsidiabiliteit van de projecten; 
de leningen worden namens en 
voor risico van de Commissie 
door de EIB toegekend en 
beheerd 
Toegekend door de Commissie in 
het kader van het besluit over de 
subsidiabiliteit; uitbetaald door 
tussenkomst van de EIB 
Advies van de Commissie. 
Autonomie van de EIB 
Toegekend door de Commissie in 
het kader van een advies; 
uitbetaald door tussenkomst van 
de EIB 
De leningen worden door de 
Commissie toegekend en namens 
de Commissie door de EIB 
beheerd 
De Raad beslist over de 
toekenning van de lening. Het 
EFMS neemt de nodige 
maatregelen om voor het beheer 
van de leningen te zorgen 
Advies van de Commissie. 
Autonomie van de EIB 
Toegekend door de Commissie; 
uitbetaald door tussenkomst van 
de EIB 
Toegekend en beheerd door de 
Commissie 
Toegekend en beheerd door de 
Commissie 
Toegekend en beheerd door de 
Commissie Geld­
volume 
(Mio ECU) 
5 650 0) 
p.m. 
1 000 (2) 
1 000 (3) 
80 (3) 
p.m. 
170 (4) 
1 000 (3) 
80(3) 
100 (4) 
30(5) 
3 000(') 
p.m. 
8 000 (!) 
p.m. 
36 456 (6) 
1 000 (2) 
6 727 (7) 
170 
p.a. 
10 
Door de Raad vastgesteld maximum. 
Rentesubsidies tot een maximumbedrag van 1 000 Mio ECU op NCI- en EIB-leningen voor projecten in Ierland en Italië. Door de Raad vastgesteld 
maximum, betreffende NCI- en EIB-leningen. 
Door de Raad vastgesteld maximum, van toepassing op de actie als geheel, en derhalve geldig voor de NCI- en de EIB-leningen. 
Rentesubsidies op NCI- en EIB-leningen. 
Rentesubsidies op EIB-leningen. 
Uitstaande leningen, inclusief 750 Mio ECU aan eigen middelen van de EIB in het kader van het NCI IV. 
Uitstaande leningen. 
Rentesubsidies ten behoeve van Portugese kleine en middelgrote ondernemingen (KMO). 
176 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Tabel 13.2 — Beloop van de in 1988 opgenomen en verstrekte leningen 
(MioECU) 
Mechanisme 
Leningen u.g.: 
— NCI 
— Euratom 
— BB 
— EGKS (2) 
Totaal 
Leningen o.g.: 
— NCI 
— Euratom 
— BB 
— EGKS (2) 
Totaal Per 31.12.1987 
uitstaande bedragen 
Tegen 
ECU-koers 
van 
31.12.1987 
(1) Tegen 
ECU-koers 
van 
31.12.1988 
(2) 
4 869,9 4 950,0 
2 373,0 2 398,5 
2 226,7 2 313,4 
6 768,1 6 792,8 
16 237,7 16 454,7 
5 229,5 5 349,9 
2 499,9 2 540,3 
2 226,7 2 313,4 
6 688,8 6 792,1 
16 644,9 16 995,7 In 1988 uitgevoerde 
leningsoperaties (') 
Nieuw ver­
strekte/op­
genomen 
leningen 
(3) Terugbetaling 
resp. 
aflossing 
(4) 
285,2 459,6 
— 253,2 
— 204,7 
907,8 869,0 
1 193,0 1 786,5 
945,5 (3) 802,3 
92,8 (4) 469,1 
648,5 (5) 503,2 
880,0 (6) 944,7 
2 566,8 2 719,3 Per 31.12.1988 
uitstaande 
bedragen 
0) 
(5) = (2)+ (3)-(4) 
4 775,6 
2 145,3 
2 108,7 
6 831,6 
15 861,2 
5 493,1 
2 164,0 
2 458,7 
6 727,4 
16 843,2 
(>) Tegen de ECU-koers van 31.12.1988. 
(2) Zie ook het afzonderlijke jaarverslag van de Kamer. 
(3) Waarvan 607,9 Mio ECU voor herfinanciering. 
(4) Waarvan 92,8 Mio ECU voor herfinanciering. 
(5) Waarvan 648,5 Mio ECU voor herfinanciering. 
(6) Waarvan 80,0 Mio ECU voor herfinanciering. 
Tabel 13.3 — Opgenomen leningen 1985-1988 
Mechanisme 
NCI 
Euratom 
EGKS 
Totaal 1985 
Aan­
tal 
15 
13 
54 
82 Bedrag 
Mio ECU (') 
843,6 
344,2 
1 264,7 
2 452,5 1986 
Aan­
tal 
9 
14 
65 
88 Bedrag 
Mio ECU (') 
541,4 
488,1 
1 517,3 
2 546,8 1987 
Aan­
tal 
12 
12 
80 
104 Bedrag 
Mio ECU(') 
611,2 
853,5 
1 487,0 
2 951,7 1988 
Aan­
tal 
16 
2 
57 
75 Bedrag 
Mio ECU (') 
945,5 
92,8 
880,0 
1 918,3 Totaal 
Aan­
tal 
52 
41 
256 
349 Bedrag 
Mio ECU 
2 941,7 
1 778,6 
5 149,0 
9 869,3 
(') Tegen de ECU-koers van 31 december van het betrokken jaar. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 177 
ook bij tenminste één aangelegenheid ten aanzien 
waarvan de besluitvorming vermoedelijk beter bij de 
Commissie zou kunnen berusten, namelijk het rentepeil 
dat voor de leningen wordt gehanteerd. Het is niet 
duidelijk wat de status van deze voorschriften en 
aanvullende nota's is, maar uit niets bleek dat de 
Commissie de basisvoorschriften, laat staan de incidente­
le nota's, formeel had goedgekeurd. De betrokken dienst 
verkeert derhalve in de situatie dat zij haar eigen 
voorschriften kan bepalen. De Kamer is principieel van 
oordeel dat elke namens de Commissie ondernomen 
activiteit dient te geschieden in het kader van door de 
Commissie goedgekeurde voorschriften en dat geen 
enkele afzonderlijke dienst de vrijheid mag hebben 
voorschriften eigenmachtig vast te stellen en te wijzigen. 
13.12. De Kamer ontdekte zelfs in documenten die 
voorzien waren van het visum van hoge ambtenaren en de 
interne controledienst rekenkundige en methodologische 
fouten. Uit de veelheid van fouten blijkt de noodzaak van 
doelmatiger controles binnen het systeem. 
13.13. Ofschoon de Commissie sinds 1954, althans in 
haar hoedanigheid van Hoge Autoriteit van de EGKS, bij 
leningsactiviteiten betrokken is geweest, is er geen 
duidelijke methodologie ontwikkeld voor het verwerken 
van de diverse vormen van leningsoperaties. Het gevolg is 
dat elke opgenomen lening, behalve die met een 
uitgesproken „back-to-back"-karakter, kennelijk als een 
op zichzelf staande transactie wordt gezien. De Kamer 
constateerde met name aanzienlijke verschillen in de 
methodologie die gebruikt werd voor het beoordelen van 
de voor- en nadelen van mogelijkheden tot herfinancie­
ring, d.w.z. de vervroegde aflossing van bestaande 
leningen en het afsluiten van vervangende leningen om te 
profiteren van betere marktvoorwaarden. Bepaalde 
elementen die wel in de ene berekening waren opgeno­
men, ontbraken in andere berekeningen of werden op 
andere wijze verwerkt. Gezien deze situatie kon de Kamer 
niet van oordeel zijn dat de berekeningen consistent 
waren of betrouwbare resultaten opleverden. 
13.14. Daar de leningen op de internationale financiële 
markten worden opgenomen, zijn de procedures noodza­
kelijkerwijze onderworpen aan een strak tijdschema. De 
formele goedkeuring door de Commissie van een 
leningsvoorstel wordt derhalve verkregen in het kader 
van een spoedprocedure, aangevuld met de interne 
voorschriften van het betrokken Directoraat-generaal. 
Daarbij is bepaald dat een wekelijks overzicht van de 
leningen waarover wordt onderhandeld aan de ver­
antwoordelijke Commissaris dient te worden toegezon­
den. Indien de Commissaris niet ingrijpt, is de ver­
antwoordelijke dienst gemachtigd een leningsovereen­
komst aan te gaan, mits binnen 24 uur een telex met de 
essentiële kenmerken van de transactie aan de Commissa­
ris en de Secretaris-generaal wordt gezonden. Uit het 
onderzoek van de Kamer bleek dat de in dit weekover­
zicht vervatte informatie niet voldoende gedetailleerd was 
en dat de overzichten te laat werden toegezonden om een 
deugdelijke beoordeling van de op te nemen leningen 
mogelijk te maken. Bovendien is de toezending van een 
telexbericht geen controlemiddel, daar de Commissie 
feitelijk gebonden is aan de voorafgaande aanvaarding 
door de betrokken dienst van de voorwaarden van een aanbod. De Kamer constateerde tevens dat de weekover­
zichten en de telexberichten in een aantal gevallen geen 
volledige en betrouwbare informatie gaven over de 
motivering van en de redenen voor het optreden van de 
diensten. 
Tenuitvoerlegging van de voorschriften 
13.15. Een fundamenteel aspect van de drie lenings­
instrumenten is dat alleen leningen mogen worden 
opgenomen om in leningsaanvragen te kunnen voorzien. 
Deze voorwaarde maakt deel uit van de door de 
Commissie aan de verantwoordelijke Commissaris 
gedelegeerde bevoegdheid. De Kamer ontdekte evenwel 
een aantal gevallen waarin leningen waren opgenomen 
zonder dat daar leningsaanvragen tegenover stonden. 
Tevens werd geconstateerd dat bij herfinancieringen het 
directoraat leningen o.g. op eigen gezag scheen te 
handelen en het directoraat leningen u.g. pas achteraf op 
de hoogte stelde van de gewijzigde voorwaarden, die in 
bepaalde gevallen onder meer betrekking hadden op de 
eenzijdige weglating van de in de oorspronkelijke 
overeenkomsten vervatte clausule over een vervroegde 
aflossing. 
13.16. In de voorschriften is vastgelegd dat elke 
leningsovereenkomst voorzien moet zijn van het visum 
van de juridische dienst. Geen van de 32 door de Kamer 
bestudeerde overeenkomsten was echter van een dergelijk 
visum voorzien. Ook kon de Kamer geen aanwijzingen 
ontdekken dat de juridische dienst zelfs maar een 
standaardovereenkomst had goedgekeurd. 
13.17. De voorschriften voor het beheer van de 
opgenomen leningen bepalen dat de betrokken dienst de 
gunstigste marktvoorwaarden moet trachten te ver­
krijgen en zich daarbij zoveel mogelijk moet laten leiden 
door het concurrentiebeginsel. De Kamer heeft onder­
zocht in hoeverre dit beleid werd nageleefd, met name in 
het licht van haar opmerkingen over deze kwestie in de 
paragrafen 14.27 — 14.30 van haar jaarverslag over het 
begrotingsjaar 1984. Uit dit onderzoek bleek het vol­
gende : 
(a) veel van de met de leningsoperaties gepaard gaande 
onderhandelingen worden telefonisch en onder 
tijdsdruk gevoerd. Als gevolg hiervan is het soms niet 
mogelijk aan de hand van de relevante dossiers het 
verloop van de onderhandelingen na te gaan of vast te 
stellen waardoor bepaalde besluiten gerechtvaardigd 
werden. In de voorschriften is daarom bepaald dat 
van geval tot geval een memorandum moet worden 
opgesteld waarin de voornaamste kenmerken zijn 
samengevat en de gevolgde handelwijze wordt 
gerechtvaardigd. De Kamer constateerde dat deze 
memoranda („notes de synthese") in de praktijk niet 
aan het beoogde doel voldeden. In het algemeen 
waren zij buitengewoon beknopt en gaven zij geen 
toelichting op de ondernomen acties. Met name werd 
er geen poging gedaan te rechtvaardigen waarom in 
gevallen waarin een keuze mogelijk scheen aan een 
bepaalde leningsvorm (openbare of onderhandse 
plaatsing, enz.) de voorkeur werd gegeven; 
178 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
(b) als gevolg van de in het jaarverslag over het 
begrotingsjaar 1984 van de Kamer vervatte kritiek 
deelde de verantwoordelijke dienst van de Commissie 
mede dat zij vanaf 1985 een einde zou maken aan haar 
gewoonte om bepaalde vormen van leningen op te 
nemen bij gevestigde banksyndicaten en zou over­
gaan tot het opnemen van leningen bij „ad hoc"-
syndicaten. Tijdens haar onderzoek constateerde de 
Kamer dat tal van operaties van dit type in de door 
haar bestudeerde steekproef nog steeds plaatsvonden 
via traditionele syndicaten of gevestigde instellingen 
op dit gebied, zonder dat er sprake was van 
concurrentie van „ad hoc^-syndicaten; 
(c) ook wanneer er wel sprake was van concurrentie, was 
het niet duidelijk of het doel daarvan, namelijk het 
verkrijgen van de best mogelijke voorwaarden, werd 
bereikt. De Kamer constateerde dat het concurrentie-
niveau soms te laag scheen in verhouding tot de 
betrokken bedragen en dat de procedures inzake het 
verkrijgen van concurrerende aanbiedingen kennelijk 
niet voldoende doorzichtig waren, daar de aanbiedin­
gen op verschillende grondslag en op verschillende 
tijdstippen werden gedaan. In bepaalde gevallen werd 
het ogenschijnlijk meest gunstige aanbod, als gevolg 
van beoordelingsfouten of zonder dat er sprake was 
van een deugdelijke rechtvaardiging, niet geaccep­
teerd of werden er slecht onderbouwde beslissingen 
genomen. 
Gevolgen van onvolkomenheden in het systeem 
13.18. Het gevolg van de hiervoor beschreven onvol­
komenheden is dat de controle op de leningsbesluiten van 
de kant van de Commissie tamelijk ondoelmatig wordt. 
Een doelmatig controlesysteem zou moeten verhinderen 
dat bepaalde onderdelen van de verrichtingen zonder 
voorafgaande machtiging worden uitgevoerd en dat de 
Commissie of zelfs afzonderlijke Gemeenschappen als 
gevolg van eenzijdige besluiten van de desbetreffende 
diensten betrokken raken bij bepaalde verrichtingen en de 
daaruit voortvloeiende kosten moeten dragen. Bovendien 
zou het systeem moeten waarborgen dat alle besluiten 
worden genomen op grond van een zorgvuldige en 
relevante beoordeling van de betrokken feiten. Uit de 
door de Kamer geconstateerde tekortkomingen blijkt de 
dringende noodzaak dat de Commissie te dien einde 
passende maatregelen neemt. 
Conclusies en aanbevelingen 
13.19. De Kamer is van oordeel dat de betrokken dienst 
bij haar leningsoperaties over een mate van autonomie 
beschikt die maar aan weinig andere diensten wordt 
toegestaan. De Kamer erkent dat bij dit soort operaties 
een zekere mate van autonomie onvermijdelijk is, maar zij 
is van oordeel dat de bevindingen van haar onderzoek 
erop wijzen dat zowel extern als intern een strengere 
controle vereist is. Kennelijk kunnen de bij het opnemen 
van leningen schijnbaar geleden verliezen worden goedge­maakt door heffingen op verstrekte leningen. De Kamer 
is van mening dat het streven naar een zo groot mogelijke 
doelmatigheid bij het opnemen van leningen hierdoor niet 
in gevaar mag komen en dat deze handelwijze niet strookt 
met de doelstelling van de diverse leningsinstrumenten 
om de uiteindelijke begunstigden een zo groot mogelijk 
voordeel te bieden. 
13.20. De Kamer beveelt derhalve aan dat: 
(a) uitgebreide voorschriften voor de te volgen handel­
wijze bij het opnemen van leningen door de Commis­
sie worden vastgesteld en goedgekeurd; 
(b) de naleving van deze voorschriften wordt gecontro­
leerd door andere functionarissen dan die van de 
betrokken dienst; 
(c) binnen de betrokken dienst onverwijld controlemaat­
regelen worden genomen om te garanderen dat de 
besluiten op deugdelijke informatie berusten; 
(d) stappen worden ondernomen, indien er geen alterna­
tief bestaat voor de spoedprocedure, om te waarbor­
gen dat alle voor de leenvoorstellen relevante feiten in 
een zo vroeg mogelijk stadium bekend worden 
gemaakt om zo nodig ingrijpen door de Commissie 
mogelijk te maken; 
(e) herfinancieringsoperaties niet worden verricht zon­
der de voorafgaande goedkeuring van het directoraat 
leningen u.g. en niet eerder plaatsvinden dan het 
contractueel bepaalde tijdstip waarop de oorspronke­
lijke leningen vervroegd mogen worden afgelost. 
Krachtens artikel 772 van de algemene 
begroting verstrekte rentesubsidies 
Inleiding 
13.21. Op initiatief van het Europese Parlement werd 
een bedrag van 10 Mio ECU voor de verstrekking van 
rentesubsidies voor nieuwe investeringen ten behoeve van 
het bevorderen van de werkgelegenheid opgenomen 
onder artikel 772 van de algemene begroting voor het jaar 
1986. 
13.22. In mei 1986 besloot de Commissie deze middelen 
te benutten door in het kader van een proefproject 
rentesubsidies beschikbaar te stellen voor leningen die 
door bepaalde banken in Portugal waren verstrekt ten 
behoeve van investeringen van Portugese kleine en 
middelgrote ondernemingen waarmee een uitbreiding 
van de bestaande of de schepping van nieuwe economi­
sche bedrijvigheid werd beoogd, alsmede een verruiming 
van de werkgelegenheid. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 179 
13.23. Hiertoe sloot de Commissie in de herfst van 1986 
globale rentesubsidie-overeenkomsten met zeven Portu­
gese banken, waarbij rentesubsidies beschikbaar werden 
gesteld voor leningen die door de banken waren verstrekt 
en waarover zij zelf het financiële risico liepen. De 
subsidie werd vastgesteld op de waarde van de rente over 
een periode van twee jaar tegen een in de overeenkomst 
bepaalde koers. 
13.24. Rentesubsidies tot een waarde van 100 000 ECU 
konden door de banken zelf namens de EEG worden 
goedgekeurd. Wanneer de subsidie hoger was dan dit 
bedrag, was voorafgaande goedkeuring door de Commis­
sie vereist. Als uiterste datum waarop projecten door 
zowel de banken als de Commissie konden worden 
goedgekeurd, werd 1 november 1988 aangehouden. 
13.25. De beschikbaar gestelde middelen waren be­
stemd voor circa 110 in het kader van het initiatief 
goedgekeurde projecten. Tot eind 1988 werd een bedrag 
van 7,9 Mio ECU verstrekt aan de als tussenpersoon 
optredende instanties, die dit bedrag aan de uiteindelijke 
begunstigden moesten uitkeren. 
Opmerkingen 
13.26. Een controlebezoek van de Kamer aan Portugal 
in samenwerking met de diensten van de Commissie 
bracht het volgende probleem onder haar aandacht. 
13.27. Op verzoek van de banken bevestigde de 
Commissie dat de uit hoofde van artikel 772 verstrekte 
rentesubsidies gecombineerd mochten worden met door de EIB aan de banken verstrekte leningen. Tijdens het 
controlebezoek in maart 1989 werd geconstateerd dat een 
van de banken voornemens was drie leningen, waarmee 
rentesubsidies ten bedrage van ± 170 000 ECU waren 
gemoeid, te financieren met middelen die door een globale 
lening van de EIB waren verkregen. 
13.28. De Kamer betwijfelt of leningen uit de eigen 
middelen van de EIB door rentesubsidies ten laste van de 
begroting van de EG gesteund dienen te worden zonder 
een daartoe strekkend besluit van de wetgever of de 
begrotingsautoriteit. In dit verband merkt de Kamer op 
dat in de jaren 1979-1983 een programma werd uitge­
voerd waarbij rentesubsidies beschikbaar werden gesteld 
voor zowel NCI- als EIB-leningen ten behoeve van 
projecten in twee Lid-Staten (l) en dat een voorstel van de 
Commissie (2) om dit programma met een periode van 
twee jaar te verlengen niet door de Raad werd over­
genomen. De Kamer wijst voorts op de vérstrekkende 
gevolgen van het besluit van de Commissie indien het 
proefproject gevolgd wordt door soortgelijke maat­
regelen van meer algemene aard. 
13.29. Op 28 december 1988 maakte de Commissie de 
tweede tranche van de subsidies, ten bedrage van 3,9 Mio 
ECU, over aan de Portugese centrale bank, die dit bedrag 
aan de zeven deelnemende banken diende uit te keren. 
Deze fondsen kwamen echter pas op 2 februari 1989 bij de 
afzonderlijke banken binnen. Deze vertraging van de 
kant van de centrale bank bracht een renteverlies van ± 
20 000 ECU voor de Commissie met zich mee. 
(») Verordening (EEG) nr. 1736/79 van de Raad van 3.8.1979, 
PB L 200 van 8.8.1979. 
(2) PBC 163 van 22.6.1983. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 181 
TWEEDE DEEL 
Europese Ontwikkelingsfondsen 
INHOUD 
Inleiding 
Opmerkingen over het financieel beheer 
Tempo van uitvoering van de EOF's per 31 december 1988 
Aangaan van betalingsverplichtingen 
Procedures voor betaling van de uitgaven 
Beschikbaarheid van de bewijsstukken 
Tenuitvoerlegging van de algemene clausules van overeenkomsten en 
contracten 
Beheer van de kasmiddelen 
Financiële staten per 31 december 1988 
Slotopmerking 
Opmerkingen met betrekking tot de programmering van de steun in het kader 
van de derde Overeenkomst van Lomé (zesde EOF) 
Inleiding 
Regelgeving 
Opmerkingen over het verloop van het programmeringsproces van het zesde 
EOF 
Slotopmerkingen Paragraaf 
1 -
3 -
3 -
6 -
10-
17-
22-
27-
35--2 
-40 
-5 
-9 
- 16 
-21 
-26 
-34 
-39 
40 
41-
41-
43-
46-
63--72 
-42 
-45 
-62 
-72 
INLEIDING plichtingen en betalingen voor het begrotingsjaar 1988 
respectievelijk 1 607,6 Mio ECU en 1 196,3 Mio ECU. 
1. De Gemeenschap voert met 66 landen in Afrika, het 
Caribisch gebied en de Stille Oceaan (ACS-Staten) een 
beleid van samenwerking in het kader van de Europese 
Ontwikkelingsfondsen (EOF's), waarvan de middelen 
niet onder de algemene begroting van de Europese 
Gemeenschappen vallen, maar afkomstig zijn uit finan­
ciële bijdragen van de Lid-Staten. Voor de tenuitvoerleg­
ging van elk EOF geldt een speciaal financieel reglement. 
In de navolgende opmerkingen wordt het financieel 
beheer van de in 1988 in uitvoering zijnde EOF's 
behandeld, alsmede de opzet en uitvoering van de 
programmering van het zesde EOF. 
2. In tabel 1 zijn, per 31 december 1988, de bestedingen 
in het kader van het vierde, vijfde en zesde EOF 
weergegeven. Het bedrag van de steun per ontvangend 
land is opgenomen in het tweede deel van bijlage II. Voor 
de drie overeenkomsten van Lomé die momenteel ten 
uitvoer worden gelegd, bedroegen de nieuwe ver-OPMERKINGEN OVER HET FINANCIEEL 
BEHEER 
Tempo van uitvoering van de EOF's per 
31 december 1988 
3. Per 31 december 1988 was uit hoofde van het vierde 
EOF (dertiende jaar van uitvoering) een bedrag van 
2 999 Mio ECU uitgegeven, d.w.z. 95,2 % van de 
oorspronkelijke toewijzing; tijdens de laatste drie 
begrotingsjaren werd respectievelijk 3,4 %, 2,2 %, en 
1,2 % van de oorspronkelijke toewijzing betaald, terwijl 
de bedragen van de nieuwe betalingsverplichtingen nog 
lager liggen. Gezien het tempo waarin de middelen van 
het vierde EOF worden besteed, de tijd die noodzakelij-
182 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Tabel 1 — Besteding van het 4de, 5de en 6de EOF per 31 december 1988 
(Mio ECU) 
Middelen en besteding 
Oorspronkelijke toewijzing 
Geïnde middelen (inclusief diverse ontvangsten en over­
drachten) 
Middelen die nog van de Lid-Staten moeten worden 
ontvangen 
Overdracht van middelen naar andere EOF's 
Netto middelen 
Betaling vóór 1988 
Betalingen in 1988 
Besluiten inzake nog af te wikkelen betalingsverplichtingen 
Bestedingen 
Saldo dat voor nieuwe bestedingen beschikbaar is 4de EOF 
Lomé I 
(afloop: 
1980) 
3 150,0 
3 248,1 
(66,5) 
3 181,6 
2 960,6 
38,4 
135,9 
3 134,9 
46,7 5de EOF 
Lomé II 
(afloop: 
1986) 
4 636,0 
4 549,1 
392,1 
(111,8) 
4 829,40 
3 071,8 
350,2 
1 178,5 
4 600,5 
228,9 6de EOF 
Lomé III 
(afloop: 
1990) 
7 500,0 
295,4 
7 560,0 
7 855,4 
469,3 
807,7 
3 385,1 
4 662,1 
3 193,3 
(') Waarvan 6,4 Mio ECU overeenkomen met baten uit middelen van het 5de EOF die niet zijn toegewezen aan een van de op 31 december 1988 in uitvoering 
zijnde EOF's. 
kerwijze verstrijkt tussen het moment waarop de 
betalingsverplichting wordt aangegaan en dat waarop de 
nieuwe verrichtingen in de boeken worden afgesloten en 
de administratieve kosten van een boekhouding waarin 
nog slechts een beperkt aantal verrichtingen wordt 
opgenomen, is de Kamer van mening dat de bepalingen 
betreffende de afsluiting van de boekhouding van een 
EOF dat ten einde loopt, zouden moeten worden herzien. 
Het lijkt in ieder geval wenselijk om de verrichtingen van 
het vierde EOF te versnellen, zodat het kan worden 
afgesloten voordat de volgende overeenkomst van kracht 
wordt. 
4. Bij afsluiting van het begrotingsjaar 1988 (achtste 
jaar van uitvoering van het vijfde EOF) was bijna 74 % 
van het oorspronkelijk toegewezen bedrag uitbetaald. 
Een vergelijking tussen het tempo van uitvoering van het 
vierde en het vijfde EOF toont aan dat voor beide aan het 
eind van het vierdejaar hetzelfde betalingspercentage was 
bereikt (31,4 %), maar dat aan het einde van het achtste 
jaar het betalingspercentage van het vijfde EOF bijna 5 
percentpunten lager was dan dat van het vierde EOF. In 
vergelijking met een tempo dat redelijkerwijs optimaal 
genoemd zou kunnen worden en dat zou worden bereikt 
als de uitgaven tijdens de looptijd van de overeenkomst 
doeltreffend werden verricht, valt een vertraging van 
bijna vijfjaar te constateren. Zo dit het geval blijft en er 
geen maatregelen ter versnelling van de uitvoering van de 
verrichtingen worden genomen, zal de uitvoeringstermijn 
van de tweede Overeenkomst van Lomé nog langer zijn 
dan die van de voorgaande overeenkomst. 
5. Voor het zesde EOF was per 31 december 1988 (derde 
jaar van uitvoering) het niveau van de betalingen 
(1277 Mio ECU, ofwel 17% van de oorspronkelijke toewijzing) slechts met dat van de voorgaande EOF's te 
vergelijken doordat de Stabex-uitgaven zo hoog waren 
(92,5 % van het bedrag dat oorspronkelijk voor Stabex 
was uitgetrokken, was reeds besteed), terwijl met de 
uitgaven voor programmeerbare steun een grote ver­
traging was opgelopen: 5,6% tegen 10,7% voor het 
vierde EOF en 11,8 % voor het vijfde EOF bij afloop van 
het derde jaar van uitvoering. Er moet dus worden 
geconstateerd dat de achtereenvolgende overeenkomsten 
ondanks de aanwezigheid van delegaties van de Commis­
sie in de betrokken landen, niet sneller worden uitgevoerd 
en dat zij nog steeds met vertragingen van start gaan, 
terwijl het toch mogelijk en wenselijk lijkt om het 
kaderprogramma en de voorbereiding van de projecten 
zodanig op te zetten dat er na de ondertekening van de 
overeenkomst eerder met de uitvoering kan worden 
begonnen. 
Aangaan van betalingsverplichtingen 
6. Artikel 17 van het financieel reglement van toepas­
sing op het zesde EOF (') bepaalt: „Elke handeling 
waardoor een uitgave ten laste van het EOF ontstaat, 
dient te worden voorafgegaan door een voorstel tot het 
aangaan van een betalingsverplichting door de ordonna-
teur". Voorts wordt bepaald dat „als betalingsver­
plichtingen de besluiten gelden die de Commissie neemt 
overeenkomstig de bepalingen die haar machtigen om 
finaniële steun te verlenen uit hoofde van het EOF". 
0 Financieel reglement van 11 november 1986, PB L 325 van 
20.11.1986. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 183 
7. In haar financiële staten deelt de Commissie haar 
betalingsverplichtingen in twee afzonderlijke rubrieken 
in: een overzicht „besluiten", waarin de ondertekende 
overeenkomsten staan (primaire betalingsverplichtingen) 
en een overzicht „aangegane verplichtingen", waarin de 
gesloten contracten en kostenramingen voor projecten 
zijn opgenomen, die de contractuele verplichtingen jegens 
derden weergeven (secondaire betalingsverplichtingen). 
8. De tenuitvoerlegging van de financiële instrumenten 
van het EOF geeft verschillen te zien die een illustratie 
vormen van een variabele boekhoudkundige behandeling 
van het begrip „betalingsverplichting" naargelang van de 
aard van het instrument: 
(a) nadat een subsidie is verleend worden de betalingsver­
plichtingen eerst geregistreerd in de rubriek „beslui­
ten", met inachtneming van het maximum van het in 
de financieringsovereenkomst bepaalde bedrag. Ver­
volgens worden de verplichtingen geregistreerd in de 
rubriek „aangegane verplichtingen" wanneer de 
contracten, overeenkomsten en/of kostenramingen 
die nodig zijn voor de verwezenlijking van de 
projecten tot stand zijn gekomen. Deze tweede serie 
betalingsverplichtingen geeft dus de verplichtingen 
van het EOF jegens derden aan en komt overeen met 
de gegevens op de „contractstaten" aan de hand 
waarvan de betalingen aan de contractanten worden 
bijgehouden; 
(b) bij de verlening van spoedhulp daarentegen wordt 
meestal één betalingsverplichting geregistreerd die 
het totale toegekende bedrag omvat, ofschoon de 
tenuitvoerlegging van de steun voorwerp kan zijn van 
meerdere contracten met verschillende looptijden. 
9. Laatstgenoemde werkwijze heeft drie consequenties: 
(a) bij spoedhulp wordt het besluit uit boekhoudkundig 
oogpunt gelijkgesteld met het sluiten van een 
overeenkomst of een contract; dit betekent dat er bij 
de desbetreffende verrichtingen wordt geanticipeerd 
op de feitelijke stand van zaken met betrekking tot de 
dossiers en dat de kritieke fase van de onder­
handelingen met de leveranciers als beëindigd wordt 
beschouwd op een moment waarop hiermee wellicht 
nog niet eens is begonnen. Het besluit geeft in feite 
slechts de bedoeling van het EOF weer om op termijn 
een zeker bedrag aan te wenden voor een bepaald 
doel; 
(b) het uitgangspunt dat uitsluitend op basis van het 
toekenningsbesluit in één keer het gehele bedrag van 
de voor een actie toegekende steun kan worden 
vastgelegd vormt bovendien een aanzienlijke afzwak­
king van de praktische strekking van artikel 203, lid 8, 
sub a), van de derde Overeenkomst van Lomé, dat 
bepaalt: „Spoedhulpkredieten moeten worden aan­
gewend binnen een termijn van zes maanden na 
vaststelling van de uitvoeringsbepalingen, tenzij ... 
anders is bepaald ..."; (c) ten slotte geven de financiële staten van het EOF geen 
getrouw beeld van de werkelijke verrichtingen omdat 
de gegevens behorend bij verschillende uitvoerings­
stadia door elkaar heen lopen. Daardoor zijn de 
jegens derden aangegane betalingsverplichtingen in 
de boeken op weinig doorzichtige wijze weergegeven 
en moeilijk te controleren. Dit gebrek aan samenhang 
in de boekhoudkundige behandeling van de beta­
lingsverplichtingen van het EOF is gedeeltelijk terug 
te voeren op de leden 1 en 2 van artikel 17 van het 
financieel reglement van toepassing op het zesde 
EOF. De duidelijkheid van en de controle op de 
lopende verrichtingen zouden aanzienlijk verbeteren 
indien bepaalde globale besluiten niet meer worden 
gelijkgesteld met overeenkomsten en indien elke 
uitgave ten gunste van een contractant overeenkomt 
met een afzonderlijke betalingsverplichting die als 
zodanig uit de boeken van het EOF kan worden 
afgelezen. De Kamer is van mening dat de Commissie 
ten spoedigste samenhangende voorschriften zou 
moeten opstellen inzake de wijze waarop de ver­
schillende besluiten tot het aangaan van betalingsver­
plichtingen in de boeken moeten worden opgenomen. 
Procedures voor betaling van de uitgaven 
10. In het algemeen kent het EOF twee categorieën van 
betalingen: de betalingen die een voorafgaand visum van 
de financieel controleur behoeven en die welke naderhand 
moeten worden geviseerd. 
(a) Betalingen die een voorafgaand visum behoeven 
Deze categorie omvat voornamelijk betalingen in Ecu 
of in een Europese munt. Het gaat hier enerzijds om 
betalingen die geheel worden verricht door de 
centrale diensten van de Commissie (directe betalin­
gen) en anderzijds om betalingen waarvoor de 
betalingsopdracht in een Europese munt of in Ecu in 
de ACS-Staten wordt verstrekt krachtens een aan de 
nationale ordonnateur verleende machtiging, doch 
die slechts kunnen worden verricht na hernieuwde 
tussenkomst van de voornaamste ordonnateur van 
het EOF (centrale diensten van de Commissie, semi-
directe betalingen). 
(b) Betalingen die naderhand moeten worden geviseerd 
Voor deze betalingen wordt, na een voorafgaand 
akkoord van de delegatie van de Commissie in de 
ACS-Staat, opdracht gegeven door de nationale 
ordonnateur — in het algemeen de minister van 
Economische Planning of de minister van Financiën 
— en zij worden in het ACS-land door de betalings­
gemachtigde verricht. Deze betalingen worden in de 
boeken van het EOF opgenomen nadat zij door de 
diensten van de Commissie zijn geregulariseerd, 
overeenkomstig de bepalingen van de diverse over­
eenkomsten van Lomé. De financieel controleur 
treedt bij deze regularisatie pas naderhand op. Deze 
categorie betalingen betreft bijna alle verrichtingen in 
lokale munt. 
184 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Regularisatie van de betalingen in lokale munt Nieuwe procedure voor semi-directe betalingen 
11. Artikel 227, lid 4, van de derde Overeenkomst van 
Lomé bepaalt: „Binnen de grenzen van de hem toegeken­
de kredieten zorgt de nationale ordonnateur voor de 
betaalbaarstellingen en verstrekt hij de betalingsopdrach­
ten. Hij blijft met betrekking tot de hem toevertrouwde 
kredieten aansprakelijk totdat de Commissie machtiging 
verleent voor de transacties die hij moet uitvoeren". Voor 
de nationale ordonnateurs gelden daarnaast de voor­
schriften van het financieel reglement van toepassing op 
het zesde EOF (artikel 39). 
12. Zo vallen de plaatselijke betalingen, afgezien van de 
verschillen in uitvoering, dus onder dezelfde voorschrif­
ten en controles als de betalingen die centraal worden 
verricht. De regularisatie ervan, dat wil zeggen de 
opneming in de boekhouding van het EOF, moet 
geschieden op een wijze die dezelfde garanties biedt 
inzake regelmatigheid en naleving van de voorschriften 
van het financieel reglement als de bij de andere 
betalingen toegepaste procedure. 
13. In de praktijk geschiedt de regularisatie van de 
plaatselijke betalingen vaak verscheidene maanden en 
soms zelfs meer dan een halfjaar nadat de betalingsge­
machtigde de dienstverleningen werkelijk heeft betaald. 
Bij haar controle op de door de Commissie geregulari­
seerde betalingen, heeft de Kamer de volgende onregel­
matigheden geconstateerd: 
(a) een aantal achtereenvolgende tussenafrekeningen zijn 
in de verkeerde volgorde geregulariseerd en geboekt, 
waarbij soms ook nog toereikende bewijsstukken 
ontbraken. Wanneer in het kader van een overeen­
komst een tussenafrekening vóór één of meer eerdere 
tussenafrekeningen wordt geregulariseerd, wordt de 
minimale controle, d.w.z. de controle aan de hand 
waarvan de voorafgaande afrekeningen nauwkeurig 
kunnen worden beoordeeld, niet verricht; 
(b) in andere gevallen zijn er opdrachten verstrekt voor 
plaatselijke betalingen, die al werden verricht voordat 
de diensten van de Commissie voor de betrokken 
middelen secondaire verplichtingen waren aangegaan 
of die het bedrag van de oorspronkelijke, in lokale 
munt luidende betalingsverplichting overschreden. 
14. In dit verband zij eraan herinnerd dat de opdrachten 
voor deze betalingen en de uitvoering ervan het bedrag 
van de in lokale munt uitgedrukte betalingsverplichting 
niet mogen overschrijden. Een eventuele waardever­
mindering van de plaatselijke munt ten opzichte van de 
Ecu in de tijd die verstrijkt tussen de oorspronkelijke 
betalingsverplichting en de feitelijke betalingen, mag niet 
leiden tot betalingen van hogere bedragen in plaatselijke 
munt; het bedrag van de in Ecu uitgedrukte betalingsver­
plichting moet in dat geval naar beneden worden 
aangepast. 15. De experimentele procedure van semi-directe 
betalingen die zeer onlangs werd ingevoerd en waarbij de 
centrale diensten van de Commissie geen enkele vooraf­
gaande rol spelen, geeft aanleiding tot de volgende 
opmerkingen: 
(a) op het juridische vlak : 
(i) de Overeenkomst van Lomé bevat geen enkele 
expliciete bepaling die de nationale ordonnateur 
een algemene bevoegdheid verleent inzake beta­
lingen die ten laste van de centrale bankrekenin­
gen van het EOF moeten worden verricht; 
(ii) artikel 27 van het financieel reglement van 
toepassing op het zesde EOF bepaalt: „De 
betalingsopdrachten worden voor een vooraf­
gaand visum aan de financiële controleur gezon­
den". Als men zich begeeft op de weg van een 
veralgemening van de semi-directe betalingen 
waaraan de centrale diensten van de Commissie 
niet vooraf te pas komen, zou verreweg het 
grootste gedeelte van de betalingen die uit hoofde 
van de programmeerbare steun moeten worden 
verricht, niet worden voorzien van een vooraf­
gaand visum van de financieel controleur, iets wat 
thans al geldt voor de 15 a 20 % van de jaarlijkse 
uitgaven die worden gevormd door de plaatselijke 
betalingen. Gezien het financieel reglement, is 
deze procedure niet conform; 
(b) op het praktische vlak: 
(i) de invoering van een circuit van directe betalingen 
(nationale ordonnateur — delegatie — Europese 
bank belast met de uitvoering van de betaling) 
leidt onvermijdelijk tot meer moeilijkheden met 
het beheer van de Europese bankrekeningen. Ook 
gezien de opmerking die in verband hiermee in 
paragraaf 32 wordt gemaakt is ten aanzien van 
deze procedure terughoudendheid geboden met 
het oog op een goed beheer van de middelen van 
het EOF; 
(ii) de toepassing van deze procedure heeft tot gevolg 
dat er op de bankrekeningen van de Commissie 
bedragen worden gedebiteerd zonder dat de 
centrale diensten over de desbetreffende bewijs­
stukken beschikken. De rekeningen van de te 
regulariseren transacties in verband met in de 
ACS-Staten verrichte betalingen vertoonden per 
31 december 1988 reeds een saldo van circa 
28 Mio ECU, en gezien de wijze waarop de 
boekhouding functioneert, kan deze betalings­
procedure slechts leiden tot een verhoging van dit 
saldo. 
16. Al met al is de Kamer, gezien de geldende juridische 
bepalingen en het boekhoudkundig instrument van DG 
VIII, van mening dat het niet wenselijk is deze betalings­
procedure, waarbij de centrale diensten van de Commissie 
geen enkele voorafgaande rol spelen, in overweging te 
nemen. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 185 
Beschikbaarheid van de bewijsstukken 
17. Het voor alle betalingen geldende financieel regle­
ment legt een nauw verband tussen de betaalbaarstelling 
en de verstrekking van betalingsopdrachten, twee fasen 
die normaliter onmiddellijk op elkaar volgen. Door de 
toekenning van bevoegdheden aan de ordonnateurs van 
de centrale diensten kan de betaalbaarstelling van alle 
transacties evenwel worden verricht door een andere 
dienst dan die welke de betalingsopdrachten verstrekt. De 
daaruit voortvloeiende situatie, waarin de adminis­
tratieve en boekhoudkundige bescheiden verspreid zijn 
over allerlei diensten van de Commissie, wordt nog 
verergerd door het feit dat er geen nauwkeurige instruc­
ties bestaan inzake de bewijsstukken die aan de boekhou­
ding moeten worden overgelegd noch inzake de controles 
op de diverse categorieën van betalingen en heeft 
consequenties voor de regularisatie van de plaatselijke 
betalingen, voor de verrichtingen van de Europese 
Associatie voor Samenwerking (EAS) en voor de 
correcties in de boeken. 
Regularisatie van de betalingen 
18. Zoals reeds werd opgemerkt in paragraaf 10 van het 
Tweede deel van het jaarverslag over 1987 leidde een vrij 
groot aantal transacties tot betalingen ofschoon de 
contractueel vastgelegde documenten, die het enige 
middel vormen om de juistheid van de te betalen bedragen 
te kunnen controleren, niet konden worden overgelegd. 
Verrichtingen van de Europese Associatie voor 
Samenwerking 
19. De betalingen die de EAS verricht voor rekening 
van het EOF worden in de boekhouding van de 
Commissie geregistreerd ofschoon de betalingsopdrach­
ten en de bewijsstukken inzake de uitgaven ontbreken. 
Het argument van de Commissie dat deze bewijsstukken 
kunnen worden geraadpleegd bij de boekhouding van de 
Associatie, strookt niet met de overeenkomsten waarin de 
betrekkingen tussen de Commissie en de EAS zijn 
vastgelegd en waarin uitdrukkelijk wordt bepaald dat de 
oorspronkelijke bewijsstukken of een kopie daarvan ieder 
kwartaal moeten worden overgelegd (2). Gezien de 
recente ontwikkeling van de rol en de taken van de EAS, is 
de Kamer van mening dat de boekhouding van het EOF 
alle bewijsstukken voor de uitgaven zou moeten bevatten 
en dat deze bescheiden ook de betalingsopdrachten op 
deugdelijke wijze zouden moeten staven. 
(2) Artikel 15 van de overeenkomst van 13.7.1965 tussen de 
Commissie en de EAS; artikel 38 van het financieel protocol 
betreffende het beheer van de uitgaven en ontvangsten van 
de EAS. Correcties in de boeken 
20. Ter wille van de duidelijkheid en de doorzichtigheid 
van de boekhouding dienen ten slotte de regularisaties en 
de correcties in de boekingen (betalingen die naar een 
ander boeknummer worden overgedragen, een goedkeu­
ring voor betaling opgesplitst in twee betalingsopdrach­
ten, opstelling van een duplicaat van een vernietigde of 
weggeraakte betalingsopdracht, enz.) te worden gestaafd 
met nauwkeurige en duidelijke bewijsstukken, hetgeen 
slechts zelden het geval is. Deze bewijsstukken zijn echter 
absoluut noodzakelijk om te kunnen nagaan of de 
procedures waartoe ze geleid hebben rechtmatig waren. 
21. De Kamer is van mening dat het de taak van de 
Commissie is, de uitvoeringsvoorwaarden van de betaal­
baarstelling op het moment waarop de transacties worden 
verricht of in de boekhouding worden geregulariseerd, 
duidelijk vast te stellen, ongeacht om welke betalingen het 
gaat. Om deze doelstelling te verwezenlijken, moeten 
enerzijds alle nuttige bewijsstukken beschikbaar zijn bij 
de dienst die de betalingsopdrachten verstrekt, en 
anderzijds moeten in de instructies de toepassings­
voorwaarden worden opgenomen van artikel 22 van het 
financieel reglement van toepassing op het zesde EOF, 
dat bepaalt: „De Commissie stelt de aard van de bij het 
betalingsstuk te voegen bewijsstukken en de daarin te 
vermelden gegevens vast". 
Tenuitvoerlegging van de algemene clausules 
van overeenkomsten en contracten 
22. De financiële reglementen van het vij fde en het zesde 
EOF bevatten de verplichting dat de overeenkomsten 
inzake de uitvoering van werken of inzake de verstrekking 
van technische bijstand, in de valuta van de begunstigde 
ACS-Staat worden uitgedrukt (3). Volgens deze zelfde 
reglementen is het toegestaan dat een gedeelte van de 
betalingen met betrekking tot deze overeenkomsten 
wordt verricht in de lokale munt en dat het saldo wordt 
overgemaakt in Ecu of in Europese deviezen aan de hand 
van een omrekeningskoers die in samenhang met de 
datum van de opening der inschrijvingen wordt vast­
gesteld. Deze bepalingen geven aanleiding tot de volgende 
opmerkingen: 
(a) de bewijsstukken met betrekking tot de gedeelten die 
moeten worden betaald in lokale munt en in deviezen 
ontbreken meestal in de dossiers; 
(b) in sommige gevallen worden, in weerwil van de 
contractuele bepalingen, alle aan de contractant 
verschuldigde bedragen in deviezen betaald (en niet 
een gedeelte in lokale munt); 
(c) doordat volgens de voorschriften de contracten in 
nationale munt moeten worden uitgedrukt, waarbij 
eventueel clausules kunnen worden opgenomen ter 
(3) Financieel reglement van het vijfde EOF, artikel 47, lid 2; 
financieel reglement van het zesde EOF, artikel 48, lid 2. 
186 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
dekking van koersverschillen, worden de adminis­
tratieve controle van de contracten en de controle op 
de boeken bijzonder ingewikkeld en wordt de kans op 
fouten groter. 
23. Overeenkomstig de algemene bepalingen van het 
EOF, kan degene aan wie een overeenkomst of een 
contract is gegund tegen een bankgarantie een aanbeta­
ling krijgen. Vaak verstrekken de banken deze garanties 
voor een beperkte tijd. Het komt dan ook regelmatig voor 
dat de bankgaranties verlopen voordat de contractant 
aan zijn contractuele verplichtingen heeft voldaan of 
voordat de aanbetaling geheel op de aan de contractant 
verschuldigde voorschotten is verhaald. Deze situatie 
houdt een risico in voor de veiligheid van de middelen van 
het EOF en de Kamer heeft voorbeelden aangetroffen van 
nalatigheden van contractanten die aanbetalingen had­
den ontvangen en wier bankgaranties waren verlopen. Er 
zouden dan ook van de contractanten bankgaranties 
moeten worden verlangd die de aanbetaling dekken 
totdat het gehele bedrag is verhaald op de aan de 
contractant uitbetaalde voorschotten of tot aan de 
voorlopige oplevering. 
24. De gegarandeerde aanbetalingen worden, overeen­
komstig de in het contract vastgelegde verdeling en met 
toepassing van afzonderlijke garanties, in plaatselijke 
munt en deviezen uitbetaald. Wanneer sommige plaatse­
lijke munten snel in waarde verminderen en in het 
contract een vaste omrekeningskoers voor de plaatselijke 
munt is opgenomen, zou in de bankgarantie voor het in 
plaatselijke munt betaalde deel van de aanbetaling de in 
het contract vermelde omrekeningskoers moeten worden 
opgenomen, opdat de oorspronkelijke waarde van de met 
de gelden van het EOF verstrekte aanbetaling tijdens de 
gehele geldigheidsduur van de garantie wordt gedekt. 
25. Met betrekking tot de prijsherzieningsclausules 
blijven de vroegere opmerkingen (4) actueel. Het aandeel 
van de in de herzieningsformules opgenomen Europese en 
ACS-parameters zou niet mogen afwijken van de 
verdeling van de in het contract bepaalde betalings-
munten, om te voorkomen dat de contractant ten 
onrechte profijt trekt van een devaluatie van de plaatselij­
ke munt. Deze bepaling vormt slechts de logische 
tegenhanger van een contractueel vastgelegde omreke­
ningskoers tussen de plaatselijke munt en de Europese 
valuta. 
26. Bij sommige verrichtingen, met name in verband 
met spoedhulp, wordt de contractant belast met de taak 
goederen aan te kopen, waarbij hij een commissie 
ontvangt voor de verleende diensten. Hij krijgt voor de 
goederen die hij aankoopt een aanbetaling en moet 
worden terugbetaald aan de hand van bewijsstukken. In 
de praktijk legt de contractant slechts een overzicht over 
van de rekeningen die hij heeft betaald, waarbij hij soms 
in plaats van de rekeningen alleen maar de bestelbonnen 
voegt. De Kamer is van mening dat deze handelwijze niet 
strookt met de contractuele bepalingen en dat de 
Commissie er absoluut op moet toezien dat zij van de 
(4) Jaarverslag over het begrotingsjaar 1987, paragraaf 7. contractant nauwkeurige en afdoende bewijsstukken 
ontvangt van de werkelijk betaalde bedragen, en wel om 
de volgende redenen: 
(a) aangezien vrijwel alle hulpgoederen in Europa 
worden gekocht, kan zonder overlegging van factu­
ren niet worden nagegaan of de betrokken goederen 
zijn vrijgesteld van BTW. Overeenkomstig de artike­
len 3 en 4 van het Protocol betreffende de voorrechten 
en immuniteiten van de Europese Gemeenschappen is 
er namelijk over deze goederen geen enkele belasting 
verschuldigd; 
(b) volgens de handelsgewoonten in de Lid-Staten krijgt 
de koper zeer vaak een korting wanneer hij contant 
betaalt. Wanneer de contractant een aanbetaling 
heeft gekregen, moet de Commissie erop toezien of hij 
wel de nodige maatregelen heeft genomen om gebruik 
te maken van de hem geboden kortingen, opdat deze 
in mindering kunnen worden gebracht op de bedra­
gen die van het EOF kunnen worden verlangd. 
Beheer van de kasmiddelen 
Tempo van de aanvullingen en de betalingen 
27. Tijdens het begrotingsjaar 1988 werd de situatie van 
de kasmiddelen van het EOF (die losstaan van die van de 
Commissie) gekenmerkt door uitersten die ontstonden 
doordat het tempo waarin de bijdragen werden afgeroe­
pen niet was afgestemd op de werkelijke behoeften aan 
kasgeld (5). Zo leidde het lage niveau van de betalingen 
tijdens de eerste acht maanden tot een overschot aan 
kasgeld (meer dan 250 Mio ECU tussen april en augustus 
1988) met pieken van 330 en 466 Mio ECU eind mei en 
eind juli, terwijl de jaarlijkse uitgaven 1 015 Mio ECU 
bedroegen. Daarentegen is vanaf september 1988 door 
een opeenhoping van betalingen uit hoofde van Stabex, 
de stand van het kasgeld duidelijk gedaald. Een derde van 
de totale jaarlijkse uitgaven had namelijk betrekking op 
een zestigtal Stabex-betalingen, waarvan de helft plaats­
vond aan het eind van het derde kwartaal van het 
begrotingsjaar. Met dit verschijnsel, dat ook voor het 
begrotingsjaar 1987 werd geconstateerd, zou beter 
rekening moeten worden gehouden bij het afroepen van 
de bijdragen van de Lid-Staten. 
28. Ook door het niet inachtnemen van de ramingen 
wordt het beheer van het kasgeld nadelig beïnvloed, zij 
het in mindere mate. Uit het onderzoek blijkt dat de helft 
(5) Artikel 6, lid 3, van het intern akkoord betreffende de 
financiering en het beheer van de steun van de Gemeenschap 
van 19 februari 1985 bepaalt duidelijk dat de Commissie 
geheel of gedeeltelijk van het afroepen van de bijdragen van 
de Lid-Staten afziet. PB L 86 van 31.3.1986. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 187 
van de bijdragen van de Lid-Staten te laat wordt 
overgemaakt en wel met vertragingen van vaak tussen de 
10 en 30 dagen, hetgeen voor kasgeldbeheer lang is. 
Sommige van deze vertragingen kunnen zelfs twee 
maanden of langer duren (België: aanvullende bijdragen 
en laatste normale bijdrage van 1988). De te hoge 
ramingen van de uitgaven door de Europese Investerings­
bank kunnen leiden tot overschatting van de behoeften 
aan kasgeld. Om verbetering in deze situatie te brengen 
zou de Commissie, per project, een vervalschema van de 
geraamde uitgaven moeten verlangen en moeten informe­
ren naar de redenen waarom de eerdere ramingen niet in 
acht zijn genomen. 
29. Uit het onderzoek van de rekeningen van de 
betalingsgemachtigden in de ACS-Staten blijkt dat de 
kasmiddelen vaak uitgaven voor enkele kwartalen 
omvatten, ofschoon voor de meeste van deze landen 
slechts ongeveer een week nodig is om de middelen over te 
schrijven. Om de delegaties meer bewust te maken van een 
goed kasbeheer, zou moeten worden overwogen een 
gedifferentieerd systeem in te voeren, waarin voor de 
aanvulling van het kasgeld rekening wordt gehouden met 
de voor de bankverrichtingen benodigde termijnen en met 
de omvang van de bedragen die elke betalingsgemach­
tigde werkelijk blijkt uit te geven. 
30. Al met al zijn voor een goed beheer van het kasgeld 
betrouwbare ramingen nodig op basis waarvan er voor 
het begrotingsjaar een schema kan worden opgesteld van 
de betalingen die per kwartaal moeten worden verricht; 
vervolgens zouden de bijdragen volgens dit schema 
kunnen worden afgeroepen, rekening houdend met een 
minimum aan uitgaven dat moet worden vastgesteld op 
basis van ervaring. Een dergelijke benadering zou een 
nauwe betrokkenheid vereisen van de diensten belast met 
het verstrekken van de betalingsopdrachten, die werkelijk 
verantwoordelijk zouden worden voor hun uitgaven­
ramingen. 
Het functioneren van de bankrekeningen 
31. In haar jaarverslag over de rekeningen van het 
begrotingsjaar 1987 vermeldde de Kamer de verschillen in 
rendement van de banktegoeden. In 1988 is in deze 
situatie geen verandering gekomen en in december bleken 
er tussen het hoogste en het laagste rendement van de 
rekeningen in Ecu nog grote en ongerechtvaardigde 
verschillen te bestaan. Voorts verstrekten sommige 
banken geen enkele toelichting op de berekening van de 
betaalde rente (tarieven). Om de controle hierop mogelijk 
te maken, moeten de diensten van de Commissie eisen dat 
deze tarieven worden overgelegd. Van de 19 bankrekenin­
gen die in Europa op naam van het EOF zijn geopend in 
aanvulling op de 10 speciale rekeningen, vertonen 
sommige nog steeds weinig of geen mutaties. Dit maakt 
het beheer onnodig ingewikkeld en leidt tot een ver­
snippering van de tegoeden, die kwalijke gevolgen heeft 
voor het rendement. In dit verband zij opgemerkt dat het 
feit dat er voornamelijk één bankrekening werd gebruikt 
voor het grootste gedeelte van de Stabex-betalingen in 
1988, het beheer heeft vereenvoudigd en het rendement 
heeft verhoogd. 32. In september en oktober 1988 heeft het EOF de EIB 
verscheidene betalingen doen toekomen met een retroac­
tieve valutadatum. Daardoor ontstond er een tekort op 
een van de bankrekeningen en moest het EOF de bank een 
bedrag van 49 733 ECU aan debetrente betalen. In de 
boeken van het EOF is dit bedrag gecompenseerd met de 
creditrente van andere rekeningen. Deze verrichting 
noopt tot twee opmerkingen: 
(a) het was niet juist om de rente die aan deze bank 
verschuldigd was, te compenseren met die welke van 
andere banken was ontvangen, want de boekhouding 
moet alle ontvangsten en uitgaven onderscheidenlijk 
omvatten (artikel 36 van het financieel reglement van 
toepassing op het zesde EOF); 
(b) wanneer de rekenplichtige een bank een retroactieve 
betalingsopdracht geeft, dient hij zich ervan te 
vergewissen dat de gelden op de valutadatum 
beschikbaar zijn (6). 
33. Uit de voorgaande opmerkingen blijkt dat de 
Commissie maatregelen zou moeten nemen tegen de 
retroactieve verrichtingen ten gunste van de EIB, want 
volgens de afspraken tussen de twee partners moeten er 
reeds bij de overweging van de verrichtingen gegevens 
worden uitgewisseld, hetgeen inhoudt dat de betalings-
aanvragen vroeg genoeg kunnen worden ingediend om de 
in de artikelen 52, lid 3, en 54, lid 4, van het financieel 
reglement van toepassing op het zesde EOF voorgeschre­
ven termijn van 21 dagen in acht te nemen zonder dat men 
gebruik hoeft te maken van retroactieve valutadata die 
het risico van een tekort op de rekening met zich 
meebrengen. 
34. Ten slotte zij opgemerkt dat de bankboekhouding 
van de Commissie slechts bij uitzondering stukken bevat 
waarop een vaste datum is vermeld voor de aan de banken 
gezonden betalingsopdrachten en de uitvoering ervan 
door de banken. Daarom kan zelden worden vastgesteld 
of de opgetreden vertragingen te wijten zijn aan 
overdrachtsproblemen bij de boekhouding dan wel aan 
het beheer van de bank. 
Financiële staten per 31 december 1988 
3 5. Om de moeilij kheden met de omrekening van niet in 
Ecu uitgedrukte verrichtingen enigszins te verhelpen, 
worden de betalingen van het EOF geregistreerd aan de 
hand van de rekeningafschriften die de banken aan de 
Commissie zenden. Uit het onderzoek van de ver­
richtingen in het begrotingsjaar 1988 blijkt dat bij het 
overnemen van de gegevens uit de bankafschriften in de 
rekeningen van het EOF dusdanige vertragingen optre­
den dat de boekhouding haar waarde van beheersinstru­
ment geheel verliest. Zo kan het voorkomen dat een bank 
(6) Financiële reglementen, artikel 30, lid 2, voor het zesde EOF 
en 29, lid 2, voor het vijfde EOF. 
188 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
de facto niet in staat is om de betalingsopdrachten uit te 
voeren, terwijl er volgens de boekhouding van de 
Commissie een groot bedrag op de rekening staat. De 
verschillen tussen de werkelijke banktegoeden en de 
tegoeden volgens de boekhouding van het EOF kunnen 
verscheidene miljoenen Ecu bedragen. 
36. Ofschoon het bedrag waarvoor de banktegoeden 
aan het eind van het begrotingsjaar op de actiefzijde van 
de balans verschijnen volgens de boekhoudmethoden van 
de EOF's precies overeen moet komen met de bedragen 
die werkelijk op de bank staan, zijn de vertragingen bij de 
boekingen niet overbrugd; per 31 december 1988 
bedroegen de betalingen die waren verricht, maar nog niet 
in de boeken verwerkt circa 51 Mio ECU. Deze werk­
wijze : 
(a) houdt geen rekening met de artikelen 35, 36 en 66, lid 
1, van het financieel reglement dat van toepassing is 
op het zesde EOF; 
(b) is strijdig met de boekhoudbeginselen die zijn 
opgenomen in de annotaties bij de financiële staten 
van het EOF per 31 december 1988 (noten 2.2 en 2.3); 
(c) geeft geen getrouw beeld van de situatie per 31 
december 1988 omdat zij tot gevolg heeft dat op de 
door de Commissie ingediende balans noch de 
werkelijke betalingen noch de werkelijke ontvangsten 
tijdens het begrotingsjaar verschijnen. 
37. Voorts zou volgens bijlage 1 bij de balans per 31 
december 1988 een gedeelte van de bijdrage van een Lid­
staat (Italië, 5,57 Mio ECU) pas in 1989 zijn ontvangen, 
terwijl de bankrekening in werkelijkheid op 14 december 
1988 werd gecrediteerd en het EOF zelf bijna het gehele 
overgemaakte bedrag vóór het eind van het begrotings­
jaar 1988 had gebruikt. Deze voorstelling vervormt tevens 
het beeld dat de financiële staten van de inning van de 
ontvangsten van het begrotingsjaar geven. 
38. Op de actiefzijde van de balans van het vijfde EOF 
per 31 december 1988 staat een bedrag van 28 Mio ECU 
dat heet overeen te komen met uitgaven die zijn gedaan 
maar nog steeds niet zijn geregulariseerd. Deze boeking 
geeft aanleiding tot verscheidene opmerkingen: 
(a) volgens de algemeen aanvaarde boekhoudbeginselen 
zouden verrichtingen die niets te maken hebben met 
werkelijke activa niet als zodanig op de balans mogen 
verschijnen. Tegenover deze posten zouden voorzie­
ningen moeten worden opgenomen opdat duidelijk 
kan worden geconstateerd dat zij geen waarde 
hebben; 
(b) bij de goedkeuringsprocedure treden ten aanzien van 
sommige verrichtingen buitensporig lange vertragin­
gen op en zo stonden er 3,6 Mio ECU op de balans 
aan uitgaven die vóór 1 januari 1988 waren gedaan; 
(c) de verrekening tussen de uitgaven en de nog te 
regulariseren ontvangsten in deze rubriek heeft een 
nadelige invloed op de duidelijkheid van de boekin­
gen. 39. Al met al is de Kamer van mening dat de 
opeenhoping van vertragingen bij de boeking en bij de 
goedkeuring zodanig is dat deze de geldigheid van de 
rekeningen aan het eind van het begrotingsjaar aanzien­
lijk aantast. De verrichtingen die hierdoor niet in de 
jaarrekening van de EOF's voorkomen, vertegen­
woordigen ongeveer 7,5 % van het bedrag van de 
jaarlijkse betalingen. Ter wille van een goed beheer 
zouden oude verrichtingen onverwijld aan de goedkeu­
ringsprocedure moeten worden onderworpen en zouden 
er duidelijke instructies voor de boekhouding moeten 
worden gegeven opdat deze werkelijk up-to-date is en 
opdat de in de artikelen 66 en 67 van het financieel 
reglement van toepassing op het zesde EOF bedoelde 
financiële staten de werkelijke stand van de verrichtingen 
weergeven. 
Slotopmerking 
40. Gezien het voorgaande en met name de tekortko­
mingen in de controle op de uitvoering van de betalingen, 
het beheer van het kasgeld alsmede de betrouwbaarheid 
van de balans per 31 december, is de Kamer van mening 
dat de Commissie zich zou moeten beraden op een 
methode die garanties biedt voor een veilig beheer dat 
ontstaat wanneer de functies en taken van ordonnateur en 
rekenplichtige werkelijk worden gescheiden. Het is niet 
gezegd dat het onderbrengen van deze functies bij 
éénzelfde Directoraat-generaal de beste manier is om deze 
doelstelling te bereiken. Als de rekenplichtige en de 
ordonnateurs van het EOF onder verschillende hiërarchi­
sche verantwoordelijkheid zouden vallen, zou de interne 
controle op de ontvangsten, de uitgaven en de kasmidde­
len van het EOF aanzienlijk worden verbeterd en zouden 
de voorschriften van het financieel reglement beter 
kunnen worden nageleefd. 
OPMERKINGEN MET BETREKKING TOT 
DE PROGRAMMERING VAN DE STEUN 
IN HET KADER VAN DE DERDE 
OVEREENKOMST VAN LOMÉ 
(ZESDE EOF) 
Inleiding 
41. De Kamer heeft onder meer tot taak na te gaan of er 
een goed financieel beheer is gevoerd (7), hetgeen een 
verificatie vereist van de middelen die door de met het 
beheer belaste instantie worden gebruikt om op zo 
spaarzaam, doeltreffend en doelmatig mogelijke wijze de 
doelstellingen te realiseren die in het kader van de grote 
strategische beleidslijnen door de besluitvormings­
organen van de Gemeenschap zijn vastgesteld. Daar deze 
middelen beschikbaar komen ten gevolge van bepaalde 
procedures, is het de taak van de Kamer zich ervan te 
vergewissen dat de gebruikte systemen van dien aard zijn 
dat ze tot de gewenste resultaten leiden. 
(7) Artikel 206 bis, lid 2, EEG-Verdrag. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 189 
42. Eén en dezelfde controle-aanpak wordt gebruikt 
voor de in het kader van de structuurfondsen gefinancier­
de acties (in de begroting opgenomen) en voor de uit de 
middelen van de EOF's betaalde interventies (niet in de 
begroting opgenomen). Bij deze laatste bestaat de eerste 
fase van het proces van de financiële en technische 
samenwerking in de programmering zoals deze in de 
derde Overeenkomst van Lomé is vastgelegd (8). De 
Kamer heeft derhalve besloten haar aandacht vooral op 
dit aspect te richten. Daarom heeft zij tijdens haar meest 
recente controlebezoeken (9) onderzocht welke rol de 
ACS-Staten en de communautaire partner bij de pro­
grammering van de steun spelen. In dit verband heeft zij 
getracht te beoordelen in welke mate de indicatieve 
programma's van het zesde EOF een doeltreffende 
uitvoering van de ontwikkelingsacties mogelijk maakten. 
Regelgeving 
43. In de artikelen 215 en 216 van de derde Overeen­
komst van Lomé is vastgelegd hoe de programmerings­
acties voor de steun die aan elk van de begunstigde ACS-
Staten is toegekend, verlopen (10). Uitgangspunt daarbij 
is de wil om deze steunverlening van de Gemeenschap als 
een aanvulling te beschouwen op de acties die de ACS-
Staten zelf ondernemen en om de programmeerbare steun 
te richten op prioritaire doelstellingen die in de nationale 
of regionale planning van de betrokken landen zijn 
aangegeven. Sinds met het vierde EOF het begrip 
„indicatief programma" zijn intrede deed, is het program­
meringsproces geleidelijk veranderd van het opstellen van 
een lijst met projecten tussen welke vaak geen onderlinge 
samenhang bestond, tot een proces van een op de 
toekomst gerichte opeenvolging van gesystematiseerde 
acties die leiden tot de ondertekening van een indicatief 
programma waarin de wederzijdse verplichtingen van de 
partners (Gemeenschap — begunstigde Staat) zijn 
neergelegd en dat wordt geschraagd met een tijdschema 
voor de tenuitvoerlegging. In het algemeen valt het 
stadium van de programmering tussen de data van de 
ondertekening en het van kracht worden van de 
overeenkomst. 
44. Kortom, de vaststelling van het bedrag dat de 
Commissie aan elk der landen toekent, moet de eerste fase 
vormen van het programmeringsproces (schema van 
(8) Hoofdstuk 4 van Titel III, artikelen 215 e.v. van de Derde 
ACS-EEG-Overeenkomst, PB L 86 van 31 maart 1986. 
(9) De voornaamste landen waaraan een controlebezoek is 
gebracht: 4 landen in de Sahel -^ Senegal, Gambia, Mali, 
Niger; 4 landen in Equatoriaal Afrika — Zaïre, Rwanda, 
Boeroendi, Tanzania; 4 landen in de Stille Oceaan: Papoea-
Nieuw-Guinea, Salomonseilanden, Fidji, Tonga. 
(10) Onder programmeerbare steun wordt het totale bedrag 
verstaan dat aan elke begunstigde Staat wordt toegekend en 
waaronder de speciale leningen en de subsidies vallen 
behalve de bedragen in verband met spoedhulp en met 
rentesubsidies. De programmeerbare steun van het zesde 
EOF bedraagt 5 036 Mio ECU. tabel 2). Nadat elk der landen is medegedeeld welk bedrag 
beschikbaar wordt gesteld voor de programmeerbare 
steun, dienen de delegaties van de Commissie een 
„rapport over de voornaamste problemen" van het 
begunstigde land in. Dit rapport dient gebaseerd te zijn op 
vroegere ervaringen en de voorhanden zijnde economi­
sche studies en moet de centrale diensten van de 
Commissie in staat stellen een „oriënterende nota" over te 
leggen waaruit de voornaamste prioritaire acties kunnen 
worden afgeleid waarover met de regeringen van de 
betrokken ACS-Staten moet worden onderhandeld. 
45. Na deze onderhandelingen wordt, in samenwerking 
met de EIB, een document van „voorprogrammering" 
uitgewerkt dat een ontwerp bevat van de wederzijdse 
verplichtingen van de partners. Vervolgens is het de taak 
van de begunstigde ACS-Staat om een „ontwerp voor een 
indicatief programma" voor te stellen, waarin de 
prioritaire ontwikkelingsdoelstellingen alsmede de „con­
centratiesectoren" van de steun in het licht van de 
nationale of regionale actieprogramma's worden aange­
geven. Na een „programmeringsbezoek" dat door de 
Commissie en de EIB gezamenlijk aan elk der ACS-
Staten wordt gebracht, moet een laatste onderhandeling 
tot stand komen over de inhoud van het „indicatieve 
programma" alvorens dat door de betrokken partijen 
wordt ondertekend. In dit programma dienen de priori­
taire ontwikkelingsdoelstellingen en -thema's, de weder­
zijdse verplichtingen van de partners alsmede het 
tijdschema voor de tenuitvoerlegging te zijn opgenomen. 
Elk van deze indicatieve programma's, dat meestal 
vergezeld gaat van een bijlage inzake de acties die de EIB 
overweegt, dient ten slotte voor eventuele opmerkingen 
aan het programmeringscomité te worden voorgelegd, 
hetgeen er gezien de aard van de programma's slechts bij 
uitzondering toe kan leiden dat de gemaakte keuzes 
worden aangevochten. 
Opmerkingen over het verloop van het 
programmeringsproces van het zesde EOF 
46. De op de programmering betrekking hebbende 
regeling hecht zeer veel belang aan de eerste fasen van het 
nieuwe, voor het zesde EOF ingevoerde proces, te weten 
het rapport over de voornaamste problemen waarmee het 
land te kampen heeft en de oriënterende nota. Met behulp 
van deze documenten en de ervaring van de delegatie, 
moet goed rekening kunnen worden gehouden met de 
sociaal-economische situatie van het land en moeten de 
gemaakte keuzes, met name wat betreft de concentratie­
sector, die de hoeksteen van de programmering van Lomé 
III vormt, kunnen worden gerechtvaardigd. De Kamer is 
dan ook van oordeel dat de Commissie er overeenkomstig 
de bepalingen van artikel 70 van het financieel reglement 
van het zesde EOF van 11 november 1986 (u), mee had 
moeten instemmen haar deze nota's en rapporten, 
waarvan alle toekomstige richtsnoeren en besluiten 
afhankelijk waren, toe te zenden in plaats van zich daar 
tegen te verzetten. 
(n) „De Commissie verleent de Rekenkamer alle faciliteiten en 
verstrekt haar alle inlichtingen welke deze bij de vervulling 
van haar taak meent nodig te hebben". 
190 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Tabel 2 — Procedure voor de progammering van het zesde EOF 
Centrale diensten 
Commissie Delegatie in de 
ACS-Staat Regering van het 
begunstigde land Comité's van het EOF 
Vastelling van 
het programmeer­
baar budget 
Oriënterende 
nota 
Document van 
voor­
programmering 
Studie 
Programmerings-
bezoek 
Financierings-
voorstel Rapport over 
de voornaamste 
problemen 
Studie 
Advies 
Studie 
Studie Onderhandeling ] 
Advies 
Ontwerp 
indicatief 
programma 
Onderhandeling 
Indicatief 
programma 
Voorstellen 
voor 
projecten 
Financierings­
overeenkomst Advies 
Advies 
Advies 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 191 
Tabel 3 — Aandeel van het EOF en van de Lid-Staten in het totaal van de ontwikkelingshulp van overheidswege 
Boeroendi 
Fidji 
Gambia 
Mali 
Niger 
PNG. 
Rwanda 
Salomon 
Senegal 
Soedan 
Tanzania 
Tonga 
Zaïre 
Sub-totaal 
Totaal-ACS EOF 
LS 
OO 
EOF 
LS 
OO 
EOF 
LS 
OO 
EOF 
LS 
OO 
EOF 
LS 
OO 
EOF 
LS 
OO 
EOF 
LS 
OO 
EOF 
LS 
OO 
EOF 
LS 
OO 
EOF 
LS 
OO 
EOF 
LS 
OO 
EOF 
LS 
OO 
EOF 
LS 
OO 
EOF 
LS 
OO 
EOF 
LS 
OO 83/87 
mio USD 
53,38 
298,56 
804,20 
22,52 
21,28 
174,17 
26,25 
128,82 
350,15 
118,88 
705,98 
1 651,36 
102,42 
463,08 
1 295,47 
108,57 
39,36 
1 499,33 
75,84 
353,07 
948,77 
36,15 
32,87 
154,81 
181,57 
856,20 
2 193,59 
267,96 
1 063,48 
4 558,75 
159,35 
1 199,19 
3 201,38 
10,01 
6,96 
83,71 
149,45 
948,32 
2 020,34 
1 312,35 
6 117,17 
18 936,03 
3 683,07 
17 546,12 
49 865,86 EOF/OO 
% 
6,64 
12,93 
7,50 
7,20 
7,91 
7,24 
7,99 
23,35 
8,28 
5,88 
4,98 
11,96 
7,40 
6,93 
7,39 LS/OO 
% 
37,13 
12,22 
36,79 
42,75 
35,75 
2,63 
37,21 
21,23 
39,03 
23,33 
37,46 
8,31 
46,94 
32,30 
35,19 EOF + LS/OO 
% 
43,76 
25,15 
44,29 
49,95 
43,65 
9,87 
45,21 
44,58 
47,31 
29,21 
42,44 
20,27 
54,34 
39,23 
42,57 
1^ Publikatieblad van de europese ólemeenschappen 1^ 1^ ^ 
V^t^tti^v^d^^o^^tr^tie^e^tor^^ 
^7 Lr zij allereerst aan herinnerd dat voor talrijke 
landen de communautaire steunt opjaarbasis^ slechts een 
percentage van ongeveer 7^ van het totaal van de 
externe openbare steunverlening vormt^zoalsblijkt uit 
een vergelijking tussen de omvangvan de openbare steun 
van de gemeenschap^ van de Lidstaten en van alle 
anderehulpverleners in de wereldlede aan de hand van 
de bronnen B^LC^Cm^onos over de periode 1^^1^7 
opgestelde r^^^ L^aar komt nog bij dat deze cijfers het 
geheel van de communauraire steun omvattend waardoor 
de omvang van de programmeerbare steun meestal 
neerkomt op een gemiddelde van minder dan^^ Voor 
kleine landen met minder hulpverleners kan dit percenta 
ge hoger blijken jaarlijks bijvoorbeeldl^^^van de 
buitenlandse steun voor t^idjienll^o^voorLonga 
^ föit leidt tot de opmerking dat overleg met andere 
hulpverleners essentieel is^wantbij gebreke daarvan zal 
de concentratie van de communautaire steun op een 
bepaalde sector wellicht niet toereikend zijn voor het 
verkrijgen van een werkelijk stimulerend effect COfschoon 
de concentratie van de steunmbegmsel een interessant 
ideeis^ vereist de tenuitvoerleggingervanmeestal een 
werkelijke coördinatie of een gemeenschappelijke straten 
gie met de andere verleners van ontwikkelingshulp 
^ Het bijzondere belang dat aan een concentratiesec 
tor wordt gehechp moet in de content van de Overeen 
komst van Lomelll worden opgevatalseen concentratie 
verplichting die slechts over een periode van vijfjaar 
wordt gegarandeerddezien de tijd die gemoeidis met het 
onderzoek en de tenuitvoerlegging van de diverse acties^ 
bestaater eengroot risico dateendergelijke prioriteit 
voor een bepaalde sector al wordt gewijzigd alvorens de 
opgezette projecten op gang zijn gekomen C^okallijktde 
commissie het begrip ^concentratiesector^ als een 
contractuele verplichting te beschouwend dat wil dan nog 
niet per se zeggen dat ook de begunstigde ^taat zijn 
mspannmgenhieropricht ^etbesluit omdesteun te 
concentreren op een regio^ die van l^ivum^aire of van 
Vava^u in donga t^om maar enkele voorbeelden te 
noemend kanbij politieke veranderingen op de helling 
komen te staan 
^ POesectonele aanpak is interessante maar zou baat 
hebben bij een nauwkeuriger omschrijving In veel 
gevallen is het begrip ^sectorE dat een aanduiding leek te 
zijnvaneconomische of produktieactiviteitemm feite 
verwaterd tot het begrip ^concentratiegebied^^ dat 
meestal beperkt blijfttoteenaanduidingvangeogratische 
aard r^keuze van een regio of tegenstelling tussen 
plattelandsgebieden en steden^ 
^1 in dit verband zij opgemerkt dat de keuze van de 
concentratiesectorm sommige landenwerd bepaald door 
de noodzaak om vroegere projecten voort te zettenlöat is 
met name het geval geweest m Rwanda^ waar het 
programma voor steun aande RA^ADvoedselstrategie 
voornamelijk de voortzetting vormtvanmhet kader van 
het vijfdeLC^Popgezette ontwikkelingsprojecten inde 
prefectuur van Butare en op de scheidingslijn tussen de stroomgebieden van de ^aire en dewijl Lht lijkt ook Le 
gelden voorLanzania^ waar blijkt dat de programmering 
van het zesde ^CO^ grotendeels is opgezet ter recht 
vaardiging van de voortzetting vanuit hoofde van het 
vijfde LC^P gefinancierde acties t^koffieprogramma^ 
regionale ontwikkeling van Irmga en het programma 
Planzanian Railwavs Corporation^ PO^ voortzetting 
van acties of programmals die in het kader van 
voorgaande PCOP^s werdengetinancierd kan uiteraard 
geheel verantwoord zijn en de Warner heeft geen reden om 
daarover haar afkeuring uit te spreken Piet zou echter 
duidelijker en logischer zijn om de voort^zemng van een 
project te rechtvaardigen door een gedetailleerd overzicht 
in tedienenmetdepositieveresuhatenendemeuwe 
behoeften van het project 
^o^d^r^^d^^^nov^rd^i^d^t^v^^ro^r^n^^8^ 
éó^ P^e algemene indruk die men krijgt bij het lezen van 
de gezamenlijke documenten van de voorprogrammering 
is dat in de voorgestelde richtsnoeren geen enkele 
doelstellmgnauwkeungenmetcijters onderbouwd wordt 
aangegeven ^o moetin het geval van l^iger de irrigatie 
landbouw worden ontwikkeld door opzetting of rehabili 
tatie van projecten die betrekking hebben op het 
riviergebied maar ook kunnen worden verwezenlijkt met 
behulp van waterreservoirs of water en boorputten In 
het geval van Rwanda moet de gemeenschap haar 
bijdrage concentreren op het streven naar een beveiliging 
vande voedselvoorziening^ zowel opnationaalalsop 
regionaal vlakken met name door intensivering van de 
landbouw^ onderzoek en voorlichting op landbouw^ 
gebied en de invoering van landbouwkredieten die zijn 
afgestemd op de problemen vanhet boerenbedrijf Lezing 
van de documenten van voorprogrammering met betrekt 
kmg tot andere landen trnet name Lanzama^ ^aire^ 
Rapoea^ieuwó^uinea^ de Salomonseilanden^ Pidji^ 
bevestigt dat het moeilijk is een nauwkeurige doelstelling 
te formuleren 
^ COmdat de verplichtingen die bepalend zijn voor het 
welslagenofmislukkenvandeontwikkelmgsprogram 
ma^met duidelijk zijnvastgelegdenvooralomdat er 
geen gebruik wordt gemaakt van cijfermateriaal met 
betrekking tot derealisatievandeprojecten^ lijkt het 
moeilijke zoniet onmogelijkom de toekomstige effecten 
van bepaalde maatregelen^ programma^sof projecten Le 
evalueren ^let is betreurenswaardig dat de Commissie in 
haar hoedanigheid van beheerder van het PC^P geen 
gebruik heeft gemaakt van beheerscritena die nodig zijn 
om te kunnen bepalen welke de factoren voor succes of 
mislukking zijn 
éö^ ^det gevolg van het voorgaande is dat zowel de te 
verrichten acties als de verplichtingen van de begunstigde 
Staten zeer vaagblnven en noch mateneel^produktieD 
doelstellingen bij voorbeeld^ noch financieel in enters 
worden uitgedrukt löit kan overduidelijk worden 
vastgesteld na lezing van de indicatieve programma^svan 
delandenwaaraancontrolebezoekenwerdengebracht 
Sommige voorbeelden uit de verschillende indicatieve 
programma^szijn veelzeggend In het geval van Senegal is 
dedoelstellmgvooragrarischeontwikkelmggenchtopde 
verbetering van de levensomstandigheden van de bevol 
kmg en de strijd tegen het oprukken van de woestijn In 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 193 
het geval van Tanzania bestaan de doelstellingen van het 
landbouwbeleid uit een vermindering van de invoer van 
voedsel, een verbetering van de exportopbrengsten en een 
verbetering van het afzetsysteem. In het geval van Fidji 
gaat het om de verlening van steun op technisch en 
financieel gebied om de regering bij te staan in haar 
streven de plattelandseconomie te stimuleren. Het 
indicatieve programma van Niger is in dit opzicht 
duidelijker en toont aan, zo dit nog nodig is, dat 
verbeteringen mogelijk zijn en dat er bij de omschrijving 
van de doelstellingen ten minste ook nog subdoelstellin­
gen kunnen worden vermeld. 
55. Dit alles heeft tot gevolg dat in elk uitvoerings­
stadium van het programma controles achteraf buitenge­
won moeilijk zijn en dat nauwelijks kan worden 
beoordeeld in hoeverre de verwezenlijking afwijkt van de 
prognoses. Tevens blijkt het onmogelijk een instantie 
aansprakelijk te stellen voor tekortschietend beheer. Ook 
de uitvoeringstermijnen worden gekenmerkt door deze 
onduidelijkheid en hebben vaak betrekking op een vaag 
tijdstip in de toekomst. 
56. In het document van de voorprogrammering voor 
Senegal wordt uiteengezet dat men met „recente acties 
inzake bevloeiing van landbouwgronden in de streek van 
de Senegalrivier tot een projecttype kon komen (irrigatie 
van kleine oppervlakten bij de dorpen) dat bevredigend 
is (12)", hoewel de resultaten op het gebied van de 
produktie steeds middelmatig zijn gebleven en slechts 
aanleiding kunnen geven tot bezorgdheid over het goede 
verloop van soortgelijke projecten die voor het zesde EOF 
zijn gepland. Zo heeft het project van dorpsirrigatie in 
Podor, Fase I, dat betrekking had op een areaal van 1 030 
ha waar jaarlijks twee a drie keer gewassen verbouwd 
konden worden, slechts geleid tot het daadwerkelijk in 
cultuur brengen (alle gewassen meegerekend) van 736 ha 
in 1986 en 562 ha in 1987. Bij Fase II is de totale in gebruik 
te nemen oppervlakte teruggebracht van 600 ha tot 370 
ha, voornamelijk omdat de landbouwers niet voldoende 
gemotiveerd waren. Om dezelfde redenen is het project 
van de gombomenplantages (13) voor wat betreft meer 
dan 50 % van het areaal op een mislukking uitgelopen. 
Derhalve lijkt het riskant om voor te stellen dat de strijd 
tegen de woestijnvorming wordt uitgebreid op basis van 
geïntegreerde projecten voor de aanleg van akkerland, 
bos en weidegrond, die zullen worden uitgevoerd 
„rekening houdend met de resultaten die zijn verkregen 
met het experiment 'Groene Punten' dat in het rivierge­
bied werd uitgevoerd", terwijl de resultaten van dit 
experiment teleurstellend waren. 
57. Een ander veelzeggend voorbeeld is de wegver­
binding Bukavu-Kisangani in Zaïre. Deze weg, die al 
sinds het derde EOF wordt gefinancierd en nog steeds op 
het programma van het zesde EOF voorkomt, loopt door 
een streek met zeer dichte onbewoonde oerwouden die 
dus gekenmerkt wordt door het ontbreken van economi­
sche activiteit. Er kan derhalve heel weinig verkeer 
worden verwacht en het economisch belang laat zich 
moeilijk vaststellen. 
(12) Citaat van blz. 5 van het document van voorprogrammering 
„Senegal". 
(13) Citaat van blz. 12 (idem). 58. Bij de voortzetting van het Iringa-project in 
Tanzania is geen aandacht besteed aan de moeilijkheden 
die zich in het verleden hebben voorgedaan en met name 
niet aan het probleem van de terugvordering van aan de 
boeren verstrekte leningen. 
59. Een van de ideeën waarop de programmering van 
het zesde EOF berust, is dat de Gemeenschap en de 
begunstigde landen gezamenlijk bijdragen aan de ontwik­
keling. In de indicatieve programma's komt dit tot uiting 
door de wederzijdse verplichtingen. Maar ofschoon de 
verplichting van de Gemeenschap duidelijk in financiële 
termen is uitgedrukt, blijven de verplichtingen van de 
begunstigden vaak uitermate vaag. Zo bestaan de 
verplichtingen van de Senegalese Staat uit een vaststelling 
van het onderdeel waterbeheersing ten behoeve van de 
landbouw, het bijbrengen van verantwoordelijkheids­
gevoel aan de boeren en de tenuitvoerlegging van de 
verschillende onderdelen van het maatregelenpakket. In 
andere gevallen wordt het begrip verplichting vervangen 
door dat van „maatregel die onder de verantwoordelijk­
heid van de Staat valt"; met betrekking tot Mali gaat het 
bij voorbeeld om de voortzetting van een beleid van 
stimulerende landbouwprijzen, terwijl dit beleid twee jaar 
later zelfs nog niet was uitgestippeld. In het geval van de 
Salomonseilanden is iedere notie van verplichting 
weggevallen en gaat het uiteindelijk nog slechts over 
informatie over de acties die de Staat in de plattelands-
sector onderneemt. 
60. In tal van gevallen is er sprake van belangrijke, door 
het land zelf na te komen verplichtingen, die in feite 
onmisbaar zijn voor de goede uitvoering van de projecten. 
Wanneer deze verplichtingen halverwege worden ver­
geten, kan dat ernstig zijn, niet alleen omdat het land in 
gebreke blijft, maar ook omdat de tenuitvoerlegging van 
de projecten er meestal door wordt belemmerd. Het trage 
optreden van de begunstigde Staat heeft dus meestal 
ernstige gevolgen voor de ontwikkeling van de opgezette 
projecten. Dat is het geval met de problemen rond de 
landbouwprijzen en de afzetstructuren bij alle acties op 
het gebied van de landbouwproduktie, met de problemen 
rond het beschikbaar stellen van faciliteiten (grond, 
gebouwen, kasvoorschotten, enz.) wanneer er technische 
apparatuur moet worden geïnstalleerd, en meer in het 
algemeen met de problemen rond de uitvoering van 
talrijke essentiële administratieve acties. De verplichtin­
gen die in het indicatieve programma zijn opgenomen 
worden maar al te vaak als niet bindend beschouwd of 
blijven soms beperkt tot aanwijzingen, terwijl ze in feite 
reeds in dit stadium een beslissende invloed hebben op het 
doeltreffend gebruik van de verleende steun. 
61. Slechts zelden wordt vereist dat de tenuitvoerlegging 
van de programma's vooraf wordt gegaan door een 
minimum aan concrete maatregelen. Van de 12 onder­
zochte landen is alleen in Niger een geval geconstateerd 
waarin de Commissie een aanvraag voor financiering 
opgeschortte (programma voor uitgebreide irrigatie; 
63,5 Mio ECU) zolang de nationale autoriteiten niet 
konden garanderen dat de rijstsector goed zou functione­
ren. 
1^ Rublikatieblad van de europese gemeenschappen 1^ 1^ ^ 
^ Ivieer in het algemeen worden de plaatselijke 
problemenvandebegunstigde staten inde indicatieve 
programma^sonderschat ^let verlangen vande AC^S-
Statenomtenvolle verantwoordelijk te zijnvoor hun 
eigen ontwikkeling brengt met zich mee dat het ontwerp 
van een indicatief programma een overzicht dient te 
bevatten van de werkelijke middelen waarover de 
betrokken autoriteiten beschikken om aan hun ver 
plichtingen te kunnen voldoen löe grote tekortkomingen 
van hun overheidsdiensten blijken echter reeds in het 
stadium van de programmering eenhmderpaaltevormen 
voor de tenuitvoerlegging van de steun en dit beïnvloedt 
de feitelijke mogelijkheden van de begunstigde staten om 
betrouwbare strategieën of prognoses op te stellen 
Be^c^^^^^ 
o^ ^Vat de doelstellingen betreft, bestaat het gevaar dat 
de nieuwe opzet door het ontbrekenvan kwantitatieve 
aanknopingspunten inde indicatieve programmals geen 
enkele mogelijkheid biedt te beoordelen of de projecten 
geslaagdof mislukt zijn,tenzijinvagetermenwaaruit 
weinig lermgvalttetrekkenHet is immers buitengewoon 
lastig te beoordelen of de doelstellingen zijn bereikt, als 
deze noch nauwkeurig zijnomschreven, noch in cijfers 
zijn uitgedrukt en als zelfs de tussenliggende subdoelsteP 
lingennietzrjngenoemd Lochbehoren kwantificering 
van de doelstellingen en aanwijzing van de voor de acties 
verantwoordelijke instanties tot de aanbevelingen die 
door de centrale diensten van de commissie worden 
gedaan 
o^ Lr werd meestal geconstateerd dat de omschrijving 
van de subdoelstellingen en de kwantiticermg ervan grote 
moeilijkheden opleverden töoch juist dank zij deze 
tussenliggende fasen, nauwkeurig omschreven tot in de 
stadia die het dichtst bij de operationele acties liggen, kan 
elke actie voor ontwikkelingssteun worden verduidelijkt 
enmbanen geleid en kan erwerkelijk controle op worden 
uitgeoefend^anneerdedoelstellmgen niet beterworden 
afgebakend en gekwantificeerd, zal de opzet van de 
sectonele strategie vaag en theoretisch blijven en voor de 
vaak slecht toegeruste overheidsdiensten moeilijk te 
bevatten 
é^ L^e voortzetting van de acties in het kader van de 
opeenvolgendeLCOF^sis van groot belang Voorkomen 
moetwordendatdekeuzeomdesteunteconcentrerenop 
een enkele sector of één enkele streek tot gevolg heeft — 
wanneerdennancienng niet door een anderehulpver 
lener wordt overgenomen — dat er minder aandacht 
wordt besteed aan het resultaat van sommige levensvat 
bare projecten die tijdens de voorgaandeLC^s waren 
gesteund ot^ f^r dient eveneens gewezen te worden op de 
sleutelrol van de produktiesectoren, in aanmerking 
genomen dat de produktieve economie voor talrijke 
landen een bron van economische rijkdom is en dus van 
ontwikkelmg^Vilmenmeteen beleid van concentratieop 
de plattelandssector uit een oogpunt van produktie 
aanzienlijke resultaten bereiken, dan moet er op worden 
toegezien dat de subsidies met grotendeels worden 
opgeslokt door de vele instanties die belast zijn met de 
administratieve voorzieningen ten behoeve van de 
produktie of distnbutieactiviteiten en die slechts zelden 
aan kostenbeheersing doen 
ó^ Als men prioriteit verleent aan de produktiesecto 
remmoetendeeconomische spelregels ook inderdaad 
worden toegepast en met slechts worden vermeld Liet is 
namelijk niet mogelijk de agrarische produktie sterkte 
verbeteren, zolang de producentenprijzen worden ge 
drukt door clandestiene invoer die het merendeel van de 
in het land verbruikte produkten betreft en vaak ontstaat 
doordat de voorschriften voor de landbouwmarkten met 
aansluiten op die van de buurlanden Len verbetering valt 
ook met te verwachten wanneer de prijzen van bepaalde 
uir de streek zelf afkomstige produkten om budgettaire 
redenenopzettelijkzeer laag wordengehouden, waar 
door de producenten van de verbouwvan deze produkten 
afzien ^et is dus zaak de houding te bestrijden van de 
autonteitendiedoor geenbesluitentenemenof door 
tegenstrijdige richtsnoeren uit te vaardigen het normaal 
functioneren van het marktmechanisme tegenwerken en 
daardoor deverwezenlijkingvande inde documenten 
voor de programmering opgenomen economische doel 
stellingen onmogelijk maken 
^ed^^ü^v^de^teed^teru^r^ndet^t^ 
o^ Lóeproblematiekvandesteedsterugkerendekosten, 
dwz de problematiek van de financiering van de 
exploitatie van de investeringen teen probleem dat 
bepalend is voor het toekomstig succes van elk ontwikke 
lingsproject^, wordt zeldenaangesneden Alsdesteeds 
terugkerende kosten al ter sprake komen, worden zij met 
in cijters uitgedrukt en wordt niet aangegeven uit welke 
bronnen zij eventueel kunnen worden gefinancierd, 
ondanks het feit dat de begrotingen van de begunstigde 
Staten in het algemeen geen gunstig beeld vertonen ^det 
probleem van het beheer en de exploitatie van de 
projecten wordtuit de weggegaanOmhetaspect„beheer 
van de projecten^ bekommert men zich maar al te vaak 
niet en een analvse van talrijke vroegere ervaringen toont 
aan dat dit ernstige gevolgen heeft löe kostenvan het 
mislukken van voorgaandeprojectenalsgevolgvan slecht 
onderhoud, slecht beheeren allerlei nalatigheden, worden 
in feite door deze landen gedragen omdat er in de vorm 
van„herstelacties^ beslag wordtgelegdopvaakgrote 
bedragen die in betere omstandigheden hadden bunnen 
worden aangewend voor nieuwe acties 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 195 
69. De Kamer beveelt uitdrukkelijk aan om bij de 
vaststelling van de acties en steeds wanneer dat maar 
mogelijk is, gebruik te maken van de ter plaatse 
aanwezige economische factoren. Nog afgezien van het 
stimulerende effect dat dit zou hebben op de plaatselijke 
economie, zou deze opzet in ieder geval de steeds 
terugkerende kosten drukken die anders met sterke 
valuta's moeten worden gefinancierd (aankoop van 
onderdelen of groot onderhoud waar buitenlandse 
technici aan te pas moeten komen). 
Gebruik maken van de opgedane ervaring 
70. Het begrip „opgedane ervaring" speelt op het gebied 
van de ontwikkeling nog een bescheiden rol. Los van de 
gerichte beoordelingen van vroegere ontwikkelings­
projecten of-acties zouden de met een bepaalde aanpak of 
met betrekking tot een bepaalde sector bereikte resultaten 
meer onder de aandacht gebracht moeten worden, al was 
het alleen maar om telkens wanneer weer blijkt dat de 
mislukkingen het gevolg zijn van nalatigheden of 
tekortkomingen van de verantwoordelijke overheden 
duidelijk te maken dat bepaalde verplichtingen absoluut 
noodzakelijk zijn. 
71. Voor ieder land zouden het overzicht en de analyses 
van de opgedane ervaringen een integrerend deel moeten uitmaken van het document van voorprogrammering. 
Hierbij zou ieder project afzonderlijk onder de loep 
moeten worden genomen en zouden de incidentele 
opmerkingen die thans maar al te vaak worden aangetrof­
fen, moeten worden vermeden. Teneinde te voorkomen 
dat in een land een project wordt opgezet dat in een 
naburig land op een onmiskenbare mislukking is 
uitgelopen, zou aan de hand van deze overzichten en 
analyses per land een regionale of algemene samenvatting 
moeten worden gemaakt van de ervaringen met ontwik­
kelingshulp die in de loop van de voorgaande EOF's zijn 
opgedaan. 
72. De discrepantie tussen de doelstellingen die tijdens 
het gehele programmeringsproces worden voorgestaan en 
de doorgaans bescheiden resultaten die tot dusver zijn 
verkregen, toont aan hoe moeilijk het voor de meeste 
ACS-landen is om tot een werkelijke ontwikkelings­
strategie te komen. Daar er op nationaal niveau geen 
sprake is van een werkelijke programmering waarin 
cijfers worden genoemd en termijnen worden gesteld, zou 
de Commissie nog meer haar best moeten doen om tot 
optimale resultaten van de communautaire steun te 
komen door er gelijktijdig met de beschikbaarstelling van 
de middelen van het EOF voor zorg te dragen dat de 
ACS-Staten de verplichtingen nakomen die in het 
indicatieve programma en de financieringsovereen­
komsten zijn vermeld. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 197 
BIJLAGE I 
Verslagen en adviezen die de Rekenkamer de laatste vijf jaar heeft uitgebracht 
Krachtens het bepaalde in de Verdragen is de Rekenkamer 
gehouden een jaarverslag uit te brengen. Op grond van de 
Verdragen en andere geldende regelingen moet zij ook jaarver­
slagen uitbrengen over bepaalde organen en activiteiten van de 
Gemeenschappen. Voorts is bij de Verdragen aan de Kamer de bevoegdheid verleend over bijzondere kwesties opmerkingen te 
maken en op verzoek van een Instelling adviezen uit te brengen. 
Onderstaande lijst bevat de verslagen en adviezen die de Kamer 
de laatste vijfjaar heeft vastgesteld. 
Datum van 
vaststelling Publikatie (') Titel Datum van 
vaststelling Publikatie (') 
7e Jaarverslag, over het begrotingsjaar 1983 22 november 1984 PB C 348 
van 31. 12.84 
Verslag (bijlage bij het EGKS-jaarverslag 1983) over de boekhouding en het 
financieel beheer van de EGKS 13 december 1984 niet in het PB 
gepubliceerd 
Speciaal verslag nr. 5/84 over de steunregeling inzake voor voederdoeleinden 
gebruikte vloeibare ondermelk 13 december 1984 PBC91 
van 12. 4. 85 
Speciaal verslag nr. 1/85 inzake de gemeenschappelijke ordening van de 25 april 1985 
olijfoliemarkt PB C 134 
van 3. 6. 85 
Advies nr. 1/85 over een voorstel voor een verordening (EEG) van de Raad 
betreffende de toepassing van de bepalingen van de Overeenkomst in de vorm 
van een briefwisseling tussen de EEG en de Portugese Republiek betreffende 
de tenuitvoerlegging van specifieke financiële steun ter verbetering van de 
landbouw- en visserij structuren in Portugal 2 mei 1985 PB C 138 
van 6. 6. 85 
Advies nr. 2/85 over een voorstel voor een verordening (EEG, Euratom, 
EGKS) van de Raad tot verlenging van de geldigheidsduur van Verordening 
(EEG, Euratom, EGKS) nr. 2892/77 van de Raad houdende toepassing voor 
de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde van het besluit 
van 21 april 1970 betreffende de vervanging van de financiële bijdragen van de 
Lid-Staten door eigen middelen van de Gemeenschappen 26juni 1985 PB C 261 
van 12. 10. 85 
Verslag over de financiële staten van de EGKS per 31 december 1984 26 juni 1985 PB C 360 
van 31. 12.85 
Speciaal verslag nr. 2/85 over het systeem voor de betaling van restituties bij de 
uitvoer van landbouwprodukten (Controle op de export van landbouw-
produkten) 26 juni 1985 
Speciaal verslag nr. 3/85 over sommige aspecten van de met communautaire 
ontwikkelingshulp gefinancierde technische samenwerking 12 juli 1985 PB C 215 
van 26. 8. 85 
niet in het PB 
gepubliceerd 
(•) Elke aanvraag van niet in het PB gepubliceerde documenten kan worden gericht tot de dienst „documentatie" van de Kamer. 
198 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Titel Datum van 
vaststelling Publikatie (') 
Verslag inzake de rekeningen van de Europese Scholen over het begrotingsjaar 17 juli 1985 
1983 
Verslag aan de Commissie over de rekeningen 1984 van het Voorzienings- 17 juli 1985 
agentschap van Euratom 
Advies 3/85 over de ontwerp-wijzigingen van bepaalde artikelen van de 
ontwerp-verordening van de Commissie houdende uitvoeringsvoorschriften 
betreffende een aantal bepalingen van het Financieel Reglement van 
21 december 1977 12 december 1985 
Advies 4/85 over het voorstel voor een verordening (EEG) van de Raad tot 
wijziging van Verordening (EEG) nr. 2861/74 betreffende de communautaire 
financiering van de uitgaven in verband met de levering van landbouw-
produkten als voedselhulp 12 december 1985 
Advies 5/85 over het ontwerp-financieel reglement van toepassing op het 
Zesde Europees Ontwikkelingsfonds 12 december 1985 
Speciaal verslag 1/86 over de maatregelen op contractbasis ter verruiming van 
de markten in de sector melk en zuivelprodukten gefinancierd uit de 
opbrengsten van de medeverantwoordelijkheidsheffing 20 februari 1986 niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
Verslag over de jaarrekening 1984 van „JET, Joint Undertaking" 
Advies over de behandeling van de onregelmatigheden in het kader van de 
decharge 
Advies over het tekort in de Kas voor de Afgevaardigden van het Europese 
Parlement 
Verslag over de rekeningen 1984 van het Europees Centrum voor de 
ontwikkeling van de beroepsopleiding (Centrum Berlijn) 
Verslag over de rekeningen 1984 van de Europese Stichting tot verbetering van 
de levens- en arbeidsomstandigheden (Stichting Dublin) 
Beschouwingen over de perspectieven voor het GLB (Groenboek van de 
Commissie) 
Verslag (bijlage bij het EGKS-jaarverslag 1984) over de boekhouding en het 
financiële beheer van de EGKS 
8e Jaarverslag, over het begrotingsjaar 1984 
Speciaal verslag 4/85 over de gemeenschappelijke ordening der markten in de 
sector visserijprodukten 
Speciaal verslag 5/85 over de communautaire deelneming aan acties van niet-
gouvernementele organisaties ten behoeve van ontwikkelingslanden 17 juli 1985 
10 oktober 1985 
10 oktober 1985 
17 oktober 1985 
17 oktober 1985 
30 oktober 1985 
19 november 1985 
19 november 1985 
28 november 1985 
12 december 1985 niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
PB C 326 
van 16. 12. 1986 
PB C 339 
van 31. 12.85 
niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
PB C 357 
van 31. 12.85 
PB C 361 
van 31. 12.85 
PBC 127 
van 26. 5. 86 
(!) Elke aanvraag van niet in het PB gepubliceerde documenten kan worden gericht tot de dienst „documentatie" van de Kamer. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 199 
Titel Datum van 
vaststelling Publikatie(') 
Advies 1/86 over een voorstel voor verordening van de Raad tot wijziging van 6 maart 1986 PB C 80 
Verordening (EEG) nr. 1883/78 betreffende de algemene regels voor de van 9. 4. 86 
financiering van de interventies door het Europees Oriëntatie- en Garantie­
fonds voor de Landbouw, afdeling Garantie 
Verslag over de rekeningen van het Voorzieningsagentschap Euratom over 
1985 
Verslag over de financiële staten van de EGKS per 31 december 1985 
Speciaal verslag 2/86 over de specifieke communautaire acties voor regionale 
ontwikkeling van het EFRO (quotavrije acties) 
Speciaal verslag 3/86 over de steunregeling voor oliehoudende zaden 
Verslag inzake de rekeningen van de Europese Scholen over het begrotingsjaar 
1984 
Verslag over de rekeningen 1985 van het Europees Centrum voor de 
ontwikkeling van de beroepsopleiding (Centrum Berlijn) 
Verslag over de rekeningen 1985 van de Europese Stichting tot verbetering van 
de levens- en arbeidsomstandigheden (Stichting Dublin) 
Advies 2/86 over een ontwerp-Financieel Reglement betreffende de toepassing 
van de financiële protocollen met Algerije, Marokko, Tunesië, Egypte, 
Libanon, Jordanië, Syrië, Malta en Cyprus 
Verslag betreffende de financiële staten van JET over het begrotingsjaar 1985 
Verslag (Bijlage bij het EGKS-jaarverslag 1985) over de boekhouding en het 
financieel beheer van de EGKS 
9e Jaarverslag, over het begrotingsjaar 1985 
Speciaal verslag 4/86 over de financiële en technische samenwerking met India 29 mei 1986 
17 juni 1986 
10 juli 1986 
10 juli 1986 
25 september 1986 
23 oktober 1986 
11 november 1986 
11 november 1986 
19 november 1986 
19 november 1986 
19 november 1986 
4 december 1986 niet in het PB 
gepubliceerd 
PB C 208 
van 19. 8. 86 
PB C 262 
van 20. 10. 86 
niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
PB C 302 
van 27. 11.86 
niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
PB C 321 
van 15. 12.86 
PB C 75 
van 23. 3. 87 
Advies 1/87 over een voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging 18 februari 1987 PB C 59 
van Verordening (EEG) nr. 1883/78 betreffende de algemene regels voor de van 7. 3. 87 
financiering van de interventies door het Europees Oriëntatie- en Garantie­
fonds voor de Landbouw, afdeling Garantie 
Advies 2/87 over een voorstel van de Commissie voor een Verordening (EEG) 
van de Raad inzake de controle op de betaling van de bij de uitvoer van 
landbouwprodukten toegekende bedragen 
Beoordeling door de Rekenkamer van het rapport Deloitte, Haskins & Sells 
over de reserves van de EGKS 
Speciaal verslag 1/87 over de kwaliteit van de voedselhulp — Overeen­
stemming van de voedselhulpprodukten met de toepasselijke normen inzake 
kwaliteit, kwantiteit, verpakking, tijd en plaats 14 mei 1987 
14 mei 1987 
27 mei 1987 PB C 147 
van 5. 6. 87 
niet in het PB 
gepubliceerd 
PB C 219 
van 17. 8. 87 
(>) Elke aanvraag van niet in het PB gepubliceerde documenten kan worden gericht tot de dienst „documentatie" van de Kamer. 
200 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Titel Datum van 
vaststelling Publikatie (') 
Advies 3/87 over een voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging 10 juni 1987 PB C 175 
van Verordening (EEG) nr. 729/70 betreffende de financiering van het van 3. 7. 87 
gemeenschappelijk landbouwbeleid, ten aanzien van de voorschottenregeling 
in de Afdeling Garantie van het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor 
de Landbouw 
Verslag over de financiële staten van de EGKS per 31 december 1986 
Verslag betreffende de rekeningen van het Voorzieningsagentschap van 
Euratom over het begrotingsjaar 1986 
Speciaal verslag 2/87 over het stelsel inzake de quota en de extra heffing in de 
sector melk en zuivelprodukten 
Speciaal verslag 3/87 over de gemeenschappelijke ordening der markten in de 
sector ruwe tabak 
Speciaal verslag 4/87 over de communautaire maatregelen betreffende de 
distillatie van wijn 
Speciaal verslag 5/87 over de communautaire steun tot stimulering van de 
landbouwontwikkeling in Griekenland 
Speciaal verslag 6/87 over de voedselhulp aan India van 1978 tot 1985 
(operatie Flood II) 25 juni 1987 
25 juni 1987 
15 juli 1987 
15 juli 1987 
17 september 1987 
7 oktober 1987 
29 oktober 1987 PB C 228 
van 26. 8. 87 
niet in het PB 
gepubliceerd 
PB C 266 
van 5. 10. 87 
PB C 297 
van 6. 11.87 
PB C 297 
van 6. 11.87 
niet in het PB 
gepubliceerd 
PBC31 
van 4.2.88 
Advies 4/87 over een voorstel voor een verordening (Euratom, EGKS, EEG) 29 oktober 1987 PB C 337 
van de Raad tot tijdelijke afwijking van Verordening nr. 2891/77 houdende van 16.12.87 
toepassing van het besluit van 21 april 1970 betreffende de vervanging van de 
financiële bijdragen van de Lid-Staten door eigen middelen van de 
Gemeenschappen 
Advies 5/87 over een voorstel voor een verordening (Euratom, EGKS, EEG) 
van de Raad tot wijziging van het Financieel Reglement van 21 december 1977 
van toepassing op de algemene begroting der Europese Gemeenschappen 
Verslag over de rekeningen 1986 van het Europees Centrum voor de 
ontwikkeling van de beroepsopleiding (Centrum Berlijn) 
Verslag over de rekeningen 1986 van de Europese Stichting tot verbetering van 
de levens- en arbeidsomstandigheden (Stichting Dublin) 
Verslag over de rekeningen van de Europese Scholen over de begrotingsjaren 
1985 en 1986 
Verslag (Bijlage bij het EGKS-jaarverslag 1986) over de boekhouding en het 
financiële beheer van de EGKS 
10de Jaarverslag, over het begrotingsjaar 1986 29 oktober 1987 
4/5 november 1987 
4/5 november 1987 
4/5 november 1987 
10/11 november 1987 
10/11 november 1987 PB C 337 
van 16.12.87 
niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
PB C 336 
van 15.12.87 
(') Elke aanvraag van niet in het PB gepubliceerde documenten kan worden gericht tot de dienst „documentatie" van de Kamer. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 201 
Titel Datum van 
vaststelling Publikatie (i) 
Advies 6/87 over een voorstel voor een verordening (Euratom, EGKS, EEG) 19 november 1987 PB C 337 
van de Raad houdende tussentijdse wijziging van het Financieel Reglement van 16.12.87 
van 21 december 1977 van toepassing op de algemene begroting der Europese 
Gemeenschappen 
Advies 7/87 over een tweede wijziging van het voorstel voor een verordening 26 november 1987 PB C 339 
(EGKS, EEG, Euratom) van de Raad houdende wijziging van het Financieel van 17.12.87 
Reglement van 21 december 1977 van toepassing op de algemene begroting der 
Europese Gemeenschappen 
Advies 8/87 over een derde wijziging van het voorstel voor een verordening 27 november 1987 PB C 339 
(EGKS, EEG, Euratom) van de Raad houdende wijziging van het Financieel van 17.12.87 
Reglement van 21 december 1977 van toepassing op de algemene begroting der 
Europese Gemeenschappen 
Speciaal verslag 7/87 over het beheer van de tegenwaardefondsen op het 
gebied van de voedselhulp 
Verslag betreffende de financiële staten van JET over het begrotingsjaar 1986 
Speciaal verslag 1/88 over de communautaire en nationale procedures en 
systemen betreffende het beheer van het Europees Sociaal Fonds 
Speciaal verslag 2/88 over de geïntegreerde aanpak bij de communautaire 
financiering van acties met een structureel oogmerk 
Speciaal verslag 3/88 over de gemeenschappelijke ordening der markten in de 
sector visserijprodukten in Spanje en Portugal 
Speciaal verslag 4/88 over de regionale samenwerking, gefinancierd in het 
kader van de Overeenkomsten van Lomé 27 november 1987 
10 maart 1988 
10 maart 1988 
18 mei 1988 
18 mei 1988 
18 mei 1988 PBC 31 
van 4.2.88 
niet in het PB 
gepubliceerd 
PB C 126 
van 16.5.88 
PB C 188 
van 18.7.88 
PB C 188 
van 18.7.88 
PB C 188 
van 18.7.88 
Advies 1/88 over een voorstel voor een verordening (EGKS, EEG, Euratom) 19 mei 1988 PB C 166 
van de Raad houdende wijziging van het Financieel Reglement van van 25.6.88 
21 december 1977, van toepassing op de algemene begroting van de Europese 
Gemeenschappen 
Advies 2/88 over een voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging 19 mei 1988 PB C 166 
van Verordening (EEG) nr. 1883/78 van de Raad betreffende de algemene van 25.6.88 
regels voor de financiering van de interventies door het EOGFL, afdeling 
„Garantie" 
Advies 3/88 over een voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging 1 juni 1988 PB C 166 
van Verordening (EEG) nr. 729/70 betreffende de financiering van het van 25.6.88 
gemeenschappelijk landbouwbeleid, zoals gewijzigd bij Verordening (EEG) 
nr. 3183/87 van 19 oktober 1987, houdende vaststelling van bijzondere 
bepalingen betreffende de financiering van het gemeenschappelijk landbouw­
beleid 
Advies 4/88 over een voorstel tot wijziging van het financieel reglement van 1 juni 1988 niet in het PB 
toepassing op de begroting van de „Joint European Torus (JET), Joint gepubliceerd 
Undertaking" 
(') Elke aanvraag van niet in het PB gepubliceerde documenten kan worden gericht tot de dienst „documentatie" van de Kamer. 
202 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Titel Datum van 
vaststelling Publikatie(') 
Verslag betreffende de rekeningen van het Voorzieningsagentschap van 15 juni 1988 niet in het PB 
Euratom over het begrotingsjaar 1987 gepubliceerd 
Antwoorden van de Rekenkamer krachtens de artikelen 206 bis, lid 4, en 209 16 juni 1988 en niet in het PB 
EEG-Verdrag op de adviesaanvragen van de Raad over een voorstel voor een 22 juni 1988 gepubliceerd 
besluit betreffende de begrotingsdiscipline 
Advies 5/88 over een voorstel voor een verordening (EGKS, EEG, Euratom) 16 juni 1988 PB C 191 
van de Raad betreffende de definitieve uniforme regeling voor de inning van de van 20.7.88 
eigen middelen uit de Belasting over de Toegevoegde Waarde (BTW) 
Verslag over de financiële staten van de EGKS per 31 december 1987 22 juni 1988 PB C 217 
van 19.8.88 
Advies 6/88 over een voorstel tot wijziging van artikel 12 van Verordening 14 juli 1988 PB C 212 
(EEG) nr. 2891/77 houdende toepassing van het besluit van 21 april 1970 van 12.8.88 
betreffende de vervanging van de financiële bijdragen van de Lid-Staten door 
eigen middelen van de Gemeenschappen 
Speciaal verslag 5/88 over het beheer en de controle van de openbare opslag 
Advies 7/88 over een ontwerp van financieel reglement van de Europese 
Scholen 
Verslag over de rekeningen 1987 van het Europees Centrum voor de 
ontwikkeling van de beroepsopleiding (Centrum Berlijn) 
Verslag over de rekeningen 1987 van de Europese Stichting tot verbetering van 
de levens- en arbeidsomstandigheden (Stichting Dublin) 
Verslag (bijlage bij het EGKS-jaarverslag 1987) over de boekhouding en het 
financiële beheer van de EGKS 
Advies nr. 8/88 over een voorstel voor een verordening (EGKS, EEG, 
Euratom) van de Raad houdende toepassing van het besluit van 24 juni 1988 
betreffende het stelsel van eigen middelen van de Gemeenschappen 
Verslag betreffende de financiële staten van JET over het begrotingsjaar 1987 
11e Jaarverslag, over het begrotingsjaar 1987 
Verslag over de rekeningen van de Europese Scholen over het begrotingsjaar 
1987 8 september 1988 
22 september 1988 
9 november 1988 
9 november 1988 
9 november 1988 
17 november 1988 
17 november 1988 
17 november 1988 
15 december 1988 PB C 274 
van 24.10.88 
niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
PBC 13 
van 8.12.1988 
niet in het PB 
gepubliceerd 
PBC 316 
van 12.12.1988 
niet in het PB 
gepubliceerd 
Studie over de rol van de financieel controleur van de Commissie 9 februari 1989 niet in het PB 
gepubliceerd 
Advies 1/89 over een voorstel tot algemene herziening van Verordening 9 februari 1989 PB C 72 
(EGKS, EEG, Euratom) van de Raad tot wijziging van het Financieel van 20. 3.1989 
Reglement van 21 december 1977 van toepassing op de algemene begroting der 
Europese Gemeenschappen 
(') Elke aanvraag van niet in het PB gepubliceerde documenten kan worden gericht tot de dienst „documentatie" van de Kamer. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 203 
Titel Datum van 
vaststelling Publikatie (») 
Speciaal verslag 1/89 over het agromonetaire stelsel 30 maart 1989 PB C 128 
van 24. 5.1989 
Speciaal verslag 2/89 over de ordening der markten in de sector groenten en 
fruit — vers en verwerkt 
Verslag over de rekeningen 1988 van het Voorzieningsagentschap van 
Euratom 
Verslag over de financiële staten van de EGKS per 31 december 1988 
Studie over de financiering van de sociale maatregelen in de sector staal 
Verslag over de rekeningen 1988 van het Europees Centrum voor de 
ontwikkeling van de beroepsopleiding (Centrum Berlijn) 
Verslag over de rekeningen 1988 van de Europese Stichting tot verbetering van 
de levens- en arbeidsomstandigheden (Stichting Dublin) 
Verslag (bijlage bij het EGKS-jaarverslag 1988) over de boekhouding en het 
financiële beheer van de EGKS 30 maart 1989 
25 mei 1989 
20/21 juni 1989 
20/21 juni 1989 
9 november 1989 
9 november 1989 
9 november 1989 PB C 128 
van 24. 5.1989 
niet in het PB 
gepubliceerd 
PB C 226 
van 2. 9.1989 
niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
niet in het PB 
gepubliceerd 
Verslag over de rekeningen van de Europese Scholen over het begrotingsjaar 9 november 1989 niet in het PB 
1988 gepubliceerd 
Verslag betrefende de financiële staten 1988 van de „Joint European Torus' 
(JET), Joint Undertaking 9 november 1989 niet in het PB 
gepubliceerd 
12e Jaarverslag, over het begrotingsjaar 9 november 1989 in dit 
Publikatieblad 
(') Elke aanvraag van niet in het PB gepubliceerde documenten kan worden gericht tot de dienst „documentatie" van de Kamer. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 
BIJLAGE II 
Financiële gegevens 
betreffende de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen 
en 
de Europese Ontwikkelingsfondsen 
(1988) 
Inleidende opmerkingen 
1. Bronnen van de financiële gegevens 
De financiële gegevens van deze bijlage zijn ontleend aan de jaarrekeningen en financiële balansen van de 
Europese Gemeenschappen (1) en de Europese Ontwikkelingsfondsen, alsmede aan verschillende andere 
door de Commissie verstrekte financiële overzichtsstaten. 
2. Munteenheid 
Alle financiële gegevens zijn in miljoenen ECU's (Mio ECU) weergegeven. Zij zijn afgerond op tienden 
miljoenen. 
3. Nomenclatuur 
De Kamer bedient zich voor het weergeven van historische reeksen voor elk begrotingsjaar van de met dat jaar 
overeenkomende begrotingsnomenclatuur. Ten aanzien van het begrotingsjaar 1988 zij gewezen op een 
belangrijke wijziging in de nomenclatuur ten opzichte van de vorige begrotingsjaren: de voor de inning van de 
eigen middelen gemaakte kosten zijn niet meer als uitgaven, maar als negatieve ontvangsten opgenomen. 
Hiermee moet rekening worden gehouden bij de vergelijking van de verschillende begrotingsjaren. 
(1) Voor het begrotingsjaar 1988: Jaarrekening en financiële balans betreffende de verrichtingen in het kader van de begroting 1988 
(doe. COM(89) 229 - 233). 
206 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
4. Verklaring der afkortingen en tekens 
EG 
EGKS 
EEG 
EGA of Euratom 
EOGFL 
BNP 
BTW 
BFR 
DKR 
DM 
DR 
ESC 
FF 
HFL 
IRL 
LFR 
LIT 
PTA 
UKL 
RE 
ERE 
ECU 
Mio ECU 
GK 
NGK 
VK 
BK 
KW 
KVB 
B 
DK 
D 
GR 
E 
F 
IRL 
I 
L 
NL 
P 
UK 
EUR 10/12 
EOF 
ACS 
LGO 
FOD 
Stabex 
Sysmin 
FR 
PB 
A 
T 
H 
0,0 
% Europese Gemeenschap(pen) 
Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal 
Europese Economische Gemeenschap 
Europese Gemeenschap voor Atoomenergie 
Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw 
Bruto nationaal produkt 
Belasting over de toegevoegde waarde 
Belgische frank 
Deense kroon 
Duitse mark 
Griekse drachme 
Portugese escudo 
Franse frank 
Nederlandse gulden 
Iers pond 
Luxemburgse frank 
Italiaanse lire 
Spaanse peseta 
Pond sterling 
Rekeneenheid (t/m 1977) 
Europese rekeneenheid (van 1978 t/m 1980) 
Sinds 1.1.1981 geldende rekeneenheid 
Miljoen ECU 
Gesplitste kredieten 
Niet-gesplitste kredieten 
Vastleggingskredieten 
Betalingskredieten 
Kredieten voor vastleggingen 
Kredieten voor betalingen 
België 
Denemarken 
Duitsland (BR) 
Griekenland 
Spanje 
Frankrijk 
Ierland 
Italië 
Luxemburg 
Nederland 
Portugal 
Verenigd Koninkrijk 
Alle 10 of 12 Lid-Staten van de Europese Gemeenschappen tezamen 
Europees Ontwikkelingsfonds 
Staten in Afrika, het Caribische gebied en de Stille Oceaan 
Landen en gebieden overzee 
Franse overzeese departementen 
Stabilisatie van de exportopbrengsten 
Systeem voor de stabilisatie van de opbrengsten uit de export van mijnbouwprodukten 
Financieel Reglement van 21 december 1977 
Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 
Begrotingsafdeling 
Begrotingstitel 
Begrotingshoofdstuk 
Geen 
Tussen nul en 0,05 
Percentage 
Paragraaf; met dit teken wordt in deze bijlage verwezen naar teksten, grafieken en 
tabellen 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 207 
Inhoudsopgave 
Deel I: Algemene begroting van de Europese Gemeenschappen Q\Z 
§ 1. Basisgegevens betreffende de algemene begroting 208 
Algemene begroting 1988 en uitvoering daarvan in 1988 
§ 2. Algemene begroting 1988: Ontvangstenramingen 212 
§ 3. Algemene begroting 1988: Uitgavenramingen — kredieten voor betalingen 213 
§ 4. Algemene begroting 1988: Kredieten voor vastleggingen 214 
§ 5. Geraamde en werkelijke ontvangsten in 1988 215 
§ 6. In 1988 beschikbare kredieten voor vastleggingen en de besteding daarvan, naar sector en naar instelling 216 
§ 7. In 1988 beschikbare kredieten voor betalingen en de besteding daarvan, naar sector en naar instelling .. 217 
§ 8. Werkelijke ontvangsten aan eigen middelen in 1988 218 
§ 9. Bestedingspercentages van de in 1988 beschikbare kredieten, naar sector 219 
§ 10. Geconsolideerde jaarrekening en vaststelling van het saldo van het begrotingsjaar 1988 220 
§ 11. In 1988 verrichte betalingen, naar sector en naar ontvangende Lid-Staat 221 
§ 12. EOGFL-Garantie: In 1988 verrichte betalingen, naar markt en naar ontvangende Lid-Staat 222 
§ 13. De structuurfondsen: In 1988 aangegane verplichtingen en verrichte betalingen, naar ontvangende Lid-Staat 223 
Historische gegevens over de uitvoering van de algemene begroting (1984-1988) 
§ 14. Beloop en besteding van de kredieten voor betalingen in de periode 1984-1988, naar sector 224 
§ 15. Bestedingspercentages van de kredieten voor betalingen in de periode 1984-1988, naar sector 225 
§ 16. Betalingen per jaar in de periode 1984-1988, naar sector en naar instelling 226 
§ 17. Ontwikkeling van de verhouding tussen de „betalingen per jaar en per sector" en het „totaal van de 
begrotingsbetalingen per jaar" (1984-1988) 227 
§ 18. Betalingen per jaar aan de Lid-Staten (1984-1988) 228 
§ 19. Werkelijke ontvangsten aan eigen middelen, naar Lid-Staat (1984-1988) 229 
Deel II: De Europese Ontwikkelingsfondsen (EOF) (situatie ultimo 1988) 
§ 20. Basisgegevens betreffende de EOF's 230 
§ 21. Het 5e en 6e EOF: Toewijzing, financiering, verdeling van de steun, totale besteding 231 
§ 22. Het 5e EOF: Steun, naar aard en naar ontvangend land 232 
§ 23. Het 5e EOF: Steun, naar economische sector en naar ontvangend land 233 
§ 24. Het 6e EOF: Steun, naar aard en naar ontvangend land 234 
§ 25. Het 6e EOF: Steun, naar economische sector en naar ontvangend land 235 
§ 26. Het 5e en 6e EOF: Besteding van de steun, naar economische sector 236 
§ 27. De zes EOF's: Beloop van de jaarlijkse betalingen (1960-1988) 237 
208 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Deel I: Algemene begroting van de Europese Gemeenschappen 
§ 1. Basisgegevens betreffende de algemene begroting 
1.1. Ontstaan van de algemene begroting 
De algemene begroting werd ingesteld bij het Fusieverdrag (1) (artikel 20) en kwam op 1 januari 1968 in de plaats van de 
drie afzonderlijke EG-begrotingen die voordien bestonden: de administratieve begroting van de EGKS, de begroting van 
de EEG en de huishoudelijke begroting van Euratom. Sinds 1971 is krachtens het Verdrag van Luxemburg (2) (artikel 10) de 
Euratom-begroting van onderzoek en investeringen opgevoerd op de algemene begroting. 
1.2. Rechtsgrondslag 
Voor de algemene begroting gelden de financiële bepalingen van de Verdragen van Parijs (3) (artikel 78 EGKS) en 
Rome (4) (5) (de artikelen 199 t/m 209 EEG en de artikelen 171 t/m 183 Euratom). Een Financieel Reglement (6) bevat 
voorschriften betreffende de opstelling en de uitvoering van de begroting, alsmede betreffende de wijze waarop rekening 
en verantwoording wordt gedaan en de rekeningen worden nagezien. Dit Financieel Reglement wordt aangevuld door 
andere rechtsregels betreffende de details van de begrotingsuitvoering. 
1.3. Voornaamste begrotingsprincipes, neergelegd in de Verdragen en in het Financieel Reglement 
De begroting wordt vastgesteld voor één begrotingsjaar (jaarperiodiciteit). De begroting moet sluitend zijn. Ontvangsten 
uit hoofde van de begroting moeten zonder onderscheid worden gebruikt ter financiering van alle begrotingsuitgaven (niet-
bestemmingsprincipe). Alle ontvangsten en uitgaven van de Gemeenschap moeten in de begroting worden opgenomen 
(eenheidsprincipe). Alle ontvangsten en uitgaven worden voor het volle bedrag in de begroting en in de rekeningen 
opgenomen zonder onderlinge verrekening (universaliteitsprincipe). Op deze algemene regels bestaan enkele 
uitzonderingen. 
1.4. Inhoud en structuur van de algemene begroting 
De algemene begroting omvat de ramingen van de administratieve uitgaven van de EGKS en de daartegenover staande 
ontvangsten, de ontvangsten en de uitgaven van de EEG en van Euratom. 
De begroting bestaat uit vijf afzonderlijke afdelingen, onderverdeeld in staten van ontvangsten en uitgaven: (I) Parlement; 
(II) Raad (met als bijlage het Economisch en Sociaal Comité); (III) Commissie; (IV) Hof van Justitie; (V) Rekenkamer. 
Binnen elke afdeling worden de ontvangsten en uitgaven naar hun aard of bestemming ondergebracht in 
begrotingsonderdelen (titels, hoofdstukken, artikelen en posten). 
1.5. Munteenheid van de algemene begroting 
De begroting wordt opgesteld en uitgevoerd in ECU. De ECU is een eenheid, bestaande uit een pakket van nationale 
munteenheden. Voor 1984-1988 1 ECU = 0,719 DM + 0,0878 UKL + 1,31 FF + 140,0 LIT + 0,256 HFL + 3,71 BFR + 
0,14 LFR + 0,219 DKR + 0,00871 IRL + 1,15 DR. 
Op31 december 1988 waren de omrekeningskoersen van de ECU in de nationale valuta's als volgt: 1 ECU = 43,5760 BFR = 
8,02983 DKR = 2,07781 DM = 172,909 DR = 171,704 ESC = 7,09821 FF = 2,34586 HFL = 0,778450 IRL = 43,5760 LFR = 
1531,10 LIT = 132,877 PTA = 0,648551 UKL. 
1.6. Financiering van de algemene begroting (begrotingsontvangsten) 
De algemene begroting wordt voornamelijk gefinancierd door de eigen middelen van de Gemeenschappen: 
douanerechten, landbouwheffingen, heffingen en bijdragen voor suiker en isoglucose, eigen middelen BTW-BNP; voor 
nadere informatie raadplege men de geldende rechtsvoorschriften (7). 
Naast de eigen middelen bestaan er nog andere, minder belangrijke ontvangsten (zie § 5). 
(1) Fusieverdrag (8 april 1965): Verdrag tot instelling van één Raad en één Commissie welke de Europese Gemeenschappen gemeen hebben. 
(2) Verdrag van Luxemburg (22 april 1970): Verdrag houdende wijziging van een aantal budgettaire bepalingen van de Verdragen tot oprichting van de 
Europese Gemeenschappen en van het Fusieverdrag. 
(3) Verdrag van Parijs (18 april 1951): Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS). 
(4) Verdrag van Rome (25 maart 1957): Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap (EEG). 
(5) Verdrag van Rome (25 maart 1957): Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (Euratom). 
(6) Financieel Reglement van 21 december 1977 (PB L 356 van 31.12.1977). 
(7) Voornaamste rechtsvoorschriften betreffende de eigen middelen: 
Besluit 70/243 EGKS, EEG, Euratom van de Raad van 21 april 1970 betreffende de vervanging van de financiële bijdragen van de Lid-Staten door eigen 
middelen van de Gemeenschappen (PB L 94 van 28.4.1970). 
— Zesde Richtlijn van de Raad van 17 mei 1977, gemeenschappelijk BTW-stelsel; uniforme grondslag (PB L 145 van 13.6.1977). 
— Verordening (EEG Euratom, EGKS) nr. 2891/77 van de Raad van 19 december 1977 (PB L 336 van 27.12.1977). 
— Verordening (EEG Euratom, EGKS) nr. 2892/77 van de Raad van 19 december 1977 (PB L 336 van 27.12.1977), gewijzigd bij Verordening (EGKS, EEG, 
Euratom) nr. 3625/83 van de Raad van 19 december 1983 (PB L 360 van 23.12.1983), laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EGKS, EEG, Euratom) 
nr. 3735/85 van de Raad van 20 december 1985 (PB L 356 van 31.12.1985). 
— Besluit 85/257/EEG, Euratom van de Raad van 7 mei 1985 (PB L 128 van 14.5.1985). 
— Besluit 88/376/EEG, Euratom van de Raad van 24 juni 1988 (PB L 185 van 15.7.1988). 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 209 
1.7. De verschillende soorten begrotingskredieten 
Ter dekking van de voorziene uitgaven onderscheidt de algemene begroting de volgende soorten begrotingskredieten: 
a) Gesplitste kredieten (GK) worden aangewend ter financiering van meerjarenactiviteiten in bepaalde sectoren. Zij 
omvatten vastleggingskredieten en betalingskredieten: 
— de vastleggingskredieten (VK) dekken in het lopende begrotingsjaar de juridische verplichtingen die zijn aangegaan 
voor werkzaamheden waarvan de uitvoering zich uitstrekt over meer dan één begrotingsjaar; 
— de betalingskredieten (BK) dekken uitgaven voortvloeiend uit verplichtingen die zijn aangegaan in het lopende 
begrotingsjaar en/of tijdens vorige begrotingsjaren. 
b) Niet-gesplitste kredieten (NGK) dekken voor activiteiten in een bepaald jaar zowel vastleggingen als betalingen uit 
hoofde van hetzelfde begrotingsjaar. 
Aldus kunnen voor een zelfde begrotingsjaar de volgende twee totalen worden vastgesteld: 
— het totaal van de kredieten voor vastleggingen (KW) (1) = niet-gesplitste kredieten (NGK) 
+ vastleggingskredieten (VK) (1); 
— het totaal van de kredieten voor betalingen (KVB) (1) = niet-gesplitste kredieten (NGK) 
+ betalingskredieten (BK) ('). 
De begrotingsontvangsten dienen ter dekking van de kredieten voor betalingen. De vastleggingskredieten worden pas 
gefinancierd als de overeenkomstige betalingskredieten op de begroting zijn opgevoerd. 
Uit onderstaand vereenvoudigd schema (met fictieve bedragen) blijkt in welke mate deze verschillende soorten kredieten 
van invloed zijn voor ieder begrotingsjaar: 
Kredieten voor vastleggingen: Bedragen, 
opgenomen in de begrotingen van de jaren 1, 2 
en 3 voor vastleggingen in deze jaren. 
Toelichting 
Kredieten 
voor vast­
leggingen 
(KW) I 1 Vastleggings­
kredieten (VK) 
Niet-gesplitste 
kredieten (NGK) 
begrotingsjaar 1: KW: 
150 
begrotingsjaar 2: KW: 
180 
begrotingsjaar 3: KW: 
215 VK: 60-
Ifjjl- NGK:12f> 
H VK: 65-
NGK:150 Vastleggings­
kredieten 
uit vorige 
Samenvatting van alie soorten kredieten: 
\ C » 
\ «!• 
\ ' I \ 
CD \^ 
begrotings­
jaar 1 
begrotings­
jaar 2 
begrotings­
jaar 3 2o 
S>.£ 
z J2 
(1) 
100 
120 
150 Gesplitste 
kredieten (GK) 
&> 
§>£ 11 > .* (2) 
50 
60 
65 .B 
~.£ 
(3) 
27 
38 
75 > 
c.E 
.2 j? 
(D + (2) 
150 
180 
215 is 
S O) 
11 
(D + (3) 
127 
158 
225 Vervalkalender: Deze vervalkalender laat zien in welk jaar de 
gedeelten van de KW toegewezen voor de jaren 1, 2 en 3 betaalbaar 
moeten worden gesteld: de NGK worden betaalbaar gesteld in het 
jaar waarvoor zij zijn toegewezen; de VK worden betaalbaar gesteld 
in over verscheidene jaren gespreide gedeelten. 
Bedragen (gedeelten), betaalbaar gesteld in: 
begrotingsjaar 1 begrotingsjaar ï begrotingsjaar) later 
a 
Hl 
mi I 
100 10 T 
I 
15 ï 
ï 
20 
ï 
y§|j§!|8| 1 
Np 1 
im u ] 
D 
l 
49 
De verticale totalen in deze vervalkalender geven voor ieder jaar de 
kredieten voor betalingen (KVB) nodig ter financiering van de 
juridische verplichtingen, die voor dit jaar voortvloeien uit de 
toegewezen KW. Voor elk begrotingsjaar geldt: KVB = NGK + 
betalingskredieten (BK), aangezien de BK van het jaar gelijk zijn aan 
alle gedeelten van de VK die in dat jaar betaalbaar moeten worden 
gesteld. 
Kredieten voor betalingen: 
begrotingsjaar 1 begrotingsjaar 
m begrotingsjaar 3 
BK: 
Toelichting: 
kredieten 
voor be­
talingen 
(KVB) m 
EO Betalingskredieten 
(BK) 
Niet-gesplitste 
kredieten (NGK) 
(1) NB- Gewezen zij op het verschil tussen „kredieten voor vastleggingen" en „vastleggingskredieten" en tussen „kredieten voor betalingen" en 
„betalingskredieten". De beide termen vastleggingskredieten en betalingskredieten worden uitsluitend gebruikt waar het gaat om gesplitste kredieten. 
210 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
1.8. De opstelling van de algemene begroting 
•Voor elk begrotingsjaar (dat loopt van 1 januari tot en met 31 december) stelt iedere Instelling vóór 1 juli van het jaar 
voorafgaand aan dat waarin de begroting moet worden uitgevoerd een raming van haar uitgaven op. De Commissie brengt 
deze ramingen onder in een voorontwerp van begroting en legt dit uiterlijk 1 september van hetzelfde jaar voor aan de 
Raad, die te zamen met het Parlement de begrotingsautoriteit vormt. De Raad stelt de ontwerp-begroting op en zendt deze 
uiterlijk 5 oktober van hetzelfde jaar toe aan het Parlement. Het Parlement kan voor de verplichte uitgaven (1) wijzigingen 
op de ontwerp-begroting voorstellen en voor de niet-verplichte uitgaven amendementen indienen; deze wijzigingen en 
amendementen worden voorgelegd aan de Raad. Voor de verplichte uitgaven beslist de Raad in laatste instantie. Voor de 
niet-verplichte uitgaven kan het Parlement, binnen de grenzen van een maximum statistisch stijgingspercentage, als 
laatste zijn recht van amendement uitoefenen. De voorzitter van het Parlement verklaart dat de begroting definitief is 
vastgesteld. Het Parlement kan de ontwerp-begroting echter verwerpen en verzoeken dat een nieuw ontwerp wordt 
voorgelegd (2). 
Indien de begroting aan het begin van het begrotingsjaar nog niet is goedgekeurd, moeten speciale bepalingen van de 
Verdragen en het Financieel Reglement met betrekking tot de goedkeuring van uitgaven worden toegepast (3). 
Gewijzigde begrotingen (waardoor het totale bedrag van de jaarlijkse begroting niet wordt gewijzigd) of aanvullende 
begrotingen (waardoor het totale bedrag wel wordt gewijzigd) kunnen door de begrotingsautoriteit worden vastgesteld (4). 
De toewijzing van kredieten aan een bepaald begrotingsonderdeel kan worden gewijzigd door overschrijvingen (5) van 
andere begrotingsonderdelen. 
1.9. Uitvoering van de algemene begroting 
1.9.1. Verantwoordelijk voor de uitvoering 
De Commissie voert de begroting onder haar eigen verantwoordelijkheid uit, overeenkomstig het Financieel Reglement en 
binnen de grenzen van de toegewezen begrotingskredieten. Zij verleent de andere Instellingen de nodige bevoegdheden 
voor de uitvoering van de begrotingsafdelingen die op hen betrekking hebben (6). Het Financieel Reglement omschrijft 
nauwkeurig de uitvoeringsprocedures en met name de verantwoordelijkheid van de ordonnateurs, de rekenplichtigen, de 
beheerders van gelden ter goede rekening en de financiële controleurs van de Instellingen (7). 
1.9.2. De ontvangsten 
De geraamde ontvangsten worden op de begroting opgenomen onder voorbehoud van eventuele wijzigingen, die worden 
aangebracht bij gewijzigde en aanvullende begrotingen (4). 
De budgettaire uitvoering van de ontvangsten bestaat in de vaststelling van de rechten en de inning van de aan de 
Gemeenschappen verschuldigde bedragen (eigen middelen en andere ontvangsten); deze uitvoering is onderhevig aan 
speciale bepalingen (8). 
De werkelijke ontvangsten van een begrotingsjaar worden gedefinieerd als de som van de bedragen, geïnd op grond van 
de vastgestelde rechten van het lopende begrotingsjaar, en de nog in te vorderen bedragen op grond van de rechten van 
voorgaande begrotingsjaren. 
1.9.3. De uitgaven 
De geraamde uitgaven worden op de begroting opgevoerd. Afhankelijk van de aard van de juridische verplichtingen 
worden ze gedekt door kredieten voor vastleggingen of door kredieten voor betalingen. De budgettaire uitvoering van de 
uitgaven, dat wil zeggen het beloop en de besteding van de kredieten, kan als volgt worden samengevat: 
a) Kredieten voor vastleggingen 
— Beloop van de kredieten: De op de oorspronkelijke begroting opgevoerde kredieten voor vastleggingen kunnen 
bepaalde wijzigingen ondergaan alvorens zij de vorm aannemen van definitieve kredieten voor vastleggingen: 
definitieve kredieten voor vastleggingen = oorspronkelijke begroting (NGK en VK) ± gewijzigde en aanvullende 
begrotingen (4) + bijkomende ontvangsten (9) ± overschrijvingen (5) + resterende vastleggingskredieten van het 
voorgaande begrotingsjaar (10) 4- niet-automatische overdrachten (11) van het voorgaande begrotingsjaar, 
waarvoor nog geen verplichtingen zijn aangegaan (NGK) + vrijgemaakte kredieten van voorgaande 
begrotingsjaren (VK). 
— Besteding van de kredieten: De definitieve kredieten voor vastleggingen kunnen tijdens het begrotingsjaar worden 
gebruikt voor het aangaan van verplichtingen (bestede kredieten voor vastleggingen = bedrag van de aangegane 
verplichtingen). 
— Voor het volgende begrotingsjaar beschikbaar blijvende kredieten: De niet-gesplitste kredieten, waarvoor geen 
verplichtingen zijn aangegaan, kunnen na goedkeuring door de Raad niet automatisch naar het volgende 
begrotingsjaar worden overdragen (11). De niet-bestede vastleggingskredieten (aan het einde van het 
begrotingsjaar nog resterende kredieten) blijven beschikbaar voor het volgende begrotingsjaar (10). 
— Annulering van kredieten: Het saldo wordt geannuleerd. 
b) Kredieten voor betalingen van het begrotingsjaar 
— Beloop van de kredieten: De kredieten voor betalingen kunnen eveneens wijzigingen ondergaan alvorens 
definitieve kredieten voor betalingen te worden: definitieve kredieten voor betalingen = oorspronkelijke begroting 
(NGK en BK) ± gewijzigde en aanvullende begrotingen (4) + bijkomende ontvangsten (9) ± overschrijvingen (5). 
— Besteding van de kredieten: De definitieve kredieten voor betalingen zijn in de loop van het begrotingsjaar 
beschikbaar voor het verrichten van betalingen (bestede kredieten voor betalingen van het begrotingsjaar = bedrag 
van de betalingen verricht ten laste van kredieten van het begrotingsjaar). 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 211 
— Overdrachten van kredieten naar het volgende begrotingsjaar: De niet-bestede kredieten kunnen naar het volgende 
begrotingsjaar worden overgedragen als automatische overdrachten (of overdrachten van rechtswege) (12) of als 
niet-automatische overdrachten (11). 
— Annulering van kredieten: Het saldo wordt geannuleerd. 
c) Uit het voorgaande begrotingsjaar overgedragen kredieten voor betalingen (automatische en niet-automatische 
overdrachten). 
In de loop van ieder begrotingsjaar zijn deze kredieten (na eventuele overschrijvingen) tevens beschikbaar voor het 
verrichten van betalingen. De bedragen die na overdracht niet voor betalingen zijn gebruikt, worden geannuleerd, 
behalve in bepaalde gevallen waarin overdrachten mogen worden herhaald (13). De aldus geannuleerde bedragen 
worden in de geconsolideerde jaarrekening opgeteld bij het resultaat van het begrotingsjaar (zie 1.9.4). 
Ter zake van werkelijke uitgaven dienen de twee volgende begrippen te worden onderscheiden: 
— De in de loop van een begrotingsjaar gedane werkelijke uitgaven = totaal van de in de loop van het begrotingsjaar 
verrichte betalingen = betalingen ten laste van kredieten voor betalingen van het begrotingsjaar plus betalingen ten 
laste van uit het voorgaande begrotingsjaar overgedragen kredieten voor betalingen. 
— De uit hoofde van een begrotingsjaar gedane werkelijke uitgaven = uitgaven, opgenomen op de geconsolideerde 
jaarrekening (zie 1.9.4) = betalingen ten laste van de kredieten voor betalingen van het begrotingsjaar plus naar het 
volgende begrotingsjaar overgedragen kredieten voor betalingen van het begrotingsjaar. 
1.9.4. Geconsolideerde jaarrekening en vaststelling van het saldo van het begrotingsjaar 
Aan het einde van elk begrotingsjaar wordt een geconsolideerde jaarrekening opgesteld. Daarin wordt het saldo van het 
begrotingsjaar vastgesteld, dat door middel van een gewijzigde begroting moet worden opgenomen in de begroting van 
het volgende begrotingsjaar (14) (zie § 10). 
1.10. Indiening van de rekeningen 
De Commissie legt uiterlijk op 1 juni van het jaar dat volgt op het betrokken begrotingsjaar, aan het Parlement, de Raad en 
de Rekenkamer de rekeningen van het begrotingsjaar voor; deze rekeningen worden ingediend in de vorm van een 
jaarrekening en een financiële balans en gaan vergezeld van een analyse van het financieel beheer (15). 
1.11. Externe controle 
Sinds 1977 wordt de externe controle van de algemene begroting uitgevoerd door de Rekenkamer van de 
Gemeenschappen (16). De Rekenkamer onderzoekt de rekeningen van alle ontvangsten en uitgaven van de algemene 
begroting. Zij onderzoekt de wettigheid en regelmatigheid van de ontvangsten en uitgaven en gaat tevens na of een goed 
financieel beheer werd gevoerd. De controles kunnen worden uitgevoerd vóór afsluiting van het betrokken begrotingsjaar, 
en wel aan de hand van stukken en, zo nodig, ter plaatse bij de Instellingen van de Gemeenschappen en in de Lid-Staten. De 
Rekenkamer stelt een jaarverslag op over ieder begrotingsjaar en kan voorts op ieder gewenst moment opmerkingen 
maken over bepaalde aangelegenheden en op verzoek van een der Instellingen van de Gemeenschap adviezen 
uitbrengen. 
1.12. Decharge en te nemen maatregelen 
Sinds 1977 zijn de volgende bepalingen van toepassing (17). Op aanbeveling van de Raad verleent het Parlement de 
Commissie uiterlijk 30 april van het tweede jaar dat volgt op het betrokken begrotingsjaar, decharge voor de uitvoering van 
de begroting. Te dien einde onderzoeken de Raad en het Parlement achtereenvolgens de door de Commissie ingediende 
rekeningen en het jaarverslag van de Rekenkamer. De Instellingen dienen de nodige maatregelen te nemen naar 
aanleiding van de opmerkingen in de decharge-besluiten en moeten van de genomen maatregelen verslag uitbrengen (18). 
C) Verplichte uitgaven zijn die welke automatisch voortvloeien uit de Verdragen of uit op grond daarvan genomen besluiten. 
(2) Zie voor bijzonderheden omtrent de begrotingsprocedure de artikelen 78 EGKS, 203 EEG en 177 Euratom. 
(3) Zie artikel 8 van het Financieel Reglement. 
(4) Zie artikel 1, lid 5, van het Financieel Reglement. 
(5) Zie artikel 21 van het Financieel Reglement. 
(6) Zie de artikelen 78 quinquies EGKS, 205 EEG, 179 Euratom en 18, lid 2, van het Financieel Reglement. 
(7) Zie de artikelen 17 t/m 49 en 68 t/m 72 van het Financieel Reglement. 
(8) Zie de artikelen 23 t/m 31 van het Financieel Reglement en Verordening van de Raad (EEG, Euratom, EGKS) nrs. 2891/77 en 2892/77 van 19 december 1977 
(PB L 336 van 27. 12. 1977). . 
(9) Zie artikel 87 van het Financieel Reglement en artikel 91, lid 2, van het gewijzigd Financieel Reglement. 
(10) Zie de artikelen 6, lid 2, sub a en 88, lid 3, van het Financieel Reglement. 
(11) Zie artikel 6, lid 1, sub b, van het Financieel Reglement. 
(12) Zie de artikelen 6, lid 1, sub c, 6, lid 2, sub b en 88, lid 4, van het Financieel Reglement. 
(13) Zie de artikelen 6 lid 4, en 108, lid 3, sub a en b, van het Financieel Reglement. 
(14) Zie artikel 27 van 'het Financieel Reglement en de artikelen 15 en 16 van Verordening van de Raad (EEG, Euratom, EGKS) nr. 2891/77 (PB L 336 van 
27. 12. 1977). 
p5) Zie de artikelen 73 t/m 77 van het Financieel Reglement. 
W Zie de artikelen 78 sexies en septies EGKS, 206 en 206 bis EEG, 180 en 180 bis Euratom en de artikelen 78 t/m 84 van het Financieel Reglement. 
(17) Zie de artikelen 78 octies EGKS, 206 ter EEG, 180 ter Euratom. 
(18) Zie artikel 85 van het Financieel Reglement. 
212 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
§ 2. Algemene begroting 1988: Ontvangstenramingen 
(na gewijzigde en aanvullende begroting nr. 1; 
voor meer gedetailleerde gegevens: zie § 5) 
Andere ontvangsten: 311,3 (0,7 %) 
Beschikbaar overschot van het vorige begrotingsjaar: 500,0 (1,2 %) -< 
Ontvangsten bestemd om de algemene 
begroting in evenwicht te brengen: 7 113,7 (16,2 %) 
NB: Ten aanzien van de douanerechten, de landbouwheffingen 
en de heffingen en bijdragen voor suiker en isoglucose 
zorgen de Lid-Staten voor rekening van de Gemeenschap­
pen voor de inning van de verschuldigde bedragen. De Lid-
Staten houden voor de inningskosten 10 % van de desbe­
treffende te betalen bedragen in. 
Eigen middelen-BTW 
en financiële bijdragen: 
24 479,4(55,9%) 
Kosten voor de inning van 
de eigen middelen: 
-1 268,5 (-2,9%) 
Verklaring: 
Totaal eigen middelen (naar Lid-Staat) 
Landbouwheffingen 
Heffingen en bijdragen suiker en isoglucose 
Douanerechten 
Kosten voor de inning van de eigen middelen 
0 Eigen middelen-BTW en financiële bijdragen 
Ontvangsten bestemd om de algemene 
begroting in evenwicht te brengen 
Beschikbaar overschot van het vorige begrotingsjaar 
Overige ontvangsten Douanerechten: 
9 550,2 (21,8%) 
Heffingen en 
bijdragen suiker en 
isoglucose: 
1539,9(3,5%) 
Landbouwheffingen: 
1 594,4 (3,6 %) 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 213 
§ 3. Algemene begroting 1988: Uitgavenramingen — kredieten voor betalingen 
(na gewijzigde en aanvullende begroting nr. 1; 
(Mio ECU en %) voor meer gedetailleerde gegevens: zie § 7, kolom 3) 
10. Voorzieningen en reserve: 1 066,3 (2,4 %) (waarvan NGK: 1 046,8) 
-*- 9. Ontwikkelingssamenwerking: 882,8 (2,0 %) (waarvan NGK: 214,4) 
-+- 8. Vergoedingen aan de Lid-Staten: 3 729,9 (8,5 %) 
7. Onderzoek, energie, enz.: 1 117,8 (2,6 %) (waarvan NGK: 20,6) 
6. Sociaal beleid: 2 837,2 (6,5 %) (waarvan NGK: 200,1) 
5. Regionaal beleid en vervoer: 3 211,4 (7,3 %) (waarvan NGK: 10,9) 
4. Visserij: 281,9 (0,6 %) (waarvan NGK: 170,5) 
3. Landbouwstructuren: 1 219,0 (2,8 %) (waarvan NGK: 56,8) 
2.11. Andere uitgaven: 581,0 (1,3 %) 
2.10. Agro-monetaire maatregelen: 516,0 (1,2 %) 
2.9. Diverse markten: 1 118,0 (2,6 %) 
>- 2.8. Vlees, eieren en slachtpluimvee: 4 186,0 (9,5 %) 
2.7. Zuivelprodukten: 5 662,0 (12,9 %) 
2.6. Tabak: 948,0 (2,2 %) 
*- 2.5. Wijn: 1 659,0 (3,8 %) 
2.4. Groenten en fruit: 1 091,0 (2,5 %) 
2.3. Vetstoffen en eiwtthoudende 
gewassen: 5289,0 (12,1 %) 
2.2. Suiker: 2 010,0(4,6%) 
2.1. Granen en rijst: 4 440,0 (10,1 %) 
1. Huishoudelijke uitgaven (alle Instellingen): 
1 974,1 (4,5 %) 
Andere Instellingen: 
— Parlement: 
— Raad (1): 
— Hof van Justitie: 
— Rekenkamer: 695,8 Mio ECU (1,6%) 
400,0 
214,0 
53,0 
28,8 
(1) Waarvan Economisch en Sociaal Comité: 39,8 Verklaring: 
r—n Niet-gesplitste kredieten (NGK) 
k^si Sectoren waarvoor gesplitste kredieten 
tj5§§a zijn uitgetrokken: betalingskredieten (BK) 
|^H| Kredieten ter beschikking van de Commissie 
Kredieten ter beschikking van de 
andere Instellingen 
214 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
§ 4. Algemene begroting 1988: Kredieten voor vastleggingen 
(na gewijzigde en aanvullende begroting nr. 1; voor meer gedetailleerde gegevens: zie § 6, kolom 3) 
10. Voorzieningen en reserve: 1 117,9 (2,5 %) (waarvan NGK: 1 046,8) 
_*_ 9. Ontwikkelingssamenwerking: 1 045,2 (2,3 %) (waarvan NGK: 214,4) 
-*- 8. Vergoedingen aan de Lid-Staten: 3 729,9 (8,2 %) 
7. Onderzoek, energie, enz.: 1 295,2 (2,9 %) (waarvan NGK: 20,6) 
6. Sociaal beleid: 3 101,6 (6,8 %) (waarvan NGK: 200,1) 
5. Regionaal beleid en vervoer: 4 022,7 (8,9 %) (waarvan NGK: 10,9) 
4. Visserij: 339,9 (0,7 %) (waarvan NGK: 170,5) 
3. Landbouwstructuren: 1 217,7 (2,7 %) (waarvan NGK: 56,8) 
NB: Wat betreft de sectoren waarvoor gesplitste kredieten zijn 
uitgetrokken, geeft deze grafiek, in plaats van de in § 3 
weergegeven betalingskredieten, een opgave van de vastleg­
gingskredieten, terwijl de bedragen van de niet-gesplitste 
kredieten en hun grafische voorstelling dezelfde blijven. 
Er is geen evenwicht tussen het totaal van de kredieten voor 
vastleggingen en de ontvangsten volgens de begroting 1988, 
aangezien in de vastleggingskredieten mede bedragen zijn 
begrepen die gedekt zullen worden door ontvangsten in latere 
begrotingsjaren (zie § 1 (1.7)). 
(1) Niet-gesplitste kredieten 
(34 924,1 MioECU) 
plus vastleggingskredieten 
(10 420,1 MioECU) 
EOGFL-Garantie: 27 500,0 (60,6 %) 
(voor de verdeling van deze kredieten 
naar markt, zie § 3) 
-1. Huishoudelijke uitgaven (alle Instellingen): 1 974,1 (4,4 %) 
(voor de verdeling van deze kredieten 
naar Instelling, zie § 3) Verklaring: 
Niet-gesplitste kredieten (NGK) 
Sectoren waarvoor gesplitste kredieten 
zijn uitgetrokken: vastleggingskredieten (VK) 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 215 
§ 5. Geraamde en werkelijke ontvangsten in 1988 
A. Geraamde en werkelijke ontvangsten in 1988: 
Ontvangstencategorie 
(tussen haakjes de titels (T) 
of hoofdstukken (H) overeenkomend 
met de begrotingsnomenclatuur 1988} 
1. Eigen middelen: 
— landbouwheffingen (H 10) 
—' heffingen en bijdragen suiker en isogiucose (H 11) 
— douanerechten (H 12) 
— kosten voor de inning van de eigen middelen (H 19) 0) 
— eigen middelen uit BTW (H 13) 
— financiële bijdrage (8NP) Portugal (H 20) 
— Midi en correcties vóór 1988 van de eigen middelen-BTW 
en financiële bijdragen (H 31) 
— ontvangsten bestemd om de algemene begroting in 
fvenwichtte brengen (H21) 
Totaal eigen middelen 
2. Beschikbaar overschot van het vorige begrotingsjaar (H 30) 
3. Overige ontvangsten (T 4-9) 
Totaal ontvangsten Geraamde ontvangsten 
begroting 1988 (na gewijzigde 
en aanvullende begroting nr. 1) 
Mio ECU % 
1 594,4 3,6 
••.•1589,9 3,5 
9550,2 21,8 
-1288,5 -2,9 
23 917,8 54,6 
211,6 0,5 
350,0 0,8 
7 113,7 18,2 
43 009,1 98,1 
500,0 1,2 
311,3 0,7 
43 820,4 100 Werkelijke ontvangsten in 1988 
(inningen tijdens het begrotingsjaar) 
Mio ECU % 
:'' j^mÊMBMiÊÊÊËIÈMB 
:.^-r:^'IÉii^M:SiiÉKIiili 
4S883ii l::}èx:-0$B Ëi: 41 843,4 100 
(1) De Lid-Staten houden voor de inningskosten 10 % van de uit hoofde van de hoofdstukken 10, 11 en 12 te betalen bedragen in. 
B. Geraamde en werkelijke eigen middelen in 1988, naar Lid-Staat: 
NB: Ten aanzien van de douanerechten, de landbouwheffingen en de heffingen en bijdragen voor suiker en isogiucose zorgen de Lid-
Staten voor rekening van de Gemeenschappen voor de inning van de verschuldigde bedragen. 
(Mio ECU) 
Middelencategorie 
Landbouwheffingen: 
— geraamde 
— werkelijke 
Heffingen en bijdrage suiker 
en isogiucose: 
— geraamde 
— werkelijke 
Douanerechten: 
— geraamde 
— werkelijke 
Kosten voor de inning van de 
eigen middelen: 
— geraamde 
— werkelijke 
Eigen middelen-BTW/ 
financiële bijdragen (1) (2): 
— geraamde 
— werkelijke 
Ontvangsten bestemd om de 
algemene begroting in even­
wicht te brengen: 
— geraamde 
— werkelijke 
Totaal eigen middelen: 
— geraamde 
— werkelijke B 
230,0 
; :;108,* 
.94,1 
' :S44£ 
.616# 
,':. '-té|4 
. 836,3 
'"••Mm 
;- 250*0 
:.-. "-2liti 
1 880,1 
1 833,5 DK 
13,5 
11,6 
•:';::'^4i(2 
202,1 
'; •217,0 
-26,2 
•' ';S8i;6 
' ••'•'•isiii 
965,0 
955,7 D 
156,8' 
. 188,4 
:v-'üiy*-
2 795,2 
" 2::990,4 
:• -335,0 
. -352,» 
6 933,6 
6 9Ó9;S 
•v¥.fÉÉ7. 
;j#É:*i 
11 677,3 
11 534,8 GR 
25,0 
18,5 
12,0 
8,6 
103,8 
119,2 
-14,1 
-14,6 
213,4 
127,8 
82,8 
; 70.6 
422,5 
429,9 E 
224,5 
199.8 
76,4 
94,4 
449,4 
415,7 
-75,0 
-71,3 
1984,1 
2 039,5 
498,6 
3 158,0 
2 678,1 F 
125,0 
110,9 
485,0 
430,8 
1 298,3 
1 378,3 
-190,8 
-192,2 
6 177,0 
6 150,1 
1 438,1 
1 217,5 
9 332,6 
9 095,4 IRL 
6,0 
3*1 
18,5 
119 
120,9 
13J|6 
-14,5 
-15,4 
155,5 
154,4 
41,8 
35,6 
328,2 
328,2 I 
388,3 
463,8 
177,2 
• ' 154,7: 
922,0 
::: .99fÉ 
- i4$M 
-1547 
4 061,2 
4 0^4 
1 371,9 
6 771,8 
5 426,8 L 
0,2 
0,2 
' — 
•'• '"'#2,7 
: /'.'Ë*I 
-; '••••••*# 
83,6 
81,6 NL 
123,8 
848,6 
'ÊÊÈÈB 
2 775,1 
2 795,6 P 
Jl:' 73,8 
0,1 
101,2 
J:;.? 105,7' 
|#:it£ 
|;r;1%7 
¥'" 62,3 
:f.:: #,9 
432,5 
399,9 UK 
:::; 268,8; 
94,5 
89,7 
2 157,4 
2 421,6 
; ;i Ö91J2 
1 101,6 
932,0 
5 182,4 
5 323,9 EUR 12 
1 594,4 
1 504,6 
1 539,9 
1 390,7 
9 550,2 
10 344,7 
-1 268,5 
-1 325,0 
24 479,4 
24 522,6 
7 113,7 
4 445,8 
43 009,1 
40 883,4 
(1) Portugal heeft een financiële bijdrage op basis van het BNP geleverd. 
(2) Inclusief saldi en correcties vóór 1988. 
216 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
§6. In 1988 beschikbare kredieten voor vastleggingen en de besteding daarvan, 
naar sector en naar Instelling 
(Mio ECU) 
Sector en Instelling 
(tussen haakjes zijn de afkortingen 
van de met de begrotingsnomenclatuur 1988 
overeenkomende Afdelingen (A), 
Titels (T) en Hoofdstukken (H) opgegeven) 
1. Huishoudelijke uitgaven (alle Instellingen) 
1.1. Commissie (A III, deel A) 
1.2. Overige Instellingen (A I, II, IV, V) 
ffl 
"5 
0) 
ffi 
(0 
fc: 
£ Ü 
c 
<D 
JK 
tl) 
'53 
00 2. EOGFl-Garantie (T1 en 2) 
2.1. Granen en rijst (H 10) 
2.2. Suiker (H 11) 
2.3. Vetstoffen en eiwithoudende gewassen (H 12-13) 
2.4. Groenten en fruit (H 15) 
2.5. Wijn (H 16) 
2.6. Tabak (H 17) 
2.7. Zuivelprodukten (H 20) 
2.8. Vlees, eieren en slachtpluimvee (H 21-24) 
2.9. Diverse markten (H 14,18, 25) 
2.10. Agro-monetaire maatregelen (H 27, 28) 
2.11. Andere uitgaven (H 29) 
3. Landbouwstructuren (T3) 
(waarvan: niet-gesplitste kredieten) 
3.1. EOGFL-Oriëntatie (H 30-33) 
3.2. Specifieke acties (H 38) 
4. Visserij (T4) 
(waarvan: niet-gesplitste kredieten) 
4.1. Marktordening (H 40) 
4.2. Overige acties (H 41^*2; 44-47) 
5. Regionaal beleid en vervoer (T5) 
(waarvan: niet-gesplitste kredieten) 
5.1. Regionaal Fonds (H 50-51) 
5.2. Vervoer (H 58) 
5.3. Andere maatregelen (H 54-56) 
6. Sociaal beleid (T6) 
(waarvan: niet-gesplitste kredieten) 
6.1. Sociaal Fonds (H 60-61) 
6.2. Andere maatregelen (H 62-67, 69) 
7. Onderzoek, energie, enz. (T7) 
(waarvan: niet-gesplitste kredieten) 
7.1. Energie (H 70) 
7.2. Onderzoek en investeringen (H 73) 
7.3. Industrie en interne markt (H 77) 
7.4. Overige acties (H 71, 74-76, 78-79) 
8. Vergoedingen aan de Lid-Staten (T 8) 
8.1. Waardeverm. van de landbouwvoorraden (H 81) 
8.2. Andere vergoedingen (H 80, 83-87) 
9. Ontwikkelingssamenwerking (T9) 
(waarvan: niet-gesplitste kredieten) 
9.1. Voedselhulp (H 92) 
9.2. Financiële steunverlening (H 90-91, 93-99) 
10. Voorzieningen en reserve (H 100-102) 
(waarvan: niet-gesplitste kredieten) 
Totaal beleidskredieten (A lil, B) 
(waarvan: niet-gesplitste kredieten) 
Totaal-generaal c 
© G 
1 ® 
••* f 
B% f .£•= c 
» <g ..'§> 
O C s- > o (/} 1 1 
<1) 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK+VK 
(NGK) 
VK 
NGK + VK 
NGK +VK 
(NGK) 
NGK 
NGK + VK 
NGK+VK 
(NGK) 
VK 
NGK+VK 
NGK+VK 
NGK+VK 
(NGK) 
VK 
NGK+VK 
NGK+VK 
(NGK) 
NGK+VK 
VK 
NGK+VK 
NGK + VK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK+VK 
(NGK) 
NGK+VK 
NGK+VK 
NGK+VK 
(NGK) 
NGK+VK 
(NGK) 
NGK + VK 
NGK 
VK Beloop der kredieten 
® ~, •~cS 
©i? 
5 5? 
o © 
(2) 
1974,1 
1278,3 
695,8 
27 500,0 
4 440,0 
2010,0 
5289,0 
1091,0 
1 659,0 
948*0 
5662,0 
4 186,0 
1 118,0 
516,0 
581,0 
1217,7 
(§6,8) 
1 130,7 
87,0 
339,9 
(170,5) 
30,0 
309,9 
4 $22,7 
(10,9) 
3684,0 
;-,--ïi,l 
267,6 
3101,6 
(200*1) 
2 865,6 
..'.236,0-
1 295,2 
(20,6) 
125,9 
1 037,2 
93,9 
38,2 
3 688,3 
1240,0 
2 448,3 
1 045,2 
(214,4] 
421,8 
623,4 
ï 117,9 
(1 046,8) 
43 328,5 
(32 908,4) 
45 302,6 
34 882,5 
10 420,1 9 ~ 
SS'O . • *O>0>£ 
?o&!o> Definitie 
begrotir 
(na gew 
aanvulle 
begrotir 
(3) 
1 974,1 
1 278,3 
695.8 
2?l6<M» 
4 440*0 
2 010,0 
5 289,0 
1091,0 
1650,0 
948*0 
5 662,0 
4186,0 
1 118,0 
516,0 
581,0 
1 217,7 
(56,8) 
1 130,7 
87,0 
339,9 
(170,5) 
30,0 
309,9 
4 022,7 
(10,9) 
3 684,0 
71,1 
267,6 
3181*6 
(200,1) 
2 865,6 
236,0 
1295,2 
(20,6) 
125,9 
1037,2 
93.9 
38,2 
3 729,9 
1 240,0 
2 489,9 
1 045,2 
(214,4) 
421,8 
623,4 
1 117,9 
(1 046,8) 
43 370,1 
(32950,0) 
45 344,2 
34 924,1 
10 420,1 x~ 
00 
oo o> 
8J c 
(4) 
1994,0 
1 298,2 
695,8 
27 500,0 
4 540*0 
2 135,0 
4 734,0 
792,0 
1 659,0 
1 028,0 
5 987,0 
4 370,0 
1 153,0 
581.0 
521,0 
1 261,8 
(48,3) 
1 202,5 
59,3 
343,8 
(195,5) 
55,0 
288,8 
4 311*2 
(10,8) 
3 837,9 
70,9 
402,4 
3 138,2 
(198,9) 
2 899,2 
239,0 
1 456,3 
(15,9) 
141,8 
1 186,2 
93,1 
35,2 
3 729,9 
1 240,0 
2 489,9 
1286,1 
(165,8) 
567,3 
718,8 
1066,4 
(1 045,7) 
44 093,7 
(32 908,8) 
46 087,7 
34 902,8 
11 184,9 Besteding der kredieten 
tf» 1988 
aangegane 
verplichtingen 
Bedrag 
(5) 
1 943,0 
1284,3 
658,7 
26 400,3 
4 337,3 
2 081,8 
4806,1 
708,2 
1 545,6 
966,1 
5 915,1 
4 179,2 
1 116,3 
569.5 
375.1 
1 237,7 
(47,7) 
1 179,7 
58,0 
324,7 
(187,4) 
46,9 
277,8 
4 286,4 
(9,3) 
3 827,0 
70,6 
388,8 
3107,2 
(195,3) 
2 870,6 
236,6 
1437,7 
(14,6) 
141,8 
1 172,1 
91,5 
32.5 
3 347,6 
1 240,0 
2 107,6 
1 257,8 
(163,0) 
567,0 
690,8 
— 
H) 
41 399,4 
(30 365,2) 
43 342,4 
32 308,2 
11 034,2 Best. 
(%) 
(5a) -
(5/4) 
97,4 
98,9 
94,7 
96,0 
95,5 
97,5 
97,3 
89,4 
93,2 
94,0 
98,8 
95,6 
96,8 
98,0 
72,0 
98,1 
(98,8) 
98,1 
97,8 
94,4 
(95,9) 
85,3 
96,2 
99,4 
(86,1) 
99,7 
99,6 
96,6 
99,0 
(99,2) 
99,0 
99,0 
98,7 
(91,8) 
99,9 
98,8 
98,3 
92,3 
89,8 
100 
84,7 
97,8 
(98,3) 
99,9 
96,1 
— 
(—) 
93,9 
(92,3) 
94,0 
92,6 
98,7 Voor 1989 beschik­
baar gebleven 
kredieten 
Offl 
O c 
« *~ 
« a^ 
ÊlfSÉ 
'S S» : 
Hf 
'm 
4,1 
_ 4,1 
— 
-*• 
— .__ ; — 
—• 
— 
(—J 
__ 
— 
(-) 
.— 
— 
(—J 
— — 
— 
(—) 
: 
(-) 
(—) 
— 
382,0 
382,0 
— 
(—) 
— 
(—) 
382,0 
(382.0) 
366,1 
386,1 
~ SC 
ra > 
C 0 Mga"0 
: II f», f 
f il 
(7) 
.••***-. 
;••.•:-.. 'T*:;-
. :.-:' .«4;: 
•-**. 
— — 
— 
6,4 
•,..H 
•—: 
:";::':-.r:0;4: 
?••:,. .;••:,•*•*• 
.,..;. ;M 
"•i:m. 
M .. -**• —~ •\*Z£: 
— 
••(tri 
10,9 
{—) 
f 0,6 
0,1 
•: **, 
11,5 
i—) 
••' &'•$• 
i -*: 
: (-*) 
: 25,2 
: ;-W 
25,2 
— 25,2 c 
fl> C» 
"C 
£ 
c 
< 
(8)-
(4-5-
6-7) 
46,9 
13,9 
33,0 
1099,7 
202,7 
53,2 
127,9 
83,8 
113,4 
61,9 
71,9 
190,8 
36,7 
11,5 
145,9 
23,7 
(0,6) 
22,8 
0,9 
19,1 
(8.1) 
8,1 
11,0 
22,4 
(1,5) 
10,9 
0,3 
11,2 
31,0 
(1,6) 
28,6 
2,4 
7,7 
(1,3) 
0,2 
3,3 
1,6 
2,6 
0,3 
0,3 
16,8 
(2,8) 
0,3 
16,5 
1066,4 
(1 045,7) 
2287,1 
(2181,6) 
2 334,0 
2 208,5 
125,5 
Parlement (Al) 
Raad (A II) 
(waarvan: Economisch en Sociaal Comité) 
Commissie (A lil) 
(waarvan: niet-gesplitste kredieten) 
Hof van yustitie (A IV) 
Rekenkamer (A V) 
Totaal-generaal NGK 
NGK 
(NGK) 
NGK+VK 
(NGK) 
NGK 
NGK 
NGK+VK 400*0 
214,0 
(39,8) 
44 6063 
(34186i7) 
53*0 
28,8 400,0 
214,0 
(39,8) 
44 648,4 
(34 228,3) 
53,0 
28,8 400,0 
214,0 
(39,8) 
45 391,9 
(34 207,0) 
53,0 
28,8 
45 302,6 45 344,2 46 087,7 380,1 
202,9 
(38,6) 
42 683,7 
(31 649,5) 
48,9 
26,8 95,0 
94,8 
(97,0) 
94,0 
(92.S) 
92.3 
93,1 
43 342,4 94,0 4,1 
382,0 
(382,0) 
386,1 (-
25,; 
25,2 15,8 
11,1 
(1,2) 
2 301,0 
)p175,5) 
4,1 
2,0 
2 334,0 
Pi OD de bearoting uitgetrokken kredieten die gewijzigd werden door verwerking van de uit 1987 resterende vastleggingskredieten overeenkomend met de ontvangsten betreffende voor 
rekening van derde.1^verrichte diensten en de overschrijvingen van het ene naar het andere begrotingsonderdeel, exclusief de met-automaHsche overdrachten van 1987. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 217 
§ 7. In 1988 beschikbare kredieten voor betalingen en de besteding daarvan, 
naar sector en naar Instelling 
(Mio ECU) 
Sector en Instelling 
(voor voluit geschreven 
benamingen 
en verwijzingen 
naar de desbetreffende 
begrotingsonderdelen, 
zie 5 6) 
1. Huishoudelijke uitg. 
1.1. Commissie 
1.2. Overige Instellingen 
co 
© 
© 
© 
'É E 
o 
O 
& © 
1 
-o 
© 
© 
co 2. EOGFL-Garantie 
2.1. Granen en rijst 
2.2. Suiker 
23. Vetstoffen 
ZA, Groenten en fruit 
2.5. Wijn 
2.6. Tabak 
2.7. Zuivelprodukten 
28. Vlees... 
2.9. Diverse markten 
2.10. Agro-monetaire 
2.11. Andere uitgaven 
3. Landbouwstructuren 
(waarvan: NGK) 
3.1. IPGFL-Orieritatie 
3.2. Specifieke acties 
4. Visserij 
(waarvan; NGK) 
4.1. Marktordening... 
4.2. Overige acties 
5. Regionaal beleid... 
(waarvan: NGK) 
5.1. Regionaal Fonds 
5.2. Vervoer 
5.3. Andere maatr. 
6. Sociaal beleid 
(waarvan: NGK) 
6.1. Sociaal Fonds 
6.2. Andere maatr. 
7. Onderzoek, enz. 
(waarvan: NGK) 
7.1. fenergie 
7.2 Onderzoek... 
7.3, industrie... 
7.4, Overige acties 
8. V©|§#edingen 
8.1, Waardeverm. voorr. 
8.2. Ar»leré,:v^rgoed. 
9. Ontwikkel ingsarnenw. 
(waarvan: NGK) 
9.1. Voedselhulp 
9.2. Fin. steunverlening 
10. Voorzien, en res. 
(waarvan: NGK) 
Totaal beieldskredieten 
(waarvan: NGK) 
Totaal-generaal 
Soort kredieten: 
- niet-gesptitste kred. (NGK); 
- betalingskredieten (BK) 
(1) 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK + BK 
(NGK) 
BK 
NGK + BK 
NGK + BK 
(NGK) 
NGK 
NGK + BK 
NGK + BK 
(NGK) 
BK 
NGK + BK 
NGK + BK 
NGK + BK 
(NGK) 
NGK + BK 
NGK + BK 
(NGK) 
NGK + BK 
NGK + BK 
NGK + BK 
NGK 
NGK 
NGK 
NGK + BK 
(NGK) 
NGK + BK 
NGK + BK 
NGK + BK 
(NGK) 
NGK + BK 
(NGK) 
NGK + BK 
NGK 
BK A. Kredieten 
van het begrotingsjaar 1988 
Beloop 
der kredieten 
© 
©S? 
C O) 
o c 
a's 
oi 
(2) > 0.3T3 O) 
(u c j > c 
«ra»» o> 
(3) a> > c .© ©^ 
'S Sw 
Q JC t-
(4) 
1 974,1 1 974,1 1 994,0 
1 278,3 1 278,3 1 298,2 
695,8 695,8 695,8 
27 500,0 27 500,0 27 500,0 
4 440,0 4 440,0 4 540,0 
2 010,0 2 010,0 2 135,0 
5 289,0 5 289,0 4 734,0 
1091,0 1091,0 792,0 
1 659,0 1 659,0 1 659,0 
948,0 948,0 1 028,0 
5 662,0 5 662,0 5 987,0 
4 186,0 4 186,0 4 370,0 
1 118,0 1 118,0 1 153,0 
516,0 516,0 581,0 
581,0 581,0 521,0 
1 219,0 1 219,0 1 210,5 
(86,8) (56,8) (48,3) 
1 112,6 1 152,6 1 162,6 
66,4 66,4 57,9 
281,9 281,9 287,0 
(170,5) (170,5) (195,5) 
30,0 30,0 55,0 
251,9 251,9 232,0 
3 211,4 3 211,4 3 209,5 
(10,9) (10,9) (10,8) 
2 980.0 2 980.0 2 980,0 
71,1 71,1 70,9 
160,3 160,3 158,8 
2 837,2 2 837,2 2 833,5 
(200,1) (200,1) (196,9) 
2600,0 2 600,0 2 600,0 
237,2 237,2 233,5 
1 117,8 1 117^8 1 164,3 
(20,6) (20,6) (15,9) 
107,0 107,0 132,0 
967,0 #7,0 931,5 
69,6 69,6 71.6 
34,2 34,2 29,2 
3 688,3 3 729,9 3 729,9 
1240,0 1240,0 1240,0 
;.2,448,3 ::. -ÏA$m- 2:489,9 
882,8 882,8 866,1 
(214,4) (214,4) (165,8) 
352,4 352,4 363,3 
530,4 530,4 502,8 
1066.3 1066.3 1050,1 
(1 046,8) (1 046,8) (1 045,7) 
41804,7 41846,3 41850,9 
(32 908,4) (32 950,0) (32 908,8) 
43 778,8 43 820,4 43 844,9 
34 882,5 34 924,1 34 902,8 
8 896,3 8 896,3 8 942,1 Besteding 
der kredieten 
© * 
SS «s 
c ® • 
(5) O c 
(6) c 
© 
O) 
© 
3 
C 
e 
< 
(7) = 
(4-5 
-6) 
1 779,9 167,2 46,9 
1 179,5 104.8 13.9 
600.4 62,4 33,0 
26 389,1 11,2 1099,7 
4 337,3 — 202,7 
2 081,8 — 53.2 
4 600,5 5,6 127,9 
708,2 — 83,8 
1 545,6 — 113.4 
966,1 — 61,9 
5 909,7 5,4 71,9 
4 179,2 — 190,8 
1 116,1 0,2 36.7 
569,5 — 11,5 
375,1 — 145,9 
1 174,6 23,4 12,5 
(24,7) (23,0) (0,6) 
1 140,9 — 11,7 
33,7 23,4 0.8 
237.3 20,4 29,3 
(167,0) (20,4) (8.1) 
46,9 — 8,1 
190.4 20,4 21,2 
3159,3 32,8 17,4 
(1,8) (7,5) (1,5) 
2 979,8 — 0,2 
43,7 21,9 5,3 
135,8 10,9 11,9 
2 440,0 80,3 313,2 
(117,7) (77,6) (1,6) 
2 298,7 — 301,3 
141,3 80,3 11,9 
1 060,6 30,8 72,9 
(6,5) (8,1) (1.3) 
129,9 1,3 0,8 
849,5 22,7 59,3 
57,7 4,3 9,6 
23,5 2,5 3,2 
3 347,6 382,0 0,3 
1 240,0 — — 
2 107,6 382,0 0,3 
713,5 70,9 81,7 
(92,4) (70,6) (2,8) 
317,1 22,5 23,7 
396,4 48,4 58,0 
— — 1 050,1 
(-) (-)(1045,7) 
38 522,0 651,8 2 677,1 
(30 146,8) (600,4) (2161,6) 
40 301,9 819,0 2 724,0 
31 926,7 767,6 2 208,5 
8 375,2 51,4 515,5 B. Overdrachten uit 1987 
© 
S _ 
E i 
2> eg °> >s> 
f» JSx: 8© 9 
3*Ö 
(8) 
136,3 
81.9 
54.4 
0,7 
0,3 
0,4 
(23*5) 
2AA 
38,9 
(20,8) 
38,9 
199,2 
(8,0) 
115,2 
4,4 
79.6 
113,2 
(71,3) 
32,4 
80,8 
164,0 
(20,7) 
1,0 
119,3 
35,7 
8,0 
99,8 
99,8 
581,8 
(162,0) 
360,8 
221,0 
(-) 
1 224,2 
(406,8) 
1 360,5 
543,1 
817,4 Besteding 
der kredieten 
© ® „ 2 ra 
(9) & 
"Hl 2 te 
(10) c 
© 
O» 
c 
© 
c 
< (11)= 
(8-9 
-10) 
119,9 — 16,4 
74,3 — 7,6 
45,6 — 8,8 
0,5 — 0,2 
0,1 — 0,2 
0,4 — -4 
20,0 — 6,6 
(18,0) (—) (5,f| 
1,3 — Ö,«! 
18,7.. .—••-;;;;:• %% 
•,: 22,7 • — ''•••$MÊ0 (20,4) {—) (0,4) 
22,7 — mg; 
1f9,2 '— 16,0 
(7,3) (—) (0,7) 
113,0 — 2,1 
.2,9' — .. 1,5 
73,3,'; —: :'/.$& 
61,3 — 51,9 
(60,4) (—) (10,9) 
0,1 — 32,3 
61,2 — 19,6 
135,8 2,0 26,2 
(16,5) (—} (4,2) 
0,9 — 0,1 
113,4 2,0 3,9 
18,9 — 16,8 
2,6 — 5,4 
99,8 _ _ 
99,8 — — 
327.8 — 254,0 
(123,2) (—) (38,8) 
263.9 — 96,9 
63,9 — 157,1 
(-) (-) (-) 
857,1 2,0 365,1 
(346,1) (—) (60,7) 
977,0 2,0 381,5 
466,0 — 77,1 
511,0 2,0 304,4 C. Totaal der beschikbare 
kredieten en betalingen 
in 1988 
© 
% 
!« 
(12) = 
(4 + 8) 
ii30i 
•;t-360,f; 
:; -:75%i 
27 500,7 
4 540*0 
2 13S.Ö 
^4 734,3: 
792J0 
1 6591 
#»:02SJ:= 
wmmsm illifoïi^ 
ïli'§Si:;#': 
iï'f2T,0: 
1 237,1 
m.wm 
IlfPl 
llilïii 
{216,3} 
55;ö 
3 408*1 
mm 
3 095,2 
h 75,1; 
!••.••• 238,2 
2 946,7 
.49ÉÜS 
2 mm 
mei. 1328,3 
1(É0£ 
107.É 
37,1 
3 829,7 
1447,9 
(327,8) 
724i* 
10^1 
(1.04|Ji 
43 075,1 
(33 315,6) 
45 205,4 
35 445,9 
9 759,5 Totaal 
van in 1988 
verrichte 
betalingen 
Bedrag 
(13)= 
(5 + 9) Best. 
(%) 
(13a)-
(13/12) 
26 389,6 96,0 
:* • 1$ÊÈB&,J. #3,2 
^•-•iife^'-',:.iMj[ 
?••: »üi^ •'.:.:;: M,T 
i-'t:i'i:i5ï;;''-':É5,8:. 
|;;;;:, :ij$M:: :$$ï 
(187,4) (86,6) 
46ï9 85,3 
^;--:;2*ii':' M.T 
wmm: m# 
(9,1) (414 
3 092,8 99$ 
• 46,6.:. '61,9. 
209,1 «7,8 
2 501,3 84,9 
iï-'(lWl): : (66,4) 
2298v8 M,t 
4; 202,5. ;ft,4: 
f 1S6ï4 mt ;.-:' -00 -(sli) 
:l' • fÜBÜ :' MA 
9f2ïf 9t,6 
76,6 71,4 
f:;. 2$r : :70,2 
i4«7p 96*9 
R.1-':iiPip-:-::-100-
:|'|ii|ï4:;,;.-:85,2 
' :. #*Si6|; .(65,8) 
-•" :• iii^;» :io,2 
k. -M- ,A 
Ui mm m<* 
Ii0:4ii9) mm 
41 278,9 91,3 
32 392,7 91,4 
8 886,2 91,1 
© 
o» 
— © Parlement 
Raad 
(waarvan: ESC) 
Commissie 
(waarvan: NGK) 
Hof van Justitie 
Rekenkamer 
Totaal-generaal NGK 
NGK 
(NGK) 
NGK + BK 
(NGK) 
NGK 
NGK 
NGK + BK 400,0 
mm 
-. .'&$&•• 
:m^mm--
(34 «;7} 
.^m®. 
28,8 
43 778,8 400,0 400,0 
214,0 214,8 
(39,8) (39i8) 
43 124,6 43 141,1 
(34 228,3) (34207,0) 
..."-••'53,0.' ••••.-.•&£• 
28,8 28,8 
43 820,4 43 844,9 341,1 43,1 15.8 
190,1 12,8 11,1 
(37,3) (1,3) (1,2) 
39 701,5 756,6 2 691,0 
(31 326,3) (705,2)(2175i5) 
44,7 4,2 4,1 
24,5 2.3 2,0 
40 301,9 819,0 2 724,0 35,6 
15,1 
(0,8) 
1 306,1 
(488,7) 
2,2< 
1,5 
1 360,5 28,8 — 6,8 
•13,6. —•/,:-: 1,5 
(0,7) (-^ 1®M 
931,4 2.0 37Jf,7 
•'•.(420,4) t«H."ïüi| 
'•••:•;*.#.- >-* :.•; •..•öii: 
1,3 — QM 
977,0 2,0 381,5 mm 
. .22li! dü 44 455,2 
(34 695.7) 
KKïHiiii 
'••;;:;..; ItÜ; 
45 205,4 I'.. 369,9. 
m 203^7,:: 
m-, -mM 40 632,9 
(31 746,7) 
mwÉÈÊk ':r.:j:mm; 
41 278,9 84,9 
88,9 
(93,6) 
m,4 sp1,5) 
•i'84,2 
85,2 
91,3 
(1) Op de begroting uitgetrokken kredieten die gewijzigd werden door verwerking van overschrijvingen van het ene naar het andere begrotingsonderdeel en van de ontvangsten 
betreffende voor rekening van derden verrichte diensten. 
(2) Automatische en niet-automatische overdrachten. 
218 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
§ 8. Werkelijke ontvangsten aan eigen middelen in 1988 
(voor de basisgegevens, zie § 5) 
Werkelijke ontvangsten 
aan eigen middelen 
in 1988, naar 
categorie (Mio ECU en % 
-Totaal: 40 883,4 Mio ECU-B. Werkelijke ontvangsten aan eigen middelen in 1988, 
naar Lid-Staat en naar categorie (Mio ECU en %): 
ie 
O <D 
«J 2 
5 ^=71 Bi 
NL UK 
Totaal: 40 883,4 Mio ECU 
C. Categorieën van eigen middelen, naar Lid-Staat: 
32,9 
28,1 
3,5 2,3 Eigen middelen-BTW 
en financiële bijdragen (%) 
25,1 Middelen bestemd om de algemene 
begroting in evenwicht te brengen (%) 
8,3 
0,9 16,4 
0,6 7,7 5,9 
0,3 0,9 
B DK D GR E F IRL I L NL P UK B DK D GR E F IRL I L NL P UK 
Douanerechten (%) 
28,9 
18,5 18,7 Landbouwheffingen; 
Heffingen en bijdragen 
voor suiker en 
isoglucose (%) 
19,3 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 219 
§ 9. Bestedingspercentages van de in 1988 beschikbare kredieten, naar sector 
Definitieve kredieten voor 
vastleggingen in 1988 
(voor de basisgegevens zie^ 
kolommen 4-8) Definitieve kredieten voor 
betalingen voor 1988 
(voor de basisgegevens,zie^7, 
kolommen 4-7) 
=} 
O 
LU 
2 
0) 
O 
0 
o 
o 
co 
<B <D-<o 
O) > ° 
11" 
«"«.e 
&n% 
- o -o Tg (D O) 
ts "^ 
CO 
1 * 
(!) c 
«e « 2 •Q 9-
°s> C5 c 0 
o 
ö 
Tt 
O) 
I : 
*" /\. f\ 
c 
j 
LU 
CM Totaal: 
46 087,7 Mio ECU 
cö 
$ 
ii 
_i a> 
" m 
* co •* 
H 
i 
> * « — 
1 -
co 
co (0 
m 
i! 
^ c 
s 
N 
IS 
>•• 
co co 
" <* 
' 8 
II 
O) 5 
II 
? Totaal: 
43 844,9 Mio ECU 
5,1 % 
09% • 
• 
m 
m 
% 
• 
• Verklaring: 
— Niet-gesphtste kredieten 
— Vastleggingskredieten 
— Betahngskredieten 
— Vastleggingspercentage 
— Betalingspercentage 
— Percentage van de met-
bestede kredieten die 
voor 1989 beschikbaar 
zijn gebleven 
(resterende kredieten 
en/of overdrachten) 
— Annuleringen 
III. Uit 1987 overgedragen 
kredieten voor 
betalingen 
(voor basisgegevens, zie § 7, 
kolommen 8-11) 
Totaal: 1 360,5 Mio ECU 
1 
? 
Is 
-s = *-X 3 
1-s 
iu 
i 
s o 
CM II 
m h 
co ? 
•* ///J 
m 
•o _ 
1P 
o>> 
<i> t-
ir> m^ 
•D 
CS 
ö u 
co II 
Mr 1 
T isnlf^Bsm mal 'et 
,* 
a 
#' f 
^ r. Mm ssmn 
f 
#1 
e mm 
* 
* # * 
o 
% sp 
* 
w % ;r 
* 
m 8 f 
; pi 
^ 
m # 
6,2 % 
19% 
0,2 % 28,0 % 
220 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
§ 10. Geconsolideerde jaarrekening en vaststelling saldo begrotingsjaar 1988 
(Toepassing van artikel 15 van Verordening (EEG, Euratom, EGKS) nr. 2891/77 van de Raad) 
(5) Koerswinsten 
in 1988 Ontvangsten: 
Voor de financiering van 
begrotingsjaar 1988 effectief 
beschikbare middelen 
Totaal: 
42 261,0 Mio ECU 
•^ / 36,1 / 
/ / (Mio ECU) Uitgaven: 
Gebruik van de voor de finan­
ciering van begrotingsjaar 1988 
beschikbare middelen 
Totaal: 
42 261,0 Mio ECU 
IH\ Oalrlrt lnrkdtlai\ 
381,5 
(4) Annuleringen 
van overdrachten 
uit 1987 (zie § 7, 
kolom 11) -<——^^^^^BP ^^^^^H^ ^^^^^^^r ////////////////////////// IIËÉËÉËÊË 
1 140,1 vf ir " Degroimgsjaar Y 1988 
(3)Overiqe werkelijke 
ontvangsten in 1988 / A ^^^^^^^^^^^^ 
(zie § 5) ~* y 460,0 // ^^^^^^^^^H (7) Naar 1989 overgedragen 
^ ^~ kredieten voor beta-
s- ^^^^^^^^^^^^^r van 
(2) Beschikbaar overschot ^^^MJ^HH 
van -*. -^^^^^^^^^^^^F 
^^^^^^^^^^^^W 
^^^^^^^^^^^^^^^^1 
^^^^^^^^^^^^^^^^| ^^^^^^^^^^^^^^^^1 
^^^^^^^^^^^^^^^^1 ^^^^^^^^^^^^^^^^1 ^^^^^^^^^^^^^^^^m ^^^^H 
^^^^^^^^^^^^^^^^i 
^^^^^^^^^^^^^^^^i ^^^^^^^^^^^^^^^^B (1) Totaal ontvangsten ^^^^^^^^^^^^^H 
aan 1988 ^^^^^^^^^^^^^H 
^^^^^^^^^H ^^^^^^^^^^^^^^^^1 ^^^^^^^^^^^^^^^^1 
^^^^^^^^^^^^^^^^1 
^^^^^^^^^^^^^^^^1 
^^^^^^^^^^^^^^^^| 
^^^^^^^^^H 
NB: Het resu taat van begrotingsjaar 1988, gede inieerd als (1 ^~^^^ jaar 1988 
(zie § 7, kolom 6) 
/ / 
L 
+ / 
40301,9 
(2) + (3) - (6) -/ 
(7), (6) In 1988 ten laste van 
> kredieten begrotings­
jaar 1988 verrichte 
betalingen 
(zie § 7, kolom 5) 
bedraagt 722,5 Mio ECU. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 221 
§ 11. In 1988 verrichte betalingen, naar sector en naar ontvangende Lid-Staat 
NB: In 1988 verrichte betalingen = betalingen ten laste van de kredieten 1988 + betalingen ten laste van overdrachten uit 1987. 
A. Betalingen naar sector (Mio ECU en °/< 
(zie ook § 7, kolom 13, en § 16) 
2. EOGFL-Garantie: 26 389,6 
1. Huishoudelijke 
uitgaven: 1 899,8 
9. Ontwikkelings­
samenwerking: 1 041,3 
8. Vergoedingen 
aan de Lid-Staten: 3 447,4 3. Landbouwstructuren: 1 194,6 
4. Visserij: 260,0 
5. Regionaal beleid 
en vervoer: 3 348,5 
7. Onderzoek, energie, enz.: 1 196,4 6. Sociaal beleid: 2 501,3 
B. Betalingen aan de Lid-Staten (Mio ECU en %) 
(zie tevens § 12, § 13 en § 18) 
NB: In deze tabel worden de in 
1988 uit hoofde van de voor 
naamste sectoren aan de 
Lid-Staten betaalde 
bedragen weergegeven 
(87,5 % van het totaal der 
betalingen in 1988) 
Vergoedingen 
aan de 
Lid-Staten 
EOGFL-Orièntatie 
Visserij 
Regionaal Fonds 
Sociaal Fonds 
EOGFL-Garantie 
(Mio ECU) 
EOGFL-Garantie (T 1-2)(1) 
EOGFL-Oriëntatie 
(H 30-33) 
Visserij (T 4) 
Regionaal Fonds (H 50-51) 
Sociaal Fonds (H 60-61) 
Vergoedingen aan de 
Lid-Staten 
(H 80, 81, 86) 715,0 
17,8 
0,9 
29,6 
32,0 
43,2 1 170,1 
13,7 
4,1 
10,1 
34,3 
53,9 4 507,1 
131,5 
5,5 
96,9 
147,1 
539,6 1 318,5 
133,5 
3,4 
312,6 
147,9 
5,6 1 780,2 
90,5 
26,6 
543,5 
407,1 
1 164,4 6 012,6 
281,5 
28,6 
436,3 
292,1 
263,5 991,0 
81,7 
3,1 
136,9 
179,6 
95,2 4114,5 
199,6 
13,5 
597,4 
329,7 
296,3 2,8 
2,3 
0,0 
7,4 
1,2 
0,5 3 769,3 
5,4 
1,5 
13,3 
46,5 
109,6 156,7 
100,2 
7,9 
330,7 
202,4 
116,9 1 845,0 
84,5 
10,7 
577,8 
478,9 
257,0 6,8 
154,2 
0,3 26 389,6 
1 142,2 
260,0 
3 092,8 
2 298,8 
2 945,7 
Totaal 838,5 
(2,3% 1 286,2 
(3,6% 5 427,7 
(15,0%) 1 921,5 
(5,3%) 4 012,3 
(11,1%) 7 314,6 
(20,3% 1 487,5 
(4,1%) 5 551,0 
(15,4%) 14,2 
(0,0%) 3 945,6 
(10,9%) 914,8 
(2,5%) 3 253,9 
(9,0%) 161,3 
(0,5%) 36129,1 
(100%) 
(1) In de voor het EOGFL-Garantie opgegeven cijfers zijn mede begrepen de gecorrigeerde monetaire compenserende bedragen (zie § 12 D, voetnoot (1)). 
222 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
§12. EOGFL-Garantie: In 1988 verrichte betalingen, naar markt en naar ontvangende Lid-Staat 
A. In 1988 verrichte betalingen, 
verdeeld naar markt (Mio ECU en %) 
Totaal: 26 389,6 Mio ECU B. In 1988 verrichte betalingen, verdeeld naar ontvangende 
Lid-Staat (Mio ECU en %): 
toe? 
OjM 
toSL Verklaring: 
-voor de kleuren-
aanduiding der 
diverse markten 
zie A 
•_ resterende 
markten 
E F IRL 
Totaal: 26 389,6 Mio ECU 
C. Verdeling naar ontvangende Lid-Staat der in 1988 uit hoofde van de voornaamste markten verrichte betalingen (%): 
Zuivelprodukten (%) 34,3 Vetstoffen Granen en 
en eiwithoudende 28,1 rijst (%) 28,3 
gewassen (%) 
22,7 21,9 20,7 
7,9 
2,0 
0,1 1,3 
EST? |;|k 5,1 
1,1 0,0 6'4 6,1 I 
1 8 __ > 3.3 2,4 
o.o n o,o •LLHI O,I n— B DK D GR E F IRL I L NL P UK 
Vlees, eieren, 
slachtpluimvee 
(%) B DK D GR E F IRL I L NL P UK 
Suiker (%) 31,4 6,4 
1,0 15,5 
0,1 9,9 10,4 
B DK D GR E F IRL I L NL P UK 
Wijn (%) 32'9 
B DK D GR E F IRL I L NL P UK 3,9 2,9 
B DK D GR E F IRL I L NL P UK B DK D GR E F IRL I L NL P UK 
D. Overzichtsstaat van de in 1988 
Markt 
2.1. Granen en rijst 
2.2. Suiker 
2.3. Vetstoffen en eiwithou­
dende gewassen 
2.4. Groenten en fruit 
2.5. Wijn 
2.6. Tabak 
2.7. Zuivelprodukten 
2.8. Vlees, eieren, 
slachtpluimvee 
2.9. Diverse markten 
2.10. Agro-monetai re 
maatregelen (1) 
2.11. Andere uitgaven 
Totaal B 
143,9 
80,5 
245,1 
1,3 
0,0 
4,3 
116,7 
65,2 
•30,6 
17,5 
9,9 
715,0 verrichte betalingen, 
DK 
104,3 
60,3 
161,5 
2,3 
— — 469,3 
245,1 
67,6 
58,2 
1,5 
1170,1 D 
983,9 
385,5 
841,3 
5,9 
7,9 
47,5 
1 295,4 
662,3 
100,6 
104,1 
72,7 
4507,1 GR 
42,2 
2,8 
131,8 
172,8 
14,4 
251,7 
3,5 
170,1 
300,5 
216,4 
12,3 
1318,5 verdeeld naar 
E 
279,3 
105,9 
301,3 
35,5 
322,7 
72,4 
77,7 
376,5 
143,0 
23,2 
42,7 
1 780,2 F 
1 225,9 
654,5 
967,1 
78,7 
508,9 
76,3 
1 223,8 
969,5 
93,7 
63,4 
150,8 
6012,6 ontvangende Lid-Staat en naar markt: 
IRL 
4,2 
14,9 
2,3 
0,1 
— — 299,3 
550,1 
60,6 
42,3 
17,2 
991,0 I 
673,5 
116,5 
1 292,7 
385,9 
691,2 
508,5 
63,4 
302,2 
65,3 
-15,6 
30,9 
4114,5 L 
-0,2 
— 
0,1 
— — — 1,6 
1,2 
0,0 
0,0 
0,1 
2,8 NL 
430,0 
549,3 
292,7 
5,2 
— 0,1 
2027,8 
210,6 
157,9 
75,7 
20,0 
3769,3 P 
5,4 
81,0 
16,4 
— 5,3 
— 
41,1 
0,2 
6,0 
1,3 
156,7 UK 
450,3 
106,2 
278,8 
4,1 
0,5 
— 330,6 
585,3 
95,2 
-21,7 
15,7 
1845,0 (Mio ECU) 
Verde­
ling 
niet 
be­
kend 
— 
4,9 
— — — 0,6 
— 1,3 
— 
6,8 EUR 12 
4337,3 
2081,8 
4600,6 
708,2 
1545,6 
966,1 
5909,7 
4179,2 
1116,5 
569,5 
375,1 
26389,6 
(1) De agro-monetai re maatregelen omvatten de monetaire compenserende bedragen (mcb's), gecorrigeerd voor het effect van de toepassing van artikel 2 van 
Raadsverordening (EEG) nr. 974/71, op grond waarvan de uitvoerende Lid-Staten zelf rechtstreeks de bij de invoer in sommige invoerende Lid-Staten verschuldigde mcb's 
betalen. De correctie van de mcb's bestaat dus in de toekenning aan deze invoerende Lid-Staten van de hun toe te rekenen bedragen. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 223 
De structuurfondsen: In 1988 aangegane verplichtingen 
en verrichte betalingen, f~A 
naar ontvangende Lid-Staat U 
Voor de structuurfondsen (EOGFL-Oriëntatie, Regionaal 
Fonds, Sociaal Fonds) worden gesplitste kredieten uitge­
trokken, die zowel vastleggings- als betalingskredieten 
omvatten, met verschillende financiële gevolgen (zie § 1 
(1.7)). De in 1988 aangegane verplichtingen hebben 
betrekking op meerjarige projecten, die worden gefinan­
cierd in 1988 en volgende jaren: de in 1988 verrichte 
betalingen hebben betrekking op verplichtingen die in 1988 
en voorgaande jaren zijn aangegaan. 
EOGFL-
Oriëntatie : 
(a) Verplicht, 
(b) Betalingen 18,3 
17,8 12,8 
13,7 , 124,4 
131,5 148,6 
133,5 133,6 
90,5 270,9 
281,5 81,2 
81,7 178,4 
199,6 2,1 
2,3 5,3 
5,4 121,9 
100,2 82,2 
84,5 1 179,7 
1142,2 
Reg. Fonds: 
(a) Verplicht, 
(b) Betalingen 27,7 
29,6 13,1 
10,1 131,6 
96,9 363,9 
312,6 732,8 
543,5 351,9 
436,3 150,3 
136,9 996,0 
597,4 7,3 
7,4 26,1 
13,3 430,0 
330,7 595,9 
577,8 0,4 
0,3 3827,0 
3092,8 
Sociaal Fonds: 
(a) Verplicht. 
(b) Betalingen 42,8 
32,0 29,7 
34,3 163,9 
147,1 215,2 
147,9 452,5 
407,1 339,3 
292,1 177,6 
179,6 527,1 
329,7 1,6 
1,2 61,3 
46,5 300,8 
202,4 558,8 
478,9 2870,6 
2298,8 
Totaal: 
(a) Verplicht, 
(b) Betalingen 88,8 
79,4 55,6 
58,1 419,9 
375,5 727,7 
594,0 1 318,9 
1041,1 962,1 
1009,9 409,1 
398,2 1701,5 
1126,7 11,0 
10,9 92,7 
65,2 852,7 
633,3 1 236,9 
1141,2 0,4 
0,3 7877,3 
6533,8 
224 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
§ 14. Beloop en besteding van de kredieten voor betalingen 
in de periode 1984-1988 naar sector 
NB: Voor de bestedingspercentages van de kolommen (4), (5), (6) (8), (9) en (10), zie § 15. 
Sector en 
begrotingsjaar 
(voor de nomen­
clatuur van de 
sectoren, zie § 6) 
1. Huishoudelijke 1984 
uitgaven 1985 
(alle instel Mn- 1986 
gen) 1987 
1988 
2. EOGFL- 1984 
Garantie 1985 
1986 
1987 
1988 
3. Landbouw- 1984 
structuren 1985 
1986 
1987 
1988 
4. Visserij 1984 
1985 
1986 
1987 
1988 
5. Regionaal 1984 
beleid en 1985 
vervoer 1986 
1987 
1988 
6. Sociaal beleid 1984 
1985 
1986 
1987 
1988 
7. Onderzoek, 1984 
energie, enz. 1985 
1986 
1987 
1988 
8. Vergoedingen 1984 
aan de 1985 
Lid-Staten 1986 
1987 
1988 
9. Ontwikkelings-1984 
samenwerking 1985 
1986 
1987 
1988 
10. Voorzieningen 1984 
en reserve 1985 
(Commissie) 1986 
1987 
1988 A. Kredieten voor betalingen van het begrotingsjaar 
Beloop der kredieten 
Oorspron­
kelijke 
begroting 
(1) 
1 229,1 
1332,5 
1604,4 
1 757,8 
1 974,1 
16 150,0 
19 955,0 
22 112,0 
22 960,8 
27 500,0 
655,6 
687,7 
790,2 
896,2 
1 219,0 
101,4 
105,4 
164,1 
197,3 
281,9 
1488,6 
1 697,8 
2 574,8 
2 738,2 
3 211,4 
1 369,3 
1 625,3 
2 651,6 
2 686,1 
2 837,2 
610,7 
700,3 
740,7 
911,4 
1 117,8 
1 103,5 
1 266,8 
3 299,8 
2 816,1 
3 688,3 
893,1 
1 039,2 
1 141,5 
1 229,9 
882,8 
1 760,2 
23,2 
95,0 
119,6 
1066,3 Defini­
tieve be­
groting (1) 
(2) 
1 236,6 
1 332,5 
1604,4 
1 757,8 
1 974,1 
17 983,0 
19 955,0 
22 112,0 
22 960,8 
27 500,0 
660,1 
687,7 
790,2 
843,2 
1 219,0 
112,4 
105,4 
164,1 
177,4 
281,9 
1 488,6 
1 697,8 
2 574,8 
2 738,2 
3 211,4 
1 369,4 
1 625,3 
2 651,6 
2 686,1 
2 837,2 
664,4 
700,3 
740,7 
911,4 
1 117,8 
1 150,2 
1 266,8 
3 299,8 
2 869,0 
3 729,9 
893,1 
1 039,2 
1 141,5 
1 104,9 
882,8 
1 690,8 
23,2 
95,0 
119,6 
1 086,3 Defini-
kredie-
ten (2) 
(3) 
1 245,6 
1336,0 
1 611,0 
1 759,9 
1994,0 
18 358,0 
19 859,0 
22 135,0 
22 960,8 
27 500,0 
666,9 
747,7 
800,2 
830,1 
1 210,5 
87,4 
107,4 
151,1 
174,0 
287,0 
1 967,7 
1 697,8 
2 574,8 
2 679,5 
3 209,5 
1 638,1 
1626,2 
2 652,5 
2 724,8 
2 833,5 
1 191,6 
692,2 
760,1 
965,9 
1 164,3 
1 083,2 
1 266,8 
3 299,8 
2 869,0 
3 729,9 
1 032,2 
1 092,7 
1 161,6 
1 097,4 
866,1 
11,3 
31,1 
109,2 
1 050,1 Besteding der kredieten 
Beta­
lingen 
(4) 
1 127,2 
1 210,3 
1 427,5 
1 577,0 
1 779,9 
18 328,2 
19 723,7 
22 115,9 
22 949,6 
26 389,1 
611,1 
690,8 
720,8 
799,0 
1 174,6 
46,6 
72,6 
108,3 
124,6 
237,3 
1 733,9 
1 501,9 
2 422,2 
2 479,9 
3 159,3 
1 509,4 
1 373,1 
2 303,2 
2 615,4 
2 440,0 
922,0 
469,6 
651,6 
803,1 
1 060,6 
1 073,8 
1 239,3 
2 967,7 
2 281,1 
3 347,6 
767,0 
855,2 
744,8 
481,3 
713,5 
— Overdrach­
ten naar het 
volgende 
tingsjaar 
(5) 
96,4 
104,1 
123,7 
142,0 
167,2 
2,6 
4,4 
3,5 
0,7 
11,2 
55,2 
56,5 
76,8 
26,6 
23,4 
38,4 
21,7 
42,4 
38,9 
20,4 
232,6 
195,1 
152,6 
199,2 
32,8 
125,9 
247,1 
349,3 
107,5 
80,3 
265,7 
215,9 
108,5 
161,7 
30,8 
8,7 
4,7 
127,7 
99,8 
382,0 
264,6 
236,6 
416,7 
581,8 
70,9 
— Annule­
ringen 
(6)=(3-
4-5) 
22,0 
21,6 
59,8 
40,9 
46,9 
27,2 
130,9 
15,6 
10,5 
1 099,7 
0,6 
0,4 
2,6 
4,5 
12,5 
2,4 
13,1 
0,4 
10,5 
29,3 
1,2 
0,8 
0,0 
0,4 
17,4 
2,8 
6,0 
0,0 
1,9 
313,2 
3,9 
6,7 
0,0 
1,1 
72,9 
0,7 
22,8 
204,4 
488,1 
0,3 
0,6 
0,9 
0,1 
34,3 
81,7 
11,3 
31,1 
109,2 
1 050,1 (Mio ECU) 
B. Overdrachten van het voorgaande 
begrotingsjaar 
Defini-
gedragen 
kredieten 
(3) 
(7) 
100,6 
96,4 
104,1 
123,6 
136,3 
0,1 
2,6 
4,4 
3,5 
0,7 
131,2 
55,2 
56,5 
101,8 
26,6 
12,5 
38,4 
21,7 
42,4 
38,9 
126,9 
232,6 
195,1 
242,6 
199,2 
617,7 
125,9 
247,1 
259,3 
113,2 
162,5 
269,5 
220,2 
112,5 
164,0 
99,5 
8,7 
4,7 
127,8 
99,8 
264!6 
236,7 
391,7 
581,8 
— Besteding der kredieten 
Beta­
lingen 
(8) 
88,9 
85,7 
94,5 
106,4 
119,9 
0,1 
2,2 
4,1 
2,2 
0,5 
91,7 
47,8 
45,7 
89,6 
20,0 
10,5 
9,2 
7,5 
33,2 
22,7 
80,4 
223,6 
162,9 
207,4 
189,2 
526,9 
117,6 
116,0 
237,1 
61,3 
122,9 
237,9 
186,8 
97,2 
135,8 
99,4 
8,7 
4,7 
127,8 
99,8 
383,6 
229,5 
108,6 
312,5 
327,8 
— Overdrach­
ten naar het 
volgende 
begro­
tingsjaar 
O) 
— 
— 
— 
4,8 
4,4 
4,0 
2,3 
2,0 
— 
__ 
— Annule­
ringen 
(10)= (7-
8-9) 
9.6 
17,2 
16,4 
0,0 
0,4 
0,3 
1,3 
0,2 (%) 
£ffS2BS» 
sa 
mÊBÊÊÉ, 
ms^^^^gl 
lÊïl 
m WÊÊÈÊWÊÈÈÊI 
2,0 
29,2 
14,2 
9,2 
16,2 
46,5 
9,0 
32,2 
35,2 
10,0 
90,8 
8,3 
131,1 
513 
34,8 
27,2 
29,4 
13,0 
26,2 
0,1 
0i0 
6£Ö 
35,t 
128,1 
, 79,2 
254,0 
:••••—: 11:1 itÉpprl llilllli: 
llliil 
|||:;.;;l^|p||i|B 
-;?:<m^i'«•••£ :? ÏSS§ÉSs* 
::::;::j;:':-:ï;:.;. ' ! gSpiP' &; f" >?'! tWm S 
WÊUêÊÊÊÈ 
j||||:;-:|||j^i|||||I|p2 
Algemene 
begroting 
- totaal-1984 
1985 
1986 
1987 
1988 25 361,5 
28 433,2 
35 174,1 
36 313,4 
43 778,8 27 248,6 
28 433,2 
35 174,1 
36 168,4 
43 820,4 27 270,7 
28 437,1 
35 177,2 
36 170,6 
43 844,9 26 119,2 
27 136,5 
33 462,0 
34 111,0 
40 301,9 1 090,1 
1 086,1 
1 401,2 
1 358,2 
819,0 61,4 
214,5 
314,0 
701,4 
2 724,0 1 696,6 
1 093,9 
1 090,5 
1 405,2 
1 360,5 1 404,4 
962,2 
730,8 
1 213,4 
977,0 4,8 
4,4 
4,0 
2,3 
2,0 287,4 
127,3 
355,7 
189,5 
381,5 jÈ^SÉifM 
Éi^H^i^p^irt-f» 
m$Lïsm^§mê 
|l||:;v||^|||| •94,9 
É«H$ 
wÊ. 
Na !aTvuMendeeS van het ene naar het andere begrotingsonderdeel en „overschrijvingen" uit overdrachten van het vorige begrotingsjaar. 
I het aandeel van de 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 225 
§ 15. Bestedingspercentages van de kredieten voor betalingen in de periode 1984-1988, naar sector 
NB: Onderstaande analyse is gebaseerd op de financiële gegevens van § 14. 
Betalingen 
(%) 
Verklaring: Overdrachten 
naar het 
volgende 
begrotingsjaar (%) Annuleringen 
(%) 
1. Huis­
houdelijke 
uitgaven (alle 
Instellingen) Kredieten van het begrotingsjaar 
Basisgegevens: § 14, kolommen 3-6 
Definitieve kredieten (kol. 3) = 100 % 
1984 
1985 
1986 
1987 
1988 (%) 
90,5 | 
m •• Xüp 1 
8fce 1 
89,3 | 1 B. Overdrachten van het voorgaande begrotingsjaar 
Basisgegevens: § 14, kolommen 7-10 
Overgedragen kredieten (kol. 7) = 100 % 
(%) 
88,4 . 1| 
88,9 ;:;i 
90,8 V'rÖfc 
86,1 1 
88,0 m 
2. EOGFL-
Garantie 
3. Landbouw­
structuren 1984 
1985 
1986 
1987 
1988 
1984 
5. Regionaal 1985 
beleid H„„ 
en 
1987 vervoer 
6. Sociaal 
beleid 1988 
1984 
1985 
1987 
1988 
1984 
7. Onderzoek, 1985 
energie, 1986 
1987 
1988 enz. 98,0 
Mi 
98,4 
ML 
JËiL 
*«*o 
?1,4 
JLL 
85.7 
83,1 0,0 -»j 0,2 
.'•OJB'-»,"• 0,7 
0,0-»j 0,1 
0,0 ~*\ 0,1 
0,0->B 4,0 
1984 
1985 
1986 
1987 
1988 m 
/ 92,4 _M 
,<*£ '.- ':>n« 
«1,3 
97,0 il9 
1,9 ] 
4. Visserij 1984 
1985 
1986 
1987 
1988 •miii^^H • ' 67,6 ^U^^| 
"^^H 71,6 H4 
82,7 0,1 
0,0 
0,3 
0,5 
1,1 
2,8 
12,2 
0,3 
6,0 
10,2 
91,1 75,8 3.0-•• 
88,3. r^o 
84,8 
86,4 
82.8 '1«! 
• « 
t.2-1 
1984 
8. Vergoedln- 1985 
aan de Lid- 1986 
Staten 1987 
1£ 88,1 • 
97,8 
89,9 
'•: W0 
'."••1,8 3,5 1 0,8-1 
0,4-^| 
iJaai •• ^M 0,1 
1,8 
6,2 
17,0 
0,0 ToTT" 
100 
100 
100 0,1 
0,0 
9. Ontwikke-
lings-
samenwer-
king 1984 
1985 
1986 
1987 
1988 74,3 lH AJ**. •. :. ; J 
_^ __-^^ 
43,9 HHH^I^I^I 
82,4 1 0,1 
0,1 
0,0 
3,1 
9,4 W 
UT 45,9 
79,8 
56,3 13,9 
13,3 
54,1 
20,2 
43,7 
Algemene 
begroting 
- totaal -1984 
1985 
1986 
1987 
1988 95,8 
95,4 
95,1 
94,3 
91,9 4.0-j 
3,8 j 
4'°J 3,81 
1,9-^ 82,8 
88,0 
67,0 
86,3 
71,8 0,4-i 
0,2-1 0,3-^ 
M 
JÊÊÊÊÊ 
' "*m LÜ 16,9 
11,6 
32,6 
13,5 
28,0 
226 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
§16. Betalingen per jaar in de periode 1984-1988 — naar sector en naar Instelling 
NB: Betalingen per jaar - betalingen ten laste van kredieten van het begrotingsjaar + betalingen ten laste van overdrachten uit het 
voorgaande begrotingsjaar. 
Sector en Instelling 
(Voor de nomenclatuur van de sectoren, 
zie § 6) 
1. Huishoudelijke uitgaven (alle Instellingen) 
1.1. Commissie 
1.2. Overige Instellingen 
'35 
E E o O 
£ 
"O 
'33 
© 2. EOGFL-Garantie 
2.1. Granen en rijst 
2.2. Suiker 
2.3. Vetstoffen en eiwithoudende gewassen 
2.4. Groenten en fruit 
2.5. Wijn 
2.6. Tabak 
2.7. Zuivelprodukten 
2.8. Vlees, eieren, slachtpluimvee 
2.9. Diverse markten 
2.10. Agro-monetaire maatregelen 
2.11. Andere uitgaven 
3. Landbouwstructuren 
3.1. EOGFL-Oriëntatie 
3.2. Specifieke acties 
4. Visserij 
4.1. Marktordening 
4.2. Overige acties 
5. Regionaal beleid en vervoer 
5.1. Regionaal Fonds 
5.2. Vervoer 
5.3. Andere maatregelen 
6. Sociaal beleid 
6.1. Sociaal Fonds 
6.2. Andere maatregelen 
7. Onderzoek, energie, enz. 
7.1. Energie 
7.2. Onderzoek en investeringen 
7.3. Industrie en interne markt 
7.4. Overige acties 
8. Vergoedingen aan de Lid-Staten 
9. Ontwikkelingssamenwerking 
9.1. Voedselhulp 
9.2. Financiële steunverlening 
Totaal beleidssectoren 
Totaal-generaal 1984 
Mio ECU 
lIJlllp 
ISHÉllÉiÉ: 
f''::: Et!*!!' 
18 328,3 
B:al:iil,ir 
BWlllfcl, 
SflïllÉÉ:' 
SM.it:^ÊÊ0A 
'm iliii:-fei^=;ï-lil|i-:: 
psisMïi: 
°f:-tiMi§-
miiÊÈêè:-
m ü.lü&. 
Blallli:: 
':••' :.:':ftüii" 
aa: ^wê: 
b-Étj^ 
;>B*|É:'; 
m >;•##.: 
WêÊm0:: 
mwmm' 
m £ÜÜ^; 
|g|^|: 
ïAÉiÉljji'i 
mVÊÊËm: 
l:Miii:; 
laiÉÉill. 
•^vJÊÊ&ïl 
w!-mmm^ 
t fi' $mm: 
IÉ pilt; 
BüHHÜ' 
ÜMHü;" 
milËËË$È\ 
Vm'AÊÊr 
26 307,5 
27 523,6 %(1) 
laii 
>sm 
aail 
aiii 
mmm 
paiii 
mmm 
tmwm 
iBii: 
mÊM-
a«i|É 
aatil 
•"-\:::^Ê 
mÊm 
;;:*11! 
v/W 
•;;;,;:.|ii 
aa:iis 
B:Bi|iP 
:Bfi§| 
alÉÉ 
ï*Ê$É 
aaipi: 
BIIÉ1 
$111 
B^IÉI 
ÏÏTWÊ. 
Iltll 
:a:ii» v.<ip; 
0MM 
mmrn 
:;ïj|ll 
Silit 
anip: 
BlllS 
H 
100 1985 
Mio ECU 
1 :,Ü|f' 
: TÊÊ0 '::M&: 
19 725,9 
K.;.::iïlMi: 
1' :-;.HÜ' 
1-lJËWfc;: 
E'^Èliii::: 
B.B:iÉ§|#!. 
BBBiËiÉB 
ii '.iïiiiii:-
ay' #llli;: 
r#HÜ* 
iE:-:slii#s: 
-;:::|/:||ifi 
B*' .öüKI-:-: 
; i/^Hii: 
ÏSlIlÉyÉt 
:lB:B:B:l§i:,: 
;| J ^lHfe; 
ïlJili* 
Kiiliip 
IBBBlilB'-
lll^lfli:;: 
lliïlËïfe 
MÜÜi* ":":-a' WÊ-W-'::-' 
lirirliiïi 
aa,4ii#s vï • :':i»i-: 
; ;;.;;:iim 
: Bilfip:. 
1-.HÜÜI: 
i *ËÉia 
BHIMÉ:* 
IIBBIIÉI: 
26 802,7 
28 098,7 %(1) 
-•;ïJ;i 
ÏP':':É# 
B#I# 
ïM& 
^m ^p$# 
B:B?|i 
sUMfc 
:BB8|§ 
s-sap •aiip 
,Biêi* 
BBi» 
«JÉif? 
ÏB#ffi; 
fuif 
••H&fi 
Ïl:!* 
B-"§tt.v 
(:-ïWi: 
tayi 
Bil,»» 
*l«j*i 
w$$\ 
!;aiJ3 
::::3§,t'* 
UNS 
Ig 
-*W 
- J*4T 
%*Wfê 
BlWï 
WÊM 
ïMM 
•'VÊÜÈ: 
i§>§: 
lllii 
100 1986 
Mio ECU 
•il%ÏIÉir 
»/-ï:siii|i' 
|:--Yi§2i|| 
22 120,0 
•i:;;#«BÏ-: 
'«IM': iSviiWilfi 
tpp:iÉii« 
::'IS:;iiiii:::; 
;^.^ilüë. 
ïï^tiWfe 
':**SIÜ::; 
p y^fliüb 
ï^iWia 
:'a^::Ill-:: 
:,r;-::'f2f,f" 
,:;:|;:::.;-«4;-
'v:p'::liilS 
•£.s:iïiüli 
WSÊËB 
$ÊÈÈÈ0i 
mmÊ&m 
m^smBc 
[X:mWÊï 
ï'Sliii:? 
msÊMÈÊBë 
MWÊÊ 
'fy'Êmi 
:#^WP; .'•:'>;';i7W.:' 
ia-^Stól^ 
'•;:::ï;;:;!;ll|::-
lïBlÜ) 
^üf:IÉÜ*^ 
pfrplïÉ*-
';:IS::fili:':-
^IPliil:" 
34 192,8 %(1) 
h:-:':*!*;: 
«»ii§ 
;• '.ï:;rtl: 
'^iip 
••:-..:s«p 
««ip 
•°;saii 
«.Bi# 
:'M:::||i 
^•*'iii 
HÉIfÊ 
ï«m?} 
mmm 
f-mM 
'Pjsiif 
';;:vïf< 
:^^;:fi':' 
;^Üv 
,>-i#i 
:;:;;;B||i 
K:Ï0S 
^^1Ï|8B 
«:Üto 
!;W! 
:;.i:il::': 
•rv.*m 
VBÊI 
T::fiii3 
-•'•'•'^t'* 
:: -11..:1 
•'•:.'..::.i;':0p:: 
?':.ü-| 
:PÏi|J 
::Sl 
-cvip.: 
^ÜÜ 
.;:ïp|3 
100 1987 
Mio ECU 
' ^HNP; 
:iiiiiiipï 
vi|||||||: 
:. 2«is5JI|»;:; 
•TÊÊmm, 
iiÉiiliw jGiliiliii: 
^aaiiiiilt 
^;:siiiilli 
'moÊmm^ 
::ll!ilill 
' ::ii:ii|l:i 
mmilÊÊj^p 
'•MÊÊÊfflfe 
IMWÊÊi 
;ÏHIÜ 
ai^alSII 
:::tllllllï 
-'•'a^iiilli::::: 
i:|H|| 
a-:ïïHli! 
::.:::iiiillli:: 
:«l:ii:||ii 
uiiiiiii 
aïlliilll 
£:«illli:i 
:;;||||||| 
alflÊlf 
'••-«liiiis 
^::'ï3li}ifr.; 
s?li» 
rp'ïliiiï' 
lalllplll 
uSÜIÜI 
p-iiiiiiia 
:-;;::|:||p||! 
-Siisii 
35 324,4 %(1) 
iïüi 
iiili 1111 
aiap 
i&iip 
111»: 
«tmm 
•lii: 
itili^ 
iilii* 
iilii 
Slip5: 
aiiiip 11111 
11 
lill 
lllp*; 
iiip 
llili 
lliiiï 
aiip 
aiinii •111 
•pi 
•iii 
illii 
lp: 
lïip:: 
:'»:i:iii:s 
i'illi: 
ïllli 
1111! 
llli! 
i::iiiii 
llili 
liili 
100 
c 
O) 
~ a> 
c Parlement 
Raad 
(waarvan: Economisch en Sociaal Comité) 
Commissie 
Hof van Justitie 
Rekenkamer 
Totaal-generaal it;n::Éliië,Y;. 
m ïlilip 
mremm^ 
smmmm-
wmumm^ 
Ü-|'üPH. 
27 523,6 lalt!! 
*lli§ 
<m® •sï^i'S 
-::;:;::l©|1lfl 
fm 
100 Il ïlilllt 
üiiilü:*; 
»B*fli|p 
27 672,2 
••••••sfêgfei-: 
IpBBlIIgï 
28 098,7 vmm 
• so*: 
mn 98,5 
iJMNl 
::lii 
100 yft/:-;Éïifü:' 
Si^^ÜS? 
•:5:S:::i'Ptti-;:: 
33 669,4 
^•SlOPri; 
M:;WÊm 
34 192,8 .;p:ii:i 
•tmm 
Tmm ..«§:: 
:s:::si:f'j 
•:£::11: 
100 wmmm'. 
;::iliiiii:: 
::::siipiBl. 
j:mm 
::iaiiilll 
IfBH 
35 324,4 «iii 
iiipp: 
iipif 
•mm 
•mm 
liill 
100 1988 
Mio ECU 
I'iiÉiÉP 
^:M<!ÊÈÈ0 
S'fJiiii: 
26 389,6 
S:iiiiiis 
iwiïlliii'i 
:i-:l:iiii:s 
SiilHJü 
itflïli^ii 
a:*:iili|ï 
ii'iiiiliii 
i::£i:iii|i:s: 
i::g|:iii|i:r-: 
:::i;i:ï§^||j§i 
ffilHil: 
Sllliiil 
a:ppiiili::: 
i:llïiil£ 
i::!1!!!!!! 
st^aaiiii!: 
Blillll 
lliilÉiiiï 
a::ê::iiiii:''i 
s:':ii:iii|ili: 
lïaliHl! 
i;Iiilli:::: 
B*:iliii&' SiSHB 
ï::i!iiiï 
wffmêBT 
Wt-WÊÊêi 
mnrm$0^ 
m&^ÊÊk 
|||;||li| 
KliHpï 
i::^apl|lt 
l:":liiilll 
KMUi' 
41 278,9 %(1) 
fcaHi 
;«-ai||:: 
a;;:..|lp;.. 
iiiÜi: 
«lilt-
:::-;'KiP: 
::ïiili:.; 
Haip:, 
::aili|i::: 
iilip!: 
:e:|4|i::. 
B'^dp' 
:*":»:::.iï7;;; 
•••'•'>;.ï:'l#' 
llli::' 
W:TWÊ: 
ÏÏÈ$& 
'ffÊÊ' 
ffiW ::::ff:::||:iv: 
Ipp; 
Sllfa 
i:::::7#: 
iai;|.:: 
:E:lii:: 
:l:Sif;' 
iipl: 
il:^:: 
::B1$F 
':..:.:=.i^':; 
::.:.':aiïi::' 
:::::-.:.::P::.: 
|:1W: 
:::;:;:%l:: 
laii*:: 
llili 
ülH; 
100 
^i^ïBÉliia 
=;:|-:a:aiiiii::: 
:::'fi:-,ipi^i|ï 
40 632,9 
iaaaiilia: 
|-::||liilll 
41 278,9 '&&•• 
•mm< 
ï$m 
ÏÜP? 
a'iSsi:::: 
llil::; 
100 
(1) Percentage van het totaal der jaarlijkse begrotingsbetalingen. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 227 
§ 17. Ontwikkeling van de verhouding tussen de „betalingen per jaar en per sector" 
en het „totaal van de begrotingsbetalingen per jaar" (1984-1988) 
(voor specificaties zie § 16) 
A. Algemene begroting (alle sectoren): 
Totaal der begrotingsbetalingen per jaar = 100 % 
100 % 
50% Log 
10% 
5% -
1 % 
0,5 % 
0,1 % 2. EOGFL-Garantie 
8. Vergoedingen aan de Lid-Staten 
5. Regionaal beleid en vervoer 
6. Sociaal beleid 
1. Huishoudelijke uitgaven 
7. Onderzoek, energie, enz. 
3. Landbouwstructuren 
9. Ontwikkelingssamenwerking 
4. Visserij 
1984 1985 1986 1987 
B. EOGFL-Garantie (alle markten): 
• Totaal der begrotingsbetalingen per jaar = 100 % 
100% 
50% Log 
10% 2.7. Zuivelprodukten 
2.3. Vetstoffen en eiwithoudende gew. 
2.1. Granen en rijst 
2.8. Vlees, eieren en slachtpluimvee 
2.2. Suiker 
2.5. Wijn 
2.9. Diverse markten 
2.6. Tabak 
2.10. Agro-monetaire maatregelen 
2.11. Andere uitgaven 
2.4. Groenten en fruit 
0,5 % 
0,1 % 
1984 1985 1986 
228 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
§ 18. Betalingen per jaar aan de Lid-Staten (1984-1988) 
NB: 
1. Deze tabel geeft een samenvatting van de betalingen per jaar aan de Lid-Staten uit hoofde van de voornaamste sectoren. Deze 
betalingen vormen 87,8 % van het totaal van de budgettaire betalingen in de betrokken periode (som van de totalen uit § 16). 
2. Betalingen per jaar = betalingen ten laste van kredieten van het begrotingsjaar + betalingen ten laste van overdrachten uit het 
voorgaande begrotingsjaar. 
3. In de betalingen uit hoofde van het EOGFL-Garantie zijn mede begrepen de gecorrigeerde monetaire compenserende bedragen (zie 
§ 12 D, voetnoot (1)). 
(Mio ECU) 
Begrotingsjaar/sector 
1984: 
EOGFL-Garantie (T 1 - 2) 
EOGFL-Oriëntatie (H 30 - 33) 
Visserij (T 4) 
Regionaal Fonds (H 50- 51) 
Sociaal Fonds (H 60 - 61) 
Kosten van het innen der eigen 
middelen (H 60) 
Specifieke maatregelen (H 82, 
86; artikelen 707, 783) 
Totaal B 
686,4 
12,9 
0,7 
6.0 
52,1 
82.0 
840,1 
(3,5 %) DK 
879,6 
13,9 
3,8 
28,1 
68,7 
26.0 
1 020,1 
(4,2 %) D 
3 323,0 
89,3 
5,1 
43,9 
63,8 
302,5 
191,7 
4 019,3 
(16,7 %) GR 
961,2 
52,8 
0,6 
216,7 
71,3 
14,8 
46,6 
1 364,0 
(5,7 %) E 
.— 
— F 
3 592,0 
143,9 
9,5 
201,7 
225,7 
169,7 
4 342,5 
(18,1 %) IRL 
884,4 
64,2 
10,3 
104,1 
131,4 
16,0 
1 210,4 
(5,0 %) I 
3 909,4 
127,8 
4.1 
435,1 
368.5 
117.5 
4 962,4 
(20,7 %) L 
3,6 
3,9 
2,5 
0,5 
0.7 
11,2 
(0.1 %) NL 
1 964.2 
24,8 
3,6 
14,8 
14,1 
101,1 
2 122,6 
(8,8 %) P 
— 
— UK 
2;i2i.,f 
113*3 
- iïS 
297*7 
810*2; 
279*8 
::6f0|9 
4 092,5 
(17,1 %) Ver­
deling 
niet 
bekend 
::\: 3*2 
13,1 
(0,1 %) EUR 
10/12 
18 328,3 
646,8 
57,1 
1 350,6 
1 606,3 
1 109,9 
899,2 
23 998,2 
(100 %) 
1985: 
EOGFL-Garantie (T 1 - 2) 
EOGFL-Oriëntatie (H 30 - 33) 
Visserij (T 4) 
Regionaal Fonds (H 50 - 51) 
Sociaal Fonds (H 60-61) 
Kosten van het innen der eigen 
middelen (H 80) 
Specifieke maatregelen (H 82, 
86; artikelen 583, 707) 
Totaal 916,3 
12,4 
3,1 
12,3 
49,4 
76,5 
1 070,0 
(4,3 %) 829,3 
13.0 
2,9 
7,7 
33.5 
26.1 
912,5 
(3,7 %) 3 625,6 
81,0 
2,3 
61,7 
109,8 
284,5 
20,1 
4 185,0 
(17,0 %) 1 192,6 
83,7 
1,7 
309,0 
79,0 
12,2 
24,6 
1 702,8 
(6,9 %) — — —« 
— — 
— 4 633,3 
122,3 
12,1 
4&ÓÓfld 
255,6 
159,9 
5 416,4 
(21,9%) 1 166,8 
73,1 
3,2 
118,2 
171,6 
15,8 
1 548,7 
(6,3 %) 3 410,9 
175,3 
6,0 
381,1 
383,5 
123,5 
4 480,3 
(18,1 %) 4,8 
1,8 
— 0,7 
0,6 
0,6 
8,5 
(0,0 %) 2 047,4 
18,1 
2,3 
16,4 
46,0 
101,7 
2 231,9 
(9,0 %) — — — — — 
— 
— 1 894,7 
mm .mi: 483,9 
284,0 
250,1 
72,8 
3 107,4 
(12,6 %) •••:.:.:4;2 
.-..•.;:.. •*-
- ÏWS? 
i; _ 
;: — 
r —. 
39,9 
(0,2 %) 19 725,9 
690,1 
81,8 
1 624,2 
1 413,0 
1 050,9 
117,5 
24 703,4 
(100 %) 
EOGFL-Garantie (T 1 - 2) 
EOGFL-Oriëntatie (H 30 - 34) 
Visserij (T 4) 
Regionaal Fonds (H 50-51) 
Sociaal Fonds (H 60 - 61) 
Kosten van het innen der eigen 
middelen (H 80) 
Specifieke maatregeien (H 86) 
Totaal 978,4 
15,5 
4,5 
29.5 
72.9 
63,4 
1 164,2 
(3,8 %) 1 063,2 
13,9 
11,3 
18,9 
80,7 
23,8 
1 211,8 
(4,0 %) 4 400,6 
105,1 
6,1 
92,5 
134,6 
249,5 
4 988,4 
(16,4 %) 1 386,9 
86,2 
3,4 
309,1 
107,1 
10,4 
2,0 
1 905,1 
(6,3 %) 271,4 
0,0 
314,3 
174,9 
19,0 
1 635,9 
2 415,5 
(7,9 %) 5 440,3 
176,7 
19,7 
219*0 
328,4 
139,5 
6 323,6 
(20,7 %) 1 212,9 
64,2 
2,6 
79,3 
203,1 
11,8 
1 573,9 
(5,2 %) 3 067,8 
167,0 
6,9 
712,1 
462,2 
107,3 
4 523,3 
(14,8 %) 2,1 
2,3 
0,1 
1,4 
0,6 
6,5 
(0,0 %) 2 276,5 
17,1 
2,9 
13,1 
50,6 
89,3 
2 449,5 
(8,0 %) 36,4 
0,4 
188*8 
109,2 
5,7 
163.3 
497,8 
(1,6%) 1 983$ 
•;'Ü*7: 
•• •• -mm 
200,1 
3 386,8 
(11,1 %) :: 1 ';88>t 
.; ::;o,4. 
— 
43,2 
(0,2 %) 22 120,0 
727,1 
115,8 
2 483,8 
2 321,3 
920,4 
1 801,2 
30 489,6 
(100 %) 
EOGFL-Garantie (T 1 - 2) 
EOGFL-Oriëntatie (H 30 - 33) 
Visserij (T 4) 
Regionaal Fonds (H 50 - 51) 
Sociaai Fonds (H 60-61) 
Kosten van het innen der eigen 
middelen (H 80) 
Specifieke maatregeien (H 86) 
Totaal 821,3 
18,7 
2,9 
23,0 
56,5 
63,0 
985,4 
(3,2 %) 1 057,4 
15,7 
4,9 
16,6 
31.7 
17,9 
1 144,2 
(3,7 %) 3 992,7 
128,3 
4,3 
73,4 
131,6 
211,5 
4 541,8 
(14,7 %) 1 340,5 
78,0 
3,5 
293,9 
151,9 
8,7 
0,4 
1 876,9 
(6,1 %) 601,6 
21,2 
5,6 
345,3 
311,5 
29,2 
870,4 
1 984,8 
(6,4 %) 5 657,0 
237,2 
15,8 
311,2 
406,1 
117,0 
6 744,3 
(21,9%) 954,9 
87,0 
5,7 
134,7 
247,4 
8,3 
1 438,0 
(4,7 %) 3 899,7 
146,3 
13,0 
563,5 
539,2 
94,5 
5 256,2 
(17,1 %) 1,5 
4.5 
3,8 
1,7 
0.5 
12,0 
(0,0 %) 2 727,8 
17,1 
4,8 
19,6 
52,1 
68,8 
2 890,2 
(9,4 %) 146,6 
28,3 
4,6 
222,7 
190,5 
8,5 
136,2 
731,4 
(2,4 %) 1747*2 
80,9 
: 11,6 
: 526,7 
iS95*l; 
• • ^«0*0 
3 121,5 
(10,1 %) :/M::o;i 
85,3 
(0,3 %) 22 951,8 
863,2 
157,8 
2 535,0 
2 715,3 
787,9 
801,0 
30 812,0 
(100 %) 
EOGFL-Garantie (T 1 - 2) 
EOGFL-Oriëntatie (H 30 - 33) 
Visserij (T 4) 
Regionaal Fonds (H 50 - 51) 
Sociaal Fonds (H 60 - 62) 
Vergoedingen aan de Lid-Sta­
ten (H 80, 81, 86) 
Totaal 715,0 
17,8 
0,9 
29,6 
32,0 
43.2 
838,5 
(2,3 %) 1 170,1 
13,7 
4,1 
10,1 
34,3 
53,9 
1 286,2 
(3,6 %) 4 507,1 
131,5 
5,5 
96,9 
147,1 
539,6 
5 427,7 
(15,0 %) 1 318,5 
133,5 
3.4 
312.6 
147,9 
5,6 
1 921,5 
(5,3 %) 1 780.2 
90.5 
26,6 
543,5 
407,1 
1 164,4 
4 012,3 
(11,1%) 6 012.6 
281,5 
28,6 
436,3 
292,1 
263,5 
7 314,6 
(20,3 %) 991,0 
81.7 
3.1 
136,9 
179,6 
95,2 
1 487,5 
(4,1 %) 4 114,5 
199,6 
13,5 
597,4 
329,7 
296,3 
5 551,0 
(15,4 %) 2,8 
2,3 
0,0 
7.4 
1,2 
0,5 
14,2 
(0,0 %) 3 769,3 
5,4 
1,5 
13,3 
46,5 
109,8 
3 945,6 
(10,9%) 156,7 
100,2 
7,9 
3W 
202,4 
116,9 
914,8 
(2,5 %) 1845,0: 
84,5: 
10,7 
::S77;8 
;4?i,9 
257,0 
3 253,9 
(9,0 %) :Vi:*P! 
161,3 
(0,5 %) 26 389,6 
1 142,2 
260,0 
3 092,8 
2 298,8 
2 945,7 
36 129,1 
(100 %) 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 229 
§ 19. Werkelijke ontvangsten aan eigen middelen, naar Lid-Staat (1984-1988) 
NB: 
1. Werkelijke eigen middelen = tijdens het begrotingsjaar geïnde eigen middelen. 
2. Ten aanzien van de douanerechten, de landbouwheffingen en de heffingen en bijdragen voor suiker en isoglucose, zorgen de Lid­
staten voor rekening van de Gemeenschappen voor de inning van de verschuldigde bedragen. 
Vanaf het begrotingsjaar 1988 houden de Lid-Staten voor de inningskosten 10 % van de desbetreffende te betalen bedragen in. 
(Mio ECU) 
Begrotingsjaar/middelencategorie 
1984: 
Landbouwbeffingen 
Heffinger» en bijdragen suiker en 
isaglucos© 
Douanerechten 
Eigen middelen-BTW(1}(2) 
Totaal B 
':.-.••; «feu 
MiTlÉ 
••-•IS! 
1 238,3 
(5,0 %) DK 
•'••'•: «.O 
M-lflt 
532,9 
(2,1 %) D 
158,6 
350,2 
i •:4:.|i3if: 
7 052,4 
(28,4 %) GR 
19,5 
16,6 
.•:•: •.•;*&* 
355,8 
(1,4%) E 
,.:^ 
— F 
94,2 
406,3 
1 100*0 
•::.8:P*K 
4 802,3 
(19,3 %) IRL 
6,9 
16,8 
286,3 
(1.2%) I 
288,5 
:•:- 84,1:' 
;•••• i-^üiii 
3 443,4 
(13,8 %) L 
:::'"'::::»5Jf: 
51,3 
(0,2 %) Ni 
1 687,8 
(6,8 %) P 
lllït 
— UK 
iliilli. 
lifiii 
5 429,5 
(21,8%) EUR 
10/12 
1 260,0 
1 176,4 
7 960,8 
14 482,8 
24 880,0 
(100 %) 
1985: 
Landbouwheffingen 
Heffingen en bijdragen suiker en 
isoglucose 
Douanerechten 
Eigen middelen-BTW (*) (2) 
Totaal 197,2 
7« 
• ,,48i*I 
;-'r- 527,7: 
1 292,6 
(5,0 %) 9,7 
:.\ms wmM 
"•'•Wfflï 
620,4 
(2,4 %) : 142,0: 
286,3 
• Mmm 
.: 4:i6t*5 
7 504,3 
(28,8 %) ,: -tftt 
• „mi 
,:; mm - 28f ;ö 
388,0 
(1,5%) • : ~*-i 
if*r-
:—r~ 74,1 
H;. ;&vm 
J:--m74i7-
3 722*4 
5 319,2 
(20,4 %) 5,9 
'••• :-mi 
: aam . ; 138]3 
296,4 
(1,1 %) •• -^3*M-
•^W 
..:. .-mm 2:419,2 
3 629,5 
(13,9 %) ':-"'--«t 
>:.;.~* :,'.::,::6iÖ'; 
.fP 
50,7 
(0,2 %) •r:**f;i 
:Ml§*,i 
MWÊ.M 
vW§f 
1 889,4 
(7,2 %) ï?i.:V:*r* 
IKRHs?* 
SM".!** 
— :t:mm 
riMlS&ÉJI 
:.:s:i:ÏÜip 
'•'ïims 
5 090,3 
(19,5 %) 1 121,7 
1 057,4 
8 310,1 
15 591,6 
26 080,8 
(100 %) 
1986; 
Landbouwheffingen 
Heffingen en bijdragen suiker en 
isoglueose 
Douanerechten 
Eigen middelen-BTW (1) (3) 
Totaal Na?»!! 
: 494,t: 
731,6;; 
1 448,1 
(4,4 %) 1 '"47,6' 
:::ï22Ós5 
• 612*8 
790,7 
(2,4 %) -111*$ 
•;'\i'-4i8,i: 
5 869,2 
8 730,2 
(26,2 %) "'•":i.éi9' 
• • ^tts 
:'; '•$07,1' 
632,4 
(1,9%) 10,1 
14,5 
1f1*9 
2 1Ö4>1 
2 320,6 
(7,0 %) 107,6 
[ "378,6 
1150,4 
S 248,5 
6 885,1 
(20,7 %) 6,4 
: 10,8 
: 11'3*$. 
;-2t3;3: 
343,8 
(1,0%) •,356,4; 
' 73j' 
• • 770,1' 
3' 518,7 
4 718,2 
(14,2 %) M ••:$# 
':V-'«,4; 
: '":5f,2: 
65,8 
(0,2 %) ;>I'É**I 
'::,>ÜI*i 
2 232,0 
(6,7 %) Ipii 
l§ll§ 
278,6 
(0,8 %) SSttÉ! 
lllill eiiiilji 
PIltNt 
4 825,2 
(14,5 %) 1 175,5 
1 111,5 
8 172,9 
22 810,8 
33 270,7 
(100 %) 
1987: 
Landbouwheffingen 
Heffingen en bijdragen suiker en 
isoglueose 
Douanerechten 
Eigen middelen-BTW (1) (3) 
Totaal 284,8 
•'M.fcÉÜfc 
•\ï$8$§ 
1 702,6 
(4,8 %) 15,4 
••'''••• sóüi 
844,7 
(2,4 %) 155,3 
M' :J9**10 
:':'-t:«17,i 
•:• •$£*?$ 
9 384,6 
(26,5 %) 19,1 
::'.'::. ii;§: 
:'"':9jri: 
340,4 
(1,0%) 77,5 
• : 63,4 
;';-'382*7' 
•;:1- 1SS,Ï1 
1 708,7 
(4,8 %) 108,3 
'-"'' 462,8 
7 330,0 
(20,7 %) 5,8 
12.0 
•'n2Q7*f: 
337,5 
(1,0%) 411,3 
': MM 
5 191,6 
(14,7 %) 0,2 
73,5 
(0,2 %) :ns||6É 
;ï.:il7i; 
2 366,2 
(6,7 %) 341,8 
(1,0%) H3ÜÜ piiiili 
5 727,5 
(16,2 %) 1 626,1 
1 471,7 
8 936,5 
23 314,8 
35 349,1 
(100 %) 
1988: 
Landbouwheffingen 
Heffingen en bijdragen suiker en 
isoglucose 
Douanerechten 
Kosten voor de inning van de eigen 
middelen 
Eigen middelen-BTW (1) (3) 
Ontvangsten bestemd om de algeme­
ne begroting in evenwicht te brengen 
Totaal 144,2 
94,8 
616,0 
'-85,4 
850,2 
; :21# 
1 833,5 
(4,5 %) 18,6 
41,6 
217,0 
:' -27,8' 
559,6 
:146*5 
955,7 
(2,3 %) 186,4 
348,4 
2 990,4 
-352,3 
6 900,8 
1481,1 
11 534,8 
(28,2 %) 18,5 
8.6 
119,2 
-14,6 
227,6 
^ ];:WMl 
429,9 
(1,1 %) 199,8 
415J 
-71,3 
2 039,6 
2 678,1 
(6,6 %) 110,9 
430,8 
1 378,3 
-192,2 
6 150,1 
1 217,5 
9 095,4 
(22,2 %) 3,1 
16,9 
133,6 
-15,4 
154,4 
35,6 
328,2 
(0,8 %) 403,8 
154,7 
992,6 
-154,7 
4 030,4 
5 426,8 
(13,3 %) 0,2 
8,0 
-0,8 
62,3 
: •1119: 
81,6 
(0,2 %) • '• ;is9,l 
110,5 
$46,i 
:'-:t16,4 
i::441*f 
tPÉNïf 
2 795,6 
(6,8 %) H:;'4i*Ó 
PM 0*1: 
;;.Klöi*?; 
f:-14s7 
r;: • 214,1 
llfiil 
399,9 
(1,0%) •:' •'•••::i9#-
:.'S2:4Pi 
:;::S«*I 
SfJÉÉÉk 
5 323,9 
(13,0 %) 1 504,6 
1 390,7 
10 344,7 
-1 325,0 
24 522,6 
4 445,8 
40 883,4 
(100 %) 
(1) Met inbegrip van de saldi en correcties van de voorgaande begrotingsjaren. 
(2) Griekenland heeft een financiële bijdrage op basis van het BNP geleverd. 
(3) Portugal heeft een financiële bijdrage op basis van het BNP geleverd. 
230 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Deel II: De Europese Ontwikkelingsfondsen (EOF) 
(situatie ultimo 1988) 
§ 20. Basisgegevens betreffende de EOF's 
DE EERSTE VIER EOF'S 
20.1 De achtergrondinformatie en gedetailleerde financiële gegevens over de eerste drie EOF's, zijn laatstelijk 
opgenomen in het jaarverslag van de Rekenkamer over het begrotingsjaar 1980, en die over het 4e EOF in het jaarverslag 
over 1986. Met betrekking tot het 4e EOF vallen nog slechts enkele geringe bedragen af te wikkelen. 
§ 28 bevat een overzicht van de betalingen uit hoofde van de eerste vier EOF's. 
HET VIJFDE EN ZESDE EOF 
20.2. Juridische bepalingen 
a) Rechtsgrondslag voor de ACS-Staten: 
— 5e EOF: Tweede overeenkomst ACS-EEG, ondertekend te Lomé op 31 oktober 1979 (Lomé II), 
— 6e EOF: Derde overeenkomst ACS-EEG, ondertekend te Lomé op 8 december 1984 (Lomé III). 
b) Rechtsgrondslag voor de LGO: 
— 5e EOF: besluit van de Raad 80/1186/EEG van 16 december 1980, 
— 6e EOF: besluit van de Raad 86/283/EEG van 30 juni 1986. 
c) Invoering van de EOF's: 
— 5e EOF: intern akkoord van 20 november 1979, 
— 6e EOF: intern akkoord van 19 februari 1985. 
d) Financiële reglementen: 
— 5e EOF: financieel reglement 81/215/EEG van 17 maart 1981, 
— 6e EOF: financieel reglement 86/548/EEG van 11 november 1986. 
20.3. Toewijzingen, financiering, verdeling en aard van de steun 
Na de door de Raad aangebrachte wijzigingen (1) zijn de toewijzingen van de EOF's als volgt: 
— 5e EOF: 4 823,0 Mio ECU, 
— 6e EOF: 7 855,4 Mio ECU. 
De EOF's worden gefinancierd door de Lid-Staten van de EG volgens bij de interne akkoorden vastgestelde verdeelsleutels 
(zie tevens § 21). 
In bovenvermelde akkoorden zijn bepalingen opgenomen voor de verdeling van de toewijzingen voor het 5e en 6e EOF 
tussen de ACS-Staten en de LGO en voorts in subsidies, speciale leningen, risicodragend kapitaal, Stabex (2) en de 
Sysmin (3). 
Een gedeelte van de toewijzing in subsidies wordt gereserveerd voor bijzondere steun en voor rentesubsidies op door de 
Europese Investeringsbank toegekende leningen. Het resterende gedeelte van de toegewezen subsidies en de 
toegewezen speciale leningen wordt verdeeld over de ontvangende landen, met uitzondering van de bedragen die voor 
regionale projecten, voor administratieve kosten en voor een reserve zijn gevoteerd. De aldus aan de ontvangende landen 
toegekende bedragen, die wat de ACS-Staten betreft met de benaming „indicatieve programma's" worden aangeduid, 
worden voor de financiering van de geselecteerde activiteiten aangewend. 
20.4. Munteenheid 
De voor de EOF's van toepassing zijnde bedragen zijn uitgedrukt in ECU; voor de omrekening van de voorheen 
gehanteerde monetaire eenheden in ECU is de volgende formule overeengekomen: 1 RE = 1 ERE = 1 ECU. 
20.5. Ingangsdatum 
— 5e EOF: 1 januari 1981 
— 6e EOF: 1 mei 1986 
20.6. Financiële procedure 
De Commissie stelt een vervalkalender op voor de betaling van de bijdragen die de EG-Lid-Staten in beginsel ieder 
kwartaal moeten overmaken. Het gebruik van de middelen van de EOF's wordt in de boekhouding weergegeven in drie 
stadia: (I) financieringsbesluit, (II) ondertekening van transacties en contracten ten laste van de kredieten die zijn 
gedelegeerd aan nationale ordonnateurs, (III) verstrekking van betalingsopdrachten ten behoeve van de aannemers. 
20.7. Externe controle 
De externe controle op de EOF's wordt (conform het Verdrag) uitgeoefend door de Rekenkamer. 
20.8. Decharge-verlenende autoriteit 
Het Europese Parlement verleent, op aanbeveling van de Raad (conform de interne akkoorden) de decharge voor het 
financieel beheer van de EOF's. 
(1) De oorspronkelijke toewijzingen zijn gewijzigd bij besluit van de Raad en worden aangevuld met diverse ontvangsten, zoals de terugbetaling van de 
Stabex-transfers en de interesten van de banken. 
(2) Stelsel dat erop gericht is de stabilisatie van de exportopbrengsten te waarborgen voor door de ACS-Staten naar de Gemeenschap uitgevoerde 
produkten (Lomé II, artikel 23; Lomé III, artikel 147). 
(3) Stelsel ter ondersteuning van de ACS-Staten waarvan de economie in hoge mate afhankelijk is van de mijnbouwsectoren en dat hen met name moet 
helpen bij het tegengaan van een capaciteitsvermindering in hun export van mijnbouwprodukten naar de Gemeenschap (Lomé II, artikel 49; Lomé III, 
artikel 176). 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 231 
§ 21. Het 5e en 6e EOF: Toewijzing, financiering, verdeling van de steun, totale besteding 
Toewijzing en financiering Verdeling van de steun (Mio ECU) Besteding per 31.12.1988 
(Mio ECU en %) 
5e EOF: Toewijzing: 
4 823,0 Mio ECU 
Gefinancierd Aard van de 
door: steun: Programmering 
van de steun: Besteding: 
DK: 2,47%-
GR: 1,34%^ 
IRL: 0,59 %*~| 
L:0,20%" Subsldies: 
2 990,7 
et 
«s*s 
SS-
IS'S. co 
CD M •O 
«o c Sa» 
9 5£ OCT-Prosrartweer bare 
Diverse 
ontvangsten: 
98,2 Mio ECU Niet toegewezen: 29,2 
6e EOF: 
Toewijzing: 
7 855,4 Mio ECU 
Gefinancierd door: 
DK: 
2,08 % Programmering 
van de steun: 
Aard van de steun: -Nog 
beschikbaar 
Financierings-
y besluiten: 
3 020,6 (95,8 %) 
beschikbaar 
I Financierings-
/ besluiten: 
1 579,9 (94,5 %) 
Besteding: 
232 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
22. Het 5e EOF: Steun, naar aard en naar ontvangend land 
(Stand van de financiële uitvoering per 31.12.1988) 
(Mio ECU) 
Ontvangend land 
(1) 
Steun aan ACS-landen 
I. Naar land: 
Antigua and Barbuda 
Bahamas 
Barbados 
Belize 
Botswana 
Burkina Faso 
Burundi 
Cameroun 
Cape Verde 
Centrafrique 
Comores 
Congo 
Cóte-d'lvoire 
Djibouti 
Dominica 
Ethiopia 
Fiji 
Gabon 
Gambia 
Ghana 
Grenada 
Guinee 
Guinéé-Bissau 
Guinee equatoriale 
Guyana 
Jamaica 
Kiribati 
Lesotho 
Liberia 
Madagascar 
Malawi 
Mali 
Maurice 
Mauritanië 
Niger 
Nigeria 
Papua New Guinea 
Rwanda 
Saint Christopher and Nevis 
Saint Lucia 
Saint Vincent and the Grenadines 
Sao Tomé & Principe 
Senegal 
Seychelles 
Sierra Leone 
Solomon Islands 
Somalia 
Sudan 
Suriname 
Swaziland 
Tanzania 
Tchad 
Togo 
Tonga 
Trinidad and Tobago 
Tuvalu 
Uganda 
Vanuatu 
Western Samoa 
Zambia 
Zimbabwe 
Totaal ACS-landen 
II. Regionale projecten 
Administratieve kosten 
Totaal ACS (I + II) 
III. LGO 
Totaal 5« EOF A. Niet-geprogrammeerde steun 
Financieringsbesluiten 
a> 
$'55 
c-Q 
(2) 
1,9 
0,3 
6,3 
20,9 
5,3 
9,8 
6,8 
7,2 
1,1 
0,7 
8,6 
0,5 
1,2 
0,4 
3,6 
5,1 
1,4 
— 
5,6 
—• 
2.1 
1,5 
: 5,2 
. — 
8,5 
6,7 
116,7 
1,3 
112,0 
4,5 
116,5 2 
•o « 
E.* 
(3) 
0,1 
0,8 
4,5 
7,0 
5,9 
1,8 
5,1 
0,2 
0,5 
2,2 
1,0 
12,9 
6,3 
2,5 
13,6 
2,2 
• '2,3 
3,8 
2,0 
4,0 
5,0 
1,4 
0,2 
6,0 
2,8 
21,8 
15,0 
3,4 
0,1 
7,0 
13,8 
0,6 
1,0 
3,0 
0,0 
4,8 
4,0 
0,2 
9,6 
10,0 
4,2 
0,0 
9,7 
2,0 
2,3 
0.1 
10.0 
2,7 
3;3 
18,6 
1,5 
5,2 
247,8 
25,9 
273,7 
r:0 
279,4 Q. 
s: xs a> 0) o 
CD w 
(4) 
0,1 
3,8 
3,1 
0,5 
0,2 
1,6 
'2,2 
0,8 
0,4 
0,8 
0,3 
0,5 
51,2 
4,7 
0,5 
0,0 
'm. 
0.6 
0,1 
•: .. i,3. 
8,1 
5,0 
0,4 
14,6 
0,2 
6,8 
.16sS' 
2,0 
0y2 
0.2 
0,4 
2,1 
0,3 
0,2 
18,2 
38,8 
m 6,1 
: ';%& 
tSj 
0,6 
1,4 
$2 
0,2 
:: 0,1 
. •: '•4$-
1,3 
s,o 
221,8 
. • *-1# 
:- -283*5 
'::W: 
264,4 0 
35 
(5) 1 
(6) CO 
+ 
(7) 
__ _ o,1 
:_ _ 2,o 
— — 0,9 
4,6 — 12,9 
4- — 9,4 
1,0 *<- 8,5 
13,8 —• 19,9 
29;6 — 52,1 
0;5 — 4,5 
5,2 — 11,1 
6,6 — 7,2 
—. _ •S.S 
93,4 — 104,0 
— — 2,5 
3,5 — 5,0 
11,3 — 75,4 
3,0 — 20,8 
: _ — 10,2 
18,2 — 18,2 
85,5 — 102,9 
4,0 — 6,2 
.-. —» — 4,0 
3,6 •— 7,4 
— — 2,0 
— 34,5 38,5 
4,3 — 10,1 
• M$ — 57,2 
1,6 — 1,8 
1,3 — 7,4 
— 49,3 52,6 
10,0 — 36,8 
4,9 — 21,5 
10,7 — 28,7 
— — 0,7 
_ — 13,8 
— — 20,1 
— — 5,1 
50,7 — 65,9 
9,3 2,6 14,7 
1,6 — 2,8 
— — 3,2 
7,6 — 8,0 
90,6 — 103,1 
__ -,, 4,3 
14,3 — 14,5 
4,2 — 4,4 
• .3,6. — . 31,4 
40,7 — 89,5 
:: W — 7,7 
: -8,2:.' — '•10,4. 
. :;20,9::. — 31,1 
^ 6J: -*• "24,3 
:'i,28,&. •— •• 30,9 
4,0 — 7,7 
.'•;: ,_• — s,2 
0,1 — 0,2 
:'•-*. -, 15,2 
: — — 2.9 
6,5 ~~ 9,9 
^- 81,0 104,4 
" — •. '83,0 ,94,3 
•:; — ' '"— ' 16,9 
659,2 250,6 1490,2 
— -~ 68,8 
659,2 250J 1569,0 
• 9,8. " '-**-. "."20,9 
669,0 250,6 1 579,9 c 
O) 
aj 
'S n 
> 
(8) 
0,1 
1,1 
0,9 
6,2 
7,0 
8,6 
19,9 
48,2 
4,4 
10,9 
7,2 
5,7 
97,7 
2,6 
5,0 
69,3 
19,2 
9,1 
18,2 
97,5 
6,1 
4,3 
6,8 
1,6 
6,9 
9,9 
55,2 
1,8 
4,4 
1,6 
34,9 
18,4 
26,5 
0,6 
11,7 
17,9 
3,8 
64,6 
11,8 
2,8 
2,9 
8,1 
100,7 
3,5 
14,5 
4,3 
30,9 
85,4 
3,5 
10,8 
31,0 
18,8 
30,8 
7,7 
4,6 
0,3 
15,2 
0,9 
10,0 
68,2 
90,6 
14,4 
1287,2 
72,0 
7,0 
1366,2 
18,9 
1 385,1 B. Programmeerbare steun (Indlcat. 
programma's ACS en andere steun) 
O) 
'ï 
O 
(9) 
2,7 
2,1 
3,7 
5,5 
55,0 
23,0 
84,5 
77,0 
69,0 
16,0 
49,0 
14,5 
31,5 
54,0 
5,4 
3,5 
141,0 
13,0 
16,0 
14,0 
60,0 
3,5 
80,0 
25,0 
8,5 
14,6 
26,4 
88,0 
. 4,0 
29,0 
31,0 
78,0 
80,0 
96,0 
20,5 
43,0 
80,5 
50,0 
23,0 
79,0 
2,2 
3,7 
3,7 
4,0 
69,0 
3,6 
48,5 
12,0 
79,3 
103,0 
li£ 
18;5 
120,7 
62,0 
43,6 
4,1 
10J 
1,0 
87,0 
4,5 
8,2 
104,0 
58,0 
49,0 
2 515,9 
581,9 
3 097,8 
53,6 
I 3 151,4 Financieringsbesluiten 
1 
(10) 
1,7 
2,0 
3,7 
0,6 
48,7 
17,2 
74,9 
60,5 
45,1 
15,9 
13,0 
19,5 
31,3 
5,5 
3,3 
109,9 
njty 
8,5" 
12,1 
53;1" 
• 3,3-
67.9 
20,9 
8,3 
14,6 
16,9 
54,2 
4,0 
20,2 
23,7 
65,5 
61,7 
71,6 
12,8 
29,6 
71,2 
47,5 
12,4 
62,3 
2,2 
3,7 
3,7 
4,0 
43,7 
3,6 
40,0 
11,8 
68,4 
67,3 
8,6 
13,5 
108,9 
59,7 
33,9 
3,0 
8,5 
1,1 
85,1 
4,4 
6,3 
72,0 
37,9 
29,7; 
1«*1,« 
489,4 
,,:..'i,9:; 
2 488,9 
':.;:;'28>4 
2 517,3 a> c 
8 f 
dl) 
1,0 
• '.6,4 . 
•V':S,8: 
'•' w 
16,3 
23,8 
4,0 
12,0 
31,0 
'"•&ï 
7,0 
..; iZ^.;; 
m 28,3 
8,8 
4,7 
9,8 
11,8 
17,8 
7,7 
8,7 
8,0 
8,2 
15,4 
20,1 
8,4 
. 2,7 
: 4,7 
i1j6' 
: 8,6; 
25,7: 
•• 'üm-
;.' '•'19W' 
411,5 
'•Ï:..':'79i3 
503,3 75 + 
•fi-
i-n. 
(12) 
#J 
ifö"* 3fï m:i ssite; 
• mm 
.•8|p::| 
;f6#i 
.•6ll'l 
1É§» 
4Ülï 
im% mm • S3ft 
•êm 
33" 
t4ÖÜ'ï 
iim 14jB«: 
i2iï 
ma . \:É3J 
Wm mm air. 14&-
mm 4$ 
mm 2814:'. 
lii:.:. 
73,S:-' 
89,4 
mm 38j3 
m$]. mm mm wj:: 
.'Sït 
'$m 
:4ï0:; 
63^8: 
'::.:Sj='" 
48,4 
nm 88J4ft 
87ïi: 
ïtjb 
18|g: 
•mm ''Mm 
*mi 3p 
: 10: 
8É#Ï 
':-4Ü-' 
;,fi3Éi'. 
• 'Wm. 
WÊI 
2 403,1 
':-56f# 
3 020,6 <0 o> c 
« 
B 
> 
(13) 
l'--:!:!!! 
i-:-llil ';-:'::;:;-:::^ï»;:J: 
:s:'.ï;liiï 
¥&mm wmm :;••';:'• :Mil 
rf'illff 
:VïW^Ê 
ïfÜls 
Ci'iils 
'MMêmi 
YIW$Ê 
;;l;liiBï 
^-lliil kïüüi 
me'mï 
:;:. ::;üii 
Ë^l 
ïï:WÊHm 
i'-KIlip; 
:'..c:i;ïiiï? 
•• im&t 
\ '••••--wtk 
'mm:: ••' V"^:': 
.: z2Q,2 
'-•nwm . mm '•'42^..:' 
•59,7 
16,1 
'.31,1. 
•ï-^müM 
•••,• .mm. 
•'•;**&"•:• 
••• -••&$-)• 
•• '"^$m-
'::;."::iïï;: 
..'"'Si": 
:.."::;:'::'45^;:: 
' :;im 
>...r::mm. .:.;•: sïW's 
- fW^Ètl 
ïj'yrrï;!!!! 
w&Êm .:'•:. :ffliiii'ï 
'•WÊÊÊ:i 
'S3ÊÈ$È 
WSSÊ^'f 
t-pmm 
Ï-Ï-3HÊÊÊ" 
ff;iiiii 
]fMÊÊÈ 
HlKili 
%ÊÈSi 
lilillï flisii 
2 036,9 Totaal 
(A + B) Financierings­
besluiten 
(7) + (12) 
(14) 
2,8 
2,0 
5,7 
1,5 
68.0 
32,4 
90,4 
96,7 
121,0 
20,4 
59,6 
20,2 
37,3 
157,6 
8,0 
8,3 
216,3 
31,8 
24,8 
30.3 
163,0 
9,5 
83,9 
28.3 
10,3 
53,1 
36,0 
137,7 
5.8 
36,4 
81,0 
112,1 
95,0 
118,1 
21,2 
52,1 
99,3 
52,6 
86,5 
92,4 
2,2 
6,5 
6,9 
12,0 
166,9 
7,9 
62,9 
16,2 
99,8 
176,8 
19,0 
28,6 
151,6 
84,0 
73,4 
10,7 
13,7 
1,3 
100,3 
7,3 
16,2 
202,1 
152,0 
65,6 
3 893,3 
637,5 
7,9 
4 538,7 
61,8 
4 600,5 a> 
O) 
« 
1 + 
Is (15) 
1,0 
1,2 
3,3 
1,1 
38,8 
22,2 
75.9 
58,2 
85,9 
17,7 
50,8 
15,9 
35,6 
130,8 
6,8 
7,9 
193,9 
29,4 
21,9 
27,1 
130,7 
9,1 
57,3 
24.6 
8,5 
19,4 
22,6 
108,7 
4,2 
24,6 
18,6 
89,3 
61,3 
86,2 
16,7 
42,8 
82,0 
18,2 
78,6 
80,5 
1,8 
6,4 
6,1 
1457 
6,9 
38,9 
10,0 
70,1 
162,2 
6,0 
21,7 
122,7 
70,3 
64,7 
10,4 
7,9 
1,2 
72,7 
7,1 
16,1 
135,7 
119,5 
40,4 
2 965,5 
409,2 
7,0 
3 381,7 
40,3 
3 422,0 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 233 
§ 23. Het 5e EOF: Steun, naar economische sector en naar ontvangend land 
(Situatie per 31.12.1988) 
(Mio ECU) 
Ontvangend land 
O) 
Steun aan ACS-landen 
I. Naar land: 
Antigua and Barbuda 
Bahamas 
Barbados 
Belize 
Bénin 
Botswana 
Burkina Faso 
Burundi 
Cameroun 
Cape Verde 
Centrafrique 
Comores 
Congo 
Cóte-d'lvoire 
Djibouti 
Dominica 
Ethiopia 
Fiji 
Gabon 
Gambia 
Ghana 
Grenada 
Guinee 
Guinée-Bissau 
Guinee equatoriale 
Guyana 
Jamaica 
Kenya 
Kiribati 
Lesotho 
Liberia 
Madagascar 
Malawi 
Mali 
Maurice 
Mauritanië 
Nigeria 
Papua New Guinea 
Rwanda 
Saint Christopher and Nevis 
Saint Lucia 
Saint Vincent and the Grenadines 
Sao Tomé & Principe 
Senegal 
Seychelles 
Sierra Leone 
Solomon Islands 
Somalia 
Sudan 
Suriname 
Swaziland 
Tanzania 
Tchad 
Togo 
Tonga 
Trinidad and Tobago 
Tuvalu 
Uganda 
Vanuatu 
Western Samoa 
Zaïre 
Zambia 
Zimbabwe 
Totaal ACS-landen 
II. Regionale projecten 
Administratieve kosten 
Totaal ACS (1 + II) 
III. LGO 
Totaal 5e EOF Financieringsbesluiten 
5 
(2) 
0,5 
0,0 
1,6 
0,4 
0,9 
0,3 
0,9 
0,9 
0,2 
0,3 
0,1 
0,8 
0,0 
1,0 
0,2 
0,3 
0,1 
0,1 
1,6 
0,2 
0,2 
2,6 
0,4 
0,4 
0,0 
1,7 
3,5 
0,0 
0,0 
0,1 
0,0 
1,1 
0.1 
1,1 
0,0 
1,5 
0,5 
2,3 
0,1 
0,0 
2,3 
0,0 
1,1 
1,7 
1,2 
0,1 
1,9 
0,0 
0,1 
34,4 
33,4 
67,8 
0,5 
68,3 .2 Industrialis 
energie en 
mijnbouw 
(3) 
1,0 
0,9 
8,6 
10,7 
17,3 
18,0 
14,4 
3,8 
5,4 
0,5 
5,2 
6,3 
2,3 
1,0 
5S,e 
11,3 
13,0 
0,6 
18,3 
2,3 
31,5 
4,9 
42,9 
9,7 
7,5 
13,7 
53,2 
34,7 
18,2 
20,7 
5,7 
8.5 
4,3 
6,7 
16,2 
7,9 
0,6 
1.0 
2,9 
0,0 
9,8 
4,0 
2,7 
0,1 
10,1 
12,2 
4,3 
2.1 
16,6 
2,0 
0,5 
2,0 
3,5 
0.5 
19,0 
2,7 
9,5 
109,1 
116,9 
10,0 
824,9 
102,9 
927,6 
17,5 
945,3 É.2 
O tj 
JO 3 11 _J Q. 
(4) 
1.9 
1,1 
2,8 
9,8 
10,1 
25,4 
37,7 
30,0 
1,9 
21,3 
6,1 
0,1 
49,8 
2,4 
0,9 
30,3 
4,8 
9,5 
2,1 
35,0 
0.3 
24,9 
10,6 
2,6 
5,9 
11,5 
33,8 
3,2 
1,2 
10,3 
30,5 
25,9 
38,4 
5,5 
26,8 
28,2 
20,3 
1,6 
29,4 
2.2 
0,4 
2,7 
36,6 
0,7 
18,7 
2.6 
21,3 
65,6 
8,6 
5,0 
51.5 
27,8 
14,4 
4,9 
0,2 
34,0 
4,0 
0,1 
17,8 
21.4 
30,6 
968,0 
158,0 
1 123,0 
5,4 
1 128,4 <D 
O o 
2? 
(5) 
0,8 
1,0 
19,1 
1.3 
18,7 
10,1 
44,5 
6,3 
20,4 
1.2 
27,7 
2,3 
5.8 
5.4 
0,0 
3,4 
24,9 
1,9 
0,1 
6,4 
1,3 
1,0 
32,0 
0,6 
14,3 
9,8 
20,9 
31,3 
9,5 
5,5 
7,0 
25,5 
17,8 
23,2 
1,2 
0,1 
1,0 
6,0 
15,2 
1,1 
28,1 
18,7 
6,1 
36,4 
11,9 
19,6 
3,3 
0,1 
26,1 
0,3 
0,3 
47,8 
0.1 
2,7 
627,1 
196,2 
823,3 
9,3 
832,6 c 
f.E 
= a O o 
(6) 
0,2 
0,3 
0,1 
2,9 
3,4 
5,1 
7,7 
0,4 
0,9 
3,4 
0,7 
1,3 
0,2 
0,4 
0,2 
5,3 
2,2 
0,6 
2,6 
2,3 
0,9 
5,8 
0,6 
1,2 
1,3 
5,3 
9,1 
0,4 
4,7 
2,1 
4,2 
5,1 
7,1 
1.1 
0,0 
1,9 
19,5 
3,3 
9,2 
0,8 
0,3 
0,3 
0,0 
7,7 
0,4 
7,1 
1,8 
5,6 
3,0 
9,0 
1,3 
8,4 
4,1 
5,3 
4,5 
0,1 
0,1 
14,1 
3.7 
10,3 
210,9 
60,2 
271,1 
4,4 
275,5 (J) 
'55 
® o 
O N 
(7) 
0,2 
0,5 
11,4 
1,3 
2,6 
1,5 
9,6 
1,9 
4,9 
2,5 
5,6 
3,8 
2,5 
3,2 
2,8 
4,5 
6,1 
2,8 
5,8 
2,4 
0,0 
2,4 
4,0 
10,8 
3,5 
2,0 
— 
98,6 
8,2 
106.8 
— 
106,8 £ a> Waterwerk( 
en 
stedelijke 
ontwikkel in 
(8) 
4.6 
2,1 
20,2 
9,1 
3,0 
3,9 
0,2 
4,1 
2,5 
12,0 
1,8 
55,4 
3,7 
11,2 
1,4 
0,1 
2,0 
9,0 
2,7 
4,5 
0,9 
10.8 
0,2 
9,8 
0,0 
10,2 
0,8 
0,5 
9,5 
2,8 
5,9 
7,9 
1,6 
20,0 
1,9 
3,3 
0,4 
6,7 
8,3 
5,8 
6,4 
267,2 
0.5 
267.7 
10,7 
278,4 
Handelsbe­
vordering, 
toerisme 
(9) 
0,0 
0,6 
4,1 
1,2 
0,1 
1,0 
0.0 
0,4 
0,2 
2,7 
0,0 
0,0 
0,5 
0,2 
0,1 
0,1 
0,1 
2,1 
0,0 
1,1 
0,8 
0,4 
2,9 
0.4 
0,1 
0,0 
8,5 
0,8 
0,2 
0,0 
0,1 
3,5 
0,1 
0,6 
0,5 
0.1 
0,0 
0,3 
0,6 
0.4 
0,0 
0,3 
0.8 
0,5 
36,4 
44,1 
80,5 
3,2 
83,7 
Bijzondere 
steun, 
spoedhulp i 
(10) 
0,1 
1,5 
3,2 
0,5 
0,2 
1,6 
2,2 
0,5 
0,4 
0,8 
0,3 
0,5 
51,3 
4,7 
0,5 
0,1 
3,8 
0,7 
0,1 
2,3 
0,1 
2,1 
0,4 
14,6 
0,1 
6,8 
16,5 
2,0 
0,2 
0,2 
0,4 
2,1 
0,3 
0,2 
18,2 
38.8 
0,1 
0,5 
13,5 
0,6 
1,4 
5,3 
0,2 
0,1 
2,8 
1,3 
5,0 
209,1 
41,9 
251,0 
1,0 
252,0 x 55 
(11) 
4,4 
1,0 
13.8 
25,8 
0,5 
4,9 
6,6 
85,7 
3,4 
11,1 
2,9 
17,5 
78,3 
3,9 
3,7 
4,3 
40,3 
1,6 
1,2 
9,2 
4,8 
10,6 
46,8 
9,2 
1,6 
7,4 
84,8 
14,1 
4,2 
3,4 
38,3 
8,2 
20,7 
6,6 
28,8 
4,0 
0,1 
6,0 
— 
«19,7 
619,7 
W 
629,5 ~ 
+ 
8 + 
(12) 
.. m. •••' -ayst.-; 
: $$. • 
:..:;m:: mm 324 •; 
. 90,4:. •; 
•98> 
121,0 
. 264: 
59,6 
• • 20#;.; 
37,3:::: 
187J:/: 
: '•&#:'* 
8,3 
mëM.: 
mm": 24,8 
: 30,3 • 
.. .WW:. 
9,5. 
83 J 
• '28,r'' 
10,3 
53,1 : 
38,0:,. 
.137,7:: ; 
: : S,8:: 
36,4 
81,0 
112,1 
95,0 
118.1 
21,2 
§2,1 : 
99,3 
52,8 
88,5 
92,4 : 
2,2 
6,a 6,9 
12,0 
166,9 
:,7,i::: 62,9 
... 16j'. : 
99,8 
176,8 
19,6 
• 28,6tv 
151 # 
84,0 
73,4 
10,7 
13,7 
1,3 
100,3 
7,3 
.: .16,2; . 
•':'•• %&,%- • 
1S2#. 
85;6.; 
3 893,3 
6*54. 
'•)4mfcf."-: 
V• «ii»:; 
4 600,5 0) 0) 
«5 «5 
t-XJ 
(13) 
1,0 
';;: 'm' 
••.'•» 
1,1 
: ::Mmi •"•: \:J2j, 
:U:s7J5li.'. 
: . .::S8J:... 
. vJ#ï£: 
•:.:.••:'##, 
';:- -mm . ::::ï5#. 
'H :mm /:-':im$: 
'-'•'M 
WM. 
- ,mm 
:;:'..'"v2i4' 
•':.'••:•$&•. 
: : :$m: 1:3t,7. 
9,1 
. ':M^ 
•"'•mm 
••••• \m 
- 'i$4 • 
••/ "Wm: 
-:'•$&&-. 
,.:.::».:;.: :• 24*6. 
; :wm' ^mm:. . .:.6!j3 
mm .. :18C7 
••' • ••:&&: 
'ma .. tm. :.'• :im. 
• :êm : 
-.:'. ,.^ W: :6,1: 
: ïtij 
145,7 
•'•"': ":!;»•., 
38;9 
lOiÖ 
70,i 
: 162,2 
.;.. ès '•':' :2l,7. 
. .122,7 
7Öi3 
•;. 64i7' • 
•-:;:. -1Ö;4 
','/•$,$' 
. '.12. 
72,7.' 
• M' 
• •.. .'.18.1 • 
135,7 
.tiiiS. 
:: :40t*. 
2 965,5 
• : 416,2 
mmw 
v, mm 
3 422,0 
(1) De verschillen met § 22, kolom 4 vallen te verklaren doordat, voor enkele landen, de projecten anders werden geanalyseerd. 
(2) De verschillen met § 22, kolom 5 vallen te verklaren doordat, voor enkele landen, de Stabex-projecten anders werden geanalyseerd. 
234 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
§ 24. Het 6e EOF: Steun, naar aard en naar ontvangend land 
(Stand van de financiële uitvoering per 31.12.1988) 
(Mio ECU) 
Ontvangend land 
(1) 
Steun aan ACS-landen 
I. Naar land: 
Angola 
Antigua and Barbuda 
Bahamas 
Barbados 
Belize 
Bénin 
Botswana 
Burkina Faso 
Burundi 
Cameroun 
Cape Verde 
Centrafrique 
Comores 
Congo 
Cóte-d'lvoire 
Djibouti 
Dominica 
Ethiopia 
Fiji 
Gabon 
Gambia 
Ghana 
Grenada 
Guinee 
Guinée-Bissau 
Guinee equatoriale 
Guyana 
Jamaica 
Kenya 
Kiribati 
Lesotho 
Liberia 
Madagascar 
Malawi 
Mali 
Maurice 
Mauritanië 
Mozambique 
Niger 
Nigeria 
Papua New Guinea 
Rwanda 
Saint Christopher and Nevis 
Saint Lucia 
Saint Vincent and the Grenadines 
Sao Tomé & Principe 
Senegal 
Seychelles 
Sierra Leone ' 
Solomon Islands 
Somalia 
Sudan 
Suriname 
Swaziland 
Tanzania 
Tchad 
Tonga 
Trinïdad and Tobago 
Tuvalu 
Uganda 
Vanuatu 
Western Samoa 
Zambia 
Zimbabwe 
Totaal ACS-landen 
li. Regionale projecten 
Totaal ACS {I + II) 
lil. LGO 
Totaal 6e EOF A. I ^et-geprogrammeerde steun 
Financieringsbesluiten 
u> 
<x> 
K5 J5 "Sr 
(2) 
lêïëÊ, 
iW$$< 
Wx§j${ 
WsWè 
Ws$êï 
lilSt 
titlll 
BSiöl 
•v$WI 
lïilp-
lllliÉ:: 
iilsfi 
Wfi-Wê, 
'&$MÉ; 
fÊÊÊM 
liliï 
?lllyi 
v\S(%M 
63,7 c 
<? 
11 
(3) 
%';s$0. 
xxxmx xxx'mx 
•«•«$ÉP 
ïï^&Wiï-XMwm^ 
W'$Êï. 
'!i:ê,ÓÈ$:: 
liïfirtB 
Klliii 
•>vi?mm-
's:m$m ïf;iW 
ffiïïilP •§x:mm 
E :--$&. ISsüa 
S:ïKii? 
|;::§lii;:: 
flifcfa 
II::.I2J,: 
':"Mm 
EBiIJSi 
liiïÉji 
ii-i:||ii 
t::ÉlÊ§-: 
$}::$&i 
.liliiSi 
•i^m^ 
^r:mm 
".-'•Wi'-. 
BÏ||§' 
•0:::W: 
il-itói 
ïx'xWt-
?::i-m$ï\ i.-ii&t-
:iiiWo 
M>'$: 
3111®! 
..Miltt-
I-IIÉS! 
Q^:S^[ 
ÖÉ|K 
WÊÊÊ^ 
llii;4i 
1,1--£#:::' 
424,3 o. 
"O 
CQ co 
(4) 
•%•?$*;• 
lil®,?-
IB-I%8,-
l-s-ii;. •xx:m-
m^ïmrr 
ILlllzv 
;:.::::i::r:*|si: 
l<l:3j|8l 
l;i^:i|i 
WffMi 
liiili:-
*-#&! 
llillifi 
lllWi 
il ::;:"W" |;|i;I|l 
fi/lW-
il'»: .ii/iii'' KliS*-
€:ii;:iil:-
111#*§: 
lla*®!!-' 
llHI,*. 
llBp-
:l;'''':ti*f 
!':;; mi 
:>1 - lyl 
11 ii.* 
:111fe ll''-»-
,:;,,;.;,:,1,|; a-iaslli 
-i'Viiii" 
-til;?-' 
:-lLÜ& 
ili;t>£-
l;;l:pl 
iTliW.' llifïl:; 
i-i-ir-i-fitt; 
.!•':•: ;,;^:,' 
ii^l®-: 
l3lP': 
ij::'::|NiÉ:' 
;: ;:;i:t" 
322,9 « 
35 
(5) 'I >> CO 
(6) Si 
+ 
8 + 
(7) 
:11; H' •'"'•: '— ••'^•2 
;"•••:*-, ...-.; ™ .1:3,3 
.;,:.,:•,~.: "i"; ~-, ••' t^ö 
v *~ : — , :. m. '. ••>• ig> • ••":•. ; ~-' •: --2i;4 
-:••-4~... ' ::..— • • v.: 7,6 
l-£3>"' :::.—• : •' :m2 
:ilfÉ,51 •-•1V-* .'.-42,4 
•l.-':8|*V ...i,ii^~. • :i®p 
•III$Ö::---II„^ i.:';|g.s 
';i'-£t; i:l i"—.•'-: .ï'..Ü1 
,----i-i .'i'••*•*.:: •.:ja$0 
•'"'llTSiOli'-v^ai--- l:iae|e 
ill:.~-i • i ,::—' • - • 2]§. 
...:.....:;•,«•:.•.... ,,.-W." ' •••;^8 
T;r:iftf::V'i ••:-*- • • iiM 
.irl^t.--':'!:.^. - -.•'.'• ti 
ifc»l..ll.ï'^l':i:mB. 
i^.^iiiv^:- '-'-01;?' 
•::: iwi-tO' ••;—._..: -,-:."• èÜ 
o:5-^ •:•',-;• :IÖ'-;..'-:.. ':6I,1. 
;i:''-:'l,É'l'v::':lv:;'':-*l' :' " iljO' 
:.':-:i::ti:'. •a'"^: :-,•%:•••*# 
v-^^j^i.v^. ^ w-;; i;;-^ 
;;;£iiiW-."';:',;'.*^::"" .-:•."iiS 
-i;g^7::":ïb:i^: : :i-:sii 
r-:l;;;:|iS:;:; •;; ;:„.. ".'.v,-^ 
i-s:'ll*i-.'•.•;."i—::' • :>'i&' 
i";S^ . •:;. — ' '•" :«4#;5 
-••'•r\M,i.^,-:::..:.—' : :'«i 
•i-'S'iii;! 'i :•,--... • •»• 
'^;SJ4i' • •i:'.i"':--'...: ' ;':.^*S' 
.':-i'«'': .i':::^:^ö;:,'; •••*iii 
• ;':':is,f:.o:':::fi:--'; ' --si^ 
'i::i,f--':' v-mi-: ' 4i3 
•:4.:.:^:i;ii'i*«i •:.-:i$$ 
••••:" 'iitS'1- •:••• — • .-'•«^z 
'•::i,4" .'.:'— :-:m3. 
:-,;v.i'^" • ' \.™ •;,iv5 
..•••••: .— _» .t,S 
11' '„• ' ; —,. • • ' 1,9 
•:"i;t,r — .:4,8 
•1'fP; • ';— i43,9 
..:' :';w- •' ;. — •• 7,1 
: EWJ •''•.'•—' . :.j^2 
:::--X'--u' ."'-,•.• ''•I4ïi 
.i:::«3v9. i .. — 111,0 
;--;:':i_': •..-.•-• ** ;:i,3 
.'•'.'•. ^ ii-:;.'—.•" '!•*? 
-•->«#. •!••.--••• '«9 
:;''-:;33,4:' • i: — •'.::3Ö*8 
iK^i^i-'.. i-i—?.•• • ii|i 
'ƒ;•::2,8i;.": l'-r-" ;; ,,::êfr 
^•:tij3Lt:''•.' -•— :.. :'V"€i 
iiii^ ••••••• :•: —. :;»•. 
.•"-.•-li,*!.'' "'i---: H'"iW 
•1:11.1,9:-.'.'. il.:,*. "•'"•'• •'..•;1èt1. 
::ï;i'::!'::.:M'" :•"" o,;-.,: .?•'.'; "i,s 
::. :^'i'" .' — " v.i** 
t;'^.!.c:-r: ; '•'• §i7 
-.i;:*!!,*'',;.;^':^!'- ii&it 
l.K;iW' ;i:*'. lijl;,? 
-•i'Siyi^' •'-:'iiiii;':i;'i' 7w*3 
••;, ,':'i4;:; "on i • -m7 
920,8 66,3 1 798,0 co 
O) 
0) 
ia 
•2 
CD 
> 
(8) 
2£ 
•:0>*: 
" sö1&' 
- *tÉ: 
• :o**: 
••••-&* 
" . ï®|: 
.; W$. 
•".. i^i' 
:." ;7i'.'' 
i9i;é 
''M: 
: lis*. 
•'• '.:$$. 
:•.•: 13^1':. 
: :2». 
•• :.:«:• 
' '0^1-. 
. . .$0 . . ::4|5:; 
m ••- \W 
: *BÉ:" 
Ii§: 
• .8^': 
• :::^7: 
-: 1'S,4' 
'•.:.: iiif' 
•'::: :s^-: 
m 1 2Sjt' 
•• '7*' 
: "l:,! : 
85,2 
'.: 2SÏ4' 
0.9 
Oil 
m mm\ 
0,4 
' M# 
'1*: 
i 74;Q' 
öii - fi3: 
; :.- -w. •: '3i;i' 
i.'. ii,s 
:., '4;t 
0,1 
'...- :8,2' 
16,1 
: ••?#: 
•• m"' 
3,1 
0;f 
1003,3 
• '4if. 
1Ö0ÖÏ0 
'•1*9 
1 009,9 B. Programmeerbare steun (Indlcat. 
programma's ACS en andere steun) 
ë 
O) 
'Ï 
^2 
(9) 
101,1 
4,i 
4is'::, 
:.; ' iiö':' 
•:; .i,!';:-
8iïS:: 
" •«ü-/ 
:"•• m&< 
•"ii'ó8i,:: 
"' MM,S-
::: 'ÜÜ:: 
slii i'':"'2l^'":-. 
."^•.'41®.:::: 
'.•' 82PÏÏ 
'•• 1«Éi 
• : : Wn 
'...ito^i 
ii-2iili 
1 :2^9:; 
•,'i2i:i::;. 
; : #,S' 
!-:, il-. ii«: 
;."i3iSi 
'.'.':• i&:--
•'•••• m%\ 
:i..;.4ii.i 
:::.i3li.::: ••::.:•: :%Mï 
4iiii 
;•••• «.; 
:-i2i»i 
.'• iitt; 
.;• :1.37ïÖ:-:'; 
<•• Mi:-' 
'"•- 'ilïS-
•:'::iië«<Ji 
-• '1«P.;: 
••• 2i'3i§:::' 
. 3i,É- '• 
i WÏB.'.-
3ÏS-: 
w: ' fiÖ;' 
-.-is;:; i -WÈ&'\ 
-"" .'tt::: «BM5i 
i'; .11®;:: 
;"HHÖ1 
'• i«lé.' 
:.;•• 24ö.: 
,-.".aui:s.; 
>:-M7i^:i 
•;Ï siöi 
•:':•':'<tê&--
ii '.i®:; 
•:"'.-Hé*; 
iv .'ij®-
•": 121^0::-
•'•':6W;: 
W; 
• " i6i#; 
:." '92W-. 
••• 71®::: 
^.•tal»:-: 
,!i:Pij;;8:::: 
•i'i-öatui 
":"•' 73,5: 
5 093,5 Financieringsbesluiten 
CD 
Tl 
n 
co 
(10) 
.sa*2-{' 
''. ®;i:J' 
• 't^ 
• ' .. 0$f* 
. .. 3ii:.; 
. 6ii7i 
••• l1Ip: 
: mm . 4iii 
f". ::44li:::: 
:: . ::2®,|| 
•::r;ttï 
i*:-2ilï: 
::" ;i2itï 
• :•; 4Hê: 
•:.." ..134il. 
:•:.-,;'. §P-
'::1:4|9K 
: ,-i^pï 
-.:.";3^tï-,'•, :4p-:::: 
•-'^l-'; 
- ••'. ÉÊm. 
:'-'il-"' •; -:1:f*l:.B 
xi-mm -• ::l®ii'ï 
r..'iii: 
'•• ^Éi 
'....::22#i 
mm : •.:67il 
" •'•• :iil3::-: 
y,ï*m--: ;$MK: 
:.'. «*•:; 
• .mtx 
:.'::ÖI 
•• •• Sïi-
: ' :..53i;:; 
: öi:.:; 
•• ii»cr 
••• 4^8-: 
: -.«üêi 
• 1:#5 
: • :''23f:: 
:. i'iiaiip 
-23ii-: 
":-:. T^É'1 
i. ;*;i:':: 
''.aoj'-
;:. mêév 
• slis 
i»#; 
' ' %$\ ""••;®t*-
'.: :üïi 
7**» 
- :3|t • 
..-:§,#.:.: 
':' •••SÉË™ 
•.'• .i':37P; 
:..^:| 
ii;**il*(' 
;::';'M2;4;;:i 
':tmt&>, 
'."." %: 
2 483,8 31 
co •• 
(11) 
'... ••'SK 
; È'lll 
: i-iiil 
;;.'•:•. >WiM 
-••'^®ll 
l;.:::2|iï 
•'EXiji0E 
'É-'MÊ. 
-i'':;i®|iï :-'.-'lp| 
"/"•••lil"'. 
->: :::illï ;-::-;iiïi«. 
::31lifi: 
: --IIP:;-'"'xWli 
'• --';'Ssit 
; :-:i:liI;-/••••llp;;: 
;"':W-
;"--l::l|i;: 
i: .;-ili; 
':":• lil:; 
•••;^i^ 
. iiiüï :i"' •'• :;ilif sul 
-'; '';ii|il 
'•'•^.ÉlÉ 
380,3 « + 
(12) 
:ölÖS 
.:l:«ill 
*11ÉÉ .^üii :.:-::MII ::':!lliil •.•3?.^Ü>| 
•ifiBi 
.•-•aiiii 
;:!::liip| 
:::fiiill ftl^P Kailli iiiiifï ::::ïlliil 
•ifiillt 
éÜt 
,;:;-:.|5:|||||: jsiiiiii: 
.•hllill 
;>*iiÜ ;s::iiii!; 
Ilüffi 
!:lliil :;:.;;:Kïli:i MW ;'::iiMii ::'lliil ::i::iisiii ;.i;:iiip!:: ^ÜJÜ 
:-;:::i:lilB 
•ÏÜÜÉÉ 
ai^pi •::.|;.:.:i:||p;::; 
^.ïïaKi »:-Mili •:.;Blii| 
^ï-ij^ii 
'::-::-i|ll: 
/-..jflpi:.: 
:'-::;ili®l 
•-.aaiiSi 
:;.!:iiiii :.:ï:i::;iii 
.,'i:.:liiil::: 
::i;:Iiiil: 
mims mmm 
ii;;il|lP 
::iaiipi ;.iilili iMiiil! Si^ül :a:i:iiiï 
sïiisilfl 
-:il:l|ll 
ïlllil 
::-:Ililil itSiilis ':-i:liili illilil 
2 833,2 
i:liïll 
iiiiii: 
•::'llilP:| 
2 864,1 c 
Si 
.£ 
1 
XI 
B 
JE o 
1 
(13) 
t$9ÈÊË 
|.:i::illl lliiill Kiiifit ll;lllil llllilil 
l;Il!iil :ll::lii|ll mtÊm lïliiill |:l:«i|lf 
iiiiiii l-ft ailBïil: BSÉIÉI 
iiasiii siiiiii 
:;;illiiil 
!:IIIMI siiipi WSÊWÊ 
WMam saiipi Bffinipi iiiilfii 
iSïlliil 
lllliil iiiiiii iaiiiiii Hiiipi iiiDK 
11:1111 
IBSÜ iillllll 
iMSijii 
::t.:.:lliil Iillipl ïiiliftll Rlipl illllii ilÜi 
Ji'iïipl 
fasiiii:! iiipi i:;::a::lili taaiïiiii 
If^ïllil Br:illpl 
liilli 
11:1111 ft?ï:i:iliil 
liiliillli iiPiiiili ilIïlÉI 
W:M€iÊm 
!B::lliiil 
ISSillll 
IIII21P1 iiïiiii iiïlipl 
I;|:lliii: 
lllliil lllliil 
INI liilli 
266,6 
IIBI 
267,1 Totpal 
(A + B) 
O) Financier 
besluiten 
(7) + (12 
(14) 
65,4 
0,2 
5,9 
1.5 
8,1 
94,1 
25,3 
61,4 
94,2 
134,9 
20,5 
75,9 
17,1 
62,3 
209,7 
14,7 
8,7 
298,4 
7,2 
19,2 
35,1 
70,2 
7,3 
148,2 
35,9 
8,6 
17,7 
42,7 
166,0 
3,0 
43,3 
27,7 
112,3 
117,7 
107,8 
37,4 
91,6 
162,3 
149,6 
178,3 
116,0 
79,3 
1,5 
7,7 
6,9 
9,6 
240,8 
1,8 
33,3 
38,4 
37,2 
189,2 
1,4 
32,2 
170,8 
90,3 
45,9 
4,5 
0,7 
0,9 
95,7 
20,8 
12,7 
130,4 
64,3 
49,6 
4 269,3 
375,3 
4 644,6 
17,5 
4 662,1 CD 
O) 
c3 
-O ^ 
1+ Is 
(15) 
6,8 
0,2 
0,1 
0,4 
14,6 
1.8 
8,3 
14,5 
21,8 
0,1 
23,0 
8,0 
0,1 
191,7 
0,4 
4,4 
116,8 
0,6 
5,8 
15,8 
7,6 
4,7 
1.5 
4,6 
4,6 
1,0 
1,9 
51,4 
2,5 
10,6 
0,6 
13,7 
37,4 
16,9 
6,8 
5,0 
48,0 
8,6 
1,1 
86,9 
27,3 
0,9 
0,6 
0,4 
2,4 
133,3 
0,4 
2,2 
29,8 
2,0 
97,2 
0,2 
2,7 
22,0 
42,7 
14,7 
4,1 
0,0 
0,2 
29,7 
17,1 
7,9 
9,5 
8,6 
4,6 
1 211,1 
63,5 
1 274,6 
2,4 
1 277,0 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 235 
§ 25. Het 6e EOF: Steun, naar economische sector en naar ontvangend land 
(Situatie per 31.12.1988) 
(Mio ECU) 
Ontvangend land 
(1) 
Steun aan ACS-landen 
1. Naar land: 
Angola 
Antigua and Barbuda 
Bahamas 
Barbados 
Belize 
Bénin 
Botswana 
Burkina Faso 
Burundi 
Cameroun 
Cape Verde 
Centrafrique 
Comores 
Congo 
Cöte-d'lvoire 
Djibouti 
Dominica 
Ethiopia 
Fiji 
Gabon 
Gambia 
Ghana 
Grenada 
Guinee 
Guinée-Bissau 
Guinee equatoriale 
Guyana 
Jamaica 
Kenya 
Kiribati 
Lesotho 
Liberia 
Madagascar 
Malawi 
Mali 
Maurice 
Mauritanië 
Mozambique 
Niger 
Nigeria 
Papua New Guinea 
Rwanda 
Saint Christopher and Nevis 
Saint Lucia 
Saint Vincent and the Grenadines 
S4o Tomé & Principe 
Senegal 
Seychelles 
Sierra Leone 
Solomon Islands 
Somalia 
Sudan 
Suriname 
Swaziland 
Tanzania 
Tchad 
Tonga 
Trinidad and Tobago 
Tuvalu 
Uganda 
Vanuatu 
Western Samoa 
Zambia 
Zimbabwe 
Totaal ACS-landen 
II. Regionale projecten 
Totaal ACS (1 + II) 
III. LGO 
Totaal 6e EOF Financieringsbesluiten 
c 
© 
> Q 
(2) 
W^n 
iiïiWi. 
jjjimj 'aJIÊXA 
JJiliW^ii 
l^giim 
'jiÈ':::0ii 
<SI;;Ö:;: 
JAAmj 
=ii:i ÉPH 
lllllij;::; 
|llli|l:|:;:' 
lliff® 
Jlliii 
;;:;:;:::!'||| ;:•::: 
Ï3i3t|§3§ 
smmMS 
333ÉI§§1 
|33l3ip3 
marnm 
ffW%ê>ïï 
aiPlt!-
K5i3.4s3 
jiii-wa 
m$m:^:.j: 
•MiMmi 
smm^ ijjAl$M 
wwê0& 
MêÊêÊÊ 
lïllll 
;»fsSc;'-*^-fji 
MË'MÈ 
Paiief: 
lïlli^ 
llliwf 
WÊÈÊê 
Illllli 
lIPÉt. 
Ï8IIÉ23 
348,9 
Industriali­
satie, energie 
en mijnbouw 
(3) 
ijjMj 
514,1:'-: 
•-:r-j$;/ 
:;./H;:-1#r 
'C^'ÉÉM-
v;:>:*MT. 
w$é-~ 
JJitMJ 
:»mm:-: 
• ïmmn 
w»ma 
•mwtA 
::ll2i>0>-:;.'. 
^:|1M*ÏP3' 
3llliii:3; 
'•ssmm 
lïïlifrJ: 
illlli'l 
WKS^i i:|:i:1i^| 
m'-M^i 
vssÈms WÈÊÊÊM 
WÊIÊ0B 
sismm 
A zmwï AAjmmi 
JA::Am&A 
JAA^A 
33333ll3f 
Wïimi >AA:§m 
m¥im 
^A&A 
!;:::!«;?'iiïi::ï 
wAAmj 
33lt3ffi3 
AAMm:: rmmm-::: 
jmjmA 
uisüfó IM$WÊ% 
«''SvÊ&A 
'::YS--Mk'A 
iisiiiii 3153111 
WSiWJ 
':um'im «BtiSpB 
-AJêÉÊi 
ilSffiCi 
llllllll 
iJÜH::! 
lïfllll: 
561,5 É.£ os 
« 2 
_l o. 
(4) 
:'"aSÉ:;: 
:; .^3;: 
SS&; -. 
ÏMïèÈ$è' 
-MIHÉÜ^ 
13 ^ll.. 
335^35 ;B|::;::lQ;tB 
•=S:È;;3l|ai;>: 
SB2i*5: 
5Jp$f|I 
: 3941115 
•^!5Jy»M 
5ö«É5 
jiilirtEi 
lïlillill 
BftllilS 
31ïiltg 
liltilii 
lliillï :5ïi:ii3; ri/Jiliïï 
5=5 Wr 
^tffMm 
\AAM$A 
liiltlf. 
fcïÏ4ll§ 
miSÊÊm 
m:smm:: hmM^ÉÊ: 
ïmmm^ 
55iii;ir: 
-amm^ :5g§ii5 nKfir »*;: 
AM:ÉM-: 
5L:5JÜ^ 
SI:-Ï*ÖK: 
;r:;;i-:ii;&i:-: 
ÏS;;^: 
^;fi5' 
?m«m^ 
;III:IIE 
;:;ï:;'^I^IS: 
5f5j|te 
^üü iftillK 
51*11115 
;:;::-*:::;;. 
^•i';:::i.'•':•*:: 
5s.-SiÉ5 
mmm^ 
;:lltïil:!; 
5llili5 5I«ÉÉP* 
3111111 
:J|flllll 
5j|pli: 
lllpi 
fllllii 
1 704,1 O 0 
(5) 
5:, ':iwi:. 
:;;::l:.,.,;0|2,;:. 
•&:#;!• ;^;;;.-
flBJÖ^ur 
015:1*1 
|535iiSjè!!1 
lillPÏÏ 
llliliêl: isiiliift 
llBllpg 
11111111 
llllllpl 
iiamsii; :|||||i|l 
•llliii IIlIIIliB 
llllllïl 
•illlBi 
•tiitss 
mw$m ::::55:lsf:|:: 
•3ms]: 
¥êWm0$: 
tsf:mm> 
!::i;:l:liiï:? 
msMm^ 
lillili;; 
SSÜI^ MÏ-iÖlÉ;.; 
IKIIW:-: 
fBÊ0::':, 
l::i:|::lP: 
::'::;*#":- • 
SS3ÜII 
§^M$ïi 
ïlII$W; 
j:f'^:Èipi 
s:::;::::;.;:|ii::;| 
lltlill! 
ISllPlI 
|;:|||:|^||; ilï'ilf^'i'ï 
::Slilill 
liï:iiil lillllilf 
llll|||||B 
IlïSiilll 
iiiiK=) 
||||ii';j 
fflfllll 
640,0 c 
<D 
•S2. o> 
¥.S 
|l 
fa O o 
(6) 
Wam •• 
:B'ims-
••«Ii::8|S:/ 
ÏP8ÜÉB 
^R:lW--,.i 
llllliil 
lillili^ lllïiis' 
ttlllliffl: 
liliïipi::: 
|||||||;|; 
illillli:: 
lllllii 
;3M':I#N •:•:•;.';-lil;.:..: 
'llJiP"!: 
'tlSËI 
^f-ï^t' BKiiÜNÜ^' 
IPIWii 
ti-|:s||o> 
::;i;'--:;|;;*p-;; 
;;Ilïlil;' 
::Jïflöi:.:: 
:|ili|::::: 
lillllilf: 
ï^flllir i'ilitt|:li:;''; 
.l^Sï-iPv 
llllil:::: 
?l:ü^p:;: 
*• I.I1I::: 
::ii:lll8.':::H 
;||;ïï||i;:i; 
llllilll; 
|t|||l:;| 
;il|llll';ïï 
llllllll 
121,8 X) 
"55 c •o c o _ N P> "> O OH 
(7) 
•" ! 20.1; 
•r:'-;,'-:- >0j'-
!.:B; :3* 
3S.1:W' 
ïlf;l*ll: 
ftl-iW 
lil!*:; 
Mï: ISü-::-
•=:;;;ï,i^i-;= 
tm Wfr. 
WÏ&&" rWj -;K 
.: •:::'*-
Jli- H^'-:' 
>f:;/m: 
;*'^'=éjB 
;;J,3;:: :.:itó 
3.5; :©; 
'f!i:^l|': 
<:?3Ï:;":-;-4^ 
Biii?. J*"" 
!!'•: ^:::" 
Sll:pi' 
ïl;;:l*^' 
l!li?fè 
Ii:;ïp|S 
liil;i^J':i 
71,6 
Waterwerken 
en stedelijke 
ontwikkeling 
(8) 
0,0 
1,8 
6,6 
0,7 
9,& 
.••2Ö;2 ; 
10iÓ 
10,3 
0,4 
':'-S»? • 
: :.8,7i 
,,;..: f,r '••:.- 34 ;" 
0Ï1 
":•:..;;.. Ö^7.:.: 
:.:: ftö 
3: 1.6 
.-^-" 
-• W-: 
'•••. m 
: 2*3' 
•.; : 0*2 
:-': :"*" : 
[ r: 4,0 
f'3: 2,5:. 
3#:-
ffe. i — 
3;||C0,7. 
Ml:;"-~':. 
103,7 
Handelsbe­
vordering, 
toerisme 
(9) 
W 
o,s .• -0,3 " 
: 3'W:.; 
- 'i; «3; 
:3tt3 
' :33I»S-' 
-••*;•$#:•••: 
••.•:•: 'Ïaj03 
.: :"::<3ê:= 
.::: 'W; " 
^•:i.# :;•: 
.:: :i&|33 
";": :33;:Oi33:3 
•3; ••J:ó^:l3 
3:::3ftf-
:;:-:59,ö;';; 
:3 "Sj&-3 
:;:ÖÜ 
•;!:'Öii:: 
'v :.;• W ! 
.;ï -ro,:!:;. 
":-%m:^ 
;•:; |M;3 
•'':-3::o,o3::.; 
;•:*:•: :-:.;*r-r.;ï 
=' ' f1*,3:::.' 
;.: 334*^--:: 
'.\Jwjï":: 
•••;3:;É|4r; 
3;3w::;: 
:":.:i|:: 
57,9 
Bijzondere 
steun, spoed-
hulp (1) 
(10) 
" %t; 
'•:.'3|ti3: 
'=<li:-: •"•• •••#KI 
: ;-^|| 
;\3:/-ill) 
3 3:;;||| 
- ;: ;-3€pi|3! 
.; ;;:2iii 
;33;-lül 
•: ''''Hl 
33:3;:(ïi3s; 
;'.'"::.3:iÜ 
;::.:-;ï|i; 
:.:-.::3'33*3: 
™^É|; 
i;ii3i«il; =:s.^:;-::i||i; 
;¥;: visite; 
sas^i 
?B:'-^^ .;••;:;.. 16^;^ 
•"-;:1^1-< 
:.-,:;^ji:-.;-; 
3::v3M:; 
i'vB :J^';.. 
:.:.:: JslS: 
:;-":":;Jj1.;.;::'; 
•33:3:*vtt$£ 
-::-'. :3fit3--: 
:•; ';:::;i;i'-s; 
;;.- ":m0\ 
:::Si*,f::. 
::.:3;3^3; 
:;;3;r:;;;;i:,2;;: 
•:v::.:--^Aii.;-; 
5 3 JiSfc 
.;v.::3S|^ 
3^;lif; 
•.53lPf: 
3'jlMi 
^vHÜl 
3::3.:IË|1 
;:333'-|fis3 
132,2 m 
x 3> 
iS m Wh 
(11) 
::3|1li|:;3 
Sillli::»;. illili:;;: 
:!!Sllil:3 
iili§:::| 
:iiiltf 
11111131 
illlli:.;:;; 
.illllll 
illïWi:"ï 
111111:3 
fiSll!ll3' 
ilïll|||3: 
:3:3i|r3 
•: :±Wk, 
'M'Mi) 
:jj:j::<mê 
m$m * :-:': WEM 
:MWj§Ê§ 
jm:wm 
^Jiiëêis 
WW$&J£ 
:^f\3ip:ï 
'::j:":j:"#jj 
wijsmj' 
ïïjjj^Bji 
" 'J0Ê%.: 
,;3|;:;36iiS 
:'jJc:Wè 
. mmm v •::;;• :1»i. 
5::r^t 
€m:Jm$>M 
JÊjeWÈ» 
ilfiiil 
3li||iil 
Illllll 
llllllll 
920,4 + 
(12) 
31'liMfi ::=;::öj:;i: 
:•:. ^:ÏÏ0M. 
r:::::::WM 
::n-;":ïi8i,l3;-a 
•1; ::i%ÉN 
S;Ï"'^^I 
c;;Që^Éi 
ï,r*yii 
:;3l:llilll 
5t;aül 
r:J:i;/:jfipB 
i;fe ;Jiii 
V;;:: 'iilliSI 
sHKieipi 
Kr-'siilis 
^SiB^I 
mmm'i 
mfimm 
m -:-m^M 
W::Mm 
M-:WmJi 
mWmii 
mwÊmi 
M'ïÊIÊm 
Wj$&m 
::jmm 
mwmsi 
: :::jm&:-
Miip 
%:zm®m mj'mm 
ifffliiii 
m:êm0m 
fiïlilii 
m:m0ê 
'm::ËÊ&M 
*^mmj 
ittilëy#5 
wtmÊm 
IWWÊ0M 
:f:rÊÊêu\ 
aiwiê* 
>::MÉ!iï 
;iïsiiil 
iWliil:! 
«iiiiis 
::::5::lil?l 
aSËÊÊH: 
;:.s:5iiii 
;;:i:ö;:ifli;i 
;:W;lS8lii 
:4:!Ëi::II|lB:: 
SfiÉÉfc 
Svf.i^i^ 
*s;Hiiiii 
:::l::lliil sïiifiilii 
asiilii 
il'É^i 
:;hfi5:;iiil 
i:.:-: apl 
:-*::yliiiil 
5IÜ1 
::;33:::::iiii 
fl'iiil 
ïl'-illHll 
liiill 
illllll 
4 662,1 "O O» — c 
(8 = 
o % t- x> 
(13) 
lÊÊÊi" 
WJ:iê£'<: 
m::m$:j 
mmm.: mïM$k/:i 
mjËêm 
'srima 
vmmmi Kj-mmi 
mB:JÊÊj 
:m::M0::: 
mtmmj 
w^imiia 
W:gm0:: 
m&Mfë-J: 
marnes ;i:ï||i|i:::.: 
«mwm:« m--:mÊ$:/j. 
'mojWmè 
'mSÊjï 
swmm 
Ï3:lli3" w «ipv-
flii^;.-§mmm^ 
mtêjm? 
m-Mm 
m^:mm 
isaiöliM 
ii«ïli!.: 
liflliif-" 
mvm$ÊA 
MJBËëBA 
lilBIËpa 
w&m&A 
WmWmA 
WA':<m0S. 
]§Ëimm 
msm$:s 
WWAMM--
liiill :=:::i::flte81;; 
iiiiMis: 
ïlEBiii--; 
:|illiili^:: 
;1333ÉI-:3 
IH-^SK: 
IBHIÉliR 
WmÊt$£\ 
Il:;:;'ia#:i 
::a;E.'*ii:-:-:: 
ill'-^Ü-i lilllÉïif. • 
lli:siip;ë. 
iiiiiilii:;'-
llllllgl: 
IllialÉisv: ait;ltt-:? 
;ffi-:i:;;iifii:::::: i:;i;:li;ii< 
::f f:iii:C: 
l*::;tflilji:: 
K3U:lWi:; 
||l||||33 
111111;:;;; 
HSP! 
||||11|3:: 
1277,0 
(1) De verschillen met § 24, kolom 4 vallen te verklaren doordat, voor enkele landen, de projecten anders werden geanalyseerd. 
236 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
§ 26. Het 5e en 6e EOF: Besteding van de steun, naar economische sector (situatie per 31. 12. 1988) 
Financieringsbesluiten en betalingen naar economische sector 
I 103,7 | 
I 4,6 I 57,9 
25,4 132,2 
51,3 920,4 
856,5 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 237 
§ 27. De zes EOF's: Beloop van de betalingen per jaar (1960-1988) 
Mio ECU 
1200 
1 100 
1000 
900 -
800 
700 
600 
500 
400 
300 
200 
100 Verklaring: 
IHI 6eEOF 
5* EOF 
4eEOF 
^| 3° EOF 
2e EOF 
1eEOF 
1960/ 
61 62 66 67 68 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 
1«EOF 
2» EOF 
3eEOF 
4« EOF 
5eEOF 
6«EOF 19,2 53,3 65,3 83,4 84,8 
21,9 76,7 
31,6 61,7 
42,9 38,6 
67,9 25,6 
89,4 16,1 
129,5 11,4 10,1 
120,5 78,6 9,9 
49,4 
98,5 5, 
25,9| 
140,i 2,4 
23,3 
,7 6182 2.9 
17,2 
131,0 
97,5 0,8 
7,9 
66,0 0,6 
16,3 
79,8 
148,0 326,31423,4)459 0,4 
4,1 
37,4 0,3 
2,5 
19,8 
3 0,4 
0,9 
20,7 
445.8 305,51285,2 
195.9 330,1 0,4 
11,2 0,1 
14,3 0,1 
8,2 
185,2 6,0 
105,7 3,6 
108, 2,2 
70,2 
419,21509,51586,31617,9 412,9 
116,7 352,6 38,4 
350,2 
807,7 569,4 
730,4 
887,3 
2 999,0 
3 422,0 
1277,0 
19,2 53,3 65,3 83,4106,7108,3104,6106,5115,0145,6154,4131,5157,8172,0208,4 248,6244,7 401,0465,3481,9663,7647,2 718,8 703,0698,0846,7 837,9 1196,3 9885,1 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 239 
Antwoorden van de Instellingen op de opmerkingen 
van de Rekenkamer betreffende het begrotingsjaar 1988 
EERSTE DEEL 
Algemene begroting van de Europese Gemeenschappen 
HOOFDSTUK 1 
ALGEMENE OPMERKINGEN 
ANTWOORDEN VAN DE COMMISSIE 
VOORAFGAANDE OPMERKINGEN 
In het verslag worden opmerkingen gemaakt over en 
wordt kritiek geuit op de wijze waarop de Instellingen van 
de Gemeenschap de begroting 1988 hebben uitgevoerd. 
De Commissie wenst er echter de aandacht op te vestigen 
dat 1988 ook het jaar was waarin een belangrijke 
hervorming van de communautaire financiën heeft 
plaatsgevonden. Deze hervorming, waartoe de Europese 
Raad in zijn zitting van 11-13 februari heeft besloten, is 
het resultaat van de pogingen die de Commissie jarenlang 
in het werk heeft gesteld om weer te komen tot een stelsel 
waarbij minder buitengewone besluiten worden genomen 
en waarin meer plaats is voor een goed begrotingsbeheer. 
Deze veelomvattende hervorming zou vermoedelijk niet 
hebben plaatsgevonden als de Commissie niet voortdu­
rend had aangedrongen op de vaststelling van specifieke 
regels die de begrotingsdiscipline versterken en meer 
mogelijkheden bieden om de uitvoering van de begroting 
in de hand te houden. 
Het gaat om de volgende wijzigingen: 
Het besluit over de eigen middelen waarborgt de 
Gemeenschap eindelijk een periode van zekerheid wat de financiering van het communautaire beleid betreft. 
Aldus is een einde gemaakt aan de kunstgrepen die 
soms nodig waren om onontkoombare uitgaven te 
kunnen doen. Dank zij het interinstitutionele ak­
koord en de financiële prognoses konden in de 
verschillende beleidssectoren van de Gemeenschap 
uitgavenplafonds worden vastgesteld voor een perio­
de van vijfjaar (1988-1992). Deze plafonds kunnen 
slechts worden verhoogd volgens nauwkeurig 
omschreven procedures waarbij de instemming is 
vereist van zowel de Commissie als het Parlement en 
de Raad. 
Er is besloten tot een hervorming van de Struc­
tuurfondsen om deze Fondsen efficiënter te maken en 
om de wijze van uitvoering van de betrokken 
maatregelen te rationaliseren. Het ging er vooral om 
ervoor te zorgen dat in het kader van de verschillende 
Fondsen dezelfde doelstellingen worden nagestreefd, 
dat overlappingen worden voorkomen en dat de 
nodige middelen kunnen worden gegarandeerd voor 
de structurele aanpassing van de armste gebieden in 
de Gemeenschap. Een en ander kan worden bereikt 
240 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
door de Structuurfondsen te beheren volgens metho­
den die een vorm van „partnerschap" behelzen. Dit 
houdt in dat de Commissie samen met de Lid-Staten 
plannen voor communautaire bijstandsverlening 
opstelt, en dat de Lid-Staten worden belast met de 
uitvoering van de programma's die in kader van deze 
bijstandsverlening worden vastgesteld. De Lid-Staten 
moeten doeltreffende nationale controleregelingen 
uitwerken om ervoor te zorgen dat de door de 
Gemeenschap gefinancierde maatregelen worden 
uitgevoerd op een wijze die aan het gestelde doel 
beantwoordt. 
Voorts dient zowel vóór als na de uitvoering van de 
verschillende maatregelen een evaluatie plaats te vinden. 
In de besluiten over de werkzaamheden waarvoor 
bijstand wordt verleend, moet worden aangegeven op 
welke onderdelen de evaluatie betrekking zal hebben. Bij 
deze evaluatie dient er ook rekening mee te worden 
gehouden welke economische effecten de uitvoering van 
de plannen voor communautaire bijstandsverlening in de 
betrokken regio's zal hebben. 
Er zijn tevens gemeenschappelijke voorschriften en 
procedures vastgesteld met betrekking tot de betalings­
verplichtingen, de betalingen en de controles. Dit moet 
het mogelijk maken de voor de Fondsen bestemde 
middelen efficiënt te beheren en daarbij ook voor de 
nodige coördinatie te zorgen. 
— De Commissie heeft altijd volgehouden dat het niet 
mogelijk was de totale beschikbare begrotings­
middelen te verhogen en de omvang van de Fondsen 
te verdubbelen zonder tegelijk nauwkeurige voor­
schriften vast te stellen voor een doeltreffende 
begrotingsdiscipline. Zij is van mening dat — met 
behulp van de vastgestelde regelingen inzake een 
„guideline" voor de landbouw, een alarmsysteem en 
landbouwstabilisatiemechanismen — de ontwikke­
ling van de landbouwuitgaven eindelijk in de hand 
moet kunnen worden gehouden. 
— De begrotingsdiscipline geldt ook buiten de land­
bouwsector. Verscheidene bepalingen in het Finan­
cieel Reglement zijn immers gewijzigd om meer 
nadruk te leggen op het eenjarige karakter van de 
begroting. Zo geldt voor de gesplitste kredieten dat 
vastleggings- en betalingskredieten die aan het einde 
van het begrotingsjaar niet zijn gebruikt, in beginsel 
worden geannuleerd en slechts kunnen worden 
overgedragen indien zij voldoen aan de criteria die in 
het Financieel Reglement zijn vastgesteld. Hetzelfde 
is het geval met vastleggingskredieten die beschikbaar 
komen doordat de desbetreffende betalingsver­
plichtingen in een later begrotingsjaar dan dat waarin 
deze kredieten op de begroting zijn opgevoerd, 
worden geannuleerd omdat het betrokken project 
niet doorgaat. Ook dergelijke kredieten kunnen 
slechts opnieuw worden opgevoerd wanneer aan 
duidelijk omschreven voorwaarden is voldaan. Als 
bewijs voor de draagwijdte van deze maatregel kan 
worden vermeld dat eind 1988 de volgende bedragen 
zijn geannuleerd: 701,7 miljoen ecu aan niet-her-
boekte vastleggingskredieten en 819,9 miljoen ecu 
aan betalingskredieten. 
— Voorts heeft de Commissie in het interinstitutionele 
akkoord toegezegd dat zij bij de opneming van 
kredieten in haar voorontwerp van begroting nauw­lettend zal onderzoeken of in het betrokken jaar een 
doelmatige besteding van de gevraagde kredieten 
mogelijk is. De vastleggingskredieten en de betalings­
kredieten moeten eindelijk in een passende ver­
houding tot elkaar staan. 
— Ook op het gebied van de eigen middelen is er sprake 
van een positieve ontwikkeling. Dank zij de Ver­
ordeningen nrs. 1552 en 1553/89 zijn de controlemo­
gelijkheden voor de Commissie aanzienlijk uitge­
breid. Wat douanerechten en landbouwheffingen 
betreft, kan de Commissie nu autonome controles in 
de Lid-Staten verrichten. Vroeger kon zij slechts 
deelnemen aan controles die te zamen met de 
betrokken instellingen van de Lid-Staten werden 
uitgevoerd. 
Voorts moeten de Lid-Staten de Commissie regelmatig 
mededelen welke resultaten hun controles hebben 
opgeleverd en welke leemten zij in hun controlesystemen 
hebben geconstateerd. Wat de belasting op de toegevoeg­
de waarde betreft, is bepaald dat de Commissie in kennis 
moet worden gesteld van de wijze waarop de controlesys­
temen van de Lid-Staten functioneren, en van de 
resultaten die ermee worden behaald. In de regeling staat 
voorts dat de Commissie in samenwerking met elke Lid­
staat bekijkt of deze systemen efficiënt zijn en hoe zij 
eventueel kunnen worden verbeterd. 
— De Commissie heeft zeer belangrijke maatregelen ter 
bestrijding van fraude goedgekeurd. Er is een centrale 
eenheid in het leven geroepen om de activiteiten van 
de verschillende diensten op dit gebied te coördineren. 
Het opgestelde werkprogramma bevat onder meer de 
volgende maatregelen: vereenvoudiging van de 
geldende bepalingen (vooral in de landbouwsector); 
harmonisatie van de controlevoorschriften in de 
landbouwsector; opneming van sancties in de ver­
ordeningen voor de onderscheiden sectoren; onder­
zoek in samenwerking met de Lid-Staten van hun 
controlesystemen en uitwerking van regelingen 
waarmee fraude kan worden voorkomen; ontwikke­
ling van nieuwe controlemethoden die beter aan 
plaatselijke omstandigheden zijn aangepast; toezicht 
op de toepassing van de bestaande voorschriften; 
verbetering van de uitwisseling van informatie tussen 
de Commissie en de Lid-Staten; onderzoek naar de 
mogelijkheden om de Lid-Staten door middel van 
financiële stimulansen te interesseren voor een 
intensievere bestrijding van fraude en uitwerking van 
een juridische regeling om de financële belangen van 
de Gemeenschap te beschermen. Het hoofddoel van 
dit programma is met praktische oplossingen te 
komen en zoveel mogelijk de medewerking van de 
Lid-Staten te verkrijgen. 
De eerste maatregelen om uitvoering te geven aan deze 
voornemens zijn reeds genomen. Het betreft bij voorbeeld 
de vereenvoudiging van regelingen. 
— Tenslotte zal door de wijzigingen die binnenkort in 
het Financieel Reglement worden aangebracht, het 
begrotingsbeheer nog verder kunnen worden ver­
beterd. Er zal met name meer gebruik worden 
gemaakt van analyses van de kosteneffectiviteit of de 
kosten/baten-verhouding. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 241 
De Commissie is ervan overtuigd dat zij door de 
aangevatte hervorming alles bij elkaar zal beschikken 
over een instrumentarium waarmee zij beter kan voldoen 
aan de eisen die voor een goed begrotingsbeheer worden 
gesteld. 
FINANCIËLE SITUATIE VAN DE 
GEMEENSCHAPPEN 
1.1 -1.5. De Rekenkamer heeft het saldo dat de 
rekeningen van de Commissie over 1988 aangeven, aan 
een nader onderzoek onderworpen. De Commissie 
betwist het nut van een dergelijk onderzoek niet. Zij 
beklemtoont dat het saldo over het begrotingsjaar 1988 is 
bepaald overeenkomstig de geldende voorschriften en dat 
het feit dat in 1988 uitgaven uit vorige begrotingsjaren zijn 
geboekt, niet van invloed is geweest op het saldo 
over 1988, zoals door de Rekenkamer wordt toegegeven. 
Dat in 1988 gedane uitgaven niet ten laste van de 
begroting 1988 zijn gebracht, komt enerzijds doordat de 
uitgaven van het EOGFL-Garantie slechts voor elfeneen-
halve maand ten laste van het begrotingsjaar 1988 zijn 
geboekt, aangezien de Europese Raad uitdrukkelijk heeft 
besloten de termijn voor de betaling van de voorschotten 
van de Commissie te verlengen van twee maanden tot 
tweeëneenhalve maand. Hieruit volgt automatisch dat 
voor de landbouw het begrotingsjaar 1988 een over­
gangsjaar is dat slechts elfeneenhalve maand omvat. Het 
betreft anderzijds de vergoeding van de in 1987 en 1988 
door de Lid-Staten gedane uitgaven om overtollige 
botervoorraden weg te werken. Tot verschuiving van deze 
vergoeding is besloten bij Verordening nr. 801/87, die 
betrekking heeft op de afzet van de boteroverschotten in 
openbare opslag. 
De Rekenkamer merkt op dat het overschot aan 
ontvangsten in 1988 niet is gebruikt om door een 
wijziging van Verordening nr. 801/87 deze schulden 
vervroegd af te lossen. De Commissie wijst erop dat er 
inmiddels, door het interinstitutionele akkoord en de 
financiële prognoses, sprake was van een bindende 
programmering van de uitgaven voor de jaren 1988-1992. 
In de financiële prognoses is ervan uitgegaan dat deze 
vergoeding wordt gespreid over vier jaren vanaf 1989, 
zoals in Verordening nr. 801/87 is bepaald. Voor een 
vervroegde aflossing van de betrokken schulden zou een 
herziening van de financiële prognoses nodig zijn geweest. 
De Rekenkamer dringt er nogmaals op aan dat in de 
rekeningen de volgende gegevens over de verplichtingen 
en potentiële lasten van de Gemeenschappen worden 
opgenomen: een nauwkeurige omschrijving van een en 
ander en een tijdschema betreffende de opeisbaarheid. De 
Commissie poogt in deel V van de jaarrekening informa­
tie te verschaffen die zo volledig mogelijk is. Zij wil echter 
voorkomen dat de verschillende soorten van financiële 
informatie met elkaar worden verward, en blijft ervan overtuigd dat in de rekeningen geen andere potentiële 
lasten behoren te worden vermeld dan die welke 
voortvloeien uit betalingsverplichtingen die zijn aange­
gaan ten opzichte van derden. 
Eventuele andere lasten kunnen niet in de rekeningen 
worden vermeld, maar wel in de meerjarige ramingen 
voor de desbetreffende categorieën. Daarom heeft de 
Commissie beslist haar werkwijze van de voorgaande 
jaren op dit punt te wijzigen. Voorts is de Commissie van 
mening dat een tijdschema betreffende de opeisbaarheid 
evenmin thuishoort in rekeningen over een bepaald 
begrotingsjaar, maar deel uitmaakt van de planning van 
de uitgaven. De gevraagde gegevens zullen moeten 
worden verstrekt in het kader van de begroting. 
Wat de voornaamste oorzaken van de onderbesteding 
van kredieten op verschillende begrotingslijnen betreft, 
wordt erop gewezen dat de Commissie de besteding van 
de kredieten op de verschillende gebieden analyseert in de 
kwartaalverslagen over de uitvoering van de begroting. 
Een grondige analyse van deze besteding wordt onder­
nomen in het kader van de „procedure-Notenboom", die 
behelst dat de Commissie het Parlement in oktober van 
elk jaar gedetailleerde rekeningen over de uitvoering van 
de begroting bezorgt. Dit probleem moet door de 
Commissie echter opnieuw worden bezien. 
Tenslotte stelt de Commissie bij de opstelling van haar 
voorontwerp van begroting een uitvoerig onderzoek in 
naar de oorzaken van onderbesteding van de kredieten 
van het voorgaande begrotingsjaar. In het kader van het 
interinstitutioneel akkoord heeft zij de juridische ver­
plichting op zich genomen een dergelijk onderzoek te 
verrichten. 
OPMERKINGEN OVER DE 
DOELTREFFENDHEID VAN HET 
BEGROTINGSBEHEER 
1.6-1.15. De Rekenkamer stelt op veel plaatsen in 
haar verslag problemen aan de orde die verband houden 
met de betrekkingen die de Commissie voor de uitvoering 
van de begroting onderhoudt met de Lid-Staten. Ten 
aanzien van deze betrekkingen geldt het subsidiariteits­
beginsel. 
De taken van de Gemeenschap moeten op het meest 
geschikte niveau worden vervuld. Alleen de wetgevende 
en administratieve bevoegdheden die onontbeerlijk zijn 
voor de goede werking van de Gemeenschap, moeten op 
communautair niveau worden uitgeoefend. Dit subsidia­
riteitsbeginsel is de laatste jaren steeds belangrijker 
geworden, aangezien de activiteiten van de Gemeenschap 
zich zo ontwikkelen dat de uitvoering ervan niet 
uitsluitend aan een centrale instantie kan worden 
toevertrouwd. 
242 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Waar het hier om gaat is trouwens niet zozeer het 
delegeren van communautaire bevoegdheden aan de Lid­
staten, als wel het zo efficiënt mogelijk beheren van een 
systeem waarbij verschillende bevoegdheden bij elkaar 
aansluiten. 
Het subsidiariteitsbeginsel kan op verschillende wijzen 
ten uitvoer worden gelegd. Bij het gemeenschappelijk 
landbouwbeleid zijn bij voorbeeld uitsluitend de Lid­
staten verantwoordelijk voor de toepassing van de 
communautaire voorschriften. Bij de Structuurfondsen 
zal in de toekomst het „partnerschap" een grote rol 
spelen. Op onderzoekgebied zijn er regelingen die 
gewoonlijk met de term „indirecte acties" worden 
aangeduid. Wat de eigen middelen betreft, wordt de 
wetgeving op nationaal niveau vastgesteld. De Lid-Staten 
moeten derhalve in de eerste plaats zelf op de toepassing 
van hun juridische instrumenten en administratieve 
besluiten toezien en ervoor zorgen dat daartoe efficiënte 
controlesystemen worden opgezet. 
De administratieve controleprocedures kunnen zeer 
uiteenlopende vormen aannemen. Op BTW-gebied 
beslist de Lid-Staat bij voorbeeld alleen over zijn 
controlesysteem; hij beperkt zich ertoe de resultaten aan 
de Commissie door te geven. Bij de Structuurfondsen 
wordt de uitvoering gevolgd door comités van toezicht. 
Wat de traditionele eigen middelen betreft, kan de 
Commissie voortaan onafhankelijke controles verrichten 
naast die van de Lid-Staten. Het zou echter nauwelijks 
met het subsidiariteitsbeginsel zijn te verenigen als de 
Commissie door een sterk gecentraliseerde controle 
bevoegdheden zou verkrijgen die haar krachtens het 
communautaire recht niet toekomen. Bij gebrek aan 
ruimere bevoegdheden bestaat de taak van de Commissie 
erin na te gaan of de controlesystemen die in de Lid-
Staten worden toegepast, bij voorbeeld voor de controle 
op de BTW, efficiënt, betrouwbaar en doorzichtig zijn. 
Dit is een delicate onderneming waarvan de resultaten 
nog aanzienlijk kunnen worden verbeterd, zoals de 
Rekenkamer zelf herhaaldelijk heeft opgemerkt. 
Uit het bovenstaande betoog volgt dat een deel van de 
kritische opmerkingen die de Rekenkamer over de 
uitvoering van de Gemeenschapsbegroting heeft ge­
maakt, minder de Commissie dan de Lid-Staten aangaat. 
Beheer van de ontvangsten 
1.6 -1.8. Wat de ontvangsten betreft, stond in de 
begroting voor 1988 dat de eigen middelen zouden 
worden aangevuld met bijdragen van de Lid-Staten, die 
moesten worden gestort krachtens een intergouver­
nementele overeenkomst. Aan het einde van dat jaar 
hadden twee Lid-Staten de voor de toepassing van deze 
overeenkomst benodigde interne procedures nog niet 
voltooid, zodat zij hun bijdrage eerst in 1989 konden 
betalen. De Commissie is het met de Rekenkamer eens dat haar 
controlesysteem voor de eigen middelen voor verbetering 
vatbaar is. De doeltreffendheid van dit systeem hangt 
echter niet alleen af van de controles die de Commissie in 
de Lid-Staten verricht, maar ook van het gebruik dat 
wordt gemaakt van de gegevens die de Lid-Staten haar 
verstrekken. In dit opzicht mag worden verwacht dat 
Verordening nr. 1552/89 zal leiden tot een verbetering 
van de informatiestroom en een betere benutting van de 
uitkomsten van de controles. Voorts onderzoekt de 
Commissie momenteel welke middelen geschikt zouden 
zijn voor een meer systematische follow-up van de 
problemen die bij de controles zijn gebleken, zodat in de 
toekomst selectievere controles kunnen worden verricht. 
Tenslotte behoort het voortaan tot de taak van de 
Commissie om na te gaan of de controlesystemen van de 
Lid-Staten efficiënt zijn. 
Beheersing van de landbouwuitgaven 
1.9-1.12. Bij de controles die de Commissie heeft 
verricht zowel in het kader van de goedkeuring van de 
rekeningen als voor de bestrijding van fraude, heeft zij 
geconstateerd dat op sommige gebieden de controlesys­
temen van de Lid-Staten ontoereikend waren. Zij heeft 
hierop verschillend gereageerd naargelang van de ken­
merken van elke sector: 
— in de sector groenten en fruit zijn in een Lid-Staat 
extra controles verricht, wat tot een beperking van de 
communautaire steun heeft geleid; 
— voor durumtarwe is in 1989 een nieuwe verordening 
vastgesteld die voorziet in specifieke controles en 
sancties. Deze verordening maakt het ook mogelijk 
de toepassing van de regelgeving door de nationale 
overheid van de verschillende landen te harmonise­
ren; 
— in de sector zetmeel tenslotte zullen de controleresul­
taten en de opmerkingen van de Rekenkamer in het 
Comité van Beheer worden besproken voordat 
eventueel verbeteringen worden voorgesteld. 
Deze voorbeelden laten zien dat de Commissie gebruik 
maakt van het gehele scala van instrumenten waarover zij 
beschikt om de controles en de uitvoering van de 
begroting te verbeteren. 
Naar het oordeel van de Commissie kan niet worden 
gezegd dat de procedures voor de goedkeuring van de 
rekeningen niet voldoen aan de eisen die aan een controle 
worden gesteld. De Commissie is zich ervan bewust dat 
deze procedures nog niet geheel bevredigend zijn. Zij wijst 
erop dat zij in 1986 een systeemonderzoek heeft ingesteld 
en dat er verscheidene jaren nodig zijn om de resultaten 
daarvan volledig te kunnen verwerken. Het jaar waarin de 
door de Rekenkamer bestudeerde goedkeuring van de 
rekeningen plaatsvond, was pas het tweede waarin de 
nieuwe controleprocedure werd toegepast. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 243 
Hieruit blijkt duidelijk op welke wijze de Commissie het 
subsidiariteitsbeginsel wil toepassen: overal waar natio­
nale controles worden verricht, moeten de specifieke 
controles van de Commissie worden vervangen door 
systeemanalyses. Wanneer evenwel blijkt dat het contro­
lesysteem van de Lid-Staat ontoereikend is, zullen 
eventueel specifieke controles worden verricht om na te 
gaan of de uit de begroting beschikbaar gestelde bedragen 
niet moeten worden verlaagd. 
De Rekenkamer beweert voorts dat op het gebied van de 
melkquota wijzigingen moesten worden aangebracht als 
gevolg van een gebrekkige regelgeving en dat deze 
wijzigingen zijn ingegeven door opportunistische over­
wegingen. De Commissie wijst erop dat de betrokken 
wijzigingen voortvloeien uit politieke compromissen die 
in de Raad van Ministers zijn gesloten op grond van 
bepaalde marktontwikkelingen en met het oog op 
specifieke problemen bij sommige categorieën van 
producenten. 
Doeltreffendheid van de acties met een 
structureel oogmerk 
1.13-1.15. Op dit gebied heeft de Rekenkamer vier 
punten van kritiek op de Commissie. 
— Er is geen doeltreffend toezicht op de projecten en de 
bijstand is in onvoldoende mate additioneel 
De Commissie is het met de Rekenkamer eens dat het 
toezicht in de sectoren die door de Rekenkamer worden 
genoemd (vooral de specifieke maatregelen van het 
Sociaal Fonds en de infrastructuur voor het vervoer), 
dient te worden verbeterd. Met name om die reden zijn er 
strikte voorschriften inzake toezicht en beoordeling 
opgenomen in de nieuwe regelingen voor de Struc­
tuurfondsen. Er worden bij voorbeeld comités van 
toezicht opgericht en in de beschikkingen van de 
Commissie tot goedkeuring van de betrokken maat­
regelen zullen fysieke en financiële indicatoren voor het 
toezicht worden vastgesteld. Deze indicatoren moeten zo 
zijn opgezet dat zij de stand van de werkzaamheden en de 
voortgang bij het beheer aangeven. 
Wat het additionele karakter van de bijstand betreft, 
worden de gevolgen ondervonden van het feit dat een 
communautair programma op het gebied van het 
vervoersbeleid ontbreekt. Als gevolg hiervan zijn de 
uitgaven van de Commissie voor het merendeel bestemd 
voor de financiering van investeringen waartoe op 
nationaal niveau is besloten. Met betrekking tot de 
bijstand van het Regionaal Fonds voor Industriële 
Investeringen dient in dit verband te worden opgemerkt 
dat de ondernemingen hun investeringsbeslissingen 
gewoonlijk niet op grond van deze bijstand nemen. De 
Commissie heeft zelfbij voortduring op dit feit gewezen. 
Daarom heeft zij erop aangedrongen in de nieuwe 
regelingen voor de Structuurfondsen duidelijk te bepalen dat de kredieten van deze Fondsen moeten leiden tot een 
stijging van het totale bedrag aan overheidssteun of 
daarmee gelijk te stellen hulp dat in de betrokken Lid-
Staat voor structurele doeleinden wordt besteed. 
— De criteria waaraan maatregelen moeten voldoen om 
voor subsidie in aanmerking te komen, zijn niet 
nauwkeurig 
Het is vaak moeilijk om selectiecriteria op te stellen die 
zowel voldoende nauwkeurig als voldoende algemeen zijn 
om in alle individuele situaties te kunnen worden 
gehanteerd. Toch is het mogelijk om zich bij de selectie te 
baseren op een aantal referentiepunten die elk afzonder­
lijk onnauwkeurig kunnen lijken, maar samen een vrij 
nauwkeurig richtsnoer bieden. De Rekenkamer doelt in 
haar kritische opmerkingen onder meer op het criterium 
dat door het Sociaal Fonds te financieren specifieke 
maatregelen een vernieuwend karakter dienen te dragen. 
Een formele omschrijving van wat onder vernieuwend 
karakter moet worden verstaan, heeft de Commissie 
inderdaad niet gegeven, maar zij heeft wel drie hoofdlij­
nen vastgesteld die een beter inzicht in dit criterium 
mogelijk maken: 
— experimenten met nieuwe beroepsbeelden; 
— aanpassing van de structuur voor beroepsopleiding; 
— een andere procedure voor uitbreiding tot specifieke 
beroepscategorieën. 
Bovendien wordt rekening gehouden met de sociaal-
economische ontwikkeling van de betrokken regio. Aldus 
kon worden bevorderd dat vernieuwingen in sterk 
ontwikkelde regio's ook andere regio's ten goede komen. 
Alles bij elkaar heeft de toepassing van de bovenbedoelde 
hoofdlijnen ertoe geleid dat meer dan 50 % van de 
aanvragen niet in aanmerking werd genomen omdat er in 
onvoldoende mate sprake was van een vernieuwend 
karakter. 
— Er wordt steun verleend voor projecten die slecht 
inhaken op de specifieke behoeften van de regio's 
De Rekenkamer is van mening dat de bijstand van het 
Regionaal Fonds voor Industriële Investeringen niet vaak 
een stimulerend effect op de economische bedrijvigheid in 
de betrokken regio heeft gehad. 
De Commissie moet erop wijzen dat deze toestand 
doorgaans het gevolg is van de onvolkomenheden van het 
door de Lid-Staten gevoerde beleid inzake de industriële 
ontwikkeling van de regio's. 
In het kader van het partnerschap zoals dit door de 
hervorming van de Fondsen is ingevoerd, en met 
gebruikmaking van de verschillende vormen van bij­
standsverlening die mogelijk zijn, zal de Commissie 
ernaar streven dat de steun voor industriële ontwikkeling 
nauwer aansluit bij de kenmerken van de betrokken regio 
en sector. 
244 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
— Er is geen meerjarenplan voor de ontwikkeling van de 
vervoersinfrastructuur 
Dat er geen dergelijk plan is, wordt door de Commissie te 
meer betreurd omdat er sinds jaren een desbetreffend 
voorstel van haar bij de Raad ligt. De Commissie heeft 
daarbij voorgesteld de bijstand te concentreren op een 
klein aantal projecten met prioriteit die in het belang van 
de Gemeenschap zijn. Zij wil bovendien dat deze 
projecten stroken met de maatregelen van het Regionaal 
Fonds. 
MOEILIJKHEDEN BIJ HET ONDER 
CONTROLE HOUDEN VAN HET TUSSEN 
DE COMMISSIE EN DE LID-STATEN 
GEDEELDE BEHEER 
Ontoereikendheid van de regelgeving 
1.17-1.18. De Commissie heeft haar fundamentele 
standpunt over dit probleem nader toegelicht in haar 
beschouwingen over de subsidiariteit. Naar haar oordeel 
is de kritiek van de Rekenkamer met betrekking tot de 
heterogene regelgeving van de Gemeenschap op de 
verschillende terreinen van steunverlening en de gevolgen 
hiervan voor de doeltreffendheid van de Commissie bij de 
vervulling van haar centrale rol, wat de grond van de zaak 
betreft ongerechtvaardigd. Enerzijds is de Commissie 
ervan overtuigd dat zij door een doeltreffende follow-up 
van de nationale controlemechanismen kan zorgen voor 
een op gemeenschappelijke leest geschoeide toepassing 
van bepalingen die verschillend zijn geformuleerd; 
anderzijds kan op veel gebieden niet van een centrale rol 
van de Commissie worden gesproken, doch slechts van de 
uitoefening van bevoegdheden die tussen de Commissie 
en de Lid-Staten zijn verdeeld. 
De opmerking dat de voorschriften met betrekking tot het 
EOGFL en de eigen middelen onnauwkeurig, te ingewik­
keld en onvolledig zijn, is slechts ten dele gerechtvaardigd. 
Waar de Commissie de mogelijkheid heeft om iets aan 
dergelijke tekortkomingen te doen, zal zij pogen deze weg 
te nemen door de betrokken bepalingen te verduidelijken. 
Voorbeelden van gevallen waarin dit reeds is gebeurd, zijn 
de Verordeningen nrs. 1552 en 1553/89 voor de eigen 
middelen en 1738/89 (') in de landbouwsector. 
De Rekenkamer is van mening dat een gebrek aan 
coördinatie binnen de Commissie en tussen de Commissie 
en de Lid-Staten de verklaring vormt voor de zwakke 
punten van sommige voorschriften. De Rekenkamer 
verwijst meer in het bijzonder naar de regeling voor de 
ooipremie in de sector schapevlees; nu hebben de diensten 
(') PB L 171 van 20.6.1989. van de Commissie juist op dit gebied de door de Lid-
Staten genomen maatregelen aan een gedetailleerde 
analyse onderworpen. Van de resultaten van dit onder­
zoek wordt gebruik gemaakt bij de opstelling van een 
nieuwe verordening, die wordt uitgewerkt in samen­
werking met de nationale controle-instanties. 
Tekortkomingen in de 
besluitvormingsmechanismen 
1.19. De bewering van de Rekenkamer dat de doeltref­
fendheid van het beheer van de communautaire middelen 
vaak wordt belemmerd door de afwezigheid van duidelij­
ke instructies, is door het algemene karakter ervan sterk 
overdreven. De Rekenkamer baseert deze bewering 
slechts op de volgende drie voorbeelden: 
— wat de eigen middelen betreft, zou er volgens de 
Rekenkamer geen enkel voorschrift zijn met betrek­
king tot de procedure die moet worden gevolgd in 
geval van een meningsverschil tussen de Commissie 
en de Lid-Staten. De Commissie wijst erop dat, 
wanneer een inbreuk op het Gemeenschapsrecht 
nadelige gevolgen heeft voor de inning van eigen 
middelen, zij de betrokken Lid-Staat door middel van 
een brief voor de afroep van stortingen verzoekt het 
betwiste bedrag binnen een bepaalde termijn te 
berekenen en over te maken. Als de betrokken Lid-
Staat geen gevolg geeft aan deze brief, wordt de 
procedure van artikel 169 van het EEG-Verdrag 
ingeleid. 
Is er een verschil van mening over een technische 
aangelegenheid, dan gaat de Commissie pragmatisch 
te werk en poogt zij het probleem op te lossen door er 
met de Lid-Staten over te onderhandelen; 
— dat er geen voorschrift is voor de toepassing van de 
aanvullende verantwoordelijkheid van de Lid-Staten 
in het kader van het Sociaal Fonds, betekent niet dat 
elke verantwoordelijkheid is uitgesloten. Zoals de 
Rekenkamer zelf opmerkt, wordt in dit geval een 
beroep gedaan op de nationale wetgeving; 
— in de regeling voor de toekenning van subsidies voor 
vervoersinfrastructuur staat niet hoe de communau­
taire bijdrage wordt bepaald. Opgemerkt dient te 
worden dat deze onduidelijkheid niet de oorzaak is 
van het feit dat het percentage van de communautaire 
bijdrage varieert. Deze verschillen in percentage 
houden namelijk verband met de bijzondere kenmer­
ken van elk project en met de financiële opzet. 
Bovendien varieert het in aanmerking komende deel 
van de investering en is dit vaak een vrij bescheiden 
bedrag in verhouding tot de totale kosten. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 245 
Tekortkomingen bij de uitvoering van de 
controles op de beheerders 
1.20 - 1.22. De Rekenkamer verwijt de Commissie dat 
deze niet in staat is de met het beheer belaste organen in 
voldoende mate te controleren, omdat hiervoor geen 
regelingen of duidelijke methoden zouden zijn uitge­
werkt. Daarbij wordt ingegaan op de volgende vier 
terreinen: 
Eigen middelen 
De Commissie heeft reeds aangegeven dat het in het 
verleden niet gemakkelijk was de resultaten van de 
controles systematisch te volgen. Verordening 
nr. 1552/89 (douanerechten en heffingen) heeft de 
mogelijkheden hiertoe aanzienlijk verbeterd, bij voor­
beeld door de Lid-Staten ertoe te verplichten de resultaten 
van hun eigen controles aan de Commissie mede te delen 
en tevens een beschrijving van de belangrijkste gevallen 
van fraude en een afzonderlijke opgave van de financiële 
correcties aan de Commissie voor te leggen. Wat de 
belasting op de toegevoegde waarde betreft, staat in de 
nieuwe bepalingen dat aan het Comité voor de BTW 
gedetailleerde informatie over de ontwikkeling van de 
nationale voorschriften wordt verstrekt. In combinatie 
met de verschillende bestaande controles moet dit een 
efficiënter toezicht op het optreden van de Lid-Staten 
mogelijk maken. 
Controle op de zelffinanciering in de sector 
suiker 
De Rekenkamer komt tot de conclusie dat de geldende 
regeling geen toereikende controle op de zelffinanciering 
waarborgt. De Commissie deelt deze mening niet. Voor 
elk verkoopseizoen stelt zij een document op dat alle 
gegevens bevat die nodig worden geacht om te kunnen 
nagaan of het financiële evenwicht is verzekerd. Zij legt 
dit document, dat als grondslag voor de controles op de 
uitgaven dient, aan de Lid-Staten voor. 
Controles op het gebied van de 
vervoersinfrastructuur 
De Rekenkamer betreurt in dit verband dat de Commissie 
slechts een gering aantal controles ter plaatse heeft uitgevoerd en dat de rapporten van de Lid-Staten over de 
stand van de werkzaamheden vaak veel te laat zijn 
ingediend. Het is waar dat de Commissie tot nu toe slechts 
een gering aantal controles heeft verricht, omdat zij zich 
heeft beperkt tot de voltooide projecten. Zij heeft echter 
een werkprogramma opgesteld waarin is bepaald dat de 
voornaamste projecten worden gecontroleerd zodra de 
tussentijdse rapporten zijn ingediend. Voorts is het de 
bedoeling in de bijstandsbeschikkingen te bepalen dat 
jaarlijks verslag moet worden uitgebracht. 
Geen methodische behandeling van de 
verschillende verrichtingen met betrekking tot het 
opnemen van leningen 
Ten aanzien van de tekortkomingen die de Rekenkamer 
aanwijst in het systeem voor de behandeling van de 
verrichtingen op het gebied van opgenomen leningen, 
wijst de Commissie erop dat dit systeem moet zijn 
aangepast aan de wijze van onderhandelen en de 
gebruiken op de financiële markten. Een van de 
hoofdkenmerken van deze markten is dat snel beslis­
singen moeten worden genomen. 
Met inachtneming van deze bijzondere kenmerken is de 
Commissie begonnen met een herziening van de procedu­
res en de interne voorschriften voor de verrichtingen op 
het gebied van opgenomen leningen, zulks met het doel 
gevolg te geven aan de opmerkingen van de Rekenkamer. 
De belangrijkste maatregelen die de Commissie op dit 
gebied wil nemen, worden nader toegelicht in haar 
antwoord op punt 13.20 van het Verslag van de Rekenka­
mer. 
INTERNE CONTROLE 
1.23-1.25. De Rekenkamer heeft de taak van de 
financieel controleur volledig en systematisch bestudeerd. 
Zij komt tot de conclusie dat deze taak ingrijpend moet 
worden gewijzigd. De Commissie deelt de opvatting van 
de Rekenkamer dat meer aandacht aan interne audit 
dient te worden besteed. Zij is het echter niet eens met de 
aanbeveling van de Rekenkamer om de financieel 
controleur nog slechts achteraf te laten nagaan of de 
ordonnateurs een goed financieel beheer hebben gevoerd. 
De Commissie is van mening dat de voortdurende 
controle en de dialoog die nu tussen de financieel 
controleur en de ordonnateurs wordt gevoerd, onver­
vangbaar zijn als garantie voor een goed begrotings-
beheer. Deze aanpak biedt de financieel controleur met 
name de gelegenheid de betrokken diensten van advies te 
dienen. In tegenstelling tot de Rekenkamer is de 
Commissie voorts van mening dat dit geen afbreuk doet 
aan de verantwoordelijkheid van de ordonnateur. 
246 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Bij de besprekingen over de wijziging van de Financiële 
Reglementen is trouwens gebleken dat continue controle 
door de begrotingsautoriteit wordt beschouwd als een 
essentiële garantie voor een goed begrotingsbeheer. 
Daarom acht de Commissie het, met name ook in het licht 
van de bestaande juridische situatie, onmogelijk de 
Rekenkamer op dit punt te volgen. 
CONCLUSIE 
1.26. De Rekenkamer formuleert in haar conclusies 
vier aanbevelingen voor de Commissie. 
De Commissie heeft in dit hoofdstuk reeds haar 
standpunt bepaald ten aanzien van drie van deze 
aanbevelingen (wijziging van de taak van de financieel 
controleur, herziening van de procedure voor de goed­
keuring van de rekeningen van het EOGFL-Garantie, op de Lid-Staten uit te oefenen pressie opdat zij hun 
verplichtingen in het kader van het gedecentraliseerde 
beheer volledig nakomen). 
De vierde aanbeveling is een uitnodiging aan de Commis­
sie om het initiatief te nemen tot een hervorming van de 
regelgeving om de financiële belangen van de Gemeen­
schappen veilig te stellen. Enerzijds acht de Commissie 
het wenselijk met plannen voor een uitbreiding van haar 
controlebevoegdheden in het kader van de eigen middelen 
te wachten totdat de effecten van de nieuwe bepalingen 
van de Verordeningen nrs. 1552/89 en 1553/89 kunnen 
worden beoordeeld. Anderzijds heeft de Commissie in 
haar Programma voor de bestrijding van fraude ten 
nadele van de Gemeenschapsbegroting het voornemen 
kenbaar gemaakt om het ontwerp-verdrag inzake de 
bescherming van de financiële belangen van de Gemeen­
schappen, dat in behandeling is bij de Raad, nieuw leven 
in te blazen. Tenslotte werpt het arrest van het Hof van 
Justitie betreffende Griekse maïs (zaak 68/88) een nieuw 
licht op deze kwestie. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 247 
HOOFDSTUK 2 
Begrotingsuitvoering en financiële administratie 
ANTWOORDEN VAN HET PARLEMENT 
BALANSBOEKHOUDING EN FINANCIËLE BALANS VAN DE GEMEENSCHAPPEN 
Opmerking over de balansboekhouding en de balansen 
2.37. Het Parlement verwijst naar de antwoorden die het in vorige begrotingsjaren over dit onderwerp heeft gegeven en 
herinnert eraan dat de kwijtingsprocedure over het begrotingsjaar 1982 vertraagd is door het beroep (zaak nr. 44/88) (l) 
dat de vroegere boekhouder aanhangig heeft gemaakt bij het Europese Hof van Justitie tegen een besluit van 
18 januari 1988 om disciplinaire maatregelen tegen hem te treffen. Deze zaak is thans aanhangig bij de eerste kamer van 
het Europees Hof. 
(») PBC 89 van 6.4.1988, blz. 11. 
ANTWOORDEN VAN DE RAAD 
BALANSBOEKHOUDING EN FINANCIËLE 
BALANS VAN DE GEMEENSCHAPPEN 
Opmerkingen over het beheer van de 
kasmiddelen met betrekking tot de uitvoering 
van de algemene begroting 
Uitgavenramingen 
2.48. De Raad beijvert zich sinds de controle van de 
Rekenkamer het dekkingspercentage nog verder terug te 
brengen door de valutadatum van de overmaking naar 
bankrekening zoveel mogelijk te laten samenvallen met de 
datum waarop de salarissen en huren worden betaald. De Raad onderstreept, zoals de Rekenkamer in zijn 
opmerkingen heeft vermeld, dat hij zijn dekkings­
percentage reeds van 115 % naar 45 % heeft terugge­
bracht. 
Betaling op het juiste tijdstip 
2.49. In het kader van het nieuwe, in voorbereiding 
zijnde systeem betreffende de follow-up van de begro­
tingskredieten, heeft de Raad bepaald dat de ordonna-
teursdiensten voortaan wordt verzocht op een nieuw 
formulier voor betalingsopdrachten de uiterste data aan 
te geven, en dat de rekenplichtige die op zijn over­
schrijving dient te vermelden. 
Ten aanzien van de salarissen van de maand augustus 
werd gevolg gegeven aan het verzoek van de Rekenkamer. 
248 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Aantal bankrekeningen 
2.50. a) Het door de Rekenkamer genoemde aantal 
bankrekeningen omvat drie rekeningen voor het beheer 
van voorschotten in Luxemburg, Straatsburg en Genève. 
Een van deze voorschotrekeningen, die zeer weinig wordt 
gebruikt, zal worden afgesloten. 
Sinds 1984 heeft de Raad twee bankrekeningen afgesloten 
en er drie moeten openen, waarvan twee als gevolg van de 
toetreding van Portugal en Spanje en een in ecu voor de 
overmaking van gelden aan het ESC (ingevolge een 
suggestie van de Rekenkamer in zijn verslag van 1984). 
i) Voorts zal de Raad in 1989 de zeer weinig gebruikte 
rekening in UKL afsluiten. 
ii) De Raad zal nagaan of gevolg moet worden gegeven 
aan de suggestie om de uitvoering van al zijn 
overdrachten BFR aan één enkele bank te Brussel toe 
te vertrouwen. 
Voorts heeft de Raad de oplossing van één enkele 
rekening voor betalingen in deviezen onderzocht; hij 
heeft uiteindelijk van deze oplossing afgezien wegens de 
aanzienlijke extra kosten die zij met zich mee zou hebben 
gebracht. 
Overmaking van gelden aan het Economisch en Sociaal 
Comité 
2.51. Vanaf 1990 zullen de voor het Economisch en 
Sociaal Comité bestemde gelden niet meer via een 
bankrekening van de Raad worden overgemaakt. 
Bankvoorwaarden 
2.52. Zoals in een vergadering van de rekenplichtigen 
van de Instellingen was overeengekomen, heeft de Raad 
evenals bepaalde andere instellingen aan de verschillende 
banken een vragenlijst toegezonden over de toegepaste 
bankvoorwaarden. 
De antwoorden op al deze vragenlijsten zullen door de 
Commissie centraal worden verwerkt en door haar aan 
elke instelling worden toegezonden, zodat deze kan 
nagaan welke van de geboden condities de beste zijn. De 
instelling kan dan verlangen dat deze op haar eigen 
bankrekeningen worden toegepast. Opmerkingen voor het communautaire 
boekhoudsysteem 
Interne controle op kasgeldverrichtingen 
2.55. a) De Raad zal zijn verzameltekst met procedure­
bepalingen completeren in het bijzonder die welke de 
kasgeldverrichtingen betreffen; dit boekwerk staat ter 
beschikking van alle betroffen ambtenaren. 
b) i) De Raad beperkt zich op dit punt tot het antwoord 
dat hij heeft gegeven op een soortgelijke opmerking van 
de Rekenkamer in haar verslag over de rekeningen van 
1987 nl. dat de bij de Raad gevolgde gedragslijn in 
verband met de daar bestaande feitelijke situatie noodza­
kelijk was. 
De Raad herinnert eraan dat in artikel 49 van de 
uitvoeringsbepalingen van het Financieel Reglement van 
21 december 1977 niet wordt aangegeven welke hoeda­
nigheid de personeelsleden dienen te hebben die over de 
tweede ondertekeningsbevoegdheid voor bankrekenin­
gen beschikken. 
iii) Sinds de controle van de Rekenkamer zijn er twee 
personeelsleden bij de afdeling kasmiddelen werkzaam: 
— een ondergeschikt rekenplichtige, die verantwoorde­
lijk is voor het hanteren van de fondsen en voor de 
kasboekhouding; hij beschikt ook over tekenbe-
voegdheid voor bankrekeningen. 
— een personeelslid dat de bankrekeningen beheert en 
de toetsingen met de bankafschriften verricht. 
Deze taken worden uitgeoefend onder toezicht van de 
rekenplichtige. 
c) i) De rekenplichtige zal, zoals de Rekenkamer wenst, 
vaker onverwachte controles van de kas houden, buiten 
de controles die elke eerste werkdag van de maand 
worden uitgevoerd. 
e) i) Sinds het verzoek van de Rekenkamer worden de 
kwitantieboekjes door de rekenplichtige bewaard, die, al 
naar gelang de behoefte, de kassier voorafgenummerde en 
geparafeerde kwitanties verstrekt. 
ii) De besluiten worden aangepast in de door de 
Rekenkamer gewenste zin. 
f) Het financieel reglement, waarin de taken en 
verantwoordelijkheden van de financieel controleur 
uitputtend worden geregeld, kent de financieel controleur 
geen taak toe bij de controle op de kasmiddelen. 
2.56. De Raad verwijst naar bovenstaande antwoorden 
ten aanzien van de punten betreffende het handboek met 
de procedures en de controles van de kasmiddelen. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 249 
ANTWOORDEN VAN DE COMMISSIE 
ANALYSE VAN DE UITVOERING VAN DE 
ALGEMENE BEGROTING 1988 
Besteding van de kredieten 
2.2 - 2.7. Aan het slot van haar opmerkingen over de 
besteding van de kredieten merkt de Rekenkamer op „De 
kwaliteit van het beheer of van de begrotingsuitvoering 
kan niet alleen worden afgemeten naar de bestedings­
percentages van de kredieten". 
De Commissie deelt deze opvatting en heeft in het 
verleden reeds uitdrukking gegeven aan haar voorbehoud 
inzake de keuze van bepaalde criteria. Zij is bij voorbeeld 
van mening dat de indeling VU/NVU, die van groot 
belang is in de procedure tot opstelling van de begroting, 
niet geschikt is voor de controle van de uitvoering van de 
begroting. Voorts moet het niet-gebruikte bedrag aan 
kredieten op begrotingslijnen die door het Parlement 
werden geamendeerd in verband worden gebracht met het 
totaalbedrag van de aan te wenden kredieten, rekening 
houdend met de moeilijkheden die zich voordoen als op 
korte termijn projecten moeten worden opgezet en 
uitgevoerd. 
De Rekenkamer constateert een aanzienlijke stijging van 
de bestedingsgraad van de kredieten, zowel voor ver­
plichtingen als voor betalingen, met betrekking tot andere 
begrotingslijnen dan die van het EOGFL-Garantie en de 
„Reserve" van titel 10. De Commissie meent dat tot deze 
resultaten hebben bijgedragen enerzijds haar voortdu­
rend streven elke „overbudgettering" bij de opstelling van 
de begroting te voorkomen en, anderzijds, de invoering 
•eind 1988 van interne procedures die strekken tot een 
optimale uitvoering van de begroting. 
Analyse van de oorzaken van de 
onderbesteding der kredieten 
2.8 - 2.12. Zoals zij heeft opgemerkt in haar antwoor­
den op het jaarverslag van de Rekenkamer betreffende 
het begrotingsjaar 1987 acht de Commissie het streven 
van de Rekenkamer de oorzaken van de onderbesteding 
van kredieten op te sporen belangwekkend. 
De Commissie zelf geeft in deel I van de jaarrekening bij 
elk hoofdstuk een toelichting op het niveau van de 
begrotingsuitvoering. Naast dit document betreffende de 
„analyse van het financieel beheer", dat berust op de 
geldende voorschriften, wordt met kwartaal- en maand-
verslagen beoogd de begrotings- en controleautoriteiten 
in kennis te stellen van de stand van uitvoering van de begroting. Deze analyse wordt in oktober van elk jaar 
nader uitgewerkt in het kader van de procedure „Noten­
boom", waarbij de Commissie aan het Parlement 
gedetailleerd verslag uitbrengt over de uitvoering van de 
begroting. 
Dit probleem zal opnieuw door de Commissie in 
onderzoek worden genomen, maar zij wil voorkomen dat 
een te sterk vereenvoudigde opstelling ten koste gaat van 
de beoogde informatie; bepaalde oorzaken van onder­
besteding kunnen in feite cumulatieve effecten hebben en 
nopen tot het nuanceren van de conclusies waartoe zij 
kunnen leiden. 
In het algemeen zijn de oorzaken van de onderbesteding 
op bepaalde begrotingslijnen bij de beheerders van deze 
begrotingsplaatsen bekend en zij doen zoveel mogelijk het 
nodige om in deze situatie verbetering te brengen, zowel 
bij de uitvoering als bij de opstelling van de begroting. 
Tenslotte wil de Commissie erop wijzen dat de begro­
tingsuitvoering in de afgelopen drie jaar ten aanzien van 
de beleidskredieten (betalingen exclusief overdrachten) 
voortdurend is verbeterd van 85,8 %in 1986 tot 91,8 % in 
1988. 
2.9. De betrekkelijk geringe besteding van de betalings­
kredieten voor de visserij (titel 4) heeft voornamelijk drie 
oorzaken: 
— de achterstand bij de tenuitvoerlegging door de 
nationale autoriteiten van de communautaire pro­
gramma's en de coördinatie van het onderzoek op het 
gebied van de visserij (artikel 440); 
— de achterstand bij de indiening door de Lid-Staten bij 
de Commissie van de verzoeken om vergoeding voor 
maatregelen tot herstructurering van de sardinever-
werkende industrie (artikel 453); 
— de moeilijkheden bij de oprichting van producenten­
organisaties in de nieuwe Lid-Staten (artikel 461). 
In deze drie gevallen gaat het om een niet aan de 
Commissie te wijten achterstand bij de tenuitvoerlegging 
van het beleid of acties waartoe op communautair niveau 
is besloten. 
250 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Ten aanzien van het sociaal beleid betreft de bestedings­
graad van 84,9 % in feite de gehele titel 6 die uiterst 
uiteenlopende gebieden omvat welke niet als een geheel 
geanalyseerd kunnen worden. Bij voorbeeld: 
— met betrekking tot het ESF doet het probleem zich 
voornamelijk voor bij de specifieke maatregelen 
(artikel 610), welke van zeer verschillende aard zijn, 
wat dikwijls leidt tot langere afrekeningstermijnen 
dan was voorzien; 
— met betrekking tot de kredieten voor onderwijs en 
beroepsopleiding (hoofdstuk 63), die alle niet-ge-
splitste kredieten zijn, worden de betalingen die 
verband houden met het ritme van het academisch 
jaar, in het volgende begrotingsjaar verricht; 
— het gebruik van de kredieten van hoofdstuk 64 
(werkgelegenheid, sociale bescherming en gezond­
heid) weerspiegelt de moeilijkheden bij de tenuitvoer­
legging van nieuwe acties als de begroting laat wordt 
vastgesteld; de betalingskredieten van de begrotings­
lijnen met gesplitste kredieten werden in ieder geval 
voor 89 % gebruikt. 
Op het gebied van de milieubescherming en consumenten­
belangen (hoofdstuk 66) vloeit de situatie voort uit de late 
goedkeuring van de begroting voor 1988 en de ver­
tragingen die dit tot gevolg heeft gehad voor de uitvoering 
van de kredieten. 
Ten aanzien van de ontwikkelingssamenwerking tenslot­
te, is, met betrekking tot de betalingen, de vertraging bij 
het gebruik van de kredieten nog steeds een gevolg van de 
lange termijnen van vaststelling en uitvoering van de 
projecten, die voornamelijk verband houden met admi­
nistratieve moeilijkheden binnen de ontvangende landen 
zelf die een negatieve invloed hebben op de betaling. 
TOEZICHT OP DE NOG LOPENDE 
BETALINGSVERPLICHTINGEN TEN 
LASTE VAN GESPLITSTE KREDIETEN 
2.15-2.28. De Commissie deelt ten volle de bezorgd­
heid van de Rekenkamer betreffende het toezicht op nog 
niet betaalbaar gestelde betalingskredieten ten laste van 
gesplitste kredieten. 
Van het door de Rekenkamer genoemde bedrag van de 
nog uitstaande betalingsverplichtingen werd in 1988 een 
bedrag aan betalingsverplichtingen geannuleerd dat 
11,4 % hoger ligt dan dat voor 1987 (8,1 % ten opzichte 
van 1986). De voor deze verplichtingen verrichte 
betalingen geven voor 1988 een stijging met 17,2 % ten 
opzichte van de betalingen van 1987 te zien (17,6 % ten 
opzichte van 1986). Het is evenwel juist dat deze ontwikkeling van de 
betaalbaarstelling van uitstaande verplichtingen de 
stijging van jaar op jaar van het volume der nieuwe 
meerjarenverplichtingen niet compenseert. Niettemin 
kan worden opgemerkt dat de in 1988 aangegane en reeds 
in 1988 betaalde verplichtingen tot 39,4 % zijn opgelo­
pen, dat is een betalingspercentage dat hoger is dan in het 
verleden, wat ten dele een gevolg is van de door de 
Commissie genomen maatregelen om een goede uitvoe­
ring van de begroting te verzekeren (zie antwoord op de 
punten 2.2 — 2.7). 
Het streven van de Commissie naar een streng toezicht op 
de meerjarenverplichtingen lag ten grondslag aan de 
wijziging van het Financieel Reglement die op 
24juni 1988 werd aangenomen, waarbij is bepaald: 
„juridische verbintenissen die zijn aangegaan voor 
maatregelen waarvan de tenuitvoerlegging zich over meer 
dan één begrotingsjaar uitstrekt, bevatten een uiterste 
uitvoeringsdatum die bij het toekennen van steun, 
tegenover de begunstigden in de juiste vorm moet worden 
aangegeven". Overeenkomstig deze bepaling zal de 
Commissie het toezicht op de nieuwe verplichtingen in de 
toekomst systematiseren. 
Ten aanzien van de in het verleden aangegane ver­
plichtingen streeft de Commissie naar een strenger 
toezicht, zoals blijkt uit de antwoorden op de punten 2.23 
tot en met 2.25. De Rekenkamer stelt vast dat dit, 
ondanks bestaande belemmeringen, in het bijzonder ten 
aanzien van het Sociaal Fonds, heeft geleid tot ver­
beteringen. De Commissie zal haar inspanningen om ook 
op andere gebieden van de beleidsuitgaven tot dergelijke 
resultaten te komen voortzetten. 
2.23. De lange levensduur van de betalingsverplichtin­
gen is een normaal verschijnsel dat verband houdt met de 
uitvoering van maatregelen die zich over meerdere jaren 
uitstrekken, zoals structurele projecten. Deze maat­
regelen worden thans in de tijd beperkt door de nieuwe 
bepalingen van het Financieel Reglement. 
Tot dusver waren de mogelijkheden van de Commissie 
met betrekking tot een „verplichte" afsluiting zeer 
beperkt, met name op het „gedecentraliseerde" gebied van 
de Structuurfondsen. In het geval van het EFRO bij 
voorbeeld, kon een project niet als „slapend" worden 
beschouwd voordat er vier jaar niets aan gedaan was 
(zoals bepaald in de verordening van het EFRO die gold 
tot 31 december 1988). 
De situatie is verbeterd door de invoering van een uiterste 
datum, in 1988, met artikel 1, lid 3bis, van het Financieel 
Reglement (op grond waarvan thans in elk besluit tot 
toekenning van steun voor meerjarenacties een desbetref­
fende clausule in het contract wordt opgenomen) en door 
het aangaan van betalingsverplichtingen in gedeelten. 
i 
Dank zij de vele initiatieven die werden genomen kon de 
situatie met betrekking tot oude betalingsverplichtingen 
worden verbeterd (operaties „slapende dossiers" bij 
controles ter plaatse, toezicht aan de hand van tabellen, 
enz.). Deze verbeteringen worden met betrekking tot het 
EFRO uitdrukkelijk door de Rekenkamer erkend. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 251 
2.24. Het is geheel en al normaal dat de nog betaalbaar 
te stellen betalingsverplichtingen in absolute waarde 
toenemen met een toeneming van de kredieten. Als bij 
voorbeeld de nog te betalen verplichtingen in de sector 
onderzoek, bij een verhoging van de kredieten met 112%, 
van 1986 op 1989 met 94 % zijn toegenomen betekent dit 
dat het toezicht op de afwikkeling van de dossiers is 
verscherpt. 
In 1988 waren van de sedert 1978 op grond van de 
verschillende verordeningen van de Raad afgesloten 
2 256 contracten 1 060 nog niet afgewikkeld. Al deze 
contracten hebben betrekking op de ontwikkeling van 
nieuwe technologieën en hebben een looptijd van vier tot 
acht jaar. De betalingen vinden niet plaats in vaste 
termijnen, maar volgens de staat van uitgaven en de stand 
van uitvoering van elk project. Het is dus normaal dat de 
op het gebied van energie nog niet afgewikkelde 
verplichtingen eind 1988 384 Mio ECU bedroegen (d.i. 
23 % van het in het verslag genoemde bedrag). 
De opvatting van de Rekenkamer dat het toezicht op de 
contracten gebrekkig is moet gezien worden in verband 
met de verscheidenheid en de aard zelf van de projecten, 
die onvermijdelijk bepaalde technische of zelfs adminis­
tratieve problemen opleveren. De Commissie is zich daar 
volkomen van bewust en zij besteedt de grootst mogelijke 
aandacht aan de afsluiting van moeilijke dossiers. 
2.25-2.27. De financiële dienst van het Directoraat-
generaal Ontwikkeling zal binnenkort over meer perso­
neel en over gegevensverwerkende apparatuur kunnen 
beschikken, zodat het toezicht op de projecten kan 
worden verbeterd en de werkmethoden aangescherpt. 
Voorbereidende werkzaamheden werden uitgevoerd voor 
de toepassing van een nieuw systeem van gegevensver­
werking (een aanpassing van het OLAS-systeem dat voor 
het EOF is opgezet) waardoor per contract een analyti­
sche boekhouding zal kunnen worden bijgehouden en 
niet alleen maar per project zoals thans het geval is. 
Aldus zal nauwer kunnen worden toegezien op de 
financiële situatie en de voortgang van de dossiers en zal 
systematisch de aandacht van de ordonnateur kunnen 
worden gevestigd op de mogelijkheid projecten of acties 
af te sluiten. 
Voorts zal de procedure volgens welke aan het begun­
stigde land bij de laatste betaling een brief wordt 
gezonden om de afsluiting van het project te bevestigen, 
algemeen worden gevolgd. De betrokkene diensten van 
de Commissie zullen daarvoor een modelbrief gebruiken. 
2.28. De Commissie zal alle nodige maatregelen treffen 
om te bereiken dat de betrokken diensten meer zorg 
besteden aan de verbetering van het toezicht op de nog 
lopende betalingsverplichtingen. EERBIEDIGING VAN HET FINANCIEEL 
REGLEMENT 
Aanwijzing op de begroting op het gebied van 
de voedselhulp 
2.30 - 2.32. In de bijlage bij het Besluit van de 
Commissie van 26 juli 1988 88/484/EEG tot wijziging 
van Besluit 88/189/EEG van 16 maart 1988 betreffende 
de vaststelling van de globale hoeveelheden voedselhulp 
uit hoofde van het programma voor 1988 (2) worden 
naast de te verstrekken produkten en hoeveelheden 
genoemd: „voedselhulp bestaande uit bovengenoemde 
produkten ten einde het hoofd te bieden aan buitengewo­
ne voedseltekorten, overeenkomende met maximaal 
200 000 ton graanequivalent". 
In dit besluit komt tot uiting dat volgens de Commissie de 
kredieten van post 9280, „Buitengewone reserve", 
beschouwd moeten worden als een aanvulling op het 
normale voedselhulpprogramma, ten einde het hoofd te 
kunnen bieden aan uitzonderlijke behoeften. 
Het besluit voor Mozambique moet gezien worden in het 
kader van dit programmabesluit; daar uit hoofde van de 
eerste twee delen van het oorspronkelijke programma nog 
slechts 10 000 ton graan beschikbaar was, heeft de 
Commissie om het hoofd te kunnen bieden aan de 
uitzonderlijke voedseltekorten in Mozambique een 
beroep moeten doen op de resterende 100 000 ton van de 
buitengewone reserve die bij dit besluit was gevormd. 
Ten aanzien van de door de Rekenkamer genoemde 
overboekingen moet worden opgemerkt dat deze plaats 
hebben gevonden in het kader van het stelsel van 
algemene betalingsverplichtingen van artikel 102, eer­
ste alinea, van het Financieel Reglement, daar deze 
betalingsverplichtingen werden aangegaan op grond van 
de oude regeling, d.w.z. voor de inwerkingtreding op 
1 juli 1987 van de nieuwe verordening betreffende de 
voedselhulp. In feite ging het erom de kredieten 
zorgvuldig te gebruiken en er tevens voor te zorgen dat de 
ten laste van de posten 9200,9201,9202 en 9280 gebrachte 
hoeveelheden de bij het programma vastgestelde maxima 
niet zouden overschrijden (2). 
Voor zover in de besluiten tot toekenning van voedsel­
hulp die door de Commissie worden genomen niet 
specifiek de betrokken begrotingsposten worden ge­
noemd kan de aanwijzing van de betrokken steun 
meerdere begrotingsposten betreffen. Dit sluit corrigeren­
de overboekingen niet uit, welke overigens geen effect 
hebben op het begrotingstotaal voor de voedselhulp. 
(2) PB L 239 van 30.8.1988. 
252 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
2.33. De Financiële Controle heeft in het door de 
Rekenkamer genoemde geval haar visum gegeven na 
vastgesteld te hebben dat de kredieten van post 9280 op 
rechtmatige wijze werden gebruikt. Zij deelt namelijk de 
interpretatie van het begrip „buitengewone reserve" die 
sedert 1986 gebruikelijk is en die inhoudt dat deze steun 
beschouwd wordt als een hoeveelheid die een aanvulling 
vormt op het gebruikelijke voedselhulpprogramma. De 
door de Rekenkamer bekritiseerde overboekingen vallen 
onder ditzelfde beginsel. 
Toezicht op voorschotten die als 
begrotingsuitgaven zijn geboekt 
2.34 - 2.35. De Commissie kan de door de Rekenkamer 
gebezigde kwalificaties en met name die van „heimelijk 
beheer" niet aanvaarden. 
De bijzondere omstandigheden waaronder de Commissie 
het „speciale programma ter bestrijding van de honger in 
de wereld" heeft moeten uitvoeren maakten het nodig de 
delegaties in de ontwikkelingslanden of, bij ontbreken 
daarvan, de projectleiders, te belasten met een grotere 
verantwoordelijkheid voor het financieel beheer van de 
projecten dan gebruikelijk is. Hun verantwoordelijkheid 
werd vastgelegd in de „voorwaarden voor het gebruik van 
de steun" die aan de protocollen van overeenkomst 
werden gehecht. 
Deze arbeidsverdeling komt ook tot uiting in de dossiers 
die zich ten dele bij de diensten van de Commissie en ten 
dele ter plaatse bevinden. De centralisatie van de gegevens 
was niet altijd wat zij had moeten zijn. Om deze redenen 
heeft de Commissie zich de opmerkingen van de 
Rekenkamer ten nutte gemaakt en in 1989 aanvullende 
inlichtingen gevraagd aan de delegaties en projectleiders. 
Het merendeel van de antwoorden is reeds ontvangen en 
zal binnenkort aan de Rekenkamer worden toegezonden. 
BALANSBOEKHOUDING EN FINANCIËLE 
BALANS VAN DE GEMEENSCHAPPEN 
Opmerkingen over de balansboekhouding en 
de balansen 
COMMISSIE 
2.38-2.39. Om praktische redenen werden bepaalde 
uitgaven in het kader van de samenwerking met de derde landen betaald uit „rekeningen van betalingsgemachtig­
den" of door communautaire instanties" waaraan de 
Commissie voorschotten verstrekt. 
De Commissie erkent dat aan het eind van het jaar 
achterstanden zijn opgetreden bij de afwikkeling van de 
via rekeningen van betalingsgemachtigden verrichte 
transacties en zij betreurt het dat deze situatie heeft geleid 
tot een onjuist saldo op de balans per eind 1988; 
maatregelen zullen worden genomen om deze situatie zo 
spoedig mogelijk te regulariseren. 
Ten aanzien van de aan de Europese Associatie voor 
Samenwerking verstrekte voorschotten zal de Commissie 
het cijfer van de AES en dat wat per ultimo 1988 op haar 
balans werd opgevoerd met elkaar in overeenstemming 
brengen zodra zij de balans van de associatie per eind 
1988 zal hebben ontvangen. 
Met betrekking tot de aan de British Council toegekende 
voorschotten kon de Commissie, op grond van de 
inlichtingen die dit lichaam haar in antwoord op een 
verzoek heeft verstrekt, het door de British Council 
opgegeven bedrag en het op de balans van de Commissie 
per eind 1988 opgevoerde cijfer met elkaar in overeen­
stemming brengen. 
Opmerkingen over het beheer van de 
kasmiddelen met betrekking tot de uitvoering 
van de algemene begroting 
Dekkingspercentage van de netto behoeften 
2.46 - 2.47. Om gevolg te geven aan de verlangens van 
de Rekenkamer werd het dekkingspercentage van de 
behoeften voor de Commissie te Ispra reeds verlaagd 
zonder de grenzen te overschrijden die een zekere 
bewegingsvrijheid bieden om het hoofd te kunnen bieden 
aan onvoorziene uitgaven. 
Aantal bankrekeningen 
2.50. (b) Naar aanleiding van het onderzoek van de 
Rekenkamer zal het aantal bankrekeningen aan een 
heronderzoek worden onderworpen. 
Met betrekking tot de valuta's die voornamelijk door het 
GCO worden gebruikt, de ECU en de Italiaanse lire, zou 
het handhaven van twee rekeningen een middel kunnen 
vormen om de concurrentie tussen banken te stimuleren 
en aldus betere beloningen te verkrijgen. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 253 
Bankvoorwaarden en Conclusies 
2.52-2.54. Het aantal bankrekeningen en desbetref­
fende voorwaarden werden onderzocht op periodieke 
bijeenkomsten van de rekenplichtigen van de instellingen. 
De eerste resultaten van dit onderzoek kunnen worden 
verwacht in de eerste helft van 1990. (iv)het gaat hier om ontvangsten uit hoofde van 
vergoedingen van telefoonkosten en woningen die 
ter beschikking werden gesteld van niet-statutair 
personeel. Om te voldoen aan de verlangens van de 
Rekenkamer zal evenwel een inningsprocedure op 
grond van een algemene inningsopdracht in studie 
worden genomen. 
De vraagstukken betreffende de valutadatum en de 
dekking van de behoeften zullen in hetzelfde verband 
worden onderzocht. 
Opmerkingen over het communautaire 
boekhoudsysteem 2.55. (f) - 2.56. Zoals in de antwoorden op hoofdstuk 3 
(en meer in het bijzonder op de punten 3.17 en 3.18) werd 
opgemerkt, was de Financiële Controle in het algemeen 
gedwongen prioriteiten te bepalen, met name op grond 
van de bepalingen van het Financieel Reglement. 
Interne controle op de kasgeldverrichtingen 
2.55. (a) De Commissie bestudeert de mogelijkheid een 
handleiding op te stellen betreffende de procedures die 
van toepassing zijn op kastransacties, met inbegrip van 
die van Ispra; 
(b) (ii) de ondergeschikte rekenplichtige (beheerder van 
de kasmiddelen) is als enige verantwoordelijk voor 
contant kasgeld, 
(iii)de Commissie bestudeert de mogelijkheden tot 
verbetering van de nodige controles, Het is juist dat aldus de nadruk niet werd gelegd op 
bepaalde sectoren, waaronder de controle van de 
kasmiddelen. Sedert 1989 breidt de Financiële Controle 
evenwel ook haar controleactiviteiten op dit gebied uit; in 
een eerste fase hebben deze verificaties betrekking gehad 
op de kasmiddelen van de zetel. De Financiële Controle is 
voornemens haar activiteiten geleidelijk uit te breiden tot 
de controle van de kasmiddelen van het GCO. 
Studie over het centrale boekhoudsysteem van de 
Commissie 
(iv)het is juist dat een dusdanige situatie zich kan 
voordoen wegens het feit dat een functionaris van 
groep „F niet een ondergeschikte rekenplichtige 
is. Er werden evenwel nauwkeurige instructies 
gegeven om te voorkomen dat deze situatie zich 
voordoet. 2.57 - 2.58. De Commissie wijst erop dat bepaalde on­
derdelen van dit rapport, dat in gezamenlijke opdracht 
van de Commissie en de Rekenkamer werd opgesteld, 
reeds in 1988 bijzondere aandacht hebben gekregen: 
Het Directoraat-generaal Begrotingen zal 
opnieuw het systeem van handtekeningen voor de 
boekhouding te Ispra bestuderen, ten einde dit 
zoveel als mogelijk in overeenstemming te brengen 
met de wensen van de Rekenkamer; aldus werden de kredietoverdrachten strikt beperkt 
door de wijzigingen die in juli 1988 in het Financieel 
Reglement werden aangebracht (2.57 (a)); 
(c) (ii) de nodige voorschriften zijn in studie; de controle 
op de voorschotkassen wordt door een functiona­
ris van de boekhouding en een functionaris van de 
financiële controle gezamenlijk uitgevoerd. Over­
wogen wordt deze taak op te dragen aan een 
ondergeschikte rekenplichtige; 
(d) (i) reeds werden aanwijzingen gegeven om herhaling 
van deze door de Rekenkamer bekritiseerde 
handelwijze te voorkomen; 
(e) (i) de invoering van een vooraf genummerde kwitan­
tie wordt overwogen voor elke inning van 
ontvangsten door de kas, de Commissie heeft een externe consultant opdracht 
gegeven een studie te verrichten met het doel te komen 
tot een betere opstelling van de rekeningen, hetgeen 
voor de rekeningen van 1987 en 1988 heeft geleid tot 
de publikatie van een „executive summary" in de 
negen talen van de Gemeenschap (punt 2.57 (f)). 
De rekenplichtigen van de instellingen onderzoeken thans 
bepaalde andere delen van het door de Rekenkamer 
genoemde rapport, ten einde oplossingen te vinden die 
aansluiten op de eigen kenmerken van de communautaire 
begroting. 
254 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
ANTWOORDEN VAN 
BALANSBOEKHOUDING EN FINANCIËLE 
BALANS VAN DE GEMEENSCHAPPEN 
2.40. Sedert de datum van de controle van de Rekenka­
mer hebben de bevoegde diensten van het Hof de 
inventaris van de roerende en onroerende goederen up-to-
date gebracht; er zijn maatregelen getroffen om ervoor te 
zorgen, dat wijzigingen voortaan meteen in die lijst 
worden verwerkt. 
2.41. De voorlopige boeking van uitgaven buiten 
begrotingsverband berust op de volgende redenen: 
— Aankoop van benzinebonnen: Voorlopige boeking 
vergemakkelijkt de analyse van het verbruik per auto 
en maakt het mogelijk enkel het verbruik in een 
bepaald jaar op de begroting van dat jaar te boeken. 
Het Hof is evenwel in overleg met de leveranciers over 
een vereenvoudiging van de facturering door middel 
van directe betaling, zonder gebruik te maken van 
benzinebonnen. Zou dat niet mogelijk zijn, dan zal 
het Hof de nodige maatregelen nemen om de uitgaven 
in begrotingsverband te boeken. 
— Reparatie van beschadigde auto's, waarvan de kosten 
ten laste van de verzekeringsmaatschappijen komen 
en niet van de begroting van het Hof: Voorlopige 
boeking maakt het mogelijk de rekeningen te voldoen 
in afwachting van terugbetaling door de verzekeraar. 
Gezien de opmerkingen van de Rekenkamer, zal het 
Hof de uitgaven voortaan in begrotingsverband 
verantwoorden en de verzekeringspenningen als 
opnieuw aan te wenden ontvangsten boeken. 
— Kosten van getuigen, deskundigen en rechtsbijstand: 
Voorlopige boeking is in overeenstemming met de 
aard van deze uitgaven. Beschikkingen inzake het 
horen van getuigen en deskundigen of het toekennen 
van een bijdrage in de proceskosten worden door het 
Hof gegeven in het kader van zijn rechtsprekende 
taak. Aan de eerbiediging van het recht en de 
rechtelijke onafhankelijkheid zou ernstig worden 
afgedaan, indien de griffie en de administratie van het 
Hof om budgettaire redenen moesten wachten met de 
uitvoering van die beschikkingen. Ingevolge de 
toepasselijke voorschriften (artikelen 73 en 76, para­
graaf 5, van het Reglement voor de procesvoering; 
artikel 22 van de Instructies voor de griffier) komen 
de bijdragen die door de kas van het Hof ter 
uitvoering van die beschikkingen worden voorge-HOF VAN JUSTITIE 
schoten, in principe niet definitief ten laste van de 
begroting van het Hof, aangezien zij worden terugge­
vorderd van de partij die bij de eindbeslissing in de 
kosten wordt veroordeeld. 
2.42. Een wijziging van het huidge systeem voor de 
invordering van schulden en voorschotten is in studie. 
2.48. Bij het Hof hebben ongeveer 80 % van de uitgaven 
betrekking op personeelskosten. De daarvoor benodigde 
middelen worden door de Commissie enkele dagen voor 
de betaaldag ter beschikking gesteld, zodat er een 
minimum veiligheidsmarge is en er geen betalingen 
plaatsvinden die niet door banksaldi worden gedekt. De 
andere 20 % betreffen enerzijds lopende uitgaven (diverse 
leveranciers), dat wil zeggen relatief geringe bedragen 
waarvoor slechts een minimum aan middelen permanent 
ter beschikking moet staan, en anderzijds vaste kosten 
zoals huur, verzekeringspremies e.d.; hiervoor zullen de 
ordonnateurs een systeem voor de raming van de uitgaven 
opzetten. 
2.49. De meeste te betalen rekeningen (ongeveer 2 000) 
betreffen gewoonlijk bescheiden bedragen en worden 
voldaan naar gelang ze binnenkomen; afhankelijk van de 
tijd die voor administratieve verwerking nodig is, gebeurt 
dat meestal binnen de door de leveranciers toegestane 
krediettermijn (1 maand). Voor grote rekeningen ziet het 
Hof erop toe, dat de vervaldata in acht worden genomen, 
zodat eventueel korting kan worden genoten. 
De gewoonte om de ambtenarensalarissen over augustus 
in juli te betalen, bestaat al jarenlang en het Hof is niet de 
enige instelling die die gewoonte heeft. Het is echter bereid 
om daarvan af te stappen, indien het op dat punt tot een 
interinstitutionele harmonisatie zou komen. 
2.53. De door de banken toegepaste valutadata berus­
ten op van land tot land verschillende gewoonten. Het 
Hof heeft uiteraard geen enkel bezwaar tegen overleg op 
interinstitutioneel niveau om de huidige situatie te 
verbeteren. 
2.55. (a) Bij het Hof bestaat er al een kasreglement. Het 
Hof is uiteraard bereid op interinstitutioneel niveau mee 
te werken aan de opstelling van een handboek met 
procedures voor kasverrichtingen in het algemeen. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 255 
(e) (i) Tot nu toe werden de kwitantieboekjes genum­
merd naar gelang zij werden gebruikt. In het vervolg 
zullen zij geheel vooraf genummerd worden. 
2.56. Daar een procedurehandboek een minimum aan 
formele en materiële gemeenschappelijke regels dient te 
bevatten, is het Hof bereid mee te werken aan de 
voorbereiding daarvan op interinstitutioneel niveau. Wat 
het organigram betreft, bestaat er al een intern document 
BALANSBOEKHOUDING EN FINANCIËLE 
BALANS VAN DE GEMEENSCHAPPEN 
Inleiding 
2.43. Sinds juni 1989 worden de maandbalansen 
gedrukt en door de Dienst „Financiën" bewaard. 
2.44. Aan het eind van het begrotingsjaar 1989 is het 
Economisch en Sociaal Comité voornemens, de waar­
borgrekeningen van de rekenplichtige en van de onder­
geschikte rekenplichtigen naar de Commissie over te 
hevelen, ten einde te voldoen aan de van 11 decem­
ber 1986 daterende Verordening van de Commissie 
houdende uitvoeringsvoorschriften betreffende een aan­
tal bepalingen van het Financieel Reglement van 
21 december 1977. met een korte omschrijving van de taken van alle 
ambtenaren van het Hof, daaronder begrepen die van de 
dienst Financiën. 
Bij de interne controle door de financieel controleurs gaat 
het, evenals bij het punt genoemd in de voorgaande 
alinea, om een probleem dat zich bij alle instellingen 
voordoet. 
Het gecentraliseerd beheer van bedoelde rekeningen door 
de algemene boekhouding van de Commissie zal voorts 
bijdragen tot harmonisering van de op deze rekeningen te 
ontvangen interesten. 
2.45. Krachtens art. 7 van de Regeling inzake de 
vergoeding van reiskosten en de vergoeding van vergader­
en reisdagen vinden de afrekeningen hetzij in kontanten, 
hetzij per bank plaats, overeenkomstig de aanwijzingen 
van de betrokkene. 
Zoals het Economisch en Sociaal Comité in zijn repliek op 
het Jaarverslag van de Rekenkamer over het begrotings­
jaar 1987 al had aangekondigd, poogt het Comité nog 
steeds zijn leden van de noodzaak te overtuigen om af te 
zien van een vergoeding in kontanten. ANTWOORD VAN DE REKENKAMER 
BALANSBOEKHOUDING EN FINANCIËLE BALANS VAN DE GEMEENSCHAPPEN 
Opmerkingen over het communautaire boekhoudsysteem 
Interne controle op de kasgeldverrichtingen 
2.55. Ten vervolge op de door de Rekenkamer gemaakte opmerkingen zijn de sinds twee jaar toepasselijke beheersregels 
gecodificeerd in een procedurehandboek. Een exemplaar van dit document zal vóór 31 oktober 1989 aan de bevoegde 
controlesector van de Kamer worden toegezonden. 
ANTWOORDEN VAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
256 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Opmerkingen over het beheer van de 
kasmiddelen m.b.t. de uitvoering van de 
algemene begroting 
Dekkingspercentage van de netto-behoeften — 
Uitgavenramingen 
2.47 en 2.48. Zoals de Rekenkamer in par. 2.51 van 
haar jaarverslag opmerkt, worden de van de Commissie 
afkomstige en voor het Economisch en Sociaal Comité 
bestemde middelen via de Raad overgemaakt. 
Wijzigingen in de hoogte van het over te maken bedrag 
dienen te worden medegedeeld in een schrijven van de 
secretaris-generaal van het Economisch en Sociaal 
Comité aan het Secretariaat van de Raad. Het Secreta­
riaat van de Raad dient vervolgens de Commissie daarvan 
in kennis te stellen. 
Aangezien de procedure zo omslachtig is, werkt het 
Economisch en Sociaal Comité met constante maande­
lijkse stortingsoproepingen van een twaalfde van het 
netto te financieren bedrag. 
Ter verlaging van het dekkingspercentage van de netto­
behoeften heeft het Economisch en Sociaal Comité voor 
het begrotingsjaar 1989 het bedrag van de maandelijkse 
stortingen op het peil van het voor het begrotings­
jaar 1988 vastgestelde bedrag gehandhaafd en de stor­
tingsdatum verlegd, ten einde deze datum in overeen­
stemming te brengen met de datum waarop de bezoldigin­
gen worden uitbetaald. 
Betaling op het juiste tijdstip 
2.49. Met ingang van 1989 heeft het Economisch en 
Sociaal Comité de vereiste maatregelen genomen om aan 
de bepalingen van het Statuut te voldoen. Zo werden de 
bezoldigingen voor augustus 1989 met valutadatum 
14 augustus uitbetaald. 
Overmaking van gelden aan het Economisch en Sociaal 
Comité 
2.51. Het Economisch en Sociaal Comité kan zich 
alleen maar achter de opmerking van de Rekenkamer 
scharen en zou er voorstander van zijn dat de diensten van de Commissie de gelden rechtstreeks aan het Economisch 
en Sociaal Comité overmaken, wat een absoluut vereiste 
is om de middelen van het Comité beter te kunnen 
beheren. 
Opmerkingen over het communautaire 
boekhoudsysteem 
Interne controle op de kasgeldhandelingen 
2.55. Hoewel naar het oordeel van het Economisch en 
Sociaal Comité de opmerkingen van de Rekenkamer 
gegrond zijn, wil het Comité hierbij toch het volgende 
aantekenen: 
a) met ingang van 1990 wil het Economisch en Sociaal 
Comité een handboek met de procedures voor 
kasgeldhandelingen opstellen; 
b) in verband met de huidige inrichting van de „Kas" is 
het thans niet mogelijk om elke kassier een eigen kas 
te laten beheren; 
c) wegens de openingstijden van de „Kas" en het 
beperkte aantal kassiers is het thans niet mogelijk een 
dagelijkse controle op de tegoeden uit te oefenen; 
e) het Economisch en Sociaal Comité is thans niet bij 
machte over te gaan tot instelling van een beheer van 
gelden ter goede rekening in verband met betalingen 
aan de leden van het Comité, aangezien het Comité 
niet over voldoende medewerkers beschikt om de 
boekhouding van het beheer van gelden ter goede 
rekening bij te houden, zoals is bepaald in art. 56 van 
de Verordening van dé Commissie houdende uitvoe­
ringsvoorschriften betreffende een aantal bepalingen 
van het Financieel Reglement van 21 december 1977; 
f) ten einde aan de door de Rekenkamer geuite wensen 
te voldoen, zal de Financieel Controleur van het 
Economisch en Sociaal Comité zijn controle op de 
kasmiddelen versterken. 
Tot slot zij omgemerkt dat het Economisch en Sociaal 
Comité voornemens is om de door de uitbetaling van de 
vergoeding voor vegaderdagen aan de leden teweegge­
brachte specifieke problemen onder de loep te nemen, ten 
einde hiervoor voor zover mogelijk een oplosssing te 
vinden. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 257 
HOOFDSTUK 3 
Systeem van interne controle 
ANTWOORDEN VAN DE COMMISSIE 
ALGEMEEN 
Alvorens in te gaan op de verschillende punten van 
hoofdstuk 3 wil de Commissie opmerken dat de in dit 
hoofdstuk door de Rekenkamer geformuleerde over­
wegingen en voorstellen, die een van de mogelijke 
benaderingen vormen van een systeem van beheer en 
controle, door haar diensten zorgvuldig werden onder­
zocht en dat een aantal suggesties van de Rekenkamer 
daadwerkelijk toepassing zullen vinden, ook al is de 
Commissie van mening dat zij zich moet houden aan de 
geldende verdeling van bevoegdheden volgens het 
Financieel Reglement en zich moet richten naar de 
besluiten die in het kader van de wijziging van deze 
verordening worden genomen. 
INLEIDING 
3.1 - 3.3. Artikel 209 van het Verdrag luidt: De Raad, 
met eenparigheid van stemmen op voorstel van de 
Commissie en na raadpleging van het Europese Parle­
ment en advies van de Rekenkamer: 
a) stelt de financiële reglementen vast waarbij met name 
de wijze wordt vastgesteld, waarop de begroting 
wordt opgesteld en uitgevoerd, alsmede de wijze 
waarop rekening en verantwoording wordt gedaan en 
de rekeningen worden nagezien; 
b) p.m.; 
c) stelt de regels vast en organiseert de controle 
betreffende de verantwoordelijkheid der ordonna-
teurs en rekenplichtigen. In het Verdrag is dus duidelijk bepaald dat de controle 
betreffende de verantwoordelijkheid van de ordonnateurs 
en rekenplichtigen moet worden georganiseerd en wel 
door het vaststellen van financiële reglementen. 
Het beheer van de financiën van de Gemeenschap berust 
derhalve op: de ordonnateur, de rekenplichtige en de 
controle. In het Financieel Reglement van 21 decem­
ber 1977 en de uitvoeringsvoorschriften bij dit reglement 
zijn de regels inzake de financiële controle vastgesteld. 
Onlangs, op 19 juni 1989, heeft de Raad op grond van een 
voorstel tot algehele herziening van het Financieel 
Reglement een gemeenschappelijke oriëntatie van de in de 
Raad verenigde Lid-Staten vastgesteld, die onder meer 
inhoudt: „de financieel controleur oefent zijn taken met 
name uit op grond van de volgende beginselen: de 
begrotingskredieten moeten worden gebruikt overeen­
komstig de beginselen van een goed financieel beheer en 
met name spaarzaam en kosteneffectief. Kwantitatieve 
doelstellingen moeten worden bepaald en voor ver­
wezenlijking daarvan moet worden gezorgd". 
De Raad en het Parlement hebben, kennis genomen 
hebbende van het standpunt van de Rekenkamer, dat 
door deze laatste was geformuleerd in haar advies over 
deze herziening, de functie van de financieel controleur als 
hoeder van het goede financiële beheer gehandhaafd en de 
criteria en methoden genoemd die moeten worden 
gebruikt en zulks zonder enigerlei wijziging te brengen in 
de door het Financieel Reglement geregelde uitoefening 
van de functies van de financiële controle: voorafgaand 
onderzoek en visum voor voorstellen tot het aangaan van 
betalingsverplichtingen en betalings- of inningsopdrach­
ten op grond van de vier criteria: beschikbaarheid van de 
kredieten, regelmatigheid en goed financieel beheer. 
258 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
3.4. Voor de eigen middelen bevat het Financieel 
Reglement in artikel 23, lid 2 ('), een omschrijving van 
voorwaarden waaraan voor het verkrijgen van het visum 
van de financiële controle moet zijn voldaan. Uit de 
bewoordingen blijkt dat de taak van de financiële 
controle niet beperkt is tot het „goedkeuren (met 
betrekking tot de ontvangsten) van de boeking in de 
centrale boekhouding". De financiële controle vervult 
bovendien voor het merendeel van de ontvangsten (de 
eigen middelen) een dagelijkse taak, met name in de vorm 
van controles ter plaatse in de verschillende Lid-Staten (in 
1988 werden 30 controlebezoeken afgelegd). 
Voor de uitgaven op het gebied van de landbouw zij 
verwezen naar het antwoord op punt 3.10. 
DE FINANCIEEL CONTROLEUR 
Het voorafgaand visum van de financieel 
controleur 
3.7 - 3.9. Met het voorafgaand visum heeft de financiële 
controle de mogelijkheid in alle fasen van een verrichting 
in te grijpen, met inbegrip van het uitbrengen van advies 
in de voorbereidende fase. Zoals door de Rekenkamer 
wordt opgemerkt is de betekenis van dit advies dusdanig 
dat in geval van een negatief advies van de financiële 
controle de ordonnateur in het algemeen zijn besluit 
herziet. Hij wordt aldus gedwongen des te meer aandacht 
te besteden aan de rechtmatigheid en de spaarzaamheid 
van zijn verrichtingen en aan het uitoefenen van zijn eigen 
verantwoordelijkheden omdat hij weet dat zijn voorstel­
len voordat zij ten uitvoer gelegd kunnen worden 
onderworpen zullen worden aan het onderzoek en het 
visum van de financiële controle. 
Het is ongetwijfeld niet altijd gemakkelijk, met name bij 
de beoordeling van het goed financieel beheer, een 
oordeel vooraf te geven als de beschikbare gegevens 
betreffende het betrokken dossier onvolledig zijn en in 
ieder geval naarmate de zaak voortgang vindt ver­
anderingen zullen ondergaan. 
(') Voor elke vastgestelde schuldvordering moet door de 
bevoegde ordonnateur een inningsopdracht worden opge­
steld, die te zamen met de bewijsstukken aan de financieel 
controleur wordt gezonden voor een voorafgaand visum. 
Na verstrekking van dit visum worden zij door de 
rekenplichtige geboekt overeenkomstig de in artikel 106 
bedoelde uitvoeringsvoorschriften. Uit het visum blijkt: 
a) de juistheid van de aanwijzing op de begroting; 
b) de rechtmatigheid en de juistheid van de opdracht ten 
aanzien van de geldende bepalingen; 
c) de rechtmatigheid van de bewijsstukken; 
d) de juistheid van de naam van de schuldenaar; 
e) de vervaldag; 
0 de overeenstemming met het goed financieel beheer; 
g) de juistheid van het bedrag en van de valuta. Maar enerzijds heeft de financieel controleur altijd de 
mogelijkheid, wanneer dan ook — op grond van nieuwe 
gegevens die hem ter kennis komen of na onjuistheden of 
vergissingen te hebben vastgesteld — kennis te geven van 
het gewijzigde oordeel dat hij heeft gekregen over een 
eerder geviseerde verrichting en opmerkingen te formule­
ren en wijzigingsvoorstellen te doen. 
Anderzijds is het, ondanks dat het in sommige gevallen 
moeilijk is van tevoren een oordeel te vormen over het 
goed financieel beheer, doeltreffender een verrichting te 
stoppen voordat deze gevolgen heeft en niet met het geven 
van een volledig oordeel over het beheer te wachten tot de 
verrichting is beëindigd, daar het dan niet meer mogelijk 
is de negatieve effecten die zijn ontstaan te corrigeren. 
Het een belet overigens niet het andere. De financieel 
controleur heeft zowel de mogelijkheid bij het vooraf­
gaande visum een ex ante oordeel uit te spreken over het 
goed financieel beheer van een verrichting en aldus van 
het begin af aan een aantal problemen te voorkomen als 
de mogelijkheid een beter gefundeerd oordeel a posteriori 
te geven, zodat de doelmatigheid en de zekerheid van zijn 
optreden in evenwicht zijn naar het ogenblik waarop hij 
handelt. 
De financieel controleur vult derhalve de taak van 
adviseur van de Instelling die, zonder voorbij te gaan aan 
de eisen van politieke aard waaraan de Commissie moet 
voldoen, a priori besluiten tot de uitgaven kan corrigeren 
en aldus kan voorkomen dat de Instelling overgaat tot 
maatregelen die later bekritiseerd zouden kunnen wor­
den. 
Het voortdurende preventieve optreden van de financiële 
controle vindt plaats door middel van directe contacten 
met de uitvoerders en ter plaatse tijdens controlebezoe­
ken. 
3.10. In het Financieel Reglement zijn bijzondere 
bepalingen opgenomen voor het EOGFL-Garantie in 
verband met de bijzondere kenmerken van het beheer van 
de betrokken kredieten. Deze bepalingen houden uit­
drukkelijk in dat de financiële controle betrokken wordt 
in drie fasen van begrotingsuitvoering op het gebied van 
het gemeenschappelijk landbouwbeleid, te weten met 
betrekking tot de voorlopige samenvattende betalingsver­
plichtingen, bij het aangaan van de betalingsverplichting 
en de aanwijzing van de uitgaven op een hoofdstuk, 
artikel en post en bij de verevening van de rekeningen. 
Deze constatering impliceert evenwel niet dat de financië­
le controle geen invloed heeft op de besluiten die tot de 
uitgaven leiden. 
In dit verband dient opgemerkt te worden dat weliswaar 
door de Lid-Staten aangewezen diensten en lichamen 
bevoegd zijn tot het doen van uitgaven betreffende 
restituties bij uitvoer naar derde landen en betreffende 
interventies tot regularisatie van de landbouwmarkten, 
maar niettemin berust de primaire bevoegdheid voor het 
beheer van het GLB bij de Commissie. Dit beheer omvat 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 259 
een uitgebreid geheel van handelingen, acties en adviezen 
die van invloed zijn op het verbruik van de kredieten. De 
regels en procedures van het Financieel Reglement zijn 
ook op deze beheershandelingen van toepassing. 
De taak van de financiële controle ter zake betreft bij 
voorbeeld: 
— de harmonisatie van de regelingen; 
— het toezicht op de comités van beheer met deelneming 
aan de redactie van de regels betreffende controle­
maatregelen en maatregelen die financiële gevolgen 
hebben; 
— de bestrijding van fraude en onregelmatigheden in 
samenwerking met de overige bevoegde diensten van 
de Commissie; 
— het toezicht op de inning van de medeverantwoorde-
lijkheidsheffingen in de landbouw en op de ver­
lagingen die in mindering komen op de landbouwuit­
gaven. 
Er is dus geen enkele reden te concluderen dat de 
maatregelen van het GLB die tot uitgaven ten laste van de 
begroting kunnen leiden en die aan de voorlopige 
betalingsverplichtingen voorafgaan, niet zouden hoeven 
te voldoen aan de algemene bepalingen van het Financieel 
Reglement en derhalve niet onderworpen zijn aan de 
controle door de financiële controle. 
In het antwoord op hoofdstuk 5 van het verslag wordt 
nader ingegaan op het optreden van de financiële controle 
met betrekking tot de preventieve controle van het beheer 
van de landbouwmarkten. 
De financiële controle is van oordeel dat dit een essentiële 
taak is daar het in strijd zou zijn met de geest en de wil van 
de communautaire wetgever als voor de grootste en 
gevoeligste sector van de Gemeenschapsbegroting niet 
het fundamentele beginsel van voorafgaande controle zou 
gelden op welk beginsel de interne controle van de 
Instelling berust. Deze controle „a priori" doet zich voor 
in verschillende vormen die de belichaming zijn van het 
begrip „visum", gezien de bijzondere aard van de te 
controleren maatregelen. 
Met betrekking tot de opmerkingen van de Rekenkamer 
over de verevening van de rekeningen zij eveneens 
verwezen naar de in het kader van hoofdstuk 5 geformu­
leerde antwoorden. 
Ook dient te worden opgemerkt dat de financiële controle 
die zelf herhaalde malen de Commissie had aangespoord 
tot het treffen van maatregelen met betrekking tot de 
opgelopen achterstanden, haar diensten volledig heeft gemobiliseerd om de achterstand met betrekking tot de 
verevening van de rekeningen in te halen, zulks in nauwe 
samenwerking met de diensten van DG VI. 
De negatieve voorbehouden, die een voorlopige afwijzing 
van de uitgaven vormen, zijn sterk verminderd, met name 
op aandringen van de financiële controle (zie advies van 
10.7.1987 betreffende de verevening van de rekeningen 
voor de begrotingsjaren 1984-1985). 
3.11. Wanneer een verrichting voor visum aan de 
financieel controleur wordt voorgelegd die niet beant­
woordt aan de criteria van wettigheid en regelmatigheid 
baseert de financieel controleur zijn standpunt in eerste 
instantie, om redenen van vereenvoudiging, op deze 
onaanvechtbare juridische criteria. 
De financieel controleur voert evenwel overwegingen op 
grond van economische beginselen van goed financieel 
beheer aan als de juridische eisen van wettigheid en 
regelmatigheid niet volstaan om de weigering te moti­
veren. Overigens zijn deze twee criteria onlosmakelijk 
verbonden met het begrip goed financieel beheer. 
Aldus past de financiële controle de bepalingen van het 
Financieel Reglement (zie artikelen 23.2 en 34) toe die 
hem verplichten na te gaan of door de ordonnateurs op 
juiste wijze is voldaan aan de eisen van een goed financieel 
beheer. Het feit dat het criterium van een goed financieel 
beheer soms moeilijk kan worden toegepast ontheft de 
ordonnateur evenmin als de financieel controleur van de 
verplichting zich dienaangaande een oordeel te vormen. 
3.12. Deze opmerking is van toepassing op de ordonna­
teurs, de rekenplichtige en de andere betrokkenen. 
Daar het gaat om meerdere honderdduizenden ver­
richtingen per jaar moeten noodzakelijkerwijs moderne 
controlemethoden worden gebruikt die zijn gebaseerd op 
systeemanalyse, risicoweging, en statistische en gemoti­
veerde steekproeven. 
3.13. De Commissie is allerminst van oordeel dat het 
voorafgaand visum tot gevolg heeft dat de ordonnateur 
zich minder verantwoordelijk voelt. De Commissie meent 
dat het bestaan van dit visum juist voor de ordonnateur 
aanleiding is meer aandacht te besteden aan de uitoefe­
ning van zijn verantwoordelijkheden. 
De opmerking van de Rekenkamer in paragraaf 3.9 
heeft de financieel controleur het echter in een aantal 
gevallen gedaan gekregen, dat hij advies uitbrengt op het 
ogenblik waarop dit besluit wordt genomen. De mogelijk­
heid dat het visum voor de vastleggingen nadien wordt 
geweigerd, heeft dit advies zo'n kracht gegeven dat ..." 
vormt trouwens een bevestiging van het effect dat het 
voorafgaand visum heeft op de ordonnateur. De ordon­
nateur verlaat zich geenszins ten onrechte op het visum 
260 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
van de financieel controleur maar wordt ertoe gebracht 
zijn voorstellen met bijzondere aandacht te overwegen 
daar hij het gevaar loopt dat zijn verrichting in geval van 
een onjuist voorstel door de controleur wordt geweigerd. 
3.14. De financieel controleur kan in ongeacht welk 
stadium van een verrichting als hij constateert dat de 
gegevens waarop hij zijn goedkeuring had gebaseerd zijn 
veranderd of onjuist blijken, vaststellen dat de situatie is 
veranderd en daarover opmerkingen maken. 
Zo hebben bij voorbeeld op het gebied van het ESF de 
voorafgaande visa de financiële controle niet belet zich in 
bepaalde gevallen a posteriori zeer kritisch uit te laten 
over het gebrekkige toezicht en de gebrekkige controle, 
welke aspecten ten tijde van het verlenen van het 
voorafgaand visum niet bekend waren. 
3.15. Het is juist dat de financieel controleur ver­
antwoordelijk blijft voor de visa die worden verleend 
door functionarissen waaraan de desbetreffende taken 
werden gedelegeerd of subgedelegeerd. Hieruit kan 
evenwel niet worden afgeleid dat de betrokken perso­
neelsleden geen enkele juridische aansprakelijkheid 
hebben. Ze zijn immers tuchtrechtelijk verantwoordelijk 
jegens de Instelling. 
Daarentegen is het logisch dat de bevoegdheid tot het 
weigeren van een visum is voorbehouden aan de 
financieel controleur als hoogste controleautoriteit daar 
het de Commissie als college is die als hoogste autoriteit 
van de Instelling eventueel het definitieve besluit zal 
moeten nemen over de aangevochten maatregel. 
3.16. De ambtenaren van de financiële controle hebben 
reeds voldoende volledige instructies voor de uitvoering 
van hun controleactiviteiten. 
Overeenkomstig hetgeen door de Rekenkamer wordt 
aanbevolen, heeft de financiële controle bij voorbeeld 
handleidingen opgesteld voor de sectoren EOGFL-
Garantie, Structuurfondsen, eigen middelen en leningac­
tiviteiten, alsmede op enkele huishoudelijke gebieden. De 
financiële controle zal de sectoren die zich daarvoor 
lenen, rekening houdend met de ontwikkeling van haar 
controlemethoden en de invoering van nieuwe gegevens­
verwerkende apparatuur, voortgaan met het opstellen 
van instructies voor al haar eenheden. 
Ten aanzien van de gevallen waarin de Rekenkamer 
meent dat een weigering van een visum had moeten 
plaatsvinden wijst de Commissie erop dat het vooraf­
gaand visum wordt gegeven op grond van de gegevens die 
beschikbaar zijn bij het verlenen van het visum, welke 
gegevens bij de latere uitvoering van de maatregelen 
kunnen veranderen. Met betrekking tot het door de 
Rekenkamer genoemde geval zij verwezen naar de 
specifieke antwoorden in de betrokken hoofdstukken. De 
financiële controle merkt voorts op dat zij statistische 
steekproeftechnieken gebruikt, zoals eerder werd uiteen­
gezet. De verrichtingen waarvoor geen visum is 
vereist 
3.17 - 3.18. In het algemeen moest de financiële contro­
le, met name aan de hand van de bepalingen van het 
Financieel Reglement, prioriteiten vaststellen op grond 
van de relatieve niveaus van risico en van de eisen met 
betrekking tot nieuw beleid. 
Het is juist dat aldus de nadruk niet werd gelegd op enkele 
van de door de Rekenkamer genoemde gebieden, daar 
prioriteiten golden voor meer kritische sectoren. 
Niettemin moet worden opgemerkt dat ook op het gebied 
van de boekhouding de activiteiten van de financiële 
controle toenemen. Aldus werd in 1988 een nieuwe 
eenheid gevormd waarvan de controles betrekking 
hebben op: 
— de algemene boekhouding; 
— de begrotingsboekhouding; 
— de kas. 
Op dit laatste punt kan worden opgemerkt dat in de eerste 
helft van 1989 de controle betrekking had op de 
bankrente en op het kasbeheer zelf, d.w.z. op de wijze 
waarop de bankrekeningen worden gevoerd. 
Met betrekking tot de jaarrekening is het juist dat deze 
niet door de financiële controle wordt gecontroleerd en 
nog minder goedgekeurd. Een werkelijke verificatie 
(welke niet bij het Financieel Reglement vereist is) zou 
omvangrijke voorafgaande werkzaamheden vereisen. De 
periodieke controles van de boekhouding, die nog niet 
systematisch zijn, zullen het echter mogelijk maken 
geleidelijk te komen tot een dubbele garantie inzake de 
getrouwheid van de jaarrekening. 
Ten aanzien van de waardering van de vermogensbe­
standdelen wordt thans op initiatief van de financiële 
controle een herziening voorbereid. 
Ten aanzien van de leningactiviteiten onderzoekt de 
financiële controle de transacties betreffende het ver­
strekken van leningen. Dit onderzoek vindt plaats op 
grond van het besluit van de Commissie van 14 decem­
ber 1983 (2) en wel door middel van controles aan de hand 
van bewijsstukken en ter plaatse. Enkele controles ter 
plaatse werden overigens in samenwerking met de 
Rekenkamer verricht. Ten aanzien van de opmerking dat 
(2) Document COM(83) PV 718. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 261 
in de uit hoofde van artikel 24, lid 3, van het Financieel 
Reglement opgestelde verslagen geen rekening wordt 
gehouden met de te innen bedragen als gevolg van fraude 
of onregelmatigheden in het perifere beheer moet worden 
opgemerkt dat in deze verslagen alle aan de financiële 
controle bekende gevallen worden genoemd waarvoor 
geen vordering voor de Gemeenschap werd vastgesteld of 
een communautaire vordering niet werd geïnd. 
Op dit punt dient in aanmerking te worden genomen, 
zoals de Commissie reeds heeft uiteengezet in het kader 
van haar antwoorden op voorgaande jaarverslagen, dat 
de rechtsverhouding tussen de Lid-Staten en eventuele 
fraudeurs leidt tot een vordering van de Lid-Staat op de 
fraudeur, maar dat deze vordering slechts „virtueel" voor 
de Gemeenschap is. 
De nieuwe Verordening nr. 1552/89 van de Raad van 
29 mei 1989 betreffende het stelsel van eigen middelen 
van de Gemeenschap behelst in artikel 6, lid 3, de 
bepaling dat de Lid-Staten met ingang van 1 januari 1990 
kennis moeten geven van gevallen van fraude en 
onregelmatigheden. De bewerking van deze overzichten 
zal eventueel kunnen leiden tot het controleren door de 
diensten van de Commissie van de door de Lid-Staten in 
te stellen navorderingen. In een door de financieel 
controleur op te stellen verslag zou periodiek de stand 
kunnen worden opgemaakt van deze navorderingen. 
Met betrekking tot de in verband met fraude te vorderen 
bedragen op het gebied van het EOGFL-Garantie wordt 
in Verordening nr. 729/70 een nauwkeurige verdeling van 
de verantwoordelijkheden beschreven en worden de 
procedures betreffende de navordering en de boekhoud­
kundige verwerking bepaald. Niettemin gaat de financiële 
controle haar activiteiten op het gebied van de financiële 
consequenties van onregelmatigheden intensiveren met 
behulp van het gegevensverwerkende systeem IRENE; zij 
streeft daartoe naar vergroting van de capaciteit van dit 
instrument. 
De interne-controlefunctie van de financieel 
controleur 
3.19. Opgemerkt zij dat de „gerichte" controles niet 
nieuw zijn omdat de financiële controle reeds sedert 1975 
dergelijke controles verricht. 
Deze activiteit kan geïllustreerd worden met enkele 
voorbeelden op de gebieden van het EOGFL-Garantie en 
van het Europees Sociaal Fonds: 
— EOGFL-Garantie: 
— controle van het rundvleesgehalte van verwerkte 
produkten op basis van rundvlees die vallen 
onder het gemeenschappelijk douanetarief; 
— controle inzake de controle-instanties in de sector 
olijfolie; — controle van de maatregelen tot afzet van boter 
tegen verlaagde prijs. 
— Europees Sociaal Fonds: 
— controle op de voortgang van de uitvoering en de 
aanwending van de middelen betreffende projec­
ten in het kader van de Verordening nr. 815/84 (3) 
(bijzondere steun voor Griekenland); 
— onderzoek in twee Lid-Staten, bij nieuwe project­
ontwikkelaars, naar de aanwezigheid van de voor 
de uitvoering van de door het ESF gefinancierde 
projecten nodige structuren. 
3.20. Het uitbrengen van speciale verslagen op grond 
van artikel 11 van de uitvoeringsvoorschriften bij het 
Financieel Reglement is slechts een van de methoden 
waarover de financiële controle beschikt om de aspecten 
van een goed financieel beheer te behandelen. De gerichte 
controleverslagen, de adviezen van de financiële controle 
aan het college bij elke tranche van het ESF, het EFRO en 
het EOGFL-Oriëntatie, het jaarlijks advies over de 
verevening van de rekeningen, brieven met betrekking tot 
het goed beheer aan de directoraten-generaal en de nauwe 
dagelijkse contacten met de ordonnateurs vormen even 
zovele alternatieve mogelijkheden die de financiële 
controle voortdurend gebruikt en die minder formeel zijn 
en praktischer. 
Voorts wijst de Commissie erop dat de financiële controle 
regelmatig achteraf de aandacht van de Instelling heeft 
gevestigd op beheersfouten, ook in gevallen waarin een 
voorafgaand visum was verleend. 
De betrekkingen tussen de financieel 
controleur en de Rekenkamer 
3.21 - 3.22. Op grond van artikel 10 van de verordening 
van de Commissie van 11 december 1986 (4) houden de 
uitvoeringsvoorschriften betreffende een aantal bepalin­
gen van het Financieel Reglement van 21 december 1977 
„is de financieel controleur in de uitoefening van zijn 
controlefunctie geheel onafhankelijk en slechts ver­
antwoording verschuldigd aan de Instelling. Hij mag geen 
enkele instructie ontvangen in verband met de uitoefening 
van de functie die hem, door zijn aanstelling, op grond 
van de bepalingen van het Financieel Reglement wordt 
toegekend". 
Deze bepalingen gelden ook voor de ondergeschikte 
financiële controleurs binnen de grenzen van de van de 
financieel controleur ontvangen machtiging, onver­
en PB L 88 van 31.3.1984. 
(4) PB L 360 van 19.12.1986. 
262 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
minderd de aan hun hiërarchieke meerdere af te leggen 
verantwoording. Bovendien volgt de financiële controle 
de aanwijzingen die de Commissie aan al haar diensten 
heeft gegeven, zowel met betrekking tot het verstrekken 
van gegevens en verslagen als met betrekking tot de 
bezoeken van de Rekenkamer. Zij kan daarvan niet 
afwijken. 
Niettemin houdt de financieel controleur, overeenkom­
stig artikel 85 van het Financieel Reglement, rekening 
met de opmerkingen in de kwijtingsbesluiten. 
DE ORDONNATEUR 
3.24. Deze opmerking is niet vanzelfsprekend. Men kan 
het tegenovergestelde standpunt innemen, namelijk dat 
indien het voorafgaand visum van de financieel contro­
leur niet betrekking zou hebben op het goed financieel 
beheer de ordonnateur zich eventueel minder bewust zou 
zijn van de behoefte en de noodzaak zijn verantwoorde­
lijkheden te nemen op dit gebied en de nadruk zou leggen 
op de aspecten van wettigheid en regelmatigheid, 
aangezien de financieel controleur op deze punten zijn 
handelingen zou kunnen blokkeren. 
Anderzijds beschouwt de Commissie het goed financieel 
beheer als een onlosmakelijk geheel waarvan ook de 
wettigheid en regelmatigheid deel uitmaken. Een onder­
scheid tussen het ene aspect en het andere is kunstmatig 
bij het ontbreken van een nauwkeurige definitie van het 
begrip goed financieel beheer. Gezien de veranderlijk­
heid, de veelheid en de ingewikkeldheid van de samenstel­
lende delen is het oordeel over het goed financieel beheer 
ongetwijfeld een delicate aangelegenheid die in ruime 
mate een beroep doet op de ervaring en het initiatief van 
de ambtenaren, maar deze moeilijkheid mag geen reden 
zijn om ervan af te zien (a priori) een oordeel te geven, ook 
al is het uiteraard gemakkelijker zich a posteriori uit te 
spreken over feiten die vaststaan als de verrichting 
eenmaal beëindigd is. De doelmatigheid vereist ver­
richtingen zo spoedig mogelijk te corrigeren en ook 
vooraf te voorkomen dat in de opzet van de verrichtingen 
fouten worden gemaakt die kunnen leiden tot een slecht 
financieel beheer. Dat is de taak van de ordonnateur en 
van de financieel controleur. 
Het zou immers niet zeer produktief zijn de eindresultaten 
af te wachten van verrichtingen om, op een ogenblik dat 
elke correctie onmogelijk is geworden, te wijzen op de 
gevallen van slecht financieel beheer. Het oordeel vooraf 
van de financieel controleur over het goed financieel 
beheer, ook al is dit moeilijk omdat het betrekking heeft 
op gegevens die nog in ontwikkeling zijn, krijgt juist daar 
al zijn betekenis en de taak van financieel adviseur die hij 
voorafgaande aan de uitvoering vervult ten opzichte van 
de Instelling en de ordonnateurs vindt daarin haar 
volledige rechtvaardiging. DE REKENPLICHTIGE 
3.25 - 3.26. De Commissie kan niet instemmen met de 
analyse van de Rekenkamer van de verantwoordelijk­
heden van de rekenplichtigen en de beheerders van gelden 
ter goede rekening. 
De respectieve verantwoordelijkheden van de rekenplich­
tige en van de financiële controle worden bij voorbeeld 
niet gedeeld. Volgens het beginsel van gescheiden beheer 
zijn zij universeel en verschillend. De verantwoordelijk­
heden van de rekenplichtigen en de beheerders van gelden 
ter goede rekening zijn duidelijk omschreven in het 
Financieel Reglement en de uitvoeringsvoorschriften. 
Het is duidelijk dat de rekenplichtige, evenals elke andere 
ambtenaar, een grotere verantwoordelijkheid heeft dan 
uitsluitend zijn geldelijke aansprakelijkheid voor finan­
ciële verliezen. 
Bovendien is het niet meer juist dat de werkzaamheden 
van de rekenplichtige niet voortdurend onder toezicht 
van de financiële controle staan: alle inningen van 
vorderingen, kastransacties en bankverrichtingen zijn 
thans onderworpen aan periodieke controles van de 
financiële controle. In geen geval wordt kwijting verleend 
aan een rekenplichtige in geval van onregelmatigheden 
zijnerzijds. 
DE VERSTERKING VAN DE INTERNE­
CONTROLESTRUCTUUR 
3.27. Tussen de feitelijke opmerkingen in 3.27 en de in 
punt 3.28 geformuleerde voorstellen bestaat volgens de 
Commissie geen oorzakelijk verband. 
3.28. Bij de herziening van het Financieel Reglement 
zoals deze thans is geconcretiseerd in de gemeenschappe­
lijke oriëntatie van de in de Raad verenigde Lid-Staten 
werd de door de Rekenkamer aan de financiële controle 
toegedachte taak niet overgenomen door de communau­
taire wetgever die de functie van de financieel controleur 
met betrekking tot de beoordeling van het goed financieel 
beheer heeft gehandhaafd door geen wijziging te brengen 
in zijn taken ten aanzien van het voorafgaand te 
verstrekken visum. 
Bovendien wordt in de opvatting van de Rekenkamer 
voorbijgegaan aan de raadgevende taak die de financieel 
controleur vervult. Hij kan er immers voor zorgen dat de 
Instelling geen besluiten neemt die niet in overeen­
stemming zouden zijn met de beginselen van wettigheid, 
regelmatigheid en een goed financieel beheer. 
Derhalve is de Commissie van oordeel dat het, gezien de 
geldende voorschriften en de uitdrukkelijk te kennen 
gegeven wil van de wetgever, niet mogelijk, en gezien de 
dagelijkse doeltreffendheid van de huidige verdeling van 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 263 
bevoegdheden over ordonnateurs, rekenplichtigen en 
controleurs, ook niet wenselijk is, de financieel controleur 
zijn verantwoordelijkheden met betrekking tot de 
controle a priori op het gebied van het goed financieel 
beheer te ontnemen. 
3.29 - 3.30. De Commissie deelt evenwel de opvatting 
van de Rekenkamer dat de interne controlefunctie moet 
worden versterkt. Zij heeft dan ook reeds een beginselbe­
sluit ter zake genomen dat binnenkort nader zal worden 
uitgewerkt. 
De Rekenkamer stelt bovendien dat de financieel 
controleur de op groepen van verrichtingen gerichte 
controles zou moeten uitbreiden. De Commissie deelt de 
opvatting van de Rekenkamer ten aanzien van het belang 
van deze controles en bevestigt dat de financieel 
controleur reeds op de door de Rekenkamer genoemde 
gebieden verschillende controles verricht. De controles 
betreffende de balans en de jaarrekening zijn evenwel nog 
steeds in ontwikkeling. 
3.31. De verplichting voor de financieel controleur een 
jaarverslag op te stellen over het beheer van de 
communautaire geldmiddelen komt niet voor in het 
Financieel Reglement en beantwoordt niet aan haar 
opvatting van doelmatigheid. De financiële controle 
streeft er immers via haar dagelijkse werkzaamheden naar 
de Instelling te waarborgen dat de in het Financieel 
Reglement neergelegde beginselen worden nageleefd. 
Overigens worden door de diensten van de Commissie 
vele jaarverslagen opgesteld, zoals bij voorbeeld de 
verslagen over de activiteiten van het Sociaal Fonds en het 
EFRO, die voor elk der betrokken sectoren alle nodige 
informatie bevatten. 3.32. Naar het oordeel van de Commissie beantwoor­
den de huidige bepalingen van het Financieel Reglement 
(artikel 70) aan de beginselen van een behoedzaam beheer 
ter zake. De rekenplichtigen en de beheerders van gelden 
ter goede rekening zijn uiteraard tuchtrechtelijk ver­
antwoordelijk en geldelijk aansprakelijk voor de midde­
len welke zij beheren en zij moeten zich verzekeren tegen 
de risico's die zij lopen. Het is mogelijk om zoals de 
Rekenkamer in overweging geeft dat de Gemeenschap 
zijn eigen verzekeraar wordt in plaats van een particuliere 
verzekering te betalen. 
Gezien immers het aantal en de omvang van de jaarlijks 
ten laste van de algemene begroting verrichte betalingen 
(ongeveer 2 000 betalingen per jaar voor een gemiddeld 
bedrag van ongeveer 100 000 ecu) zou het niet oordeel­
kundig en evenmin praktisch zijn het eerste risico van 
verlies te doen dragen door de waarborgrekening van de 
rekenplichtige of de beheerder van gelden ter goede 
rekening. 
In geval van een naar behoren vastgestelde ernstige fout 
daarentegen, waarbij geen beroep kan worden gedaan op 
de verzekering, zal de rekenplichtige of de beheerder van 
gelden ter goede rekening niet alleen zijn waarborgreke­
ning maar ook een deel van zijn salaris verliezen. 
De Commissie is van oordeel dat als de geldende 
bepalingen juist worden toegepast de rekenplichtigen en 
de beheerders van gelden ter goede rekening zich 
voldoende bewust zijn van hun verantwoordelijkheid en 
de geldmiddelen van de Gemeenschap beschermd zijn 
tegen elk normaal risico. 
264 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
HOOFDSTUK 4 
Ontvangsten 
ANTWOORDEN VAN DE COMMISSIE 
EIGEN MIDDELEN UIT DE BTW 
Controles van de Commissie op de uitvoering 
van de Zesde BTW-Richtlijn 
De grondslag van de controle van de Commissie 
4.8. De Commissie wijst erop dat zij geen „conformi-
teitsverklaring" heeft ingesteld en dergelijke verklaringen 
ook niet wenst in te voeren op een zo ingewikkeld en 
technisch gebied als dat van de BTW, waar uiteenlopende 
interpretaties dikwijls voorkomen, zulks mede om zich 
later in alle vrijheid een oordeel te kunnen vormen. 
In werkelijkheid wordt de conformiteit van de nationale 
maatregelen met het Gemeenschapsrecht permanent 
beoordeeld, en ook nog eens incidenteel wanneer de 
omzetting van de richtlijnen in nationaal recht aan een 
onderzoek wordt onderworpen. Wanneer deze beoorde­
ling aanleiding geeft tot het vermoeden dat een nationale 
bepaling niet in overeenstemming met de communautaire 
wetgeving is, wordt de juridische bewijsvoering samenge­
steld. 
De uitvoering van de controle van de Commissie en de 
bescherming van de eigen middelen uit de BTW 
4.9. (a) en (b) De Commissie heeft een vaste procedure 
voor de controle van de omzetting van alle vastgestelde richtlijnen in nationaal recht ingesteld. Hiertoe zendt de 
Commissie zes maanden vóór het verstrijken van de 
termijn die voor de invoering van de nationale uitvoe­
ringsbepalingen is vastgesteld, een brief aan de nationale 
overheidsdiensten toe waarin zij worden verzocht een 
mededeling toe te zenden waarin de met de bepalingen 
van de vastgestelde richtlijn overeenkomende nationale 
bepalingen voldoende gedetailleerd worden vermeld. 
Indien een officiële mededeling van de Lid-Staten 
uitblijft, zendt de Commissie een aanmaning wegens het 
ontbreken van een officiële mededeling. 
Gezien de grote hoeveelheid werk die hiermee is gemoeid 
en in de overtuiging dat een gekruiste controle hierbij zeer 
efficiënt zou kunnen zijn, heeft de Commissie in het kader 
van het BTW-Comité een procedure ingesteld volgens 
welke de Lid-Staten elk jaar mededelen welke wijzigingen 
gedurende het voorafgaande jaar in hun belastingwetge­
ving werden aangebracht. De eerste ervaringen hebben 
uitgewezen dat deze procedure zeker efficiënt is. 
Voorts dient hier de rol van het BTW-Comité onder de 
aandacht te worden gebracht. In het kader van de 
behandeling van de interpretatieproblemen van de 
richtlijnen in dit comité worden namelijk gemeenschappe­
lijke interpretaties overeengekomen en wordt aldus de 
conformiteit van het nationale recht met het Gemeen­
schapsrecht verbeterd, terwijl in sommige gevallen de 
niet-conformiteit aan het licht komt, waarna de nodige 
maatregelen kunnen worden genomen. 
(c) De Commissie beschikt over alle basiswetgevingen. 
Bovendien wordt zij via het BTW-Comité op de 
hoogte gesteld van de wijzigingen die in de wettelijke 
bepalingen zijn aangebracht. 
(d) De Commissie is in juli 1987 begonnen met een 
horizontale studie van de nationale wetgevingen. De 
basiswetgevingen van zes Lid-Staten zijn thans reeds 
onderzocht, waaronder die van de drie nieuwe Lid-
Staten. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 265 
Aangezien hiermee zeer belangrijke middelen zijn ge­
moeid en door de Commissie nieuwe prioriteiten zijn 
vastgesteld in het vooruitzicht van de afschaffing van de 
fiscale grenzen, heeft de Commissie deze studie evenwel 
niet kunnen voortzetten en gaat zij momenteel na of dit 
wel wenselijk is. ontdekt, schriftelijk wordt vastgelegd. De Commissie 
bevestigt dat enerzijds het systematische onderzoek van 
de nieuwe bepalingen en anderzijds de vergelijking van de 
nationale wetgevingen wanneer in een Lid-Staat een 
inbreuk wordt ontdekt, actief zijn voortgezet. 
Daarentegen wordt de vergelijkende methode van het 
verticale type, waarbij de nationale wetgevingen syste­
matisch worden vergeleken met het Gemeenschapsrecht, 
permanent gebruikt. Niettemin wordt, telkens wanneer 
een inbreuk in een Lid-Staat wordt ontdekt of een klacht 
wordt ingediend, systematisch een horizontaal onderzoek 
van de nationale wetgevingen verricht om nog eens extra 
te controleren en ter informatie van het Hof van Justitie. 
4.10. Artikel 34 van de Zesde Richtlijn bepaalt dat 
verslagen over de werking van het gemeenschappelijke 
BTW-stelsel in de Lid-Staten moeten worden opgesteld. 
Tot op heden werden twee verslagen gepubliceerd, het 
laatste op 20 december 1988. In het verslag over de 
toepassing van de richtlijnen wordt door middel van een 
analyse van de verschillende in de loop van het jaar 
aangespannen of afgehandelde procedures wegens 
inbreuk de ontwikkeling van de conformiteit van de 
bepalingen van de nationale wetgevingen geïllustreerd. 
Deze verslagen hebben niet in de eerste plaats ten doel de 
conformiteit van de nationale wetgevingen met de 
communautaire bepalingen vast te stellen, maar wel een 
beeld te geven van het gemeenschappelijke BTW-stelsel 
en daarbij de nadruk te leggen op de moeilijkheden, met 
name vanuit een oogpunt van interpretatie, die de goede 
werking ervan belemmeren. 
4.11. De Commissie heeft in haar antwoord op punt 4.8 
reeds vermeld dat zij geen conformiteitsverklaring wenst 
in te stellen. 
In punt 4.9 (d) werd medegedeeld dat de wetgevingen van 
de drie genoemde landen door de Commissie aan een 
systematisch onderzoek zijn onderworpen, zoals blijkt uit 
het overzicht van de vermoedelijke inbreuken. 4.14-4.15. Zoals in punt 4.9 (d) vermeld, is de 
Commissie in 1987 begonnen met een vergelijkend 
onderzoek van de nationale wetgevingen ter aanvulling 
van het door haar uitgeoefende toezicht. Bovendien heeft 
zij in 1988 via het BTW-Comité een procedure voor de 
toezending van de gegevens betreffende wijzigingen van 
de nationale wetgevingen ingesteld. 
Zij is derhalve van mening dat zij overeenkomstig haar 
toezeggingen de nodige maatregelen heeft genomen om 
toezicht op de nationale wetgevingen te kunnen uitoefe­
nen. 
Het beheer van de eigen middelen uit de BTW 
Tekortkomingen in de huidige procedures 
4.20. In haar tweede verslag over de toepassing van 
Verordening nr. 2892/77, zoals gewijzigd (doe. 
COM(88)89 def. van 9.3.1988, punten 6.1.6 — 6.1.9), 
heeft de Commissie reeds uiteengezet welke procedures zij 
volgt om uitvoering te geven aan artikel lOter van 
genoemde verordening. In het kort komen deze procedu­
res hierop neer: 
wanneer de Commissie vaststelt dat door een inbreuk 
op de bepalingen van het Gemeenschapsrecht eigen 
middelen verloren gaan en de Lid-Staat in kwestie 
weigert een compensatie te betalen, verzoekt zij deze 
Lid-Staat per brief het bedrag van de eigen middelen 
in kwestie te berekenen en deze binnen een bepaalde 
termijn over te maken (zie punt 4.25 — 4.27 
hieronder). 
4.12. Ook zonder een „conformiteitsverklaring" op te 
stellen, kan de Commissie op elk gewenst tijdstip een 
procedure wegens inbreuk aanspannen om niet-conforme 
nationale bepalingen aan de kaak te stellen. Wanneer de Lid-Staat positief reageert op de brief van de 
Commissie, is het probleem aldus geregeld voordat het tot 
een geschil komt. In het tegenovergestelde geval is de 
procedure wegens inbreuk overeenkomstig artikel 169 
van het EEG-Verdrag van toepassing; 
Conclusies 
4.13. De Commissie verwijst naar haar antwoord op 
punt 4.8 en merkt op dat het door haar verrichte 
onderzoek slechts in gevallen waarin een inbreuk wordt wanneer de onenigheid tussen de Commissie en de 
Lid-Staat betrekking heeft op vooral technische 
vraagstukken, acht de Commissie het om de in het 
antwoord op punt 4.21 uiteengezette redenen dienstig 
deze vraagstukken met de nationale autoriteiten te 
blijven bespreken alvorens een procedure wegens 
266 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
inbreuk in te leiden. Zij maakt dan een voorbehoud 
om de situatie grondiger te kunnen bestuderen, 
waarna dikwijls overeenstemming met de Lid-Staat 
wordt bereikt alvorens het tot een geschil komt. 
Uiteindelijk heeft deze pragmatische aanpak in de 
meeste gevallen de gewenste resultaten opgeleverd, 
ook al waren soms langdurige besprekingen nodig 
alvorens in overleg en met inachtneming van de 
reglementaire bepalingen oplossingen werden be­
reikt. In vele gevallen heeft de Commissie bereikt dat 
de Lid-Staat in kwestie lang vóór de nieuwe controle 
de inlichtingen toezond aan de hand waarvan de 
grondslag van de BTW-middelen kon worden gerecti­
ficeerd, hetgeen gebeurt in het kader van het 
„samenvattende document" dat door de Commissie 
wordt opgesteld over de resultaten van de controle 
betreffende elk begrotingsjaar. 
Elke kwestie waarover geen overeenstemming is bereikt, 
wordt systematisch gevolgd. 
4.21. Het door de Rekenkamer genoemde aantal 
gevallen waarin voorbehoud werd gemaakt, duidt al met 
al op een vrij normale situatie, want 15 van deze 
24 gevallen dateren van het laatste begrotingsjaar (1988), 
terwijl de negen andere gevallen over de vorige jaren 
verdeeld zijn en een deel ervan trouwens bijna is geregeld. 
Het voor het Verenigd Koninkrijk genoemde geval 
van 1981 is een uitzondering die verband houdt met de 
moeilijkheid een bruikbare berekeningsmethode te 
vinden. Het is uiteindelijk geregeld tijdens de controle van 
de BTW-grondslag van het jaar 1987. 
Voor zover het wenselijk is te zamen met de nationale 
autoriteiten te blijven zoeken naar een in overleg overeen 
te komen oplossing voor een technische moeilijkheid (bij 
voorbeeld de opsporing en de juiste evaluatie van andere 
gegevens dan die welke normaal in statistieken of in 
boekhoudingen beschikbaar zijn), zou de vaststelling van 
een bindende termijn door de Commissie in de praktijk 
nutteloos zijn. 
Want : 
— aangezien het gaat om objectieve moeilijkheden, zou 
de betrokken nationale overheid toch niet in staat zijn 
binnen enkele maanden na de controle de verlangde 
inlichtingen te verstrekken; 
— bij niet-naleving van de vastgestelde termijn zou de 
Commissie niettemin een procedure wegens inbreuk 
moeten aanspannen, die na nog eens een lange termijn 
eventueel zou kunnen leiden tot een arrest van het 
Hof van Justitie ten gunste van de Commissie. Met 
een dergelijk arrest zou echter slechts kunnen worden 
bevestigd dat de Lid-Staat de reglementaire bepalin­
gen moet naleven, d.w.z. de gegevens die nodig zijn 
voor een juiste vaststelling van de grondslag van de 
BTW-middelen, moet opsporen en indienen. 4.22. Wanneer naar aanleiding van de controle van de 
BTW-grondslagen van de Lid-Staten voorbehoud wordt 
gemaakt, heeft dit uitsluitend ten doel punten aan te 
wijzen die naar de mening van de Commissie nader dienen 
te worden onderzocht. Aangezien bij het maken van het 
voorbehoud nog niet kan worden gezegd of er ook 
aanvullende eigen middelen zullen moeten worden 
betaald, is een gecentraliseerde boekhouding van alle 
gevallen waarin voorbehoud is gemaakt, zeer moeilijk te 
verwezenlijken. 
De Commissie neemt echter alle nog niet afgehandelde 
gevallen waarin voorbehoud is gemaakt, op in een register 
dat momenteel wordt gecomputeriseerd. De Commissie is 
van mening dat er gezien het bestaan van de controledo­
cumenten en van het register geen gevaar bestaat dat een 
voorbehoud niet zal worden behandeld. 
Gevolgen voor de eigen middelen van inbreuken op de 
BTW-wetgeving 
4.23. De periodieke coördinatievergaderingen van de 
verschillende diensten van de Commissie vormen slechts 
één van de vele normen van contact over de inbreuken die 
negatieve gevolgen voor de BTW-middelen hebben. 
Het feit dat in 1988 minder coördinatievergaderingen 
werden gehouden (de normale situatie is thans overigens 
weer hersteld), heeft derhalve geen vertraagd optreden 
van de Commissie tot gevolg gehad. 
4.24. De Commissie heeft de Rekenkamer erop gewezen 
dat deze gevallen van inbreuk zeker niet uit het oog 
worden verloren en dat de eventuele gevolgen ervan door 
de BTW-middelen worden nagegaan. 
Van de eerste twee gevallen kon het ene, dat betrekking 
heeft op Griekenland, voor wat betreft de BTW-middelen 
namelijk pas worden behandeld in november 1988 in het 
kader van de controle van het overzicht van de BTW-
grondslag betreffende het begrotingsjaar 1987, het eerste 
door deze Lid-Staat ingediende overzicht. Het andere 
geval, dat betrekking heeft op een in Italië op 1 janua­
ri 1988 in werking getreden wet, zal in de loop van 1989 
worden behandeld, tijdens de controle van het overzicht 
van de BTW-grondslag van Italië betreffende het 
begrotingsjaar 1988. 
In de gevallen waarin de Commissie reeds procedures 
wegens inbreuk op het gemeenschappelijke BTW-stelsel 
heeft ingeleid, is de situatie voor wat betreft de eigen 
middelen als volgt: 
— het geval betreffende Spanje kan slechts gevolgen 
hebben voor de BTW-grondslag betreffende het 
begrotingsjaar 1988 en zal derhalve tijdens de contro­
le van deze grondslag worden behandeld; 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 267 
— ten aanzien van het geval betreffende Griekenland 
heeft de Commissie tijdens de controle van het 
overzicht betreffende het begrotingsjaar 1987 voor­
behoud gemaakt; 
— ten aanzien van het geval betreffende Duitsland 
(bosbouw) wordt te zamen met deze Lid-Staat 
bestudeerd of er gevolgen voor de eigen middelen zijn. 
Verificatie van correcties 
Rente op vertraagde betalingen 
Gedeeltelijke betaling van verschuldigde bedragen 
4.25-4.27. Wanneer het jaaroverzicht van de BTW-
grondslag niet in overleg kan worden gerectificeerd, zendt 
de Commissie, alvorens een procedure wegens inbreuk in 
te leiden, de betrokken Lid-Staat een brief waarin deze 
wordt verzocht de eigen middelen in kwestie te berekenen 
en binnen een bepaalde termijn aan de Commissie over te 
maken, op straffe van de aanrekening van rente wegens 
vertraagde betaling overeenkomstig artikel 11 van Ver­
ordening nr. 2891/77. 
In de meeste gevallen stelt de Lid-Staat in kwestie het 
door hemzelf berekende bedrag van de BTW-middelen 
aan de Commissie ter beschikking, hetzij vóór het 
verstrijken van de vastgestelde termijn, hetzij erna. 
In het eerste geval is er uiteraard geen reden om rente 
wegens vertraagde betaling te eisen; in het tweede geval is 
deze rente wegens vertraagde betaling overeenkomstig 
artikel 11 door de Lid-Staat verschuldigd over het reeds 
overgemaakte bedrag voor de periode tussen de in de brief 
van de Commissie gestelde termijn en de dag van de 
overmaking. 
Vervolgens worden in alle gevallen de gegevens en de 
berekeningsmethoden die door de Lid-Staat zijn gebruikt 
om dit bedrag vast te stellen, door de Commissie 
gecontroleerd, gewoonlijk tijdens de eerstvolgende con­
trole van het jaaroverzicht van de BTW-grondslag. 
Soms moest de aanvankelijke berekening van de Lid-
Staat naar aanleiding van een controle worden gerectifi­
ceerd, waarna deze Lid-Staat aanvullende BTW-midde­
len moest overmaken. 
De Commissie is van mening dat een dergelijke aanvullen­
de overmaking moet worden behandeld zoals elke andere 
overmaking van BTW-middelen die naar aanleiding van 
een controle voortvloeit uit een in overleg met de Lid-
Staat aangebrachte rectificatie in de zin van artikel lOter, 
lid 1, van Verordening nr. 2892/77, zoals gewijzigd. Naar 
de mening van de Commissie is er geen sprake van 
vertraagde betaling in de zin van artikel 11. Volgens haar bevat de geldene regeling geen enkele 
bepaling op grond waarvan over het aldus door de Lid-
Staat overgemaakte aanvullende bedrag rente wegens 
vertraagde betaling kan worden geëist. 
Vertraagde betaling van de rente 
4.29. Wanneer de termijn voor de betaling van de 
hoofdsom is verstreken zonder dat de betaling werd 
verricht, wordt thans een inningsopdracht voor de 
betaling van rente afgegeven. 
4.30. Wanneer een Lid-Staat te laat eigen middelen 
overmaakt, is de rente zelden inbegrepen. De Commissie 
moet het rentebedrag derhalve afzonderlijk berekenen en 
vorderen. Deze procedure biedt bepaalde voordelen 
omdat de renteberekeningen soms ingewikkeld zijn; 
aldus zullen minder fouten voorkomen. De vaststelling 
van een betalingstermijn stelt de Commissie in staat de 
vordering in het oog te houden en zo nodig een procedure 
wegens inbreuk in te leiden tegen Lid-Staten die de 
verschuldigde rente niet betalen. 
De Commissie acht de wijze waarop zij rente wegens 
vertraagde betaling behandelt, in overeenstemming met 
haar eigen interne regels. De Commissie meent niet het 
recht te hebben een als zodanig omschreven betaling van 
BTW-middelen aan te rekenen op nog verschuldigde 
rente. 
Op grond van artikel 11 van Verordening nr. 2891/77 is 
slechts enkelvoudige rente toegestaan. Er kan derhalve 
geen sprake van zijn rente wegens vertraagde betaling van 
rente te eisen. 
Conclusies 
4.31. Gezien bovenstaande antwoorden meent de 
Commissie efficiënt te hebben gehandeld met het oog op 
de inning van de BTW-middelen. 
Geconfronteerd met de vele moeilijkheden van juridische, 
statistische en technische aard waardoor de vaststelling 
van de grondslag van de BTW-middelen van het begin af 
aan zeer ingewikkeld en problematisch werd, heeft de 
Commissie een pragmatische aanpak verkozen boven een 
zuiver formalistische houding, die niet alleen zou hebben 
geleid tot een ernstige conflictsituatie met de Lid-Staten, 
maar het vooral nog moeilijker zou hebben gemaakt 
bevredigende oplossingen te vinden. In de meeste gevallen 
verlopen dergelijke oplossingen immers noodzakelijker-
268 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
wijs via de verwerking van gegevens die alleen de 
nationale overheden kunnen opsporen en aan de Com­
missie mededelen. 
Niettemin heeft de Commissie altijd de noodzakelijke 
maatregelen genomen in de weinige gevallen waarin het 
onmogelijk bleek met de Lid-Staten tot een akkoord in de 
geest van de communautaire bepalingen te komen. 
De Commissie heeft de overmaking van rente wegens 
vertraagde betaling geëist in alle gevallen waarin deze 
rente overeenkomstig de geldende regeling verschuldigd 
was; derhalve is zij het niet eens met de bewering dat „van 
de 108 miljoen ecu waarnaar in paragraaf 4.18 wordt 
verwezen, 75 % werd betaald zonder rente". 
De Commissie onderwerpt haar eigen procedures aan een 
voortdurend toezicht en brengt verbeteringen aan waar 
zij zulks nodig oordeelt. De door de Verordeningen 
nrs. 1552/89 en 1553/89 geboden nieuwe controlemoge­
lijkheden zullen niet volledig kunnen worden benut als de 
Commissie haar interne procedures niet aan een kritische 
beschouwing onderwerpt. 
TRADITIONELE EIGEN MIDDELEN 
Het beheer van de traditionele eigen middelen 
Financiële informatie 
4.33. Doordat de informatie betreffende de maandstaat 
van de eigen middelen per telex wordt toegezonden, kan 
de Commissie sneller over deze informatie beschikken 
dan wanneer zij op de toezending van de volledige staten 
zou moeten wachten. Zij kan derhalve de kasmiddelen 
efficiënter beheren en beter toezicht houden op de 
uitvoering van de staat van ontvangsten van de begroting. 
Wanneer de Commissie haar inningsopdrachten op deze 
telexberichten baseert, verifieert zij deze aan de hand van 
de uitgebreidere gegevens die later door de meeste Lid-
Staten worden toegezonden. 
4.34. Bij de goedkeuring van Verordening nr. 1552/89 
nam de Raad de volgende verklaring in de notulen op: 
„Ten einde de opstelling van de begrotingsramingen te 
vereenvoudigen en de controles te vergemakkelijken, 
zullen de Lid-Staten in het Raadgevend Comité voor 
de Eigen Middelen onderzoeken welke maatregelen 
dienen te worden genomen om tot een passende 
indeling van de traditionele eigen middelen te ko­
men.". De Commissie heeft haar voorstellen aan het comité 
voorgelegd en momenteel worden zij door de Lid-Staten 
aan een onderzoek onderworpen. 
Beheersinformatie 
4.35. Het is waar dat sommige Lid-Staten de jaarlijkse 
en halfjaarlijkse verslagen niet tijdig indienen ondanks de 
aanmaningen van de Commissie en haar herhaalde 
verzoeken via de samenvatting van de jaarverslagen die zij 
opstelt en aan de Lid-Staten toezendt. Opgemerkt zij 
trouwens dat in Verordening nr. 2891/77 geen termijn 
voor de indiening van de halfjaarlijkse verslagen werd 
vastgesteld. De Commissie zal ernaar blijven streven dat 
de Lid-Staten deze verslagen tijdig toezenden. 
4.36. Het is waar dat de inhoud van de jaarverslagen 
uiteenloopt. 
De Commissie heeft dit vraagstuk herhaaldelijk met de 
Lid-Staten besproken in het kader van het Raadgevend 
Comité voor de Eigen Middelen. Zij heeft een geharmoni­
seerd schema met de informatie die zij nodig heeft, 
voorgesteld. 
Om redenen die verband houden met hun administratieve 
structuur, schijnen sommige Lid-Staten echter niet in 
staat te zijn de door de Commissie gevraagde inlichtingen 
te verstrekken. 
Invloed van de controles van de Commissie 
4.37. Aangezien de Commissie slechts over beperkte 
instrumenten beschikt, dienen deze hier eerst te worden 
besproken om een zinvolle vergelijking mogelijk te 
maken. De controlemethode, die uiteraard voor ver­
betering vatbaar is, heeft hoofzakelijk ten doel na te gaan 
of de communautaire regeling juist wordt toegepast in de 
Lid-Staten. Deze dragen de hoofdverantwoordelijkheid 
voor de controle van de vaststelling, de boeking en de 
terbeschikkingstelling van de traditionele eigen middelen. 
De 26 controlebezoeken per jaar komen gemiddeld 
overeen met een totaal van 400 mandagen per jaar en dat 
acht de Commissie voldoende. De Commissie is van 
mening dat bij de vaststelling van het aantal uit te voeren 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 269 
controlebezoeken het bedrag van de eigen middelen in 
kwestie, voor zover het in aanmerking wordt genomen, 
niet de doorslaggevende factor mag zijn. Indien dit wel 
het geval zou zijn, zou de Commissie namelijk slechts een 
derde van haar inspanningen moeten wijden aan contro­
letaken betreffende de traditionele eigen middelen, 
hetgeen strijdig met haar doelstellingen zou zijn. 
Het aantal controlebezoeken kan ook niet uitsluitend 
worden bepaald door de mate van ingewikkeldheid van 
de nationale systemen. Deze verschillen komen wel tot 
uiting in het technische verloop van elke controle. 
De te controleren objecten worden aan het einde van het 
voorafgaande jaar besproken in een vergadering waaraan 
alle betrokken diensten deelnemen. Deze objecten 
worden in overleg gekozen op grond van de ervaringen bij 
voorgaande controles, de vraag in hoeverre zij beant­
woorden aan het doel van de controlebezoeken (nagaan 
of de communautaire regeling juist wordt toegepast) en 
hun belang voor de eigen middelen. 
Een systematische vervolgcontrole van de financiële 
resultaten van de controlebezoeken was niet mogelijk, 
omdat de Lid-Staten op grond van Verordening nr. 
2891/77 niet verplicht waren de Commissie in kennis te 
stellen van de betalingen in kwestie. Verordening nr. 
1552/89, die Verordening nr. 2891/77 vervangt, bevat 
echter wel een voorschrift in die zin. Een systematische 
vervolgcontrole zal derhalve mogelijk worden zodra de 
praktische schikkingen zijn getroffen, overeenkomstig 
een verklaring die ter gelegenheid van de goedkeuring van 
Verordening nr. 1552/89 door de Raad in de notulen werd 
opgenomen. De voorstellen van de Commissie worden 
momenteel door de Lid-Staten bestudeerd. 
Bij gebrek aan wettelijke voorschriften ter zake zijn de 
gevallen waarin de Lid-Staten zich op overmacht 
beroepen, bijzonder moeilijk te controleren. Het Raad­
gevend Comité voor de Eigen Middelen bestudeert op 
welke wijze deze situatie kan worden verholpen. 
Beoordeling van het toezicht van de Commissie 
4.38. Overeenkomstig Verordening nr. 2891/77 wordt 
de Commissie enkel bij de controles van de Lid-Staten 
betrokken, maar de systemen van de Lid-Staten worden 
altijd gecontroleerd tijdens de controlebezoeken ter 
plaatse. De beschrijving van deze systemen staat in de 
controleverslagen die de Rekenkamer geregeld ontvangt. 
Er zij echter op gewezen dat de Commissie op grond van 
de nieuwe Verordening nr. 1552/89, die Verordening nr. 
2891/77 vervangt, autonome controlebevoegdheden heeft 
waardoor zij haar rol efficiënter zal kunnen vervullen. De wettelijke voorschriften 
4.39 - 4.40. De Commissie kan nooit beschikken over 
alle informatie die nodig is om de juistheid van de 
maandelijkse betalingen van traditionele eigen middelen 
te controleren. 
Zij kan onmogelijk stuk voor stuk de miljoenen transac­
ties per jaar controleren die te zamen resulteren in de 
bedragen vermeld in de maandstaten van de eigen 
middelen welke aan de Commissie worden toegezonden 
overeenkomstig de verordening. 
Krachtens de verordening moeten de Lid-Staten een 
maandstaat van hun boekhouding van de eigen middelen 
aan de Commissie toezenden. Op een later tijdstip kunnen 
aanpassingen worden aangebracht indien zij in overeen­
stemming met de communautaire wetgeving zijn en de 
inningsopdrachten kunnen met name worden gewijzigd 
naar aanleiding van de controleactiviteiten van de 
Commissie. Het heeft geen zin een uiterste termijn voor 
dergelijke aanpassingen vast te stellen, aangezien de 
Commissie geen definitieve ontvangstbewijzen afgeeft 
waarin wordt verklaard dat alle verschuldigde bedragen 
zijn betaald. 
Gevolgen voor de eigen middelen 
4.41. Met betrekking tot de navordering wordt in 
artikel 9 van Verordening nr. 1697/79 bepaald dat de Lid-
Staten tot de inwerkingtreding van communautaire 
bepalingen waarin de voorwaarden worden vastgesteld, 
niet verplicht zijn over te gaan tot de vaststelling van de 
overeenkomstige eigen middelen in de zin van Ver­
ordening nr. 2891/77, zolang zij niet zijn overgegaan tot 
de navordering van de rechten overeenkomstig Ver­
ordening nr. 1697/79. 
Conclusie 
4.42. Het beheer en de controle van de traditionele eigen 
middelen zullen worden verbeterd door de invoering van 
de autonome controles zoals bedoeld in Verordening nr. 
1552/89. 
Naar de mening van de Commissie zijn de procedures 
voor de boeking van de ontvangsten reeds zoveel mogelijk 
afgestemd op de procedures betreffende de uitgaven. Een 
gedetailleerder schema voor de nomenclatuur van de 
begroting en de boekhouding kan op zich geen ver­
betering brengen in het beheer en de controle van de eigen 
middelen. De Commissie heeft eerder behoefte aan meer 
informatie van de Lid-Staten. De nieuwe Verordening nr. 
1552/89 zal in dit opzicht zeer nuttig zijn. 
4.44. Dit probleem doet zich niet meer voor na de 
inwerkingtreding van de nieuwe Verordening nr. 1552/89. 
270 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
4.45. Zie het antwoord op punt 4.41. 
Terugbetaling of kwijtschelding van in- of 
uitvoerrechten 
Inleiding 
4.47. De Commissie is het met de Rekenkamer eens dat 
de financiële gegevens en de informatie betreffende het 
beheer in de maandelijkse overzichten onvoldoende zijn. 
Daarom dringt zij er reeds verscheidene jaren bij de Lid­
staten op aan de informatie die deze haar toezenden, te 
verbeteren. Aangezien de Raad deze behoefte heeft 
erkend bij de goedkeuring van Verordening nr. 1552/89, 
heeft de Commissie nieuwe voorstellen aan de Lid-Staten 
voorgelegd (zie het antwoord op punt 4.34). 
Opmerkingen betreffende aspecten van de boekhouding 
4.51 - 4.53. De voorstellen betreffende de aan de 
Commissie te verstrekken informatie (zie punt 4.34) 
hebben mede betrekking op inlichtingen over correcties 
van eerdere vaststellingen, met name voor zover deze 
aanleiding geven tot terugbetalingen. 
Opmerkingen over de toepassing van de verordeningen 
en de controles door de Lid-Staten 
4.54 - 4.56. Volgens de Commissie mogen uit de con­
stateringen van de Rekenkamer in incidentele gevallen 
geen algemene conclusies worden getrokken ten aanzien 
van de procedures in kwestie in het gehele douanegebied. 
De Commissie herinnert eraan dat de juiste toepassing 
van de communautaire regeling in kwestie in de eerste 
plaats de taak van de nationale autoriteiten is. Telkens 
wanneer de Commissie tijdens haar controles constateer­
de dat deze regeling niet werd nageleefd, nam zij de nodige 
maatregelen om de Lid-Staten eraan te herinneren dat zij 
voor een juiste toepassing van de verordening moeten 
zorgen. De Commissie zal de aandacht van de Lid-Staten 
vestigen op de opmerkingen van de Rekenkamer en op de 
door haar geconstateerde tekortkomingen, met name in 
het kader van de vergaderingen van het Comité Douane­
vrijstellingen, volgens de procedures van artikel 25 van 
Verordening nr. 1430/79 en artikel 10 van Verordening 
nr. 1697/79 O). Het in punt 4.55 gesignaleerde „gebrek aan eenvormig­
heid" vloeit voort uit het feit dat de Douane-unie berust 
op twaalf verschillende bestuursstelsels met uiteenlopen­
de administratieve gewoonten en bureaucratische tradi­
ties, terwijl ook de boekhoudtechnieken en de wijze van 
beheer van de dossiers niet hetzelfde zijn. Deze „federale" 
structuur van de Douane-unie kan slechts geleidelijk 
eenvormig worden gemaakt door de vaststelling van 
steeds homogenere algemene en bijzondere bepalingen. 
Conclusies 
4.57. De conclusies van het verslag op dit punt worden 
aanvaard. Getracht zal worden verbetering te brengen in 
deze situatie in het kader van het douanewetboek, hetgeen 
een herziening van de bestaande wetgeving impliceert. 
4.58 - 4.59. Zie het antwoord op punt 4.47. 
Onvolledige aangiften bij de douane 
Opmerkingen betreffende de toepassing van de richtlijn 
in de Lid-Staten 
Tenuitvoerlegging van de richtlijn in de nationale 
douanewetgeving 
4.66. De Commissie is zich bewust van de door de 
Rekenkamer aan de orde gestelde problemen en zal zich 
zo nodig zeker beroepen op de bepalingen van het 
Verdrag, met name artikel 169. Bovendien zal de 
invoering van een douanewetboek met ingang van 1993 
ertoe leiden dat de richtlijnen zullen worden omgezet in 
verordeningen, die dan rechtstreeks toepasselijk zullen 
zijn. 
Registratie van onvolledige aangiften 
Aanvaarding van onvolledige aangiften en het stellen van 
zekerheid 
4.67 - 4.68. Volgens artikel 2, lid 2, van Verordening 
(EEG) nr. 1854/89 (2) van 14 juni 1989 betreffende de 
boeking, wordt de wijze van boeking door de Lid-Staten 
vastgesteld. Hetzelfde geldt voor de voorwaarden waar­
onder de aangiften worden aanvaard. 
(!) PB L 197 van 3.8.1979. (2) PB L 186 van 30.6.1989. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 271 
4.69. Door de goedkeuring van de in het antwoord op 
punt 4.70 bedoelde verordening zou er een einde moeten 
komen aan de Italiaanse handelwijze; voorts kan een 
„alomvattende" garantie hetzelfde effect hebben als een 
specifieke garantie. 
4.70. Uit de huidige regeling (artikel 9 van Richt­
lijn 82/57/EEG) vloeit reeds voort dat de in het kader van 
een onvolledige aangifte gestelde zekerheid van dien aard 
moet zijn, dat de douanedienst het bedrag van de 
zekerheid onmiddellijk kan boeken indien de aangever bij 
het verstrijken van de in artikel 7 van bovengenoemde 
richtlijn gestelde termijn niet de noodzakelijke elementen 
voor de definitieve vaststelling van de douanewaarde 
heeft verstrekt of nog niet heeft gezorgd voor de 
ontbrekende vermelding of het ontbrekende document. 
Bovendien is onlangs een gemeenschappelijk standpunt 
over een voorstel voor een verordening van de Raad 
betreffende de zekerheid die moet worden gesteld om de 
betaling van een douaneschuld te waarborgen, aan het 
Europese Parlement toegezonden voor een tweede lezing. 
In deze verordening zal worden bepaald dat, wanneer de 
douanewetgeving voorschrijft dat een zekerheid moet 
worden gesteld, slechts overheidsorganen in de strikte zin 
van het woord van een dergelijke verplichting zullen zijn 
vrijgesteld. 
Buitensporige vertragingen 
4.71. Van de genoemde Lid-Staten is in alle gevallen 
waarin de Commissie vertragingen heeft geconstateerd, 
rente geëist. De registratie van de bedragen is voortaan 
geregeld bij de verordening van 14 juni 1989 betreffende 
de boeking (zie het antwoord op punt 4.67). 
4.72. Geen enkele communautaire bepaling verplicht de 
Lid-Staten tot het bijhouden van registers van de 
onvolledige aangiften. 
Opmerkingen over de toezichthoudende rol van de 
Commissie 
4.73. De Commissie is zich ervan bewust dat zij tot op 
heden de door Spanje en Portugal genomen maatregelen 
ter uitvoering van de richtlijn niet grondig heeft kunnen 
onderzoeken. 
Pas wanneer de van de Lid-Staten ontvangen informatie 
strijdig met de communautaire regelingen lijkt, verzoekt 
de Commissie de Lid-Staten in kwestie hun opmerkingen 
in te dienen. 4.74. Om een einde te maken aan de situatie die 
voortvloeit uit de uiteenlopende interpretatie van arti­
kel 7 van Richtlijn 82/57/EEG en artikel 10 van Ver­
ordening (EEG) nr. 1224/80 door de Lid-Staten, treft de 
Commissie voorbereidingen om de bepalingen in kwestie 
op elkaar af te stemmen. Aangezien het Comité Algemene 
Douanevoorschriften geen gunstig advies heeft uitge­
bracht over het voorstel tot wijziging van artikel 7 van 
genoemde richtlijn, wordt nu overwogen een wijziging 
van artikel 10 van Verordening (EEG) nr. 1224/80 aan de 
Raad voor te stellen. 
Conclusie 
4.75. Zie de antwoorden op de punten 4.66 en 4.73. 
De communautaire regeling actieve veredeling 
Opmerkingen betreffende de procedures en de controles 
Vergunningsprocedure 
4.81. De Commissie is van mening dat de procedure 
voor een gedecentraliseerd onderzoek van de economi­
sche voorwaarden, gevolgd door een controle achteraf 
van de vergunningen voor actieve veredeling door het 
bevoegde regelgevende comité, zoals vastgesteld bij 
Verordening (EEG) nr. 1999/85 van de Raad, alle nodige 
garanties biedt. 
4.82. Met betrekking tot het in Nederland ontdekte 
geval wijst de Commissie de Rekenkamer erop dat geen 
klacht of andere aanwijzing is ontvangen waaruit zou 
blijken dat een onder de bedoelde voorwaarden verleende 
vergunning tot actieve veredeling de wezenlijke belangen 
van de communautaire producenten daadwerkelijk zou 
hebben geschaad. Zij behoudt zich echter de mogelijkheid 
voor dit specifieke probleem aan een nader onderzoek te 
onderwerpen. 
4.83 - 4.84. De Commissie is het met de Rekenkamer 
eens dat de vereenvoudigde procedure tot afgifte van een 
vergunning (het zogenoemde „General Authorizations"-
systeem - GA) niet wordt gedekt door de communautaire 
regeling actieve veredeling. Verordening (EEG) 
nr. 3677/86 voorziet in een specifieke vereenvoudigde 
procedure voor de afgifte van de vergunning. Er is contact 
met de betrokken Lid-Staat opgenomen om te komen tot 
272 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
een situatie waarin de communautaire bepalingen worden 
nageleefd. 
Het stellen van zekerheid in het schorsingssysteem 
4.85. De Commissie is van mening dat het voorstel voor 
een verordening betreffende de zekerheid die moet 
worden gesteld om de betaling van een douaneschuld te 
waarborgen (3), waarnaar wordt verwezen in punt 4.70, 
een oplossing kan brengen voor de huidige verschillen bij 
de toepassing van de communautaire voorschriften met 
betrekking tot de zekerheidsstelling. 
Volgens de voorgestelde bepalingen met betrekking tot de 
facultatieve zekerheidsstelling moet in elk geval een 
zekerheid worden geëist indien het niet absoluut zeker is 
dat een bestaande of te verwachten douaneschuld binnen 
de gestelde termijnen zal worden betaald. 
Douanecontroles 
4.86 - 4.87. De Commissie is het met de Rekenkamer 
eens dat bijzondere aandacht moet worden besteed aan de 
aanzuiveringsafrekeningen die bij het verstrijken van de 
termijn voor wederuitvoer worden ingediend. Zij zal de 
Lid-Staten op dit vraagstuk opmerkzaam maken. 
Opmerkingen over het algemene beheer van het systeem 
Het in het vrije verkeer brengen van goederen 
4.89 - 4.90. De Commissie deelt de bezorgdheid van de 
Rekenkamer over de grote hoeveelheid produkten in 
kwestie die momenteel in het vrije verkeer worden 
gebracht, hoewel de laatste jaren minder van deze 
veredelingsprodukten op de communautaire markt 
werden afgezet nadat aanvankelijk de regeling actieve 
veredeling met het schorsingssysteem was toegepast. 
Er wordt gewerkt aan wettelijke bepalingen om het 
ongerechtvaardigde financiële voordeel dat voortvloeit 
uit een abnormaal lange betalingstermijn, te neutraliseren 
door de inning van compenserende rente, zonder evenwel 
afbreuk te doen aan de faciliteiten die de regeling moet 
bieden voor communautaire ondernemingen die uitvoer-
transacties op de internationale markten verrichten. 
(3) PB C 30 van 4.2.1983, blz. 11. Het terugbetalingssysteem 
4.91 - 4.93. De Commissie zal de Lid-Staten erop 
wijzen dat een volledig gebruik van het terugbetalingssys­
teem niet moet worden tegengewerkt. Tegelijkertijd is zij 
voornemens de bepalingen ter zake aan een onderzoek te 
onderwerpen ten einde ze eventueel aan te vullen. 
Bijzondere situaties 
4.95. De Commissie heeft de betrokken Lid-Staat reeds 
op dit vraagstuk attent gemaakt. Zij zal ervoor zorgen dat 
artikel 26, lid 3, van Verordening nr. 3677/86 wordt 
toegepast. 
4.96. Op grond van de geldende communautaire 
regeling kunnen veredelingsprodukten die zijn verkregen 
onder de regeling actieve veredeling met het schorsings­
systeem, slechts worden overgedragen onder dekking van 
een document voor douanevervoer. Om in aanmerking te 
komen voor een vergunning tot actieve veredeling met het 
terugbetalingssysteem, moeten deze produkten boven­
dien voldoen aan de voorwaarden om in het vrije verkeer 
te worden gebracht, terwijl tevens alle desbetreffende 
formaliteiten vervuld moeten zijn. 
De Commissie zal contact opnemen met de betrokken 
Lid-Staat om na te gaan of de huidige situatie in 
overeenstemming met de communautaire regeling ter 
zake is. 
4.97. De Commissie zal een onderzoek instellen naar het 
actieve veredelingsverkeer waarvoor in Italië in 1988 
toestemming werd verleend voor wat betreft durumtarwe, 
om zich ervan te vergewissen dat was voldaan aan alle 
voorwaarden die voortvloeien uit de douaneregeling ter 
zake. 
Administratieve samenwerking 
4.98 - 4.99. De Commissie sluit zich aan bij de conclu­
sies van de Rekenkamer met betrekking tot de ver­
strekking van statistieken door de Lid-Staten. Momenteel 
wordt gestreefd naar een situatie waarin alle Lid-Staten 
zorg dragen voor een uitwisseling van informatie 
overeenkomstig artikel 29 van Verordening (EEG) 
nr. 1999/85. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 273 
Conclusie 
4.100. De Commissie is het met de Rekenkamer eens 
dat een juiste en uniforme toepassing van de communau­
taire regeling van essentieel belang is. Zij zet zich ervoor in 
dat dit doel wordt bereikt en wijst erop dat zij reeds in 
1987/1988 een eerste algemeen onderzoek van de door de 
Lid-Staten vastgestelde administratieve instructies betref­
fende de regeling actieve veredeling heeft verricht. Dit 
onderzoek heeft verscheidene anomalieën in vergelijking 
met de communautaire voorschriften aan het licht 
gebracht en naar aanleiding hiervan werd contact 
opgenomen met de betrokken Lid-Staten om deze 
problemen op te lossen. In dit verband signaleert de Commissie dat zij voor een 
specifiek geval de procedure van artikel 169 van het 
Verdrag heeft moeten inleiden. 
4.101. De Commissie zal er met alle haar ter beschik­
king staande middelen op blijven toezien dat de Lid-
Staten hun uit de communautaire wetgeving voort­
vloeiende verplichtingen nakomen. Meer in het bijzonder 
met betrekking tot de rente wegens vertraagde betaling, 
het terugbetalingssysteem en de statistieken, bevestigt zij 
haar antwoorden zoals geformuleerd in de punten 4.89 — 
4.90, 4.95, 4.98 en 4.99. 
274 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
HOOFDSTUK 5 
Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, 
Afdeling „Garantie" (EOGFL-Garantie) 
Beheer en begrotingscontrole 
ANTWOORDEN VAN DE COMMISSIE 
GOEDKEURING VAN DE DECLARATIES 
VAN DE LID-STATEN 
Algemene opmerking 
De Commissie stelt vast dat het commentaar van de 
Kamer is gebaseerd op het onderzoek van een deel van de 
taken die de diensten voor de afwikkeling van de 
rekeningen moeten uitvoeren. Zij herinnert eraan dat zij 
er in haar antwoorden op de opmerkingen van de Kamer 
naar aanleiding van het begrotingsjaar 1986 reeds op 
heeft gewezen dat het onrealistisch zou zijn om te denken 
dat het systeemonderzoek reeds vanaf het eerste jaar zou 
kunnen worden toegepast op alle door het EOGFL 
gefinancierde maatregelen en dat de invoering van deze 
controlemethode een programmering van de beschikbare 
middelen en de inzet van deskundig personeel over 
verscheidene jaren vergt, alsmede de volledige mede­
werking van de Lid-Staten. Gezien de grote complexiteit 
van de opdrachten die voor een groot aantal maatregelen 
in de 12 Lid-Staten moeten worden uitgevoerd en gezien 
de voor de goedkeuring van de rekeningen vastgestelde 
termijnen, kan deze controlemethode slechts geleidelijk 
worden ingevoerd in een overgangsperiode van ongeveer 
vijfjaar (zie bijlagen). 
Omschrijving van de doelstellingen en de 
werkmethoden 
5.5 - 5.6. De Commissie is zich ervan bewust dat het 
handboek voor de controle op de uitgaven van het 
EOGFL-Garantie in de eerste twee jaren niet in zijn 
geheel is toegepast en dat er bij de toepassing onvol­
komenheden zijn geweest die moeten worden verholpen, maar die onvermijdelijk zijn bij de invoering van een 
nieuwe controlemethode die is gebaseerd op een werk­
document dat nog moet worden getoetst in de praktijk. 
Dit handboek bepaalt dat bij de uitvoering van de 
controle rekening moet worden gehouden met de 
„zekerheids- en relevantieniveaus". Deze begrippen zijn 
achteraf gekwantificeerd in een nota van de dienst voor 
afwikkeling van de rekeningen. 
Personeelsbehoeften 
5.7. De Commissie is zich ook bewust van het feit — en 
zij heeft haar standpunt ter zake reeds meegedeeld in haar 
antwoord op de opmerkingen van de Kamer in haar 
verslag van 1986 — dat het voor de afwikkeling van de 
rekeningen vereiste aantal ambtenaren moet worden 
aangepast in overeenstemming met de behoeften die zijn 
ontstaan door de invoering van de systeemcontrole, de 
uitbreiding van het aantal maatregelen en de stijging van 
uitgaven. Sedert de publikatie in december 1987 van het 
verslag van de Kamer over het begrotingsjaar 1986, zijn 
drie formatieplaatsen toegewezen voor werkzaamheden 
in verband met de goedkeuring van de rekeningen. 
5.8. De personeelsbehoeften worden, uitgaande van het 
in het controlehandboek gestelde doel, elk jaar opnieuw 
bezien, rekening houdend met de materiële mogelijk­
heden van de betrokken dienst om nieuwe ambtenaren op 
te nemen en op te leiden, alsmede van de formatieplaatsen 
die zijn toegewezen voor personeelsuitbreiding. 
De planningsprocedure voor de goedkeuring 
1987 
5.9-5.11. In het door het EOGFL voor het jaar 
opgestelde controleplan is rekening gehouden met de 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 275 
geleidelijke toepassing van de svsteemcontrole. ^det 
„ideale^plan,vBaarnaar de Kamer verhijst, is door het 
LC^ÓlFL slechts opgesteld om tijdens de overgangsperio 
dedecontroleprioriteitentekunnenbepalenbinnende 
verschillende door het LÓÖCd^L gefinancierde maat 
regelen. 
Oe door het LC^CduL voor de opstelling van het 
controleplan toegepaste methode is uitvoerig beschreven 
inpuntl.3vanhetsvntheseverslagoverhethegrotings 
jaar 1986, dat aandeKameristoegezonden. Uitdeze 
beschrijving blijkt dat de keuze van de maatregelen die hij 
voorrang moeten voorden onderzocht, niet alleen is 
gebaseerd op de omvang van de uitgaven, maar ook op 
het gevaar voortenten als gevolg van de ingewikkeldheid 
van de regelgeving en opde kennis van dedienstenvanhet 
LC^Cd^L over de tenuitvoerlegging van de betrokken 
maatregel.Bij de keuze van de bij voorrang tecontroleren 
maatregelen en bij de beoordeling van de vooruitgang bij 
deinvoering van de svsteemcontrole, moet niet alleen 
rekening voorden gehouden met de omvang van de 
betrokken uitgaven maar ook met andere factoren. 
Het is bovendien, aangezien het controleplan vBordt 
opgesteld per Lidstaat, onvermijdelijk dat het percenta 
ge van de gecontroleerde uitgaven varieert van één Lid 
^taat tot de andere. ^Vat betreft Rortugal, ^vaar de 
uitgaven slechts ^,5^ouitmaken van de totale commu^ 
nautaire uitgaven die voor!986 zijn gedeclareerd, is het 
oorspronkelijkecontroleplan gewijzigd en aangevuld met 
eensvsteemcontrolevandeproduktiesteun voor kool 
zaad en zonnebloemzaad,v^aardoor het percentage van 
de onderzochte uitgaven is gestegen tot 76^ deze 
wijziging heeft echter geen invloed op het percentage van 
52^odat is vastgesteld voor alle Lidstaten samen. 
Poe Commissie verhijst naar haar antwoorden op 
punten55 — 5.6. 
m^D^Bt^. Als uitvloeisel van de voor de goedkeuring 
van de rekeningen van 1986 en 1987 vastgestelde 
controleprogramma^, heeft de Afdeling „Afwikkeling 
van de Rekeningen^ zich vooral toegelegd op de 
svsteemcontrole van de interventiemaatregelen^sedert de 
goedkeuring van de rekeningen van het begrotings 
jaar 1982 —voorde opstellingvan het controlehandD 
boek—^varen namelijk reeds svsteemcontroles voor de 
restituties uitgevoerd. 
^Vat de interventiemaatregelen betreft, heeft het EC^ÓlFL 
in het kader van de goedkeuring van de rekeningen over 
1986 32 svstemen van de Lidstaten onderzocht voor 
19interventiemaatregelenen,voor de goedkeuring van 
de rekeningen 1987, 25 svstemen voor l^maatregelen 
r^zie bijlagen^. Voor de restituties zijn de controles in het 
kader van de goedkeuring van de rekeningen over 1987 
beperkt gebleven tot een onderzoek van de wijzigingen die 
sedert de laatste door het LC^C^^L uitgevoerde svsteem^ controle in de svstemen in zes Lidstaten vaaren 
aangebracht. Voorts heeft het LC^Ól^Ldeprocedures 
voor machtiging tot uitgaven voor deze maatregel 
gecontroleerd. 
Poe Kamer heeft in de eerste plaats de dossiers onderzocht 
betreffende de werkzaamheden dieinhet kader van de 
goedkeuring van 1987 zijn uitgevoerd in de sector 
restituties en pas subsidiair aandacht besteed aan de 
werkzaamheden betreffende de maatregelen in de sector 
melkenzuivelprodukten 
töaar het door de Kamer uitgevoerde onderzoek slechts 
betrekkingheeft op t^veemaatregelen, maakt deCommis 
sie voorbehoud ten aanzien van de conclusies die de 
Kamer heeft geformuleerd over de werkmethoden in 
verband met de goedkeuring van de rekeningen enover de 
vooruitgang die op dit gebied is gemaakt. 
^Vat de opmerkingen van de Kamer over de svsteem 
controles voor de restitutiesbetreft,diezijnvermeld in 
punten5.12 — 5.13,is de Commissie van oordeel dat de 
omvang van de in de zes Lidstaten uit te voeren 
svsteemcontrolesinhet jaarplan voldoende nau^vkeurigis 
aangegeven. L^e daadwerkelijke uitvoering van deze 
controles blijkt uit de verslagen daarover, terwijl de 
documentatie zoals de beschrijving, de analvse en de 
beoordeling van de svstemen in dedoor het LÓOCd^L 
bijgehouden dossiers is geklasseerd. 
löe Commissie is bovendien van mening dat de controles 
op de werking van het svsteem ^compliancetests^ en de 
detailcontroles^substantivetests^tottevredenheidzijn 
uitgevoerd op basis van een diepgaand onderzoek van de 
dossiers die serieus zijn geselecteerd. 
Len aanzien van de opmerkingen van de Kamer 
betreffende het aantal dossiers dat in het kader van de 
controle op de uitgaven in de zuivelsector is onderzocht 
^punt5.1^,vestigt de Commissie er de aandacht op dat 
voor de controle van de interventieDuitgaven in de eerste 
jaren van de toepassing van het handboek,voorrang is 
gegeven aan het onderzoek van de svstemen. 
löeze eerste svsteemcontroles moesten in een aantal 
gevallen borden beperkt tot het „controleprogramma B^ 
r^scopeB^van het handboek,met andere ^voorden tot een 
svsteemonderzoek dat niet ^vordt gevolgd door een 
„detailcontroles ^substantive test^. C^ok de gevallen 
daarin de svsteemcontrole diende te voorden beperkt tot 
een „scope BE hebben de LC^Cd^L controleurs toch 
steedseensteekproef vandossiers onderzochtteneindede 
toepassing van de onderzochte svstemen en de wettelijk 
heid van de gefinancierde uitgaven te controleren. 
Invloed van recente wetgeving 
5.15-5.17. De Commissie is het volledig eens met de 
opmerkingen van de Kamer over de leemten in de van de 
Lid-Staten ontvangen mededelingen betreffende de 
nationale controles. Zij wijst er evenwel op dat het ook 
hier gaat om de eerste toepassing van een nieuwe regeling 
276 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
en dat normaal op dit punt dus in de toekomst een 
verbetering mag worden verwacht. 
De systeemcontrole kan alleen doeltreffend worden 
uitgevoerd, als de Lid-Staten hun volledige medewerking 
verlenen. De Commissie zal er dus, telkens als dat nodig 
blijkt, bij de Lid-Staten op aandringen dat zij hun 
verplichtingen uit hoofde van Verordening nr. 295/88 (!). 
De voetnoten zijn vermeld aan het einde van het 
hoofdstuk, nakomen en, indien nodig, gebruik maken 
van artikel 169 van het Verdrag. 
Preventieve rol van de Commissie 
5.18. De Commissie wijst op het belang dat zij eraan 
hecht fouten in de boekhouding van de Lid-Staten zoveel 
mogelijk te voorkomen. 
Ten aanzien van de kritiek van de Kamer over de drie 
punten die in dat verband aan de orde zijn gesteld, wijst de 
Commissie erop dat de Afdeling Afwikkeling van de 
rekening zeer nauw betrokken is bij het uitwerken van de 
regelgeving voor de landbouwsector. Bovendien is zij 
medeverantwoordelijk voor de uitgebreide studie die 
momenteel in samenwerking tussen de verschillende 
directoraten-generaal en de betrokken diensten van de 
Commissie wordt uitgevoerd om te komen tot een grotere 
harmonisatie en een verduidelijking van de controlevoor­
schriften. Ook werkt de afdeling mee aan een ver­
eenvoudiging van de landbouwwetgeving. 
De Commissie wijst er voorts op dat de Lid-Staten 
verplicht zijn de communautaire voorschriften correct toe 
te passen. De Afdeling Afwikkeling van de Rekeningen 
brengt op verzoek van de Lid-Staten advies uit over de 
nationale uitvoeringsbepalingen. 
Bovendien verifiëren de diensten van de Commissie, in het 
kader van de systeemcontrole, de door de Lid-Staten op 
grond van de communautaire wetgeving vastgestelde 
bepalingen en de praktische toepassing van deze bepalin­
gen. 
Tijdige indiening van opmerkingen naar aanleiding van 
de controle 
Vertragingen bij de controlewerkzaamheden 
5.20. De laatste jaren is het goedkeuringsproces aan­
zienlijk versneld. Zo zijn de controles van de uitgaven betreffende het begrotingsjaar 1988 reeds in maart 1989 
begonnen. 
De Commissie is evenwel van mening dat, om zowel 
rekening te houden met de fundamentele vereisten van de 
controle als met de reële mogelijkheden van de diensten 
van de Commissie en die van de Lid-Staten, de 
goedkeuringsbeschikkingen niet vóór 15 september van 
het jaar n + 2 kunnen worden vastgesteld. Zij vestigt er 
eveneens de aandacht op dat de in Verordening nr. 
729/70 (2) aangegeven termijn voor de goedkeuring van 
de rekeningen geen dwingende termijn is, zoals blijkt uit 
het arrest van het Hof van Justitie van 27 januari 1988 
(zaak nr. 349/85). 
Vertragingen bij het wegnemen van reserves in de 
beschikking 
5.21 - 5.24. De Commissie waakt erover dat het aantal 
dossiers waarvan de goedkeuring wordt uitgesteld zo 
klein mogelijk blijft en dat ze zo snel mogelijk worden 
goedgekeurd. De redenen van dit uitstel worden trouwens 
steeds in het syntheseverslag vermeld. De omvang van de 
betrokken bedragen mag evenwel niet worden over­
dreven. Voor 1986 bedroegen de uitgaven waarvan de 
goedkeuring werd uitgesteld ongeveer 0,6 % van de totale 
gedeclareerde uitgaven en de uitgaven waarvan de 
financiering werd geweigerd onder voorbehoud van een 
nieuw onderzoek, 0,06 %. De Commissie kan derhalve 
niet akkoord gaan met de opmerkingen van de Kamer op 
dit punt. 
Rol van de financieel controleur (DG XX) 
5.25. De opmerkingen van de Kamer over de controle 
voorafhebben betrekking op de bepalingen van titel VIII 
van het Financieel Reglement betreffende de geldstromen 
tussen de Commissie en de Lid-Staten. 
In het in hoofdstuk 3 van het verslag van de Kamer 
vermelde commentaar wordt reeds ingegaan op de andere 
controleactiviteiten vooraf. Daarom zij er, in verband 
met de opmerkingen van de Kamer, op gewezen dat de 
Financiële Controle, ter uitvoering van de algemene 
bepalingen van het Financieel Reglement, deelneemt aan: 
— de controle vooraf van de regelgeving, met name met 
betrekking tot de controlevoorschriften en de sanc­
ties; 
(0 PB L 30 van 2.2.1988. (2) PB L 94 van 28.4.1970. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 277 
— de werkzaamheden van de Comités van Beheer, 
namelijk bij de besprekingen over de voorstellen van 
de Commissie met financiële consequenties; 
— de controle voor de fraudebestrijding; 
— de horizontale taken (als voorzitter van werkgroepen 
waarin verschillende diensten samenwerken) die 
betrekking hebben op de directoraten-generaal die 
financiële middelen beheren (studie over leasing — 
voorschriften voor het nemen van monsters en het 
uitvoeren van analyses in het kader van het EOGFL-
Garantie — onderzoek met het oog op de harmonisa­
tie van controlemaatregelen en sancties). 
De Financiële Controle organiseert bovendien : 
— gerichte controles (punten 5.26, 5.28 en 5.32); 
— opleidingscursussen voor nationale controleurs op 
het gebied van de uitgaven van het EOGFL; 
— studiebijeenkomsten over de juridische bescherming 
van de financiële middelen van de Gemeenschap. 
5.26 - 5.28 en 5.32. De Financiële Controle neemt 
actief en constructief deel aan de controlebezoeken, maar 
volgt een globale aanpak bij de beoordeling van de 
resultaten van de controles. Daartoe werkt de dienst mee 
aan de bepaling van de controledoelstellingen, het 
controleprogramma en de toe te passen methoden. 
Wat het personeel betreft dat de Financiële Controle ter 
beschikking heeft gesteld voor de afwikkeling van de 
rekeningen, wil de Commissie in de eerste plaats wijzen op 
het belang van die werkzaamheden. Dat is de reden 
geweest voor de ruime inzet van deze dienst voor het 
inlopen van de achterstand tot voor twee jaar en, onlangs, 
bij de tenuitvoerlegging van de methode van de systeem­
controle. Er dient evenwel op gewezen dat de betrokken 
personeelsleden, gelet op de veelheid van de eerder 
beschreven controletaken die moeten worden vervuld, op 
het belang van de controle op de uitgaven die rechtstreeks 
door de Commissie worden beheerd en op diverse andere 
taken, ongeveer 30 % van hun arbeidstijd aan deze 
afwikkelingswerkzaamheden besteden, wat overeenkomt 
met het werk van vijf personen in voltijdse betrekking. 
In de laatste 30 maanden heeft de financiële controle­
dienst drie gerichte controles uitgevoerd: 
— de controle „bereidingen van rundvlees" waarvan de 
conclusies door de Commissie zijn goedgekeurd en 
gevolgd zullen worden door wijzigingen in de 
regelgeving; — de controle op de „controlerende instanties in de 
sector olijfolie", waarvan de resultaten zijn verwerkt 
in een uitvoerig verslag; 
— de thans lopende controle over „de methoden voor 
het tellen of identificeren van het schapenbestand", 
wegens de stijgende uitgaven op dit gebied, waar het 
risico op fraude groot is omdat controles moeilijk 
zijn. 
Conclusies en aanbevelingen 
5.29. De Commissie kan zich om de hierboven aange­
voerde redenen niet bij de conclusies van de Kamer 
aansluiten. 
5.30. De Commissie is van oordeel dat het aantal 
ambtenaren niet het enige criterium mag zijn en dat de 
kwaliteit van het door de ambtenaren geleverde werk even 
belangrijk is. Bovendien moet hun aantal worden 
aangepast naargelang wat nodig is in verband met de 
invoering van de systeemcontrole. Bij een uitbreiding van 
het personeelsbestand moet rekening worden gehouden, 
enerzijds, met de nieuwe formatieplaatsen die beschik­
baar komen voor aanwerving van personeel en, ander­
zijds, met de materiële mogelijkheden van de dienst om 
nieuwe ambtenaren op te leiden. 
De Commissie is het niet eens met de mening van de 
Kamer dat zij noodoplossingen heeft getroffen (zie ook 
haar antwoord op punten 5.20 — 5.21). 
De Commissie onderzoekt verder momenteel de moge­
lijkheid om bepaalde technische werkzaamheden toe te 
vertrouwen aan één of meer externe diensten. De daaraan 
verbonden juridische en budgettaire problemen mogen 
echter niet worden onderschat. 
5.31. Er dient op gewezen dat de systeemcontrole per 
definitie wordt uitgevoerd tijdens het begrotingsjaar, 
terwijl de controle op de uit hoofde van 1988 gedeclareer­
de uitgaven is begonnen vanaf maart 1989. 
5.32. Wat de door de Kamer voorgestelde reorganisatie 
van de Afdeling Afwikkeling van de Rekeningen betreft, 
is de Commissie van oordeel dat de huidige verdeling van 
de bevoegdheden beantwoordt aan de eisen inzake 
interne controle zoals die in het Financieel Reglement zijn 
vastgelegd. 
278 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
EXTRA HEFFING, SECTOR MELK EN 
ZUIVELPRODUKTEN 
Algemene opmerking 
Gelet op de wijzigingen in de marktsituatie en op de 
bijzondere problemen van bepaalde categorieën van 
producenten, heeft de Raad de Commissie in april 1989 
verzocht een grondige studie over de werking van het 
systeem uit te voeren en eventueel vóór 31 juli 1989 
passende voorstellen in te dienen, om verstoringen van de 
markt en discriminatie tussen de producenten te voorko­
men. De Commissie heeft dit verslag op 12 juli 1989 
goedgekeurd (COM(89)352). 
Op grond van de conclusies waartoe zij is gekomen en die 
in dat verslag zijn vermeld, is de Commissie van oordeel 
dat, gezien de grote verschillen in nationale, regionale en 
zelfs individuele situaties, differentiatie of structurele 
aanpassing niet mocht worden uitgesloten. Zij is boven­
dien van mening dat oplossingen moeten worden 
gevonden voor de problemen in verband met de 
toepassing van de regeling; dat is enerzijds nodig voor een 
gezonde ontwikkeling van de zuivelsector en anderzijds 
om rekening te houden met individuele situaties die als 
een discriminatie worden aangevoeld. 
Hoewel het een feit is dat de regeling successievelijk op 
specifieke punten van uiteenlopend belang is gewijzigd, 
bezit zij thans een pragmatische systematiek en samen­
hang die verdere toepassing mogelijk maken. De produ­
cent of de koper zitten niet meer gevangen in het strikte 
kader van de individuele referentiehoeveelheid voor een 
bepaalde produktie; er zijn inderdaad mogelijkheden geopend voor het gebruik van formules en gegarandeerde 
totale hoeveelheden, maar tegelijk zijn consequenties uit 
deze aanpassingen getrokken door een vermindering van 
de hoeveelheden die met vrijstelling van de heffing mogen 
worden geproduceerd. 
5.35. Zie antwoord op punt 5.21. 
5.37. (a) De Commissie heeft met Verordening 
nr. 3086/88 de nodige maatregelen getroffen om de 
situatie te verduidelijken. 
5.37. (b) De financiële consequenties van de niet-
naleving van communautaire verordeningen in het 
melkprijsjaar 1986/1987 worden door de bevoegde 
diensten bestudeerd in het kader van de goedkeuring van 
de rekeningen over 1987. 
5.37. (c) Zie algemene opmerking. 
5.37. (d) en (f) Dit punt wordt onderzocht in het kader 
van de goedkeuringsbeschikking over 1987. 
5.37. (e) De Commissie vestigt er de aandcaht op dat zij 
de toepassing van de quotaregeling zeer uitvoerig heeft 
onderzocht en dat zij al onmiddellijk na het eerste 
verkoopseizoen de resultaten van dit onderzoek ter 
kennis van de Lid-Staten heeft gebracht. 
Bovendien antwoordt zij geregeld op verzoeken om 
uitlegging van de Lid-Staten (zie antwoord op punt 5.18). 
Dit is overigens ook gebeurd voor Verordening nr. 857/84 
van de Raad (3). 
(3) PB L 90 van 1.4.1984. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 279 
BIJLAGE 
Maatregelen waarvoor bij de goedkeuring 1986 een systeemcontrole is uitgevoerd 
1) Openbare opslag van granen (Spanje en Verenigd Koninkrijk). 
2) Openbare opslag van magere-melkpoeder (Duitsland). 
3) Openbare opslag van boter (Duitsland en Nederland). 
4) Openbare opslag van rundvlees (Italië). 
5) Openbare opslag van wijn en druivemost (Italië). 
6) Steun voor magere-melkpoeder voor vervoedering (Frankrijk). 
Steun voor de verwerking van melk tot caseïne (Denemarken en Ierland). 
Steun voor ondermelk voor vervoedering (Verenigd Koninkrijk). 
Premie voor zoogkoeien (Frankrijk en Verenigd Koninkrijk). 
10) Compenserende vergoeding voor de verwerking van citrusvruchten (Italië). 
11) Steun voor produkten op basis van tomaten (Portugal). 
12) Steun voor de produktie van koolzaad en zonnebloemzaad (België en Frankrijk). 
13) Distillatie van wijn (Frankrijk en Italië). 
14) Premie voor ooien (Duitsland, Frankrijk en Verenigd Koninkrijk). 
15) Extra heffing in de zuivelsector (Griekenland). 
16) Medeverantwoordelijkheidsheffïng voor granen (Frankrijk, België en Denemarken). 
17) Produktiesteun voor katoen (Griekenland en Spanje). 
18) Premie voor tabaksbladeren (Griekenland, Italië, Spanje en Portugal). 
19) Uitvoerrestituties (Frankrijk : ONILAIT en FIRS). 
Maatregelen waarvoor bij de goedkeuring 1987 een systeemcontrole is uitgevoerd 
1) Steun voor magere-melkpoeder (Italië en Nederland). 
2) Openbare opslag van boter (België). 
3) Preventieve en aanvullende distillatie van tafelwijn (Griekenland). 
4) Opslag van tafelwijn en druivemost (Griekenland). 
5) Opslagkosten, sector suiker (Frankrijk). 
6) Produktiesteun voor gedroogde vijgen en druiven (Griekenland). 
Steun voor de verwerking van tomaten (Italië). 
Premie voor producenten van schape- en geitevlees (Griekenland, Spanje en Portugal). 
Variabele slachtpremie voor runderen en schapen (Verenigd Koninkrijk). 
10) Particuliere opslag van rundvlees (Duitsland en Nederland). 
11) Openbare opslag van rundvlees (Ierland, Italië, Duitsland en Nederland). 
12) Extra heffing zuivelsector (Spanje en Italië). 
13) Produktiesteun voor koolzaad en zonnebloemzaad (Duitsland, Nederland, Portugal en Vereng 
Koninkrijk). 
14) Produktiesteun voor sojabonen (Italië). 
280 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
HOOFDSTUK 6 
Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw 
Afdeling „Garantie" (EOGFL-Garantie) 
Organisatie en beheer van de markten 
ANTWOORDEN VAN DE COMMISSIE 
STEUNREGELINGEN controles slechts te worden uitgevoerd in specifieke 
situaties waarin de verwachte resultaten de hogere kosten 
rechtvaardigen. 
Algemene opmerkingen De Commissie heeft er de afgelopen jaren naar gestreefd 
om, met het oog op een correcte tenuitvoerlegging van de 
voorschriften, administratieve sancties in de landbouw-
wetgeving op te nemen. 
6.2. De Commissie geeft toe dat de voorgeschreven 
controles niet altijd het verwachte resultaat opleveren. 
Het is niet de taak van de Gemeenschap om geheel alleen 
voorschriften op alle gebieden vast te stellen en aan de 
gehele Gemeenschap uniforme regels op te leggen, zonder 
rekening te houden met de specifieke situaties in elke Lid­
staat. Dit neemt niet weg dat de Commissie wanneer zij in 
de controleprocedures van de Lid-Staten zwakke punten 
heeft ontdekt, de betrokken Lid-Staten heeft verzocht om 
die procedures te wijzigen of de betrokken reglementering 
zelf stringenter heeft gemaakt. In het algemeen vestigt de Commissie de aandacht op de 
verantwoordelijkheid van de Lid-Staten voor passende 
controles op de tenuitvoerlegging van de communautaire 
wetgeving in te stellen. Bij haar eigen controles in het 
kader van de goedkeuring van de rekeningen en bij haar 
onderzoeken inzake fraude en onregelmatigheden heeft 
de Commissie moeten constateren dat de controleregelin­
gen van de Lid-Staten met name ten aanzien van het uit de 
markt nemen van groenten en fruit, de produktiesteun 
voor durumtarwe en de premie voor ooien niet bevredi­
gend waren. De financiële correcties die zij reeds heeft 
opgelegd en voornemens is aan te brengen, bewijzen 
overduidelijk dat de Commissie ernaar streeft dat de Lid-
Staten doeltreffende controleregelingen instellen. 
De Commissie heeft bij voorbeeld in de graansector, die 
een van de sectoren is waarvan de Kamer dit jaar de 
marktordening heeft onderzocht, een nieuwe verordening 
inzake de steun voor durumtarwe vastgesteld, waarin 
specifieke controlebepalingen zijn opgenomen en sancties 
voor het geval de voorschriften niet worden nageleefd. Ten aanzien van de opmerking in punt 6.2 (d) verwijst de 
Commissie naar de specifieke antwoorden die zij voor de 
verschillende produkten geeft. 
De Commissie erkent het belang van de fysieke controles, 
maar wijst erop dat alle controleprocedures ook uit het 
oogpunt van kosten en baten moeten worden beschouwd. 
Daarom kunnen de controles aan de hand van bewijs­
stukken prioriteit hebben ten opzichte van de fysieke 
controles. Volgens de Commissie dienen laatstgenoemde Wat de aanpassing van de produktie aan de vraag betreft 
(punt 6.2 (e)), is de Commissie van mening dat de in het 
kader van de prijsvoorstellen of door de invoering van de 
stabilisatoren genomen maatregelen om de produktie in 
de hand te houden effect beginnen te sorteren en dat de 
huidige tekortkomingen van het systeem zullen kunnen 
worden verholpen door de bepalingen inzake de kwaliteit 
van de produkten, die zij aan de Raad zal voorstellen. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 281 
Het uit de markt nemen en verwerken van 
groenten en fruit 
6.3. De Commissie wil de door de Kamer naar voren 
gebrachte cijfers en percentages niet betwisten, maar wijst 
erop dat een andere presentatie van de feiten, met niet 
minder reële cijfers en percentages, een ander beeld kan 
geven van de situatie. De hoeveelheid groenten en fruit 
waarvoor in de periode 1982/1983 tot en met 1986/1987 is 
geïntervenieerd, bedraagt bij voorbeeld gemiddeld 
7,1-100% van de produktie die onder de markt­
ordening valt. 
Het aandeel van de uitgaven voor de uit de markt 
genomen tomaten was gemiddeld 8,1 % van de interven­
tie-uitgaven voor diezelfde periode. Dat hoge percentage 
is toe te schrijven aan de buitengewoon grote hoeveelheid 
tomaten die in het verkoopseizoen 1985/1986 uit de 
markt is genomen. Door de instelling van de stabilisa­
toren is dat percentage sindsdien teruggebracht tot 3,3 % 
voor het verkoopseizoen 1987/1988. Als de vooruitzich­
ten juist blijken, zal dat percentage zelfs nog lager zijn in 
het verkoopseizoen 1988/1989. 
Het is overigens niet verbazend dat Italië het grootste 
aandeel heeft in de betrokken uitgaven, aangezien die 
Lid-Staat in de referentieperiode verreweg de belang­
rijkste producent van groenten en fruit was. De Kamer zij 
erop gewezen dat de in het verkoopseizoen 1987/1988 in 
Italië uit de markt genomen hoeveelheid tomaten slechts 
12 % van de totale uit de markt genomen hoeveelheid 
bedraagt, terwijl Italië een aandeel heeft van 59 % in de 
totale tomatenproduktie (EUR 10). In het verkoopsei­
zoen 1988/1989 is de in Italië uit de markt genomen 
hoeveelheid opnieuw gedaald en bedraagt zij nog slechts 
5 % van de betrokken totale hoeveelheid; het aandeel van 
Nederland en Frankrijk daarentegen bedroeg 53 %, 
respectievelijk 39 % (voorlopige cijfers). 
Uit de markt nemen van verse produkten 
6.4. 
(a) Het door de Kamer vermelde percentage van uit de 
markt genomen en vernietigde produkten geldt 
slechts voor een zeer beperkt aantal produkten 
(citrusvruchten). 
De maatregelen die de Raad in de afgelopen jaren in 
het kader van het stabilisatiemechanisme of van de 
prijsvoorstellen heeft vastgesteld, waren erop gericht 
de hoeveelheden verse produkten die niet tegen de 
marktvoorwaarden kunnen worden afgezet, dras­
tisch te verminderen en de verwerking ervan te 
bevorderen. De uit de markt genomen hoeveelheid 
tomaten bij voorbeeld is, ten gevolge van de instelling 
van de stabilisatoren, gedaald van ongeveer 
650 000 ton in het verkoopseizoen 1986/1987 tot 
42 000 ton in het verkoopseizoen 1987/1988, d.i. 
0,50 % van de produktie (EUR 10). Ook mag niet uit het oog worden verloren dat 
groenten en fruit bederfelijke produkten zijn en dat 
afzet volgens een van de in communautaire regelingen 
toegestane mogelijkheden, alleen kan binnen zeer 
korte tijd nadat de produkten uit de markt zijn 
genomen. Het gevolg is dat de produkten vanzelf 
bederven of door de betrokkenen worden vernietigd, 
opdat zij niet op een of andere manier opnieuw in het 
normale handelscircuit worden gebracht. Hoewel de 
wetgeving de gebruiksmogelijkheden voor uit de 
markt genomen produkten regelmatig heeft ver­
ruimd, blijven deze toch beperkt als gevolg van de 
transport- of verwerkingskosten en de noodzaak de 
markt niet te overbelasten. 
De Commissie vestigt er voorts de aandacht op dat 
een van de begeleidende maatregelen bij het prijs­
pakket 1989/1990 is dat de minimumprijs waartegen 
de verwerkende industrie sinaasappelen kan kopen 
gelijk is aan de bodemprijs en dat alle variëteiten 
sinaasappelen voortaan tot sap kunnen worden 
verwerkt. Deze maatregel, die ook van toepassing is 
verklaard voor klein citrusfruit (mandarijnen, cle-
mentines, satsuma's), is erop gericht de afzet van deze 
produkten aan de verwerkende industrie en op de 
markt van de verwerkte produkten te bevorderen. 
(c) Aangezien de verkoop van groenten en fruit voor 
vervoedering in 1987 minder dan 0,02 % bedroeg 
van de totale brutowaarde van de door Italië 
aangegeven uit de markt genomen hoeveelheden, is 
bij de controles prioriteit gegeven aan andere 
aspecten van de maatregel. De Commissie verbindt 
zich er evenwel toe om de nodige verificaties te 
verrichten bij de systeemcontrole in deze sector. 
(d) In de sector citrusvruchten heeft de Commissie in 
februari 1989 in Italië een diepgaand onderzoek 
verricht naar de inachtneming van de kwaliteits­
normen, de werking van de producentenorganisaties 
en de controle op het uit de markt nemen van 
produkten. De financiële consequenties van het 
onderzoek worden nog bestudeerd en worden bespro­
ken met de Italiaanse autoriteiten. 
Op grond van de tekortkomingen die zijn geconsta­
teerd in de procedure om citrusvruchten uit de markt 
te nemen, zal in het tweede halfjaar van 1989 en in het 
eerste halfjaar van 1990 in Italië een onderzoek 
worden ingesteld naar de procedure bij het uit de 
markt nemen van andere soorten groenten en fruit. 
(e) Bij de goedkeuring van de rekeningen over 1987 is het 
functioneren van de drie betrokken organisaties 
opnieuw onderzocht aan de hand van door Italië 
medegedeelde aanvullende inlichtingen; er is ook een 
nieuw bezoek ter plaatse afgelegd. De Commissie 
heeft daardoor beter inzicht gekregen over de 
282 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
naleving door de betrokken organisaties van de in 
artikel 13 van Verordening (EEG) nr. 1035/72 (i) 
vastgestelde voorwaarden. 
De Commissie heeft het betrokken onderzoek nog 
niet afgesloten. Zij zal in het tweede halfjaar van 1989 
een beslissing nemen (zie ook het antwoord sub-
punt (d)). 
Deze aangelegenheid wordt ook onderzocht bij de 
studie over de producentenorganisaties, die momen­
teel wordt uitgevoerd. 
Verwerkt fruit 
6.5. 
(a) Volgens de Commissie is het niveau van de steun 
overeenkomstig de bestaande wetgeving berekend. 
Overeenkomstig de bepalingen van de Verordeningen 
(EEG) nrs. 426/86 (2) en 1277/84 (3) wordt de steun 
vastgesteld op grond van de ontwikkeling van de 
minimumproducentenprijzen, de verwerkingskosten 
en de prijzen van derde landen of de prijzen die zijn 
„bepaald" voor de invoer of het handelsverkeer van 
de Gemeenschap in een referentieperiode. Rekening 
houdend met de nieuwe situatie in de citroensector, 
die door de liberalisering van de invoer in Italië is 
ontstaan, zal de Commissie nagaan of bepaalde bij de 
berekening van de steun in aanmerking genomen 
elementen moeten worden herzien. 
(b) De Commissie is zich bewust van de problemen in 
verband met de controle op de verwerkte produkten 
op basis van groenten en fruit. 
Het effect van de ingestelde controleregeling zou 
inderdaad kunnen worden verbeterd door de dage­
lijkse aanwezigheid van een controleur in elk 
verwerkingsbedrijf. Er moet evenwel voor worden 
gezorgd dat de betrokken controles de normale 
activiteit van de bedrijven, waar dikwijls continu 
wordt gewerkt, niet belemmeren. 
Titel VII „Controles" van Verordening (EEG) 
nr. 1599/84 (4) legt de verwerkers een aantal ver­
plichtingen op (voorraadboekhouding, registers, 
bewijs van betaling, enz.); voorts mogen de Lid-
(!) PB L 118 van 20.5.1972. 
(2) PB L 49 van 27.2.1986. 
(3) PB L 123 van 9.5.1984. 
(4) PB L 152 van 8.6.1984. Staten bij de verwerker alle noodzakelijk geachte 
inspectie- of controlemaatregelen uitvoeren. 
(c) Zoals aangekondigd in de toelichting bij de prijs­
voorstellen voor het verkoopseizoen 1989/1990 
(deel I - COM(89)40 def., blz. 75) zal de Commissie 
aan de Raad een verslag voorleggen. Dit zal vergezeld 
gaan van verordeningsvoorstellen waarmee wordt 
tegemoet gekomen aan de meeste opmerkingen van 
de Kamer, door: 
— de verlaging van de garantiedrempel voor krenten, 
— de verbetering van de kwaliteit, 
— de mogelijkheid om de hoeveelheid die door de 
producent niet in de handel mag worden gebracht 
naargelang van de oogst te verhogen, 
— het aan de producent te betalen maandelijks bedrag 
naargelang van de periode van aankoop te variëren. 
Conclusie 
6.6. Er moet een onderscheid worden gemaakt tussen 
het uit de markt nemen van produkten om structurele 
redenen enerzijds en conjuncturele redenen anderzijds. 
Met name door de verdere toepassing van de regeling 
inzake de stabilisatoren wil de Commissie in de eerste 
plaats tot een beter marktevenwicht komen en zo het uit 
de markt nemen van produkten om structurele redenen 
geleidelijk overbodig maken. Het uit de markt nemen van 
produkten om conjuncturele redenen daarentegen is 
onvermijdelijk aangezien het samenhangt met grillige 
factoren zoals aan de ene kant de weersomstandigheden, 
die in grote mate bepalend zijn voor het produktievo-
lume, en aan de andere kant het verbruik. In die context 
kan niet worden vermeden dat zelfs produkten van de 
beste kwaliteit uit de markt moeten worden genomen. 
De verwerkende industrie, waar een deel van de produktie 
naartoe gaat, moet eveneens uit twee verschillende 
gezichtshoeken worden bekeken. Het grootste deel van de 
grondstof van die industrie bestaat uit de minst gewaar­
deerde produkten, die niet tegen normale voorwaarden 
op de markt kunnen worden afgezet. De industrie is er 
derhalve vooral op uit om grondstof tegen lage prijs te 
kopen. Om deze reden worden vooral de produkten van 
lagere kwaliteit bestemd voor verwerking. De produkten 
van betere kwaliteit maken slechts een zeer gering gedeelte 
uit van de afzet aan de industrie, zodat er in die richting 
geen reële oplossing is voor het probleem van de uit de 
markt genomen hoeveelheden produkt. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 283 
De Commissie hecht het grootste belang aan de toene­
mende betekenis van de communautaire controles. Sedert 
januari 1988 zijn op grond van Verordening (EEG) 
nr. 1319/85 (5) in verschillende Lid-Staten in totaal 
acht controlemissies uitgevoerd (ongeveer 220 manda­
gen). 
6.7. De Commissie heeft het tot nu toe niet wenselijk 
geacht om vernietiging uitdrukkelijk te vermelden als een 
van de mogelijkheden voor de afzet van de uit de markt 
genomen produkten. Indien de Kamer het evenwel 
noodzakelijk acht om die maatregel duidelijk in de 
wetgeving te vermelden, zal de Commissie zulks aan de 
Raad voorstellen. De Commissie is in ieder geval van 
mening dat die maatregel wettig is. 
Produktiesteun voor durumtarwe 
6.8. Volgens de beschikbare cijfers, inclusief die van het 
BSEG, is de produktie in de periode 1986-1988 met 8 % 
gedaald. 
Nationale controles 
Vaststelling en meting van de oppervlakten 
6.9. De Commissie was zich terdege bewust van de 
problemen in verband met de toepassing van de 
steunregeling voor durumtarwe en heeft zelf de Kamer 
over deze problemen ingelicht. In 1987 heeft de Commis­
sie immers reeds een grondig onderzoek ingesteld in Italië. 
Op grond van de resultaten van dat onderzoek hebben de 
diensten van het EOGFL in juni 1988 aan de Kamer 
gedetailleerde gegevens medegedeeld ter rechtvaardiging 
van de twijfels van het EOGFL over de kwaliteit van de 
uitgevoerde controles, de meting van de oppervlakten, het 
kadaster en de controle ter voorkoming van dubbele 
steunaanvragen voor eenzelfde oppervlakte. De conclu­
sies van de Kamer komen overeen met die van de 
Commissie. 
De Commissie heeft op 19 juni 1989 Verordenin-
g (EEG) nr. 1738/89 (6) ter vervanging van Verordenin-
g (EEG) nr. 2835/77 (7) vastgesteld. De controlebepalin­
gen in de nieuwe verordening zijn specifieker. Op grond 
van de nieuwe verordening: 
(5) PB L 137 van 27.5.1985. 
(6) PB L 171 van 20.6.1989. 
(7) PB L 327 van 20.12.1977. — moeten alle aanvragen die op meer dan 40 ha 
betrekking hebben systematisch worden gecontro­
leerd ; 
— wordt het minimumaantal aanvragen dat moet 
worden gecontroleerd van 5 op 15 % gebracht en 
wordt dit percentage nog verhoogd als wordt 
geconstateerd dat er een aanzienlijk aantal valse 
aangiften is ingediend; 
— moeten alle oppervlakten waarvoor de aanvraag 
wordt gecontroleerd, worden bezocht en moet 
worden geverifieerd dat op deze oppervlakten 
uitsluitend durumtarwe wordt verbouwd; 
— moeten de oppervlakten in een aaneengesloten 
perceel systematisch worden gemeten; 
— moet een areaal bestaande uit meerdere percelen 
worden gemeten volgens de volgende formule: 
— aanvraag voor twee a vijf percelen: verplichting 
om het grootste en een middelgroot perceel te 
meten; 
— aanvraag voor zes tot en met tien percelen: 
verplichting om de twee grootste en een middel­
groot perceel te meten; 
— aanvraag voor meer dan tien percelen: ver­
plichting om de twee grootste en drie middelgrote 
percelen te meten. 
Aangezien deze nieuwe verordening op 21 juni 1989 in 
werking is getreden, zullen de meeste van deze bepalingen 
feitelijk vanaf het verkoopseizoen 1990/1991 worden 
toegepast. 
De Commissie is voorts van mening dat de nieuwe 
Verordening (EEG) nr. 1738/89 leidt tot een harmonisa­
tie in de tenuitvoerlegging van de communautaire 
wetgeving door de nationale administraties. 
Bepaling van de variëteiten die voor steun in aanmerking 
komen 
6.10 - 6.12. Om voor de steun in aanmerking te komen, 
moet de durumtarwe volgens de regeling hetzij bepaalde 
kwalitatieve en technische kenmerken hebben, hetzij 
verkregen zijn uit zaaizaad van bepaalde door de Lid-
Staten erkende rassen. 
Tot nu toe is alleen het rascriterium aangehouden. Alleen 
zaaizaad van in de nationale lijsten opgenomen rassen 
mag in de handel worden gebracht. De rassen mogen 
slechts in deze lijsten worden opgenomen als zij de 
kwalitatieve kenmerken hebben die op de markt van 
284 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
durumtarwe worden gevraagd voor de vervaardiging van 
gries, griesmeel en deegwaren. Bij de controle van het 
EOGFL in Italië is gebleken dat de controleurs die ter 
plaatse gaan voldoende vertrouwd zijn met de teelt van 
durumtarwe om de geproduceerde rassen te herkennen. 
Zij gaan na van welke rassen er zaaizaad is gebruikt en 
controleren of de betrokken rassen in de nationale lijst 
zijn opgenomen. Er zijn op dat stuk geen belangrijke 
problemen geconstateerd. Bovendien komt de hogere 
kwaliteit tot uitdrukking in de marktprijs. 
Interne controle 
6.13. Op grond van artikel 11 van de nieuwe Ver­
ordening (EEG) nr. 1738/89 moeten de Lid-Staten voort­
aan de nodige maatregelen vaststellen om te voorkomen 
dat voor eenzelfde perceel meer dan één aanvraag wordt 
ingediend. Deze maatregelen moeten aan de Commissie 
worden medegedeeld. De Commissie is bevoegd om de 
maatregelen te beoordelen en kan de Lid-Staten ver­
zoeken om de maatregelen die niet aan het beoogde doel 
beantwoorden, stringenter te maken. 
De rol van de Commissie bij het toezicht en het beheer 
6.14-6.17. In artikel 8 van de nieuwe Verordening 
(EEG) nr. 1738/89 zijn bij fraude toe te passen sancties 
vastgesteld. 
Als bij de controle blijkt dat de aangegeven oppervlakte 
niet meer dan 10 % of niet meer dan 1 ha groter is dan de 
opgemeten oppervlakte, wordt de steun berekend over de 
opgemeten oppervlakte, verminderd met het geconsta­
teerde verschil. 
Als het verschil voornoemde grenzen overschrijdt, wordt 
de aanvraag voor het betrokken verkoopseizoen afgewe­
zen. Bovendien worden de oppervlakten die in het 
betrokken verkoopseizoen behoren tot het bedrijf van de 
aanvrager, voor het volgende verkoopseizoen van 
steunverlening uitgesloten. 
Zoals aan de Kamer is medegedeeld, is het door haar 
genoemde percentage van onjuiste aangiften, namelijk 
8 %, geconstateerd bij een analyse door de Italiaanse 
autoriteiten van de resultaten van ± 3 500 controles die 
in het kader van een onderzoek op grond van artikel 6 van 
Verordening (EEG) nr. 283/72 (8) zijn uitgevoerd. 
(8) PB L 36 van 10.2.1972. De verhouding tussen interventieprijzen en rechtstreekse 
steun 
6.18-6.19. Ondanks het feit dat de interventieprijs in 
de periode 1985/1986-1988/1989 is gehandhaafd voor 
zachte tarwe en met 11,4 % is verlaagd voor durumtarwe, 
is de marktprijs aanzienlijk gedaald door de invoering van 
de openbare aankoop tegen 94 % van de interventieprijs, 
de hervorming van de interventieregeling en de ver­
mindering van de maandelijkse verhogingen. Bovendien 
is de regeling inzake de medeverantwoordelijkheid van de 
producenten ingevoerd. 
De verlaging van de interventieprijs voor durumtarwe 
hangt samen met de verkleining van het verschil tussen de 
prijs van durumtarwe en die van zachte tarwe. Deze 
realistischer prijsverhouding tussen de twee soorten tarwe 
wordt vooral ingevoerd om op twee punten het voordeel 
van substitutie te beperken: 
— op het niveau van de produktie (vervanging van 
zachte tarwe door durumtarwe); 
— op het niveau van het gebruik (vervanging van 
durumtarwe door zachte tarwe). 
Om de daling van het inkomen te compenseren in de 
gebieden waar traditioneel durumtarwe wordt verbouwd 
en derhalve aan de betrokken producenten steun wordt 
verleend, is het effect van de verlaging van de regelings-
prijzen op het producenteninkomen gedeeltelijk (50 %) 
gecompenseerd door een verhoging van de steun. 
Bij de toepassing van het agromonetaire systeem wordt 
geen onderscheid gemaakt tussen durumtarwe en de 
andere landbouwprodukten. De consequenties van dit 
systeem voor de produktie zijn gedetailleerd beschreven 
in de antwoorden van de Commissie op het speciale 
verslag van de Kamer over het agromonetaire systeem 
(PB C 128 van 24.5.1989). 
Selectie van variëteiten 
6.20. De rassen worden pas na onderzoek door de 
bevoegde instanties in de nationale lijsten opgenomen. Bij 
dat onderzoek wordt aandacht besteed aan de teelt- en 
gebruikswaarde van het betrokken ras en met name aan 
de kwaliteitskenmerken ervan. 
Aangezien durumtarwe uitsluitend voor de vervaardiging 
van gries en griesmeel of deegwaren wordt gebruikt, 
hebben deze kenmerken in de eerste plaats betrekking op 
de geschiktheid van het ras om tot gries en griesmeel of 
deegwaren te worden verwerkt. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 285 
Conclusie Restituties bij produktie en gebruik van 
zetmeel 
6.21. Er wordt bij de toepassing van het restrictieve 
prijsbeleid en van de stabilisatoren geen uitzondering 
gemaakt voor durumtarwe. Dat beleid wordt momenteel 
ten uitvoer gelegd en gaat gepaard met de verkleining van 
het prijsverschil tussen durumtarwe en zachte tarwe. 
Volgens de Commissie is het nog te vroeg om de balans op 
te maken van het effect van deze maatregelen op de 
produktie. In dit verband vestigt de Commissie de 
aandacht van de Kamer op het feit dat de gebruikers van 
durumtarwe erop aandringen om de aanpassing van de 
prijs van durumtarwe aan die van zachte tarwe te herzien. 
Volgens de gebruikers wordt door die aanpassing, en met 
het uit produktie nemen van landbouwgrond, de voorzie­
ningssituatie voor kwaliteitsdurumtarwe op de markt van 
de Gemeenschap steeds moeilijker. 
Ondanks de moeilijkheid om het ras van het gebruikte 
zaaizaad te controleren, acht de Commissie het onont­
beerlijk om bepaalde vereisten in die zin in de wetgeving te 
handhaven. Nationale controles 
6.27 - 6.31. De diensten van de Commissie hebben de 
uitgaven voor de produktierestituties, tot de goedkeuring 
van de rekeningen over 1988, gecontroleerd door bij de 
betaaldiensten van de Lid-Staten de dossiers over de 
betalingen te verifiëren. 
Aangezien de betrouwbaarheid van de controleverslagen 
in de dossiers moeilijk kan worden beoordeeld, heeft de 
Commissie, in het kader van de goedkeuring van de 
rekeningen over 1988, diepgaand onderzocht hoe deze 
controleverslagen zijn opgesteld en hoe de controlerege­
lingen van de Lid-Staten kunnen worden verbeterd. 
Bovendien zal in Frankrijk een systeemcontrole op de 
regelingen inzake de produktierestituties worden uitge­
voerd. 
De in de nieuwe Verordening (EEG) nr. 1738/89 vast­
gestelde controlebepalingen zijn specifieker. Samen met 
de bij die verordening ingestelde sancties zouden zij tot 
een verbetering van de situatie moeten leiden. Bij de verificatie van de Commissie in de Lid-Staten zal 
rekening worden gehouden met de opmerkingen van de 
Kamer. 
6.22. De produktiesteun voor durumtarwe wordt 
toegekend in de gebieden van de Gemeenschap waar deze 
graansoort traditioneel wordt verbouwd en waar deze 
teelt van primordiaal belang is. In combinatie met de 
vaststelling van een prijs voor durumtarwe die in een 
normale verhouding staat tot de prijs van zachte tarwe 
moet de steunregeling de continuïteit van de teelt in de 
gebieden die daarvoor het meest geschikt zijn, garanderen 
en tegelijkertijd zorgen voor een evenwichtige markt. 
Volgens de Commissie beantwoorden de in de wetgeving 
vastgestelde, in 1987 nog stringenter gemaakte kwaliteits­
eisen voor durumtarwe die voor interventie wordt 
aangeboden, aan de vereisten van de gebruikers. Als voor 
de voor interventie vereiste standaardkwaliteit al te hoge 
normen worden vastgesteld, zou interventie de enige 
afzetmogelijkheid kunnen worden omdat de gebruikers 
zich eventueel tevreden zouden stellen met goedkoper 
graan van een mindere kwaliteit. Gewijzigd zetmeel 
6.32 - 6.35. De bij Verordening (EEG) nr. 165/89 inge­
voerde bepalingen, die sedert januari 1989 van toepassing 
zijn, zijn vastgesteld nadat de praktische problemen bij 
het handelsverkeer in de betrokken goederen met alle 
betrokken instanties grondig waren bestudeerd. 
Volgens de Commissie worden de controleprocedures 
door de wijziging, en met name door de invoeging van 
artikel 7, lid 5, niet verzwakt, wel integendeel. 
In artikel 7, lid 4 van Verordening (EEG) nr. 2169/86, 
zoals gewijzigd bij Verordening (EEG) nr. 165/89, is 
bepaald dat het bewijs dat het gewijzigde zetmeel 
overeenkomstig de voorschriften is verwerkt, kan worden 
geleverd door overlegging van een verklaring van de 
fabrikant waarin staat dat: 
Er worden slechts geringe hoeveelheden durumtarwe 
ingevoerd (± 100 000 ton in de afgelopen verkoopseizoe­
nen). De belangrijkste redenen voor die invoer zijn de 
specifieke behoeften van bepaalde bedrijven voor de 
vervaardiging van bijzondere produkten en vaak ook de 
kleur (het grootste deel van de communautaire produktie 
is niet geel genoeg). hij, ingeval het produkt verder wordt verwerkt, dat 
produkt slechts zal gebruiken voor de bereiding van 
andere produkten dan die welke in bijlage I zijn 
vermeld, en 
hij het betrokken produkt slechts zal verkopen aan 
een afnemer die dezelfde verbintenis aangaat; 
286 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
— hij kennis heeft genomen van het bepaalde in 
artikel 7, lid 5. 
De controle op deze regeling is vastgesteld in artikel 7, 
lid 5, waarin is bepaald dat de bevoegde autoriteit met 
geëigende middelen, met inbegrip van controles achteraf 
ter plaatse, moet nagaan of deze verklaring volledig in 
acht is genomen. 
Ten aanzien van de vervanging van controle-exem­
plaar T5 door andere documenten is in de verordening 
bepaald dat de betrokkene de bevoegde autoriteit mag 
verzoeken om andere documenten als gelijkwaardig te 
aanvaarden. Hij moet de redenen van dit verzoek opgeven 
en bewijsstukken verstrekken. Deze bewijsstukken 
moeten een verklaring van het douanekantoor of de 
bevoegde autoriteit bevatten dat de voorschriften in acht 
zijn genomen. 
De Commissie meent er door die bepalingen voor te 
hebben gezorgd dat de betrokken documenten werkelijk 
bewijs waarde hebben. 
Bovendien is in de regeling een sanctie opgenomen voor 
het geval dat de bepalingen van artikel 7 (9), lid 4, niet in 
acht worden genomen (betaling van een bedrag dat gelijk 
is aan 105 % van de hoogste produktierestitutie die in de 
voorafgaande twaalf maanden voor het betrokken pro-
dukt gold). 
De rol van de Commissie bij het toezicht en het beheer 
6.36 
(a) De Commissie spreekt regelmatig over de regelingen 
met groepen van deskundigen van de Lid-Staten en 
overlegt eveneens regelmatig met degenen die van de 
regeling gebruik maken, zodat zij een volledig zicht 
heeft op de situatie in de sector. Zij erkent niettemin 
het nut van onderzoek ter plaatse. 
(b) De Commissie beschikt over de nodige statistische 
gegevens om de toepassing van de regeling van nabij 
te kunnen volgen. Zij geeft evenwel toe dat aan het 
begin van de nieuwe regeling bij de Lid-Staten 
achterstand is ontstaan in het doorgeven van de 
voorgeschreven gegevens. 
6.37. De Commissie zal onderzoeken hoe en in welke 
mate enerzijds de toepassing van de in de verordeningen 
vastgestelde controlebepalingen kan worden gegaran­
deerd en anderzijds deze bepalingen eventueel kunnen 
worden aangepast, met name wat betreft: 
— de frequentie van de controles, 
(9) PB L 152 van 8.6.1984. — de aard en het aantal van de controles, de bewijsstuk­
ken en bepaalde tolerantiemarges, 
— het begrip bevoegde instantie, 
— de eventueel aan de Commissie mee te delen verslagen 
over de uitgevoerde controles en de nodige evaluatie 
van de controles. 
Slotopmerkingen 
6.38 - 6.39. De Commissie zal de opmerkingen van de 
Kamer over de controle op de steunregeling aan het 
Comité van Beheer mededelen en zoeken naar ver­
beteringen. 
Bij de goedkeuring van de rekeningen over 1988 is zij 
begonnen met een diepgaande analyse van de regeling. 
Met de opmerkingen van de Kamer zal rekening worden 
gehouden. 
Steun voor in mengvoeder voor kalveren 
verwerkt magere-melkpoeder 
Nationale controles 
Algemene bevindingen 
6.49. Zoals de Kamer opmerkt, geeft de met de 
goedkeuring van de rekeningen belaste dienst van de 
Commissie grote prioriteit aan de controle op de regeling. 
In het kader van de goedkeuring van de rekeningen over 
1986 en 1987 zijn systeemcontroles uitgevoerd in 
Frankrijk, Nederland en Italië en in het kader van de 
goedkeuring van de rekeningen over 1988 wordt momen­
teel een systeemcontrole uitgevoerd in Duitsland. 
Na de bezoeken aan Frankrijk en Nederland zijn 
aanbevelingen gedaan ter verbetering van de nationale 
controleregelingen. 
6.50. De opmerkingen van de Kamer over de situatie in 
Italië kunnen in het algemeen worden bevestigd. De in 
punt 6.50 (c) beschreven situatie is evenwel niet volledig 
duidelijk. De Commissie heeft deze Lid-Staat onlangs 
verzocht om de controles overeenkomstig de voorschrif­
ten uit te voeren. De in Italië uitgevoerde systeemcontrole 
gaf geen reden tot tevredenheid. Derhalve wordt bij de 
goedkeuring van de rekeningen over 1987 voorgesteld om 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 287 
voorbehoud te maken voor de uitgaven op grond van 
Verordening (EEG) nr. 1725/79. Het voorbehoud zal ook 
gelden voor de vrijgeving van de in Verordening (EEG) 
nr. 1624/76 bedoelde zekerheden. 
6.52. De Commissie is zich bewust van het door de 
Kamer genoemde probleem en heeft reeds initiatieven 
terzake genomen: 
— een in de groep van chemisch deskundigen op gang 
gebrachte grondige studie over alternatieve analyse­
methoden die de huidige methode kunnen vervangen 
en over maatregelen om deze methode te verbeteren; 
— een aanmaning aan de Lid-Staten om hun controle­
verplichtingen na te komen en een verzoek om na te 
gaan of het niet nodig is hun bepalingen aan de 
wijzigingen van de verordening aan te passen. 
Zodra de conclusies van voornoemde studie bekend 
zullen zijn, kan met een herziening van de in Ver­
ordening (EEG) nr. 1725/79 vastgestelde controlerege­
ling worden begonnen. 
6.53. Dit aspect van de controleregeling zal deel 
uitmaken van de in punt 6.52 bedoelde herziening. 
Verordening (EEG) nr. 1624/76 van de Commissie 
6.54 - 6.61. De Commissie deelt de bezorgdheid van de 
Kamer over de tenuitvoerlegging van Verordening 
(EEG)nr. 1624/76. Zij heeft bij de Raad een voorstel 
ingediend om deze afwijkende betaalregeling af te 
schaffen (COM(89)448 def.). 
Fraude en onregelmatigheden 
6.62. (c) (d) en (e) Ook de Commissie heeft opgemerkt 
dat sommige verslagen over onregelmatigheden slechts 
weinig inlichtingen bevatten. De rapportering is daarom 
herzien en wordt momenteel besproken met de Lid-
Staten. 
Een systeem voor snelle uitwisseling van informatie 
tussen de Lid-Staten en de Commissie en tussen de Lid-
Staten onderling (SCENT), dat reeds bestond in het 
Directoraat-generaal Douane-unie, is uitgebreid tot het 
Directoraat-generaal Landbouw. Als het rechtstreeks 
toegankelijk wordt voor alle nationale diensten die 
onregelmatigheden ten opzichte van het EOGFL behan­
delen, zullen de relevante inlichtingen veel sneller worden 
doorgegeven, wat slechts bevorderlijk kan zijn voor 
verder onderzoek. De Commissie bevestigt dat er nu adequate middelen zijn 
voor de coördinatie van de maatregelen die de Lid-Staten 
ten aanzien van medegedeelde onregelmatigheden nemen. 
Bovendien zijn er naast de rechtstreekse contacten tussen 
de instanties van de betrokken Lid-Staten regelmatig 
bilaterale vergaderingen onder auspiciën van de Groep 
van Deskundigen voor Onregelmatigheden. 
De Commissie wenst te onderstrepen dat er nu een reële 
samenwerking is tussen het EOGFL en de afdelingen 
voor de marktordeningen. De controleregelingen in de 
voorstellen van de Commissie worden systematisch 
onderzocht door de controlediensten van het EOGFL en 
de resultaten van de systeemcontroles die door de 
diensten voor de goedkeuring van de rekeningen worden 
uitgevoerd, staan ter beschikking van alle diensten die er 
gebruik van willen maken. 
Elk onderzoek door de diensten van de Commissie gaat 
gepaard met een analyse van de betrokken nationale 
controleregelingen, ten einde een gedetailleerd inzicht te 
krijgen in de wijze waarop de communautaire regelingen 
ten uitvoer worden gelegd. Door dit essentiële onderdeel 
van de voorbereiding van het onderzoek zijn de nationale 
controleregelingen voldoende bekend. 
Beheer door de Commissie 
Vaststelling van het steunbedrag 
6.63. Tot in 1987 is er met de vaststelling van de steun 
naar gestreefd om zoveel mogelijk magere-melkpoeder 
via de bedoelde regeling af te zetten, aangezien de kosten 
daarvan aanzienlijk lager waren dan die van andere 
afzetprogramma's zoals vervoedering aan varkens en 
pluimvee, of uitvoer. Uitgaande van dat doel en van de in 
artikel 2bis, lid 1 van Verordening (EEG) nr. 986/68 
genoemde criteria onderwerpt de Commissie het niveau 
van de steun jaarlijks aan een kritisch onderzoek. 
Sedert 1988 is de context waarin de regeling wordt 
toegepast, grondig veranderd. Als gevolg daarvan is een 
actiever beheer van de maatregel nodig, dat vooral is 
gebaseerd op de ontwikkeling van de markt voor magere­
melkpoeder en de omvang van de openbare voorraden. 
De Commissie wil er nadrukkelijk op wijzen dat de 
consequenties van een aanpassing van het steunniveau in 
de gegeven omstandigheden niet nauwkeurig konden 
worden geëvalueerd. Er hoeft in dat verband slechts te 
worden herinnerd aan de aanzienlijke maar niet te 
voorziene schommelingen van de prijsnoteringen voor 
melkpoeder en van het aantal kalveren van acht dagen en 
het aantal mestkalveren alsmede op de lange tijd die nodig 
is voor aanpassingen in de kalvermesterij. 
288 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
6.64. Zoals de Kamer in punt 6.42 zelf verklaart, blijft 
de betrokken steunregeling nodig om interventieaankoop 
te voorkomen. Aangezien deze vitale afzetmogelijkheid 
behouden moest blijven, heeft de Commissie het niveau 
van de steun geleidelijk maar voorzichtig aangepast. 
Volgens haar is er geen aanleiding om te concluderen dat 
de steun te hoog was. 
6.65. Hoewel de Commissie het standpunt van de 
Kamer inzake het gewenste niveau van de marktprijs kan 
delen, merkt zij op dat het niet mogelijk is om met de 
steunregeling voor ondermelk en magere-melkpoeder de 
marktprijs van magere-melkpoeder precies en op korte 
termijn aan te passen. Zij verwijst ook naar haar 
antwoord in punt 6.63. 
6.66. De Commissie is ervan overtuigd dat de voordelen 
die verbonden kunnen zijn aan de invoering van een 
inschrijvingsprocedure voor de toekenning van de steun 
niet opwegen tegen de moeilijkheden die daardoor 
zouden ontstaan en die trouwens door de Kamer worden 
erkend. Een vergelijking met de regeling voor boter 
bestemd voor banketbakkerswerk lijkt, gezien de specifie­
ke aspecten van de kalvermesterij, niet mogelijk. De 
onzekerheid die aan een inschrijvingsprocedure is 
verbonden, is namelijk onverenigbaar met de behoefte 
aan stabiliteit en programmering op lange termijn, die 
van essentieel belang is voor de betrokken sector. 
Beheer van de interventievoorraden in 1988 
6.69. Sedert 1986, toen de Raad overeenstemming heeft 
bereikt over een coherent geheel van hervormingen in de 
melksector, heeft de Commissie een actief beleid gevoerd 
om de openbare voorraden te verminderen. De snelle 
vermindering van de voorraad magere-melkpoeder in 
1987 en 1988 spoort met die opzet, aangezien de 
Commissie de handhaving van een openbare voorraad als 
instrument voor het beheer van de markt had afgewezen. 
De vervanging in april 1988 van de openbare opslag door 
particuliere opslag was in overeenstemming met de 
bedoeling van de Commissie om de markt opnieuw haar 
regelende rol te laten spelen. 
Door de opruiming van de voorraden konden sommige 
onvermijdelijke structurele aanpassingen worden ver­
sneld, zodat sneller een nieuw evenwicht is bereikt op de 
markt van de Gemeenschap en op de internationale 
markten. Vervolgens konden de steun en de restituties 
sneller worden herzien. De sterke vermindering van de 
openbare voorraden en de daaropvolgende aanpassingen 
hebben dus een positief effect gehad op de uitgaven. 
6.70. Het beheer dat volgens de Kamer had moeten 
worden gevoerd en het effect daarvan op de begroting is 
gebaseerd op hypothesen die geldig zijn in een ideale 
situatie. Slotopmerkingen 
6.73. De Commissie verwijst naar haar antwoorden in 
de punten 6.63 tot en met 6.70. Zij is van mening dat de 
steun, rekening houdend met de omstandigheden, op een 
passend niveau is vastgesteld. 
Dat een inschrijvingsprocedure meer voordelen dan 
nadelen zou hebben, moet nog worden bewezen. 
De ooipremie in de sector 
schape- en geitevlees 
Nationale controles 
Algemene opmerking 
6.80-6.90. De Raad heeft op 24-25 juli 1989 een 
principebesluit genomen voor de sector schape- en 
geitevlees en heeft sindsdien een wijziging aangebracht in 
de verordening houdende een gemeenschappelijke orde­
ning der markten in deze sector (Verordening (EEG) nr. 
3013/89 van 25.9.1989, PB L 289 van 7.10.1989). Bij de 
voorbereiding van de uitvoeringsbepalingen zal de 
Commissie rekening houden met de resultaten van haar 
eigen onderzoek en met de opmerkingen van de Kamer. 
Frequenties van de inspectie ter plaatse 
6.91. De Commissie heeft een frequentie van slechts 
5 % van de bedrijven als het absolute minimum 
gehanteerd en beneden die frequentie correcties toege­
past. De Commissie is van mening dat, bij inspecties door 
middel van steekproeven, de betrokken Lid-Staat de 
frequentie moet opvoeren telkens wanneer belangrijke 
onregelmatigheden aan het licht zijn gekomen. 
Voor Italië en Griekenland zijn onlangs controlebezoe­
ken uitgevoerd en worden momenteel aanbevelingen en 
voorstellen voorbereid. 
Wat de informatie over de frequentie van de inspecties in 
Italië en in Griekenland betreft, is de Commissie op de 
hoogte van nationale bepalingen waarbij voor de 
inspecties een minimumfrequentie is vastgesteld van 20 % 
in Italië (decreet van 28 december 1987, artikel 9) en 10 % 
in Griekenland (besluit van 18 mei 1989). 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 289 
Fysieke telling van het schapenbestand 
6.92. Artikel 5 van Verordening (EEG) nr. 3007/84 van 
de Commissie bepaalt dat „de door de Lid-Staten 
aangewezen bevoegde instanties een administratieve 
controle uitvoeren, aangevuld met systematische of 
steekproefsgewijze inspecties ter plaatse, op het aantal in 
de premieaanvraag vermelde in aanmerking komende 
dieren" terwijl in artikel 6 is bepaald dat „indien bij de 
controle wordt geconstateerd dat het aantal werkelijk in 
aanmerking komende dieren ...". 
Daaruit volgt dat om het aantal in aanmerking komende 
dieren exact te bepalen, fysieke tellingen moeten worden 
uitgevoerd. Als het in sommige gevallen onmogelijk is de 
schapen fysiek te tellen, moeten de Lid-Staten hun 
voorschriften aan de plaatselijke omstandigheden aan­
passen. 
In de Schotse Highlands bij voorbeeld, waar de schapen 
slechts drie- of viermaal per jaar van de weideplaatsen 
naar beneden worden gebracht, worden de inspecties zo 
geregeld dat ze samenvallen met de natuurlijke ver­
plaatsingen van de kudden. 
Permanent registratiestelsel van het schapenbestand 
6.93-6.95. De Commissie heeft het gebruik van het 
permanent register van het schapenbestand in het 
Verenigd Koninkrijk en in Denemarken bestudeerd. In 
dat register zouden naast de mutaties van het schapenbe­
stand, ook de geboorten- en sterftecijfers en de verliezen 
moeten worden vermeld. De Commissie zal in het kader 
van de nieuwe regeling onderzoeken of de ontwikkeling 
van een dergelijk systeem voor het registreren van het 
schapenbestand kan bijdragen tot een verbetering van de 
controle. 
Tijdschema van het verkoopseizoen 
6.96-6.97. Zie algemene opmerking 6.80 — 6.90. 
Statistische toetsingen 
6.98-6.100. Hoewel de huidige marktordening niet 
expliciet voorziet in de verplichting tot het meedelen van 
informatie over het aantal in aanmerking komende 
dieren, heeft de Commissie deze informatie geregeld bij de 
Lid-Staten opgevraagd en aan het Comité van Beheer 
voor analyse voorgelegd. De nieuwe regeling zou de 
verplichting moeten bevatten om deze informatie, in één voorgeschreven vorm en op een voorgeschreven wijze 
uitgesplitst, vóór een bepaalde datum toe te zenden. 
Er is een voorbereidend statistisch onderzoek aan de gang 
naar de oorzaken van de stijging in het aantal dieren 
waarvoor steun wordt aangevraagd, inzonderheid in 
Italië, Griekenland, Spanje en Ierland. 
Dat is met name de reden waarom is besloten om ook een 
onderzoek op grond van artikel 9 van Verordening 
(EEG) nr. 729/70 uit te voeren over de ooipremie, (zie 
eveneens 6.101 tot en met 6.104). 
De rol van de Commissie bij het toezicht en het beheer 
6.101-6.104. De laatste jaren is in het kader van de 
goedkeuring van de rekeningen een gedetailleerde analyse 
uitgevoerd van de steunregeling in het Verenigd Konink­
rijk, Ierland, Frankrijk, Griekenland en Denemarken. 
Naar aanleiding van deze bezoeken heeft de Commissie 
de Lid-Staten aanbevelingen gedaan. Ook zal met de 
resultaten rekening worden gehouden bij het opstellen 
van de nieuwe regeling die in nauwe samenwerking met de 
controlediensten van het EOGFL zal worden opgesteld. 
Voorts heeft de Commissie, wegens de tegenstrijdigheid 
tussen de uitgekeerde premies en de statistische gegevens 
(zie antwoord op 6.98 — 6.100) en de onzekerheid over de 
kwaliteit van de in de Lid-Staten toegepaste controlerege­
lingen, op grond van artikel 9 van Verordening (EEG) 
nr. 729/70 een onderzoek uitgevoerd over de toepassing 
van de premie voor schapevlees. 
Er is besloten dat de diensten van de Commissie een 
bezoek zouden brengen aan ten minste drie Lid-Staten. 
Er is reeds een bezoek gebracht aan een van deze Lid-
Staten, waar ook de controle van de Kamer is verricht. De 
Commissie heeft geconcludeerd dat de controleregelingen 
in deze reeds bezochte Lid-Staat onvoldoende waren en 
dat bijgevolg de Lid-Staat niet voldeed aan de ver­
plichtingen op grond van artikel 8 van Verordening 
(EEG) nr. 729/70. Bovendien werden bij die gelegenheid 
een aantal aanzienlijke fraudes ontdekt. Op grond 
daarvan zijn maatregelen getroffen voor een belangrijke 
financiële correctie (zie ook antwoorden op algemene 
opmerking 6.80 — 6.90). 
Slotopmerking 
6.105-6.107. De Commissie zal erop toezien dat in 
haar nieuwe voorstellen op grond van het akkoord in de 
Raad (24-25 juli 1989) rekening wordt gehouden met de 
kritiek van de Kamer op de controlevoorschriften. 
290 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
GEMEENSCHAPPELIJKE ORDENING DER 
MARKTEN IN DE SECTOR SUIKER 
Beginselen en bijzondere kenmerken van de 
gemeenschappelijke ordening der markten in 
de sector suiker 
6.111. De gemeenschappelijke marktordening in de 
sector suiker omvat op communautair niveau een aantal 
ingewikkelde regelingen, met name voor het beheer van 
de voorraden aan het begin en het einde van het 
verkoopseizoen, de communautaire produktie, de invoer 
uit derde landen, het intracommunautaire handelsver­
keer, de uitvoer en het verbruik. Die regelingen hebben 
wat de ontvangsten betreft, niet alleen consequenties voor 
hoofdstuk 11, maar ook voor hoofdstuk 10, en wat de 
uitgaven betreft niet alleen voor hoofdstuk 11, maar ook 
voor de hoofdstukken 25, 27 en 28 van de begroting. 
Alle invoer in de Gemeenschap leidt tot een evenwaardige 
uitvoer van suiker en isoglucose : de uitgaven daarvoor 
zouden normaal moeten worden gecompenseerd door de 
ontvangsten uit de invoerheffingen. Maar bij de overeen­
komsten met de ACS-Landen, de landen en gebieden 
overzee, India en de DDR, alsmede bij het Verdrag 
betreffende de toetreding van Portugal is deze invoer 
geheel of gedeeltelijk vrijgesteld van de invoerheffing. 
De nettokosten van deze invoer tegen preferentiële 
voorwaarden, d.i. zonder heffing of met een verlaagde 
heffing, het gedeelte van de restituties bij de produktie 
voor de 60 000 ton die traditioneel door de chemische 
industrie wordt gebruikt, en de kosten van de diverse 
steunmaatregelen, komen ten laste van de algemene 
begroting en niet van de communautaire producenten die 
niet verantwoordelijk kunnen worden gesteld voor 
uitgaven die niet voortvloeien uit hun eigen produktie, 
maar uit specifieke vrijstellingen. 
Voornaamste kenmerken van het stelsel voor 
de toekenning en uitbetaling van restituties bij 
de uitvoer van suiker 
6.114-6.120. De Commissie wijst erop dat de ver­
schillende punten die in dit deel van het verslag van de 
Kamer worden genoemd niet uitsluitend betrekking 
hebben op de sector suiker, maar dat het gaat om regels en 
procedures die gelden voor alle uitgevoerde landbouw-
produkten, behalve waar er sprake is van de inschrijvings­
procedure voor het restitutiebedrag, die alleen geldt voor 
enkele sectoren van het gemeenschappelijk landbouw-
bleid. Bevindingen en aanbevelingen van de Kamer 
Controle op de echtheid van de certificaten 
6.122-6.124. De Commissie deelt de mening van de 
Kamer betreffende het belang van de gegevens die in de 
uitvoercertificaten worden vermeld, met name als in de 
certificaten het toe te passen restitutiebedrag is aangege­
ven. Daarom zijn naast de in het verslag van de Kamer 
genoemde verplichting voor de met de betaling belaste 
instanties om een mededeling te doen aan de instanties 
van afgifte van de certificaten andere bepalingen 
vastgesteld om de echtheid en de juistheid van de 
betrokken documenten te kunnen garanderen. In dat 
verband kan worden verwezen naar de artikelen 24,27 en 
28 van Verordening (EEG) nr. 3719/88 betreffende het 
stelsel van certificaten voor landbouwprodukten. 
Controle op de herkomst van de suiker 
6.125-6.127. De Commissie erkent dat bij uitvoer de 
herkomst van de suiker niet volledig kan worden 
gecontroleerd zonder bewijsstukken, maar wijst er 
evenwel op dat in dit bijzondere geval de thans geëiste 
documenten moeten worden beoordeeld in de context 
waarin ze worden gebruikt. 
De Commissie is namelijk van oordeel dat de herkomst 
alleen kan worden gegarandeerd door een ononder­
broken rechtstreekse controle die het mogelijk maakt de 
suiker te volgen vanaf het verlaten van de suikerfabriek 
(voor suiker uit de Gemeenschap) of van de raffinaderij 
(voor ACS-suiker) tot de haven van verscheping. Wegens 
de verwisselbaarheid van de suiker, met name van witte 
suiker (de betrokken uitvoer bestaat bijna uitsluitend uit 
witte suiker) die steeds wordt aangeboden in een 
homogene vorm van gekristalliseerde saccharose 
(99,5 %), valt het te betwijfelen dat een bijkomend 
document zou bijdragen tot een verbetering van de 
controle. 
De vermelding van de naam van de suikerfabriek waar de 
suiker is geproduceerd op de uitvoeraangiften, en de 
overlegging van het eventuele opslagdocument en van het 
vervoerdocument voordat de suiker wordt uitgevoerd, 
zou in de praktijk de volgende moeilijkheden geven. 
Omdat de suiker moet kunnen worden uitgevoerd vanuit 
om het even welke plaats in de Gemeenschap, ongeacht de 
plaats waar hij is vervaardigd, zou voor de door de Kamer 
gevraagde elementen een controlesysteem moeten wor­
den ingevoerd dat, naar de mening van de Commissie, 
niet meer waarborgen zou bieden dan die welke de thans 
bestaande regeling reeds biedt. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 291 
De Lid-Staten zijn evenwel verplicht — en laten ook geen 
gelegenheid voorbijgaan — om, in geval van twijfel, 
aanvullende controles uit te voeren. 
De Commissie wijst er voorts op dat de hoeveelheden 
waarvoor een risico bestaat (d.w.z. alleen de ingevoerde 
suiker (behalve ACS-suiker) die eventueel opnieuw wordt 
uitgevoerd met een restitutie) zeer klein zijn in ver­
gelijking met de totale hoeveelheid suiker die jaarlijks 
wordt uitgevoerd onder de verantwoordelijkheid van de 
Gemeenschap (ongeveer 3 miljoen ton). 
Uit de definitieve voorzieningsbalans van de Gemeen­
schap voor het verkoopseizoen van 1 oktober 1987 tot en 
met 30 september 1988 blijkt immers het volgende: 
( x ] 000 ton witte suiker) 
Uit derde landen, in ongewijzigde staat ingevoerde suiker: 
a) suiker van oorsprong uit 1 421 vrijgesteld van controle 
ACS-Landen 
b) met een verlaagde heffing 157 bestemd voor Portugese 
in Portugal ingevoerde raffinaderijen; controle 
suiker op de bestemming om in 
aanmerking te komen 
voor raffinagesteun 
c) in de BRD ingevoerde 
suiker 23 traditioneel handelsver­
keer met de DDR in het 
kader van binnenlandse 
handel, goed gespecifi­
ceerd door de Duitse 
overheid vermelding aan te brengen op het voor de controle 
gebruikte document en dit document toe te zenden aan 
het betaalorgaan. 
Douanecontroles bij de plaatsing van de suiker in 
douane-entrepot 
6.130-6.131. Bij de inslag in het douane-entrepot 
worden de produkten door de douane gecontroleerd 
(hoeveelheid en kenmerken); momenteel bepaalt artikel 5 
van Richtlijn 69/74/EEG (10) dat de goederen bij de inslag 
aan de douane moeten worden aangeboden. De douane­
autoriteiten kunnen evenwel vrijstelling van de aanbie­
ding verlenen. 
De Commissie vestigt er evenwel de aandacht op dat de 
bepalingen inzake douane-entrepots momenteel worden 
geharmoniseerd. Verordening (EEG) nr. 2503/88 (n) 
van de Raad betreffende douane-entrepots zal één jaar na 
de datum van inwerkingtreding van de uitvoerings­
bepalingen waarbij gedetailleerde voorschriften zullen 
worden vastgesteld, van toepassing worden; bij die 
gelegenheid zal het mogelijk zijn een meer gedetailleerde 
controlemaatregel in te voeren voor de produkten die met 
voorfinanciering in een douane-entrepot zijn geplaatst. 
Bij de uitslag uit het entrepot aanvaardt de douane de 
aangifte ten uitvoer; de douanecontrole op het produkt 
wordt dan opnieuw uitgevoerd. 
d) in Italië ingevoerde suiker 8 bestemd voor de vrij­
handelszones Aosta, 
Gorizia en Trieste om 
ter plaatse te worden 
verbruikt Betrekkingen tussen de betaalorganen en de 
douaneautoriteiten : kenmerken en overdracht van de 
documenten 
e) andere ingevoerde suiker 4 hoeveelheid waarvoor 
een frauderisico bestaat. 
TOTAAL 1 613 
Douanecontroles op de goederen en de registratie 
daarvan bij de uitvoer 
6.128 - 6.129. De Commissie is het met de Kamer eens 
dat de door de douaneautoriteiten uitgevoerde controle 
op de uitvoerrestituties van het grootste belang is. 
Zij voert momenteel bij de douanediensten van de Lid-
Staten een controleprogramma uit en doet dat vanuit 
dezelfde optiek als de Kamer. 
Het gewijzigde voorstel voor een verordening van de 
Raad betreffende de controle op de betaling van de bij de 
uitvoer van landbouwprodukten toegekende bedragen 
(COM(89)290 def. van 15 juni 1989) zal, in het kader van 
de uitvoeringsbepalingen van de Commissie, de gelegen­
heid bieden om praktische voorschriften voor de fysieke 
controle vast te stellen. Dan kan worden overwogen een 6.132 - 6.135. De aangifte ten uitvoer heeft in de Lid-
Staten nog andere functies dan die van bewijs voor de 
betaling van de restitutie. Zij wordt ook gebruikt voor 
fiscale doeleinden (BTW, directe belastingen, ...). Dat is 
de reden waarom het exemplaar van het enige document 
voor de „declarant" (exporteur) aan de belanghebbende 
wordt gegeven. 
Het zou wenselijk zijn dat de betaalorganen de aangiften 
ten uitvoer naar de betrokken douanekantoren terugzen­
den voor verificatie en bevestiging van de in de aangifte 
ten uitvoer vermelde gegevens. 
Wat het over te leggen document betreft (het T5-
formulier of het enig document) is de Commissie van 
oordeel dat de keuze tussen deze twee documenten vooral 
wordt bepaald door de administratieve structuur in de 
Lid-Staten. 
('0) PB L 58 van 8.3.1969. 
(H) PB L 225 van 15.8.198 
292 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
In het kader van de hervorming van de douaneprocedures 
met het oog op de totstandkoming van de interne markt in 
1993, zou men evenwel de te gebruiken documenten 
kunnen herzien om te trachten de verschillende documen­
ten die momenteel op grond van artikel 3 van Ver­
ordening (EEG) nr.3665/87 mogen worden aangewend, 
te combineren tot één enkel document. 
Volgens artikel 47 van Verordening (EEG) nr. 3665/87 
moet de exporteur het nodige doen om een volledig 
dossier te kunnen overleggen dat zijn recht op de restitutie 
bewijst. 
De Commissie geeft toe dat de overdracht langs 
administratieve weg betere veiligheidsgaranties biedt 
maar deze procedure neemt soms veel tijd in beslag. 
Doeltreffendheid van de betaalorganen 
6.138. De Commissie is van oordeel dat het doel van de 
communautaire maatregelen alleen kan worden bereikt 
als de steun binnen redelijke termijnen aan recht­
hebbenden wordt uitgekeerd. Met de betaling van de 
restitutie binnen twee maanden na de indiening van het 
dossier wordt aan dit beginsel voldaan. 
Conclusies met betrekking tot de restituties bij 
uitvoer van suiker 
6.139 - 6.141. De conclusies van de Kamer hebben niet 
alleen betrekking op de uitvoer van produkten van de 
sector suiker, maar zijn van algemene aard en gelden voor 
elke uitvoer die recht geeft op uitvoerrestituties, ongeacht 
de sector waartoe de landbouwprodukten behoren. 
De Commissie is zich bewust van het belang van deze 
opmerkingen en zal zich blijven inspannen om tot een 
verbetering in de communautaire regelgeving te komen. 
Voor een harmonische toepassing daarvan, is het evenwel 
noodzakelijk dat ook de Lid-Staten een reële inspanning 
leveren. 
De gebruikte documenten (het enig document, het T5-
document en het certificaat) worden opgesteld op 
formulieren waarvan het drukwerk voldoende garanties 
biedt. De mogelijkheid blijft evenwel steeds bestaan dat 
valse documenten worden overgelegd of vervalste 
documenten die voldoen aan de bij de communautaire 
verordeningen vastgestelde eisen (vorm, papier, bedruk­
king, onderdruk) (zie ook antwoorden op punten 6.122 
en 6.133). Kort begrip van het systeem van 
zelffinanciering 
6.144 - 6.146. De Commissie wijst erop dat de vorige 
zelffinancieringsregeling, die gold voor de verkoopseizoe­
nen van 1981/1982 tot en met 1985/1986 werd toegepast 
op meerjarige basis en dat de Raad de rekeningen van 
deze regeling heeft afgesloten met Verordening (EEG) nr. 
934/86 van de Raad van 24 maart 1986. Bij deze 
verordening werd een compensatieheffing ingevoerd om 
in de verkoopseizoenen 1986/1987 tot en met 1990/1991, 
het bedrag van 400 miljoen ECU aan te zuiveren dat in de 
verkoopseizoenen 1981/1982 tot en met 1985/1986 niet 
kon worden betaald uit de basisheffingen en de B-
heffingen. 
Sedert de vaststelling van nieuwe maatregelen waardoor 
aanzienlijke verbeteringen zijn aangebracht, wordt de 
zelffinancieringsregeling voor de verkoopseizoe­
nen 1986/1987 tot en met 1990/1991 toegepast op 
jaarbasis, zodat de producenten van suiker en isoglucose 
volledig de consequenties dragen van de uitgaven voor de 
afzet van hun produktieoverschotten. 
Sedert het verkoopseizoen 1986/1987 wordt een aanvul­
lende heffing toegepast; voor 1986/1987 en 1987/1988 is 
dit gebeurd in de vorm van een speciale compensatiehef­
fing die dezelfde functie had als de aanvullende heffing, 
maar een andere naam. 
De Commissie vestigt er de aandacht op dat de thans 
geldende cumulatieve constateringsmethode geldt voor 
de vijf verkoopseizoenen van de lopende quotaregeling, 
met inbegrip van de verkoopseizoenen 1986/1987 en 
1987/1988. 
Kwaliteit van de in aanmerking genomen 
gegevens 
6.149. De zelffinanciering is in de basisverordening 
(EEG) nr. 1785/81 van de Raad omschreven als de 
volledige financiering door de producenten zelf van de 
uitgaven voor de afzet van de overschotten die het gevolg 
zijn van het verschil tussen de produktie en het verbruik in 
de Gemeenschap. De methode voor de berekening van de 
produktieheffingen is volledig in overeenstemming met 
deze omschrijving. 
Door de hoeveelheid overeenkomend met het verbruik af 
te trekken van de hoeveelheid die in het kader van 
quota A en B voor het verkoopseizoen wordt geprodu­
ceerd, komt de Commissie rechtstreeks uit op het 
produktieoverschot in het betrokken verkoopseizoen. 
Wat de berekening van de uitgaven voor het produktie­
overschot betreft — alleen de totale bedragen van de 
uitgaven worden pas lang na het einde van het ver­
koopseizoen bekend, omdat die ook de hoeveelheden 
suiker omvatten waarvoor de producenten niet ver­
antwoordelijk zijn, met name uitvoer die overeenkomt 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 293 
met invoer — is de Commissie ervan overtuigd dat de 
huidige berekeningsmethode die bij de communautaire 
regelgeving ter zake is vastgesteld, de enige is die 
uitvoerbaar is en kan garanderen dat de werkelijke 
uitgaven voor rekening van de producenten uit de 
Gemeenschap komen. 
De Kamer noemt het eventuele gebruik van de certifica­
ten met een speelruimte tussen 95 a 105 % van de in de 
certificaten vermelde hoeveelheden. De Commissie is van 
mening dat haar methode voor de berekening van de 
werkelijke gemiddelde restitutie wel moet worden geba­
seerd op de in de certificaten vermelde hoeveelheden, 
omdat het niet verantwoord is een boekhouding te voeren 
van elk document betreffende de uitvoer en de produktie 
en ten zeerste kan worden betwijfeld of het resultaat van 
een dergelijke berekeningsmethode veel zal afwijken van 
het resultaat dat thans wordt bereikt. 
6.150-6.151. De Commissie is van mening dat de 
methode voor de berekening van de produktieheffingen 
rekening houdt met de reële kosten en geen afbreuk doet 
aan de controle op de zelffinanciering per verkoopsei­
zoen. 
De constatering van het peil van de heffingen op 
cumulatieve grondslag geldt zowel voor de zelffinancie­
ringsregeling voor de verkoopseizoenen 1981/1982 tot en 
met 1985/1986 als voor de lopende regeling. 
Deze regeling is nodig om de Commissie in staat te stellen 
de bedragen van de door de producenten te betalen 
heffingen vast te stellen binnen een redelijke termijn, 
namelijk vóór 1 april van het lopende verkoopseizoen 
voor het voorschot en vóór 15 oktober volgende op het 
betrokken verkoopseizoen voor de definitieve bedragen. 
Het is waar dat in een zeer klein aantal gevallen de Lid­
staten niet in staat zijn om tijdig alle definitieve gegevens 
voor de berekening van heffingen, ter beschikking van de 
Commissie te stellen, vooral omdat zij deze gegevens eerst 
grondig onderzoeken. 
Daarom is de Commissie verplicht, hetzij het bedrag van 
de heffingen vast te stellen op basis van de door deze Lid­
staten verstrekte ramingen, hetzij de vaststelling en de 
inning van de heffingen uit te stellen voor een periode die 
zou kunnen oplopen tot eenjaar. De Commissie heeft 
voor de eerste oplossing gekozen, maar wil de Kamer 
erop wijzen dat dergelijke gevallen, in vergelijking met 
alle gebruikte gegevens, gering in aantal zijn en dat de 
betrokken bedragen niet meer dan 1 % van het totaal van 
de heffingen uitmaken. Bovendien kunnen de definitieve 
gegevens, overeenkomstig het systeem van het gecumu­
leerde tekort, in de berekeningen worden verwerkt bij de 
eerste vaststelling na de mededeling van de betrokken 
Lid-Staat. 
De Commissie constateert dat deze regeling in de hele 
periode waarin zij is toegepast, nog nooit juridische of 
praktische problemen heeft gegeven. Zij ziet dan ook geen enkele reden om wijzigingen aan te brengen in deze 
regeling die van fundamentele betekenis is voor de 
volledige zelffinanciering van de sector; zij acht het 
noodzakelijk dat de regeling een zekere continuïteit heeft. 
Boekhoudkundige aspecten 
Controle op de verwezenlijking van de zelffinanciering 
via de begrotingsuitvoering 
6.152. De Commissie is het niet eens met de door de 
Kamer in dit deel van het verslag uitgesproken mening. 
De analyse van de Kamer berust hoofdzakelijk op 
tabel 6.8 waaruit een saldo voor rekening van de 
producenten uit de Gemeenschap blijkt dat niet is gedekt 
uit de heffingen. De Commissie heeft twee bezwaren tegen 
deze presentatie. 
In de eerste plaats zijn in de tabel alleen de ontvangsten en 
uitgaven van de in hoofdstuk 11 „Ontvangsten en 
uitgaven van de begroting" vermeld, terwijl bij een 
dergelijke evaluatie rekening zou moeten worden gehou­
den met de bedragen voor de sector suiker die zijn geboekt 
in andere hoofdstukken, vooral het hoofdstuk 10 
„Ontvangsten", waarin de heffingen bij invoer van suiker 
en isoglucose begrepen zijn. 
In de tweede plaats wordt op de tweede regel van deel II 
alleen het bedrag van de restituties in mindering gebracht 
dat overeenkomt met invoer op grond van het „Suiker­
protocol" in bijlage bij de Overeenkomst van Lomé en 
van de specifieke Overeenkomst met India. In werkelijk­
heid zou het bedrag van de restituties die overeenkomen 
met alle invoer moeten worden afgetrokken en zou ook 
rekening moeten worden gehouden met de gevolgen van 
de voorraadmutaties. 
De gemeenschappelijke markt voor suiker en isoglucose 
geldt namelijk niet alleen voor de handel die voortvloeit 
uit de communautaire produktie. Andere hoeveelheden 
suiker en isoglucose, waarvoor de producenten uit de 
Gemeenschap niet verantwoordelijk zijn, worden in de 
Gemeenschap ingevoerd, tegen betaling van een al dan 
niet verlaagde invoerheffing of tegen nultarief. Deze 
invoer heeft tot gevolg dat de met een restitutie van de 
Gemeenschap uit te voeren hoeveelheden evenredig 
toenemen. De restituties hangen derhalve niet alleen 
samen met uitvoer van in de Gemeenschap voortgebrach­
te produkten, maar ook met uitvoer die het gevolg is van 
invoer. Wat uitvoer als gevolg van invoer betreft, zijn 
heffingen geïnd en geboekt in hoofdstuk 10, tenzij die 
invoer is gebeurd tegen bijzondere voorwaarden en in dit 
geval komt de corresponderende uitvoer volledig of 
gedeeltelijk voor rekening van de begroting. 
Ook dient de aandacht te worden gevestigd op het feit dat 
de voorraadmutaties een invloed hebben op de beoorde­
ling op korte termijn van de verdeling tussen de uitgaven 
294 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
voor de communautaire produktie enerzijds, en die in 
verband met ingevoerde suiker anderzijds. De oorzaak 
ligt in de verschillen die kunnen bestaan tussen de 
hoeveelheden suiker die in een gegeven verkoopseizoen 
kunnen worden uitgevoerd en de hoeveelheden die 
daadwerkelijk worden uitgevoerd. 
De Commissie verwijst naar de alternatieve tabel in de 
bijlage. 
De Commissie vestigt er de aandacht op dat de 
zelffinanciering is ingevoerd in 1968, tegelijk met de 
vaststelling van de eerste suikerverordening. De volledige 
zelffinanciering is toegepast in de verkoopseizoenen 
1981/1982 tot en met 1985/1986 en is bij Verordening 
(EEG) nr. 934/86 van de Raad van 24 maart 1986 
verlengd voor de verkoopseizoenen 1986/1987 tot en met 
1990/1991. 
Voor het beheer van de zelfvoorzieningsregeling moet de 
Commissie uitgaan van het verkoopseizoen van 1 juli tot 
30 juni (Verordening (EEG) nr. 1785/81 van de Raad). 
Overeenkomstig de bij artikel 28 vastgestelde procedure 
stelt de Commissie bij elke vaststelling van de heffing een 
werkdocument op dat inderdaad een controledocument is 
inzake de zelffinanciering van de sector. Dit document 
bevat alle gegevens die de Commissie noodzakelijk acht 
om zich een algemeen oordeel te kunnen vormen over het 
evenwicht tussen uitgaven en ontvangsten. In dit 
document wordt eveneens een balans van uitgaven en 
ontvangsten opgenomen waaruit blijkt dat de nagestreef­
de zelffinanciering is verwezenlijkt. 
In dit werkdocument worden de voor ieder verkoopsei­
zoen geconstateerde uitgaven berekend, volgens de bij de 
communautaire regelgeving ter zake vastgestelde metho­
de, getoetst aan de uitgaven die zijn geconstateerd via de 
uitvoering van de begroting. Er bestaat een zeer nauwe 
samenwerking tussen de financiële diensten van het 
EOGFL en die voor de suikersector. Deze samenwerking 
is nog vergroot om zeer nauwlettend toe te zien op de 
ontwikkeling van de begrotingsdiscipline. 
De Commissie vestigt er tenslotte de aandacht op dat het 
gemiddeld verlies dat wordt gebruikt voor het constateren 
van het gedeelte van de kosten dat voor rekening van de 
communautaire producenten komt, wordt vastgesteld op 
basis van de restituties die zijn vermeld op de uitvoercerti-
ficaten en de betalingsbewijzen van de restituties bij de 
produktie die zijn afgegeven voor het betrokken ver­
koopseizoen. De in aanmerking genomen uitgaven zijn 
daarom een goede afspiegeling van de werkelijke 
uitgaven. 
De boeking van de uitgaven en ontvangsten 
6.153. Dank zij de medewerking van de Lid-Staten 
beschikt de Commissie over de informatie die nodig is om 
de doelstelling van de zelffinanciering in de sector suiker 
te bereiken. De Commissie begrijpt dat de Kamer een grondige verantwoording van de door de Lid-Staten 
gedane uitgaven wenst. Zij betwijfelt evenwel of de 
aanvullende gegevens die eventueel zouden kunnen 
worden verkregen de kosten van dit extra werk wettigen. 
6.154. De voorgestelde maandelijkse staat va'n de 
boekhouding van de eigen middelen van de Lid-Staten 
(zie punt 4.33) voorziet in een correcte uitsplitsing van de 
bijdragen in de sector suiker. De Commissie zal er in ieder 
geval op toezien dat alle informatie schriftelijk wordt 
verstrekt. 
Controle achteraf 
6.156. 
(a) In 1986 is voor de eerste maal voor de goedkeuring 
van de rekeningen de methode van de systeem­
controle toegepast. Deze methode kan evenwel alleen 
geleidelijk worden ingevoerd: bij de goedkeuring van 
de rekeningen over 1986 ging de aandacht vooral naar 
de systemen die door de betaalorganen worden 
toegepast. Tijdens de controles voor de goedkeuring 
van de rekeningen over 1987 is de „terugbetaling van 
opslagkosten" (post 1110) in Frankrijk op de syste­
matiek gecontroleerd en is daarvoor in Nederland en 
België een selectieve controle uitgevoerd. 
(b) De Commissie vond het wenselijk Spanje en Portugal 
de mogelijkheid te geven een systeem uit te werken en 
aan de communautaire eisen aan te passen. De 
Commissie is voornemens in november 1989 in deze 
Lid-Staten een controle uit te voeren in de sector 
suiker. 
De Commissie heeft reeds in de vorige jaren de 
nationale systemen in de suikersector onderzocht. Na 
tot de bevinding te zijn gekomen dat de door de Lid-
Staten ingestelde systemen voldoende waarborgen 
boden ten aanzien van de controle op de vaststelling 
en de terbeschikkingstelling van de eigen middelen die 
afkomstig zijn uit deze sector, is de Commissie 
overgegaan op de controle van andere, uit financieel 
oogpunt gevoeliger sectoren. 
Budgettaire gevolgen van de verlegging van 
het handelsverkeer bij de uitvoer van suiker 
6.157. De Commissie bevestigt opnieuw dat bij de 
berekening van het totale verlies rekening wordt gehou­
den met de werkelijke uitgaven en dat controle wordt 
uitgeoefend op de feitelijkheid van de zelffinanciering. 
De verlegging van het handelsverkeer naar de Neder­
landse havens is een gevolg van verschillende factoren, 
waaronder de „bevoordeelde" geografische ligging en de 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 295 
efficiënte haveninfrastructuur, de snelle uitkering van 
uitvoerrestituties door de administratieve diensten, de 
schommeling van de valuta's binnen de marge van 2,25 % 
in het kader van het EMS, en de franchises in het kader 
van het agromonetaire stelsel. 
De Commissie hoopt, en zij heeft dat ook reeds gezegd in 
haar antwoorden voor het speciaal verslag van de Kamer 
over het agromonetaire stelsel, dat in het perspectief van 
de interne markt kan worden teruggegaan naar gelijke 
landbouwprijzen voor heel de Gemeenschap. Conclusies 
6.158 - 6.159. De Commissie herhaalt dat de commu­
nautaire voorschriften inzake de autofinanciering in de 
sector suiker correct worden toegepast en dat de kosten 
verbonden aan de afzet van door de producenten uit de 
Gemeenschap geproduceerde suikeroverschotten op 
jaarbasis volledig door hen worden gedekt. 
Tabel 6.8 — Alternatieve tabel opgesteld door de Commissie 
Deel A: Ontwikkeling van uitgaven en ontvangsten in verband met de zelffinanciering in de sector suiker voor de verkoopseizoen 
1986/1987 en 1987/1988 
I. Produktieoverschot ten laste van de producenten uit de Gemeenschap 
1. Produktie van suiker en isoglucose onder A- en B-quota 
2. Verbruik 
3. Overschot 
II. Uitgaven 
4. Uitvoerrestituties verleend 
a) voor suiker in ongewijzigde staat, hoofdstuk II 
b) voor verwerkte produkten, hoofdstuk 25 
5. Restituties voor de produktie verleend voor hoeveelheden boven 60 000 
ton, hoofdstuk 11 
6. Totale uitgaven 
7. Gemiddeld verlies: 
a) 1986/1987 = 1 569 942 081 
3 516 263,7 
b) 1987/1988 = 1 677 834 870 
3 749 710,6 
III. Ontvangsten 
8. Produktieheffingen ten laste van producenten uit de Gemeenschap om 
de kosten verbonden aan de afzet van hun produktieoverschotten te 
dekken (1.3 x II. 7) 
a) basisheffing 
b) heffing B 
c) speciale compensatieheffing 
d) cumulatieve aanpassing 
e) totaal van de heffingen 
9. Saldo in verband met uitvoer voor rekening van de importeur, 
hoofdstuk 10, of van het EOGFL, hoofdstuk 11, inclusief de invloed van 
de voorraadmutaties 
[(II.6-I.3)x7)] 
10. Totaal 1986/1987 
ton 
12 790 202,8 
10 951 772,7 
1 838 430,1 
3 083 383,7 
357 310,0 
75 570,0 
3 516 263,7 
1 838 430,1 
1 677 833,6 
3 516 263,7 ecu (A) 
1 392 332 151 
156 352 902 
21 257 028 
1 569 942 081 
446,48 écu/t 
136 921 227 
447 100 841 
227 026 898 
+ 9 773 305 
820 822 271 
749 119 810 
1 569 942 081 1987/1988 
ton 
12 667 697,8 
11 155 242,7 
1 512 455,1 
3 229 148,7 
399 408,0 
121 153,9 
3 749 710,6 
1 512 455,1 
2 237 255,5 
3 749 710,6 ecu (A) 
1 454 601 449 
174 182 161 
49 051 260 
1 677 834 870 
447,46 écu/t 
135 572 990 
443 094 410 
101 642 929 
(-3 547 170) 
676 763 159 
1 001 071 711 
1 677 834 870 
'Deel B: Evaluatie van de zelffinanciering 
11. Uitgaven hoofdstuk 11 
a) uitvoerrestitutie 
b) produktierestitutie 
12. Aftrek in verband met de uitgaven voor rekening van de importeurs of 
van het EOGFL (') 
a) 1987 = 446,48 xDT 1,082 x 1 380 523,6 t 
b) 1988 = 447,46 x DT 1,089 x 1 897 847,5 t 
13. Saldo voor rekening van de producenten van de Gemeenschap 
14. Geïnde produktieheffingen 
15. Verschil (14-13)(2) 1987 ecu (B) 
1 515,8 
33,4 
1 549,2 
666,9 
882,3 
845,0 
-37,3 1988 ecu (B) 
1 566,2 
63,0 
1 629,2 
924,8 
704,4 
755,1 
+ 50,7 
(') Uitsluitend"uitgaven hoofdstuk 11, dus exclusief verwerkte produkten, geboekt op hoofdstuk 25, verhoogd met 
60 000 ton restituties voor traditionele produktie (bij voorbeeld 1987: III.9-II.4.b + 60 000= 1 380 523,6 ton). 
(2) Verschil als gevolg van het feit dat het verkoopseizoen niet samenvalt met het begrotingsjaar. 
296 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
HOOFDSTUK 7 
De communautaire steunverlening aan de ontwikkeling 
van de Portugese economie 
ANTWOORDEN VAN DE COMMISSIE 
REGELGEVING EN FINANCIËLE 
TENUITVOERLEGGING 
Steun voorafgaande aan de toetreding 
7.8. De Commissie zal zo nodig bezien welk concreet 
gevolg aan de opmerkingen van de Rekenkamer zou 
kunnen worden gegeven. 
OPMERKINGEN BETREFFENDE DE 
STEUN VOORAFGAANDE AAN DE 
TOETREDING Bovendien zullen de diensten die volgen hoe de ter 
voorbereiding van de toetreding aan Portugal toegekende 
steun wordt besteed, in oktober 1989 een bezoek aan dit 
land brengen. Daarbij zullen controles ter plaatse worden 
verricht en dossiers worden besproken met de Portugese 
autoriteiten. Voorts zal van de gelegenheid gebruik 
worden gemaakt om samen met de „Fundo de Financia-
mento das Accöes de Pré-Adesao Portugal-CEE" en het 
Directoraat-generaal Europese Integratie de balans op te 
maken van de eerste acht jaren van maatregelen ter 
voorbereiding van de toetreding van Portugal, en daaruit 
consequenties te trekken voor de voltooiing van de 
betrokken actie tussen nu en 1992. 
7.19 - 7.20. De projecten in de sector landbouw werden 
aanvankelijk tot op zekere hoogte gecoördineerd door het 
Ministerie van Landbouw. Deze coördinatie bleek echter 
ontoereikend. Vanaf begin 1987 heeft de Commissie naar 
aanleiding van bezoeken ter plaatse de aandacht van de 
Portugese autoriteiten op deze situatie gevestigd. Dit 
heeft ertoe geleid dat de coördinatie is overgedragen aan 
het Directoraat-generaal Europese Gemeenschappen van 
het Ministerie van Buitenlandse Zaken. 
Coördinatie van de activiteiten en 
informatieoverdrach t 
7.18. Sinds begin 1988 is door de diensten van de 
Commissie veel gedaan om de betrokken steunverlening 
beter te kunnen volgen. Om te beginnen is de gehele 
desbetreffende administratie geïnformatiseerd, waarbij 
rekening is gehouden met de verschillen in boekhoudkun­
dige aanpak van de projecten bij de met de voortgangs­
controle belaste diensten. Door technische problemen 
kon deze informatisatie pas in juni 1989 worden afge­
rond. Daarbij is een alomvattend maar zeer gedetailleerd 
beeld verkregen van de financiële situatie met betrekking 
tot deze steunverlening. 7.21. De Commissie heeft de Portugese autoriteiten bij 
voortduring gewezen op de verplichting om te rapporte­
ren over de voortgang van de werkzaamheden in de sector 
landbouw. Sinds 1988 geven de Portugese autoriteiten 
zich veel moeite om de jaarlijkse uitvoeringsrapporten 
tijdig in te dienen. Voor de sector landbouw zijn vrijwel 
alle rapporten binnen. Aan de hand van deze informatie 
moet kunnen worden beoordeeld hoe het met de 
uitvoering van de projecten staat. 
Vertragingen bij de tenuitvoerlegging van de 
overeenkomsten 
De diensten van de Commissie zullen van het in punt 7.18 
bedoelde bezoek gebruik maken om zich met de 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 297 
Portugese autoriteiten te buigen over een aantal projecten 
die zo weinig zijn opgeschoten dat er sprake moet zijn van 
bijzondere problemen. De Rekenkamer zal kennis 
kunnen nemen van de desbetreffende rapporten. 
7.23. Ook al zijn de landbouwprojecten niet vóór de 
toetreding uitgevoerd, zij zijn er nauw mee verbonden en 
het doel is naleving van de communautaire normen 
mogelijk te maken (bij voorbeeld ontwikkeling van de 
informatienetten ILB en SIMA, aanpassing aan de 
hygiënische voorschriften en de kwaliteitsnormen van de 
Gemeenschap, enz.). Er wordt ook op gewezen dat de 
overgangsperiode voor de landbouw in sommige gevallen 
loopt tot 1995. 
Financiering van de projecten 
7.25-7.27. Per eind 1988 had de Commissie reeds 
79,05 % van de middelen voor de eerste tranche en 
58,88 % van die voor de tweede tranche in DM over­
gemaakt, een en ander volgens de overeenkomst met de 
betalingsgemachtigde. 
De Commissie zal er bij de Portugese autoriteiten op 
aandringen dat de aanbevelingen van de Rekenkamer in 
praktijk worden gebracht. Samen met de Portugese 
autoriteiten zal zij nagaan wat de beste manier is om een 
snelle afhandeling te waarborgen, zodat de tegoeden op 
de betrokken rekening minder hoog oplopen. Zij zal met 
hen ook overleg plegen over de bestemming van de na 
voltooiing van projecten resterende saldi in DM en van de 
eventuele opbrengsten van de rekeningtegoeden. 
Het komt niet langer voor dat verschillende wisselkoersen 
worden gebruikt door de onderscheiden diensten van de 
Commissie, aangezien er sinds juni 1989 een uniforme 
.werkwijze is voor de voortgangscontrole. 
7.28. De Commissie zal de Portugese autoriteiten 
verzoeken de betalingsgemachtigde alleen nog voorschot­
ten voor projecten te laten verstrekken uit de bijdrage die 
door de Portugese Staat wordt geleverd, en niet langer uit 
de communautaire bijdrage. 
Toezicht en controle op de tenuitvoerlegging 
van de projecten door het Fundo 
7.29-7.30. Hierover zijn herhaaldelijk besprekingen 
gevoerd met de Portugese autoriteiten. In maart 1988 is 
tussen de Commissie en de Portugese autoriteiten 
overeengekomen dat het „Fundo das Financiemento das 
Accöes de Pré-Adesao Portugal-CEE" verantwoordelijk 
is voor de controle op de juistheid en de regelmatigheid 
van de bewijsstukken. 7.31. Op 11 juli 1989 hebben de Portugese autoriteiten 
aan de Commissie tabellen toegezonden waarin de totale 
bijdragen voor alle projecten zijn vermeld die sinds het 
begin van de steunverlening in het kader van de 
voorbereiding op de toetreding zijn geleverd uit de 
begroting van de Portugese Staat. Sinds begin 1989 
bevatten de door het Fundo verstrekte overzichten van de 
uitgaven ook de bedragen die het Fundo uit Portugese 
begrotingsmiddelen heeft betaald, zelfs wanneer er niet 
tegelijkertijd een betaling uit communautaire middelen 
heeft plaatsgevonden. 
Toezicht en controle op de tenuitvoerlegging 
van de projecten door de Commissie 
7.32. Sinds juni 1989 beschikt de Commissie over 
kwartaaloverzichten van de uitgaven per project en over 
jaarrapporten inzake de voortgang van de werkzaam­
heden. Voor enkele van de belangrijkste projecten zijn er 
bijzondere bepalingen die andere verplichtingen op­
leggen, zoals het voorschrift dat de Commissie in 
bepaalde gevallen moet worden geraadpleegd voordat 
offertes worden gevraagd of bestellingen worden ge­
plaatst. Voorts zijn periodiek bezoeken aan Portugal 
gebracht om informatie in te winnen. Bij deze bezoeken 
zijn vergaderingen ten kantore van het bevoegde minis­
terie gehouden om een overzicht van de stand van zaken 
te krijgen. Tevens zijn bij het Fundo sommige dossiers 
aan een nader onderzoek onderworpen en is van de 
gelegenheid gebruik gemaakt om in uitvoering zijnde 
projecten ter plaatse te bekijken. Met behulp van de aldus 
verzamelde gegevens kan een totaalbeeld van het verloop 
van de actie worden verkregen. Met deze informatie moet 
het ook mogelijk zijn zich aan het einde van de actie een 
algemeen oordeel te vormen met betrekking tot de vraag 
of de verwachte resultaten zijn bereikt. 
Nu de afronding van de steunmaatregelen ter voorberei­
ding van de toetreding nadert, is een algemeen onderzoek 
naar de economische effecten van deze steun wenselijk. 
Daarbij kan gebruik worden gemaakt van alle gegevens 
waarover de verschillende diensten beschikken. Het 
betreft niet alleen de informatie in de door de Portugese 
autoriteiten uitgebrachte rapporten over de feitelijke 
uitvoering van de projecten, maar ook de resultaten van 
directe controles ter plaatse en de inlichtingen die worden 
verkregen in vergaderingen met de betalingsgemachtigde 
en de nationale coördinator waar een overzicht van de 
situatie wordt gegeven. 
7.33. Over de positie van de ambtenaren van het 
Voorlichtingsbureau die de betalingsopdrachten mede 
ondertekenen, wenst de Commissie de volgende precise­
ringen te geven: 
— de Commissie te Brussel zorgt voor het toezicht en de 
uitgebreide voortgangscontrole op de projecten; 
— de ambtenaren van de Commissie te Lissabon worden 
naar behoren geïnformeerd over feiten die aanleiding 
tot schorsing van de betalingen voor een project 
kunnen geven, en de algemene situatie met betrekking 
tot de projecten is hun bekend; 
298 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
— tenslotte heeft het Voorlichtingsbureau te Lissabon 
onlangs de beschikking gekregen over voorzieningen 
waarmee gemakkelijker exacte financiële informatie 
over de projecten kan worden opgevraagd. 
OPMERKINGEN BETREFFENDE HET 
PROGRAMMA VOOR DE ONTWIKKELING 
VAN DE LANDBOUW 
Nationale bepalingen en' 
toepassingsvoorschriften 
7.37. Dat er aanvankelijk problemen waren met 
betrekking tot de prioriteitsstelling en de criteria voor de 
selectie van de werkzaamheden, had te maken met 
aanloopmoeilijkheden bij de uitvoering van het PEDAP 
en met het feit dat moeilijk was te voorzien hoeveel 
interesse er bij de landbouwers zou zijn voor de 
verschillende programma's. In de tweede fase van de 
specifieke programma's hanteren de Portugese auto­
riteiten nu indicatoren waarmee de verschillende projec­
ten beter kunnen worden geselecteerd. Deze indicatoren 
zullen nog verder worden verfijnd in het kader van het 
studieprogramma betreffende de Portugese landbouw dat 
wordt uitgevoerd op grond van de door de Raad 
aangenomen Verordening (EEG) nr. 3464/87 tot wijzi­
ging van het PEDAP. 
In verschillende programma's zijn economische doelstel­
lingen opgenomen. De resultaten worden aan die 
doelstellingen getoetst in het Evaluatiecomité voor het 
PEDAP. De diensten van de Commissie zijn zich ervan 
bewust hoe belangrijk het desondanks is het economische 
effect van de maatregelen te beoordelen. Van comitéver-
gaderingen en controlebezoeken is dan ook gebruik 
gemaakt om de Portugese autoriteiten over een dergelijke 
evaluatie te adviseren. 
7.38. De projectdossiers van de nationale overheid zijn 
tot dusver beperkt gebleven tot de technische aspecten, 
terwijl aan de economische doelstellingen aandacht is 
besteed in het ruimere kader van de programma's. 
7.41. De Commissie wijst erop dat de programma's 
geleidelijk aan de specifieke kenmerken van de Portugese 
situatie zijn aangepast. Over deze programma's zijn 
onderhandelingen gevoerd met de Portugese autoriteiten 
en in landbouwkringen zijn de programma's gunstig 
ontvangen. Toegegeven moet echter worden dat er zich 
administratieve moeilijkheden voordoen. Daarover moet 
overleg worden gepleegd met de nationale en de regionale 
autoriteiten. 
7.42-7.43. De Commissie wijst erop dat krachtens 
Protocol nr. 25 gedurende de eerste etappe in alle secto­ren structurele steun mag worden verleend die een stijging 
van de produktie tot gevolg kan hebben. In de eerste etap­
pe is Portugal ook vrijgesteld van toepassing van de 
disciplines die voor de landbouwmarkten gelden. Slechts 
in vier sectoren (wijn, olijfolie, verwerkte tomaten en 
suikerbieten) moeten de communautaire disciplines van 
meet af aan worden toegepast. 
Olijventeelt 
7.45 - 7.46. De Commissie heeft Portugal verzocht deze 
punten te verduidelijken. Bij de onderhandelingen zal 
rekening worden gehouden met de opmerkingen van de 
Rekenkamer. 
7.47. Het valt te betreuren dat nog geen echt begin kon 
worden gemaakt met de inventarisatie van de olijfgaar­
den. De vertraging is ten dele ontstaan bij de voorberei­
ding en de organisatie van een inschrijving voor het 
verrichten van deze inventarisatie. In dit verband kan 
worden opgemerkt dat in de vergoedingsaanvraag 
voor 1989 uitgaven zijn vermeld die voor de voorberei­
ding van deze inventarisatie zijn gedaan. 
Irrigatie 
7.48. Met het programma worden twee doelstellingen 
nagestreefd: kleinschalige irrigatie en de aanvoer van 
water voor vee. Het was de bedoeling dat de irrigatie zou 
leiden tot een hogere produktie van met name maïs, 
zonnebloemzaad en voedergewassen, maar gezien het 
bepaalde in Protocol nr. 25 zijn andere produktietakken 
niet uitgesloten. De Commissie heeft de Portugese 
autoriteiten echter om nadere gegevens verzocht over de 
produktietakken die hoofdzakelijk van de irrigatie 
profiteren. 
7.49. Omdat de percelen zo klein zijn, zou het vrijwel 
onmogelijk zijn om de beschreven situatie te voorkomen. 
Hierbij zij aangetekend dat de rondom deze velden 
aangeplante wijnstokken wijnen opleveren die weinig 
worden verkocht en vooral voor eigen verbruik zijn 
bestemd. 
Drainering en bodembescherming 
7.51. De Commissie vindt het jammer dat zo weinig 
gebruik is gemaakt van de maatregelen betreffende 
voorlichting en de uitwerking van bedrijfsplannen, maar 
zij is verheugd over de belangstelling van de landbouwers 
voor de drainage zelf. Deze verbetering van de teeltom-
standigheden heeft immers een rechtstreeks economisch 
effect. Daarom is dit programma vervangen door een 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 299 
voor het hele land geldend programma dat alleen nog op 
verbetering en behoud van de bodem is gericht. 
7.52. De Commissie heeft de Portugese autoriteiten 
verzocht de door de Rekenkamer genoemde punten te 
controleren. 
Programma voor de ontwikkeling van 
landbouw en de schapenhouderij in het gebied 
van de gemeente Mertola 
7.54-7.55. De Commissie heeft de Portugese auto­
riteiten verzocht nauwkeurig te worden geïnformeerd 
over de resultaten van de controle die het IFADAP naar 
aanleiding van de opmerkingen van de Rekenkamer dient 
te verrichten. 
Centra voor de opleiding van 
landbouwvoorlichters en groeperingen voor 
verbetering van de dier ziekte situatie in de 
veehouderij 
7.56-7.57. De Commissie heeft de Portugese auto­
riteiten laten weten dat zij reserves heeft ten aanzien van 
de betrokken punten. Omdat sommige werkzaamheden 
urgent zijn en de behoefte aan opleidingen groot is, kan 
echter niet altijd met uniforme aanbestedingsprocedures 
en bouwnormen worden gewerkt. 
7.58-7.59. De Commissie is zich bewust van de 
problemen bij de identificatie van de betrokken dieren. 
Toch denkt zij dat bepaalde controles mogelijk zijn. Zij 
zal de Portugese autoriteiten om nadere informatie 
hierover verzoeken. 
CONCLUSIE 
7.60. In het kader van het studieprogramma van het 
Evaluatiecomité en bij de voorbereidingen voor de 
uitvoering van de hervorming van de Fondsen wordt 
zowel door de Portugese autoriteiten als door de 
Commissie bijzondere aandacht geschonken aan het feit 
dat de maatregelen waar het hier om gaat, onvoldoende 
zijn uitgewerkt en te weinig samenhang vertonen. 7.61. In Protocol nr. 24 is inderdaad onderscheid 
gemaakt tussen doelstellingen op korte, middellange en 
lange termijn, maar in Verordening (EEG) nr. 3828/85 is 
dit niet gebeurd. De Commissie heeft tegenover de 
Portugese autoriteiten herhaaldelijk haar bezorgdheid 
geuit met betrekking tot de uitvoering van de als een 
prioriteit beschouwde maar op moeilijkheden stuitende 
maatregelen zoals de verbetering van de structuur van het 
grondgebruik. Inmiddels is begonnen met de uitvoering 
van een studieprogramma als bedoeld in artikel 2 van 
Verordening (EEG) nr. 3828/85. Het was niet eenvoudig 
om een dergelijk programma op te stellen. 
7.62. De Commissie wijst erop dat het verloop van het 
PEDAP steeds is gecontroleerd en met aandacht is 
gevolgd door de verschillende betrokken diensten. Ook in 
de toekomst zal dit zo zijn. De Commissie heeft 
voorgesteld een Evaluatiecomité in het leven te roepen. 
Op 17 november 1987 heeft de Raad dit bij Ver­
ordening (EEG) nr. 3464/87 gedaan. Dit comité, dat 
reeds twee vergaderingen heeft gehouden (in 1988 en 
in 1989), zal de bereikte resultaten onderzoeken en de 
nodige verbeteringen voorstellen. 
Sinds het PEDAP van start is gegaan, is reeds bemoedi­
gende voortgang gemaakt. Op financieel gebied is het een 
en ander bereikt en er zit ook schot in de goedkeuring en 
de tenuitvoerlegging van 21 specifieke programma's die 
een belangrijk deel van de geplande maatregelen omvat­
ten. 
Tussen de Portugese autoriteiten en de Commissie is 
veelvuldig overleg gepleegd. Dit heeft het mogelijk 
gemaakt de uitvoering van de verschillende programma's 
van nabij te volgen. Voorts konden dank zij deze 
contacten voor de verschillende soorten maatregelen 
maxima worden vastgesteld voor de bijstand van het 
EOGFL-Oriëntatie, waarbij ook voor een strikte toepas­
sing van deze maxima kon worden gezorgd. Bovendien 
kon in voorkomende gevallen steeds aan de Portugese 
autoriteiten worden medegedeeld hoe de bepalingen met 
betrekking tot de vraag of gedane uitgaven voor 
financiering door de Gemeenschap in aanmerking 
kwamen, moesten worden uitgelegd. 
7.63. De Commissie zal bij haar werkzaamheden zoveel 
mogelijk rekening houden met de aanbevelingen die de 
Rekenkamer in haar conclusies in hoofdstuk 7 heeft 
gedaan. 
300 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
HOOFDSTUK 8 
Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) 
ANTWOORDEN VAN DE COMMISSIE 
INLEIDING 
De Kamer heeft in de loop van het begrotingsjaar 1988 
een evaluatie gemaakt van de effecten van door het 
EFRO gesteunde industriële projecten. De Commissie 
meent dat men daaruit met name de volgende conclusies 
kan trekken : 
— in termen van benutting van produktiecapaciteit en 
rentabiliteit hebben de onderzochte industriële pro­
jecten aanvaardbare resultaten opgeleverd; 
— hun invloed op de regionale economie en de 
werkgelegenheid is daarentegen beperkt gebleven tot 
de rechtstreekse effecten van de gesteunde projecten. 
DE ROL EN HET BELANG VAN DE 
STEUNVERLENING AAN DE INDUSTRIE 
Aandeel van de steunverlening aan de 
industrie 
8.6 - 8.12. De Kamer stelt terecht dat het aandeel van 
de door het EFRO aan industriële projecten verleende 
steun gering is en men ver verwijderd is van het aandeel 
(zo mogelijk 30 %) dat de Lid-Staten, in het kader van de 
indiening van hun aanvragen, en de Commissie in 
overeenstemming met de bepalingen van artikel 35 van 
Verordening (EEG) nr. 1787/84 inzake het EFRO had­
den moeten proberen te bereiken. Hoewel het zonder meer een feit is dat de nieuwe Lid-
Staten (Griekenland, Spanje en Portugal) absolute 
prioriteit hebben toegekend aan de aanleg van voor de 
toekomstige ontwikkeling belangrijke infrastructuur, 
hoeft het niet te verwonderen dat men, met name in een 
periode van moeilijke economische omstandigheden, in 
alle landen een sterke afname van de neiging tot 
investeren in de industriële sector vaststelt. 
De toenemende steunverlening van het EFRO in de vorm 
van het cofinancieren van programma's heeft ertoe 
bijgedragen dat het aandeel van de eigenlijke industriële 
projecten is gedaald; een ontwikkeling die, gezien de 
nieuwe vormen van bijstandsverlening zoals globale 
subsidies en rentesubsidies, in het kader van de hervor­
ming, ongetwijfeld zal worden versterkt. 
De werkgelegenheidssituatie 
8.13-8.14. Door de wijziging van de regelingen met 
betrekking tot het EFRO heeft men het steunbeleid beter 
kunnen afstemmen op de economische realiteit, hetgeen 
voor grote bedrijven neerkomt op kapitaalintensieve 
investeringen om concurrentiekrachtiger te worden en 
voor de kleine bedrijven op het opheffen van een barrière 
waardoor het krijgen van steun hun onmogelijk werd 
gemaakt. 
Bovendien variëren de voorwaarden op grond waarvan 
men voor regionale steun in aanmerking komt van land 
tot land; met de nieuwe regeling worden de aanvragen 
van de Lid-staten op een meer uniforme wijze behandeld. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 301 
Industriële projecten en regionale 
ontwikkelingsprogramma 's 
8.15-8.16. De Commissie erkent dat de regionale 
ontwikkelingsprogramma's, waarop zij haar besluiten 
heeft gebaseerd, soms weinig nauwkeurig waren wat 
betreft de omschrijving van het beleid en de strategie voor 
de industriële ontwikkeling en de concrete doelstellingen 
met betrekking tot het creëren van arbeidsplaatsen. De 
hervorming van de Fondsen, in het kader waarvan een 
gemeenschappelijke en nauwkeurige beschrijving wordt 
gegeven van de inhoud van de communautaire bestekken, 
biedt de mogelijkheid meer rekening te houden met de 
specifieke problemen in elke regio en er oplossingen voor 
uit te werken. 
DE INVLOED VAN DE INDUSTRIËLE 
PROJECTEN OP DE REGIONALE 
ONTWIKKELING 
Methode 
8.17-8.18. Men kan zich verbazen over het grote 
aantal projecten dat gestaakt is; in bepaalde landen een 
kwart tot zelfs een derde. Maar de economische situatie 
en de wereldmarkt zijn, in de 11 jaar waarop de studie 
betrekking heeft, bijzonder instabiel geweest en vele 
traditionele bedrijven zijn om hun voortbestaan te 
verzekeren snel en drastisch van koers moeten veranderen 
(herstructureringen, fusies) terwijl ook nieuwe mogelijk­
heden zich niet duidelijk hebben voorgedaan. 
Om over vergelijkingsmateriaal te beschikken, zou het 
wenselijk zijn (zie ook het antwoord bij de punten 8.19 — 
8.29) om dezelfde gegevens te kennen voor alle projecten 
waaraan niet door het EFRO gefinancierde regionale 
steun is verstrekt, aangezien de selectieprocedure op 
nationaal niveau (zie het antwoord bij punt 8.71 hierna) 
er in het algemeen toe leidt dat de Lid-Staten bij de 
Commissie slechts die projecten indienen die de meeste 
kans van slagen hebben. De Commissie heeft de Lid-
Staten herhaaldelijk verzocht haar snel in kennis te stellen 
van elke beslissing tot wijziging van de nationale steun 
(intrekking-vermindering); uit de bestudering van de 
dossiers van de projecten — waarvoor al in geen vier jaar 
betalingen zijn verricht — is gebleken dat projecten al 
sinds een jaar, of zelfs meerdere jaren, gestaakt waren 
zonder dat de Lid-Staat de Commissie hiervan op de 
hoogte had gesteld, waardoor een snelle benutting van de 
vrijgekomen gelden werd verhinderd. 
8.19 - 8.29. Om het effect van de industriële projecten te 
evalueren en de kwaliteit van het EFRO-beheer te 
beoordelen door na te gaan hoe efficiënt de bijdrage van 
de industriële projecten aan de verwezenlijking van de 
doelstellingen van de Gemeenschap is geweest, heeft de Kamer met behulp van een standaardvragenlijst een 
steekproefonderzoek uitgevoerd bij ondernemingen die in 
de loop van 1975-1985 steun van het EFRO hadden 
ontvangen en de criteria uit de verordeningen omgezet in 
gekwalificeerde indicatoren. 
De Commissie is de Kamer erkentelijk voor haar 
inspanningen en wil in het kader van de tenuitvoerlegging 
van de hervorming van de Structuurfondsen het onder­
zoek van de gebruikte methode, voor zover mogelijk, 
uitdiepen, met name wat betreft : 
— de toegepaste steekproeftechnieken, 
— de gekozen gekwantificeerde indicatoren, en 
— de methoden waarmee de rechtstreekse invloed van 
de industriële projecten wordt gemeten. 
Ook voor de gestaakte projecten (zie het antwoord bij de 
punten 8.17 — 8.18 hiervoor) zou het wenselijk zijn als 
men over dezelfde gegevens kon beschikken van alle 
projecten van de regio die niet door het EFRO gefinan­
cierde regionale steun hebben ontvangen. 
Resultaten 
Rechtstreekse gevolgen voor de produktie 
8.30 - 8.42. De Kamer maakt in deze punten een groot 
aantal opmerkingen die grotendeels bevestigen wat de 
diensten van de Commissie in minder systematische en 
nauwkeurige zin reeds wisten. 
Zo blijkt dat bij meer dan twee derde van de onderzochte 
projecten het produktieniveau 75 % of meer van de 
beschikbare capaciteit bedraagt. 
De risico's bij de projecten voor de uitbreiding van 
activiteiten van bestaande ondernemingen zijn over het 
algemeen minder groot dan bij projecten in het kader 
waarvan nieuwe ondernemingen worden opgericht: de 
bestaande onderneming steunt zowel op haar ervaring als 
op de vraag en is hierdoor beter in staat een prognose uit 
te voeren die de werkelijkheid dichter benadert. Het 
gevolg daarvan is dat zowel de Staat als de financierings­
instellingen geneigd zijn dit soort op uitbreiding gerichte 
projecten te bevoordelen. 
De investeringen in de perifere regio's lopen vaker op een 
mislukking uit. De Commissie is van mening dat deze 
302 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
situatie gedeeltelijk samenhangt met de tekorten van deze 
regio's, met name aan basisinfrastructuur (vervoer, 
verbindingen), waardoor de aanvoer, de handelsbetrek­
kingen en de mogelijkheden om gekwalificeerde arbeids­
krachten, die soms van buiten de regio moeten worden 
betrokken, in dienst te nemen, kunnen worden belem­
merd. 
Ook is duidelijk dat de grote produktiebedrijven, 
opgericht door industriële concerns met een strategie op 
nationaal, Europees, of zelfs mondiaal niveau, in deze 
regio's met een zwakke markt geen specifieke afzetgebie­
den voor hun produkten vinden of zoeken. Men dient 
evenwel rekening te houden met hetgeen de situatie van de 
betrokken regio's zou zijn geweest indien de projecten niet 
waren opgezet. 
Verwezenlijking van de doelstellingen op het gebied van 
de werkgelegenheid 
8.43 - 8.64. Erkend moet worden dat de prognose met 
betrekking tot het creëren van werkgelegenheid, zelfs als 
de projecten die niet geslaagd zijn buiten beschouwing 
worden gelaten, niet altijd zijn gerealiseerd, met name 
wanneer het ging om de oprichting van nieuwe onder­
nemingen. 
Maar zoals de Kamer in haar speciale verslag van 1982 
over het scheppen dan wel behouden van werkgelegen­
heid heeft aangegeven, is elke prognose inzake te creëren 
werkgelegenheid riskant. Dit geldt met name wanneer het 
gaat om de oprichting van nieuwe ondernemingen. De 
Commissie wijst erop dat de opmerkingen van de 
Rekenkamer aansluiten bij die welke zij in haar verslagen 
naar aanleiding van haar verschillende controlemissies 
herhaaldelijk zelf heeft geformuleerd. 
In de traditionele sectoren, waarin de werkgelegenheid 
voorheen omvangrijk was, maar die moesten worden 
geherstructureerd, heeft men kunnen vaststellen dat met 
de staatssteun niet zozeer nieuwe arbeidsplaatsen als wel 
kapitaalinvesteringen werden bevoordeeld, ten einde bij 
voorbeeld fabrieken tot een robotiseringsniveau te 
brengen dat verenigbaar was met de concurrentie. 
Men heeft voor deze nieuwe arbeidsplaatsen onder het 
eigen personeel of onder het personeel dat bij andere 
bedrijven in dezelfde regio was ontslagen niet altijd, zelfs 
niet ondanks een specifieke opleiding, het vereiste 
vakbekwaamheidsniveau gevonden. Dit was met name 
het geval bij de pogingen tot wederopneming in het 
arbeidsproces van ijzer- en staalarbeiders (of meer in het 
algemeen van handarbeiders die een zwaar beroep 
uitoefenen dat voor alles kracht en fysieke weerstand 
vraagt) en van oudere personen met een lange maar 
weinig gevarieerde ervaring in de industrie. 
Op het platteland moeten de ondernemingen leven met 
tradities (hulp bij de oogst- en de wijnpluk, de jacht, enz.), 
hetgeen in bepaalde perioden leidt tot een belangrijk 
absenteïsme, en dienen zij sociale diensten te verlenen (bedrijfskantines, het ophalen van de arbeiders) om de 
effecten van de verspreide bewoning en het gebrek aan 
diensten naar de plaatsen van vestiging te compenseren. 
In vrijwel alle regio's zijn het dezelfde categorieën 
personen (jongeren, vrouwen en oude werknemers) die 
werkloos zijn. De oorzaken hiervan zijn heel vaak het 
gebrek aan vakbekwaamheid of voldoende gevarieerde 
beroepservaring om een omschakeling, waarvoor een 
opleiding nodig is, aan te kunnen. Bovendien voeren 
bepaalde landen een beleid dat de aanwerving van 
jongeren bevoordeelt ten opzichte van die van personen 
die aanspraak kunnen maken op andere sociale voorde­
len, zoals vervroegde uittreding. 
Dit probleem doet zich zowel in de minst begunstigde als 
in de in uitbreiding zijnde regio's voor en vraagt om een 
meer specifiek antwoord dan dat wat het EFRO kan 
geven. 
De Commissie is van mening dat, in de economische 
context van de minst begunstigde regio's het feit dat een 
project arbeidsplaatsen helpt instand houden, zelfs al zijn 
het er minder dan oorspronkelijk was voorzien, dit 
bijdraagt tot de ontwikkeling van de regio. 
De gevolgen van de steunverlening voor 
investeringsbesluiten 
8.65 - 8.67. Zoals de Kamer opmerkt is het normaal dat 
de steun van het EFRO zelden een rol speelt bij de 
beslissing van de ondernemingen om te investeren of bij 
de keuze van de plaats van vestiging van het project. De 
steun van het EFRO wordt immers in het algemeen niet 
overgemaakt aan de investeerder, maar aan de nationale 
of regionale overheid die de onderneming steun heeft 
toegekend. 
Het is hierom dat de Commissie sinds jaren benadrukt dat 
de EFRO-steun bestemd voor industriële investeringen 
doorgaans minder invloed heeft op de regionale ontwik­
keling dan de EFRO-steun voor investeringen in 
infrastructurele voorzieningen. 
De enige uitzonderingen daarop zijn die gevallen waarin 
de EFRO-steun aan de nationale steun wordt toege­
voegd, doch dit komt zeer weinig voor. De Lid-Staten (en 
vaak ook de Commissie) menen dat de nationale steun 
reeds een als „adequaat" beschouwd maximum niveau 
heeft bereikt en dat er bijgevolg geen reden is om daar 
aanvullende EFRO-steun aan toe te voegen, hetgeen voor 
de investeerder een ongerechtvaardigd „cadeau" zou zijn. 
Bovendien is het zo dat in de nog altijd vrij zeldzame 
gevallen waarin het EFRO een nationale of regionale 
regeling voor regionale steun „medefinanciert", het 
duidelijk is dat de onderneming die de steun ontvangt zich 
niet interesseert voor de „herkomst" van de steun die zij 
ontvangt van de nationale of regionale instantie die de 
betrokken steunregeling beheert. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 303 
ALGEMENE CONCLUSIES 
8.68-8.70. Zie de antwoorden bij de voorafgaande 
punten. 
8.71. Er dient aan herinnerd te worden dat volgens de 
oude EFRO-regeling (Verordening inzake het EFRO 
nr. 1787/84 alsmede de daaraan voorafgaande ver­
ordeningen) het Fonds bij investeringen in de industrie 
doorgaans de Lid-Staat de helft van de bijstand verstrekte 
— in de laatste jaren uitzonderlijk bij het cofinancieren 
van grote projecten — die deze in het kader van zijn eigen 
regeling voor regionale steunverlening had toegekend; de 
in aanmerking komende nationale openbare uitgaven 
waren die welke waren verricht vanaf de 12e maand 
voorafgaande aan de datum waarop de Commissie de 
bijstandsaanvraag had ontvangen. Dit betekende dat 
industriële projecten op nationaal niveau aan twee 
selecties werden onderworpen alvorens zij bij de Commis­
sie werden ingediend : 
— op de eerste plaats door de nationale financieringsin­
stellingen (banken, nationale overheidsdiensten, enz.) 
met het oog op de toekenning van de nationale steun; 
— vervolgens door de bevoegde nationale instantie die 
uit alle aanvragen die aanvragen selecteerde welke bij 
de Commissie moesten worden ingediend. 
De Lid-Staat stelde zich dus verantwoordelijk voor de 
degelijkheid van het project. 
De door een Lid-Staat voor regionale steun goedgekeurde 
industriële projecten die voor bijstand uit het EFRO bij 
de Commissie werden ingediend, werden, alvorens zij aan 
de Commissie werden voorgelegd, behalve aan een 
toetsing aan de hand van formele criteria (zo dienen 
investeringsprojecten een bedrag van meer dan 50 000 ecu 
te vertegenwoordigen en mogen investeringen alleen 
gedaan worden in een regio of zone waarvoor nationale 
steun, met regionale strekking wordt toegekend) beoor­
deeld aan de hand van : 
— in de verordening aangegeven criteria (met name de 
bijdrage van de investering tot de economische 
ontwikkeling van de regio, maar ook de situatie van 
de betrokken economische sector) en 
— de in de verordening aangegeven prioriteiten (met 
name investeringen in gebieden die door de Lid-Staat 
als prioritair zijn aangeduid, investeringen in indus­
triële activiteiten zijn bedoeld zijn om bij te dragen tot 
zowel het behoud van de bestaande werkgelegenheid 
als het creëren van nieuwe arbeidsplaatsen). 
Bij de inwerkingtreding van Verordening (EEG) nr. 
1787/84 inzake het Europees Fonds voor Regionale 
Ontwikkeling heeft de Commissie ten behoeve van de Lid-Staten een methode uitgewerkt voor het vooraf 
beoordelen van de aanvragen om steunverlening waarbij 
die criteria worden geëxpliciteerd. De voor deze beoorde­
ling vereiste elementen zijn daarna opgenomen in de 
formulieren waarmee steun kan worden aangevraagd. 
Een en ander heeft er met name toe geleid dat de Lid-
Staten bij het opstellen van hun aanvragen om steunver­
lening meer rekening met deze elementen zijn gaan 
houden. 
In deze context zij opgemerkt dat de Lid-Staten pas vanaf 
de inwerkingtreding van deze verordening gehouden 
waren, en zulks alleen nog maar voor grote industriële 
projecten (investeringen van meer dan 15 miljoen ecu), 
om in hun aanvragen voor steunverlening de resultaten te 
vermelden van een passende studie van de rentabiliteit. 
Alle industriële projecten die aan het eind van bovenbe­
doelde beoordelingsprocedure vooraf voor steun uit het 
EFRO werden goedgekeurd, werden ter raadpleging 
voorgelegd aan het Directoraat-generaal Interne Markt 
en Industrie en aan het Directoraat-generaal Concurren­
tie. Deze raadpleging vormde namelijk een integraal deel 
van de beoordelingsfase vooraf. 
De projecten waartegen bij de twee Directoraten-generaal 
na een diepgaand bilateraal onderzoek bezwaren van 
sectoriële aard bestonden, werden ingetrokken. 
Van de door de Lid-Staten geselecteerde aanvragen werd 
door de Commissie 24 % afgewezen. De Commissie is 
van mening dat het niet passend zou zijn een gedeelte van 
de resterende projecten af te wijzen, te meer daar sinds het 
EFRO bestaat de Commissie altijd verzocht is de 
financiering van industriële projecten uit hoofde van het 
EFRO te doen toenemen. 
8.72-8.73. Men kan veronderstellen dat de hervor­
ming van de Fondsen, doordat deze de tendens, die al in 
de NPCB's (Nationale Programma's van Communautair 
Belang) valt waar te nemen, om meer overleg te plegen 
met de regionale autoriteiten, heeft verstrekt en deze de 
problemen van de zones beter heeft afgebakend, een 
betere integratie van de diverse vormen van bijstand aan 
de industrie tot stand zal brengen waardoor het scheppen 
van werkgelegenheid en de infrastructuur worden 
gesteund. Er zij evenwel aan herinnerd dat een regio bij 
het vooruitzicht van de grote markt van 1992 niet 
autarkisch kan blijven en meer en meer afhankelijk zal 
zijn van haar betrekkingen met andere regio's, met name 
door middel van infrastructurele voorzieningen die op 
nationaal dan wel Europees niveau zullen moeten worden 
blijven verwezenlijkt. 
Bovendien hebben ondernemingen, behalve als zij op een 
strikt nationaal niveau opereren, duidelijk de neiging om 
als zij zich vestigen plaatsen te kiezen waar reeds 
infrastructuur en diensten voorhanden zijn of zelfs andere 
ondernemingen uit dezelfde sector gevestigd zijn. Tijdens 
haar controlemissies heeft de Commissie kunnen consta­
teren dat industriële projecten gestaakt werden als gevolg 
van bij voorbeeld het feit dat een snelle toegangsweg niet 
was aangelegd. 
304 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
8.74. De hervorming van de Structuurfondsen zou, 
zoals de Kamer heeft benadrukt, middels de opstelling 
van de communautaire bestekken, waarover momenteel 
wordt onderhandeld, moeten bijdragen tot de verbetering 
van de samenhang tussen de uit hoofde van het EFRO 
gesteunde industriële projecten met regionale en sectorië-
le context waarin de projecten moeten passen enerzijds en 
met de problemen die die industriële projecten geacht 
worden tot een oplossing te brengen anderzijds. 
8.75 - 8.76. De Commissie is zich bewust van de grote 
inspanningen die de Kamer zich heeft getroost met 
betrekking tot de evaluatie achteraf van de effecten van de 
steunmaatregelen van het EFRO. Zoals zij heeft meege­
deeld in haar antwoorden op het jaarverslag van de Kamer over 1987 is de Commissie bereid om samen met 
de Kamer in de context van de methode die zij in het kader 
van de tenuitvoerlegging van de hervorming van de 
Fondsen aan het uitwerken is, de aanpak te bestuderen 
die laatstgenoemde heeft gevolgd voor het evalueren van 
industriële projecten. 
Bij de aan de gang zijnde vaststelling van de communau­
taire bestekken en van de desbetreffende vormen van 
steunverlening, zal de Commissie zorgdragen voor de 
doeltreffendheid van de maatregelen waarvan zij de 
uitvoering zal volgen in het kader van het door de 
hervorming van de Fondsen voorziene partnerschap met 
de Lid-Staten. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 305 
HOOFDSTUK 9 
Europees Sociaal Fonds 
ANTWOORDEN VAN DE COMMISSIE 
SPECIFIEKE ACTIES Ontvankeüjkheid 
Inleiding 
9.1-9.5. De specifieke acties, die vanaf 1984 in de 
plaats kwamen van de voorbereidende studies en de 
modelprojecten, zijn ten opzichte van deze laatste in 
één opzicht fundamenteel verschillend: voor hen geldt de 
voorwaarde van de medefinanciering, hetgeen impliceert 
dat tijdens het hele verloop van een project, vanaf de 
indiening van de aanvraag om bijstand tot de tenuitvoer­
legging van het project en de controles, door de Lid­
staten medeverantwoordelijkheid moet worden gedra­
gen. 
De voorschriften in verband met de specifieke acties 
waren niet verschillend van die welke van toepassing zijn 
op de steunverlening in het algemeen door het ESF, met 
name ten aanzien van de wijze van indiening van de 
aanvragen om bijstand. 
Vermeldenswaard is dat met de inwerkingtreding van de 
nieuwe verordeningen inzake de hervorming van de 
Structuurfondsen aan de specifieke acties een einde is 
gekomen. 
Aanvragen om bijstand 
9.6. Met de herhaling van de opleidingscycli over 
meerdere jaren werd alleen ingestemd indien de opeenvol­
gende cycli aanpassingen behelsden in het licht van de 
voorheen bereikte resultaten. 9.7-9.8. De opmerkingen over de wijze waarop de 
formulieren werden ingevuld kunnen niet worden be­
schouwd aspecten te belichten die uitsluitend betrekking 
hebben op de specifieke acties. In het algemeen werden de 
in het formulier gevraagde inlichtingen rechtstreeks 
verkregen of met behulp van bijlagen, waarvan de 
toezending in het bijzondere geval van de specifieke acties 
werd aangemoedigd. Indien zulks noodzakelijk was, 
werden de formulieren ingevuld tijdens de behandeling 
van de aanvragen om bijstand in aansluiting op bijko­
mende vragen om inlichtingen. Wat punt 9.8 betreft wijst 
de Commissie erop dat er ook ter plaatse verificaties 
werden uitgevoerd. 
Subsidiabiliteit 
Vernieuwend karakter 
9.9-9.11. De Commissie wijst erop dat zij, om het 
gebied van de innovatie af te bakenen, — binnen de door 
de Raad vastgestelde actieprogramma's — bepaalde 
groepen van acties heeft aangewezen vanuit het oogpunt 
van de innovatie als bijzonder significant beschouwd; 
deze groepen van acties situeren zich rond de volgende 
drie krachtlijnen (•). 
— het uittesten van nieuwe beroepsprofielen; 
— wijzigingen in het proces van inschakeling in het 
sociaal en beroepsleven van de specifieke doelgroe­
pen; 
(!) Zie jaarverslagen over de werkzaamheden van het ESF en 
met name het 13e (begrotingsjaar 1984, blz. 89 en volgende) 
en het 16e verslag (begrotingsjaar 1987, blz. 53 en vol­
gende). 
306 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
— aanpassing van de beroepsopleidingsstructuren. 
Het „vernieuwend karakter"' van de aanvragen om 
bijstand werd met dit referentiekader (subsidiabiliteits-
criterium) als achtergrond beoordeeld, hetgeen primair 
verklaart waarom vanaf het begin zoveel aanvragen om 
bijstand als niet-subsidiabel werden afgewezen. De 
selectie van de aanvragen om bijstand die wel als 
subsidiabel werden aangemerkt gebeurde door onder­
linge vergelijking, waarbij de graad van innovatie 
bepalend was: zo werd jaarlijks meer dan de helft van de 
uit hoofde van de specifieke acties ingediende aanvragen 
om bijstand afgewezen voornamelijk omdat ze geen 
vernieuwend karakter vertoonden. In elk geval waren de 
beide door de Rekenkamer als voorbeeld aangehaalde 
criteria (zie punt 9.9: oprichting van ondernemingen en 
gebruik van computers) als zodanig nooit bepalend bij de 
selectie van de als specifieke acties gefinancierde projec­
ten. 
Bij de beoordeling van de innovatie werd daarenboven 
rekening gehouden met de sociaal-economische context 
en de op regionaal niveau bereikte graad van ontwikke­
ling. Door aldus te beoordelen heeft men de overdrachten 
van innovaties naar de economisch zwakkere regio's 
willen bevorderen. Deze overdrachten komen echter niet 
neer op een stelselmatige herhaling van reeds elders 
verrichte experimenten. Indien met een overdracht werd 
ingestemd, was dit omdat het project voldoende mogelijk­
heden van aanpassing behelsde die de veronderstelling 
wettigden dat de innovatie met succes in de kansarme 
regio zou kunnen worden ingevoerd. 
9.12. Het begrip innovatie heeft een hele ontwikkeling 
ondergaan, met name in de jaarverslagen over de 
werkzaamheden van het ESF (begrotingsjaren 1984 tot 
en met 1987) (2). Systematisch werd het begrip toegepast 
vanaf januari 1989. Wanneer de diensten van de Commis­
sie van oordeel waren dat een specifieke actie alleen werd 
ingediend om er financiële voordelen mee te behalen, 
werden deze projecten geëlimineerd. 
Nagaan van de doeltreffendheid en uitwisseling van 
ervaringen 
9.13-9.14. De Commissie heeft niet het initiatief 
genomen tot dit soort acties, omdat zij wel wist dat zij 
juridisch gezien onvoldoende onderbouwd waren. Zij 
wijst erop dat het in artikel 5, lid 3, van Besluit 83/516/ 
EEG bepaalde geen verplicht karakter droeg. Aangezien 
zij de omstandigheden niet bijzonder gunstig achtte, heeft 
zij ter zake geen acties ondernomen. Zij behoudt zich voor 
om deze kwestie bij de behandeling van de nieuwe 
verordening opnieuw te bezien. 
(2) Zie jaarverslagen over de werkzaamheden van het ESF en 
met name het 13e (begrotingsjaar 1984, blz. 89 en volgende) 
en het 16e verslag (begrotingsjaar 1987, blz. 53 en vol­
gende). Selectie 
9.15-9.16. De in de subsidiariteitsvoorwaarden opge­
nomen selectiecriteria, en met name het criterium dat 
verwijst naar het „vernieuwend karakter", zijn gebleken 
voldoende nauwkeurig te zijn om het mogelijk te maken 
dat jaarlijks minder aanvragen om bijstand worden 
aangenomen dan er middelen beschikbaar zijn om deze te 
financieren. Vandaar dat geen beroep behoefde te worden 
gedaan op de aanvullende selectiecriteria die te vinden 
zijn in de richtsnoeren voor het beheer van het ESF. 
In 1984 — het jaar van zowel de overgang als het eerste 
jaar waarin de nieuwe bepalingen die uit de herover­
weging van 1983 voortvloeiden ten uitvoer werden 
gelegd— hadden sommige organisaties, om deze limiet in 
acht te nemen, de door hen gevoerde acties waarbij meer 
dan 100 personen betrokken waren kunstmatig verdeeld 
over twee of meer aanvragen. De Commissie had dit in het 
13e Jaarverslag over de werkzaamheden van het ESF 
duidelijk meegedeeld (2). Tegelijk had de Commissie er 
echter aan toegevoegd dat het niet in acht nemen van de 
prioriteitsvoorwaarden — en met name die betrekking 
hebbend op de limiet van 100 personen— geen effect had 
gehad, doordat de beschikbare kredieten voldoende 
waren om alle subsidiabele aanvragen door het Fonds te 
doen honoreren. 
9.17. De Commissie heeft reeds vanaf 1984 12 voor 
steunverlening in aanmerking komende onderwerpen 
vastgesteld, welk aantal later werd opgevoerd tot 14, die 
zich laten groeperen rondom drie krachtlijnen van 
steunverlening (zie antwoord met betrekking tot de 
punten 9.9 9.11). 
(a) Kenmerkend voor de specifieke acties was, juist 
gezien het vernieuwende karakter ervan, dat zij een 
potentiële basis vormen voor een latere bijstandsver­
lening van het Fonds uit hoofde van de algemene 
acties. Dit principe was duidelijk verwoord in de 
richtsnoeren voor het beheer (3). Het vindt ook 
bevestiging in het kader van de nieuwe regels die uit de 
hervorming van 1988 zijn voortgekomen (4). 
(b) Van de onderwerpen die ter zake van de specifieke 
acties zijn vastgesteld hebben er slechts twee betrek­
king op bijstandsverleningen ten gunste van doelgroe­
pen die mislukt of uitgestoten zijn. Het gaat hier niet 
om programma's in de zin zoals die momenteel aan 
dit begrip kan worden gegeven, maar toch om heel 
wat meer dan een optelsom van gerichte bijstandsver­
leningen waarop geen vervolg komt en die geen 
onderlinge samenhang vertonen. 
(3) Bij voorbeeld Richtsnoeren 1984-1986, PB C 85/04 van 
10.1.1984, punt 3, derde streepje. 
(4) Artikel 1 van Verordening nr. 4255/88. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 307 
Tenuitvoerlegging van de besluiten en het 
toezicht daarop 
9.18. Met de hier geschetste problemen — die niet alleen 
kenmerkend zijn voor de specifieke acties— werd 
rekening gehouden in het kader van de nieuwe regels die 
uit de hervorming van 1988 zijn voortgekomen; het 
streven daarbij was te zorgen voor een verdeling van de 
taken tussen de Commissie enerzijds en de Lid-Staten 
anderzijds. 
9.19. De kwestie van het toezicht had in het kader van 
het oude Fonds, dat uit de heroverweging van 1983 is 
voortgekomen, een algemene draagwijdte. Dit probleem 
kon in de bestaande regelgevende context niet worden 
opgelost. De Commissie beschikt momenteel, nu de 
hervorming van de Structuurfondsen haar beslag heeft 
gekregen, wel over juridische instrumenten waarmee zij 
het toezicht over de bijstandsverlening door het Fonds 
kan verzekeren. Het probleem van het vrijmaken van de 
gelden zou moeten worden opgelost in het kader van het 
nieuwe programmagewijze beheer, de tenuitvoerlegging 
van de follow-up-voorzieningen en de betere behandeling 
van de aanvragen om bijstand. 
9.20. De verbeteringen die momenteel aan het informa-
ticasysteem worden aangebracht zullen het mogelijk 
maken om in de door de Rekenkamer bepleite richting 
voortgang te maken. 
9.21. De Commissie gaat een typologie van kosten 
opstellen naar grote categorieën van opleidingen en per 
Lid-Staat, aan de hand waarvan het mogelijk zou moeten 
zijn om de uitgaven na uitvoering van de projecten te 
analyseren en met elkaar te vergelijken. Overigens zijn er 
vanaf 1985 met betrekking tot elk dossier in het 
computerbestand gegevens opgeslagen aan de hand 
waarvan de werkelijke kosten, na uitvoering van de 
projecten, kunnen worden geanalyseerd. Ook het verslag 
over 1987 bevat gegevens voor het analyseren van de 
kosten (5). De Commissie preciseert dat ook ter plaatse 
verificaties werden verricht. 
9.22 - 9.24. Het nagaan van de doeltreffendheid en/of 
de uitwisseling van ervaringen waren in de richtsnoeren 
vermelde prioriteitscriteria die niet werden toegepast, 
aangezien de selectie gebaseerd op uitsluitend de subsidia-
biliteitscriteria toereikend was om de acties uit te sluiten 
die niet door de beschikbare middelen konden worden 
gedekt. 
De Commissie is van oordeel dat zij, gelet op de 
omstandigheden waaronder zij sedert 1984 heeft moeten 
werken, niet in de mogelijkheid zou zijn geweest om meer 
te doen dan zij heeft gedaan, met name ter zake van de 
doeltreffendheid en uitwisseling van ervaringen. De 
nieuwe omstandigheden, die enerzijds worden bepaald 
door de geplande verdubbeling in vijfjaar van de 
middelen van de Structuurfondsen en anderzijds door de 
juridische context van de hervorming van 1988, maken 
het voor de Commissie mogelijk nieuwe initiatieven te 
ontwikkelen. 
(5) Zie COM(88)701 def. van 2.12.1988, blz. 52 en bijlagen B, 
blz. 97—176. Evaluatie van de resultaten 
9.25-9.31. Elke evaluatieactie moet worden opgevat 
binnen een geheel van samenhangende maatregelen die 
zijn gericht op de verwezenlijking van één of meer 
doelstellingen tegelijk. Het programmagewijze beheer, 
dat slechts een mogelijkheid (en geen verplichting) was 
voor de specifieke acties, zou het nodig hebben gemaakt 
om een constructie op te zetten ten aanzien waarvan heel 
wat meer regels zouden gelden dan die welke uit de 
heroverweging van 1983 zijn voortgevloeid. Hierin werd 
voorzien in het kader van de hervorming van 1988. Wat 
punt 9.28 betreft, verwijst de Commissie naar haar 
antwoord op punt 9.17 (b). 
Conclusie 
9.32. De Commissie erkent dat het experiment met 
betrekking tot de specifieke acties beperkt is. Momenteel 
ziet de toestand er echter anders uit, aangezien voortaan, 
in het kader van de hervorming van de Structuurfondsen 
van 1988, duidelijk is voorzien in een goed geordend 
geheel van bepalingen die betrekking hebben op het 
programmagewijze beheer, het toezicht en de evaluatie 
van de verificaties en controles ter plaatse binnen een 
context die wordt gekenmerkt door een verdeling van de 
verantwoordelijkheden tussen de Gemeenschap enerzijds 
en de Lid-Staten anderzijds in toepassing van de 
beginselen van partnerschap, complementariteit en 
subsidiariteit. 
Wat betreft de andere punten van de conclusie, verwijst de 
Commissie met name naar haar antwoorden op de 
punten 9.15 — 9.17 (effect van de richtsnoeren), 9.31 
(programmagewijze beheer), 9.9 — 9.12 (subsidiabiliteit 
en vernieuwend karakter) en 9.21 (kosten/baten). 
TERUGVORDERING VAN TEN 
ONRECHTE BETAALDE BEDRAGEN 
Inleidende opmerkingen 
9.38. Uitgaande van de teksten die de heroverweging 
van 1983 heeft opgeleverd, kunnen er tussen het ogenblik 
waarop een voorschot wordt betaald en het ogenblik 
waarop het wordt terugbetaald 24 maanden verlopen, 
zonder dat de debiteur formeel kan worden geacht 
achterstallig te zijn. 
In het kader van de nieuwe regels die uit de hervorming 
van de Structuurfondsen van 1988 zijn voortgekomen, zal 
deze termijn korter zijn, aangezien de aanvragen om 
uitbetaling van het saldo binnen zes maanden (in plaats 
van 10) volgend op het einde van het betreffende jaar of de 
materiële voltooiing van de actie moeten zijn ingediend. 
Daarbij komt dat er geen extra termijn van drie maanden 
meer zal zijn die de Lid-Staten in de gelegenheid moet 
308 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
stellen om de met het voorschot gedane uitgaven te 
rechtvaardigen (als er binnen de termijnen geen aanvraag 
om uitbetaling van het saldo is ingediend). 
Wat betreft de overschrijdingen van de in de debetnota 
vastgestelde termijnen, geldt voortaan — sedert de 
hervorming van de Structuurfondsen in 1988 — dat op de 
niet binnen de termijnen teruggestorte bedragen overeen­
komstig nog nader door de Commissie vast te stellen 
wijzen (zie artikel 24, lid 3, van Verordening nr. 4253/88) 
moratoire interesten kunnen worden geheven. 
9.39. De ontvangsten die het voorschot in zijn geheel 
omvatten en die de voor de vaststelling van het dossier 
nodige gegevens bevatten worden automatisch geregula­
riseerd. Aangezien de spontane terugbetalingen slechts 
betrekking hebben op een gedeelte van het voorschot is 
een onderzoek van de dossiers noodzakelijk, een voor­
waarde waaraan tot op heden moest worden voldaan 
alvorens inningsopdrachten konden worden afgegeven. 
Dit onderzoek wordt verricht door elke dienst die ter zake 
bevoegd is, afhankelijk van het tijdschema waarmee hij 
moet werken, met dien verstande dat doorgaans voorrang 
wordt verleend aan het onderzoek van de dossiers 
waarmee betalingen gemoeid zijn. De Commissie zal de 
nodige interne maatregelen treffen opdat haar diensten 
op zo kort mogelijke termijn overgaan tot het opstellen 
van de inningsopdrachten voor dossiers waarmee gedeel­
telijke terugbetalingen gemoeid zijn (follow-up van dit 
soort dossiers met behulp van de computer). 
Opmerkingen over de uitvoering van de in de 
mededeling van 25 mei 1988 genoemde 
praktische maatregelen 
9Al - 9.43. De leiding van het Fonds zal de nationale 
overheden er nogmaals op wijzen dat zij de uit hoofde van 
het ESF ontvangen en onbesteed gebleven bedragen 
moeten terugbetalen, zonder af te wachten dat hun 
daarom wordt gevraagd, alsook dat zij elke spontane 
betaling vergezeld moeten laten gaan van nuttige 
inlichtingen zodat bij aankomst onmiddellijk kan worden 
vastgesteld op welk dossier de terugbetaling betrekking 
heeft. 
In de toekomst kunnen de thans nog bestaande proble­
men in verband met de termijnen voor de terugbetalingen 
en de vaststelling van de ontvangsten worden opgelost 
door de toepassing van de follow-up-instrumenten als 
bedoeld in het kader van de regels die zijn ontstaan uit de 
hervorming van de Structuurfondsen van 1988 (artikel 25 
van Verordening nr. 4253/88). 
9.44. Zie antwoord op punt 9.39. 
9.46. In april 1989 had, voor de eerste maal, naar 
aanleiding van de werkzaamheden van december 1988 
inning van schuldvorderingen plaats via schuldver­
gelijking. Vóór april 1989 had alleen al het feit dat de 
leiding van het Fonds had meegedeeld voornemens te zijn 
om met betrekking tot bepaalde dossiers over te gaan tot 
inning van schuldvorderingen via schuldvergelijking, aanleiding gegeven tot spontane terugbetalingen. Overi­
gens neemt de Commissie er goede nota van dat, volgens 
de Rekenkamer, de procedure inzake schuldvordering via 
schuldvergelijking zou moeten worden toegepast op de 
eerste betaling die daartoe in aanmerking komt, ook al 
gaat het daarbij om een betaling van een voorschot. De 
overheden van de Lid-Staten zullen hiervan in het kader 
van de in de punten 9.42 — 9.43 bedoelde benadering op 
de hoogte worden gebracht. 
9.47. In de loop van juni 1989 werd aan de Juridische 
Dienst een dossier voorgelegd ten aanzien waarvan alle 
beschikbare middelen waren aangewend om de gevraagde 
terugbetaling te verkrijgen. Ook werd gevraagd, overi­
gens zonder dat dit resultaat opleverde, dat de betreffende 
Lid-Staat ten aanzien van dit dossier subsidiair aanspra­
kelijk zou zijn. 
9.48. De Commissie beijvert zich verder bij de Lid-
Staten opdat deze de inningen versnellen en de schuldvor­
deringen op de speciale rekening zowel in aantal als qua 
volume zoveel mogelijk verminderen; overigens is zij zich, 
wat dit laatste punt betreft, er wel van bewust dat het 
bereiken van concrete resultaten grotendeels afhankelijk 
is van de actie van derden, zoals banken, welke laatste 
ertoe moeten worden gebracht om met nauwgezetheid de 
voor de identificatie van het dossier benodigde gegevens 
te verschaffen. 
Andere opmerkingen over de communautaire 
procedures 
Leemten in de communautaire regelgeving en het 
communautaire beheer die de oorzaak zijn van de grote 
omvang der bedragen die ten onrechte als voorschot 
werden betaald 
9.49 - 9.52. De door de Rekenkamer geschetste tekort­
komingen wat betreft de behandeling van aanvragen om 
bijstand stonden centraal bij de problemen die in het 
kader van de hervorming van de Structuurfondsen in 
1988 een oplossing moesten krijgen. Het antwoord dat 
werd gegeven behelst behandelingsprocedures die heel 
wat meer toegespitst zijn op bepaalde onderdelen dan in 
het verleden en die — via de indiening van nationale 
programma's en de opstelling van de CCA (communau­
taire bestekken) — leiden tot de fase van de operationele 
programma's en de individuele bijstandsverlening. 
Voorts zou de toepassing van follow-up-mechanismen in 
een systeem dat is gebaseerd op beginselen van onder 
meer de decentralisatie en het samenwerkingsverband 
met de Lid-Staten — hetgeen een daadwerkelijke 
verantwoordelijkheid van de nationale overheden impli­
ceert — ertoe moeten leiden dat de gevallen waarin 
voorschotten worden betaald waartegenover geen con­
crete verwezenlijkingen staan tot de uitzonderingen gaan 
behoren. 
Wat de berekening van de uitgaven betreft wordt 
momenteel gestudeerd op een typologie van de kosten 
naar grote categorieën opleidingen en per Lid-Staat. Met 
behulp van deze typologie zou het mogelijk moeten 
worden om de meeste situaties die leiden tot de te hoge 
schattingen van de uitgaven te voorkomen. Daarbij komt 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 309 
dat de lineaire reductie, die dikwijls door de Lid-Staten 
wordt genoemd als een van de redenen waarom acties niet 
worden verwezenlijkt, niet langer zal worden toegepast 
om het volume van de aanvragen met dat van de 
beschikbare kredieten in evenwicht te brengen. Tot slot 
zullen, overeenkomstig de nieuwe regels, de besluiten 
inzake goedkeuring van de aanvragen om bijstand 
voortaan vóór het begin van de acties worden genomen, 
hetgeen zou moeten bevorderen dat de acties zich 
overeenkomstig de prognoses ontwikkelen. 
9.53-9.54. Artikel 24, lid 3, van Verordening nr. 
4253/88 laat er geen onduidelijkheid over bestaan dat, in 
het kader van de nieuwe regels die uit de hervorming van 
1988 zijn voortgesproten, ingeval herhaaldelijk uitbeta­
ling plaatsvindt van niet-verschuldigde bedragen, de niet-
terugbetaalde bedragen met moratoire interesten kunnen 
worden belast. 
Er zij voorts aan herinnerd dat de Commissie, in haar 
voorstel tot herziening van het Financieel Reglement (6), 
had voorgesteld een nieuw artikel 48 in te voeren met als 
doel, in het Financieel Reglement zelf, het beginsel van de 
betaling van moratoire interesten bij de terugbetaling van 
onverschuldigd betaalde bedragen officieel vast te leggen. 
Welnu, de Raad heeft dit beginsel in de fase van het 
„gemeenschappelijke standpunt" dat hij op 18 juli 1989 
vaststelde, niet kunnen aannemen. Het is echter niet 
uitgesloten dat deze situatie kan worden rechtgezet in het 
kader van het „overleg" dat met het Europese Parlement 
moet plaatsvinden. 
Overigens is de Commissie, zelfs al vindt een erkenning 
van dit beginsel in het kader van het Financieel 
Reglement — hetgeen een algemene draagwijdte zou 
hebben — niet plaats, verplicht toepassingsmodaliteiten 
als bedoeld in artikel 24 van de coördinatieverorde­
ning (7), en die specifiek betrekking hebben op de 
Structuurfondsen, uit te werken. 
De diensten van de Commissie zijn voornemens deze taak 
onverwijld aan te vatten met inachtneming van de 
procedures als bedoeld in titel VIII van Verordening 
nr. 4253/88. 
9.55-9.56. Dit soort probleem zou in de toekomst 
moeten worden opgelost in het kader van het partner­
schap met de Lid-Staten waardoor de dossiers met 
volledige betrouwbaarheid kunnen worden behandeld. 
Tekortkomingen in de procedures ter zake van de inning 
van ten onrechte betaalde bedragen 
Vaststelling van rechten 
9.57 - 9.61. In de mededeling die zij in verband met de 
inningen tot de Lid-Staten zal richten zal de Commissie 
(6) COM(88)838 def. van 21.12.1988. 
(7) Verordening (EEG) nr. 4253/88 van de Raad van 
19.12.1988. eraan herinneren dat zij onverwijld moet worden 
geïnformeerd over elke wijziging die optreedt in de 
voorwaarden die bepalend waren bij de goedkeuring van 
de bijstand. Met name zullen de Lid-Staten opnieuw 
worden verzocht om tot de terugbetalingen over te gaan 
zonder af te wachten dat de Commissie hun daarom 
vraagt. De Commissie neemt goede nota van het 
standpunt van de Rekenkamer dat de termijn van 
10 maanden die is bepaald voor de indiening van de 
aanvragen om betaling van het saldo, niet gerecht­
vaardigd is wanneer het gaat om de loutere terugbetaling 
van voorschotten over acties die niet hebben plaatsgehad. 
Wat betreft dossiers waarvan de uitgaven in het algemeen 
gesproken gelijk zijn aan of lager dan het voorschot, zal 
de Commissie de Lid-Staten verzoeken haar daarvan zo 
spoedig mogelijk op de hoogte te brengen. 
Garantieclausule inzake de adequate uitvoering van de 
acties 
9.62. De Commissie onderzoekt dit punt. Van de 
twee begrippen (garantieclausule inzake de adequate 
uitvoering en subsidiaire aansprakelijkheid) is het het 
laatste begrip dat werd opgenomen in de regels die uit de 
hervorming van de Structuurfondsen van 1988 zijn 
voortgekomen (zie het antwoord verstrekt bij punt 9.47). 
Procedures betreffende de afgifte en toezending van de 
debetnota's en het toezicht op het gevolg dat daaraan 
wordt gegeven 
9.63. Na een proefneming in 1986 werd het experiment 
met de verzameldebetnota's niet meer herhaald. 
9.64. De vervaldatum op de inningsopdracht wordt 
automatisch door de rekenplichtige vastgesteld op de 
laatste dag van de maand die volgt op de toezending van 
de debetnota. Indien deze regel door de ordonnateur werd 
toegepast, zou de debetnota wellicht te dicht in de buurt 
van de vervaldatum ter bestemming aankomen, gezien de 
lengte van het administratieve circuit en het aantal fasen 
van de procedure. 
9.66. De Commissie zal nagaan welk gevolg aan de 
suggesties van de Rekenkamer kan worden gegeven. 
Beheer van de dossiers 
9.67. Sedert mei 1987 werd aan de boekhoudkundige 
dienst een ambtenaar toegevoegd die als taak kreeg de 
inningsopdrachten op te stellen en af te wikkelen. In 
juni 1989 kreeg de leiding van het ESF rechtstreeks 
toegang tot het CORE-computerbestand. 
310 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
9.68. De leiding van het ESF heeft de nodige maat­
regelen getroffen om deze situatie recht te zetten. 
9.69. Deze kwestie zal kunnen worden opgelost dank zij 
de bepalingen inzake de follow-up in het kader van de uit 
de hervorming van de Structuurfondsen van 1988 
voortgevloeide regels. 
Ontvangsten die niet werden aangewend voor acties die 
voor subsidie door het ESF in aanmerking komen 
9.70. De heraanwending van de ontvangsten werd 
mogelijk gemaakt door de vereenvoudiging van de 
procedureregels in 1987 en door het opnemen van een 
speciale vermelding in de begroting over 1988. Deze 
mogelijkheid van heraanwending is echter een theoreti­
sche mogelijkheid gebleven, aangezien de ontvangsten die 
voor heraanwending in aanmerking komen eerst vanaf 
juni 1988 (tijdstip waarop de begroting over 1988 werd 
goedgekeurd), en eigenlijk vooral aan het einde van het 
begrotingsjaar, werden geregistreerd. 
Opmerkingen over de nationale procedures 
Leemten in de nationale procedures inzake de aanvragen 
om betaling van het eindsaldo 
9.71. Zoals door de Rekenkamer opgemerkt, veronder­
stelt de goede werking van alle regels die uit de 
hervorming van de Structuurfondsen van 1988 zijn 
voortgevloeid niet alleen een versterking van de commu­
nautaire administratieve structuren, maar ook een 
parallelle inspanning van de nationale overheden die 
verantwoordelijk zijn voor de aangelegenheden inzake 
het ESF. De Commissie denkt met dit doel gebruik te 
maken van de haar in aansluiting op de hervorming van 
1988 ter beschikking staande mogelijkheden tot het 
verlenen van technische bijstand. Toezicht door de betrokken nationale autoriteiten op de 
uitvoering van de acties en de terugbetaling van de te 
veel ontvangen bedragen (vóór ontvangst van de 
debetnota's) 
9.72-9.78. De door de Rekenkamer aan de orde 
gestelde kwesties kunnen worden opgelost door de 
tenuitvoerlegging van de bepalingen inzake het toezicht 
als bedoeld in artikel 25 van Verordening nr. 4253/88. 
Te late betaling van de vorderingen en insolventie van de 
uiteindelijke ontvangers van de ESF-betalingen 
9.79 - 9.85. Het opleggen van moratoire interesten kan 
de versnelling van de terugbetalingen alleen maar ten 
goede komen. Door de ter zake verantwoordelijke 
diensten van de Commissie zal worden getracht een zo 
nauwkeurig mogelijke definitie te geven van het begrip 
subsidiaire aansprakelijkheid. 
Conclusie 
9.86 - 9.87. De Commissie is het met de Rekenkamer 
eens dat alles in het werk moet worden gesteld om de 
opstelling van de inningsopdrachten en de vaststelling 
van de ontvangsten te versnellen. Wat betreft de concrete 
maatregelen die met het oog daarop moeten worden 
uitgevoerd, verwijst zij naar de verbintenissen die in de 
antwoorden bij de diverse punten van het verslag werden 
aangegaan. De Commissie wijst er daarenboven op dat zij 
in tal van gevallen de inning van schuldvorderingen laat 
verlopen via schuldvergelijking. Tot slot zij vermeld dat 
de problemen die de toepassing van de bepalingen 
voortvloeiend uit de hervorming van 1988 doet rijzen, en 
met name die welke betrekking hebben op de artikelen 21, 
23 en 24 van Verordening nr. 4253/88, momenteel 
worden onderzocht. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 311 
HOOFDSTUK 10 
Vervoer 
ANTWOORDEN VAN DE COMMISSIE 
INLEIDING RAAKPUNTEN MET DE 
STRUCTUURFONDSEN VAN DE 
GEMEENSCHAP 
10.1. De Commissie is het volledig eens met de 
zienswijze van de Kamer in verband met het belang van 
een infrastructuurbeleid voor de cohesie van de Gemeen­
schap. Zij is evenwel van mening dat, gezien de intensieve 
activiteit van de Structuurfondsen in de perifere regio's, 
het vervoersinfrastructuurbeleid (lijn 580) bovendien een 
zeer belangrijke opdracht in de niet voor steun uit het 
EFRO in aanmerking komende regio's heeft. 
10.2 - 10.4. Zoals de Kamer betreurt de Commissie het 
niet instemmen van de Raad met meerjarenprogramma's 
zoals die door de Commissie met name in 1986 
(programma op middellange termijn) (') en in 1988 
(actieprogramma) (2) werden voorgesteld. Het ontbreken 
van een besluit als juridische grondslag voor een periode 
van verschillende jaren is oorzaak van het weinig 
bevredigend karakter van een aantal resultaten van de tot 
dusver gevoerde actie waarover de Kamer opmerkingen 
heeft gemaakt. De Commissie doet verder pogingen om 
van de Raad goedkeuring voor een meerjarenprogramma 
te verkrijgen. Zij heeft met het oog daarop bij de Raad een 
mededeling vergezeld van een wijziging van het voorstel 
voor een actieprogramma ingediend (3). De krachtlijnen 
van dit nieuw initiatief hebben betrekking op de 
concentratie van het programma in een nog kleiner aantal 
grote projecten (te weten zeven) en op de aanwending van 
de voor steun bestemde kredieten in het kader van 
financieringsplannen en vooral in de vorm van rentesub­
sidies. 
In verband met de op de vervoersinfrastructuur betrek­
king hebbende verordeningen van de periode 1983-1988 
wenst de Commissie erop te wijzen dat alle projecten 
waarvoor in het kader van die verordeningen communau­
taire steun werd toegekend, zonder uitzondering hebben 
bijgedragen tot de verwezenlijking van het van commu­
nautair belang zijnde verkeersnet zoals voorgesteld in 
1986. 
(') COM(86)340 van 27.6.1986. 
(2) COM(88)340 van 16.6.1988. 
(3) COM(89)238 van 5.6.1989. 10.7. De Commissie is het ermee eens dat de doelstellin­
gen van het regionaal beleid en van het vervoerbeleid 
weliswaar verschillend zijn maar punten van overeen­
stemming vertonen met betrekking tot de verbetering van 
de toegankelijkheid van de achtergebleven regio's. 
De verbetering van de coördinatie van het beleid op die 
gebieden en van de verschillende financieringsinstrumen­
ten is een probleem dat de Commissie voortdurend 
bezighoudt en naar aanleiding waarvan onder andere in 
1986 het Directoraat-generaal Coördinatie Structurele 
Instrumenten (DG XXII) werd opgericht. 
Voor de vervoersector dient erop te worden gewezen dat 
er altijd overleg is geweest tussen de bevoegde diensten 
van de Commissie, aangezien het Directoraat-generaal 
Vervoer (DG VII) steeds werd geraadpleegd in verband 
met de projecten van het Directoraat-generaal Regionaal 
Beleid (DG XVI) en omgekeerd. Bovendien wordt in 
artikel 2 van het voorstel voor een actieprogramma (4) 
uitdrukkelijk bepaald dat voor de verwezenlijking van de 
projecten van communautair belang op vervoergebied 
een beroep zal worden gedaan op alle financierings­
instrumenten van de Gemeenschap. 
COMMUNAUTAIRE BESLUITEN TOT 
VERLENING VAN SUBSIDIES 
10.8 - 10.10. De Commissie wenst te bevestigen dat zij 
zich bij de keuze van de projecten nooit heeft laten 
beïnvloeden. Zij is van mening dat de mogelijkheid 
financiële steun te ontvangen op het besluitvormingspro­
ces van de Lid-Staten ten aanzien van de verwezenlijking 
van projecten een invloed heeft dat niet mag worden 
onderschat. De Commissie is bovendien van oordeel dat 
de toewijzing van financiële steun de Gemeenschap in 
(4) COM(88)340 van 16.6.1988. 
^ Rublikatieblad van de Europese ólemeenschappen 1^.1^.^ 
staat stelt ervoorte zorgen dat de projecten vBelke voor de 
gemeenschap van het grootste belang zijn borden 
voltooid. 
Het spreekt vanzelfdat de CAommissiemndien zij over een 
door de R.aad vastgesteld meerjarenprogramma zou 
kunnen beschikkend haar eigen initiatieven zou kunnen 
uitbreiden en de Lid^tatenzoukunnen aansporen tot het 
indienen van aanvragen in verband met voor de 
gemeenschap prioritaire en nog niet op gang gekomen 
projecten. Lr dient niettemin rekening te borden 
gehouden met het feit dat het opzetten en de ver 
^vezenlijking van die projecten veel tijd^l^jaren^vergt. 
Bovendien kande commissie slechtsprojectenkiezen 
daarvoor door debetrokken Lidstaten reeds toteen 
financiële bijdrage is besloten. 
^ll^EvVAAR^PL^ELlOS^ArPe^^E^^ 
iiClOPO^VA^^lrPROClRAlvllvlA 
C^^^^A^Cl^^lVll^^^LPe^l^^reP^E^ 
t^OBt^ ^Bt^. löe commissie is het eens met de ziens 
^vijze van de^amer dat de steunvan de gemeenschap 
geen aanleiding mag geven tot een overeenkomstige 
inkrimping van de nationale begroting voor de verD 
voersinfrastructuursector. 
Lóe commissie heeft aanvankelijk geprobeerd die moei 
lijkheid op te lossen met voorschriften baarbij de steun 
rechtstreeks aan de betrokken overheidsdiensten of 
ondernemingen dan welaan de voor het ontvangen van 
de communautaire steun bevoegde instellingen zou 
borden uitgekeerd. Lijdens de besprekingen bij de Raad 
^verd deze benadering evenwel afge^vezen^ omdat de Lid 
staten per se hun functie van subsidieverstrekkers bilden 
behouden. 
L^e commissie overweegt daarom^ als alternatieve 
oplossing^voortaan in de besluitentot toekenning van 
steun eenbeperkende clausule op te nemen^^vaarbij de 
Lidstaten borden verhinderd de bedragen van de 
subsidie voor andere doeleinden dan voor vervoersinfra 
structuurprojecten te gebruiken. 
PRA^SELlRC^PES^vV^ClE^ 
^u.^D^U^. 10e voor de ólemeenschap belangrijke 
vervoersinfrastructuur bestaat uit in het binnenland en 
aan de grenzen gelegen nationale ^vegvakken. Poe 
commissie deelt de bezorgdheid van de Warner in 
verband met het belang van de grensoverschrijdende 
verbindingenvoor de verwezenlijking van eencommu 
nautairnet.Oeze zienswijze van deCAammissie kan aan de 
hand van de lijst van de projecten daarvoor reeds 
communautaire steun v^erd toegekende borden gestaafd. 
^vieer in het bijzonder inverband met de t^vee door de 
Warner vermelde verbindingen dient te borden opge merkt dat het project voor een Britse ^eginde richting 
van^dolvneaden lerlanddeeluitmaakt vandeinde 
laatste mededeling aan de Raad t^^ opgenomen prioritaP 
re projecten.I^en aanzien van de spaande ^vegValladolid 
VilarEormoso^Rortugal^ is de commissie zichbe^vust 
van de urgentie van de aanlegenhooptzij een oplossingte 
vinden door eventueel gebruik te maken van de mogelijke 
heden voor het verlenen van steun uit het LER.C^. 
d^vl^rm^SC^AP 
^.t^^^O.^u. Lóe commissie is in verband met de 
katalvsatorfunctievandesteunvandeCremeenschapvan 
oordeel dat het steunpercentage niet noodzakelijk 
aanzienlijkhoeft te zijn om de projecten te helpen op gang 
komen. 
^det kerkelijke steunpercentage varieert van project tot 
project naargelang van bijzonderheden^velke verband 
houden met hun financiële levensvatbaarheid en dus van 
de verschillende financieringsplannen ^velke voor de 
uitvoering ervan nodig zijn. löe commissie is van plan 
voortaan meer bijzonderheden bekend te maken over het 
soort financieringsplan dat ^vordt uitgewerkt voor de 
projecten daarvoor steun ^vordt toegekende en aldus de 
motivering voor het verlenen van communautaire steun 
doorzichtiger te maken. 
Vr^RPRACll^ClPe^Bli^^^lr^^^Rt^Cl 
^.^^^.^. L^e commissie bevestigt dap afgezien 
van haar doel de verwezenlijking van nieuv^e projecten te 
stimulerend zij met de communautaire steun eveneens een 
bespoediging van de uitvoering van projecten van 
communautair belang nastreeft, löe Warner vermeldt 
gevallen van aanzienlijke vertragingen ten opzichte van 
de oorspronkelijk geraamde uitvoeringstermijnen, föeze 
vertragingen zijn gedeeltelijk te bijten aan onverdachte 
technische moeilijkheden en aan administratieve verD 
wikkelingen Bovendien kunnen budgettaire moeilijk 
heden de Lidstaten verhinderen het geplande tempo te 
volgen Aangezien de nationale bijdrage inde financie 
ring van de projecten zeer groot is^ heeft de commissie 
begripvoorhet feit datdeLid^taten soms het hoofd 
moeten bieden aan grote moeilijkheden. 
Loaaruit moeten de Lidstaten enerzijds de gevolg 
trekking maken dat zij in de toekomst hun planning 
nauwkeuriger moeten opstellend terwijl de commissie 
anderzijds in het kader van de toekenningsbesluiten 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 313 
rekening zal moeten houden met de vertragingsrisico's en 
derhalve van de ontvangende Staat garanties in verband 
met het naleven de termijnen zal moeten eisen en daaraan 
eventueel financiële sancties zal moeten verbinden. 
VERTRAGINGEN WAARMEE DE 
AANVRAGEN OM VOLGENDE TRANCHES 
VAN DE SUBSIDIES WORDEN 
INGEDIEND 
10.24 - 10.26. De vertragingen waarmee de aanvragen 
om betaling worden ingediend zorgen inderdaad voor 
problemen bij het beheer van de budgettaire betalings­
kredieten. De Commissie is evenwel van mening dat die 
vertragingen vooral het gevolg zijn van nationale 
administratieve rompslomp. 
CONTROLE VAN DE COMMISSIE OP DE 
UITVOERING VAN HET PROGRAMMA 
VOOR VERVOERSINFRASTRUCTUUR IN 
DE LID-STATEN 
10.27 - 10.29. De Commissie heeft altijd de verificatie 
ter plaatse voor alle projecten na de voltooiing verricht in 
het kader van het afsluiten van de rekeningen, voordat de 
laatste tranche werd uitgekeerd. Het aantal controles is 
evenwel gering, omdat het beleid daaromtrent eerst in het 
jaar 1982 werd vastgesteld en er ten gevolge van de lange 
uitvoeringstermijnen slechts een zeer klein aantal projec­
ten zijn voltooid. 
10.30-10.31. De Commissie erkent het nut van 
bezoeken ter plaatse ter aanvulling van de op grond van 
'de tussentijdse rapporten verrichte verificaties. Voor het 
tweede halfjaar van 1989 heeft de Commissie een 
programma betreffende verificaties ter plaatse voor de 
belangrijkste aan de gang zijnde projecten opgesteld. Zij 
heeft tijdens de vergadering van het Comité voor de 
Vervoersinfrastructuur van 20 april 1989 de vertegen­
woordigers van de regeringen met aandrang verzocht 
haar gedetailleerde documenten te verstrekken over de 
stand van de projecten en de eventueel aangebrachte 
wijzigingen. Aan dit verzoek zal systematisch worden 
herinnerd op de daarop volgende vergaderingen van het 
Comité voor de Vervoersinfrastructuur. 
De Commissie overweegt in de toekomstige besluiten 
eveneens bepalingen op te nemen waarbij de Lid-Staten 
worden verplicht haar jaarlijks gegevens te verstrekken. 
10.32. De Commissie heeft tot dusver, na contacten 
met de betrokken Lid-Staten, niet geoordeeld dat 
opschorting of intrekking van de financiële steun 
gerechtvaardigd was. 10.33. De Commissie is overtuigd van het belang van 
de controle op de programma's; op grond van die 
overtuiging heeft zij namelijk een programma inzake 
verificaties ter plaatse ingesteld en overweegt zij eveneens 
de bepalingen betreffende het verstrekken van gegevens 
door de Lid-Staten uit te breiden in de zin van haar 
antwoord op punten 10.27 — 10.31. 
SLOTOPMERKINGEN 
10.34. De Commissie is van oordeel dat, op grond van 
de talrijke hierboven omschreven moeilijkheden, over de 
sedert 1982 op gang gekomen actie in meer gunstige zin 
dient te worden geoordeeld (zie antwoorden op punten a) 
10.8—10.10,b) 10.11 —10.14,c) 10.17—10.20, d) 10.21 
— 10.23). Zij wijst erop dat, ondanks de gerezen 
moeilijkheden, zij erin is geslaagd een aanzienlijk aantal 
projecten te laten uitvoeren, waarvan de gevolgen voor 
het voor de Gemeenschap belangrijke wegennet van grote 
betekenis zullen zijn. 
10.35. Het ontbreekt de Commissie niet aan speciale 
aandacht voor de projecten in grensgebieden (of kustge­
bieden). Zij stelt niettemin vast dat de meer in het 
binnenland gelegen verbindingen welke op de bedoelde 
projecten aansluiting geven en een integrerend deel 
uitmaken van het net, eveneens dienen te worden 
verbeterd, vooral waar het om verkeersknelpunten gaat. 
10.36. Zie antwoord op punten 10.21 — 10.23 en 10.33. 
10.37. De Commissie doet nog steeds al het mogelijke 
om de instemming van de Raad te verkrijgen voor het 
gewijzigd actieprogramma voor de periode tot en met 
1992. De concentratie van de middelen in een klein aantal 
projecten is juist een van de belangrijkste elementen van 
de betreffende mededeling. De van dat programma deel 
uitmakende projecten hebben alle betrekking op trans-
Europese wegen waarvan het communautair belang 
onomstotelijk vaststaat. 
10.38. Met betrekking tot de verbetering van de 
onderlinge afstemming van het Vervoersinfrastruc­
tuurprogramma en het structuurbeleid zal de Commissie 
erop toezien dat haar diensten nog nauwer gaan 
samenwerken in het kader van de van kracht of in 
voorbereiding zijnde communautaire regelingen. Het 
steeds meer gebruik maken van gecombineerde financie­
ringen voor infrastructuurprojecten, zoals op 5juni-
laatstleden werd voorgesteld (6), zal tot gevolg hebben 
dat alle betrokken diensten en instellingen direct zullen 
moeten samenwerken aan de opzet van de gecombineerde 
financieringsformules. Het Directoraat-generaal Vervoer 
zal eveneens systematisch moeten worden betrokken bij 
de besluitvorming betreffende de projecten die voor steun 
uit de communautaire Structuurfondsen in aanmerking 
komen. 
(6) COM(89)238 van 5.6.1989. 
314 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
HOOFDSTUK 11 
Financiële en technische samenwerking met derde landen 
ANTWOORDEN VAN DE COMMISSIE 
ALGEMENE OPMERKING 
De Commissie wenst allereerst twee algemene opmerkin­
gen te maken : op het gebied van de verstrekking van 
voedselhulp getroost de Commissie zich in vergelijking 
met andere hulpverleners, veel moeite om na te gaan hoe 
de tegenwaardefondsen worden gebruikt; voorts dient er 
bij het beheer van de tegenwaardefondsen rekening te 
worden gehouden met de macro-economische situatie 
van het land en mogen de monetaire, budgettaire en 
financiële gevolgen van enig besluit met betrekking tot de 
aanwending van de tegenwaardefondsen dus niet buiten 
beschouwing worden gelaten. Daarom dient het gebruik 
van de tegenwaardefondsen steeds per geval te worden 
bekeken en mag het niet worden bepaald door strakke 
algemene regels die geen rekening houden met de 
specifieke situatie van elk land. 
TEGENWAARDEFONDSEN VAN DE 
VOEDSELHULP IN EEN AANTAL 
AFRIKAANSE EN AZIATISCHE LANDEN 
Inleiding 
11.1-11.2. In Verordening (EEG) nr. 3972/86 van de 
Raad is bepaald dat de voor verkoop bestemde voedsel­
hulp rechtstreeks, door de tegenwaardefondsen, bijdraagt 
tot de uitvoering van eenjarige of meerjarige ontwikke­
lingsprojecten, sectoriële acties of ontwikkelingspro­
gramma's, bij voorkeur die welke gericht zijn op 
stimulering van de voedselproduktie in de betrokken 
landen. Volgens de bij deze verordening vastgestelde regeling 
voor de aanwending van de tegenwaardefondsen hoeven 
deze dus niet uitsluitend te worden gebruikt voor 
projecten die bijdragen tot de agrarische ontwikkeling 
van de ontvangende landen. Deze bepalingen dienen 
overigens niet te restrictief te worden geïnterpreteerd als 
men de ontwikkeling van deze landen zoveel mogelijk wil 
stimuleren. 
Bij de hervorming van de voedselhulp eind 1986 heeft de 
Commissie voorzien in een geleidelijk strengere gedrags­
lijn voor de vorming en het gebruik van de tegen­
waardefondsen, meer bepaald door: 
— scherpere termijnen voor de vorming van tegen­
waardefondsen (van drie tot zes maanden na aan­
komst van de produkten); 
— strengere condities voor de verkoop (plaatselijke 
prijzen) en het niveau van de tegenwaardefondsen 
(wereldmarktprijzen); 
— speciale rekeningen waarvoor twee handtekeningen 
vereist zijn en die rente opbrengen (wanneer zulks in 
overeenstemming is met de godsdienstige opvattingen 
van het ontvangende land); 
— een strenger, systematisch toezicht op het gebruik van 
de tegenwaardefondsen. 
Het effect van de hervorming van de voedselhulp was nog 
niet ten volle merkbaar in alle landen. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 315 
Bevestiging van eerdere analyses 
Vorming van de fondsen 
11.3. De Commissie is van oordeel dat de economische 
moeilijkheden van de ontvangende landen niet mogen 
worden onderschat. 
Verlies of diefstal bij de overslag, bij de opslag in entrepot 
of in verband met de vervoermiddelen voor wegtransport 
vindt meestal plaats bij gebrekkige haveninfrastructuur 
en/of vervoermiddelen voor binnenlands transport. De 
Commissie heeft, omdat zij zich bewust was van deze 
problemen, besloten de regeling zo te wijzigen dat zij een 
grotere verantwoordelijkheid draagt voor het transport 
tot het leveringsstadium. Door controleurs te belasten 
met toezicht in het kader van de beschikbaarstelling van 
voedselhulp konden verlies en diefstal tijdens het vervoer 
worden teruggedrongen. 
De Commissie kan naar aanleiding van onvoorziene 
omstandigheden (droogte, overstromingen) besluiten de 
leveringscondities te veranderen om kosteloze ver­
strekking mogelijk te maken. In dat geval wettigt de in 
aanmerking genomen economische ramp een dergelijke 
wijziging. 
Wanneer incidenteel de kosten voor lossing of opslag in 
entrepot worden afgeboekt van de ontvangsten uit de 
verkoop, kan dat niet als buitensporig worden aange­
merkt. Het kan immers economisch verantwoord blijken 
om dergelijke kosten over te nemen ten einde kwaliteits­
verlies tijdens de opslag of de distributie, en de per slot 
van rekening veel ernstiger gevolgen daarvan voor het 
ontvangende land, te voorkomen. 
De Commissie is het evenwel met de Rekenkamer eens dat 
de produkten dienen te worden verkocht tegen een prijs 
die hoog genoeg is om de plaatselijke produktie geen 
concurrentie aan te doen. Zij wenst er echter op te wijzen 
dat de verkoopprijzen, om de afzet van de betrokken 
produkten mogelijk te maken, moeten corresponderen 
met de prijzen die normaliter voor gelijkwaardige 
produkten op de markt van het ontvangende land worden 
gevraagd. 
Deze algemene regels moeten echter worden afgestemd op 
de specifieke economische situatie van het land. Aange­
zien er binnen hetzelfde land verschillende begunstigden 
zijn, komen de ontvangsten niet in één keer binnen, maar 
naarmate de goederen worden verkocht na levering in de 
haven. De Commissie heeft de voorwaarden voor toekenning van steun gewijzigd in de door de Rekenka­
mer gewenste zin, zodat de tegenwaardefondsen sneller 
worden gevormd. 
Gebruik van de fondsen en andere vormen van gebruik 
11.4. De Commissie zorgt er als het maar enigszins 
mogelijk is voor dat er termijnen voor het gebruik van de 
tegenwaardefondsen worden vastgesteld. 
11.6. De Commissie is van oordeel dat deze wijze van 
financiering in beginsel een uitstekend middel is om bij te 
dragen tot de ontwikkeling. De Commissie is dan ook van 
mening dat het vrijwel niet mogelijk is de door de 
Rekenkamer betwiste vormen van gebruik (Senegal, 
Mali) uit te sluiten, vooral niet als het betrokken land 
bezig is met de uitvoering van een programma voor 
economische aanpassing, waardoor grote voorzichtig­
heid bij het gebruik van de tegenwaardefondsen geboden 
is. 
Bovendien wordt het gebruik van tegenwaardefondsen in 
het kader van projecten die worden gefinancierd door het 
EOF (Zambia) of door andere financieringsinstanties 
(Mauritanië, Bangladesh) niet alleen wenselijk geacht, 
maar ook gestimuleerd. Men kan van een land immers 
niet verlangen dat het uitgaven voor nieuwe investeringen 
doet terwijl het niet over voldoende middelen beschikt om 
de financiering van lopende projecten af te handelen. 
11.7. Sinds 1987 zorgt de Commissie ervoor dat er in de 
met de begunstigden gesloten overeenkomsten inzake de 
uitvoering van voedselhulp voorwaarden met betrekking 
tot de vorming van tegenwaardefondsen worden opgeno­
men die explicieter en strenger zijn en dat het beheer van 
de tegenwaardefondsen duidelijk is. 
De tegenwaardefondsen dienen binnen drie tot zes 
maanden te worden gevormd op basis van de wereld­
marktprijs voor de geleverde produkten, d.w.z. tegen de 
prijs die de begunstigde had moeten betalen als de 
goederen waren ingevoerd. Er dient bij gerichte en 
duidelijk omschreven projecten snel een beslissing in 
onderling overleg tussen de Commissie en de begunstigde 
te worden genomen ten aanzien van het gebruik van de 
tegenwaardefondsen. 
Tegenwaardefondsen dienen bovendien bij voorrang, 
doch niet uitsluitend te worden aangewend voor de 
uitvoering van projecten op het gebied van de plattelands­
ontwikkeling, met inachtneming van de economische, 
klimatologische en sociologische moeilijkheden waarmee 
de ontvangende landen te kampen hebben. 
316 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Nieuwe vormen van gebruik van de 
tegenwaardefondsen 
Multilaterale tegenwaardefondsen 
11.8-11.10. Het programma voor de herstructurering 
van de graanmarkt in Mali wordt in brede kring nog 
steeds genoemd als één van de voorbeelden in Afrika van 
een geslaagde samenwerking tussen voedselhulpdonors, 
die in aansluiting op hun onderlinge samenwerking een 
vruchtbare dialoog met de regering voeren over een 
nationale hervorming van het graanbeleid. 
De Commissie is tevens van mening dat de wijze waarop 
uitvoering wordt gegeven aan het programma voor de 
herstructurering van het graanbeleid nog dient te worden 
verbeterd. Daarom zal zij Mali binnenkort in kennis 
stellen van de voorwaarden voor het gebruik van de nog 
door de Gemeenschap te verlenen hulp; hierdoor zal zij 
regelmatig worden geïnformeerd over de bestemming en 
het gebruik van de middelen van de Gemeenschap, 
alsmede over financieel beheer en de boekhouding van de 
fondsen. Er zal een termijn voor het gebruik van deze 
fondsen worden vastgesteld (zie ook het antwoord op 
punt 11.3 wat het toezicht op de levering van hulpgoede­
ren betreft). 
11.11-11.12. De vervangende steun is verleend ter 
wille van continuïteit in de opbrengsten voor de 
financiering van ontwikkelingsprojecten. 
De Commissie verleent immers slechts voedselhulp als er 
een voedseltekort is in het land van bestemming. De 
tegenwaardefondsen die de verkoop van voedselhulpgoe­
deren oplevert, zijn wanneer ze voor de uitvoering van 
meerjarenprogramma's worden aangewend, nodig voor 
de hele uitvoeringsperiode. Ze worden daarom, als het 
land van bestemming in een bepaald jaar een overschot 
heeft, direct verstrekt (in contanten in het geval Mali). 
Senegal heeft slechts eenmaal vervangende steun ontvan­
gen ; de Gemeenschap heeft in het daaropvolgende jaar 
geen hulp (voedselhulp of vervangende steun) verleend, 
aangezien zij niet door een meerjarenverbintenis gebon­
den was. 
Financiering van de voedselstrategieën 
11.13^ 11.15. Voor de voedselstrategieën en de finan­
ciering ervan wordt uitgegaan van de resultaten die op 
middellange en lange termijn worden verwacht. Het gaat erom te bereiken dat een bepaald land kan voorzien in de 
eigen behoefte aan voedingsprodukten waarvoor het over 
de nodige mankracht en het nodige produktiepotentieel 
beschikt en die reeds in het consumptiepatroon zijn 
opgenomen. 
De voedselstrategie voorziet in de bestaande consumptie-
behoeften door middel van voedselhulp die is afgestemd 
op de voedingsgewoonten en die bij verkoop opbrengsten 
oplevert voor het breed opgezette beleid dat gericht is op 
ondersteuning en stimulering van de plaatselijke produk-
tie om op langere termijn aan deze consumptiebehoeften 
te voldoen. Zoals de Rekenkamer opmerkt, zijn er reeds 
positieve gevolgen (Senegal, Mali). Ook met de aankoop­
acties en de opslag zijn er overtuigende resultaten bereikt. 
Zo kan er in Mali, met gebruikmaking van de middelen 
van het programma voor de herstructurering van de 
graanmarkt (waaronder de financiële bijdragen van de 
Commissie), voor worden gezorgd dat produkten uit 
gebieden met een overschot worden geleverd in gebieden 
met een tekort. 
Conclusie 
11.16 - 11.17. De Commissie heeft zich sinds 1987 van 
de nodige middelen voorzien om het beheer van de 
tegenwaardefondsen doeltreffend te kunnen controleren. 
De voorwaarden voor de verkoop van produkten, de 
vorming en het gebruik van tegenwaardefondsen zijn 
aangescherpt. De door de Commissie aangebrachte 
wijzigingen blijken nu reeds aanmerkelijke verbeteringen 
op te leveren op het vlak van de vorming en het beheer van 
de tegenwaardefondsen. 
De gegevens worden systematischer verstrekt. Er wordt 
regelmatig verslag uitgebracht. Op grond van de resulta­
ten van controles kunnen er verbeteringen worden 
aangebracht. De voedselstrategieën zijn niet gekunsteld 
en het beheer van de tegenwaardefondsen is dat evenmin, 
en er is geen gevaar voor inmenging in de bestuurlijke 
aangelegenheden van de begunstigde landen. Het gaat 
integendeel om breed opgezet beleid, dat in samen­
werking met de begunstigden en in overleg met de andere 
partners is uitgestippeld en waarbij rekening wordt 
gehouden met de veranderende economische situatie van 
de ontvangende landen. 
De Commissie moge er tenslotte op wijzen dat er op dit 
ogenblik een studie door een onafhankelijke deskundige 
wordt uitgevoerd met het doel de boekhouding van het 
systeem te verbeteren. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 317 
COMMUNAUTAIRE HULPVERLENING 
AAN PAKISTAN 
Financiële en technische samenwerking met 
Pakistan 
Vertragingen 
11.19. De achterstand bij de uitvoering is de Commissie 
al lang bekend en is, zoals in het verslag van de 
Rekenkamer wordt gesteld, van structurele aard. Naast 
de door de Rekenkamer vermelde redenen, is er een 
knelpunt dat inherent is aan de federale bestuursstructuur 
van Pakistan. De Commissie heeft deze vertragingen 
zoveel mogelijk trachten te beperken, met name door 
tussenkomst van de delegatie van de Commissie in 
Islamabad, en heeft tot op zekere hoogte resultaten 
bereikt, vooral op het vlak van de financiële overdrachten 
naar projecten. 
Fouten in de opzet 
11.20. De Commissie is van mening dat het in feite niet 
gaat om fouten in de opzet, maar om tegenvallers bij de 
uitvoering. De Rekenkamer geeft als voorbeeld de 
ongelukkige keuze van de plaats voor de uitvoering van 
het zonne-energieproject NA 80/08. Dit project was 
bedoeld als modelproject, dat zou worden uitgevoerd op 
plaatsen ten aanzien waarvan de regering van Pakistan 
schriftelijk had verzekerd dat het elektriciteitsnet in de 
nabije toekomst niet naar dat gebied zou worden 
uitgebreid. Tijdens de uitvoering had de regering van 
Pakistan enkele ernstige personeelsproblemen, die uitein­
delijk hebben geleid tot het ontslag van de projectleider. 
Daar komt nog bij dat de regering van Pakistan niet in 
staat bleek op korte termijn andere plaatsen voor de 
uitvoering van het project aan te wijzen, zodat de 
Commissie uiteindelijk heeft moeten voorstellen het 
project te beëindigen toen slechts 50,1 % van het bedrag 
waarvoor betalingsverplichtingen waren aangegaan, was 
uitgegeven. Het wegenbouwproject (NA/84/16) in Balu-
chistan was bedoeld als noodoplossing voor de korte 
termijn ten gunste van de vluchtelingen in het gebied. Aan 
de lange-termijnplanning is daarom niet de aandacht 
besteed die normaal zou zijn geweest als het project 
bestemd was voor de bevolking van Pakistan. 
11.21 - 11.23. Aangezien het initiatief voor het veeteelt­
project (NA 79/4) is uitgegaan van de Aziatische 
Ontwikkelingsbank (ADB) en ook de verantwoordelijk­
heid voor de projectleiding op de ADB rustte, heeft de Commissie een vrij beperkte rol bij de voorbereiding en 
uitvoering gespeeld totdat bleek dat er ernstige proble­
men waren bij sommige projectonderdelen. Het project 
was inderdaad ambitieus van opzet en de Commissie had 
aanvankelijk geen redenen om te twijfelen aan de 
beheerscapaciteiten van de ADB. De door de Gemeen­
schap gefinancierde onderdelen kregen een lagere priori­
teit dan de door de Bank gefinancierde onderdelen. Dit 
leidde onder meer tot een evenwichtsverstoring bij de 
melkproduktie, die een nadelige invloed had op het 
project als geheel. Daarom is in 1987 besloten de 
overeenkomst met betrekking tot de projectleiding te 
beëindigen; de resterende onderdelen van het poject 
worden nu adequaat geleid door de Commissie. 
11.24. Aanvankelijk was er inderdaad een grote achter­
stand bij de uitvoering van het visserijproject van Karachi 
(NA 81/1); toen de genoemde structurele problemen 
eenmaal waren opgelost, kon met de werkzaamheden van 
het project worden begonnen en de bouw verloopt nu 
volgens plan. Door de achterstand zijn er verliezen 
geleden, maar de voordelen voor toekomstige vissers en 
verbruikers blijven onverminderd bestaan. 
Technische bijstand 
Terughoudendheid van Pakistaanse zijde 
11.25. De Commissie erkent dat het wel eens voorkomt 
dat er in een ontvangend land wordt getwijfeld aan het 
nut van technische bijstand in het kader van een project. 
Vaak is men van mening dat de vrij hoge kosten voor de 
uit het buitenland aangetrokken krachten die technische 
bijstand verlenen, tot gevolg hebben dat er minder 
middelen beschikbaar zijn voor andere zaken, bij 
voorbeeld voor de aanschaf van materieel. Bovendien 
menen ontvangers, overigens geheel ten onrechte in geval 
van steunverlening door de Gemeenschap, dat één en 
ander ten laste komt van het land. De Commissie gaat 
namelijk uit van het volgende algemene beginsel: 
De technische bijstand wordt afgestemd op de aard 
van het project en de in dat verband uit te voeren 
werkzaamheden. De uitgaven voor deze post worden 
opgeteld bij de andere kosten van het project en 
worden dus niet in mindering gebracht op de middelen 
voor uit te voeren werkzaamheden. Belangrijk in 
dezen is dat de Commissie duidelijk uitleg dient te 
verstrekken over en de begunstigde duidelijk dient in 
te stemmen met alle aspecten van een project voordat 
het ten uitvoer kan worden gelegd. Bovendien is bij de 
samenwerking tussen de Gemeenschap en Azië 
gebleken dat technische bijstand nodig is op het gebied 
van het beheer, en niet slechts op het niveau van de 
technische overdracht, zodat nu wordt gezorgd voor 
een onder meer met technische bijstand belaste 
„beheerseenheid" die de nationale overheid ver­
antwoording verschuldigd is voor de uitvoering van 
het project. 
318 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Bij het zonne-energieproject was het door de opstelling 
van de Pakistaanse autoriteiten, die oorspronkelijk 
hadden ingestemd met een gebruiksklare installatie, niet 
mogelijk de installatie op te bouwen, zoals in het contract 
met de leveranciers van het zonne-energiestation was 
bepaald. 
Bij het project voor de irrigatie van het Bunerdal is de 
inbreng van de technici verkleind nadat was nagegaan 
hoeveel bijstand er nodig was voor een adequate 
uitvoering van het project. De Commissie is ervan 
overtuigd dat de uiteindelijk voor dit project verleende 
technische bijstand adequaat is. 
Extra werkzaamheden 
11.26. In artikel 13 van het tussen de regering van het 
projectland en het adviesbureau gesloten contract is er 
een lijst van eventuele aanvullende dienstverlening die 
samenhangt met de op grond van het contract te verlenen 
diensten. Deze aanvullende dienstverlening kon door de 
contractsluitende instantie worden aangevraagd, of door 
het adviesbureau worden voorgesteld en door de 
contractsluitende instantie worden goedgekeurd. Deze 
aanvullende dienstverlening is door de diensten van de 
Commissie ook goedgekeurd; hiervoor hoefde er geen 
aanhangsel aan het contract te worden gehecht. De 
Commissie is op grond van dit artikel overgegaan tot 
betaling van de factuur voor de extra werkzaamheden, 
waarvoor het adviesbureau 358 000 DM in rekening heeft 
gebracht. Sinds september 1986 eist zij echter dat 
aanvullende dienstverlening wordt geregeld in een 
aanhangsel bij het contract. 
Pakistaanse bijdrage aan de projecten 
11.27. De Commissie heeft er bij de selectie van 
projecten voor Pakistan in de afgelopen jaren zeer 
zorgvuldig op gelet de deelneming zo mogelijk te 
beperken tot één leidinggevende instantie waarbij er, 
indien absoluut noodzakelijk, een duidelijke gedragslijn 
wordt aangegeven voor de coördinatie van bepaalde 
werkzaamheden. 
Doorzichtigheid van de Pakistaanse financiële circuits 
Keuze van de partners 
11.29. De Commissie heeft voor de gevallen waarin zij 
moeilijkheden met cofinanciers heeft geconstateerd, de 
nodige maatregelen genomen om ervoor te zorgen dat de 
middelen van de Gemeenschap adequaat worden ge­
bruikt. Onderhoud 
11.30. De Commissie is zich bewust van de moeilijk­
heden bij het onderhoud, en grijpt elke gelegenheid aan 
om bij besprekingen met de regering van Pakistan dit 
punt onder de aandacht te brengen, vooral omdat deze 
terugkerende kosten normaliter ten laste van de overheid 
komen, waarbij de Gemeenschap zo nodig voor mate­
rieel, en dergelijke zorgt. 
Steun aan in Pakistan verblijvende Afghaanse 
vluchtelingen 
Algemene opmerking 
De Commissie wenst met nadruk te wijzen op het 
humanitaire karakter van deze steun, die zich opdrong als 
oplossing voor een probleem dat steeds groter wordt en 
die is verleend dank zij een initiatief van het Europese 
Parlement. In de begroting van de Commissie zijn er sinds 
1984 kredieten onder artikel 936 opgenomen om vluchte­
lingen, ontheemden en andere groepen die hun land van 
oorsprong in Azië of Latijns-Amerika hebben verlaten te 
helpen, in de overgangsfase onmiddellijk na de fase 
waarin spoedhulp vereist is en vóór de fase van definitieve 
vestiging, hetzij door integratie in het land waar ze 
worden opgenomen, hetzij door terugkeer naar het land 
van oorsprong. Het gaat hierbij dus om overgangsmaat­
regelen die gericht zijn op het vergemakkelijken en 
ondersteunen van de speciaal voor deze in nood 
verkerende groepen bestemde maatregelen, die normali­
ter door de ter zake gespecialiseerde internationale 
organisaties en NGO's worden uitgevoerd. 
Ontbreken van regels voor het beheer 
11.32. Deze vorm van steunverlening kan, gezien het 
doel dat men ermee wenst te bereiken en het feit dat er snel 
beslissingen moeten worden genomen en een grote 
soepelheid vereist is voor de vorm van steunverlening, 
moeilijk worden vergeleken met de klassieke ontwikke­
lingshulp als bedoeld in de artikelen 930 en 931. Dit geldt 
„mutatis mutandis" ook voor de cofinanciering van de 
door de NGO's (artikel 941) uitgewerkte en onder hun 
verantwoordelijkheid uitgevoerde microprojecten. 
Is de Commissie aanvankelijk pragmatisch te werk 
gegaan ten einde de in de begroting opgenomen middelen 
voor dit doel snel en zo doeltreffend mogelijk te 
gebruiken, naderhand zijn er vormen van bijstandsver­
lening en financiering uitgewerkt (financieringsovereen­
komsten en standaardcontracten) en voortdurend ver­
beterd in het licht van de ervaring en aan de hand van de 
opmerkingen van de met de controle belaste instanties. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 319 
Financieringen uit velerlei bronnen 
11.33. De Commissie heeft voor sommige projecten 
inderdaad moeten instemmen met financiering uit velerlei 
bronnen, waardoor de rekeningen veel moeilijker kunnen 
worden gecontroleerd. Dit is deels toe te schrijven aan de 
interne regeling van het UNHCR, die financiering van 
buitenlands personeel en administratiekosten uitsluit, en 
deels, in sommige gevallen, aan het feit dat de middelen 
van artikel 936 niet toereikend zijn. 
De Commissie aanvaardt daarom sinds begin 1989 in 
beginsel geen financiering uit diverse bronnen meer, tenzij 
het gaat om zeer omvangrijke projecten. Zelfs bij grote 
projecten streeft zij echter naar een nauwkeurige identifi­
catie van de onderdelen van het project die door de 
Gemeenschap worden gefinancierd. De NGO's dienen uit 
eigen middelen in elk geval ten minste 15 a 20 % van de 
kosten voor hun projecten bij te dragen. 
De niet-gouvernementele organisatie AICF wilde, heel 
sterk de nadruk op haar autonomie leggend, geen 
contract door tussenkomst van het UNHCR aanvaarden. 
Om een onderbreking in de gezondheidsprogramma's ten 
behoeve van gevluchte vrouwen en kinderen te voorko­
men, heeft de Commissie een deel van de werkzaamheden 
rechtstreeks met AICF gefinancierd, namelijk die welke 
bij het UNHCR uitgesloten zijn (uitgaven voor buiten­
lands personeel, administratiekosten) en heeft andere 
activiteiten via het UNHCR gefinancierd. Deze oplossing 
is ook gekozen om het financieel beheer beter te kunnen 
controleren. Over de relatie tussen het UNHCR en NGO 
dient voorts te worden opgemerkt dat het UNHCR geen 
NGO-projecten financiert, maar er gebruik van maakt 
om haar programma's uit te voeren. 
11.34-11.35. De cofinanciering met de NGO „Soli-
darité Afghanistan" ten behoeve van een centrum voor 
beroepsopleiding in Peshawar is uitvoerig toegelicht in de 
in mei laatstleden toegezonden eerste uiteenzetting van 
het standpunt van de Commissie. Zij is het niet eens met 
het standpunt dat de Rekenkamer ter zake inneemt; het is 
immers een feit dat het tevens als ziekenhuis gebruikte 
opleidingscentrum er staat en goed gebruikt wordt. Het 
eindrapport over de uitvoering van het project is 
binnengekomen. De bouwkosten liggen inderdaad hoger 
dan was vastgesteld; dit is toe te schrijven aan het feit dat 
de oppervlakte is vergroot; bovendien moet een oplei­
dingscursus voor Afghaanse werknemers die aanvanke­
lijk niet op het programma stond, worden beschouwd als 
een nuttige voorbereiding van de vluchtelingen op een 
terugkeer naar hun land. De Commissie heeft slechts 
60 %, en niet 100 %, van de bouwkosten gefinancierd. 
Het project was nauwkeurig uitgewerkt, maar de NGO 
had op het vlak van de cofinanciering te kampen met 
moeilijkheden omdat andere financiers zich niet aan hun 
woord hielden. Het is echter een feit dat de Commissie 
ook heeft geconstateerd dat het financieel beheer in 
Peshawar en in Luik, waar de NGO haar hoofdkantoor 
heeft, soms moeilijk op één lijn te brengen was. 
11.36. De Commissie is het eens met de door de 
Rekenkamer uitgesproken verlangens. Een financierings­
besluit mag pas worden vastgesteld als er geen onzeker­heid meer is ten aanzien van de inhoud en de financiële 
aspecten. In sommige gevallen is het evenwel niet altijd 
mogelijk dit ten volle te bereiken. 
Betrekkingen met het UNHCR 
11.37. Wat de financiering van de projecten met het 
UNHCR betreft, dient er rekening te worden gehouden 
met de specifieke rol van deze organisatie. Het UNHCR 
heeft niet in de eerste plaats tot taak „financiële middelen 
ten behoeve van vluchtelingen te beheren", maar zorg 
dragen voor de rechtsbescherming van vluchtelingen en, 
in hun belang, te waken over de toepassing van 
internationale overeenkomsten. Er wordt echter steeds 
vaker een beroep op het UNHCR gedaan om sociale en 
economische activiteiten te beheren ten gunste van de 
vluchtelingen die onder zijn bescherming staan. De 
uitvoering van deze projecten wordt trouwens vaak 
toevertrouwd aan operationele diensten van de Ver­
enigde Naties (zoals het Office for Project services, de 
Wereldgezondheidsorganisatie, het Internationaal Ar­
beidsbureau) of aan NGO's, hetgeen uiteraard aanleiding 
geeft tot sommige complicaties op het gebied van 
financiering en verantwoordelijkheid. 
Daarom financiert de Commissie via het UNHCR in 
beginsel de ten gunste van vluchtelingen uit te voeren 
activiteiten die in verband staan met de op het UNHCR 
rustende taak om de vluchtelingen te beschermen en die 
betrekking hebben op projecten inzake zelfvoorziening. 
Deze moeilijke taak kan aanmerkelijk vlotter worden 
uitgevoerd wanneer het UNHCR terzelfder tijd fungeert 
als kanaal voor humanitaire hulp: het verkeert dan in een 
sterkere onderhandelingspositie tegenover de overheid. 
Wanneer wettelijke bescherming van de vluchtelingen 
niet nodig is of er al goed zorg voor gedragen wordt, acht 
de Commissie het beter rechtstreeks steun te verlenen aan 
de organisaties of diensten die hulp aan vluchtelingen 
verlenen. 
De hierboven aangegeven regels zijn met name toegepast 
ten aanzien van de verlenging van de steun voor AICF-
acties op het gebied van de gezondheid in de provincie 
Baluchistan (Pakistan), die in 1989 is goedgekeurd. 
De Commissie werkt uitstekend samen met het UNHCR: 
werkvergaderingen en een al enkele jaren goed lopende 
coördinatie hebben geleid tot een aanmerkelijke ver­
betering wat de indiening van jaarverslagen betreft. Het is 
evenwel een feit dat de budgettering op jaarbasis van het 
UNHCR-Programma/project problemen oplevert voor 
meerjarenprojecten met betrekking tot de vestiging van 
vluchtelingen. 
^0 Rublikatieblad van de europese Ólemeenschappen i^ m^ 
^^^^ 
tL^. löe commissie voert besprekingen met de 
regering vanPakistanover het gebruik vandetegenD 
waardefondsen, die zullen worden aangewend voor 
l^akistans eigen programma^svoorplattelandsontwikke 
ling 
tL^u. Póeregering van Pakistan heeft de commissie 
verzocht devoedselhulpvande gemeenschap door te 
sturen naar deLharwoestijn.Hiermee is ingestemd,op 
voorwaarde dat het wereldvoedselprogramma wordt 
belastmethet toezicht opdedistributie.terwijl er alles in 
het werk werd gesteld om deze taak naar beste vermogen 
te vervullen,waren er gedurende lange tijd in dit gebied 
ernstige problemen op het gebied van de veiligheid. 
Uiteindelijk is echter in 1^ een verslag over de 
beschikbaarstelling aan de commissie voorgelegd. 
LiBtL POeovereenkomst tussenbet U^iHC^Ren het 
wereldvoedselprogramma dateert uit 1^7, maar is 
feitelijk pas in 1^ toegepast, löe voor Afghaanse 
vluchtelingen bestemde voedselhulp van deólemeenschap 
is dus pas vanaf 1^^ ter beschikking van het^Vereld 
voedselprogramma in Pakistan gesteld, terwijl deze hulp 
vroeger via hetU^HCm^ liep. Aangezien deze voedsel 
hulp in de tweede helft vanl^^ beschikbaar is gesteld,is 
het eerste verslag over aankomst en^of distributie pas in februari 1^ bij de CAommissie ingediend en doorgezond 
den aan de rekenkamer. 
^.^. P^e plaatselijke partners van de l^óltrs zijn 
inderdaad niet altijd in staat tot bet opstellen van 
uitvoeringsrapporten. Chn bet de plaatselijke partners 
gemakkelijker te maken, werkt de commissie momenteel 
aan een aan alle l^C^stoe te zenden standaardscbema 
voor dit rapport^ dit zal ben in staat stellen bun 
verplichtingen gemakkelijker na te komen. 
^L^. Póe commissie neemt er ten aanzien van de hulp 
aan Afghaanse vluchtelingen nota van dat vertegen 
woordigers van de Rekenkamer, zoals de diensten en 
adviseurs van de commissie bij bezoeken ter plaatse, 
hebben kunnen constateren dat de onderzochte projecten 
nuttigzijn, en doeltreflend en efticiëntzijn uitgevoerd ten 
voordele van de vluchtelingen. 
löe commissie meent dat het beheer zo soepel mogelijk 
moet blijven. Het beheer vindt plaats aan de hand van 
interne regels die zowel een snelle en doeltreffende 
uitvoering als een optimale bewaking en controle beogen, 
löeze regels worden constant verbeterd en de commissie 
zal rekening houden met de opmerkingen van de 
rekenkamer. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 321 
HOOFDSTUK 12 
Personeelsuitgaven en huishoudelijke uitgaven 
ANTWOORDEN VAN HET PARLEMENT 
PERSONEELSUITGAVEN 
Tolkenkosten 
12.10-12.11. Sedert 1 april 1989 beschikt het Parle­
ment over het geautomatiseerde GERI-systeem (Gestion 
des réunions des interprètes) waardoor men kan beschik­
ken over de volledige gegevens omtrent het aantal dagen 
dat tolken gewerkt hebben, en waardoor zij gemakkelij­
ker kunnen worden aangeworven en aangesteld. (Pas 
sinds 1 februari 1988 wordt gewerkt met de functie 
„administratief beheer van de tolken"). 
Opmerkingen die voor verscheidene instellingen gelden 
De overeenkomst met de IVCT en de toepassing hiervan 
12.12. (a) De in art. 5 van de overeenkomst met de 
IVTC genoemde bezoldiging wordt per werkdag vast­
gesteld en kan niet gesplitst worden [art. 13 van de 
beroepscode van de IVTC], daarom zijn free lance-tolken 
beschikbaar gedurende alle dagen waarvoor hun contract 
geldt. 
Om de verblijf- en reiskosten en de dagvergoedingen te 
drukken vangen de tolken hun dienstverband aan op het 
moment waarop de eerste vergadering op hun eerste 
werkdag volgens het contract begint. Anders zouden de 
tolkenkosten een ongewenste stijging vertonen. 12.12. (b) De op de bezoldiging van free lance-tolken 
geheven belastingpercentages worden niet willekeurig 
vastgesteld door de Administratie van het Parlement; 
deze percentages worden toegepast naar analogie van de 
bepalingen van verordening 260/68 EEG over belas­
tingheffing ten gunste van de Europese Gemeenschappen 
en dezelfde percentages worden berekend door de 
administraties van de andere instellingen. 
In zaak 43/84 en zaak 111/84 heeft het Hof vastgesteld dat 
een free lance-tolk geen aanspraak kan maken op de 
hoedanigheid van personeelslid van de Gemeenschap, om 
redenen van de tijdsduur van het contract. Omdat art. 78 
het mogelijk maakt voor free lance-tolken afwijkende 
recruteringseisen te hanteren, lijkt het niet goed mogelijk 
de door het Hof in beide bovengenoemde zaken gegeven 
motiveringen toe te passen op het geval van de free lance-
tolken. Advocaat-generaal DARMON had trouwens in 
zaak 43/84 geen kritiek op de toepassing door het 
Europees Parlement van art. 78 ten aanzien van zijn free 
lance-tolken. 
12.12. (c) Free lance-tolken mogen slechts op één 
beroepsadres gevestigd zijn: naleving van deze bepaling 
wordt door de administratieve centra te Brussel en 
Luxemburg in gezamenlijk overleg gecontroleerd: er is 
geen enkel geval aan het licht gekomen waarin de 
verklaringen niet correct waren en waarbij financiële 
schade was geleden. De betrokken diensten zullen blijven 
doorgaan met deze periodieke controles. 
Overeenkomst betreffende de vergoeding van de kosten 
12.13. Het Parlement werkt met forfaitaire bedragen; 
het voordeel hiervan is dat toepassing eenvoudig is en dat 
er slechts weinig personeel voor nodig is: zoals ook het 
Hof constateert, leidt deze methode op 1 ecu na tot 
hetzelfde resultaat als de methode waarbij de werkelijke 
kosten worden betaald. 
322 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Beheer van de tolken door het Parlement 
en de Commissie te Luxemburg 
12.14. De door het Hof beschreven situatie is een 
uitvloeisel van de toepassing van de in de IVCT-
overeenkomst in de artikelen 8, 9, 29, 30 en 31 genoemde 
bepalingen. 
Ontbreken van automatiseringshulpmiddelen ten behoeve 
van de administratie 
12.25. Het Parlement beschikt over zijn eigen auto­
matiseringshulpmiddelen, want het te Brussel aange­
brachte automatiseringsadviseur kon niet overgenomen 
worden. Dit stelsel had namelijk volgens een voor dit 
project ingeschakelde automatiseringsdeskundige ern­
stige bezwaren: allereerst was het concept betrekkelijk 
verouderd, omdat het systeem al 12 jaar geleden in 
gebruik was genomen; verder was het ontwikkeld voor 
een ICL-systeem waarvoor het Parlement noch de 
apparatuur noch de expertise had. De aanpassing van het 
SAFIR-systeem zou veel tijd hebben gekost en zes keer zo 
duur zijn geworden als uitbreiding van het GERI-
systeem. Ten slotte hadden de potentiële gebruikers enige 
kritiek op het SAFIR-systeem. Waar de zaken er zo voor 
stonden, is overeenkomstig de conclusies van de auto­
matiseringsadviseur, besloten om met het GERI-systeem 
in zee te gaan: per 1 februari 1988 zijn de „vergaderings"-
functies van dit programma in gebruik genomen en met 
de functies „tolkenbeheer" is eerst geëxperimenteerd; 
hiermee wordt vanaf 1 april 1989 gewerkt. 
12.25. (a) De selectie van de in dienst te nemen tolken is 
slechts één van de vele aspecten van de taken die aan de 
afdelingshoofden van het Directoraat Tolken zijn 
toebedeeld. Zij moeten namelijk ook toezien op de 
kwaliteit van het door de tolken geleverde werk en 
bijdragen aan hun beroepsopleiding. 
PERSONEELSUITGAVEN 
Overeenkomsten betreffende de vergoeding van de kosten 
12.13. Het is waar dat de Raad zich ten aanzien van de 
Gemeenschappelijke tolken-conferentiedienst in de posi­
tie van vragende partij bevindt. Tot nu toe heeft hij geen 
bemoeienis gehad met de vaststelling van de forfaitaire 
kosten die voor elke tolk worden betaald. Hij onderzoekt 
de mogelijkheden om over vollediger gegevens te 
beschikken ten einde een helder zicht op de situatie te 
krijgen. 12.25. (b) De kwalificaties van de tolken en de 
aanwervingskosten zijn altijd de voornaamste factoren 
geweest waarmee werd rekening gehouden bij het 
selecteren van free lance-tolken, ook toen er nog niet 
geautomatiseerd was; er bestaan nl. niet-geautomatiseer-
de documenten die aan de tolkendiensten bekend zijn en 
waar zij nog steeds uit putten en die een waardevol 
hulpmiddel zijn voor degene die belast is met het 
selecteren van de free lance-tolken. 
12.25. (c) Bij het verdelen van de werktijd van de tolken 
moet ook rekening worden gehouden met de gevolgen 
voor deze werktijd van het niet doorgaan of wijzigen van 
vergaderingen, wat bij alle betrokken instellingen (Parle­
ment, Commissie en Rekenkamer) herhaaldelijk gebeurt. 
Alle voor een vergadering ingezette middelen en vooral de 
tolkwerkzaamheden moeten worden aangepast aan de 
door de politici vastgestelde en eventueel gewijzigde 
plaats en tijden. Aan de hand van het GERI-systeem 
kunnen de statistische gegevens over zowel de tolken in 
vaste dienst als de free lance-tolken worden afgelezen. 
Dagvergoedingen 
12.26. Het bedrag van de dagvergoeding is hetzelfde als 
voor ambtenaren. Dit ligt iets hoger dan bij de andere 
instellingen, maar er zij op gewezen dat naar aanleiding 
van het besluit van het Bureau van 13 mei 1986 het door 
het Parlement toegepaste tarief geleidelijk wordt aange­
past aan dat van de andere instellingen en dat op die 
manier het bestaande verschil volgend jaar zal zijn 
weggewerkt. Het Parlement is bereid te werken aan 
harmonisering op dit terrein. 
12.27 - 12.28. De Raad doet er alles aan opdat aan de 
middellange-termijnplanning van de vergaderingen de 
hand wordt gehouden. De voortdurende evolutie van de 
dossiers maakt het evenwel heel moeilijk om een lang van 
tevoren vastgesteld vergaderrooster te blijven volgen. In 
die situatie zijn de autoriteiten van de Raad genoopt 
vergaderingen te plannen ook indien die nog niet 100 % 
zeker zijn. 
Het aandeel van de Raad in tolkendagen in het totaal 
door de Gemeenschappelijke tolken-conferentiedienst in 
rekening gebrachte aantal dagen bedraagt ongeveer 
40 %. De Raad neemt dus voor ± 40 % deel in de 
algemene kosten van de Gemeenschappelijke tolken-
conferentiedienst, hetgeen de facturering van deze kosten, 
met name in augustus, in de vorm van een in tolken-dagen 
uitgedrukt forfaitair bedrag, verklaart. ANTWOORDEN VAN DE RAAD 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 323 
De Raad zal met de bevoegde dienst van de Gemeen­
schappelijke tolken-conferentiedienst een grondig onder­
zoek verrichten naar de factureringsmethoden, zodat het 
systeem kan worden verbeterd en de moeilijkheden 
kunnen worden overwonnen. 
12.29. Het bedoelde probleem was te wijten aan twee 
factoren: 
— de late binnenkomst van de facturen van de Gemeen­
schappelijke tolken-conferentiedienst (normaliter 3 a 
4 maanden na de verrichte diensten); 
— een aanzienlijke verhoging van het aantal door de 
tolken gepresteerde arbeidsdagen in vergelijking tot 
PERSONEELSUITGAVEN 
Tolkenkosten 
Inleiding 
12.4. Het beheer door het Europese Parlement en de 
Commissie in Luxemburg geschiedt in de vorm van 
geregeld overleg en een verdeling van de administratieve 
taken. 
Administratief beheer van de tolken 
12.8. Er zij aan herinnerd dat er geen tolken in vaste 
dienst bij de Commissie in Luxemburg werkzaam zijn. 
Opmerkingen die voor verscheidene Instellingen gelden 
Overeenkomst met de IVCT en toepassing ervan 
12.12.(b) Sedert 1983 zijn de voor rekening van het 
Parlement aangeworven conferentietolken, ingevolge de de ramingen, alsmede de aanzienlijke verhoging van 
het dagtarief, waarvan de omvang pas bekend is na 
afloop van het begrotingsjaar. 
Ten einde aan deze bezwaren tegemoet te komen, wordt 
over de vastlegging en de betaling van alle beschikbare 
fondsen een besluit genomen op basis van een voorlopige 
factuur die de Gemeenschappelijke tolken-conferentie­
dienst vóór het einde van het jaar toezendt. 
12.34. Zoals hiervoor reeds vermeld, pogen de Gemeen­
schappelijke tolken-conferentiedienst en de Raad thans 
gezamenlijk om tot een grotere doorzichtigheid van de 
verrichtingen te komen. 
toepassing van artikel 78 van de RAP (Regeling welke 
van toepassing is op de andere personeelsleden van de 
Europese Gemeenschap), onderworpen aan communau­
taire belastingen. De Commissie heeft, met het oog op een 
gelijke behandeling, besloten dat het bepaalde in 
artikel 78 van de RAP — uitsluitend wat de fiscale 
aspecten betreft — diende te worden uitgebreid tot alle 
free lance-tolken die door de Commissie voor rekening 
van de diverse communautaire Instellingen worden 
aangeworven, aangezien die allen kunnen worden 
aangewezen om hun diensten te verstrekken gedurende de 
parlementaire zittingen en derhalve aan communautaire 
belastingen zijn onderworpen. 
(c) Dit vraagstuk werd gezamenlijk door de beheers-
centra van Brussel en Luxemburg onderzocht. Er is geen 
enkel geval aan het licht gekomen waarin tegenstrijdige 
verklaringen werden afgelegd die financiële gevolgen 
kunnen hebben. Niettemin zullen de betrokken diensten 
tot geregelde controles overgaan. 
Overeenkomsten betreffende de vergoeding van kosten 
12.13. Een bijgewerkt schema van de SAFIR-facture-
ring werd in augustus 1989 door de Gemeenschappelijke 
Tolken-conferentiedienst naar de betrokken Instellingen 
gezonden. De diensten van Brussel en Luxemburg zullen 
trachten hun procedures te harmoniseren. ANTWOORDEN VAN DE COMMISSIE 
324 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Beheer Brussel 
Nieuwe aanwending 
12.15 - 12.17. Overeenkomstig de bepalingen van arti­
kel 22 van het Financieel Reglement van 22 decem­
ber 1977 worden de verrichtingen inzake nieuwe aanwen­
ding, zowel wat de ontvangsten als de uitgaven betreft, 
geboekt in speciale rekeningen die in de jaarrekening van 
de Commissie zijn opgenomen. 
Het systeem van nieuwe aanwending werd bedacht en ten 
uitvoer gelegd om te voorkomen dat de kredieten van 
post A 1170 „Free lance-tolken van de Gemeenschappe­
lijke Tolken- en Conferentiedienst" op onverantwoorde 
wijze zouden oplopen. De ontvangsten, die door de 
Rekenkamer ten onrechte als kredieten worden be­
schouwd, worden gebruikt in de loop van het begrotings­
jaar dat volgt op dat waarin ze werden geïnd. 
Het bedrag van de in 1987 geïnde ontvangsten dat was 
bestemd om in 1988 opnieuw te worden aangewend 
bedroeg op 31 december 1987 17,0 miljoen ecu. In de 
loop van het jaar 1988 gaf de Commissie overeenkomstig 
de voorschriften in totaal een bedrag van 15 miljoen ecu 
uit voor de bezoldiging van de free lance-tolken. 
De op 31 december 1988 niet-gebruikte ontvangsten 
(2 miljoen ecu) werden opgenomen in artikel 540 „Di­
verse ontvangsten die opnieuw konden worden aange­
wend (artikel 22 van het Financieel Reglement)" van de 
staat van ontvangsten van de begroting. 
Van 1 september tot 31 december 1988 ontving de 
Commissie in totaal een bedrag van 20 miljoen ecu dat 
door de andere Instellingen werd overgemaakt bij wijze 
van terugbetaling van de door de Commissie betaalde 
bezoldigingen aan tolken die ter beschikking van de 
respectieve Instellingen waren gesteld. Dit bedrag maakt 
het mogelijk de bezoldiging van de free lance-tolken te 
betalen vanaf 1 januari 1989. 
Stelsel van uitgaven 
12.18. (a) De registratie van de gegevens geschiedt bij 
twee verschillende afdelingen. Bovendien vindt de 
afwikkeling pas plaats nadat is nagegaan of deze gegevens 
conform zijn met het programma inzake de toewijzing 
van de tolken zoals het is uitgevoerd. Voortaan zal een 
afzonderlijke financiële dienst belast worden met de 
voorbereiding van de gegevens in verband met de 
betalingen. (b) In het kader van de interne voorschriften betref­
fende de uitvoering van de begroting (Afdeling Commis­
sie) heeft de Commissie haar bevoegdheden van ordonna-
teur gedelegeerd en heeft zij de directeuren-generaal van 
de Gemeenschappelijke Tolken-conferentiedienst en van 
het DG Personeelzaken en Algemeen Beheer, overeen­
komstig hun respectieve bevoegdheden, als beheerders 
aangewezen. Met het oog op de verdeling van de 
bevoegdheden over de twee gedelegeerde ordonnateurs 
waartoe de Commissie heeft besloten, bevinden de 
bewijsstukken zich bij de Gemeenschappelijke Tolken-
conferentiedienst. 
(c) De financiële controleur verricht geregeld steek­
proefcontroles ter plaatse. Na de invoering van het 
elektronisch visum in het kader van de modernisering van 
de controleprocedures zullen geregeld gerichte controles 
worden uitgevoerd; thans vindt een systematisch onder­
zoek plaats ten einde de betrouwbaarheid te garanderen 
die noodzakelijk is bij de invoering van het elektronisch 
visum. 
Informaticatoepassingen 
12.19. De Commissie wijst erop dat het SAFIR-systeem 
dat in 1975 werd geïnstalleerd, goede diensten heeft 
bewezen. Ingevolge de ontwikkeling van de technologie 
doen zich thans een aantal technische onvolkomenheden 
voor. Om die te verhelpen heeft de Commissie een nieuw 
computerprogramma „PEARL" in gebruik genomen dat 
het SAFIR-systeem moet aanvullen met name wat de 
toewijzing van tolken voor vergaderingen betreft. 
12.20. De dubbele nummering van de tolken kan als 
volgt worden verklaard: 
— de registratiegegevens in Luxemburg zijn afkomstig 
van het computerprogramma van het Europese 
Parlement en zijn derhalve voorzien van een nummer 
van het Parlement; 
— dezelfde gegevens in Brussel zijn afkomstig van 
SAFIR en zijn dus voorzien van het inschrijvings­
nummer van de tolk in het SAFIR-systeem. 
Er zou eventueel een extra veld in de database APEX 
kunnen worden toegevoegd dat zou bestaan uit: 
— voor Brussel: het nummer van de free lance-tolk bij 
het Parlement; 
— voor Luxemburg: het nummer van de free lance-tolk 
in het SAFIR-systeem. 
Dit veld zou een secundaire sleutel vormen. De Commis­
sie onderstreept dat een dergelijke wijziging een aanzien­
lijke technische aanpassing met zich zou brengen. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 325 
12.21. Bij de interface van het SAFIR-systeem (voorbe­
reiding van de gegevens) en het APEX-systeem (ver­
werking van de gegevens) worden totalen opgemaakt ter 
controle van de technische kwaliteit van de transmissie 
voor en na het verzenden van de gegevens. Na iedere 
transmissie worden deze totalen vergeleken. 
Beheer Luxemburg 
Door de Commissie betaalde voorschotten 
12.22. Er zijn reeds grote inspanningen gedaan om deze 
achterstand in te halen, zodat het door de Rekenkamer 
opgegeven bedrag reeds bijna volledig geregulariseerd is 
(in juli 1989 diende nog slechts 4.306 ecu te worden 
verrekend). 
Verblijfkosten 
12.23. De door het administratieve centrum in Luxem­
burg toegestane afwijkingen worden gerechtvaardigd 
door het geringe hotelaanbod in Luxemburg in ver­
gelijking met Brussel. Zij zijn gebaseerd op de bepalingen 
van artikel 11 van de overeenkomst met de IVCT van 
1984 en op artikel 9 van de op 1 januari 1989 in werking 
getreden overeenkomst. 
Conclusies en aanbevelingen 
12.33. Zie het antwoord betreffende punt 12.12 (b). 
12.34 - 12.35. De verantwoordelijkheid inzake de uit­
voering van de begroting wordt geregeld in artikel 18 van 
het Financieel Reglement. Doordat het Secretariaat van 
het Parlement in Luxemburg is gevestigd, is de Commissie 
verplicht met deze Instelling op een geharmoniseerde 
basis over de financiële rechten te onderhandelen. 
12.36. De Commissie verwijst naar haar antwoord 
betreffende de punten 12.16 — 12.17. Voorts wijst zij erop 
dat zij, zowel in haar voorontwerp van begroting 1988 als 
in haar laatste voorstel tot wijziging van het Financieel 
Reglement van 21 december 1988, heeft voorgesteld een 
afdeling in te voeren waarin dit soort kredieten met een 
interinstitutioneel karakter zouden worden samenge­
voegd. De begrotingsautoriteit heeft deze voorstellen 
afgewezen. 
12.37. De Commissie verwijst naar haar antwoord 
betreffende punt 12.19. HUISHOUDELIJKE UITGAVEN 
Gemeenschappelijk stelsel van 
ziektekosten verzekering 
Financieel beheer van het stelsel 
Verloop van de uitgaven en ontvangsten 
12.44. De conclusies van de Rekenkamer zijn gebaseerd 
op gemiddelden en percentages die betrekking hebben op 
de periode van 1980 tot 1987; in deze periode werd in 1983 
een wijziging van de bijdragen ingevoerd en deed zich 
tussen 1980 en 1984 een grote inflatie voor. Een analyse 
van de periode van 1984 tot 1988 zou een beter beeld 
hebben gegeven en daaruit zou een gemiddelde stijging 
van ongeveer 11 % per jaar zijn gebleken. 
Financiële resultaten van het stelsel 
12.45. Andere oorzaken van het tekort liggen in de 
stijging van de gemiddelde leeftijd van de recht­
hebbenden, het duurder worden van de medische 
verstrekkingen en de vermindering van het aantal 
aanwervingen. 
12.46. Er wordt een wijziging van de bijdragen en van de 
terugbetalingsvoorwaarden voorbereid. 
Indiening van de rekeningen 
12.49. (a) De Commissie neemt akte van de door de 
Rekenkamer beschreven situatie. Men kan ervan uitgaan 
dat de definitieve cijfers bekend raken vanaf eind februari 
van het tweede begrotingsjaar volgend op het betrokken 
begrotingsjaar. Het meerjarige karakter van de rekenin­
gen maakt het mogelijk de ontvangsten en de uitgaven 
van een zelfde begrotingsjaar nauwkeurig te vergelijken 
en aldus een precies beeld te krijgen van de financiële 
ontwikkeling van het stelsel. Dit systeem wordt overigens 
door andere ziektekostenverzekeringen toegepast, die 
eveneens werken per begrotingsjaar. De boeking van de 
uitgaven op basis van de datum van betaling, die werd 
toegepast in de diverse ziektekostenverzekeringen van de 
Instellingen vóór de huidige gemeenschappelijke regeling 
van kracht was, heeft geleid tot laattijdige vaststelling van 
bestaande tekorten. 
(b) In nationale regelingen zijn de termijnen langer dan 
in de gemeenschappelijke regeling (twee jaar in België bij 
voorbeeld) zodat ziekenhuizen vaak lang wachten om 
hun facturen naar hun patiënten te sturen. 
326 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
12.50. Gezien de vrij aanzienlijke overschotten kwamen 
tussen de jaren 1980 en 1986 grotere reserves tot stand. 
Deze reserves zijn thans aangepast zodat zij meer aan de 
realiteit beantwoorden. 
12.51. Wat het afwikkelingsbureau van Brussel betreft, 
wordt geregeld een onderzoek uitgevoerd ten einde 
enerzijds na te gaan of het saldo van de voorschotten 
overeenstemt met dat van de boekhouding en anderzijds 
over te gaan tot de terugvordering van voorschotten die 
langer dan een jaar verschuldigd zijn. 
In bepaalde volstrekt uitzonderlijke gevallen kan de 
terugvordering evenwel moeilijk blijken. Er loopt een 
studie op het niveau van alle Instellingen die erop is 
gericht de terugvordering van schulden in het algemeen te 
verbeteren. 
12.52. De gedetailleerde analyse van de kasmiddelen is 
opgenomen in de algemene balans van de rekeningen die 
ieder trimester aan alle leden van het Beheerscomité van 
de Gemeenschappelijke Regeling en bovendien op 
31 december van ieder jaar aan alle Instellingen wordt 
toegestuurd. De Commissie is bereid de voorstellen van 
de Rekenkamer te onderzoeken. 
Goedkeuring van de rekeningen van het stelsel 
12.53 - 12.54. Het zou inderdaad wenselijk zijn om, in 
het kader van het onderzoek naar de structuur en de 
werking van het stelsel door de werkgroep van de hoofden 
van de administratie, de bepalingen inzake de boekhou­
ding en financiële controle te herzien. 
Opmerkingen over de organisatie van het stelsel 
Bevoegdheden van de verschillende organen 
12.55 - 12.56. Het behoort eveneens tot de opdracht 
van de bovengenoemde werkgroep om de verdeling van 
de bevoegdheden over de diverse organen van het stelsel 
en de verschillende Instellingen te herzien. 
Samenstelling van het Beheerscomité 
12.57. Toch is de Commissie van mening dat de 
deelneming van de beheerders van het stelsel aan de 
werkzaamheden van het Beheerscomité wenselijk is, 
omdat de werkzaamheden van het comité aldus een 
directe weerslag hebben op het dagelijks werk van de 
afwikkelingsbureaus. De vorm van deze deelneming zal worden herzien op het ogenblik dat de mandaten van de 
vertegenwoordigers van de administratie van de Commis­
sie worden hernieuwd. Het gaat hier duidelijk om een 
kwestie van appreciatie van de samenstelling van een 
comité dat over beroepskwalificaties en tegelijk over een 
zekere vorm van onafhankelijkheid moet beschikken. 
Bij de afwikkelingsbureaus tewerkgesteld personeel 
12.59. (a) Het ter beschikking stellen van ambtenaren 
van andere Instellingen bij het afwikkelingsbureau wordt 
inderdaad niet uitdrukkelijk geregeld door de Regeling 
van het gemeenschappelijk stelsel. Niettemin dienden 
ad hoe-oplossingen te worden gevonden om het werkvo-
lume van de afwikkelingsbureaus te kunnen opvangen in 
een periode waarin het arbeidspotentieel bij de Commis­
sie beperkt is en toch een billijke werkverdeling moet 
worden nagestreefd. De Commissie wenst een structuur 
op te zetten die in ieder geval interinstitutioneel zou zijn. 
(b) De praktische problemen die zich met name in 
Luxemburg voordoen zullen weldra grondig worden 
onderzocht door de bovenbedoelde werkgroep. 
(c) De Commissie tracht de andere Instellingen ervan te 
overtuigen vooraf tot overeenstemming te komen betref­
fende de profielen en de te detacheren personen. De Raad 
heeft deze procedure onlangs aanvaard. 
Centralisatie en decentralisatie van de taken van de 
afwikkelingsbureaus 
12.61 - 12.63. Er heeft inderdaad een zekere decentrali­
satie en verdeling van de taken van de afwikkelings­
bureaus plaatsgevonden, hetzij — in het geval van de 
Raad — op een ondubbelzinnige basis van delegatie van 
verantwoordelijkheden en beheerstaken, hetzij — in het 
geval van het Parlement en het Hof van Justitie — om de 
behandeling van de dossiers te bespoedigen. Voorbeelden 
van dubbel werk zijn weinig talrijk en het afwikkelings­
bureau blijft in de mate van het mogelijke verantwoorde­
lijk voor de reglementaire besluitvorming. Een rationali­
satie van dit systeem kan worden verwacht na afloop van 
de werkzaamheden van de werkgroep van de hoofden van 
de administratie. 
Systeem van inschrijving van de aangeslotenen 
12.65 - 12.66. Met het bestaande geautomatiseerde 
systeem van inschrijving beschikt het centraal bureau 
over de lijst van de rechthebbenden van het stelsel. De 
rechten in verband met de ziekteverzekering worden 
steeds vastgesteld en ingevoerd door het centraal bureau 
(manuele gegevens van de JET, Berlijn, Dublin, enz.) of 
door het afwikkelingsbureau (geautomatiseerde gegevens 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 327 
van SYSPER of uit andere bronnen). De ziektekostenver­
zekering heeft haar eigen lijsten, waarvoor zij volledig 
verantwoordelijk is. Het zou in geen geval rendabel zijn 
om de hele procedure van het invoeren van persoonlijke 
gegevens die reeds door de personeelsdiensten van de 
diverse Instellingen is verricht, nog eens over te doen op 
het niveau van het centraal bureau of de afwikkelings­
bureaus. 
In Luxemburg wordt de controle van de lijsten bemoei­
lijkt doordat vier Instellingen tegelijk verschillende 
personeelslij sten gebruiken. In Ispra is men thans bezig de 
bij de twee directoraten-generaal bestaande lijsten op 
elkaar af te stemmen met behulp van de computer. 
12.67. De afwikkelingsbureaus zijn genoodzaakt zich 
tot de diverse Instellingen te wenden om algemene 
gegevens over de rechthebbenden van het stelsel te krijgen 
en deze gegevens aan te vullen met die betreffende de 
aansluiting bij het stelsel. 
Controle op de ontvangsten van het stelsel 
12.68. Het maandelijks niveau van de bijdragen van 
iedere Instelling wordt nagezien door de financiële 
afdeling. Er wordt een controle van de bijdragen verricht 
door de diensten „bezoldigingen" van iedere Instelling en 
door de diverse financiële controleurs. 
Door het stelsel verrichte betalingen 
12.70 -12.72. De Commissie is zich bewust van de 
noodzaak om de door de afwikkelingsbureaus verrichte 
werkzaamheden op uniforme wijze te controleren. Gezien 
de huidige budgettaire situatie is het niet gemakkelijk een 
voldoende aantal controleurs ter beschikking te stellen, 
hoewel het vaststaat dat die dringend nodig zijn. Tevens 
wordt getracht een geïntegreerd computersysteem op te 
zetten waarmee de controle en de systematische groepe­
ring van de gegevens wordt gewaarborgd. Wat de 
controleurs betreft, blijkt de gerichte controle (per groep 
verstrekkingen, soort aangeslotenen, periode, enz.) het 
meest rendabel te zijn; er worden bij het afwikkelings­
bureau in Brussel experimenten in die zin gedaan. 
12.74. (a) Ofschoon de huidige situatie niet ideaal is en 
de werkzaamheden in verband met de preventieve 
geneeskunde niet uitdrukkelijk aan de afwikkelings­
bureaus zijn toevertrouwd, is de Commissie van mening 
dat deze bureaus over de meest geschikte structuur 
beschikken om deze functie te vervullen. (b) Het Beheerscomité heeft zelf op deze onregelmatig­
heid gewezen en heeft in het kader van advies 3/89 
voorstellen ter zake geformuleerd. De preventieve 
onderzoeken die door aangeslotenen/ambtenaren wor­
den ondergaan, zouden ten laste van de begroting van de 
Instellingen komen en de betrokkenen zouden daardoor 
van het verplicht jaarlijks medisch onderzoek worden 
vrijgesteld. 
(c) De omvang van de onderzoeken en analyses en de 
regelmaat waarmee deze plaatsvinden, worden vast­
gesteld op grond van geslacht en leeftijd. Alle onder­
zoeken zijn facultatief. 
De rol van de raadgevend arts 
12.78. Een raadgevend arts oefent zijn functie voltijds 
uit en is ambtenaar. Gezien het betrokken werkvolume 
(Brussel niet in aanmerking genomen), is het in het 
algemeen evenwel niet altijd nodig over voltijdse raad­
gevende artsen te beschikken. Dat de raadgevend artsen 
zich moeten uitspreken tegen het advies van een collega is 
een probleem waarmee ook de controlerende artsen in de 
meeste nationale stelsels worden geconfronteerd. 
12.79. Een van de wijzigingen die in het kader van 
advies 3/89 van het Beheerscomité zijn voorgesteld, is de 
vaststelling van criteria voor het begrip „buitensporige 
honoraria". Deze worden vastgesteld in de vorm van een 
percentage waarmee de in de Regeling opgenomen 
maxima worden overschreden; andere mogelijkheden 
worden nog onderzocht. 
Aanpassing van de maxima 
12.80. Hoewel er officiële voorschriften ter zake bestaan 
(zie artikel 18, lid 6, sub g) van de in onderlinge 
overeenstemming vastgestelde Regeling), is het steeds 
moeilijk gebleken geregelde tijdstippen vast te stellen voor 
de aanpassing van de maxima. Dit is vooral een gevolg 
van het feit dat de in de vrije geneeskunde toegepaste 
prijzen niet altijd de algemene tendens van de economie 
van een gegeven land volgen. De beheerders van het 
stelsel hebben steeds een zo groot mogelijke coherentie 
nagestreefd tussen de werkelijk door de aangeslotenen 
betaalde prijzen en het niveau van de toegepaste maxima 
ten einde een zo hoog mogelijke terugbetaling binnen de 
statutaire beperkingen te waarborgen. Het is helaas niet 
mogelijk zich te baseren op de officiële prijzen die in het 
kader van nationale stelsels worden toegepast. Het 
aangehaalde voorbeeld is dat van de geneesheer-specialist 
die in het kader van het nationale stelsel in België of in 
Luxemburg werkzaam is. Er dient op te worden gewezen 
dat, in deze landen net als in andere, de geneesheren-
specialisten, die weigeren de met hun nationaal stelsel 
328 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
overeengekomen regeling na te komen, prijzen toepassen 
die veel hoger liggen dan de officiële maxima. De 
Commissie wenst evenwel, ter wille van de doorzichtig­
heid en de duidelijkheid, de mogelijkheid te onderzoeken 
om een zeker automatisme in de wijzigingen van de 
tarieven te brengen, voor zover een valabel indexcijfer 
kan worden gevonden. 
Conclusies en aanbevelingen 
12.82 - 12.83. De Commissie hoopt dat aan hand van 
de conclusies van de werkgroep van de hoofden van de 
administratie tot een aantal hervormingen van het stelsel 
kan worden gekomen waardoor het inderdaad mogelijk 
wordt het besluitvormingsproces te bespoedigen en toch 
nog een zekere vorm van toezicht te waarborgen, hetzij 
door het Beheerscomité, hetzij door de hoofden van de 
administratie in het kader van het Statuut. 
12.84. (b) Er worden maatregelen overwogen om, met 
name door middel van de automatisering, de eenvormig­
heid van de gegevens te verbeteren en de controlemetho-
des te harmoniseren. 
(c) Het stelsel van de preventieve onderzoeken wordt 
thans op het niveau van de diensten van de Commissie 
opnieuw geëvalueerd. 
(d) Er werd reeds een stap in deze richting gezet in het 
kader van de herziening van de bovengenoemde Regeling. 
12.85. Het boekhoudsysteem wordt volledig aangepast 
aan de nieuwe boekhouding van het stelsel. 
12.86. De Commissie, het Beheerscomité en de hoofden 
van de administratie zijn het met deze conclusies eens, 
zoals blijkt uit het recente advies van het Beheerscomité 
dat door de hoofden van de administratie werd bekrach­
tigd en dat binnenkort aan het Comité van het Statuut zal 
worden toegezonden; daarin is voorzien in een aantal 
wijzigingen in de Regeling zoals door de Rekenkamer 
wordt gewenst, alsmede in een beperking van bepaalde 
uitgaven die verband houden met een verhoging van de 
inkomsten, met andere woorden van de bijdragen aan het 
stelsel. EUROPESE SCHOLEN 
Stelsel van sociale zekerheid van de scholen 
De ziektekostenverzekering voor de leerkrachten en 
daarmee gelijkgestelden 
12.94. De diensten van de Commissie en van de 
vertegenwoordiger van de Raad van Bestuur hebben 
onderhandelingen aangevat om deze situatie te regulari­
seren. 
12.95. De afwikkeling van de uitkeringen geschiedt 
voor de leerkrachten op dezelfde wijze als voor de 
ambtenaren; er bestaat dus geen enkel verschil tussen de 
behandeling van de leerkrachten en die van de ambtena­
ren. 
De hogergenoemde onderhandelingen zijn erop gericht 
het beginsel van de delegatie van bevoegdheden, met 
name wat de controle van de rechten betreft, te 
verduidelijken. 
12.96. De Commissie zal de opmerking van de Reken­
kamer ter zake onder de aandacht van de Raad van 
Bestuur brengen. 
Betrokkenheid van de scholen bij het stelsel van 
ziektekostenverzekering van de Europese 
Gemeenschappen 
12.98. De Commissie heeft de Europese Scholen 
verzocht bij te dragen in de beheerskosten van hun stelsel. 
De lopende onderhandelingen hebben ook betrekking op 
dit aspect. 
12.99. Nieuwe procedures worden onderzocht. De 
installatie bij het bureau van de vertegenwoordiger van de 
Raad van Bestuur van een geautomatiseerd systeem voor 
centraal beheer van het personeel zal op termijn de 
controles vergemakkelijken. 
Financiële situatie van de ziektekostenverzekering van de 
scholen 
12.101 -12.103. De Commissie neemt akte van de 
opmerkingen van de Rekenkamer en zal niet nalaten deze 
in de Raad van Bestuur ter sprake te doen brengen. Er 
dient te worden opgemerkt dat de overschotten van een 
begrotingsjaar opnieuw worden geïnvesteerd en rente 
opleveren. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 329 
Ziektekostenverzekering van de Europese universitaire 
instelling van Florence 
12.104 - 12.105 en 12.108 De Commissie is voorne­
mens onderhandelingen te beginnen met de universitaire 
instelling ten einde de betrekkingen tussen de instelling en 
het stelsel van de Gemeenschappen te regelen. Conclusies betreffende het beheer van de 
ziektekostenverzekering van de Europese Scholen 
12.110-12.111. (Zie de antwoorden op de punten 
12.94—12.103). 
12.106. De universitaire instelling zal worden verzocht 
de nodige voorzieningen te treffen ten einde de voor­
schriften inzake de maandelijkse overmaking van de 
werknemers- en werkgeversbijdragen aan de afwikke­
lingsbureaus na te komen. 
12.109. In het kader van de hogergenoemde onder­
handelingen (punten 12.104 — 12.105 en 12.108) zal 
worden onderzocht onder welke voorwaarden de univer­
sitaire instelling kan bijdragen in de beheerskosten en de 
andere lasten van het stelsel. Betrekkingen tussen de Europese School te 
Varese en de Italiaanse regering 
12.117. De Raad van Bestuur van de Europese Scholen, 
hierin gesteund door de vertegenwoordiger van de 
Commissie, verzoekt de Italiaanse autoriteiten reeds 
verschillende jaren om de school van VARESE de nodige 
middelen ter beschikking te stellen. Deze autoriteiten 
bevestigen reeds jaren dat aan de daarvoor noodzakelijke 
ontwerp-wet wordt gewerkt. 
ANTWOORDEN VAN HET HOF VAN JUSTITIE 
PERSONEELSUITGAVEN 
12.10. Om een kwalitatief hoog niveau van de vertolking ter terechtzitting te verzekeren, verlangt het Hof van alle tolken, 
dat zij zich grondig voorbereiden aan de hand van de dossiers die voor de terechtzitting van belang zijn. Statistieken die 
uitsluitend gebaseerd zijn op het aantal arbeidsdagen van de tolken, zouden maar gedeeltelijk rekening houden met de 
daadwerkelijk geleverde arbeidsprestaties. Het Hof zal binnenkort een systeem invoeren waarmee al het verrichte werk 
kan worden verantwoord. 
12.12. Om te kunnen profiteren van de beste voorwaarden van een homogene markt die voor alle instellingen 
toegankelijk is, heeft de administratie van het Hof zich uitgesproken voor het voorstel dat de Commissie als voorzitter bij 
de onderhandelingen tussen de instellingen en de IVCT heeft gedaan. Zij heeft echter een voorbehoud gemaakt ten aanzien 
van het standpunt van het Hof als rechtsprekend orgaan over de overeenkomst in haar geheel. 
ANTWOORDEN VAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
PERSONEELSKOSTEN 
Tolkenkosten 
12.30. Het Economisch en Sociaal Comité heeft nota genomen van de opmerkingen van de Rekenkamer en kan haar de 
verzekering geven dat de betrokken ordonnateur vanaf het begrotingsjaar 1988 het saldo van de op deze begrotingspost 
beschikbare middelen geregeld in het oog houdt. 
12.31. De voldoening van de op de tolkenkosten betrekking hebbende rekeningen beslaat altijd twee begrotingsjaren. Zo 
brengt de Commissie namelijk tijdens het eerste begrotingsjaar de tolkdagen op basis van een voorlopig tarief in rekening, 
en verzendt de Gemeenschappelijke Tolkendienst tegen juni van het jaar daarop een definitieve rekening met een 
afrekening voor het voorgaande begrotingsjaar op basis van het definitieve reële tarief. 
De door de Rekenkamer in haar jaarverslag gesignaleerde vertraging is te wijten aan het feit dat bij de verzending van de 
documenten tussen de Gemeenschappelijke Tolkendienst en het Economisch en Sociaal Comité een en ander fout is 
gelopen. 
Met ingang van het begrotingsjaar 1989 zal het Economisch en Sociaal Comité de vereiste kredieten vastleggen om op 
basis van een voorlopige door de Gemeenschappelijke Tolkendienst vóór het einde van het begrotingsjaar toe te zenden 
rekening alle uitgaven voor het begrotingsjaar te kunnen dekken. 
330 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
HOOFDSTUK 13 
Leningen en rentesubsidies 
ANTWOORDEN VAN DE COMMISSIE 
ALGEMENE OPMERKINGEN: 
Zoals de Rekenkamer er in haar conclusies (punt 13.19) 
op wijst houden de leningsoperaties wegens de technische 
aard ervan en de spoed waarmee sommige beslissingen 
moeten worden genomen in dat het betrokken directo­
raat-generaal over een zekere flexibiliteit en autonomie 
beschikt. Ook moet dit laatste bij zijn beheer methoden 
kunnen toepassen die in de financiële sfeer algemeen 
aanvaard zijn (telefonische contacten, snelheid van 
handelen, afstemming op de kapitaalmarkt,...). 
Rekening houdend met deze bijzonderheid steunt het 
beheer van het directoraat-generaal op de hieronder 
vermelde regels die erop gericht zijn het evenwicht te 
bewaren tussen de behoefte aan autonomie van het 
directoraat-generaal belast met het beheer van de 
leningsoperaties en de verplichting om de Commissie van 
genomen beslissingen in kennis te stellen. 
De Commissie herinnert eraan dat de basisbeginselen van 
de transacties met betrekking tot de EURATOM-
leningen en de EEG-leningen (NO, BB) zijn vastgesteld 
bij de besluiten van de Raad van 29 maart 1977, 
16 oktober 1978 en 17 februari 1975. Deze basisbesluiten 
zijn aangevuld met een reeks uitvoeringsbesluiten. 
Vermeld zij met name voor het NCI de Samenwerkings­
overeenkomst tussen de Commissie en de EIB (laatstelijk 
herzien in april 1987) en voor EURATOM het besluit 
van de Commissie van 26 oktober 1977 (COM/77) 
PV 448 XII). Bij het laatstgenoemde document wordt het 
Commissielid belast met krediet en investeringen ertoe 
gemachtigd om in het kader van de „spoedprocedure" 
EGKS- en EURATOM-leningen aan te gaan, op 
voorwaarde dat binnen 24 uur hiervan aan het Secreta­
riaat-generaal kennis wordt gegeven. Daarenboven 
brengt het betrokken Commissielid tweemaal per jaar 
(vóór 30 april en vóór 31 oktober) aan de Commissie 
verslag uit over het gebruik dat van deze machtiging is 
gemaakt. De Commissie heeft bij het betrokken directoraat-
generaal een afdeling interne controle opgericht die onder 
leiding staat van de directeur-generaal en controle 
uitoefent op de operaties. Deze afdeling steunt daarbij 
met name op interne voorschriften die door de directeur-
generaal dienen te worden goedgekeurd en waarin onder 
meer is bepaald dat het Directoraat Opgenomen Lenin­
gen het betrokken Commissielid door middel van een 
wekelijkse nota regelmatig in kennis stelt van alle leningen 
waarvoor de onderhandelingen in de eindfase verkeren. 
Als er geen reactie van het Commissielid komt wordt een 
lening als toegestaan beschouwd zodra de hoofdvoor­
waarden door het betrokken directoraat-generaal en de 
financiële instellingen zijn vastgesteld. In dat geval dient 
binnen 24 uur na afsluiting van de lening een telex aan het 
betrokken Commissielid en het Secretariaat-generaal van 
de Commissie te worden gestuurd. De in deze telexberich­
ten op te nemen informatie is in de interne voorschriften 
nader aangegeven. 
De Commissie is hoe dan ook bereid om, in het licht van 
de met name in punt 13.11 door de Rekenkamer 
gemaakte opmerkingen, de bestaande voorschriften te 
formaliseren en te verscherpen om tot een grotere 
doorzichtigheid van de leningsoperaties te komen. 
Het betrokken directoraat-generaal heeft reeds een begin 
gemaakt met de herziening van zijn interne voorschriften, 
die ter goedkeuring aan de Commissie zal worden 
voorgelegd en ter informatie aan de Rekenkamer zal 
worden toegezonden. De Commissie zal er met name naar 
streven deze voorschriften doelmatiger te maken wat de 
van nature hoofdzakelijk operationele beslissingen 
betreft, en daarbij rekening houden met de door de 
Rekenkamer in de verschillende punten van dit verslag 
geformuleerde opmerkingen. 
INLEIDING 
13.4. Ten aanzien van de begrotingsgaranties onder­
streept de Commissie dat de artikelen 830, 831 en 832 
nooit zijn geactiveerd. Wat artikel 833 betreft is de 
betrokken maatregel in afwachting van een rechtsgrond­
slag nog niet in werking gesteld. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 331 
SAMENVATTING VAN DE FINANCIËLE 
GEGEVENS 
13.5. De Commissie is van oordeel dat het wenselijk is 
tabel 13.1 anders op te zetten. 
Zij voegt als bijlage bij dit hoofdstuk een tabel waarin een 
overzicht wordt gegeven van de financiële gegevens. Deze 
tabel maakt het met name mogelijk de twee bestaande 
indelingen in acht te nemen (die van de systemen voor 
verstrekte leningen en die van de systemen voor 
rentesubsidies). 
OPMERKINGEN OVER DE WETTIGHEID 
EN HET FINANCIEEL BEHEER 
Controle op opgenomen leningen 
Bevindingen betreffende de structuur van het systeem 
13.11. De Commissie verwijst naar haar algemene 
opmerkingen waarin zij de voor de leningsoperaties 
geldende voorschriften vermeldt. Zij is zich ten volle 
bewust van het belang van doorzichtigheid op dit gebied 
en aanvaardt dan ook dat de interne voorschriften, zoals 
de Rekenkamer het voorstelt, ter goedkeuring aan de 
Commissie worden voorgelegd. 
13.12. Om het risico van feitelijke onjuistheden van het 
type rekenkundige fouten zoveel mogelijk te beperken 
werd bij het Directoraat Opgenomen Leningen in 
januari 1989 een dienst „back office" ingesteld die door 
middel van kruiscontroles, welke met name op het 
beginsel van de scheiding der taken zijn gebaseerd, ervoor 
zorgt dat de door de beheerders geproduceerde gegevens 
betrouwbaar zijn. Deze controles hebben onder meer 
betrekking op de rekenkundige juistheid van de kostprijs­
berekeningen. 
In dezelfde geest heeft het betrokken directoraat-generaal 
in april 1989 zijn interne voorschriften gewijzigd en het 
interne controlesysteem bij elke afdeling versterkt. 
13.13. De Commissie bevestigt dat de leningsoperaties 
steeds worden verwerkt volgens een gemeenschappelijke methode die erin bestaat de gunstigste voorwaarden voor 
de cliënten te verkrijgen: 
— ofwel bij aanbesteding, wat doorgaans het geval is 
voor particuliere transacties of bankkrediet; 
— ofwel door met de bankinstellingen na te gaan welke 
de interessantste voorwaarden voor openbare en 
particuliere emissies van obligaties zijn, ten einde 
ervoor te zorgen dat de gekozen transacties de 
voordeligste zijn en volledig aan de marktsituatie 
beantwoorden. 
In geval van herfinanciering komt het er steeds op aan, 
rekening houdend met de karakteristieken van iedere 
opgenomen lening, te bepalen of het voordelig is tot 
herfinanciering over te gaan en de herfinancierings-
voorwaarden vast te stellen die de cliënt de grootst 
mogelijke besparing opleveren. 
De Commissie is echter, zoals gezegd in de algemene 
opmerkingen, volkomen bereid om een algemene metho­
de voor de berekening van de kostprijs van leningen vast 
te stellen die in het merendeel van de gevallen bruikbaar is 
en waarbij vanzelfsprekend, gezien de aard van de 
financiële activiteit, wordt voorzien in enige flexibiliteit 
om bijzondere gevallen te kunnen regelen. 
13.14. Overeenkomstig de in de algemene opmerkingen 
gedane toezeggingen is de Commissie bereid in te gaan op 
de voorstellen van de Rekenkamer voor een kwantitatieve 
en kwalitatieve verbetering van de in het weekoverzicht 
op te nemen gegevens. 
Met betrekking tot de telexprocedure, die reeds vele jaren 
wordt toegepast, is de Commissie van oordeel dat men ze 
zou moeten blijven beschouwen als een informatiemiddel 
dat in het kader van de spoedprocedure wordt gebruikt 
om ervoor te zorgen dat men zich aan de machtigingen 
houdt en niet als een controlemiddel. Het telexbericht zou 
derhalve slechts de essentiële elementen van de betrokken 
transactie moeten blijven bevatten en met name moeten 
dienen om de reeds via het weekoverzicht toegezonden 
uitvoeriger gegevens te bevestigen. 
Tenuitvoerlegging van de voorschriften 
13.15. Alle opgenomen NCI-leningen zijn het gevolg 
van regelmatig overleg tussen de EIB en de Commissie 
zoals is vastgelegd in de in april 1987 door de Bank en de 
Commissie gesloten Samenwerkingsovereenkomst. Zij 
zijn dan ook bedoeld om geleidelijk te voorzien in de 
leningaanvragen welke bij de EIB zijn ingediend. De 
EURATOM-leningen worden uitsluitend op een „back to 
back"-basis toegekend. 
332 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Zoals de Rekenkamer het in zijn jaarverslag over het 
begrotingsjaar 1984 verlangde gaat de Commissie telkens 
als de voorwaarden en omstandigheden het mogelijk 
maken over tot herfinanciering van leningen. Op het stuk 
van de procedures worden daarbij dezelfde voorschriften 
toegepast als bij het opnemen van leningen om in 
leningaanvragen te voorzien. 
Daarnaast zijn onlangs maatregelen genomen om de 
voorwaarden waaraan moet worden voldaan alvorens 
een herfinancieringsoperatie te overwegen, nader te 
omschrijven; aan de bevoegde dienst wordt met name 
gevraagd zich ervan te vergewissen dat de leningnemers 
die in de mogelijkheid zijn om de lening vervroegd af te 
lossen bereid zijn van deze mogelijkheid af te zien tegen 
een verlaging van de rentevoet. Dit houdt onder meer in 
dat voortaan met de EIB overleg wordt gepleegd om haar 
in staat te stellen de cliënt voorafin te lichten bij „back tot 
back"-transacties in het kader van het NCI. 
13.16. De Commissie verklaart dat de belangrijkste 
documenten inzake de meeste openbare of particuliere 
obligatie-emissies zijn onderzocht door de Juridische 
Dienst, die in de meeste gevallen over dergelijke 
transacties advies moet uitbrengen en dit niet zou hebben 
gedaan indien hij de leningsdocumenten niet had 
goedgekeurd. De meeste andere leningen werden op basis 
van een standaardovereenkomst afgesloten. De Commis­
sie bevestigt dat de Juridische Dienst de standaardover­
eenkomsten wel degelijk heeft goedgekeurd. 
Hoe het ook zij de interne voorschriften zullen zodanig 
worden gewijzigd dat het visum van de Juridische Dienst 
niet langer stelselmatig voor alle leningsovereenkomsten 
zal moeten worden aangevraagd, maar uitsluitend voor 
de gevallen die niet tot de bovengenoemde twee typen 
behoren. 
13.17.(a) De Commissie is bereid de memoranda qua 
inhoud en opzet te verbeteren om de grondslagen van de 
uiteindelijke keuze duidelijker te kunnen aangeven. 
(b) De beleidswijziging van de Commissie naar 
aanleiding van de opmerkingen van de Rekenkamer 
(Jaarverslag over het begrotingsjaar 1984, punten 14.27 
— 14.30) betekent daarom nog niet dat zij er volledig van 
afziet een beroep te doen op de traditionele syndicaten. 
Voor het opnemen van bepaalde typen van leningen 
wendt de Commissie zich soms nog tot traditionele 
banksyndicaten, zulks uitsluitend omdat zij zeer gespecia­
liseerd en gevestigde emittenten zijn. Zij heeft echter in 
alle gevallen waarin dit mogelijk was een beroep gedaan 
op „ad hoc" syndicaten en bevestigt dat zij dit zoveel 
mogelijk zal blijven doen. 
(c) De Commissie erkent dat de door de Rekenkamer 
bedoelde dossiers niet altijd voldoende gegevens bevatten 
om achteraf de criteria te kunnen beoordelen die de met het beheer belaste diensten bij het nemen van de beslissing 
hebben gehanteerd. De op dit gebied vereiste vormen zijn 
namelijk niet meer in overeenstemming met de steeds 
toenemende complexiteit van de behandelde transacties. 
Daarenboven is het in de financiële sector de gewoonte 
dat veel zaken telefonisch worden afgehandeld, terwijl de 
resultaten van deze gesprekken niet altijd even duidelijk 
als gewenst uit de door de Rekenkamer onderzochte 
dossiers naar voren kwamen. 
De Commissie geeft de gegrondheid van het verzoek van 
de Rekenkamer toe en heeft de interne voorschriften van 
het betrokken directoraat-generaal reeds in oktober 1989 
gewijzigd om ervoor te zorgen dat alle nuttige gegevens 
ter motivering van de genomen beslissing voortaan in de 
dossiers worden opgenomen. 
Gevolgen van onvolkomenheden in het systeem 
13.18. De Commissie verklaart dat de leningsoperaties 
steeds met toestemming van het Commissielid belast met 
krediet en investeringen hebben plaatsgevonden volgens 
de machtigingsprocedures welke in de toen geldende 
voorschriften waren vastgelegd, maar erkent dat in enkele 
ingewikkelde gevallen nadere gegevens hadden moeten 
worden verstrekt. 
Gezien de aard van de transacties waarmee het zich 
bezighoudt dient het betrokken directoraat-generaal met 
het oog op een efficiënte werking absoluut in zeer korte 
tijd de nodige beslissingen te nemen om de hem door de 
Commissie toevertrouwde taken te vervullen, zowel ten 
aanzien van de vorm van de financiering, de keuze van de 
voorwaarden op grond van de marktsituatie of van de 
leidende bank. Zoals reeds gezegd in haar antwoord op 
punt 13.14 deelt de Commissie echter het standpunt van 
de Rekenkamer omtrent het belang van de kwaliteit en de 
nauwkeurigheid van de gegevens die het betrokken 
directoraat-generaal haar over de voorgenomen transac­
ties moet verstrekken door middel van het weekoverzicht 
en zal zij de procedures op dit gebied versterken. 
Daarenboven zijn de ter zake geldende interne voorschrif­
ten, zoals hierboven vermeld (punt 13.12), begin 1989 
gewijzigd om het interne controlesysteem bij iedere dienst 
te verbeteren en de kans op fouten zoveel mogelijk te 
beperken. 
Conclusies en aanbevelingen 
13.19. De Commissie meent dat het oordeel van de 
kapitaalmarkt, die in feite de laatste censor van haar 
leningsactiviteiten is, steeds gunstig is geweest aangezien 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 333 
zij onder meer de best mogelijke voorwaarden voor het 
opnemen van leningen geniet (,,AAA"-waardering). Zij 
herinnert er evenwel aan dat zij, zoals vermeld in de 
algemene opmerkingen en in de desbetreffende punten 
(13,11,13.12,13.13, 13.14, 13.16en 13.17 (a)en(c)), reeds 
maatregelen heeft genomen en er zal blijven nemen om tot 
een grotere doorzichtigheid en efficiëntie van de bestaan­
de voorschriften op het gebied van opgenomen en 
verstrekte leningen te komen en daarbij toch de nodige 
onafhankelijkheid van het betrokken directoraat-gene­
raal in stand te houden. 
13.20.(a) Op het ogenblik wordt de laatste hand gelegd 
aan de ter zake geldende interne voorschriften, die 
voortaan systematisch ter goedkeuring aan de Commissie 
zullen worden voorgelegd (zie punt 13.11). 
(b) De naleving van deze voorschriften zal worden 
gecontroleerd door de Afdeling Interne Controle, 
waarvan de onafhankelijkheid wordt gegarandeerd door 
het feit dat zij rechtstreeks onder de directeur-generaal 
ressorteert. 
(c) De Commissie herinnert eraan dat dergelijke 
maatregelen reeds begin 1989 zijn genomen. Zo wordt 
met de oprichting van de Afdeling „back office" bij het 
Directoraat Opgenomen Leningen (zie punt 13.12) 
beoogt de controles op de deugdelijkheid en de betrouw­
baarheid van de door dit directoraat genomen beslis­
singen en verstrekte informatie te verscherpen. 
De Commissie heeft er zich tevens toe verbonden de 
hierna volgende maatregelen voor een formele ver­
betering van de geldende voorschriften te nemen: 
— uitwerking van een algemene methode voor de 
berekening van de kostprijs van leningen (punt 13.13) 
die als bijlage bij de interne voorschriften zal worden 
gevoegd; 
— verbetering van de inhoud en de opzet van het 
memorandum, waardoor men een beter inzicht krijgt 
in elk dossier en de genomen beslissing beter kan 
beoordelen (13.17 (a)); 
— voorafgaande toestemming van de directeur-generaal 
in een daartoe opgesteld memorandum, in geval van 
openbare emissies. 
(d) De Commissie is inderdaad van oordeel dat de 
spoedprocedure moet worden gehandhaafd wegens de 
specifieke aard van de desbetreffende financiële activiteit. 
Zij deelt echter het standpunt van de Rekenkamer 
omtrent het belang van de door het betrokken directo­
raat-generaal aan de Commissie te verstrekken informa­
tie over de op dit gebied verrichte transacties. 
Zij herinnert aan de voorgenomen maatregelen op dit 
terrein (punt 13.14), die neerkomen op een kwantitatieve en kwalitatieve verbetering van de in het weekoverzicht 
vervatte informatie, waarbij de telex zal blijven dienen om 
de transacties na de werkelijke afsluiting te bevestigen. 
(e) Maatregelen werden genomen om ervoor te zorgen 
dat de verplichting om het Directoraat Verstrekte 
Leningen vooraf in te lichten, wordt nagekomen (zie 
punt 13.15). 
Voor het overige zal de Commissie proberen de herfinan­
cieringsoperaties te verrichten binnen termijnen die 
verenigbaar zijn met de datum waarop de te herfinancie-
ren lening moet worden afgelost en de bij de verschillende 
contacten vastgestelde opzeggingstermijnen. 
Krachtens artikel 772 van de algemene 
begroting verstrekte rentesubsidies 
13.27 - 13.28. Begrotingslijn 772 werd ingevoerd om 
rentesubsidies te kunnen verlenen ten behoeve van 
werkgelegenheidscheppende nieuwe investeringen in 
Portugal. De rentesubsidies werden verleend op leningen 
verstrekt door zeven Portugese banken, die door de 
Commissie en de Portugese autoriteiten zijn gekozen, 
voor kleine en middelgrote investeringsprojecten in dat 
land. Deze subsidies zijn wel degelijk bestemd voor de 
projectontwikkelaars en worden via de bemiddelende 
financiële instellingen uitgekeerd. 
De Portugese banken financieren deze leningsoperaties 
volgens hun gewone methoden, waaronder het aangaan 
van globale leningen tegen commerciële rentevoeten. In 
het kader van begrotingslijn 772 verboden de door de 
Commissie en de erkende bemiddelende banken gesloten 
overeenkomsten geen enkele specifieke bron voor de 
financiering van gesubsidieerde leningen. Aldus hebben 
de banken, gezien deze totale keuzevrijheid wat de 
„funding" betreft, in voorkomend geval gebruik kunnen 
maken van een globale lening van de EIB. 
Daar de leningen op eigen financieel risico door de 
bemiddelende banken worden verstrekt, beperkte de rol 
van de Commissie zich tot het verlenen van rentesubsidies 
nadat zij de te financieren investeringsprojecten had 
geëvalueerd. 
13.29. De Commissie deelt de bezorgdheid van de 
Rekenkamer over de vertraging in de overmaking van de 
tweede tranche van de rentesubsidies ten bedrage van 
3,9 miljoen ecu aan de zeven Portugese banken die bij 
begrotingslijn 772 zijn betrokken. Na onderzoek van de 
precieze oorzaken van deze vertraging zal de Commissie 
matregelen nemen om het door de Rekenkamer vermelde 
verlies van circa 20 000 ecu van de Portugese autoriteiten 
terug te vorderen. 
Voorts zal de Commissie ervoor waken dat dergelijke 
problemen zich niet herhalen bij de overmaking van de 
derde en laatste tranche van de rentesubsidies. 
334 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
BIJLAGE 
DOOR DE VERSCHILLENDE COMMUNAUTAIRE MECHANISMEN VERSTREKTE 
LENINGEN EN UITGEKEERDE RENTESUBSIDIES IN DE GEMEENSCHAP 
(Mio ECU) 
A. VERSTREKTE LENINGEN 
1979 
1980 
1981 
1982 
1983 
1984 
1985 
1986 
1987 
1988 EGKS 
675,8 
1 030,7 
387,6 
740,6 
778,1 
825,5 
1 010,6 
1 069,2 
969,3 
907,8 Euratom 
151,6 
181,3 
357,6 
361,8 
366,4 
186,0 
211,0 
443,2 
313,7 
— NCI 
277,0 
197,6 
539,8 
791,0 
1 211,8 
1 181,8 
883,7 
393,0 
447,0 
356,5 Betalings­
balans 
— 
— 
— 
4 247,3 
— 
664,5 
861,7 
350,0 
— EIB 
2 281,2 
2 753,2 
2 821,5 
3 453,2 
4 255,7 
5 031,1 
5 640,7 
6 678,1 
7 003,4 
9 118,3 
B. UITGEKEERDE RENTESUBSIDIES 
1979 
1980 
1981 
1982 
1983 
1984 
1985 
1986 
1987 
1988 Systemen met jaarlijkse betalingen 
EGKS 
18,4 
59,1 
13,9 
29,8 
11,1 
40,2 
78,5 
39,0 
38,0 
41,6 Wederopbouw 
aardbevingen 
3,0 
14,4 
24,4 
28,4 
28,6 
28,6 
27,8 Werkgelegenheid 
in Portugal 
4,0 
3,9 Gekapitaliseerde systemen 
EMS 
200,0 
197,0 
193,2 
209,8 
200,0 EFRO 
12,1 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 335 
TWEEDE DEEL 
Europese Ontwikkelingsfondsen 
ANTWOORDEN VAN DE COMMISSIE 
OPMERKINGEN OVER HET FINANCIEEL 
BEHEER 
Tempo van uitvoering van de EOF's per 
31 december 1988 
3. De Commissie is reeds gestart met de procedure die 
moet leiden tot de definitieve afsluiting van het 4e EOF, 
die is gepland voor eind 1990, d.w.z. in ieder geval vóór de 
inwerkingtreding van Lomé IV. Met het oog hierop zijn 
instructies uitgegaan om de financiering van nieuwe 
maatregelen van lange duur te vermijden. 
Daarnaast gaan de betrokken diensten steeds wanneer 
dat mogelijk is over tot de afsluiting van nog lopende 
projecten of dringen zij er bij de verantwoordelijke 
instanties van de ACS-Staten op aan haast te maken met 
de uitvoering van de nog lopende overeenkomsten. 
Ter informatie : van de 2 109 gefinancierde projecten 
moeten thans nog 365 projecten worden afgesloten, d.i. 
18 % van alle projecten. 
4-5. De Commissie is zich terdege bewust van de 
vertraging in het uitbetalingstempo van de hulp uit de 
achtereenvolgende EOF's en heeft bij een aantal gelegen­
heden daarop gewezen, met name in het Rapport 
„10 jaren Lomé", en meer onlangs in het Verslag 
„Lomé III - tussentijds overzicht". Deze vertraging — die 
ook werd besproken in de resolutie van de Raad ACS-
EEG van 7 juli 1988 — is toe te schrijven aan het feit dat 
in de latere stadia van Lomé II (5e EOF) en nog sterker in 
Lomé III (6e EOF) het accent steeds meer is komen te 
liggen op programma's voor landbouw- en plattelands­
ontwikkeling, waarvan de uitvoering veel meer tijd in 
beslag neemt dan de traditionele bouwprojecten. De 
invoering van importsteunprogramma's met snelle 
uitbetaling die steeds meer in belang zijn toegenomen, met 
name in het kader van het Sub-Sahara Schuldenprogram­ma, is een belangrijke maatregel om het beoogde 
evenwicht weer te herstellen. Tevens zijn er talrijke 
aanwijzingen dat het tempo van de tenuitvoerlegging van 
de hulp in het kader van Lomé II en Lomé III in 1988 en 
1989 is verhoogd. 
Bovendien merken wij op dat het uitvoeringstempo van 
het 6e EOF voor wat betreft de primaire vastleggingen 
(besluiten) eind 1988 volkomen normaal is, want nog 
geen driejaar na de inwerkingtreding van Lomé III 
(1.5.1986) bereikt het reeds 60 % van de toewijzing. 
Het uitvoeringstempo van de betalingen hangt af van de 
aard van het gefinancierde. programma en het is 
volkomen normaal dat grootschalige plattelandsontwik­
kelingsprogramma's van het soort dat thans wordt 
uitgevoerd en die in het beleid van zowel de Gemeenschap 
als de ACS-Staten hoge prioriteit genieten, gepaard gaan 
met uitvoeringstermijnen die de duur van de betreffende 
Overeenkomst ver overschrijden. Zoals in „10 jaren 
Lomé" wordt vermeld, bedraagt de totale periode voor de 
uitbetaling van de in elke Overeenkomst toegewezen 
bedragen ongeveer 11 jaren. 
De Commissie is het er niet mee eens dat de regelingen 
voor de opstelling en voorbereiding van projecten een 
beletsel vormen voor de vlotte uitvoering ervan of dat de 
delegaties hierbij in enig opzicht te kort zijn geschoten. 
Integendeel, juist vanwege hun grootschaligheid en 
verscheidenheid vereisen de plattelandsontwikkelings­
programma's, die meer dan 80 % van de financierings-
aanvragen van het EOF uitmaken, een zorgvuldige en 
gedetailleerde planning en voorbereiding van de financie-
ringsvoorstellen om de doeltreffende uitvoering te 
verzekeren van deze programma's met hun talrijke 
onderdelen. De delegaties en hun personeel, samen met de 
ACS-overheden en de verantwoordelijke diensten van de 
Commissie kunnen de enorme hoeveelheid werk die de 
uitvoering van het EOF met zich brengt nauwelijks aan. 
Tevens zou rekening moeten worden gehouden met de 
grote schaal van de EOF-operaties — sterke toename in 
het jaarlijkse peil van besluiten en betalingen (met 
ongeveer 50 % tussen 1987 en 1988), dat in 1989 nog 
steeds aan de stijgende hand is — bij de beoordeling van 
de rol die de verschillende uitvoerende instanties van de 
EOF-hulp hebben gespeeld. 
336 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Aangaan van betalingsverplichtingen 
8 (b) - 9. De Commissie deelt niet de mening van de 
Rekenkamer ten aanzien van de registratie van de 
betalingsverplichtingen voor spoedhulp. 
Immers, artikel 203 van de Derde Overeenkomst van 
Lomé bepaalt met name (lid 6): „voor de toekenning van 
deze hulp wordt een spoedprocedure gevolgd". Boven­
dien wordt bepaald (lid 7): „de Gemeenschap treft de 
nodige maatregelen om een snel ingrijpen ter onder­
vanging van de noodsituatie te vergemakkelijken, met 
inbegrip van maatregelen als financiering met terugwer­
kende kracht van onmiddellijke hulp die door de ACS-
Staten zelf is geboden,,. 
In verband met deze bepalingen en de omstandigheden 
waarin op vaak zeer korte termijn tot deze acties moet 
worden besloten is de Commissie de volgens een 
vereenvoudigde procedure toegekende betalingsver­
plichtingen in ecu gaan beschouwen als een geheel dat 
vaak onmogelijk in secundaire vastleggingen is uit te 
splitsen. Toch zal de Commissie zoveel mogelijk trachten 
met secundaire vastleggingen te werken. 
Zodra de Commissie besluit in te grijpen wordt onmiddel­
lijk een boekhoudkundige vastlegging (secundaire vast­
legging) opgesteld, waarop de betalingen achtereenvol­
gens worden aangerekend, zelfs indien zij verricht zijn in 
het kader van verschillende contracten. De Commissie is 
van mening dat deze bijzondere procedure de enige is die 
is afgestemd op de snelheid en verscheidenheid van de 
spoedhulpoperaties. 
Procedures voor betaling van de uitgaven 
Regularisatie van de betalingen in lokale munt 
13. De regularisatie van de plaatselijke betalingen vergt 
nogal wat tijd, want de bankoperaties moeten aansluiten 
op de bewijsstukken die via verschillende kanalen 
binnenkomen. Er kunnen zich problemen voordoen met 
de identificatie of de aanrekening van documenten, zodat 
men eerst nadere inlichtingen moet gaan inwinnen bij de 
delegaties. 
(a) De Commissie heeft een controleprocedure voor 
elke betaling uitgewerkt door middel van de invoering 
van een controlefiche per geldsoort waarmee men de 
juistheid en nauwkeurigheid van het betaalbaar gestelde 
bedrag kan verifiëren. (b) Wanneer in beginsel toestemming is gegeven voor 
een vastlegging (bij voorbeeld voor een in eigen beheer 
uitgevoerd bestek) komt het soms voor dat de gedelegeer­
de bij uitzondering wordt gemachtigd om dit document 
ter ondertekening aan de nationale ordonnateur voor te 
leggen en eventueel de eerste opdracht tot betaling te 
geven zonder de voltooiing van de formele vastleggings­
procedure door het hoofdkantoor af te wachten. 
14. De in de contracten vermelde bedragen moeten in 
hun waarde gehandhaafd blijven, ongeacht het feit of zij 
zijn uitgedrukt in plaatselijke munt of in Europese 
deviezen. 
Nieuwe procedure voor betalingen waarvoor de 
betalingsopdracht in de ACS-Staten wordt verstrekt 
15 - 16. De versnelde procedure voor deviezenbetalin-
gen waarvoor de betalingsopdracht in de ACS-Staten 
wordt verstrekt, de zogenoemde semi-directe betalingen, 
wordt momenteel door alle betrokken diensten van de 
Commissie geëvalueerd aan de hand van de ervaringen 
met het experiment dat in 1988 in drie ACS-Landen is 
uitgevoerd. De conclusies van dit onderzoek zullen aan de 
Rekenkamer worden medegedeeld. 
Beschikbaarheid van de bewijsstukken 
17. Zoals de Commissie reeds heeft gezegd in haar 
antwoorden op het jaarverslag van 1987 (punt 12 van het 
hoofdstuk EOF) is zij zich bewust van de moeilijkheden 
die de Rekenkamer soms ondervindt om — op een zelfde 
plaats — alle bewijsstukken betreffende een dossier in te 
zien. Daarom tracht zij dit probleem op te lossen met 
inachtneming van de regels waaraan de verschillende 
betrokken partijen zich moeten houden. 
Overigens bevat de instructiebundel uitvoerige en nauw­
keurige voorschriften met betrekking tot de bewijsstuk­
ken volgens de aard van de maatregelen (werkzaam­
heden, leveranties, technische bijstand, enz.). Deze 
bundel zal worden aangevuld met een handleiding voor 
de financiële procedures waaraan thans wordt gewerkt. 
Regularisatie van de betalingen 
18. Zoals de Commissie heeft vermeld in haar antwoor­
den op punt 10 van het Jaarverslag van de Rekenkamer 
betreffende het begrotingsjaar 1987 zijn de contractdocu­
menten waarmee men kan nagaan of de te betalen 
bedragen gefundeerd zijn toegankelijk voor de met de 
betaalbaarstelling en controle belaste ambtenaren. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 337 
Verrichtingen van de Europese Associatie voor 
Samenwerking 
19. Voor wat betreft de bewijsstukken bij de betalings­
opdrachten die in de archieven van de EAS worden 
bewaard is de Commissie van mening dat de huidige 
praktijk beantwoordt aan de behoeften van het beheer en 
de interne controle. De teksten van het reglement zullen 
dus in die zin worden aangepast. De Rekenkamer kan te 
allen tijde inzage krijgen in de dossiers van de associatie. 
Correcties in de boeken 
20. De Commissie tekent hierbij aan dat overdrachten 
van betalingen van één boeknummer naar een ander 
doorgaans vergezeld gaan van een nota waarin de reden 
voor de wijziging kort wordt toegelicht. 
De betalingsattesten worden in de regel niet gesplitst in 
twee betalingsopdrachten maar de aanrekeningen kun­
nen daarentegen worden verdeeld over meerdere projec­
ten. In dat geval is er slechts één set van bewijsstukken 
met vermelding van de verrichte aanrekeningen. 
21. Vanwege de decentralisering van het beheer worden 
vele verrichtingen ter plaatse in de ACS-Landen afgewik­
keld (artikel 21 van het Financieel Reglement), zowel ter 
plaatse verrichte betalingen als semi-directe betalingen 
die ter plaatse betaalbaar worden gesteld en in Europa in 
deviezen worden verricht. 
In die gevallen worden de attesten van verrichte dienst 
(afwikkeling) en de betalingscertificaten (betaalbaarstel­
ling) van een visum voorzien door de delegaties, die over 
alle vereiste stukken van het contract beschikken. 
Behalve in sommige, in de regeling uitdrukkelijk genoem­
de gevallen worden de bewijsstukken voor de betaling 
vervolgens aan het hoofdkantoor gezonden. Hoewel men 
daar niet in staat is de ter plaatse verrichte verificatie nog 
eens geheel over te doen, vergewist men zich wel van de 
conformiteit van de bewijsstukken met de bepalingen van 
de Overeenkomst van Lomé. 
Wanneer de betaalbaarstellingen echter rechtstreeks 
vanuit het hoofdkantoor worden gestart (rechtstreekse 
betalingen) ligt daar ook de verantwoordelijkheid voor de 
procedure van verrekening en betaalbaarstelling. Dien­
tengevolge bevinden alle voor de verificatie vereiste 
bewijsstukken zich in de dossiers van het hoofdkantoor 
ten einde later controles te kunnen verrichten. 
Voor wat betreft de aard van de bewijsstukken verwijst de 
Commissie eveneens naar haar antwoord op punt 17. Tenuitvoerlegging van de algemene clausules 
van overeenkomsten en contracten 
22. (a) De gedeelten die in lokale munt en in deviezen 
moeten worden betaald zijn in het contract vastgesteld 
overeenkomstig artikel 48, leden 2 en 3, van het Finan­
cieel Reglement. De door de inschrijver overgelegde 
bewijsstukken worden beoordeeld door de nationale 
ordonnateur en geverifieerd door de gemachtigde. 
(b) Het komt voor dat een contractant verzoekt het deel 
van een in plaatselijke munt te regelen betaling met 
toestemming van de nationale ordonnateur en de 
Commissie in deviezen uit te betalen, aangezien hij zijn 
activiteiten heeft gestaakt en zijn bankrekening ter plaatse 
heeft opgeheven. 
23. De aanbeveling van de Rekenkamer is terecht, maar 
in verband met de gebruiken die door de banken in 
sommige Lid-Staten worden toegepast accepteert de 
Commissie een uiterste geldigheidstermijn voor de 
bankgaranties, mits deze minstens drie maanden na de 
vermoedelijke datum van de voorlopige oplevering of 
twee maanden na de vermoedelijke datum van de 
definitieve oplevering valt. 
24. De Commissie aanvaardt borgtochten in deviezen, 
zelfs voor het deel dat in plaatselijke munt moet worden 
betaald. Op deze wijze wordt het door de Kamer vermelde 
risico sterk gereduceerd. 
25. De Commissie is het volkomen eens met de 
bezwaren van de Kamer. De incidentele richtlijnen die 
aan de delegaties worden gegeven zullen worden omgezet 
in een instructie met algemene strekking. 
26. De Commissie zal de aanbevelingen van de Kamer 
zoveel mogelijk in acht nemen door met name de 
delegaties attent te maken op de punten die door de 
Rekenkamer ter sprake zijn gebracht. 
Beheer van de kasmiddelen 
Tempo van de aanvullingen en de betalingen 
27. Tijdens de jaren 1987 en 1988 is 47 % van de 
uitgaven van het EOF (afgezien van de uitgaven voor het 
STABEX, die één derde van het totale bedrag uitmaken) 
in het eerste kwartaal verricht en 53 % in het tweede 
kwartaal; dit komt grotendeels overeen met de trend van 
de voorafgaande jaren. Aangezien de vooruitzichten voor 
het lopende jaar gebaseerd zijn op de uitbetalings­
patronen van de vorige jaren hebben alle bevoegde 
instanties het redelijk geacht de jaarlijkse EOF-bijdragen 
338 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
voor het dekken van de „algemene" uitgaven in vier gelij­
ke kwartaaltranches af te roepen. Omdat de omvang van 
de uitgaven voor de Programma's „Schulden" en 
„Sectorale importen" moeilijk precies is te voorspellen, 
heeft men echter in 1988 twee tranches van facultatieve 
bijdragen vastgesteld die in juli en december 1988 ten 
einde lopen. 
Wat betreft het afroepen van de bijdragen te.r aanvulling 
van de STABEX-kredieten bepaalt artikel 55 van het 
Financieel Reglement van het 6e EOF dat de helft van de 
beschikbare jaarlijkse tranche vanaf 1 april en de rest 
vanaf 1 juli op een renterekening moet worden gezet. Met 
het afroepen van de bijdragen in 1988 kwam dus per 
1 april en per 1 juli 93 miljoen ecu binnen, die rente 
hebben opgebracht voor de rekening van het STABEX-
Fonds totdat zij voor de transfers zijn gebruikt. 
28. In feite waren slechts drie Lid-Staten meer dan 
10 dagen achter met de betaling van hun bijdrage. In al 
deze gevallen heeft de Commissie contact opgenomen met 
de betrokken Permanente Vertegenwoordiging om deze 
situatie zo snel mogelijk recht te zetten. 
In het Financieel Reglement van het 6e EOF wordt 
bepaald dat boeten zullen worden opgelegd indien 
betalingen na de uiterste termijn worden verricht. Dit zou 
in deze situatie verbetering moeten brengen. 
De ramingen van de betalingen ten gunste van de EIB die 
elk jaar door de kasdienst worden opgemaakt berusten 
zowel op vroegere bevindingen als op de door de Bank 
verstrekte gegevens. Voor 1988 bleken deze ramingen vrij 
goed met de werkelijkheid overeen te komen voor wat 
betreft de operaties met risicodragend kapitaal. 
29. De aanvulling van de kasrekeningen van de 
delegaties in de ACS-Staten geschiedt op basis van de 
maandelijkse telexen van de delegaties waarin deze de 
ramingen betreffende de uitgaven van de komende maand 
opgeven. De schattingen van de delegaties berusten op 
hun beurt op de betalingsdossiers die bij de nationale 
ordonnateur in behandeling zijn. Dientengevolge hangt 
de betrouwbaarheid van de ramingen uiteraard af van de 
snelheid waarmee de ACS-instanties de dossiers afwer­
ken. 
De kasdienst vergelijkt echter geregeld de werkelijke 
uitgaven met die welke door de delegaties zijn aangekon­
digd en vraagt zo nodig opheldering over grote afwijkin­
gen. Indien de saldi van de kasrekeningen van de 
delegaties te hoog lijken dan wordt de aanvulling van die 
rekeningen opgeschort totdat het beschikbare bedrag 
geslonken is tot een som die gelijkstaat met de uitgaven 
over anderhalf a twee maanden. Het functioneren van de bankrekeningen 
31. Het is waar dat de op de banksaldi toegepaste 
rendementspercentages ongelijk zijn. Dit komt omdat het 
peil van de saldi van de verschillende rekeningen 
uiteenloopt en omdat bij de onderhandelingen met de 
banken over de rendementsvoorwaarden rekening is 
gehouden met hun onkosten. Bovendien varieert de 
rentevergoeding op de ECU voor 48 uur van land tot 
land. 
Het is evident dat de harmonisering van de rendementen 
van de banktegoeden de controle zal vergemakkelijken en 
tevens het geheel overzichtelijker zal maken. Met het oog 
hierop onderzoekt de kasdienst, in samenwerking met het 
DG Begrotingen en de andere Instellingen de mogelijk­
heid homogene voorwaarden te bedingen. 
32. Tot juli 1988 zijn alle betalingen betreffende de 
speciale leningen door een bankinstelling verricht. De 
Commissie heeft toen een rekening bij de EIB geopend. 
Laatstgenoemde is begonnen deze rekeningen te gebrui­
ken voor de uitbetaling van leningen. Tijdens deze 
overgang van de ene rekening naar de andere zijn 
verscheidene betalingen per abuis voor uitvoering naar de 
bovengenoemde bankinstelling gezonden. Het leidde tot 
een aanpassing in de renteschaal door rekening te houden 
met de retroactieve valutadatum. Bij deze aanpassing 
heeft de bank per abuis een debetrentepercentage 
toegepast in plaats van het creditpercentage. Als gevolg 
hiervan is het creditsaldo van de rekening verlaagd met 
49 733 ecu in plaats van 39 326 ecu. Het te veel geïnde 
bedrag van 10 407 ecu is in 1989 weer aan het EOF 
terugbetaald. 
33. Bij de beoordeling van de behandeling van betalin­
gen aan de EIB voor risicodragend kapitaal en rentesubsi­
dies moet men er rekening mee houden dat de tijd die 
verloopt tussen de datum waarop de Bank de betalings-
aanvraag ontvangt en de betalingsdatum zelf zeer kort is. 
Nu wordt in artikel 54, lid 4, van het Financieel 
Reglement van het 6e EOF bepaald dat de Commissie de 
betaling van het bedrag van de rentesubsidie moet 
verrichten met dezelfde valutadatum als die van de 
uitbetaling door de Bank. Aangezien de controle door de 
diensten van de Commissie enige tijd vergt is het vaak 
onmogelijk de betaling aan de Bank te verrichten vóór het 
verstrijken van de vervaldatum. Omdat de Bank bij de 
aanpassing van de renteschaal dezelfde percentages 
toepast als bij de berekening van de rente op de 
oorspronkelijke saldi, brengt dit geen extra kosten voor 
het EOF met zich. 
34. De boekhoudingkas van het EOF vergelijkt gere­
geld de datum van uitgifte van de betalingsopdrachten 
met de datum van uitvoering door de banken. Elke 
abnormale vertraging wordt met de betrokken bank 
besproken ten einde de uitvoeringstermijnen te bekorten. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 339 
Financiële staten per 31 december 1988 Slotopmerking 
35 - 36. Enerzijds wil de Commissie de betrouwbaar­
heid van de EOF-rekeningen garanderen door ze 
uitsluitend te baseren op door uittreksels of overzichten 
gestaafde bankgegevens; anderzijds is zij verplicht de 
balans vroeg genoeg op te maken om de vereiste 
vergelijkingen met de boekhouding van de ordonnateur 
en de vertalingen in alle officiële talen te kunnen 
uitvoeren, terwijl zij zich bovendien moet houden aan de 
uiterste termijn voor indiening van de rekeningen, 
namelijk 15 april. 
Het gevolg is dat de ontbrekende of te laat binnengeko­
men gegevens van de centrale banken van de ACS-
Landen niet in de rekeningen kunnen worden opgeno­
men. Het probleem zit dus niet in de betrouwbaarheid van 
de balans, maar uitsluitend in het variabele verschil tussen 
de balans en de werkelijke situatie per 31 december, zoals 
deze achteraf kan worden vastgesteld. 
Ten aanzien van de nota's 2.2 en 2.3 van de financiële 
staten van het EOF dient men in de toekomst te preciseren 
dat de ontvangsten en uitgaven worden geboekt volgens 
de door de banken opgegeven feiten. 
37. Vanwege de te late ontvangst van de bankafreke-
ning betreffende deze verrichting, die pas is binnengeko­
men nadat de boeken reeds waren afgesloten, kon de 
operatie niet in het boekjaar 1988 worden opgenomen. 
38. Volgens artikel 10, lid 4, van het Financieel 
Reglement van het 6e EOF mag de Commissie de 
uitgaven pas definitief boeken nadat zij door haar 
diensten zijn geverifieerd. 40. Ook al geeft de Commissie toe dat het beheer van de 
procedures vatbaar is voor verbeteringen (die zij tracht in 
te voeren), deelt zij niet de mening van de Kamer ten 
aanzien van de betrouwbaarheid van de opgemaakte 
balans. In het kader van de huidige hiërarchische 
structuur, die er borg voor staat dat de functies van 
ordonnateur en rekenplichtige volkomen van elkaar zijn 
gescheiden, worden de hoofdordonnateur en de reken­
plichtige van het EOF aangewezen bij besluit van de 
Commissie. Dit besluit bepaalt ten eerste dat de 
gemachtigde ordonnateurs worden gekozen door de 
hoofdordonnateur, namelijk de directeur-generaal voor 
Ontwikkeling, en ten tweede dat de rekenplichtige en zijn 
plaatsvervangers rechtstreeks onder de Commissie res­
sorteren in de uitoefening van hun functies. De reken­
plichtige en zijn plaatsvervangers kwijten zich uitsluitend 
van de taken die hun zijn toebedeeld door de Financiële 
Reglementen, die bepalen dat zij disciplinair en financieel 
aansprakelijk zijn voor alle verliezen of beschadigingen 
van de onder hun hoede staande gelden, waardepapieren 
en documenten, indien deze verliezen of beschadigingen 
met opzet zijn veroorzaakt of te wijten zijn aan ernstige 
nalatigheid hunnerzijds (artikel 41 van het Financieel 
Reglement van het 6e EOF). 
Praktisch gezien is het duidelijk dat de rekenplichtige en 
de ordonnateurs bij hun werk nauw contact moeten 
onderhouden, want dat is de enige manier om de 
onontbeerlijke periodieke vergelijkingen van de boeken 
mogelijk te maken. 
De Commissie is dan ook van mening dat het idee om de 
rekenplichtige en de ordonnateurs in verschillende 
directoraten-generaal onder te brengen geen enkel effect 
zou hebben op de scheiding van de functies van 
ordonnateur en rekenplichtige, die reeds verzekerd is, en 
sterk afbreuk zou doen aan de doeltreffendheid van beide 
diensten bij de uitvoering van hun dagelijkse werk. 
Op de balans staan de 28 miljoen ecu duidelijk aangege­
ven als een bedrag dat voortvloeit uit operaties die nog 
moeten worden geregulariseerd. Het betreft door de 
betalingsgemachtigden in de ACS-Staten verrichte plaat­
selijke betalingen over twee maanden, waarvan de 
verificatie op de datum van de balans nog aan de gang 
was. De diensten van de Commissie spannen zich in om de 
oude verrichtingen zo snel mogelijk af te werken, behalve 
in uitzonderlijke gevallen waar de verrichtingen niet 
behoorlijk kunnen worden geïdentificeerd. OPMERKINGEN MET BETREKKING TOT 
DE PROGRAMMERING VAN DE STEUN 
IN HET KADER VAN DE DERDE 
OVEREENKOMST VAN LOMÉ 
(ZESDE EOF) 
39. De Commissie weigert te accepteren dat financiële 
verrichtingen in haar boekhouding zouden worden 
weggelaten. Het feit dat de betalingsgemachtigden van de 
ACS-Landen de boekhoudkundige elementen aan het 
eind van het boekjaar niet op tijd aan de Commissie 
kunnen toezenden doet namelijk niets af aan de 
betrouwbaarheid van de balans. Algemene beschouwingen 
Het dunkt de Commissie dat de opmerkingen van de 
Kamer berusten op een diepgaand verschil van mening 
over het begrip programmering, zoals dat in de Overeen­
komst van Lomé is gedefinieerd. Er wordt namelijk niet 
voldoende rekening gehouden met de ingewikkelde 
^ Publikatieblad van de europese ólemeenschappen 1^.1^.^ 
situaties die men kantegenkomen en waarin de onderD 
ontwikkeling in al zi^n aspecten tot uiting komt. 
Alvorens te antwoorden op de specifieke punten die de 
Warner ter sprake brengt acht de Commissie het 
onmisbaar nog eens te ^vi^en op de drie beginselen 
daarop het programmeringsproces is gebaseerd^concen 
traden dialoog^ coördinatie. 
^^^c^r^^Bin het kader van een aanpak die berust 
op dialoog over de beleidsvormen kon de Commissie 
alleen door concentratie van de hulp op een beperkt 
aantal sectoren of zelfs één enkele sector voldoende 
gedicht in de schaal leggen ombeleidshervormingen in 
die sector te ondersteunen. Deze concentratie beoogt niet 
alleen de produktie te verhogend maar strekt zich ook uit 
tot alle begeleidende elementen^ ten einde met name op 
het platteland de leefomstandigheden te verbeteren. 
rdo^^^^^ dit is de hoeksteen van het programmee 
ringsproces.^Let oogmerk ervan ^vas beleidshervorming 
gen op het sectorale vlakke ondersteunen. 
Bh het voeren van deze dialoog is de Commissie 
pragmatische grondig en doelbewust te vBerk gegaan, 
wanneer in een land de kritieke maatregelen daartoe de 
^taat zich bi^ de programmering had verbonden niet 
vaaren uitgevoerd heeft de Commissie haar dialoog 
voortge^etenhet financieringsbesluituitgesteld totdat 
deze maatregelen—daarvan de levensvatbaarheid van 
de te linancieren maatregelen afhankelijk v^as—^varen 
genomen. 
^o is het gegaan in l^igen^thiopië^ameroen^ enz. 
^CB^^^rA^Bdit is zonder t^fel een veeleisend proces 
dat van de donors voortdurende inspanning vergt, l^iaar 
nog nooit is men met de coördinatie zover gegaan als bi^ 
deprogrammering.feneerstemetdeinhetbetrokken 
land actieve Lidstaten daarmee svstematischbesprekin 
gen^n gehouden vóór de afrondingvanhet programmee 
ringsproces. Ivlaar ook met de wereldbank die de 
Commissie als een favoriete partnerbeschouv^t inzien 
dialoogmet de anderedonors. Li^densdeprogrammering 
v^ordtvoortdurendcontacr met de Bank onderhouden en 
ookdaarna^bi^ de uitvoering. Dankzij de^e versterkte 
coördinatie en het v^eder^dse vertrouwen en respect die 
daaruit spreken kon men de verschillen in benadering of 
^iens^ze in kaart brengen en overwinnen. 
Dit vBasbi^ voorbeeld het gevalophetgebiedvande 
voedselveiligheid^^vaar scheen conflict konvoordoen 
tussen de noodzakelijke bescherming van de plaatselijke 
markt en het in de structurele aanpassingsprogramma^ 
nagestreefde doel van algemene liberalisering van de 
invoer. Voor dit soort conflict heeft men een oplossing kunnen 
vinden dankzij de voorbeeldige aard van de coördinatie 
in gemeenschapsverband en tussen de Commissie en de 
wereldbank. 
Deze beginselemen de ^ze daarop zi^zi^ntoegepast^ 
vormden ontegenzeglijk een vooruitgang ten opzichte van 
het verledens en dit v^erdgriftoegegeven door de partners 
van de Commissie op samenwerkingsgebied^ 
— om te beginnen deLid^tatendie^via de Raad van 
Iviinisters voor COntv^ikkeling^ de Commissie hebben 
geprezen voor de deskundige en grondige v^nze 
vBaaropzi^ de programmering heeft aangepakt en die 
in de onderhandelingsopdracht voor de toekomstige 
Covereenkomst de v^ens hebben uitgesproken deze 
aanpak te consoliderend 
— vervolgens de AC^taten die zich in het kader van 
dezelfde onderhandeling voorstander betoonden van 
handhaving van de beginselen concentraties dialoog 
en steun voor sectorale beleidsvormend 
— tenslotte de wereldbank die een vooraanstaande rol 
speelt in de steun voor de structurele aanpassing die 
een grootaantalAC^^taten hebben ondernomen^ en 
die zich niet alleen verheugd betoonde over de rol die 
deCommissie speelt bi^ de sectoraleaanpassing^ maar 
tevens een beroep heeft gedaan op haar medewerking 
en ervaring. 
f^en dergelijke constatering kan ^eker helpen om het 
programmeringsprocesineen perspectief te plaatsen dat 
beter strookt met de kerkelijkheid. 
V^t^t^n^v^^de^oneentr^t^^etor^n^ 
49. De Commissie is uiteraard van mening dat aan de 
keu^e van de concentratiesectoren zo min mogelijk zou 
moeten borden getornd. ^Vel voorziet de COvereenkomst 
van Lomé ^artikel^l^ lid^ in de mogelijkheid het 
indicatieve programma op verdoek van de betrokken 
ACS^taat te herzien. 
^0. Indebenadering vanLomélllmoethetbegrip 
sector niet voorden gelijkgesteld met de traditionele 
bevoegdheden van de technische ministeries. Dit begrip 
dekt een sluitend geheel van scherp afgebakende^ d.vB.z. 
operationele^ aanwijsbare en hanteerbare doelstellingen^ 
om echte concentratie mogelijk te maken. 
12. 12. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 341 
Een beleid voor watervoorziening kan bij voorbeeld 
maatregelen vereisen op het gebied van plattelands­
ontwikkeling, infrastructuren, gezondheidszorg, scho­
ling, enz. Ook op het gebied van de voedselveiligheid gaat 
de bevordering van de landbouwproduktie gepaard met 
maatregelen op het gebied van vervoer, gezondheidszorg, 
scholing, het MKB, enz. 
51. De continuïteit van de actie van de Gemeenschap 
was een voornaam punt dat men bij de programmering in 
talrijke landen altijd voor ogen heeft gehouden. Waar het 
om ging was de toepassing van de Gemeenschapssamen-
werking ter plaatse op bepaalde punten in stand te 
houden, maar dan wel na koerswijzigingen die vereist 
waren in verband met: 
— de inachtneming van systematische en diepgaande 
evaluaties van de vroegere financieringen; 
— de ontwikkeling op het gebied van de politieke en 
bestuurlijke instellingen; 
— de ontwikkeling van het macro-economische kader en 
de daaruit voortvloeiende algemene oriëntaties, die 
juist in het programmeringsproces tot uiting komen. 
De onderhandelingen over de indicatieve programma's 
52 - 55. Al deze punten betreffen aanmerkingen van de 
Kamer op de vaagheid van de doelstellingen en de niet-
bindende aard van de door de regeringen aangegane 
verbintenissen. 
Deze aanmerkingen zouden terecht zijn indien men de 
programmering los van het gehele samenwerkingsproces 
beschouwt. De dialoog die aan de programmering ten 
gronde ligt houdt niet op met de opstelling van het 
indicatieve programma. 
Programmering, keuze van de maatregelen, financiering, 
uitvoering en evaluatie, het zijn allemaal fasen van 
hetzelfde proces. Zij volgen elkaar op, gaan in elkaar over 
en ondersteunen elkaar in de tijdsspanne waarin de 
samenwerking ten uitvoer wordt gelegd. 
De meer specifieke doelstellingen en de concrete middelen 
en maatregelen worden in het kader van de dialoog met de 
Staat en de voorbereiding van de projecten en program­
ma's nader vastgesteld. 
56. Men moet niet zoeken naar enige continuïteit tussen 
de bevloeiingsmaatregelen — van het soort „kleine 
landbouwpercelen bij de dorpen" — die tijdens de eerste 
fase (5e EOF) zijn uitgevoerd en die welke thans in 
uitvoering zijn (6e EOF). De uitvoering van de eerste fase moet worden beoordeeld 
in het licht van de doelstellingen en de context waarin het 
project was ondernomen. In verband met de droogte 
wilde men aan zoveel mogelijk mensen een klein perceeltje 
ter beschikking stellen, maar gezien de situatie maakte 
men van de economische levensvatbaarheid geen punt. 
Het ging erom te overleven. 
Het hoofddoel van de maatregelen van het 5e EOF was 
het vermogen tot zelfvoorziening te versterken in een 
crisissituatie waarin het droogteprobleem overheerste. 
Het Podor-Programma daarentegen (6e EOF) maakt 
deel uit van een hele reeks maatregelen op middellange en 
lange termijn met ruimere doelstellingen die gericht zijn 
op het in cultuur brengen van het dal. 
De gedeeltelijke mislukking van het project voor de 
aanplant van gombomen is grotendeels te wijten aan de 
uiterst ongunstige weersomstandigheden. De opzet van 
het project is nooit aangevochten. Dit project is trouwens 
een van de elementen van het „geïntegreerde landbouw-
bosbouw-veeteeltsysteem". In verband met deze ervaring 
is men thans bezig de wijze van uitvoering van het 
soortgelijke deelproject in het kader van het 6e EOF te 
herzien. 
57. Het wegproject Oso-Osokari dat in het kader van 
het 6e EOF oorspronkelijk samen met een Lid-Staat zou 
worden gefinancierd beoogt de wegverbinding Bukavu-
Kisangani af te ronden en hoort bij het programma voor 
de ontwikkeling van Kivu, een van de concentratiesecto­
ren van het Indicatieve Programma Lomé III. 
Van de voltooiing van dit project verwacht men een sterke 
daling van de vervoerkosten tussen de streek Kivu met 
zijn rijke landbouwpotentieel en Boven-Zaïre/Matadi/ 
Kinshasa, van waaruit de streek van de grote meren van 
oudsher zijn industrieprodukten betrekt. 
De Zaïrese regering heeft verzocht de financieringsover­
eenkomst betreffende dit project te annuleren, aangezien 
de bewuste Lid-Staat heeft voorgesteld de financiering 
van dit project geheel voor zijn rekening te nemen. 
58. Het IRINGA-project wordt tijdens het 6e EOF niet 
voortgezet (Lomé III). 
59-62. Zie het antwoord op de punten 52 — 55. 
342 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 12. 89 
Slo topmerkingen De dekking van de „steeds terugkerende kosten" 
waarborgen 
Een betere omschrijving en kwantificering van de 
doelstellingen 
63-64. Het becijferen van de doelstellingen en de 
nadere vaststelling van de te nemen maatregelen geschiedt 
niet in het kader van het indicatieve programma — dat de 
algemene koers aangeeft —, maar bij de voorbereiding 
van de projecten en programma's ter ondersteuning van 
het sectorale beleid dat bij de programmering is 
aangewezen. 68 - 69. De problematiek van de steeds terugkerende 
kosten en meer algemeen het onderhoud en functioneren 
van het produktiestelsel is een van de voornaamste zorgen 
van de Commissie. In het kader van de indicatieve 
programma's wordt deze problematiek niet aangesneden, 
maar wel bij de opzet en uitvoering van de diverse 
maatregelen. 
Gebruik maken van de opgedane ervaring 
Meer prioriteit voor de produktieve sector 
66 - 67. In de meeste landen heeft de Commissie steun 
verleend aan een streven naar voedselveiligheid dat 
gericht was op verhoging van de produktie en verbetering 
van de levensomstandigheden. 
Met het oog hierop heeft de Commissie in haar dialoog 
met de overheid een aantal maatregelen bedongen om de 
producenten de zekerheid en de stimulansen te bieden die 
zij nodig hadden om meer te produceren: een stimulerend 
prijsbeleid, hervorming van de afzetkanalen, afzwakking 
van de rol van sommige overheidsstructuren, privatise­
ring, enz. 70-71. Men moet niet denken dat bij de programme-
ringsaanpak geen rekening is gehouden met de resultaten 
van het vroegere optreden van de Gemeenschap. Deze 
resultaten beïnvloeden de koers waarover met de 
overheid wordt onderhandeld, maar zijn niet op hun 
plaats in het voorprogrammeringsdocument, want dat is 
een „policy paper" en niet een landenstudie of een 
beoordelingshandleiding. 
72. Ongeacht het kader waarin de door de ACS-Staten 
aangegane verbintenissen worden vastgelegd tracht de 
Commissie voortdurend, in het hoofdkantoor of via de 
delegaties, deze verbintenissen zoveel mogelijk te doen 
naleven, daarbij rekening houdend met de in elk land 
heersende omstandigheden.