*****

BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE

van 4 december 1986

inzake een procedure op grond van artikel 85 van het EEG-Verdrag (IV/30.439 - International Petroleum Exchange of London Limited)

(Slechts de tekst in de Engelse taal is authentiek)

(87/2/EEG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE

GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap,

Gelet op Verordening nr. 17 van de Raad van 6 februari 1962, eerste verordening over de toepassing van de artikelen 85 en 86 van het Verdrag (1), laatstelijk gewijzigd bij de Akte van Toetreding van Spanje en Portugal, en met name op artikel 2,

Gezien de aanmelding en het verzoek om een negatieve verklaring dat op 20 augustus 1981 is ingediend met betrekking tot de »Articles of Association" (statuten) en de »Rules and Regulations" (reglementen van de International Petroleum Exchange of London Limited,

Gezien de samenvatting van de aanmelding welke overeenkomstig artikel 19, lid 3, van Verordening nr. 17 is bekendgemaakt (2),

Na raadpleging van het Adviescomité voor mededingingsregelingen en economische machtsposities,

Overwegende hetgeen volgt:

I. DE FEITEN

(1) De International Petroleum Exchange of London Limited (IPE) is een van de vele goederenmarkten die in Londen gevestigd zijn. De goederenmarkten zijn zelfregulerende organisaties, geleid door bestuurscomités of hun directeuren die door de leden uit eigen midden zijn gekozen, bijgestaan door secretariaten, en die gebruik maken van de bevoegdheden welke daaraan door de leden in marktregelingen (»market rule books") zijn toegekend. Hoewel de markten zelfregulerend zijn, is er een zekere mate van toezicht door de Bank of England en een toenemende controle op de leden door de Association of Futures Brokers and Dealers Limited (AFBD).

(2) De IPE heeft ten doel te Londen een termijnmarkt voor aardolieprodukten op te richten en te beheren. Een termijnmarkt, of »futures market", stelt faciliteiten ter beschikking voor het sluiten van overeenkomsten voor de aankoop en verkoop van een goed dat op aangegeven tijdstippen in de toekomst moet worden geleverd. Termijnmarkten zijn voornamelijk ontwikkeld om diegenen die aan goederenhandel doen, bescherming te bieden tegen de risico's van ongunstige prijsbewegingen.

(3) De IPE stelt voor handel en prijsvorming een marktruimte (»floor") ter beschikking, beslist over uiteenlopende technische vraagstukken zoals toelaatbare leveringsmaanden en condities voor standaardcontracten en biedt clearings- en afwikkelingsfaciliteiten. De handel geschiedt op de »floor" waar de handelaren elkaar ontmoeten met offerten en biedingen in een stelsel dat als »open outcry" (open afroep) bekend staat. De zaken van de IPE worden bestuurd door de directeuren.

(4) De internationale termijnmarkten te Londen behoren tot de voornaamste markten waarvan in de internationale goederenhandel gebruik wordt gemaakt en zij dragen bij tot stabiliteit en vlotte afwikkeling van de wereldhandel en tot de prijsvorming in de wereld. Voor gasolie en ruwe olie blijkt uit de onderstaande cijfers de omvang van de IPE ten opzichte van haar belangrijkste concurrent, de termijnmarkt voor gasolie en ruwe olie te New York:

Jaarlijkse handelsvolumes (verhandelde partijen) voor gasolie (1981-1985)

1.2.3 // // // // Jaar // Londen // New York (NYMEX) // // // // 1981 // 149 000 // 995 506 // 1982 // 623 308 // 1 745 526 // 1983 // 608 529 // 1 868 322 // 1984 // 535 945 // 2 091 546 // 1985 // 509 886 // 2 207 733 // // //

NB: Eén partij (IPE) is thans 100 ton.

Eén partij (NYMEX) is 1 000 vaten.

1 ton = 7,46 vaten.

Jaarlijkse handelsvolumes (verhandelde partijen) voor ruwe olie (1981-1985)

1.2.3 // // // // Jaar // Londen // New York // // // // 1981 // - // - // 1982 // - // - // 1983 // 2 783 // 323 153 // 1984 // 4 361 // 1 840 342 // 1985 // 4 233 // 3 980 867 // // //

NB: Eén partij = 1 000 vaten.

(5) Momenteel worden in het kader van de IPE vier typen basiscontracten gesloten:

a) een gasoliecontract betreffende een of meer partijen van 100 ton gasolie van een kwaliteit die in bijzonderheden in artikel 15.04 van de Gas Oil Contract Number 2 Rules van de IPE is omschreven. De contracten betreffen toekomstige levering door de verkoper aan de koper, in het algemeen fob geladen in het vaartuig af-entrepot of af-raffinaderij in Amsterdam, Rotterdam of Antwerpen, ter keuze van de koper, tussen de 15e en de laatste kalenderdag van de maand van levering. De contracten mogen worden gesloten in elke van de daaropvolgende negen kalendermaanden;

b) een contract dat partijen ruwe olie betreft van 1 000 vaten ruwe olie van normale pijpleidingexport Brent Crude, te leveren in de Sullom Voe regio in de maand van levering. Contracten mogen worden gesloten over een periode van zes maanden;

c) de IPE heeft twee nieuwe contracten voor gasoline en zware brandstofolie geïntroduceerd. De contract- en administratieve procedures zijn identiek aan die van het huidige gasoliecontract en de contracten worden gesloten voor een of meer partijen van 100 ton gasoline of zware brandstofolie van een gespecificeerde kwaliteit. Deze twee nieuwe contracten zijn met ingang van 7 oktober 1986 van kracht.

(6) Alle op de IPE gesloten contracten moeten worden geregistreerd bij de »International Commodities Clearing House Limited (ICCH)", een onafhankelijke dienstverlenende onderneming die de IPE clearings- en afwikkelingsfaciliteiten verschaft. Het ICCH beschikt over een omvangrijk kapitaal en grote reserves en is het eigendom van zes »clearing"-banken. De voornaamste functies van het ICCH zijn de instandhouding en de organisatie van een »dagelijkse clearing" van alle transacties en het verlenen van garantie voor de nakoming van de overeenkomsten, volgens de regels van de IPE, voor »clearing members" in wier naam deze overeenkomsten worden geregistreerd.

(7) De IPE kent drie soorten lidmaatschap. De eerste categorie, leden met stemrecht, zijn »floor members" die op de »floor" van de markt mogen handelen. Volgens de »rules" mogen er thans ten hoogste 35 »floor members" zijn. De volgende twee soorten leden zijn leden zonder stemrecht of »associate members", »trade members" genoemd, en »general associate members". Hun aantal is onbeperkt. Leden zonder stemrecht mogen op de IPE uitsluitend via een »floor member" handelen.

(8) Op grond van de in de »Articles" neergelegde criteria voor »floor members" moet een gegadigde voor het lidmaatschap aan bepaalde financiële voorwaarden voldoen. Een gedetailleerd overzicht van de criteria voor het lidmaatschap, zoals die tot dusver gelden, kan op aanvraag bij het secretariaat van de IPE worden verkregen. Een gegadigde voor het volledige lidmaatschap moet een bedrijf of onderneming zijn en moet ten genoege van de directie van de IPE aantonen dat hij zal handelen vanuit een in of bij de »City of London" gevestigd kantoor met het oog op het toezicht op en de uitvoering van zijn transacties in de IPE, en dat hij een blijvend belang heeft bij de transacties op de »floor" van de IPE en zo nodig personeel op de »floor" aanwezig zal doen zijn. Het lidmaatschap mag worden overgedragen aan een andere onderneming op voorwaarde dat deze ook voldoet aan de criteria die gelden voor het lidmaatschap.

(9) Alle leden met volledig lidmaatschap moeten lid zijn van het ICCH en moeten hun overeenkomsten laten registreren bij het ICCH dat tegen betaling van een honorarium de nakoming van de overeenkomsten garandeert.

(10) Gegadigden voor het »associate membership" moeten eveneens voldoen aan bepaalde voorwaarden op financieel gebied en bepaalde eisen inzake handelstransacties. Om in aanmerking te komen voor het »trade membership" moet een gegadigde ten genoege van de directie aantonen dat hij een bona fide blijvend belang heeft bij de produktie, de vervaardiging of de distributie van aardolie of aardolieprodukten. Om in aanmerking te komen voor het »general associate membership" moet de gegadigde ten genoege van de directie aantonen dat hij belang heeft bij de handel in aardolie of aardolieprodukten en dat hij in staat is termijntransacties inzake olie naar de markt te brengen.

(11) Een beroepsprocedure is van toepassing indien de directie een lidmaatschapsaanvrage weigert, toestemming weigert voor de overdracht van het lidmaatschap, een verandering in het bestuur, de deelneming, het bedrijfsdoel, de juridische positie of de eigendomspositie met betrekking tot een lid niet accepteert, een lid schorst voor meer dan zeven dagen of hem van het lidmaatschap vervallen verklaart, en de gegadigde of het lid zich niet neerlegt bij het besluit van het bestuur. De kandidaat of het lid kan het bestuur verzoeken zijn besluit te heroverwegen en daarbij alle door hem belangrijk geachte opmerkingen maken en informatie overleggen.

(12) In de »Rules and Regulations" is bepaald dat een lid over het algemeen lid moet zijn van de »Association of Futures Brokers and Dealers Limited" (AFBD). Dit vereiste is evenwel niet bindend voor alle leden. Een lid is van deze verplichting ontslagen indien hij a) geen »floor member" is en geen zakencentrum in het Verenigd Koninkrijk heeft, dan wel b) uitsluitend voor eigen rekening of namens een verbonden onderneming zakelijke transacties verricht of c) onder een categorie leden valt die op grond van de bepalingen van de AFBD zelf geen lid behoeven te zijn van de AFBD. De AFBD is één van de zelfregulerende instellingen die naar verwachting zullen worden erkend door het »Securities and Investments Board" (SIB) dat vooruitlopend op de »Financial Services Act" is opgericht. Volgens de huidige wet zijn de enigen die investeringen in het Verenigd Koninkrijk mogen doen »erkende personen" of bepaalde »vrijgestelde personen". De leden van de IPE zullen aldus worden erkend door het feit dat zij leden zijn van de AFBD. Ten einde lid van de AFBD te kunnen worden, dienen kandidaten aan bepaalde kwalitatieve criteria te voldoen die het hoofddoel van de AFBD tot uitdrukking brengen: het bevorderen en handhaven van een systeem van toezicht op de bedrijfsvoering van makelaars en handelaren op goederen-, financiële en andere termijnmarkten, in het bijzonder met het oog op de bescherming van de belangen van hun klanten. Deze criteria hebben betrekking op de geschiktheid van de financiële en bedrijfsstatus van de leden en hun geschiktheid in andere opzichten, zoals betrouwbaarheid, opleiding, ervaring en financiële middelen.

(13) In de »Articles" is met zoveel woorden bepaald dat geen voorschriften zullen worden gegeven (zonder toestemming van alle »floor members") op grond waarvan »floor members" geen transacties zullen mogen verrichten met andere »floor members" zonder betaling van commissielonen beiderzijds. Dergelijke voorschriften zijn niet gegeven.

II. JURIDISCHE BEOORDELING

(14) De aangemelde »Articles of Association" (statuten) en »Rules and Regulations" (reglementen) van de IPE moeten worden beschouwd als overeenkomsten in de zin van artikel 85.

(15) De »Articles" en de »Rules and Regulations" van de IPE zijn vastgesteld met inachtneming van de opmerkingen van de Commissie in verband met verschillende andere termijnmarkten in Londen. De Commissie heeft reeds beschikkingen houdende negatieve verklaring gegeven met betrekking tot de »Rules" van deze termijnmarkten in haar Beschikkingen 85/563/EEG (suiker) (1), 85/564/EEG (cacao) (2), 85/565/EEG (koffie) (3) en 85/566/EEG (rubber) (4).

(16) De »Articles, Rules and Regulations" bevatten geen beperkingen op de commissielonen welke mogen worden berekend over op de IPE gesloten transacties. Het lidmaatschap van de IPE is open en de criteria waarnaar aanvragen om lidmaatschap worden beoordeeld, zijn objectief. De directeuren zijn verplicht besluiten met betrekking tot de rechten van leden en het lidmaatschap te motiveren en er bestaat een adequate beroepsprocedure.

(17) Er zijn naar aanleiding van de bekendmakingen in het Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen overeenkomstig artikel 19, lid 3, van Verordening nr. 17 geen opmerkingen binnengekomen.

(18) Er staan in de »Articles of Association" en de »Rules and Regulations" geen bedingen die een waarneembare beperking van de mededinging binnen de gemeenschappelijke markt opleveren. De Commissie heeft derhalve op grond van de haar bekende gegevens geen aanleiding om op te treden uit hoofde van artikel 85, lid 1. Zij kan daarom een negatieve verklaring overeenkomstig artikel 2 van Verordening nr. 17 afgeven,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

Op grond van de haar bekende gegevens bestaat er voor de Commissie geen aanleiding om krachtens artikel 85, lid 1, van het EEG-Verdrag op te treden tegen de »Articles of Association" en de »Rules and Regulations" van de International Petroleum Exchange, zoals deze haar op 20 augustus 1981 zijn aangemeld.

Artikel 2

Deze beschikking is gericht tot The International Petroleum Exchange of London Limited, met zetel in Cereal House, Mark Lane 58, London EC 3, Verenigd Koninkrijk.

Gedaan te Brussel, 4 december 1986.

Voor de Commissie

Peter SUTHERLAND

Lid van de Commissie

(1) PB nr. 13 van 21. 2. 1962, blz. 204/62.

(2) PB nr. C 163 van 1. 7. 1986, blz. 3.

(1) PB nr. L 369 van 31. 12. 1985, blz. 25.

(2) PB nr. L 369 van 31. 12. 1985, blz. 28.

(3) PB nr. L 369 van 31. 12. 1985, blz. 31.

(4) PB nr. L 369 van 31. 12. 1985, blz. 34.