6. 10. 80 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 258/1 
inzake  een aantal  maatregelen  betreffende  het beheer  van het EOGFL-Garantie I 
(Mededelingen) 
REKENKAMER 
SPECIAAL  VERSLAG 
inzake  een aantal  maatregelen  betreffende  het beheer  van het EOGFL-Garantie 
(Dienstjaar  1978) 
INHOUDSOPGAVE 
blz. 
Inleiding  2 
I. Actie  „kerstboter"  2 
II. Medeverantwoordelijkheidsheffing  4 
III. Restituties  bij uitvoer  van  produkten  die niet  onder  bijlage  II vallen  7 
IV. Maatregelen  voor  het uit de markt  nemen  van  groenten  en fruit  9 
Ter attentie  van  de lezer 
De opmerkingen  in het onderhavige  verslag  kunnen  slechts  op hun  juiste  waarde  wor-
den geschat  in het licht  van  de daarbij  vermelde  data. 
Nr. C 258/2 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 6. 10. 80 
INLEIDING 
1. Wil  men  de deugdelijkheid  van  de systemen  die 
bepalend  zijn  voor  het  functioneren  van  het 
EOGFL-Garantie  in zijn  geheel,  dan  wel  van  de 17 
gemeenschappelijke  marktordeningen  in het  bijzon-
der, alsook  van  de met  de communautaire  maatrege-
len in het  kader  van  het  gemeenschappelijk  land-
bouwbeleid  bereikte  resultaten,  juist  kunnen  beoor-
delen,  dan  dient  men  een  zekere  afstand  te nemen 
van het  jaarlijks  begrotingsbeheer,  dat  de kern  vormt 
van de opmerkingen  in het  Jaarverslag. 
Derhalve  wenst  de Rekenkamer  gebruik  te maken 
van de haar  bij het  Verdrag  verleende  bevoegdheid 
om op  ieder  gewenst  moment  opmerkingen  te 
maken  en deze  in de vorm  van  een  brief  van  haar 
President  te richten  tot  de Voorzitter  van  de Com-
missie.  Hierbij  behoudt  zij  zich  het  recht  voor  om 
pas in een  later  stadium  te beslissen  over  de publi-
katie  van  deze  opmerkingen  en  van  de  eventuele 
antwoorden  daarop,  hetzij  in het  Jaarverslag,  hetzij 
in een  Speciaal  Verslag.  In zijn  principeantwoord 
van 5 september  1979  heeft  de  Voorzitter  van  de 
Commissie  blijk  gegeven  van  zijn  belangstelling 
voor  deze  procedure. 
2. De  Rekenkamer  is er zich  van  bewust  dat,  wan-
neer  zij deze  opmerkingen  over  het  beheer  van  de 
landbouwmarkten  in de vorm  van  een  Speciaal  Ver-
slag  publiceert,  zij een  zeer  fragmentarisch  karakter 
hebben.  Tot  dusver  hadden  de opmerkingen  in de 
jaarverslagen  over  de  dienstjaren  1977  en  1978 
vooral  betrekking  op de procedures  voor  de uitvoe-
ring  van  de begroting  van  het  desbetreffende  dienst-
jaar,  de procedures  voor  de verevening  van  de reke-
ningen  van  de voorgaande  dienstjaren,  het  algehele 
beheer  van  de op de begroting  uitgetrokken  posten 
en de liquide  middelen  en ten  slotte  op de getroffen 
voorzieningen  om  fraudes  en onregelmatigheden  te 
voorkomen  respectievelijk  tegen  te gaan  of om  lacu-
nes in de voorschriften  op  te sporen.  De  uitgaven 
voor  de verschillende  marktordeningen  zijn  meestal 
slechts  benaderd  uit het  oogpunt  van  hun  conformi-
teit met  de  algemene  financieringsregels  van  het 
gemeenschappelijk  landbouwbeleid  en hun  invloed 
op het  financieel  beheer  van  de afdeling  Garantie  in 
haar  geheel. 
3. De  Rekenkamer  is echter  begonnen  met  het 
onderzoeken  van  de 17 gemeenschappelijke  markt-
ordeningen,  of een  gedeelte  daarvan,  op hun  finan-
cieel  beheer,  te beginnen  met  de marktordeningen 
die, gezien  de huidige  of de verwachte  kosten  voor de begroting,  het  gevoeligst  zijn.  Hiertoe  behoort 
stellig  de zuivelsector,  waarvan  de  kosten  in 1979 
42,6  % van  de totale  landbouwuitgaven  bedroegen. 
Binnen  het  veelomvattende  geheel  van  deze  sector 
werd  gekozen:  ten  eerste,  één  van  de meest  specta-
culaire  specifieke  maatregelen  ter  bevordering  van 
de afzet  van  de botervoorraden  in de Gemeenschap, 
de zogenaamde  actie  „kerstboter".  Ten  tweede, 
bijna  gelijktijdig,  de eerste  toepassing  van  de veror-
dening  inzake  de  medeverantwoordelijkheidshef-
fing,  waarvan  de tenuitvoerlegging,  in verschillende 
afgeleide  vormen,  momenteel  in het  middelpunt  van 
de hervorming  van  de  marktordening  voor  zuivel-
produkten  staat,  met  gevolgen  van  complexe  aard, 
zowel  voor  de uitgaven  als  voor  de ontvangsten  van 
de Gemeenschap. 
De Rekenkamer  heeft  zich  vervolgens  beziggehou-
den met  de  exportrestituties  voor  basislandbouw-
produkten  (granen,  melk,  suiker...)  die  verwerkt 
zijn in de produkten,  opgenomen  in de lijst  van  pro-
dukten  die  niet  vallen  onder  bijlage  II van  het  Ver-
drag  van  1957.  De  uitgaven  uit  dien  hoofde  stijgen 
in snel  tempo  (+ 195  "o van  1977  tot  en met  1979) 
en ofschoon  ze  niet  vallen  onder  een  eigenlijke 
marktordening  — die  voor  verwerkte  produkten  niet 
bestaat  — dragen  zij  toch  in hoge  mate  bij  tot  de 
waardestijging  van  de basislandbouwprodukten. 
Ten slotte  heeft  de Rekenkamer  aandacht  besteed 
aan de sector  groenten  en fruit.  Deze  sector  blijkt  in 
bepaalde  gebieden  van  de Gemeenschap  en in de 
publieke  opinie  in het  algemeen  bijzonder  gevoelig 
en ook  hier  vertonen  de uitgaven  een  snelle  stijging: 
+ 259  % \an  1977  tot en met  1979.  De  Kamer  heeft 
zich  met  name  beziggehouden  met  het  uit de markt 
nemen  van  produkten;  daar  de wenselijkheid  hier-
van en  het  mechanisme  op  de  sterk  ge-
decentraliseerde  structuur  van  de producentengroe-
peringen  berusten,  leken  zij  voor  een  diepgaand 
onderzoek  in aanmerking  te komen. 
4. De  Rekenkamer  verheugt  zich  over  het  feit  dat 
de Commissie  het  nodige  begrip  heeft  getoond  door 
in te stemmen  met  een  diepgaande  bespreking  over 
de opmerkingen  van  de Kamer  en hierop  ter  zake 
dienende  antwoorden  te geven.  Zij  hoopt  dat  dank 
zij de  toegepaste  procedure  geleidelijk  een  beter 
inzicht  kan  worden  verkregen  in het  beheer  van  de 
landbouwmarkten  en  dat  met  de  aldus  verkregen 
resultaten  langzamerhand  een  compleet  beeld  van 
de financiële  aspecten  van  dit  beheer  kan  worden 
geschetst. 
I. ACTIE  „KERSTBOTER" 
5. Bij  haar  schrijven  van  26  april  1979  heeft  de 
Rekenkamer  de  Commissie  op  de  hoogte  gesteld 
van de resultaten  van  haar  onderzoek  naar  de maat-regelen  ter bevordering  van  de afzet  van  boter  tegen 
gereduceerde  prijs,  bestemd  voor  consumptie  in de 
Gemeenschap,  welk  maatregelen  worden  samenge-
6. 10. 80 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 258/3 
vat onder  de naam  Actie  „kerstboter",  en voor  de 
winter  1977-1978  ten uitvoer  gelegd  bij Verordening 
(EEG)  nr. 2370/77  van  28 oktober  1977  (1). Deze 
maatregelen  gelden  voor  alle  Lid-Staten,  met  uit-
zondering  van  het Verenigd  Koninkrijk,  voor  welk 
land  andere  maatregelen  van  kracht  zijn. 
De Rekenkamer  maakt  de volgende  opmerkingen: 
6. Het  gedurende  een  korte  tijd  op de markt  bren-
gen van  72 000 ton boter  voor  een prijs  die ongeveer 
30 % onder  de normale  ligt,  schijnt  geen  grote  ver-
storingen  op de markt  te hebben  veroorzaakt.  De 
invloed  op de marktprijzen  van  boter  tijdens  de 
bedoelde  periode  kan  worden  verwaarloosd.  Dat 
geldt  met  name  voor  Frankrijk  waar,  anders  dan 
door  de deskundigen  vóór  het begin  van  de actie 
werd  gevreesd,  geen  aanzijnlijke  daling  optrad  in de 
prijs  van  verse  boter,  waarvan  de afzet  normaal 
bleef.  Dit wordt  bevestigd  door  het beloop  van  de 
voorraden  interventieboter  en met  name  de over-
heidsvoorraden,  ofschoon  het  volume  ervan  in de 
weken  na het einde  van  de actie  enigszins  is toege-
nomen. 
7. Niet  alleen  zijn  aanzienlijke  storingen  uitgeble-
ven, doch  de consumptie  is daadwerkelijk  gestegen; 
deze  stijging  kan  op  grond  van  de momenteel 
beschikbare  gegevens  voor  de hele  Gemeenschap 
worden  geraamd  op ongeveer  30 % van  de 72 000 
ton die op de markt  werd  gebracht.  De stijging  die 
tijdens  de actie  zelf  werd  geconstateerd,  was  gedeel-
telijk  slechts  schijnbaar,  rekening  houdend  met 
bepaalde  voorraadmutaties  bij de particulieren  of 
handelaren,  die slechts  geleidelijk  en met  een zekere 
vertraging  doorwerken  in de voorraden  van  de over-
heid of van  ondernemingen  die  overheidssteun 
genieten,  en slechts  deze  voorraadmutaties  worden 
in de officiële  statistieken  opgenomen. 
8. In  dit gemiddelde  percentage  van  30 gaan  aan-
zienlijke  verschillen  van  Lid-Staat  tot  Lid-Staat 
schuil  (Duitsland  50%,  Denemarken  10%)  en waar-
schijnlijk  ook  binnen  de Lid-Staten  zelf.  Zo blijkt  in 
Frankrijk  dat het gunstigst  op de actie  is gereageerd 
in gebieden  met  de  meest  geürbaniseerde  en 
moderne  structuren,  door  de sociale  klassen  met  een 
gemiddeld  of hoog  inkomen  en door  de relatief 
jonge  gezinnen.  Al deze  gegevens  zijn  echter  behept 
met een grote  onzekerheidsfactor. 
Voorts  is het niet  mogelijk  om  de geconstateerde 
stijging  van de boterconsumptie  uit te splitsen  in de 
toeneming  van  de totale  aankopen  van  huishoude-
lijke  vetten  en de verschuiving  binnen  deze  laatste 
categorie  van  margarine  naar  boter  tegen  geredu-
ceerde  prijs. 
(>) PB  nr. L 277 van  29. 10. 1977. Ten slotte  kan  uit de beschikbare  gegevens  geen 
betrouwbare  conclusie  worden  getrokken  ten  aan-
zien van  het  toch  uiterst  belangrijke  punt  van  de 
invloed  van  deze  of gene  marketing-methode  op de 
afgezette  hoeveelheden  boter.  Men  kan  hoogstens 
concluderen  dat  in Frankrijk  de voorkeur  voor  de 
grote  supermarkten  en het aanbieden  van  financiële 
voordelen  aan  de verpakkingsindustrie  uitsluitend 
wat het technische  verloop  van  de actie  betreft,  een 
gunstige  invloed  hebben  gehad.  Maar  zelfs  deze 
conclusie,  ook  al wordt  zij beperkt  tot deze  ene  Lid-
Staat,  kan  niet  als definitief  worden  beschouwd  en 
kan zeker  niet  in haar  algemeenheid  gelden  voor  de 
andere  landen  van  de Gemeenschap. 
9. In  verband  hiermee  wijst  de Rekenkamer  op het 
feit dat zowel  de verantwoordelijke  diensten  van  de 
Commissie  als de Lid-Staten  onvoldoende  aandacht 
blijken  te hebben  besteed  aan  informatie,  analyses 
en syntheses. 
Wat de Lid-Staten  betreft,  releveert  zij met  name  het 
geval  van  Italië  dat,  ofschoon  voor  dit land  een  spe-
ciaal  stelsel  geldt  (dat  verderop  aan  de orde  komt), 
geen  enkel  verslag  heeft  uitgebracht  over  de toepas-
sing daarvan.  Maar  ook  door  de andere  Lid-Staten 
is aan  de eis van  toezending  van  gegevens  over  het 
verloop  van de actie  niet  of slechts  ten dele  voldaan. 
Wat de verantwoordelijke  diensten  van  de Commis-
sie betreft,  betreurt  de Rekenkamer  het dat er niet, 
in het licht  van  de ervaringen  en volgens  beproefde 
econometrische  methoden,  een  systematisch  onder-
zoek  is verricht  naar  de optimale  voorwaarden 
betreffende  de algemene  doelstellingen,  de groep  te 
bereiken  consumenten,  de grootte  van  de korting,  de 
distributiekanalen,  enz.  Het  is de  Commissie 
zodoende  onmogelijk  voor  toekomstige  acties  voor-
stellen  in te dienen,  gebaseerd  op objectieve  criteria. 
Deze  lacunes  zijn  niet  zozeer  nadelig  voor  de actie 
van 1977,  als wel  voor  het verantwoord  uitwerken 
van de maatregelen  die  zeer  waarschijnlijk  in de 
komende  jaren  zullen  worden  genomen  en in ver-
band  waarmee  de Rekenkamer  deze  waarschuwing 
meent  te moeten  laten  horen. 
10. De  speciaal  voor  Italië  geldende  voorschriften 
komen  er eenvoudig  op neer  dat deze  Lid-Staat  op 
kosten  van  de Gemeenschap  subsidie  mocht  geven 
voor  de consumptie  van  binnenlandse  boter  van 
inferieure  kwaliteit,  die dus  niet  in aanmerking  komt 
voor  opslag  door  de interventiebureaus,  terwijl  de 
andere  Lid-Staten  met  enorme  overschotten  zaten. 
Hierdoor  werd  de boterproduktie  extra  gestimu-
leerd.  Dit  nu lijkt  in strijd  met  het  eigenlijke  doel 
Nr. C 258/4 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 6. 10. 80 
van de  actie,  namelijk  vermindering  van  de 
bestaande  voorraden,  die  door  de hele  Gemeen-
schap  worden  gefinancierd. 
11. Op  grond  van  de  bovenstaande  gegevens 
(paragraaf  6) mag  men  aannemen  dat een  afzet  van 
100 kg kerstboter  na verloop  van  tijd  resulteert  in 
een vermindering  van  de communautaire  voorraden 
met ongeveer  30 kg. Financieel  gezien  wordt  het 
eindresultaat  van  de actie  gevormd  door  de ont-
vangsten  uit de afzet  van  deze  30 kilo  boter  tegen 
een 30 % lagere  prijs.  Deze  ontvangsten  moeten  dus 
worden  afgewogen  tegen  een  winstderving  die een 
gevolg  is van  het feit  dat de prijsreductie  van  30 °b 
eveneens  geldt  voor  de resterende  70 kg. Een  een-
voudig  rekensommetje  leert  dat de twee  grootheden 
elkaar  in evenwicht  houden.  Het  verminderen  van 
de bestaande  voorraden  met  een  bepaalde  hoeveel-
heid kost  dus  evenveel  als de aankoop  van  dezelfde 
hoeveelheid  tegen  de  interventieprijs  (2,30 
RE/kg)  ('). 
Met andere  woorden:  theoretisch  kost  het  zonder 
meer  vernietigen  van  de bestaande  botervoorraden 
na aankoop  daarvan  tegen  de interventieprijs  niet 
meer  dan  een  dergelijke  stimulering  van  het boter-
verbruik.  Deze  conclusie  geldt  uiteraard  uitsluitend 
voor  de actie  „kerstboter"  1977-1978  en onder  voor-
behoud  dat  het momenteel  beschikbare  cijfermate-
riaal  juist  blijkt  te zijn. 
Hoewel  met  deze  restrictie  rekening  dient  te worden 
gehouden,  zij erop  gewezen  dat  voor  alle  overige 
maatregelen  ter stimulering  van  het  boterverbruik 
het maximum  aan  mogelijkheden  vrijwel  is bereikt. 
Dat wil  zeggen  dat  verdere  inspanningen  op dat 
gebied  met  behulp  van  deze  overige  maatregelen, 
hetzij  kwantitatief,  hetzij  door  middel  van  een  nog 
grotere  prijsreductie  waarschijnlijk  nog  hogere  kos-
ten mee  zouden  brengen  dan  de actie  „kerstboter". 
(') Prijs  voor  de campagne  1977/1978. wil men  komen  tot een  resultaat  met  een  even  groot 
volume. 
12. In  haar  antwoord  van  24 januari  1980  heeft  de 
Commissie  verklaard  dat  de kosten  die  voor  het 
EOGFL  gepaard  gaan  met  de verkoop  van  kerstboter, 
uitgedrukt  in  hoeveelheden  extra  afgezette  boter, 
zoals  de Rekenkamer  opmerkt,  inderdaad  hoog  zijn 
en duidelijk  aantonen  dat  de mogelijkheden  tot  stimu-
lering  van  het boterverbruik  hun  limiet  vrijwel  hebben 
bereikt.  Voor  een groot  deel  van  de aldus  verkochte 
voorraden  is inderdaad  sprake  van  een  grotere 
omloopsnelheid  van  de interventievoorraden.  Dit  is 
technisch  gezien  van  groot  belang  en bij de keuze  uit 
verschillende  maatregelen  heeft  een  operatie  als  de 
actie  ,,kerstboter"  het  voordeel  dat zij alle  consumen-
ten bereikt;  immers  zij hebben  gereageerd  door  gedu-
rende  een bepaalde  periode  30 °/o meer  boter  te kopen. 
13. De  diensten  van  de Commissie  hebben  het effect 
van de actie  ,,kerstboter"  bestudeerd  aan  de hand  van 
uit alle  Lid-Staten  ontvangen  gegevens.  De  Commis-
sie is echter  van  oordeel  dat een  grondiger  onderzoek 
wenselijk  is, met  name  naar  het  lange-termijneffect 
van de actie  op het gebruik  van  boter  als vervanging 
van andere  vetten  en naar  het propagandistische  effect 
van de actie.  Een  dergelijk  onderzoek  kan  slechts  wor-
den verricht  door  instanties  die  op dit terrein  in hoge 
mate  gespecialiseerd  zijn. 
14. De  bijzondere  maatregel  voor  Italië  werd  inge-
geven  door  de specifieke  marktsituatie  in  dit land, 
namelijk  het  in het algemeen  ontbreken  van  interven-
tievoorraden.  De  bevoorrading  van  de Italiaanse 
markt  met  interventieboter,  uitsluitend  ten  behoeve 
van de actie  ,,kerstboter"  door  middel  van  transfers 
tussen  interventiebureaus  of  andere  mechanismen, 
zou extra  kosten  hebben  veroorzaakt  in verband  met 
het vrijmaken  uit entrepot  en transportkosten  en  zou 
bovendien  hebben  kunnen  leiden  tot moeilijkheden  bij 
de controle 
II. MEDEVERANTWOORDELIJKHEIDSHEFFING 
15. De  problemen  rond  de medeverantwoordelijk-
heidsheffing  op de melkproduktie,  ingesteld  bij Ver-
ordening  (EEG)  nr. 1079/77  van  17 mei  1977  (*), 
hebben  de Rekenkamer  aanleiding  gegeven  tot de 
onderstaande  opmerkingen,  geformuleerd  in haar 
brief  van  14 mei  1979,  die deels  betrekking  hebben 
op de algemene  economische  aspecten  van  de maat-
regel  en deels  op de financiële  operaties  die speci-
fiek zijn  voor  het innen  van  de heffing  tijdens  de 
referentieperiode. Algemene  opmerkingen 
16. In  het huidige  stadium  van  het onderzoek  wil 
de Rekenkamer  zich  nog  niet  uitspreken  over  de 
vraag  of een verlaging  van  de nettoprijs  voor  de pro-
ducenten  tot een  vermindering  van  het  melkover-
schot  zal leiden,  en over  de voorwaarden  (met  name 
de grootte  van  prijsverlaging)  waaraan  moet  worden 
voldaan  om dit resultaat  te verkrijgen. 
(!) PB  nr. L 131 van  26. 5. 1977. De Rekenkamer  merkt  slechts  op dat uit de conside-
rans van  Verordening  (EEG)  nr. 1079/77  blijkt  dat 
6. 10. 80 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 258/5 
het voornaamste  doel  van  de bij deze  verordening 
ingevoerde  maatregel  is de melkproduktie  te stabili-
seren  of althans  een  verdere  toeneming  van  het 
volume  ervan  af te remmen. 
17. De  heffing  heeft  in overwegende  mate  geleid 
tot een  daling  van  de melkprijs  bij de produktie, 
welke  ook  had  kunnen  worden  verkregen  door  een 
adequate  wijziging  van  de interventieprijzen.  Het 
heffingspercentage  ligt namelijk  vast.  Er zijn  welis-
waar  ontheffingen,  doch  die gelden  slechts  voor  een 
klein  gedeelte  van  de produktie  en een  minderheid 
van producenten  (berggebieden). 
Indien  de algemene  maatregel  had  bestaan  in een 
verlaging  van  de melkprijs  bij de produktie  in plaats 
van het  opleggen  van  een  heffing,  had  men  deze 
ontheffingen  waarschijnlijk  kunnen  vervangen  door 
rechtstreekse  betalingen  aan  de producenten. Bij arrest  138/78  heeft  het Europese  Hof  van  Justitie 
weliswaar  verklaard  dat  de invoering  van  de mede-
verantwoordelijkheidsheffing  juridisch  verantwoord 
is, doch  het is de Rekenkamer  die beoordeelt  of het 
financieel  beheer  al dan  niet  goed  is en met  name 
of, gezien  vanuit  dit oogpunt,  de elementen  waaruit 
de maatregel  is samengesteld,  verantwoord  zijn.  Dit 
geldt  in het  bijzonder  voor  het  bestemmen  van  de 
opbrengst  van  de  medeverantwoordelijkheidshef-
fing voor  maatregelen  ter verbetering  van  het markt-
evenwicht  in de zuivelsector. 
Het. gebruik  van  deze  gelden  kan  aan  de hand  van 
de momenteel  beschikbare,  nog  onvolledige  en 
voorlopige  gegevens  nog  niet  worden  beoordeeld. 
Niettemin  wijst  de Rekenkamer  er in het  huidige 
stadium  van  haar  onderzoek  op dat de eerste  alinea 
van lid 1 van artikel  3 van  het  algemeen  Financieel 
Reglement  van  21 december  1977  (') het  toewijzen 
van ontvangsten  verbiedt. 
18. Aldus  kon  met  maatregelen  van  tweeërlei  aard 
hetzelfde  doel  worden  bereikt.  De  onderlinge  ver-
schillen  op het niveau  van  de producenten  waren  in 
de praktijk  niet  noemenswaardig.  Dat  was  wel  het 
geval  op het niveau  van  de Gemeenschap.  Ten  eer-
ste betekende  de medeverantwoordelijkheidsheffing 
een verruiming  van  de middelen  van  de Gemeen-
schap.  De  verlaging  van  de interventieprijzen  zou 
daarentegen  hebben  geleid  tot een  verlaging  van  de 
uitgaven  van  het EOGFL-Garantie.  Ten  tweede  ver-
oorzaakte  het innen  van  de heffing  voor  de zuivel-
ondernemingen  en voor  het  ambtelijk  apparaat  in 
de Lid-Staten  een  sterke  toeneming  van  de admini-
stratieve  werkzaamheden;  de kosten  hiervan,  die 
moeilijk  nauwkeurig  te schatten  zijn,  vormen  stellig 
een belangrijk  deel  van  de desbetreffende  bedragen. 
In het  verslag  over  de situatie  in de zuivelsector 
(doe.  COM/78/430  def.  van  27 september  1978) 
staat  inderdaad  dat  de  ontvangsten  nauwelijks 
opwegen  tegen  de kosten  van  de inning  (punt  23, 
blz. 6). 
De Rekenkamer  zou  gaarne  vernemen  waarom  men 
van de twee  mogelijke  benaderingen  wel  de ene  en 
niet de andere  heeft  gekozen. 
Zij zou  met  name  willen  weten  of bij de voorstudies 
een vergelijking  is gemaakt  van  de geraamde  kosten 
voor  elk der twee  mogelijke  oplossingen. 
19. De  verruiming  van  de  middelen  van  de 
Gemeenschap  als gevolg  van  de invoering  van  de 
heffing  is bestemd  voor  sommige  nieuwe  uitgaven, 
hetgeen  is bepaald  — overigens  vrij  vaag  — bij Ver-
ordening  (EEG)  nr. 1079/77,  terwijl  het even  goed 
denkbaar  ware  geweest  dat  men  deze  ontvangsten 
tot de eigen  middelen  van  de Gemeenschap  had 
gerekend. Opmerkingen  over  de inning  van de heffing 
20. Terwijl  in de meeste  Lid-Staten  de inning  van 
de heffing  plaatsvond  op een  wijze  die grosso  modo 
als bevredigend  kan  worden  beschouwd,  geeft  de 
situatie  in Frankrijk  de Rekenkamer  aanleiding  tot 
kritiek  op talrijke  punten. 
20.1.  In  Frankrijk  is de inning  van  de heffing  toe-
vertrouwd  aan  FORMA  (Fonds  d'Orientation  et de 
Régularisation  des  Marchés  Agricoles),  een  inter-
ventiebureau  voor  zuivelprodukten.  Een  onderzoek 
dat de Rekenkamer  ten kantore  van  dit bureau  heeft 
uitgevoerd,  wijst  uit dat  FORMA  over  de periode 
16 september  1977  (datum  waarop  de heffing  van 
kracht  werd)  tot en met  31 december  1977  bij het 
EOGFL  een  bedrag  van  28 000  000  Ffr.  uit hoofde 
van de  medeverantwoordelijkheidsheffing  heeft 
gedeclareerd,  hetgeen  overeenkomt  met  de ontvang-
sten die  men,  gezien  het  heffingspercentage  en het 
volume  van  de melkinzameling,  over  de betrokken 
periode  kon  verwachten.  Doch  in werkelijkheid  is 
dit bedrag  bij de meeste  zuivelbedrijven  niet  gehe-
ven. Een  klein  aantal  inzamelingsopgaven  en che-
ques  is door  FORMA  ontvangen  en door  deze 
instantie  aan  de afzenders  geretourneerd. 
20.2.  Gezien  het feit  dat blijkens  de overwegingen 
van Verordening  (EEG)  nr. 1079/77  de heffing  ten 
doel  had  de melkproduktie  af te remmen  door  de 
melkprijs  minder  aantrekkelijk  te maken,  is dit een 
onaanvaardbare  gang  van  zaken.  Door  de heffing 
niet te innen,  heeft  FORMA  noch  de letter,  noch  de 
(') PB  nr. L 356  van  31. 12. 1977. 
Nr. C 258/6 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 6. 10. 80 
geest  van  de communautaire  voorschriften  geëerbie-
digd  en aldus  bijgedragen  tot het  in stand  houden 
van een  onevenwichtige  situatie,  die juist  had  moe-
ten worden  bestreden.  Bovendien  heeft  het op Euro-
pees  niveau  de concurrentievoorwaarden  vervalst 
door  met  nationale  gelden  de aan  de Commissie 
verschuldigde  bedragen  te betalen  en daardoor  indi-
recte  steun  te verlenen  aan  de Franse  producenten. 
Dit is bij het Verdrag  van  Rome  verboden. 
FORMA  schijnt  de periode  van  drie  en een  halve 
maand  in 1977  als definitief  afgesloten  te beschou-
wen en niet  meer  te willen  overgaan  tot inning  van 
de voor  deze  periode  verschuldigde  bedragen.  De 
onregelmatigheid  zou  aldus  worden  geconsolideerd. 
20.3.  Uit  de opgaven  betreffende  melkinzameling 
voor  1978  blijken  weigeringen  om  opgave  te ver-
strekken,  vertragingen,  te late  betalingen  en,  ten 
minste  tot oktober  1978,  een  totaal  gebrek  aan  con-
trole  ter plaatse  in de zuivelfabrieken.  Tot  aan  die 
datum  weigerden  van  de ongeveer  1 250 bijdrage-
plichtigen  (dit  aantal  varieert  van  maand  tot maand) 
nog ongeveer  320  te antwoorden.  De verzending  van 
de opgaven  en de betaling  van  de heffingen  vinden 
nog steeds  op wanordelijke  wijze  plaats.  Sinds  het 
met zijn  werkzaamheden  aanving,  heeft  FORMA 
nog geen  enkele  maatregel  tot invordering  genomen, 
ondanks  de juridische  mogelijkheden  waarover  het 
krachtens  artikel  6 van  decreet  77-1041  van  14 sep-
tember  1977  beschikt. 
20.4.  De  Rekenkamer  is er zich  echter  van  bewust 
dat dit interventiebureau  bij het van  kracht  worden 
van de voorschriften  inzake  de medeverantwoorde-
lijkheid  met  ernstige  moeilijkheden  had  te kampen 
en dat  de problemen  die  in 1978  nog  bestonden, 
zich in een  beperkt  aantal  departementen  voorde-
den.  Het  is de vraag  of het  heffingenstelsel  wel  is 
aangepast  aan  de concrete  situatie  in die  departe-
menten.  De oostelijke  departementen  (Doubs,  Jura, 
Haute-Savoie,  Savoie)  zijn  namelijk  gespecialiseerd 
in een  bepaald  type  kaasproduktie,  waarbij  de melk 
wordt  verzameld  door  talrijke  kleine  coöperaties 
waarbij  soms  slechts  vier  of vijf  producenten  zijn 
aangesloten.  De Commissie  heeft  in haar  antwoor-
den op  vragen  in het  Parlement  nooit  melding 
gemaakt  van  de  invorderingsmoeilijkheden  in 
Frankrijk,  noch  van  deze  specifieke  situatie.  De 
Rekenkamer  vraagt  zich  dan  ook  af of de Commis-
sie op de hoogte  is van  de situatie  in Frankrijk.  Zij 
zou met  name  willen  vernemen  of de Commissie 
controles  ter plaatse  heeft  uitgevoerd. 
21. In  de andere  Lid-Staten  heeft  de Rekenkamer 
een aantal  onregelmatigheden  geconstateerd. 
21.1.  In  België  hebben  zich  vrij  onbeduidende 
moeilijkheden  voorgedaan  met  de telling  van  zui-
velfabrieken  die onder  de heffingsregeling  vallen.  In dit land  heeft  men  voorts  in sommige  gevallen  ver-
traging  in de betaling  geconstateerd. 
21.2.  In  Ierland  is een  vergissing  ontdekt  van 
3 000  £ sterling  in het voordeel  van  een  coöperatie. 
Als gevolg  van  een  boekingsfout  heeft  het bedrijf 
ten onrechte  gedurende  ongeveer  vijf  maanden  over 
dit bedrag  beschikt. 
21.3.  In  geen  enkele  Lid-Staat  heeft  het  met  de 
inning  van  de  heffing  belaste  interventiebureau 
nauwkeurig  opgave  kunnen  doen  van  de buiten  de 
voorschriften  vallende  hoeveelheden  melk  (bergstre-
ken, in de handel  gebrachte  hoeveelheden  melk  die 
van een  andere  producent  zijn  betrokken). 
21.4.  De  Rekenkamer  heeft  geen  nauwkeurige 
gegevens  kunnen  verkrijgen  over  de fysieke  contro-
les die dienen  te worden  verricht  op het volume  van 
de melkleveranties  aan  de zuivelfabrieken  en met 
name  over  de methode  en de frequentie  van  deze 
controles.  Alleen  in het  Verenigd  Koninkrijk  heeft 
zij kunnen  vaststellen  dat  bepaalde  hoeveelheden 
waren  gecorrigeerd  als gevolg  van  de controle  op het 
volume  van  de tanks  of reservoirs  die voor  het inza-
melen  van  de melk  worden  gebruikt. 
22. Op  24 januari  1980  antwoordde  de  Commissie 
dat ter beheersing  van  de uitgaven  in de zuivelsector 
het alternatief  tussen  verlaging  van  de interventiepre-
mie en invoering  van  de medeverantwoordelijkheids-
heffing  zowel  op zijn economische  als  op zijn politieke 
aspecten  was  bestudeerd.  Uiteindelijk  heeft  men  geko-
zen voor  de medeverantwoordelijkheidsheffing  omdat 
hiermee  een  selectiever  beleid  kan  worden  gevoerd, 
waarin  de eisen  van  het marktevenwicht  en  de overwe-
gingen  betreffende  de inkomsten  van  de kleine  boeren 
kunnen  worden  gecombineerd.  De  Raad  heeft  duide-
lijk de voorkeur  gegeven  aan  de invoering  van  de 
medeverantwoordelijkheidsheffing  en  eventueel  aan 
een verhoging  daarvan,  in plaats  van  aan  een,  politiek 
minder  aanvaardbare,  verlaging  van  de interventie-
premie. 
23. De  Commissie  is het eens  met  de opmerking  van 
de Rekenkamer  dat  de kosten  van  inning  van  de hef-
fing hoog  zijn  in verhouding  tot  de ontvangsten.  Zij 
merkt  echter  op dat  de ontvangsten  in  kwestie  het 
resultaat  zijn  van  een  zeer  laag  medeverantwoorde-
lijkheidspercentage  (0,5  %).  Afgezien  van  het finan-
ciële  aspect  is de Commissie  van  mening  dat  wanneer 
het medeverantwoordelijkheidssysteem  op  politiek  en 
administratief  niveau  eenmaal  is ingevoerd,  het  van 
kracht  moet  blijven  om er in een later  stadium  nog  uit-
gebreid  gebruik  van  te kunnen  maken. 
Tegen  die achtergrond  dienen  trouwens  ook  de nieuwe 
door  de Commissie  aan  de Raad  voorgestelde  maat-
regelen  inzake  de medeverantwoordelijkheid  te  wor-
den gezien. 
6. 10. 80 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 258/7 
24. De  medeverantwoordelijkheidsheffing  is  in feite 
bedoeld  voor  het leggen  van  een meer  rechtstreeks  ver-
band  tussen  de produktie  en  de afzetmogelijkheden, 
voornamelijk  ter  verlichting  van  de financiële  lasten. 
Tevens  werden  aanvullende  maatregelen  ingevoerd, 
gericht  op uitbreiding  van  de zuivelmarkt.  Daartoe 
werden  na raadpleging  van  de betrokken  vakkringen 
programma  's opgesteld.  Tijdens  de eerste  jaren  van 
toepassing  van  deze  programma's  waren  de uitgaven 
vrijwel  even  hoog  als de ontvangsten  uit  de heffing.  Er 
is dus geen  sprake  van  aanwending  van  ontvangsten 
op een manier  die strijdig  is met het Financieel  Regle-
ment. 
25. De  toepassing  van  de medeverantwoordelijk-
heidsheffing  kan  in deze  aanloopfase  wel  enkele  moei-
lijkheden  op nationaal  niveau  hebben  veroorzaakt.  De 
Commissie  behoudt  zich  weliswaar  het  recht  voor  om 
bij de uit te voeren  controles  de oplossingen  die  de 
diverse  Lid-Staten  tijdens  deze  beginfase  hebben 
gevonden,  op  hun  juistheid  te toetsen,  doch  zij is van 
mening  dat  de situatie  momenteel  bevredigend  is. 
Bij het  antwoord  van  de  Commissie  wenst  de 
Rekenkamer  de volgende  kanttekening  te plaatsen: 
26. De  Commissie  erkent  dat  er een  soort  „de 
facto'-toewijzing  van  ontvangsten  heeft  plaatsge-
vonden,  zonder  dat  er evenwel  een  situatie  is ont-
staan,  die  uitdrukkelijk  in strijd  is met  het  Finan-
cieel  Reglement.  Voor  haar  handelingen  in het ver-
leden  voert  zij ter verdediging  aan  dat  zij dient  te 
beschikken  over  een  selectiever  instrument  dan  een 
verlaging  van  de interventiepremie,  en voor  de toe-
komst  verwijst  zij naar  de maatregelen  die  zij in 
december  1979  aan de Raad  heeft  voorgesteld. 
De Rekenkamer  neemt  er nota  van  dat men  voor  het 
marktbeheer  over  een selectief  instrument  moet  kun-nen beschikken,  waarmee  de eisen  van  een  alge-
meen  evenwicht  en  overwegingen  van  meer 
specifieke  aard  kunnen  worden  gecombineerd.  Van-
uit dat oogpunt  is het in 1977  genomen  principebe-
sluit  positief. 
Het is duidelijk  dat het opvoeren  van  een  ontvangst-
post op de creditzijde  van  een  bepaald  begrotings-
hoofdstuk  neerkomt  op  het  bestemmen  van  het 
bedrag  van  deze  ontvangstpost  voor  de daarmee 
overeenkomende  uitgaven  van  hetzelfde  hoofdstuk, 
waarbij  door  het  effect  van  de compensatie  het 
bedrag  van  de uitgaven  met  een  zelfde  bedrag  wordt 
verminderd.  De Rekenkamer  heeft  dit geval  duide-
lijk uiteengezet  in haar  Jaarverslag  over  het dienst-
jaar 1978  ('). 
27. Doch  de aldus  ontstane  situatie  vereist  een 
passend  juridisch  kader.  Uit  het  antwoord  van  de 
Commissie  blijkt  overduidelijk  dat  dit  kader 
momenteel  niet  bestaat.  De  algemene  bepalingen 
van het  Financieel  Reglement  voorzien,  behalve  in 
de speciale  gevallen  genoemd  in de  artikelen  3 
en 22, noch  in het bestemmen  van  ontvangsten  voor 
bepaalde  uitgaven,  noch  in het  compenseren  van 
uitgaven  met  ontvangsten  in de vorm  van  negatieve 
uitgaven  die  onder  een  zelfde  begrotingshoofdstuk 
worden  opgevoerd. 
Mocht  het  in uitzonderlijke  gevallen  noodzakelijk 
blijken  een  rechtstreeks  verband  te handhaven  tus-
sen ontvangsten  en uitgaven  die  zich  bij het beheer 
van een  bepaalde  markt  voordoen,  dan  moet  dit ver-
band  worden  vastgesteld  volgens  de regels  die dui-
delijk  en uitdrukkelijk  zijn  vastgesteld,  aangezien 
dan moet  worden  afgeweken  van  de algemene  bepa-
lingen  van  het Financieel  Reglement. 
(') PB  nr. C 326  van  31. 12. 1979:  paragrafen  2.11  en 2.12, 
blz. 14; paragraaf  2.20,  blz.  22 t/m  24. 
III. RESTITUTIES  BIJ  UITVOER  VAN  PRODUKTEN  DIE  NIET  ONDER  BIJLAGE  II 
VALLEN 
28. Bij  haar  schrijven  van  15 juni  1979  heeft  de 
Rekenkamer  de Commissie  in kennis  gesteld  van 
haar  opvattingen  over  één  van  de fundamentele 
mechanismen  van  het  gemeenschappelijk  land-
bouwbeleid,  te weten  het handhaven  van  het niveau 
van de Europese  prijzen  ten opzichte  van  die op de 
wereldmarkt  door  middel  van  heffingen  en restitu-
ties. Dit  stelsel  wordt  toegepast  op alle  landbouw-
produkten  die  onder  een  marktordening  vallen. 
Hierdoor  ontstaat  voor  deze  produkten  een  concur-
rentiegelijkheid  voor  de handelaren  uit de diverse 
Lid-Staten. 29. De  voedingswaren  op basis  van  landbouwpro-
dukten  (biscuits,  chocolade,  bier  enz.)  vallen  niet 
onder  dit stelsel.  Toch  zijn  dit landbouwprodukten, 
die eenvoudig  verwerkt  zijn  tot andere  produkten. 
Indien  geen  correctiemechanisme  was  ingevoerd, 
zou concurrentievervalsing  niet  zijn  uitgebleven. 
Om deze  te voorkomen,  is in het gemeenschappelijk 
landbouwbeleid  een  invoerheffing  opgenomen  in de 
vorm  van  een  variabele  heffing,  toegevoegd  aan  de 
invoerrechten,  en een  exportsubsidie  in de vorm  van 
een restitutie.  De wi jze waarop  deze  restitutie  wordt 
berekend,  is bepaald  bij  Verordening  (EEG)  nr. 
Nr. C 258/8 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 6. 10. 80 
2682/72  van  12 december  1972  ('); de Rekenkamer 
wenst  hierover  de volgende  opmerkingen  te maken. 
Het ingewikkelde  karakter  van de regeling 
30. Ten  einde  de rechten  van  de begunstigden  zo 
nauwkeurig  mogelijk  vast  te stellen,  is in Verorde-
ning  (EEG)  nr.  2682/72  een  methode  opgenomen 
voor  de berekening  van  de restitutie  bij uitvoer  aan 
de hand  van  de werkelijke  hoeveelheden  basispro-
dukten  die  in iedere  partij  uitgevoerde  eindproduk-
ten zijn  verwerkt.  Dit  leidde  tot het  opstellen  van 
een lijst  van  basisprodukten  die  voor  de restitutie  in 
aanmerking  komen,  en een  lijst  van  voedingswaren 
op basis  van  landbouwprodukten,  met  een 
constante  samenstelling  (deegwaren,  bier,  enz.); 
deze  lijst  is opgenomen  in de bijlagen  bij Verorde-
ning  (EEG)  nr. 2682/72. 
Voorts  voorziet  Verordening  (EEG)  nr. 2682/72  in 
de toepassing  van  coëfficiënten  van  verwerking  in 
basisprodukten  in geval  van  gebruik  van  daarmee 
gelijkgestelde  halffabrikaten.  Ten  slotte  bestaat  nog 
de mogelijkheid  om  voor  elk afzonderlijk  basispro-
dukt  restitutiepercentages  vast  te stellen. 
Deze  regeling  vormt  dus  een  uiterst  ingewikkeld 
geheel. 
Logheid  van het ambtelijk  apparaat 
31. De  tenuitvoerlegging  van  deze  voorschriften 
betekent  een  zware  belasting  van  de administratieve 
diensten,  die  voor  elke  restitutieaanvraag  de hoe-
veelheden  van  ieder  uitgevoerd  verwerkt  produkt 
moeten  kennen,  alsmede  welke  basisprodukten  zich 
precies  in de samenstelling  bevinden  en de restitu-
tiepercentages  die  voor  ieder  basisprodukt  op het 
moment  van  de uitvoer  moeten  worden  toegepast. 
Vervolgens  moeten  zij voor  iedere  douaneaangifte 
de nodige  berekeningen  maken.  Deze  uitvoerende 
diensten  ontvangen  een  groot  aantal  van  dergelijke 
restitutieaanvragen.  In sommige  gevallen  vormen 
deze  meer  dan  50 % van  het  totaal  van  de aanvra-
gen. Het  werk  dat  hiervoor  moet  worden  verricht, 
vergt  veel  tijd  en nauwkeurigheid  en het  risico  van 
vergissingen  is zeer  groot. 
Deze  situatie  heeft  haar  weerslag  op de particuliere 
bedrijven,  die  gevoelig  zijn  voor  bureaucratische 
obstakels.  De  gevestigde  ondernemingen  kunnen 
deze  hoeveelheid  extra  werk  wel  aan,  maar  dit geldt 
niet voor  de kleine  en middelgrote  bedrijven,  die hiervan  bij  hun  exportwerkzaamheden  bijzonder 
veel hinder  ondervinden. 
Tekortkomingen  in het controlestelsel 
32. Artikel  8 van  Verordening  (EEG)  nr.  2682/72 
voorziet  in het houden  van  controles  in de Lid-Sta-
ten en schrijft  het uitwisselen  van  gegevens  voor  tus-
sen de Lid-Staten  en de Commissie.  Het  onderzoek 
van de Rekenkamer  heeft  uitgewezen  dat  er vrijwel 
geen  enkele  uitwisseling  van  gegevens  plaatsvindt 
tussen  de Lid-Staten  en de Commissie  en vice  versa. 
De Commissie  is niet  op de hoogte  van  de manier 
waarop  de controles  worden  verricht.  Er is evenmin 
sprake  van  coördinatie  tussen  de Lid-Staten.  Iedere 
Lid-Staat  heeft  eenvoudig  gebruik  gemaakt  van  de 
op zijn  grondgebied  reeds  bestaande  controlestruc-
turen  voor  de uitvoering  van  de bij  Verordening 
(EEG)  nr. 2682/72  verplicht  gestelde  taken. 
De gevolgde  methodes  zijn  daardoor  uiteraard  zeer 
verschillend:  chemische  analyse  van  het  eindpro-
dukt  of fysieke  controle  bij  de fabricage  in het 
bedrijf.  Zo passen  bij voorbeeld  het  Verenigd  Ko-
ninkrijk  en Frankrijk  vooral  de chemische  analyse 
toe; Nederland  hanteert  beide  methoden  en in Ier-
land  hebben  bepaalde  controles  in het  bedrijf 
slechts  betrekking  op het  gebruik  van  één  enkel 
basisprodukt  (suiker),  enz. 
Ten slotte  is ook  de frequentie  van  de controles  van 
land  tot land  zeer  verschillend. 
Leemten  in de voorschriften 
33. Ondanks  het  ingewikkelde  en gedetailleerde 
karakter  van  de voorschriften  vertonen  deze  toch 
nog lacunes.  Zo  bestaan  bij  voorbeeld  geen 
duidelijke  bepalingen  betreffende  de toelaatbare 
fabricageverliezen,  ofschoon  deze  in sommige  geval-
len tot 30%  van  het  gewicht  van  het  basisprodukt 
kunnen  bedragen. 
Voorts  is er het risico  van  dubbele  toekenning  van 
restituties  bij uitvoer  van  vruchtensuiker.  Met  een 
bepaalde  hoeveelheid  suiker  kan  men  namelijk  een 
bepaalde  hoeveelheid  vruchtensuiker  en  glucose 
fabriceren.  De restituties  kunnen  rechtstreeks  voor 
de glucose  worden  verkregen,  doch  ook,  indirect, 
voor  de totale  hoeveelheid  gebruikte  suiker  bij uit-
voer  van  vruchtensuiker. 
Heterogeniteit  van het stelsel  van  de niet  onder 
bijlage  II vallende  produkten 
(') PB nr. L 289 van 27. 12. 1972. 34. Het  stelsel  van  de produkten  die niet  onder  bij-
lage II vallen,  berust  op  het  innen  van  een 
6. 10. 80 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 258/9 
„variabele  heffing"  bij de invoer  en de toekenning 
van restituties  bij de uitvoer.  Deze  worden  berekend 
op grond  van  de werkelijke  hoeveelheid  basispro-
dukten  in de uitgevoerde  partijen. 
De „variabele  heffing"  daarentegen  wordt  bepaald 
aan de  hand  van  een  van  tevoren  vastgestelde 
samenstelling  van  het  ingevoerde  produkt.  Volgens 
de deskundigen  van  de  Commissie  was  deze 
methode  de enig  mogelijke,  aangezien  de chemische 
analyse,  de enige  techniek  die bij invoer  kan  worden 
gebruikt,  niet  betrouwbaar  genoeg  was  voor  vaststel-
ling van  de juiste  samenstelling  van  het  ingevoerde 
produkt.  Bovendien  kan  met  de forfaitaire  methode 
het niveau  van  de gewenste  invoerbescherming  beter 
onder  controle  worden  gehouden.  Overigens  wor-
den momenteel  ook  de monetaire  compenserende 
bedragen  op deze  wijze  berekend. 
Hoe het ook  zij, in het stelsel  van  produkten  die niet 
onder  bijlage  II vallen,  ontbreekt  iedere  vorm  van 
homogeniteit. 
35. Al  met  al kan  men  stellen  dat doel  en motive-
ring van  het huidige  systeem  niet  erg duidelijk  zijn. 
Indien  het de bedoeling  is de fabricagekosten  onder 
aanvaardbare  voorwaarden  technisch  te compense-
ren, zijn  overdreven  voorzorgen  ter waarborging  van 
de juistheid  van  de rechten  op restitutie  niet  gerecht-
vaardigd.  Vanaf  een  zeker  moment  is de winst  voor 
de ondernemingen  zelf  zeer  klein  in verhouding  tot 
de administratieve  rompslomp.  Het  is dan  ook  beter 
om, in navolging  van  talrijke  nationale  wetgevingen, 
gebruik  te maken  van  forfaitaire  evaluatietechnie-
ken. Een  denkbare  methode  zou  bij voorbeeld  zijn 
om jaarlijks  voor  iedere  exportonderneming  een  lijst 
van gefabriceerde  produkten  en van  de uitgevoerde 
hoeveelheden  op te stellen,  aan  de hand  waarvan 
het volgend  jaar,  na vaststelling  van  een  gemid-
delde,  de  aan  deze  onderneming  verschul-
digde  restituties  worden  berekend. 
Indien,  in het kader  van  een  zo doeltreffend  moge-
lijk landbouwbeleid,  meer  het  behoud  en zelfs  de 
stabilisering  van  een  bedrijfstak  wordt  beoogd,  die 
afzetmarkten  zou  kunnen  creëren  voor  sommige 
overtollige  produkten  en bij zou  kunnen  dragen  aan 
het evenwicht  van  de  handelsbalans  van  ver-
schillende  Lid-Staten,  dan  is het wellicht  wenselijk 
te kiezen  voor  een  stelsel  dat gericht  is op voedings-
waren  op  basis  van  landbouwprodukten,  waarin 
rekening  kan  worden  gehouden  met  de marktsitua-
tie van  elk  dezer  produkten.  Deze  opvatting  sluit 
overigens  min  of meer  aan  bij Verordening  (EEG) 
nr. 2682/72,  waarin  de mogelijkheid  wordt  geboden 
om voor  basisprodukten  die  verwerkt  zijn  in eind-
produkten.  andere  restitutiepercentages  toe  te pas-sen dan  voor  dezelfde  produkten  die  als zodanig 
worden  uitgevoerd.  Doch  deze  mogelijkheid  is tot 
dusverre  nog  niet  werkelijk  onderzocht. 
36. In  haar  antwoord  van  24 januari  1980  wijst  de 
Commissie  erop  dat  het  ingevoerde  stelsel  voor  het 
toekennen  van  restituties  in deze  sector  een  duidelijke 
economische  betekenis  heeft  voor  de afzet  van  de 
landbouwprodukten  en  tegelijkertijd  voor  de concur-
rentiepositie  van  de  communautaire  export.  De 
Rekenkamer,  die  terecht  op het ingewikkelde  karakter 
van de bestaande  voorschriften  wijst,  vraagt  zich  af of 
er geen  alternatieve  systemen  denkbaar  zijn. 
De voorschriften  en  de uitvoering  daarvan  zouden 
echter  even  ingewikkeld,  zo  niet  nog  ingewikkelder 
kunnen  blijken.  Een  forfaitair  stelsel  per onderneming 
kan gemakkelijk  leiden  tot concurrentievervalsing  tus-
sen produkten,  en  een  stelsel  van  het type  ,,rekening 
houden  met  de marktsituatie  van  elk der  betrokken 
produkten"  lijkt  onmogelijk  te  verwezenlijken,  daar 
het hier  gaat  om  honderden  produkten.  Er  zij voorts 
op gewezen  dat  de Gemeenschap,  wil  zij zich  houden 
aan de regels  van  de GA TT, de restituties  slechts  kan 
toekennen  voor  basisprodukten,  verwerkt  in goederen. 
Het in acht  nemen  van  dit voorschrift  schept  overigens 
de mogelijkheid  van  financiering  door  het  EOGFL-
Garantie. 
3 7 Daar  het dus gaat  om  verschillende  basisproduk-
ten, verwerkt  in een heel  gamma  van  eindprodukten, 
en men  zich  zo weinig  mogelijk  van  de realiteit  wil ver-
wijderen,  is de tenuitvoerlegging  van  het grondbegin-
sel aanvankelijk  ingewikkeld  gebleken,  hetgeen  een 
zekere  logheid  van  de administratie  ten  gevolge  heeft. 
Wel kon  deze  logheid  in bepaalde  gevallen  enigszins 
worden  verholpen  door  de invoering  van  de computer. 
De Commissie  is  weliswaar  van  mening  dat  de 
controle  op uitvoering  van  de genomen  besluiten  in 
bepaalde  gevallen  kan  worden  verbeterd,  doch  heeft 
geen  enkele  reden  om aan  te nemen  dat  in de huidige 
situatie  restituties  worden  betaald  zonder  behoorlijke 
verantwoording. 
38. Wat  betreft  het  ontbreken  van  communautaire 
voorschriften  voor  de toelaatbare  fabricageverliezen, 
wijst  de Commissie  erop  dat het uiterst  moeilijk  is om 
eenvoudige  communautaire  voorschriften  op te stellen 
zonder  dat  dit leidt  tot onrechtvaardigheden  en  discri-
minatie  tussen  produkten  en  industrieën.  Men  was 
dus van  oordeel  dar  de verliezen  geval  voor  geval  moe-
ten worden  behandeld,  afhankelijk  van  de betrokken 
goederen. 
39. Een  zekere  uniformering  door  de Lid-Staten  van 
de controlemethoden  voor  de door  elke  onderneming 
Nr. C 258/10 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 6. 10. 80 
verwerkte  hoeveelheden  zou  een  stap  kunnen  zijn  in de concurrentievoorwaarden,  zonder  dat  het  stelsel 
richting  van  vereenvoudiging  en  harmonisatie  van  de geheel  behoeft  te worden  herzien. 
IV. MAATREGELEN  VOOR  HET  UIT  DE  MARKT  NEMEN  VAN  GROENTEN  EN 
FRUIT 
40. In  haar  brief  van  15 juni  1979  heeft  de Reken-
kamer  geconstateerd  dat de maatregelen  voor  het uit 
de markt  nemen  van  groenten  en  fruit  in de 
Gemeenschap,  overeenkomstig  Verordening  (EEG) 
nr. 1035/72  van  18 mei 1972  (') voor  het verkoopsei-
zoen  1976-977,  waarin  bijzonder  veel  van  deze 
maatregel  gebruik  is gemaakt,  het EOGFL  139  mil-
joen  RE  heeft  gekost.  Deze  maatregelen  gelden 
voornamelijk  voor  de drie  Lid-Staten  Frankrijk, 
Nederland  en  vooral  Italië,  waar  de  financiële 
gevolgen  het grootst  zijn  (voor  het bovengenoemde 
verkoopseizoen  kwam  uit  hoofde  hiervan  een 
bedrag  van  129  miljoen  RE  ten  laste  van  de 
Gemeenschap). 
De Rekenkamer  wil  hierover  het  volgende  opmer-
ken: 
41. De  voorschriften  met  betrekking  tot het uit de 
markt  nemen  van  produkten  waren  geïnspireerd  op 
mechanismen  die  bestonden  in het  betrekkelijk 
kleine  Nederland,  waar  men  een  zekere  mate  van 
doorzichtigheid  van  de markt  had  verkregen  en waar 
de beroepsorganisaties  al heel  lang  een  actieve  rol 
speelden  in de begeleiding,  de ontwikkeling  en de 
afzet  van  de produktie. 
De operatie  is derhalve  geënt  op de werkzaamheden 
van de telersverenigingen,  waarvan  men  op deze 
wijze  de ontwikkeling  wilde  bevorderen.  Deze  ver-
enigingen  hebben  een  belangrijke  taak  toegewezen 
gekregen  als ordonnateur  en betaler  voor  de uitga-
ven ten laste  van  het EOGFL.  Aan  hen  is ook  opge-
dragen,  de operaties  van  het uit de markt  nemen  van 
groenten  en fruit  op gang  te brengen,  te organiseren 
en ze, althans  in de aanloopfase,  te financieren. 
Het is echter  niet  gezegd  dat alle  voorwaarden  waar-
aan aanvankelijk  in Nederland  was  voldaan,  thans 
in alle  andere  Lid-Staten  vervuld  zijn. 
42. Vooral  in het  geval  van  Italië  lijkt  de markt 
zich niet  zodanig  te hebben  ontwikkeld  dat  het  uit 
de markt  nemen  van  produkten  slechts  in zeer  uit-
zonderlijke  gevallen  noodzakelijk  is. Juist  in dat 
land  bestaan  er omstandigheden  die  een  goede 
doorstroming  in de weg  staan,  zodanig  dat op som-
mige  plaatsen  niet  aan  de vraag  kan  worden  vol-
daan,  terwijl  op andere  plaatsen  produkten  uit de 
markt  moeten  worden  genomen  (vervoersproble-
men,  bij voorbeeld  tussen  Sicilië  en de rest  van  Ita-
lië, maar  ook  tussen  het zuiden  en het noorden  van 
het land;  een  net van  gesloten  afzetkanalen;  produ-
(•) PB  nr. L 118 van  20. 5. 1972. centengroeperingen  met  vaste  distributiekanalen; 
enz.). 
43. Ook  hebben  niet  alle  telersverenigingen  die 
belast  zijn  met  het uit de markt  nemen  van  produk-
ten, zich  op  dezelfde  wijze  ontwikkeld,  en het 
schijnt  dat sommige,  vooral  in Italië,  nog  steeds  niet 
voldoen  aan  de  eisen  van  Verordening  (EEG) 
nr. 1035/72  (commercialisering  van  de gezamenlijke 
produktie  van  de  leden;  voorschriften  voor 
exclusieve  aanvoer).  De Commissie  was  zich  hier-
van terdege  bewust  en heeft  Italië  (in juli  1978)  en 
Frankrijk  (in september  1978)  verzocht  een  en ander 
te onderzoeken  — hetgeen  momenteel  gebeurt  — 
ten einde  een  beter  inzicht  te krijgen  in het doen  en 
laten  van  de telersverenigingen. 
44. De  Rekenkamer  juicht  deze  maatregelen  toe,  al 
betreurt  zij het  dat  zij niet  eerder  zijn  genomen. 
Goed  beschouwd  ligt  de voornaamste  oorzaak  van 
deze  traagheid  in het zeer  gedecentraliseerde  karak-
ter van  de marktordening  in de sector  groenten  en 
fruit,  alsmede  in het feit  dat het voor  de Commissie 
moeilijk  is een goed  inzicht  te krijgen  in de werking 
van deze  markt,  met  name  wat  de activiteiten  van  de 
telersverenigingen  betreft. 
Deze  situatie  is dus  wel  te verklaren,  doch  moet 
niettemin  worden  betreurd.  Het  is de Commissie  op 
deze  manier  vaak  onmogelijk  te beoordelen  of het 
system  van  het  uit de markt  nemen  van  produkten 
in alle  opzichten  regelmatig  functioneert.  Met  name 
de vereveningsoperaties  worden  er zeer  door  be-
moeilijkt. 
De Rekenkamer  beveelt  de diensten  van  de Com-
missie  derhalve  aan  om  nog  meer  dan  tot nu toe er 
naar  te streven  dat haar  informatie  over  de telersver-
enigingen  sneller,  uitgebreider  en systematischer 
wordt. 
45. Terwijl  de Commissie  recentelijk  een  wijziging 
heeft  goedgekeurd  van  Verordening  (EEG) 
nr. 1035/72  houdende  invoering  van  procedures 
voor  het  preventief  uit  de  markt  nemen  van 
bepaalde  produkten,  hebben  sommige  van  deze 
operaties  in Frankrijk,  met  name  voor  houdbare 
produkten,  in feite  reeds  lang  een  preventief  karak-
ter. In deze  Lid-Staat  heeft  de Rekenkamer  aan  de 
hand  van  duidelijke  aanwijzingen  die  mondeling 
zijn bevestigd,  geconstateerd  dat  soms,  als resultaat 
van onderling  overleg  tussen  de vakkringen,  het 
interventiebureau  en de betrokken  nationale  autori-
teiten,  bij wijze  van  preventieve  maatregel  bepaalde 
produkten  uit de markt  worden  genomen,  terwijl  de 
marktprijzen  nog  een  flink  stuk  boven  de commu-
6. 10. 80 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 258/11 
nautaire  bodemprijs  liggen.  Er kon  niet  worden 
vastgesteld  dat  de begrotingstechnische  gevolgen 
van deze  operaties  een  extra  belasting  voor  de 
Gemeenschap  betekenden,  doch  omgekeerd  duidt 
niets  erop  dat de lasten  door  deze  maatregelen  wer-
den verlicht.  Zij zijn  in ieder  geval  onverenigbaar 
met de  voorschriften  en  met  de  zojuist  uitge-
vaardigde  nieuwe  bepalingen,  volgens  welke  voor 
deze  preventieve  operaties  de voorafgaande  goed-
keuring  van  de  communautaire  autoriteiten  is 
vereist.  Voor  zover  de Rekenkamer  heeft  kunnen 
beoordelen,  schijnen  de betrokken  diensten  zich 
daarvan  niet  geheel  bewust  te zijn. 
46. Door  de uitvoering  van  de maatregelen  in han-
den te leggen  van  de telersverenigingen,  hebben  de 
communautaire  voorschriften  in  het  algemeen 
geleid  tot een  versnippering  van  het  stelsel  en van 
de fysieke  controles  daarop.  De instelling  die belast 
is met  het  toezicht  op het  marktbeheer  en op een 
verantwoord  gebruik  van  de voor  dit doel  toegewe-
zen communautaire  fondsen,  staat  dan  ook  voor  de 
moeilijkheid  om  de  noodzakelijke  controles  ter 
plaatse  te laten  uitvoeren  — eventueel  door  de vak-
kringen  zelf  en met  medewerking  van  de Lid-Staten. 
Dit zijn  eigenlijk  tweede-  en zelfs  derdegraadscon-
troles,  waarbij  zich  de nodige  problemen  voordoen, 
maar  die  nu eenmaal  — en daarop  moet  de Com-
missie  worden  gewezen  — onontbeerlijk  zijn. 
47. Gezien  het  fungibele  karakter  van  de uit de 
markt  genomen  produkten  en het vaak  zeer  plotse-
linge  optreden  van  het  feit  dat  de communautaire 
uitgaven  ter  zake  veroorzaakt,  dienen  de fysieke 
controles  op het stelsel  het voornaamste  element  te 
vormen  van  alle  controlevoorzieningen  in de Lid-
Staten. 
Deze  controles  vertonen  echter  een aantal  kwetsbare 
punten. 
48. Het  eerste  daarvan  houdt  verband  met  het 
eigenlijke  doel  van  de controles.  Van  de controleur, 
wiens  werkzaamheid  gewoonlijk  gericht  is op 
bescherming  van  de consument,  wordt  in dit geval 
gevraagd  te werken  voor  een  doel  dat  niet  recht-
streeks  positief  is, namelijk  het  niet  in de handel 
brengen  van  de betrokken  produkten,  soms  gepaard 
gaande  met  bestemming  daarvan  tot veevoeder  en 
zelfs  met  vernietiging. 
Daar  er bovendien  een  nauw  menselijk  contact 
bestaat  tussen  de controleur  en de betrokken  telers 
en de maatregel  uiteraard  wordt  uitgevoerd  in een 
periode  die economisch  toch  al moeilijk  is voor  de 
telers,  kan  men  zich  wel  voorstellen  dat er vaak  heel 
wat factoren  zijn  die de waakzaamheid  van  de con-
troleurs  doen  verslappen. 
49. In  Italië  komt  daar  nog  bij dat de controle  op 
de kwaliteitsnormen  voor  de afzet  van  groenten  en fruit  in het  binnenland  toch  al niet  al te serieus 
wordt  genomen.  Dit  is niet  bepaald  bevorderlijk 
voor  het spontaan  in acht  nemen  van  deze  normen, 
w anneer  het er juist  om gaat  de produkten  niet  in de 
verkoop  te brengen,  doch  integendeel  ze uit  de 
markt  te nemen.  Tijdens  hun  controles  ter plaatse 
hebben  de controleurs  van  de Rekenkamer  soms 
kunnen  constateren  dat  de produkten  die  werden 
aangevoerd  om  uit de markt  te worden  genomen, 
duidelijk  niet  voldeden  aan  de voorschriften. 
50. Ook  in Nederland  doen  zich  soms  problemen 
voor  bij de fysieke  controle  op het stelsel;  deze  ligt 
in handen  van  personen  verbonden  aan  het bedrijf-
schap,  die de diverse  controles  ter plaatse  uitvoeren 
bij de telersverenigingen. 
Het grote  vertrouwen  in de controles  die plaatsvin-
den voordat  de produkten  uit  de markt  worden 
genomen,  leidt  soms  tot laksheid  op laatstgenoemd 
niveau.  Doch  vooral  bij de beslissing  over  de vraag 
wat er met  de uit de markt  genomen  produkten 
moet  gebeuren,  is er sprake  van  lacunes.  Controle 
vindt  alleen  plaats  onmiddellijk  na aanvoer  op de 
veiling.  Vervolgens  worden  de uit de markt  geno-
men produkten,  voor  zover  ze niet  worden  vernie-
tigd (de  ambtenaren  van  de Rekenkamer  hebben 
namelijk  geconstateerd  dat  dit  soms  wel  degelijk 
gebeurt,  ondanks  de officiële  verklaringen  van  de 
Nederlandse  instanties),  kosteloos  ter beschikking 
gesteld  van  één  bepaalde  ondernemer,  die  wordt 
geacht  ze voor  veevoeder  te bestemmen,  maar  bij 
wie geen  systematische  controle  wordt  verricht. 
Dit voorbeeld  toont  aan  hoe  moeilijk  de controle  is 
op het  gebruik  van  de uit de markt  genomen  pro-
dukten.  Voor  een aantal  bestemmingsmogelijkheden 
kan men  zich  afvragen  of de  problemen  van 
tijdelijke  overproduktie,  welke  juist  leiden  tot het uit 
de markt  nemen  van  groenten  en fruit,  niet  worden 
overgeheveld  naar  andere  sectoren,  zonder  dat gron-
dig onderzoek  wordt  gedaan  naar  de gevolgen  daar-
van voor  deze  sectoren  (distillatie  tot alcohol  bij 
voorbeeld).  De  bestemming  voor  „niet-con-
sumptieve  doeleinden"  kan  zoveel  totaal  verschil-
lende  mogelijkheden  omvatten  (waaronder  de, vaak 
noodzakelijke,  vernietiging),  dat  vergelijking  en 
controle  illusoir  worden. 
51. In  Italië  en Frankrijk  ontvangen  bepaalde 
groeperingen  soms  een  compensatie,  berekend  op 
basis  van  vergoedingen  die  nog  niet  aan  de produ-
centen  zijn  betaald.  De kosten  worden  aldus  direct 
of indirect  (kosten  van  bankoperaties  enz.)  gedragen 
door  de producenten.  Deze  handelwijze  is strijdig 
met de bepalingen  van  artikel  18, lid 2, van  Verorde-
ning  (EEG)  nr. 1035/72  volgens  welk  „het  bedrag 
van de financiële  vergoeding  gelijk  is aan  de door 
de telersverenigingen  betaalde  vergoedingen  waarop 
Nr. C 258/12 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 6. 10. 80 
de opbrengst  in mindering  is gebracht",  en met  die 
van artikel  15, lid  I, laatste  alinea,  waarin  wordt 
bepaald  dat  de aangesloten  telers  een  interventie-
fonds  vormen  ter financiering  van  het  uit de markt 
nemen  van  groenten  en fruit. 
Over  het  algemeen  kan  de praktijk  op het  stuk  van 
de financiering  van  groepering  tot groepering  sterk 
verschillen  en wel  om  tal van  redenen  (inhoudingen 
door  de groeperingen,  belasting  op  de  hierboven 
bedoelde  vergoeding,  verdeling  van  de vergoedin-
gen over  alle  leden  van  de groeperingen,  enz.).  Iets 
anders  valt  ook  nauwelijks  te verwachten  als  men 
bedenkt  dat  de Commissie  — en waarschijnlijk  ook 
de interventiebureaus  — niet  voldoende  worden 
geïnformeerd  over  het  doen  en laten  van  de telers-
verenigingen,  met  name  wat  betreft  de belangrijkste 
elementen:  enerzijds  het  op  gang  brengen  van  de 
operatie,  omvang  en  bestemming  van  de  uit  de 
markt  genomen  partijen  en anderzijds  de financiële 
betrekkingen  met  de leden. 
52. In  Nederland  is het  Produktschap  belast  met 
de financiële  administratie  ten  behoeve  van  de aan-
gesloten  telers  en het  declareert  bij  de Commissie 
uit hoofde  van  de financiële  vergoeding  voor  de uit 
de markt  genomen  partijen  als  maandelijkse  uitga-
ven bedragen  in de vorm  van  globale  voorschotten, 
waarbij  eventuele  verschillen,  die  in feite  miniem 
zijn,  later  worden  verrekend.  Dit  geschiedt  pas 
nadat  de uitgaven  definitief  worden  afgerekend,  wat 
soms  wel  twee  jaar  kan  duren. 
53. In  haar  antwoord  van  24 januari  1980  wijst  de 
Commissie  erop  dat  de kenmerken  van  de groente-  en 
fruitmarkt,  namelijk  een  zeer  grote  verscheidenheid 
van over  het  algemeen  erg  bederfelijke  produkten. 
waarvan  het  produktievolume  van  jaar  tot  jaar  sterk 
kan verschillen  en  waarvan  de  prijzen  afhankelijk  van 
seizoen,  kwaliteit,  variëteit,  plaatselijke  vraag  en aan-
bod, enz.  sterk  en soms  zeer  snel  variëren,  een  betrek-
kelijk  soepele  gemeenschappelijke  marktordening  met 
een gedecentraliseerd  karakter  vereisen.  Dit  heeft  tal 
van voordelen  en  ook  al weet  de Commissie  niet  wat 
er zich  van  dag  tot  dag  bij  elke  telersvereniging 
afspeelt,  zij  wordt  dagelijks  op  de hoogte  gehouden 
van de prijsontwikkeling  in  de diverse  produktiegebie-
den. Zo  wordt  zij  regelmatig  geïnformeerd  over  de 
acties  van  de telersverenigingen  en  met  name  over  de 
omvang  van  de uit de markt  genomen  partijen  groen-
ten en fruit.  Er  zij overigens  op  gewezen  dat  deze  ope-ratie  automatisch  op  gang  komt,  dat  wil  zeggen  dat  zij 
plaatsvindt  op  het moment  dat  de marktnotering  zakt 
onder  de voor  het betrokken  produkt  geldende  bodem-
prijs. 
54. Wat  de controle  op  de uitgaven  betreft,  is  er 
uiteraard  geen  sprake  van  dat de Commissie  bij  iedere 
telersvereniging  een  accountant  kan  plaatsen.  Evenals 
in iedere  andere  sector  hangt  de  verbetering  van  de 
controle  af van  de doeltreffendheid  van  de controles  in 
de Lid-Staten,  van  de samenwerking  tussen  de natio-
nale controlelichamen  en  de diensten  van  de Commis-
sie en van  de controle  achteraf  door  de  Commissie 
van de door  de Lid-Staten  geverifieerde  bewijsstuk-
ken. 
Bovendien  kan  de Commissie,  zoals  al verschillende 
malen  is voorgekomen,  speciale  onderzoeken  bij  de 
telersverenigingen  doen  instellen. 
55. Wat  de controle  op  de kwaliteitsnormen  van  de 
produkten  betreft,  is  de  Commissie  zich  terdege 
bewust  van  de bestaande  lacunes,  met  name  wat 
betreft  het  in acht  nemen  van  de normen  op de interne 
markt.  De  diverse  pogingen  die  zij reeds  heeft  onder-
nomen  om  te komen  tot  verscherping  van  de controle 
en een  betere  informatie  van  haar  diensten,  zijn  vaak 
afgestuit  op  personeelstekort  en  soms  ook  op  kwes-
ties van  administratieve  aard  in  de betrokken  Lid-
Staten. 
56. Wat  het  gebruik  van  de uit de markt  genomen 
produkten  betreft,  dient  men  enerzijds  te  bedenken 
dat de verwerking  tot  alcohol  een  hoeveelheid  oplevert 
die gemiddeld  slechts  1,33  o/o  bedraagt  van  de totale 
communautaire  alcoholproduktie  van  agrarische  oor-
sprong,  en  anderzijds  dat  de moeilijkheden  voor  het 
onderkennen  van  de werkelijke  gevolgen  van  de ver-
werking  van  deze  produkten  voor  niet-consumptieve 
doeleinden  niet  moeten  worden  overschat  wanneer  de 
goederen  eenmaal  aan  het  normale  distributiecircuit 
zijn onttrokken,  wat  toch  het  uiteindelijke  doel  van  de 
regeling  is. 
57. Wat  meer  in het bijzonder  paragraaf  51  van  het 
verslag  betreft,  lijkt  de door  de Rekenkamer  gesigna-
leerde  handelwijze  van  een  aantal  telersverenigingen 
inderdaad  niet  geheel  in overeenstemming  te  zijn  met 
de desbetreffende  voorschriften.  Men  kan  evenwel 
stellen  dat  als de telers  aldus  gedurende  een  bepaalde 
periode  een  deel  van  de kosten  van  de vereniging  dra-
gen, dit helemaal  een  zaak  is tussen  hen  en hun  orga-
nisatie. 
Aangenomen  op 30 april  1980. 
Michael  N. MURPHY 
President  van  de Rekenkamer