Advies van de Raad

van 20 januari 2004

over het geactualiseerde convergentieprogramma van Denemarken voor de periode 2003-2010

(2004/C 29/04)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,

Gelet op Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid(1), en met name op artikel 9, lid 3,

Gezien de aanbeveling van de Commissie,

Na raadpleging van het Economisch en Financieel Comité,

BRENGT HET VOLGENDE ADVIES UIT:

Op 20 januari 2004 heeft de Raad het geactualiseerde convergentieprogramma van Denemarken voor de periode 2003-2010 besproken. Het programma is rijk aan informatie, vooral wat betreft gegevens voor de analyse van de uitdagingen op middellange en lange termijn op het gebied van de openbare financiën; het voldoet aan de voorschriften van de herziene gedragscode betreffende de inhoud en presentatie van de stabiliteits- en convergentieprogramma's.

De strategie voor de openbare financiën die hierin wordt uiteengezet is in grote lijnen dezelfde als die van de voorgaande jaren en blijft gericht op het zoeken naar een duurzaam evenwicht van de openbare financiën op de middellange en lange termijn. Basis voor de strategie is nog steeds het behoud van begrotingsoverschotten van 1,5-2,5 % van het BBP tegen 2010 en bevriezing van de belastingen, welke ook tot doel heeft de openbare uitgaven te beheersen. Verlaging van de belastingen over het inkomen uit arbeid zal in 2004 worden ingevoerd; hiermee wordt beoogd het arbeidsaanbod te stimuleren. Daarnaast is een reeks initiatieven inzake de arbeidsmarkt ten uitvoer gelegd. Zoals in het programma wordt erkend zijn echter aanvullende maatregelen vereist om het arbeidsaanbod te verbeteren.

Volgens het geactualiseerde programma zal de groei van het BBP versnellen van een geraamde 1,4 % tot meer dan 2 % in 2004 en 2005. Het groeiprofiel in de prognose voor 2004 en 2005 is realistisch en sluit nauw aan bij de prognoses van de Commissie. Voor 2003 verwachten de diensten van de Commissie (en sinds kort de Deense autoriteiten) een beduidend geringere groei.

De openbare financiën in Denemarken blijven gezond. Voor 2003-2004 worden begrotingsoverschotten verwacht van 1,25 % tot 1,75 % van het BBP, hetgeen in grote lijnen overeenstemt met de ramingen van de Commissie. Voor de rest van de periode worden overschotten van iets minder dan 2 % van het BBP in het vooruitzicht gesteld. Ook in onderliggende termen zullen de openbare financiën tijdens de programmaperiode gezond blijven. De schuld zal naar verwachting afnemen van 45,5 % van het BBP in 2002 tot 27,5 % in 2010. Op grond van plausibele macro-economische en budgettaire hypothesen mag worden aangenomen dat de middellangetermijndoelstelling van het stabiliteits- en groeipact, een begroting die vrijwel in evenwicht is of een overschot vertoont, gedurende de gehele programmaperiode in acht zal worden genomen.

De begrotingsstrategie verschaft een veiligheidsmarge tegen overschrijding van de tekortdrempel van 3 % van het BBP bij normale macro-economische fluctuaties.

Of de middellangetermijnstreefcijfers voor de openbare financiën zullen worden gehaald, hangt af van de beheersing van de uitgaven en de verwezenlijking van een aantal ambitieuze doelstellingen voor de arbeidsmarkt, zoals de verhoging van de reeds zeer hoge participatiegraden. In het geactualiseerde programma wordt erkend dat voor het bereiken van deze doelstellingen verdere hervormingen op de arbeidsmarkt nodig zijn. Het niet-halen van de doelstellingen voor de arbeidsmarkt kan belangrijke gevolgen hebben voor de geplande ontwikkeling van de openbare financiën, met name voor de beschikbare ruimte voor groei van de uitgaven. Meer informatie over de toekomstige oriëntatie van de hervormingen zou nuttig zijn geweest.

De Deense autoriteiten zijn voornemens de belastingquote in de programmaperiode te verlagen en tegelijk de houdbaarheid van de openbare financiën te garanderen. Niettemin zal, zoals de Raad in zijn advies over het geactualiseerde convergentieprogramma van Denemarken van 2002 opmerkte, "de belastingquote van Denemarken [...] hoog blijven in vergelijking met die van andere industrielanden, en verdere verlagingen vallen te overwegen in een kader van gezonde openbare financiën".

Op basis van het huidige beleid en de prognoses op de middellange termijn in het geactualiseerde programma zouden de openbare financiën van Denemarken dankzij de verwachte lage overheidsschuld en de verwachte ruime middelen van de openbare pensioenfondsen in een goede positie verkeren om de gevolgen van de vergrijzing het hoofd te bieden.

In de globale richtsnoeren voor het economisch beleid voor 2003 waren aanbevelingen aan de Deense autoriteiten vervat om arbeid ook in het vervolg lonend te maken door toetreding tot de arbeidsmarkt te stimuleren en om op alle overheidsniveaus te zorgen voor uitgavencontrole. Het economisch beleid zoals dat uit het geactualiseerde programma blijkt, strookt grotendeels met de globale richtsnoeren voor het economisch beleid voor 2003, met name die welke implicaties voor de begroting hebben.

(1) PB L 209 van 2.8.1997.