NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 345/1

RICHTLĲN 2002/83/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

van 5 november 2002

betreffende levensverzekering

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 47, lid 2, en artikel 55,

Gezien het voorstel van de Commissie (1),

Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (2),

Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (3),

Overwegende hetgeen volgt:

(1) De Eerste Richtlĳn 79/267/EEG van de Raad van 5 maart 1979 tot coördinatie van de wettelĳke en bestuursrechtelĳke bepalingen betreffende de toegang tot het directe levensverzekeringsbedrĳf, en de uitoefening daarvan (4), de Tweede Richtlĳn 90/619/EEG van de Raad van 8 november 1990 tot coördinatie van de wettelĳke en bestuursrechtelĳke bepalingen betreffende het directe levensverzekeringsbedrĳf, tot vaststelling van de bepalingen ter bevordering van de daadwerkelĳke uitoefening van het vrĳ verrichten van diensten en houdende wĳziging van Richtlĳn 79/267/EEG (5) en Richtlĳn 92/96/EEG van de Raad van 10 november 1992 tot coördinatie van de wettelĳke en bestuursrechtelĳke bepalingen betreffende het directe levensverzekeringsbedrĳf en tot wĳziging van de Richtlĳnen 79/267/EEG en 90/619/EEG (derde richtlĳn levensverzekering) (6) zĳn herhaaldelĳk op belangrĳke punten gewĳzigd. Nu deze richtlĳnen opnieuw worden gewĳzigd, dient voor de duidelĳkheid tot een omwerking van genoemde richtlĳnen te worden overgegaan.

(2) Ter vergemakkelĳking van de toegang tot en de uitoefening van het levensverzekeringsbedrĳf dienen bepaaldeverschillen die op het gebied van het toezicht bestaan tussen de nationale wetgevingen, te worden afgeschaft. Ter verwezenlĳking van dit doel dienen, onder waarborging van een passende bescherming van verzekerden en begunstigden in alle lidstaten, met name de bepalingen te worden gecoördineerd die betrekking hebben op de financiële garanties die van de levensverzekeringsondernemingen worden geëist.

(3) De interne markt in de sector van het directe levensverzekeringsbedrĳf dient zowel uit het oogpunt van de vrĳheid van vestiging in de lidstaten als uit dat van het aldaar vrĳ verrichten van diensten te worden voltooid, opdat het voor verzekeringsondernemingen die hun hoofdkantoor in de Gemeenschap hebben, gemakkelĳker wordt gemaakt in de Gemeenschap verbintenissen aan te gaan en aan de verzekeringnemers de mogelĳkheid wordt geboden om niet alleen op in hun land gevestigde verzekeraars een beroep te doen, maar ook op verzekeraars die hun hoofdkantoor in de Gemeenschap hebben en in andere lidstaten zĳn gevestigd.

(4) Overeenkomstig het Verdrag is iedere discriminatoire behandeling inzake het verrichten van diensten, gebaseerd op de omstandigheid dat een onderneming niet is gevestigd in de lidstaat waar de dienst wordt verricht, verboden. Dit verbod geldt voor het verrichten van diensten door iedere vestiging van een onderneming in de Gemeenschap: hoofdkantoor, agentschap of bĳkantoor.

(5) Met deze richtlĳn is derhalve een belangrĳke stap gezet op de weg naar het samenbrengen van de nationale markten in één geïntegreerde markt en die fase moet worden aangevuld met andere communautaire instrumenten teneinde onder waarborging van een adequate bescherming voor de verzekeringnemer, alle verzekeringnemers de mogelĳkheid te geven een beroep te doen op elke verzekeraar die zĳn hoofdkantoor in de Gemeenschap heeft en die daar zĳn bedrĳf uitoefent op grond van het recht van vestiging of in het kader van het vrĳ verrichten van diensten.

(6) Deze richtlĳn sluit aan op de communautaire wetgeving op het gebied van levensverzekering die tevens Richtlĳn 91/674/EEG van de Raad van 19 december 1991 betreffende de jaarrekening en de geconsolideerde jaarrekening van verzekeringsondernemingen (7) omvat.

(7) De gekozen aanpak behelst een wezenlĳke, noodzakelĳke en voldoende harmonisatie tot stand te brengen om te komen tot een wederzĳdse erkenning van de vergunningen en van de stelsels van bedrĳfseconomisch toezicht, waardoor één en dezelfde vergunning voor de gehele Gemeenschap geldig is en waarbĳ het beginsel geldt dat het toezicht wordt uitgeoefend door de lidstaat van herkomst.

(8) Voor de toegang tot en de uitoefening van het verzekeringsbedrĳf is derhalve één enkele administratieve vergunning vereist, die wordt afgegeven door de autoriteiten van de lidstaat waar de verzekeringsonderneming haar hoofdkantoor heeft. Deze vergunning geeft de onderneming het recht overal in de Gemeenschap haar werkzaamheden uit te oefenen, hetzĳ op grond van het recht van vestiging, hetzĳ in het kader van het vrĳ verrichten van diensten. De lidstaat van het bĳkantoor of van de vrĳe dienstverrichting mag van verzekeringsondernemingen die op zĳn grondgebied het verzekeringsbedrĳf wensen uit te oefenen en waaraan reeds in de lidstaat van herkomst vergunning is verleend, geen nieuwe vergunning verlangen.

(9) De bevoegde autoriteiten dienen geen vergunning aan een verzekeringsonderneming te verlenen of te handhaven, wanneer de nauwe banden die tussen deze onderneming en andere natuurlĳke of rechtspersonen bestaan, van dien aard zĳn dat zĳ een belemmering vormen voor de juiste uitoefening van hun toezichthoudende taken. Verzekeringsondernemingen waaraan reeds vergunning is verleend, moeten bĳ de bevoegde autoriteiten eveneens aantonen dat zulks niet het geval is.

(10) De in deze richtlĳn gegeven definitie van „nauwe banden” berust op minimumcriteria en belet de lidstaten niet ook bepalingen vast te stellen voor andere situaties dan die welke door genoemde definitie worden bestreken.

(11) De loutere verwerving van een aanzienlĳk percentage van het kapitaal van een vennootschap vormt geen deelneming, in die zin dat er sprake is van nauwe banden, indien deze verwerving slechts als een tĳdelĳke belegging is bedoeld, die het niet mogelĳk maakt invloed uit te oefenen op de structuur en het financieel beleid van de onderneming.

(12) De beginselen van wederzĳdse erkenning en van toezicht door de lidstaat van herkomst vereisen dat de bevoegde autoriteiten van elke lidstaat een vergunning weigeren of intrekken, wanneer uit bepaalde gegevens, zoals de inhoud van het programma van werkzaamheden, de plaats van vestiging of de werkelĳk uitgeoefende werkzaamheden, op ondubbelzinnige wĳze blĳkt dat de verzekeringsonderneming het rechtsstelsel van een lidstaat heeft gekozen om zich te onttrekken aan de strengere voorschriften van een andere lidstaat, waar zĳ het grootste deel van haar werkzaamheden uitoefent of voornemens is uit te oefenen. Aan een verzekeringsonderneming moet vergunning worden verleend in de lidstaat waar haar statutaire zetel is gelegen. De lidstaten moeten tevens eisen dat het hoofdbestuur van een verzekeringsonderneming zich steeds bevindt in haar lidstaat van herkomst en dat die onderneming daar feitelĳk werkzaam is.

(13) Om praktische redenen moet bĳ het omschrĳven van dienstverrichting rekening worden gehouden met enerzĳds de vestiging van de verzekeraar en anderzĳds de plaats van verbintenis. Derhalve moet eveneens een omschrĳving worden gegeven van verbintenis. Bovendien moeten de werkzaamheden door middel van vestiging worden onderscheiden van de werkzaamheden in het kader van het vrĳ verrichten van diensten.

(14) Een indeling naar branche is noodzakelĳk, in het bĳzonder om de werkzaamheden waarvoor een vergunning verplicht is gesteld, vast te stellen.

(15) Van het toepassingsgebied van deze richtlĳn dienen te worden uitgesloten sommige onderlinge waarborgmaatschappĳen, respectievelĳk onderlinge verzekeringsmaatschappĳen die op grond van de regeling die rechtens op die maatschappĳen van toepassing is, aan specifieke voorwaarden inzake zekerheid voldoen en eigen financiële waarborgen bieden. Voorts dienen sommige instellingen wier werkzaamheden zich slechts uitstrekken tot een zeer beperkte sector en statutair beperkt zĳn, te worden uitgesloten.

(16) In iedere lidstaat is voor de uitoefening van het levensverzekeringsbedrĳf een overheidsvergunning en overheidstoezicht voorgeschreven, doch de voorwaarden voor de verlening of intrekking van deze vergunning dienen nader te worden vastgesteld. Er moet worden voorzien in de mogelĳkheid van beroep op een rechterlĳke instantie tegen een besluit tot afwĳzing of intrekking.

(17) De controlebevoegdheden en -middelen van de bevoegde autoriteiten dienen nader te worden omschreven. Bovendien dienen specifieke bepalingen te worden vastgesteld betreffende de toegang tot, de uitoefening van en het toezicht op de werkzaamheden in het kader van het vrĳ verrichten van diensten.

(18) De verantwoordelĳkheid inzake het toezicht op de financiële soliditeit van de verzekeringsondernemingen, met name op de solvabiliteit, de vorming van toereikende technische voorzieningen en de dekking van deze voorzieningen met congruente activa dient bĳ de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst te berusten.

(19) Het is dienstig te voorzien in de mogelĳkheid van uitwisseling van informatie tussen de bevoegde autoriteiten en autoriteiten of organen die uit hoofde van hun functie bĳdragen tot de versterking van de stabiliteit van het financieel stelsel. Teneinde het vertrouwelĳk karakter van de doorgegeven informatie te bewaren, moet de lĳst van geadresseerden daarvan strikt beperkt blĳven.

(20) Bepaalde praktĳken, zoals fraude en misbruik van voorkennis, kunnen, ook al hebben zĳ betrekking op andere dan verzekeringsondernemingen, toch de stabiliteit van het financieel stelsel alsmede de integriteit ervan aantasten.

(21) Bepaald moet worden onder welke voorwaarden de genoemde uitwisseling van informatie is toegestaan.

(22) Wanneer bepaald is dat informatie alleen met de uitdrukkelĳke instemming van de bevoegde autoriteiten mag worden doorgegeven, mogen deze autoriteiten aan hun instemming eventueel strikte voorwaarden verbinden.

(23) De lidstaten kunnen met derde landen overeenkomsten over informatie-uitwisseling sluiten, mits met betrekking tot de meegedeelde gegevens passende waarborgen inzake het beroepsgeheim gelden.

(24) Ter versterking van het bedrĳfseconomisch toezicht op verzekeringsondernemingen en ter bescherming van de cliënten van die ondernemingen dient te worden voorgeschreven dat een met de wettelĳke controle van de jaarrekening belast persoon de bevoegde autoriteiten snel in kennis moet stellen wanneer hĳ, in de in deze richtlĳn bedoelde gevallen, in de uitvoering van zĳn taken kennis krĳgt van bepaalde feiten die van dien aard zĳn dat zĳ de financiële positie of de administratieve en boekhoudkundige organisatie van een verzekeringsonderneming ernstig kunnen aantasten.

(25) Gelet op het beoogde doel is het wenselĳk dat de lidstaten bepalen dat deze verplichting in alle gevallen geldt wanneer dergelĳke feiten door een met de wettelĳke controle van de jaarrekening belast persoon worden geconstateerd in de uitvoering van zĳn taken bĳ een onderneming die met een verzekeringsonderneming nauwe banden heeft.

(26) De aan de met de wettelĳke controle van de jaarrekening belaste personen opgelegde verplichting om in voorkomend geval aan de bevoegde autoriteiten mededeling te doen van bepaalde feiten of besluiten met betrekking tot een verzekeringsonderneming, welke zĳ in de uitvoering van hun taken bĳ een niet-verzekeringsonderneming constateren, houdt op zich geen wĳziging in van de aard van hun taken bĳ deze onderneming, noch van de wĳze waarop zĳ zich van hun taken bĳ die onderneming dienen te kwĳten.

(27) De uitvoering van de verrichtingen voor het beheer van collectieve pensioenfondsen mag in geen geval afbreuk doen aan de bevoegdheden van de autoriteiten ten aanzien van de lichamen die houder zĳn van de activa waarop dat beheer betrekking heeft.

(28) Een aantal bepalingen van de onderhavige richtlĳn stellen minimumnormen vast. De lidstaat van herkomst kan strengere regels opleggen aan verzekeringsondernemingen waaraan door zĳn eigen bevoegde autoriteiten vergunning is verleend.

(29) De bevoegde autoriteiten van de lidstaten moeten over de nodige controlemiddelen beschikken om te garanderen dat de verzekeringsonderneming overal in de Gemeenschap haar werkzaamheden op regelmatige wĳze uitoefent, ongeacht of dit op grond van het recht van vestiging dan wel in het kader van het vrĳ verrichten van diensten geschiedt. Zĳ moeten met name passende vrĳwaringsmaatregelen kunnen treffen of sancties kunnen opleggen om onregelmatigheden en inbreuken op de bepalingen inzake het toezicht op het verzekeringswezen te voorkomen.

(30) De bepalingen betreffende portefeuilleoverdracht dienen bepalingen te behelzen die specifiek van toepassing zĳn op de overdracht naar een andere onderneming van de portefeuille van contracten die gesloten zĳn in het kader van de vrĳheid van dienstverlening.

(31) De bepalingen betreffende portefeuilleoverdracht dienen overeen te stemmen met de regeling inzake een enkele vergunning waarin deze richtlĳn voorziet.

(32) Aan ondernemingen opgericht na de datums waarnaar wordt verwezen in artikel 18, lid 3, dient de gelĳktĳdige beoefening van het levensverzekerings- en het schadeverzekeringsbedrĳf niet te worden toegestaan. Wat betreft de bestaande ondernemingen die deze werkzaamheden op de op hen toepasselĳke datums waarnaar in artikel 18, lid 3, wordt verwezen, gelĳktĳdig uitoefenen, moet de lidstaten de mogelĳkheid worden geboden deze te machtigen daarmee voort te gaan, mits zĳ voor elk van hun bedrĳvigheden een gescheiden beheer voeren, zulks ter bescherming van de belangen van, onderscheidenlĳk, hen die een levensverzekering en hen die een schadeverzekering hebben afgesloten en opdat de minimale financiële verplichtingen ten laste van de ene werkzaamheid niet worden gedragen door de andere werkzaamheid. Wat betreft deze bestaande ondernemingen die deze werkzaamheden gelĳktĳdig uitoefenen, moet de lidstaten ook de mogelĳkheid worden geboden om van die op hun grondgebied gevestigde ondernemingen te eisen dat zĳ aan deze cumulatie van werkzaamheden een einde maken. Voorts dienen de gespecialiseerde ondernemingen aan een bĳzonder toezicht te worden onderworpen wanneer een schadeverzekeringsonderneming tot dezelfde financiële groep behoort als een levensverzekeringsonderneming.

(33) Niets in deze richtlĳn verhindert dat een samengestelde onderneming zich opdeelt in twee ondernemingen, waarvan één zich bezighoudt met levensverzekeringen en de andere met schadeverzekeringen en het is wenselĳk om de lidstaten in staat te stellen om, met inachtneming van de gemeenschappelĳke regels inzake het mededingingsrecht, daartoe het geëigende fiscale regime te scheppen, met name ten aanzien van de meerwaarde die een dergelĳke deling met zich zou kunnen brengen, opdat die deling onder zo goed mogelĳke voorwaarden zal kunnen plaatsvinden.

(34) De lidstaten zouden desgewenst aan een en dezelfde onderneming vergunningen moeten kunnen verlenen voor de in bĳlage I bedoelde branches en voor de verzekeringsverrichtingen van de branches 1 en 2 van de bĳlage bĳ Eerste Richtlĳn 73/239/EEG van de Raad van 24 juli 1973 tot coördinatie van de wettelĳke en bestuursrechtelĳke bepalingen betreffende de toegang tot het directe verzekeringsbedrĳf, met uitzondering van de levensverzekeringsbranche en de uitoefening daarvan (8). Die mogelĳkheid kan evenwel worden onderworpen aan bepaalde voorwaarden inzake de naleving van de boekhoudkundige voorschriften en de voorschriften inzake liquidatie.

(35) Het is voor de bescherming van de verzekerden noodzakelĳk dat iedere verzekeringsonderneming toereikende technische voorzieningen vormt. Bĳ de berekening van deze voorzieningen wordt in hoofdzaak van actuariële beginselen uitgegaan. Het is gewenst deze beginselen te coördineren, teneinde de onderlinge erkenning van de in de onderscheiden lidstaten toepasselĳke prudentiële voorschriften te vergemakkelĳken.

(36) Het is voorzichtigheidshalve wenselĳk om een minimale coördinatie tot stand te brengen van de voorschriften inzake beperking van het voor de berekening van de technische voorzieningen toegepaste rentepercentage. Aangezien de thans voor die beperking bestaande methodes alle in gelĳke mate juist, prudentieel en gelĳkwaardig zĳn, lĳkt het passend de lidstaten vrĳ te laten in de keuze van de te gebruiken methode.

(37) De regels betreffende de berekening van technische voorzieningen en betreffende de diversificatie, de lokalisatie en de congruentie van de tegenover de technische voorzieningen staande activa moeten worden gecoördineerd teneinde de wederzĳdse erkenning van de voorschriften van de lidstaten te vergemakkelĳken. Bĳ deze coördinatie moet rekening worden gehouden met de liberalisatie van het kapitaalverkeer als bedoeld in artikel 56 van het Verdrag en met de vooruitgang die de Gemeenschap heeft geboekt op de weg naar de Economische en Monetaire Unie.

(38) De lidstaat van herkomst mag van verzekeringsondernemingen niet verlangen dat zĳ de activa die tegenover hun technische voorzieningen staan, in bepaalde categorieën activa beleggen aangezien dergelĳke vereisten onverenigbaar zĳn met de liberalisatie van het kapitaalverkeer als bedoeld in artikel 56 van het Verdrag.

(39) De verzekeringsondernemingen moeten niet alleen over voldoende technische voorzieningen, met inbegrip van wiskundige voorzieningen, beschikken om aan de aangegane verplichtingen te voldoen, doch ook over een aanvullende reserve, solvabiliteitsmarge genaamd, gevormd door het vrĳe vermogen en, met toestemming van de bevoegde autoriteit, door impliciete vermogensbestanddelen, welke fungeert als buffer om ongunstige ontwikkelingen in het bedrĳfsklimaat op te vangen. Dit vereiste is een wezenlĳk aspect van het stelsel van bedrĳfseconomisch toezicht ter bescherming van de verzekerden en verzekeringnemers. Voorgeschreven dient te worden dat deze marge in verhouding dient te staan tot de omvang van de verplichtingen en tot de aard en grootte van de risico's die verbonden zĳn aan de verschillende werkzaamheden welke onder het toepassingsgebied van deze richtlĳn vallen teneinde te verzekeren dat de daartoe opgelegde vereisten worden bepaald aan de hand van objectieve criteria, waardoor voor ondernemingen van overeenkomstige omvang gelĳke mededingingsvoorwaarden worden geschapen. Deze marge dient derhalve te verschillen naargelang het beleggingsrisico's, overlĳdensrisico's of uitsluitend beheersrisico's betreft. Zĳ dient zodoende soms te worden bepaald aan de hand van de wiskundige voorzieningen en het risicokapitaal ten laste van de onderneming, aan de hand van de geïnde premies of bĳdragen, dan wel alleen aan de hand van de wiskundige voorzieningen en soms aan de hand van het vermogen van de tontinedeelgenootschappen.

(40) Richtlĳn 92/96/EEG voorzag in een voorlopige definitie van een gereglementeerde markt in afwachting van de vaststelling van een richtlĳn betreffende het verrichten van diensten op het gebied van beleggingen in effecten, die dat begrip binnen de Gemeenschap zou harmoniseren. Richtlĳn 93/22/EEG van de Raad van 10 mei 1993 betreffende het verrichten van diensten op het gebied van beleggingen in effecten (9) voorziet in een definitie van gereglementeerde markt, alhoewel het levensverzekeringbedrĳf van zĳn toepassingsgebied wordt uitgesloten. Het is aangewezen het begrip van „gereglementeerde markt” eveneens op het levensverzekeringsbedrĳf toe te passen.

(41) De lĳst van bestanddelen die in aanmerking kunnen komen voor de vorming van de in deze richtlĳn voorgeschreven solvabiliteitsmarge houdt rekening met de nieuwe financiële instrumenten en met de mogelĳkheden waarover andere financiële instellingen beschikken met betrekking tot de samenstelling van hun vermogen. Gelet op de marktontwikkelingen op het gebied van de herverzekeringsdekking van de primaire verzekeraars, dienen de bevoegde autoriteiten de mogelĳkheid te hebben de verlaging van het solvabiliteitsmargevereiste onder bepaalde omstandigheden te beperken. Om de kwaliteit van de solvabiliteitsmarge te verbeteren, dient de mogelĳkheid van opname van toekomstige winsten in de beschikbare solvabiliteitsmarge te worden beperkt en aan voorwaarden te worden gebonden en in ieder geval na 2009 te worden beëindigd.

(42) Het is noodzakelĳk een garantiefonds verplicht te stellen van een zodanige omvang en samenstelling dat het waarborgt dat de ondernemingen reeds bĳ hun oprichting over voldoende middelen beschikken en de solvabiliteitsmarge tĳdens de bedrĳfsuitoefening in geen geval beneden een minimumveiligheidsmarge daalt. Dit garantiefonds moet geheel of voor een bepaald gedeelte uit expliciete vermogensbestanddelen bestaan.

(43) Teneinde in de toekomst aanzienlĳke verhogingen van het bedrag van het minimumgarantiefonds te vermĳden, dient een mechanisme te worden ingesteld dat ervoor zorgt dat dit bedrag automatisch in hetzelfde tempo stĳgt als het Europese indexcĳfer van de consumentenprĳzen in de Gemeenschap. Deze richtlĳn stelt minimumnormen voor de solvabiliteitsmargevereisten vast; de lidstaat van herkomst mag strengere regels opleggen aan verzekeringsondernemingen waaraan door zĳn eigen bevoegde autoriteiten vergunning is verleend.

(44) De in de lidstaten vigerende bepalingen inzake het op de overeenkomsten met betrekking tot de in deze richtlĳn bedoelde werkzaamheden toepasselĳk recht lopen uiteen. De harmonisatie van het recht op het gebied van verzekeringsovereenkomsten is geen prealabele voorwaarde voor de totstandbrenging van de interne markt voor verzekeringen. Derhalve biedt de aan de lidstaten gelaten mogelĳkheid om verzekeringsovereenkomsten die op hun grondgebied aangegane verbintenissen behelzen, onder toepassing van hun recht te doen vallen, voldoende waarborgen voor verzekeringnemers. De vrĳheid om als op de overeenkomst toepasselĳk recht een ander recht te kiezen dan dat van de lidstaat van de verbintenis, kan in bepaalde gevallen worden verleend op grond van regels die rekening houden met de specifieke omstandigheden.

(45) Wanneer het om een levensverzekeringsovereenkomst gaat, is het dienstig de verzekeringnemer de mogelĳkheid te geven de overeenkomst op te zeggen binnen een termĳn van 14 tot 30 dagen.

(46) Het is in het kader van de interne markt in het belang van de verzekeringnemer dat hĳ toegang heeft tot een zo breed mogelĳk gamma van in de Gemeenschap aangeboden verzekeringsproducten, waaruit hĳ de keuze kan maken die het best aan zĳn behoeften voldoet. De lidstaat waar de verbintenis is aangegaan, moet derhalve erop toezien dat alle in de Gemeenschap aangeboden verzekeringsproducten zonder enige belemmering op zĳn grondgebied op de markt kunnen worden gebracht, voorzover zĳ niet in strĳd zĳn met de wettelĳke bepalingen van algemeen belang die in deze lidstaat gelden en voorzover dit algemeen belang niet door de voorschriften van de lidstaat van herkomst wordt gevrĳwaard, mits deze wettelĳke bepalingen zonder discriminatie van toepassing zĳn op alle in deze lidstaat werkzame verzekeringsondernemingen, en mits zĳ objectief nodig zĳn en op het beoogde doel zĳn toegesneden.

(47) De lidstaten moeten erop kunnen toezien dat de verzekeringsproducten en de contractuele documenten die worden gebruikt voor de dekking van op hun grondgebied aangegane verbintenissen op grond van het recht van vestiging of in het kader van het vrĳ verrichten van diensten, in overeenstemming zĳn met de toepasselĳke specifieke wettelĳke bepalingen van algemeen belang. De toe te passen toezichtstelsels moeten worden aangepast aan de eisen van de interne markt, zonder dat zĳ een voorwaarde mogen zĳn voor de uitoefening van het verzekeringsbedrĳf. Stelsels van voorafgaande goedkeuring van de verzekeringsvoorwaarden lĳken in dit verband niet gerechtvaardigd. Bĳgevolg moet worden voorzien in stelsels die beter op de eisen van de interne markt zĳn afgestemd en die het de lidstaten mogelĳk maken de verzekeringnemers een wezenlĳke bescherming te bieden.

(48) Er dient een samenwerking te worden ingesteld tussen de bevoegde autoriteiten van de lidstaten onderling en tussen deze autoriteiten en de Commissie.

(49) Sancties moeten kunnen worden opgelegd wanneer de verzekeringsonderneming zich in de lidstaat waar de verbintenis is aangegaan, niet voegt naar de bepalingen van algemeen belang die op haar van toepassing zĳn.

(50) Het is noodzakelĳk maatregelen te treffen voor het geval dat een onderneming in een zodanige financiële situatie komt te verkeren dat het haar moeilĳk wordt haar verplichtingen na te komen. In specifieke gevallen waarin de rechten van de verzekeringnemers in het geding komen, dienen de bevoegde autoriteiten de mogelĳkheid te hebben om in een voldoende vroeg stadium in te grĳpen; doch in dat geval dienen zĳ, conform de beginselen van behoorlĳk bestuur en eerbiediging van de procedurevoorschriften, de verzekeringsondernemingen in kennis te stellen van de redenen die aan hun optreden ten grondslag liggen. Zolang een dergelĳke situatie aanhoudt, dient te worden belet dat de bevoegde autoriteiten officieel verklaren dat de verzekeringsonderneming over een toereikende solvabiliteitsmarge beschikt.

(51) De lidstaat van herkomst mag, voor de toepassing van de actuariële beginselen overeenkomstig de onderhavige richtlĳn, de systematische mededeling eisen van de voor de berekening van de contracttarieven en de technische voorzieningen gehanteerde technische grondslagen, waarbĳ deze mededeling van de technische grondslagen de kennisgeving van de algemene en bĳzondere polisvoorwaarden en van de commerciële tarieven van de onderneming uitsluit.

(52) De consument zal in het kader van een interne markt voor verzekeringen een grotere en meer gediversifieerde keuze uit overeenkomsten hebben. Hĳ moet om ten volle van deze diversiteit en van een toegenomen concurrentie te kunnen profiteren, over de nodige inlichtingen beschikken om de overeenkomst te kunnen kiezen die het beste bĳ zĳn behoeften past. Deze behoefte aan inlichtingen is nog sterker omdat de looptĳd van de verbintenissen zeer lang kan zĳn. Het is dientengevolge wenselĳk de minimumvoorschriften te coördineren opdat de consument een duidelĳke en nauwkeurige informatie ontvangt over de wezenlĳke kenmerken van de hem aangeboden producten en over de gegevens betreffende de organismen die bevoegd zĳn om kennis te nemen van de klachten van verzekeringnemers, verzekerden of begunstigden van de overeenkomst.

(53) De reclame voor verzekeringsproducten is van wezenlĳke betekenis voor de vergemakkelĳking van de daadwerkelĳke uitoefening van verzekeringswerkzaamheden in de Gemeenschap. Het is van belang de verzekeringsondernemingen de mogelĳkheid te bieden van alle gebruikelĳke middelen voor het maken van reclame in de lidstaat van het bĳkantoor of de dienstverrichting gebruik te maken. De lidstaten kunnen niettemin de naleving vereisen van hun voorschriften betreffende de vorm en de inhoud van deze reclame, die voortvloeien uit communautaire regelingen die op het gebied van reclame zĳn vastgesteld, dan wel uit bepalingen die door de lidstaten zĳn vastgesteld om redenen van algemeen belang.

(54) In het kader van de interne markt mag een lidstaat niet langer verbieden dat het verzekeringsbedrĳf op zĳn grondgebied tegelĳkertĳd op grond van het recht van vestiging en in het kader van het vrĳ verrichten van diensten haar activiteiten uitoefent.

(55) De verzekeringsverrichtingen zĳn in sommige lidstaten niet onderworpen aan enige vorm van indirecte belasting, terwĳl in de meeste lidstaten bĳzondere heffingen en andere vormen van belasting van toepassing zĳn. Deze heffingen en belastingen in de lidstaten waar zĳ gelden, verschillen qua structuur en tarieven aanzienlĳk. Voorkomen moet worden dat de bestaande verschillen ernstige concurrentiedistorsies tussen de lidstaten met zich brengen op het gebied van verzekeringdiensten. Onder voorbehoud van een latere harmonisatie kan de toepassing van de belastingregeling en van de andere heffingen van de lidstaat waar de verbintenis is aangegaan, een dergelĳk bezwaar ondervangen en het is de taak van de lidstaten de nadere regels voor het innen van deze heffingen en belastingen vast te stellen.

(56) Het is van belang een communautaire coördinatie inzake de liquidatie van verzekeringsondernemingen tot stand te brengen. In afwachting hiervan is het van fundamenteel belang ervoor te zorgen dat bĳ liquidatie van een verzekeringsonderneming het in elke lidstaat opgezette garantiestelsel de gelĳke behandeling waarborgt van alle schuldeisers uit hoofde van verzekeringen, zonder onderscheid naar de nationaliteit van deze schuldeisers en ongeacht de wĳze waarop de verbintenis is aangegaan.

(57) De gecoördineerde voorschriften betreffende de uitoefening van het directe verzekeringsbedrĳf binnen de Gemeenschap dienen in beginsel eveneens van toepassing te zĳn op alle ondernemingen die op de markt werkzaam zĳn en derhalve ook op de agentschappen en bĳkantoren van de ondernemingen waarvan het hoofdkantoor buiten de Gemeenschap is gelegen. Bĳ deze richtlĳn worden ten aanzien van deze agentschappen en bĳkantoren bĳzondere bepalingen inzake de vorm van het toezicht vastgesteld omdat het vermogen van de ondernemingen waarvan zĳ afhankelĳk zĳn, zich buiten de Gemeenschap bevindt.

(58) Overeenkomsten op basis van wederkerigheid dienen met één of meer derde landen te worden gesloten teneinde een soepeler toepassing van deze bĳzondere voorwaarden mogelĳk te maken, zulks onder eerbiediging van het beginsel dat de agentschappen en bĳkantoren van deze ondernemingen geen gunstiger behandeling mogen krĳgen dan de ondernemingen uit de Gemeenschap.

(59) Er moet worden voorzien in een soepele procedure aan de hand waarvan de wederkerigheid met derde landen op een communautaire grondslag kan worden beoordeeld. Deze procedure heeft niet ten doel de financiële markten van de Gemeenschap af te sluiten, maar — aangezien de Gemeenschap voornemens is haar financiële markten voor de rest van de wereld open te houden — de liberalisatie van de globale financiële markten in andere derde landen te verbeteren. Deze richtlĳn voorziet daartoe in procedures voor onderhandelingen met derde landen. In laatste instantie dient te worden voorzien in de mogelĳkheid maatregelen te nemen die opschorting van nieuwe vergunningaanvragen of beperking van het aantal nieuwe vergunningen meebrengen, met gebruikmaking van de regelgevingsprocedure van artikel 5 van Besluit 1999/468/EG van de Raad (10).

(60) Deze richtlĳn dient te voorzien in bepalingen betreffende het bewĳs van betrouwbaarheid en het bewĳs dat geen faillissement heeft plaatsgevonden.

(61) Teneinde duidelĳkheid te brengen in het wettelĳk regime dat van toepassing is op het door deze richtlĳn bestreken levensverzekeringsbedrĳf, dienen bepaalde voorzieningen van de Richtlĳnen 79/267/EEG, 90/619/EEG en 92/96/EEG te worden aangepast. Ten dien einde dienen sommige voorzieningen betreffende de vaststelling van een solvabiliteitsmarge en betreffende de rechten verkregen door vóór 1 juli 1994 opgerichte bĳkantoren van verzekeringsondernemingen te worden gewĳzigd. Tevens dient het programma van werkzaamheden van in de Gemeenschap te vestigen bĳkantoren van ondernemingen uit derde landen te worden bepaald.

(62) Technische wĳzigingen van de gedetailleerde voorschriften van deze richtlĳn kunnen op gezette tĳden noodzakelĳk zĳn teneinde rekening te houden met de toekomstige ontwikkelingen in de verzekeringssector. De Commissie zal, zo nodig, deze wĳzigingen aanbrengen in het kader van de haar door het Verdrag verleende uitvoeringsbevoegdheid, na raadpleging van het bĳ Richtlĳn 91/675/EEG van de Raad (11) ingestelde Comité voor het verzekeringswezen. Aangezien deze maatregelen maatregelen van algemene strekking vormen in de zin van artikel 2 van Besluit 1999/468/EG, dienen zĳ te worden vastgesteld met gebruikmaking van de regelgevingsprocedure van artikel 5 van dat besluit.

(63) Volgens artikel 15 van het Verdrag dient rekening te worden gehouden met de inspanning die bepaalde volkshuishoudingen met verschillen in ontwikkeling zich moeten getroosten. Aan bepaalde lidstaten moet dan ook een overgangsregeling worden toegestaan waardoor deze richtlĳn geleidelĳk kan worden toegepast.

(64) De Richtlĳnen 79/267/EEG en 90/619/EEG stonden een bĳzondere afwĳking toe wat sommige, ten tĳde van de vaststelling van die richtlĳnen bestaande ondernemingen betreft. Die hebben sindsdien hun structuur gewĳzigd. Bĳgevolg hebben zĳ een dergelĳke bĳzondere afwĳking niet meer nodig.

(65) Deze richtlĳn laat de verplichtingen van lidstaten inzake de termĳnen voor omzetting en voor toepassing van de in bĳlage V, deel B, vermelde richtlĳnen onverlet,

HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLĲN VASTGESTELD:

TITEL I DEFINITIES EN TOEPASSINGSGEBIED 10

Artikel 1 Definities 10

Artikel 2 Toepassingsgebied 11

Artikel 3 Uitgesloten werkzaamheden en instellingen 11

TITEL II TOEGANG TOT HET LEVENSVERZEKERINGSBEDRIJF 12

Artikel 4 Vergunningbeginsel 12

Artikel 5 Reikwijdte van de vergunning 12

Artikel 6 Voorwaarden tot verkrijging van een vergunning 12

Artikel 7 Programma van werkzaamheden 13

Artikel 8 Aandeelhouders en vennoten met een gekwalificeerde deelneming 14

Artikel 9 Afwijzing van de vergunning 14

TITEL III UITOEFENINGSVOORWAARDEN VOOR HET VERZEKERINGSBEDRIJF 14

Hoofdstuk 1 Beginselen en werkwijzen van financieel toezicht 14

Artikel 10 Bevoegde autoriteiten en doel van toezicht 14

Artikel 11 Toezicht op in een andere lidstaat gevestigde bijkantoren 14

Artikel 12 Verbod op verplichte overdracht van een deel van de afgesloten verzekeringen 14

Artikel 13 Verslaglegging, prudentiële en statistische informatie:bevoegdheid tot toezicht 14

Artikel 14 Portefeuilleoverdracht 15

Artikel 15 Gekwalificeerde deelneming 15

Artikel 16 Beroepsgeheim 16

Artikel 17 Accountantstaken 18

Artikel 18 Gelijktijdige uitoefening van het levens- en het schadeverzekeringsbedrijf 18

Artikel 19 Scheiding van levens- en schadeverzekeringsbeheer 19

Hoofdstuk 2 Regels betreffende technische voorzieningen en hun belichaming 19

Artikel 20 Vorming van technische voorzieningen 19

Artikel 21 Premies voor nieuwe zaken 21

Artikel 22 Tegenover technische voorzieningen staande activa 21

Artikel 23 Categorieën van toegestane activa 21

Artikel 24 Regels voor investeringsdiversificatie 22

Artikel 25 Aan icbe's of aan een aandelenindex gekoppelde overeenkomsten 23

Artikel 26 Congruentieregels 24

Hoofdstuk 3 Regels betreffende de solvabiliteitsmarge en het garantiefonds 24

Artikel 27 Beschikbare solvabiliteitsmarg 24

Artikel 28 Vereiste solvabiliteitsmarge 25

Artikel 29 Garantiefonds 26

Artikel 30 Aanpassing van het bedrag van het garantiefonds 26

Artikel 31 Activa die geen technische voorzieningen dekken 26

Hoofdstuk 4 Overeenkomstenrecht en verzekeringsvoorwaarden 27

Artikel 32 Toepasselijk recht 27

Artikel 33 Algemeen belang 27

Artikel 34 Regels betreffende contractuele voorwaarden en tarifering 27

Artikel 35 Opzegtermijn 27

Artikel 36 Informatie aan verzekeringnemers 27

Hoofdstuk 5 In moeilijkheden of in een onregelmatige situatie verkerende verzekeringsondernemingen 28

Artikel 37 Verzekeringsondernemingen in moeilijkheden 28

Artikel 38 Financieel saneringsplan 28

Artikel 39 Intrekking van de vergunning 29

TITEL IV BEPALINGEN TEN AANZIEN VAN HET RECHT TOT VRIJE VESTIGING EN TEN AANZIEN VAN DE VRIJHEID VAN DIENSTVERRICHTING 29

Artikel 40 Voorwaarden voor het vestigen van een bijkantoor 29

Artikel 41 Vrijheid van dienstverrichting: voorafgaande kennisgeving aan de lidstaat van herkomst 30

Artikel 42 Vrijheid van dienstverrichting: kennisgeving door de lidstaat van herkomst 30

Artikel 43 Vrijheid van dienstverrichting: wijzigingen van de aard van verbintenissen 30

Artikel 44 Taal 30

Artikel 45 Regels betreffende contractuele voorwaarden en tarifering 30

Artikel 46 Verzekeringsondernemingen die niet aan de wettelijke voorschriften voldoen 30

Artikel 47 Adverteren 31

Artikel 48 Liquidatie 31

Artikel 49 Statistische informatie betreffende grensoverschrijdende werkzaamheden 31

Artiekl 50 Belastingen en heffingen op premies 31

TITEL V REGELS TOEPASSELIJK OP BINNEN DE GEMEENSCHAP GEVESTIGDE AGENTSCHAPPEN OF BIJKANTOREN VAN ONDERNEMINGEN WAARVAN HET HOOFDKANTOOR BUITEN DE GEMEENSCHAP IS GEVESTIGD 32

Artikel 51 Vergunningbeginselen en -voorwaarden 32

Artikel 52 Regels betreffende bijkantoren van ondernemingen van derde landen 32

Artikel 53 Portefeuilleoverdracht 33

Artikel 54 Technische voorzieningen 33

Artikel 55 Solvabiliteitsmarge en garantiefonds 33

Artikel 56 Voordelen voor ondernemingen met een vergunning in meer dan één lidstaat 34

Artikel 57 Overeenkomsten met derde landen 34

TITEL VI REGELS TOEPASSELIJK OP DOCHTERONDERNEMINGEN VAN MOEDERONDERNEMINGEN WAAROP HET RECHT VAN EEN DERDE LAND VAN TOEPASSING IS EN OP DE VERWERVING VAN DEELNEMINGEN DOOR ZULKE MOEDERONDERNEMINGEN 34

Artikel 58 Informatieverstrekking aan de Commissie door de lidstaten 34

Artikel 59 Behandeling van verzekeringsondernemingen van de Gemeenschap door derde landen 34

TITEL VII OVERGANGS- EN ANDERE BEPALINGEN 35

Artikel 60 Afwijkingen en afschaffing van beperkende maatregelen 35

Artikel 61 Bewijs van betrouwbaarheid 35

TITEL VIII SLOTBEPALINGEN 36

Artikel 62 Samenwerking tussen de lidstaten en de Commissie 36

Artikel 63 Verslagen betreffende de ontwikkeling van de markt in het kader van het vrij verrichten van diensten 36

Artikel 64 Technische aanpassingen 36

Artikel 65 Comitéprocedure 36

Artikel 66 Door bestaande bijkantoren en verzekeringsondernemingen verkregen rechten 36

Artikel 67 Beroep op de rechter 37

Artikel 68 Herziening van in euro luidende bedragen 37

Artikel 69 Uitvoering van nieuwe bepalingen 37

Artikel 70 Kennisgeving aan de Commissie 37

Artikel 71 Overgangsperiode voor artikel 3, lid 6, en de artikelen 27, 28, 29, 30 en 38 37

Artikel 72 Ingetrokken richtlijnen en de concordantie ervan met de onderhavige richtlijn 37

Artikel 73 Inwerkingtreding 38

Artikel 74 Geadresseerden 38

Bijlage I Indeling per branche 39

Bijlage II Congruentieregels 39

Bijlage III Aan de verzekeringnemer te verstrekken inlichtingen 40

Bijlage IV 41

Bijlage V 45

Deel A Ingetrokken richtlijnen met de successieve wijzigingen daarvan (bedoeld in artikel 72) 45

Deel B Uitvoeringstermijnen (bedoeld in artikel 72) 45

Bijlage VI Concordantietabel 46

TITEL I

DEFINITIES EN TOEPASSINGSGEBIED

Artikel 1

Definities

1. In deze richtlĳn wordt verstaan onder:

a) „verzekeringsonderneming”: iedere onderneming waaraan overeenkomstig artikel 4 vergunning is verleend;

b) „bĳkantoor”: ieder agentschap of bĳkantoor van een verzekeringsonderneming; Met een agentschap of bĳkantoor wordt gelĳkgesteld, elke duurzame aanwezigheid van een onderneming op het grondgebied van een lidstaat, ook indien die aanwezigheid niet de vorm heeft van een bĳkantoor of een agentschap, maar enkel bestaat uit een bureau, beheerd door eigen personeel van de onderneming of door een zelfstandig persoon die echter gemachtigd is duurzaam voor die onderneming op te treden zoals een agentschap zou doen;

c) „vestiging”: hoofdkantoor, agentschap of bĳkantoor van een onderneming;

d) „verbintenis”: een verbintenis die wordt geconcretiseerd in de vorm van een verzekering of verrichting als bedoeld in artikel 2;

e) „lidstaat van herkomst”: de lidstaat waar het hoofdkantoor is gevestigd van de verzekeringsonderneming die de verbintenis aangaat;

f) „lidstaat van het bĳkantoor”: de lidstaat waar het bĳkantoor is gevestigd dat de verbintenis aangaat;

g) „lidstaat van de verbintenis”: de lidstaat waar de verzekeringnemer zĳn gewone verblĳfplaats heeft of, indien de verzekeringnemer een rechtspersoon is, de lidstaat waar zich de vestiging van deze rechtspersoon bevindt waarop de overeenkomst betrekking heeft;

h) „lidstaat van dienstverrichting”: de lidstaat van de verbintenis wanneer de verbintenis wordt aangegaan door een in een andere lidstaat gevestigde verzekeringsonderneming of bĳkantoor;

i) „zeggenschap”: de band die bestaat tussen een moederonderneming en een dochteronderneming, zoals bepaald in artikel 1 van Richtlĳn 83/349/EEG van de Raad (12), of een gelĳkaardige band tussen een natuurlĳke of rechtspersoon en een onderneming;

j) „gekwalificeerde deelneming”: het in een onderneming, rechtstreeks of middellĳk, bezitten van ten minste 10 % van het kapitaal of van de stemrechten, dan wel elke andere mogelĳkheid om invloed van betekenis uit te oefenen op de bedrĳfsvoering van de onderneming waarin men een deelneming heeft. Voor de toepassing van deze definitie in de artikelen 8 en 15, en voor de andere in artikel 15 genoemde deelnemingspercentages, worden de in artikel 92 van Richtlĳn 2001/34/EG van het Europees Parlement en de Raad van 28 mei 2001 betreffende de toelating van effecten tot de officiële notering aan een effectenbeurs en de informatie die over deze effecten moet worden gepubliceerd (13) bedoelde stemrechten in aanmerking genomen;

k) „moederonderneming”: een moederonderneming in de zin van de artikelen 1 en 2 van Richtlĳn 83/349/EEG;

l) „dochteronderneming”: een dochteronderneming in de zin van de artikelen 1 en 2 van Richtlĳn 83/349/EEG; elke dochteronderneming van een dochteronderneming wordt ook beschouwd als een dochteronderneming van de moederonderneming die aan het hoofd van deze ondernemingen staat;

m) „gereglementeerde markt”: — in het geval van een zich in een lidstaat bevindende markt, een gereglementeerde markt zoals omschreven in artikel 1, punt 13, van Richtlĳn 93/22/EEG, en — in het geval van een zich in een derde land bevindende markt, een door de lidstaat van herkomst van de verzekeringsonderneming erkende financiële markt die aan vergelĳkbare vereisten beantwoordt. De financiële instrumenten die op die markt worden verhandeld, moeten van een kwaliteit zĳn die vergelĳkbaar is met die van de instrumenten welke op de gereglementeerde markt(en) van de betrokken lidstaat worden verhandeld;

n) „bevoegde autoriteiten”: de nationale autoriteiten die krachtens wettelĳke of bestuursrechtelĳke bepalingen toezicht uitoefenen op de verzekeringsondernemingen;

o) „congruentie”: het feit dat opeisbare verplichtingen in een muntsoort staan tegenover activa die in dezelfde muntsoort uitgedrukt of realiseerbaar zĳn;

p) „lokalisatie van de activa”: aanwezigheid van roerende of onroerende activa binnen een lidstaat zonder dat de roerende activa gedeponeerd behoeven te zĳn en zonder dat ten aanzien van onroerende activa beperkende maatregelen zoals vermelding in de openbare registers van toepassing behoeven te zĳn; de activa, bestaande uit schuldvorderingen, worden geacht zich te bevinden in de lidstaat waar zĳ realiseerbaar zĳn;

q) „risicodragend kapitaal”: het bedrag dat gelĳk is aan het overlĳdenskapitaal verminderd met de wiskundige voorziening van het hoofdrisico;

r) „nauwe banden”: een situatie waarbĳ twee of meer natuurlĳke of rechtspersonen verbonden zĳn door: i) een „deelneming”, dit wil zeggen het rechtstreeks of door middel van een zeggenschapsband in bezit hebben van ten minste 20 % van de stemrechten of het kapitaal van een onderneming, of ii) een „zeggenschapsband”, dat wil zeggen de band die bestaat tussen een moederonderneming en een dochteronderneming, in alle gevallen zoals bedoeld in artikel 1, leden 1 en 2, van Richtlĳn 83/349/EEG, of een band van dezelfde aard tussen een natuurlĳke of rechtspersoon en een onderneming; elke dochteronderneming van een dochteronderneming wordt eveneens beschouwd als een dochteronderneming van de moederonderneming die aan het hoofd van deze ondernemingen staat. Als een nauwe band tussen twee of meer natuurlĳke of rechtspersonen wordt tevens beschouwd een situatie waarin deze personen via een zeggenschapsband duurzaam verbonden zĳn met eenzelfde persoon.

2. Wanneer in deze richtlĳn wordt verwezen naar de euro, moet vanaf 31 december van elk jaar, als tegenwaarde ervan in nationale valuta in aanmerking worden genomen die welke gold op de laatste dag van de voorgaande maand oktober waarop de tegenwaarden van de euro in alle betrokken valuta's van de Gemeenschap beschikbaar zĳn.

Artikel 2

Toepassingsgebied

Deze richtlĳn heeft betrekking op de toegang tot en de uitoefening van het directe verzekeringsbedrĳf anders dan in loondienst door ondernemingen welke in een lidstaat zĳn gevestigd of zich daar wensen te vestigen, met betrekking tot de hierna omschreven werkzaamheden:

1. de volgende verzekeringen voorzover zĳ uit een overeenkomst voortvloeien: a) de levensverzekeringsbranche, dat wil zeggen de branche die onder andere de verzekering bĳ leven, de verzekering bĳ overlĳden, de gemengde verzekering, de levensverzekering met contraverzekering, de verzekeringen in verband met huwelĳk en geboorte omvat; b) de lĳfrenteverzekering; c) de aanvullende verzekeringen welke door de levensverzekeringsondernemingen worden gesloten, namelĳk inzonderheid de verzekering tegen lichamelĳk letsel, met inbegrip van arbeidsongeschiktheid, de verzekering bĳ overlĳden ten gevolge van een ongeval, de verzekering tegen invaliditeit ten gevolge van ongeval of ziekte, voorzover deze verschillende verzekeringen een aanvulling vormen op een levensverzekering; d) de in Ierland en het Verenigd Koninkrĳk bestaande verzekering genaamd „permanent health insurance” (niet-opzegbare ziekteverzekering van lange duur);

2. de volgende verrichtingen voorzover zĳ voortvloeien uit een overeenkomst en voorzover zĳ gecontroleerd worden door de bevoegde overheidsinstanties voor het toezicht op particuliere verzekeringen: a) tontineverrichtingen waarbĳ deelgenootschappen worden gevormd waarin de deelgenoten zich aaneensluiten om gezamenlĳk hun bĳdragen te kapitaliseren en het aldus gevormde vermogen te verdelen tussen de overlevenden of tussen de rechthebbenden van de overledenen; b) kapitalisatieverrichtingen die zĳn gebaseerd op een actuariële techniek, waarbĳ in ruil voor tevoren vastgestelde stortingen ineens of periodieke stortingen, verplichtingen worden aangegaan die voor wat betreft hun duur en hun bedrag bepaald zĳn; c) het beheer van collectieve pensioenfondsen, dat wil zeggen verrichtingen waarbĳ de betrokken onderneming zich belast met het beheer van beleggingen en met name van de activa welke staan tegenover de voorzieningen van de organen die uitkeringen verstrekken bĳ overlĳden, bĳ leven of bĳ beëindiging of vermindering van de werkzaamheid; d) verrichtingen als bedoeld onder c), wanneer deze vergezeld gaan van een verzekeringsgarantie die betrekking heeft hetzĳ op het behoud van het kapitaal, hetzĳ op de betaling van een minimuminterest; e) door verzekeringsondernemingen gedane verrichtingen zoals die welke zĳn bedoeld in boek IV, titel 4, hoofdstuk 1, van de Franse „Code des assurances”;

3. de in de wetgeving op de sociale verzekering omschreven of bedoelde verrichtingen in verband met de duur van het leven van de mens, voorzover deze in overeenstemming met de wetgeving van een lidstaat door verzekeringsondernemingen voor eigen risico worden verricht of beheerd.

Artikel 3

Uitgesloten werkzaamheden en instellingen

Deze richtlĳn heeft geen betrekking op:

1. de branches welke zĳn omschreven in de bĳlage bĳ Richtlĳn 73/239/EEG, behoudens de toepassing van artikel 2, punt 1, onder c);

2. de verrichtingen van instellingen op het gebied van voorzorg en bĳstand, waarvan de prestaties verschillen naar gelang van de beschikbare middelen, en in het kader waarvan de bĳdragen van de leden forfaitair worden vastgesteld;

3. de verrichtingen van andere instellingen dan de in artikel 2 bedoelde ondernemingen die ten doel hebben aan al dan niet in loondienst werkzame personen, die in het kader van een onderneming of van een groep van ondernemingen of van een beroep of meerdere beroepen omvattende sector zĳn gegroepeerd, uitkeringen te verstrekken bĳ overlĳden, bĳ leven of bĳ beëindiging of vermindering van de werkzaamheid, ongeacht of de uit deze verrichtingen voortvloeiende verbintenissen al dan niet volledig en voortdurend door wiskundige voorzieningen zĳn gedekt;

4. verzekeringen die vallen binnen een wettelĳke regeling van sociale zekerheid, onder voorbehoud van de toepassing van artikel 2, punt 3;

5. instellingen die uitsluitend uitkeringen bĳ overlĳden waarborgen, wanneer het bedrag van deze uitkeringen niet groter is dan het gemiddelde bedrag van de begrafeniskosten voor een sterfgeval of wanneer deze uitkeringen in natura geschieden;

6. onderlinge waarborgmaatschappĳen en onderlinge verzekeringsmaatschappĳen waarvan: — de statuten de mogelĳkheid bieden hetzĳ over te gaan tot het heffen van suppletiebĳdragen, hetzĳ tot vermindering van de uitkeringen, hetzĳ een beroep te doen op de medewerking van derden die tot dat doel een verbintenis hebben aangegaan; en — het jaarlĳkse bedrag van de bĳdragen, ontvangen uit hoofde van de door deze richtlĳn bestreken werkzaamheden, niet meer dan 5 miljoen EUR beloopt gedurende drie achtereenvolgende jaren. Indien dit bedrag gedurende drie achtereenvolgende jaren wordt overschreden, is deze richtlĳn vanaf het vierde jaar van toepassing. Het bepaalde in dit artikel belet evenwel niet dat een onderlinge maatschappĳ uit hoofde van deze richtlĳn een vergunning aanvraagt of haar vergunning behoudt;

7. het „Versorgungsverband deutscher Wirtschaftsorganisationen” in Duitsland, behoudens in geval van statutenwĳziging ten aanzien van de bevoegdheid;

8. pensioenactiviteiten van pensioenverzekeraars als voorgeschreven in de wet op de pensioenen voor werknemers (TEL) en aanverwante Finse wettelĳke regelingen op voorwaarde dat: a) pensioenverzekeraars die reeds ingevolge de Finse wet verplicht zĳn verschillende stelsels voor boekhouding en beheer van hun pensioenactiviteiten aan te houden, bovendien met ingang van de datum van toetreding voor het uitvoeren van deze activiteiten verschillende rechtspersonen in het leven zullen roepen; b) de Finse autoriteiten zonder enig onderscheid alle onderdanen en ondernemingen van de lidstaten zullen toestaan alle in artikel 2 genoemde activiteiten die met deze uitzondering in verband staan, uit te voeren, overeenkomstig de Finse wetgeving, zowel door middel van: — eigendom van of deelneming in een bestaande verzekeringsonderneming of groep verzekeraars; — oprichting van of deelneming in nieuwe verzekeringsondernemingen of groepen van verzekeraars, waaronder pensioenverzekeraars; c) de Finse autoriteiten binnen drie maanden na de datum van toetreding een rapport ter goedkeuring aan de Commissie voorleggen, waarin wordt aangegeven welke maatregelen zĳn genomen om TEL-activiteiten te scheiden van normale verzekeringsactiviteiten van Finse verzekeringsondernemingen teneinde te voldoen aan alle vereisten van deze richtlĳn.

TITEL II

TOEGANG TOT HET LEVENSVERZEKERINGSBEDRĲF

Artikel 4

Vergunningbeginsel

De toegang tot de in deze richtlĳn bedoelde werkzaamheden wordt afhankelĳk gesteld van het verkrĳgen van een vergunning.

Deze vergunning moet bĳ de autoriteiten van de lidstaat van herkomst worden aangevraagd door:

a) de onderneming die haar hoofdkantoor op het grondgebied van deze lidstaat vestigt;

b) de onderneming die, na de in de eerste alinea bedoelde vergunning te hebben verkregen, haar werkzaamheden tot een gehele branche of tot andere branches uitbreidt.

Artikel 5

Reikwĳdte van de vergunning

1. De vergunning geldt voor de gehele Gemeenschap. Zĳ stelt de verzekeringsonderneming in staat aldaar werkzaamheden uit te oefenen, hetzĳ in het kader van het recht van vestiging, hetzĳ in het kader van het vrĳ verrichten van diensten.

2. De vergunning wordt verleend per branche als omschreven in bĳlage I. Zĳ heeft betrekking op de gehele branche, behalve indien de aanvrager slechts een gedeelte van de tot deze branche behorende risico's wenst te dekken.

De bevoegde autoriteiten kunnen een vergunning die voor een branche is aangevraagd, beperken tot de werkzaamheden van het in artikel 7 genoemde programma van werkzaamheden.

Het staat de lidstaten vrĳ een vergunning voor meerdere branches te verlenen, voorzover de nationale wetgeving de gelĳktĳdige uitoefening van deze branches toestaat.

Artikel 6

Voorwaarden tot verkrĳging van een vergunning

1. De lidstaat van herkomst stelt de eis dat de verzekeringsondernemingen die een vergunning aanvragen:

a) één van de volgende rechtsvormen aannemen: — ten aanzien van het Koninkrĳk België: naamloze vennootschap/„société anonyme”, commanditaire vennootschap op aandelen/„société en commandite par actions”, onderlinge verzekeringsvereniging/„association d'assurance mutuelle”, coöperatieve vennootschap/„société coopérative”; — ten aanzien van het Koninkrĳk Denemarken: „aktieselskaber”, „gensidige selskaber”, „pensionskasser omfattet af lov om forsikringsvirksomhed (tværgående pensionskasser)”; — ten aanzien van de Bondsrepubliek Duitsland: „Aktiengesellschaft”, „Versicherungsverein auf Gegenseitigkeit”, „öffentlich-rechtliches Wettbewerbsversicherungsunternehmen”; — ten aanzien van de Franse Republiek: „société anonyme”, „société d'assurance mutuelle”, „institution de prévoyance” overeenkomstig de „Code de la sécurité sociale”, „institution de prévoyance” overeenkomstig de „Code rural”, alsmede de „mutuelles” overeenkomstig de „Code de la mutualité”; — ten aanzien van Ierland: „incorporated companies limited by shares or by guarantee or unlimited”, „societies registered under the Industrial and Provident Societies Acts”, „societies registered under the Friendly Societies Acts”; — ten aanzien van de Italiaanse Republiek: „società per azioni”, „società cooperativa”, „mutua di assicurazione”; — ten aanzien van het Groothertogdom Luxemburg: „société anonyme”, „société en commandite par actions”, „association d'assurances mutuelles”, „société coopérative”; — ten aanzien van het Koninkrĳk der Nederlanden: naamloze vennootschap, onderlinge waarborgmaatschappĳ; — ten aanzien van het Verenigd Koninkrĳk: „incorporated companies limited by shares or by guarantee or unlimited”, „societies registered under the Industrial and Provident Societies Acts”, „societies registered or incorporated under the Friendly Societies Acts”, „the association of underwriters known as Lloyd's”; — ten aanzien van de Helleense Republiek: „ανώνυμη εταιρία”; — ten aanzien van het Koninkrĳk Spanje: „sociedad anónima”, „sociedad mutua”, „sociedad cooperativa”; — ten aanzien van de Portugese Republiek: „sociedade anónima”, „mútua de seguros”; — ten aanzien van de Republiek Oostenrĳk: „Aktiengesellschaft”, „Versicherungsverein auf Gegenseitigkeit”; — ten aanzien van de Republiek Finland: „keskinäinen vakuutusyhtiö”/„ömsesidigt försäkringsbolag”, „vakuutusosakeyhtiö”/„försäkringsaktiebolag”, „vakuutusyhdistys”/„försäkringsförening”; — ten aanzien van het Koninkrĳk Zweden: „försäkringsaktiebolag”, „ömsesidigt försäkringsbolag”, „understödsföreningar”. De verzekeringsonderneming kan eveneens de vorm aannemen van een Europese vennootschap zodra deze bestaat. De lidstaten kunnen voorts in voorkomend geval ondernemingen oprichten die een publiekrechtelĳke vorm hebben, mits deze instellingen beogen het verzekeringsbedrĳf uit te oefenen onder voorwaarden die gelĳkwaardig zĳn aan de voorwaarden die voor privaatrechtelĳke ondernemingen gelden;

b) hun doel beperken tot de in deze richtlĳn bedoelde werkzaamheden en tot de verrichtingen die daaruit rechtstreeks voortvloeien, met uitsluiting van elke andere handelsactiviteit;

c) een programma van werkzaamheden overeenkomstig artikel 7 overleggen;

d) het in artikel 29, lid 2, bedoelde minimumgarantiefonds bezitten;

e) daadwerkelĳk worden bestuurd door personen van goede reputatie met voldoende beroepskwalificaties of -ervaring.

2. Wanneer er nauwe banden bestaan tussen de verzekeringsonderneming en andere natuurlĳke of rechtspersonen, verlenen de bevoegde autoriteiten slechts vergunning indien deze banden de juiste uitoefening van hun toezichthoudende taken niet belemmeren.

De bevoegde autoriteiten weigeren ook de vergunning indien de wettelĳke of bestuursrechtelĳke bepalingen van een derde land die van toepassing zĳn op één of meer natuurlĳke of rechtspersonen met wie de verzekeringsonderneming nauwe banden heeft, of moeilĳkheden in verband met de toepassing van die bepalingen, een belemmering vormen voor de juiste uitoefening van hun toezichthoudende taken.

De bevoegde autoriteiten verlangen van verzekeringsondernemingen dat zĳ hun de informatie verstrekken die zĳ nodig hebben om zich ervan te kunnen vergewissen dat doorlopend aan de in dit lid gestelde voorwaarden wordt voldaan.

3. De lidstaten eisen dat het hoofdbestuur van een verzekeringsonderneming zich bevindt in de lidstaat waar de statutaire zetel is gevestigd.

4. De verzekeringsonderneming die de vergunning aanvraagt voor de uitbreiding van haar werkzaamheden tot andere branches of voor de uitbreiding van een vergunning die slechts een deel van de in een branche ondergebrachte risico's bestrĳkt, moet een programma van werkzaamheden overeenkomstig artikel 7 overleggen.

Bovendien moet zĳ aantonen dat zĳ over de in artikel 28 bedoelde solvabiliteitsmarge beschikt en het in artikel 29, leden 1 en 2, bedoelde garantiefonds bezit.

5. De lidstaten stellen geen bepalingen vast waarin de voorafgaande goedkeuring of de systematische mededeling wordt geëist van de algemene en bĳzondere voorwaarden van de verzekeringspolissen, de tarieven, de met name voor de berekening van de tarieven en de technische voorzieningen gehanteerde technische grondslagen en de formulieren en andere documenten waarvan de verzekeringsonderneming gebruik wil maken in haar betrekkingen met de verzekeringnemers.

Niettegenstaande de eerste alinea, en uitsluitend voor het toezicht op de naleving van de nationale bepalingen betreffende de actuariële beginselen, mag de lidstaat van herkomst een systematische mededeling van de voor de berekening van de tarieven en de technische voorzieningen gehanteerde technische grondslagen eisen, zonder dat dit vereiste voor de verzekeringsonderneming een voorwaarde vooraf voor de uitoefening van haar werkzaamheden mag vormen.

Deze richtlĳn belet niet dat de lidstaten wettelĳke en bestuursrechtelĳke bepalingen handhaven of invoeren die voorzien in de goedkeuring van de statuten en in het mededelen van elk document dat voor de normale uitoefening van het toezicht vereist is.

Uiterlĳk op 1 juli 1999 legt de Commissie aan de Raad een verslag voor over de toepassing van dit lid.

6. De bepalingen van de leden 1 tot en met 5 mogen er niet toe strekken dat bĳ de behandeling van de aanvraag van een vergunning de economische behoeften van de markt in aanmerking worden genomen.

Artikel 7

Programma van werkzaamheden

Het in artikel 6, lid 1, onder c), en lid 4, genoemde programma van werkzaamheden moet gegevens of bewĳsstukken bevatten betreffende:

a) de aard van de verbintenissen die de verzekeringsonderneming voornemens is aan te gaan;

b) de leidende beginselen op het gebied van de herverzekering;

c) de bestanddelen die het minimumgarantiefonds vormen;

d) de te verwachten inrichtingskosten van de administratieve diensten en van het productienet, en de financiële middelen ter dekking daarvan;

en voor de eerste drie boekjaren voorts:

e) een gedetailleerde prognose van de vermoedelĳke ontvangsten en uitgaven, zowel wat de directe verzekering en de geaccepteerde herverzekeringen als de overdrachten uit hoofde van herverzekering betreft;

f) de te verwachten kaspositie;

g) een raming betreffende de financiële middelen ter dekking van de verplichtingen en van de solvabiliteitsmarge.

Artikel 8

Aandeelhouders en vennoten met een gekwalificeerde deelneming

De bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst verlenen een onderneming geen vergunning die toegang tot het verzekeringsbedrĳf geeft, voordat zĳ in kennis zĳn gesteld van de identiteit van haar directe of middellĳke aandeelhouders of vennoten, natuurlĳke of rechtspersonen, die een gekwalificeerde deelneming bezitten, alsmede van het bedrag van die deelneming.

Deze autoriteiten verlenen geen vergunning indien zĳ, gelet op de noodzaak een gezonde en prudente bedrĳfsvoering van de verzekeringsonderneming te garanderen, niet overtuigd zĳn van de geschiktheid van de aandeelhouders of vennoten.

Artikel 9

Afwĳzing van de vergunning

Een besluit tot afwĳzing moet nauwkeurig met redenen zĳn omkleed en aan de betrokken onderneming officieel ter kennis worden gebracht.

Elke lidstaat voorziet in de mogelĳkheid van beroep bĳ een rechterlĳke instantie tegen een besluit tot afwĳzing.

In eenzelfde mogelĳkheid van beroep wordt voorzien voor het geval dat de bevoegde autoriteiten zich niet zouden hebben uitgesproken omtrent de aanvraag van een vergunning binnen zes maanden na de datum van ontvangst van dit verzoek.

TITEL III

UITOEFENINGSVOORWAARDEN VOOR HET VERZEKERINGSBEDRĲF

HOOFDSTUK 1

BEGINSELEN EN WERKWIJZEN VAN FINANCIEEL TOEZICHT

Artikel 10

Bevoegde autoriteiten en doel van toezicht

1. Het financiële toezicht op een verzekeringsonderneming, met inbegrip van het toezicht op de werkzaamheden die zĳ door bĳkantoren en in het kader van dienstverrichting uitoefent, behoort tot de uitsluitende bevoegdheid van de lidstaat van herkomst. Indien de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van de verbintenis redenen hebben om aan te nemen dat de werkzaamheden van een verzekeringsonderneming haar financiële soliditeit kunnen aantasten, stellen zĳ de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst van deze onderneming daarvan in kennis. De autoriteiten van de lidstaat van herkomst gaan na of de onderneming de in deze richtlĳn neergelegde prudentiële beginselen in acht neemt.

2. Het financiële toezicht omvat met name het controleren, met betrekking tot het geheel van de werkzaamheden van de verzekeringsonderneming, van de solvabiliteit van de verzekeringsonderneming, alsmede van de vorming van technische voorzieningen, met inbegrip van de wiskundige voorzieningen en de tegenover deze voorzieningen staande activa, zulks overeenkomstig de in de lidstaat van herkomst geldende voorschriften of gebruiken, op grond van de communautaire bepalingen terzake.

3. De bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst eisen dat er in elke verzekeringsonderneming een goede administratieve en boekhoudkundige organisatie en adequate interne controleprocedures bestaan.

Artikel 11

Toezicht op in een andere lidstaat gevestigde bĳkantoren

De lidstaat van het bĳkantoor bepaalt dat, wanneer een verzekeringsonderneming waaraan in een andere lidstaat vergunning is verleend, haar werkzaamheden uitoefent door middel van een bĳkantoor, de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst, na de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van het bĳkantoor daarvan vooraf in kennis te hebben gesteld, zelf en/of door personen die zĳ daartoe machtigen, ter plaatse de gegevens kunnen verifiëren die voor het financiële toezicht op de verzekeringsonderneming noodzakelĳk zĳn. De autoriteiten van de lidstaat van het bĳkantoor mogen aan deze verificatie deelnemen.

Artikel 12

Verbod op verplichte overdracht van een deel van de afgesloten verzekeringen

De lidstaten mogen aan verzekeringsondernemingen niet de verplichting opleggen aan één of meer door de nationale wetgeving aangewezen lichamen een deel van de door hen afgesloten verzekeringen die betrekking hebben op de in artikel 2 genoemde werkzaamheden over te dragen.

Artikel 13

Verslaglegging, prudentiële en statistische informatie; bevoegdheid tot toezicht

1. Elke lidstaat legt de verzekeringsondernemingen die hun hoofdkantoor op zĳn grondgebied hebben, de verplichting op jaarlĳks ten aanzien van al hun verrichtingen verslag uit te brengen over de situatie waarin zĳ verkeren en over hun solvabiliteit.

2. De lidstaten eisen van de verzekeringsondernemingen die hun hoofdkantoor op hun grondgebied hebben, de periodieke overlegging van de voor het uitoefenen van het toezicht vereiste bescheiden en van de statistische documenten. De bevoegde autoriteiten verstrekken elkaar de bescheiden en inlichtingen welke dienstig zĳn voor het uitoefenen van het toezicht.

3. Iedere lidstaat neemt de nodige maatregelen opdat de bevoegde autoriteiten over de bevoegdheden en middelen beschikken die noodzakelĳk zĳn om toezicht uit te oefenen op de werkzaamheden van de verzekeringsondernemingen die hun hoofdkantoor op zĳn grondgebied hebben, met inbegrip van de werkzaamheden die buiten dit grondgebied worden verricht, overeenkomstig de richtlĳnen van de Raad betreffende deze werkzaamheden en met het oog op de toepassing ervan.

Deze bevoegdheden en middelen moeten aan de bevoegde autoriteiten met name de mogelĳkheid verschaffen om:

a) grondige informatie te verkrĳgen over de situatie en alle werkzaamheden van de verzekeringsonderneming, met name: — door het inwinnen van inlichtingen of het opvragen van documenten betreffende de verzekeringsactiviteiten, — door het verrichten van controles ter plaatse in de bedrĳfsruimten van de verzekeringsonderneming;

b) jegens de verzekeringsonderneming, haar aansprakelĳke bestuurders of degenen die zeggenschap over haar hebben, alle afdoende en noodzakelĳke maatregelen te treffen om te bewerkstelligen dat de werkzaamheden van de verzekeringsonderneming blĳven stroken met de wettelĳke en bestuursrechtelĳke bepalingen welke de verzekeringsonderneming in de onderscheiden lidstaten in acht moet nemen, inzonderheid met het programma van werkzaamheden, voorzover dit laatste verplicht blĳft, alsook om misstanden te vermĳden of te beëindigen die de belangen der verzekerden zouden schaden;

c) te bewerkstelligen dat deze maatregelen worden toegepast, zo nodig door de tenuitvoerlegging ervan te gelasten, in voorkomend geval door een beroep te doen op de gerechtelĳke instanties.

De lidstaten kunnen de bevoegde autoriteiten ook de mogelĳkheid bieden alle inlichtingen te verkrĳgen betreffende de overeenkomsten die in het bezit zĳn van tussenpersonen.

Artikel 14

Portefeuilleoverdracht

1. Elke lidstaat verleent, onder de in het nationale recht vastgestelde voorwaarden, de verzekeringsondernemingen waarvan het hoofdkantoor op zĳn grondgebied is gevestigd, toestemming om hun portefeuille, ongeacht of deze uit in het kader van vestiging dan wel in het kader van vrĳe dienstverrichting gesloten overeenkomsten bestaat, geheel of gedeeltelĳk over te dragen aan een in de Gemeenschap gevestigde overnemende verzekeringsonderneming, indien de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst van de overnemende verzekeringsonderneming verklaren dat deze onderneming, mede gelet op de overdracht, de vereiste solvabiliteitsmarge bezit.

2. Wanneer een bĳkantoor voornemens is zĳn portefeuille, ongeacht of deze uit in het kader van vestiging dan wel in het kader van vrĳe dienstverrichting gesloten overeenkomsten bestaat, geheel of gedeeltelĳk over te dragen, moet de lidstaat van het bĳkantoor worden geraadpleegd.

3. In de gevallen bedoeld in de leden 1 en 2 verlenen de autoriteiten van de lidstaat van herkomst van de overdragende verzekeringsonderneming toestemming voor de overdracht, nadat zĳ de instemming hebben verkregen van de bevoegde autoriteiten van de lidstaten van de verbintenis.

4. De bevoegde autoriteiten van de geraadpleegde lidstaten delen de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst van de overdragende verzekeringsonderneming binnen drie maanden na ontvangst van het daartoe strekkende verzoek hun advies of instemming mede; indien de geraadpleegde autoriteiten niet binnen deze termĳn hebben gereageerd, wordt zulks gelĳkgesteld met een gunstig advies of met een stilzwĳgende instemming.

5. De overeenkomstig dit artikel toegestane overdracht wordt in de lidstaat van de verbintenis bekendgemaakt onder de in het nationale recht vastgestelde voorwaarden. Deze overdracht kan van rechtswege worden tegengeworpen aan de verzekeringnemers, aan de verzekerden en aan iedereen die uit de overgedragen overeenkomsten voortvloeiende rechten of verplichtingen heeft.

Deze bepaling doet geen afbreuk aan het recht van de lidstaten om de verzekeringnemers de mogelĳkheid te bieden de overeenkomst binnen een bepaalde termĳn na de overdracht op te zeggen.

Artikel 15

Gekwalificeerde deelneming

1. De lidstaten bepalen dat iedere natuurlĳke of rechtspersoon die het voornemen heeft om rechtstreeks of middellĳk een gekwalificeerde deelneming in een verzekeringsonderneming aan te houden, de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst daarvan vooraf in kennis moet stellen onder vermelding van het bedrag van die deelneming. Tot kennisgeving aan de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst is eveneens gehouden iedere natuurlĳke of rechtspersoon die het voornemen heeft de omvang van zĳn gekwalificeerde deelneming zodanig te vergroten dat het percentage van de door hem gehouden stemrechten of aandelen 20, 33 of 50 bereikt of overschrĳdt of dat de verzekeringsonderneming zĳn dochteronderneming wordt.

De bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst beschikken over een termĳn van ten hoogste drie maanden, te rekenen vanaf de datum van de in de eerste alinea bedoelde kennisgeving, om zich tegen het voornemen te verzetten, indien zĳ, gelet op de noodzaak een gezonde en prudente bedrĳfsvoering van de verzekeringsonderneming te garanderen, niet overtuigd zĳn van de geschiktheid van de in de eerste alinea bedoelde persoon. Indien er geen bezwaar is, kunnen de autoriteiten een maximumtermĳn vaststellen voor de uitvoering van het bedoelde voornemen.

2. De lidstaten bepalen dat iedere natuurlĳke of rechtspersoon die het voornemen heeft zĳn rechtstreekse of middellĳke gekwalificeerde deelneming in een verzekeringsonderneming af te stoten, de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst daarvan vooraf in kennis moet stellen onder vermelding van het bedrag van de betrokken deelneming. Tot kennisgeving aan de bevoegde autoriteiten is eveneens gehouden iedere natuurlĳke of rechtspersoon die het voornemen heeft de omvang van zĳn gekwalificeerde deelneming zodanig te verkleinen dat het percentage van de door hem gehouden stemrechten of aandelen onder 20, 33 of 50 daalt of de onderneming ophoudt zĳn dochteronderneming te zĳn.

3. Zodra zĳ daarvan kennis hebben, stellen de verzekeringsondernemingen de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst in kennis van de verwervingen of afstotingen van deelnemingen in hun kapitaal waardoor stĳging boven of daling onder één van de drempels als bedoeld in de leden 1 en 2 optreedt.

Tevens stellen zĳ de bevoegde autoriteiten ten minste eens per jaar in kennis van de identiteit van de aandeelhouders of vennoten die gekwalificeerde deelnemingen bezitten, alsmede van de omvang van de deelnemingen zoals deze met name blĳken uit de gegevens die worden vastgelegd bĳ de jaarlĳkse algemene vergadering van aandeelhouders of vennoten, of uit informatie die is ontvangen uit hoofde van de verplichtingen van ter beurze genoteerde vennootschappen.

4. De lidstaten bepalen dat, indien de door de in lid 1 bedoelde personen uitgeoefende invloed een prudente en gezonde bedrĳfsvoering van de verzekeringsonderneming zou kunnen belemmeren, de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst de passende maatregelen treffen om aan deze toestand een einde te maken. Deze maatregelen kunnen met name omvatten bindende aanwĳzingen, sancties tegen bestuurders en schorsing van de uitoefening van de stemrechten die verbonden zĳn aan de aandelen welke door de betrokken aandeelhouders of vennoten worden gehouden.

Soortgelĳke maatregelen zĳn van toepassing op natuurlĳke of rechtspersonen die de in lid 1 bedoelde verplichting inzake voorafgaande kennisgeving niet naleven. Wanneer een deelneming wordt verworven ondanks het bezwaar van de bevoegde autoriteiten, bepalen de lidstaten, onverminderd andere te treffen sancties, dat de uitoefening van de betrokken stemrechten wordt geschorst of dat de uitgebrachte stemmen nietig zĳn of nietig verklaard kunnen worden.

Artikel 16

Beroepsgeheim

1. De lidstaten bepalen dat alle personen die werkzaam zĳn of zĳn geweest voor de bevoegde autoriteiten, alsmede accountants of deskundigen die in opdracht van de bevoegde autoriteiten handelen, aan het beroepsgeheim gebonden zĳn. Dit houdt in dat de vertrouwelĳke gegevens waarvan zĳ beroepshalve kennis krĳgen, aan geen enkele persoon of autoriteit bekend mogen worden gemaakt, behalve in een samengevatte of geaggregeerde vorm, zodat individuele verzekeringsondernemingen niet kunnen worden geïdentificeerd, zulks onverminderd de gevallen die onder het strafrecht vallen.

Indien een verzekeringsonderneming failliet is verklaard of op grond van een rechterlĳke beslissing in liquidatie verkeert, mogen evenwel vertrouwelĳke gegevens die geen betrekking hebben op derden welke betrokken zĳn bĳ pogingen om de onderneming te redden, in het kader van civiele of handelsrechtelĳke procedures openbaar worden gemaakt.

2. Lid 1 belet niet dat tussen de bevoegde autoriteiten van de verschillende lidstaten uitwisseling van gegevens plaatsvindt als bedoeld in de richtlĳnen die van toepassing zĳn op verzekeringsondernemingen. Deze gegevens vallen onder het in lid 1 bedoelde beroepsgeheim.

3. De lidstaten mogen met de bevoegde autoriteiten van derde landen of met de autoriteiten of instanties van derde landen, zoals omschreven in de leden 5 en 6, alleen dan samenwerkingsovereenkomsten voor de uitwisseling van gegevens sluiten, als met betrekking tot de meegedeelde gegevens ten minste gelĳkwaardige waarborgen inzake het beroepsgeheim gelden als de in dit artikel bedoelde. De uitwisseling van gegevens moet geschieden ten behoeve van het uitoefenen van de toezichthoudende taak van de genoemde autoriteiten of instanties.

Gegevens die afkomstig zĳn van een andere lidstaat mogen alleen worden doorgegeven met de uitdrukkelĳke instemming van de bevoegde autoriteiten die de gegevens hebben meegedeeld en in voorkomend geval alleen worden gebruikt voor de doeleinden waarmee deze autoriteiten ingestemd hebben.

4. De bevoegde autoriteiten die overeenkomstig lid 1 of lid 2 vertrouwelĳke gegevens ontvangen, mogen deze slechts gebruiken voor de uitoefening van hun taken:

— voor het onderzoek van de voorwaarden voor de toegang tot het verzekeringsbedrĳf en voor het vergemakkelĳken van de controle op de voorwaarden waaronder de werkzaamheden worden uitgeoefend, in het bĳzonder ten aanzien van het toezicht op de technische voorzieningen, de solvabiliteitsmarge, de administratieve en boekhoudkundige organisatie en de interne controle, of

— voor het opleggen van sancties, of

— in het kader van een administratief beroep tegen een besluit van de bevoegde autoriteiten, of

— in rechtszaken die aanhangig zĳn gemaakt overeenkomstig artikel 67 of bĳzondere bepalingen van deze richtlĳn en van andere richtlĳnen betreffende verzekeringsondernemingen.

5. De leden 1 en 4 staan niet in de weg aan de uitwisseling van gegevens binnen eenzelfde lidstaat, wanneer er verscheidene bevoegde autoriteiten zĳn, of, tussen lidstaten, tussen de bevoegde autoriteiten en:

— de autoriteiten aan wie van overheidswege het toezicht op de kredietinstellingen en de andere financiële instellingen is opgedragen, alsmede de autoriteiten die belast zĳn met het toezicht op de financiële markten,

— de instanties die betrokken zĳn bĳ de liquidatie en het faillissement van verzekeringsondernemingen en andere soortgelĳke procedures, en

— de met de wettelĳke controle van de jaarrekening van verzekeringsondernemingen en andere financiële instellingen belaste personen,

voor de vervulling van hun toezichthoudende taak, en vormen evenmin een belemmering voor de mededeling aan de instanties die belast zĳn met de (gedwongen) liquidatie of het beheer van een garantiefonds, van de gegevens die nodig zĳn voor de vervulling van hun taak. De door deze autoriteiten, instanties en personen ontvangen gegevens vallen onder het in lid 1 bedoelde beroepsgeheim.

6. Onverminderd de leden 1 tot en met 4 kunnen de lidstaten toestaan dat uitwisseling van informatie plaatsvindt tussen de bevoegde autoriteiten en:

— de autoriteiten die belast zĳn met het toezicht op de instanties die betrokken zĳn bĳ de liquidatie en het faillissement van financiële ondernemingen en andere soortgelĳke procedures, of

— de autoriteiten die belast zĳn met het toezicht op personen die belast zĳn met de wettelĳke controle van de jaarrekening van verzekeringsondernemingen, kredietinstellingen, beleggingsondernemingen en andere financiële instellingen, of

— de van de verzekeringsondernemingen onafhankelĳke actuarissen die krachtens de wet een controlefunctie ten aanzien van deze ondernemingen uitoefenen, en de organen die met het toezicht op deze actuarissen belast zĳn.

De lidstaten die van de in de eerste alinea vervatte mogelĳkheid gebruikmaken, eisen dat minimaal aan de volgende voorwaarden wordt voldaan:

— de informatie is bestemd voor de uitoefening van de in de eerste alinea bedoelde toezichthoudende taken of controlefuncties;

— de in dit verband ontvangen informatie valt onder het in lid 1 bedoelde beroepsgeheim;

— gegevens die afkomstig zĳn van een andere lidstaat, mogen alleen worden doorgegeven met de uitdrukkelĳke instemming van de bevoegde autoriteiten die de gegevens hebben meegedeeld en in voorkomend geval alleen worden gebruikt voor de doeleinden waarmee deze autoriteiten ingestemd hebben.

De lidstaten delen de Commissie en de overige lidstaten de identiteit mede van de autoriteiten, personen of instanties die op grond van dit lid informatie mogen ontvangen.

7. Onverminderd de leden 1 tot en met 4 kunnen de lidstaten, ter versterking van de stabiliteit van het financiële stelsel alsmede de integriteit ervan, toestaan dat uitwisseling van informatie plaatsvindt tussen de bevoegde autoriteiten en de autoriteiten en instanties die wettelĳk belast zĳn met de opsporing en het onderzoek van inbreuken op het vennootschapsrecht.

De lidstaten die van de in de eerste alinea vervatte mogelĳkheid gebruikmaken, eisen dat minimaal aan de volgende voorwaarden wordt voldaan:

— de informatie is bestemd voor de uitoefening van de in de eerste alinea bedoelde taken;

— de in dit verband ontvangen informatie valt onder het in lid 1 bedoelde beroepsgeheim;

— gegevens die afkomstig zĳn van een andere lidstaat, mogen alleen worden doorgegeven met de uitdrukkelĳke instemming van de bevoegde autoriteiten die de gegevens hebben meegedeeld en in voorkomend geval alleen worden gebruikt voor de doeleinden waarmee deze autoriteiten ingestemd hebben.

Indien de in de eerste alinea bedoelde autoriteiten of instanties in een lidstaat bĳ de uitoefening van hun opsporings- of onderzoekstaken een beroep doen op personen die op grond van hun specifieke deskundigheid met een opdracht worden belast en die geen openbaar ambt bekleden, kan de in de eerste alinea bedoelde mogelĳkheid tot uitwisseling van informatie tot deze personen worden verruimd op de in de tweede alinea genoemde voorwaarden.

Voor de toepassing van het derde streepje van de tweede alinea delen de in de eerste alinea bedoelde autoriteiten of instanties aan de bevoegde autoriteiten die de informatie hebben meegedeeld, de identiteit en de precieze opdracht mede van de personen aan wie deze informatie zal worden doorgegeven.

De lidstaten delen de Commissie en de overige lidstaten de identiteit mede van de autoriteiten of instanties die op grond van dit lid informatie mogen ontvangen.

De Commissie stelt vóór 31 december 2000 een verslag op over de toepassing van dit lid.

8. De lidstaten kunnen de bevoegde autoriteiten toestaan om:

— aan de centrale banken en andere instanties met een soortgelĳke taak in hun hoedanigheid van monetaire autoriteit,

— in voorkomend geval aan andere overheidsinstanties die belast zĳn met het toezicht op de betalingssystemen,

voor de uitoefening van hun taak dienstige gegevens mede te delen en kunnen deze autoriteiten of instanties ook toestaan om aan de bevoegde autoriteiten de gegevens toe te zenden die deze nodig hebben ter uitvoering van lid 4. De in dit verband ontvangen gegevens vallen onder het in dit artikel bedoelde beroepsgeheim.

9. Voorts mogen de lidstaten, niettegenstaande de leden 1 en 4, op grond van wettelĳke bepalingen de mededeling van bepaalde gegevens toestaan aan andere centrale overheidsdiensten die bevoegd zĳn terzake van de wetgeving inzake het toezicht op kredietinstellingen, financiële instellingen, beleggingsdiensten en verzekeringsondernemingen, alsmede aan de inspecteurs die in opdracht van deze overheidsdiensten optreden.

Deze gegevens mogen echter alleen worden verstrekt wanneer zulks ter wille van het prudentieel toezicht nodig blĳkt.

De lidstaten bepalen evenwel dat de gegevens die op grond van de leden 2 en 5 zĳn ontvangen, en die welke zĳn verkregen naar aanleiding van de in artikel 11 bedoelde verificaties ter plaatse, in geen enkel geval op grond van dit lid mogen worden medegedeeld, tenzĳ met uitdrukkelĳke instemming van de bevoegde autoriteiten die de gegevens hebben verstrekt of van de bevoegde autoriteiten van de lidstaat waar de verificatie ter plaatse is verricht.

Artikel 17

Accountantstaken

1. De lidstaten bepalen minimaal:

a) dat iedere persoon die is toegelaten in de zin van Richtlĳn 84/253/EEG van de Raad (14), en die bĳ een verzekeringsonderneming de taken verricht zoals bedoeld in artikel 51 van Richtlĳn 78/660/EEG van de Raad (15), artikel 37 van Richtlĳn 83/349/EEG of artikel 31 van Richtlĳn 85/611/EEG van de Raad (16), dan wel een andere wettelĳke taak, de verplichting heeft aan de bevoegde autoriteiten snel melding te doen van elk feit of besluit met betrekking tot deze onderneming, waarvan hĳ bĳ de uitvoering van die taken kennis heeft gekregen en dat van dien aard is: — dat het een inbreuk ten gronde inhoudt op de wettelĳke of bestuursrechtelĳke bepalingen tot vaststelling van de voorwaarden voor vergunning of van specifieke voorschriften betreffende de uitoefening van de werkzaamheden van verzekeringsondernemingen, of — dat het de bedrĳfscontinuïteit van de verzekeringsonderneming aantast, of — dat het leidt tot weigering van de goedkeuring van de jaarrekening of tot het uiten van voorbehouden;

b) dat dezelfde verplichting rust op deze persoon ten aanzien van feiten en besluiten waarvan hĳ kennis zou hebben gekregen bĳ de uitvoering van taken als beschreven onder a), bĳ een onderneming die uit een zeggenschapsband voortvloeiende nauwe banden heeft met de verzekeringsonderneming waar deze persoon de bovengenoemde taken uitvoert.

2. Melding te goeder trouw aan de bevoegde autoriteiten door de personen die zĳn toegelaten in de zin van Richtlĳn 84/253/EEG van in lid 1 bedoelde feiten of besluiten vormt geen inbreuk op ongeacht welke op grond van een contract of van een wettelĳke of bestuursrechtelĳke bepaling opgelegde beperking inzake de openbaarmaking van informatie, en leidt voor de betrokken personen tot geen enkele vorm van aansprakelĳkheid.

Artikel 18

Gelĳktĳdige uitoefening van het levens- en het schadeverzekeringsbedrĳf

1. Onverminderd de leden 3 en 7 mag aan geen enkele onderneming tegelĳkertĳd op grond van deze richtlĳn en op grond van Richtlĳn 73/239/EEG vergunning worden verleend.

2. In afwĳking van lid 1 mogen de lidstaten voorschrĳven dat:

— de ondernemingen waaraan op grond van deze richtlĳn vergunning is verleend, tevens overeenkomstig artikel 6 van Richtlĳn 73/239/EEG een vergunning kunnen krĳgen voor de risico's bedoeld in de punten 1 en 2 van de bĳlage van die richtlĳn;

— de ondernemingen waaraan op grond van artikel 6 van Richtlĳn 73/239/EEG, uitsluitend voor de risico's bedoeld in de punten 1 en 2 van de bĳlage van die richtlĳn, vergunning is verleend, tevens een vergunning kunnen krĳgen op grond van de onderhavige richtlĳn.

3. Onder voorbehoud van lid 6 mogen de in lid 2 bedoelde ondernemingen en de ondernemingen die op:

— 1 januari 1981, voor ondernemingen waaraan in Griekenland vergunning is verleend,

— 1 januari 1986, voor ondernemingen waaraan in Spanje en Portugal vergunning is verleend,

— 1 januari 1995, voor ondernemingen waaraan in Oostenrĳk, Finland en Zweden vergunning is verleend,

— 15 maart 1979, voor alle andere ondernemingen,

de beide werkzaamheden die door de onderhavige richtlĳn en door Richtlĳn 73/239/EEG worden bestreken, gelĳktĳdig uitoefenden, zulks blĳven doen mits zĳ overeenkomstig artikel 19 van de onderhavige richtlĳn voor elk van die werkzaamheden een gescheiden beheer voeren.

4. De lidstaten mogen voorschrĳven dat de in lid 2 bedoelde ondernemingen voor hun gehele bedrĳf de boekhoudkundige regels in acht dienen te nemen die voor de op grond van deze richtlĳn toegelaten verzekeringsondernemingen gelden. Tevens mogen de lidstaten in afwachting van een latere coördinatie op dit gebied verlangen dat wat betreft de regels inzake liquidatie, ten aanzien van de werkzaamheden betreffende de risico's onder de punten 1 en 2 van de bĳlage van Richtlĳn 73/239/EEG, die uitgeoefend worden door de in lid 2 vermelde ondernemingen, ook de regels gelden die van toepassing zĳn op het levensverzekeringsbedrĳf.

5. Wanneer een onderneming die de in de bĳlage van Richtlĳn 73/239/EEG bedoelde werkzaamheden uitoefent, financiële, commerciële of administratieve banden heeft met een verzekeringsonderneming die de in deze richtlĳn bedoelde werkzaamheden uitoefent, zien de bevoegde autoriteiten van de lidstaten op wier grondgebied zich de hoofdkantoren van deze ondernemingen bevinden, erop toe dat de rekeningen van de betrokken ondernemingen niet worden vervalst ten gevolge van tussen deze ondernemingen gesloten overeenkomsten of door afspraken die de verdeling van de kosten en inkomsten kunnen beïnvloeden.

6. Elke lidstaat kan de verzekeringsondernemingen waarvan het hoofdkantoor op zĳn grondgebied is gevestigd, ertoe verplichten binnen de door hem bepaalde termĳn een einde te maken aan het gelĳktĳdig uitoefenen van de werkzaamheden die zĳ op de in lid 3 genoemde datums verrichtten.

7. De bepalingen van dit artikel worden aan de hand van een verslag van de Commissie aan de Raad, in het licht van de toekomstige harmonisatie van de liquidatievoorschriften, en in elk geval uiterlĳk op 31 december 1999, opnieuw onderzocht.

Artikel 19

Scheiding van levens- en schadeverzekeringsbeheer

1. Het in artikel 18, lid 3, vermelde gescheiden beheer dient zodanig te zĳn opgezet dat de in deze richtlĳn bedoelde werkzaamheden en die welke worden beoogd in Richtlĳn 73/239/EEG gescheiden zĳn, opdat:

— de belangen van onderscheidenlĳk hen die uit hoofde van levensverzekering en hen die uit hoofde van schadeverzekering verzekerd zĳn, niet worden geschaad, en met name opdat de winsten uit de levensverzekering aan degenen die een levensverzekering hebben gesloten ten goede komen alsof de verzekeringsonderneming uitsluitend de levensverzekering beoefent;

— de financiële minimumverplichtingen, met name de solvabiliteitsmarges die voor een werkzaamheid zĳn opgelegd hetzĳ krachtens deze richtlĳn, hetzĳ krachtens Richtlĳn 73/239/EEG, niet door de andere werkzaamheid worden gedragen.

Zodra aan de financiële minimumverplichtingen is voldaan overeenkomstig de voorwaarden van de eerste alinea, tweede streepje, en onder voorbehoud van kennisgeving ervan aan de bevoegde autoriteit, mag de onderneming echter de nog beschikbare expliciete bestanddelen van de solvabiliteitsmarge voor deze of gene werkzaamheid gebruiken.

De bevoegde autoriteiten zien er via analyse van de resultaten van de twee werkzaamheden op toe dat het bepaalde in dit lid wordt nageleefd.

2. a) De boekingen moeten zodanig worden gedaan dat de bronnen van de resultaten van elk der twee werkzaamheden „levensverzekering” en „schadeverzekering” tot uiting komen. Te dien einde worden alle inkomsten (met name premies, uitbetalingen van herverzekeraars, inkomsten uit investeringen) en uitgaven (met name verzekeringsuitkeringen, stortingen in de technische voorzieningen, herverzekeringspremies, huishoudelĳke uitgaven voor de verzekeringsverrichtingen) op basis van hun oorsprong onderverdeeld. De bestanddelen welke beide werkzaamheden gemeen hebben worden geboekt volgens een verdeelsleutel die door de bevoegde autoriteiten moet zĳn aanvaard. b) De verzekeringsondernemingen moeten aan de hand van de boekingen een document opstellen waarin afzonderlĳk is aangegeven welke bestanddelen behoren tot elk der solvabiliteitsmarges overeenkomstig artikel 27 van deze richtlĳn en artikel 16, lid 1, van Richtlĳn 73/239/EEG.

3. Wanneer één van de solvabiliteitsmarges ontoereikend is, passen de bevoegde autoriteiten op de werkzaamheid in kwestie de maatregelen van de desbetreffende richtlĳn toe, ongeacht de resultaten van de andere werkzaamheid. In afwĳking van lid 1, eerste alinea, tweede streepje, kunnen deze maatregelen vergunning tot een overdracht van de ene werkzaamheid naar de andere inhouden.

HOOFDSTUK 2

REGELS BETREFFENDE TECHNISCHE VOORZIENINGEN EN HUN BELICHAMING

Artikel 20

Vorming van technische voorzieningen

1. De lidstaat van herkomst verplicht elke verzekeringsonderneming toereikende technische voorzieningen, wiskundige voorzieningen daaronder begrepen, te vormen met betrekking tot het geheel van haar werkzaamheden.

De omvang van deze voorzieningen wordt bepaald aan de hand van de volgende beginselen:

A. i) De technische voorzieningen betreffende de levensverzekering moeten worden berekend aan de hand van een voldoende voorzichtige prospectieve actuariële methode, rekening houdend met alle toekomstige verplichtingen volgens de voor iedere lopende verzekeringsovereenkomst gestelde voorwaarden, met inbegrip van: — alle gegarandeerde uitkeringen, met inbegrip van gegarandeerde afkoopwaarden, — de winstdelingen waarop de verzekerden reeds collectief dan wel individueel recht hebben, ongeacht of die winstdelingen verkregen, bestemd of toegekend zĳn, — alle keuzemogelĳkheden waarover de verzekerde volgens de voorwaarden van de overeenkomst beschikt, — de bedrĳfskosten, met inbegrip van provisies, daarbĳ rekening houdend met de in de toekomst te ontvangen premies. ii) Er mag gebruik worden gemaakt van een retrospectieve methode indien kan worden aangetoond dat de op grond van deze methode berekende technische voorzieningen niet lager zĳn dan die welke het resultaat zouden zĳn van een voldoende voorzichtige prospectieve methode, of indien het gebruik van een prospectieve methode voor het betrokken type van overeenkomst niet mogelĳk is. iii) Een voorzichtige berekening betekent niet dat de waardering plaatsvindt op basis van de meest waarschĳnlĳk geachte hypothesen, doch dat een redelĳke marge in acht wordt genomen voor negatieve afwĳkingen in de verschillende betrokken factoren. iv) De methode voor de waardering van de technische voorzieningen dient niet enkel op zich voorzichtig te zĳn, maar dient dat ook te zĳn wanneer rekening wordt gehouden met de methode voor de waardering van de tegenover deze voorzieningen staande activa. v) De technische voorzieningen moeten voor elke overeenkomst afzonderlĳk worden berekend. Het gebruik van redelĳke approximaties of veralgemeningen is echter toegestaan wanneer mag worden aangenomen dat zĳ nagenoeg dezelfde resultaten zullen opleveren als afzonderlĳke berekeningen. Het beginsel van de afzonderlĳke berekening sluit de vorming van aanvullende voorzieningen voor algemene risico's die niet afzonderlĳk worden behandeld, geenszins uit. vi) Wanneer de afkoopwaarde van een overeenkomst gegarandeerd is, moet het bedrag van de wiskundige voorzieningen voor deze overeenkomst te allen tĳde ten minste gelĳk zĳn aan de op dat tĳdstip gegarandeerde waarde.

B. Het toegepaste rentepercentage moet op voorzichtige wĳze worden bepaald. Het wordt volgens de voorschriften van de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst vastgesteld met toepassing van de volgende beginselen: a) voor alle overeenkomsten stellen de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst van de verzekeringsonderneming één of meer maximumrentepercentages vast, met name volgens onderstaande regels: i) wanneer de overeenkomsten voorzien in een rentepercentagegarantie stellen de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst van de onderneming één enkel maximumrentepercentage vast. Het mag verschillend zĳn naar gelang van de valuta waarin de overeenkomst luidt, mits het niet hoger is dan 60 % van de rentevoet van de obligatieleningen van de staat in de valuta waarvan de overeenkomst luidt. Indien de lidstaat besluit om overeenkomstig de tweede zin van de eerste alinea een maximumrentepercentage vast te stellen voor de in de valuta van een lidstaat luidende overeenkomsten, raadpleegt hĳ vooraf de bevoegde autoriteiten van de lidstaat in de valuta waarvan de overeenkomst luidt; ii) indien de activa van de verzekeringsonderneming niet tegen aanschaffingswaarde worden gewaardeerd, kan een lidstaat evenwel voorschrĳven dat één of meer maximumrentepercentages kunnen worden vastgesteld met inachtneming van het rendement van de op dat moment in portefeuille aanwezige overeenkomstige activa, verminderd met een voorzichtigheidsmarge en, wat in het bĳzonder de overeenkomsten met periodieke premies betreft, tevens rekening houdend met het verwachte rendement van de toekomstige activa. De voorzichtigheidsmarge alsmede het/de maximumpercentage(s) toegepast op het verwachte rendement van de toekomstige activa worden vastgesteld door de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst; b) de vaststelling van een maximumrentepercentage impliceert niet dat de verzekeringsonderneming gehouden is dat hoge percentage toe te passen; c) de lidstaat van herkomst kan besluiten het onder a) bedoelde maximumpercentage niet toe te passen op de volgende categorieën overeenkomsten: — overeenkomsten in rekeneenheden, — overeenkomsten met eenmalige premie met een looptĳd tot en met acht jaar, — overeenkomsten zonder winstdeling, alsmede lĳfrenteovereenkomsten zonder afkoopwaarde. In de in het tweede en het derde streepje van de eerste alinea genoemde gevallen kan men, een voorzichtig rentepercentage kiezend, rekening houden met de valuta waarin de overeenkomst luidt en met de op dat tĳdstip in portefeuille zĳnde daartegenover staande activa, alsmede, indien de activa van de onderneming tegen hun actuele waarde worden gewaardeerd, met het verwachte rendement van de toekomstige activa. In geen geval mag het toegepaste rentepercentage hoger zĳn dan het rendement van de activa, berekend volgens de boekhoudkundige regels in de lidstaat van herkomst, onder aftrek van een passend percentage; d) de lidstaat verlangt dat de verzekeringsonderneming in haar rekeningen een voorziening vormt om de tegenover de verzekerden aangegane renteverbintenissen te kunnen nakomen, wanneer het huidige of verwachte rendement van de activa van de onderneming niet voldoende is om die verbintenissen te dekken; e) van de op grond van punt a) vastgestelde maximumrentepercentages wordt mededeling gedaan aan de Commissie en aan de bevoegde autoriteiten van de lidstaten die daarom verzoeken.

C. De statistische elementen voor de berekening en de elementen die met de kosten overeenkomen, moeten met de nodige voorzichtigheid worden gekozen, rekening houdende met de staat van de verbintenis, het type polis, alsmede de voorziene administratieve kosten en provisies.

D. Voor overeenkomsten met winstdeling moet bĳ de methode voor berekening van de technische voorzieningen impliciet of expliciet rekening worden gehouden met toekomstige winstdelingen van welke aard ook, en wel op een wĳze die consistent is met de andere hypothesen inzake toekomstige ontwikkelingen en met de huidige winstdelingsmethode.

E. De voorziening voor toekomstige kosten kan impliciet zĳn, bĳvoorbeeld door op de toekomstige premies een opslag voor beheerskosten in mindering te brengen. De totale impliciete of expliciete voorziening mag evenwel niet geringer zĳn dan een voorzichtige schatting van die toekomstige kosten.

F. De methode van waardering van de technische voorzieningen mag niet van jaar tot jaar zodanig veranderen dat afbreuk wordt gedaan aan de continuïteit, ten gevolge van arbitraire wĳzigingen in de methode of de elementen voor de berekening, en moet van dien aard zĳn dat de winstdeling gedurende de looptĳd van de overeenkomst op een redelĳke wĳze wordt vrĳgemaakt.

2. De verzekeringsonderneming moet de grondslagen en methodes die worden gehanteerd voor de berekening van de technische voorzieningen, met inbegrip van de voorzieningen voor winstdeling, ter beschikking van het publiek stellen.

3. De lidstaat van herkomst verlangt van elke verzekeringsonderneming dat tegenover de technische voorzieningen met betrekking tot het geheel van haar werkzaamheden congruente activa staan overeenkomstig artikel 26. Wat de in de Gemeenschap uitgeoefende werkzaamheden betreft, moeten deze activa aldaar zĳn gelokaliseerd. De lidstaten mogen verzekeringsondernemingen niet verplichten hun activa in een welbepaalde lidstaat te lokaliseren. De lidstaat van herkomst kan evenwel een versoepeling toestaan van de regels inzake de lokalisatie van de activa.

4. Indien de lidstaat van herkomst vorderingen op herverzekeraars als dekking van de technische voorzieningen aanvaardt, stelt hĳ het toegestane percentage daarvan vast. Hĳ kan in dat geval niet de lokalisatie van deze vorderingen eisen.

Artikel 21

Premies voor nieuwe zaken

De premies voor nieuwe zaken moeten voldoende zĳn om de verzekeringsonderneming volgens redelĳke actuariële hypothesen in staat te stellen aan al haar verplichtingen te voldoen en met name toereikende technische voorzieningen te vormen.

Hiertoe kan rekening worden gehouden met alle aspecten van de financiële positie van de verzekeringsonderneming, zonder dat de inbreng van aan de premies en de opbrengst daarvan vreemde middelen een systematisch en permanent karakter heeft, waardoor de solvabiliteit van de onderneming op termĳn in gevaar zou kunnen komen.

Artikel 22

Tegenover technische voorzieningen staande activa

Met betrekking tot de tegenover de technische voorzieningen staande activa moet rekening worden gehouden met de aard van de door de verzekeringsonderneming verrichte transacties, teneinde de veiligheid, het rendement en de liquiditeit van de beleggingen van de verzekeringsonderneming te waarborgen; de verzekeringsonderneming dient zorg te dragen voor een adequate diversificatie en spreiding van deze beleggingen.

Artikel 23

Categorieën van toegestane activa

1. De lidstaat van herkomst mag verzekeringsondernemingen alleen toestaan tegenover hun technische voorzieningen de volgende categorieën van activa te stellen:

A. Beleggingen a) obligaties en andere geld- en kapitaalmarktinstrumenten; b) leningen; c) aandelen en andere niet-vastrentende deelnemingen; d) rechten van deelneming in instellingen voor collectieve belegging in effecten (icbe's) en deelnemingen in andere beleggingsfondsen; e) terreinen en gebouwen, alsmede zakelĳke rechten op onroerende zaken;

B. Vorderingen f) vorderingen op herverzekeraars, met inbegrip van het aandeel van herverzekeraars in de technische voorzieningen; g) deposito's bĳ en vorderingen op cederende ondernemingen; h) vorderingen op verzekeringnemers en tussenpersonen uit hoofde van directe verzekeringstransacties en herverzekeringstransacties; i) voorschotten op polissen; j) belastingtegoeden; k) vorderingen op garantiefondsen;

C. Andere activa l) materiële vaste activa, andere dan terreinen en gebouwen, op grond van een voorzichtige afschrĳving; m) kasmiddelen en bank- en girosaldi, deposito's bĳ kredietinstellingen of bĳ andere instellingen die vergunning hebben om deposito's te ontvangen; n) overlopende acquisitiekosten; o) lopende interest en huur en andere overlopende posten; p) zakelĳke rechten waarvan het genot is uitgesteld.

2. Voor de „association of underwriters known as Lloyd's” omvatten de categorieën activa eveneens de garanties en „letters of credit”