BĲLAGE I

RAPPORTAGE VAN AANPASSINGEN EN DE AFLEIDING VAN TRANSACTIES

DEEL 1

Algemene beschrijving van de procedure voor afleiding van transacties

Financiële transacties zijn de netto-aankopen van vorderingen of het netto aangaan van schulden voor elk type financieel instrument, d.w.z. de som van alle financiële transacties die in de betreffende referentieperiode plaatsvinden. Het kader voor het afleiden van transacties voor balansposten (balance sheet items - BSI) van monetaire financiële instellingen (MFI) is gebaseerd op het Europees systeem van nationale en regionale rekeningen (hierna het “ESR 2010” genoemd) zoals ingesteld bij Verordening (EU) nr. 549/2013 van het Europees Parlement en de Raad (1). Waar nodig wordt zowel wat betreft de inhoud van de gegevens als de namen van statistische concepten van die internationale standaard afgeweken. Deze bijlage wordt geïnterpreteerd volgens het ESR 2010, tenzij Verordening (EU) nr. 2021/379 (ECB/2020/2) (2) of dit richtsnoer expliciet of impliciet anders bepalen.

Voor statistieken inzake balansposten berekent de ECB transacties door voor elke actief- en passiefpost het verschil te nemen tussen uitstaande bedragen op de rapportagedata aan het einde van een periode en vervolgens het effect van ontwikkelingen die niet het gevolg zijn van transacties (“aanpassingen”), te verwijderen. Deze worden verdeeld in de hoofdcategorieën “herindelingsaanpassingen”, ‘herwaarderingsaanpassingen’, en “wisselkoersaanpassingen”. Nationale centrale banken (NCB's) rapporteren “herindelingsaanpassingen” en “herwaarderingsaanpassingen” aan de ECB zodat deze niet-transactie-effecten uit de berekening van transacties kunnen worden verwijderd. “Wisselkoersaanpassingen” worden normaliter afgeleid door de ECB. Transacties worden berekend op nettobasis, d.w.z. er is geen vereiste tot bepaling van bruto financiële transacties of volumes. Financiële transacties moeten over het algemeen worden gewaardeerd tegen de transactiewaarde - de waarde waarvoor vorderingen worden verworven/vervreemd en/of schulden worden aangegaan, afgelost of vervangen - die niet noodzakelijkerwijs dezelfde is als de marktprijs of de reële waarde van het activum ten tijde van de transactie. De transactiewaarde omvat geen vergoedingen voor dienstverlening, honoraria, commissies of vergelijkbare betalingen voor diensten in verband met de uitvoering van de transactie.

In deel I van deze bijlage wordt de methodiek getoetst voor het afleiden van transacties in de context van statistieken inzake balansposten. Deel 2 is gericht op de principes van de rapportage van aanpassingen door de NCB’s aan de ECB (3). Deel 3 behandelt vervolgens de speciale aanpassingen die zijn aangebracht in het kader voor samenstelling van statistieken inzake balansposten.

Nadere gegevens en rekenvoorbeelden worden gegeven in het op de ECB-website gepubliceerde “Handboek betreffende MFI-balansstatistieken”.

DEEL 2

Rapportage van aanpassingen door de NCB’s aan de ECB

1. Uitgangspunten voor aanpassingen

Voor herindelingsaanpassingen en herwaarderingsaanpassingen geldt hetzelfde dubbele boekhoudsysteem als voor uitstaande bedragen en deze zijn derhalve in evenwicht. Indien een sluitpost benodigd is als gevolg van de verschillende waarderingen die van toepassing zijn op de statistische, ten opzichte van de boekhoudkundige, balans - d.w.z. een “statistische/boekhoudkundige discrepantie” - dient deze te worden geregistreerd onder “overige passiva” (als een positief of een negatief bedrag, naargelang het geval).

Rente op uitgegeven en aangehouden deposito's, leningen en schuldbewijzen moet op transactiebasis worden geregistreerd, maar mag nooit worden geregistreerd als een transactie met het betreffende instrument. Voor wat betreft leningen en deposito's is dit gegarandeerd door middel van het vereiste zoals gespecificeerd in bijlage II, deel 2, bij Verordening (EU) 20201/379 (ECB/2021/2) dat opgebouwde rente op deze instrumenten vastgelegd moet worden onder “overige activa” of “overige passiva”. De verordening omvat echter geen regel met betrekking tot de behandeling van opgebouwde rente op schuldbewijzen die zijn uitgegeven of worden aangehouden. Opgebouwde rente is in feite vaak intrinsiek aan marktprijzen en moeilijk te los te maken van de boekwaarde zoals die op de statistische balans wordt gerapporteerd. Ten behoeve van coherente en grensoverschrijdende vergelijkbare gegevens, dient het volgende te worden toegepast:

a) indien de opgebouwde rente intrinsiek is aan de boekwaarde zoals die op de statistische balans wordt gerapporteerd, dient deze onderhevig te zijn aan een herwaarderingsaanpassing;

b) indien de opgebouwde rente niet wordt opgenomen in het uitstaande bedrag van de desbetreffende effecten op de statistische balans, wordt die rente geclassificeerd onder “overige activa” of “overige passiva” en wordt niet behandeld als een herwaarderingsaanpassing.

Deze voorgestelde behandeling wordt ook weerspiegeld in de rapportagevereisten zoals vastgelegd in dit richtsnoer (zie deel 1 van bijlage II).

Indien een maandelijkse aanpassing wordt gerapporteerd, kan deze van invloed zijn op de uitgesplitste posten die op kwartaalbasis worden gerapporteerd. De consistentie tussen de twee reeksen gegevens dient verzekerd te worden, d.w.z. indien van toepassing dient de som van de maandelijkse aanpassingen gelijk te zijn aan de kwartaalaanpassing. Indien een drempel wordt vastgesteld voor de kwartaalaanpassingen, of indien de kwartaalaanpassingen niet volledig of even gedetailleerd kunnen worden bepaald als de maandelijkse aanpassing, wordt de aanpassing berekend om afwijkingen te vermijden met de aanpassing die met betrekking tot de maandelijkse gegevens wordt gerapporteerd.

2. Herindelingsaanpassingen

“Herindelingsaanpassingen” omvatten alle wijzigingen in de balansstanden van de referentiesector die het gevolg zijn van veranderingen in de samenstelling en structuur van de populatie van informatieplichtigen, wijzigingen in de indeling van financiële instrumenten en tegenpartijen, wijzigingen van statistische definities en de (gedeeltelijke) correctie van rapportagefouten, die allen tot een reeks onderbrekingen leiden en daardoor de vergelijkbaarheid aantasten van twee opvolgende uitstaande bedragen aan het einde van de periode. Uitbreidingen van het eurogebied kunnen beschouwd worden als een speciaal geval van herindeling.

NCB's rapporteren de in dit richtsnoer gespecificeerde gegevens betreffende herindelingsaanpassingen met behulp van rechtstreeks door de populatie van informatieplichtigen gerapporteerde gegevens, toezichtgegevens, plausibiliteitscontroles, ad-hoc-aanvragen (bijv. in verband met uitschieters), nationale statistische vereisten, informatie betreffende toetreders en uittreders van de populatie van informatieplichtigen, en eventuele andere aan hen beschikbare bronnen. De NCB’s stellen de wijzigingen vast in uitstaande bedragen als gevolg van herindelingen en rapporteren het nettobedrag. Een netto toename in uitstaande bedragen wegens herindelingen wordt opgenomen met een positief teken, een netto afname in uitstaande bedragen met een negatief teken.

De NCB's kunnen schattingen maken van herindelingsaanpassingen, in het bijzonder indien de informatie niet gemakkelijk voorhanden of van slechte kwaliteit is. De ECB hoeft geen ex post-aanpassingen te maken, tenzij de NCB's abrupte wijzigingen als gevolg van herindelingen van de definitieve gegevens constateren die niet tijdig door de NCB’s gecorrigeerd kunnen worden. In dit geval mag de ECB ex post-aanpassingen maken met instemming van de betreffende NCB.

In principe rapporteren NCB’s “herindelingsaanpassingen” voor iedere post die in dit richtsnoer wordt gespecificeerd. Voor gevallen waarbij de geschatte herindelingsbedragen minder zijn dan EUR 5 miljoen ten aanzien van de eigen balans van de NCB, of lager dan EUR 50 miljoen ten aanzien van de geaggregeerde balans van andere rapportageplichtigen, mogen NCB’s de bedragen van herindelingsaanpassingen rapporteren als nul of als een ontbrekende waarde. Deze drempels zijn bedoeld om de NCB's te helpen beslissen om al dan niet aanpassingen samen te stellen. Indien echter relatief gedetailleerde informatie wordt verzameld ongeacht de drempel, kan het averechts werken voor de NCB om te proberen een dergelijke drempel toe te passen. Deze flexibiliteit laat de consistentie binnen de gerapporteerde gegevens voor de referentieperiode, en tussen maand- en kwartaalgegevens, zoals hieronder beschreven, onverlet.

Binnen de door het herzieningsbeleid gedefinieerde grenzen, corrigeren NCB's rapportagefouten in de uitstaande bedragen zodra deze fouten worden vastgesteld. Idealiter wordt als gevolg van de correcties de fout volledig uit de uitstaande bedragen verwijderd, in het bijzonder indien de fout één enkele periode of een beperkte tijdspanne betreft. Onder deze omstandigheden treedt geen onderbreking in de reeks op. Indien de fout echter invloed heeft op historische gegevens en er geen correctie plaatsvindt van gegevens uit het verleden of alleen voor een beperkte tijdspanne, treedt een onderbreking op tussen de eerste periode met het gecorrigeerde getal en de laatste periode met het onjuiste getal. In dit geval stellen de NCB’s de grootte van de optredende onderbreking vast en nemen een aanpassing op onder “herindelingsaanpassingen”. Gelijksoortige praktijken zijn van toepassing op de uitvoering van veranderingen van statistische definities die van invloed zijn op gerapporteerde gegevens, evenals op de correctie van onderbrekingen die het gevolg kunnen zijn van de introductie, verandering of wijziging van extrapolatieprocedures.

De grens voor het behandelen van activa-overdrachten als transacties wordt gedefinieerd door het bestaan van twee afzonderlijke institutionele eenheden die met wederzijdse instemming handelen. Indien de overdrachten echter plaatsvinden als resultaat van de creatie of verdwijning van een institutionele eenheid, moeten ze behandeld worden als ‘herindelingsaanpassingen’. Met name geldt dat, indien een fusie of overname leidt tot de verdwijning van een of meer institutionele eenheden, alle kruisposities die bestonden tussen de fuserende instellingen worden gesaldeerd wanneer de instellingen ophouden te bestaan in het systeem, en herindelingsaanpassingen dienovereenkomstig moeten worden gerapporteerd. Vennootschappelijke splitsingen worden op dezelfde wijze behandeld.

3. Herwaarderingsaanpassingen

“Herwaarderingsaanpassingen” die krachtens dit richtsnoer worden gerapporteerd worden normaliter samengesteld door NCB’s op basis van gegevens die rechtstreeks door de informatieplichtigen zijn gerapporteerd. NCB's mogen echter ook indirect aan deze rapportagevereisten voldoen (bijvoorbeeld door rechtstreekse verzameling van gegevens met betrekking tot transacties) of middels effectsgewijze gegevens of andere door de populatie van rapportageplichtigen gerapporteerde gegevens en mogen in ieder geval aanvullende gegevens verzamelen bij informatieplichtigen waar nodig.

4. Wisselkoersaanpassingen

Tussen opeenvolgende rapportagedatums optredende schommelingen in wisselkoersen ten opzichte van de euro leiden, uitgedrukt in euro, tot wijzigingen in de waarde van activa en passiva in buitenlandse valuta's. NCB’s rapporteren in vreemde valuta luidende actief- en passiefposten omgezet in euro's tegen de referentiewisselkoersen van de ECB die geldig zijn op de dag waar de gegevens betrekking op hebben. Als wijzigingen in uitstaande bedragen als gevolg van optredende schommelingen in wisselkoersen waarderingsverschillen vertegenwoordigen en geen financiële transacties zijn, moeten de waarderingseffecten vastgesteld worden zodat deze uitgesloten kunnen worden van transacties. Herwaarderingsaanpassingen als gevolg van wisselkoerswijzigingen kunnen ook waarderingsmutaties omvatten die voortvloeien uit transacties in activa/passiva, d.w.z. gerealiseerde winsten/verliezen; er bestaan in dit opzicht echter uiteenlopende nationale praktijken.

De ECB leidt de noodzakelijke wisselkoersaanpassingen normaliter af op basis van de door NCB's aangeleverde statistische gegevens. Indien NCB's echter in staat zijn meer accurate wisselkoersaanpassingen samen te stellen, mogen zij met de ECB overeenkomen om wisselkoersaanpassingen toe te sturen die door de ECB gebruikt zullen worden om transacties af te leiden.

DEEL 3

Speciale regels en aanpassingen

1. Geldmarktfondsen

De NCB's sluiten aanpassingsgegevens met betrekking tot geldmarktfondsen (GMF's) bij wanneer ze voldoen aan hun rapportageverplichtingen met betrekking tot “herindelingsaanpassingen” en “herwaarderingsaanpassingen”. Deze aanpassingen worden ook afzonderlijk gerapporteerd voor GMF’s in overeenstemming met het daartoe bestemde driemaandelijkse rapportagekader.

NCB’s rapporteren herindelingsaanpassingen indien er een wijziging optreedt in de populatie van informatieplichtigen voor geldmarktfondsen, zoals gedefinieerd in artikel 2 van Verordening (EU) 2021/1379 (ECB/2021/2), als gevolg van wijzigingen van de reikwijdte van entiteiten die een vergunning hebben als GMF overeenkomstig Verordening (EU) 2017/1131 van het Europees Parlement en de Raad (4). Een wijziging in de populatie van informatieplichtigen voor GMF’s die optreedt als gevolg van een wijziging in het investeringsbeleid van een fonds, wordt geregistreerd als een financiële transactie en niet als een herindeling. Dit volgt uit het feit dat elke wijziging van het investeringsbeleid moet worden overeengekomen door de investeerders voorafgaande aan de wijziging en dus beschouwd wordt als een actieve investeringsbeslissing.

Ingevolge artikel 9, lid 6, van Verordening (EU) nr. 2021/379 (ECB/2021/2) kunnen NCB's aan sommige of alle GMF’s vrijstellingen verlenen met betrekking tot de rapportage van herwaarderingsaanpassingen. In deze gevallen dienen NCB's niettemin gegevens te verstrekken op basis van de best mogelijke raming indien de betreffende bedragen significant zijn, in overeenstemming met artikel 5, lid 2, van dit richtsnoer.

De berekening van herwaarderingsaanpassingen met betrekking tot activa van GMF’s verloopt volgens de algemene procedure die van toepassing is op alle GMF’s. Aan de passiefzijde worden positieve veranderingen in de waarde van aandelen of rechten van deelneming in GMF’s van oudsher beschouwd als transacties, parallel aan de betaling (in tegenstelling tot de opbouw) van de rente op deposito's, hetgeen inhoudt dat de tegenwaarde van de herwaarderingen aan de actiefzijde niet “aandelen/rechten van deelneming in GMF’s” zou zijn, maar “overige passiva”. Ten aanzien van gevallen waarin aandelen/rechten van deelneming in GMF’s in waarde afnemen als gevolg van verliezen op de activa van het fonds kan dit echter niet vergeleken worden met rentebetalingen. Gezien tegen deze achtergrond, omvat tabel 1A van deel 4 van bijlage I bij Verordening (EU) nr. 2021/379 (ECB/2020/2) vereisten met betrekking tot herwaarderingsaanpassingen voor aandelen/rechten van deelneming in GMF’s; NCB's dienen waar nodig deze post te gebruiken voor het in evenwicht brengen van koersherwaarderingen aan de actiefzijde. De toerekening dient zodanig te worden uitgevoerd dat deze alleen de werkelijke koersherwaarderingen dekt die worden weergegeven als veranderingen in de waarde van aandelen/rechten van deelneming in GMF’s.

2. Statistische gegevens over balansposten (IBSI) van afzonderlijke MFI's

Overeenkomstig artikel 16, lid 2, van dit richtsnoer, rapporteren NCB's op inspanningsbasis bijkomende reeksen over herwaarderingsaanpassingen en herindelingsaanpassingen (zie deel 2 van deze bijlage) en overdrachten van leningen.

Om de rapportagelast te verminderen, kunnen NCB's bij het afleiden van de bijkomende reeksen een drempelbenadering toepassen. Met name geldt dat, indien het absolute bedrag van de te rapporteren bijkomende reeksen lager is dan het maximum van EUR 50 miljoen en 1 % van het respectieve uitstaande bedrag, d.w.z. drempel = max (EUR 50 miljoen, 1 % van uitstaand bedrag), mogen NCB’s in plaats daarvan het bedrag rapporteren als nul of als een ontbrekende waarde. Deze drempel die ook van toepassing is op groepen van kredietinstellingen, is indicatief en ondersteunt NCB's wanneer zij besluiten al dan niet een aanpassing te maken. Indien de informatie niet direct beschikbaar of van een slechte kwaliteit is, kan de NCB besluiten om ofwel schattingen te maken of een ontbrekende waarde te rapporteren.

Bovendien hoeven NCB's in aanvulling op, en op grond van dit richtsnoer slechts bijkomende reeksen te rapporteren voor kredietinstellingen die geen kerninstellingen zijn, voor zover statistische gegevens worden verzameld van die kredietinstellingen overeenkomstig Verordening (EU) 2021/379 (ECB/2021/2). Indien geen van de voor rapportage van een aanvullende reeks benodigde statistische gegevens beschikbaar zijn vanuit de kredietinstellingen die geen kerninstellingen zijn, mogen NCB's een ontbrekende waarde rapporteren.

3. POGI's en de centrale overheid

NCB's rapporteren, indien relevant, de statistische gegevens over POGI's en de centrale overheid die hun monetaire passiva bestrijken ten opzichte van in het eurogebied ingezeten niet-monetaire financiële instellingen en hun bezit aan kasmiddelen en effecten die zijn uitgegeven door MFI's van het eurogebied in overeenstemming met artikel 6 van dit richtsnoer. Ten behoeve van de samenstelling van transacties worden aanpassingen in principe ook verschaft conform de vereisten voor MFI-balansstatistieken, hoewel er zich in de praktijk waarschijnlijk geen veranderingen ten gevolge van wisselkoers- of marktprijswijzigingen voor zullen doen. Deze gegevens worden gerapporteerd zoals aangegeven in bijlage VI.

(1) Verordening (EU) nr. 549/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 21 mei 2013 betreffende het Europees systeem van nationale en regionale rekeningen in de Europese Unie (PB L 174 van 26.6.2013, blz. 1).

(2) Verordening (EU) nr. 2021/1379 van de Europese Centrale Bank van 22 januari 2021 met betrekking tot de balans van kredietinstellingen en van de sector monetaire financiële instellingen (herschikking) (ECB/2021/2) (PB L 73 van 3.3.2021, blz 16).

(3) Dezelfde methodologie is van toepassing op de te rapporteren statistische balansgegevens van de ECB krachtens artikell 3, lid 5, van dit richtsnoer.

(4) Verordening (EU) 2017/1131 van het Europees Parlement en de Raad van 14 juni 2017 inzake geldmarktfondsen (PB L 169 van 30.6.2017, blz. 8).