ADVIES VAN DE RAAD van 1 december 1998 over het stabiliteitsprogramma van Nederland, 1999-2002 (1999/C 3/02)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,

Gelet op Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid (1), inzonderheid artikel 5, leden 1 en 2,

Gelet op de aanbeveling van de Commissie,

Na raadpleging van het Monetair Comité,

BRENGT HET VOLGENDE ADVIES UIT:

Op 1 december 1998 heeft de Raad het stabiliteitsprogramma van Nederland voor de periode 1999-2002 besproken. De Raad neemt er nota van dat het programma voortbouwt op de aanzienlijke vorderingen die in de afgelopen vier jaar bij de fiscale consolidatie zijn gemaakt en dat het een streven behelst naar een verdere verlaging van het algemeen overheidstekort en van het aandeel van de schuld in het BBP.

Het stabiliteitsprogramma presenteert drie macro-economische scenario's voor de periode 1999-2002. Voorzichtigheidshalve is het programma voor de projectie van de algemene overheidsaggregaten uitgegaan van een behoedzaam macro-economisch scenario met een BBP-groei van 2 ¼ % per jaar. Een dergelijk scenario gaat uit van een aanzienlijke vertraging van de economische bedrijvigheid in vergelijking met het huidige peil, vooral ingevolge een afname van de buitenlandse vraag. Volgens dit scenario zal het overheidstekort afnemen om in 2002 uit te komen op ongeveer 1 % van het BBP. Dit zal het resultaat zijn van een uitbreiding van het tweesporenbeleid, bestaande in vermindering van het overheidstekort en van de belastingdruk, dat gevolgd is gedurende de periode 1994-1998 onder het tweede Nederlandse convergentieprogramma. Verder is de Raad van mening dat het stabiliteitsprogramma strookt met de globale richtsnoeren voor het economisch beleid.

De Raad erkent dat de Nederlandse autoriteiten een behoedzaam scenario hebben gekozen voor hun begrotingsbeleid en dus ook voor hun stabiliteitsprogramma, dat uitgaat van een jaarlijkse BBP-groei van 2 ¼ % en de trends van het verleden weergeeft, ligt het geprojecteerde overheidstekort dicht bij het evenwicht. Tot slot presenteert het stabiliteitsprogramma een gunstiger scenario uitgaande van 3 ¼ % jaarlijkse groei, waarmee de balans van de overheidsfinanciën enigszins positief uitvalt.

De Raad looft de presentatie van alternatieve projecties voor de balans van de overheidsfinanciën op basis van verschillende economische groeiverwachtingen en de wijsheid waarmee de Nederlandse overheid voor een behoedzaam scenario kiest. Wel is hij van mening dat de nagestreefde fiscale consolidatie in vergelijking met de vooruitgang die tot 1997 op dit terrein is geboekt minder ambitieus lijkt en betreurt hij het dat het overheidstekort in 1998 is toegenomen, ondanks de sterke economische groei.

De Raad neemt er nota van dat het geprojecteerde patroon van fiscale aanpassingen gekoppeld is aan de optie van verlichting van de belastingdruk en van structurele verhoging van de uitgaven ter verbetering van de economie. Deze optie, die begrijpelijk is, zal in het behoedzame scenario leiden tot een bescheiden jaarlijkse verlaging van het tekort met 0,1 % van het BBP, die evenwel een meer uitgesproken verlaging van het structureel tekort vertegenwoordigt. Alhoewel de budgettaire uitgangspositie die ligt opgesloten in het geprojecteerde tekort van 1 % van het BBP in 2002 in het behoedzame scenario een zekere veiligheidsmarge oplevert zodat het tekort niet boven de drempel van 3 % van het BBP uitkomt, roept de Raad de Nederlandse overheid op betere begrotingsresultaten te behalen omdat de veiligheidsmarge daardoor groter zal worden.

De Raad vertrouwt erop dat de Nederlandse overheid de ontwikkeling van de fiscale situatie op de voet zal volgen en zo nodig, dat wil zeggen als de jaarlijkse groei onder de 2 ¼ % blijft, corrigerende maatregelen zal nemen. De Raad is bijzonder ingenomen met de in het programma vastgestelde norm die de groei van de overheidsuitgaven moet beperken. Hij neemt nota van het voornemen van de Nederlandse autoriteiten om, indien de groei hoger uitvalt dan in het behoedzame scenario, de meeropbrengst te besteden aan verdere verlaging van het tekort en aan belastingverlaging; de Raad roept de Nederlandse overheid op dit zo te doen dat de budgettaire positie van Nederland erdoor wordt versterkt.

De Raad neemt er nota van dat de positieve resultaten van het vorige programma grotendeels op het conto konden worden geschreven van de uitgevoerde structurele hervormingen, in het bijzonder die welke gericht waren op een betere werking van de arbeidsmarkt. In dit verband verwelkomt de Raad de continue aandacht voor economische hervormingen in het programma, zoals de plannen voor belastinghervorming en de toegenomen nadruk op onderwijs en infrastructuur binnen de grenzen van de overheidsuitgaven.

(1) PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1.