Aanbeveling van de Commissie

van 4 maart 2002

inzake de reductie van de aanwezigheid van dioxinen, furanen en PCB's in diervoeder en levensmiddelen

(kennisgeving geschied onder nummer C(2002) 836)

(Voor de EER relevante tekst)

(2002/201/EG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 211, tweede streepje

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Voorlopig moeten de aanvaardbare dioxineniveaus in diervoeder en levensmiddelen worden beoordeeld aan de hand van de huidige achtergrondniveaus. De maximumgehalten voor diervoeder als bepaald in Richtlijn 1999/29/EG van de Raad van 22 april 1999 inzake ongewenste stoffen en producten in diervoeding(1), laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 2001/102/EG(2) en de maximumgehalten voor levensmiddelen als bepaald in Verordening (EG) nr. 466/2001 van de Commissie van 8 maart 2001 tot vaststelling van maximumgehalten aan bepaalde verontreinigingen in levensmiddelen(3), gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 2375/2001 van de Raad(4), liggen vast op een strikt maar haalbaar niveau, rekening houdend met achtergrondverontreiniging. Deze maximumgehalten voorkomen een onaanvaardbaar hoge blootstelling van dieren en mensen en de distributie van diervoeder en levensmiddelen met een onaanvaardbaar verontreinigingsniveau.

(2) Op 30 mei 2001 heeft het Wetenschappelijk Comité voor de menselijke voeding (SCF) een advies goedgekeurd over de risicobeoordeling van dioxinen en dioxineachtige PCB's in voedsel, op basis van nieuwe wetenschappelijke informatie die sinds de goedkeuring van het SCF-advies van 22 november 2000 over dit onderwerp bekend was geworden. Het SCF heeft voor dioxinen en dioxineachtige PCB's een toelaatbare wekelijkse inname (tolerable weekly intake - TWI) vastgesteld van 14 pg WHO-TEQ (World Health Organisation-Toxic equivalent)/kg lichaamsgewicht. Uit blootstellingsschattingen blijkt dat een aanzienlijk deel van de Europese bevolking een voedingsinname heeft die boven de toelaatbare grens ligt.

(3) In het belang van de consumentenbescherming moet er daarom voor worden gezorgd dat de bevolking via levensmiddelen minder aan dioxinen wordt blootgesteld. Ruim 90 % van de blootstelling van de mens aan dioxinen is afkomstig van levensmiddelen. Levensmiddelen van dierlijke oorsprong veroorzaken normaliter circa 80 % van alle blootstelling. Het dioxinegehalte van dieren is voornamelijk afkomstig uit diervoeder. Aangezien de verontreiniging van levensmiddelen rechtstreeks samenhangt met de verontreiniging van diervoeder, is er een geïntegreerde aanpak nodig om de incidentie van dioxinen in de hele voedselketen te reduceren, d.w.z. van diervoeder via voedselproducerende dieren tot mensen.

(4) Er moeten maatregelen genomen worden om de aanwezigheid en het vrijkomen van dioxinen in het milieu verder tegen te gaan, zodat de invloed van milieuvervuiling op de verontreiniging van diervoeder en levensmiddelen wordt beperkt. Op 24 oktober 2001 heeft de Commissie een mededeling aan de Raad, het Europees Parlement en het Economisch en Sociaal Comité over een communautaire strategie inzake dioxinen, furanen en polychloorbifenylen goedgekeurd (COM(2001) 593 def.)(5). De strategie is gericht op maatregelen die nu en in de toekomst kunnen worden genomen om het vrijkomen van dioxinen en PCB's in het milieu te beperken.

(5) Om het verontreinigingsniveau van diervoeder en levensmiddelen te reduceren is het niet genoeg maatregelen te nemen die uitsluitend gebaseerd zijn op het instellen van maximumgehalten voor dioxinen en dioxineachtige PCB's in diervoeder en levensmiddelen, tenzij deze gehalten zo laag zouden liggen dat een groot deel van de diervoeder- en levensmiddelenvoorraad ongeschikt voor consumptie zou moeten worden verklaard. Het wordt algemeen erkend dat er, om de aanwezigheid van dioxinen in diervoeder en levensmiddelen actief terug te dringen, behalve aan maximumgehalten ook behoefte is aan maatregelen die een proactieve aanpak stimuleren, zoals het instellen van actiedrempels en streefwaarden voor diervoeder en levensmiddelen, in combinatie met maatregelen om de emissies te reduceren. Actiedrempels moeten voor de bevoegde autoriteiten en de betrokken bedrijven een middel zijn om te bepalen in welke gevallen het wenselijk is een verontreinigingsbron op te sporen en maatregelen te nemen om deze te reduceren of te elimineren, niet alleen als Richtlijn 1999/29/EG of Verordening (EG) nr. 466/2001 niet wordt nageleefd maar ook als in diervoeder en levensmiddelen hoge dioxineniveaus boven het normale achtergrondniveau worden aangetroffen. Deze aanpak moet ertoe leiden dat de dioxinegehalten in diervoeder en levensmiddelen geleidelijk afnemen en uiteindelijk de streefwaarden bereiken.

(6) Hoewel eventuele gehalten uit toxicologisch oogpunt voor zowel dioxinen, furanen als dioxineachtige PCB's zouden moeten gelden, zijn de in Richtlijn 1999/29/EG en Verordening (EG) nr. 466/2001 vastgelegde maximumgehalten voorlopig alleen van toepassing op dioxinen en furanen en niet op dioxineachtige PCB's, omdat er nog te weinig bekend is over de prevalentie van dioxineachtige PCB's. Conform de aanbevelingen van het SCF en het SCAN moeten er dus betrouwbare gegevens worden verzameld over de aanwezigheid van dioxineachtige PCB's in een zo groot mogelijk aantal voedermiddelen, diervoeders en levensmiddelen, zodat binnen betrekkelijk korte tijd een betrouwbare database kan worden opgezet. Dit moet de mogelijkheid bieden de in Richtlijn 1999/29/EG en Verordening (EG) nr. 466/2001 bepaalde maximumgehalten en de in deze aanbeveling bepaalde actiedrempels zodanig te herzien dat ze ook gelden voor dioxineachtige PCB's.

(7) De actiedrempels moeten uiterlijk op 31 december 2004 worden herzien, zodra er voldoende gegevens zijn over de aanwezigheid van dioxineachtige PCB's in voedermiddelen, diervoeder en levensmiddelen.

(8) Naast de herziening bedoeld om de niveaus tevens te laten gelden voor dioxineachtige PCB's, moeten de actiedrempels ook periodiek worden aangepast om rekening te houden met de geleidelijke daling van de dioxineniveaus en de actieve aanpak die wordt gevolgd om het dioxineniveau van levensmiddelen te reduceren.

(9) De streefwaarden zijn de verontreinigingsniveaus van levensmiddelen en diervoeder die moeten worden bereikt om de blootstelling van de meerderheid van de EU-burgers uiteindelijk terug te brengen tot de door het SCF bepaalde TWI voor dioxinen en dioxineachtige PCB's. Deze moeten worden vastgesteld aan de hand van meer accurate informatie over de effecten die milieumaatregelen en maatregelen aan de bron van levensmiddelen en diervoeder hebben op de vermindering van de gehalten van dioxinen en dioxineachtige PCB's in de diverse voedermiddelen, diervoeders en levensmiddelen. De streefwaarden moeten uiterlijk op 31 december 2004 worden vastgesteld, wanneer meer informatie beschikbaar zal zijn en de actiedrempels voor het eerst zullen worden herzien zodat ze ook voor dioxineachtige PCB's zullen gelden.

(10) Het is van groot belang dat de controle op alle voedermiddelen, diervoeders en levensmiddelen in de gehele Gemeenschap op dezelfde manier wordt uitgevoerd. Daarom moeten nauwkeurige regels voor het toezicht op dioxinen en dioxineachtige PCB's in diervoeder en levensmiddelen worden vastgelegd in het kader van het Permanent Comité voor veevoeders respectievelijk het Permanent Comité voor levensmiddelen. Deze regels omvatten onder andere voorschriften voor de minimale frequentie van de controles door de lidstaten, de te controleren voedermiddelen, diervoeders en levensmiddelen en de wijze van verslaglegging van de resultaten,

BEVEELT AAN:

1. Dat de lidstaten, afhankelijk van de productie, het gebruik en de consumptie van voedermiddelen, diervoeder en levensmiddelen in hun land, een steekproefsgewijze controle op de aanwezigheid van dioxinen en dioxineachtige PCB's in voedermiddelen, diervoeder en levensmiddelen uitvoeren. Deze controles moeten worden uitgevoerd volgens de richtsnoeren en frequentie die zijn bepaald door het Permanent Comité voor veevoeders respectievelijk het Permanent Comité voor levensmiddelen.

2. Dat in gevallen waarin de bepalingen van Richtlijn 1999/29/EG en Verordening (EG) nr. 466/2001 niet worden nageleefd, en (onverminderd punt 3) in gevallen waarin dioxinegehalten boven de actiedrempels als vastgelegd in de bijlagen I en II worden aangetroffen, de lidstaten, in samenwerking met de betrokken bedrijven,

a) onderzoek instellen naar de bron van de verontreiniging,

b) controles op dioxineachtige PCB's uitvoeren,

c) maatregelen nemen om de bron van verontreiniging te reduceren of te elimineren.

3. Dat de lidstaten die te maken hebben met bijzonder hoge achtergrondniveaus van dioxinen, nationale actiedrempels bepalen voor de binnenlandse productie van voedermiddelen, diervoeders en levensmiddelen, zodanig dat in circa 5 % van de resultaten van de in punt 1 genoemde controles een onderzoek wordt ingesteld naar de bron van de verontreiniging.

4. Dat de lidstaten de Commissie en de andere lidstaten informeren over hun bevindingen, de resultaten van hun onderzoek en de genomen maatregelen om de bron van verontreiniging te reduceren of te elimineren.

5. Dat de lidstaten de in punt 4 genoemde gegevens elk jaar uiterlijk op 31 december doorgeven (voor levensmiddelen) of deze opnemen in het jaarverslag dat op grond van artikel 22, lid 2, van Richtlijn 95/53/EG van de Raad(6), laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 2001/46/EG van het Europees Parlement en de Raad(7), moet worden ingediend (voor diervoeder); alleen als de informatie van direct belang is voor de andere lidstaten, moet deze onmiddellijk worden doorgegeven.

Gedaan te Brussel, 4 maart 2002.

Voor de Commissie

David Byrne

Lid van de Commissie

(1) PB L 115 van 4.5.1999, blz. 32.

(2) PB L 6 van 10.1.2002, blz. 45.

(3) PB L 77 van 16.3.2001, blz. 1.

(4) PB L 321 van 6.12.2001, blz. 1.

(5) PB C 322 van 17.11.2001, blz. 2.

(6) PB L 265 van 8.11.1995, blz. 17.

(7) PB L 234 van 2.9.2001, blz. 55.

BIJLAGE I

Dioxine (som van de polychloordibenzo-para-dioxinen (PCDD's) en de polychloordibenzofuranen (PCDF's), uitgedrukt in door de WHO (Wereldgezondheidsorganisatie) vastgestelde toxische equivalenten, waarbij gebruik wordt gemaakt van de WHO-TEF's (toxische-equivalentiefactoren van 1997)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

BIJLAGE II

Dioxine (som van de polychloordibenzo-para-dioxinen (PCDD's) en de polychloordibenzofuranen (PCDF's), uitgedrukt in door de WHO (Wereldgezondheidsorganisatie) vastgestelde toxische equivalenten, waarbij gebruik wordt gemaakt van de WHO-TEF's (toxische-equivalentiefactoren van 1997)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>