++++

BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE

van 12 juli 1984

inzake een procedure op grond van artikel 85 van het EEG-Verdrag ( IV/30.129 - Carlsberg )

( Slechts de teksten in de Deense en de Engelse taal zijn authentiek )

( 84/381/EEG )

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN ,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap ,

Gelet op Verordening nr . 17 van de Raad van 6 februari 1962 , eerste verordening over de toepassing van de artikelen 85 en 86 van het Verdrag ( 1 ) , laatstelijk gewijzigd bij de Toetredingsakte van Griekenland , en met name op de artikelen 6 en 8 ,

Gezien het verzoek om een negatieve verklaring en de aanmelding die overeenkomstig artikel 4 van Verordening nr . 17 met betrekking tot de op 2 juni 1980 gesloten , " Lager Agreement " genaamde samenwerkingsovereenkomst , op 12 juni 1980 door de ondernemingen De forenede Bryggerier A/S , ook The United Breweries Limited genaamd , te Kopenhagen , Denemarken , en Grand Metropolitan Limited , te Londen , Verenigd Koninkrijk , zijn ingediend ,

Gezien de bekendmaking van het essentiële gedeelte van het verzoek , overeenkomstig artikel 19 , lid 3 , van Verordening nr . 17 ( 2 ) ,

Na raadpleging van het Adviescomité voor mededingingsregelingen en economische machtsposities ,

Overwegende hetgeen volgt :

I . DE FEITEN

A . DE ONDERNEMINGEN

( 1 ) De vennootschap naar Deens recht , De forenede Bryggerier A/S , ook The United Breweries Limited ( UB ) genaamd , is op 10 juni 1970 ontstaan uit de fusie van de Carlsberg Bruggerierne , indehaver Carlsbergfondet , enerzijd , en Aktieselskabet De forenede Bryggerier , anderzijds , de onderscheiden houdsters van de biermerken Carlsberg en Tuborg . Deze onderneming , hierna Carlsberg te noemen , laat onder de genoemde merken door haar talrijke dochterondernemingen , met name in de Bondsrepubliek Duitsland , Frankrijk , Luxemburg en het Verenigd Koninkrijk , een soort bier van lage gisting brouwen en verkopen , dat gewoonlijk " pils " of " lager " wordt genoemd . In 1982/1983 behaalden Carlsberg en haar dochterondernemingen een totaalomzet van 7 177 miljoen Dkr . De onderneming schat haar marktaandeel voor lagerbier op 80 % in Denemarken , op 14 % in het Verenigd Koninkrijk ( 3 ) en op minder dan 0,5 % in alle overige Lid-Staten van de Gemeenschap . In het Verenigd Koninkrijk , waar Carlsberg reeds het kapitaal bezat van drie met de verkoop van haar bieren belaste ondernemingen , de te Londen , te Goole en te Edinburg gevestigde " Agency Companies " , heeft zij op 1 mei 1970 een nieuwe onderneming opgericht onder de naam Carlsberg Brewery Limited ( CBL ) , hierna Carlsberg Ltd te noemen , en te Northampton een grote brouwerij laten bouwen . De totale omzet in 1981/1982 van Carlsberg Ltd en haar Agency Companies beliep 123 575 000 pond sterling . Sinds 1981 produceert de brouwerij te Northampton bovendien Tuborg-bierer waarvan de verkoop door een andere dochter van Carlsberg , Tuborg Lager Limited , wordt verzorgd . Het aandeel van dit merk in de Britse markt voor lagerbier bedraagt ongeveer 2 % .

( 2 ) De Britse groep Grand Metropolitan ( GM ) is een holding-vennootschap die deelnemingen bezit in de hotel - en de levensmiddelensector , in de brouwerij - en in de wijnen en spiritualiën-sector alsmede in amusementsgelegenheden . In 1981/1982 haalde zij een totaalomzet van 3 848 500 000 pond sterling . In 1972/1973 nam zij achtereenvolgens de brouwerijen Truman en Watney Mann over en fusioneerde zij deze tot één dochteronderneming : Watney Mann-Truman Brewers Limited ( WMTB ) . In 1981/1982 haalde WMTB bij haar verkoop van bieren van alle categorieën een totale omzet van 491 815 000 pond sterling waarvan 214 859 000 pond sterling uit de afzet van lagerbier , of 44 % van haar totale omzet . GM komt , met 11,5 % van de totale biermarkt , alle categorieën te zamen , op de tweede plaats van de ondernemingen die in het Verenigd Koninkrijk lagerbieren produceren , gelijk op met Allied Breweries . In de sector " on licence " dat wil zeggen de sector waar het bier kan worden geconsumeerd in het etablissement waar het wordt verkocht , bevoorraadt GM bijn 24 000 drankgelegenheden , waarvan ongeveer de helft via bieraankoopverbintenissen met de GM-groep verbonden is ; in de " off licence " -sector , waar het bier buiten het etablissement moet worden verbruikt , telt zij ongeveer 12 000 wederverkopers , waarvan bijna 1 000 via bierleverantiecontracten eveneens aan de GM-groep verbonden zijn .

B . DE VOORGESCHIEDENIS

De Carlsberg-brouwerijen exporteren sinds meer dan een eeuw hun produkten , vooral naar het Verenigd Koninkrijk . Tegen het eind van de jaren zestig werd per jaar een half miljoen hectoliter bier van het type lager of pils naar dit land uitgevoerd , waar het door de drie Agency Companies van Carlsberg in de handel werd gebracht . Gezien de gevoelige toeneming van de geëxporteerde hoeveelheden en de groeivooruitzichten van de vraag , ging Carlsberg onderhandelingen aan met de brouwerij Watney Mann Limited , om te komen tot de oprichting van een gemeenschappelijke dochteronderneming in het Verenigd Koninkrijk , belast met de produktie van bepaalde bieren van het type lager die onder de Carlsberg-merken zouden worden verkocht . Op 1 december 1970 werd een contract ( " Shareholders Agreement " ) gesloten tussen Carlsberg en Watney , waarbij laatstgenoemde voor 49 % deelnam in het kapitaal van de nieuwe vennootschap Carlsberg Brewery Ltd ( CBL ) die op 1 mei 1970 door Carlsberg werd opgericht . Een brouwerij met een aanvangscapaciteit van 1 miljoen hectoliter per jaar werd te Northampton gebouwd en de produktie nam in augustus 1973 een aanvang . Bij een commerciële overeenkomst , die eveneens op 1 december 1970 tussen dezelfde partijen werd gesloten , werd Watney bevoegd verklaard de Carlsberg-bieren in haar drankgelegenheden te verkopen . In oktober 1975 ging Carlsberg over tot de aankoop van de deelneming van Watney in het kapitaal van de gemeenschappelijke dochter Carlsberg Ltd , maar het beginsel van de verkoop van de Carlsberg-bieren door het net van drankgelegenheden dat aan Watney toebehoort of door deze wordt gecontroleerd ( " tied houses " ) , bleef van toepassing . Omdat in deze tijd reeds bieek dat de verdubbeling van de produktiecapaciteit van Carlsberg Ltd niet voldoende zou zijn om aan de groeiende behoefte aan lager op de Britse markt te voldoen , sloot Carlsberg in 1975 een licentieovereenkomst met GM in haar hoedanigheid van moederonderneming van de gefusioneerde dochterondernemingen Watney Mann en Truman , die GM het recht verschafte het Carlsberg-bier 1030og ( 4 ) in de brouwerijen van haar groep te produceren en het in het Verenigd Koninkrijk in de handel te brengen . Deze overeenkomst is vervangen door de overeenkomst tot industriële en commerciële samenwerking welke Carlsberg op 2 juni 1980 onder de naam " Lager Agreement " , met GM heeft gesloten ; op die overeenkomst heeft de onderhavige beschikking betrekking .

C . HET LAGER-AGREEMENT

Doel van de overeenkomst is te garanderen dat alle produktie-installaties voor Carlsberg-bier van Carlsberg Ltd en WMTB optimaal worden benut en de verkoop van deze produkten in het Verenigd Koninkrijk wordt bevorderd . De essentiële inhoud van deze overeenkomst komt in haar huidige versie op het volgende neer :

( 1 ) Als tegenprestatie voor de investeringen van Carlsberg in het Verenigd Koninkrijk voor de bouw van brouwerij-installaties ter bevoorrading van GM verbindt laatstgenoemde zich ertoe gedurende de looptijd van de overeenkomst , dat wil zeggen tot en met 30 september 1991 , jaarlijks van Carlsberg Ltd een bepaalde , zeer grote hoeveelheid lagerbier af te nemen . Deze hoeveelheid wordt verhoogd of verlaagd naar gelang van de totale hoeveelheid lagerbier van een aanvankelijk lager extractgehalte van de stamwort dan 1040og , die jaarlijks door GM in het Vereinigd Koninkrijk wordt verkocht ( artikelen 1 , 1.1 , 1.2 en 1.3 ) .

( 1.1 ) Ingeval GM nalatig blijft de overeengekomen hoeveelheid af te nemen , is Carlsberg Ltd bevoegd , behoudens in geval van overmacht , betaling van schadeloosstelling te vorderen ( artikel 1.9 ) .

( 2 ) Carlsberg kan een of meer andere ondernemingen dan GM toestemming verlenen Carlsberg-bieren in het Verenigd Koninkrijk te brouwen . Zouden de door deze ondernemingen voor afzet in het Verenigd Koninkrijk geproduceerde hoeveelheden in een bepaald jaar echter een bepaald aantal barrels ( 5 ) overschrijden , dan zou de hoeveelheid welke GM van Carlsberg Ltd moet afnemen voor dat jaar worden verminderd met een hoeveelheid die gelijk is aan de overschrijding ( artikel 1.8.1 ) .

( 2.1 ) Indien Carlsberg zonder instemming van GM toestaat dat de hoeveelheid Carlsberg-bier die in het Vereinigd Koninkrijk in een bepaald jaar door een derde wordt geproduceerd , de in de gebonden verkooppunten ( " tied outlets " ) van die derde onderneming verkochte hoeveelheden van deze produkten overtreft , mag GM zich van haar aankoopverbintenis bevrijden ( artikel 1.8.2 ) .

( 2.2 ) Ten einde GM in staat te stellen de naleving van dit beding te controleren , is in de overeenkomst bepaald dat deze jaarlijks een boekhoudkundig overzicht ontvangt van de hoeveelheden die in totaal door alle door Carlsberg erkende derde ondernemingen worden geproduceerd en aan gebonden verkooppunten verkocht ( artikel 1.8.3 ) .

( 3 ) Carlsberg Ltd verbindt zich ertoe GM de hoeveelheden Carlsberg-bier te leveren die ter dekking van de behoeften van GM , binnen de limiet van de jaarlijks door deze opgestelde vooruitzichten , vermeerderd met 10 % , nodig zijn ( artikel 4 . 1 ) .

( 3.1 ) Indien Carlsberg Ltd niet in staat is deze hoeveelheden te leveren , moeten partijen elkaar raadplegen om ter ondervanging van de ontoereikende leveranties in gemeenschappelijk overleg te onderzoeken welke maatregelen daartoe nodig zijn en deze daarop te treffen ( artikel 4 . 6 ) .

( 3.2 ) Het is Carlsberg Ltd niet toegestaan GM , zonder GM's instemming door derden gebrouwen Carlsberg-bieren te leveren ( artikel 4 . 8 ) .

( 4 ) De bepalingen inzake de berekening van de prijs van de leveranties van Carlsberg Ltd aan GM voor elke categorie Carlsberg-bieren houden met name in dat de gefactureerde prijs een gewogen gemiddelde is van twee prijzen ( " standard price " en " marginal price " ) , gebaseerd op de verkoopvooruitzichten van WMTB , zoals deze vooraf voor het op 30 september aflopende jaar waarvoor de prijs van toepassing zal zijn , met Carlsberg Ltd zijn overeengekomen en waarbij die vooruitzichten in de maand juni die aan het betrokken jaar voorafgaat , moeten worden opgesteld ( artikel 3.1.9 ) .

( 5 ) Carlsberg verleent GM voor de looptijd van de overeenkomst het recht om in GM's , in het Verenigd Koninkrijk gevestigde brouwerijen de volgende bieren te produceren en te verpakken , Carlsberg 1030og , Carlsberg Carlsen Lite en enig ander Carlsberg-bier van een extractgehalte van de stamwort beneden 1040og , dat gedurende de looptijd van de overeenkomst overeenkomstig de door Carlsberg verstrekte gegevens , specificaties en richtlijnen zou kunnen worden geïntroduceerd , met name in toepassing van de bepalingen in de bijlage bij de overeenkomst ( artikel 5.1 ) . Deze produkten worden door GM aan de hand van de know-how van Carlsberg gebrouwen met behulp van de speciale gist ( Hanseniospora valbyensis ) , welke haar door Carlsberg wordt geleverd . Na afloop van de overeenkomst zal Carlsberg niet langer verplicht zijn deze gist te leveren .

( 5.1 ) Ingeval Carlsberg de vooraf overeengekomen specificatie van enig bier waarvan GM de produktie op zich heeft genomen of waarvoor GM investeringen in haar produktie-installaties heeft verricht , zou wijzigen , verbindt Carlsberg zich ertoe ten volle met GM te zullen samenwerken ten einde de problemen die uit die wijziging voortvloeien op te lossen , en met name de nodige technische bijstand daartoe te zullen verlenen . Elk van de partijen draagt de kosten van de wijziging binnen haar eigen organisatie , maar Carlsberg verbindt zich ertoe GM een redelijke schadeloosstelling te betalen ingeval GM , om het nodige produktieniveau te handhaven , voor de verandering van haar installaties aanzienlijk hogere uitgaven zou moeten doen dan die welke door Carlsberg Ltd voor de verandering van de eigen installaties zijn gedaan ( artikel 5.2 ) .

( 5.2 ) Mits zij haar aankoopverbintenis jegens Carlsberg Ltd naleeft , staat het GM vrij extra-hoeveelheden Carlsberg-bier te produceren en te verkopen ( artikel 2 ) .

( 5.3 ) Geen enkele bepaling in de overeenkomst houdt voor GM een verbod in andere bieren van lage gisting te produceren en in de handel te brengen ( artikel 12 ) .

( 6 ) Bij de overeenkomst wordt een adviescomité voor Carlsberg-bieren ingesteld , dat uit twee vertegenwoordigers van Carlsberg Ltd en twee van WMTB bestaat en waarvoor de volgende hoofddoelstellingen gelden :

- bevordering , ontwikkeling en uitbreiding van de afzet van Carlsberg-bieren binnen het Verenigd Koninkrijk en toezicht op een zo goed mogelijke bescherming van de wederzijdse belangen van Carlsberg Ltd en WMBT ;

- bespreking van de plannen voor afzet en reclame ;

- toezicht op de behoorlijke uitvoering van de overeenkomst en op de commerciële betrekkingen tussen partijen ;

- onderzoek en vaststelling van de verkoop - en leveringsvooruitzichten van WMTB en Carlsberg Ltd ;

- het gemeenschappelijk uitwerken van rendabele systemen voor verpakking , vervoer en leverantie van Carlsberg-bieren ( artikel 11 ) .

( 7 ) Ten einde elke partij in staat te stellen haar produktie - , verpakkings - en verkoopprogramma individueel op de meest efficiënte wijze op te stellen , moet WMTB aan Carlsberg Ltd viermaal per jaar een bijgewerkte prognose van haar afzet en van haar leveringsbehoeften in de volgende vijftien maanden overleggen , uitgesplitst naar produkt en maand , en moet Carlsberg aan WMTB op dezelfde wijze een prognose overleggen van haar eigen verkopen en leveringsbehoeften in het raam van haar rechtstreeks of via tussenkomst van haar Agency Companies lopende commerciële transacties . Elk der prognoses moet worden gestaafd door een gedetailleerde analyse van de cijfers en het adviescomité gaat de elementen na aan de hand waarvan de leverings - en aankoopverplichtingen zijn opgesteld ( artikel 4.2 ) .

( 7.1 ) Nadat WMTB haar behoeftenvooruitzichten heeft ingediend , deelt Carlsberg Ltd door tussenkomst van het adviescomité aan GM de uitzonderlijke uitgaven mede welke voor haar een grotere afwijking tussen reële behoeften en prognoses dan rond 10 % met zich zouden brengen . Het adviescomité stelt , zo nodig , de prognoses in het licht van deze informatie bij . Indien dergelijke uitgaven zijn gedaan , heeft Carlsberg Ltd het recht op schadeloosstelling door GM ( artikel 4.7 ) .

( 8 ) Partijen erkennen dat het van het grootste belang is de kwaliteit van de Carlsberg-bieren op hoog peil te houden en ervoor te zorgen dat er geen kwaliteitsverschil ontstaat tussen de Carlsberg-bieren die door GM , enerzijds , en die welke door Carlsberg Ltd in het Verenigd Koninkrijk en Carlsberg in Denemarken , anderzijds , zijn gebrouwen ( artikel 5.5 ) .

( 8.1 ) Carlsberg beslist eigenmachtig over ieder vraagstuk inzake aard , type , conceptie , vorm en sluiting van verpakking , ten einde het internationale imago van haar bieren te beschermen . GM moet worden geraadpleegd voor iedere wijziging in de verpakkingsnormen van de bieren welke zij mag verpakken . Brengt de wijziging voor GM aanzienlijk hogere kosten met zich dan die welke ten laste van Carlsberg Ltd komen , moet Carlsberg aan GM een redelijke vergoeding uitkeren ( artikel 7.2 ) .

( 8.2 ) Carlsberg moet GM raadplegen alvorens op de markt van het Verenigd Koninkrijk een nieuw Carlsberg-bier beneden 1040og in te voeren af alvorens een bestaand produkt te veranderen ( artikel 9.6 ) .

( 8.3 ) Indien een van de partijen een verbetering ontdekt die in de produktie van een Carlsberg-bier met inachtneming van de daarvoor te hanteren kwaliteitsnormen kan worden aangebracht , moet de partij die deze ontdekking heeft gedaan daarvan onverwijld haar wederpartij in kennis stellen en mag deze verbetering binnen een redelijke termijn worden toegepast . Bij de vaststelling van de technische produktienormen en -vereisten voor een nieuw produkt moet Carlsberg rekening houden met de noodzaak de uitrusting waarover de GM-brouwerij waar dit produkt moet worden gebrouwen , reeds beschikt , zo goed mogelijk te benutten ( artikel 5.6 ) .

( 8.4 ) Wanneer Carlsberg derden toestaat in het Verenigd Koninkrijk Carlsberg-bieren die voor verkoop aldaar bestemd zijn te brouwen , moet Carlsberg hun dezelfde normen , specificaties en technische vereisten voorschrijven als op het gebied van produktie , verpakking en afzet aan GM zijn opgelegd ( artikel 13 ) .

( 9 ) Carlsberg Ltd levert GM steun bij de reclame voor de Carlsberg-bieren in het Verenigd Koninkrijk , met inbegrip van verkoopbevordering en het materiaal voor de verkooppunten . Deze steun wordt om en nabij naar evenredigheid van de verkochte hoeveelheden over merk en regio verdeeld ; de verdeling van de steun over de merken wordt in overleg met GM vastgesteld ( artikel 9.1 ) .

( 9.1 ) Als bijdrage in de afzetkosten moet GM aan Carlsberg Ltd jaarlijks een bepaald bedrag per barrel Carlsberg-bier betalen dat door haar in het betrokken boekjaar boven een bepaald aantal in de overeenkomst aangegeven barrels is gebrouwen . Aan de betaling is de voorwaarde verbonden dat WMTB met het algemene plan voor afzet van Carlsberg-bieren beneden 1040og in het Verenigd Koninkrijk heeft ingestemd ; deze instemming kan niet zonder goede gronden worden geweigerd ( artikel 9.3 ) .

( 9.2 ) Carlsberg Ltd moet WMTB elk jaar over haar doelstellingen bij reclame en afzet voor de komende achttien maanden raadplegen . Na grondig onderzoek en overeenstemming over de doelstellingen stelt Carlsberg Ltd een gedetailleerd plan op , waarbij zij WMTB in alle stadia betrekt . Carlsberg legt WMTB haar complete plannen voor , alvorens Carlsberg ( Denemarken ) te vragen daarmee formeel in te stemmen ( artikel 9.5 ) .

( 10 ) GM mag de naam Carlsberg alleen gedurende de looptijd van de overeenkomst voor de verkoop van Carlsberg-bieren gebruiken ( artikel 15 ) .

( 11 ) Alle zakelijke informatie betreffende een van de partijen welke ter kennis van de wederpartij is gebracht en die niet in het publiek domein is gekomen , moet volstrekt vertrouwelijk blijven ( artikel 16 ) .

( 11.1 ) GM verbindt zich ertoe alle technische kennis welke haar door Carlsberg wordt medegedeeld , met inbegrip van alle specificaties en methoden , als vertrouwelijk te behandelen . Zij mag van deze kennis zelfs na afloop van de overeenkomst gebruikmaken , mits zij geen melding maakt van de naam of het merk Carlsberg ( artikel 16.2 ) .

( 11.2 ) De technische kennis en de verbeteringen die specifiek met de produktie van Carlsberg-bieren verbonden zijn , zullen alleen volgens hetgeen in de overeenkomst is afgesproken door GM voor de produktie van deze bieren worden aangewend . Daarbuiten , alsook na afloop van de overeenkomst , mag deze technische kennis door Carlsberg en GM vrijelijk worden gebruikt ( artikel 16.3 ) .

( 12 ) Partijen zullen ieder conflict of rechtsgeding inzake de uitlegging of de gevolgen van de overeenkomst of inzake rechten , verplichtingen of verbintenissen van partijen op minnelijke wijze trachten op te Jossen ( artikel 26.1 ) .

( 12.1 ) Slaagt een minnelijke schikking niet , dan moet het geschil worden voorgelegd aan slechts één scheidsman , die in gemeenschappelijk overleg door partijen , of bij gebreke daarvan door de voorzitter van de " Law Society " in Engeland en Wales , wordt benoemd ( artikel 26.2 ) .

( 13 ) De overeenkomst wordt geacht op 1 oktober 1979 te zijn ingegaan en loopt af op 30 september 1991 ; na de datum zal zij stilzwijgend worden verlengd behoudens opzegging die ten minste twee jaar vooraf , doch niet voor 30 september 1989 , aan de wederpartij moeten worden aangekondigd ( artikel 14 ) .

In de aangemelde versie bevatte het Lager Agreement bepalingen welke partijen hebben gewijzigd of geschrapt . Daaronder bevond zich de verplichting om elk jaar gezamenlijk plannen voor de lagerbierproduktie van Watney Mann-Truman op te stellen , welke de Commissie concurrentiebeperkend achtte en niet beantwoordend aan de voorwaarden voor vrijstelling van het kartelverbod . Partijen hebben deze verplichting op 21 december 1983 opgeheven .

D . DE ECONOMISCHE CONTEXT

I . Algemene beschouwingen betreffende de biermarkt in het Verenigd Koninkrijk

a ) Betekenis van de markt

De biermarkt is in het Verenigd Koninkrijk van grote economische betekenis . De waarde van deze markt aan de hand van de detailhandelsprijzen bedroeg in 1983 ruim 7,8 miljard pond sterling per jaar ( 6 ) . Meer dan 80 % van dit bedrag komt voor rekening van zeven industrieconcerns , waaronder GM ( 7 ) .

Met een totale jaarproduktie van 58 149 000 hl in 1982 ( 8 ) , die echter duidelijk is teruggelopen ten opzichte van de voorgaande jaren , dekken de Engelse brouwerijen ongeveer 95 % van de binnenlandse behoeften . In hetzelfde jaar bedroeg de totale import in het Verenigd Koninkrijk van bieren van alle categorieën en alle herkomst slechts 2 732 000 hl ( 8 ) , dat is minder dan 5 % van het totale verbruik . Met uitzondering van Ierland , waarvan de bieren in het Verenigd Koninkrijk altijd een bevoorrechte positie hebben genoten ( 9 ) , zijn onder de overige EEG-landen alleen de Bondsrepubliek Duitsland en Nederland erin geslaagd hun export van bier naar het Verenigd Koninkrijk aanmerkelijk uit te breiden , met een percentage in het totale importvolume dat voor de Bondsrepubliek Duitsland van 3,5 % in 1972 tot 27,8 % in 1982 en voor Nederland in die jaren van 1,5 % tot 6,5 % steeg ( 10 ) . Gedurende dezelfde periode is de export van twee andere Europese landen die grote bierproducenten zijn , Denemarken en België , sterk teruggelopen . De voornaamste oorzaak is met name gelegen in het besluit van elke van de twee voornaamste exporterende brouwerijen in deze landen om hun produkten onder licentie in het Verenigd Koninkrijk te laten brouwon .

b ) Structuur van de Britse biermarkt

Drie elementen kenmerken de structuur van deze markt :

1 . een sterke tendens tot industriële concentratie ,

2 . het systeem van " tied houses " , dat wil zeggen drankgelegenheden , die aan de brouwerij gebonden zijn ,

3 . een slechts klein aantal zelfstandige grossiers .

Ad 1 - De concentratietendens

Terwijl men in 1900 nog 1 466 brouwerijondernemingen telde ( 11 ) , was dit aantal in 1950 reeds tot 362 gedaald en bestonden er in 1982 nog slechts 78 ( 12 ) . Onder dit cijfer zijn echter ondernemingen begrepen van zeer uiteenlopende omvang . In feite wordt , zoals hierboven is uiteengezet , meer dan 80 % van de totale jaaromzet door de zeven grote nationale brouwerijen behaald , te weten : Bass Charrington , Allied Breweries , Scottish and New-castle , Whitbread , Grand Metropolitan ( Watney Mann-Truman ) , Courage en Guinness . Aan deze lijst kan de Carlsberg-brouwerij ( CBL ) worden toegevoegd die in 1972 te Northampton is gebouwd , met in 1982 een lagerbierproduktie van 2 258 000 hl , dat is 4 % van de totale jaarproduktie van bieren van alle categorieën .

Ad 2 - Het systeem van " tied houses "

Het tweede facet van deze markt is het systeem van de afzet van bieren door een net van verkooppunten , waaronder drankgelegenheden , gespecialiseerde winkels , clubs , enzovoort die toebehoren aan de brouwerijen of door hen worden gecontroleerd . Ongeveer twee derde van de verkopen vindt in deze drankgelegenheden of etablissementen plaats . In 1980 behoorden op een totaal van 76 412 drankgelegenheden die een verkoop - en verbruikslicentie bezaten ( " full on-licence " ) , er 48 958 aan de brouwerijen , dat wil zeggen 64 % van het totaal ( 15 ) . Bovendien slaagden de brouwerijen erin zeer talrijke clubs en andere etablissementen die slechts een beperkte vergunning bezitten ( " restricted on-licence " ) aan zich te binden en hun aantal is in de afgelopen jaren voortdurend gestegen . De brouwerijen hebben aldus de mogelijkheid scherpe controle op de afzet en de verkoop van hun produkten tot de eindverbruiker uit te oefenen , zij verzekeren zich van een vaste afzet en kunnen de produktie beter naar de behoeften van de clientèle richten . Aangezien ongeveer 80 % van de tap-bieren in de pubs wordt verkocht , hetgeen meer dan 79 % van de totale verkopen uitmaakt , en elk van de grote reeds genoemde industrieconcerns enkele duizenden van deze gebonden drankgelegenheden ( " tied houses " ) bezit , moet een buitenlandse brouwerij die zich op de Britse markt wil vestigen , zich wel van de medewerking van een grote binnenlandse brouwerij verzekeren .

Ad 3 - De groothandel

Groothandel in bieren , die onafhankelijk is van de brouwerijen , is in het Verenigd Koninkrijk van weinig betekenis . Het zijn namelijk in het algemeen de brouwerijen zelf die zich met de verkoop en de afzet van hun produkten belasten . Bijna alle bieren worden zo door de brouwerijen verkocht , geïmporteerd of geëxporteerd . De belangrijksten onder hen hebben distributiefilialen gesticht . Aangezien de brouwerijen zorgen voor het bottelen en opslaan in fusten , heeft een groot aantal grossiers-botteliers zijn activiteiten gestaakt , terwijl anderen door de brouwerijen zijn opgekocht . Het marktaandeel van het bier in flessen dat nog in handen is van onafhankelijke grossiers , is uiterst gering geworden . Deze situatie moet worden vergeleken met het geringe percentage van de import van bier in het Verenigd Koninkrijk , omdat het de onafhankelijke grossiers zijn die van oudsher het meest actief in de handel tussen de Staten zijn .

c ) De detailhandel

In het stadium van de detailhandel wordt bier verkocht aan de tap , in flessen of in blikjes . Het grootste gedeelte van de verkopen vindt plaats aan de tap en er is een regelmatige groei te constateren en wel van 73,5 % in 1971 tot 79,3 % in 1981 ( 13 ) .

In deze periode bleef het aandeel van de verkopen van bier in flessen met statiegeld gestadig dalen ten voordele van bier in blikjes of in wegwerpverpakking waarvan het percentage van de verkopen steeg van 4 % in 1971 tot 11,2 % in 1981 ( 14 ) .

Sinds enkele jaren kan men een toeneming constateren van de verkopen van bier dat thuis wordt verbruikt ( " take-home beer market " ) . In 1982 vertegenwoordigde deze markt ongeveer 12 % van het totaal van alle bierverkopen ( 15 ) . Volgens bepaalde schattingen geschiedt 44 % van deze verkopen in supermarkten ( 48 % voor lagerbier ) , tegen 28 % ( 30 % voor lager ) in gespecialiseerde winkels en 15 % ( 11 % voor lager ) in pubs .

II . De markt voor lagerbier

a ) Kenmerken van het produkt

Deze beschikking heeft betrekking op bieren van lagere gisting die in het Verenigd Koninkrijk met de Duitse term " lager " worden aangeduid .

De produktie van dit type bier is duurder dan die van andere bieren , met name omdat het in een belangrijk stadium van de produktie gedurende een zekere tijd die naar gelang van het type bier en de toegepaste procédés van acht dagen tot verscheidene weken kan variëren bij een temperatuur van 6 tot 12 * C moet rusten . Het kan daarentegen voor een langere duur dan de meeste bieren worden opgeslagen , hetgeen het voordeel met zich brengt dat de produktie beter over het gehele jaar kan worden gespreid , daar het verbruik van het ene tot het andere seizoen sterk uiteenloopt . In feite treden bij het verbruik van lagerbieren in de zomermaanden pieken op ; soms is het verschil bij de verkoop tussen de winter - en de zomermaanden bijna 100 % , terwijl dit verschil bij voorbeeld voor de andere typen bieren slechts ongeveer 50 % beloopt ( 16 ) .

b ) Retekenis van de markt voor lagerbier

Dit type bier heeft eerst in de loop van de jaren zestig in het Verenigd Koninkrijk zijn vlucht genomen , sinds het in de pubs werd geïntroduceerd . Het vertegenwoordigde toen minder dan 1 % van het totale verbruik aan bieren van alle categorieën . In 1971 bedroeg dit aandeel 9,9 % en in 1981 bezette het lagerbier bijna 31 % van de markt . Deze stijging geschiedde ten koste van de traditionele Engelse bieren , " ale " en " stout " , waarvan het marktaandeel van 90,1 % in 1971 tot 68,9 % in 1981 terugliep ( 17 ) .

Marktaandelen bij lager van de belangrijkste brouwerijen in 1982 ( 17 )

* ( in % van de verkopen van lager aan de tap en in verpakking ) *

Brouwerijen of groepen * Voornaamste merken lager aan de tap * % *

Bass * Carling Black Label * 25 *

* Hemeling * 25 *

* Tennent's * 25 *

* Tribune * 25 *

Allied * Wrexham * 13,5 *

* Jaguar * 13,5 *

* Skol * 13,5 *

* Lowenbrau * 13,5 *

* Oranjeboom * 13,5 *

* Gold Cross * 13,5 *

Grand Metropolitan ( Watney ) * Fosters * 13,5 *

* Carlsberg Pilsner * 13,5 *

* Holsten Export * 13,5 *

Scottish and Newcastle * Mc Ewans * 12 *

* Kestrel * 12 *

* Harp * 12 *

Whitbread * Gold Label * 12 *

* Stella Artois * 12 *

* Heineken * 12 *

* Heldenbrau * 12 *

Courage * Hofmeister * 9 *

* Harp * 9 *

* Kronenbourg * 9 *

Overige * * 15 *

TOTAAL * * 100 *

( 1 ) Bron : Retail Business No 313 , March 1984 , Special Report No 2 - Beer , Part 2 , blz . 15 en 17 .

Lagerbier wordt verpakt in fusten , blikken en flessen ; het verloop van het verbruik is in deze drie aanbiedingsvormen constant , maar het verbruik van bier op fust ( geschonken aan de tap ) is het snelst gestegen , namelijk van 7,1 % van de totale lagerverkopen in 1971 tot 23,2 % in 1981 ( 17 ) .

c ) Fabrikanten en merken van lagerbier

Een groot aantal merken lagerbier is in het Verenigd Koninkrijk vertegenwoordigd , maar de markt wordt beheerst door acht merken die te zamen ongeveer 95 % van alle verkopen aan lager voor hun rekening nemen . Deze merken zijn het eigendom van de grote nationale brouwerijen of worden door deze onder licentie geëxploiteerd . In de hiervoor afgedrukte tabel zijn zowel het marktaandeel van elk van deze brouwerijen als de voornaamste door deze geëxploiteerde merken aangegeven .

II . JURIDISCHE BEOORDELING

A . ARTIKEL 85 , LID 1

( 1 ) Volgens artikel 85 , lid 1 , van het Verdrag zijn onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt en verboden alle overeenkomsten tussen ondernemingen en alle onderling afgestemde feitelijke gedragingen welke de handel tussen Lid-Staten ongunstig kunnen beïnvloeden en ertoe strekken of ten gevolge hebben dat de mededinging binnen de gemeenschappelijke markt wordt verhinderd , beperkt of vervalst .

( 2 ) De Lager Agreement genaamde overeenkomst welke op 2 juni 1980 werd gesloten tussen United Breweries ( Carlsberg ) , haar Britse filiaal Carlsberg Brewery Limited ( Carlsberg Ltd ) en het Grand Metropolitan-concern ( GM ) , dat met name optrad voor rekening van zijn dochteronderneming Watney Mann-Truman Brewers Limited ( WMTB ) is in de zin van artikel 85 , lid 1 , van het Verdrag een overeenkomst tussen ondernemingen . Deze overeenkomst strekt ertoe , zoals uit haar preambule blijkt , de samenwerking tussen de beide brouwerijconcerns , die van de oprichting op 1 mei 1970 van Carlsberg Ltd als een gemeenschappelijke dochteronderneming van Carlsberg en Watney Mann dateert , in stand te houden en te versterken door vergroting en bevordering van de afzet van Carlsberg-bieren in het Verenigd Koninkrijk en die onder de na de beëindiging van hun joint venture gesloten overeenkomsten werd voortgezet . Deze samenwerking tussen de belangrijkste Deense brouwerij , Carlsberg , en twee van de grootste Engelse brouwerijen , Watney Mann en Truman , en hun respectieve dochterondernemingen die alle deel van het GM-concern uitmaken , leidt tot een nauw onderling overleg , zowel bij de produktie als bij de distributie en de verkoop van Carlsberg-bieren in het Verenigd Koninkrijk . De solidariteit waartoe deze samenwerking tussen de partijen leidt en de wederzijdse beïnvloeding die daarvan het gevolg is , brengen een ingrijpende wijziging in hun gedrag op de markt mee .

( 3 ) De hierna vermelde bepalingen van de overeenkomst strekken ertoe en hebben tot gevolg dat de mededinging binnen de gemeenschappelijke markt wordt beperkt , hetgeen in een industriesector waar reeds een sterke mate van concentratie bestaat , duidelijk merkbaar is .

( 3.1 ) De aan GM opgelegde verplichting om gedurende de gehele looptijd van de overeenkomst , dat wil zeggen tot in 1991 , elk jaar van Carlsberg Ltd een zeer belangrijke hoeveelheid lagerbier af te nemen , welke hoeveelheid momenteel meer dan de helft van de jaarlijks door GM aangekochte hoeveelheden lagerbier vertegenwoordigt , beperkt de concurrentie omdat zij GM gedurende lange tijd de vrijheid ontneemt om zelf deze hoeveelheid te produceren of bij andere brouwerijen tegen eventueel gunstiger voorwaarden te kopen . Deze concurrentiebeperking wordt nog versterkt door het recht van Carlsberg Ltd om , behoudens in geval van overmacht , van GM betaling van een schadeloosstelling te vorderen voor het nadeel dat zij zou kunnen lijden ingeval GM in gebreke zou blijven de overeengekomen hoeveelheid af te nemen . Door deze bepalingen wordt de concurrentiepositie van elk van deze ondernemingen zowel ten opzichte van de wederpartij als ten opzichte van de andere concurrerende ondernemingen op de Britse lagerbiermarkt merkelijk veranderd .

( 3.2 ) De verplichting van Carlsberg Ltd om GM de gedurende de gehele looptijd van de overeenkomst het nodige Carlsberg-bier te leveren om haar behoeften te dekken , binnen de limiet van de prognoses die telkenjare door GM worden opgesteld , vermeerderd met 10 % , is eveneens concurrentiebeperkend , want zij onttrekt aan de vrije beschikking van Carlsberg Ltd meer dan de helft van de hoeveelheden bier welke zij thans produceert en aan andere brouwerijen of op de vrije markt door tussenkomst van haar Agency Companies had kunnen verkopen . Aangezien Carlsberg tot op heden geen soortgelijke overeenkomst met een andere brouwerij in het Verenigd Koninkrijk heeft gesloten en alleen aan GM een produktie - en verkooplicentie voor haar produkten heeft verleend , geniet de laatstgenoemde een feitelijke exclusiviteit voor de verkoop van de Carlsberg-bieren in het Verenigd Koninkrijk . De bepaling van de overeenkomst die inhoudt dat GM van haar aankoopverplichting zou zijn bevrijd , indien Carlsberg een derde zou toestaan in het Verenigd Koninkrijk een grotere hoeveelheid Carlsberg-bieren te produceren dan die welke op de gebonden verkooppunten van deze derde onderneming wordt afgezet en die derhalve voor verkoop op de vrije markt beschikbaar zou zijn , gaat eveneens in de richting van een exclusiviteit ten gunste van GM , omdat uit vrees aldus een vast afzetgebied voor meer dan de helft van de produktie van Carlsberg Ltd te verliezen , Carlsberg ervan wordt weerhouden met derde ondernemingen licentieovereenkomsten te sluiten .

( 3.3 ) De verplichting voor elke partij om de wederpartij viermaal per jaar een bijgewerkte prognose voor haar verkopen en behoeften over te leggen , en die om overleg te plegen over de verkoopprognoses , zijn concurrentiebeperkend omdat zij verbonden zijn aan de aankoop - en leveringsverplichtingen . De concurrentiebeperkende uitwerking van deze verplichtingen wordt nog versterkt door het recht dat Carlsberg Ltd wordt toegekend om van GM schadeloosstelling te vorderen ingeval niet-naleving van de aangekondigde prognoses voor Carlsberg Ltd buitengewone kosten met zich zou hebben gebracht , hetgeen GM noodzaakt haar verkopen strikt op haar prognoses af te stemmen .

( 4 ) De overige bepalingen van het Lager Agreement vallen in dit geval niet onder artikel 85 , lid 1 , omdat zij noch ertoe strekken , noch ten gevolge hebben dat de mededinging binnen de gemeenschappelijke markt op merkelijke wijze wordt beperkt . Dit is met name het geval voor de verplichting van Carlsberg om eventuele andere licentienemers dezelfde normen , specificaties en technische vereisten voor te schrijven als GM op het gebied van produktie , verpakking en levering zijn opgelegd , hetgeen noodzakelijk is om ervoor te zorgen dat , ongeacht de producent , de kwaliteit van de Carlsberg-bieren die onlosmakelijk verbonden is aan de internationale faam van het merk dat eveneens aan GM in licentie is gegeven , volledig gelijk blijft . Het is gerechtvaardigd dat licentienemer GM daaraan dezelfde betekenis hecht als de licentiegevende partij , met name gezien het zeer belangrijke aandeel dat thans reeds de afzet van Carlsberg-produkten in de totale omzet van haar dochteronderneming heeft verworven .

( 5 ) Het Lager Agreement heeft weliswaar slechts betrekking op produktie , distributie en verkoop van de Carlsberg-bieren in het Verenigd Koninkrijk , maar het kan de handel tussen Lid-Staten op merkelijke wijze ongunstig beïnvloeden .

( 5.1 ) De verplichting voor GM om jaarlijks bij Carlsberg Ltd een zeer belangrijke hoeveelheid Carlsberg-bier te kopen , ontneemt andere op de gemeenschappelijke markt gevestigde producenten de mogelijkheid om aan GM hun eigen lagerbier te verkopen in even grote hoeveelheden als laatstgenoemde bij Carlsberg Ltd moet betrekken . Daar meer dan de helft van de Carlsberg Ltd-produktie voor slechts één koper in het Verenigd Koninkrijk , te weten GM , is gereserveerd , zijn deze hoeveelheden niet meer voor export , bij voorbeeld naar andere Europese markten als België , Luxemburg of Frankrijk beschikbaar , waar deze produkten zich een goede reputatie hebben verworven . Carlsberg Ltd voert trouwens af en toe hoeveelheden lager uit naar bepaalde andere Lid-Staten . De merkbare gevolgen van de overeenkomst voor de handel tussen Lid-Staten vloeien met name voort uit het feit dat bepaalde grote derde producenten die op het continent zijn gevestigd jaarlijks zeer omvangrijke hoeveelheden lagerbier naar het Verenigd Koninkrijk exporteren . Carlsberg zelf , die voor de ingebruikneming van de brouwerij te Northampton aanzienlijke hoeveelheden bier naar het Verenigd Koninkrijk exporteerde , exporteert nog slechts geringe hoeveelheden speciale bieren , waarvan produktie ter plaatse niet rendabel zou zijn . De verplichting voor partijen om elkaar wederzijds hun verkoop - en bevoorradingsprognoses mede te delen en over hun verkoopprognoses overleg te plegen , vervolledigt de uitwerking van de aankoop - en leveringsverplichtingen voor de handel tussen Lid-Staten nog en versterkt deze . De handelsstromen naar of uit het Verenigd Koninkrijk ondergaan derhalve in de lagerbiersector een merkelijke verandering .

( 6 ) Aan de voorwaarden voor toepassing van artikel 85 , lid 1 , van het Verdrag is bijgevolg voldaan .

B . ARTIKEL 85 , LID 3

( 7 ) De bepalingen van artikel 85 , lid 1 , kunnen overeenkomstig artikel 85 , lid 3 , buiten toepassing worden verklaard voor elke overeenkomst tussen ondernemingen die bijdraagt tot verbetering van de produktie of van de verdeling der produkten of tot bevordering van de technische of economische vooruitgang , mits een billijk aandeel in de daaruit voortvloeiende voordelen de verbruikers ten goede komt , en zonder nochtans aan de betrokken ondernemingen

a ) beperkingen op te leggen welke voor het bereiken van deze doelstellingen niet onmisbaar zijn ;

b ) de mogelijkheid te geven , voor een wezenlijk deel van de betrokken produkten de mededinging uit te schakelen .

( 8 ) Het onderzoek van het Lager Agreement en van de concurrentiebeperkingen welke die overeenkomst met zich brengt , moet met inachtneming van de specifieke structuur van de Britse biermarkt en de economische en commerciële positie welke Carlsberg op deze markt inneemt , geschieden . Deze samenwerkingsovereenkomst heeft Carlsberg de mogelijkheid geboden snel en in een uitgestrekt gebied vaste voet te krijgen , door van het grote netwerk van met GM verbonden verkooppunten te profiteren . Carlsberg zou zonder deze samenwerking thans vermoedelijk niet in staat zijn haar brouwerij te Northampton te blijven exploiteren . Gezien de hierna te noemen economische voordelen kunnen de concurrentiebeperkingen als gevolg van de overeenkomst tot en met 30 september 1991 worden aanvaard . Deze tijd dient namelijk ertoe Carlsberg in staat te stellen haar eigen verkoopnet op te bouwen en zich voor de afzet van haar produkten geleidelijk onafhankelijk te maken van andere grote bierproducenten .

( 9 ) De verplichtingen tot aankoop , tot levering en tot mededeling van prognoses dragen bij tot de verbetering van de produktie en de verdeling der produkten . De aankoop - en leveringsverplichtingen bieden partijen namelijk de mogelijkheid hun produktiecapaciteiten optimaal te benutten en de distributie van een produkt dat binnen betrekkelijk korte tijd moet worden geconsumeerd en waarvan het verbruik aan zeer sterke seizoenschommelingen onderhevig is , te rationaliseren . De verplichting de prognoses van de partijen aan elkaar te toetsen , geeft partijen de mogelijkheid produktie en afzet van hun produkten met grotere nauwkeurigheid en langer van te voren te plannen en de aan produktie , opslag en afzet verbonden kosten te drukken . Doordat aldus een betere aanpassing van de produktie - en verkoopprogramma's mogelijk wordt gemaakt , wordt tevens tot een optimale benutting van de onderscheiden produktiecapaciteiten bijgedragen en tevens tot snellere afschrijving van de grote investeringen waartoe elke partij voor de produktie van Carlsberg-bieren in het Verenigd Koninkrijk is overgegaan .

( 10 ) De gebruikers ontvangen een billijk aandeel in het voordeel dat uit de verbetering van de produktie en de verdeling der produkten als hierboven beschreven voortvloeit omdat er door de mogelijkheid Carlsberg-bieren in het Verenigd Koninkrijk te brouwen , grotere hoeveelheden van deze bieren ter beschikking van de gebruikers komen , in verser staat en tegen lagere kosten , met name door de besparing op de transportkosten voor vervoer van een zwaar produkt als bier over lange afstanden .

( 11 ) De overeenkomst bevat geen beperkingen die niet onmisbaar zijn . De bovenvermelde economische voordelen hadden , indien deze beperkingen niet waren overeengekomen , namelijk niet in zo grote omvang kunnen worden verwezenlijkt , gezien de specifieke structuur van de Britse biermarkt en de economische en commerciële positie van Carlsberg Ltd . Deze verplichtingen gaan niet verder dan strikt noodzakelijk , omdat partijen zich bereid hebben verklaard de niet-onmisbare beperkingen op te heffen ; zij blijven trouwens vrij hun eigen prijzen en verkoopvoorwaarden toe te passen .

( 12 ) De overeenkomst biedt de ondernemingen niet de mogelijkheid de mededinging voor een wezenlijk deel van de betrokken produkten uit te schakelen . De hoeveelheden aan Carlsberg-bieren welke GM verplicht is jaarlijks bij Carlsberg Ltd af te nemen , vertegenvoordigen momenteel namelijk ongeveer een derde van de totale hoeveelheden lagerbier welke daadwerkelijk door GM worden afgezet en niet alleen die welke door Carlsberg worden geleverd en welke GM zelf onder Carlsberg-licentie produceert , maar ook die van concurrerende merken zoals Foster's , Holsten en Topp Brass , die door GM worden verkocht . Voor dit type bier is er een groot aantal concurrerende merken op de Britse markt . Andere grote brouwerijen of brouwerijconcerns die op deze markt actief zijn , beschikken in de sector lagerbieren een gelijk of zelfs aanzienlijk hoger marktaandeel dan Carlsberg , zoals uit de hierboven opgenomen tabel blijkt ; haar totale marktaandeel voor bier in het Verenigd Koninkrijk , voor alle categorieën te zamen , komt op slechts ongeveer 4 % . De overeenkomst heeft dus niet tot gevolg dat de mededinging voor een wezenlijk deel van de betrokken produkten wordt uitgeschakeld .

( 13 ) Derhalve is aan alle voorwaarden voor toepassing van artikel 85 , lid 3 , voldaan .

C . ARTIKELEN 6 EN 8 VAN VERORDENING Nr . 17

( 14 ) Wanneer de Commissie een beschikking geeft in toepassing van artikel 85 , lid 3 , van het Verdrag , stelt zij volgens artikel 6 van Verordening nr . 17 de datum vast met ingang waarvan deze beschikking in werking treedt . Deze datum mag niet vroeger zijn dan het tijdstip van de aanmelding .

( 15 ) De beschikking in toepassing van artikel 85 , lid 3 , van het Verdrag wordt volgens artikel 8 van Verordening nr . 17 voor een bepaalde tijdsduur gegeven en kan voorwaarden en verplichtingen inhouden .

( 16 ) De betrokken overeenkomst is op 12 juni 1980 bij de Commissie aangemeld en op 1 oktober 1979 in werking getreden ; de geplande looptijd eindigt , tenzij er van stilzwijgende verlenging sprake is , op 30 september 1991 .

( 17 ) Deze tijdsduur tot en met 30 september 1991 zou Carlsberg Ltd de mogelijkheid moeten geven haar eigen distributienet op te zetten , zodat zij voor de afzet van haar produktie in het Verenigd Koninkrijk niet meer van GM afhankelijk is . Het is dus redelijk de vrijstelling te verlenen met ingang van 21 december 1983 , het tijdstip waarop partijen een einde hebben gemaakt aan de verplichting om jaarlijks gezamenlijk de produktieplannen voor lagerbier van Watney Mann-Truman op te stellen , een beperking die in de zin van artikel 85 , lid 3 , niet onmisbaar werd geacht , en tot en met 30 september 1991 .

( 18 ) Ten einde de Commissie in de gelegenheid te stellen erop toe te zien dat aan de voorwaarden voor toepassing van artikel 85 , lid 3 , gedurende de vrijstellingsperiode nog steeds wordt voldaan , moet partijen de verplichting worden opgelegd de Commissie onverwijld een afschrift van de notulen van de vergaderingen van het in artikel 11 van de overeenkomst bedoelde adviescomité over te leggen ,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN :

Artikel 1

De bepalingen van artikel 85 , lid 1 , van het EEG-Verdrag worden overeenkomstig artikel 85 , lid 3 , voor een periode van 21 september 1983 tot en met 30 september 1991 buiten toepassing verklaard voor de op 2 juni 1980 tussen De forenede Bryggerier A/S ( The United Breweries Limited ) en Grand Metropolitan Limited gesloten , " Lager Agreement " genaamde samenwerkingsovereenkomst .

Artikel 2

De partijen waartoe deze beschikking is gericht , leggen de Commissie onverwijld een kopie over van de notulen van de vergaderingen van het adviescomité bedoeld in artikel 11 van de overeenkomst .

Artikel 3

Deze beschikking is tot de volgende ondernemingen gericht :

- De forenede Bryggerier A/S ( United Breweries Limited ) ,

Vesterfaelledvej 100 ,

DK - 1799 Kopenhagen V ;

- Carlsberg Brewery Limited ,

29 Bedford Row ,

UK-Londen WC1 ;

- Grand Metropolitan Limited ,

11/12 Hanover Square ,

UK-Londen W1 .

Gedaan te Brussel , 12 juli 1984 .

Voor de Commissie

Frans ANDRIESSEN

Lid van de Commissie

( 1 ) PB nr . 13 van 21 . 2 . 1962 , blz . 204/62 .

( 2 ) PB nr . C 27 van 2 . 2 . 1984 , blz . 4 .

( 3 ) Met inbegrip van de verkopen onder licentie van de Carlsberg-produkten door de onderneming Watney Mann-Truman Brewers Limited , een dochteronderneming van Grand Metropolitan .

( 4 ) og ( " original gravity " ) geeft het oorspronkelijke of specifieke extractgehalte van de stamwort voor fermentatie aan .

( 5 ) 1 barrel = 163 liter .

( 6 ) Bron : Central Statistical Office , London , Monthly Digest of Statistics , No 461 , May 1984 , blz . 9 .

( 7 ) Bron : Retail Business No 263 , January 1980 , Special Report No 1 - Beer , blz . 25 .

( 8 ) Bron : The Brewers' Society - UK Statistical Handbook 1982 , blz . 22 .

( 9 ) In 1982 kwam 58,6 % van de totale import uit Ierland .

Bron : Retail Business No 312 , February 1984 , Special Report No 2 - Beer , blz . 28 .

( 10 ) Bron : Retail Business No 312 , February 1984 , Special Report No 2 - Beer , blz . 28 .

( 11 ) Met inbegrip van de Ierse Republiek .

( 12 ) Bron : The Brewers' Society - UK Statistical Handbook 1982 , blz . 90 .

( 13 ) Bron : The Brewers' Society - UK Statistical Handbook 1982 , blz . 66 , 67 en 21 .

( 14 ) Bron : The Brewers' Society - UK Statistical Handbook 1982 , blz . 21 .

( 15 ) Bron : Retail Business No 312 , February 1984 , Special Report No 2 - Beer , blz . 41 .

( 16 ) Bron : Retail Business No 263 , January 1980 , Special Report No 1 - Beer , blz . 30 .

( 17 ) Bron : The Brewers' Society - UK Statistical Handbook 1982 , blz . 20 en 21 .