Aanbeveling van de Commissie

van 7 november 2001

inzake de resultaten van de risicobeoordeling en inzake de strategieën voor de beperking van de risico's voor de stoffen: acrylaldehyd; dimethylsulfaat; nonylfenol; fenol, 4-nonyl-, vertakt; tert-butylmethylether

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2001) 3380)

(Voor de EER relevante tekst)

(2001/838/EG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,

Gelet op Verordening (EEG) nr. 793/93 van de Raad van 23 maart 1993 inzake de beoordeling en de beperking van de risico's van bestaande stoffen(1), en met name op artikel 11, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) In artikel 10 van Verordening (EEG) nr. 793/93 wordt de procedure vastgesteld voor de beoordeling van de risico's van de stoffen op de prioriteitslijsten op het niveau van de als rapporteur aangewezen lidstaten.

(2) In Verordening (EG) nr. 1488/94 van de Commissie(2) zijn de algemene beginselen vastgelegd voor de beoordeling van de risico's van bestaande stoffen voor mens en milieu overeenkomstig Verordening (EEG) nr. 793/93.

(3) De rapporterende lidstaat doet na de beoordeling van de risico's van een bepaalde prioriteitsstof voor mens en milieu indien nodig een voorstel voor een strategie ter beperking van de risico's, waaronder beperkende maatregelen en/of programma's voor toezicht.

(4) In artikel 11 van Verordening (EEG) nr. 793/93 wordt bepaald dat de resultaten van de risicobeoordeling en de aanbevolen strategie ter beperking van de risico's van stoffen op de prioriteitslijsten volgens de procedure van artikel 15 op communautair niveau worden vastgesteld en door de Commissie worden gepubliceerd.

(5) In artikel 1 van Verordening (EEG) nr. 793/93 wordt bepaald dat deze verordening de wetgeving van de Gemeenschap inzake de bescherming van consumenten en de veiligheid en de bescherming van de gezondheid van werknemers op het werk, in het bijzonder Richtlijn 89/391/EEG van de Raad van 12 juni 1989 betreffende de tenuitvoerlegging van maatregelen ter bevordering van de verbetering van de veiligheid en de gezondheid van de werknemers op het werk(3), onverlet laat.

(6) Bij Verordening (EG) nr. 1179/94 van de Commissie(4) is een eerste prioriteitslijst vastgesteld met prioriteitsstoffen die aandacht behoeven; op deze prioriteitslijst staat onder meer de volgende stof waaronder een beoordeling dient plaats te vinden:

- acrylaldehyd.

(7) Bij Verordening (EG) nr. 2268/95 van de Commissie(5) is een tweede prioriteitslijst vastgesteld met prioriteitsstoffen die aandacht behoeven; op deze tweede prioriteitslijst staan onder meer de volgende stoffen waarvoor een beoordeling dient plaats te vinden:

- dimethylsulfaat,

- nonylfenol,

- fenol, 4-nonyl-, vertakt.

(8) Bij Verordening (EG) nr. 143/97 van de Commissie(6) is een derde prioriteitslijst vastgesteld met prioriteitsstoffen die aandacht behoeven; op deze prioriteitslijst staat onder meer de volgende stof waarvoor een beoordeling dient plaats te vinden:

- tert-butylmethylether.

(9) De rapporterende lidstaten hebben voor bovengenoemde vijf stoffen de beoordeling van de risico's voor mens en milieu geheel afgerond(7) en waar nodig voorstellen gedaan voor strategieën ter beperking van de risico's.

(10) De resultaten van de risicobeoordeling van de vijf stoffen en de aanbevolen strategieën ter beperking van de risico's voor de vijf stoffen moeten op communautair niveau worden vastgesteld.

(11) De Commissie zal overeenkomstig artikel 11, lid 3 van de Verordening (EEG) nr. 793/93 rekening houden met de resultaten van de risicobeoordeling en met de aanbevolen strategie ter beperking van deze risico's, wanneer zij voorstellen doet voor maatregelen van de Gemeenschap in het kader van Richtlijn 76/769/EEG van de Raad van 27 juli 1976 betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen der lidstaten inzake de beperking van het op de markt brengen en van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en preparaten(8), in het kader van Richtlijn 89/391/EEG en in het kader van andere relevante bestaande communautaire instrumenten.

(12) Het Wetenschappelijk Comité voor de toxiciteit, de ecotoxiciteit en het milieu (WCTEM) is geraadpleegd en heeft advies uitgebracht over de verslagen van de risicobeoordelingen waarnaar in deze aanbeveling wordt verwezen.

(13) De in deze aanbeveling vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het bij artikel 15 van Verordening (EEG) nr. 793/93 ingestelde comité,

BEVEELT AAN:

1. Alle sectoren waarin de stoffen:

- acrylaldehyd

CAS-nr. 107-02-8

Einecs-nr. 203-453-4

- dimethylsulfaat

CAS-nr. 77-78-1

Einecs-nr. 201-058-1

- nonylfenol

CAS-nr. 25154-52-3

Einecs-nr. 246-672-0

- fenol, 4-nonyl-, vertakt

CAS-nr. 84852-15-3

Einecs-nr. 284-325-5

- tert-butylmethylether

CAS-nr. 1634-04-4

Einecs-nr. 216-653-1

worden ingevoerd, geproduceerd, vervoerd, opgeslagen, in een preparaat of anderszins verwerkt, gebruikt, verwijderd of teruggewonnen, dienen rekening te houden met de resultaten van de risicobeoordeling die zijn samengevat in hoofdstuk I van de delen 1, 2, 3, 4 en 5 van de bijlage van deze aanbeveling en deze, indien van toepassing, op te nemen in de veiligheidsinformatiebladen(9). Deze resultaten zijn geformuleerd in het licht van de adviezen die zijn uitgebracht door het Wetenschappelijk Comité voor de toxiciteit, de ecotoxiciteit en het milieu (WCTEM)(10).

2. De strategieën voor risicobeperking die in hoofdstuk II (Strategie ter beperking van de risico's) van de delen 1, 2, 3, 4 en 5 van de bijlage van deze aanbeveling zijn beschreven, dienen te worden uitgevoerd.

Gedaan te Brussel, 7 november 2001.

Voor de Commissie

Margot Wallström

Lid van de Commissie

(1) PB L 84 van 5.4.1993, blz. 1.

(2) PB L 161 van 29.6.1994, blz. 3.

(3) PB L 183 van 29.6.1989, blz. 1.

(4) PB L 131 van 26.5.1994, blz. 3.

(5) PB L 231 van 28.9.1995, blz. 18.

(6) PB L 25 van 28.1.1997, blz. 13.

(7) De volledige verslagen van de risicobeoordelingen die door de rapporterende lidstaten bij de Commissie zijn ingediend, zijn openbaar. Ook korte samenvattingen zijn beschikbaar. Beide zijn te vinden op de website van het Europees Bureau voor chemische stoffen van het Instituut voor de gezondheid en de veiligheid van de consument van het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek in Ispra, Italië (http://ecb.ei.jrc.it/existing-chemicals/).

(8) PB L 262 van 27.9.1976, blz. 201.

(9) Overeenkomstig de bepalingen van Richtlijn 67/548/EEG van de Raad van 27 juni 1967 betreffende de aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen inzake de indeling, de verpakking en het kenmerken van gevaarlijke stoffen (PB 196 van 1.8.1967, blz. 1), Richtlijn 91/155/EEG van de Commissie van 5 maart 1991 houdende beschrijving en vaststelling van de wijze van uitvoering van het systeem voor specifieke informatie inzake gevaarlijke preparaten krachtens artikel 10 van Richtlijn 88/379/EEG van de Raad (PB L 76 van 22.3.1991, blz. 35), Richtlijn 98/24/EG van de Raad van 7 april 1998 betreffende de bescherming van de gezondheid en de veiligheid van werknemers tegen risico's van chemische agentia op het werk (veertiende bijzondere richtlijn in de zin van artikel 16, lid 1, van Richtlijn 89/391/EEG (PB L 131 van 5.5.1998, blz. 11) en Richtlijn 1999/45/EG van het Europees Parlement en de Raad van 31 mei 1999 betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten inzake de indeling, de verpakking en het kenmerken van gevaarlijke preparaten (PB L 200 van 30.7.1999, blz. 1).

(10) Het verslag van de risicobeoordeling is getoetst door het WCTEM en de adviezen zijn uitgebracht tijdens de dertiende plenaire vergadering (4 februari 2000 te Brussel), de vijftiende plenaire vergadering (19 juni 2000 te Brussel), de tweeëntwintigste plenaire vergadering (6 en 7 maart 2001 te Brussel) en de drieëntwintigste plenaire vergadering (24 april 2001 te Brussel). De WCTEM-adviezen zijn te vinden op internet: (http://europa.eu.int/comm/food/fs/sc/sct/outcome_en.html).

BIJLAGE

DEEL 1

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

De risicobeoordeling is gebaseerd op de huidige praktijk in verband met de levenscyclus van de in de Europese Gemeenschap geproduceerde of ingevoerde stof, zoals die is beschreven in de volledige risicobeoordeling die door de rapporterende lidstaat bij de Commissie is ingediend.

De risicobeoordeling heeft op basis van de beschikbare informatie uitgewezen dat de stof in de Europese Gemeenschap alleen als tussenproduct bij de vervaardiging van een aantal verschillende stoffen (bijvoorbeeld additieven voor diervoeders, biociden, pesticiden, leerlooistoffen en aroma's) wordt gebruikt. Buiten de Europese Gemeenschap wordt de stof ook gebruikt als een werkzaam breedspectrum-biocide, als weefsel-fixeermiddel, bij de verethering van voedingszetmeel en bij de productie van colloïdale metalen. Het was niet mogelijk informatie te verkrijgen over het gebruik van de totale hoeveelheid stof die in de Europese Gemeenschap wordt geproduceerd of ingevoerd en daarom is het mogelijk dat er sommige toepassingen zijn die niet in de risicobeoordeling zijn opgenomen.

Bij de risicobeoordeling zijn andere bronnen van blootstelling van de mens en het milieu aan de stof ontdekt, met name de emissie van de stof bij industriële verbrandingsprocessen, uitlaatgassen van auto's en tabaksrook, die niet voortvloeien uit de levenscyclus van de in de Europese Gemeenschap geproduceerde of ingevoerde stof. De beoordeling van risico's die aan deze blootstelling zijn verbonden, is niet in deze risicobeoordeling opgenomen. De risicobeoordeling die door de rapporterende lidstaat bij de Commissie is ingediend, bevat echter informatie die bij de beoordeling van deze risico's kan worden gebruikt.

I. RISICOBEOORDELING

A. MENSELIJKE GEZONDHEID

De conclusies van de beoordeling van de risico's voor

de WERKNEMER zijn

1. dat er specifieke maatregelen nodig zijn om de risico's te beperken. Deze conclusie is gebaseerd op: bezorgdheid voor irritatie van de ogen, de neus en de ademhalingswegen door enkelvoudige en herhaalde blootstelling via inademing ten gevolge van de productie en verwerking van de stof;

en

2. dat afgezien van bovenstaande conclusie uit de risicobeoordeling blijkt dat er onzekerheden bestaan omtrent de mogelijke genotoxische en carcinogene effecten van de stof die zich na langdurige blootstelling door inademing aan niet-cytotoxische concentraties lokaal op de plaats van blootstelling kunnen voordoen. Er bestaat op dit moment echter geen gevalideerde test op genotoxiciteit om dit te kunnen onderzoeken en op grond van de betrekkelijk lage blootstellingsniveaus is er geen aanleiding voor een verzoek om een onderzoek naar carcinogeniteit bij inademing.

De conclusie van de beoordeling van de risico's voor

de CONSUMENT

is dat er momenteel geen behoefte is aan nadere informatie en/of aanvullende tests of andere maatregelen ter beperking van de risico's dan nu al worden toegepast. Deze conclusie is gebaseerd op het gegeven dat:

- uit de risicobeoordeling blijkt dat er geen risico's worden verwacht. De nu al toegepaste maatregelen ter beperking van de risico's worden voldoende geacht.

Deze conclusie is gebaseerd op het gegeven dat uit de risicobeoordeling blijkt dat de stof niet wordt gebruikt in producten die voor de consument beschikbaar zijn.

De conclusie van de beoordeling van de risico's voor

de MENS DOOR BLOOTSTELLING VIA HET MILIEU

is dat er momenteel geen behoefte is aan nadere informatie en/of aanvullende tests of andere maatregelen ter beperking van de risico's dan nu al worden toegepast. Deze conclusie is gebaseerd op het gegeven dat:

- uit de risicobeoordeling blijkt dat er geen risico's worden verwacht. De nu al toegepaste maatregelen ter beperking van de risico's worden voldoende geacht.

De conclusie van de beoordeling van de risico's voor

de GEZONDHEID VAN DE MENS (fysisch-chemische eigenschappen)

is dat er momenteel geen behoefte is aan nadere informatie en/of aanvullende tests of andere maatregelen ter beperking van de risico's dan nu al worden toegepast. Deze conclusie is gebaseerd op het gegeven dat:

- uit de risicobeoordeling blijkt dat er geen risico's worden verwacht. De nu al toegepaste maatregelen ter beperking van de risico's worden voldoende geacht.

B. MILIEU

De conclusie van de beoordeling van de risico's voor

de LUCHT, HET AQUATISCHE ECOSYSTEEM en het TERRESTRISCHE ECOSYSTEEM

is dat er momenteel geen behoefte is aan nadere informatie en/of aanvullende tests of andere maatregelen ter beperking van de risico's dan nu al worden toegepast. Deze conclusie is gebaseerd op het gegeven dat:

- uit de risicobeoordeling blijkt dat er geen risico's voor bovengenoemde milieucompartimenten worden verwacht. De nu al toegepaste maatregelen ter beperking van de risico's worden voldoende geacht.

De conclusie van de beoordeling van de risico's voor

MICRO-ORGANISMEN IN AFVALWATERZUIVERINGSINSTALLATIES

is dat er momenteel geen behoefte is aan nadere informatie en/of aanvullende tests of andere maatregelen ter beperking van de risico's dan nu al worden toegepast. Deze conclusie is gebaseerd op het gegeven dat:

- uit de risicobeoordeling blijkt dat er geen risico's voor bovengenoemde milieucompartimenten worden verwacht. De nu al toegepaste maatregelen ter beperking van de risico's worden voldoende geacht.

II. STRATEGIE TER BEPERKING VAN DE RISICO'S

VOOR WERKNEMERS

De wetgeving ter bescherming van de werknemers die momenteel op communautair niveau van kracht is, wordt in het algemeen als een afdoende kader beschouwd om de aan de stof verbonden risico's te beperken voorzover dit nodig is.

Binnen dit kader wordt aanbevolen: voor de blootstelling aan de stof op het werk grenswaarden op communautair niveau te ontwikkelen op een niveau waarbij geen irritatie optreedt. Zolang er op communautair niveau geen grenswaarden voor de blootstelling aan de stof op het werk zijn vastgesteld, moet de blootstelling op het werk vanwege mogelijke lokale carcinogene effecten zoveel mogelijk worden beperkt als technisch haalbaar is.

DEEL 2

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

De risicobeoordeling is gebaseerd op de huidige praktijk in verband met de levenscyclus van de in de Europese Gemeenschap geproduceerde of ingevoerde stof, zoals die is beschreven in de volledige risicobeoordeling die door de rapporterende lidstaat bij de Commissie is ingediend.

De risicobeoordeling heeft op basis van de beschikbare informatie uitgewezen dat de stof in de Europese Gemeenschap voornamelijk als tussenproduct en methylerende stof bij de productie van vele organisch-chemische stoffen (kleurstoffen, parfums en geneesmiddelen) wordt gebruikt. Daarnaast is gerapporteerd dat de stof als sulfaterende stof bij de vervaardiging van verschillende producten (bijvoorbeeld kleurstoffen en wasverzachters) wordt gebruikt. Het was niet mogelijk informatie te verkrijgen over het gebruik van de totale hoeveelheid stof die in de Europese Gemeenschap wordt geproduceerd of ingevoerd en daarom is het mogelijk dat er sommige toepassingen zijn die niet in de risicobeoordeling zijn opgenomen.

Bij de risicobeoordeling zijn andere bronnen van blootstelling van de mens en het milieu aan de stof ontdekt, met name de emissie van de stof bij de verbranding van zwavelhoudende fossiele brandstoffen en de vorming in de atmosfeer als reactieproduct van zwaveldioxide en organische verbindingen, die niet voortvloeien uit de levenscyclus van de in de Europese Gemeenschap geproduceerde of ingevoerde stof. De beoordeling van de risico's die aan deze blootstelling zijn verbonden, is niet in deze risicobeoordeling opgenomen. De risicobeoordeling die door de rapporterende lidstaat bij de Commissie is ingediend, bevat echter informatie die bij de beoordeling van deze risico's kan worden gebruikt.

Deze stof is niet getest op alle aspecten van voortplantingstoxiciteit en derhalve is in de risicobeoordeling voor geen enkele populatie een volledige evaluatie van de risico's in verband met dit eindpunt opgenomen. Deze test is niet verplicht gesteld, aangezien de stof is aangeduid als een carcinogeen onder drempelwaarde.

I. RISICOBEOORDELING

A. MENSELIJKE GEZONDHEID

De conclusie van de beoordeling van de risico's voor

de WERKNEMER

is dat er specifieke maatregelen nodig zijn om de risico's te beperken. Deze conclusie is gebaseerd op:

- bezorgdheid voor de risico's van irritatie van de ademhalingswegen, mutageniteit en carcinogeniteit door blootstelling via inademing ten gevolge van de productie, de verwerking en het gebruik van de stof; en

- bezorgdheid voor schadelijke effecten op de gezondheid van zwangere vrouwen door herhaalde blootstelling via inademing ten gevolge van het gebruik van de stof als tussenproduct.

De conclusie van de beoordeling van de risico's voor

de CONSUMENT en de MENS DOOR BLOOTSTELLING VIA HET MILIEU

is dat uit de risicobeoordeling blijkt dat er bij elke blootstelling sprake is van risico's, aangezien de stof is aangeduid als een carcinogeen zonder drempelwaarde. De door deze risicobeoordeling bestreken risico's zijn echter niet zodanig van omvang dat onmiddellijke maatregelen nodig worden geacht. De nu al toegepaste maatregelen ter beperking van de risico's worden voldoende geacht om druk uit te oefenen teneinde te komen tot verlaging en beheersing van de blootstelling aan de stof.

De conclusie van de beoordeling van de risico's voor

de GEZONDHEID VAN DE MENS (fysisch-chemische eigenschappen)

is dat er momenteel geen behoefte is aan nadere informatie en/of aanvullende tests of andere maatregelen ter beperking van de risico's dan nu al worden toegepast. Deze conclusie is gebaseerd op het gegeven dat:

- uit de risicobeoordeling blijkt dat er geen risico's worden verwacht. De nu al toegepaste maatregelen ter beperking van de risico's worden voldoende geacht.

B. MILIEU

De conclusie van de beoordeling van de risico's voor

de LUCHT, het AQUATISCHE ECOSYSTEEM en het TERRESTRISCHE ECOSYSTEEM

is dat er momenteel geen behoefte is aan nadere informatie en/of aanvullende tests of andere maatregelen ter beperking van de risico's dan nu al worden toegepast. Deze conclusie is gebaseerd op het gegeven dat:

- uit de risicobeoordeling blijkt dat er geen risico's voor bovengenoemde milieucompartimenten worden verwacht. De nu al toegepaste maatregelen ter beperking van de risico's worden voldoende geacht.

De conclusie van de beoordeling van de risico's voor

MICRO-ORGANISMEN IN AFVALWATERZUIVERINGSINSTALLATIES

is dat er momenteel geen behoefte is aan nadere informatie en/of aanvullende tests of andere maatregelen ter beperking van de risico's dan nu al worden toegepast. Deze conclusie is gebaseerd op het gegeven dat:

- uit de risicobeoordeling blijkt dat er geen risico's voor bovengenoemde milieucompartimenten worden verwacht. De nu al toegepaste maatregelen ter beperking van de risico's worden voldoende geacht.

II. STRATEGIE TER BEPERKING VAN DE RISICO'S

voor WERKNEMERS

De wetgeving ter bescherming van de werknemers die momenteel op communautair niveau van kracht is, wordt in het algemeen als een afdoende kader beschouwd om de aan de stof verbonden risico's te beperken voorzover dit nodig is.

Binnen dit kader wordt aanbevolen:

- voor de blootstelling aan de stof op het werk grenswaarden op communautair niveau te ontwikkelen.

DEEL 3

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

De risicobeoordeling is gebaseerd op de huidige praktijk in verband met de levenscyclus van de in de Europese Gemeenschap geproduceerde of ingevoerde stof, zoals die is beschreven in de volledige risicobeoordeling die door de rapporterende lidstaat bij de Commissie is ingediend.

De risicobeoordeling heeft op basis van de beschikbare informatie uitgewezen dat de stof in de Europese Gemeenschap voornamelijk als tussenproduct bij de productie van nonylfenolethoxylaten (bijvoorbeeld in wasmiddelen en verf) en bij de productie van harsen, kunststoffen en stabilisatoren in de polymeerindustrie wordt gebruikt. Andere toepassingen zijn de vervaardiging van fenoloximen die buiten de EU worden gebruikt bij de metaalwinning en in bepaalde verfsoorten voor speciale toepassingen.

I. RISICOBEOORDELING

A. MENSELIJKE GEZONDHEID

De conclusie van de beoordeling van de risico's voor

de WERKNEMER, de CONSUMENT en de MENS DOOR BLOOTSTELLING VIA HET MILIEU

is dat er behoefte is aan nadere informatie en/of aanvullende tests. Deze conclusie is gebaseerd op het gegeven dat er betere informatie nodig is om de risico's voor de gezondheid van de mens afdoende te kunnen karakteriseren.

Ten tijde van deze conclusie werd er nog gewerkt aan de evaluatie van de beschikbare gegevens die overeenkomstig de desbetreffende bepalingen van Verordening (EEG) nr. 793/93 zijn ingediend(1).

B. MILIEU

De conclusie van de beoordeling van de risico' voor

de LUCHT

is dat er momenteel geen behoefte is aan nadere informatie en/of aanvullende tests of andere maatregelen ter beperking van de risico's dan nu al worden toegepast. Deze conclusie is gebaseerd op het gegeven dat:

- uit de risicobeoordeling blijkt dat er geen risico's voor bovengenoemde milieucompartimenten worden verwacht. De nu al toegepaste maatregelen ter beperking van de risico's worden voldoende geacht.

De conclusies van de beoordeling van de risico's voor

het AQUATISCHE ECOSYSTEEM en het TERRESTRISCHE ECOSYSTEEM zijn:

1. dat er behoefte is aan nadere informatie en/of aanvullende tests. Deze conclusie is gebaseerd op:

- bezorgdheid voor effecten op het aquatisch milieu met inbegrip van het sediment.

De vereiste informatie en/of tests zijn:

- aanvullende tests op de toxiciteit voor sedimentorganismen.

Wanneer de strategie voor de beperking van de risico's voor het milieu in hoofdstuk II van deel 3 van de bijlage wordt uitgevoerd, vervalt echter de behoefte aan nadere informatie;

en

2. dat er specifieke maatregelen nodig zijn om de risico's te beperken. Deze conclusie is gebaseerd op:

- bezorgdheid voor effecten op het lokale en regionale aquatische milieu met inbegrip van het sediment door de blootstelling ten gevolge van de productie van nonylfenol(2), de productie van fenoloximen, fenol/formaldehydharsen(3), epoxyharsen(4) en andere kunststofstabilisatoren en de productie, de formulering en het gebruik van nonylfenolethoxylaten;

- bezorgdheid voor effecten op het terrestrische milieu door de blootstelling ten gevolge van de productie, de formulering en het gebruik van nonylfenolethoxylaten in diergeneesmiddelen, bij het eigen gebruik door de chemische industrie, in de elektrotechniek, bij industriële en institutionele reiniging, bij de leerbewerking, bij de metaalwinning, in de fotografische industrie, in de sector pulp en papier, in de polymeer- en textielindustrie, bij de vervaardiging van verf en bij de civiele en werktuigbouwkunde, en

- bezorgdheid voor effecten op doorvergiftiging bij predatoren van vissen en aardwormen door de blootstelling ten gevolge van de productie en formulering van nonylfenolethoxylaten en het gebruik van nonylfenolethoxylaten bij industriële en institutionele reiniging, in de elektrotechnische industrie, in de sector verf, lak en vernis, in de civiele bouwkunde, bij de leerbewerking, bij de metaalwinning, in de sector pulp, papier en karton en bij de textielbewerking.

De conclusie van de beoordeling van de risico' voor

MICRO-ORGANISMEN IN AFVALWATERZUIVERINGSINSTALLATIES

is dat er momenteel geen behoefte is aan nadere informatie en/of aanvullende tests of andere maatregelen ter beperking van de risico's dan nu al worden toegepast. Deze conclusie is gebaseerd op het gegeven dat:

- uit de risicobeoordeling blijkt dat er geen risico's voor bovengenoemde milieucompartimenten worden verwacht. De nu al toegepaste maatregelen ter beperking van de risico's worden voldoende geacht.

II. STRATEGIE TER BEPERKING VAN DE RISICO'S

voor het MILIEU

Beperkingen van het in de handel brengen en het gebruik moeten op communautair niveau worden overwogen om het milieu te beschermen tegen het gebruik van nonylfenol en nonylfenolethoxylaten, met name:

- bij de industriële, institutionele en huishoudelijke reiniging,

- bij de textielbewerking,

- bij de leerbewerking,

- in de landbouw (biociden, met name het gebruik in speendippers),

- bij de metaalbewerking,

- in de pulp- en papierindustrie en

- in cosmetica, met inbegrip van shampoo en andere persoonlijke verzorgingsproducten.

Er zijn nog nadere werkzaamheden nodig om te bepalen voor welke toepassingen er goede redenen zijn om vrijstelling te verlenen.

Naast bovengenoemde maatregelen en met inachtneming van de ontwikkeling van nieuwe communautaire procedures moet worden bezien of er aanvullende maatregelen voor nonylfenol en nonylfenolethoxylaten nodig zijn, waaronder eventueel maatregelen ter voorkoming van verontreiniging(5) op communautair niveau, voor de volgende sectoren:

- de productie van nonylfenol en nonylfenolethoxylaten,

- het gebruik van nonylfenolethoxylaten bij de synthese van andere chemische stoffen (eigen gebruik),

- het gebruik van nonylfenolethoxylaten bij emulsiepolymerisatie, met name bij acrylesters die worden gebruikt voor coatings voor speciale toepassingen, lijm en vezelhechting,

- de productie van fenol/formaldehydharsen met behulp van nonylfenol en

- de productie van andere kunststofstabilisatoren met behulp van nonylfenol.

De resultaten van maatregelen om het in de handel brengen en het gebruik te beperken en de verontreiniging terug te dringen moeten worden gevolgd en indien nodig moeten aanvullende maatregelen worden overwogen. Met name moet worden overwogen of er een beroep moet worden gedaan op andere communautaire instrumenten(6) om de concentratie van nonylfenol en nonylfenolethoxylaten in het milieu via de in die instrumenten geformuleerde doelstellingen in de hand te houden. Deze maatregelen moeten dan worden toegepast op bovengenoemde sectoren en de volgende sectoren:

- bij formulering (in de sectoren waar het gebruik van nonylfenol/nonylfenolethoxylaten zal worden voortgezet),

- in de civiele en werktuigbouwkunde, met inbegrip van de vervaardiging van materialen voor het bouwen van muren, materialen voor het wegdek en ook bij de reiniging van metalen,

- in additieven voor smeerolie en bij de samenstelling van pakketten brandstofadditieven,

- in de elektronica/elektrotechniek, met name het gebruik in fluxen bij de vervaardiging van printplaten, in verf om barsten in printplaten te signaleren en als bestanddeel van chemische baden die bij het etsen van printplaten worden gebruikt,

- in de fotografische industrie (klein- en grootschalig), met name het gebruik in producten die bestemd zijn om thuis door amateur-fotografen te worden gebruikt, voor ontwikkelaars bedoeld voor amateur-fotografen voor het ontwikkelen van films, in sommige professionele producten en tevens het gebruik in röntgenfilm,

- bij de productie van fenoloximen/epoxyharsen,

- bij de bereiding van lakhars en het gebruik als verfmengselstabilisator.

De noodzaak van verdere beperkingen van het in de handel brengen en het gebruik moet op communautair niveau worden overwogen als de in deze sectoren genomen maatregelen onvoldoende blijken te zijn.

Voor het mogelijke gebruik als werkzame stof in biociden, binnen het wetgevingskader dat momenteel op communautair niveau voor biociden van kracht is, wordt aanbevolen dat afdoende rekening wordt gehouden met de resultaten van de risicobeoordeling.

Voor het gebruik als werkzame stof in pesticiden, binnen het wetgevingskader dat momenteel op communautair niveau voor gewasbeschermingsmiddelen van kracht is(7), moeten de nationale instanties bij het verlenen van een vergunning en met name wanneer er op lokaal niveau al sprake is van significante milieueffecten, afdoende rekening houden met de resultaten van de risicobeoordeling. In dergelijke gevallen moeten de ontwikkeling en het gebruik van alternatieven voor nonylfenol en nonylfenolethoxylaten worden gestimuleerd.

Voor het gebruik als hulpstof/vulstof(8) in pesticiden en biociden moeten de nationale instanties bij het verlenen van een vergunning en met name wanneer er op lokaal niveau al sprake is van significante milieueffecten, afdoende rekening houden met de resultaten van de risicobeoordeling. De ontwikkeling en het gebruik van alternatieven voor nonylfenol en nonylfenolethoxylaten en de invoering van andere maatregelen die bedoeld zijn om het gedrag van de consument te wijzigen, moeten worden gestimuleerd.

Bovendien moet aan alle betrokken partijen in de Gemeenschap informatie worden verstrekt om de bescherming van het milieu te waarborgen.

Voor het mogelijke gebruik van nonylfenol en nonylfenolethoxylaten in diergeneesmiddelen, binnen het wetgevingskader dat momenteel op communautair niveau voor diergeneesmiddelen van kracht is, wordt aanbevolen dat houders van vergunningen om producten in de handel te brengen die deze stoffen bevatten, genoemde stoffen vervangen door minder schadelijke alternatieven.

Voor het gebruik van slib dat nonylfenol en nonylfenolethoxylaten bevat, binnen het wetgevingskader dat momenteel op communautair niveau voor het beheer van slib van kracht is, wordt aanbevolen de invoering van bepalingen inzake concentratiegrenswaarden voor nonylfenol en nonylfenolethoxylaten wanneer het slib op het land wordt gebracht, te overwegen.

De voor de bescherming van het milieu gespecificeerde maatregelen zullen ook de blootstelling van de mens verlagen.

DEEL 4

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

De risicobeoordeling is gebaseerd op de huidige praktijk in verband met de levenscyclus van de in de Europese Gemeenschap geproduceerde of ingevoerde stof, zoals die is beschreven in de volledige risicobeoordeling die door de rapporterende lidstaat bij de Commissie is ingediend.

De risicobeoordeling heeft op basis van de beschikbare informatie uitgewezen dat de stof in de Europese Gemeenschap voornamelijk als tussenproduct bij de productie van nonylfenolethoxylaten (bijvoorbeeld in wasmiddelen en verf) en bij de productie van harsen, kunststoffen en stabilisatoren in de polymeerindustrie wordt gebruikt. Andere toepassingen zijn de vervaardiging van fenoloximen die buiten de EU worden gebruikt bij de metaalwinning en in bepaalde verfsoorten voor speciale toepassingen.

I. RISICOBEOORDELING

A. MENSELIJKE GEZONDHEID

De conclusie van de beoordeling van de risico's voor

de WERKNEMER, DE CONSUMENT en de MENS DOOR BLOOTSTELLING VIA HET MILIEU

is dat er behoefte is aan nadere informatie en/of aanvullende tests. Deze conclusie is gebaseerd op het gegeven dat er betere informatie nodig is om de risico's voor de gezondheid van de mens afdoende te kunnen karakteriseren.

Ten tijde van deze conclusie werd er nog gewerkt aan de evaluatie van de beschikbare gegevens die overeenkomstig de desbetreffende bepalingen van Verordening (EEG) nr. 793/93 zijn ingediend(9).

B. MILIEU

De conclusie van de beoordeling van de risico's voor

de LUCHT

is dat er momenteel geen behoefte is aan nadere informatie en/of aanvullende tests of andere maatregelen ter beperking van de risico's dan nu al worden toegepast. Deze conclusie is gebaseerd op het gegeven dat:

- uit de risicobeoordeling blijkt dat er geen risico's voor bovengenoemde milieucompartimenten worden verwacht. De nu al toegepaste maatregelen ter beperking van de risico's worden voldoende geacht.

De conclusie van de beoordeling van de risico's voor

HET AQUATISCHE ECOSYSTEEM en het TERRESTRISCHE ECOSYSTEEM zijn:

1. dat er behoefte is aan nadere informatie en/of aanvullende tests. Deze conclusie is gebaseerd op:

- bezorgdheid voor effecten op het aquatische milieu met inbegrip van het sediment.

De vereiste informatie en/of tests zijn:

- aanvullende tests op de toxiciteit voor sedimentorganismen.

Wanneer de strategie voor de beperking van de risico's voor het milieu in hoofdstuk II van deel 4 van de bijlage wordt uitgevoerd, vervalt echter de behoefte aan nadere informatie;

en

2. dat er specifieke maatregelen nodig zijn om de risico's te beperken. Deze conclusie is gebaseerd op:

- bezorgdheid voor effecten op het lokale en regionale aquatische milieu met inbegrip van het sediment door de blootstelling ten gevolge van de productie van nonylfenol(10), de productie van fenoloximen(11), fenol/formaldehyd-harsen, epoxyharsen(12) en andere kunststofstabilisatoren en de productie, de formulering en het gebruik van nonylfenolethoxylaten,

- bezorgdheid voor effecten op het terrestrische milieu door de blootstelling ten gevolge van de productie, de formulering en het gebruik van nonylfenolethoxylaten in diergeneesmiddelen, bij het eigen gebruik door de chemische industrie, in de elektrotechniek, bij industriële en institutionele reiniging, bij de leerbewerking, bij de metaalwinning, in de fotografische industrie, in de sector pulp en papier, in de polymeer- en textielindustrie, bij de vervaardiging van verf en bij de civiele en werktuigbouwkunde; en

- bezorgdheid voor effecten op doorvergiftiging bij predatoren van vissen en aardwormen door de blootstelling ten gevolge van de productie en formulering van nonylfenolethoxylaten en het gebruik van nonylfenolethoxylaten bij industriële en institutionele reiniging, in de elektrotechnische industrie, in de sector verf, lak en vernis, in de civiele bouwkunde, bij de leerbewerking, bij de metaalwinning, in de sector pulp, papier en karton en bij de textielbewerking.

De conclusie van de beoordeling van de risico's voor

MICRO-ORGANISMEN IN AFVALWATERZUIVERINGSINSTALLATIES

is dat er momenteel geen behoefte is aan nadere informatie en/of aanvullende tests of andere maatregelen ter beperking van de risico's dan nu al worden toegepast. Deze conclusie is gebaseerd op het gegeven dat:

- uit de risicobeoordeling blijkt dat er geen risico's voor bovengenoemde milieucompartimenten worden verwacht. De nu al toegepaste maatregelen ter beperking van de risico's worden voldoende geacht.

II. STRATEGIE TER BEPERKING VAN DE RISICO'S

voor het MILIEU

Beperkingen van het in de handel brengen en het gebruik moeten op communautair niveau worden overwogen om het milieu te beschermen tegen het gebruik van nonylfenol en nonylfenolethoxylaten, met name:

- bij de industriële, institutionele en huishoudelijke reiniging,

- bij de textielbewerking,

- bij de leerbewerking,

- in de landbouw (biociden, met name het gebruik in speendippers),

- bij de metaalbewerking,

- in de pulp- en papierindustrie en

- in cosmetica, met inbegrip van shampoo en andere persoonlijke verzorgingsproducten.

Er zijn nog verdere werkzaamheden nodig om te bepalen voor welke toepassingen er goede redenen zijn om vrijstelling te verlenen.

Naast bovengenoemde maatregelen en met inachtneming van de ontwikkeling van nieuwe communautaire procedures moet worden bezien of er aanvullende maatregelen voor nonylfenol en nonylfenolethoxylaten nodig zijn, waaronder eventueel maatregelen ter voorkoming van verontreiniging(13) op communautair niveau, voor de volgende sectoren:

- de productie van nonylfenol en nonylfenolethoxylaten,

- het gebruik van nonylfenolethoxylaten bij de synthese van andere chemische stoffen (eigen gebruik),

- het gebruik van nonylfenolethoxylaten bij emulsiepolymerisatie, met name bij acrylesters die worden gebruikt voor coatings voor specifieke toepassingen, lijm en vezelhechting,

- de productie van fenol/formaldehydharsen met behulp van nonylfenol en

- de productie van andere kunststofstabilisatoren met behulp van nonylfenol.

De resultaten van maatregelen om het in de handel brengen en het gebruik te beperken en de verontreiniging terug te dringen, moeten worden gevolgd en indien nodig moeten aanvullende maatregelen worden overwogen. Met name moet worden overwogen of er een beroep moet worden gedaan op andere communautaire instrumenten(14) om de concentratie van nonylfenol en nonylfenolethoxylaten in het milieu via de in die instrumenten geformuleerde doelstellingen in de hand te houden. Deze maatregelen moeten dan worden toegepast op bovengenoemde sectoren en de volgende sectoren:

- bij formulering (in de sectoren waar het gebruik van nonylfenol/nonylfenolethoxylaten zal worden voortgezet),

- in de civiele en werktuigbouwkunde, met inbegrip van de vervaardiging van materialen voor het bouwen van muren, materialen voor het wegdek en ook bij de reiniging van metalen,

- in additieven voor smeerolie en bij de samenstelling van pakketten brandstofadditieven,

- in de elektronica/elektrotechniek, met name het gebruik in fluxen bij de vervaardiging van printplaten, in verf om barsten in printplaten te signaleren en als bestanddeel van chemische baden die bij het etsen van printplaten worden gebruikt,

- in de fotografische industrie (klein- en grootschalig), met name het gebruik in producten die bestemd zijn om thuis door amateur-fotografen te worden gebruikt, voor ontwikkelaars bedoeld voor amateur-fotografen voor het ontwikkelen van films, in sommige professionele producten en tevens het gebruik in röntgenfilm,

- bij de productie van fenoloximen/epoxyharsen,

- bij de bereiding van lakhars en het gebruik als verfmengsel-stabilisator.

De noodzaak van verdere beperkingen van het in de handel brengen en het gebruik moet op communautair niveau worden overwogen als de in deze sectoren genomen maatregelen onvoldoende blijken te zijn.

Voor het mogelijke gebruik als werkzame stof in biociden, binnen het wetgevingskader dat momenteel op communautair niveau voor biociden van kracht is, wordt aanbevolen dat afdoende rekening wordt gehouden met de resultaten van de risicobeoordeling.

Voor het gebruik als werkzame stof in pesticiden, binnen het wetgevingskader dat momenteel op communautair niveau voor gewasbeschermingsmiddelen van kracht is(15), moeten de nationale instanties bij het verlenen van een vergunning en met name wanneer er op lokaal niveau al sprake is van significante milieueffecten, afdoende rekening houden met de resultaten van de risicobeoordeling. In dergelijke gevallen moeten de ontwikkeling en het gebruik van alternatieven voor nonylfenol en nonylfenolethoxylaten worden gestimuleerd.

Voor het gebruik als hulpstof/vulstof(16) in pesticiden en biociden moeten de nationale instanties bij het verlenen van een vergunning en met name wanneer er op lokaal niveau al sprake is van significante milieueffecten, afdoende rekening houden met de resultaten van de risicobeoordeling. De ontwikkeling en het gebruik van alternatieven voor nonylfenol en nonylfenolethoxylaten en de invoering van andere maatregelen die bedoeld zijn om het gedrag van de consument te wijzigen, moeten worden gestimuleerd.

Bovendien moet aan alle betrokken partijen in de Gemeenschap informatie worden verstrekt om de bescherming van het milieu te waarborgen.

Voor het mogelijke gebruik van nonylfenol en nonylfenolethoxylaten in diergeneesmiddelen, binnen het wetgevingskader dat momenteel op communautair niveau voor diergeneesmiddelen van kracht is, wordt aanbevolen dat houders van vergunningen om producten in de handel te brengen die deze stoffen bevatten, genoemde stoffen vervangen door minder schadelijke alternatieven.

Voor het gebruik van slib dat nonylfenol en nonylfenolethoxylaten bevat, binnen het wetgevingskader dat momenteel op communautair niveau voor het beheer van slib van kracht is, wordt aanbevolen de invoering van bepalingen inzake concentratiegrenswaarden voor nonylfenol en nonylfenolethoxylaten wanneer het slib op het land wordt gebracht, te overwegen.

De voor de bescherming van het milieu gespecificeerde maatregelen zullen ook de blootstelling van de mens verlagen.

DEEL 5

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

De risicobeoordeling is gebaseerd op de huidige praktijk in verband met de levenscyclus van de in de Europese Gemeenschap geproduceerde of ingevoerde stof, zoals die is beschreven in de volledige risicobeoordeling die door de rapporterende lidstaat bij de Commissie is ingediend.

De risicobeoordeling heeft op basis van de beschikbare informatie uitgewezen dat de stof in de Europese Gemeenschap voornamelijk als additief in benzine wordt gebruikt. Andere toepassingen zijn te vinden in de chemische en farmaceutische industrie en laboratoria.

I. RISICOBEOORDELING

A. MENSELIJKE GEZONDHEID

De conclusie van de beoordeling van de risico's voor

de WERKNEMER

is dat er specifieke maatregelen nodig zijn om de risico's te beperken. Deze conclusie is gebaseerd op:

- bezorgdheid voor lokale huideffecten bij herhaalde blootstelling ten gevolge van onderhouds- en herstelwerkzaamheden aan auto's.

De conclusie van de beoordeling van de risico's voor

de CONSUMENT

is dat er momenteel geen behoefte is aan nadere informatie en/of aanvullende tests of andere maatregelen ter beperking van de risico's dan nu al worden toegepast. Deze conclusie is gebaseerd op het gegeven dat:

- uit de risicobeoordeling blijkt dat er geen risico's worden verwacht. De nu al toegepaste maatregelen ter beperking van de risico's worden voldoende geacht.

De conclusie van de beoordeling van de risico's voor

de MENS DOOR BLOOTSTELLING VIA HET MILIEU

is dat er specifieke maatregelen nodig zijn om de risico's te beperken. Deze conclusie is gebaseerd op:

- bezorgdheid voor de drinkbaarheid van drinkwater qua smaak en geur door blootstelling ten gevolge van lekkage van ondergrondse opslagtanks en opslagtanks die bij het vullen overlopen.

De conclusie van de beoordeling van de risico's voor

de GEZONDHEID VAN DE MENS (fysisch-chemische eigenschappen)

is dat er momenteel geen behoefte is aan nadere informatie en/of aanvullende tests of andere maatregelen ter beperking van de risico's dan nu al worden toegepast. Deze conclusie is gebaseerd op het gegeven dat:

- uit de risicobeoordeling blijkt dat er geen risico's worden verwacht. De nu al toegepaste maatregelen ter beperking van de risico's worden voldoende geacht.

B. MILIEU

De conclusies van de beoordeling van de risico's voor

het AQUATISCHE ECOSYSTEEM zijn:

1. dat er behoefte is aan nadere informatie en/of aanvullende tests. Deze conclusie is gebaseerd op het gegeven dat:

- er betere informatie nodig is om de risico's voor het aquatische ecosysteem ten gevolge van de lozing van de stof in het oppervlaktewater afdoende te kunnen karakteriseren.

De vereiste informatie en/of tests zijn:

- een getrapte teststrategie voor het onderzoek van het vermijdingsgedrag van vissen en wellicht wilde dieren ten aanzien van water dat met de stof verontreinigd is;

en

2. dat er specifieke maatregelen nodig zijn om de risico's te beperken. Deze conclusie is gebaseerd op:

- bezorgdheid voor het aquatische ecosysteem door de blootstelling ten gevolge van de lozing in het oppervlaktewater door het bodemwater van terminalopslagtanks.

De conclusie van de beoordeling van de risico's voor

het GRONDWATER

is dat er specifieke maatregelen nodig zijn om de risico's te beperken. Deze conclusie is gebaseerd op:

- bezorgdheid voor de drinkbaarheid van grondwater qua smaak en geur door blootstelling ten gevolge van lekkage van ondergrondse opslagtanks en opslagtanks die bij het vullen overlopen.

De conclusie van de beoordeling van de risico's voor

de LUCHT en het TERRESTRISCHE ECOSYSTEEM

is dat er momenteel geen behoefte is aan nadere informatie en/of aanvullende tests of andere maatregelen ter beperking van de risico's dan nu al worden toegepast. Deze conclusie is gebaseerd op het gegeven dat:

- uit de risicobeoordeling blijkt er geen risico's worden verwacht. De nu al toegepaste maatregelen ter beperking van de risico's worden voldoende geacht.

De conclusie van de beoordeling van de risico's voor

MICRO-ORGANISMEN IN AFVALWATERZUIVERINGSINSTALLATIES

is dat er momenteel geen behoefte is aan nadere informatie en/of aanvullende tests of andere maatregelen ter beperking van de risico's dan nu al worden toegepast. Deze conclusie is gebaseerd op het gegeven dat:

- uit de risicobeoordeling blijkt er geen risico's worden verwacht. De nu al toegepaste maatregelen ter beperking van de risico's worden voldoende geacht.

II. STRATEGIE TER BEPERKING VAN DE RISICO'S

voor WERKNEMERS

De wetgeving ter bescherming van de werknemers die momenteel op communautair niveau van kracht is, wordt in het algemeen als een afdoende kader beschouwd om de aan de stof verbonden risico's te beperken voorzover dit nodig is.

Daarnaast wordt aanbevolen, zonder afbreuk te doen aan de vigerende communautaire wetgeving op dit gebied(17), na te gaan hoe het ontwerp voor de positie van het brandstoffilter in auto's en brandstofpompen kan worden verbeterd teneinde de onderhouds- en herstelwerkzaamheden te vergemakkelijken en daarbij te streven naar een minimale blootstelling van de huid aan benzine. Daarom wordt voorgesteld de besprekingen met de betrokken organisaties van de industrietakken hierover voort te zetten.

voor de MENS DOOR BLOOTSTELLING VIA HET MILIEU

Aangenomen wordt dat onderstaande maatregelen met het oog op de bescherming van het grondwater zullen bijdragen tot de preventie van de verontreiniging van drinkwater.

voor het MILIEU

Een van de hoofddoelstellingen van de huidige communautaire wetgeving(18) is te voorkomen dat er door toedoen van de mens stoffen in het grondwater terechtkomen en dit geldt ook voor MTBE. Daarom wordt aanbevolen waar nodig monitoringprogramma's op te zetten, zodat verontreiniging van het grondwater door MTBE snel kan worden gedetecteerd.

Daarnaast wordt aanbevolen dat voor de aanleg en de exploitatie van ondergrondse benzinetanks en distributie-installaties bij tankstations op grote schaal de beste beschikbare technieken worden toegepast. Dit betekent dat de lidstaten moeten overwegen bindende voorschriften in te voeren, met name voor alle tankstations in grondwaterwingebieden. Bovendien wordt aanbevolen dat er op Europees niveau door de Europese Commissie voor normalisatie (CEN) geharmoniseerde technische normen voor de aanleg en de exploitatie van de opslagtanks worden ontwikkeld. Plaatsen met een kritische ligging waar in het verleden wellicht MTBE is vrijgekomen, moeten worden onderzocht en waar nodig gesaneerd.

Bovendien moet de uitwisseling van informatie over deze programma's en hun resultaten worden bevorderd.

Tevens wordt aanbevolen dat MTBE-houdend bodemwater van bovengrondse opslagtanks wordt onderworpen aan installatievergunningen(19) of nationale voorschriften.

Om de verlening van vergunningen (en de eventuele vaststelling van nationale voorschriften) te vergemakkelijken, worden deze aspecten opgenomen in de lopende werkzaamheden voor de ontwikkeling van richtsnoeren voor "beste beschikbare technieken" (BBT)(20).

Er wordt aanbevolen dat de lidstaten zorgvuldig toezicht houden op de uitvoering van BBT in dit opzicht en belangrijke ontwikkelingen op het gebied van BBT in het kader van de uitwisseling van informatie over BBT aan de Commissie rapporteren.

(1) Dit houdt in dat de conclusies van het gedeelte over de beoordeling van de risico's voor de gezondheid van de mens in een volgende aanbeveling van de Commissie wellicht nog kunnen worden aangepast.

(2) Voor deze toepassingen treden de risico's voor het aquatische milieu alleen op vanwege de bijdrage van achtergrondconcentraties tot het lokale niveau. Hetzelfde geldt voor het gebruik van nonylfenolethoxylaten in formuleringen van landbouwbestrijdingsmiddelen, kleinschalige fotografische procédés en emulsieverf voor huishoudelijk en industrieel gebruik.

(3) Voor deze toepassingen treden de risico's voor het aquatische milieu alleen op vanwege de bijdrage van achtergrondconcentraties tot het lokale niveau. Hetzelfde geldt voor het gebruik van nonylfenolethoxylaten in formuleringen van landbouwbestrijdingsmiddelen, kleinschalige fotografische procédés en emulsieverf voor huishoudelijk en industrieel gebruik.

(4) Voor deze toepassingen treden de risico's voor het aquatische milieu alleen op vanwege de bijdrage van achtergrondconcentraties tot het lokale niveau. Hetzelfde geldt voor het gebruik van nonylfenolethoxylaten in formuleringen van landbouwbestrijdingsmiddelen, kleinschalige fotografische procédés en emulsieverf voor huishoudelijk en industrieel gebruik.

(5) Hierbij is wellicht met name een belangrijke rol weggelegd voor de werkzaamheden die momenteel op communautair niveau plaatsvinden in het kader van Richtlijn 96/61/EG van de Raad van 24 september 1996 inzake geïntegreerde preventie en bestrijding van verontreiniging (PB L 257 van 10.10.1996, blz. 26) bij de ontwikkeling van BBT-referentiedocumenten die verschillende chemische procédés bestrijken. Nadere informatie hierover is te vinden op de website van het Europese IPPC-bureau (http://eippcb.jrc.es/).

(6) Richtlijn 2000/60/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2000 tot vaststelling van een kader voor communautaire maatregelen betreffende het waterbeleid (PB L 327 van 22.12.2000, blz. 1) bevat bepalingen inzake maatregelen op communautair niveau om de verontreiniging terug te dringen. Op basis van de lijst van prioritaire stoffen in bijlage X van de richtlijn zal de Commissie twee jaar na de vaststelling van de lijst voorstellen doen voor kwaliteitsnormen en emissiebeperking, met inbegrip van emissiegrenswaarden. Voor bepaalde prioritaire stoffen, de "prioritaire gevaarlijke stoffen", is de emissiebeperking gericht op de stopzetting of geleidelijke beëindiging van lozingen, emissies en verliezen binnen 20 jaar. Nonylfenolen zijn als "prioritaire gevaarlijke stof" opgenomen in de eerste lijst van prioritaire stoffen die in februari 2000 door de Commissie is voorgesteld (COM(2000) 47 def., PB C 177 E van 27.6.2000, blz. 74, gewijzigd bij COM(2001) 17 def. van 16 januari 2001). De eerste lijst van prioritaire stoffen met de nonylfenolen is op 11 juni 2001 door de Raad vastgesteld, zodat de maatregelen in het kader van Richtlijn 2000/60/EG kunnen worden gebruikt als aanvullend instrument om de risico's voor of via het aquatische milieu te beperken.

(7) In het kader van Richtlijn 91/414/EEG van de Raad van 15 juli 1991 betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen (PB L 230 van 19.8.1991) is het de bedoeling dat nonylfenol en nonylfenolethoxylaten als werkzame stoffen van pesticiden met ingang van juli 2003 uit de handel worden genomen.

(8) Voorlopig valt deze toepassing niet onder de communautaire beoordeling in het kader van Richtlijn 91/414/EEG.

(9) Dit houdt in dat de conclusies van het gedeelte over de beoordeling van de risico's voor de gezondheid van de mens in een volgende aanbeveling van de Commissie wellicht nog kunnen worden aangepast.

(10) Voor deze toepassingen treden de risico's voor het aquatische milieu alleen op vanwege de bijdrage van achtergrondconcentraties tot het lokale niveau. Hetzelfde geldt voor het gebruik van nonylfenolethoxylaten in formuleringen van landbouwbestrijdingsmiddelen, kleinschalige fotografische procédés en emulsieverf voor huishoudelijk en industrieel gebruik.

(11) Voor deze toepassingen treden de risico's voor het aquatische milieu alleen op vanwege de bijdrage van achtergrondconcentraties tot het lokale niveau. Hetzelfde geldt voor het gebruik van nonylfenolethoxylaten in formuleringen van landbouwbestrijdingsmiddelen, kleinschalige fotografische procédés en emulsieverf voor huishoudelijk en industrieel gebruik.

(12) Voor deze toepassingen treden de risico's voor het aquatische milieu alleen op vanwege de bijdrage van achtergrondconcentraties tot het lokale niveau. Hetzelfde geldt voor het gebruik van nonylfenolethoxylaten in formuleringen van landbouwbestrijdingsmiddelen, kleinschalige fotografische procédés en emulsieverf voor huishoudelijk en industrieel gebruik.

(13) Hierbij is wellicht met name een belangrijke rol weggelegd voor de werkzaamheden die momenteel op communautair niveau plaatsvinden in het kader van Richtlijn 96/61/EG bij de ontwikkeling van BBT-referentiedocumenten die verschillende chemische procédés bestrijken. Nadere informatie hierover is te vinden op de website van het Europese IPPC-bureau (http://eippcb.jrc.es).

(14) Richtlijn 2000/60/EG bevat bepalingen inzake maatregelen op communautair niveau terug te dringen. Op basis van de lijst van prioritaire stoffen in bijlage X van de richtlijn zal de Commissie twee jaar na de vaststelling van de lijst voorstellen doen voor kwaliteitsnormen en emissiebeperking, met inbegrip van emissiegrenswaarden. Voor bepaalde prioritaire stoffen, de "prioritaire gevaarlijke stoffen", is de emissiebeperking gericht op de stopzetting of geleidelijke beëindiging van lozingen, emissies en verliezen binnen 20 jaar. Nonylfenolen zijn als "prioritaire gevaarlijke stof" opgenomen in de eerste lijst van prioritaire stoffen die in februari 2000 door de Commissie is voorgesteld (COM(2000) 47 def., PB C 177 E van 27.6.2000, blz. 74, gewijzigd bij COM(2001) 17 def. van 16 januari 2001). De eerste lijst van prioritaire stoffen met de nonylfenolen is op 11 juni 2001 door de Raad vastgesteld, zodat de maatregelen in het kader van Richtlijn 2000/60/EG kunnen worden gebruikt als aanvullend instrument om de risico's voor of via het aquatische milieu te beperken.

(15) In het kader van Richtlijn 91/414/EEG is het de bedoeling dat nonylfenol en nonylfenolethoxylaten als werkzame stoffen van pesticiden met ingang van juli 2003 uit de handel worden genomen.

(16) Voorlopig valt deze toepassing niet onder de communautaire beoordeling in het kader van Richtlijn 91/414/EEG.

(17) Richtlijn 70/220/EEG van de Raad van 20 maart 1970 inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten met betrekking tot de maatregelen die moeten worden genomen tegen de luchtverontreiniging door gassen afkomstig van motoren met elektrische ontsteking in motorvoertuigen (PB L 76 van 6.4.1970, blz. 1).

(18) Richtlijn 2000/60/EG.

(19) Installatievergunningen die zijn afgegeven krachtens Richtlijn 96/61/EG of krachtens nationale wetgeving.

(20) Werkzaamheden die momenteel op communautair niveau plaatsvinden in het kader van Richtlijn 96/61/EG bij de ontwikkeling van BBT-referentiedocumenten die de productie en verwerking van MTBE, met inbegrip van het ontwerp en het beheer van opslagvoorzieningen, bestrijken.