RESOLUTIE VAN DE RAAD van 15 december 1997 inzake de werkgelegenheidsrichtnoeren voor 1998 (98/C 30/01)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,

Overwegende dat de Gemeenschap krachtens artikel 2 van het Verdrag onder meer het bevorderen van een hoog niveau van werkgelegenheid tot taak heeft,

Overeenkomstig de conclusies van de Europese Raad van Amsterdam en de resolutie over groei en werkgelegenheid waarin wordt verwezen naar de in de nieuwe titel in het Verdrag van Amsterdam over werkgelegenheid beoogde procedure en wordt verklaard dat de Raad ernaar dient te streven de bepalingen van deze titel terstond van kracht te laten worden,

Overeenkomstig de conclusies van de buitengewone Europese Raad over werkgelegenheid te Luxemburg op 20 en 21 november 1997,

Gezien het ontwerp van de Commissie en de mededeling van de Commissie "Ontwerprichtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten in 1998" van 1 oktober 1997,

Gezien de resolutie waarin gestalte wordt gegeven aan de bijdrage van het Europees Parlement aan de buitengewone Europese Raad over werkgelegenheid,

Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité over de mededeling van de Commissie,

Gezien de bijdrage van het Comité van de Regio's aan de buitengewone Europese Raad over werkgelegenheid,

Gezien het advies van het Comité voor de werkgelegenheid en de arbeidsmarkt,

Gezien de bijdrage van de sociale partners aan de buitengewone Europese Raad over werkgelegenheid,

Gezien de bijdrage van de lidstaten aan de voorbereiding van de buitengewone Europese Raad over werkgelegenheid,

Overwegende dat de werkgelegenheid een centraal probleem voor de Europese burgers vormt en dat alles in het werk moet worden gesteld om de werkloosheid, die zo onaanvaardbaar groot is dat zij de samenhang van onze maatschappij bedreigt, te bestrijden;

Overwegende dat de Europese Raad van Luxemburg het denken en handelen van de lidstaten en de Unie waarmee de Europese Raad van Essen een aanvang maakte, een nieuwe start wil geven;

Overwegende dat de Europese Raad van Luxemburg overeenstemming heeft bereikt over een totaalstrategie die drie aspecten omvat:

1. de voortzetting en ontwikkeling van een gecoördineerd macro-economisch beleid dat steunt op een goed werkende interne markt,

2. de aanwending van het communautaire beleid in alle sectoren ten dienste van de werkgelegenheid, zulks overeenkomstig de beginselen van het Verdrag, en

3. de coördinatie van het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten op basis van gemeenschappelijke richtsnoeren die zowel betrekking hebben op de doelstellingen als op de middelen, met het oog op de convergentie naar gemeenschappelijk afgesproken, controleerbare en regelmatig bijgewerkte doelstellingen die moeten worden opgenomen in de door de lidstaten opgestelde nationale actieplannen voor de werkgelegenheid;

Overwegende dat een dergelijke coördinatie van het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten uitvoering moet krijgen via de vaststelling door de Raad, na advies van het comité voor de werkgelegenheid en de arbeidsmarkt dat daartoe nauw samenwerkt met het Comité voor economische politiek, van werkgelegenheidsrichtsnoeren die consistent zijn met de globale richtsnoeren voor het economische beleid en die specifieke doelstellingen vaststellen waarvan de verwezenlijking regelmatig wordt gecontroleerd volgens een gemeenschappelijke procedure voor de evaluatie van de resultaten;

Overwegende dat de uitvoering van de richtsnoeren kan verschillen naar gelang van hun aard, de effecten ervan voor de lidstaten en degenen voor wie zij bestemd zijn; dat deze richtsnoeren rekening moeten houden met het subsidiariteitsbeginsel en met de bevoegdheden van de lidstaten op het gebied van werkgelegenheid;

Overwegende dat de richtsnoeren zijn gebaseerd op vier hoofdthema's: verbetering van de inzetbaarheid op de arbeidsmarkt, ontwikkeling van het ondernemerschap, bevordering van het aanpassingsvermogen van ondernemingen en werknemers om de arbeidsmarkt in staat te stellen in te spelen op de economische veranderingen, en versterking van het gelijkekansenbeleid;

Overwegende dat de uitvoering van de strategie de gezamenlijke inspanningen van alle betrokken (lidstaten, regio's, sociale partners en communautaire instellingen) vereist en dat het Europees Parlement en de Europese Investeringsbank blijk hebben gegeven van hun inzet in dit opzicht;

Overwegende dat de van lidstaat tot lidstaat verschillende situatie met betrekking tot de problemen die door de richtsnoeren worden aangepakt, voor elke lidstaat tot aangepaste oplossingen en tot het leggen van andere accenten zal leiden;

Overwegende dat het doel van deze maatregelen een aanzienlijke stijging van de arbeidsparticipatie in Europa op duurzame basis is;

Overwegende dat preventieve maatregelen van bijzonder belang zijn om de trend van de jeugdwerkloosheid en de langdurige werkloosheid om te buigen door een vroegtijdige identificatie van de individuele behoeften en daarop inspelende reacties, waarbij systematisch de voorkeur wordt gegeven aan actieve maatregelen ter bevordering van de inzetbaarheid boven passieve steunmaatregelen;

Overwegende dat gemeenschappelijke indicatoren die zijn vastgesteld op basis van vergelijkbare statistische gegevens, van belang zijn om een doeltreffende follow-up en evaluatie van het werkgelegenheidsbeleid en het onderkennen van goede praktijken mogelijk te maken,

NEEMT DE VOLGENDE RESOLUTIE AAN:

1. De hierbij gevoegde werkgelegenheidsrichtsnoeren voor 1998 worden aangenomen.

2. De werkgelegenheidsrichtsnoeren worden verwerkt in nationale actieplannen voor de werkgelegenheid die voor meerdere jaren worden opgesteld om daadwerkelijk vorm krijgen als in cijfers uitgedrukte nationale doelstellingen telkens wanneer dat mogelijk en passend is, vooraleer zij worden omgezet in nationale regelgevende, bestuursrechtelijke of andere maatregelen. De van lidstaat tot lidstaat verschillende situatie met betrekking tot de problemen die door de richtsnoeren worden aangepakt, zal voor elke lidstaat tot aangepaste oplossingen en tot het leggen van andere accenten leiden.

3. De nationale actieplannen voor de werkgelegenheid bepalen de termijnen waarbinnen zij het beoogde resultaat willen bereiken, onder andere rekening houdend met de bestuurlijke en financiële middelen die kunnen worden ingezet.

4. Iedere lidstaat doet jaarlijks aan de Raad en de Commissie zijn nationale actieplan voor de werkgelegenheid toekomen waarin hij zijn standpunt ten opzichte van elk der richtsnoeren bepaalt, samen met een verslag over de voorwaarden voor de uitvoering.

5. De lidstaten wordt verzocht in 1998 hun eerste nationale actieplan voor de werkgelegenheid, dat op basis van deze richtsnoeren is opgesteld, tijdig genoeg vóór de Europese Raad van Cardiff ter fine van bespreking aan de Raad en de Commissie te doen toekomen.

6. De Raad verbindt zich ertoe om:

a) in de tweede helft van 1998, op grond van de door de lidstaten verstrekte informatie en na het advies van het Comité voor de werkgelegenheid en de arbeidsmarkt te hebben ingewonnen, te onderzoeken op welke wijze de lidstaten de richtsnoeren in hun nationale beleid hebben omgezet;

b) parallel daaraan, samen met de Commissie en rekening houdend met voornoemd onderzoek, een verslag op te stellen over de werkgelegenheidssituatie in de Gemeenschap en de belangrijkste maatregelen van de lidstaten ter uitvoering van hun werkgelegenheidsbeleid in het licht van deze richtsnoeren; dit verslag zal aan de Europese Raad van Wenen worden voorgelegd.

7. De Commissie verbindt zich ertoe om de door de Europese Raad gevraagde verslagen te gelegener tijd op te stellen en voor te leggen.

8. De Raad neemt er nota van dat de Commissie zich ertoe verbindt om vóór 15 oktober 1998 ontwerprichtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten in 1999 in te dienen.

9. De Raad bevestigd dat de sociale partners van alle niveaus in elke fase bij deze aanpak betrokken zullen worden en een belangrijke bijdrage zullen leveren tot de uitvoering van deze richtsnoeren en tot de bevordering van een hoog werkgelegenheidsniveau. Deze bijdrage zal regelmatig worden geëvalueerd.

10. De Raad zal regelmatig contacten met de sociale partners organiseren met het oog op een goede voorbereiding van de halfjaarlijkse bijeenkomsten van de sociale partners met de trojka op het niveau van de staatshoofden en de regeringsleiders en met de Commissie.

BIJLAGE

DE WERKGELEGENHEIDSRICHTSNOEREN VOOR 1998

I. Verbetering van de inzetbaarheid

- Bestrijding van de jeugdwerkloosheid en voorkoming van langdurige werkloosheid

Om de trend van de jeugdwerkloosheid en de langdurige werkloosheid om te buigen, ontwikkelen de lidstaten preventieve en op inzetbaarheid gerichte strategieën op basis van de vroegtijdige identificatie van individuele behoeften; binnen een door elke lidstaat te bepalen termijn, die niet meer dan vijf jaar mag bedragen, maar die langer mag zijn in de lidstaten met een bijzonder hoge werkloosheid, zorgen de lidstaten ervoor dat:

- elke jongere een nieuwe start wordt geboden voordat hij zes maanden werkloos is, zulks in de vorm van een opleiding, omscholing, het opdoen van werkervaring, een baan of andere maatregelen ter bevordering van de inzetbaarheid;

- volwassen werklozen eveneens een nieuwe start wordt geboden voordat zij twaalf maanden werkloos zijn, in een van de bovengenoemde vormen of meer in het algemeen door een individuele beroepskeuzebegeleiding.

Deze preventieve en inzetbaarheidsmaatregelen zouden moeten worden gecombineerd met herintredingsmaatregelen voor langdurig werklozen.

- Overgang van passieve naar actie maatregelen

De uitkerings- en opleidingsstelsels moeten - waar nodig - worden herzien en aangepast zodat zij de inzetbaarheid actief ondersteunen en werklozen daadwerkelijk prikkels verschaffen om een baan of een opleiding te zoeken en te aanvaarden. Daartoe moet elke lidstaat:

- zich inspannen om het aantal personen voor wie actieve maatregelen ter bevordering van hun inzetbaarheid worden getroffen, aanzienlijk te verhogen. Om het percentage werklozen aan wie een opleiding of andere soortgelijke maatregelen worden aangeboden, op te voeren, stelt elke lidstaat op basis van zijn uitgangspositie met name een streefcijfer vast om geleidelijk dichter bij het gemiddelde van de drie meest succesvolle lidstaten te komen, dat ten minste 20 % moet zijn.

- Bevordering van een op partnerschap gebaseerde benadering

De maatregelen van de lidstaten alleen zullen niet voldoende zijn om de gewenste resultaten op het gebied van de inzetbaarheid te bereiken. Derhalve:

- wordt de sociale partners met klem verzocht om, op hun verschillende niveaus van verantwoordelijkheid en werkzaamheid, snel overeenkomsten te sluiten ter verruiming van de mogelijkheden voor opleiding, het opdoen van werkervaring, het volgen van een stage en andere maatregelen ter verbetering van de inzetbaarheid;

- beijveren de lidstaten en de sociale partners zich om de mogelijkheden voor levenslang leren te ontwikkelen.

- Vergemakkelijking van de overgang van school naar werk

De kansen op werk zijn gering voor de jongeren die het schoolsysteem verlaten zonder dat zij de vereiste vaardigheden hebben verworven voor hun intrede op de arbeidsmarkt. Derhalve moeten de lidstaten:

- de kwaliteit van hun schoolsysteem verbeteren, zodat het aantal jongeren dat het onderwijssysteem voortijdig verlaat, aanzienlijk wordt verminderd;

- ervoor zorgen dat het vermogen van de jongeren om zich aan de technologische en economische veranderingen aan te passen wordt vergroot en dat de jongeren kwalificaties verwerven die sporen met de behoeften van de arbeidsmarkt, eventueel door de instelling of de ontwikkeling van leerlingstelsels.

II. Ontwikkeling van ondernemerschap

- Vergemakkelijking van het oprichten en besturen van ondernemingen door duidelijke, duurzame en voorspelbare voorschriften in te voeren en door de voorwaarden voor de ontwikkeling van de markten voor risicokapitaal te verbeteren. De door de Europese Investeringsbank geboden nieuwe faciliteiten, in combinatie met de inspanningen van de lidstaten, maken het mogelijk de oprichting van nieuwe ondernemingen te vergemakkelijken. De lidstaten zouden ook de administratieve en fiscale lasten van het midden- en kleinbedrijf moeten verlichten en vereenvoudigen. Daartoe moeten de lidstaten:

- in het bijzonder streven naar een forse verlaging van de algemene kosten en de administratieve lasten van de ondernemingen, meer bepaald van het midden- en kleinbedrijf, met name bij het in dienst nemen van extra medewerkers;

- de ontwikkeling van zelfstandige beroepsactiviteiten aanmoedigen door de belemmeringen te onderzoeken - teneinde ze te beperken - die, met name in de belastingstelsels en de socialezekerheidsstelsels kunnen bestaan voor het uitoefenen van een zelfstandige activiteit of voor het oprichten van een kleine onderneming.

- Benutting van de mogelijkheden voor het scheppen van banen moeten worden aangegrepen

Indien de Europese Unie de uitdaging die de werkgelegenheid vormt, met succes het hoofd wil bieden, moeten alle potentiële bronnen van werkgelegenheid, alsook de nieuwe technologieën en innovaties op efficiënte wijze te baat worden genomen. De lidstaten moeten hiertoe:

- de middelen bestuderen om de mogelijkheden geboden door het creëren van werkgelegenheid op lokaal niveau, in de sociale economie en in de nieuwe activiteiten die samenhangen met behoeften waarin de markt nog niet voorziet, volledig te benutten en tevens de belemmeringen onderzoeken - teneinde ze te beperken - die deze middelen in de weg zouden staan.

- Het belastingstelsel werkgelegenheidsvriendelijker maken en de langetermijntrend naar steeds hogere belastingen en heffingen op arbeid (die van 35 % in 1980 zijn gestegen tot meer dan 42 % in 1995) ombuigen. Elke lidstaat zal:

- zich voorzover nodig, rekening houdend met het huidige belastingsniveau, een geleidelijke verlaging van de totale fiscale lasten en, waar aangewezen, een geleidelijke verlaging van de belasting op arbeid en van de indirecte loonkosten - met name op laaggeschoolde en laagbetaalde arbeid - ten doel stellen, zonder de gezondmaking van de overheidsfinanciën en het financiële evenwicht van de socialezekerheidsstelsels in gevaar te brengen. Hij zal daarnaast eventueel onderzoeken of het opportuun is een energieheffing of een heffing op vervuilende emissies of een andere fiscale maatregel in te voeren;

- zonder verplichting onderzoeken of het opportuun is om het BTW-tarief voor arbeidsintensieve diensten die niet aan grensoverschrijdende concurrentie zijn blootgesteld, te verlagen.

III. Bevordering van het aanpassingsvermogen van de ondernemingen en van hun werknemers

- Modernisering van de arbeidsorganisatie

Teneinde de modernisering van de arbeidsorganisatie en de arbeidsvormen te stimuleren:

- wordt de sociale partners verzocht op de gepaste niveaus, met name op sectorieel niveau en op ondernemingsniveau, door middel van onderhandelingen overeenstemming te bereiken over regelingen tot modernisering van de arbeidsorganisatie, met inbegrip van flexibele arbeidsregelingen, teneinde ondernemingen productief en concurrerend te maken en het vereiste evenwicht tussen flexibiliteit en zekerheid tot stand te brengen. Deze regelingen kunnen bijvoorbeeld betrekking hebben op het vaststellen van de arbeidstijden op jaarbasis, arbeidstijdverkorting, beperking van overwerk, uitbreiding van deeltijdarbeid, levenslang leren en loopbaanonderbreking;

- onderzoekt elke lidstaat voor zichzelf of het opportuun is in zijn wetgeving gemakkelijker aanpasbare contractsoorten in te voeren om rekening te houden met steeds diverser wordende arbeidsvormen. Werknemers met dergelijke contracten zouden terzelfder tijd meer zekerheid moeten krijgen en een betere beroepsstatus die met de behoeften van de ondernemingen verenigbaar is.

- Stimulering van het aanpassingsvermogen in ondernemingen

Om de kennis en de vaardigheden in het bedrijfsleven op een hoger peil te brengen moeten de lidstaten:

- met name de fiscale belemmeringen voor investeringen in menselijke hulpbronnen onderzoeken en in voorkomend geval belastingsprikkels of andere stimulansen invoeren voor de ontwikkeling van de bedrijfsinterne opleiding; zij moeten tevens iedere nieuwe regelgeving onderzoeken om na te gaan of zij ertoe bijdraagt de belemmeringen voor de werkgelegenheid te verminderend en de arbeidsmarkt te helpen om zich aan te passen aan de structurele veranderingen in de economie.

IV. Versterking van het gelijkekansenbeleid

- Bestrijding van discriminatie tussen mannen en vrouwen

De lidstaten zouden hun wil om gelijke kansen te bevorderen concreet inhoud moeten geven door de arbeidsparticipatie van vrouwen te verhogen. Zij zouden eveneens aandacht moeten besteden aan de onevenwichtigheid in de vertegenwoordiging van vrouwen of mannen in bepaalde sectoren en in bepaalde beroepen. De lidstaten:

- moeten trachten de kloof tussen de werkloosheidspercentages van vrouwen en mannen te verkleinen door een grotere participatie van vrouwen actief te steunen en moeten de ondervertegenwoordiging van vrouwen in bepaalde sectoren en beroepen en de oververtegenwoordiging van vrouwen in andere sectoren en beroepen aanpakken.

- Vergemakkelijking van de combinatie van werk en gezin

Beleidsmaatregelen voor loopbaanonderbreking, ouderschapsverlof en deeltijdwerk zijn bijzonder belangrijk voor vrouwen en mannen. De uitvoering van de diverse richtlijnen en overeenkomsten van de sociale partners op dit terrein moet worden versneld en regelmatig worden gecontroleerd. Er moet worden gezorgd voor een voldoende aanbod van goede opvangmogelijkheden voor kinderen en verzorgingsvoorzieningen voor andere afhankelijke personen, teneinde de intrede en blijvende participatie van vrouwen en mannen op de arbeidsmarkt te bevorderen. De lidstaten:

- beijveren zich om het niveau van de toegang tot opvang- en verzorgingsmogelijkheden te verhogen, in gevallen waarin niet in alle behoeften wordt voorzien.

- Vergemakkelijking van de herintreding op de arbeidsmarkt

De lidstaten:

- schenken bijzondere aandacht aan de situatie van vrouwen en mannen die na een onderbreking van hun loopbaan overwegen weer te gaan werken; daartoe gaan de lidstaten na met welke middelen de hinderpalen voor deze herintreding geleidelijk uit de weg kunnen worden geruimd.

- Bevordering van de integratie van gehandicapten op de arbeidsmarkt

De lidstaten:

- schenken bijzondere aandacht aan de moeilijkheden die gehandicapten kunnen ondervinden wanneer zij aan het beroepsleven willen deelnemen.