BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE van 4 april 1995 inzake de Duitse steunmaatregelen ten behoeve van de kolenindustrie voor het jaar 1995 (Slechts de tekst in de Duitse taal is authentiek) (Voor de EER relevante tekst) (95/464/EGKS)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal,

Gelet op Beschikking nr. 3632/93/EGKS van de Commissie van 28 december 1993 tot vaststelling van een communautaire regeling voor de steunmaatregelen van de Lid-Staten ten behoeve van de kolenindustrie (1), inzonderheid op artikel 2, lid 1, en op artikel 9,

Overwegende hetgeen volgt:

I

Bij brief van 25 januari 1995 heeft Duitsland de Commissie overeenkomstig artikel 9, lid 1, van Beschikking nr. 3632/93/EGKS in kennis gesteld van de steunmaatregelen die Duitsland voornemens is voor het jaar 1995 ten behoeve van de steenkolenindustrie te treffen.

Overeenkomstig genoemde beschikking stelt de Commissie voor het jaar 1995 de volgende maatregelen vast:

- 92,8 miljoen DM, respectievelijk 50,8 miljoen DM, steun ter dekking van de compensatie tussen de mijnbekkens, respectievelijk de compensatie voor steenkool met een laag gehalte aan vluchtige bestanddelen;

- 95 miljoen DM steun met het oog op het behoud van het ondergronds werkend personeel (Bergmannspraemie);

- 5 900 miljoen DM steun in het kader van de Derde Wet inzake de elektriciteitswinning uit steenkool (Drittes Verstromungsgesetz) van 13 december 1974 (2) in de vorm van ontvangsten uit het compensatiefonds voor 1994, hetgeen overeenkomt met een heffingspercentage (Kohlepfennig) van 8,5 %;

- 200 miljoen DM steun ter dekking van buitengewone lasten ten gunste van de ondernemingen Ruhrkohle AG, Saarbergwerke AG, Gewerkschaft Auguste Victoria, Sophia Jacoba GmbH en Preussag.

De door de Duitse regering ten behoeve van de steenkolenindustrie voorgenomen financiële maatregelen voldoen aan de eisen van artikel 1 van Beschikking nr. 3632/93/EGKS en moeten overeenkomstig artikel 9 door de Commissie worden goedgekeurd. Bij haar besluit houdt de Commissie vooral rekening met de algemene doelstellingen en criteria van artikel 2 en de concrete criteria van de artikelen 3 en 4 van genoemde beschikking. Overeenkomstig artikel 9, lid 6, van genoemde beschikking beoordeelt de Commissie ook of de maatregelen in overeenstemming zijn met de moderniserings-, rationaliserings- en herstructureringsplannen waarover zij overeenkomstig artikel 8, leden 2 en 3, van die beschikking op 13 december 1994 een gunstig advies heeft uitgebracht.

II

Met de 92,8 miljoen DM, respectievelijk 50,8 miljoen DM, steun ter dekking van de compensatie tussen de mijnbekkens, respectievelijk de compensatie voor steenkool met een laag gehalte aan vluchtige bestanddelen moeten de lagere inkomsten van bepaalde steenkoolproducenten, die een gevolg zijn van de verkopen aan de elektriciteitsbedrijven, gedeeltelijk gecompenseerd worden. Volgens de informatie van de Bondsregering gaat het bij de compensatie tussen de mijnbekkens om 7,4 miljoen ton en bij de compensatie voor steenkool met een laag gehalte aan vluchtige bestanddelen om 2,3 miljoen ton. Sinds 1990 wordt de hoogte van deze compensaties elk jaar met 10 % verminderd.

De integratie van deze steunmaatregelen in het moderniserings-, herstructurerings- en rationaliseringsplan, alsmede het geleidelijk terugschroeven daarvan, dragen bij tot een versterking van de financiële discipline in de betrokken ondernemingen. De steunmaatregelen zijn derhalve in overeenstemming met de in artikel 2, lid 1, eerste streepje, van genoemde beschikking genoemde doelstellingen, te weten de verwezenlijking, in het licht van de kolenprijzen op de internationale markten, van verdere vooruitgang in de richting van economische rentabiliteit teneinde de degressie van de steunmaatregelen te verwezenlijken.

Bij de beoordeling van deze steunmaatregelen heeft de Commissie overeenkomstig artikel 2, lid 1, tweede streepje, ook rekening gehouden met de dringende noodzaak de sociale en regionale gevolgen van de herstructurering zoveel mogelijk te verzachten.

Overeenkomstig de bepalingen van artikel 3 van genoemde beschikking dragen de steunmaatregelen ertoe bij de economische rentabiliteit van de betrokken ondernemingen door een verlaging van de produktiekosten te vergroten.

De voor 1995 verwachte lichte daling van de kosten bij constante prijzen in vergelijking met 1994 zou de eerste stap kunnen vormen in de richting van de trendmatige verlaging van de produktiekosten in de zin van artikel 3, lid 2, tweede alinea.

In het licht van bovenstaande overwegingen en op grond van de door de Bondsregering verstrekte informatie zijn de voor het jaar 1995 voorgenomen steunmaatregelen verenigbaar met de doelstellingen van Beschikking nr. 3632/93/EGKS en met het soepel functioneren van de interne markt.

III

Er is 95 miljoen DM uitgetrokken voor de financiering van de Bergmannspraemie. Met deze steun moeten de mijnbouwondernemingen in staat worden gesteld hun ondergronds werkend personeel in dienst te houden. De steun komt overeen met 10 DM per arbeidsplaats ondergronds. Volgens de uit Duitsland verkregen informatie is deze steun een premie voor mijnwerkers die bovendien de produktiekosten verlaagt. Het is derhalve een steunmaatregel die in het licht van artikel 3 moet worden beoordeeld.

De steun draagt bij tot een stijging van de produktiviteit en vergemakkelijkt derhalve de herstructurering en rationalisering van de steenkolenindustrie. Daarmee wordt ook een bijdrage geleverd tot de verwezenlijking van de in artikel 2, lid 1, genoemde doelstelling, namelijk de verwezenlijking, in het licht van de kolenprijzen op de internationale markten, van verdere vooruitgang in de richting van economische rentabiliteit teneinde de degressie van de steunmaatregelen te verwezenlijken.

Bij de beoordeling van de steunmaatregel heeft de Commissie overeenkomstig artikel 2, lid 1, tweede streepje, ook rekening gehouden met de dringende noodzaak de sociale en regionale gevolgern van de herstructurering zoveel mogelijk te verzachten.

De voor 1995 verwachte lichte daling van de kosten bij constante prijzen in vergelijking met 1994 zou de eerste stap kunnen vormen in de richting van de trendmatige verlaging van de produktiekosten in de zin van artikel 3, lid 2, tweede alinea.

Overeenkomstig de bepalingen van artikel 3 van de beschikking dragen zij ertoe bij de economische rentabiliteit van de betrokken ondernemingen door een verlaging van de produktiekosten te vergroten.

In het licht van voorgaande overwegingen en gezien de door de Bondsregering verstrekte informatie is de voor 1995 voorgenomen steun verenigbaar met de doelstellingen van genoemde beschikking en met het soepel functioneren van de interne markt.

IV

De door de Bondsregering voorgenomen steun van 5 900 miljoen DM ten behoeve van de steenkolenindustrie past in het kader van de Derde Wet inzake de elektriciteitswinning uit steenkool (Drittes Verstromungsgesetz). Bij deze wet wordt een compensatiefonds ingesteld dat uit een heffing, de zogenaamde "Kohlepfennig", wordt gefinancierd. Dit fonds is bedoeld om het prijsverschil tussen communautaire steenkool en ingevoerde steenkool voor 11,5 miljoen tske (ton steenkoolequivalent) en tussen communautaire steenkool en stookolie voor 23 miljoen tske gedeeltelijk te compenseren. Derhalve wordt elk jaar aan de elektriciteitsproducenten die Duitse steenkool afnemen voor een prijs die ongeveer met de produktiekosten overeenkomt, voor 34,5 miljoen tske compensatie uit het fonds uitgekeerd.

Deze maatregel is een steunmaatregel zoals bedoeld in artikel 1, lid 3, van Beschikking nr. 3632/93/EGKS, waar is bepaald dat het begrip "steun" tevens de bestemming omvat van de heffingen die van overheidswege zijn opgelegd en die direct of indirect de steenkoolindustrie ten goede komen, waarbij het geen verschil maakt of de steun wordt verleend door de Staat dan wel door overheids- of particuliere lichamen die van staatswege met het beheer ervan zijn belast. Derhalve dient de Commissie zich bij de beoordeling van deze maatregel op artikel 9 van de beschikking te baseren.

Over de steunmaatregelen in het kader van de Derde Wet inzake de elektriciteitswinning uit steenkool werd jaarlijks een beschikking gegeven krachtens Beschikking nr. 2064/86/EGKS van de Commissie (1). Krachtens artikel 9, lid 7, van Beschikking nr. 3632/93/EGKS moet de bestaande regeling vóór 31 december 1996 met de bepalingen van deze beschikking in overeenstemming worden gebracht. Zolang dit nog niet is gebeurd, moet worden onderzocht of de steunmaatregel in overeenstemming is met de in artikel 2 van de beschikking genoemde doelstellingen. In deze context wordt eraan herinnerd dat het Bundesverfassungsgericht met zijn besluit van 11 oktober 1994 (2 BvR 633/86) de regelingen in de Derde Wet inzake de elektriciteitswinning uit steenkool over de inning van de zogenaamde "Kohlepfennig" ten gunste van de Duitse steenkoolindustrie onverenigbaar met de Grondwet heeft verklaard en toepassing van deze regelingen vanaf 1 januari 1996 heeft verboden.

De in vergelijking met 1994 geringe nominale verhoging van het steunbedrag met 1,7 % in 1995 is een gevolg van een geringe nominale stijging van de in lopende prijzen uitgedrukte produktiekosten (die tegen constante prijzen echter een daling betekent) en een geschatte daling van de energieprijzen in DM met 10 %, die weer een gevolg is van de ontwikkelingen op de wereldmarkt voor steenkool en zware stookolie en van die van de wisselkoers van de Duitse mark ten opzichte van de Amerikaanse dollar. De Bondsregering heeft dan ook besloten voor deze steunmaatregel vanaf 1 januari 1996 een bovengrens tegen lopende prijzen in te stellen, die vanaf 1 januari 1997 geleidelijk verder zal worden verlaagd.

Ten aanzien van deze voor 1995 voorgenomen verhoging van de steun met 1,7 % ten opzichte van 1994 juicht de Commissie het besluit van de Bondsregering toe om in het jaar 1996 een bovengrens voor de steun in te voeren en deze in de zin van artikel 2, lid 1, eerste streepje, geleidelijk te verlagen.

Bij de beoordeling van de steunmaatregel heeft de Commissie overeenkomstig artikel 2, lid 1, tweede streepje, ook rekening gehouden met de dringende noodzaak de sociale en regionale gevolgen van de herstructurering zoveel mogelijk te verzachten.

Gelet op bovenstaande overwegingen en op grond van de door de Bondsregering meegedeelde informatie is de voor het jaar 1995 voorgenomen steun verenigbaar met de doelstellingen van artikel 2 van voornoemde beschikking en met het soepel functioneren van de interne markt.

V

De 200 miljoen DM steun ter dekking van buitengewone lasten ten gunste van de ondernemingen Ruhrkohle AG, Saarbergwerke AG, Gewerkschaft Auguste Victoria, Sophia Jacoba GmbH en Preussag heeft betrekking op extra kosten die ontstaan door de verwijdering van afvalwater van bedrijven die in het kader van de herstructureringsmaatregelen worden stilgelegd en zich in de omgeving van actieve mijnen bevinden. Aangezien in de stilgelegde mijnen niet of nauwelijks ontwatering plaatsvindt, stroomt een deel van het water dat derhalve op geen enkele wijze met de bestaande produktie verband houdt, naar de nabij gelegen actieve mijnen, waardoor extra kosten moeten worden gemaakt.

Deze steun wordt in punt II, onder b), van de bijlage van Beschikking nr. 3632/93/EGKS uitdrukkelijk genoemd als maatregel voor de dekking van door de herstructurering veroorzaakte uitgaven voor de watervoorziening en de lozing van afvalwater; om ervoor te zorgen dat aan de bepalingen van artikel 5 van genoemde beschikking wordt voldaan, mag het steunbedrag niet hoger zijn dan deze kosten.

De Commissie heeft de door Duitsland verstrekte informatie en de overeenkomsten tussen de overheid en de ondernemingen onderzocht en vastgesteld dat aan deze voorwaarde voldaan is.

Door deze ontlasting wordt de financiële situatie van de betrokken ondernemingen minder onevenwichtig en worden zij in staat gesteld hun werkzaamheden voort te zetten. Deze steun voldoet derhalve aan de in artikel 2, lid 1, van Beschikking nr. 3632/93/EGKS genoemde doelstellingen.

VI

Deze beschikking doet geen uitspraak over de vraag of de nieuwe Duitse steunregeling die moet worden ingevoerd voor steenkool die bestemd is voor de ijzer- en staalindustrie, verenigbaar is met de Verdragen en met Beschikking nr. 3632/93/EGKS; hetzelfde geldt voor de aanpassingen die overeenkomstig artikel 9, lid 7, moeten worden aangebracht in de steunregelingen die verband houden met overeenkomsten tussen steenkoolproducenten en elektriciteitsbedrijven.

De Bondsregering moet erop toezien dat de in het kader van deze beschikking toegekende steun bij geen enkele onderneming en geen enkele produktie-eenheid hoger is dan het verschil tussen de produktiekosten en de verwachte inkomsten.

Krachtens artikel 3, lid 1, tweede streepje, en artikel 9, leden 2 en 3, van genoemde beschikking moet de Commissie onderzoeken of de voor de lopende produktie toegekende steun in overeenstemming is met de doelstellingen van de artikelen 3 en 4 van die beschikking. Zij dient derhalve van de omvang en de verdeling van de uitgekeerde bedragen op de hoogte te worden gebracht,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

Duitsland wordt gemachtigd ten gunste van de steenkolenindustrie in 1995 de volgende maatregelen te treffen:

- 92,8 miljoen DM, respectievelijk 50,8 miljoen DM, steun voor de compensatie tussen de mijnbekkens, respectievelijk de compensatie voor steenkool met een laag gehalte aan vluchtige bestanddelen;

- 95 miljoen DM steun voor het behoud van het ondergrondse mijnpersoneel (Bergmannspraemie);

- 5 900 miljoen DM steun in het kader van de Derde Wet inzake de elektriciteitswinning uit steenkool (Drittes Verstromungsgesetz) van 13 december 1974 in de vorm van ontvangsten uit het compensatiefonds voor 1995, hetgeen overeenkomt met een heffingspercentage van 8,5 % in het kader van de "Kohlepfennig";

- 200 miljoen DM steun ter dekking van buitengewone lasten voor de bedrijven Ruhrkohle AG, Saarbergwerke AG, Gewerkschaft Auguste Victoria, Sophia Jacoba GmbH en Preussag.

Artikel 2

Duitsland deelt op 30 september 1996 mee welke steunbedragen in het boekjaar 1995 daadwerkelijk zijn uitgekeerd.

Artikel 3

Deze beschikking is gericht tot de Bondsrepubliek Duitsland.

Gedaan te Brussel, 4 april 1995.

Voor de Commissie Christos PAPOUTSIS Lid van de Commissie