Bekendmaking van de Commissie ingevolge artikel 19, lid 3, van Verordening nr. 17 van de Raad betreffende zaak COMP/37.462 - Identrus

(2000/C 231/03)

(Voor de EER relevante tekst)

A. INLEIDING

Op 6 april 1999 ontving de Commissie een aanmelding van een reeks overeenkomsten ingevolge artikel 4 van Verordening nr. 17 van de Raad(1) betreffende de oprichting van een netwerk van financiële instellingen die als certificatie-instanties van betrouwbare transacties op het gebied van elektronische handel (e-commerce) zullen opereren, in eerste instantie uitsluitend met betrekking tot business-to-business (B2B) transacties.

De aanmeldende partijen zijn ABN-AMRO Services Company, Inc., BA Interactive Service Holdings, Inc., Barclays Electronic Commerce Holdings, Inc., Bayerische Hypo- und Vereinsbank AG, The Chase Manhattan Bank, Citibank Strategic Technology, Inc., Deutsche Bank AG en Pyramid Ventures, Inc. (de "partijen").

Om het netwerk op de richten en te beheren hebben de partijen een gemeenschappelijke onderneming opgericht, Identrus, LLC "Identrus"), een naar Amerikaans recht geregistreerde vennootschap met beperkte aansprakelijkheid. Identrus zal de infrastructuur verschaffen en beheren die nodig is voor het oprichten van een wereldwijd, interoperabel netwerk tussen financiële instellingen die certificatiediensten aanbieden (het "Identrus-system").

Hoewel Identrus een beperkt aantal aandeelhouders zal hebben (circa 20)(2) zal de zeggenschap over Identrus niet bij één enkele aandeelhouder berusten. Deelneming aan het Identrus-systeem is mogelijk voor erkende financiële instellingen in de gehele wereld ("deelnemers"). Deze deelnemers zullen met elkaar concurreren in de hieronder beschreven relevante markten.

B. DE PARTIJEN

De concerns waartoe de partijen van de aangemelde overeenkomst behoren kunnen als volgt worden aangeduid:

ABN AMRO Services Company, Inc., is een onderneming uit Illinois. De uiteindelijke moederonderneming is ABN AMRO Holding NV, Nederland

BA Interactive Services Holding Company, Inc., is een onderneming uit Delaware. De uiteindelijke moederonderneming is BankAmerica corporation, VS.

Barclays Electronic Commerce Holdings Inc., is een onderneming uit Delaware en een indirecte dochteronderneming van Barclays Bank plc, VK.

Bayerische Hypo- und Vereinsbank AG (Hypo Vereinsbank); Bayerische Hypo- und Vereinsbank AG (Hypo Vereinsbank) is een financiële groep die is voortgekomen uit de fusie, in 1998, van Bayerische Vereinsbank AG en Bayerische Hypotheken und Wechsel Bank, AG.

The Chase Manhattan Bank (Chase) is een volledige dochteronderneming van de Chase Manhattan Corporation, VS.

Citibank NA is een volledige dochter van Citigroup Inc., Delaware.

Deutsche Bank AG, Duitsland, is rechtstreeks aandeelhouder van Identrus.

Pyramid Ventures, Inc., VS is een indirecte dochteronderneming van Bankers Trust New York Corporation die intussen is gefuseerd met Deutsche Bank AG.

C. DE TRANSACTIE

I. Doel

Het doel van de oprichting van het Identrussysteem is volgens de partijen het promoten, exploiteren en beheren van een infrastructuur voor de beveiliging van elektronische handelstransacties. Deze infrastructuur zal de deelnemers van het systeem in staat stellen als afzonderlijke en concurrerende certificatie-instanties(3) te opereren.

a) Het werkterrein van Identrus

Identrus zal de infrastructuur verschaffen (in laatste instantie een gegevensverwerkingssysteem dat ontworpen is om via digitale netwerken te opereren die nodig is om de financiële instellingen die aan het systeem deelnemen in staat te stellen certificatie-instanties te worden met het oog op veilige e-commerce-transacties en om daarmee samenhangende diensten aan de eindgebruikers ervan aan te bieden.

b) De rol van de deelnemers aan het Identrus-systeem

In het Identrus-systeem zal iedere deelnemer digitale certificaten afgeven waarmee de identiteit van de deelnemende eindgebruikers wordt gewaarmerkt. De deelnemers treden op als individuele en onderling concurrerende certificatie-instanties. De specificaties van het Identrus-systeem voorzien in interoperabilität om iedere deelnemer in staat te stellen zijn eigen technologie onafhankelijk te ontwikkelen. Bovendien zal iedere deelnemer zijn eigen, op onafhankelijk wijze tot stand gebrachte toepassingen aanbieden, die aansluiten op de digitale certificatiediensten van de infrastructuur van het Identrus-systeem, waarbij hij met alle andere deelnemers concurreert. Iedere deelnemer is vrij de prijzen vast te stellen die hij zijn eindgebruikers berekent.

c) Garantievoorwaarden

Iedere deelnemer die een specifiek certificaat uitbrengt zal worden verplicht een waarborg te storten om zijn verplichtingen veilig te stellen met betrekking tot de derde partijen die het certificaat aanvaarden en daarop vertrouwen voor hun elektronische handelstransacties.

Iedere deelnemer stort een deposito (zakelijk onderpand) op een rekening bij een hiertoe aangewezen financiële instelling, die dit aanhoudt ten behoeve van derde partijen om voor hen gestorte waarborgsommen te dekken. In de werkingsregels "operating rules") zijn vereisten op het gebied van zakelijke zekerheid vastgesteld die op elke deelnemer van toepassing zijn, met inbegrip van het bedrag dat moet worden gestort, de frequentie waarmee vereisten op het gebied van het onderpand en de verplichtingen van de deelnemers worden berekend, en het moment waarop het onderpand zou moeten worden gestort.

d) Non-discriminatie

De partijen stellen dat het welslagen van een certificatiesysteem berust op de interoperabiliteit ervan met andere, soortgelijke systemen. In het bedrijfsplan van de partijen is voorzien dat maximaal 300 banken op wereldniveau aan het Identrus-systeem zullen deelnemen. Alle deelnemers, of zij nu aandeelhouders zijn of niet, zijn aan dezelfde regels en normen van het Identrus-systeem onderworpen die in de aangemelde overeenkomsten en met name in de werkingsregels zijn weergegevens. Volgens de LLC-overeenkomst waarbij Identrus is opgericht, is het een volwaardig functionerende onderneming met winstoogmerk die na de eerste beginperiode niet zal kunnen worden gecontroleerd door een enkele aandeelhouder. Het belangrijkste criterium om aandeelhouder van Identrus te worden zijn het voldoen aan bepaalde vermogensvereisten zoals gedefinieerd door het Bazel-Comité inzake bankvoorschriften en toezichtpraktijken en het voldoen aan bepaalde financiële rating-voorwaarden.

II. Deelneming aan het systeem

Deelnemers kunnen zich bij het systeem aansluiten, hetzij als deelnemers van niveau één ("Level One Participants") of als deelnemers van niveau twee ("Level Two Participants"). Deelnemers van het eerste niveau mogen certificaten aan eindgebruikers afgeven en kunnen tevens certificaten afgeven aan deelnemers van niveau twee. Deelnemers van niveau twee mogen certificaten uitsluitend rechtstreeks aan eindgebruikers afgeven. In andere opzichten opereren de twee soorten deelnemers op dezelfde wijze in het systeem en zullen aldus met elkaar concurreren ten opzichte van de eindgebruikers.

a) Deelnemers van niveau één

Een onderneming komt in aanmerking om als deelnemer van niveau één op te treden wanneer zij zich voornamelijk bezighoudt met het verlenen van financiële diensten, onderworpen is aan overheidsregelgeving en -controle, en indien zij voldoet aan, onder andere, bepaalde vermogens- en kredietvereisten.

De aanmeldende partijen (d.w.z. de aandeelhouders van Identrus) zullen aan het systeem deelnemen als deelnemers van niveau één, onder dezelfde voorwaarden als die welke van toepassing zijn op alle derde partijen die als deelnemers van niveau één optreden.

b) Deelnemers van niveau 2

De criteria om in aanmerking te komen voor deelname op niveau twee zijn gelijk aan die welke voor niveau één gelden, maar de vermogens- en kredietvereisten zijn minder streng, waardoor kleinere ondernemingen aan het Identrus-systeem kunnen deelnemen.

III. De overeenkomsten

a) De LLC-Overeenkomst - Bedrijfsorganisatie

Identrus werd in maart 1999 opgericht op basis van een overeenkomst inzake een vennootschap met beperkte aansprakelijkheid (de "LLC-Overeenkomst"), naar het recht van de Amerikaanse staat Delaware. De partijen droegen in gelijke delen bij tot het beginkapitaal van Identrus.

De aandeelhouders van Identrus hebben een stemrecht in de aandeelhoudersvergadering dat wordt berekend op basis van het percentage van hun belang in Identrus. Dit houdt in dat de oprichtende aandeelhouders ieder minder dan 10 % van de stemrechten hebben en dat nieuwe aandeelhouders elk minder dan 5 % hebben. De meeste besluiten van de aandeelhoudersvergadering worden met eenvoudige meerderheid genomen. De zeggenschap over Identrus kan niet bij één aandeelhouder berusten.

Deelnemers in het Identrus-systeem zijn echter niet verplicht om aandelen in Identrus te verwerven; het lidmaatschap van het systeem als deelnemer is toegankelijk voor alle ondernemingen die voldoen aan de deelnemingscriteria die in het bovenstaande en in de werkingsregels van het systeem zijn beschreven.

Alle aandeelhouders en deelnemers zijn vrij om aan systemen deel te nemen die certificatiediensten aanbieden.

b) Rechten en verplichtingen van aandeelhouders en deelnemers

De aandeelhouders van Identrus hebben dezelfde rechten en verplichtingen als alle andere deelnemers in het systeem en sluiten soortgelijke deelnemersovereenkomsten met Identrus om de voorwaarden van hun operationele betrekkingen vast te leggen. Alle aandeelhouders moeten echter actief deelnemen in het Identrus-systeem, en de LLC-Overeenkomst verreist dat iedere aandeelhouder een certificatie-instantie-, registratie- en risicobeheersysteem exploiteert binnen het Identrus-systeem. De investering van de aandeelhouders in Identrus is derhalve geen passieve investering, omdat ieder van hen zijn eigen certificatiediensten moet ontwikkelen op basis van het Identrus-systeem.

c) Prijsbeleid

Identrus is opgericht als organisatie met winstoogmerk en zal zijn prijsbeleid dienovereenkomstig vaststellen. Hetzelfde prijsbeleid zal worden toegepast op alle deelnemers op basis van objectieve en niet-discriminerende criteria, ongeacht of zij partijen bij of deelnemers van welke categorie dan ook in Identrus zijn. Het voornemen is om alleen vergoedingen te vragen van deelnemers, niet van de cliënten van de deelnemers. De deelnemers zijn vrij om hun prijzen voor hun cliënten vast te stellen.

D. DE RELEVANTE MARKT

1. De productmarkt

De partijen verklaren dat Identrus uiteindelijk dient voor het verlenen van "root trust services", zoals: 1) diensten voor de identificatie van de afzender van een bericht via een digitaal netwerk, 2) de authentificatie van een dergelijk bericht via elektronische handtekeningen, 3) de bevestiging van de uitgever van certificaten dat de sleutels die gebruikt zijn om de handtekening te creëren en de authentificeren niet zijn ingetrokken, 4) de verlening van diensten voor het beheer van het risico dat degene die zijn handtekening heeft gezet beweert dat de handtekening niet geautoriseerd was, en 5) de vaststelling en het beheer van voorschriften, beleid, procedures, technische specificaties en overeenkomsten voor de exploitatie van het systeem.

Door middel van dergelijke diensten zouden de deelnemers aan het systeem in staat moeten zijn authentificatie- en daarmee samenhangende beveiligingsdiensten bij elektronische transacties aan eindgebruikers te verlenen (trust services). Deze eindgebruikers kunnen de diensten van Identrus voor een groot aantal transacties gebruiken - d.w.z. in wezen elke transactie die via een elektronische netwerk plaatsvindt, en waarbij één of beide partijen een grote mate van zekerheid verlangt over de identiteit van de andere partijen. Deze transacties kunnen financiële of zakelijke transacties zijn, zoals de aankoop en verkoop van goederen of het verhandelen van financiële instrumenten, in principe over de gehele wereld.

Volgens de voorlopige beoordeling van de Commissie hebben de aangemelde overeenkomsten derhalve betrekking op ten minste twee onderscheiden markten, a) de markt voor het verrichten van "root trust services" ten behoeve van certificatie-instanties en b) de downstream-markt inzake het verlenen van betrouwbare diensten door certificatie-instanties aan eindgebruikers in het bedrijfsleven.

a) Het verlenen van "root trust services"

Identrus zal actief zijn op het gebied van het ontwerp en de exploitatie van de infrastructuur voor financiële instellingen om risico's te beheren die inherent zijn aan het vertrouwen op de identiteit van auteurs en op de authenticiteit van elektronische berichten. Het zal functioneren als certificatie-instantie en een aantal zakelijke regels vaststellen waarin de identiteitscertificaten worden gedefinieerd die door de certificatie-instanties die aan het systeem deelnemen worden afgegeven, evenals het gebruik ervan. De rol van Identrus is die van een certificatie-instantie met betrekking tot de certificatie-instanties die aan het systeem deelnemen. Identrus zal niet rechtstreeks diensten aanbieden aan eindgebruikers.

b) Authentificatiediensten

De deelnemers aan het Identrus-systeem zullen rechtstreeks digitale certificatiediensten verlenen aan de ondernemingen die hun eindgebruikers zijn, waardoor zij zakelijke transacties kunnen verrichten via open elektronische netwerken. Het gebruik van technische toepassingen die dit soort elektronische transacties mogelijk maken kunnen geen zekerheid bieden over de identiteit van de gebruiker. Daarom zijn certificatie-instanties noodzakelijk om digitale certificaten af te geven die kunnen worden gebruikt om de specifieke identiteit van een gebruiker met een bepaalde toepassing te verbinden.

Zoals in de recente richtlijn betreffende elektronische handtekeningen(4) wordt erkend, zullen elektronische handtekeningen onder velerlei omstandigheden worden gebruikt en dienen deze diensten dan ook niet te worden beperkt tot het uitgeven en beheren van certificaten, maar moeten zij ook alle andere diensten en producten omvatten waarbij gebruik wordt gemaakt van, of die gerelateerd zijn aan, elektronische handtekeningen, zoals registratiediensten, tijdstempeldiensten, directory-diensten, boekhoudkundige diensten of adviesdiensten in verband met elektronische handtekeningen.

2. Geografische markt

Het Identrus-systeem zal zijn diensten wereldwijd aanbieden waardoor internationale transacties tussen bedrijven mogelijk worden gemaakt. Derhalve wordt verklaard dat de relevante geografische markt de wereldwijde markt voor de diensten in kwestie is.

E. DE VERWACHTINGEN VAN DE PARTIJEN

Verwacht wordt dat het Identrus-systeem uiteindelijk circa 300 financiële instellingen zal omvatten als deelnemers van niveau één, en honderden deelnemers van niveau twee méér; al deze deelnemers tezamen zullen alle belangrijke bedrijfstakken in de wereld vertegenwoordigen.

Het Identrus-systeem zal op dezelfde markt actief zijn als een aantal concurrenten die momenteel systemen ontwikkelen om hun eigen certificatiediensten te verlenen. De belangrijkste initiatieven komen van gemeenschappelijke ondernemingen in de financiële sector, technologieverkopers, posterijen, verticale initiatieven van bepaalde bedrijfstakken en telecommunicatiedragers die zich als zakelijke certificatie-instanties hebben gevestigd.

F. HET VOORNEMEN VAN DE COMMISSIE

Gezien het bovenstaande is de Commissie voornemens de aangemelde transactie positief te beoordelen. Alvorens zij dit doet verzoekt zij belanghebbenden hun opmerkingen binnen één maand na de publicatiedatum van deze bekendmaking kenbaar te maken, onder vermelding van referentie COMP/37.462 - Identrus, en naar het volgende adres te zenden: Europese Commissie Directoraat-generaal Concurrentie

Directoraat C

Wetstraat 200 B - 1049 Brussel Fax (32-2) 296 70 81 .

(1) PB 13 van 21.2.1962, blz. 204/62.

(2) Sinds de inschrijving van de aanmelding zijn de volgende instellingen eveneens aandeelhouders van Identrus geworden: Banco Santander Central Hispanola, CIBC WMC Inc., HSBC Financial Services Corporation, NatWest Group Holdings Corporation en Sanwa Technology Services, Inc.

(3) D.w.z. een onderneming, een rechtspersoon of natuurlijke persoon die digitale certificaten uitgeeft voor transacties via elektronische handel.

(4) Richtlijn 1999/93/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 december 1999 betreffende een gemeenschappelijk kader voor elektronische handtekeningen (PB L 13 van 19.1.2000, blz. 12).