CONCLUSIES VAN DE RAAD van 7 april 1998 betreffende de bescherming van werknemers tegen de risico's van blootstelling aan asbest (98/C 142/01)

1. De Raad neemt nota van de mededeling van de Commissie over de resultaten van de evaluaties, als bedoeld in Richtlijn 83/477/EEG van de Raad van 19 september 1983 betreffende de bescherming van werknemers tegen de risico's van blootstelling aan asbest op het werk (tweede bijzondere richtlijn in de zin van artikel 8 van Richtlijn 80/1107/EEG) (1) en memoreert haar conclusie dat het bestaande kader van controles in het algemeen deugdelijk is.

Niettemin wordt in de Commissiemededeling op het volgende gewezen:

a) krachtens de bestaande bepalingen van Richtlijn 83/477/EEG (betreffende de bescherming van werknemers tegen de risico's van blootstelling aan asbest op het werk) moeten alle werkgevers de risico's van blootstelling aan asbest beoordelen;

b) bij een herziening van Richtlijn 83/477/EEG moeten de voorzorgsmaatregelen vooral toegespitst worden op de activiteiten waarbij het risico van blootstelling aan asbest momenteel het grootst is;

c) de Commissie zal nadere studies wijden aan grenswaarden voor de blootstelling aan chrysotiel en aan methoden voor het meten van asbest in de lucht (daarbij rekening houdend met de door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) aangenomen methode); voor vervangingsvezels moeten soortgelijke werkzaamheden worden verricht;

d) om het probleem van onverwachte blootstelling aan asbest te ondervangen, worden in bepaalde lidstaten de werkgevers of in sommige gevallen de eigenaars van gebouwen verplicht deze op aanwezigheid van asbest te laten onderzoeken. De Commissie ziet sommige voordelen in deze aanpak, maar merkt op dat deze procedures voor kleine ondernemingen die wellicht gehuisvest zijn in oudere gebouwen, een financiële last zou kunnen betekenen.

2. De Raad neemt voorts nota van het volgende:

a) werknemers die betrokken zijn bij de verwijdering van asbest en werknemers die op het werk incidenteel met asbest in aanraking komen, meer in het bijzonder bij onderhoudswerkzaamheden aan bijvoorbeeld gebouwen, fabrieken, schepen en treinen, lopen momenteel het grootste risico;

b) voor de eerste groep werknemers kunnen hogere beschermingsniveaus gerealiseerd worden indien werknemers en werkgevers die op het werk met asbest in aanraking komen, hebben aangetoond dat zij bekwaam zijn om dergelijk werk te verrichten en onderworpen zijn aan speciale regelingen op het gebied van controle en opleiding;

c) voor de tweede groep werknemers kunnen hogere beschermingsnormen worden gerealiseerd indien zij vooraf kennis hebben van de aanwezigheid van asbest en een adequate opleiding hebben genoten;

d) de behoeften van de werknemers op het gebied van voorlichting en opleiding hangen af van de wijze waarop zij op het werk aan asbest worden blootgesteld (bv. degenen die regelmatig doelgericht met asbest werken, tegenover degenen die er op het werk incidenteel mee in aanraking komen);

e) alle vervangingsvezels vallen momenteel onder Richtlijn 80/1107/EEG van de Raad van 27 november 1980 betreffende de bescherming van werknemers tegen de risico's van blootstelling aan chemische, fysische en biologische agentia op het werk (2) en zullen onder de voorgestelde richtlijn chemische agentia vallen; voorts beantwoorden sommige soorten kunstmatige glasvezels aan de criteria voor indeling als kankerverwekkend van Richtlijn 67/548/EEG van de Raad van 27 juni 1967 betreffende de aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen inzake de indeling, de verpakking en het kenmerken van gevaarlijke stoffen (3) en vallen zij als zodanig onder Richtlijn 90/394/EEG van de Raad van 28 juni 1990 betreffende de bescherming van de werknemers tegen de risico's van blootstelling aan carcinogene agentia op het werk (zesde bijzondere richtlijn in de zin van artikel 16, lid 1, van Richtlijn 89/391/EEG) (4).

3. Onverminderd eventuele verdere maatregelen om het in de handel brengen en gebruik van chrysotiel te verbieden, waarmee wellicht rekening gehouden dient te worden in verband met toekomstige acties ter bescherming van de werknemers, verzoekt de Raad de Commissie om:

a) voorstellen tot wijziging van Richtlijn 83/477/ EEG in te dienen, en daarbij meer bepaald rekening te houden met de vraag of:

i) beschermende maatregelen vooral gericht moeten zijn op de werknemers die momenteel het grootste risico lopen;

ii) ervoor moet worden gezorgd dat de bepalingen van de richtlijn inzake risicobeoordeling op adequate wijze inspelen op de verschillende risico's van werkzaamheden waarbij blootstelling aan asbest een inherent dan wel een incidenteel karakter draagt, en ook op de verschillende voorlichtings- en opleidingsbehoeften van werknemers, afhankelijk van het soort blootstelling;

iii) moet worden benadrukt dat blootstelling aan asbest kan worden voorkomen of tot een minimum kan worden teruggebracht door een reeks maatregelen, waaronder het in goede staat houden van asbesthoudende materialen, om het vrijkomen van vezels te voorkomen en in voorkomend geval te bewerkstellingen dat die onder strenge controle worden verwijderd;

iv) nadere communautarie voorschriften moeten worden ingevoerd voor werkzaamheden met een specifiek risico, met inachtneming van de controlemethoden die momenteel in de lidstaten worden gevolgd;

v) de concentratieniveaus in artikel 3, lid 3, van de richtlijn en de blootstellingsgrenswaarden in artikel 8, alsmede de meetmethoden moeten worden herzien rekening houdend met de laatste wetenschappelijke kennis en technologie om de minimumbeschermingsniveaus te verbeteren, en/of de beoordeling van asbestvezels in de lucht opnieuw moet worden bezien teneinde meer bepaald rekening te houden met de nieuwe WHO-methode voor het tellen van vezels;

b) de risico's bij het gebruik van bepaalde vezels die gewoonlijk dienen als vervanging voor asbest en de daarvoor geldende regelgeving, met inbegrip van de blootstellingsgrenzen en meetmethoden, aan permanent onderzoek te onderwerpen, teneinde een passende bescherming van de werknemers te waarborgen;

c) de bestaande regelgeving en initiatieven in de lidstaten met betrekking tot de vereiste voorlichting omtrent de aanwezigheid van asbest opnieuw te bezien, met de nodige aandacht voor de respectieve verantwoordelijkheid van werkgevers en eigenaars van gebouwen.

4. Tevens verzoekt de Raad

a) de Commissie om zich, in voorkomend geval met medewerking van het Europees Agentschap voor de veiligheid en de gezondheid op het werk, erop te beraden op welke wijze impulsen kunnen worden gegeven aan

i) voorlichting van werknemers, afgestemd op de specifieke risico's van de verschillende werksituaties, en

ii) goede praktijken met betrekking tot de opleiding van werknemers die risico's lopen door incidentele of regelmatige blootstelling aan asbest;

b) de Commissie en de lidstaten, meer bepaald via het Comité van hoge arbeidsinspecteurs, om op arbeidsplaatsen waar asbest is aangetroffen doeltreffende maatregelen op het gebied van naleving en uitvoering te bevorderen via de uitwisseling van ervaringen en beste praktijken.

5. De Raad verzoekt de Commissie dit verdere werk voort te zetten in samenwerking met de lidstaten en de sociale partners (met name het Raadgevend Comité voor de veiligheid, de hygiëne en de gezondheidsbescherming op de arbeidsplaats) en met het Europees Parlement en het Economisch en Sociaal Comité.

6. De Raad verzoekt de Commissie op de hoogte te worden gehouden van de vorderingen die met betrekking tot deze initiatieven worden gemaakt.

(1) PB L 263 van 24.9.1983, blz. 25.

(2) PB L 327 van 3.12.1980, blz. 8. Richtlijn gewijzigd bij Richtlijn 88/642/EEG (PB L 356 van 24.12.1988, blz. 74).

(3) PB L 196 van 16.8.1967, blz. 1. Richtlijn gewijzigd bij Richtlijn 97/69/EG van de Commissie (PB L 343 van 13.12.1997, blz. 19).

(4) PB L 196 van 26.7.1990, blz. 1.