++++

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE

van 22 december 1969

aan de Italiaanse Republiek inzake de wijziging van het nationale monopolie van commerciële aard betreffende sigarettenpapier

( Slechts de tekst in de Italiaanse taal is authentiek )

( 70/122/EEG )

I

1 . De Italiaanse Regering had bij nota van 24 maart 1959 de Commissie van de Europese Economische Gemeenschap medegedeeld dat sigarettenpapier , op maat gesneden , ook indien in boekjes of in hulzen , in Italië onderworpen was aan een nationaal monopolie van commerciële aard in de zin van artikel 37 van het E.E.G.-Verdrag .

Krachtens dit voorschrift zijn de Lid-Staten verplicht hun nationale monopolies van commerciële aard geleidelijk in dier voege aan te passen dat aan het einde van de overgangsperiode elke discriminatie tussen de onderdanen van de Lid-Staten , wat de voorwaarden van de voorziening en de afzet betreft , is uitgesloten .

2 . Bij K.B . nr . 70 van 13 januari 1936 ( gewijzigd en veranderd in wet nr . 1342 van 4 juni 1936 ) werd aan de staat de invoer en de verkoop in Italië van sigarettenpapier in boekjes of in hulzen voorbehouden . De verkoop geschiedt via het verkoopnet van de Amministrazione Autonoma dei Monopoli di Stato ( A.A.M.S . ) . Voor de export is een vergunning nodig .

Deze produkten mogen slechts door particulieren worden vervaardigd indien daarvoor een vergunning is verleend door de A.A.M.S . De produkten moeten aan de A.A.M.S . worden verkocht ; de verkoopprijzen worden vastgesteld door de minister van Financiën op advies van de A.A.M.S . Deze mag voorts de hoeveelheden papier vaststellen die elke onderneming , die een fabricagevergunning heeft , mag produceren met het oog op verbruik op de binnenlandse markt . De A.A.M.S . mag de produktie rechtstreeks ter hand nemen ; deze produceert thans ongeveer 40 % van de Italiaanse produktie , terwijl de resterende 60 % vervaardigd wordt door particuliere ondernemingen .

3 . Sinds 1958 heeft de Italiaanse Regering enkele maatregelen getroffen om dit monopolie te wijzigen :

a ) bij wet nr . 1085 van 19 december 1958 en vervolgens bij wet nr . 825 van 13 juli 1965 is voor sigarettenpapier , evenals voor de andere produkten die onder een fiscal monopolie vielen , het beginsel vastgesteld dat een toelichting wordt gegeven op de kleinhandelsprijzen : betreffende iedere verkoopprijs die wordt gevraagd door de leverancier van deze produkten worden bij de wet vastgesteld en gepubliceerd het bedrag van de verbruiksbelasting , alsmede de bedragen die toevallen aan de A.A.M.S . voor distributiekosten en aan de kleinhandelaren bij wijze van korting ; het totale bedrag vormt dan de verkoopprijs voor het publiek . De leveranciers kunnen dus een beslissing nemen over de uiteindelijke prijs , waartegen de produkten worden verkocht , door bepaalde verkoopprijzen te vragen .

b ) Bij presidentieel besluit nr . 390 van 9 maart 1961 is , in afwijking van het decreet van 1936 , toegestaan in Italië sigarettenpapier in te voeren binnen de grenzen van een jaarlijks contingent van 5 % van de nationale produktie . Voorafgaande goedkeuring van de A.A.M.S . is nodig wanneer het hoeveelheden betreft van meer dan 2.000 stuks . Voorts moet het produkt dezelfde kenmerken hebben als de nationale produkten . Geen uitzondering op het verkoopmonopolie door de A.A.M.S . is toegestaan : bij decreet van 9 maart 1961 is in artikel 5 bepaald dat de verkoop van sigarettenpapier uit andere Lid-Staten van de E.E.G . , die op het Italiaanse grondgebied aan een monopolie is onderworpen , slechts kan geschieden via de verkooporganisatie van het monopolie . Invoer van sigarettenpapier met het oog op verkoop is dus slechts mogelijk indien van deze produkten een depositorekening wordt aangehouden bij de A.A.M.S . Het eerste contingent ( voor het jaar 1961 ) werd bij ministerieel besluit van 16 juni 1961 vastgesteld op 465.000.000 blaadjes en/of hulzen en jaarlijks uitgebreid : in 1966 bedroeg het aantal 935.281.090 . Met betrekking tot deze produkten vond echter in het geheel geen invoer plaats .

4 . De Commissie is van mening dat de tot nu genomen maatregelen onvoldoende zijn ter realisering van het in artikel 37 gestelde doel .

Daar de overgangsperiode binnenkort eindigt , moeten thans maatregelen worden getroffen waardoor iedere discriminatie tussen onderdanen van de Lid-Staten , wat de voorwaarden van de voorziening en de afzet betreft , kan worden uitgesloten .

Artikel 37 maakt deel uit van de titel inzake het vrije verkeer van goederen en speciaal van het hoofdstuk inzake de afschaffing van de kwantitatieve beperkingen tussen de Lid-Staten ; dit artikel wil bereiken dat tegen het einde van de overgangsperiode en voor aan een nationaal monopolie van commerciële aard ( of aan een soortgelijke regeling ) onderworpen produkten hetzelfde resultaat wordt geboekt als voor de andere produkten wordt bereikt door toepassing van de artikelen 30 t/m 34 , d.w.z . het vrije verkeer van goederen .

Een andere procedure is echter aangewezen om dit resultaat te bereiken in sectoren die onder nationale monopolies vallen . Deze moeten geleidelijk worden gewijzigd enerzijds om rekening te houden met de omstandigheid dat volgens de betrokken Lid-Staten de onder monopolie vervaardigde produkten bijzondere problemen opwerpen , anderzijds om te voorkomen dat afschaffing van de kwantitatieve beperkingen en maatregelen van gelijke werking in deze sectoren voor de praktijk zonder gevolgen blijft . Gevreesd moet namelijk worden dat liberalisatie van het handelsverkeer voor de aan een monopolie onderworpen produkten niet tot stand komt indien de monopolies , gezien hun exclusieve recht tot invoer , uitvoer en handel in bepaalde produkten , vrij zouden blijven te beslissen in welke mate en onder welke voorwaarden de uit andere Lid-Staten afkomstige produkten op de eigen markt kunnen worden toegelaten ( of , andersom , in welke mate de nationale produkten naar andere Lid-Staten mogen worden uitgevoerd ) .

Daarom is in artikel 37 bepaald dat aan het einde van de overgangsperiode elke discriminatie tussen de onderdanen van de Lid-Staten , wat de voorwaarden van de voorziening en de afzet betreft , is uitgesloten .

Verneld dient te worden dat artikel 37 niet slechts afschaffing eist van de discriminaties als rechtstreeks gevolg van de voorschriften die van toepassing zijn op onder monopolie vervaardigde produkten indien geen artikel inzake nationale monopolies zou bestaan , zou dit doel kunnen worden bereikt door andere voorschriften van het Verdrag , met name die welke heffingen van gelijke werking als douanerechten en maatregelen van gelijke werking als kwantitatieve beperkingen verbieden . Uit het bovenstaande vloeit ten aanzien van de kenmerken van de nationale monopolies en van de beperkingen waartoe zij aanleiding geven , voort dat het doel van de wijziging , m.a.w . uitsluiting van elke discriminatie , is uit te sluiten dat aan het einde van de overgangsperiode nog discriminaties kunnen voorkomen als gevolg , van bepaalde bijzondere bevoegdheden waarover de monopolies beschikken ten aanzien van invoer en afzet op hun markt of uitvoer van bepaalde produkten .

Aangezien dit de doelstellingen zijn van artikel 37 moet de Italiaanse Republiek het monopolie van sigarettenpapier voor het einde van de overgangsperiode zo wijzigen dat deze doelstellingen worden bereikt . De Commissie moet anderzijds , afgezien van haar algemene verplichting te waken over de toepassing van het Verdrag , overeenkomstig artikel 37 , lid 6 , aanbevelingen doen ten aanzien van de wijze van aanpassing , waarvan in dit artikel sprake is .

De Commissie is van mening dat het doel van artikel 37 niet bereikt zal zijn zolang de A.A.M.S . kan beslissen in welke mate en voor welke kwaliteiten de behoefte van de Italiaanse markt moet worden gedekt door middel van leveranciers uit andere Lid-Staten .

In deze toestand is geen grote verandering gekomen door de wijziging van het monopolie , zoals besloten bij het decreet van 9 maart 1961 inzake de opening van contingenten , aangezien de verkoop op de Italiaanse markt blijft voorbehouden aan het monopolie .

Om deze redenen is de Commissie van mening dat de beste oplossing - thans reeds staat vast dat deze doeltreffend is voor het bereiken van het doel van artikel 37 - is de afschaffing van het exclusieve recht van de A.A.M.S . om in te voeren en handel te drijven , voor zover dit recht de handel tussen de Lid-Staten betreft .

5 . Het monopolie van sigarettenpapier heeft een fiscaal karakter . Op grond van artikel 90 , lid 2 , van het E.E.G.-Verdrag vallen de ondernemingen die het karakter dragen van een fiscal monopolie onder de regels van het Verdrag , met name onder de mededingingsregels , voor zover de toepassing daarvan de vervulling , in feite of in rechte , van de hun toevertrouwde bijzondere taak niet verhindert .

De ontwikkeling van het handelsverkeer mag niet worden beïnvloed in een mate die strijdig is met het belang van de Gemeenschap .

De Commissie is van mening dat de fiscale taak van het monopolie de handhaving van de thans bestaande beperkingen ten aanzien van invoer en handel in deze produkten niet rechtvaardigt . Gezien de algemene verhoging van de levensstandaard en van de steeds toenemende voorkeur van de consumenten voor gefabriceerde sigaretten wordt het op maat gesneden sigarettenpapier steeds minder belangrijk , zoals blijkt uit produktiecijfers .

Onder deze omstandigheden mag men eraan twijfelen of de fiscale taak van het monopolie belangrijk is , die er voornamelijk in bestaat dat de fabricage en/of verkoop aan de staat wordt voorbehouden en een veel hogere verkoopprijs dan de kostprijs wordt vastgesteld . Door in 1958 een stelsel in te voeren waarbij de kleinhandelsprijzen nader worden toegelicht en door aldus een direct en constant verband te leggen tussen elke verkoopprijs en elke koopprijs had de Italiaanse Regering aan het fiscale monopolie reeds een groot gedeelte van zijn betekenis ontnomen : het fiscale gedeelte dat behoorde bij een bepaalde verkoopprijs werd tevoren vastgesteld en de mogelijkheid voor de belastinginstanties om bij de verkoop van elk produkt zoveel mogelijk belastingontvangsten te krijgen - wat , zoals we gezien hebben , het belangrijkste doel is van de belastinginstanties - is in dezelfde omvang verminderd . Hierbij komt nog dat in het onderhavige geval door vaststelling van een hoge verkoopprijs om een maximumwinst te krijgen later her teruglopen van dit produkt nog zou worden geaccentueerd . Onder deze omstandigheden lijkt het mogelijk de fiscale taak van het monopolie te realiseren door eenvoudig een verbruiksbelasting in te stellen .

II

Om deze redenen beveelt de Commissie van de Europese Gemeenschappen de Italiaanse Republiek aan overeenkomstig artikel 37 van het E.E.G.-Verdrag de volgende maatregelen te treffen :

1 . Zonder enige beperking elke invoer van sigarettenpapier , op maat gesneden , in boekjes of in hulzen , uit andere Lid-Staten toe te staan . Hiertoe moet iedere formaliteit voor de invoer van deze produkten op de Italiaanse markt rechtstreeks kunnen worden verricht door de kopers of de door dezen aangevezen personen , zonder bemiddeling van de A.A.M.S . , zodat zij hierover onmiddellijk kunnen beschikken .

2 . Toegestaan moet worden dat vrijelijk alle nodige transacties kunnen worden verricht met het oog op de verkoop op de Italiaanse markt van sigarettenpapier uit andere Lid-Staten . Hiertoe moet , resp . moeten met name :

- de leveranciers uit de andere Lid-Staten worden toegestaan in Italië een eigen groothandelsverkoopdienst op te richten en aldaar voorraden aan te houden ;

- worden toegestaan dat de prijzen van produkten uit de andere staten vrijelijk kunnen worden vastgesteld tussen koper en verkoper in de verschillende handelsfasen ;

- de leveranciers uit de andere Lid-Staten worden toegestaan vrijelijk reclame te maken voor hun produkten ;

- alle nodige maatregelen worden getroffen om te waarborgen dat de kleinhandelaren ten opzichte van de overheid commercieel onafhankelijk zijn .

3 . De uitvoer van sigarettenpapier naar de andere Lid-Staten moet zonder beperking worden toegestaan .

Brussel , 22 december 1969 .

Voor de Commissie

De Voorzitter

Jean REY