Beschikking van de Commissie

van 16 november 1999

betreffende de steun die Frankrijk aan Cofidur wil verlenen voor de overname van de oude fabriek van Gooding (voorheen Grundig) te Creutzwald

(kennisgeving geschied onder nummer C(1999) 4229)

(Slechts de tekst in de Franse taal is authentiek)

(Voor de EER relevante tekst)

(2000/424/EG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 88, lid 2, eerste alinea,

Gelet op de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, en met name op artikel 62, lid 1, onder a),

Na de belanghebbende partijen overeenkomstig deze artikelen in de gelegenheid te hebben gesteld hun opmerkingen kenbaar te maken,

Overwegende hetgeen volgt:

I. DE PROCEDURE

(1) Bij schrijven van 23 juni 1997 heeft Frankrijk overeenkomstig artikel 88, lid 3, van het Verdrag bij de Commissie een aantal gevallen van steunverlening aangemeld. De steun van in totaal 8,65 miljoen FRF werd aan de onderneming Cofidur toegekend voor de oprichting van de nieuwe vennootschap Continental Edison. De steun zal door nationale en regionale autoriteiten worden verleend in de vorm van gedecentraliseerde kredieten en een renteloos voorschot. Volgens Frankrijk is deze steun in het kader van de tweede overname van de oude fabriek Gooding Electronique SA (GESA) (voorheen Grundig) gepland als zowel investeringssteun als herstructureringssteun, in overeenstemming met de criteria die door de Commissie zijn vastgesteld in de communautaire kaderregeling voor reddings- en herstructureringssteun aan ondernemingen in moeilijkheden(1) (hierna "de kaderregeling").

(2) GESA had de oude fabriek van Grundig te Creutzwald overgenomen. Voor deze overname ontving de onderneming steun van de Franse autoriteiten op basis van het herstructureringsplan dat de onderneming had ingediend. Ook ten aanzien van de steun aan GESA, die in juni 1995 faillissement aanvroeg, is een procedure uit hoofde van artikel 88, lid 2, van het Verdrag ingeleid(2).

(3) Op 25 februari 1998 besloot de Commissie dezelfde procedure te beginnen ten aanzien van de bovenvermelde maatregelen ten gunste van Cofidur. Frankrijk werd bij schrijven van 22 april 1998 van deze beslissing in kennis gesteld(3). De Commissie heeft de andere lidstaten en de overige belanghebbenden uitgenodigd om hun opmerkingen over de betrokken steun kenbaar te maken. Met betrekking tot deze procedure heeft de Commissie geen enkele opmerking ontvangen.

(4) Bij schrijven van 14 mei 1998 heeft Frankrijk de Commissie verzocht om de uiterste termijn voor het indienen van zijn opmerkingen te verlengen tot 4 juni 1998. Deze verlenging is gegeven. Deze opmerkingen hebben de Commissie op 16 juni 1998 daadwerkelijk bereikt en zijn aangevuld bij schrijven van 8 september en 9 oktober 1998.

(5) Tijdens een bijeenkomst, die op 7 juni 1999 plaatsvond, heeft Frankrijk nieuwe inlichtingen verstrekt. Bij deze laatste contacten heeft Frankrijk voorts bevestigd dat de investeringen zijn uitgevoerd en de arbeidsplaatsen zijn gehandhaafd overeenkomstig het diversificatieplan en dat het voornemens was zijn verplichtingen jegens Cofidur na te komen.

(6) Deze informatie werd herhaald op een bijeenkomst tussen Frankrijk en de diensten van de Commissie, die op 22 september 1999 werd gehouden. Hieruit bleek dat Cofidur heeft besloten om zich opnieuw toe te gaan leggen op de vervaardiging van multimediaproducten, parallel aan de productie van televisies voor het hogere marktsegment. Uiteindelijk heeft Frankrijk bij schrijven van 30 september 1999, geregistreerd op 1 oktober 1999, bevestigd dat de investeringen die voor de diversifiëring van de productie van Continental Edison waren gepland, daadwerkelijk zijn uitgevoerd en dat de arbeidsplaatsen in overeenstemming met het oorspronkelijke plan zijn gehandhaafd.

II. BESCHRIJVING VAN DE MAATREGELEN

(7) De onderhavige beschikking heeft betrekking op de steunmaatregelen, in de vorm van investerings- en herstructureringssteun ter hoogte van 8,65 miljoen FRF, die Frankrijk aan Cofidur wil verlenen in samenhang met de oprichting van de nieuwe vennootschap Continental Edison.

De begunstigde van de steun

(8) Na de faillissementsaanvraag van 22 juni 1995 en de procedure voor voldoening der crediteuren en ontbinding onder rechterlijk toezicht overeenkomstig Wet 85-98 van 25 januari 1985 heeft de arrondissementsrechtbank van Metz ("tribunal de grande instance", hierna "TGI") op 21 februari 1997 het faillissement van GESA uitgesproken. De tenuitvoerlegging van deze beslissing werd opgeschort, omdat een koper, de groep Cofidur, een overnamebod indiende. De TGI heeft vervolgens een plan van overdracht vastgesteld ten gunste van Cofidur, die Continental Edison oprichtte, welke vennootschap op 28 mei 1997 in het handels - en vennootschapsregister werd ingeschreven.

(9) De groep Cofidur werd op 1 oktober 1996 op de parallelmarkt van de beurs van Parijs geïntroduceerd. De groep heeft 24 industriële en commerciële vestigingen in de wereld, waarvan 20 in Frankrijk, en is actief op de gebieden van elektronische toelevering en informaticaproducten (gedrukte schakelingen, printplaten).

(10) Cofidur had in 1997 2080 personen in dienst en behaalde in datzelfde jaar een geconsolideerde omzet, met inbegrip van de resultaten van Continental Edison, van 1110 miljoen FRF. De groep maakt sinds haar oprichting in 1968 een voortdurende expansie door. Met de oprichting van de onderneming Continental Edison in Creutzwald op de plaats van de oude Grundig- en vervolgens GESA-fabriek heeft de groep haar productdivisie toegespitst op gedrukte circuits en de communicatie- en multimediamarkt.

(11) Continental Edison heeft 200 van de 375 GESA-werknemers overgenomen, en het personeelsbestand zou eind 1999 tot 288 personen moeten zijn uitgebreid.

(12) Continental Edison zal, volgens een herstructureringsplan dat aan de handelskamer van de TGI is voorgelegd en door deze haalbaar wordt geacht, zich voornamelijk toeleggen op de productie van televisies voor het hogere marktsegment met hoge toegevoegde waarde en zal de reeds bestaande productie van televisies voor alle marktsegmenten op 440000 eenheden per jaar brengen. Eveneens volgens het plan zal Continental Edison in onderaanneming voor rekening van Cofidur elektronica produceren om in de vraag van de Duitse en Oost-Franse klanten van Cofidur te voorzien, en zal de onderneming innoverende multimedia-apparaten produceren, waardoor de doelsector van de groep zich uitbreidt tot het veelbelovende terrein van de geavanceerde technologie.

(13) Ten gevolge van de slechte resultaten die Continental Edison in 1998 in de televisiesector, met name in het goedkopere segment, heeft behaald, heeft de diversificatie van de onderneming vertraging opgelopen. Om de levensvatbaarheid van Continental Edison te waarborgen, heeft Cofidur ervoor gekozen prioriteit te geven aan de ontwikkeling van personal computers (pc's), aangezien deze markt betere vooruitzichten biedt. De productie van hoogwaardige televisies, welk segment rendabeler is dan het goedkopere segment, dat een neergang vertoont, ontwikkelt zich volgens Frankrijk ten gevolge van de verrichte investeringen echter parallel aan de productie van een multimedia-pc.

(14) Cofidur brengt 20 miljoen FRF in in het kapitaal van de nieuwe vennootschap, en voegt hier nog eens 5 miljoen FRF aan toe in de vorm van een participatielening. Deze 25 miljoen vormen de eigen middelen of quasi-eigen middelen van Continental Edison en zijn bestemd voor de verwerving of overname van vaste activa en voor de uitvoering van het herstructureringsplan.

De steun

(15) De regeling voorziet in:

a) een uitzonderlijke investeringssteun ter hoogte van 2,25 miljoen FRF in de vorm van subsidies, gedecentraliseerd op het niveau van de regionale prefectuur, die wordt uitbetaald naargelang de investering wordt verwezenlijkt. Deze steun wordt toegekend op grond van de kredietregeling voor industriebeleid van het ministerie van Industrie (CIRI, begrotingsonderdeel 64-96), die door de Commissie is goedgekeurd(4);

b) een subsidie van 1,4 miljoen FRF van de Algemene Raad van Moezel voor een in moeilijkheden verkerende onderneming, op grond van artikel L.3231-3 van de algemene wet op territoriale publiekrechtelijke lichamen, die onder dezelfde voorwaarden wordt uitbetaald als de uitzonderlijke overheidssteun;

c) steun van de Regionale Raad van Lotharingen voor een in moeilijkheden verkerende onderneming, overeenkomstig artikel L.4211-1 van de algemene wet op territoriale publiekrechtelijke lichamen, van 5 miljoen FRF in de vorm van een renteloos voorschot, voor een duur van vijf jaar, teneinde de schepping en later de handhaving van arbeidsplaatsen te bevorderen. De regionale prefectuur en de Algemene Raad zullen het aanwervingprogramma van drie jaar op de voet volgen.

(16) De nieuwe investeringen worden door Frankrijk op 21,5 miljoen FRF geraamd. Hierbij komt volgens het schrijven van Frankrijk van 30 september 1999 de overdrachtsprijs van de firma GESA, met andere woorden, de activa ter waarde van 7,5 miljoen FRF. De totale investeringen bedragen bijgevolg 29 miljoen FRF.

III. OPMERKINGEN IN HET KADER VAN DE PROCEDURE UIT HOOFDE VAN ARTIKEL 88, LID 2, VAN HET VERDRAG

Argumenten van de Commissie voor het inleiden van de procedure

(17) In haar beslissing tot inleiding van de procedure heeft de Commissie twijfels geuit over de verenigbaarheid van de steun met de gemeenschappelijke markt. Inhoudelijk geeft zij hiervoor de volgende redenen.

(18) Volgens Frankrijk moet de nieuwe onderneming Continental Edison worden gezien als een overname van GESA door Cofidur. Deze overname is in overeenstemming met het Franse faillissementsrecht verlopen middels een overdrachtsprocedure. De overdracht heeft tot doel ervoor te zorgen dat de activiteiten die zelfstandig kunnen worden voortgezet, intact blijven, evenals alle of een deel van de daarmee verbonden arbeidsplaatsen, waarbij de opbrengst van de overdracht gebruikt zal worden ter dekking van alle of een deel van de passiva. Volgens Frankrijk is GESA daarmee juridisch waterdicht gescheiden van Continental Edison.

(19) Aan de voorwaarden om in aanmerking te komen voor een uitzondering op grond van de kaderregeling wordt echter niet voldaan, omdat Cofidur/Continental Edison niet alle activa en passiva van de ontbonden onderneming GESA overneemt. Als nieuwe vennootschap lijkt Cofidur a priori noch verantwoordelijk te kunnen zijn voor de steun die eerder aan GESA is betaald, noch in aanmerking te komen voor herstructureringssteun.

(20) Indien Continental Edison de economische activiteiten van GESA zou voortzetten en verantwoordelijk zou zijn voor de steunmaatregelen die eerder aan deze onderneming werden betaald, zou zij als een onderneming in moeilijkheden kunnen worden beschouwd en in aanmerking kunnen komen voor herstructureringssteun, voorzover deze in overeenstemming zou zijn met de kaderregeling.

(21) De onderneming bevindt zich in een steunregio in de zin van artikel 87, lid 3, onder c), van het Verdrag en van de premieregeling "ruimtelijke ordening" (hierna "PAT")(5), waarvan het toegestane steunplafond 17 % bruto bedraagt voor een grote onderneming. De Commissie had bij de inleiding van de procedure geconstateerd dat Continental Edison niet voldoet aan het onafhankelijkheidscriterium in de zin van artikel 1, lid 3, van de bijlage bij Aanbeveling 96/280/EG van de Commissie van 3 april 1996 betreffende de definitie van kleine en middelgrote ondernemingen(6). Indien Frankrijk de wettelijke basis voor de herstructureringssteun zou moeten wijzigen en deze als investeringssteun zou moeten kwalificeren, zou de intensiteit van de aangemelde steunmaatregelen 21,16 % bedragen. Ten slotte kan volgens punt 18, onder i), van de bijlage bij de mededeling van de Commissie van 1979 betreffende regionale steun(7) de overname van een onderneming die gesloten is of die zonder deze overname gesloten zou worden, beschouwd worden als een initiële investering.

Opmerkingen van Frankrijk

(22) In het kader van de procedure heeft Frankrijk de volgende argumenten aangedragen.

(23) Frankrijk heeft zich niet uitgesproken over de vraag of de nieuwe onderneming, Continental Edison, in aanmerking komt voor herstructureringssteun overeenkomstig de kaderregeling. Het beperkt zich ertoe te herhalen dat het ernaar streeft de productievestiging te Creutzwald te handhaven in een moeilijke sociale en economische context. Frankrijk benadrukt dat de Commissie volgens de kaderregeling "bij de beoordeling van herstructureringssteun in steungebieden rekening [moet] houden met de behoeften van de regionale ontwikkeling".

(24) Met betrekking tot de situatie van Continental Edison heeft Frankrijk een uitvoerige beschrijving gegeven van de belangrijke structurele moeilijkheden waaraan de onderneming het hoofd moet bieden en die de onderneming ertoe hebben gebracht te investeren in aanpassing van de industriële installaties en in diversificatie en rationalisatie van de activiteiten en de werkmethoden.

(25) De onderneming kampt bovendien met een verslechtering van haar imago door het faillissement van GESA, waardoor haar betrekkingen met klanten, leveranciers en eventuele crediteuren negatief worden beïnvloed. De verslechtering van het imago van de onderneming heeft haar weerslag gehad op commercieel, financieel en sociaal gebied. Om in bedrijf te blijven, moet Continental Edison zowel de problemen van de oude onderneming GESA oplossen als het hoofd bieden aan nieuwe moeilijkheden, die het gevolg zijn van de staking van betalingen van die onderneming. Teneinde de levensvatbaarheid te herstellen, is een herstructureringsplan opgesteld en aan de handelskamer van de TGI voorgelegd, die het plan haalbaar achtte. Het plan omvat drie hoofdlijnen:

a) Een drastische vermindering van het personeelsbestand (ontslag van 47 % van het personeel van GESA), dat op 200 personen zal worden gehandhaafd.

b) De activiteiten zullen worden gereorganiseerd om Continental Edison een nieuwe positie te geven op de markt voor televisies. Zonder het lagere segment te verwaarlozen, zal de onderneming ook kwaliteitstelevisies gaan produceren met een hoge toegevoegde waarde. Tegelijkertijd zullen de activiteiten worden uitgebreid naar de toelevering van elektronica en de innovatieve productie van multimedia-apparaten in de veelbelovende hi-techsector.

Voor de omschakeling van de activiteiten waren een nieuwe industriële organisatie en nieuwe werkwijzen noodzakelijk, hetgeen kosten met zich bracht voor het ontwerp, de aanpassing en het aanvankelijk afkeuren van producten. Deze procedure ging vergezeld van een onderzoek naar een betere beheersing van de kosten (invoering van een methode voor beheerscontrole).

c) Ten slotte is een omvangrijk opleidingsplan, waarvan de kosten 3 miljoen FRF bedragen, opgesteld om de werknemers in staat te stellen zich aan te passen aan de technologische veranderingen en de modernisering van de werkwijzen.

(26) Het onderbrengen van Continental Edison bij een solide groep, Cofidur, garandeert bepaalde afzetmogelijkheden en biedt financiële garanties.

(27) Frankrijk heeft de Commissie echter geen enkele voorlopige balans of marktstudie verstrekt op basis waarvan zij de geschiktheid van de voorgestelde herstructurering zou kunnen controleren.

(28) Frankrijk heeft aangegeven dat de uitvoering van het herstructureringsplan de volgende investeringen vergt:

a) Technische aanpassing van de bestaande industriële installaties om een compleet assortiment televisies te kunnen produceren (voorheen produceerde de onderneming slechts drie modellen). De kosten voor de technische aanpassing worden geraamd op 800000 FRF.

b) De aanschaf van nieuwe installaties voor de vormgeving van televisies en voor de productie van nieuwe apparaten (multimediaconsoles en televisies met satellietontvangst), waarvan de kosten 20,7 miljoen FRF bedragen.

(29) Frankrijk wil dat de onderneming in aanmerking komt voor een faciliteit op drie niveaus (steun van de centrale overheid van 2,25 miljoen FRF, steun van de Algemene Raad van Moezel van 1,4 miljoen FRF en steun van de Regionale Raad van Lotharingen van 5 miljoen FRF). Het is van mening dat de investeringen waarvoor deze drie vormen van steun verleend worden, als nieuwe investeringen in de diversificatie van de onderneming kunnen worden beschouwd.

(30) Aangezien de argumenten van Frankrijk een gebrek aan samenhang vertoonden tussen de steun van 5 miljoen FRF voor de werkgelegenheid, enerzijds, en het opleidingsplan van 3 miljoen FRF, anderzijds, heeft de Commissie zich opnieuw tot Frankrijk gericht. Bij schrijven van 8 september, geregistreerd op 9 september 1998, heeft Frankrijk bevestigd dat de steun van de Regionale Raad van Lotharingen in de vorm van een voorschot van 5 miljoen FRF bedoeld is voor de handhaving van de werkgelegenheid in het kader van het algehele saneringsplan. Als tegenprestatie heeft de koper Cofidur zich ertoe verbonden om in eerste instantie 200 werknemers over te nemen en vervolgens over een periode van drie jaar 88 nieuwe arbeidsplaatsen te creëren.

(31) Ten slotte wijst Frankrijk de Commissie er in zijn schrijven van 30 september 1999 op dat het opleidingsplan van 3 miljoen FRF, dat de ontwikkeling van multimedia-apparaten en toelevering van elektronica zou vergezellen, vertraging heeft opgelopen.

IV. BEOORDELING VAN DE MAATREGELEN

Herstructureringssteun

(32) Volgens het Franse faillissementsrecht heeft de overdracht tot doel ervoor te zorgen dat de activiteiten die zelfstandig kunnen worden voortgezet intact blijven, evenals alle of een deel van de daarmee verbonden arbeidsplaatsen, waarbij de opbrengst van de overdracht gebruikt zal worden ter dekking van alle of een deel van de passiva. Volgens de Franse autoriteiten is er juridisch een waterdichte scheiding tussen de vroegere vennootschap en de nieuwe vennootschap, hoewel er zonder meer sprake is van een voortzetting van de reeds bestaande economische activiteit.

(33) De Commissie heeft bij de inleiding van de procedure evenwel opgemerkt dat zich bij dit soort overnames drie gevallen kunnen voordoen:

a) De nieuwe onderneming neemt niet alle activa en passiva van de failliete onderneming over. In dit geval lijkt de onderneming a priori noch verantwoordelijk te kunnen worden gehouden voor de eerder betaalde steun, noch in aanmerking te kunnen komen voor herstructureringssteun.

b) De onderneming neemt alle activa en passiva over, in welk geval de veronderstelling is dat deze in aanmerking komt voor herstructureringssteun indien aan de voorwaarden voor de kaderregeling wordt voldaan, en eveneens verantwoordelijk kan worden gehouden voor terugbetaling van de steun die de Commissie eventueel onverenigbaar met het Verdrag zou verklaren.

c) De onderneming wordt van haar schulden verlost door de faillissementsprocedure in het kader van een herstructureringsproces met het oog op economische continuïteit. In deze hypothese, die door de Franse autoriteiten wordt gesteund, zal de Commissie de mogelijkheid onderzoeken om dit verlies van schulden als steun aan de nieuwe onderneming te beschouwen als onderdeel van een herstructureringsplan.

(34) In het onderhavige geval betreft het een nieuwe onderneming die niet alle activa en passiva overneemt. De tweede hypothese is dus uitgesloten.

(35) Zelfs indien de Commissie zou oordelen dat Continental Edison in aanmerking zou komen voor herstructureringssteun, zou de noodzaak van de steun niet zijn aangetoond, omdat de eventuele moeilijkheden die deze onderneming kent, hadden moeten worden gekwantificeerd en in aanmerking worden genomen bij de economische berekening van de koper, en bijgevolg in mindering worden gebracht op de koopprijs van de activa. Afgezien van het feit dat het verlies van schulden volgens het Franse recht op het gebied van gerechtelijke akkoorden niet als steun aan de nieuwe onderneming kan worden aangemerkt, zou het bedrag van deze steun zo omvangrijk zijn, dat het evenredigheidsbeginsel van de kaderregeling niet zou worden nageleefd.

(36) Frankrijk voert aan dat de eerste twee gevallen van steunverlening, die 3,65 miljoen FRF bedroegen, specifiek bedoeld waren voor de investering in uitrustingen, en dat de derde steun (5 miljoen FRF, waarvan het steunelement 900000 FRF bedraagt) bedoeld is voor maatregelen ten gunste van de met deze investeringen verbonden arbeidsplaatsen.

(37) Ten slotte geeft Frankrijk in zijn schrijven van 30 september 1999 te kennen dat de steun kan worden beschouwd als steun voor initiële investeringen in de zin van de richtsnoeren inzake regionale steunmaatregelen(8). De Commissie neemt derhalve aan dat Frankrijk zijn standpunt ten aanzien van de betrokken steun heeft gewijzigd en deze nu aanmerkt als investeringssteun en werkgelegenheidssteun. Dit verklaart waarom Frankrijk, afgezien van gegevens over de door de koper voorgenomen strategie, geen herstructureringsplan in de zin van de kaderregeling heeft ingediend.

Regionale steunmaatregelen

(38) De door Frankrijk voorgenomen steun is afkomstig uit de middelen van de Franse staat (2,25 miljoen FRF), van het departement Moezel (1,4 miljoen FRF) en van de regio Lotharingen (5 miljoen FRF). Een bedrag van 3,65 miljoen FRF is bestemd voor investeringen, het voorschot van 2 miljoen FRF, waarvan het steunelement 360000 FRF bedraagt, is bestemd voor de werkgelegenheid, terwijl een voorschot van 3 miljoen FRF, waarvan het steunelement 540000 FRF bedraagt, voor opleidingen is bestemd. Deze maatregelen bevoordelen de begunstigde onderneming in die zin, dat hierdoor de kosten van het investeringsproject dalen. De totale kosten daarvan bedragen 29 miljoen FRF en zouden normaliter volledig uit eigen middelen moeten worden bekostigd. Er is derhalve sprake van staatssteun in de zin van artikel 87, lid 1, van het Verdrag die de mededinging kan vervalsen en de handel tussen lidstaten nadelig kan beïnvloeden.

(39) Continental Edison is actief op de markt voor consumentenelektronica, waar de onderneming een "productmix" aanbiedt, die voornamelijk bestaat uit hoogwaardige televisies (nog te ontwikkelen) en de reeds door GESA geproduceerde televisies voor het lagere segment, alsmede multimedia-apparaten. De Commissie stelt vast dat Continental Edison zich opnieuw richt op het segment van hoogwaardige televisies, dat door de vorige onderneming werd verlaten ten gunste van goedkopere televisies. De markt voor hoogwaardige televisies wordt als veelbelovend beschouwd door de introductie van schermen van het formaat 16:9, en de verkoop op deze markt zou moeten blijven groeien(9). Hoewel het percentage huishoudens in de Gemeenschap dat over ten minste één televisietoestel beschikt bijna 100 % bedraagt, wordt het marktsegment van de kleinere schermen gesteund door de tendens naar meerdere toestellen binnen één huishouden. Continental Edison concurreert echter rechtstreeks met import uit de Aziatische lagelonenlanden. Ten slotte zijn de markten voor printplaten en multimedia, waar de activiteiten van Continental Edison zich sinds 1999 op richten, groeimarkten(10). De wereldmarkt voor pc's maakte in 1998 een groei van 23,4 % door. De Europese pc-markt kende in 1997 een stijging van de vraag van 49 %(11).

(40) Het aandeel van Continental Edison op de markt voor televisies van alle segmenten zal, na de voorgenomen uitbreiding van de productie, 440000 eenheden bedragen, d.w.z. 2,13 % van de communautaire markt voor kleurentelevisies in 1996. De investering van Cofidur in Continental Edison zal leiden tot een handhaving (goedkopere segment) of stijging (duurdere segment) van de productie. Elke steun aan deze onderneming zou daarom de positie van Cofidur op deze markt ten aanzien van haar concurrenten in de Gemeenschap kunnen beïnvloeden.

(41) Wat het aandeel van Continental Edison op de markt voor pc's betreft, is het duidelijk dat de productie bij het begin van de activiteiten nog geen aanzienlijk niveau heeft bereikt in deze sector, die groei doormaakt en een groot aantal concurrenten omvat.

(42) De steun kan niet als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt worden aangemerkt op basis van de in artikel 87, lid 2, van het Verdrag bedoelde uitzonderingen, omdat deze geen sociale steun aan individuele verbruikers vormt en niet bedoeld is om schade te herstellen die veroorzaakt is door natuurrampen of andere buitengewone gebeurtenissen. De uitzondering van artikel 87, lid 2, onder c), kan evenmin worden toegepast. De steunmaatregelen kunnen evenmin als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt worden beschouwd op basis van artikel 88, lid 3, onder a), b) en d). Zij zijn immers niet gericht op de bevordering van de economische ontwikkeling van een streek waarin de levensstandaard abnormaal laag of waar een ernstig gebrek aan werkgelegenheid heerst in de zin van artikel 87, lid 3, onder a), in de zin van de mededeling van de Commissie inzake de wijze van toepassing van artikel 87, lid 3, onder a) en c), op regionale steunmaatregelen(12) of in de zin van de beschikking van de Commissie betreffende de PAT-regeling. Voorts zijn de steunmaatregelen er niet voor bestemd om de verwezenlijking van een belangrijk project van gemeenschappelijk Europees belang te bevorderen of om een ernstige verstoring van de economie van een lidstaat op te heffen, noch om de cultuur en de instandhouding van het culturele erfgoed te bevorderen.

(43) Op grond van de uitzondering in artikel 87, lid 3, onder c), van het Verdrag kan de Commissie steunmaatregelen om de ontwikkeling van bepaalde vormen van economische bedrijvigheid te vergemakkelijken verenigbaar met de gemeenschappelijke markt beschouwen, mits de voorwaarden waaronder het handelsverkeer plaatsvindt daardoor niet zodanig worden veranderd dat het gemeenschappelijk belang wordt geschaad. Bij beschikking van 14 september 1994 betreffende de premieregeling ruimtelijke ordening voor industriële projecten(13) heeft de Commissie op grond van de sociaal-economische gegevens van de betrokken gebieden besloten dat initiële investeringen in de zin van punt 18, onder i), van de bijlage bij de mededeling van de Commissie inzake steunmaatregelen voor regionale doeleinden, die worden verwezenlijkt in het gebied waar Continental Edison is gevestigd, in aanmerking komen voor regionale steun met een intensiteit van 17 % bruto voor grote ondernemingen.

(44) Volgens de argumenten van Frankrijk zijn de nieuwe investeringen, waarvan de Commissie heeft onderzocht of deze voor steun in aanmerking komen, en die op 29 miljoen FRF worden geraamd, bestemd voor de koop van de activa van GESA en voor de rationalisatie, diversifiëring en modernisering van de productie. De voorgenomen investeringssteun voor Cofidur beloopt een bedrag van 3,65 miljoen FRF, d.w.z. een intensiteit van 12,6 % bruto van het totaalbedrag van 29 miljoen FRF. Deze investeringen kunnen als initiële investeringen in de zin van de mededeling van 1979 beschouwd worden. Daarom, en gelet op het voorgaande, kan de investeringssteun van een bedrag van 3,65 miljoen FRF als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt worden beschouwd op grond van de in artikel 87, lid 3, onder c), van het Verdrag bedoelde uitzondering.

Werkgelegenheidssteun

(45) Het derde aspect van de steun van de overheid voor Cofidur ten bedrage van 5 miljoen FRF in de vorm van een renteloos voorschot, waarvan het steunelement 900000 FRF bedraagt, is bedoeld om maatregelen ten behoeve van de werkgelegenheid en voor opleidingen te ondersteunen. Een steunbedrag van 2 miljoen FRF, waarvan het steunelement 360000 FRF uitmaakt, is bedoeld voor het creëren van nieuwe arbeidsplaatsen. Cofidur heeft zich als tegenprestatie verplicht om 200 bestaande arbeidsplaatsen te handhaven en binnen een periode van drie jaar 88 nieuwe arbeidsplaatsen te creëren. Cofidur heeft zich eveneens ertoe verbonden de diensten van de Regionale Raad van Lotharingen op 31 mei van elk boekjaar loonverklaringen te verstrekken.

(46) De betrokken maatregelen vormen steun voor de werkgelegenheid die verbonden is met een initiële investering in de zin van de richtsnoeren inzake regionale steunmaatregelen.

(47) In dit verband merkt de Commissie op dat Cofidur zich ertoe heeft verbonden om 88 nieuwe arbeidsplaatsen te scheppen gedurende een periode van drie jaar. In haar analyse neemt de Commissie in aanmerking dat de PAT-regeling voor dit aantal arbeidsplaatsen een voor steun in aanmerking komend bedrag van 4,4 miljoen FRF behelst. In het onderhavige geval bedraagt de voor het scheppen van arbeidsplaatsen voorgestelde premie 2 miljoen FRF.

(48) De maximale intensiteit van regionale steunmaatregelen voor investeringen en voor de met initiële investeringen verbonden werkgelegenheid is vastgesteld op 17 %. De steun voor het scheppen van arbeidsplaatsen in de vorm van een renteloos voorschot bevat een steunelement van 360000 FRF. De cumulatie van de steun voor de initiële investering van 3,65 miljoen FRF en het steunelement bij de creatie van arbeidsplaatsen van 360000 FRF bedraagt 4,01 miljoen FRF. Een vergelijking met de investeringskosten van 29 miljoen FRF levert een steunintensiteit van 13,8 % bruto op. De Commissie stelt vast dat de intensiteit van de voorgestelde steunmaatregelen lager is dan het maximum van 17 % dat toegestaan is voor grote ondernemingen in een steunregio in de zin van artikel 87, lid 3, onder c), van het Verdrag. In dit verband moet worden gewezen op de verzekering die Frankrijk in zijn schrijven van 30 september 1999 heeft gegeven dat er geen andere investerings- of werkgelegenheidssteun zou worden toegekend.

Opleidingssteun

(49) Bepaalde steunmaatregelen voor opleidingen komen in aanmerking voor toepassing van een der uitzonderingen als bedoeld in artikel 87, lid 3, van het Verdrag. Op grond van de uitzondering in artikel 87, lid 3, onder c), van het Verdrag kan de Commissie steun om de ontwikkeling van bepaalde activiteiten te vergemakkelijken, goedkeuren, mits de voorwaarden waaronder het handelsverkeer plaatsvindt daardoor niet zodanig worden veranderd dat het gemeenschappelijk belang wordt geschaad. De Commissie is immers van mening dat opleidingen een onmisbare rol spelen bij de invoering van nieuwe technologieën en kunnen bijdragen tot het creëren en handhaven van arbeidsplaatsen. Een maatregel ten behoeve van opleidingen kan slechts in aanmerking komen voor de genoemde uitzondering indien de steun een stimulerend karakter heeft en evenredig is met de doelstellingen van gemeenschappelijk belang die met de steun worden nagestreefd.

(50) De maatregelen in het opleidingsplan dat door Cofidur is opgesteld, zijn gericht op de aanpassing van de 200 werknemers die van GESA worden overgenomen, aan de technologische veranderingen en de modernisering van de werkmethoden in het kader van het totale herstructureringsplan. De Commissie is van mening dat steunmaatregelen voor opleidingen altijd een stimulerend karakter hebben in het geval van kleine en middelgrote ondernemingen en ook kunnen worden verondersteld een stimulerend karakter te hebben voor grote ondernemingen, in verband met de externe effecten die deze opleidingen kunnen hebben in bepaalde gebieden in de zin van artikel 87, lid 3, onder c), van het Verdrag. In deze gebieden immers zijn de uitgaven voor opleidingen en het niveau van de beroepskwalificaties lager en is het gemeenschappelijk belang bij het verhogen van deze kwalificaties het grootst, omdat hiermee de werkgelegenheidssituatie kan worden verbeterd en nieuwe investeringen kunnen worden aangetrokken. De Commissie is van mening dat de kwalificaties van de werknemers eveneens een belangrijke rol spelen bij een industriële herstructurering.

(51) De kosten van de maatregelen, waarvan de Commissie onderzoekt of deze voor steun in aanmerking komen, bedragen 3 miljoen FRF, waarvan het steunelement 540000 FRF, d.w.z. 18 %, bedraagt. Rekening houdend met de relatief geringe intensiteit van deze steunmaatregelen en de stimulerende gevolgen daarvan, met name in een regio die wordt getroffen door een omschakeling van het mijn- en steenkoolbekken en die een steungebied in de zin van artikel 87, lid 3, onder c), van het Verdrag is, is de Commissie van mening dat de steun ten behoeve van de opleiding van het personeel van Continental Edison de voorwaarden waaronder het handelsverkeer plaatsvindt niet zodanig verandert dat het gemeenschappelijk belang wordt geschaad, en dat deze steun derhalve verenigbaar met het Gemeenschapsrecht is.

V. CONCLUSIE

(52) In het licht van het voorgaande is de Commissie van mening dat de steun voor de initiële investering ter hoogte van 3,65 miljoen FRF, gecumuleerd met het steunelement in de bijstand bij het scheppen van arbeidsplaatsen (die met de initiële investering zijn verbonden) van 360000 FRF, waardoor het totaalbedrag 4,01 miljoen FRF beloopt, verenigbaar met de gemeenschappelijke markt is op grond van artikel 87, lid 3, onder c), van het Verdrag.

(53) De Commissie stelt vast dat de opleidingssteun in de vorm van een voorschot van 3 miljoen FRF een steunelement van 540000 FRF bevat, en dat de intensiteit daarvan, die met de voor steun in aanmerking komende kosten van 3 miljoen FRF wordt vergeleken, 18 % bedraagt. Gelet op de belangrijke rol van opleidingen en van de beroepskwalificaties van de werknemers en op het stimulerende effect daarvan in bepaalde regio's zoals bedoeld in artikel 87, lid 3, onder c), van het Verdrag, concludeert de Commissie dat deze steun verenigbaar met de gemeenschappelijke markt is,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

De steun voor de initiële investering van een bedrag van 3,65 miljoen FRF 556439 EUR) en de steun voor het creëren van met deze investering verbonden arbeidsplaatsen in de vorm van een voorschot van 2 miljoen FRF (302898 EUR) die Frankrijk voornemens is aan Cofidur toe te kennen, zijn verenigbaar met de gemeenschappelijke markt op grond van artikel 87, lid 3, onder c), van het Verdrag.

Artikel 2

De opleidingssteun in de vorm van een voorschot van 3 miljoen FRF (457347 EUR) is verenigbaar met de gemeenschappelijke markt.

Artikel 3

Deze beschikking is gericht tot de Franse Republiek.

Gedaan te Brussel, 16 november 1999.

Voor de Commissie

Mario Monti

Lid van de Commissie

(1) PB C 283 van 19.9.1997, blz. 2.

(2) PB C 179 van 11.6.1998, blz. 9.

(3) PB C 198 van 24.6.1998, blz. 12.

(4) PB C 181 van 12.7.1991, blz. 3. Steunmaatregel van de staten E 1/90 - NN 120/90 - Frankrijk: kredieten voor herstructureringen in het kader van het industriebeleid.

(5) PB C 364 van 20.12.1994, blz. 6.

(6) PB L 107 van 30.4.1996, blz. 4.

(7) PB C 31 van 3.2.1979, blz. 9.

(8) PB C 74 van 10.3.1998, blz. 4.

(9) Panorama van de industrie 1997, volume 2.

(10) Zie de voorgaande voetnoot.

(11) CeBITViews, 18-24 maart 1999.

(12) PB C 212 van 12.8.1988, blz. 2.

(13) Zie voetnoot 5.