Mededeling van de Commissie van de Europese Gemeenschappen over de arresten van het Europese Hof van Justitie van 5 mei 1982 en 21 mei 1985 (zaken Gaston Schul) betreffende de invoer door een particulier van in een andere Lid-Staat van een particulier gekochte gebruikte goederen (1)(86/C 13/02)

De voornaamste conclusie welke de Commissie trekt uit de oordelen van het Europese Hof in de Schul-zaken is dat de dubbele heffing van BTW op goederen die van de ene Lid-Staat naar de andere worden uitgevoerd in strijd is met het Gemeenschapsrecht en met de voltooiing van een echte gemeenschappelijke markt. Gezien het belang van de in deze zaken bevestigde beginselen voor de burgers van de Gemeenschap en het feit dat de Lid-Staten daaraan in de praktijk slechts langzaam uitvoering geven, wil de Commissie de algemene aandacht op haar eigen beleid ter zake vestigen. 1. De vorderingen bij de totstandbrenging van de gemeenschappelijke markt hebben geleid tot een toeneming van de handel, niet alleen tussen handelaren, maar ook tussen particulieren in verschillende Lid-Staten. Een belangrijke belemmering voor het vrije verkeer van goederen en personen werd gevormd door het feit dat goederen waarvoor reeds in een Lid-Staat BTW werd betaald, bij invoer in een andere Lid-Staat opnieuw ten volle aan deze belasting werden onderworpen. Dit trof in het bijzonder door particulieren gekochte tweedehandsgoederen die door henzelf in hun land van woonplaats werden ingevoerd. Deze dubbele belastingheffing leidde tot vele klachten en werd terecht door het publiek gezien als onverenigbaar met een werkelijke gemeenschappelijke markt. 2. Het Hof heeft in een prejudiciële beslissing in zaak 15/81 (Gaston Schul) verklaard: ,,de belasting over de toegevoegde waarde welke door een Lid-Staat wordt geheven bij invoer van produkten uit een andere Lid-Staat die door een particulier zijn geleverd terwijl deze belasting niet wordt geheven ter zake van de levering door een particulier van gelijksoortige goederen binnen de Lid-Staat van invoer, vormt een hogere binnenlandse belasting dan die welke op gelijksoortige nationale produkten wordt geheven, in de zin van artikel 95 van het EEG-Verdrag, voor zover geen rekening wordt gehouden met het restant van de in de Lid-Staat van uitvoer betaalde BTW dat op het tijdstip van invoer nog in de waarde van het produkt is begrepen. Het bewijs met betrekking tot de gegevens op grond waarvan die belasting in aanmerking moet worden genomen, dient door de importeur te worden geleverd.'' 3. In artikel 95 van het EEG-Verdrag is bepaald ,,de Lid-Staten heffen op produkten van de overige Lid- Staten, al dan niet rechtstreeks, geen hogere binnenlandse belastingen van welke aard dan ook dan die welke, al dan niet rechtstreeks, op gelijksoortige nationale produkten worden geheven.'' Het Hof heeft enkele beginselen geformuleerd betreffende de interpretatie van dit artikel waardoor een nieuwe stimulans wordt verschaft voor het vrije verkeer van goederen en in het bijzonder van gebruikte goederen. Het bepaalde namelijk dat het Verdrag niet wordt nageleefd indien een invoerende Lid-Staat bij het heffen van zijn eigen BTW geen rekening houdt met het restant van de reeds in de Lid-Staat van uitvoer betaalde BTW dat deel uitmaakt van de waarde van het produkt op het tijdstip van invoer. Het hoofdbeginsel van zaak 15/81 is derhalve dat een particulier niet dubbel belast mag worden als op gebruikte goederen ten tijde van de invoer nog BTW drukt, voor zover: - in één van de Lid-Staten van de Gemeenschap voor de goederen BTW werd betaald en het bewijs daarvan door de importeur (de particulier of zijn vertegenwoordiger) wordt geleverd; -het voor de particulier in het land van uitvoer onmogelijk is terugbetaling te verkrijgen van de BTW die deel uitmaakt van de prijs van de goederen. 4. Het Hof werd in zaak 47/84 (Gaston Schul) verzocht zijn standpunt op een aantal punten te verduidelijken. In zijn arrest van 21 mei 1985 bepaalde het Hof op welke wijze de BTW moet worden berekend die verschuldigd is bij invoer door een particulier van gebruikte goederen waarover in de Lid-Staat van uitvoer reeds BTW werd betaald. De uiteengezette methode is de volgende: a) de maatstaf van heffing wordt gevormd door ofwel de prijs van de goederen verminderd met het restant van de in de Lid-Staat van uitvoer betaalde BTW welke nog van deze prijs deel uitmaakt, ofwel, bij het ontbreken van een dusdanige prijs, door de douanewaarde, welke geen BTW inhoudt; b) het belastingtarief is het tarief dat geldt voor leveringen tegen betaling binnen het land van invoer; c) het belastingbedrag dat voortvloeit uit de toepassing op de maatstaf van heffing a) van het tarief b) moet worden verminderd met het restant van de in de Lid-Staat van uitvoer betaalde BTW; d) het restant van de BTW in de Lid-Staat van uitvoer is: - ofwel het in dit land werkelijk betaalde BTW-bedrag, verminderd met het percentage waarmee de waarde van de goederen is gedaald, indien de waarde van de goederen in feite is verminderd tussen de laatste BTW-betaling en de invoer; -ofwel het volledige in dit land werkelijk betaalde BTW-bedrag indien de waarde van de goederen sedert de laatste BTW-betaling is gestegen. Beschouw bij voorbeeld het geval van goederen die nieuw zijn gekocht voor 1 000 Ecu plus BTW ten bedrage van 100 Ecu. De prijs met inbegrip van BTW van de nieuwe goederen is 1 100 Ecu: - indien de waardedaling 50 % beloopt wordt de prijs van de goederen 550 Ecu, waarvan het BTW-restant 50 Ecu uitmaakt; bij invoer is de waarde voor belastingdoeleinden van deze goederen derhalve 550 - 50 = 500 Ecu. Als het BTW-tarief in de invoerende Lid-Staat 15 % is bedraagt de te betalen BTW 500 × 0,15 = 75 Ecu, min het BTW-restant, dus 75 - 50 = 25 Ecu; -als de goederen in waarde zijn gestegen en voor (bij voorbeeld) 2 000 Ecu worden verkocht is de maatstaf van heffing bij invoer gelijk aan deze waarde, min het volledige bedrag van de in de Lid-Staat van uitvoer betaalde BTW, te weten 2 000 - 100 = 1 900 Ecu. De te betalen BTW bedraagt derhalve 1 900 × 0,15 = 285 Ecu, min het BTW-restant, dus 285 - 100 = 185 Ecu. In sommige gevallen leidt de berekening tot een negatief bedrag. In het bijzonder is dit het geval als het BTW-tarief van de invoerende Lid-Staat lager is dan dat van de uitvoerende Lid-Staat. In deze gevallen kan de invoerende Lid-Staat geen betaling van BTW verlangen. 5. Deze rechtspraak van het Hof was voor de Commissie aanleiding algemene regels op dit gebied te formuleren: als goederen van een Lid-Staat van de Gemeenschap worden ingevoerd in een andere Lid-Staat mag geen belasting worden geheven zonder rekening te houden met de reeds over de goederen betaalde BTW. Terwijl bij voorbeeld het Hof zich uitsluitend heeft uitgesproken over het geval waarin goederen tegen betaling worden geleverd omvat de beschikking van de Commissie ook goederen die ten geschenke worden ontvangen, voor zover deze overdrachten in het binnenlandse verkeer zijn vrijgesteld en de ontvanger kan aantonen dat de goederen werden verkregen overeenkomstig de voorwaarden van de nationale markt. Een ander voorbeeld van een geval dat veel voorkomt betreft het verplaatsen van goederen door iemand die zijn woonplaats verandert van de ene Lid-Staat naar de andere. De Commissie is van oordeel dat de burger die niet kan voldoen aan de voorwaarden van de richtlijn van de Raad van 28 maart 1983, betreffende de belastingsvrijstellingen bij definitieve invoer uit een Lid-Staat van persoonlijke goederen door particulieren (1) , eveneens recht heeft op toepassing van het beginsel dat door het Hof in deze zaken werd bevestigd. Dit beginsel is eveneens van toepassing in gevallen waarin tijdelijke invoer niet is toegestaan (2) . 6. In overeenstemming met de aanbevelingen van het rapport van het ad hoc-comité voor het Europa van de Burgers, dat werd goedgekeurd door de Europese Raad, ziet de Commissie er nauwlettend op toe dat de arresten van het Hof op dit gebied door de nationale overheden worden toegepast. In dit verband heeft zij tegen alle Lid-Staten procedures aangevangen wegens het niet naleven van artikel 95 van het EEG-Verdrag. Sommige Lid-Staten hebben de interpretatie van het Hof van dit artikel niet nageleefd, terwijl andere het beginsel volgens hetwelk dubbele belastingsheffing is verboden slechts ten dele hebben toegepast. Particulieren die moeilijkheden op dit gebied ondervinden kunnen zich wenden tot de Commissie -hetzij rechtstreeks tot haar Secretariaat-generaal, Wetstraat 200, B-1049 Brussel, -hetzij via één van de voorlichtingsbureaus van de Commissie die in bijgaande lijst zijn vermeld. Voorlichtingsbureaus (3) BELGIË Brussel Archimedesstraat 73, 1040 Brussel, Tel. 235 11 11, Telex 26657 COMINF B. DENEMARKEN Koebenhavn Hoejbrohus, OEstergaade 61, Postbox 144, 1004 Koebenhavn K, Tel. 14 41 40, Telex 16402 COMEUR DK. DUITSLAND Bonn Zitelmannstrasse 22, 5300 Bonn, Tel. 23 80 41, Telex 886648 EUROP D. Berlin (bijkantoor van het bureau te Bonn) Kurfuerstendamm 102, 1000 Berlin 31, Tel. 892 40 28, Telex 184015 EUROP D; Muenchen (bijkantoor van het bureau te Bonn) Erhardtstrasse 27, 8000 Muenchen, Tel. 23 99 29 00, Telex 5218135. FRANKRIJK Paris 61, rue des Belles-Feuilles, 75782 Paris Cedex 16, Tel. 501 58 85, Telex Paris 630176 F COMEUR. Marseille (bijkantoor van het bureau te Parijs) CMCI/Bureau 320 2, rue Henri Barbusse F-13241 Marseille Cedex 01 Tel. afgekort: 8467 GRIEKENLAND Aq´hna 2, Vassilissis Sofias, T. K. 1602, Athina 134, Tel. 724 39 82/724 39 83/724 39 84, Telex 219324 ECAT GR. IERLAND Dublin 39 Molesworth Street, Dublin 2, Tel. 71 22 44, Telex 25551 EUCO EI ITALIË Roma Via Poli 29, 00187 Roma, Tel. 678 97 22, Telex 610184 EUROMA I. Milano (bijkantoor van het bureau te Rome) Corso Magenta 61, 20123 Milano, Tel. 80 15 05/6/7/8, Telex 316002 EURMIL I. LUXEMBURG Luxembourg Bâtiment Jean Monnet, Rue Alcide de Gasperi, 2920 Luxembourg, Tel. 430 11, Telex 3423/3446/3476 COMEUR LU. NEDERLAND Den Haag Lange Voorhout 29, Den Haag, Tel. 46 93 26, Telex 31094 EURCO NL. PORTUGAL Lisboa 35, rua do Sacramento à Lapa, 1200 Lisboa, Tel. 60 21 99, Telex 18810 COMEUR P. SPANJE Madrid Calle de Serrano 41, 5A Planta, Madrid, Tel. 435 17 00/435 15 28, Telex 46818 OIPE E. VERENIGD KONINKRIJK London 8, Storey's Gate, London SW1 P3 at, Tel. 222 81 22, Telex 23208 EURUK G. Belfast (bijkantoor van het bureau te Londen) Windsor House, 9/15 Bedford Street, Belfast BT2 7EG, Tel. 407 08, Telex 74117 CECBEL G; Cardiff (bijkantoor van het bureau te Londen) 4 Cathedral Road, Cardiff CF1 9SG, Tel. 37 16 31, Telex 497727 EUROPA G; Edinburgh (bijkantoor van het bureau te Londen) 7 Alva Street, Edinburgh EH2 4PH, Tel. 225 20 58, Telex 727420 EUEDING. (1) Zaak 15/81, Jurisprudentie 1982, blz. 1409-1437 en zaak 47/84 (PB nr. C 144 van 13. 6. 1985, blz. 4 (nog niet in de Jurisprudentie opgenomen) ) .

(1) Richtlijn 83/183/EEG van 28. 3. 1983 (PB nr. L 105 van 23. 4. 1983, blz. 64) .

(2) Zaak 134/83 van 11. 12. 1984 (Abbink) (PB nr. C 3 van 5. 1. 1985, blz. 4) .

(3) In alfabetische volgorde van de landen waar voorlichtingsbureaus van de Commissie gevestigd zijn.