*****

BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE

van 4 februari 1988

tot wijziging van Beschikking 86/614/EEG waarbij Griekenland werd gemachtigd bepaalde vrijwaringsmaatregelen te nemen op grond van artikel 108, lid 3, van het EEG-Verdrag

(Slechts de tekst in de Griekse taal is authentiek)

(88/438/EEG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE

GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, met name op artikel 108, lid 3,

Overwegende hetgeen volgt:

Bij Beschikking C/85/1344, welke aan de Griekse Regering is betekend op 13 augustus 1985, werd Griekenland gelast de exportsteun uit hoofde van Besluit 1574/70 van het Griekse Monetaire Comité, gewijzigd bij Besluit 350/82, op te heffen.

Bij Beschikking 85/594/EEG van de Commissie (1) werd Griekenland gemachtigd om bepaalde vrijwaringsmaatregelen uit hoofde van artikel 108, lid 3, van het EEG-Verdrag te nemen; aan Griekenland werd onder meer goedkeuring verleend om de exportsteun uit hoofde van genoemd besluit voor ten hoogste 26,4 % van de fob-prijs tot en met 31 december 1986 te blijven toekennen.

Bij Beschikking 86/614/EEG van de Commissie (2) tot wijziging van Beschikking 85/594/EEG van de Commissie werd Griekenland gelast het steunpercentage dat voorheen werd toegepast om de gevolgen van de invoering van de BTW op te vangen, met 40 % te verlagen en het restcijfer van 60 % van bedoelde exportsteun in vier gelijke etappes van elk één jaar met ingang van 1 januari 1987 af te schaffen, zodat het maximumpercentage van de steun voor 1987 11,88 % van de fob-prijs bedraagt.

Volgens artikel 3 van Beschikking 86/614/EEG zal de Commissie alle steun verlagen of uitsluiten indien haar bewijsmateriaal wordt overlegd waaruit, na onderzoek en na overleg met de betrokkenen, blijkt dat de toekenning van exportsteun door Griekenland aan een bepaalde sector grote veranderingen in de traditionele handelsstromen veroorzaakt of dreigt te veroorzaken en dat deze veranderingen ernstige materiële schade aan een gevestigde industrie in andere Lid-Staten toebrengen of dreigen toe te brengen in een mate die in strijd is met het gemeenschappelijk belang.

I

In maart 1983 had een Nederlandse firma die geconfijte vruchtenschillen (NIMEXE-code 20.04-30) produceert voor het eerst bij de Commissie een klacht ingediend over het feit dat de Griekse exportsteun in haar sector 32 % van de fob-prijs had bereikt, waardoor een uiterst ernstige distorsie van de mededinging op de gemeenschappelijke markt was ontstaan. Deze klacht werd in de daarna volgende jaren herhaaldelijk opnieuw geuit.

Op 29 april 1987 verzocht deze klaagster, gesteund door de Vereniging der Nederlandse groenten- en fruitverwerkende industrie en met name de afdeling fabrikanten van geconfijte vruchten, de Commissie artikel 3 van Beschikking 86/614/EEG toe te passen en alle steun aan de Griekse industrie voor geconfijte vruchten uit te sluiten.

De eerste klaagster is de grootste van vier kleine Nederlandse producenten van geconfijte vruchtenschillen die alle zijn gevestigd in of in de omgeving van Franeker in Friesland. Van oudsher produceren deze ondernemingen het grootste gedeelte van de geconfijte vruchteschillen die in Nederland, Duitsland en in het Verenigd Koninkrijk op de markt worden gebracht. Hun voornaamste markt is Duitsland. De specialiteit van de eerste klaagster zijn vruchteschillen die in verpakkingen van 100 gram worden verkocht; de andere producenten verkopen voornamelijk in bulk aan industriële afnemers.

Vier Italiaanse en één Franse producent kopen hun grondstoffen en verkopen hun eindprodukten hoofdzakelijk in eigen land.

De Nederlandse firma's kopen hun grondstoffen in Portorico; in Europa is Kreta het enige teeltgebied van betekenis. De grondstoffen voor geconfijte vruchteschillen worden van daaruit aan de Nederlandse producenten aangeboden tegen prijzen die, naar gelang van het produkt, tot meer dan 100 % hoger liggen dan in Portorico.

In 1983 begon de Kretenzer vereniging van citrusvruchtentelers in Duitsland geconfijte vruchteschillen in verpakkingen van 100 gram aan te bieden die identiek waren met die welke door de eerste klaagster werden verkocht tegen prijzen die - gezien de gegevens die door de Nederlandse onderneming werden overgelegd en bij berekening van de Kretenzer grondstoffenprijzen vermeerderd met de Nederlandse verwerkings- en afzetkosten - 34 % onder de kostprijs bleken te liggen. Gesteld wordt dat dit de Nederlandse onderneming ernstige materiële schade heeft berokkend en heeft geleid tot het verlorengaan van 9 van de 57 arbeidsplaatsen.

Volgens de eerste klaagster is de Griekse export van 100-gramverpakkingen sinds 1983, toen zij voor het eerst op de markt verschenen, tot 1986 verdrievoudigd (van 200 ton tot 610 ton). Gezien de vrij constante vraag op deze markt zijn de Nederlandse verkopen, de capaciteitsbenutting en de winsten dienovereenkomstig gedaald. Er zijn geen voorraden; de produktie is afgestemd op de verkoop.

In 1987 opende de Kretenzer vereniging van citrusvruchtentelers een nieuwe fabriek met grote capaciteit en begon zij de Nederlandse fabrikanten op de Duitse markt bij industriële verkopen sterk te onderbieden. Ondanks de overeengekomen verlaging van de exportsteun bleven de prijzen op hetzelfde peil als vroeger. Men verklaart dat dit ook aan de andere Nederlandse producenten ernstige materiële schade dreigt toe te brengen.

II

Nadat de Griekse Regering in kennis was gesteld van het verzoek van de Nederlandse onderneming om de in artikel 3 van Beschikking 86/614/EEG bedoelde vrijwaringsmaatregelen toe te passen, antwoordde zij op 15 oktober en 4 december 1987 zonder de verzochte gedetailleerde informatie te verstrekken. Ook een brief van 22 december 1987 bevatte geen nieuwe relevante informatie.

Overeenkomstig artikel 2, eerste alinea, van Beschikking 86/614/EEG moet de Griekse Regering de Commissie »binnen vier weken vóór het einde van de betrokken periode, dat is uiterlijk op 30 juni en 31 december van elk jaar, een halfjaarlijks verslag over de toekenning van de exportsteun, onderverdeeld naar het aantal transacties onder vermelding van hun waarde en de toegekende steun per sector zenden, zodat de Commissie een halfjaarlijkse controleprocedure kan toepassen om een juiste toepassing van deze beschikking te verzekeren".

Het eerste verslag kwam binnen op 9 november 1987 en bevatte slechts algemene informatie. Volgens deze informatie betaalde de Griekse Regering tussen 1 januari 1987 en 30 juni 1987 in feite 21,4 miljard drachmen aan exportsteun overeenkomstig Besluit 1574/70 zoals dit is gewijzigd bij Besluit 350/82. In die periode had voor een fob-prijs van 56,8 miljard drachmen uitvoer plaats die voor exportsteun in aanmerking kwam. De Griekse Regering houdt staande dat een groot deel van de betalingen betrekking had op verladingen die plaats vonden tussen 1 januari 1983 en 31 december 1986. In feite ontvingen de Griekse exporteurs evenwel gemiddeld steun op basis van Besluit 1574/70 van het Griekse Monetaire Comité, gewijzigd bij Besluit 350/82, die 38 % van de fob-prijs van hun voor steun in aanmerking komende export vertegenwoordigt.

Op 4 december 1987 zond de Griekse Regering de Commissie een brief waarin stond dat de Kretenzer vereniging van citrusvruchtentelers tussen 1983 en 1986 uiteenlopende percentages van de fob-prijs van hun in aanmerking komende export aan steun had ontvangen, afhankelijk van de verschillende percentages »toegevoegde exportwaarde" welke zij hadden gerealiseerd.

(in % van de fob-prijs)

1.2.3 // // // // Jaar // Toegevoegde exportwaarde // Steun // // // // 1983 // 45 // 19,685 // 1984 // 35,5 // 15,59 // 1985 // 56,6 // 24,76 // 1986 // 33,88 // 14,82 // // //

Volgens informatie welke door de Bank van Griekenland aan de Griekse Regering is verstrekt, zijn over 1987 nog geen betalingen verricht.

III

De Griekse Regering was niet in staat in het kader van het verslag dat zij overeenkomstig artikel 2 van Beschikking 86/614/EEG moest overleggen, in verband met het Nederlandse verzoek overeenkomstig artikel 3 en artikel 2, tweede alinea, van dezelfde beschikking, de vereiste en toegezegde onderverdeling van de informatie te verstrekken; zij heeft evenmin de cijfers welke door de klaagster aan de Commissie zijn overgelegd, aangevochten.

Uit cijfers van het Statistische Bundesamt (het Bureau voor de statistiek van de Duitse Bondsrepubliek) blijkt dat de import naar Duitsland van geconfijte vruchten en vruchteschillen uit Nederland en uit Griekenland de volgende omvang had:

(in ton)

1.2.3.4 // // // // // Jaar // Totale invoer naar Duitsland // Uit Nederland // Uit Griekenland // // // // // 1983 // 6 265 // 5 049 // 501 // 1984 // 6 500 // 5 120 // 493 // 1985 // 6 217 // 4 653 // 696 // 1986 // 6 359 // 4 647 // 655 // // // //

Uit deze cijfers blijkt dat op een vrij stabiele markt tussen 1983 en 1986 het Nederlandse marktaandeel met 8 % is gedaald, terwijl de omvang van de Griekse export met 30 % is gestegen.

De cijfers in de brief van 4 december 1987 bevestigen slechts dat de Kretenzer Vereniging van citrusvruchtentelers in de loop der jaren grote bedragen exportsteun ontving uit hoofde van de besluiten van het Griekse Monetaire Comité. Verder verhelderen zij de situatie niet. Met name is er geen verklaring voor de vraag waarom de »toegevoegde exportwaarde" die op dezelfde wijze als de normale toegevoegde waarde wordt berekend en waarvan het percentage van de fob-prijs afhankelijk is dat als steun wordt uitgekeerd, van jaar tot jaar aanzienlijk wisselt voor hetzelfde produkt dat door dezelfde ondernemingen wordt verkocht.

De verklaring dat er voor 1987 geen steun is betaald, betekent niet noodzakelijk dat geen steun is ontvangen. Volgens de Griekse Regering betrof meer dan 83 % van de in feite in de periode van januari tot juli 1987 uitgekeerde steun export die niet gedurende die tijd had plaatsgevonden, en zelfs tot 1983 terugging. Dit maakt het voor de Commissie onmogelijk »een halfjaarlijkse controleprocedure toe te passen om een juiste toepassing van deze beschikking te verzekeren" zoals Beschikking 86/614/EEG voorschrijft.

Het uitblijven van nauwkeurige informatie, waarom in het kader van deze procedure op 27 juli 1987 is verzocht en waarvan het grootste deel door de Griekse Regering uit hoofde van artikel 2 van Beschikking 86/614/EEG uiterlijk op 31 juli 1987 had moeten zijn verstrekt, kan de Commissie niet tot in het oneindige verhinderen een beschikking te nemen in de procedure van artikel 3 van Beschikking 86/614/EEG waarbij haar wordt gelast een beschikking te geven waarbij exportsteun wordt uitgesloten in een sector waar deze aan concurrenten in andere Lid-Staten ernstige schade kan berokkenen en die uit haar aard urgent is.

De klaagsters verklaarden dat hun Griekse concurrenten vanaf maart 1983 exportsteun in uiteenlopende vormen ontvingen tot een totaal van 32 % van de fob-prijs, zodat zij voornamelijk in de Bondsrepubliek Duitsland hun vaste markt voor geconfijte vruchten en vruchteschillen in verpakkingen van 100 gram verloren. De opening van een grote nieuwe fabriek in 1987 en een bijna onbegrensde onderhandelingsmacht als gevolg van het feitelijke bedrag aan steun dat werd uitgekeerd, stelt de Griekse verkopers in staat grote hoeveelheden te verkopen en te leveren; daardoor wordt de grote verandering in de traditionele handelsstromen geaccentueerd en dreigt de gehele Nederlandse industrie in de betrokken sector ernstige materiële schade te worden toegebracht.

Alle Nederlandse fabrikanten zijn gevestigd in en rond Franeker in Friesland. Dit gebied wordt als een prioritair ontwikkelingsgebied in Nederland beschouwd omdat het afhankelijk is van landbouw en visserij, hoge werkloosheid kent en een laag inkomen per hoofd van de bevolking. Uitschakeling van de Nederlandse industrie en een verder verlies aan werkgelegenheid is in strijd met het gemeenschappelijk belang.

Daarom is aan de voorwaarden van artikel 3 van Beschikking 86/614/EEG voldaan, zodat de Commissie die beschikking moet wijzigen,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

Aan artikel 1 van Beschikking 86/614/EEG wordt een alinea toegevoegd, luidende als volgt:

»Het bepaalde in de eerste alinea is niet van toepassing op de sector geconfijte vruchteschillen (NIMEXE-code 20.04-30). Voor die sector moet Griekenland alle exportsteun afschaffen.".

Artikel 2

Deze beschikking treedt in werking op 4 februari 1988.

Artikel 3

Griekenland moet de Commissie binnen zeven dagen na kennisgeving van deze beschikking in kennis stellen van de maatregelen die het heeft genomen om aan het bepaalde in artikel 1 te voldoen.

Artikel 4

Deze beschikking is gericht tot de Helleense Republiek.

Gedaan te Brussel, 4 februari 1988.

Voor de Commissie

Peter SUTHERLAND

Lid van de Commissie

(1) PB nr. L 373 van 31. 12. 1985, blz. 9.

(2) PB nr. L 357 van 18. 12. 1986, blz. 28.