VERORDENING (EU) Nr. 1158/2010 VAN DE COMMISSIE

van 9 december 2010

betreffende een gemeenschappelijke veiligheidsmethode ter beoordeling van de conformiteit met de vereisten voor de verkrijging van veiligheidscertificaten voor spoorwegen

(Voor de EER relevante tekst)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Richtlijn 2004/49/EG van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 inzake de veiligheid op de communautaire spoorwegen en tot wijziging van Richtlijn 95/18/EG van de Raad betreffende de verlening van vergunningen aan spoorwegondernemingen en van Richtlijn 2001/14/EG van de Raad inzake de toewijzing van spoorweginfrastructuurcapaciteit en de heffing van rechten voor het gebruik van spoorweginfrastructuur alsmede inzake veiligheidscertificering (Spoorwegveiligheidsrichtlijn) (1), en met name artikel 6, lid 1,

Gezien aanbeveling ERA/REC/SAF/09-2009 van het Europees Spoorwegbureau, ingediend bij de Commissie op 18 september 2009, met betrekking tot een gemeenschappelijke veiligheidsmethode voor conformiteitsbeoordeling,

Overwegende hetgeen volgt:

Richtlijn 2004/49/EG voorziet in een kader met gelijke voorwaarden voor alle spoorwegondernemingen door middel van de toepassing van dezelfde vereisten voor veiligheidscertificering in de gehele Unie. Het doel van de gemeenschappelijke veiligheidsmethode (GVM) is een kader te scheppen voor de nationale veiligheidsinstanties om de criteria voor het nemen van besluiten in de gehele Unie te harmoniseren overeenkomstig artikel 17, lid 4, van Richtlijn 2004/49/EG.

Er moet worden voorzien in een methode waarmeer de nationale veiligheidsinstanties kunnen beoordelen of de door de spoorwegondernemingen ontwikkelde processen om te voldoen aan de geharmoniseerde vereisten voor het verkrijgen van overeenkomstig artikel 10, lid 2, onder a), van Richtlijn 2004/49/EG afgegeven A-veiligheidscertificaten en overeenkomstig artikel 10, lid 2, onder b), van die richtlijn afgegeven B-veiligheidscertificaten, adequaat zijn. De criteria aan de hand waarvan de nationale veiligheidsinstanties de beoordeling verrichten, moeten worden omschreven en de te volgen procedures moeten worden vastgesteld.

Met betrekking tot de conformiteit met het veiligheidsvereiste dat de verantwoordelijkheid voor het onderhoud van de spoorwegvoertuigen duidelijk moet worden gedefinieerd, dient een spoorwegonderneming die niet de met het onderhoud belaste entiteit is, voor alle voertuigen die zij voor haar exploitatie gebruikt door middel van passende contractuele afspraken, waaronder het Algemeen Gebruikscontract (AGC), te garanderen dat er voor elk voertuig een met het onderhoud belaste entiteit is die verantwoordelijk is voor het onderhoud van het voertuig overeenkomstig artikel 14 bis van Richtlijn 2004/49/EG. In het contract tussen beide partijen moet de uitwisseling van de informatie tussen de ondernemingen worden vermeld die nodig is om de veilige exploitatie van de voertuigen te garanderen.

Bij het beoordelen van de conformiteit met de veiligheidsvereisten van door aannemers of leveranciers van spoorwegondernemingen geleverde producten of verrichte diensten, zoals het verrichten van diensten door overeenkomstig Richtlijn 2007/59/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2007 inzake de certificering van machinisten die locomotieven en treinen op het spoorwegsysteem van de Gemeenschap besturen (2) erkende opleidingscentra, kunnen de overeenkomstig de toepasselijke wetgeving van de Unie aan aannemers of leveranciers verleende vergunningen of certificaten als geldig bewijs worden beschouwd. De certificering van met het onderhoud belaste entiteiten overeenkomstig artikel 14 bis van Richtlijn 2004/49/EG, kan ook als geldig bewijs worden beschouwd. Totdat het Europese certificeringssysteem in werking treedt, kunnen op grond van het op 14 mei 2009 ondertekende Memorandum of Understanding establishing the basic principles of a common system of certification of entities in charge of maintenance for freight wagons (3) afgegeven certificaten als geldig bewijs worden beschouwd voor het beoordelen van de conformiteit met de toepasselijke veiligheidsvereisten.

Iedere nationale veiligheidsinstantie moet regelingen treffen om te onderzoeken of de in de aanvraag voor een veiligheidscertificaat vermelde resultaten tijdens de exploitatie na de verlening van het certificaat worden behaald en of alle vereisten continu worden nageleefd, zulks krachtens artikel 16, lid 2, onder f), en artikel 17, lid 2, van Richtlijn 2004/49/EG. Daarom moet een systeem voor toezicht na de verlening van het certificaat worden ontwikkeld dat is gebaseerd op fundamentele principes om een geharmoniseerde aanpak bij de nationale veiligheidsinstanties in elke lidstaat te waarborgen.

De in deze verordening vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het in artikel 27, lid 1, van Richtlijn 2004/49/EG bedoelde comité,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

Onderwerp

Bij deze verordening wordt een gemeenschappelijke veiligheidsmethode (GVM) vastgesteld ter beoordeling van de conformiteit met de vereisten voor de verkrijging van veiligheidscertificaten als bedoeld in artikel 6, lid 3, onder b), van Richtlijn 2004/49/EG.

De GVM omvat:

een procedure en criteria voor het beoordelen van door spoorwegondernemingen ingediende aanvragen voor veiligheidscertificaten in de zin van artikel 10, lid 2, van Richtlijn 2004/49/EG, zoals vermeld in de bijlagen I, II en III bij deze verordening;

Artikel 2

Definitie

Voor de toepassing van deze verordening wordt verstaan onder: „toezicht”: de door de nationale veiligheidsinstantie getroffen regelingen om op de veiligheidsprestaties toe te zien nadat zij een veiligheidscertificaat heeft verleend.

Artikel 3

Procedures voor het beoordelen van aanvragen

1. Bij het onderzoek van na de inwerkingtreding van deze verordening ingediende aanvragen voor A- en B-veiligheidscertificaten passen de nationale veiligheidsinstanties de in bijlage I bij deze verordening vastgestelde procedure toe om de conformiteit met de vereisten van Richtlijn 2004/49/EG te beoordelen. De nationale veiligheidsinstanties passen de in bijlage II bij deze verordening vervatte beoordelingscriteria toe op overeenkomstig artikel 10, lid 3, van Richtlijn 2004/49/EG verleende veiligheidscertificaten en de in bijlage III bij deze verordening vervatte beoordelingscriteria op overeenkomstig artikel 10, lid 4, van Richtlijn 2004/49/EG verleende veiligheidscertificaten. Deze criteria worden ook toegepast bij de vernieuwing van de veiligheidscertificaten overeenkomstig artikel 10, lid 5, van Richtlijn 2004/49/EG.

2. Bij de beoordeling kunnen de nationale veiligheidsinstanties rekening houden met verbintenissen van aanvragers dat zij de risico’s zullen beheren door middel van contracten met derden. In de contracten moet ook worden vermeld welke informatie moet worden uitgewisseld om de veilige exploitatie van voertuigen te garanderen, met name op het gebied van onderhoudsbeheer.

3. De door aannemers of leveranciers aan spoorwegondernemingen geleverde producten of diensten worden geacht aan de veiligheidsvereisten te voldoen indien de aannemers, leveranciers of producten overeenkomstig de krachtens de wetgeving van de Unie vastgestelde toepasselijke certificeringsregelingen voor de levering van dergelijke producten en diensten zijn gecertificeerd.

Artikel 4

Toezicht

Na de verlening van een veiligheidscertificaat zien de nationale veiligheidsinstanties voor zowel A- als B-veiligheidscertificaten erop toe dat de spoorwegondernemingen hun veiligheidsbeheersysteem blijven toepassen, onder toepassing van de in bijlage IV vermelde toezichtprincipes.

Artikel 5

Inwerkingtreding

Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag na de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

(1) PB L 164 van 30.4.2004, blz. 44.

(2) PB L 315 van 3.12.2007, blz. 51.

(3) http://ec.europa.eu/transport/rail/interoperability/doc/signed_mou_on_ecm.pdf

BIJLAGE I

Procedure voor het beoordelen van de conformiteit met de vereisten voor de verkrijging van overeenkomstig artikel 10, lid 2, onder a) en b), van Richtlijn 2004/49/EG te verlenen veiligheidscertificaten

1. De procedures die een nationale veiligheidsinstantie implementeert om aanvragen in ontvangst te nemen en te beoordelen en om veiligheidscertificaten te verlenen, moeten gebaseerd zijn op de volgende kaderprincipes.

a) Het beoordelingsproces opzetten en herzien

De nationale veiligheidsinstanties moeten gestructureerde en auditeerbare processen ontwikkelen die moeten worden uitgevoerd door daartoe gekwalificeerde personen. Zij dienen de aanvragen kritisch te toetsen aan de in de bijlagen II en III vermelde beoordelingscriteria voor veiligheidsbeheersystemen. Zij dienen al hun beslissingen te registreren en te motiveren. Het algemene beoordelingsproces van de nationale veiligheidsinstantie moet periodiek worden onderworpen aan interne evaluaties en voortdurend worden verbeterd om de doeltreffendheid en efficiëntie op lange termijn te garanderen.

b) Kwaliteit van het beoordelingproces

De nationale veiligheidsinstanties moeten de kwaliteit van hun eigen prestaties bij belangrijke fasen in de verwerking van aanvragen voor veiligheidscertificaten monitoren.

c) Draagwijdte van de beoordeling

De beoordeling moet gebeuren op het niveau van het beheersysteem en moet gebaseerd zijn op processen. Indien het onderzoek tekortkomingen aan het licht brengt, kan de nationale veiligheidsinstantie naar eigen goeddunken en afhankelijk van de aard en de ernst van de afwijking, de punten vermelden die moeten worden verbeterd. De nationale veiligheidsinstantie beschikt ook over de bevoegdheid om een aanvraag te weigeren.

De beoordeling moet:

— aangepast zijn aan de risico’s, de aard en de omvang van de activiteiten van de aanvrager;

— gebaseerd zijn op een oordeel over de algemene bekwaamheid van de spoorwegonderneming om veilig te werken zoals beschreven in haar veiligheidsbeheersysteem.

d) Beoordelingstermijn

De nationale veiligheidsinstanties moeten de beoordeling uitvoeren binnen de in artikel 12 van Richtlijn 2004/49/EG voorgeschreven termijn en tegelijkertijd waarborgen dat de door de aanvrager overgelegde bewijsstukken grondig worden onderzocht. De nationale veiligheidsinstantie stelt de spoorwegondernemingen zo snel mogelijk als praktisch uitvoerbaar tijdens de beoordelingsfase in kennis van belangrijke problemen.

e) Besluitvorming tijdens de beoordeling

Een besluit om een aanvraag voor een veiligheidscertificaat goed te keuren of af te wijzen, moet gebaseerd zijn op de door de aanvrager overgelegde bewijsstukken en op het feit of de toepasselijke vereisten al dan niet werden nageleefd.

2. De nationale veiligheidsinstantie moet beoordelen of de aanvraag voor een veiligheidscertificaat voldoet aan de bepalingen van Verordening (EG) nr. 653/2007 van de Commissie (1).

3. De nationale veiligheidsinstantie moet in het bijzonder beoordelen of de bijgevoegde samenvatting van de handleiding van het veiligheidsbeheersysteem volstaat om een eerste oordeel te vellen over de kwaliteit en de geschiktheid van het veiligheidsbeheersysteem en moet beslissen over welke aspecten extra informatie noodzakelijk is. De nationale veiligheidsinstantie kan, in het kader van een verzoek om aanvullende informatie, alle gedetailleerde informatie vragen die zij billijkerwijze nodig acht om haar te helpen bij de beoordeling van de aanvraag.

4. Bij het verlenen van een veiligheidscertificaat moet voor elk beoordelingscriterium gedocumenteerd worden of en hoe het veiligheidsbeheersysteem van de aanvrager voldoet aan het beoordelingscriterium.

5. Wanneer de nationale veiligheidsinstantie meent dat er sprake is van een twijfelgeval of een mogelijke afwijking, dient zij dit duidelijk te omschrijven en de aanvrager duidelijk te maken welke mate van gedetailleerdheid wordt verwacht in het antwoord. Hiervoor moet de nationale veiligheidsinstantie:

a) duidelijk verwijzen naar de toepasselijke criteria en garanderen dat de ervoor zorgen de geconstateerde afwijkingen duidelijk begrepen heeft;

b) het desbetreffende deel van de gerelateerde verordeningen, voorschriften en normen mededelen;

c) aangeven waarom niet aan het beoordelingscriterium is voldaan;

d) afspraken maken over bijkomende verbintenissen, te verstrekken informatie en eventuele bewijsstukken, zoals vereist door de mate van gedetailleerdheid van het criterium, en de acties vermelden die de aanvrager moet ondernemen om de tekortkoming recht te zetten, evenals het tijdschema voor de naleving;

e) de gebieden vermelden die aan nader onderzoek kunnen worden onderworpen door middel van toezicht na de verlening van het certificaat.

6. Indien een spoorwegonderneming tegelijkertijd A- en B-veiligheidscertificaten aanvraagt, moet de nationale veiligheidsinstantie ervoor zorgen dat het A-certificaat eerst wordt verleend of dat beide certificaten gelijktijdig worden verleend zoals bepaald in Verordening (EG) nr. 653/2007. De nationale veiligheidsinstanties moeten echter een procedure vaststellen voor het gebruik van het aanvraagformulier (vooral de voorpagina van de bijlagen) wanneer gelijktijdig voor beide certificaten een nieuwe aanvraag wordt ingediend.

7. De bestaande algemene kaderprocedures voor de beoordeling van veiligheidscertificaten gelden ook voor aanvragen voor veiligheidscertificaten als bedoeld in artikel 10, lid 2, onder b), van Richtlijn 2004/49/EG.

8. De beoordeling door een nationale veiligheidsinstantie van een aanvraag voor een veiligheidscertificaat als bedoeld in artikel 10, lid 2, onder b), van Richtlijn 2004/49/EG heeft alleen betrekking op het vermogen van de spoorwegonderneming om de vereisten voor de exploitatie op het specifieke net waarvoor zij een certificaat aanvraagt, na te leven door gebruik te maken van de procedures die zij heeft vastgesteld om een A-certificaat te verkrijgen.

9. Deze beoordelingscriteria zijn erop gebaseerd dat wordt aangetoond dat de resultaten van de toepassing van de procedures of processen om de exploitatie van een specifiek net te beheren, werden gedocumenteerd en dat de verbintenis is aangegaan om deze te implementeren. Om na te gaan of aan de criteria is voldaan, kan de nationale veiligheidsinstantie dan ook vragen om een voorbeeld over te leggen van de documentatie die de spoorwegonderneming voornemens is te gebruiken.

10. De nationale veiligheidsinstanties moeten samenwerken om alle aangelegenheden met betrekking tot de niet-naleving van de beoordelingscriteria voor B-certificaten aan te pakken of om vragen over de aanvraag voor B-certificaten te behandelen. Een nationale veiligheidsinstantie die een aanvraag voor B-certificaten beoordeelt, moet overleg plegen met de nationale veiligheidsinstantie die het A-certificaat heeft verleend en met deze instantie afspreken welke eventuele acties ieder van hen zal ondernemen om de naleving van de beoordelingscriteria voor het B-certificaat te garanderen.

(1) PB L 153 van 14.6.2007, blz. 9.