Mededeling overeenkomstig artikel 5 van Verordening (EEG) nr. 3975/87 van de Raad van 14 december 1987 betreffende zaak IV/37.730 - Austrian Airlines Österreichische Luftverkehrs AG/Deutsche Lufthansa AG

(2000/C 193/05)

(Voor de EER relevante tekst)

I. DE DOOR LUFTHANSA EN AUSTRIAN AIRLINES (AUA) AANGEMELDE REGELING

Op 10 december 1999 hebben Austrian Airlines en Deutsche Lufthansa overeenkomstig artikel 5 van Verordening (EEG) nr. 3975/87 van de Raad een samenwerkingsovereenkomst aangemeld met het oog op een besluit tot toepassing van artikel 81, lid 3, van het EG-Verdrag en artikel 53, lid 3, van de EER-Overeenkomst op de tussen hen gesloten alliantie.

II. BEPALINGEN VAN DE OVEREENKOMST

De samenwerkingsovereenkomst en de overeenkomsten ter uitvoering daarvan worden beschouwd als stap van de Austrian Airlines Group om toe te treden tot de STAR-alliantie. De partijen zijn voornemens een duurzame alliantie aan te gaan door een geïntegreerd luchtverkeerssysteem te creëren dat is gebaseerd op nauwe samenwerking op het gebied van commerciële activiteiten, marketing en bedrijfsactiviteiten. Het doel is het gebruik van de respectieve hubs van de partijen in Frankfurt, München en Wenen te verbeteren.

De netwerkovereenkomst, die met het zomerseizoen in april 2000 is ingegaan, heeft betrekking op personenvervoer, onderhoud, luchthavenfaciliteiten en grondafhandeling. Beide partijen zijn overeengekomen hun prijzen en vluchtschema's wereldwijd te coördineren. De wereldwijde samenwerking omvat tevens de toegang tot elkaars frequent flyer-programma's, het gezamenlijk gebruik van vluchtcodes, de harmonisatie van diensten, en de integratie van gegevensverwerking. Op het gebied van informatietechnologie zullen de partijen hun systemen voor bijvoorbeeld het opslaan van vluchtgegevens, boekingen, ticketuitgifte, inventaris enz. gedeeltelijk aan elkaar koppelen. De integratie in het bilateraal verkeer tussen Oostenrijk en Duitsland gaat verder: er is een zogenaamde "neighbourhood-overeenkomst" gesloten. Deze overeenkomst voorziet in een joint-venture voor het verkeer tussen Duitsland en Oostenrijk, zodat winsten en verliezen worden gedeeld.

III. REDENEN VOOR VRIJSTELLING

De partijen hebben voor het toepassen van artikel 81, lid 3, de volgende argumenten aangevoerd:

1. Verbeteringen bij het verlenen van luchtvaartdiensten en bevordering van de economische vooruitgang

Door de alliantie aan te gaan verwachten Lufthansa en AUA aanzienlijke verbeteringen op het gebied van de productie en distributie van hun luchtvaartdiensten. De partijen voeren aan dat hun netwerken elkaar grotendeels aanvullen, met uitzondering van de Oostenrijks-Duitse markt. Zij stellen dan ook dat zij dankzij de overeenkomst een uitgebreider Europees netwerk tot stand zullen kunnen brengen, hetgeen met name zal leiden tot betere verbindingen met Oost-Europese landen. Dankzij het uitgebreide netwerk kunnen aan de klant betere diensten worden aangeboden, met name wat betreft het aantal rechtstreekse en onrechtstreekse vluchten, alsmede een groter aantal verbindingsmogelijkheden tussen de verschillende routes.

De partijen verwachten dat de samenwerkingsovereenkomst kostenbesparingen oplevert dankzij gecoördineerde vluchtplannen en -schema's, schaalvoordelen door meer klanten te trekken, een betere organisatie van de verkopen en grondafhandelingsdiensten, alsmede gezamenlijke ontwikkeling van kostenintensieve distributiesystemen. Voorts kunnen besparingen worden gerealiseerd als gevolg van een toename van het verkeer op het gehele netwerk en de rationalisatie van diensten.

2. De voordelen van de samenwerkingsovereenkomst zullen ook aan de consument ten goede komen

Volgens de partijen zou de consument van de totstandbrenging van een uitgebreider netwerk profiteren doordat hij toegang zou krijgen tot een assortiment van verbeterde diensten. Betere diensten kunnen worden verwacht als gevolg van betere coördinatie van vluchtschema's, kortere wachttijden, het feit dat het niet meer nodig is om van de ene terminal naar de andere te gaan, geharmoniseerde dienstverleningsnormen voor aan boord en voor de grondafhandeling. De kostenbesparingen zouden leiden tot lagere prijzen.

3. De samenwerkingsovereenkomst legt de partijen geen beperkingen op die voor het bereiken van deze doelstellingen niet onmisbaar zijn

De partijen stellen dat de totstandbrenging van een groter Europees netwerk uitgebreide samenwerking tussen de twee luchtvaartmaatschappijen vergt. Het doel om als één geïntegreerd netwerk te opereren zou niet kunnen worden bereikt indien de partijen de mogelijkheid zouden behouden om met elkaar te concurreren op de verbinding tussen Oostenrijk en Duitsland. De beoogde kostenbesparingen vergen een aanzienlijke bundeling van materieel en personele en financiële middelen. Volgens de partijen zou een code-sharing- of interlining-overeenkomst alleen onvoldoende zijn om deze besparingen te bewerkstelligen, aangezien daarmee het gebruik van vliegtuigen en dus vluchtschema's niet kan worden geoptimaliseerd.

4. De samenwerkingsovereenkomst geeft de partijen niet de mogelijkheid om de mededinging uit te schakelen voor een wezenlijk deel van een markt

De partijen stellen dat de structurele gevolgen van de samenwerkingsovereenkomst beperkt zijn gezien de beperkte overlapping tussen de netwerken van de partijen, het belang van overstappassagiers en de bestaande en mogelijke concurrentie. Zij stellen dat zij niet in staat zijn de mededinging uit te schakelen voor een wezenlijk deel van het verkeer tussen Oostenrijk en Duitsland of het verkeer naar derde landen. Integendeel, de samenwerkingsovereenkomst zal leiden tot meer concurrentie tussen verschillende allianties. Door betere vervoersdiensten aan te bieden en doordat zij de prijzen op een gecoördineerde manier kunnen aanpassen, dwingen de partijen andere allianties om ten behoeve van hun klanten soortgelijke verbeteringen door te voeren.

IV. CONCLUSIE

De Commissie heeft vastgesteld dat de betrokken overeenkomst op het eerste gezicht voldoet aan artikel 81, lid 1, van het EG-Verdrag, maar zij heeft zich nog geen oordeel gevormd over de toepasselijkheid van artikel 81, lid 3. Overeenkomstig artikel 5 van Verordening (EEG) nr. 3975/87 verzoekt de Commissie belanghebbende partijen hun opmerkingen over de samenwerkingsovereenkomst tussen Austrian Airlines en Deutsche Lufthansa binnen 30 dagen na de publicatie van deze mededeling toe te zenden aan: Europese Commissie Directoraat-generaal Concurrentie Ter attentie van Oliver Stehmann Eenheid IV/D2 Kantoor C 100 - 6/134

Wetstraat 200

B - 1049 Brussel fax (32-2) 296 29 11 e-mail: Oliver.Stehmann@cec.eu.int