BIJLAGE

Project ter ondersteuning van een vermindering van de dreiging die uitgaat van illegale handvuurwapens en lichte wapens en munitie daarvoor in Zuidoost-Europa

1. Inleiding en doelstellingen

De afgelopen jaren is in Zuidoost-Europa aanzienlijke vooruitgang geboekt inzake betere wapenbeheersing en bestrijding van de illegale wapenhandel, niet het minst vanwege de onafgebroken steun van de Unie. De regio Zuidoost-Europa blijft echter een punt van zorg en is aangemerkt als prioritair in de EU-strategie van 19 november 2018 tegen illegale vuurwapens, handvuurwapens en lichte wapens (SALW) en munitie daarvoor, met als titel: “Wapens beveiligen, burgers beschermen” (de “EU‐SALW-strategie”). Illegale vuurwapens hebben duidelijk een invloed op de interne en externe veiligheid doordat ze georganiseerde misdaad en terroristische daden in de regio Zuidoost-Europa en in de EU aanwakkeren. Het opzetten van sterke en efficiënte beheersingsmechanismen met betrekking tot wapenoverdrachten, ‐gebruik, ‐bezit en ‐voorraadvorming draagt derhalve op belangrijke wijze bij aan de regionale, Europese en mondiale vrede en veiligheid.

Om de resterende problemen in verband met de beheersing van SALW aan te pakken, de autoriteiten verder te ondersteunen bij de aanpak van deze problemen en de strijd tegen illegale wapenhandel en tegen misbruik van SALW en vuurwapens op te voeren, is tijdens de Westelijke Balkantop van 10 juli 2018 in Londen een routekaart aangenomen voor een duurzame oplossing voor illegaal bezit van, misbruik van en handel in SALW en munitie daarvoor in de Westelijke Balkan tegen 2024 (de “routekaart”). De routekaart bestaat uit zeven doelstellingen die alle functionele gebieden van wapenbeheersing beslaan en streeft naar een veiligere Westelijke Balkan die veiligheid exporteert, en waar alomvattende, duurzame, met de EU-standaarden en andere nationale standaarden geharmoniseerde mechanismen worden toegepast om illegaal bezit van, misbruik van en handel in vuurwapens, munitie en explosieven vast te stellen, te voorkomen, te vervolgen en te beheersen. De Unie heeft in 2018 een besluit van de Raad vastgesteld ter ondersteuning van de uitvoering van de routekaart (Besluit (GBVB) 2018/1788 van de Raad (1)).

Als uitvoerende instantie van het Regionaal uitvoeringsplan tegen de verspreiding van handvuurwapens en lichte wapens (het “Regionaal uitvoeringsplan”) heeft het Uitwisselingscentrum voor Zuidoost- en Oost-Europa inzake de beheersing van het aantal handvuurwapens en lichte wapens (Seesac) de ontwikkeling van de routekaart ondersteund. Het Seesac heeft uit hoofde van Besluit (GBVB) 2018/1788 de opdracht gekregen om de uitvoering van de routekaart te coördineren en te monitoren. De coördinatie tussen instellingen, internationale organisaties en donoren in het kader van de routekaart gebeurt voornamelijk via formele regionale coördinatievergaderingen, waarbij de aandacht vooral gaat naar de geboekte vooruitgang en informatie-uitwisseling, en via het verstrekken van deskundige en technische steun aan lokale coördinatievergaderingen over de routekaart. De monitoring van de uitvoering van de routekaart gebeurt via tweejaarlijkse monitoring- en evaluatieverslagen waarin de vooruitgang, uitdagingen en behoeften bij die uitvoering worden beschreven op basis van de gezamenlijk overeengekomen kernprestatie-indicatoren. Daarnaast treedt het Seesac ook op als secretariaat voor het multipartnertrustfonds voor de routekaart ter beheersing van SALW in de Westelijke Balkan, dat is opgezet ter ondersteuning van de uitvoering van de routekaart. Het Seesac werkt nauw samen met de Europese Dienst voor Extern Optreden (EDEO), de Europese Commissie (DG HOME, DG NEAR), Europol, het Europees multidisciplinair platform tegen criminaliteitsdreiging (Empact), het Europees Grens- en kustwachtagentschap (Frontex), Interpol, de NAVO, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE), en andere op dat gebied actieve donoren en internationale organisaties ter ondersteuning van ontwapening en wapenbeheersingsactiviteiten in Zuidoost-Europa.

De algemene doelstelling van deze actie is om de veiligheid in de regio Zuidoost-Europa en in de EU te verbeteren door de dreiging die uitgaat van illegale SALW en munitie daarvoor, in en vanuit Zuidoost-Europa, Belarus en Oekraïne te bestrijden. De Uniebijstand voor de beheersing van SALW, die via de recente Besluiten 2010/179/GBVB (2), 2013/730/GBVB (3) en (GBVB) 2016/2356 (4) (dat op 29 december 2019 verstrijkt) van de Raad wordt verstrekt, zal door de uitvoering van de actie geïntensiveerd en aangevuld worden. Zij zal eveneens bijdragen tot de verwezenlijking van de door Besluit (GBVB) 2018/1788 ondersteunde doelstellingen van het Regionale uitvoeringsplan en de routekaart.

De actie zal bijdragen aan een versterkte regionale samenwerking en kennis- en informatie-uitwisseling over de beheersing van SALW; zal de ontwikkeling van een wet- en regelgevingskader inzake SALW, vuurwapens en explosieven, en de afstemming op het Uniekader en standaardisering in Zuidoost-Europa ondersteunen; zal de steun voor empirisch onderbouwde beleidsvorming wat betreft de beheersing van SALW voortzetten, daarbij rekening houdend met de behoeften van zowel mannen als vrouwen; zal de capaciteitsopbouw bij de grenspolitiediensten en gerechtelijke politiediensten van de Westelijke Balkan ondersteunen om de illegale handel in en het bezit van vuurwapens tegen te gaan; zal de capaciteit verbeteren voor fysieke beveiliging en voorraadbeheer via verbeterde infrastructuurbeveiliging, beperking van overschotten, en opleiding, en zal voortbouwen op de huidige werkzaamheden inzake de oprichting van Focal Point Firearms in Zuidoost-Europa.

Meer in het algemeen zal het project bijdragen aan de vrede en veiligheid in Europa en in de wereld, en zal het tegelijkertijd de regionale stabiliteit verbeteren via werkzaamheden in het kader van de Raad voor regionale samenwerking en in partnerschap met andere internationale partners en initiatieven op dit gebied.

De actie zal rechtstreeks bijdragen tot de uitvoering van de EU-veiligheidsstrategie, de EU‐SALW‐strategie, de EU-beleidscyclus voor georganiseerde en zware internationale criminaliteit (Empact Firearms), het Wapenhandelsverdrag, het VN‐actieprogramma ter voorkoming, bestrijding en uitroeiing van de illegale handel in SALW in al zijn aspecten, het internationaal traceringsinstrument, het VN‐Vuurwapenprotocol, Resolutie 1325 (2000) inzake vrouwen, vrede en veiligheid van de VN‐Veiligheidsraad, en de agenda voor ontwapening van de VN, en zal in het bijzonder de regionale samenwerking intensiveren bij het bestrijden van de dreiging die uitgaat van de verspreiding van SALW en munitie daarvoor. De resultaten van het project zullen tevens rechtstreeks bijdragen tot de uitvoering van duurzameontwikkelingsdoel nr. 16 van de Agenda 2030 betreffende vreedzame en rechtvaardige samenlevingen, in het bijzonder streefdoelen 16.1 (alle vormen van geweld en het daarmee verband houdende sterftecijfer overal aanzienlijk verminderen) en 16.4. (de illegale wapenstromen drastisch beperken), en doel nr. 5 inzake gendergelijkheid. Voorts zal het project de uitvoering ondersteunen van het actieplan van de Commissie ter bestrijding van de illegale handel in vuurwapens en explosieven in de EU.

Meer bepaald zal het project:

— bijdragen aan een versterkte regionale samenwerking en kennis- en informatieuitwisseling over de beheersing van SALW;

— de capaciteitsopbouw ondersteunen bij de grenspolitiediensten en gerechtelijke politiediensten van de Westelijke Balkan, om de illegale handel in en het bezit van vuurwapens tegen te gaan;

— de verdere capaciteitsverbetering van fysieke beveiliging en voorraadbeheer ondersteunen.

2. Keuze van het uitvoeringsorgaan en coördinatie met andere financieringsinitiatieven

Het Seesac is een gezamenlijk initiatief van het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties (UNDP) en de Raad voor regionale samenwerking, en fungeert derhalve als contactpunt voor alle SALW-gerelateerde activiteiten in Zuidoost-Europa. Als uitvoerende instantie van het Regionale uitvoeringsplan, werkt het Seesac al sinds 2002 met stakeholders in Zuidoost-Europa aan de toepassing van een holistische aanpak van de beheersing van SALW via een brede waaier aan activiteiten, waaronder: het faciliteren van strategische en operationele regionale samenwerking; het ondersteunen van beleidsontwikkeling en capaciteitsverbetering voor instellingen; bewustmakingscampagnes en SALW-inzamelingscampagnes; voorraadbeheer, vermindering van overschotten, verbetering van de markerings- en traceringscapaciteiten, en controle op wapenexport. Het Seesac beschikt dus over een unieke capaciteit en ervaring wat betreft de uitvoering van regionale multistakeholderinitiatieven in de gemeenschappelijke politieke en economische context van de partners in de regio Zuidoost-Europa, zorgt daarbij voor nationale en regionale zeggenschap en de langetermijnduurzaamheid van zijn acties, en heeft zich ontwikkeld tot voornaamste regionale instantie op het gebied van SALW-beheersing.

Het Seesac onderhoudt een bilaterale en multilaterale communicatie met alle actoren en organisaties ter zake. In dit verband fungeert het nog steeds als het secretariaat van de Regionale stuurgroep voor SALW. Daarnaast treedt het Seesac op als secretariaat van het initiatief inzake de regionale aanpak voor het verkleinen van de wapenvoorraden, en is het ook aangewezen als het secretariaat van het multipartnertrustfonds voor de routekaart ter beheersing van SALW in de Westelijke Balkan. Het Seesac neemt samen met de NAVO, de Unie, de OVSE en het Bureau van de Verenigde Naties voor ontwapeningszaken (Unoda) ook deel aan de coördinatievergaderingen van de Werkgroep SALW/MA, een informeel coördinatiemechanisme voor acties ter beheersing van SALW. Het Seesac levert regelmatig een bijdrage aan betrokken regionale fora zoals de bijeenkomsten van de ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken van de EU en de Westelijke Balkan, het NAVO-proces voor structurele informatie-uitwisseling over SALW en de bijeenkomsten van de ministers van Defensie van Zuidoost-Europa. Ook blijft het Seesac een breed netwerk van formele en informele partnerschappen onderhouden met organisaties zoals het Centrum voor Veiligheidssamenwerking (RACVIAC) en het OVSE-Forum voor Veiligheidssamenwerking. Er vinden regelmatig coördinatievergaderingen en informatie-uitwisselingen plaats met VN‐organisaties zoals het Bureau van de Verenigde Naties voor drugs- en misdaadbestrijding (UNODC) en het Unoda via het VN‐mechanisme tot coördinatie van de actie op het gebied van handvuurwapens en andere fora. Het Seesac doet aldus dienst als een regionaal knoop- en contactpunt voor een brede waaier aan thema's in verband met de hervorming van de veiligheidssector en in het bijzonder SALW-beheersing en voorraadbeheer. Het Seesac onderhoudt nauwe contacten met en verleent steun aan betrokken Unie-instanties, in de eerste plaats DG NEAR, DG HOME, Europol, Interpol en Frontex, alsmede door de EU geleide initiatieven zoals Empact Firearms, en de Groep Europese vuurwapendeskundigen (EFE). Zo kunnen deze de tegenhangers in de Westelijke Balkan op een doeltreffendere manier bereiken

Het Seesac, dat in Belgrado gevestigd is, bestrijkt momenteel heel Zuidoost-Europa en is actief in Albanië, Bosnië en Herzegovina, Kosovo (*1), de Republiek Moldavië, Montenegro, de Republiek Noord-Macedonië en Servië. Ook aan Belarus en Oekraïne wordt beperkte steun verleend. In het verleden was het Seesac ook actief in Bulgarije, Kroatië en Roemenië. De regionale zeggenschap wordt gegarandeerd via de Raad voor regionale samenwerking en de Regionale stuurgroep, waar vertegenwoordigers van alle Zuidoost-Europese staten strategische sturing verlenen en met initiatieven en steunverzoeken komen.

Het Seesac speelt een pioniersrol door gemeenschappelijke problemen aan te pakken met regionale initiatieven. Die benadering heeft indrukwekkende resultaten opgeleverd in Zuidoost-Europa, niet alleen omdat ze heeft geleid tot essentiële informatie-uitwisseling en gezonde regionale concurrentie, maar ook omdat de holistische uitvoeringswijze op nationaal en regionaal niveau samenhangende en gemakkelijk meetbare resultaten in de hand werkt.

Het Seesac heeft bij vorige door de Unie gefinancierde projecten een zeer groot deel van de voorgenomen activiteiten ook daadwerkelijk uitgevoerd, met duurzame projectresultaten door nationale zeggenschap over de projecten en activiteiten te bewerkstelligen en te bevorderen, en regionale coördinatie, ervaring en de uitwisseling van beste praktijken, alsmede regionaal onderzoek, aan te moedigen. Door zijn expertise inzake SALW en zijn grondige kennis van de regionale aangelegenheden en de belanghebbenden is het Seesac de meest geschikte uitvoeringspartner voor deze specifieke actie.

3. Projectbeschrijving

In de nieuwe fase van het project zal worden voortgebouwd op de resultaten die zijn bereikt in het kader van de Besluiten 2004/791/GBVB (5), 2010/179/GBVB, 2013/730/GBVB en (GBVB) 2016/2356 van de Raad, en in aanvulling op het lopende Besluit (GBVB) 2018/1788. In die fase zal het accent op drie belangrijke gebieden liggen en wordt de holistische aanpak van de dreiging die van SALW in de regio Zuidoost-Europa uitgaat, behouden.

De drie gebieden, die zowel de strategische en de beleidsaspecten als de operationele aspecten van SALW-beheersing bestrijken en dus op alle niveaus een rechtstreekse bijdrage leveren, zijn: versterken van de regionale samenwerking en de uitwisseling van kennis en informatie; capaciteitsopbouw bij de grenspolitiediensten en gerechtelijke politiediensten van de Westelijke Balkan om de illegale handel in en het bezit van vuurwapens tegen te gaan, en verbetering van de capaciteit voor fysieke beveiliging en voorraadbeheer via verbeterde infrastructuurbeveiliging, beperking van overschotten en opleiding.

Concreet zal het project leiden tot:

— een versterkte regionale samenwerking en uitwisseling van kennis en informatie over wapenbeheersing;

— een versterkte capaciteit van de grenspolitiediensten en gerechtelijke politiediensten van de Westelijke Balkan om de illegale handel in en het bezit van vuurwapens tegen te gaan;

— een verbeterde capaciteit voor fysieke beveiliging en voorraadbeheer door betere infrastructuurbeveiliging, beperking van overschotten, en opleiding.

De strategie van het project is gebaseerd op de unieke aanpak van het Seesac: vertrouwen en samenwerking in de regio Zuidoost-Europa te bevorderen als noodzakelijke voorwaarde voor het tot stand brengen van concrete en meetbare grondige hervormingen. In het bijzonder op regionaal niveau zijn de verschillende door het Seesac gefaciliteerde samenwerkingsprocessen, waarbij zowel beleidsmakers als praktijkmensen op operationeel niveau zijn betrokken, essentieel gebleken om te zorgen voor een concurrerende omgeving die gunstig is voor de uitwisseling van kennis, expertise en informatie. Dit heeft niet alleen geholpen om de capaciteit in de regio Zuidoost-Europa te vergroten, maar vooral ook om vertrouwen op te bouwen en rechtstreekse samenwerking tussen instellingen en individuele deskundigen te bevorderen, wat, naast andere factoren, geleid heeft tot het opstellen van de routekaart. Voorts heeft de op regionale samenwerking gebaseerde aanpak de inspanningen van de regio Zuidoost-Europa om de wapenhandel te beheersen, transparanter en efficiënter gemaakt, met als gevolg dat de Zuidoost-Europese landen wat betreft de rapportage over wapenoverdrachten nu wereldwijd tot de meest transparante landen behoren. Het project zal daarom regionale samenwerking blijven bevorderen als een essentieel element dat bijdraagt tot meetbare resultaten.

Het geografisch toepassingsgebied van het project is Zuidoost-Europa. De rechtstreekse begunstigden zijn de bevoegde autoriteiten in Albanië, Bosnië en Herzegovina, Montenegro, Servië, de Republiek Moldavië, de Republiek Noord-Macedonië en Kosovo (*2). Daarnaast zal het project verdere steun verlenen aan Oost-Europese landen met soortgelijke uitdagingen op het gebied van SALW-beheersing, met name Oekraïne en Wit-Rusland, door hen te betrekken bij de kennis, ervaringen en beste praktijken die sinds 2002 in de Westelijke Balkan zijn opgedaan.

3.1. Bevorderen van regionale samenwerking en steun voor empirisch onderbouwde beleidsvorming op het gebied van SALW-beheersing, waardoor de dreiging van de illegale verspreiding van SALW verder wordt teruggedrongen

Doel

Het doel van de eerste component is verder bij te dragen aan de capaciteit voor het uitstippelen en uitvoeren van empirisch onderbouwd beleid op het gebied van SALW-beheersing, en aan de standaardisering van benaderingen, dit door middel van regionale samenwerking op het strategische en operationele niveau van SALW-commissies en het Zuid-Europees netwerk van vuurwapendeskundigen (South East Europe Firearms Experts Network — Seefen), de uitwisseling van informatie en goede praktijken, extra capaciteit voor het verzamelen en analyseren van gegevens, afstemming en standaardisering van de wet- en regelgeving inzake SALW, en de consequente integratie van het genderperspectief in het beleid voor SALW-beheersing. Dit zal op zijn beurt bijdragen tot de verwezenlijking van de doelstellingen 1, 2 en 3 van de SALW-routekaart.

Beschrijving

Voortbouwend op de succesvolle aanpak waarbij netwerkvorming op regionaal niveau wordt gestimuleerd, zal deze component de regionale samenwerking tussen SALW-commissies blijven bevorderen door middel van regelmatige regionale bijeenkomsten, informatie-uitwisseling en inspanningen voor het verzamelen van gegevens en het vergroten van de capaciteit voor empirisch onderbouwde beleidsvorming. De transparantie van wapenoverdrachten zal ook worden verhoogd door het proces van regionale informatie-uitwisseling inzake wapenoverdrachten gedeeltelijk te integreren in de samenwerking tussen SALW-commissies en door de blijvende transparantie van wapenoverdrachten in Zuidoost-Europa te ondersteunen. Voorts wordt in deze component overwogen de in Zuidoost-Europa verworven deskundigheid over te dragen naar andere regio's, ter ondersteuning van het optreden van de Unie in andere gebieden. Tot slot zal met deze component technische steun worden verleend via doelgericht en vraaggestuurd beleidsrelevant onderzoek en informatie voor beleidsmakers.

Gezien het risico van de illegale handel in vuurwapens naar de Unie en het gebruik van vuurwapens in georganiseerde criminaliteit en terroristische incidenten is ook de ontwikkeling van gedegen systemen en mechanismen voor het verzamelen en uitwisselen van gegevens een essentieel onderdeel in de strijd tegen deze dreiging. Het Seesac is al lange tijd actief in de regio Zuidoost-Europa, en met name dankzij de succesvolle implementatie van Besluit 2013/730/GBVB en Besluit (GBVB) 2016/2356, inclusief het opzetten en faciliteren van het Seefen, is het bij dergelijke inspanningen een voortrekker. Het Seesac organiseert samenwerkingsprocessen en helpt de capaciteit van rechtshandhavingsinstanties op het vlak van markering, tracering en registratie te vergroten, onder meer door technische bijstand en ondersteuning bij het opzetten en verbeteren van registratiesystemen. Deze component zal dan ook voortbouwen op de in de voorgaande periode gelegde basis door het Seefen verder te versterken en het tegelijkertijd te gebruiken als platform om rechtshandhavingsinstanties in Zuidoost-Europa en daarbuiten, intensiever te laten samenwerken in de strijd tegen de illegale handel in SALW en munitie daarvoor. Alle Seefen-activiteiten zullen nauw worden afgestemd op en bijdragen tot de inspanningen van Europol, Empact, de EFE, DG Migratie en Binnenlandse Zaken, Interpol, Eurojust en Frontex, alsmede andere betrokken actoren.

Tot slot zal de component tegemoet trachten te komen aan de manifeste en dringende behoefte aan een strenger wet- en regelgevingskader voor de beheersing van SALW en vuurwapens in de Westelijke Balkan, teneinde de wapenbeheersing doeltreffend te reguleren en beter te kunnen inspelen op dreigingen in dat verband. Zo wordt het mogelijk de wapenbeheersingswetten en ‐procedures in de Westelijke Balkan met elkaar verenigbaar te maken en de procedures en praktijken voor de beheersing van SALW en vuurwapens te standaardiseren. Daardoor zouden rechtshandhavings- en gerechtelijke instanties rechtstreeks kunnen samenwerken, informatie kunnen uitwisselen en gezamenlijke of parallelle onderzoeken kunnen uitvoeren. Aangezien het genderperspectief vaak niet terdege wordt onderkend of aangepakt in de wetgevings- en beleidskaders voor de beheersing van SALW in Zuidoost-Europa, waardoor de wapenbeheersingsinspanningen minder efficiënt zijn en het moeilijker is om alle burgers, ongeacht of het vrouwen, mannen, meisjes of jongens zijn, te beschermen, zal het project ook inzetten op de verdere integratie van het genderperspectief in de betreffende wetgeving. Het project zal hierbij voortbouwen op de steun die via de implementatie van Besluit (GBVB) 2018/1788 wordt verleend, door op maat gemaakte nationale en regionale thematische workshops te ontwikkelen, het compendium van de regionale wapenwetten te actualiseren en een genderscreening van het juridisch kader van de begunstigden van het project te verrichten, om ervoor te zorgen dat in het wapenbeheersingsbeleid de verbanden tussen SALW en gender niet worden verzwegen.

Het project beoogt met name het faciliteren van regionale samenwerking en het ondersteunen van empirisch onderbouwde beleidsvorming op het gebied van SALW-beheersing door middel van:

— regionale vergaderingen van SALW-commissies (twee keer per jaar) in Zuidoost-Europa, met de focus op de uitwisseling van informatie en kennis en standaardisering van het wapenbeheersingsbeleid;

— regionale vergaderingen van het Seefen (twee keer per jaar), met bijzondere aandacht voor operationele informatie-uitwisseling en grensoverschrijdende samenwerking bij de bestrijding van de illegale handel in vuurwapens;

— verstrekking, op verzoek, van technisch advies en technische expertise aan SALW-commissies en het Seefen, met het oog op het verbeteren van de ontwikkeling, het ontwerp, de vaststelling en de uitvoering van beleid;

— ondersteuning, op verzoek, van de afstemming van de wapenbeheersingswetgeving op wijzigingen in de betreffende EU-wetgeving, en van standaardisering in de gehele regio Zuidoost-Europa (2022‐2023);

— steun voor het verzamelen en analyseren van SALW-gegevens op basis van de aanbevelingen uit de regionale SALW-enquête;

— onderhoud van het platform voor het monitoren van gewapend geweld, en regelmatige publicatie van trends op het gebied van gewapend geweld die in Zuidoost-Europa worden waargenomen;

— verdere integratie van het genderperspectief in het beleid voor SALW-beheersing;

— overdracht van expertise naar Belarus en Oekraïne door deze landen te laten deelnemen aan bepaalde formele vergaderingen en aan instrumenten voor SALW-beheersing;

— onderhoud van het onlineplatform voor informatie-uitwisseling, en het versterken ervan door de vraaggestuurde ontwikkeling van beleidsrelevante kennisproducten.

Projectresultaten/indicatoren betreffende de uitvoering:

— beleggen van minstens acht regionale vergaderingen van de SALW-commissies;

— beleggen van minstens acht regionale vergaderingen van het Seefen (tweemaal per jaar), met de focus op netwerken en informatie-uitwisseling tussen rechtshandhavingsdeskundigen op het gebied van vuurwapens;

— vergroten van de capaciteit van de leden van de SALW-commissies en het Seefen door gerichte opleidingen, technische ondersteuning en adviesverlening;

— gelegenheid bieden tot informatie-uitwisseling, kennisoverdracht en standaardisering van benaderingen;

— organiseren van maximaal tien thematische workshops voor de begunstigden die steun verlenen voor het aanpassen van de wetgeving aan het acquis en voor standaardisering in de regio Zuidoost-Europa;

— verstrekken van expertise met het oog op de actualisering van wetgeving en beleid, teneinde dit op het regelgevingskader en de normen van de EU af te stemmen;

— maandelijks publiceren van in de regio Zuidoost-Europa waargenomen trends inzake gewapend geweld;

— verzamelen, analyseren en verspreiden van gegevens van autoriteiten, op basis van de aanbevelingen uit de SALW-enquête;

— integreren van het genderperspectief in de beleidsvorming inzake SALW;

— verder ontwikkelen van het systeem voor wapenregistratie in de Republiek Moldavië;

— faciliteren van de uitwisseling van kennis en informatie met de autoriteiten van Belarus en Oekraïne.

3.2. Verdere ondersteuning bieden voor de capaciteitsopbouw van rechtshandhavings- en grensautoriteiten om de illegale handel in wapens en explosieven te voorkomen en te bestrijden

Doel

De tweede component moet de nodige ondersteuning bieden om de illegale handel in SALW tegen te gaan door de werkprocessen, de uitrusting en de opleiding van bepaalde rechtshandhavingsinstanties te verbeteren, conform doelstelling 3 van de routekaart, namelijk een aanzienlijke vermindering van de illegale stromen van vuurwapens, munitie en explosieven tegen 2024.

Beschrijving

Deze component zal de capaciteitsopbouw ondersteunen van de regionale autoriteiten om zowel de preventieve als de repressieve activiteiten te verrichten die nodig zijn om de handel in vuurwapens, munitie en explosieven vanuit en door hun jurisdictie met succes vast te stellen, te dwarsbomen en te bestrijden. In de Europese Veiligheidsagenda is de bestrijding van de illegale handel in vuurwapens een prioriteit. De Agenda pleitte voor een herziening van het rechtskader en voor een intensivering van de strijd tegen de illegale handel in vuurwapens. De bronnen van de illegale handel in vuurwapens en explosieven zijn divers, en controles aan de buitengrenzen en politie- en douanesamenwerking blijven van het allergrootste belang, zoals de EU‐SALW-strategie aangeeft. Op het niveau van de regio Zuidoost-Europa zullen de Unie en de lidstaten helpen bij het versterken van de capaciteit van rechtshandhavingsinstanties om illegale wapenhandelnetwerken op te sporen, te verstoren en te vernietigen en te voorkomen dat vuurwapens terroristen en criminelen via de illegale markt bereiken, onder meer door illegale financiering en illegaal vervoer van wapens te blokkeren en door de grenspolitie, de douane en de havenautoriteiten een grotere rol te geven. Vanwege de grensoverschrijdende aard van wapenhandel is het met name van belang om ook de buurlanden te ondersteunen.

Een versterkte grenscontrole is een van de centrale vereisten voor de alomvattende aanpak voor de bestrijding van de illegale handel in en de toestroom van vuurwapens, essentiële onderdelen, munitie en explosieven in de Westelijke Balkan. Doeltreffende grenscontroles hebben niet alleen een afschrikkend effect op criminaliteit in al haar facetten, ze helpen ook om vertrouwen op te bouwen. Strenge en doeltreffende grenscontroles vormen de grondslag voor elk langlopend programma op het gebied van nationale en regionale veiligheid. In het kader van Besluit (GBVB) 2016/2356 is een voorlopige beoordeling van de capaciteit van de grensdiensten van de jurisdicties uitgevoerd, waarbij de nadruk op de administratieve en technische capaciteiten van de grenspolitie lag. In het algemeen is er extra capaciteit nodig om de illegale handel in wapens, munitie en explosieven over de grenzen heen doeltreffend te kunnen bestrijden. Uit de provisionele beoordeling is met name gebleken dat er, behalve in Bosnië en Herzegovina, geen gerichte opleiding bestaat om vuurwapens aan de grens op te sporen, aangezien de grenspolitiediensten beschikken over een beperkte uitrusting om wapens te detecteren, noch aan de grensposten, noch aan de groene grens. Ook worden wapens tegenwoordig vaker geproduceerd op basis van nieuwe materialen, waardoor ze niet worden gedetecteerd door metaaldetectoren of door honden die zijn opgeleid om kruitgeur te herkennen.

De hulp in het kader van deze component zal worden toegespitst op de ontwikkeling van standaardprocedures en op de aankoop van uitrusting voor grenspolitiediensten en gerechtelijke politiediensten, opdat deze de illegale handel in en het illegaal bezit van vuurwapens kunnen bestrijden. Daarnaast zullen er thematische opleidingen op het niveau van de jurisdicties plaatsvinden, evenals regionale workshops. De voorgestelde activiteiten vormen een aanvulling op het werk van het Seefen en zullen nauw worden afgestemd op andere lopende acties in Zuidoost-Europa die de Unie ondersteunt, in de eerste plaats de EU-beleidscyclus voor georganiseerde en zware internationale criminaliteit en meer bepaald de operationele actieplannen van Empact Firearms, en op de activiteiten van Europol, Frontex en Interpol.

Middelen om dat te bereiken:

— het verstrekken van uitrusting en opleiding voor grensbeheer in de strijd tegen illegale wapenhandel, ter ondersteuning van grenspolitiediensten in Albanië, Kosovo (*3), Montenegro, Servië en de Republiek Noord-Macedonië;

— het verstrekken van uitrusting en opleiding voor de gerechtelijke politie in de strijd tegen illegale wapenhandel, ter ondersteuning van de gerechtelijke politiediensten in Albanië, Bosnië en Herzegovina, Kosovo (*3), Montenegro, Servië en de Republiek Noord-Macedonië.

Projectresultaten/indicatoren betreffende de uitvoering:

— de ontwikkeling van minstens zes standaardprocedures per grensdienst;

— aangeschafte uitrusting voor het aan banden leggen van illegale wapenhandel, en opleiding voor het gebruik van de geleverde uitrusting;

— de organisatie van minstens zes thematische opleidingen per grensdienst;

— de organisatie van minstens vier regionale workshops voor grensdiensten;

— minstens zes standaardprocedures voor gerechtelijke politie per jurisdictie;

— het verstrekken van uitrusting voor gerechtelijke politie en opleiding voor het gebruik van de geleverde uitrusting;

— de organisatie van minstens zes thematische opleidingen voor gerechtelijke politie per jurisdictie;

— de organisatie van minstens vier regionale workshops voor gerechtelijke politie.

3.3. Capaciteitsverbetering voor fysieke beveiliging en voorraadbeheer via verbeterde infrastructuurbeveiliging, beperking van overschotten en opleiding

Doel

Vermindering van het proliferatierisico door een betere beveiliging van wapen- en munitievoorraden en een beperking van SALW-overschotten.

Beschrijving

Het doel van de derde component is om autoriteiten van binnenlandse zaken en politieautoriteiten te ondersteunen bij de verdere verbetering van beveiligingsinfrastructuren en standaardprocedures voor prioritaire opslagplaatsen, waar het risico op diefstal en illegale proliferatie van SALW en munitie nog steeds aanzienlijk is. Deze component bouwt voort op Besluit (GBVB) 2016/2356 en is in overeenstemming met doelstelling 7 van de routekaart, die inzet op een aanzienlijke vermindering van het proliferatierisico en van de onttrekking aan de legale handel van vuurwapens, munitie en explosieven, alsmede doelstelling 6, die inzet op de systematische vermindering van overschotten en de vernietiging van in beslag genomen SALW, en munitie. Het Seesac gebruikt met succes een tweeledige aanpak bestaande uit: 1) betere beveiliging van opslagplaatsen, en 2) capaciteitsopbouw van het met voorraadbeheer belaste personeel, resulterend in een aanzienlijke verbetering van de beveiligingsvoorschriften en terugdringing van het risico op ongewenste proliferatie van SALW-voorraden en munitie. In overeenstemming met de totaalaanpak van fysieke beveiliging en voorraadbeheer van SALW en munitie, heeft het Seesac de aanpak uitgebreid door deze samen te voegen met die voor de beperking van overschotten, waardoor proliferatierisico's verder worden teruggedrongen.

Het project zal de beveiliging van de wapen- en munitieopslagplaatsen in Zuidoost-Europa blijven verbeteren door de specifieke technische en infrastructurele bijstand conform de internationale beste praktijken en normen voort te zetten. Terwijl de beveiliging in militaire opslagruimten aanzienlijk is toegenomen dankzij Besluit 2013/730/GBVB, zijn voor het Seesac de voorraden van de politie en van autoriteiten van binnenlandse zaken een punt van zorg vanwege het gebrek aan capaciteit voor de bescherming, ontoereikende registratie- en voorraadbeheerscapaciteiten en de complexere systemen waarin ook wapens voor opleiding en in beslag genomen vuurwapens een rol spelen. Er zal steun worden verstrekt om SALW-opslagplaatsen en bewaarruimten van politie/autoriteiten van binnenlandse zaken veiliger te maken door infrastructuurverbeteringen. Bewaarruimten in lokale politiebureaus zijn prioritair, gezien het mogelijke risico op verlegging en gevaar voor de openbare veiligheid; verschillende gevaarlijke materialen worden er immers onder slechte omstandigheden samen bewaard. Er zal eveneens steun worden verleend om overschotten en in beslag genomen SALW en munitie te beperken, waardoor het risico op illegale verspreiding van SALW verder wordt teruggedrongen.

Belangrijkste beoogde activiteiten:

— steun verstrekken om SALW-opslagplaatsen en bewaarruimten van politie/autoriteiten van binnenlandse zaken veiliger te maken door infrastructuurverbeteringen;

— steun verstrekken voor de vernietiging van overschotten en/of in beslag genomen SALW;

— regionale thematische workshops aanbieden inzake wapen- en munitievoorraadbeheer;

— de capaciteit van de betrokken overheidsinstellingen versterken teneinde inspectiesystemen op te zetten.

Projectresultaten/indicatoren betreffende de uitvoering:

— beveiliging van een opslagplaats in overeenstemming met internationale normen en beste praktijken;

— betere beveiliging van tot 18 bewaarruimten;

— vernietiging van tot 12 000 stuks conventionele wapens;

— vernietiging van tot 22 000 stuks munitie;

— minstens drie thematische workshops.

4. Begunstigden

De directe begunstigden van het project zijn de instanties die belast zijn met SALW-beheersing in Zuidoost-Europa. De autoriteiten van binnenlandse zaken, politiediensten, grenswachten, gerechtelijke onderzoekers, aanklagers en douaneautoriteiten van de Republiek Albanië, BiH, Kosovo (*4) de Republiek Moldavië, Montenegro, de Republiek Servië en de Republiek Noord-Macedonië zullen profijt trekken van informatie-uitwisseling en het delen van kennis, hetgeen zal leiden tot standaardisering via regionale samenwerking, capaciteitsontwikkeling, betere procedures en aanlevering van gerichte, gespecialiseerde uitrusting, noodzakelijk om bij de beheersing van SALW vooruitgang te boeken op beleids-, operationeel en technisch gebied. De SALW-commissies en andere instellingen die belast zijn met de beheersing van SALW in Zuidoost-Europa zullen ten slotte baat hebben bij opleiding en gegevensuitwisseling en regionale samenwerking. Bovendien zullen belangrijke instellingen, belast met de beheersing van SALW in Belarus en Oekraïne wel varen bij een beter begrip van de dreiging die uitgaat van illegale vuurwapenhandel, en bij doelgerichte kennisoverdracht.

De voorgestelde activiteiten stemmen volledig overeen met de nationale prioriteiten inzake SALW-beheersing en de routekaart, en zijn door de bevoegde nationale SALW-beheersinstanties goedgekeurd, waaruit hun betrokkenheid bij en hun inzet voor het verwezenlijken van projectresultaten blijken.

De bevolking van de landen in Zuidoost-Europa, Oost-Europa en de Unie, die bedreigd worden door de grootschalige SALW-proliferatie, zullen profijt trekken van deze projecten doordat het risico vermindert.

5. Zichtbaarheid van de Unie

Het Seesac zal er met passende maatregelen voor zorgen dat bekend wordt gemaakt dat de Unie de actie heeft gefinancierd. Die maatregelen worden uitgevoerd aan de hand van de Handleiding communicatie en zichtbaarheid van de Commissie voor het externe optreden van de Europese Unie (Commission's Communications and Visibility Manual for European Union External Actions). Het Seesac zal aldus de zichtbaarheid van de Uniebijdrage verzekeren met passende profilering en publiciteit, waarin de rol van de Unie benadrukt wordt, voor transparantie van het optreden van de Unie wordt gezorgd en bekendheid wordt gegeven aan de redenen die tot het project hebben geleid, aan de steun van de Unie voor het project en aan de resultaten waartoe die steun heeft geleid. Op het door het project geproduceerde materiaal zal de vlag van de EU duidelijk zichtbaar zijn, overeenkomstig de richtsnoeren van de Unie voor het juiste gebruik en de juiste weergave van de vlag.

Aangezien de voorgenomen activiteiten sterk verschillen qua reikwijdte en aard zal een veelheid aan promotie-instrumenten worden gebruikt, waaronder: traditionele media; websites; sociale media, en informatie- en promotiemateriaal waaronder infographics, folders, nieuwsbrieven, persmededelingen en andere instrumenten, naargelang van het geval. Op de in het kader van dit project gefinancierde publicaties, publieke evenementen, campagnes, uitrusting en bouwwerken zal de nodige informatie worden vermeld. Teneinde de impact van het project te vergroten door middel van bewustmaking van de diverse nationale regeringen en de bevolking, de internationale gemeenschap en de lokale en internationale media, wordt iedere doelgroep aangesproken in de passende taal. Er zal bijzondere nadruk worden gelegd op nieuwe media en aanwezigheid op het internet.

6. Duur

Op basis van de ervaring met de uitvoering van Besluiten 2013/730/GBVB, (GBVB) 2016/2356 en (GBVB) 2018/1788 en gezien de regionale werkingssfeer van het project, het aantal begunstigden en het aantal en de complexiteit van de voorgenomen activiteiten, is voor de uitvoering 48 maanden uitgetrokken.

7. Algemene opzet

De technische uitvoering van deze actie is toevertrouwd aan het UNDP, dat handelt namens het Seesac, het regionaal initiatief dat werkt in het kader van het mandaat van het UNDP en van de Raad voor regionale samenwerking, de opvolger van het Stabiliteitspact voor Zuidoost-Europa. Het Seesac is de uitvoerende instantie van het Regionale uitvoeringsplan en fungeert derhalve als contactpunt voor alle vraagstukken in verband met SALW in de regio Zuidoost-Europa, en neemt onder andere de coördinatie van de uitvoering van de routekaart op zich.

Het UNDP draagt, namens het Seesac, de algemene verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de projectactiviteiten en moet verantwoording afleggen voor de uitvoering van het project. De looptijd van het project is vier jaar (48 maanden).

8. Partners

Het Seesac voert de actie rechtstreeks uit in nauwe samenwerking met SALW-commissies en met de autoriteiten van binnenlandse zaken en politiediensten van Albanië, BiH, Kosovo (*5), de Republiek Moldavië, Montenegro, Servië en de Republiek Noord-Macedonië, en de betrokken instellingen in Belarus en Oekraïne. Andere instellingen zullen nauw bij een en ander worden betrokken, in overeenstemming met de holistische multistakeholderaanpak van SALW-beheersing.

(1) Besluit (GBVB) 2018/1788 van de Raad van 19 november 2018 ter ondersteuning van het Uitwisselingscentrum voor Zuidoost- en Oost-Europa inzake de beheersing van het aantal handvuurwapens en lichte wapens (Seesac) voor de uitvoering van de regionale routekaart voor de strijd tegen illegale wapenhandel in de Westelijke Balkan (PB L 293 van 20.11.2018, blz. 11).

(2) Besluit 2010/179/GBVB van 11 maart 2010 ter ondersteuning van de wapenbeheersingsactiviteiten van het SEESAC in de westelijke Balkan in het kader van de strategie van de Europese Unie ter bestrijding van de illegale accumulatie van en handel in handvuurwapens en lichte wapens (SALW) en munitie daarvoor (PB L 80 van 26.3.2010, blz. 48).

(3) Besluit 2013/730/GBVB van de Raad van 9 december 2013 ter ondersteuning van de ontwapenings- en wapenbeheersingsactiviteiten van het SEESAC in Zuidoost-Europa in het kader van de strategie van de EU ter bestrijding van de illegale accumulatie van en handel in handvuurwapens en lichte wapens (SALW) en munitie daarvoor (PB L 332 van 11.12.2013, blz. 19).

(4) Besluit (GBVB) 2016/2356 van de Raad van 19 december 2016 ter ondersteuning van de ontwapenings- en wapenbeheersingsactiviteiten van het SEESAC in Zuidoost-Europa in het kader van de strategie van de EU ter bestrijding van de illegale accumulatie van en handel in handvuurwapens en lichte wapens (SALW) en munitie daarvoor (PB L 348 van 21.12.2016, blz. 60).

(*1) Deze benaming laat de standpunten over de status van Kosovo onverlet en is in overeenstemming met Resolutie 1244 (1999) van de VN‐Veiligheidsraad en het advies van het Internationaal Gerechtshof over de onafhankelijkheidsverklaring van Kosovo.

(5) Besluit 2004/791/GBVB van de Raad van 22 november 2004 tot verlenging en wijziging van Besluit 2002/842/GBVB betreffende de uitvoering van Gemeenschappelijk Optreden 2002/589/GBVB met het oog op een bijdrage van de Europese Unie aan de bestrijding van de destabiliserende accumulatie en verspreiding van handvuurwapens en lichte wapens in Zuidoost-Europa (PB L 348 van 24.11.2004, blz. 46).

(*2) Deze benaming laat de standpunten over de status van Kosovo onverlet en is in overeenstemming met Resolutie 1244 (1999) van de VN‐Veiligheidsraad en het advies van het Internationaal Gerechtshof over de onafhankelijkheidsverklaring van Kosovo.

(*3) Deze benaming laat de standpunten over de status van Kosovo onverlet en is in overeenstemming met Resolutie 1244 (1999) van de VN‐Veiligheidsraad en het advies van het Internationaal Gerechtshof over de onafhankelijkheidsverklaring van Kosovo.

(*4) Deze benaming laat de standpunten over de status van Kosovo onverlet en is in overeenstemming met Resolutie 1244 (1999) van de VN‐Veiligheidsraad en het advies van het Internationaal Gerechtshof over de onafhankelijkheidsverklaring van Kosovo.

(*5) Deze benaming laat de standpunten over de status van Kosovo onverlet en is in overeenstemming met Resolutie 1244 (1999) van de VN‐Veiligheidsraad en het advies van het Internationaal Gerechtshof over de onafhankelijkheidsverklaring van Kosovo.