NL Publicatieblad van de Europese Unie C 55/13

ADVIES VAN DE RAAD

van 24 januari 2006

over het geactualiseerde convergentieprogramma van Hongarije voor de periode 2005-2008

(2006/C 55/04)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,

Gelet op Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid (1), en met name op artikel 9, lid 3,

Gezien de aanbeveling van de Commissie,

Na raadpleging van het Economisch en Financieel Comité,

BRENGT HET VOLGENDE ADVIES UIT:

(1) Op 24 januari 2006 heeft de Raad het geactualiseerde convergentieprogramma van Hongarije voor de periode 2005-2008 behandeld.

(2) Na de goedkeuring halverwege de jaren negentig van een omvangrijk pakket economische hervormingen zorgden een gezond macro-economisch beleid en adequate structurele aanpassingen voor stabiele, hoge groeicijfers en een lagere inflatie. Vanaf 2001 namen de uitgaven van de publieke sector echter aanzienlijk toe en resulteerden gulle loonafspraken in belangrijke macro-economische onevenwichtigheden. Niettegenstaande de groei evenwichtiger is geworden en de inflatie en de lonen in een trager tempo zijn gestegen de jongste jaren, kijkt Hongarije nog altijd tegen hoge budgettaire en externe tekorten aan. Volgens het macro-economische scenario in de actualisering van december 2005 wordt de reële BBP-groei, gedragen door de investeringen en de uitvoer, voor de rest van de programmaperiode geraamd op een stabiele 4 % of daaromtrent. In het licht van de thans beschikbare informatie zijn de groeihypothesen van de actualisering geloofwaardig te noemen, maar iets te rooskleurig voor het laatste jaar. De voorziene vermindering van het externe tekort zal slechts plaatsvinden mits het strakke begrotingsbeleid en de structurele hervormingen die de potentiële productie moeten aanzwengelen, effectief worden uitgevoerd. De in het programma vervatte prognoses voor de inflatie lijken realistisch.

(3) Op 5 juli 2004 besloot de Raad dat de begroting van Hongarije een buitensporig tekort vertoonde en gaf hij op grond van artikel 104, lid 7, van het EG-Verdrag een aanbeveling om deze situatie te verhelpen tegen uiterlijk 2008, overeenkomstig het aanpassingstraject dat in het convergentieprogramma van Hongarije van mei was uitgestippeld. Nadat in januari 2005 was besloten dat aan deze aanbeveling geen gevolg was gegeven, gaf de Raad op 8 maart 2005 nieuwe aanbevelingen op grond van artikel 104, lid 7, waarin hij herhaalde dat het buitensporig tekort dient te worden gecorrigeerd tegen het streefjaar 2008. In het bijzonder gaf de Raad de Hongaarse overheid de aanbeveling effectieve maatregelen te nemen om het in het geactualiseerde convergentieprogramma gestelde begrotingsdoel voor 2005 te halen en het tijdsschema en de effectuering van belastingsverlagingen te koppelen aan het bereiken van de tekortdoelstellingen van diezelfde actualisering. Dit was ook terug te vinden in het eveneens op 8 maart 2005 door de Raad aangenomen advies over de actualisering 2004 van het convergentieprogramma. Volgens het geactualiseerde programma blijft 2008 de einddatum voor het wegwerken van het buitensporig tekort. Het voorgenomen aanpassingstraject is een tekort van 6,1 % in 2005, 4,7 % in 2006, 3,3 % in 2007 en 1,9 % van het BBP in 2008, wat overeenkomst met een jaarlijkse bezuiniging van 1,4 procentpunt van het BBP. Voor het primaire surplus ziet het tijdsschema er eender uit. Deze begrotingsprognoses zijn exclusief eenmalige operaties en exclusief de gevolgen van het Eurostatbesluit van 2 maart 2004 over de indeling van pensioenregelingen op basis van kapitaaldekking, variërend van 1 tot 1,5 % van het BBP, die tegen de kennisgeving van het voorjaar van 2007 zouden worden verdisconteerd (2). Het streefcijfer voor 2005 werd in september 2005 door de Hongaarse overheid verhoogd van 3,6 % van het BBP, zoals opgenomen in de actualisering van december 2004, tot 6,1 % van het BBP. Volgens de najaarsprognose 2005 van de diensten van de Commissie was dat herziene doel voor 2005 een haalbare kaart. De jongst beschikbare kasgegevens bevestigen dat.

(4) De actualisering is grotendeels in overeenstemming met de modelstructuur en — op enkele uitzonderingen na — de verplichtingen inzake de te verstrekken inlichtingen voor stabiliteits- en convergentieprogramma's die in de nieuwe gedragscode zijn vastgesteld (3).

(5) Volgens de actualisering mag een verbetering van het structureel saldo worden verwacht van -5,7 % van het BBP in 2005 tot -2,1 % van het BBP in 2008 (exclusief het effect van de hervorming van de pensioenen). De middellangetermijndoelstelling wordt in het programma niet uitdrukkelijk vermeld, maar kan eruit worden afgeleid, en behelst een structureel tekort tussen -0,5 % en -1 % van het BBP.

(6) Het begrotingsresultaat zou veel slechter kunnen zijn dan in het programma wordt voorzien. In aansluiting op een verwacht tekort in 2005 van 6,1 % van het BBP, geeft het programma gedetailleerde informatie over belastingverlagingen die samen 3,5 % van het BBP belopen. De consolidatie in het programma is gebaseerd op een zeer grote vermindering van de uitgaven ten belope van 7,5 % van het BBP, maar er worden geen concrete maatregelen voor de uitvoering daarvan vermeld.

(7) In het licht van de bovenstaande risicoanalyse is het noodzakelijk het beleid achter de in het programma uiteengezette begrotingsstrategie te versterken, teneinde het te doen sporen met de aanbeveling van de Raad om het buitensporig tekort tegen 2008 — het laatste jaar van het programma — weg te werken.

(8) De schuldquote wordt voor 2005 geraamd op 57,7 % van het BBP. Het programma verwacht dat de schuldquote gedurende de programmaperiode met circa 1,5 procentpunt van het BBP zal dalen. De ontwikkeling van de schuldquota zou minder gunstig kunnen zijn dan in het programma wordt voorspeld, in het licht van de bovengenoemde risico's voor de begrotingsdoelstellingen.

(9) Wat de houdbaarheid van de overheidsfinanciën betreft, lijkt Hongarije ernstig risico te lopen gezien de verwachte budgettaire kosten van de vergrijzing. De brutoschuld in verhouding tot het BBP ligt momenteel dicht in de buurt van de referentiewaarde en zou in de periode tot 2050 toenemen. Hongarije heeft eind de jaren '90 zijn pensioenstelsel hervormd om toekomstige stijgingen van de pensioenuitgaven aan banden te leggen, wat heeft geholpen de budgettaire impact van de vergrijzing binnen de perken te houden. De overheidsuitgaven voor pensioenen zouden evenwel meer kunnen stijgen dan in de actualisering wordt geraamd, zodat het zaak is de factoren die tot dergelijke hogere uitgaven zouden kunnen leiden en de ontwikkelingen van de pensioenen en andere leeftijdsgerelateerde uitgaven van nabij te volgen. Bovendien worden de risico's die de houdbaarheid van de financiën bedreigen door het bestaande hoge structurele tekort verergerd. Daarom is het noodzakelijk de openbare financiën op middellange termijn over de gehele linie gezond te maken en de begrotingssituatie verder te versterken om die risico's te verkleinen (4).

(10) De voorgenomen maatregelen op het gebied van de openbare financiën zijn niet in overeenstemming met de globale richtsnoeren voor het economisch beleid die zijn vervat in de geïntegreerde richtsnoeren voor de periode 2005-2008. Hoewel de doelstellingen in overeenstemming zijn met de richtsnoeren, houdt de uitvoering ervan grote risico's in. Hongarije heeft niet voldaan aan de tweede aanbevelingen overeenkomstig artikel 104, lid 7, van de Raad van 8 maart 2005 in het kader van de buitensporigtekortprocedure, waartoe door de Raad op 8 november 2005 was besloten overeenkomstig artikel 104, lid 8, van het Verdrag. De actualisering bevat een meerjarig kader om het buitensporig tekort in 2008 te corrigeren, maar het begrotingsresultaat zou veel slechter kunnen zijn, tenzij de begrotingsmaatregelen ter ondersteuning van de begrotingsdoelstellingen nader worden bepaald en strikt worden uitgevoerd.

(11) In het programma van nationale hervormingen dat op 14 oktober 2005 werd ingediend in het kader van de vernieuwde Lissabonstrategie voor groei en werkgelegenheid is de geleidelijke en gestage inkrimping van de omvang en het tekort van de overheidssector als een belangrijke uitdaging aangewezen. De budgettaire gevolgen van de hervormingsmaatregelen van dat programma zijn weerspiegeld in de begrotingsprognoses van het convergentieprogramma wat de belastingverminderingen betreft. De actualisering licht het recentelijk aangenomen vijfjarenprogramma van belastingverlagingen toe en presenteert een aantal hervormingsplannen voor de openbare sector, evenwel zonder daarbij de noodzakelijke nadere gegevens en cijfers te verstrekken. Deze plannen lopen grosso modo gelijk met die van het programma van nationale hervormingen.

Op grond van bovenstaande evaluatie is de Raad van oordeel dat doeltreffende begrotingsmaatregelen nodig zijn. Overeenkomstig artikel 9, lid 2, van afdeling 3 van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad, zoals gewijzigd, verzoekt de Raad Hongarije om zo spoedig mogelijk en uiterlijk op 1 september 2006 een aangepast geactualiseerd convergentieprogramma in te dienen, waarin concrete en structurele maatregelen worden genoemd die geheel in overeenstemming zijn met zijn aanpassingstraject voor de middellange termijn. Ondertussen dient Hongarije het nodige te doen om zijn begrotingsdoelstellingen voor 2006 en daarna te verwezenlijken.

Vergelijking tussen de belangrijkste macro-economische en budgettaire prognoses (5)

2004 2005 2006 2007 2008 Reëel BBP (Verandering in %) CP dec. 2005 (10) 4,2 4,0 4,1 4,0 4,0 COM nov 2005 4,2 3,7 3,9 3,9 n.b. CP dec 2004 3,9 4,0 4,2 4,3 4,6 HICP-inflatie (%) CP dec. 2005 6,8 3,5 2,1 3,0 2,4 COM nov 2005 6,8 3,7 2,0 3,0 n.b. CP dec 2004 6,8 4,5 4,0 3,5 3,0 Output gap (in % van het potentieel BBP) CP dec. 2005 (6) – 1,3 – 1,0 – 0,5 – 0,1 0,4 COM nov 2005 (11) – 0,9 – 0,7 – 0,3 0,2 n.b. CP dec 2004 (6) n.b. n.b. n.b. n.b. n.b. Overheidssaldo (in % van het BBP) CP dec. 2005 – 5,4 – 6,1 – 4,7 (12) – 3,3 (12) – 1,9 COM nov 2005 – 5,4 – 6,1 – 6,7 – 6,9 n.b. CP dec 2004 – 4,5 – 3,6 – 2,9 – 2,2 – 1,6 Primair saldo (in % van het BBP) CP dec. 2005 – 1,1 – 2,5 – 1,5 – 0,3 + 0,8 COM nov 2005 – 1,5 – 2,2 – 3,0 – 3,4 n.b. CP dec 2004 – 0,5 0,0 0,2 0,6 1,0 Conjunctuurgezuiverd saldo (in % van het BBP) CP dec. 2005 (6) – 4,8 – 5,7 – 4,5 (12) – 3,3 (12) – 2,2 COM nov 2005 – 5,3 – 5,8 – 6,6 – 7,0 n.b. CP dec 2004 (6) n.b. n.b. n.b. n.b. n.b. Structureel saldo (7) (in % van het BBP) CP dec. 2005 (8) – 4,8 – 5,7 – 4,5 – 3,3 – 2,2 COM nov 2005 (9) – 5,3 – 6,3 – 7,6 – 8,5 n.b. CP dec 2004 n.b. n.b. n.b. n.b. n.b. Bruto overheidsschuld (in % van het BBP) CP dec. 2005 57,2 57,7 58,4 (12) 57,9 (12) 56,2 (12) COM nov 2005 57,4 57,2 58,0 59,2 n.b. CP dec 2004 57,3 55,5 53,0 50,6 48,3 Convergentieprogramma (CP); economische najaarsprognoses 2005 van de diensten van de Commissie (COM); berekeningen van de diensten van de Commissie.

(1) PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1. Verordening zoals gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1055/2005 (PB L 174, 7.7.2005, blz. 1). Alle documenten waarnaar in deze tekst wordt verwezen, zijn te vinden op de volgende website:

http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.

(2) Inclusief deze gevolgen zou het overheidssaldo volgens het geactualiseerde programma als volgt zijn: 7,4 % van het BBP in 2005, 6,1 % in 2006, 4,7 % in 2007 en 3,4 % in 2008, en de bruto overheidsschuld 60,3 % van het BBP in 2004, 61,5 % in 2005, 63,0 % in 2006, 63,2 % in 2007 en 62,3 % in 2008. De aankoop van militaire vliegtuigen voor nog eens 0,3 procentpunt van het BBP in 2006 en in 2007 is daarin nog steeds niet verrekend.

(3) De actualisering bevat alle verplichte en de meeste facultatief te verstrekken inlichtingen die door de nieuwe gedragscode worden voorgeschreven. De uitzonderingen hebben betrekking op de boeking van militaire uitgaven, hetgeen niet conform de ESR-vereisten is, en de behandeling van indirect gemeten diensten van financiële intermediairs (IGDFI).

(4) Nadere bijzonderheden inzake de langetermijnhoudbaarheid worden verstrekt in de technische evaluatie van het programma door de diensten van de Commissie, te publiceren op de volgende webpagina:

http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm

(5) Deze begrotingsprognoses zijn exclusief de gevolgen van het Eurostatbesluit van 2 maart 2004 over de indeling van pensioenregelingen op basis van kapitaaldekking, die tegen de kennisgeving van het voorjaar van 2007 dienen te worden verdisconteerd. Inclusief deze gevolgen zou het overheidssaldo volgens het geactualiseerde programma als volgt zijn: 6,5% van het BBP in 2004, 7,4% in 2005, 6,1% in 2006, 4,7% in 2007 en 3,4% in 2008, en de bruto overheidsschuld 60,3% van het BBP in 2004, 61,5% in 2005, 63,0% in 2006, 63,2% in 2007 en 62,3% in 2008 (zie ook voetnoot 8).

(6) Berekeningen van de diensten van de Commissie op basis van de programmagegevens.

(7) Conjunctuurgezuiverd saldo (zoals in de voorgaande rijen), exclusief eenmalige operaties en andere tijdelijke maatregelen.

(8) Het programma bevat geen informatie over eenmalige operaties en andere tijdelijke maatregelen.

(9) Eenmalige operaties en andere tijdelijke maatregelen, ontleend aan de najaarsprognoses 2005 van de diensten van de Commissie.

(10) Voor toerekening van IGDFI (na toerekening IGDFI: 4,6% in 2004, 4,2 % in 2005, 4,3% in 2006, 4,1% in 2007 en 4,1% in 2008).

(11) Op basis van een geraamd groeipotentieel van 3,7%, 3,5%, 3,5% en 3,4% respectievelijk in de periode 2004-2007.

(12) Exclusief defensie-aankopen voor 0,3 procentpunt van het BBP in 2006 en in 2007.

Bron:

Convergentieprogramma (CP); economische najaarsprognoses 2005 van de diensten van de Commissie (COM); berekeningen van de diensten van de Commissie.