Besluit van de Commissie

van 23 januari 2001

tot beëindiging van de onderzoeksprocedure betreffende maatregelen in verband met de handel in cognac in Brazilië

(kennisgeving geschied onder nummer C(2001) 129)

(2001/97/EG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,

Gelet op Verordening (EG) nr. 3286/94 van de Raad van 22 december 1994 tot vaststelling van communautaire procedures op het gebied van de gemeenschappelijke handelspolitiek met het oog op de handhaving van de rechten die de Gemeenschap ontleent aan internationale regelingen voor het handelsverkeer, in het bijzonder die welke onder auspiciën van de Wereldhandelsorganisatie werden vastgesteld(1), laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 356/95(2), inzonderheid op artikel 11, lid 1,

Na raadpleging van het Raadgevend Comité,

Overwegende hetgeen volgt:

A. PROCEDURE

(1) Het Bureau National Interprofessionnel du Cognac (BNIC) diende op 17 februari 1997 een klacht in uit hoofde van artikel 4 van Verordening (EG) nr. 3286/94 (hierna "de verordening" genoemd) namens zijn leden die naar Brazilië exporteren of zulks wensen te doen.

(2) Volgens de klacht zou de verkoop van cognac in Brazilië worden gehinderd door drie belemmeringen van het handelsverkeer in de zin van artikel 2, lid 1, van de verordening, dat wil zeggen "elke door een derde land ingestelde of gehandhaafde handelspraktijk waartegen uit hoofde van de internationale regelingen voor het handelsverkeer maatregelen kunnen worden genomen". De aangevoerde belemmeringen waren:

i) gebrek aan bescherming van de oorsprongsbenaming (AOC) "cognac" en discriminatie ten opzichte van andere buitenlandse en plaatselijke geografische aanduidingen: klager voerde aan dat het volgens de Braziliaanse wet mogelijk is dat brandewijn en andere soorten gedistilleerde dranken als cognac of conhaque worden aangeduid en dat dit de officiële benamingen en handelsbenamingen zijn voor deze gedistilleerde dranken, ongeacht hun geografische herkomst. Dit zou in strijd zijn met verschillende bepalingen van de Overeenkomst inzake de handelsaspecten van de intellectuele eigendom (TRIPs); de Overeenkomst van Parijs voor de bescherming van de industriële eigendom; de Overeenkomst van Madrid betreffende de bestrijding van valse of misleidende oorsprongsaanduidingen op goederen en de Kaderovereenkomst van 1992 inzake samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en de Federatieve Republiek Brazilië.

ii) Excessieve administratieve vereisten voor de invoer: volgens de klacht zouden de eisen om cognac in Brazilië op de markt te mogen brengen, zoals de omslachtige registratieprocedure en de verplichte inspectie van de productieplaats in Frankrijk door een Braziliaanse agronoom op kosten van de exporteur, onnodig zwaar zijn, door geen enkel ander land worden gesteld en derhalve een verkapte handelsbelemmering vormen. Deze maatregelen zouden in strijd zijn met de artikelen III en VIII van de GATT 1994 en met de artikelen 1 en 2 van de WTO-overeenkomst inzake sanitaire en fytosanitaire maatregelen.

iii) Discriminerende belastingheffing: het BNIC stelde dat de belasting op industrieproducten discriminatie inhoudt van cognac ten opzichte van in Brazilië geproduceerde dranken. Cognac zou ambtshalve in de zwaarst belaste categorie worden ingedeeld, terwijl in Brazilië geproduceerde dranken nooit in die categorie zouden worden ingedeeld. Volgens klager zou dit in strijd zijn met artikel III, leden 1 en 2, van de GATT 1994.

(3) Klager voerde tevens aan dat deze praktijken nadelige gevolgen hadden voor het handelsverkeer als bedoeld in artikel 2, lid 4, van de verordening, en dat deze nadelige gevolgen in de nabije toekomst dreigden te worden versterkt, aangezien dit een belemmering zou vormen voor de toegang van cognac tot de Braziliaanse markt, die voor deze sterk exportgerichte bedrijfstak een belangrijke exportmarkt is.

(4) De Commissie besloot daarom, na raadpleging van het bij de verordening ingestelde Raadgevend Comité, dat er voldoende gronden waren voor het inleiden van een onderzoeksprocedure, waarbij de betrokken juridische en feitelijke vraagstukken aan de orde zouden komen. De Commissie leidde op 2 april 1997 derhalve een onderzoeksprocedure in(3).

B. RESULTATEN VAN DE ONDERZOEKSPROCEDURE

(5) Ten aanzien van de bescherming van de oorsprongsbenaming cognac bevestigde het onderzoek dat de oorsprongsbenaming cognac niet is beschermd en dat de term conhaque wordt gebruikt ter aanduiding van in Brazilië geproduceerde alcoholische dranken(4). Volgens de Braziliaanse wetgeving inzake het op de markt brengen van alcoholische dranken wordt de term gebruikt voor twee onderling zeer verschillende typen gedistilleerde dranken: uit wijn of druivenmoer gedistilleerde dranken of brandewijn (onder de benamingen conhaque of conhaque fino, afhankelijk van de duur van het rijpingsproces) en gedistilleerde dranken uit suikerriet met verschillende smaakstoffen (onder de benaming conhaque de ..., afhankelijk van de toegevoegde smaakstof).

(6) De aangevoerde schendingen van de kaderovereenkomst, de Overeenkomst van Madrid en de Overeenkomst van Parijs werden derhalve bevestigd. Als ontwikkelingsland was Brazilië tijdens het onderzoek overigens overeenkomstig artikel 65, lid 2, van de TRIPs-overeenkomst gerechtigd de tenuitvoerlegging van onder andere de artikelen 22, 23 en 24 van de TRIPs-overeenkomst uit te stellen tot 1 januari 2000. Om deze reden werd in dit stadium niet onderzocht of de betrokken maatregelen verenigbaar waren met deze bepalingen.

(7) Voorts werd bevestigd dat het gebrek aan bescherming voor consumenten misleidend is en zo schade toebrengt aan de reputatie van het merk cognac. Dit heeft nadelige gevolgen voor de handel in cognac, ten gunste van Braziliaanse producenten van alcoholische dranken die onder de naam cognac of conhaque op de markt worden gebracht.

(8) De excessieve administratieve vereisten en de discriminerende belastingheffing werden door het onderzoek bevestigd, maar bleken geen aanzienlijke consequenties te hebben voor de handel in cognac. Deze punten werden daarom niet verder onderzocht.

C. ONTWIKKELINGEN NA BEËINDIGING VAN HET ONDERZOEK

(9) In verband met de inwerkingtreding van de TRIPs-verplichting op 1 januari 2000 werd door Brazilië wet nr. 9279 van 14 mei 1996 vastgesteld, die bekendstaat als Lei da Propriedade Industrial of LPI. Deze voorziet onder meer in een register van geografische aanduidingen.

(10) Overeenkomstig de LPI en na bilateraal overleg tussen de Commissie en de Braziliaanse autoriteiten diende het BNIC een aanvraag in voor registratie van de geografische aanduiding cognac. De aanvraag werd aanvaard en de geografische aanduiding cognac werd geregistreerd op 11 april 2000, met enige vertraging als gevolg van de bezwaren van de Braziliaanse producentenorganisatie. De registratie gaf de Franse producenten exclusieve rechten op het gebruik van de naam cognac. Dit houdt in dat registratie van handelsmerken die het woord cognac bevatten niet is toegestaan en dat bestaande geregistreerde handelsmerken die het woord cognac bevatten vijf jaar na de registratie vervallen. Bovendien mag het woord cognac niet als soortnaam worden gebruikt.

(11) De term conhaque blijft volgens de Braziliaanse wetgeving inzake alcoholische dranken een soortnaam, zoals ten tijde van het onderzoek het geval was, en mag uitsluitend als zodanig worden gebruikt, aangezien overeenkomstig de LPI soortnamen niet als handelsmerk kunnen worden geregistreerd. De geografische aanduiding cognac en de soortnaam conhaque zullen derhalve naast elkaar blijven bestaan.

(12) Met ingang van 1 januari 2000 moet de TRIPs-overeenkomst door Brazilië volledig worden uitgevoerd. De diensten van de Commissie hebben daarom onderzocht in hoeverre het huidige beschermingsniveau van de oorsprongsaanduiding cognac verenigbaar is met de TRIPs-overeenkomst.

(13) Uit deze analyse bleek dat de oorsprongsbenaming cognac, als geografische aanduiding voor een product van de wijnstok, onder artikel 23, lid 1, van de TRIPs-overeenkomst valt en derhalve dient te worden beschermd. Zoals uiteengezet in overweging 10 geeft de registratie van de geografische aanduiding cognac deze oorsprongsbenaming in Brazilië volledige bescherming, zodat wordt voldaan aan artikel 23, lid 1.

(14) De bescherming als bedoeld in artikel 23, lid 1, strekt zich bovendien uit tot vertalingen van de oorspronkelijke geografische aanduiding, en dekt derhalve tevens de Portugese versie van het woord (conhaque). Het gebruik van de term conhaque valt echter waarschijnlijk onder de uitzonderingsbepalingen van artikel 24, leden 4 en 6, van de TRIPs-overeenkomst. De conclusie was daarom dat het huidige beschermingsniveau van de oorsprongsbenaming cognac in overeenstemming is met de toepasselijke bepalingen van de TRIPs-overeenkomst.

(15) Het is mogelijk dat het bestaan van de Portugese vertaling als soortnaam naast de beschermde geografische aanduiding voor de Franse exporteurs nog problemen veroorzaakt. Door de huidige Braziliaanse wetgeving zal echter de consument op den duur waarschijnlijk een duidelijk onderscheid gaan maken tussen de oorsprongsbenaming cognac en de in Brazilië geproduceerde conhaque. De mogelijkheid voor verwarring bij de consument zal hierdoor aanzienlijk afnemen, waardoor eerlijke concurrentie op de Braziliaanse markt mogelijk wordt en de nadelige gevolgen voor de handel door het gebrek aan bescherming worden weggenomen.

(16) Zoals uiteengezet in overweging 6 is uit het onderzoek gebleken dat bepalingen van de Overeenkomst van Parijs en de Overeenkomst van Madrid zijn geschonden. De nieuwe situatie die door de registratie is ontstaan zal echter naar verwachting de oneerlijke concurrentie en de nadelige gevolgen voor de handel wegnemen. Deze kwestie zal daarom niet verder worden onderzocht.

D. CONCLUSIE EN AANBEVELINGEN

(17) Gezien bovenstaande analyse is de conclusie dat de onderzoeksprocedure heeft uitgewezen dat een bevredigende situatie is ontstaan ten aanzien van de belemmeringen voor de handel in cognac in Brazilië, zoals deze worden genoemd in de klacht van het BNIC. De onderzoeksprocedure dient daarom te worden beëindigd.

(18) Naar verdergaande bescherming van de geografische aanduiding cognac ten opzichte van de soortnaam conhaque kan desgewenst worden gestreefd door middel van onderhandelingen, met name overeenkomstig artikel 24, lid 1, van de TRIPs-overeenkomst,

BESLUIT:

Enig artikel

De op 2 april 1997 ingeleide onderzoeksprocedure betreffende maatregelen van Brazilië in verband met de handel in cognac in Brazilië wordt beëindigd.

Gedaan te Brussel, 23 januari 2001.

Voor de Commissie

Pascal Lamy

Lid van de Commissie

(1) PB L 349 van 31.12.1994, blz. 71.

(2) PB L 41 van 23.2.1995, blz. 3.

(3) PB C 103 van 2.4.1997, blz. 3.

(4) Wetten nrs. 7678/88 en 8918/94.