Gemeenschappelijk standpunt van de Raad

van 19 juni 2000

betreffende Angola

(2000/391/GBVB)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag betreffende de Europese Unie, met name op artikel 15,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) De Raad heeft Gemeenschappelijk Standpunt 95/413/GBVB(1) vastgesteld, waarin de doelstellingen en prioriteiten van de Europese Unie inzake Angola zijn vastgelegd.

(2) In het licht van de ingrijpende politieke veranderingen die zich sedert 1995 in Angola hebben voorgedaan is een aantal bepalingen van het genoemde gemeenschappelijk standpunt achterhaald en behoeven deze bepalingen aanpassing.

(3) De Raad heeft Gemeenschappelijk Standpunt 97/356/GBVB(2) over preventie en oplossing van conflicten in Afrika vastgesteld alsmede Gemeenschappelijk Standpunt 98/350/GBVB(3) inzake mensenrechten, democratische beginselen, rechtsstaat en behoorlijk bestuur in Afrika.

(4) De Raad heeft ten aanzien van Angola de Gemeenschappelijke Standpunten 97/759/GBVB(4) en 98/425/GBVB(5) vastgesteld en getracht de "União Nacional para a Independência Total de Angola" (UNITA) ertoe te bewegen haar verplichtingen in het kader van het vredesproces na te komen zoals deze voortvloeien uit de desbetreffende besluiten van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, met name de Resoluties 864 (1993), 1127 (1997), 1130 (1997), 1173 (1998) en 1176 (1998).

(5) Zoals blijkt uit de verklaringen van het voorzitterschap namens de Europese Unie van 22 juli 1999 en 17 januari 2000 betreurt de Unie het ten zeerste dat de burgeroorlog in Angola is hervat; de verantwoordelijkheid hiervoor ligt voornamelijk bij UNITA, die onder leiding staat van Dr. Jonas Savimbi. De Unie riep op tot een politieke oplossing en verklaarde zich bereid te bekijken hoe de regering van Angola kan worden bijgestaan bij de wederopbouw en het herstel van het land binnen een democratisch kader.

(6) De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft Resolutie 1268 (1999) aangenomen, betreffende de vestiging van het kantoor van de Verenigde Naties in Angola (UNOA), alsmede Resolutie 1294 (2000) over de verlenging van het mandaat van UNOA tot 15 oktober 2000.

(7) De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft Resolutie 1295 (2000) aangenomen, over de tenuitvoerlegging van de in de Resoluties 864 (1993), 1127 (1997) en 1173 (1998) vervatte maatregelen tegen UNITA, op basis van de conclusies en aanbevelingen van het verslag van de groep van deskundigen die is opgericht op grond van Resolutie 1237 (1999).

(8) De Raad heeft op 22 november 1996 een resolutie aangenomen over bijstand bij het opruimen van mijnen waarin de aanbeveling werd gedaan dat, afgezien van gevallen waarin humanitaire bijstand wordt verleend, gelden voor mijnopruimingsoperaties moeten worden toegewezen aan ontvangende landen waarvan de autoriteiten afzien van verder gebruik van anti-personeelmijnen en heeft daarnaast Gemeenschappelijk Optreden 97/817/GBVB(6) betreffende anti-personeelmijnen aangenomen,

HEEFT HET VOLGENDE GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT BEPAALD:

Artikel 1

De Europese Unie zal ten aanzien van Angola de volgende doelstellingen nastreven:

a) Ondersteuning van een politieke oplossing voor het Angolese conflict op basis van de "acordos de paz" van Bicesse, het Protocol van Lusaka en de desbetreffende resoluties van de VN-veiligheidsraad.

b) Volledige ondersteuning van alle internationale inspanningen om de maatregelen tegen UNITA waartoe de Veiligheidsraad van de VN besloten heeft, aan te scherpen - mede door het bieden van steun voor het bij Resolutie 1295 (2000) ingestelde controlemechanisme - en het verlenen van bijstand, met name aan de Afrikaanse staten en de Southern African Development Community (SADC), om deze maatregelen volledig uit te voeren.

c) Bijdragen tot een beleid van nationale verzoening in Angola door het bevorderen van een door tolerantie en dialoog gekenmerkte cultuur onder al degenen binnen UNITA en de andere politieke partijen, die zich daadwerkelijk voor vrede inzetten en die ondubbelzinnig uitdrukking geven aan hun wil zich te houden aan de regels van het Protocol van Lusaka en aan de democratische beginselen.

d) Er bij de regering van Angola op aan te dringen haar internationale verplichtingen ten volle na te komen door haar democratische instellingen te versterken, mede door alle geledingen van de civiele samenleving op ruimere schaal te betrekken bij de democratische ontwikkeling van het land en door vrije en eerlijke verkiezingen van een wetgevende vergadering en een President te houden, alsmede door het eerbiedigen van de mensenrechten en de vrijheid van de media, de rechtsstaat en de rechtspleging op het gehele grondgebied van Angola.

e) De regering van Angola aan te moedigen vredesinitiatieven, met name initiatieven ten gunste van de groeperingen die bijzonder zwaar door het conflict getroffen worden, te bevorderen, alsook beleid op het gebied van wederopbouw, armoedebestrijding en ontwikkeling, opdat de voorwaarden voor een echte en duurzame vrede tot stand worden gebracht.

f) Bij de regering van Angola aan te dringen op een transparant beheer van de overheidsmiddelen dat ten goede komt aan alle bevolkingsgroepen van het land en steun te bieden voor een gezond macro-economisch beleid, opdat een grotere mate van verantwoording en betere vooruitzichten voor economische groei en de duurzame ontwikkeling voor het land verzekerd zijn.

g) Druk blijven uitoefenen op de regering van Angola, als ondertekenaar van het Verdrag van Ottawa en met name op UNITA, om het leggen van mijnen te beëindigen en ervoor te zorgen dat deugdelijke documentatie bestaat aan de hand waarvan deze wapens kunnen worden verwijderd.

h) Samenwerking en begrip tussen de landen in de regio aan te moedigen ten behoeve van de veiligheid en de economische ontwikkeling aldaar.

Artikel 2

Teneinde de bovengenoemde doelstellingen te bereiken is de Europese Unie bereid:

a) In het kader van haar gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid in overeenstemming met de in artikel 1, onder a), genoemde rechtsinstrumenten en in overleg met de secretaris-generaal van de VN, de Trojka van waarnemende landen, de lidstaten van de VN en de regionale en subregionale Afrikaanse organisatie steun te bieden voor initiatieven die bijdragen tot een politieke oplossing voor het conflict in Angola.

b) Op te treden in overeenstemming met Resolutie 1295 (2000) van de Veiligheidsraad van de VN en steun te bieden voor internationale inspanningen om de huidige maatregelen tegen UNITA in het kader van de desbetreffende resoluties van de Veiligheidsraad van de VN doeltreffender te maken.

c) De regering van Angola bij te staan in haar inspanningen om de democratische instellingen en praktijken te versterken, met name door haar te steunen in haar voornemen vrije en eerlijke parlements- en presidentsverkiezingen te houden en de eerbiediging van de mensenrechten, de vrijheid van de media, de onafhankelijke civiele samenleving en de rechtsstaat te waarborgen.

d) De regering van Angola bij te staan in haar streven verbetering te brengen in de economische en financiële situatie en corruptie en armoede te bestrijden in samenwerking met de internationale gemeenschap.

e) De regering van Angola aan te moedigen de economische doelstellingen te verwezenlijken van de "Staff Monitoring Agreement" tussen Angola en het IMF, dat een essentiële stap vormt in het proces van hervorming van de Angolese economie.

f) De regering van Angola bij te staan bij de wederopbouw en het herstel van het land, waarbij naar behoren rekening gehouden dient te worden met de regels betreffende transparantie en verantwoording, een en ander binnen een democratisch kader.

g) Te blijven deelnemen aan de inspanningen om verlichting te brengen in het leed van de door de oorlog getroffen Angolese bevolking, met name dat van de vluchtelingen en de in eigen land ontheemde personen, en er daarbij rekening mee te houden dat de hulporganisaties overeenkomstig de internationaal geaccepteerde humanitaire beginselen veilige en onvoorwaardelijke toegang tot de betrokkenen moeten kunnen hebben.

h) Bij te dragen tot de inspanningen om de gedemobiliseerde soldaten maatschappelijk te reïntegreren als een essentieel onderdeel van de stabilisering en pacificatie van het land.

i) Overeenkomstig de resolutie van de Raad van 22 november 1996 deel te nemen aan mijnopruimingsoperaties daar waar nodig gezien de humanitaire situatie.

j) Het kantoor van de Verenigde Naties in Angola bij te staan bij het vervullen van het mandaat dat daaraan verleend is bij Resolutie 1268 (1999) van de Veiligheidsraad van de VN.

Artikel 3

De Raad neemt er nota van dat de Commissie voornemens is waar passend door middel van relevante communautaire maatregelen bij te dragen tot de verwezenlijking van de doelstellingen en prioriteiten van dit gemeenschappelijk standpunt.

Artikel 4

Dit gemeenschappelijk standpunt wordt na de aanneming ervan om de twaalf maanden opnieuw geëvalueerd.

Artikel 5

Gemeenschappelijk Standpunt 95/413/GBVB wordt hierbij ingetrokken.

Artikel 6

Dit gemeenschappelijk standpunt wordt van kracht op de dag van zijn aanneming.

Artikel 7

Dit gemeenschappelijk standpunt wordt in het Publicatieblad bekendgemaakt.

Gedaan te Santa Maria da Feira, 19 juni 2000.

Voor de Raad

De voorzitter

J. Gama

(1) PB L 245 van 12.10.1995, blz. 1.

(2) PB L 153 van 11.6.1997, blz. 1.

(3) PB L 158 van 2.6.1998, blz. 1.

(4) PB L 309 van 12.11.1997, blz. 8.

(5) PB L 190 van 4.7.1998, blz. 1.

(6) PB L 338 van 9.12.1997, blz. 1.