Gezamenlijke verklaring betreffende Verordening (EU) 2021/2115 van het Europees Parlement en de Raad van 2 december 2021 tot vaststelling van voorschriften inzake steun voor de strategische plannen die de lidstaten in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid opstellen (strategische GLB-plannen) en die uit het Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF) en het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (Elfpo) worden gefinancierd, en tot intrekking van Verordeningen (EU) nr. 1305/2013 en (EU) nr. 1307/2013 (1)

(2021/C 488/01)

Verklaring van de Raad over de vereenvoudiging van het GLB

Met het nieuwe uitvoeringsmodel (NDM) moet het mogelijk worden om de op naleving gebaseerde goedkeuring van de uitgaven te vervangen door een op prestaties gebaseerde goedkeuring van de uitgaven, waarbij de opzet van controle- en sanctiesystemen overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel aan het nationale niveau wordt overgelaten.

De Raad verzoekt de Commissie in de toekomstige richtsnoeren ten volle rekening te houden met de grondgedachte van het nieuwe uitvoeringsmodel. De richtsnoeren mogen niet leiden tot herinvoering van nalevingsvoorschriften die verder gaan dan hetgeen omschreven is in artikel 37 van de horizontale verordening.

Met name moeten de richtsnoeren een beter kader bieden voor de procedure ter bepaling van de aan EU-financiering te onttrekken bedragen, in overeenstemming met de huidige programmering en rekening houdend met de aard van de inbreuk, opdat die in verhouding staan tot de aan de EU toegebrachte financiële schade, met name wat betreft de gevolgen van conditionaliteitsgerelateerde afwijkingen. In dit verband dringen wij erop aan dat duidelijker wordt afgebakend wat ernstige tekortkomingen in de governancesystemen zijn. Een tekortkoming kan worden vastgesteld bij de beoordeling van de werking van de governance-instanties en de basisvereisten van de Unie, waaronder de rapportagesystemen. Dit kan door evaluatie van het internecontrolesysteem, met inbegrip van toetsing van de mate van naleving. Financiële correcties moeten beperkt blijven tot situaties waarin de governancesystemen ernstige systematische tekortkomingen blijken te vertonen. Het te onttrekken bedrag moet in verband staan met het ten onrechte uitgegeven bedrag of met de administratieve sancties die zouden zijn opgelegd. Het gebruik van forfaitaire correcties moet worden beperkt tot gevallen waarin het ten onrechte uitgegeven bedrag onmogelijk exact berekend kan worden.

Voorts moet in de richtsnoeren worden bepaald dat de van de certificerende instanties verwachte verificaties, wat betreft de evaluatie van de governancesystemen, beperkt moeten blijven tot de vraag hoe deze systemen omgaan met de Unieregels, en dat dus niet tevens naar de in de strategische GLB-plannen vastgestelde subsidiabiliteitsvoorwaarden voor individuele begunstigden mag worden gekeken.

De Raad verzoekt de Commissie er overeenkomstig de aangekondigde doelstellingen voor te zorgen dat het nieuwe uitvoeringsmodel de lidstaten niet met een aanzienlijke lastenverzwaring confronteert maar juist een algehele vereenvoudiging biedt, dit onder vrijwaring van de financiële belangen van de Unie, met name via de goedkeuringsprocedure van de strategische GLB-plannen en de uitvoering van artikel 59 van de horizontale verordening. Voorts verzoekt de Raad de Commissie om de administratieve voordelen van het nieuwe uitvoeringsmodel niet ongedaan te maken door extra rapportage voor monitoring en evaluatie te vragen.

Gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement en de Raad over de sociale dimensie van het gemeenschappelijk landbouwbeleid

Het Europees Parlement en de Raad verzoeken de Commissie om na twee jaar toepassing van het stelsel van sociale conditionaliteit door alle lidstaten het effect van het stelsel op de arbeidsomstandigheden en de werking van de sanctieregeling te beoordelen door middel van een studie, en, waar passend, met voorstellen te komen om de sociale dimensie van het GLB te versterken.

Uiterlijk in 2025 zal de Commissie beoordelen of het haalbaar is artikel 7, lid 1, van Verordening (EU) nr. 492/2011 van het Europees Parlement en de Raad (2) betreffende het vrije verkeer van werknemers in bijlage XX op te nemen en zal zij, waar passend, daartoe voorstellen indienen.

Verklaring van de Commissie over de mogelijkheid voor België om twee strategische GLB-plannen in te dienen

Gelet op artikel 104 van de verordening inzake de strategische GLB-plannen, waarover de medewetgevers overeenstemming hebben bereikt, en rekening houdend met het specifieke grondwettelijke kader van België bevestigt de Commissie dat zij zal aanvaarden dat België een strategisch GLB-plan indient voor elk van zijn betrokken gefedereerde entiteiten. De wettelijke verplichtingen van België uit hoofde van de verordening inzake de strategische GLB-plannen worden hierdoor niet beïnvloed of gewijzigd.

Verklaring van het Europees Parlement over de rol van de Europese Raad met betrekking tot wetgevingselementen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid

Het Europees Parlement betreurt dat de Europese Raad in zijn conclusies van 21 juli 2020 besluiten heeft genomen over wetgevingselementen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid waarover op grond van de Verdragen volgens de gewone wetgevingsprocedure had moeten worden besloten. Het Europees Parlement acht deze eenzijdige en voortijdige besluiten onaanvaardbaar en is van mening dat hiermee inbreuk is gemaakt op de rechten van het Europees Parlement als medewetgever die op voet van gelijkheid met de Raad optreedt.

Het Europees Parlement betreurt dat de Raad niet bereid was om met het Europees Parlement zinvolle onderhandelingen over deze elementen aan te gaan, omwille van het feit dat de Europese Raad daarover reeds had besloten.

Het Europees Parlement wijst met name op het feit dat de Raad geen zinvolle onderhandelingen heeft aangeknoopt over de bepalingen inzake plafonnering en degressiviteit van artikel 17 en over de flexibiliteit tussen toewijzingen voor rechtstreekse betalingen en Elfpo-toewijzingen neergelegd in artikel 96, en acht het resultaat van de onderhandelingen over die artikelen onbevredigend.

Het Europees Parlement betreurt de aanpak van de Raad ten zeerste en is van mening dat met deze aanpak de goede werking van de gewone wetgevingsprocedure is aangetast. Het Europees Parlement dringt er derhalve op aan dat deze aanpak bij toekomstige onderhandelingen in het kader van de gewone wetgevingsprocedure niet nogmaals wordt gevolgd.

(1) PB L 435 van 6.12.2021, blz. 1.

(2) Verordening (EU) nr. 492/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 5 april 2011 betreffende het vrije verkeer van werknemers binnen de Unie (PB L 141 van 27.5.2011, blz. 1).