BESLUIT Nr. 2085/97/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 6 oktober 1997 tot vaststelling van een programma voor steun op het gebied van het boek en het lezen, met inbegrip van vertalingen (Ariane)

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 128,

Gezien het voorstel van de Commissie (1),

Gezien het advies van het Comité van de Regio's (2),

Volgens de procedure van artikel 189 B van het Verdrag (3), en gezien de op 28 mei 1997 door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst,

(1) Overwegende dat in het tijdperk van de informatiemaatschappij het boek en het lezen uitzonderlijke instrumenten voor het verspreiden van kennis zijn en dat rekening moet worden gehouden met het feit dat het boek en de audio-visuele alsmede de multimediatechnieken elkaar aanvullen;

(2) Overwegende dat bij elk communautair programma op het gebied van het boek rekening moet worden gehouden met het tweeledige karakter van het boek, dat zowel een cultureel als een economisch goed is;

(3) Overwegende dat lezen als vooraanstaande vrijetijdsbesteding gestimuleerd kan worden door communautaire programma's, met name op het gebied van onderwijs en cultuur;

(4) Overwegende dat er in de totstandkoming van het boek verschillende stadia moeten worden onderscheiden: het schrijven, het uitgeven, het vertalen en het verspreiden en dat het Ariane-programma kan worden beschouwd als een belangrijke culturele actie ter bevordering van het boek;

(5) Overwegende dat het Verdrag de Gemeenschap tot taak geeft:

- bij te dragen tot de ontplooiing van de culturen van de lidstaten onder eerbiediging van de nationale en regionale verscheidenheid van die culturen,

- de samenwerking tussen de lidstaten aan te moedigen en zo nodig hun activiteiten in verband met scheppend werk op artistiek en literair gebied te ondersteunen en aan te vullen,

- samenwerking met derde landen en met de inzake cultuur bevoegde internationale organisaties, met name de Raad van Europa, te bevorderen;

(6) Overwegende dat bevordering van het vertalen en steun voor gerichte initiatieven die in partnerschap, met name tussen gespecialiseerde bedrijven in de sector van het Europese boek en het lezen, ten uitvoer worden gelegd, bijdragen tot:

- kennis en verbreiding van de cultuur en de geschiedenis van de Europese volkeren,

- het behoud van de verscheidenheid van literair scheppend werk en van het schriftelijk erfgoed in de verschillende regionale en nationale taaluitingen,

- de uitwisseling tussen culturen en de uitwisseling van knowhow,

en aldus de toegang van de burgers, ook de minder begunstigden, tot de cultuur vergemakkelijken;

(7) Overwegende dat het van belang is ertoe bij te dragen dat in de Gemeenschap de totstandkoming van goede vertalingen van literaire werken wordt aangemoedigd en bevorderd, met name door de bijscholing van literaire vertalers alsmede van andere beroepsbeoefenaars in de boekensector, in het bijzonder die welke verantwoordelijk zijn voor de bevordering van de toegang van de Europese burger;

(8) Overwegende dat Europese prijzen voor literatuur en vertaling kunnen bijdragen tot de verspreiding van literair werk van hoog gehalte;

(9) Overwegende dat de Instellingen van de Gemeenschap groot belang hechten aan de kennis en de verspreiding van scheppend werk op literair gebied, met name door middel van vertalingen, zoals blijkt uit:

- de resolutie van het Europees Parlement van 10 juli 1987 over de actie op boekengebied (4),

- de resolutie van de Raad en de ministers verantwoordelijk voor culturele aangelegenheden, in het kader van de Raad bijeen, van 9 november 1987 betreffende het stimuleren van de vertaling van belangrijke werken van de Europese cultuur (5),

- de resolutie van de Raad en de ministers van Cultuur, in het kader van de Raad bijeen, van 18 mei 1989 inzake het stimuleren van de belangstelling voor boeken en lezen (6),

- de mededeling van de Commissie van 3 augustus 1989 inzake het boek en de lectuur: de culturele inzet van Europa,

- de conclusies van de ministers van Cultuur, in het kader van de Raad bijeen, van 12 november 1992 betreffende de richtsnoeren voor de culturele actie van het Gemeenschap (7),

- de resolutie van het Europees Parlement van 21 januari 1993 over de bevordering van het boek en het lezen in Europa (8),

- de resolutie van de Raad en de ministers van Cultuur, in het kader van de Raad bijeen, van 17 mei 1993 betreffende de bevordering van de vertaling van hedendaagse Europese toneelstukken (9);

(10) Overwegende dat de Europese campagne voor bewustmaking met betrekking tot het boek en het lezen (1993-1994), die door de Gemeenschap en de Raad van Europa is georganiseerd, goede resultaten heeft opgeleverd;

(11) Overwegende dat in de mededeling van de Commissie van 27 juli 1994 inzake de actie van de Europese Gemeenschap ten behoeve van de cultuur, het boek en het lezen als een prioritair gebied worden aangemerkt en met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel het kader wordt uitgewerkt voor de aanmoedigingsacties waarmee het door de lidstaten gevoerde beleid kan worden ondersteund en aangevuld;

(12) Overwegende dat het van belang is samen met derde landen binnen en buiten Europa culturele acties van de Gemeenschap te ondernemen en een Europese culturele samenwerking tot stand te brengen met de Raad van Europa en andere bevoegde internationale organisaties, zoals de Unesco;

(13) Overwegende dat bij dit besluit de financiële middelen worden vastgesteld voor de gehele looptijd van het programma en dat dit bedrag in de jaarlijkse begrotingsprocedure voor de begrotingsautoriteiten het voornaamste referentiepunt vormt, in de zin van punt 1 van de Verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie van 6 maart 1995;

(14) Overwegende dat op 20 december 1994 een modus vivendi is overeengekomen tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie, betreffende de maatregelen ter uitvoering van de besluiten die zijn vastgesteld volgens de procedure van artikel 189 B van het Verdrag (10),

BESLUITEN:

Artikel 1

Bij dit besluit wordt de periode van 1 januari 1997 tot en met 31 december 1998 het actieprogramma Ariane opgezet (hierna "dit programma" te noemen) dat in de bijlage is opgenomen en tot doel heeft de kennis en verspreiding van scheppend werk op literair gebied en van de geschiedenis van de Europese volkeren alsmede de toegang van de Europese burger daartoe te vergroten, met name door middel van steun voor de vertaling van literaire werken, toneelstukken en naslagwerken, en voor relevante, in partnerschap uitgevoerde samenwerkingsprojecten op het gebied van het boek en het lezen, alsmede door middel van bijscholing van beroepsbeoefenaars op dat gebied.

Artikel 2

Die programma moedigt Europese samenwerking tussen de lidstaten op cultuurgebied aan. Het ondersteunt hun activiteiten en vult deze aan overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel, door bij te dragen tot de ontplooiing van hun culturen onder eerbiediging van de nationale en regionale verscheidenheid.

Daartoe heeft dit programma de volgende doelstellingen:

a) bijdragen, door middel van vertalingen:

- tot een ruimere verspreiding van XXe-eeuws literair werk van hoog gehalte dat representatief is voor de cultuur van de lidstaat waar het is ontstaan, dat met name de stromingen in de hedendaagse Europese literatuur van de tweede helft van deze eeuw weergeeft; voorrang zal worden verleend aan de vertaling van werken die geschreven zijn in de talen van kleinere taalgebieden in de Europese Unie, of aan vertalingen in die talen;

- tot de verspreiding van hedendaagse toneelstukken teneinde het Europese publiek een gevarieerd en representatief repertoire van de culturen van de lidstaten te bieden;

- tot de verspreiding van naslagwerken om een betere kennis van de cultuur en de geschiedenis van de Europese volkeren bij te brengen, met name op de in artikel 128, leden 2 en 4, van het Verdrag genoemde gebieden;

b) aanmoedigen, door middel van steun voor in partnerschap uitgevoerde samenwerkingsprojecten, van:

- de uitwisseling van ervaring met en kennis van onderwerpen van gemeenschappelijk belang tussen beroepsbeoefenaars op Europees niveau;

- de totstandkoming van partnerschapsinitiatieven die tot doel hebben de toegang tot gegevens in verband met de verspreiding van boeken, en de bevordering van het lezen en de toegang daartoe van de burger te vergemakkelijken;

c) de kwaliteit van literaire vertalingen en de bevordering van literaire werken aanmoedigen door communautaire steun voor de bijscholing van literaire vertalers, alsmede van andere beroepsbeoefenaars in de boekensector, met name die welke verantwoordelijk zijn voor de verbetering van de toegang voor de burger;

d) de onder a), b) en c) genoemde inspanningen flankeren en aanvullen door steun te verlenen voor vernieuwende studie- en samenwerkingsprojecten die worden ingediend door netwerken en beroepsorganisaties.

Artikel 3

De in de bijlage beschreven acties dienen voor de verwezenlijking van de in artikel 2 genoemde doelstellingen. Zij worden ten uitvoer gelegd volgens de procedure van artikel 5.

Artikel 4

1. Het programma wordt voor deelname van de geassocieerde landen van Midden- en Oost-Europa (LMOE) opengesteld overeenkomstig de voorwaarden die worden gesteld in de met die landen gesloten of nog te sluiten aanvullende protocollen bij de associatieovereenkomsten, betreffende de deelname aan communautaire programma's. Dit programma wordt, op basis van aanvullende kredieten die volgens met deze landen overeen te komen procedures ter beschikking zullen worden gesteld, opengesteld voor deelname van Cyprus en Malta en andere derde landen waarmee associatie- of samenwerkingsovereenkomsten met culturele bepalingen zijn gesloten. Bepaalde algemene deelnamevoorwaarden zijn opgenomen in actie 6 van de bijlage.

2. De Gemeenschap en de lidstaten bevorderen de samenwerking met de Raad van Europa en met andere op cultureel gebied bevoegde internationale organisaties (zoals de UNESCO), waarbij erop wordt toegezien dat de gebruikte instrumenten complementair zijn en dat de identiteit en de handelingsautonomie van elke instelling en organisatie worden geëerbiedigd.

Artikel 5

1. De Commissie legt dit programma ten uitvoer overeenkomstig de bepalingen van deze beschikking.

2. De Commissie wordt bijgestaan door een comité, bestaande uit twee vertegenwoordigers per lidstaat en voorgezeten door de vertegenwoordiger van de Commissie. De leden van het comité kunnen zich door deskundigen of adviseurs laten bijstaan.

3. De vertegenwoordiger van de Commissie legt het comité ontwerpmaatregelen voor betreffende:

- de prioriteiten en algemene richtsnoeren voor de in de bijlage beschreven maatregelen en het daaruit voortvloeiende jaarlijkse werkprogramma;

- het algemene evenwicht tussen alle acties;

- de selectiewijze en -criteria voor de in de bijlage beschreven soorten projecten (acties 1, 2, 3, 4 en 6);

- de financiële steun die de Gemeenschap zal verstrekken (bedragen, looptijd, verdeling, ontvangers van steun);

- de wijze van controle en evaluatie van dit programma, alsmede de conclusies van het in artikel 8 bedoelde evaluatieverslag en de daaruit voortvloeiende aanpassingen van dit programma.

Het comité brengt binnen een termijn die de voorzitter kan vaststellen naar gelang van de urgentie van de zaak advies uit over het in de eerste alinea bedoelde ontwerp van maatregelen. Het advies wordt uitgebracht met de in artikel 148, lid 2, van het Verdrag voorgeschreven meerderheid voor de aanneming van besluiten die de Raad op voorstel van de Commissie moet aannemen. Bij de stemming in het comité worden de stemmen van de vertegenwoordigers van de lidstaten gewogen overeenkomstig genoemd artikel. De voorzitter neemt niet aan de stemming deel.

De Commissie stelt maatregelen vast die onmiddellijk van toepassing zijn. Indien deze maatregelen echter niet in overeenstemming zijn met het advies dat het comité heeft uitgebracht, worden zij onverwijld door de Commissie ter kennis van de Raad gebracht.

In dat geval:

a) kan de Commissie de toepassing van de maatregelen waartoe zij heeft besloten voor een periode van twee maanden, te rekenen vanaf de datum van deze mededeling, uitstellen;

b) kan de Raad binnen de onder a) genoemde termijn met gekwalificeerde meerderheid een andersluidend besluit nemen.

4. De Commissie kan het comité raadplegen over alle andere vraagstukken in verband met de tenuitvoerlegging van dit programma.

De vertegenwoordiger van de Commissie legt het comité een ontwerp van te nemen maatregelen voor.

Het comité brengt binnen een termijn die de voorzitter kan vaststellen naar gelang van de urgentie van de materie, advies over dit ontwerp uit, zo nodig door middel van een stemming.

Het advies wordt in de notulen opgenomen; voorts heeft iedere lidstaat het recht te verzoeken dat zijn standpunt in de notulen wordt opgenomen.

De Commissie houdt zoveel mogelijk rekening met het door het comité uitgebrachte advies. Zij brengt het comité op de hoogte van de wijze waarop zij rekening heeft gehouden met zijn advies.

Artikel 6

1. Voor de uitvoering van dit programma over de in artikel 1 bedoelde periode wordt de financiële toewijzing vastgesteld op 7 miljoen ecu.

2. De benodigde jaarlijkse kredieten worden binnen de grenzen van de financiële vooruitzichten door de begrotingsautoriteiten goedgekeurd.

Artikel 7

De Commissie zal in samenwerking met de lidstaten trachten te zorgen voor complementariteit tussen de acties uit hoofde van dit programma en de andere culturele programma's Caleidoscoop (11) en Raphael, enerzijds, en met name de onderwijs- en opleidingsprogramma's Socrates (12) en Leonardo da Vinci (13), anderzijds.

Artikel 8

Na uitvoering van het programma gedurende één jaar legt de Commissie binnen zes maanden na het verstrijken van die periode, na raadpleging van het comité, aan het Europees Parlement en aan de Raad een gedetailleerd evaluatieverslag voor over de behaalde resultaten, in voorkomend geval vergezeld van passende voorstellen, met inbegrip van voorstellen ten aanzien van de follow-up van het programma en de uitvoeringsvoorwaarden, teneinde de Raad en het Europees Parlement in de gelegenheid te stellen vóór het verstrijken van de periode waarop het onderhavige programma betrekking heeft, een besluit te nemen. In dit verslag worden met name culturele meerwaarde - o.a. het effect voor wat betreft de verspreiding van literatuur in de minder verbreide talen - en de sociaal-economische gevolgen van de financiële steun van de Gemeenschap belicht. Dit verslag is bedoeld om zowel kwalitatief als kwantitatief te evalueren in hoeverre de in artikel 2 genoemde doelstellingen zijn verwezenlijkt.

In het licht van het in de eerste alinea bedoelde evaluatierapport en de door de Commissie in te dienen voorstellen gaan het Europees Parlement en de Raad na of een nieuw programma kan worden vastgesteld, bij de opstelling en ontwikkeling waarvan ten volle rekening wordt gehouden met de vruchtbare ervaringen die met dit programma zijn opgedaan.

In dat verband kunnen zij in voorkomend geval alle passende maatregelen nemen om een onderbreking van dit programma te voorkomen.

Artikel 9

Dit programma, dat praktische aanwijzingen behelst betreffende de procedure, de door de lidstaten aangewezen contactbureaus waarmee voor technische bijstand voor de culturele projecten zorg kan worden gedragen, de termijnen waarbinnen aanvragen kunnen worden ingediend, en het documentatiemateriaal dat de aanvragen moet vergezellen, wordt jaarlijks in de C-reeks van het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen bekendgemaakt.

Artikel 10

Dit besluit treedt in werking op de dag van zijn bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

Gedaan te Brussel, 6 oktober 1997.

Voor het Europees Parlement

De Voorzitter

J. M. GIL-ROBLES

Voor de Raad

De Voorzitter

J. POOS

(1) PB C 324 van 22. 11. 1994, blz. 11, en PB C 279 van 25. 10. 1995, blz. 7.

(2) PB C 100 van 2. 4. 1996, blz. 35.

(3) Advies van het Europees Parlement van 7 april 1995 (PB C 109 van 1. 5. 1995, blz. 289), gemeenschappelijk standpunt van de Raad van 27 juni 1996 (PB C 264 van 11. 9. 1996, blz. 34) en besluit van het Europees Parlement van 22 oktober 1996 (PB C 347 van 18. 11. 1996, blz. 25). Besluit van het Europees Parlement van 17 juli 1997. Besluit van de Raad van 24 juli 1997.

(4) PB C 246 van 14. 9. 1987, blz. 136.

(5) PB C 309 van 19. 11. 1987, blz. 3.

(6) PB C 183 van 20. 7. 1989, blz. 1.

(7) PB C 336 van 19. 12. 1992, blz. 1.

(8) PB C 42 van 15. 2. 1993, blz. 182.

(9) PB C 160 van 12. 6. 1993, blz. 1.

(10) PB C 102 van 4. 4. 1996, blz. 1.

(11) PB L 99 van 20. 4. 1996, blz. 20.

(12) PB L 87 van 20. 4. 1995, blz. 10.

(13) PB L 340 van 29. 12. 1994, blz. 8.

BIJLAGE

ARIANE

De acties van dit programma zijn erop gericht de kennis en verspreiding van scheppend werk op literair gebied en van de geschiedenis van de Europese volkeren alsmede de toegang van de Europese burger daartoe te vergroten, met name door middel van steun voor de vertaling van literaire werken, toneelstukken en naslagwerken, en voor relevante, in partnerschap uitgevoerde samenwerkingsprojecten op het gebied van het boek en het lezen, alsmede door middel van bijscholing van beroepsbeoefenaars op dat gebied.

ACTIE 1

Financiële steun voor vertalingen

1. Financiële steun voor de vertaling van XXe-eeuws literair werk van hoog gehalte met het oog op een bredere verspreiding door publicatie.

a) De financiële steun wordt toegekend voor de vertaling van XXe-eeuws literair werk van hoog gehalte (roman, novelle, literair essay, literatuurgeschiedenis, biografie, toneel, poëzie) dat representatief is voor de cultuur van de lidstaat waar het is ontstaan, dat met name de stromingen in de hedendaagse Europese literatuur van de tweede helft van deze eeuw weergeeft, en waarvoor bij een breed Europees publiek belangstelling kan bestaan.

b) i) Voor subsidie komen werken in aanmerking die reeds in twee talen van de Europese Unie (naast de oorspronkelijke taal) zijn vertaald en gepubliceerd. De steun is bestemd voor vertaling in ten minste nog één andere taal van de Europese Unie, waarbij voorrang wordt verleend aan vertalingen in de talen van kleinere taalgebieden van de Europese Unie.

ii) Om aan de minder verbreide talen van de Europese Unie prioriteit te verlenen kunnen werken die in deze talen zijn gesteld niettemin voor steun voor vertaling in aanmerking komen zonder eerst in andere talen van de Unie te zijn vertaald. De steun is bestemd voor de vertaling in een andere taal van de Europese Unie. Deze bepalingen zijn tevens van toepassing op werken die:

- geschreven zijn in de taal van een groot taalgebied maar gepubliceerd in een qua geografische oppervlakte kleine lidstaat;

- geschreven zijn in andere talen van de lidstaten.

c) Prioriteit zou moeten worden verleend aan aanvragen van kleine onafhankelijke uitgeverijen.

d) De subsidieaanvraag wordt bij de Commissie ingediend door een of meer uitgevers die onderdaan zijn van een lidstaat. De vertaler(s) moet(en) de door de uitgever(s) ingediende aanvraag voor akkoord tekenen. De subsidie kan tot 100 % van de vertalershonoraria dekken die overeengekomen zijn volgens de op de betrokken markt gangbare praktijken. De uitgever verplicht zich ertoe de naam van de vertaler en de bijdrage van de Unie op een zichtbare plaats te vermelden.

De uitgevers moeten verklaren dat zij houder zijn van de rechten die eventueel verbonden zijn aan de publicatie en/of de vertaling van het werk waarvoor de aanvraag wordt ingediend en dat zij zonder de communautaire steun geen commerciële beoordeling ten gunste van de publicatie van het betreffende vertaalde werk zouden hebben uitgesproken.

e) De in aanmerking komende werken worden tweemaal per jaar geselecteerd.

2. Financiële steun voor de vertaling van toneelstukken met het oog op een bredere verspreiding door opvoering voor een publiek.

De financiële steun wordt toegekend voor de vertaling in twee talen van de Unie van toneelstukken die reeds op het toneel zijn opgevoerd of met audiovisuele middelen zijn verspreid en die bij de kritiek en het publiek reeds een zekere erkenning hebben gevonden.

De steun is in de eerste plaats bestemd voor recente werken uit de XXe eeuw.

Voor werken die voor vertaling worden aangemeld, moet een concreet plan voor publieke opvoering bestaan.

De eerste aanvraag wordt, met het oog op de publieke opvoering van een toneelstuk, ingediend door theaterdirecteuren, regisseurs of producenten die onderdaan zijn van een lidstaat. De aanvraag wordt gelijktijdig verzonden aan de Commissie en aan de door de lidstaten aangewezen contactbureaus, die advies uitbrengen over het prioritaire belang van de voorgedragen projecten.

Bij de eindselectie van de te vertalen stukken wordt met name rekening gehouden met de kwaliteit. Bij de keuze van de talen waarin wordt vertaald, ziet de bevoegde autoriteit erop toe dat er een evenwicht is tussen "grote" en "kleine" talen, opdat een breed en tegelijkertijd gevarieerd publiek de werken kan leren kennen.

De steun wordt toegekend in de vorm van een vertaalbeurs van maximaal 3 500 ecu die jaarlijks kan worden herzien. Deze beurs beïnvloedt op generlei wijze de rechten die mogelijk voor eventuele opvoering, verspreiding of publicatie van het aldus vertaalde werk aan auteurs en vertalers verschuldigd zijn.

Met steun van de Unie tot stand gekomen vertalingen worden gedeponeerd bij de contactbureaus, die tot taak hebben beroepsbeoefenaars alle nuttige informatie te verstrekken. In dit verband mogen de contactbureaus de vertalingen in kwestie slechts meedelen aan de personen of instanties die daarvoor toestemming van de rechthebbenden hebben verkregen overeenkomstig de geldende nationale voorschriften.

3. Financiële steun voor de vertaling van naslagwerken/studies met het oog op een bredere verspreiding van informatie in de culturele sector.

De financiële steun voor de vertaling van naslagwerken/studies in twee talen van de Europese Unie is bedoeld:

- om de kennis en verbreiding van de cultuur en de geschiedenis van de Europese volkeren te verbeteren;

- om uitwisseling van informatie en ervaring te vergemakkelijken en aldus de samenwerking tussen lidstaten te bevorderen op de in artikel 128 van het Verdrag genoemde gebieden, in het bijzonder die waaraan in het kader van de culturele actie van de Unie prioriteit wordt verleend.

Gelet op het zeer brede terrein dat deze actie zou bestrijken, zal de steun voor de vertaling van naslagwerken (geschiedenis, kunstgeschiedenis, geesteswetenschappen, sociale wetenschappen enz.) evenwel in eerste instantie de vorm aannemen van een experimentele en selectieve actie.

De steun wordt eveneens toegekend voor de vertaling van studies of verslagen over in de lidstaten bestaande praktijken en stelsels op cultureel gebied, waardoor problemen van gemeenschappelijk belang, met name vallend onder artikel 128, leden 2 en 4, van het Verdrag, onder de aandacht kunnen worden gebracht.

De aanvragen gaan vergezeld van de benodigde gegevens om te kunnen vaststellen of voor vertaling aangemelde werken/studies wezenlijk bijdragen tot de kennis van het betrokken gebied, van een vermelding van de doeltalen en van de schriftelijke toestemming van auteur en vertaler.

De werken worden door de bevoegde autoriteiten van de lidstaten bij de Commissie voorgedragen. De werken kunnen worden vertaald in zoveel talen als noodzakelijk wordt geacht.

De communautaire bijdrage wordt, na schriftelijke toestemming van de vertaler, volgens twee verschillende procedures toegekend, naar gelang van de oorsprong van het werk:

- wanneer het voor vertaling aangemelde werk door bemiddeling van de lidstaat door een uitgever wordt voorgedragen met de bedoeling het op de Europese markt uit te brengen, gelden voor de toekenning van communautaire steun dezelfde voorwaarden als voor de vertaling van XXe-eeuws literair werk (punt 1);

- wanneer het door bemiddeling van de lidstaat voor vertaling voorgedragen werk niet bestemd is voor de handel (bijvoorbeeld wanneer het vertaald wordt in opdracht van een universiteit, onderzoeksinstituut, gespecialiseerde instelling enz.) wordt de steun van de Unie verleend in de vorm van een beurs, die de vertalers in staat moet stellen hun werk naar behoren te verrichten, en wordt deze toegekend onder dezelfde voorwaarden als de steun voor de vertaling van toneelstukken (punt 2).

De Commissie maakt jaarlijks de lijst en de gegevens bekend van de volgens het bepaalde in de punten 1, 2 en 3 vertaalde werken.

De in het kader van deze actie aan te wenden middelen bedragen 50 % van het totale aan het huidige programma toegewezen bedrag. De precieze verdeling over de zes acties van dit programma geschiedt overeenkomstig de procedure van artikel 5, lid 4.

ACTIE 2

Steun voor in partnerschap uitgevoerde samenwerkingsprojecten die tot doel hebben de bevordering van het boek en het lezen alsmede de toegang daartoe van de burger te verbeteren

Er wordt steun verleend voor samenwerkingsprojecten waarbij partners uit ten minste drie lidstaten betrokken zijn die moeten worden voorgedragen door netwerken, verenigingen of organisaties van beroepsbeoefenaars (auteurs, vertalers, bibliotheken, kleine en middelgrote uitgeverijen, boekwinkels), niet-commerciële stichtingen die werkzaam zijn op het gebied van het boek, of regionale (dan wel plaatselijke) groepen die specifieke acties of programma's op dit gebied hebben opgezet.

Samenwerkingsprojecten van andere personen of bedrijven dan die welke in de eerste alinea zijn genoemd, komen niet in aanmerking voor steun in het kader van deze actie.

Voor steun in aanmerking komende samenwerkingsprojecten betreffen elk initiatief dat een partnerschap inhoudt tussen de in de eerste alinea genoemde personen of bedrijven (bijeenkomsten, symposia, evenementen, proefprojecten op het gebied van samenwerking of uitwisseling) en die met name gericht zijn op de bevordering van:

a) de wederzijdse kennis van en toegang tot de literatuur en de geschiedenis van de Europese volkeren;

b) de totstandkoming van partnerschapsinitiatieven die tot doel hebben:

- de toegang tot gegevens in verband met de verspreiding van boeken te vergemakkelijken, bijvoorbeeld door de oprichting van een databank met gegevens over de in de handel verkrijgbare boeken, en over de uitgeverijen en hun specialismen, teneinde steun te verlenen aan het gezamenlijk produceren en uitgeven van Europese werken;

- de bevordering van het boek;

- de vertaling daarvan en de mogelijkheid semantische databanken (met semantische problemen en bijzonderheden) op te richten voor technische of literaire vertalers;

- de toegang van de burger tot het lezen te vergemakkelijken;

c) de uitwisseling van ervaring met en kennis van onderwerpen van gemeenschappelijk belang tussen beroepsbeoefenaars op Europees niveau.

De in het kader van deze actie voorgedragen partnerschapsprojecten moeten van Europees belang zijn; zij moeten tevens vernieuwend zijn of een voorbeeld vormen. Zij moeten aantonen dat communautaire steun voor de projecten een werkelijke toegevoegde waarde zal opleveren.

Extra steun wordt verleend voor projecten die maatregelen omvatten om de resultaten van het project te verspreiden.

De communautaire steun strekt zich niet uit tot:

- acties of evenementen die onder andere communautaire programma's vallen (op het gebied van film en televisie (Media II) (1)), cultureel erfgoed (Raphael) en artistieke en culturele activiteiten (Caleidoscoop);

- culturele samenwerkingsprojecten betreffende verschillende regio's van een zelfde lidstaat, c.q. projecten met een louter nationaal of bilateraal karakter;

- materiaal en publicaties met commerciële doeleinden; toch komen monografieën, collecties, tijdschriften, grammofoonplaten, CD's, video's, CD-I's, CD-ROM's in aanmerking wanneer zij een integrerend deel van een project vormen;

- investerings- of werkingskosten van culturele organisaties die niet volledig bij het voorgedragen project betrokken zijn.

Of de communautaire steun ieder jaar wordt voortgezet, wordt door onafhankelijke deskundigen, die door de Commissie op voordracht van de lidstaten worden aangewezen, beoordeeld op basis van een activiteitenverslag over het door de organisatoren ingediende project. De onafhankelijke deskundigen kunnen wijzigingen van het project aanbevelen.

De aanvragers moeten een evenwichtig financieringsplan indienen waarin wordt vermeld welke financiële middelen nodig zijn voor de uitvoering van de ingediende acties. De financiële bijdrage aan een project in het kader van deze actie dekt, in het algemeen, niet meer dan 25 % van de totale kosten van het project en kan nooit meer dan 50 000 ecu belopen. Voor projecten die elementen omvatten waarmee wordt beoogd de verspreiding van de resultaten onder het publiek en de beroepsbeoefenaars in het veld te bevorderen, kan een aanvullende bijdrage van de Gemeenschap worden verleend die tot 50 % van de daarmee verband houdende kosten kan belopen, met een maximum van 20 000 ecu.

Projecten waarvoor de bijdrage van de Gemeenschap minder dan 5 000 ecu bedraagt, komen in beginsel niet voor steun in het kader van deze actie in aanmerking.

Voor de projecten moet een specifieke aanvraag bij de Gemeenschap worden ingediend. Samen met de aanvraag moeten de volgende bescheiden worden overgelegd:

- een gedetailleerde beschrijving van de te verwezenlijken activiteiten, waarbij met name de toegevoegde waarde op communautair niveau wordt beschreven;

- een gedetailleerde kostenraming van het project.

ACTIE 3

Bijscholing van beroepsbeoefenaars die zich toeleggen op de kennis en verspreiding van Europese literatuur

In aanvulling op het streven van de bevoegde autoriteiten van de lidstaten wordt specifieke communautaire steun verleend ter verbetering van de bekwaamheid van beroepsbeoefenaars, met name literaire vertalers, om bij te dragen tot de verbetering van de kwaliteit van de vertaling van literaire werken, alsmede andere onder actie 2 vallende beroepsbeoefenaars op het gebied van het boek en het lezen, om bij te dragen tot de bevordering van de verschillende culturen van de lidstaten en de toegang daartoe van de burger.

De communautaire steun wordt verleend in de vorm van beurzen en vergoedingen voor reiskosten en kosten van bijscholingscursussen.

De beurzen of andere vormen van communautaire steun in het kader van deze actie worden, na raadpleging van de bevoegde autoriteiten van de lidstaten, toegekend voor pedagogische projecten die worden voorgedragen door netwerken, organisaties, verenigingen, stichtingen, instellingen of gespecialiseerde instellingen (bijv. bibliotheeknetwerken, vertaalinstituten enz.).

ACTIE 4

Begeleidende maatregelen

A. Specifieke maatregelen

1. Teneinde de culturele samenwerking op het gebied van het boek en het lezen te verbeteren, kan in specifieke en beperkte gevallen steun worden verleend aan op Europees niveau georganiseerde bijeenkomsten of aan studies en onderzoeken op het gebied van dit programma, op voorwaarde dat deze bijeenkomsten en deze studies geen communautaire steun ontvingen in het kader van dit programma.

2. Uit de aanvragen moet blijken dat de voor verwezenlijking van de activiteit noodzakelijke financiële garanties aanwezig zijn. De communautaire bijdrage in het kader van deze actie mag in geen geval hoger zijn dan 50 % van de totale kosten van de bijeenkomst of studie, met een maximum van 50 000 ecu.

B. De Commissie neemt, in samenwerking met de contactbureaus, de nodige maatregelen om de informatie over dit programma bekend te maken en te verspreiden, zodat de culturele werkers en netwerken worden geïnformeerd over en attent worden gemaakt op de desbetreffende acties.

ACTIE 5

Aristeion-prijzen, synergie met de steun voor vertaling

De Gemeenschap levert ieder jaar een bijdrage aan de Aristeion-prijzen (Europese literatuurprijs en Europese vertaalprijs).

De zes in het kader van de Europese literatuurprijs genomineerde werken hebben automatisch recht op financiële steun voor vertaling in ten minste twee andere talen, onder dezelfde voorwaarden als voor de vertaling van literair werk (actie 1-1.a)), zulks voorzover de aanvraag hiertoe rechtstreeks door een uitgever bij de Commissie wordt ingediend.

ACTIE 6

Deelneming van derde landen

De in artikel 4 bedoelde derde landen nemen aan dit programma deel overeenkomstig de in dat artikel gestelde voorwaarden. Bij deelneming of samenwerking worden de volgende doelstellingen in acht genomen:

- een betere verspreiding van de literatuur van de lidstaten in de betrokken derde landen en betere kennis van de literatuur van de betrokken derde landen in de lidstaten;

- de bevordering van bijscholingsacties ten behoeve van beroepsbeoefenaars die zich beijveren voor een grotere kennis en de verspreiding van de Europese literatuur, met name literaire vertalers en degenen die betrokken zijn bij de in actie 1, punten 2 en 3, bedoelde vertalingen, alsmede andere beroepsbeoefenaars op het gebied van het boek en het lezen;

- betere onderlinge samenwerking ter bevordering van projecten die worden ingediend door beroepsorganisaties van auteurs en vertalers, bibliotheken, kleine en middelgrote uitgeverijen, boekhandelaars en verenigingen of stichtingen zonder winstoogmerk die actief zijn op het gebied van het boek.

(1) PB L 321 van 30. 12. 1995, blz. 25.

Verklaring van de Commissie

Ad artikel 5 (Comitologie)

De Commissie zal, met inachtneming van de procedures en de interinstitutionele akkoorden, het comité van het Ariane-besluit in het kader van de financiële steun die door de Gemeenschap zal worden verstrekt, in kennis stellen van alle projecten die zij voornemens is in het kader van dit besluit te financieren.

Verklaring van het Europees Parlement

Ad artikel 5 (Comitologie)

Het Europees Parlement constateert dat artikel 5, lid 3, van het Ariane-programma het comité niet in staat stelt zich uit te spreken over de selectie van individuele programma's, maar is er niet tegen gekant dat het comité in kennis wordt gesteld van alle projecten die de Commissie voornemens is te financieren.

Het Parlement wenst dezelfde informatie van de Commissie te ontvangen.