TSJECHIË: PARTNERSCHAP VOOR TOETREDING (98/C 202/02)

1. INLEIDING

In het advies dat de Commissie in juli 1997 aan de Raad heeft voorgelegd overeenkomstig de bepalingen van artikel O van het Verdrag, beveelt zij aan de toetredingsonderhandelingen met Tsjechië te openen. Deze aanbeveling vloeit voort uit de analyse die in het advies is opgenomen, waarin de Commissie van mening is dat Tsjechië i) stabiele instellingen kent, en de rechtsstaat, de mensenrechten en de bescherming van minderheden garandeert, ii) beschouwd kan worden als een functionerende markteconomie die in staat is op middellange termijn het hoofd te bieden aan de concurrentiedruk en de marktkrachten binnen de Unie, en iii) in staat zou moeten zijn op middellange termijn het acquis over te nemen, mits de inspanningen betreffende de omzetting worden voortgezet, en de tenuitvoerlegging wordt geïntensiveerd.

De Europa-Overeenkomst blijft de basis voor de betrekkingen van de Unie met Tsjechië. De pretoetredingsstrategie zal echter worden versterkt zodat de steun gericht kan worden op de specifieke behoeften van elke kandidaat zodat de in het advies genoemde problemen kunnen worden overwonnen. Dit werd door de Commissie in Agenda 2000 als volgt omschreven: "De voornaamste doelstellingen van de versterkte voorbereidingsstrategie zijn tweeërlei: de verschillende vormen van door de Unie verstrekte hulp in te passen in een kader, de partnerschappen voor de toetreding, en binnen dit kader met de kandidaat-landen samen te werken op basis van een duidelijk omlijnd programma ter voorbereiding op het lidmaatschap, waarbij de kandidaat-landen verbintenissen aangaan met betrekking tot bepaalde prioriteiten en een tijdschema voor het nakomen van die verbintenissen aanvaarden; ten tweede, de kandidaat-landen met het beleid en de procedures van de Unie vertrouwd maken, door hun de mogelijkheid te geven aan communautaire programma's deel te nemen.".

Op de vergadering in Luxemburg van december 1997 besloot de Europese Raad dat de partnerschappen voor toetreding de spil zouden vormen van de versterkte pretoetredingsstrategie, waarbij alle vormen van steun aan de kandidaat-landen in één enkel kader worden ondergebracht. Tot dit partnerschap voor toetreding werd besloten door de Commissie, na raadpleging van Tsjechië en op basis van de door de Raad vastgestelde beginselen, prioriteiten, tussentijdse doelstellingen en voorwaarden.

2. DOELSTELLINGEN

Het doel van het partnerschap voor toetreding is te voorzien in één enkel kader waarin zijn omschreven: de prioritaire gebieden voor verdere werkzaamheden zoals die zijn vastgelegd in het advies van de Commissie inzake het verzoek van Tsjechië om toetreding tot de Europese Unie, de beschikbare financiële middelen om Tsjechië te helpen bij de tenuitvoerlegging van deze prioriteiten, en de aan deze bijstand verbonden voorwaarden. Het partnerschap voor toetreding biedt een kader voor een aantal beleidsinstrumenten die gebruikt zullen worden om de kandidaat-landen te helpen bij de voorbereidingen op het lidmaatschap. Hiertoe behoren onder andere het nationale programma voor overname van het acquis, dat door Tsjechië moet worden vastgesteld, de gezamenlijke beoordeling van economische beleidsprioriteiten, het pact tegen de georganiseerde misdaad en het parcours voor de interne markt. Deze instrumenten zijn alle verschillend van aard en zullen worden opgezet en aangewend volgens specifieke procedures. Zij vormen geen integrerend onderdeel van dit partnerschap, maar de erin opgenomen prioriteiten zijn met het partnerschap verenigbaar.

3. BEGINSELEN

De belangrijkste prioriteiten voor de kandidaat-landen hebben betrekking op hun vermogen te voldoen aan de criteria van Kopenhagen, waarin is vastgelegd dat voor het lidmaatschap het volgende vereist is:

- het kandidaat-land heeft stabiele instellingen die de democratie, de rechtsstaat, de mensenrechten, en het respect voor en de bescherming van minderheden garanderen;

- het kandidaat-land heeft een functionerende markteconomie, en kan het hoofd bieden aan de concurrentiedruk en de marktkrachten binnen de Unie;

- het kandidaat-land is in staat de verplichtingen van het lidmaatschap aan te gaan, met inbegrip van de doelstellingen van een politieke, economische en monetaire unie.

Op de bijeenkomst in Madrid benadrukte de Europese Raad dat de kandidaat-landen hun administratieve structuren moeten aanpassen om na de toetreding een harmonieus functioneren van het beleid van de Gemeenschap te garanderen; in Luxemburg benadrukte de Europese Raad dat de opname van het acquis in de wetgeving noodzakelijk is, maar op zich niet afdoende; het acquis moet ook daadwerkelijk worden toegepast.

4. PRIORITEITEN EN TUSSENTIJDSE DOELSTELLINGEN

De adviezen van de Commissie en de bestudering ervan door de Raad hebben duidelijk gemaakt dat op bepaalde terreinen nog aanzienlijke inspanningen van de kandidaat-landen vereist zijn bij de voorbereiding op de toetreding, en dat geen van deze landen op dit moment volledig aan alle criteria van Kopenhagen voldoet. Deze situatie vereist een definitie van tussenfasen in termen van prioriteiten, waarbij voor elke prioriteit exacte doelstellingen worden opgesteld in samenwerking met de betrokken landen; het bereiken van deze doelstellingen bepaalt het niveau van de toegekende steun, de vooruitgang in de lopende onderhandelingen met bepaalde landen, en de opening van onderhandelingen met de andere landen. De prioriteiten en tussentijdse doelstellingen zijn in twee groepen verdeeld: korte en middellange termijn. Met betrekking tot de in de categorie "korte termijn" opgenomen prioriteiten en tussentijdse doelstellingen wordt het realistisch geacht dat Tsjechië deze eind 1998 kan verwezenlijken of er aanzienlijke vooruitgang mee kan hebben geboekt. Met het oog op het korte tijdsinterval en de benodigde administratieve capaciteit is het aantal prioriteiten voor de korte termijn beperkt gehouden. Van de onder "middellange termijn" opgenomen prioriteiten wordt aangenomen dat de verwezenlijking langer dan een jaar zal vergen, hoewel in de loop van 1998 met de werkzaamheden kan en moet worden begonnen.

Tsjechië zal gevraagd worden eind maart een nationaal programma voor de overname van het acquis (National Programme for the adoption of the acquis - NPAA) op te stellen, waarin zijn opgenomen een tijdschema voor het verwezenlijken van deze prioriteiten en de tussentijdse doelstellingen en, indien mogelijk en relevant, de nodige personele en financiële middelen.

In het partnerschap voor toetreding zal worden opgenomen dat Tsjechië alle in het advies genoemde zaken moet aanpakken. Ook zal erop worden gewezen dat de opname van het acquis in de wetgeving op zich niet voldoende is, en dat het acquis ook daadwerkelijk moet worden toegepast volgens de normen die binnen de Unie worden gehanteerd. Op alle onderstaande terreinen bestaat behoefte aan geloofwaardige en daadwerkelijke toepassing en handhaving van het acquis.

Aan de hand van de analyse van het advies van de Commissie en de bestudering ervan door de Raad zijn voor Tsjechië de volgende prioriteiten op korte en middellange termijn en tussentijdse doelstellingen vastgesteld.

4.1. Korte termijn (1998)

- Economische hervorming: het vaststellen van de economische beleidsprioriteiten voor de middellange termijn en een gezamenlijke beoordeling binnen het kader van de Europa-Overeenkomst; uitvoering van beleid om zowel het intern als het extern evenwicht te behouden; verbetering van het kader voor bestuur van ondernemingen, vooral door snellere herstructurering van bepaalde industriesectoren (bijvoorbeeld staal) en de banksector, door tenuitvoerlegging van wetten inzake de financiële sector (banken, investeringsmaatschappijen), en door toezicht van de nieuwe Securities and Exchange Commission.

- Versterking van institutionele en administratieve capaciteit: verbetering van capaciteit toezicht effectenbanken, verzekeringssector, interne financiële controle, milieu, landbouw; versterking van de fytosanitaire en veterinaire structuren, vooral met betrekking tot faciliteiten aan de buitengrenzen; een begin maken met het opzetten van structuren voor regionaal en structuurbeleid.

- Interne markt: onder andere intellectuele en industriële eigendomsrechten (bescherming en handhaving), certificering en standaardisering (verdere aanpassing wetgeving en de sluiting van een Europese overeenkomst inzake conformiteitsbeoordeling), wijziging antitrustwetgeving, ontwikkeling wettelijk kader voor controle op staatssteun en grotere transparantie door het voorleggen van een aanvullende inventarisatie van de staatssteun.

- Justitie en binnenlandse zaken: ontwikkeling doeltreffend grensbeheer.

- Milieu: verdere omzetting van de kaderwetgeving, het opstellen van de uitvoering van uitvoerige harmonisatieprogramma's en uitvoeringsstrategieën die verband houden met individuele wetten. Planning en aanvang van de uitvoering van deze programma's en strategieën.

4.2. Middellange termijn

- Politieke criteria: verder werken aan integratie Rom (zigeuners); versterking van wetten die de persvrijheid garanderen; verdere aandacht voor gelijke toegang tot openbare diensten.

- Economisch beleid: regelmatige herziening van de gezamenlijke beoordeling van de economische beleidsprioriteiten, binnen het kader van de Europa-Overeenkomst, gericht op het voldoen aan de criteria van Kopenhagen voor lidmaatschap van de Unie en het acquis op het gebied van economisch en monetair beleid (coördinatie van economisch beleid, het indienen van convergentieprogramma's, het vermijden van excessieve tekorten); hoewel van Tsjechië niet wordt verwacht dat het de euro onmiddellijk na de toetreding overneemt, wordt een beleid verwacht dat is gericht op daadwerkelijke convergentie overeenkomstig de doelstellingen van de Unie inzake economische en sociale cohesie en een nominale convergentie die verenigbaar is met het uiteindelijke doel van het overnemen van de euro.

- Versterking van institutionele en administratieve capaciteit: voortzetting van het beleid voor modernisering van het overheidsapparaat; verbeterde werking van justitie, opleiding personeel justitie in Gemeenschapsrecht en de toepassing ervan, douane, instelling van onafhankelijke organen voor toezicht op gegevensbescherming en consumentenbescherming; versterking van de instellingen voor justitie en binnenlandse zaken (zorgen voor voldoende en goed opgeleid personeel, vooral politie, grenswachten, ministeries en rechtbanken); versterking nucleaire veiligheidsautoriteit, voltooiing aanpassing capaciteit voor financiële controle; hervorming douane- en belastingdiensten zodat deze klaar zijn voor overname van het acquis; versterking van instanties voor voedselcontrole.

- Interne markt: onder andere aanpassing wetgeving op het gebied van overheidsopdrachten, van boekhouding, gegevensbescherming, financiële diensten, indirecte belastingen, audiovisuele sector, consumentenbescherming, verdere ontwikkeling instellingen voor standaardisering en conformiteitsbeoordeling, instelling van een systeem voor markttoezicht, technische wetgeving inzake industrieproducten; versterking van de mededingingsautoriteiten; instelling van een systeem voor markttoezicht en voltooiing aanpassing en doeltreffende handhaving mededingingswetgeving, aanpassing mededingingsrecht, stimulering van de ontwikkeling van ondernemingen (met inbegrip van het midden- en kleinbedrijf); aanpassing aan het acquis op het gebied van telecommunicatie, consumentenbescherming en de interne energiemarkt.

- Justitie en binnenlandse zaken: ontwikkeling van een doeltreffend grensbeheer en systemen voor grenscontrole, tenuitvoerlegging van asielbeleid en asielprocedures, en de strijd tegen drugs, georganiseerde misdaad (vooral witwassen, drugs, de mensenhandel), en corruptie, effectiever functioneren van justitie en rechtshandhaving, aanpassing van het visumbeleid aan dat van de Europese Unie en volledige aanpassing aan internationale verdragen, met name met het oog op de toepassing van het acquis van Schengen.

- Landbouw: onder andere aanpassing landbouwacquis (onder andere veterinaire en fytosanitaire zaken, vooral controle aan de buitengrens), aandacht voor de milieuaspecten van landbouw en biodiversiteit; vergroting van de capaciteit om het SAP uit te voeren en te handhaven, vooral de fundamentele beheermechanismen en bestuurlijke structuren om toezicht te houden op de landbouwmarkten en de maatregelen voor structurele en plattelandsontwikkeling uit te voeren; het vaststellen en uitvoeren van de veterinaire en fytosanitaire voorschriften; het moderniseren van bepaalde voedselverwerkende bedrijven en test- en diagnosefaciliteiten; herstructurering van de agrovoedingssector.

- Vervoer: verdere aanpassing aan het acquis vooral wat betreft het vervoer over de weg (markttoegang, veiligheidsregels, belastingen) en vervoer per spoor, en de noodzakelijke investeringen voor de vervoersinfrastructuur, vooral de uitbreiding van de trans-Europese netwerken.

- Werkgelegenheid en sociale zaken: ontwikkeling van de gepaste arbeidsmarktstructuren en een gezamenlijke herziening van het werkgelegenheidsbeleid ter voorbereiding op deelname aan EU-coördinatie; aanpassing van arbeidswetgeving en wetgeving op het gebied van de gezondheid en veiligheid op het werk, en het opzetten van structuren voor de handhaving, met name vroegtijdige overname van de kaderrichtlijn inzake gezondheid en veiligheid op het werk; waarborgen van gelijke kansen voor mannen en vrouwen; verdere ontwikkeling van een actieve, autonome sociale dialoog; ontwikkeling van sociale bescherming; stappen om de normen voor de volksgezondheid op Gemeenschapsniveau te brengen.

- Milieu: ontwikkeling van controlestructuren en capaciteiten voor toezicht en uitvoering, continue planning van aanpassingsprogramma's die verband houden met specifieke wetten. De sectoren lucht, water en afval verdienen bijzondere aandacht. Milieubeschermingseisen en de noodzaak van duurzame ontwikkeling moeten worden opgenomen in de definitie en de implementatie van nationaal en sectoraal beleid.

- Regionaal beleid en cohesie: instelling van een wettelijk, bestuurlijk en budgettair kader voor een geïntegreerd regionaal beleid, teneinde na toetreding deel te nemen aan de structuurprogramma's van de Europese Unie.

5. BELANGRIJKSTE INSTRUMENTEN VOOR DE TECHNISCHE EN FINANCIËLE BIJSTAND VAN DE GEMEENSCHAP

5.1. Programmering van de financiële middelen

In de periode 1995-1997 is in het kader van Phare 224 miljoen ECU toegewezen. Onder voorbehoud van de goedkeuring van het Phare-budget voor de resterende periode, zal de Commissie de toewijzingen voor 1998 en 1999 bevestigen. Financiële voorstellen worden ingediend bij het Phare-beheerscomité, zoals bepaald in Verordening (EEG) nr. 3906/89 van de Raad. Voor alle investeringsprojecten zal systematisch gemeenschappelijke financiering door de kandidaat-landen worden vereist. De Commissie zal samenwerken met Tsjechië, de Europese Investeringsbank (EIB) en de internationale financiële instellingen, in het bijzonder de Europese Bank voor wederopbouw en ontwikkeling (EBWO) en de Wereldbank, ter bevordering van de cofinanciering van projecten in verband met de pretoetredingsprioriteiten. Financiële bijstand na het jaar 2000 zal hulp voor de landbouw omvatten en een structureel instrument dat prioriteit zal geven aan soortgelijke maatregelen als die van het Cohesiefonds. Bovendien zal Tsjechië toegang hebben tot financiering uit meerlandenprogramma's die direct verband houden met het acquis.

Het Phare-programma is het belangrijkste financiële instrument van de versterkte pretoetredingsstrategie. Het hoofddoel van Phare is de landen van Midden- en Oost-Europa te helpen bij de voorbereiding op de toetreding door de bijstand te concentreren op de overname van het acquis van de Gemeenschap, en in het bijzonder op de prioriteiten zoals omschreven in het partnerschap voor de toetreding en in het nationale programma voor overname van het acquis (National Programme for the adoption of the acquis - NPAA). Elk jaar zal de Commissie een financieringsmemorandum met Tsjechië ondertekenen waarin Tsjechië zich ertoe verbindt een aantal in dit partnerschap voor toetreding omschreven prioriteiten te verwezenlijken; de Commissie zal zich ertoe verbinden financieel aan deze verwezenlijking bij te dragen. Bij de programmering van de financiële bijstand van de Gemeenschap zal rekening worden gehouden met de prioriteiten en het tijdschema van het nationale programma voor overname van het acquis.

De daaropvolgende toewijzing van financiële steun zal nauw verband houden met de naleving door de Tsjechische regering van verbintenissen in het NPAA. Bepaalde toetredingsactiviteiten kunnen nu worden versterkt (bijvoorbeeld steun voor institutionele versterking), maar andere, zoals de financiering van belangrijke investeringsprojecten die gericht zijn op overname van het acquis op terreinen als milieu en kernveiligheid, zullen over een periode van vijf tot zes jaar moeten worden geprogrammeerd, wanneer meer middelen beschikbaar komen.

Na 1998 zal de bijstand van Phare via de volgende soorten activiteiten worden gekanaliseerd:

- Institutionele versterking (ongeveer 30 %): versterking van de democratische instellingen, rechtsstaat, overheidsapparaat en alle organen die verantwoordelijk zijn voor openbare diensten, teneinde de nodige institutionele en bestuurlijke structuren op te zetten en de mensen op te leiden die het acquis moeten toepassen. Steun voor institutionele versterking zal onder andere vorm krijgen in opleidingsactiviteiten, technische bijstand en het smeden van nauwe banden tussen instellingen en bestuurlijke eenheden in Tsjechië met de desbetreffende organen in de lidstaten. Aanvankelijk zal deze steun geconcentreerd worden op prioritaire gebieden als financiën, landbouw, milieu, justitie en binnenlandse zaken.

- Investeringssteun (ongeveer 70 %): voor de aanpassing van de Tsjechische infrastructuur aan het acquis van de Gemeenschap. Deze steun zal geconcentreerd zijn op: i) structurele maatregelen, vooral herstructurering van de landbouw, regionale ontwikkeling en investering in menselijk en intellectueel kapitaal, waaronder Phare-bijdragen zouden kunnen vallen voor deelname aan het kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling, ii) het voldoen aan de normen van de Gemeenschap, met name wat betreft milieu, landbouw, industrie, veiligheid en gezondheid op het werk, vervoer en telecommunicatie, iii) medefinanciering van grootschalige infrastructuur (1) en iv) de ontwikkeling van kleine en middelgrote ondernemingen (2).

5.2. De rol van de internationale financiële instellingen

De samenwerking tussen Tsjechië en de internationale financiële instellingen (IFI) krijgt door het partnerschap voor toetreding nieuwe richting en een nieuw elan. De subsidies in het kader van het partnerschap voor toetreding zullen dienen als startkapitaal en als katalysator voor grotere hoeveelheden ontwikkelingskapitaal van de IFI. Dit proces zal door de Commissie worden ontwikkeld in overleg met de kandidaat-landen, de EIB en de IFI, in het bijzonder de EBWO en de Wereldbank, teneinde de medefinanciering van projecten in verband met de pretoetredingsprioriteiten te bevorderen.

Krachtens een nieuw leenmandaat over de periode 1997-1999 kan de EIB 3,52 miljoen ECU beschikbaar stellen voor Midden- en Oost-Europa. Met de nieuwe pretoetredingsfaciliteit die begin 1998 door de gouverneurs van de EIB werd goedgekeurd, werd dit bedrag verhoogd tot 7 miljard ECU. EIB-leningen zullen in alle sectoren worden gebruikt die in aanmerking komen voor EIB-financiering om het toetredingsproces te vergemakkelijken.

6. CONDITIONALITEIT

Aan de bijstand van de Gemeenschap zijn voor Tsjechië voorwaarden verbonden in verband met het nakomen van de verbintenissen krachtens de Europa-Overeenkomst, en verdere vooruitgang bij het voldoen aan de criteria van Kopenhagen en bij de tenuitvoerlegging van dit partnerschap voor toetreding. Het niet-naleven van deze algemene voorwaarden kan leiden tot een besluit van de Raad inzake opschorting van de financiële bijstand op basis van artikel 4 van Verordening (EG) nr. 622/98 van de Raad.

7. TENUITVOERLEGGING VAN DE PRETOETREDINGSSTEUN

Het verlenen van financiële bijstand aan Tsjechië is afhankelijk van de "rijpheid" van de projecten waarvan de Tsjechische regering opname in een financieringsmemorandum voorstelt. Bij aanbesteding zal de Commissie alleen die projecten financieren die bij de ondertekening van het financieringsmemorandum gereed zijn voor aanbesteding. Bovendien moeten voor alle voorgaande of bestaande verbintenissen in dezelfde sector contracten zijn afgerond of op schema liggen. Met het oog op een efficiënte uitvoering mogen projecten in principe niet onder een drempel van 2 tot 3 miljoen ECU vallen, vooral waar het infrastructuur betreft. Als deze principes ertoe leiden dat Tsjechië zijn indicatieve toewijzing niet volledig kan absorberen, zal de toewijzing dienovereenkomstig worden verminderd. Het verschil tussen de indicatieve en uiteindelijke toewijzing zal worden overgemaakt naar de horizontale MKB-faciliteit en/of de grootschalige infrastructuurfaciliteit. Dit bedrag wordt naderhand niet gecompenseerd.

De regering van Tsjechië wordt verzocht een implementatiestructuur op te zetten die samenhang en complementariteit tussen alle soorten financiële bijstand van de Europese Unie en de nationale middelen garandeert. Een nationale coördinator zorgt voor een nauwe samenhang tussen het algemene toetredingsproces en de programmering van de financiële bijstand van de Gemeenschap.

De regering van Tsjechië zal (bij voorkeur in het Ministerie van Financiën) in de loop van 1998 een Nationaal Fonds voor bevordering van investeringen en versterking van de capaciteit opzetten, onder verantwoordelijkheid van een nationaal ordonnateur. Dit Nationaal Fonds zal, als centrale eenheid via welke de financiële bijstand van Phare of andere vormen van financiering door de Gemeenschap gekanaliseerd worden, verantwoordelijk zijn voor het beheer van deze fondsen door middel van gedecentraliseerde tenuitvoerlegging, om de transparantie te vergroten en versnippering van middelen tegen te gaan. Het fonds zal de algemene verantwoordelijkheid dragen voor het fondsenbeheer, waartoe ook de naleving van de bepalingen van het financieringsmemorandum behoort, en moet aan de Commissie rekenschap afleggen over het gebruik van de fondsen. Het fonds ziet ook toe op de stroom van nationale middelen en andere cofinancieringsmiddelen zoals omschreven in het financieringsmemorandum. De taken en verantwoordelijkheden van het Nationaal Fonds zullen gedetailleerd omschreven worden in de individuele financieringsmemoranda.

Samen met de regering van Tsjechië zal de Commissie streven naar verdere decentralisatie van de implementatie van de financiële bijstand indien aan bepaalde voorwaarden is voldaan, en voorzover het Financieel Reglement van de Europese Gemeenschappen dat toelaat, met name artikel 105, lid 3. Doel hiervan is binnen bepaalde grenzen en geleidelijk een relatie van gedeelde verantwoordelijkheid te creëren tussen de Commissie en Tsjechië, analoog aan de bestaande betrekkingen met de lidstaten bij de tenuitvoerlegging van de Structuurfondsen.

In dit kader kan de Commissie onderzoeken of de nationale aanbestedingsprocedures bij de aanbesteding en gunning van Phare-projecten kunnen worden toegepast, indien de regering van Tsjechië hierom vraagt, vooral waar het investeringen betreft. Het besluit van de Commissie over deze zaak zal worden genomen nadat - onder andere - is bestudeerd in hoeverre de Tsjechische nationale aanbestedingswetgeving voldoet aan en verenigbaar is met de basisbepalingen van de communautaire aanbestedingsregels voor overheidsopdrachten en het Financieel Reglement, met inbegrip van gelijke voorwaarden voor deelneming aan aanbestedingen en de bepalingen van artikel 118. Besluiten over het gebruik van de nationale aanbestedingsregels worden door de Commissie van geval tot geval genomen en worden bevestigd in de individuele financieringsmemoranda.

Het toezicht op de uitvoering van het programma wordt samen met de Commissie uitgevoerd via procedures die zijn vastgelegd in de individuele financieringsmemoranda. Met het oog op een effectief toezicht op de uitvoering van de bijstand in het Phare-programma zal elk Phare-programma gekwantificeerde fysieke en financiële doelstellingen hebben, die in het financieringsmemorandum worden gespecificeerd. Voor een beoordeling van de effectiviteit worden alle in het kader van Phare geplande operaties onderworpen aan een ex post-evaluatie om hun effect in relatie tot hun doelstellingen te beoordelen.

8. TOEZICHT

Op de uitvoering van het partnerschap voor toetreding wordt toezicht gehouden in het kader van de Europa-Overeenkomst. Dit neemt een aanvang in 1998, voordat de Commissie haar eerste periodieke evaluatierapport over de voortgang van Tsjechië bij de uitvoering van het partnerschap voor toetreding bij de Raad indient.

De relevante onderdelen van het partnerschap voor toetreding zullen in het desbetreffende subcomité worden besproken. Het Associatiecomité bespreekt de algemene ontwikkelingen, de vooruitgang en de problemen bij het verwezenlijken van de prioriteiten en de tussentijdse doelstellingen, en specifiekere zaken die door de subcomités worden doorverwezen. Het Associatiecomité brengt verslag uit aan de Associatieraad over de tenuitvoerlegging van het partnerschap voor toetreding.

Het Phare-beheerscomité zorgt ervoor dat financieringsbesluiten verenigbaar zijn met de partnerschappen voor toetreding.

Het partnerschap voor toetreding wordt zodanig gewijzigd dat het voldoet aan artikel 2 van Verordening (EG) nr. 622/98. De Commissie zal voorstellen dit partnerschap voor eind 1999, en daarna periodiek, te evalueren. Bij deze evaluaties wordt onder andere nagegaan of er behoefte is aan verdere specificatie van tussentijdse doelstellingen in het licht van de vooruitgang van Tsjechië bij de verwezenlijking van de in dit partnerschap opgenomen doelstellingen.

(1) Met betrekking tot investeringsprojecten in het algemeen zal Tsjechië moeten voldoen aan het principe van de complementariteit door minimaal 25 % bij te dragen aan gemeenschappelijk gefinancierde projecten.

(2) Een horizontale faciliteit voor het midden- en kleinbedrijf zal beschikbaar zijn om het tekort aan investeringskapitaal voor kleinschalige bedrijven op te vangen.

BIJLAGE

Tsjechië zal oplossingen moeten zoeken voor alle in het advies vermelde problemen. Doel van deze bijlage is het verstrekken van een beknopt overzicht van die problemen, welke worden omschreven in de vorm van aanbevelingen tot optreden. Voor de volgorde werd uitgegaan van die waarin zij worden vermeld in het advies en werd geen rangschikking naar relatief belang of urgentie in aanmerking genomen. De gebieden waarop de kandidaat bij voorrang actie dient te ondernemen zijn in het partnerschap voor toetreding opgenomen als prioriteiten en tussentijdse doelstellingen.

1. Politieke criteria

Er zijn lacunes in de wetgeving inzake persvrijheid die nog moeten worden aangepakt. De situatie ten aanzien van een eventuele verlenging van de geldigheidsduur van de wet die voormalige leden van de veiligheidsdiensten en voormalige actieve medewerkers van het communistische regime van een betrekking in overheidsdienst uitsluit, moet bijzonder nauwlettend worden gevolgd. Gestreefd moet worden naar een oplossing voor de overbelasting van het gerechtelijk apparaat, met name door verbetering van ervaring en kwalificaties van de rechters. De bestrijding van corruptie moet worden geïntensiveerd. De discriminatie van de Roma, onder andere bij de toepassing van de wet op het staatsburgerschap, moet worden bestreden.

2. Economische criteria

Maatregelen zijn nodig om het externe en interne macro-economische evenwicht te herstellen. Met name moet het land structurele en macro-economische maatregelen treffen om het tekort op de betalingsbalans onder controle te houden.

Van het grootste belang is voortzetting van de maatregelen ter verbetering van het kader voor corporate governance, met name om de herstructurering van het bedrijfsleven te versnellen. Dit betekent onder meer dat de resterende staatsbanken moeten worden geprivatiseerd. De recente wijzigingen van de bank- en investeringswetgeving moeten volledig worden geïmplementeerd.

Maatregelen zijn vereist om de financiële sector in Tsjechië te versterken, de transparantie te verbeteren en het vertrouwen van de investeerders te herstellen. De nieuwe beurscommissie moet een sterke regulerende rol kunnen spelen. Het bankwezen moet worden versterkt, evenals het toezicht op de sector.

3. Vermogen om de verplichtingen van het lidmaatschap na te komen

3.1. Interne markt zonder grenzen

De vier vrijheden

Algemeen kader - Met name op het gebied van overheidsopdrachten, bescherming van de intellectuele eigendom en uitvoeringsstructuren voor de bescherming van persoonsgegevens zijn verdere inspanningen vereist. Minder verdergaande inspanningen zijn nodig om de Tsjechische wetgeving op het gebied van vennootschapsrecht en jaarrekeningen volledig in overeenstemming te brengen met die van de Gemeenschap.

Vrij verkeer van goederen - De kaderwetgeving die het voor Tsjechië mogelijk maakt het EU-systeem te implementeren is vastgesteld. De aanpassing aan de EG-wetgeving moet worden afgerond. De taken die thans moeten worden verricht zijn aanpassing van de wetgeving in het kader van de nieuwe aanpak, versterking van de infrastructuur voor conformiteitsbeoordeling, voltooiing van de harmonisatie van de wetgeving inzake chemische en farmaceutische stoffen, verbetering van de wetgeving inzake levensmiddelen, versnelling van de harmonisatie van de motorrijtuigenwetgeving en totstandbrenging van een mechanisme voor markttoezicht. Om het EU-systeem volledig te kunnen overnemen moet Tsjechië het snelle tempo van de aanpassing van de wetgeving inzake industrieproducten aanhouden.

Vrij verkeer van kapitaal - De wet moet zodanig worden gewijzigd dat niet-ingezetenen in Tsjechië onroerend goed kunnen verwerven.

Vrij verkeer van diensten - In de sector financiële diensten zijn aanzienlijke verdere inspanningen vereist. Het toezicht op het bankwezen moet worden versterkt. De wetgeving inzake effecten, de effectenbeurs, beleggingsmaatschappijen en -fondsen moet volledig worden geharmoniseerd. De implementatie van de maatregelen in het Witboek over de interne markt met betrekking tot verzekeringen (de fase-I-richtlijnen) moet worden versneld.

Vrij verkeer van personen - Ten aanzien van de wederzijdse erkenning van diploma's en kwalificaties, alsmede de coördinatie van de sociale zekerheidsstelsels, zijn verdere wetgevings- en rechtshandhavingsmaatregelen nodig.

Mededinging

De antikartelwetgeving moet worden aangevuld en verder aangepast aan de EG-wetgeving. Ten aanzien van overheidssteun moet verder worden gestreefd naar volledige transparantie. In het bijzonder moeten gegevens beschikbaar komen over alle huidige steunmaatregelen van de landelijke, regionale en plaatselijke overheid of uit de openbare middelen, zodat op dezelfde wijze als in de Gemeenschap een vollediger inventaris van de overheidssteun kan worden opgezet en bijgewerkt. Bovendien moet een wettelijk kader voor de toekenning van overheidssteun worden geschapen dat volledig in overeenstemming is met de EG-wetgeving inzake overheidssteun. De toezichthoudende instantie voor overheidssteun moet voldoende bevoegdheden en voldoende gekwalificeerd personeel krijgen, alsmede de vereiste procedures en praktische hulpmiddelen, om dit toezicht uit te oefenen. Het beleid om de sectoren die vanouds door monopolies worden beheerst te liberaliseren en open te stellen voor concurrentie, moet worden gecontinueerd.

3.2. Innovatie

Onderwijs, opleiding en jeugdzaken

Het wetgevingskader moet worden versterkt en verfijnd, waarbij aandacht moet worden besteed aan het hoger onderwijs (diversifiëring van de financiering en van het aanbod, verbetering van het strategisch management van de universiteiten, ontwikkeling van de niet-universitaire sector) en aanpassing van de onderwijsprogramma's voor in EG-kader gereguleerde beroepen. De hervorming van het beroepsopleidingsstelsel moet strategischer worden aangepakt.

Onderzoek en technologische ontwikkeling

Het innovatievermogen van de economie moet worden versterkt, evenals de banden tussen onderzoeksinstellingen en het bedrijfsleven, waaronder het midden- en kleinbedrijf.

Telecommunicatie

Om de vereiste onafhankelijkheid van de regulerende instantie te waarborgen, en deze een overtuigend pro-concurrentieel karakter te geven, is een beleidswijziging nodig. Om aan de EU-richtlijnen te voldoen is een nieuwe wetgeving nodig. Bovendien vereist de EG-wetgeving thans dat de overheid erop toeziet dat moderne telefoondiensten overal tegen een redelijke prijs beschikbaar zijn. Om aan deze verplichting te voldoen moet in het systeem aanzienlijk worden geïnvesteerd.

Audiovisuele sector

Om de Tsjechische wetgeving op audiovisueel gebied in lijn te brengen met de EG-wetgeving is een aanzienlijke, gecoördineerde inspanning nodig. Er zijn lacunes in de wetgeving ten aanzien van de vrije ontvangst, de bevordering van Europese producties en recent werk van onafhankelijke producenten, en van losse reclamespots, die moeten worden aangepakt.

3.3. Economische en fiscale aspecten

Economische en Monetaire Unie

De wetgeving inzake de centrale bank moet in overeenstemming worden gebracht met de EU-regels. De privatisering en de herstructurering van de banksector moeten worden voortgezet en de faillissementsprocedures moeten correct worden toegepast.

Belastingen

Bijzondere inspanningen zijn nodig ten aanzien van de BTW-tariefstructuur en de BTW-terugbetalingsregeling voor buitenlandse belastingplichtigen en toeristen.

Met betrekking tot accijnzen moet bijzondere aandacht worden geschonken aan het opzetten van een entrepotregeling voor het verkeer van goederen die onder een schorsingsregeling vallen. De tariefstructuur en de hoogte van het accijnstarief moeten aan het communautaire model worden aangepast.

Statistieken

Aandacht moet worden geschonken aan een aantal punten met betrekking tot transparantie en vertrouwelijkheid. Er zijn tekortkomingen in sectoren als het ondernemingenregister en de regionale, financiële en landbouwstatistieken.

3.4. Sectoraal beleid

Industrie

Om het concurrentievermogen te verbeteren moet sterker worden gestreefd naar beleid dat gericht is op het stimuleren van open, concurrerende markten, en op het inzetten van de instrumenten van het industriebeleid van de EG ten aanzien van het functioneren van markten (productspecificaties en markttoegang, handelspolitiek, staatssteun en mededingingsbeleid) en maatregelen die gericht zijn op het versterken van het aanpassingsvermogen van de industrie (stabiele macro-economische omgeving, technologie, opleiding enz.). In een aantal industriesectoren, met name de staalindustrie, is verdere herstructurering nodig.

Landbouw

Bijzondere aandacht moet worden besteed aan toepassing van veterinaire en fytosanitaire voorschriften, modernisering van inrichtingen om aan de EG-normen te voldoen, versterking van het administratief apparaat voor de implementering van de instrumenten van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, en verdere herstructurering van de agrovoedingssector ter verbetering van het concurrentievermogen.

Energie

De huidige harmonisatie-inspanningen moeten worden voortgezet, met name ten aanzien van: herziening van monopolies, ook op het gebied van in- en uitvoer, toegang tot netwerken, energietarieven, voorzorgsmaatregelen voor noodsituaties (o.a. het verplicht aanhouden van olievoorraden), overheidssteun in de sectoren vaste brandstoffen en uranium, en de ontwikkeling van energie-efficiënte en kwaliteitsnormen voor brandstof.

Bijzondere aandacht moet worden geschonken aan snelle uitvoering van nucleaire-veiligheidsprogramma's, teneinde alle kernreactoren op het in de EU algemeen aanvaarde veiligheidsniveau te brengen. Voor de verwijdering van kernafval moeten langetermijnoplossingen worden uitgewerkt. Steun moet worden geboden voor de versterking van de nucleaire-veiligheidsautoriteit.

Vervoer

Tsjechië moet het functioneren van de binnenlandse markt voor goederenvervoer over de weg verbeteren, in het bijzonder ten aanzien van markttoegang, veiligheid en verkeersheffingen. De financiële transparantie van de sector spoorvervoer moet worden versterkt. De middelen die nodig zijn om de basis te leggen voor het toekomstige uitgebreide trans-Europese vervoersnet moeten beschikbaar worden gesteld. Op nationaal niveau moeten specifieke strategieën worden uitgewerkt voor de ontwikkeling en de financiering van de vervoersinfrastructuur. De administratieve structuren, met name de controle-instanties, zoals die welke bevoegd zijn voor de veiligheid, moeten snel moeten worden versterkt.

Midden- en kleinbedrijf

Om een juridisch en administratief klimaat te scheppen dat het midden- en kleinbedrijf ondersteunt, moet het MKB-beleid worden verfijnd en de coherentie ervan worden versterkt.

3.5. Economische en sociale cohesie

Werkgelegenheid en sociale zaken

De wetgeving inzake de bescherming van de gezondheid en veiligheid van werknemers op een aantal gebieden moet worden aangepast. De arbeidswetgeving dient verder te worden geharmoniseerd ten aanzien van de bescherming van werknemers bij faillissement van de werkgever en bij collectief ontslag. De wetgeving moet worden aangepast met betrekking tot overdracht van ondernemingen, inlichting van de werknemers over de voorwaarden van het dienstverband en arbeidstijden. De bij een aantal Europese richtlijnen voorgeschreven procedures inzake informatieverstrekking aan en raadpleging van de werknemers moeten verder worden ontwikkeld. Voor invoering van het recht op vrij verkeer voor werknemers is aanpassing van de nationale wetgeving nodig, met name wat betreft de toegang tot het arbeidsproces en gelijke behandeling ongeacht nationaliteit. Bepaalde technische aanpassingen zijn nodig op het gebied van de sociale zekerheid van migrerende werknemers. De Europese richtlijnen inzake de op sigarettenverpakkingen aan te brengen waarschuwing en het maximale teergehalte moeten in de nationale wetgeving worden omgezet. De financiering van de Tsjechische gezondheidszorg moet worden gereorganiseerd.

Regionaal beleid en cohesie

Een wettelijk, bestuurlijk en budgettair kader voor een geïntegreerd regionaal beleid dat aan de EU-voorschriften voldoet moet tot stand worden gebracht.

3.6. Levenskwaliteit en milieu

Milieu

De leemten in de sectorale wetgeving en in de uitvoeringsbepalingen met betrekking tot de economische instrumenten, de uitvoering en de handhaving moeten worden aangevuld. De kaderrichtlijnen op het gebied van lucht, afval en water en de richtlijn geïntegreerde preventie en bestrijding van verontreiniging (IPPC) dienen snel te worden omgezet, en financieringsstrategieën moeten worden uitgewerkt voor wetgeving inzake de water-, lucht- en afvalsectoren.

Bepaalde gebieden zijn slechts in beperkte mate in overeenstemming met het acquis. Aandacht is dan ook nodig voor doeltreffende uitvoering en handhaving van het acquis, waaronder ook doeltreffend functioneren van de economische instrumenten. Aanzienlijke investeringen zijn nodig, zowel door de overheid als door het bedrijfsleven. Dat moet gepaard gaan met de invoering of verbetering van licentiestelsels of overheidsdeelneming. Tevens moeten de instellingen die zich bezighouden met de handhaving en tenuitvoerlegging worden versterkt.

Consumentenbeleid

De wetgeving inzake misleidende reclame en oneerlijke contractvoorwaarden moet verder worden geharmoniseerd. Nieuwe wetgeving is nodig op gebieden als verkoop buiten de normale verkoopruimten, televerkoop, pakketreizen, timesharing en consumentenkrediet. Er zijn nog een aantal belangrijke lacunes ten aanzien van algemene productveiligheid en gevaarlijke imitaties. De taken en functies van de verschillende bij de consumentenbescherming betrokken instanties moeten worden gecoördineerd en georganiseerd, en er moet op worden toegezien dat de wetgeving wordt toegepast. Er moet een sterke, onafhankelijke, door de overheid ondersteunde consumentenbeweging komen.

3.7. Justitie en binnenlandse zaken

Er zijn een aantal belangrijke lacunes in de wetgeving. De migratiestromen moeten onder controle worden gebracht. Oplossingen moeten worden gevonden voor institutionele problemen en het gebrek aan hulpmiddelen, alsmede het gebrek aan ervaring met de nieuwe wetgeving bij de politie en het gerechtelijk apparaat. Het acquis inzake de migratie- en asielwetgeving moet worden overgenomen. De onafhankelijkheid van het gerechtelijk apparaat (rechters en officieren van justitie) moet worden versterkt en het functioneren moet worden verbeterd. Er moeten administratieve rechtbanken worden ingesteld. De communicatie binnen en de samenwerking tussen de politie, de grenspolitie en het gerechtelijk apparaat moeten worden verbeterd. Administratieve werkzaamheden bij de politie en het gerechtelijk apparaat moeten voor een groot deel worden verricht door administratief personeel. De politie en de grenspolitie moeten zich richten naar het Schengen-model. Het beleid voor de bestrijding van de diverse vormen van georganiseerde criminaliteit, zoals vrouwenhandel, witwassen en het smokkelen van drugs, wapens, explosieven en nucleaire materialen, moet worden versterkt. De institutionele corruptie moet worden aangepakt.

De communicatiesystemen op het gebied van het grensbeheer moeten worden verbeterd. Effectieve systemen voor de bestrijding van drugshandel en georganiseerde criminaliteit moeten worden opgezet en onderhouden.

3.8. Extern beleid

Handel en internationale economische betrekkingen

Voorbereidingen moeten worden getroffen zodat Tsjechië bij de toetreding de diverse samenwerkingsovereenkomsten, preferentiële overeenkomsten en bilaterale en multilaterale verplichtingen van de Gemeenschap, alsmede haar autonome handelsbeschermingsinstrumenten, kan toepassen. Tegelijkertijd moet de nationale wetgeving op dit gebied worden ingetrokken.

Ontwikkeling

Voorbereidingen moeten worden getroffen zodat Tsjechië bij de toetreding de handelsregeling van Lomé ten opzichte van de ACS-staten kan toepassen, en samen met de andere lidstaten kan deelnemen aan de financiering van het Europees Ontwikkelingsfonds (EOF).

Douane

De douanewetgeving moet worden aangepast aan die van de EG. De organisatie en het personeel moeten worden voorbereid op de taken van een moderne douaneadministratie. De Tsjechische autoriteiten moeten de opheffing van de belastingvrije verkoop aan de landgrenzen met Duitsland en Oostenrijk bespoedigen. Geautomatiseerde systemen moeten worden ontwikkeld die het mogelijk maken dat Tsjechië volledig deelneemt aan de douane-unie en de interne markt. Bijzondere aandacht moet worden geschonken aan de voorbereiding van de douane op de uitvoering van alle economische douaneregelingen, het stelsel van tariefschorsingen en het beheer van tariefcontingenten en -plafonds. Bij de strategische planning moet aandacht worden geschonken aan versterking van de grensposten aan de buitengrenzen die Tsjechië bij de toetreding zal hebben met niet-EU-lidstaten.

3.9. Financiële aspecten

Financiële controle

Om correcte tenuitvoerlegging van het communautaire beleid te waarborgen, moeten mechanismen voor financieel beheer en controle worden opgezet (met name onafhankelijke controle). Ter bestrijding van fraude moet gezorgd worden voor voldoende personeel en voor een uniform stelsel voor de uitwisseling van informatie. Voorts moet een eenheid fraudebestrijding worden opgezet om de financiële belangen van de Gemeenschap te beschermen.

4. Administratieve mogelijkheden om het acquis toe te passen

Belangrijke structurele leemten zijn het ontbreken van een centrale dienst die een algemeen toezicht op het ambtenarenapparaat uitoefent, en het ontbreken van een wet op de overheidsdienst.

In de meeste ministeries zijn de afdelingen voor juridische zaken onderbezet. Het tekort aan ervaren personeel voor gebieden als banktoezicht en kapitaalmarkten moet worden aangepakt, evenals de structuren voor toepassing en handhaving van bijvoorbeeld de milieuwetgeving. De procedures voor aanwerving en bevordering moeten worden verbeterd. Het salarisprobleem moet worden aangepakt. De instanties voor toezicht en reglementering op veterinair en fytosanitair gebied en op het gebied van de controle op voedingswaren en de consumentenbescherming moeten worden versterkt.

De bestrijding van corruptie moet worden geïntensiveerd.