30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 167/ 
_______________________________________________________________________________ 1
I 
(Besluiten waarvan de publicatie vo orwaarde is voor de toepassing)  
 
  
BESCHIKKING Nr.  884/2004/EG VAN HET EU ROPEES PARLEMENT EN DE RAAD 
van 29 april 2004 
houdende wijziging van Beschikkin g nr. 1692/96/EG betreffende  
communautaire richtsnoeren voor de ontwikke ling van een trans-Europees vervoersnet 
 
(Voor de EER relevante tekst) 
HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, 
 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Euro pese Gemeenschap, en met name op artikel 156, 
eerste alinea,  Gezien de voorstellen van de Commissie 
1, 
 Gezien het advies van het Europ ees Economisch en Sociaal Comité 
2, 
 Gezien het advies van het Comité van de Regio's 
3, 
 
Handelend volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag 4, 
                                                 
1 PB C 362 E van 18.12.2001, blz. 205, en PB C 20 E van 28.1.2003, blz. 274. 
2 PB C.125 van 27.5.2002, blz. 75. 
3 PB C 278 van 14.11.2002, blz. 7. 
4 Adviezen van het Europees Parlement van 30 mei 2002 (PB C 187 E van 7.8.2003, blz. 130) 
en 11 maart 2004 (nog niet bekendgemaakt in het Publicatieblad), gemeenschappelijk 
standpunt van de Raad van 14 ap ril 2004 (nog niet bekendgemaak t in het Publicatieblad) en 
standpunt van het Europees Parlement van 21 april 2004 (nog niet bekendgemaakt in het 
Publicatieblad). 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 167/ 
_______________________________________________________________________________ 2
Overwegende hetgeen volgt: 
 
(1) Bij Beschikking nr. 1692/96/EG van het Europees Parlement en de Raad 1 zijn de 
communautaire richtsnoeren op he t gebied van het trans-Europese  vervoersnet vastgesteld en 
de projecten van gemeenschappelijk belang aange wezen waarvan de realisering is bedoeld om 
bij te dragen tot de ontwikkeling van het net, te rwijl in bijlage III de specifieke projecten zijn 
aangewezen waaraan de Europese Raad tijdens zi jn bijeenkomst te Essen in 1994 en te Dublin 
in 1996 een bijzonder be lang heeft toegekend. 
 (2) De groei van het verkeer, in het bijzonder als gevolg van he t groeiende aandeel van zware 
vrachtauto's, heeft geleid tot toenemende ove rbelasting en knelpunten  in internationale 
vervoerscorridors. Teneinde de internationale mobiliteit van goederen en personen veilig te 
stellen is het derhalve noodzakelijk de capac iteit van het Trans-Europees vervoersnet te 
optimaliseren. 
 (3) De Europese Raad in Gotenburg heeft in  2001 de communautaire instellingen gevraagd 
herziene richtsnoeren goed te keuren voor het Trans-Europees vervoersnet, teneinde waar 
nodig prioriteit te geven aan infrastructuurinvesteringen ten behoeve van spoorwegen, 
binnenvaart, korte vaart, intermodaal vervoer en effectieve koppelinge n hiertussen. In dat 
verband mag de bijdrage van binnenhavens en regionale luchthavens aan de doelstellingen 
van het trans-Europese vervoers net niet worden onderschat. 
 (4) De komende uitbreiding van de Europese Un ie en het streven naar een nieuw evenwicht 
tussen de vervoerstakken en naar een infrastr uctuurnet dat in de gr oeiende behoeften kan 
voorzien, alsook het feit dat de r ealisering van bepaalde prioritaire projecten meer dan tien 
jaar kan duren, nopen tot een nieuw onderzoek van de lijst van projecte n in bijlage III bij 
Beschikking nr. 1692/96/EG. 
 
                                                
 
1  PB L 228 van 9.9.1996, blz. 1. Beschikking l aatstelijk gewijzigd bij Beschikking nr. 
1346/2001/EG (PB L 185 van 6.7.2001, blz. 1). 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 167/ 
_______________________________________________________________________________ 3
(5) Bulgarije, Cyprus, Estland, Hongarije , Letland, Litouwen, Malta, Polen, Roemenië, 
Slowakije, Slovenië, Tsjechië, en Turkije he bben associatie-overeenkomsten en Europa-
overeenkomsten gesloten en het lidmaatscha p van de Europese Unie aangevraagd. De 
vervoersautoriteiten van elf van deze landen hebben met steun van de Commissie een studie 
verricht naar de behoeften op het gebied van ve rvoersinfrastructuur ge richt op het definiëren 
van een netwerk volgens dezelfde beginselen al s neergelegd in Beschikking nr. 1692/96/EG. 
 (6) De Europese Raad van Barcelona in 2002 heef t de nadruk gelegd op de doelstelling het aantal 
knelpunten in gebieden zoals de Alpen, de Py reneeën en het Oostzeegebied te verminderen. 
 (7) De Europese Raad van Brussel van 2003 heeft benadrukt dat de prioritaire richtsnoeren van 
essentieel belang zijn voor de  verbetering van de samenhang va n de interne markt, met name 
met het oog op de komende uitbreiding van de Europese Unie en de noodzaak om knelpunten en/of ontbrekende verbindingen in het goederenverkeer (doorvoer) over natuurlijke of andere hindernissen of grenzen weg te nemen. 
 (8) Op de tweede pan-Europese vervoersconferen tie op Kreta in 1994 en de derde pan-Europese 
vervoersconferentie te Helsinki in 1997 zijn tie n pan-Europese vervoers corridors en vier pan-
Europese vervoersgebieden aangewezen als prioriteiten voor samenwerking tussen de 
Europese Gemeenschap en de betrokken derde landen. 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 167/ 
_______________________________________________________________________________ 4
 
(9) De groep op hoog niveau inzake het trans-Eu ropese vervoersnet ("groep op hoog niveau") 
heeft in zijn op 30 juni 2003 aan de Commi ssie overhandigde rapport een beperkt aantal 
prioritaire projecten aangewezen, waarbij gebr uik is gemaakt van een methode waarvan de 
criteria met name inhouden dat een onderzoek is verricht naar de potentiële economische 
levensvatbaarheid van de projec ten, naar de mate van bereidhe id van de betrokken lidstaten 
om een van tevoren, bij de programmering van het project overeengekomen tijdschema na te leven en naar het effect van de projecten op de mobiliteit van goederen en personen tussen 
lidstaten, op de samenhang en op duurzame ont wikkeling. Het rapport bevat ook projecten in 
de nieuwe lidstaten die op 1 mei 2004 tot de Unie zullen toetreden. De resultaten van die 
samenwerking moeten in aanmerking worden genomen. 
 (10) Overeenkomstig artikel 6 van het Verdrag moeten de eisen inzake milieubescherming worden 
geïntegreerd in de omschrijving en uitvoering van het beleid op het gebied van de trans-
Europese netten. Hiertoe is het noodzakelijk bij voorrang de infrastructu ur te bevorderen van 
vervoerstakken die minder schadelijk zijn voor het milieu, namelijk spoorwegvervoer, korte vaart en binnenvaart. 
 (11) Het is noodzakelijk de centrale doelstelling te verwezenlijken, namelijk de trend te keren dat 
de negatieve effecten van de groei van de ver voersector gelijke tred houden met de groei van 
het BBP, zoals de Commissie voorstelt in haar mededeling betreffende een strategie van de 
Europese Unie voor duurzame ontwikkeling. 
 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 167/ 
_______________________________________________________________________________ 5
(12) De milieueffectbeoordeling overeenkoms tig Richtlijn 2001/42/EG van het Europees 
Parlement en de Raad van 27 juni 2001 betre ffende de beoordeling va n de gevolgen voor het 
milieu van bepaalde plannen en programma's 1, zal in de toekomst uitgevoerd worden voor 
alle plannen en programma's met het oog op pr ojecten van gemeenschappelijk belang. De 
financiering van vervoersinfr astructuur moet ook afhankelijk worden gemaakt van het 
voldoen aan de bepalingen van de communaut aire milieuwetgeving, in het bijzonder met 
Richtlijn 85/337/EEG van de Raad van 27 juni 1985 betreffende de milieu-effectbeoordeling 
van bepaalde openbare en particuliere projecten 2, met Richtlijn 79/409/EEG van de Raad van 
2 april 1979 inzake het behoud van de vogelstand3 en met Richtlijn 92/43/EEG van de Raad 
van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de na tuurlijke habitats en de wilde flora en 
fauna 4. 
 
(13) Het Witboek van de Commissi e over de ontwikkeling van een Eu ropees vervoersbeleid vraagt 
om een geïntegreerde aanpak, onder meer via een combinatie van maatregelen om de 
spoorwegsector in het bijzonder ten behoeve van het goederenvervoer nieuw leven in te 
blazen, de binnenvaart en de korte vaart te be vorderen, een betere complementariteit van het 
vervoer via hogesnelheidstreinen en het luchtvervoer te bevord eren en de ontwikkeling van 
interoperabele intelligente vervoersystemen aan te moedigen om de doelmatigheid en 
veiligheid van de ne tten te verbeteren. 
 
                                                 
1  PB L 197 van 21.7.2001, blz. 30. 
2  PB L 175 van 5.7.1985, blz. 40. Richtlijn laatst elijk gewijzigd bij Richtlijn 2003/35/EG van 
het Europees Parlement en de Raad (PB L 156 van 25.6.2003, blz. 17). 
3  PB L 103 van 25.4.1979, blz. 1. Richtlijn laatst elijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 
807/2003 (PB L 122 van 16.5.2003, blz. 36). 
4  PB L 206 van 22.7.1992, blz. 7. Richtlijn laat stelijk gewijzigd bij Verordening (EG) 
nr. 1882/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB L 984 van 31.10.2003, blz. 1). 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 167/ 
_______________________________________________________________________________ 6
(14) De doelmatigheid van het gemeenschappelijk e vervoersbeleid hangt onder andere af van de 
samenhang van de maatregelen tot revitaliser ing van de spoorwegsector en die tot 
ontwikkeling van de spoorweginfrastruct uur. Richtlijn 2001/12/EG van het Europees 
Parlement en de Raad van 26 februari 2001 to t wijziging van Richtl ijn 91/440/EEG van de 
Raad betreffende de ontwikkeling van de spoorwegen in de Gemeenschap 1voorziet in een 
Trans-Europees spoorwegnet voor goederenve rvoer dat na 2003 voor internationale 
goederenvervoersdiensten wordt opengesteld. De lijnen van het Trans-Europees spoorwegnet 
voor goederenvervoer dienen te worden besc houwd als onderdeel van het spoorwegnet dat 
wordt omschreven door de richtsnoeren die zijn opgenomen in Beschikking nr. 1692/96/EG, 
zodat ze kunnen profiteren van investeringen en verkeer kunnen aantrekke n dat tot nu van het 
wegennet gebruikmaakt. 
 
(15) Binnen de algemene doelstelling die erin be staat duurzame mobiliteit van personen en 
goederen te garanderen, dienen mechanisme n ter ondersteuning van de ontwikkeling van 
maritieme snelwegen tussen de lidstaten te wo rden opgezet, teneinde de  congestie op de weg 
te verminderen en/of perifere en insulaire gebi eden en staten toegankelijker te maken. De 
invoering van dergelijke mechanismen, di e onder meer worden geflankeerd door 
aanbestedingsprocedures, moet transparant zijn, dient te worden toegespitst op de behoeften 
en mag geen afbreuk doen aan de communautaire mededingingsregels of aan de regels inzake 
overheidsopdrachten. 
 
(16) Steun voor de ontwikkeling van maritieme sn elwegen moet worden beschouwd als een 
aanvulling op de toekenning van communautaire  steun ter stimulering van de ontwikkeling 
van de korte vaart uit hoofde van het Marco Polo-programma 2 en dient op dezelfde critria te 
stoelen. De toekenning van financiële bijstand van de Gemeenschap uit hoofde van de twee 
instrumenten mag evenwel niet cumulatief zijn. 
                                                 
1  PB L 75 van 15.3.2001, blz. 1. 
2  PB L 196 van 2.8.2003, blz. 1. 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 167/ 
_______________________________________________________________________________ 7
 
(17) De prioritaire projecten dienen van Europees  belang te worden verklaard, teneinde de 
communautaire financiering op die projecten te concentreren en mechanismen in te voeren 
om de coördinatie tussen de lidstaten te  stimuleren, zodat de genoemde projecten 
gemakkelijker volgens het gewenste tijdschema kunnen worden gerealiseerd. 
 
(18) Overeenkomstig artikel 154 van het Verdrag mo et het beleid inzake het trans-Europese 
netwerk helpen bij de versterking van de economische en sociale samenhang binnen de 
Gemeenschap. Teneinde deze doelstelling te be reiken dienen inspanningen te worden 
geleverd om de consistentie te maximaliseren tussen de communautaire richtsnoeren inzake 
het trans-Europese vervoersnetwerk en de programmering van de relevante financiële 
instrumenten die beschikbaar zijn op communautair niveau. 
 (19) Een achteraf opgemaakte balans van prioritaire projecten moet toekoms tige herzieningen van 
de richtsnoeren en de lijst van prioritaire projecten vergemakkelijken en moet door de 
lidstaten toegepaste methoden voor voorafg aande beoordelingen helpen verbeteren. 
 (20) Het nationale karakter van de procedures in de  lidstaten met betrekking tot de beoordeling van 
sociaal-economische en milieueffecten van een project kan slecht blijken te passen bij de transnationale dimensie van projecten die van Europees belang zijn verklaard. Om daarvoor 
een oplossing te vinden, dienen, naast gemeenschappelijke beoordelingsmethoden, 
gecoördineerde beoordelings- en inspraakprocedures of transnationale onderzoeksprocedures 
in het leven te worden geroepen die in de be trokken lidstaten worden  toegepast en zowel op 
sociaal-economische als op milieuaspecten betrekking hebben. Deze procedures mogen geen afbreuk doen aan de verplichti ngen die voortvloeien uit de Gemeenschapswetgeving op het 
gebied van milieubescherming. 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 167/ 
_______________________________________________________________________________ 8
 
(21) Het kan noodzakelijk zijn de coördinatie te verste rken tussen de staten die betrokken zijn bij 
projecten die op dezelfde verbinding betrekki ng hebben, teneinde de rentabiliteit van de 
investeringen te verbeteren en de onder linge afstemming en financiering ervan te 
vergemakkelijken. 
 (22) Grensoverschrijdende gedeelten moeten worden  vastgesteld door de lidstaten, op basis van 
criteria die door het bij artikel 18, lid 2, van Be sluit nr. 1692/96/EG ingestelde comité worden 
bepaald. De bestaande verwijzinge n naar grensoversch rijdende gedeelten van de prioritaire 
projecten die in bijlage III bij dit besluit zijn opgenomen, mogen niet van invloed zijn op de 
vaststelling van grensoverschrijdende ged eelten overeenkomstig voornoemde criteria. 
 (23) De Commissie heeft een effectbeoordeli ng van de aanbevelingen van de groep op hoog 
niveau verricht. Uit de resultat en blijkt dat de realisering van de door de groep aangewezen 
projecten, in combinatie met diverse maatrege len van het gemeenschappelijke vervoersbeleid, 
zoals tarifering van het gebruik van de infrastructuur en opens telling van het goederenvervoer 
per spoor voor concurrentie, aanzienlijke voorde len zou opleveren in termen van tijdwinst, 
vermindering van emissies en congestie, verbeter ing van de toegankelijkheid van de perifere 
lidstaten en de nieuwe lidstaten, alsook een groter algemeen welzijn. 
 (24) Teneinde te voldoen aan de  doelstellingen van het trans- Europese vervoernetwerk en 
tegemoet te komen aan de vervoersuitdagingen van de uitbreiding is een aanzienlijke verhoging van de kredieten voor de trans-Europese netwerken nodig.  
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 167/ 
_______________________________________________________________________________ 9
 
(25) De Commissie kan besluiten aan de Raad en het Parlement voor  te stellen dat er werk wordt 
gemaakt van andere dan de in bijlage III opge nomen projecten, met het oog op de bevordering 
van de groei, een betere integratie van een uitgebreid Europa en de verbetering van de 
productiviteit en het concurrentievermoge n van Europese ondernemingen op mondiale 
markten, alsmede om bij te dragen tot de doelste lling van economische, sociale en territoriale 
samenhang en tot multimodaal vervoer. Aan de ze projecten moet een passende prioriteit 
worden toegekend in het kader van de fina ncieringsinstrumenten van de Gemeenschap. 
 (26) Beschikking nr. 1692/96/EG dient daarom  dienovereenkomstig te worden gewijzigd, 
 
Artikel 1
 
Beschikking nr. 1692/96/EG wo rdt als volgt gewijzigd: 
1) in artikel 2, lid 1, wordt "2010" vervangen door "2020"; 2) in artikel 3 komt lid 2 als volgt te luiden: 
"2. De vervoersinfrastructuur omvat wegen- , spoorweg- en waterwegennetten, maritieme 
snelwegen, zee- en binnenhavens, luchthaven s en andere verbindingspunten tussen de 
modale netten."; 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 167/ 
_______________________________________________________________________________ 10
3) artikel 5 wordt vervangen door: 
 
"Artikel 5 Prioriteiten 
 
Rekening houdend met de in artikel 2 genoemde doel stellingen en de in artikel 4 uiteengezette 
grote actielijnen, wordt prioriteit gegeven aan:  a) het aanleggen en de verder e ontwikkeling van de sleute l- en tussenverbindingen die 
nodig zijn om knelpunten weg te werken, de ontbrekende gedeelten van trajecten aan te 
leggen en de grote doorgaande routes te volt ooien - met name de grensoverschrijdende 
stukken daarvan - natuurlijke hindernissen te ove rschrijden  en de interoperabiliteit van 
de voornaamste routes te verbeteren; 
 b) het aanleggen en de verder e ontwikkeling van de infrastr ucturen ter bevordering van de 
tussenverbindingen van de nationale netwerken teneinde de verbinding van eilanden, of 
gebieden die vergelijkbaar zijn met eilande n, alsmede niet aan zee grenzende gebieden, 
en perifere en ultraperifere regio's met de centrale regio's van de Gemeenschap te 
vergemakkelijken, met name om de hoge vervoerskosten in deze gebieden te drukken; 
 c) de noodzakelijke maatregelen om geleidelijk een interoperabel spoorwegnet te 
verwezenlijken, inclusief, waar mogelijk, trajecten die aangepast zijn voor goederen-
vervoer ; 
 d) de nodige maatregelen om de scheepvaart over lange afstanden, de kustvaart en de 
binnenvaart aan te moedigen; 
 e) de nodige maatregelen om het spoorwegver voer en het luchtvervoer te integreren, met 
name, waar nodig, door de aan sluiting van spoorwegen op luchthavens, alsmede de 
benodigde infrastructuur en installaties; 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 167/ 
_______________________________________________________________________________ 11
 
f) het optimaliseren van de capaciteit en doe ltreffendheid van bestaande en nieuwe infra-
structuur, het bevorderen van het intermodaal vervoer en het verbeteren van de veilig-
heid en betrouwbaarheid van het net, door in termodale terminals en de daarbijbehorende 
toegangsinfrastructuur aan te leggen en te verbeteren, en/of door intelligente systemen 
in te voeren; 
 g) de inachtneming van veiligheids- en milie uoverwegingen bij het ontwerpen en uitvoeren 
van het Trans-Europees vervoersnet. 
 h) de ontwikkeling van duurzame mobiliteit van personen en goederen overeenkomstig de 
doelstellingen van de Europese Unie inzake duurzame ontwikkeling."; 
 
4) artikel 8 wordt vervangen door:  
"Artikel 8 Bescherming van het milieu  
1. Bij de planning en de uitvoering van projec ten dienen de lidstaten rekening te houden 
met de bescherming van het milieu door voor de uit te voeren projecten van gemeenschappe-lijk belang milieueffectbeoordelingen op te ste llen overeenkomstig Richtlijn 85/337/EEG van 
de Raad en door toepassing van Richtlijn 79/ 409/EEG van de Raad van 2 april 1979 inzake 
het behoud van de vogelstand * en Richtlijn 92/43/EEG .  Vanaf 21 juli 2004 voeren de lidstaten een milie ueffectbeoordeling uit van de tot dergelijke 
projecten leidende plannen en programma's, in het bijzonder wanneer zij betrekking hebben 
op nieuwe routes of de ontwikkeling van a ndere belangrijke infras tructurele knooppunten, 
overeenkomstig de Richtlijn 2001/42/EG van het Europees Parlement en de Raad van 
27 juni 2001 betreffende de beoordeling van de  gevolgen voor het milieu ** van bepaalde 
plannen en programma's. De lidstaten nemen de resultaten van de milieueffectbeoordeling in aanmerking bij de opstelling van de betrokken plannen en de programma's, overeenkomstig 
artikel 8 van de richtlijn. 
 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 167/ 
_______________________________________________________________________________ 12
2. Uiterlijk 21 juli 2004 ontwikkelt de Commi ssie in overeenstemming met de lidstaten 
geschikte methodes voor de uitvoering van de strategische milieu-effectbeoordeling met als 
doel onder andere een passende coördinatie te waarborgen, dubbel werk te voorkomen, en de 
planningsprocessen voor grensovers chrijdende projecten en corrido rs te vereenvoudigen en te 
versnellen.  De resultaten van deze werkzaamheden en van de  milieu-effectbeoordeling van de specifieke 
TEN-projecten die door de lidstaten worden u itgevoerd uit hoofde van Richtlijn 2001/42/EG 
worden, waar en wanneer van toepassing, door de  Commissie in aanmerking genomen in haar 
in artikel 18, lid 3, bedoelde verslag betreffende  de richtsnoeren en de  mogelijk bijgevoegde 
wetgevingsvoorstellen ter he rziening van de richtsnoeren. 
_______________________ * PB L 103 van 25.4.1979, blz. 1. Richtlijn laatst elijk gewijzigd bij Verordening (EG) 
nr. 807/2003 (PB L 122 van 16.5.2003, blz. 36). 
** PB L 197 van 21.7.2001, blz. 30."; 
 5) in artikel 9 wordt lid 3 vervangen door:  
"3. Het net omvat de infrastructuur voor verk eersbeheer, informatie aan de gebruikers, 
behandeling van ongevallen en noodsituaties en  elektronische heffing van rechten. Deze 
infrastructuur is gebaseerd op een actie ve samenwerking van de verkeersbeheer-
systemen op Europees, nationaal en regiona al niveau, alsmede van de aanbieders van 
reis- en verkeersinformatie en diensten me t toegevoegde waarde, zodat de vereiste 
complementariteit wordt bereikt met to epassingen waarvan de invoering wordt 
bevorderd door het programma voor het Tr ans-Europees telecommunicatienetwerk.";  
 
6) artikel 10 wordt vervangen door:  
"Artikel 10 Kenmerken 
 
1. Het spoorwegnet bestaat uit het hogesnelheidsnet  en het net voor c onventioneel verkeer. 
 
2. Het hogesnelheidsnet waarbij gebruik wordt gemaakt van bestaande of nieuwe techno-
logie, bestaat uit: 
 
a) speciaal aangelegde hogesnelheidslijnen di e uitgerust zijn voor snelheden die gewoon-
lijk ten minste 250 km per uur bedragen; 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 167/ 
_______________________________________________________________________________ 13
b) lijnen die speciaal aangepast zijn voor hoge snelheden en die uitgerust zijn voor snelheden 
van ongeveer 200 km per uur; 
 
c) op het hogesnelheidsnet aangesloten  lijnen die speciaal aangepast of aangelegd zijn voor hoge 
snelheden  en die een specifiek karakter hebben, om dat de snelheid per geval moet worden 
afgestemd op topografische of milieubelemmer ingen, reliëf of stedelijke bebouwing; 
 
Dit net bestaat uit de lijnen die in bijlage I z ijn aangegeven. De essentië le eisen en technische 
specificaties inzake inter operabiliteit die op hogesnelheidslijne n volgens de huidige technologie van 
toepassing zijn, worden bepaald overeenkomstig Ri chtlijn 96/48/EG van de  Raad van 23 juli 1996 
betreffende de interoperabilite it van het trans-Europees hogesnel heidsspoorwegsysteem *. De lid-
staten brengen  de Commissie op de hoogte  van de technische kenmerke n van alle hogesnelheids-
lijnen vóór de ingebruikneming ervan.  
 
3. Het conventionele spoorwegnet bestaat uit lijnen voor het conven tionele vervoer van 
passagiers en goederen per spoor, met inbegrip van de in artikel 14 bedoelde trans-Europese 
vervoersnetwerk voor gecombineerd vervoer, verbindingen met zee- en binnenhavens van 
gemeenschappelijk belang en voor alle exploitanten  toegankelijke goederenterminals. De essentiële 
eisen en technische specificaties inzake interoperabil iteit die op het conventi onele spoorwegnet van 
toepassing zijn, worden bepaald overeenkomstig Ri chtlijn 2001/16/EG van he t Europees Parlement 
en de Raad van 19 maart 2001 betreffende de in teroperabiliteit van he t conventionele trans-
Europese spoorwegsysteem **. 
 
4. Het spoorwegnet omvat de infrastructuur en de voorzieningen die integratie van 
spoorwegvervoer en wegvervoersdiensten, en in voor komend geval, lucht- en zeevervoersdiensten, 
mogelijk maken. In dat verband wordt speciale aandacht besteed aan de verbindingen van de regionale luchthavens met het net. 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 167/ 
_______________________________________________________________________________ 14
 
5. Het net vervult ten minste een van de volgende functies: 
 a) het  speelt een belangrijke rol bij het pe rsonenvervoer over lange afstanden, 
 
b) het maakt in voorkomend geval koppeling met luchthavens mogelijk, 
 
c) het maakt de toegang tot regionale  en lokale spoorw egnetten mogelijk, 
 
d) het bevordert het goederenvervoer doordat hoofdroutes voor goederen worden bepaald en 
ontwikkeld of routes waarop goe derentreinen voorrang hebben, 
 
e) het speelt een belangrijke rol in het gecombineerd vervoer, 
 
f) het maakt koppeling met kustvaart en binnenva art via havens van gemeenschappelijk belang 
mogelijk. 
 6. Het spoorwegnet biedt de gebruikers een hoog niv eau van kwaliteit en veiligheid, dankzij de 
continuïteit en de gele idelijke totstandbrenging van de inte roperabiliteit, met name door de 
technische harmonisatie en het geharmoniseer de ERTMS-systeem voor verkeersgeleiding en 
-regeling dat voor het Europese s poorwegnet is aanbevolen. Een plan ter invoering hiervan wordt 
door de Commissie opgesteld in overleg met de li dstaten en in coördinatie met de nationale 
plannen.   _____________________ * PB L 235 van 17.9.1996, blz. 6. Richtlijn laatst elijk gewijzigd bij Verordening (EG) 
nr. 1882/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB L 284 van 31.10.2003). 
** PB L 110 van 20.4.2001, blz. 1."; 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 167/ 
_______________________________________________________________________________ 15
 
7) artikel 11 wordt als volgt gewijzigd: 
  a) het volgende lid  wordt ingevoegd: 
 
"3 ter. De binnenhavens van het net die uitgerust zijn met overslaginstallaties voor 
intermodaal vervoer of een jaarlijks goederenvervoersvolume van ten minste 
500.000 ton hebben, zijn opgenomen in bijlage I." 
  b) lid 4 wordt vervangen door:  
"4. Het net omvat ook de infrastructuur v oor het verkeersbeheer. Dit omvat met name 
de instelling van een inter operabel intelligent verkeers- en vervoerssysteem, "rivier-
informatiedienst" genoemd, dat ertoe strekt de  bestaande capaciteit en  veiligheid van het 
waterwegennet te optimaliseren en de interoperabiliteit met andere vervoerstakken te verbeteren."; 
 
8) het volgende artikel wordt ingevoegd: 
 
"Artikel 12 bis 
Maritieme snelwegen  1. Het trans-Europese net van maritieme snelwegen beoogt de goederenstroom op logistieke trajecten over zee te  concentreren, zodat nieuwe levensvatbare, geregelde en 
frequente zeeverbindingen voor goederenvervoer tussen lidstaten  ontstaan of de bestaande 
worden verbeterd, teneinde de c ongestie te verminderen en/of de  bereikbaarheid van insulaire 
en perifere gebieden en staten te verbeter en. Maritieme snelwegen mogen het gecombineerde 
vervoer van personen en goederen niet uitsluite n, wanneer het goederenvervoer het overwicht 
heeft. 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 167/ 
_______________________________________________________________________________ 16
 
2. Het trans-Europese net van maritieme snelwegen omvat voorzieningen en infrastructuur 
waarbij ten minste twee havens gelegen in twee verschillende lid staten betrokken zijn. Deze voor-
zieningen en infrastructuur omvatten, ten minste  in één lidstaat, elementen zoals havenvoor-
zieningen, elektronische systemen voor logistiek beheer, veiligheids-  en beveiligingsprocedures en 
administratieve en douaneprocedures, alsmede infras tructuur voor directe toeg ang tot het land en de 
zee, waaronder een gegarandeerde bevaarbaarheid  gedurende het hele jaar, met name door de 
beschikbaarheid van voorzieninge n voor baggerwerken en voor toeg ang in de winter met behulp 
van ijsbrekers. 
3. In bijlage I vermelde waterwegen of kanale n die twee Europese maritieme snelwegen of twee 
gedeelten daarvan met elkaar verbinden en d aardoor aan een aanzienlijke verkorting van de 
zeeverbindingen bijdragen, de efficiëntie verhogen en een besparing op de vaartijd opleveren, maken deel uit van het trans-Europese net van maritieme snelwegen. 
4. De projecten van gemeenschappelijk belang in  het trans-Europese ne t van maritieme snel-
wegen worden door ten minste twee lidstaten voor gesteld en worden afge steld op de werkelijke 
behoeften. De voorgestelde projecten worden over het algemeen uitgevoerd in de vorm van publiek-
private samenwerkingsverbanden volgens regels die het mogelijk maken, voordat uit nationale 
begrotingen verleende steun eventueel wordt aang evuld met steun van de Gemeenschap, op een van 
de volgende wijzen aanbestedi ngsprocedures toe te passen: 
a) door middel van openbare aanbestedingen die gezamenlijk door de betrokken lidstaten 
worden uitgeschreven, gericht op de totsta ndbrenging van nieuwe verbindingen vanaf een 
haven van categorie A in de zin van artikel 12, lid 2, welke haven zij van tevoren kiezen 
binnen elk van de in project nr. 21 van bijlage III omschreven zeegebieden; 
b) voorzover de ligging van de havens verg elijkbaar is, door middel van openbare aan-
bestedingen die gezamenlijk door de betrokken lids taten worden uitgeschreven en die gericht 
zijn tot consortiums waarin zowel ten minste  scheepvaartmaatschapp ijen als havens zijn 
verenigd die in een van de in project nr. 21 van bijlage III omschreven zeegebieden zijn 
gelegen. 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 167/ 
_______________________________________________________________________________ 17
5 De projecten van gemeenschappelijk belang in het trans-Europese net van maritieme 
snelwegen: 
 
- hebben betrekking op voorzieningen en infras tructuur die het net van maritieme snel-
wegen vormen; 
 
- kunnen, onverminderd de artikelen 87 en 88 van het Verdrag, ook aanloopsteun 
inhouden, indien, als gevolg van het in lid 4 van dit artikel bedoelde aanbestedings-
proces, overheidssteun noodzakelijk wordt geach t om de financiële haalbaarheid van het 
project te verzekeren. De aanloopsteun is be perkt tot twee jaar en wordt slechts verleend 
ter ondersteuning van terdege gemotiveerde kapi taaluitgaven. De om vang van die steun 
kan niet groter zijn dan het minimumbedrag dat nodig wordt geacht voor het starten van de desbetreffende verbindingen. De steun mag niet leiden tot conc urrentieverstoringen 
op de betrokken markten die strijdig z ijn met het gemeenschappelijk belang; 
 
- kunnen ook activiteiten inhouden die ruimere voor delen bieden en die niet verbonden 
zijn met bepaalde havens, zoals de beschi kbaarheid van voorzieningen voor ijsbreker- 
of baggerwerkzaamheden, alsmede informatiesystemen, waaronder verkeersbeheer-systemen en elektronische meldingssystemen. 
 
6. De Commissie dient binnen drie jaar b ij het in artikel 18 bedoelde comité een 
voorlopige lijst van specifieke projecten van gemeenschappelijk belang in, daarmee concreet 
gestalte gevend aan het begrip maritieme snelwegen. Deze lijst wordt tevens voor advies aan het Europees Parlement meegedeeld. 
7. De projecten van gemeenschappelijk belang worden ter goedkeuri ng voorgelegd aan de 
Commissie.» 
9) aan artikel 13 wordt het volgende lid toegevoegd: 
 
"3. Internationale en communautaire verbi ndingspunten worden, indi en nodig, geleidelijk 
aangesloten op de hogesnelheidsl ijnen van het spoorwegnet. Het net omvat de infrastructuur 
en de voorzieningen die integratie van spoor weg- en luchtdiensten en, indien nodig, van 
zeevervoerdiensten mogelijk maken."; 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 167/ 
_______________________________________________________________________________ 18
10) de volgende afdeling wordt ingevoegd: 
 
"AFDELING 10 bis COÖRDINATIE TUSSEN LIDSTATEN 
 
Artikel 17 bis 
Europese coördinator  1. Om een gecoördineerde uitvoering van bep aalde projecten, in he t bijzonder grensover-
schrijdende projecten of gedeelten van grens overschrijdende projecten die van Europees 
belang zijn verklaard, zoals bedoe ld in artikel 19 bis, te faciliteren, kan de Commissie met 
instemming van de betrokken lidstaten en na raadpleging van het Europees Parlement een 
persoon aanwijzen die "Europese  coördinator" wordt genoemd. De Europese coördinator 
treedt op namens en voor rekening van de Com missie. Zijn opdracht heeft in de regel 
betrekking op één project, in het bijzonder een grensoverschrijdend project, maar kan indien 
nodig worden uitgebreid teneinde de volledige ho ofdas te bestrijken. De Europese coördinator 
stelt samen met de betrokken lidstaten één werkschema op voor zijn activiteiten.  2. De Europese coördinator wordt met name  gekozen op grond van zijn ervaring met de 
communautaire instellingen en zijn kennis van de financiering  en de sociaal-economische en 
milieueffectbeoordeling van grote projecten.  3. Het besluit van de Commissie tot aanwijzing van de Europese coör dinator bevat nadere 
bepalingen betreffende de uitoefeni ng van de in lid 5 bedoelde taken. 
 
4 De betrokken lidstaten werken samen met de  Europese coördinator en verschaffen hem 
de informatie die nodig is om de in  lid 5 bedoelde taken uit te voeren. 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 167/ 
_______________________________________________________________________________ 19
5. De Europese coördinator: 
a) bevordert, in samenwerking met de betr okken lidstaten, gemeenschappelijke methoden 
voor beoordeling van projecten en advi seert, in voorkomend geval, project-
ontwikkelaars bij de fina nciering van projecten; 
b) stelt ieder jaar een rapport op ten beho eve van de het Europees Parlement, de 
Commissie en de betrokken lidstaten over de voortgang in de realisering van de 
projecten waarvoor hij verantwoordelijk is, over nieuwe ontwikkelingen in de 
regelgeving en andere ontw ikkelingen die van invloed kunne n zijn op de specificaties 
van het project en over eventuele moeilijkhe den en belemmeringen die een belangrijke 
vertraging tot gevolg kunnen he bben ten opzichte van de in bijlage III vermelde data; 
c) raadpleegt samen met de betrokken lidstaten, de  regionale en plaatsel ijke autoriteiten de  
exploitanten, de gebruikers van het vervoer, de regionale en lokale autoriteiten en de 
vertegenwoordigers van het maatschappeli jke middenveld, teneinde beter op de hoogte 
te zijn van de vraag naar vervoer, de  mogelijkheden voor de financiering van de 
investeringen en het soort diensten dat mo et worden verleend om de toegang tot die 
financiering te faciliteren . 
 
6. Onverminderd de toepasselijke procedures in het Gemeenschapsrecht en het nationaal 
recht, kan de Commissie het ad vies van de Europese  coördinator inwinnen bij het onderzoek 
van de aanvragen om communautai re financiering met betrekking tot de projecten of groepen 
projecten die onder zijn opdracht vallen." 
 11) artikel 18 wordt als volgt gewijzigd: 
a) de titel wordt vervangen door: 
"Comité voor de bewaking van de richtsnoere n en de uitwisseling van informatie"; 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 167/ 
_______________________________________________________________________________ 20
b) lid 1 als volgt te luiden: 
"1. De lidstaten verstrekke n de Commissie samenvattinge n van nationale plannen en 
programma's die zij met het oog op de ontwikke ling van het trans-Europese vervoersnet 
opstellen, met name inzake projecten die van Eur opees belang zijn verklaard, zoals bedoeld in 
artikel 19 bis. Na aanneming zenden de lidstaten  de nationale plannen en programma's ter 
kennisgeving naar de Commissie." 
 
c) lid 3 wordt vervangen door:  
"3. De Commissie brengt om de twee jaar bij het Europees Parlement, de Raad, het 
Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's verslag uit over de 
uitvoering van de in Beschikking .../2004 omschr even richtsnoeren. Het in lid 2 bedoelde 
comité assisteert de Commissie bij de opstelling van dat verslag. Bij het verslag worden, waar nodig, wetgevingsvoorstellen voor de  herziening van de richtsnoeren gevoegd, inclusief, waar 
nodig, wijzigingen of toevoegingen van projecte n die in overeenstemming zijn met artikel 19, 
lid 1, in de lijst van prioritaire projecten va n bijlage III. Bij de herziening zal met name 
rekening worden gehouden met projecten die b ijdragen aan de territoriale samenhang van de 
Europese Unie overeenkomstig artikel 19, lid 1, onder e)."; 
 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 167/ 
_______________________________________________________________________________ 21
12) artikel 19 wordt vervangen door: 
"Artikel 19  
Prioritaire projecten 
1. Prioritaire projecten zijn in artikel 7 bedoelde projecten  van gemeenschappelijk belang, 
waarvan na onderzoek blijkt dat zij: 
a) beogen een knelpunt te doen verdwijnen of een ontbrekende  schakel in een belangrijke 
verbinding van het trans-Europese net aan  te vullen, in het bijzonder grensover-
schrijdende projecten, projecten die natuur lijke barrières overschrijden of een grens-
overschrijdend gedeelte hebben; 
b) van een zodanige dimensie zijn dat ee n planning op lange termijn en op Europees 
niveau een belangrijke toeg evoegde waarde oplevert; 
c) wat het project in zijn to taliteit betreft, potentiële so ciaal-economische nettovoordelen 
en andere sociaal-econo mische voordelen bieden; 
d) een belangrijke toegevoegde waarde oplev eren om de mobiliteit van goederen en 
personen tussen lidstaten te vergemakkelijk en, mede door bij te dragen aan de inter-
operabiliteit van de  nationale netten; 
e) bijdragen aan de territoriale samenhang va n de Europese Unie door integratie van de 
netten van de nieuwe lidstaten en verbeteri ng van de verbindingen met de perifere en 
insulaire gebieden; 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 167/ 
_______________________________________________________________________________ 22
f) bijdragen aan de duurzame ontwikkeling van het vervoer door de veiligheid te 
verbeteren en de schade voor het milieu te n gevolge van het vervoer te verminderen, 
met name door de overgang op spoorwegen, in termodaal vervoer, waterwegen en zee-
vervoer te bevorderen; 
g) de bereidheid van de betrokken lidstate n aantonen om de studies en beoordelings-
procedures tijdig uit te voeren, teneinde de werkzaamheden op een van tevoren over-eengekomen datum te voltooien, op basis va n nationale plannen of andere gelijk-
waardige documenten voor het betrokken project. 
2. De prioritaire projecten, waarvan de aanvang van de werkzaamheden vóór 2010 is 
gepland, de gedeelten ervan alsmede de in li d 1, onder g) bedoelde overeengekomen data van 
voltooiing van de werkzaamheden zijn genoemd in bijlage III. 
3. Vóór 2010 maakt de Commissie een balans op van de geboekte vooruitg ang en stelt zij, 
indien nodig, een wijziging voor va n de lijst van in bijlage III vermelde prioritaire projecten 
in overeenstemming met lid 1."; 
13) het volgende artikel wordt ingevoegd: 
"Artikel 19 bis 
Verklaring van Europees belang 
1. De in bijlage III vermelde prioritaire proj ecten worden van Europees belang verklaard. 
Deze verklaring wordt uitsluitend afgelegd vol gens de procedure die is neergelegd in 
het Verdrag en de daarop ge grondveste wetgevingsbesluiten. 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 167/ 
_______________________________________________________________________________ 23
2. De volgende bepalingen gelden onverminderd de rechtsgrondslag voor de relevante commu-
nautaire financieringsinstrumenten: 
a) Bij de indiening van projecten in het kade r van het Cohesiefonds, overeenkomstig artikel 10 
van Verordening (EG) nr. 1164/94 *, kennen de lidst aten passende priori teit toe aan projecten 
die van Europees be lang zijn verklaard. 
b) Bij de indiening van projecten in het kader van de begroting voor tr ans-Europese netwerken, 
overeenkomstig de artikelen 9 en 10 van Verordening (EG) nr. 2236/95 ** kennen de 
lidstaten passende prioriteit toe aan projec ten die van Europees belang zijn verklaard. 
c) De Commissie moedigt de lidstaten aan om me t de van Europees belang verklaarde projecten 
rekening te houden bij de planni ng van de programmering van de Structuurfondsen, met name 
in de gebieden van Doelstelling 1, met inac htneming van nationale vervoersplannen uit 
hoofde van bestaande comm unautaire bestekken. 
d) De Commissie ziet erop toe da t de landen die voor het structur ele pre-toetredingsinstrument in 
aanmerking komen, bij de indiening van projecte n in het kader van dat instrument en over-
eenkomstig de artikelen 2 en 7 van Verord ening (EG) nr. 1267/1999  *** passende prioriteit 
toekennen aan projecten die van Europees belang zijn verklaard. 
3 Bij het opstellen van de vooruitzichten voor de  financiële behoefte n kent de Commissie 
passende prioriteit toe aan de projecten die van Europees belang zijn verklaard. 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 167/ 
_______________________________________________________________________________ 24
4. Indien blijkt dat de start van de werkzaamhede n van een van de projecten die van Europees 
belang zijn verklaard, een belangri jke vertraging oploopt of zal oplop en ten opzichte van de termijn 
van 2010, verzoekt de Commissie de  betrokken lidstaten om binnen drie maanden de redenen voor 
die vertraging op te geven. Op basis van het vers trekte antwoord raadplee gt de Commissie alle 
betrokken lidstaten om het probleem dat de vertraging heeft veroor zaakt, op te lossen. 
De Commissie kan, in overleg met het bij artikel 18, lid 2, ingestelde comité, in het kader van een 
actieve follow-up van de uitvoering van het projec t dat van Europees belang is verklaard en met 
inachtneming van het evenredigh eidsbeginsel, besluiten passe nde maatregelen te nemen. De 
betrokken lidstaten krijgen de mogelijkheid om opmerkingen over voornoemde maatregelen in te 
dienen vóór de aanneming ervan. 
Het Europees Parlement wordt ingelicht over elke maatregel die genomen wordt. 
Bij het treffen van die maatregelen houdt de Commissie terdege rekening met de respectieve 
verantwoordelijkheden van de betr okken lidstaten voor de vertraging en neemt zij ge en maatregelen 
die van invloed kunnen zijn op de verwezenlijking va n het project in een lid staat die niet verant-
woordelijk is voor de vertraging. 
5. Wanneer een van de van Europees belang ve rklaarde projecten niet grotendeels wordt 
voltooid binnen een redelijke termijn na de in bijlage III vermelde verwachte datum van voltooiing, en alle betrokken lidstaten voor de vertraging ve rantwoordelijk zijn, hero verweegt de Commissie 
het project volgens de in lid 4 bedoelde procedure,  teneinde de aanduiding als project van Europees 
belang in te trekken volgens de in artikel 18, lid 3 bedoelde herz ieningsprocedure.  De Commissie 
heroverweegt het project in elk geval aan het eind van een periode van 15 j aar nadat het project is 
aangeduid als zijnde van Europees belang in de betekenis van de onderhavige beschikking. 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 167/ 
_______________________________________________________________________________ 25
 
6. Vijf jaar na het voltooien van een project va n Europees belang of van een gedeelte ervan 
maken de betrokken lidstaten een balans op van de sociaal-economische en milieueffecten daarvan, 
waaronder begrepen het effect op het handelsverkeer en het vrije verkeer van personen en goederen 
tussen lidstaten, op de territorial e samenhang en op de duurzame ontwi kkeling. De lidstaten stellen 
de Commissie in kennis van de re sultaten van de opgemaakte balans. 
7. Wanneer een project van Europees belang een  grensoverschrijdend gedeelte omvat dat 
technisch en financieel onschei dbaar is, coördineren de betrokken lidstaten  binnen het bestaande 
bestek hun procedures voor het evalueren van het sociaal-economisch ef fect van het project 
alvorens bouwvergunningen af te geven en  stellen zij alles in het werk om  een transnationaal onder-
zoek uit te voeren. 
8. Andere gedeelten van projecten van Europees  belang worden door de lidstaten per geval 
bilateraal of multilateraal gecoördineerd. 
 
9. De in lid 7 bedoelde gecoördineerde acties en  transnationale onderzoe ken doen geen afbreuk 
aan de verplichtingen die uit de Gemeenschapswetgeving inzake milieubescherming voortvloeien, met name wat de beoordeling van het milieueffect  betreft. De betrokken lidstaten stellen de 
Commissie in kennis van de aa nvang en het resultaat van deze  gecoördineerde acties en 
transnationale onderzoeken. De Commissie neemt di e informatie op in het in artikel 18, lid 3, 
bedoelde verslag." 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 167/ 
_______________________________________________________________________________ 26
 
Artikel 19 ter 
Grensoverschrijdende gedeelten  In het kader van bepaalde prioritaire projecte n worden door de betrokken lidstaten grensover-
schrijdende gedeelten tussen twee lidstaten vastgesteld, met inbegr ip van maritieme snelwegen, op 
basis van criteria die door het bij artikel 18 ingestelde comité word en bepaald en die ter kennis van 
de Commissie worden gebracht. Dit betr eft met name gedeelten die technisch en  financieel 
onscheidbaar zijn of  gedeelten waartoe de betrokken lidstaten  zich gezamenlijk verbinden en waar-
voor zij een gemeenschappelijke structuur instellen. 
 _________________ * Verordening (EG) nr. 1164/94 van de Raad van 16 mei 1994 tot oprichting van een Cohesie-
fonds (PB L 130 van 25.5.1994, blz. 1). Verordeni ng laatstelijk gewijz igd bij Verordening 
(EG) nr. 1265/1999 (PB L 161 van 26.6.1999, blz. 62). 
** Verordening (EG) nr. 2236/95 van de Raad van 18 september 1995 tot vaststelling van de 
algemene regels voor het verlenen van financië le bijstand van de Gemeenschap op het gebied 
van Trans-Europese netwerken (PB L 228 va n 23.9.1995, blz. 1). Verordening gewijzigd bij 
Verordening (EG) nr. 1655/1999 van het Europees Parlement en de Raad (PB L 197 van 29.7.1999, blz. 1). 
*** Verordening (EG) nr. 1267/1999 van 21 juni 1999 tot instelling van een 
pretoetredingsinstrume nt voor structuurbeleid
 (PB L 161 van 26.6.1999, blz. 73). 
Verordening laatstelijk gewijzigd bij Ve rordening (EG) nr. 2500/2001 (PB L 342 van 
27.12.2001, blz. 1)."; 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 167/ 
_______________________________________________________________________________ 27
14) de artikelen 20 en 21 worden geschrapt; 
 
15) de bijlagen worden als volgt gewijzigd: 
1) in Bijlage I worden de  afdelingen 2, 3, 4 en 6 en de bijbehorende kaarten vervangen 
door de tekst in Bijlage I bij deze beschikking; 
2) in Bijlage III: 
a) komt de titel als volgt te luiden: «P rioritaire projecten waarmee vóór 2010 een 
aanvang moet worden gemaakt»; 
b) wordt de inhoud gewijzigd zoals aangegeven in de bijlage bij deze beschikking. 
Artikel 2  
Deze beschikking treedt in werking op de twintigste  dag volgende op die van haar bekendmaking in 
het Publicatieblad van de Europese Unie.  
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 167/ 
_______________________________________________________________________________ 28
Artikel 3  
Deze beschikking is gericht tot de lidstaten. 
 
Gedaan te Straatsburg, 29 april 2004. 
 
 Voor het Europees Parlement Voor de Raad 
 De voorzitter De voorzitter  P. COX M. McDOWELL   
______ 
 
 
 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 167/ 
_______________________________________________________________________________ 
 29
BIJLAGE I 
Bijlage I van Besluit nr. 1692/96/EG wordt gewijzigd als volgt: 
1. Afdelingen 2, 3 en 4 worden vervangen door: 
"Afdeling 2: Wegennet 
2.0. Europa  2.4. Griekenland  2.8. Italië   2.12. Portugal 
2.1. België   2.5. Spanje   2.9. Luxemburg  2.13. Finland 
2.2. Denemarken  2.6. Frankrijk  2.10. Nederland  2.14. Zweden 
2.3. Duitsland  2.7. Ierland   2.11. Oostenrijk  2.15. Verenigd Koninkrijk 
Afdeling 3: Spoorwegnet  
3.0. Europa  3.4. Griekenland  3.8. Italië   3.12. Portugal 
3.1. België   3.5. Spanje   3.9. Luxemburg  3.13. Finland 
3.2. Denemarken  3.6. Frankrijk  3.10. Nederland  3.14. Zweden 
3.3. Duitsland  3.7. Ierland   3.11. Oostenrijk   3.15. Verenigd Koninkrijk 
Afdeling 4: Waterwegennet  en binnenhavens".  
 
2. Afdeling 6 wordt vervangen door: 
"Afdeling 6: Net van luchthavens  
6.0. Europa     6.4. Frankrijk 
6.1. België/Denemarken/Duitsland/  6.5. Ierland/Verenigd Koninkrijk  
 Luxemburg/Nederland/Oostenrijk 
6.2. Griekenland     6.6. Italië 
6.3 Spanje/Portugal     6.7. Finland/Zweden". 
 
3. De volgende kaarten vervangen de kaarten van Besluit 1692/96/EG.  
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 167/ 
_______________________________________________________________________________ 
 30
BIJLAGE II 
 
Bijlage III van Besluit nr. 1692/96/ EG wordt gewijzigd als volgt: 
1) de titel wordt vervangen door: 
"Prioritaire projecten w aarmee vóór 2010 een aanvang moet worden gemaakt:" 
2) de inhoud wordt vervangen door: 
"1. Spoorwegas Berlijn-Verona/Milaan -Bologna-Napels-Messina-Palermo  
• Halle/Leipzig-Nürnberg (2015); 
• Nürnberg-München (2006); 
• München-Kufstein (2015); 
• Kufstein-Innsbruck (2009); 
• Brenner-tunnel (2015), gren soverschrijdend gedeelte; 
• Verona-Napels (2007); 
• Milaan-Bologna (2006); 
• Auto-/spoorbrug over de straat  van Messina-Palermo (2015). 
 
2. Hogesnelheidsspoorwegas Parijs -Brussel-Keulen-Amsterdam-Londen 
• Kanaaltunnel Londen (2007); 
• Brussel-Luik-Keulen (2007); 
• Brussel-Rotterdam-Amsterdam (2007) 1. 
 
                                                 
1  Met inbegrip van de twee stations voor hogesn elheidstreinen in Rotterd am en Amsterdam, die 
niet inbegrepen waren in het project dat door  de Europese Raad van Essen in 1994 werd 
goedgekeurd. 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 167/ 
_______________________________________________________________________________ 
 31
3. Hogesnelheidsspoorwegas in Zuidwest-Europa  
• Lissabon/Porto–Madrid (2011) 1; 
• Madrid-Barcelona (2005); 
• Barcelona-Figueras-Perpignan (2008); 
• Perpignan-Montpellier (2015); 
• Montpellier-Nîmes (2010); 
• Madrid-Vitoria-Irún/Hendaye (2010); 
• Irún/Hendaye-Dax, grensovers chrijdend gedeelte (2010); 
• Dax–Bordeaux (2020) 
• Bordeaux–Tours (2015). 
 
4. Hogesnelheidsspoorwegas Oost  
• Parijs-Baudrecourt (2007); 
• Metz-Luxemburg (2007); 
• Saarbrücken-Mannheim (2007). 
 
5. Betuwelijn (2007). 
 
                                                 
1  Met inbegrip van de verbindingen Lissabon- Porto (2013), Lissabon-Madrid (2010) en Aveiro-
Salamanca (2015) 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 167/ 
_______________________________________________________________________________ 
 32
6. Spoorwegas Lyon–Triëst-Diva ča/Koper–Diva ča-Ljubljana–Boedapest-Oekraïense grens 1 
• Lyon-St Jean de Maurienne (2015); 
• Mont-Cenis-tunnel (2015-2017), gr ensoverschrijd end gedeelte; 
• Bussoleno-Turijn (2011); 
• Turijn-Venetië (2010); 
• Venetië–Ronchi Zuid-Triëst-Diva ča (2015); 
. Koper-Diva ča-Ljubljana (2015) 
• Ljubljana–Boedapest (2015). 
 
7. Autosnelwegas Igoumenitsa/Patras-Athene-Sofia–Boedapest  
• Via Egnatia (2006); 
• Pathe (2008); 
• Autosnelweg Sofia-Kulata-Grieks/Bulgaarse  grens (2010), met Promahon-Kulata als 
grensoverschrijdend gedeelte; 
• Autosnelweg Nadlac–Sibiu–(vertakki ng naar Boekarest en Constan ţa) (2007). 
 
8. Multimodale as Portugal/Spanje-rest van Europa 2 
• Spoorweg La Coruña-Lissabon-Sines (2010); 
• Spoorweg Lissabon-Valladolid (2010); 
• Spoorweg Lissabon-Faro (2004); 
• Autosnelweg Lissabon-Valladolid (2010); 
• Autosnelweg La Coruña-Lissabon (2003); 
• Autosnelweg Sevilla-Lissabon (voltooid 2001); 
• Nieuwe luchthaven Lissabon (2015). 
                                                 
1  Delen van deze verbinding komen overeen met de pan-Europese corridor V. 
2 Met inbegrip van modernisering van havens en luchthavens (2015) overeenkomstig de inhoud 
die door de Europese Raad va n Essen/Dublin is goedgekeurd. 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 167/ 
_______________________________________________________________________________ 
 33
9. Spoorwegas Cork-Dublin-Belfast-Stranraer 1 (2001). 
 
10. Malpensa (voltooid 2001) 2. 
 
11. Vaste verbinding Øresund (voltooid 2000) 3. 
 
12. Noordse driehoek (spoor)wegenas  
• (Spoor)wegprojecten in Zweden 4 (2010); 
• Autosnelweg Helsinki-Turku (2010); 
• Spoorweg Kerava-Lahti (2006); 
• Autosnelweg Helsinki-Vaalimaa (2015); 
• Spoorweg Helsinki-Vainikkala (Russische grens) (2014). 
 
13. Wegenas Verenigd Koninkrijk/Ierland/Benelux (2010). 
 
14. Hoofdverbinding Westkust (2007).  
15. Galileo (2008). 
 
                                                
 
1  In 2003 werd beslist om de cap aciteit van deze lijn verder op te voeren; dit werd als 
afzonderlijk project toegevoegd. 
2  Project voltooid. 
3  Project voltooid. 
4  Een aantal korte gedeelten van wegen en s poorlijnen zullen tussen 2010 en 2015 voltooid 
worden. 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 167/ 
_______________________________________________________________________________ 
 34
16. Goederenspoorwegas Sines/Algeciras-Madrid-Parijs 
• Nieuwe spoorwegas met grote capaciteit door de Pyreneeën; 
• Spoorweg Sines-Badajoz (2010) 
• Spoorweg Algeciras-Bobadilla (2010). 
 
17. Spoorwegas Parijs-Straatsburg- Stuttgart-Wenen-Bratislava  
• Baudrecourt-Straatsburg–Stuttg art (2015) met de Kehl-br ug als grensoverschrijdend 
deel; 
• Stuttgart-Ulm (2012); 
• München-Salzburg (2015), gren soverschrijdend gedeelte; 
• Salzburg-Wenen (2012); 
• Wenen–Bratislava (2010), grensoverschrijdend gedeelte. 
 
18. Rivierverbindingas Rijn/Maas-Main-Donau 1 
• Rijn–Maas (2019) met de Lanaye-slu is als grensoverschrijdend deel; 
• Vilshofen-Straubing (2013); 
• Wenen–Bratislava (2015), grensoverschrijdend gedeelte; 
• Palkovicovo–Mohács (2014); 
• Knelpunten in Roemenië en Bulgarije (2011). 
 
19. Interoperabiliteit van het hoge-snelheid sspoorwegnet op het Iberisch schiereiland 
• Madrid-Andaluzië (2010); 
• Noord-Oosten (2010); 
• Madrid-Levante en Mi ddellandse Zee (2010); 
• Noord/Noordwestelijke corridor, met inbegrip van Vigo-Porto (2010); 
• Extremadura (2010). 
 
                                                 
1  Een deel van deze verbinding komt overeen me t de omschrijving van de pan-Europese 
corridor VII. 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 167/ 
_______________________________________________________________________________ 
 35
20. Spoorwegas van de Fehmarn Belt 
• Vaste spoor- en wegverbinding van de Fehmarn Belt (2014); 
• Spoorweg die toegang geeft tot Denemarken vanaf de Øresund (2015); 
• Spoorweg die toegang geeft tot Duitsland vanaf Hamburg (2015); 
• Spoorweg Hannover-Hamburg/Bremen (2015). 
 
21. Maritieme snelwegen  
Projecten van gemeenschappelijk belang, vastge steld in overeenstemming met artikel 12 bis, 
en betrekking hebbend op de volgende maritieme snelwegen: 
• Oostzeesnelweg (waarbij de lidstaten gele gen aan de Oostzee met de lidstaten in 
Midden- en West-Europa worden ver bonden, inclusief de verbinding door het 
Noordzee/Oostzee-kanaal) (2010) 
• West-Europese snelweg (waarbij Portugal en Spanje via de Atla ntische boog met de 
Noordzee en de Ierse zee worden verbonden) (2010); 
• Zuidoost-Europese snelweg (waarbij de Adri atische Zee met de Ionische Zee en het 
oostelijk deel van de Middellandse Zee wo rdt verbonden teneinde Cyprus op te nemen) 
(2010); 
• Zuidwest-Europese snelweg (westelijk deel van de Middellandse Zee), waarbij Spanje, 
Frankrijk en Italië, inclusief Malta, met elkaar verbonden worden, en aansluiting plaats-
vindt op de Zuidoost-Eur opese maritieme snelweg 1 (2010). 
 
                                                 
1  Inclusief naar de Zwarte Zee. 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 167/ 
_______________________________________________________________________________ 
 36
22. Spoorwegas Athene–Sofia–Boedapest–Wenen–Praag–Nürnberg /Dresden 1 
• Spoorweg Grieks/Bulgaarse grens-Ku lata-Sofia–Vidin/Calafat (2015); 
• Spoorweg Curtici–Brasov (naar Boekarest en Constan ţa) (2010); 
• Spoorweg Boedapest–Wenen (2010), grensoverschrijdend gedeelte; 
• Spoorweg B řeclav-Praag-Nürnberg (2010), met Nürnbe rg-Praag als grensoverschrijdend 
gedeelte 
• Spoorwegas Praag-Linz (2016). 
 23. Spoorwegas Gdansk–Warscha u–Brno/Bratislava-Wenen 
2 
• Spoorweg Gdansk–Warschau–Katowice (2015); 
• Spoorweg Katowice-B řeclav (2010); 
• Spoorweg Katowice-Zilina-Nove Mesto n.V. (2010). 
 24. Spoorwegas Lyon/Genua–Basel–Duisburg–Rotterdam/Antwerpen  
• Lyon–Mulhouse–Mülheim 
3 met Mulhouse-Mülheim als gr ensoverschrijd end gedeelte 
(2018); 
• Genua–Milaan/Novara-Zwitserse grens (2013); 
• Basel–Karlsruhe (2015); 
• Frankfurt–Mannheim (2012); 
• Duisburg–Emmerich (2009) 4; 
• "IJzeren Rijn" Rheidt–Antwerpen, gr ensoverschrijdend gedeelte (2010). 
                                                 
1  Deze hoofdverbinding komt grotendeels overeen  met de omschrijving van de pan-Europese 
corridor IV. 
2  Deze hoofdverbinding komt grotendeels overeen  met de omschrijving van de pan-Europese 
corridor VI. 
3  Dit omvat de TGV Rhin-Rhône, zonder de westelijke vertakking. 
4  Project nr. 5 (Betuwelijn) verb indt Rotterdam met Emmerich. 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 167/ 
_______________________________________________________________________________ 
 37
 
25. Autosnelwegas Gdansk–Brno/Bratislava-Wenen 1 
• Autosnelweg Gdansk–Katowice (2010); 
• Autosnelweg Katowice–Brno/Zilina ( 2010), grensoverschr ijdend gedeelte; 
• Autosnelweg Brno–Wenen (2009), gr ensoverschrijdend gedeelte. 
 
26. Spoorweg-/autowegas Ierland/Vereni gd Koninkrijk/Europese continent  
• Autoweg-/spoorwegas waarbij Dublin met N oord-Ierland (Belfast-Larne) en met het 
zuiden van Ierland (Cor k) wordt verbonden (2010) 2; 
• Autoweg-/spoorwegas Hull-Liverpool (2015); 
• Spoorweg Felixstowe–Nuneaton (2011); 
• Spoorweg Crewe–Holyhead (2008); 
 
27. "Rail Baltica": Spoorwegas Warschau - Kaunas - Riga – Tallinn - Helsinki 
• Warschau- Kaunas (2010); 
• Kaunas - Riga (2014); 
• Riga - Tallinn (2016); 
 
28. "Eurocaprail" op de spoorwegas  Brussel-Luxemburg-Straatsburg 
• Brussel-Luxemburg-Straatsburg (2012). 
                                                 
1  Deze hoofdverbinding komt grotendeels overeen  met de omschrijving van de pan-Europese 
corridor VI. 
2  Dit omvat project nr. 13 van Essen: wegve rbinding Ierland/Verenigd Koninkrijk/Benelux. 
30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 167/ 
_______________________________________________________________________________ 
 38
 
29. Spoorwegas van de intermodale corridor Ionische/Adriatische zee 
• Kozani-Kalambaka-Igoumenitsa (2012); 
• Ioannina-Antirrio-Rio-Kalamata (2014). 
 
30. Rivierverbinding Seine-Schelde 
• verbeteren van de bevaarbaarheid Deulemont – Gent (2012–2014–2016); 
• Compiègne – Cambrai (2012–2014–2016). 
 
Tussen haakjes staat de van tevoren overeengeko men datum van voltooiing van de werkzaamheden. 
De data van voltooiing van de werkzaamheden van de projecten nr. 1 tot en met 20 en 30 en de 
details van de tracés zijn overgenomen uit het rapport van de groep op ho og niveau, voorzover zij 
daadwerkelijk zijn vastgesteld.".