NL Publicatieblad van de Europese Unie L 105/1

REGLEMENT VOOR DE PROCESVOERING VAN HET GERECHT

Inhoud

INLEIDENDE BEPALINGEN 10

Artikel 1 Definities 10

Artikel 2 Draagwijdte van dit Reglement 11

TITEL I — ORGANISATIE VAN HET GERECHT 11

HOOFDSTUK 1 — LEDEN VAN HET GERECHT 11

Artikel 3 Ambten van rechter en advocaat-generaal 11

Artikel 4 Aanvang van de ambtstermijn van de rechters 11

Artikel 5 Eedaflegging 12

Artikel 6 Plechtige verbintenis 12

Artikel 7 Ontheffing van een rechter uit zijn ambt 12

Artikel 8 Rangorde naar anciënniteit 12

HOOFDSTUK 2 — PRESIDENTSCHAP VAN HET GERECHT 12

Artikel 9 Verkiezing van de president en de vicepresident van het Gerecht 12

Artikel 10 Bevoegdheden van de president van het Gerecht 13

Artikel 11 Bevoegdheden van de vicepresident van het Gerecht 13

Artikel 12 Verhindering van de president en de vicepresident van het Gerecht 13

HOOFDSTUK 3 — KAMERS EN RECHTSPREKENDE FORMATIES 13

Afdeling 1. Vorming van de kamers en samenstelling van de rechtsprekende formaties 13

Artikel 13 Vorming van de kamers 13

Artikel 14 Bevoegde rechtsprekende formatie 14

Artikel 15 Samenstelling van de Grote kamer 14

Artikel 16 Terugtrekking en verschoning van een rechter 14

Artikel 17 Verhindering van een lid van de rechtsprekende formatie 14

Afdeling 2. Kamerpresidenten 15

Artikel 18 Verkiezing van de kamerpresidenten 15

Artikel 19 Bevoegdheden van de kamerpresident 15

Artikel 20 Verhindering van de kamerpresident 15

Afdeling 3. Beraadslagingen 15

Artikel 21 Wijze van beraadslagen 15

Artikel 22 Aantal rechters dat aan de beraadslagingen deelneemt 15

Artikel 23 Quorum van de Grote kamer 16

Artikel 24 Quorum van de kamers van drie of van vijf rechters 16

HOOFDSTUK 4 — TOEWIJZING EN HERNIEUWDE TOEWIJZING VAN DE ZAKEN, AANWIJZING VAN DE RECHTERS-RAPPORTEURS, VERWIJZING NAAR DE RECHTSPREKENDE FORMATIES EN OVERDRACHT AAN DE ALLEENSPREKENDE RECHTER 16

Artikel 25 Criteria voor toewijzing 16

Artikel 26 Aanvankelijke toewijzing van een zaak en aanwijzing van de rechter-rapporteur 16

Artikel 27 Aanwijzing van een nieuwe rechter-rapporteur en hernieuwde toewijzing van een zaak 17

Artikel 28 Verwijzing naar een kamer bestaande uit een ander aantal rechters 17

Artikel 29 Overdracht aan de alleensprekende rechter 17

HOOFDSTUK 5 — AANWIJZING VAN DE ADVOCATEN-GENERAAL 18

Artikel 30 Gevallen waarin een advocaat-generaal wordt aangewezen 18

Artikel 31 Wijze van aanwijzing van een advocaat-generaal 18

HOOFDSTUK 6 — GRIFFIE 18

Afdeling 1. Griffier 18

Artikel 32 Benoeming van de griffier 18

Artikel 33 Adjunct-griffier 19

Artikel 34 Verhindering van de griffier en de adjunct-griffier 19

Artikel 35 Bevoegdheden van de griffier 19

Artikel 36 Bijhouden van het register 19

Artikel 37 Raadpleging van het register 20

Artikel 38 Toegang tot het procesdossier 20

Afdeling 2. Diensten 20

Artikel 39 Ambtenaren en andere personeelsleden 20

HOOFDSTUK 7 — WERKING VAN HET GERECHT 20

Artikel 40 Plaats van de zittingen van het Gerecht 20

Artikel 41 Planning van de werkzaamheden van het Gerecht 20

Artikel 42 Voltallige vergadering 21

Artikel 43 Opstelling van de processen-verbaal 21

TITEL II — REGELING VAN HET TAALGEBRUIK 21

Artikel 44 Procestalen 21

Artikel 45 Bepaling van de procestaal 21

Artikel 46 Gebruik van de procestaal 22

Artikel 47 Verantwoordelijkheid van de griffier op taalgebied 22

Artikel 48 Regeling van het taalgebruik voor de publicaties van het Gerecht 23

Artikel 49 Authentieke teksten 23

TITEL III — RECHTSTREEKSE BEROEPEN 23

Artikel 50 Werkingssfeer 23

HOOFDSTUK 1 — ALGEMENE BEPALINGEN 23

Afdeling 1. Vertegenwoordiging van de partijen 23

Artikel 51 Verplichte vertegenwoordiging 23

Afdeling 2. Rechten en verplichtingen van de vertegenwoordigers van de partijen 23

Artikel 52 Voorrechten, immuniteiten en faciliteiten 23

Artikel 53 Hoedanigheid van de vertegenwoordigers van de partijen 24

Artikel 54 Opheffing van de immuniteit 24

Artikel 55 Uitsluiting van de procedure 24

Artikel 56 Hoogleraren 24

Afdeling 3. Betekeningen 24

Artikel 57 Wijzen van betekening 24

Afdeling 4. Termijnen 25

Artikel 58 Berekening van de termijnen 25

Artikel 59 Beroep tegen een in het Publicatieblad van de Europese Unie bekendgemaakte handeling van een instelling 25

Artikel 60 Termijn wegens afstand 25

Artikel 61 Bepaling en verlenging van de termijnen 26

Artikel 62 Buiten de termijn neergelegde processtukken 26

Afdeling 5. Procesverloop en behandeling van de zaken 26

Artikel 63 Procesverloop 26

Artikel 64 Procedure op tegenspraak 26

Artikel 65 Betekening van de processtukken en de in de loop van het geding vastgestelde beslissingen 26

Artikel 66 Anonimiteit en weglating van bepaalde gegevens ten opzichte van het publiek 26

Artikel 67 Volgorde van behandeling van de zaken 26

Artikel 68 Voeging 27

Artikel 69 Gevallen van schorsing van de behandeling 27

Artikel 70 Beslissing tot schorsing van de behandeling en beslissing tot hervatting van de behandeling 27

Artikel 71 Duur en gevolgen van de schorsing van de behandeling 27

HOOFDSTUK 2 — PROCESSTUKKEN 28

Artikel 72 Gemeenschappelijke regels voor de neerlegging van de processtukken 28

Artikel 73 Neerlegging ter griffie van een processtuk in papieren vorm 28

Artikel 74 Neerlegging in elektronische vorm 28

Artikel 75 Lengte van de memories 28

HOOFDSTUK 3 — SCHRIFTELIJKE BEHANDELING 29

Artikel 76 Inhoud van het verzoekschrift 29

Artikel 77 Inlichtingen over de betekeningen 29

Artikel 78 Bijlagen bij het verzoekschrift 29

Artikel 79 Mededeling in het Publicatieblad van de Europese Unie 29

Artikel 80 Betekening van het verzoekschrift 30

Artikel 81 Verweerschrift 30

Artikel 82 Toezending van stukken 30

Artikel 83 Repliek en dupliek 30

HOOFDSTUK 4 — MIDDELEN, BEWIJS EN AANPASSING VAN HET VERZOEKSCHRIFT 30

Artikel 84 Nieuwe middelen 30

Artikel 85 Bewijs en bewijsaanbiedingen 31

Artikel 86 Aanpassing van het verzoekschrift 31

HOOFDSTUK 5 — VOORLOPIG RAPPORT 32

Artikel 87 Voorlopig rapport 32

HOOFDSTUK 6 — MAATREGELEN TOT ORGANISATIE VAN DE PROCESGANG EN MAATREGELEN VAN INSTRUCTIE 32

Artikel 88 Algemeen 32

Afdeling 1. Maatregelen tot organisatie van de procesgang 32

Artikel 89 Voorwerp 32

Artikel 90 Procedure 33

Afdeling 2. Maatregelen van instructie 33

Artikel 91 Voorwerp 33

Artikel 92 Procedure 33

Artikel 93 Oproeping van de getuigen 34

Artikel 94 Getuigenverhoor 34

Artikel 95 Verplichtingen van de getuigen 34

Artikel 96 Deskundigenonderzoek 34

Artikel 97 Eed van de getuigen en deskundigen 35

Artikel 98 Schending van de eed van getuigen en deskundigen 35

Artikel 99 Wraking van een getuige of deskundige 35

Artikel 100 Onkosten van de getuigen en deskundigen 35

Artikel 101 Rogatoire commissie 35

Artikel 102 Proces-verbaal van de instructiezittingen 36

Afdeling 3. Behandeling van vertrouwelijke inlichtingen, stukken en documenten die in het kader van maatregelen van instructie zijn overgelegd 36

Artikel 103 Behandeling van vertrouwelijke inlichtingen en stukken 36

Artikel 104 Documenten waarvan de kennisneming door een instelling is geweigerd 37

HOOFDSTUK 7 — INLICHTINGEN OF STUKKEN DIE DE VEILIGHEID VAN DE UNIE OF DIE VAN EEN OF MEERDERE VAN HAAR LIDSTATEN OF DE DOOR HEN ONDERHOUDEN INTERNATIONALE BETREKKINGEN RAKEN 37

Artikel 105 Behandeling van inlichtingen of stukken die de veiligheid van de Unie of die van een of meer van haar lidstaten of de door hen onderhouden internationale betrekkingen raken 37

HOOFDSTUK 8 — MONDELINGE BEHANDELING 38

Artikel 106 Mondelinge behandeling 38

Artikel 107 Datum van de pleitzitting 38

Artikel 108 Afwezigheid van de partijen op de pleitzitting 38

Artikel 109 Behandeling met gesloten deuren 39

Artikel 110 Verloop van de pleitzitting 39

Artikel 111 Sluiting van de mondelinge behandeling 39

Artikel 112 Nemen van de conclusie door de advocaat-generaal 39

Artikel 113 Heropening van de mondelinge behandeling 39

Artikel 114 Proces-verbaal van de terechtzitting 39

Artikel 115 Geluidsopname van de terechtzitting 40

HOOFDSTUK 9 — ARRESTEN EN BESCHIKKINGEN 40

Artikel 116 Datum van uitspraak van het arrest 40

Artikel 117 Inhoud van het arrest 40

Artikel 118 Uitspraak en betekening van het arrest 40

Artikel 119 Inhoud van de beschikking 40

Artikel 120 Ondertekening en betekening van de beschikking 41

Artikel 121 Verbindende kracht van de arresten en beschikkingen 41

Artikel 122 Bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie 41

HOOFDSTUK 10 — BIJ VERSTEK GEWEZEN ARRESTEN 41

Artikel 123 Bij verstek gewezen arresten 41

HOOFDSTUK 11 — MINNELIJKE REGELING EN AFSTAND VAN INSTANTIE 42

Artikel 124 Minnelijke regeling 42

Artikel 125 Afstand van instantie 42

HOOFDSTUK 12 — BEROEPEN EN INCIDENTEN DIE BIJ BESCHIKKING WORDEN AFGEDAAN 42

Artikel 126 Beroep dat kennelijk moet worden verworpen 42

Artikel 127 Verwijzing van een zaak naar het Hof van Justitie of naar het Gerecht voor ambtenarenzaken 42

Artikel 128 Onbevoegdverklaring 42

Artikel 129 Middelen van niet-ontvankelijkheid die van openbare orde zijn 43

Artikel 130 Excepties en procesincidenten 43

Artikel 131 Ambtshalve afdoening zonder beslissing 43

Artikel 132 Kennelijk gegrond beroep 43

HOOFDSTUK 13 — PROCESKOSTEN EN GERECHTSKOSTEN 44

Artikel 133 Beslissing ten aanzien van de proceskosten 44

Artikel 134 Algemene regels over de verdeling van de proceskosten 44

Artikel 135 Billijkheid en nodeloos of vexatoir veroorzaakte kosten 44

Artikel 136 Kosten in geval van afstand van instantie 44

Artikel 137 Kosten in geval van afdoening zonder beslissing 44

Artikel 138 Kosten van de interveniënten 44

Artikel 139 Gerechtskosten 45

Artikel 140 Invorderbare kosten 45

Artikel 141 Wijzen van betaling 45

HOOFDSTUK 14 — INTERVENTIE 45

Artikel 142 Doel en gevolgen van de interventie 45

Artikel 143 Verzoek tot interventie 45

Artikel 144 Beslissing op het verzoek tot interventie 46

Artikel 145 Indiening van de memories 46

HOOFDSTUK 15 — RECHTSBIJSTAND 47

Artikel 146 Algemeen 47

Artikel 147 Aanvraag voor rechtsbijstand 47

Artikel 148 Beslissing op de aanvraag voor rechtsbijstand 47

Artikel 149 Voorschotten en voor rekening nemen van de kosten 48

Artikel 150 Intrekking van de rechtsbijstand 48

HOOFDSTUK 16 — SPOEDPROCEDURES 49

Afdeling 1. Versnelde procedure 49

Artikel 151 Beslissing ten aanzien van de versnelde procedure 49

Artikel 152 Verzoek om een versnelde procedure 49

Artikel 153 Behandeling bij voorrang 49

Artikel 154 Schriftelijke behandeling 49

Artikel 155 Mondelinge behandeling 50

Afdeling 2. Opschorting en overige voorlopige maatregelen in kort geding 50

Artikel 156 Verzoek tot opschorting of tot verkrijging van overige voorlopige maatregelen 50

Artikel 157 Procedure 50

Artikel 158 Beslissing op het verzoek 50

Artikel 159 Wijziging in de omstandigheden 51

Artikel 160 Nieuw verzoek 51

Artikel 161 Verzoek krachtens de artikelen 280 VWEU en 299 VWEU en artikel 164 VEGA 51

HOOFDSTUK 17 — VERZOEKEN BETREFFENDE DE ARRESTEN EN BESCHIKKINGEN 51

Artikel 162 Toewijzing van het verzoek 51

Artikel 163 Schorsing van de behandeling 51

Artikel 164 Rectificatie van de arresten en beschikkingen 52

Artikel 165 Verzuim om te beslissen 52

Artikel 166 Verzet tegen een bij verstek gewezen arrest 52

Artikel 167 Derdenverzet 52

Artikel 168 Uitlegging van de arresten en beschikkingen 53

Artikel 169 Herziening 53

Artikel 170 Betwisting van de invorderbare kosten 54

TITEL IV — RECHTSZAKEN BETREFFENDE INTELLECTUELE-EIGENDOMSRECHTEN 54

Artikel 171 Werkingssfeer 54

HOOFDSTUK 1 — PARTIJEN IN DE PROCEDURE 54

Artikel 172 Verweerder 54

Artikel 173 Status voor het Gerecht van de andere partijen in de procedure voor de kamer van beroep 54

Artikel 174 Substitutie van een partij 55

Artikel 175 Verzoek tot substitutie 55

Artikel 176 Beslissing op het verzoek tot substitutie 55

HOOFDSTUK 2 — VERZOEKSCHRIFT EN MEMORIES VAN ANTWOORD 56

Artikel 177 Verzoekschrift 56

Artikel 178 Betekening van het verzoekschrift 56

Artikel 179 Partijen die een memorie van antwoord mogen neerleggen 57

Artikel 180 Memorie van antwoord 57

Artikel 181 Sluiting van de schriftelijke behandeling 57

HOOFDSTUK 3 — INCIDENTEEL BEROEP 57

Artikel 182 Incidenteel beroep 57

Artikel 183 Inhoud van het incidentele beroep 57

Artikel 184 Conclusies, middelen en argumenten van het incidentele beroep 58

Artikel 185 Antwoord op het incidentele beroep 58

Artikel 186 Sluiting van de schriftelijke behandeling 58

Artikel 187 Verhouding tussen het principale beroep en het incidentele beroep 58

HOOFDSTUK 4 — OVERIGE ASPECTEN VAN DE PROCEDURE 58

Artikel 188 Voorwerp van geschil voor het Gerecht 58

Artikel 189 Lengte van de memories 58

Artikel 190 Regeling van de proceskosten 58

Artikel 191 Overige toepasselijke bepalingen 59

TITEL V — HOGERE VOORZIENINGEN TEGEN DE BESLISSINGEN VAN HET GERECHT VOOR AMBTENARENZAKEN 59

Artikel 192 Werkingssfeer 59

HOOFDSTUK 1 — VERZOEKSCHRIFT IN HOGERE VOORZIENING 59

Artikel 193 Neerlegging van het verzoekschrift in hogere voorziening 59

Artikel 194 Inhoud van het verzoekschrift in hogere voorziening 59

Artikel 195 Conclusies, middelen en argumenten van de hogere voorziening 60

Artikel 196 Conclusies in geval van toewijzing van de hogere voorziening 60

HOOFDSTUK 2 — MEMORIE VAN ANTWOORD, REPLIEK EN DUPLIEK 60

Artikel 197 Betekening van de hogere voorziening 60

Artikel 198 Partijen die een memorie van antwoord mogen indienen 60

Artikel 199 Inhoud van de memorie van antwoord 60

Artikel 200 Conclusies van de memorie van antwoord 61

Artikel 201 Repliek en dupliek 61

HOOFDSTUK 3 — INCIDENTELE HOGERE VOORZIENING 61

Artikel 202 Incidentele hogere voorziening 61

Artikel 203 Inhoud van de incidentele hogere voorziening 61

Artikel 204 Conclusies, middelen en argumenten van de incidentele hogere voorziening 61

HOOFDSTUK 4 — MEMORIES NA DE INCIDENTELE HOGERE VOORZIENING 62

Artikel 205 Antwoord op de incidentele hogere voorziening 62

Artikel 206 Repliek en dupliek na een incidentele hogere voorziening 62

HOOFDSTUK 5 — MONDELINGE BEHANDELING 62

Artikel 207 Mondelinge behandeling 62

HOOFDSTUK 6 — HOGERE VOORZIENINGEN DIE BIJ BESCHIKKING WORDEN AFGEDAAN 62

Artikel 208 Kennelijk niet-ontvankelijke of kennelijk ongegronde hogere voorziening 62

Artikel 209 Kennelijk gegronde hogere voorziening 62

HOOFDSTUK 7 — GEVOLGEN VAN DE DOORHALING VAN DE PRINCIPALE HOGERE VOORZIENING VOOR DE INCIDENTELE HOGERE VOORZIENING 63

Artikel 210 Gevolgen van een afstand van instantie of van kennelijke niet-ontvankelijkheid van de principale hogere voorziening voor de incidentele hogere voorziening 63

HOOFDSTUK 8 — PROCESKOSTEN EN GERECHTSKOSTEN IN HOGERE VOORZIENINGEN 63

Artikel 211 Regeling van de kosten in hogere voorzieningen 63

HOOFDSTUK 9 — OVERIGE OP DE HOGERE VOORZIENINGEN TOEPASSELIJKE BEPALINGEN 63

Artikel 212 Lengte van de memories 63

Artikel 213 Overige op de hogere voorzieningen toepasselijke bepalingen 63

HOOFDSTUK 10 — HOGERE VOORZIENING TEGEN DE AFWIJZING VAN EEN VERZOEK TOT INTERVENTIE EN TEGEN DE BESLISSINGEN IN KORT GEDING 64

Artikel 214 Hogere voorziening tegen de afwijzing van een verzoek tot interventie en tegen de beslissingen in kort geding 64

TITEL VI — PROCEDURES NA TERUGVERWIJZING 64

HOOFDSTUK 1 — BESLISSINGEN VAN HET GERECHT NA VERNIETIGING EN TERUGVERWIJZING 64

Artikel 215 Vernietiging en terugverwijzing door het Hof van Justitie 64

Artikel 216 Toewijzing van de zaak 64

Artikel 217 Procesverloop 64

Artikel 218 Op de procedure toepasselijke regels 64

Artikel 219 Proceskosten 65

HOOFDSTUK 2 — BESLISSINGEN VAN HET GERECHT NA HEROVERWEGING EN TERUGVERWIJZING 65

Artikel 220 Heroverweging en terugverwijzing door het Hof van Justitie 65

Artikel 221 Toewijzing van de zaak 65

Artikel 222 Procesverloop 65

Artikel 223 Proceskosten 65

SLOTBEPALINGEN 65

Artikel 224 Uitvoeringsbepalingen 65

Artikel 225 Tenuitvoerlegging 65

Artikel 226 Intrekking 66

Artikel 227 Bekendmaking en inwerkingtreding van dit Reglement 66

REGLEMENT VOOR DE PROCESVOERING VAN HET GERECHT

HET GERECHT,

Gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie en met name artikel 19,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en met name artikel 254, vijfde alinea,

Gezien het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en met name artikel 106 bis, lid 1,

Gezien het Protocol betreffende het statuut van het Hof van Justitie van de Europese Unie en met name artikel 19, zesde alinea, artikel 63 en artikel 64, tweede alinea,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Het Reglement voor de procesvoering van 2 mei 1991 is meerdere malen gewijzigd om de rechterlijke instantie in successievelijke stappen te voorzien van bepalingen waarmee zij in de best mogelijke omstandigheden zaken van uiteenlopende aard en op steeds verscheidener gebieden kan behandelen.

(2) Het is noodzakelijk om de tekst volledig te herzien om het geheel van de regels van een nieuwe samenhang te voorzien, te zorgen voor homogeniteit tussen de procedurele bepalingen die van toepassing zijn op de rechtszaken die bij rechterlijke instanties van de Europese Unie worden aangebracht, het vermogen van de rechterlijke instantie om binnen redelijke termijn uitspraak te doen in stand te laten, de aan de partijen toegekende rechten te verduidelijken, nader aan te geven wat de rechterlijke instantie verwacht van de vertegenwoordigers van de partijen en een aantal bepalingen aan te passen om rekening te houden met enkele ontwikkelingen, waaronder technologische, op het punt van de neerlegging en betekening van processtukken, en met problemen die bij de uitvoering daarvan zijn opgetreden.

(3) De beroepen op het gebied van de intellectuele eigendom en de hogere voorzieningen tegen de beslissingen van het Gerecht voor ambtenarenzaken van de Europese Unie moeten, gezien de specifieke kenmerken ervan, aan bijzondere procedurele regels worden onderworpen, terwijl daarop tegelijkertijd voor het overige de bepalingen voor de rechtstreekse beroepen van toepassing moeten zijn. De regels voor de rechtstreekse beroepen, voor de beroepen op het gebied van de intellectuele eigendom en voor de hogere voorzieningen vormen dus de basisstructuur van dit Reglement.

(4) Vanuit de ervaring blijkt het voorts noodzakelijk om de regels voor elk van deze procedures ten behoeve van de justitiabelen aan te vullen en te verduidelijken. Dit betreft met name de omvang van de rechten die aan de hoofdpartijen worden toegekend en die waarover de interveniënten beschikken of, in intellectuele-eigendomszaken, de verwerving van de status van interveniënt en de omvang van zijn rechten. De inachtneming van het beginsel van een procedure op tegenspraak en de noodzaak om in sommige gevallen de vertrouwelijkheid van voor de beslechting van het geschil van belang zijnde gevoelige gegevens te bewaren, komen in specifieke bepalingen aan bod. Bij de hogere voorzieningen tegen de beslissingen van het Gerecht voor ambtenarenzaken moet een duidelijker onderscheid worden gemaakt tussen de principaal ingestelde hogere voorzieningen en de incidenteel ingestelde hogere voorzieningen, die volgen na de betekening van de principale hogere voorziening. Ook bij intellectuele-eigendomszaken moet een duidelijk onderscheid worden gemaakt tussen het aanvankelijke beroep en het incidentele beroep dat door de interveniënt wordt ingesteld na de betekening van het gedinginleidend verzoekschrift.

(5) Bij de toepassing van sommige procedures is gebleken dat die te complex zijn. Deze dienen derhalve te worden vereenvoudigd. Te dien einde zorgen de regels ter bepaling van de procestaal in intellectuele-eigendomszaken voor beter voorzienbare situaties voor de belanghebbenden en een minder zware behandeling door de rechterlijke instantie. Met de regels over de verstekprocedure wordt beoogd de zaak snel af te handelen in het belang van de verzoeker die, wanneer hij in het gelijk wordt gesteld, bloot staat aan het risico van een verzet door de niet-verschenen verweerder.

(6) Om de leesbaarheid te verbeteren, moeten ook alle verzoeken in verband met de arresten en de beschikkingen, die thans over meerdere titels en hoofdstukken van het Reglement voor de procesvoering zijn verspreid, binnen de titel over de rechtstreekse beroepen worden samengebracht. Eveneens voor de leesbaarheid van de tekst worden de procedures na terugverwijzing door het Hof van Justitie, hetzij na vernietiging hetzij na heroverweging, binnen één en dezelfde titel opgenomen.

(7) Hoewel de rechterlijke instantie met steeds meer rechtszaken wordt geconfronteerd, moet zij binnen een redelijke termijn uitspraak blijven doen. Het is dus van wezenlijk belang om door te gaan met de inspanningen om de duur van de voor haar gevoerde procedures terug te brengen, met name door erin te voorzien dat de schriftelijke behandeling van de intellectuele-eigendomszaken wordt beperkt tot één enkele memoriewisseling, door een kader te bieden voor de verzoeken om de conclusies in het verzoekschrift te mogen aanpassen, door sommige wettelijke termijnen in te korten, door de regeling rond de interventie te vereenvoudigen door schrapping van de categorie van interventies die kunnen worden toegelaten na het verstrijken van de wettelijke termijn na publicatie van de aankondiging in het Publicatieblad van de Europese Unie, door te voorzien in de mogelijkheid voor het Gerecht om zonder mondelinge behandeling uitspraak te doen in rechtstreekse beroepen wanneer geen van de hoofdpartijen om een pleitzitting heeft verzocht en het Gerecht zich voldoende voorgelicht acht door de stukken in het procesdossier en de mogelijkheid om zonder mondelinge behandeling uitspraak te doen in de hogere voorzieningen, door de kamerpresidenten meer beslissingsbevoegdheden te geven en, tot slot, door het aantal zaken waarin bij eenvoudige beslissing kan worden beslist te verhogen.

(8) Vanuit diezelfde doelstelling wordt de titel over de organisatie van het Gerecht aangevuld met bepalingen die met name bedoeld zijn om te verduidelijken wanneer een zaak opnieuw kan worden toegewezen en om de bevoegdheden van de alleensprekende rechter te verruimen, zodat hij kennis kan nemen van intellectuele-eigendomszaken.

(9) Dat de procedure met inachtneming van het beginsel van een procedure op tegenspraak moet worden gevoerd, wordt bevestigd in een specifiek artikel en een strikt regelgevingskader voor de uitzonderlijke gevallen waarin de noodzaak om de vertrouwelijkheid van bepaalde, door een hoofdpartij verstrekte onmisbare gegevens te bewaren, het rechtvaardigt dat deze niet aan de andere hoofdpartij worden meegedeeld. Voorts voorzien nieuwe bepalingen de rechterlijke instantie van een nieuw formeel kader voor de gevallen van terugtrekking of verschoning van een rechter. De hervorming heeft eveneens tot doel om bepalingen die voorheen in de Praktische aanwijzingen voor de partijen voorkwamen, zoals die over de lengte van de memories, of in de Instructies voor de griffier van het Gerecht, zoals die over anonimiteit en die ter verduidelijking van de voorwaarden waaronder een derde toegang heeft tot het procesdossier, te verheffen tot bepalingen van dit Reglement.

(10) Ten slotte is de tekst leesbaarder geworden door de schrapping van bepaalde in onbruik geraakte of niet toegepaste regels, de nummering van alle alinea's van de artikelen van het onderhavige Reglement, de toevoeging van een specifiek opschrift aan elk van de artikelen en een harmonisatie van de begrippen.

Met de instemming van het Hof van Justitie,

Met de goedkeuring van de Raad, gegeven op 10 februari 2015,

STELT HET VOLGENDE REGLEMENT VAST:

INLEIDENDE BEPALINGEN

Artikel 1

Definities

1. In dit Reglement:

a) worden de bepalingen van het Verdrag betreffende de Europese Unie aangeduid met het nummer van het betrokken artikel van dat Verdrag, gevolgd door de afkorting „VEU”;

b) worden de bepalingen van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie aangeduid met het nummer van het betrokken artikel van dat Verdrag, gevolgd door de afkorting „VWEU”;

c) worden de bepalingen van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie aangeduid met het nummer van het betrokken artikel van dat Verdrag, gevolgd door de afkorting „VEGA”;

d) wordt het Protocol betreffende het statuut van het Hof van Justitie van de Europese Unie „Statuut” genoemd;

e) wordt de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte (1)„EER-overeenkomst” genoemd;

f) wordt verordening nr. 1 van de Raad van 15 april 1958 tot regeling van het taalgebruik in de Europese Economische Gemeenschap (2)„verordening nr. 1 van de Raad” genoemd.

2. Voor de toepassing van dit Reglement:

a) wordt onder „Gerecht” verstaan: voor de zaken die aan een kamer zijn toegewezen of daarnaar zijn verwezen, die kamer en, voor de zaken die zijn overgedragen of toegewezen aan de alleensprekende rechter, laatstgenoemde;

b) wordt onder „president”, zonder nadere aanduiding, verstaan:

— voor de zaken die nog niet zijn toegewezen aan een rechtsprekende formatie, de president van het Gerecht,

— voor de zaken die zijn toegewezen aan de kamers, de president van de kamer waaraan de zaak is toegewezen,

— voor de zaken die zijn overgedragen of toegewezen aan de alleensprekende rechter, laatstgenoemde;

c) wordt onder „partij” en „partijen”, zonder nadere aanduiding, verstaan: elke partij in het geding, met inbegrip van de interveniënten;

d) wordt onder „hoofdpartij” en „hoofdpartijen”, naargelang het geval, verstaan: de verzoeker c.q. rekwirant of de verweerder of beide;

e) wordt onder „vertegenwoordigers van de partijen” verstaan: de advocaten en de gemachtigden, laatstgenoemden in voorkomend geval bijgestaan door een raadsman of een advocaat, die de partijen overeenkomstig artikel 19 van het Statuut voor het Gerecht vertegenwoordigen;

f) wordt onder „instelling” en „instellingen” verstaan: de instellingen van de Unie als bedoeld in artikel 13, lid 1, VEU, en de organen en instanties die zijn opgericht bij de Verdragen of een handeling ter uitvoering daarvan en die voor het Gerecht partij kunnen zijn;

g) wordt onder „Bureau”, naargelang het geval, verstaan: het Bureau voor harmonisatie binnen de interne markt (merken, tekeningen en modellen) of het Communautair Bureau voor plantenrassen;

h) wordt onder „Toezichthoudende Autoriteit van de EVA” verstaan: de toezichthoudende autoriteit van de Europese Vrijhandelsassociatie, bedoeld in de EER-overeenkomst;

i) wordt onder „rechtstreekse beroepen” verstaan: de beroepen ingesteld krachtens de artikelen 263 VWEU, 265 VWEU, 268 VWEU en 272 VWEU.

Artikel 2

Draagwijdte van dit Reglement

De bepalingen van dit Reglement geven uitvoering aan de relevante bepalingen van het VEU, het VWEU en het VEGA, alsook het Statuut, en vullen deze waar nodig aan.

TITEL I

ORGANISATIE VAN HET GERECHT

Hoofdstuk 1

LEDEN VAN HET GERECHT

Artikel 3

Ambten van rechter en advocaat-generaal

1. Elk lid van het Gerecht oefent in beginsel het ambt van rechter uit.

2. De leden van het Gerecht worden hierna „rechter” genoemd.

3. Elke rechter, met uitzondering van de president, de vicepresident en de kamerpresidenten van het Gerecht, kan in een bepaalde zaak het ambt van advocaat-generaal uitoefenen, volgens de bepalingen van de artikelen 30 en 31.

4. De verwijzingen in dit Reglement naar de advocaat-generaal zien enkel op het geval dat een rechter als advocaat-generaal is aangewezen.

Artikel 4

Aanvang van de ambtstermijn van de rechters

De ambtstermijn van een rechter vangt aan op de hiertoe in de benoemingsakte vastgestelde datum. Indien de aanvangsdatum van de ambtstermijn niet in deze benoemingsakte is vastgesteld, gaat deze termijn in op de datum van bekendmaking van deze akte in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Artikel 5

Eedaflegging

Alvorens hun ambt te aanvaarden leggen de rechters voor het Hof van Justitie de volgende eed als genoemd in artikel 2 van het Statuut af:

„Ik zweer in volkomen onpartijdigheid en geheel in overeenstemming met mijn geweten mijn ambt te zullen uitoefenen; ik zweer niets bekend te zullen maken van het geheim der beraadslagingen.”

Artikel 6

Plechtige verbintenis

Terstond na hun eedaflegging ondertekenen de rechters een verklaring waarin zij de plechtige verbintenis genoemd in artikel 4, derde alinea, van het Statuut aangaan.

Artikel 7

Ontheffing van een rechter uit zijn ambt

1. Wanneer het Hof van Justitie, na raadpleging van het Gerecht, krachtens artikel 6 van het Statuut heeft te beslissen of een rechter heeft opgehouden aan de gestelde voorwaarden of aan de uit zijn ambt voortvloeiende verplichtingen te voldoen, biedt de president van het Gerecht de betrokkene de gelegenheid om buiten aanwezigheid van de griffier zijn opmerkingen te maken.

2. Het advies van het Gerecht is met redenen omkleed.

3. Het advies waarin wordt vastgesteld dat een rechter heeft opgehouden aan de gestelde voorwaarden of aan de uit zijn ambt voortvloeiende verplichtingen te voldoen, moet worden aangenomen met de stemmen van de meerderheid van de rechters waaruit het Gerecht krachtens artikel 48 van het Statuut bestaat. In dit geval wordt de stemmenverhouding aan het Hof van Justitie meegedeeld.

4. De stemming is geheim en vindt buiten aanwezigheid van de griffier plaats; de betrokkene neemt niet aan de beraadslaging deel.

Artikel 8

Rangorde naar anciënniteit

1. De anciënniteit van de rechters wordt vanaf hun ambtsaanvaarding berekend.

2. Bij gelijke anciënniteit in hun ambt, wordt de rangorde van anciënniteit aan de hand van de leeftijd bepaald.

3. De rechters die worden herbenoemd, behouden hun eerdere plaats in de rangorde.

Hoofdstuk 2

PRESIDENTSCHAP VAN HET GERECHT

Artikel 9

Verkiezing van de president en de vicepresident van het Gerecht

1. Terstond na de gedeeltelijke vervanging als bedoeld in artikel 254, tweede alinea, VWEU, kiezen de rechters voor drie jaar de president van het Gerecht uit hun midden.

2. Wanneer de president van het Gerecht ophoudt zijn ambt te bekleden vóór het verstrijken van de normale ambtstermijn, wordt voor het resterende gedeelte van die termijn in zijn vervanging voorzien.

3. De in dit artikel bedoelde verkiezingen vinden bij geheime stemming plaats. Verkozen is de rechter die de stem verkrijgt van meer dan de helft van de rechters waaruit het Gerecht krachtens artikel 48 van het Statuut bestaat. Indien geen van de rechters deze meerderheid haalt, worden nieuwe stemrondes gehouden totdat deze is behaald.

4. De rechters kiezen vervolgens op de wijze voorzien in lid 3 voor drie jaar de vicepresident van het Gerecht uit hun midden. Lid 2 is van overeenkomstige toepassing ingeval hij ophoudt zijn ambt te bekleden vóór het verstrijken van zijn normale ambtstermijn.

5. De namen van de overeenkomstig dit artikel verkozen president en vicepresident van het Gerecht worden bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Artikel 10

Bevoegdheden van de president van het Gerecht

1. De president van het Gerecht vertegenwoordigt het Gerecht.

2. De president van het Gerecht leidt de werkzaamheden en de diensten van het Gerecht.

3. De president van het Gerecht zit de voltallige vergadering bedoeld in artikel 42 voor.

4. De Grote kamer wordt voorgezeten door de president van het Gerecht. In dat geval is artikel 19 van toepassing.

5. Indien de president van het Gerecht wordt toegevoegd aan een kamer, zit hij deze kamer voor. In dat geval is artikel 19 van toepassing.

6. Voor de zaken die nog niet zijn toegewezen aan een rechtsprekende formatie, kan de president van het Gerecht de in artikel 89 bepaalde maatregelen tot organisatie van de procesgang treffen.

Artikel 11

Bevoegdheden van de vicepresident van het Gerecht

1. De vicepresident van het Gerecht staat de president bij de vervulling van zijn taken bij en vervangt hem in geval van verhindering.

2. Hij vervangt deze, op zijn verzoek, bij de vervulling van de in artikel 10, leden 1 en 2, van dit Reglement bedoelde taken.

3. Het Gerecht kan bij besluit de voorwaarden vaststellen waaronder de vicepresident van het Gerecht de president van het Gerecht vervangt bij de vervulling van zijn gerechtelijke taken. Dit besluit wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie.

4. Onverminderd artikel 10, lid 5, zit de vicepresident van het Gerecht, wanneer hij is toegevoegd aan een kamer, die kamer voor. In dat geval is artikel 19 van toepassing.

Artikel 12

Verhindering van de president en de vicepresident van het Gerecht

In geval van gelijktijdige verhindering van de president en de vicepresident van het Gerecht wordt het presidentschap waargenomen door een van de kamerpresidenten of, bij ontstentenis daarvan, een van de andere rechters, volgens de bij artikel 8 bepaalde rangorde.

Hoofdstuk 3

KAMERS EN RECHTSPREKENDE FORMATIES

Afdeling 1

Vorming van de kamers en samenstelling van de rechtsprekende formaties

Artikel 13

Vorming van de kamers

1. Het Gerecht vormt kamers van drie en van vijf rechters uit zijn midden.

2. Het Gerecht beslist op voorstel van de president van het Gerecht over de toevoeging van de rechters aan de kamers.

3. De krachtens dit artikel genomen besluiten worden bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Artikel 14

Bevoegde rechtsprekende formatie

1. De bij het Gerecht aanhangig gemaakte zaken worden berecht door de overeenkomstig artikel 13 samengestelde kamers van drie of van vijf rechters.

2. In de gevallen bedoeld in artikel 28 kunnen de zaken door de Grote kamer worden berecht.

3. De zaken kunnen door een alleensprekende rechter worden berecht wanneer zij aan hem zijn overgedragen op de wijze bepaald in artikel 29.

Artikel 15

Samenstelling van de Grote kamer

1. De Grote kamer is samengesteld uit vijftien rechters.

2. Het Gerecht bepaalt de wijze waarop de rechters die deel uitmaken van de Grote kamer worden aangewezen. Dit besluit wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Artikel 16

Terugtrekking en verschoning van een rechter

1. Wanneer een rechter overeenkomstig artikel 18, eerste en tweede alinea, van het Statuut van oordeel is dat hij niet kan deelnemen aan de berechting van een zaak, deelt hij dit aan de president van het Gerecht mede, die hem van het zitten over de zaak vrijstelt.

2. Wanneer de president van het Gerecht van oordeel is dat een rechter overeenkomstig artikel 18, eerste en tweede alinea, van het Statuut niet kan deelnemen aan de berechting van een zaak, bericht hij dit aan de betrokken rechter en hoort hij hem alvorens te beslissen.

3. In geval van moeilijkheden bij de toepassing van dit artikel als bedoeld in artikel 18, derde alinea, van het Statuut, legt de president van het Gerecht de kwesties bedoeld in de leden 1 en 2 voor aan de voltallige vergadering. In dat geval is de stemming geheim en vindt zij buiten aanwezigheid van de griffier plaats; de betrokken rechter wordt gehoord en hij neemt niet aan de beraadslaging deel.

Artikel 17

Verhindering van een lid van de rechtsprekende formatie

1. Indien in de Grote kamer ten gevolge van de verhindering van een rechter voordat over een zaak wordt beraadslaagd of deze wordt bepleit, het in artikel 15 bedoelde aantal rechters niet wordt bereikt, wordt deze kamer aangevuld door een rechter die door de president van het Gerecht wordt aangewezen om weer tot het voorgeschreven aantal rechters te komen.

2. Indien in een kamer van drie rechters of een kamer van vijf rechters ten gevolge van de verhindering van een rechter voordat over de zaak wordt beraadslaagd of deze wordt bepleit, het voorgeschreven aantal rechters niet wordt bereikt, wordt de verhinderde rechter vervangen door een rechter van dezelfde kamer die door de president van die kamer wordt aangewezen. Indien de verhinderde rechter niet kan worden vervangen door een rechter van dezelfde kamer, bericht de president van de kamer dit aan de president van het Gerecht, die overeenkomstig de door het Gerecht vastgestelde criteria een andere rechter aanwijst om weer tot het voorgeschreven aantal rechters te komen. Het besluit houdende vaststelling van deze criteria wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie.

3. Bij verhindering van de rechter aan wie de zaak is overgedragen of toegewezen als alleensprekende rechter, wordt hij vervangen door een andere, door de president van het Gerecht daartoe aangewezen rechter.

Afdeling 2

Kamerpresidenten

Artikel 18

Verkiezing van de kamerpresidenten

1. De rechters kiezen de presidenten van de kamers van drie en van vijf rechters uit hun midden, overeenkomstig de bepalingen van artikel 9, lid 3.

2. De presidenten van de kamers van vijf rechters worden voor drie jaar gekozen. Zij zijn eenmaal herbenoembaar.

3. De presidenten van de kamers van drie rechters worden voor een bepaalde periode gekozen.

4. De verkiezing van de presidenten van de kamers van vijf rechters vindt onmiddellijk na de verkiezing van de president en van de vicepresident van het Gerecht bedoeld in artikel 9 plaats.

5. Wanneer een kamerpresident ophoudt zijn ambt te bekleden vóór het verstrijken van de normale ambtstermijn, wordt voor het resterende gedeelte van die termijn in zijn vervanging voorzien.

6. De namen van de overeenkomstig dit artikel verkozen kamerpresidenten worden bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Artikel 19

Bevoegdheden van de kamerpresident

1. De kamerpresident oefent de hem krachtens dit Reglement toegekende bevoegdheden uit na de rechter-rapporteur te hebben gehoord.

2. De kamerpresident kan elke beslissing die binnen zijn bevoegdheid valt, aan de kamer voorleggen.

Artikel 20

Verhindering van de kamerpresident

Onverminderd artikel 10, lid 5, en artikel 11, lid 4, wordt in geval van verhindering van de kamerpresident, zijn ambt waargenomen door een rechter van de rechtsprekende formatie volgens de bij artikel 8 bepaalde rangorde.

Afdeling 3

Beraadslagingen

Artikel 21

Wijze van beraadslagen

1. De beraadslagingen van het Gerecht zijn en blijven geheim.

2. Wanneer een pleitzitting heeft plaatsgevonden, nemen alleen de rechters die daaraan hebben deelgenomen aan de beraadslaging deel.

3. Iedere rechter draagt bij de beraadslaging zijn gevoelen, met redenen omkleed, voor.

4. De beslissing van het Gerecht wordt bepaald door het gevoelen van de meerderheid, gelijk dit bij de eindberaadslaging werd gevormd. De volgorde waarin de stemmen worden uitgebracht, is omgekeerd aan die welke in artikel 8 is vastgesteld, met uitzondering van de rechter-rapporteur, die als eerste zijn stem uitbrengt, en de president, die als laatste zijn stem uitbrengt.

Artikel 22

Aantal rechters dat aan de beraadslagingen deelneemt

Wanneer de rechters wegens verhindering even in aantal zijn, neemt de jongste rechter in de zin van artikel 8 niet aan de beraadslaging deel, tenzij het de president of de rechter-rapporteur betreft. In dat laatste geval neemt de rechter met de onmiddellijk hogere anciënniteit niet aan de beraadslaging deel.

Artikel 23

Quorum van de Grote kamer

1. De beraadslagingen van de Grote kamer zijn slechts geldig wanneer elf rechters aanwezig zijn.

2. Indien dit quorum wegens verhindering niet wordt bereikt, wijst de president van het Gerecht een andere rechter aan om het quorum van de Grote kamer te bereiken.

3. Indien het quorum niet langer wordt bereikt, terwijl de pleitzitting heeft plaatsgevonden, wordt overgegaan tot vervanging zoals bepaald in lid 2 en wordt op verzoek van een hoofdpartij een nieuwe terechtzitting gehouden. Zij kan ook ambtshalve door het Gerecht worden gehouden. Het houden van een nieuwe terechtzitting is verplicht wanneer krachtens artikel 91, onder a) en d), en artikel 96, lid 2, maatregelen van instructie zijn getroffen. Wanneer geen nieuwe terechtzitting wordt gehouden, is artikel 21, lid 2, niet van toepassing.

Artikel 24

Quorum van de kamers van drie of van vijf rechters

1. De beraadslagingen van de kamers van drie of van vijf rechters zijn slechts geldig wanneer drie rechters aanwezig zijn.

2. Indien wegens verhindering het quorum van een kamer van drie of vijf rechters niet wordt bereikt, wijst de president van die kamer een andere rechter van dezelfde kamer aan om de verhinderde rechter te vervangen. Indien de verhinderde rechter niet kan worden vervangen door een rechter van dezelfde kamer, bericht de president van de betrokken kamer dit aan de president van het Gerecht, die overeenkomstig de door het Gerecht vastgestelde criteria een andere rechter aanwijst om het quorum in de kamer te bereiken. Het besluit houdende vaststelling van deze criteria wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie.

3. Indien het quorum niet langer wordt bereikt, terwijl de pleitzitting heeft plaatsgevonden, wordt overgegaan tot vervanging zoals bepaald in lid 2 en wordt op verzoek van een hoofdpartij een nieuwe terechtzitting gehouden. Zij kan ook ambtshalve door het Gerecht worden gehouden. Het houden van een nieuwe terechtzitting is verplicht wanneer krachtens artikel 91, onder a) en d), en artikel 96, lid 2, maatregelen van instructie zijn getroffen. Het houden van een nieuwe terechtzitting is verplicht wanneer meer dan één rechter die de aanvankelijke terechtzitting heeft bijgewoond, moet worden vervangen. Wanneer geen nieuwe terechtzitting wordt gehouden, is artikel 21, lid 2, niet van toepassing.

Hoofdstuk 4

TOEWIJZING EN HERNIEUWDE TOEWIJZING VAN DE ZAKEN, AANWIJZING VAN DE RECHTERS-RAPPORTEURS, VERWIJZING NAAR DE RECHTSPREKENDE FORMATIES EN OVERDRACHT AAN DE ALLEENSPREKENDE RECHTER

Artikel 25

Criteria voor toewijzing

1. Het Gerecht stelt de criteria vast aan de hand waarvan de zaken over de kamers worden verdeeld. Het Gerecht kan een of meer kamers belasten met de kennisneming van zaken in bepaalde aangelegenheden.

2. Dit besluit wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Artikel 26

Aanvankelijke toewijzing van een zaak en aanwijzing van de rechter-rapporteur

1. Zo spoedig mogelijk na de neerlegging van het gedinginleidende stuk, wijst de president van het Gerecht de zaken aan de hand van de door het Gerecht krachtens artikel 25 vastgestelde criteria toe aan een kamer.

2. De kamerpresident doet aan de president van het Gerecht, voor iedere aan de kamer toegewezen zaak, een voorstel omtrent de aanwijzing van een rechter-rapporteur. De president van het Gerecht beslist.

3. Indien aan een kamer van drie of van vijf rechters, meer dan drie respectievelijk vijf rechters zijn toegevoegd, bepaalt de kamerpresident welke rechters aan de berechting van de zaak zullen deelnemen.

Artikel 27

Aanwijzing van een nieuwe rechter-rapporteur en hernieuwde toewijzing van een zaak

1. In geval van verhindering van de rechter-rapporteur bericht de president van de bevoegde formatie dit aan de president van het Gerecht, die een nieuwe rechter-rapporteur aanwijst. Indien deze niet is toegevoegd aan de kamer waaraan de zaak aanvankelijk is toegewezen, wordt de zaak berecht door de kamer waarin de nieuwe rechter-rapporteur zitting heeft.

2. Om rekening te houden met de verknochtheid van bepaalde zaken kan de president van het Gerecht bij met redenen omklede beslissing en na raadpleging van de betrokken rechters-rapporteurs de zaak opnieuw toewijzen, opdat de instructie van al de betrokken zaken door dezelfde rechter-rapporteur kan worden verricht. Indien de rechter-rapporteur waaraan de zaken opnieuw zijn toegewezen, geen deel uitmaakt van de kamer waaraan de zaken aanvankelijk zijn toegewezen, worden de zaken berecht door de kamer waarin de nieuwe rechter-rapporteur zitting heeft.

3. In het belang van een goede rechtsbedeling en bij uitzondering kan de president van het Gerecht, vóór de indiening van het in artikel 87 bedoelde voorlopig rapport en na raadpleging van de betrokken rechters, een andere rechter-rapporteur aanwijzen. Indien hij niet is toegevoegd aan de kamer waaraan de zaak aanvankelijk is toegewezen, wordt de zaak berecht door de kamer waarin de nieuwe rechter-rapporteur zitting heeft.

4. Vóór de aanwijzingen bedoeld in de leden 1 tot en met 3 neemt de president van het Gerecht de opmerkingen van de presidenten van de betrokken kamers in ontvangst.

5. Ingeval de kamers opnieuw worden samengesteld na een besluit van het Gerecht over de toevoeging van de rechters aan de kamers, wordt de zaak berecht door de kamer waarin de rechter-rapporteur na dit besluit zitting heeft, voor zover de zaak niet in beraad is en de mondelinge behandeling niet is geopend.

Artikel 28

Verwijzing naar een kamer bestaande uit een ander aantal rechters

1. Wanneer de juridische moeilijkheid of het belang van een zaak dan wel bijzondere omstandigheden daartoe grond opleveren, kan een zaak worden verwezen naar de Grote kamer of naar een kamer bestaande uit een ander aantal rechters.

2. De kamer waarbij de zaak aanhangig is of de president van het Gerecht kan in elke stand van het geding, ambtshalve dan wel op verzoek van een hoofdpartij, aan de voltallige vergadering voorstellen de zaak te verwijzen als bedoeld in lid 1.

3. De beslissing tot verwijzing van een zaak naar een kamer met een groter aantal rechters wordt genomen door de voltallige vergadering.

4. De beslissing tot verwijzing van een zaak naar een kamer met een kleiner aantal rechters wordt genomen door de voltallige vergadering, de hoofdpartijen gehoord.

5. De zaak wordt door een kamer bestaande uit ten minste vijf rechters berecht, wanneer een lidstaat of een instelling van de Unie die partij is in het geding, daarom verzoekt.

Artikel 29

Overdracht aan de alleensprekende rechter

1. De hierna vermelde zaken kunnen, wanneer zij aanhangig zijn bij een kamer van drie rechters, door de rechter-rapporteur als alleensprekende rechter worden berecht, indien zij, gelet op de geringe moeilijkheid van de gerezen rechtsvragen of feitelijke vragen, het geringe belang van de zaak en het ontbreken van andere bijzondere omstandigheden, zich daartoe lenen en zijn overgedragen op de wijze als in dit artikel voorzien:

a) de zaken bedoeld in artikel 171 hierna;

b) de zaken die aanhangig zijn gemaakt krachtens de artikelen 263, vierde alinea, VWEU, 265, derde alinea, VWEU en 268 VWEU, en waarbij slechts vragen rijzen die reeds zijn opgehelderd in vaste rechtspraak, of die tot een reeks van zaken met hetzelfde voorwerp behoren, waarvan er reeds één met kracht van gewijsde is afgedaan;

c) de zaken die aanhangig zijn gemaakt krachtens artikel 272 VWEU.

2. De overdracht aan de alleensprekende rechter is uitgesloten:

a) voor de beroepen die strekken tot nietigverklaring van een handeling van algemene strekking of voor de zaken waarin uitdrukkelijk een exceptie van onwettigheid van een handeling van algemene strekking wordt opgeworpen;

b) voor de zaken betreffende de toepassing van: — de mededingingsregels en de regels betreffende de controle op concentraties van ondernemingen; — de regels betreffende de steunmaatregelen van de staten; — de regels betreffende handelspolitieke beschermingsmaatregelen; — de regels betreffende de gemeenschappelijke ordening van de landbouwmarkten, behoudens zaken die tot een reeks van zaken met hetzelfde onderwerp behoren, waarvan er reeds één in kracht van gewijsde is gegaan.

3. Over de overdracht van een zaak aan de alleensprekende rechter wordt beslist, de hoofdpartijen gehoord, door de kamer van drie rechters waarbij de zaak aanhangig is. Wanneer een lidstaat of een instelling van de Unie die partij is in het geding, zich ertegen verzet dat zij door een alleensprekende rechter wordt berecht, blijft de zaak voor de kamer waarvan de rechter-rapporteur deel uitmaakt.

4. De alleensprekende rechter verwijst de zaak naar de kamer indien hij vaststelt dat niet langer aan de voorwaarden voor de overdracht is voldaan.

Hoofdstuk 5

AANWIJZING VAN DE ADVOCATEN-GENERAAL

Artikel 30

Gevallen waarin een advocaat-generaal wordt aangewezen

Het Gerecht kan door een advocaat-generaal worden bijgestaan indien het van oordeel is dat de juridische moeilijkheid of de feitelijke ingewikkeldheid van de zaak dit vereist.

Artikel 31

Wijze van aanwijzing van een advocaat-generaal

1. De beslissing om voor een bepaalde zaak een advocaat-generaal aan te wijzen, wordt genomen door de voltallige vergadering, op verzoek van de kamer waaraan de zaak is toegewezen of waarnaar zij is verwezen.

2. De president van het Gerecht wijst de rechter aan die in die zaak de functie van advocaat-generaal zal uitoefenen.

3. Na deze aanwijzing wordt de advocaat-generaal gehoord alvorens de beslissingen bedoeld in de artikelen 16, 28, 45, 68, 70, 83, 87, 90, 92, 98, 103, 105, 106, 113, 126 tot en met 132, 144, 151, 165, 168, 169 en 207 tot en met 209 worden genomen.

Hoofdstuk 6

GRIFFIE

Afdeling 1

Griffier

Artikel 32

Benoeming van de griffier

1. Het Gerecht benoemt de griffier.

2. Indien de post van griffier vacant is, wordt een aankondiging in het Publicatieblad van de Europese Unie bekendgemaakt. De belangstellenden wordt verzocht hun sollicitatie binnen een termijn van niet korter dan drie weken in te dienen, vergezeld van de nodige gegevens over hun nationaliteit, hun academische graden, hun talenkennis, hun huidige en eerdere beroepswerkzaamheden, alsmede de eventuele gerechtelijke en internationale ervaring waarover zij beschikken.

3. De stemming vindt plaats overeenkomstig de procedure bepaald in artikel 9, lid 3.

4. De griffier wordt voor zes jaar benoemd. Hij kan worden herbenoemd. Het Gerecht kan beslissen om de zittende griffier te herbenoemen zonder de in lid 2 van dit artikel voorziene procedure te volgen. In dat geval is lid 3 van toepassing.

5. De griffier legt de in artikel 5 bedoelde eed af en tekent de in artikel 6 bedoelde verklaring.

6. De griffier kan slechts uit zijn ambt worden ontheven wanneer hij niet langer aan de gestelde voorwaarden voldoet of niet langer de uit zijn ambt voortvloeiende verplichtingen nakomt. Het Gerecht beslist buiten aanwezigheid van de griffier, nadat het de griffier in de gelegenheid heeft gesteld zijn opmerkingen te maken.

7. Indien het ambt van de griffier eindigt vóór het einde van zijn mandaat, benoemt het Gerecht een nieuwe griffier voor zes jaar.

8. De naam van de overeenkomstig dit artikel verkozen griffier wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Artikel 33

Adjunct-griffier

Het Gerecht kan, volgens de hierboven voor de griffier voorziene procedure, een of meer adjunct-griffiers benoemen die tot taak hebben de griffier bij te staan en hem in geval van verhindering te vervangen.

Artikel 34

Verhindering van de griffier en de adjunct-griffier

De president van het Gerecht wijst de ambtenaren of personeelsleden aan die bij verhindering van de griffier, en in voorkomend geval van de adjunct-griffier, belast zijn met de waarneming van de functie van griffier.

Artikel 35

Bevoegdheden van de griffier

1. Onder gezag van de president van het Gerecht is de griffier belast met de ontvangst, de doorzending en de bewaring van alle stukken, alsmede met de betekeningen die krachtens dit Reglement moeten geschieden.

2. De griffier staat de leden van het Gerecht terzijde bij het verrichten van hun ambtshandelingen.

3. De griffier is zegelbewaarder en hij is verantwoordelijk voor de archieven. Hij draagt zorg voor de publicaties van het Gerecht en meer bepaald de Jurisprudentie en voor de verspreiding van documenten betreffende het Gerecht op internet.

4. Onder gezag van de president van het Gerecht draagt de griffier zorg voor de administratie, het beheer van de financiën en de boekhouding van het Gerecht; hij wordt daarin bijgestaan door de diensten van het Hof van Justitie van de Europese Unie.

5. Behoudens andersluidende bepalingen in dit Reglement, woont de griffier de zittingen van het Gerecht bij.

Artikel 36

Bijhouden van het register

1. Ter griffie wordt onder verantwoordelijkheid van de griffier een register gehouden waarin achtereenvolgens en in de volgorde van indiening alle processtukken worden ingeschreven.

2. De griffier doet van de inschrijving in het register aantekening op de originelen van de processtukken of op de versies die in de zin van het besluit krachtens artikel 74 geacht worden het origineel van die stukken te zijn en, op verzoek van de partijen, op de afschriften welke deze hiertoe overleggen.

3. De inschrijvingen in het register en de in lid 2 bedoelde aantekeningen hebben kracht van authentieke akte.

Artikel 37

Raadpleging van het register

Eenieder kan ter griffie het register raadplegen en daarvan afschriften of uittreksels verkrijgen tegen het griffierecht dat het Gerecht op voorstel van de griffier vaststelt.

Artikel 38

Toegang tot het procesdossier

1. Onverminderd het bepaalde in artikel 68, lid 4, de artikelen 103 tot en met 105 en artikel 144, lid 7, heeft elke partij in het geding toegang tot het procesdossier en kan zij tegen het griffierecht bedoeld in artikel 37 afschriften van de processtukken en expedities van de beschikkingen en arresten verkrijgen.

2. Een derde, ongeacht of het een private of openbare persoon betreft, heeft geen toegang tot het procesdossier dan met uitdrukkelijke toestemming van de president van het Gerecht, de partijen gehoord. Deze toestemming wordt slechts op schriftelijk verzoek geheel of ten dele verleend; dit verzoek gaat vergezeld van een omstandige motivering van het gewettigd belang van de verzoeker bij toegang tot bedoeld dossier.

Afdeling 2

Diensten

Artikel 39

Ambtenaren en andere personeelsleden

1. De ambtenaren en andere personeelsleden die rechtstreeks bijstand moeten verlenen aan de president, de rechters en de griffier, worden benoemd overeenkomstig de bepalingen van de verordening tot vaststelling van het statuut van de ambtenaren en de regeling welke van toepassing is op de andere personeelsleden. Zij ressorteren onder de griffier, onder het gezag van de president van het Gerecht.

2. Zij leggen voor de president van het Gerecht, in aanwezigheid van de griffier, de volgende eed of belofte af:

„Ik zweer de functie welke mij door het Gerecht is opgedragen, getrouwelijk, naar mijn geweten en onder gepaste geheimhouding te zullen uitoefenen.”

of

„Ik beloof de functie welke mij door het Gerecht is opgedragen, getrouwelijk, naar mijn geweten en onder gepaste geheimhouding te zullen uitoefenen.”

Hoofdstuk 7

WERKING VAN HET GERECHT

Artikel 40

Plaats van de zittingen van het Gerecht

Het Gerecht kan voor een of meer bepaalde zittingen een andere plaats kiezen dan die waar het Gerecht is gevestigd.

Artikel 41

Planning van de werkzaamheden van het Gerecht

1. Het gerechtelijk jaar vangt op 1 september van een kalenderjaar aan en eindigt op 31 augustus van het daaropvolgende jaar.

2. De gerechtelijke vakanties worden vastgesteld door het Gerecht.

3. In dringende gevallen kunnen de president van het Gerecht en de kamerpresidenten de rechters en in voorkomend geval de advocaat-generaal tijdens de gerechtelijke vakanties bijeenroepen.

4. Het Gerecht neemt de erkende feestdagen van de plaats waar het is gevestigd, in acht.

5. Het Gerecht kan, als daar gegronde redenen voor zijn, de rechters toestaan vakantie op te nemen.

6. De data van de gerechtelijke vakanties worden jaarlijks bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Artikel 42

Voltallige vergadering

1. Behoudens andersluidende bepalingen in dit Reglement, worden de beslissingen over huishoudelijke aangelegenheden en de beslissingen bedoeld in de artikelen 7, 9, 11, 13, 15, 16, 18, 25, 28, 31 tot en met 33, 41, 74 en 224 door het Gerecht genomen tijdens de voltallige vergadering, waaraan alle rechters als stemgerechtigden deelnemen. Tenzij het Gerecht anders bepaalt, woont de griffier deze bij.

2. Indien, nadat de voltallige vergadering bijeen is geroepen, blijkt dat het quorum bedoeld in artikel 17, vierde alinea, van het Statuut niet wordt bereikt, verdaagt de president van het Gerecht de zitting totdat dit quorum is bereikt.

Artikel 43

Opstelling van de processen-verbaal

1. Wanneer het Gerecht zitting houdt in aanwezigheid van de griffier, stelt laatstgenoemde zo nodig een proces-verbaal op dat naargelang het geval wordt ondertekend door de president van het Gerecht of door de kamerpresident en door de griffier.

2. Wanneer het Gerecht zitting houdt buiten aanwezigheid van de griffier, belast het, zo nodig, de jongste rechter in de zin van artikel 8 met het opmaken van het proces-verbaal, dat naargelang het geval wordt ondertekend door de president van het Gerecht of door de kamerpresident en door die rechter.

TITEL II

REGELING VAN HET TAALGEBRUIK

Artikel 44

Procestalen

De procestalen zijn het Bulgaars, het Deens, het Duits, het Engels, het Ests, het Fins, het Frans, het Grieks, het Hongaars, het Iers, het Italiaans, het Kroatisch, het Lets, het Litouws, het Maltees, het Nederlands, het Pools, het Portugees, het Roemeens, het Sloveens, het Slowaaks, het Spaans, het Tsjechisch en het Zweeds.

Artikel 45

Bepaling van de procestaal

1. In de rechtstreekse beroepen in de zin van artikel 1 wordt de procestaal gekozen door de verzoeker, onder voorbehoud van de volgende bepalingen:

a) wanneer de verwerende partij een lidstaat is of een natuurlijke of rechtspersoon die tot het rechtsgebied van een lidstaat behoort, is de procestaal de officiële taal van die staat; zijn er meer officiële talen, dan staat het de verzoeker vrij daaruit een keuze te doen;

b) op gemeenschappelijk verzoek van de hoofdpartijen kan verlof worden verleend tot het geheel of gedeeltelijk bezigen van een andere van de in artikel 44 vermelde talen als procestaal;

c) op verzoek van een partij, de andere partijen gehoord, kan in afwijking van het onder b) bepaalde verlof worden verleend tot het geheel of gedeeltelijk bezigen van een andere van de in artikel 44 vermelde talen als procestaal; dit verzoek kan niet worden ingediend door een instelling.

2. De beslissing over de hierboven vermelde verzoeken wordt genomen door de president; deze kan, en wanneer hij daarin wil toestemmen zonder akkoord van alle partijen, moet, het verzoek voorleggen aan het Gerecht.

3. Onverminderd het bepaalde in lid 1, onder b) en c),

a) is de procestaal in een hogere voorziening tegen de beslissingen van het Gerecht voor ambtenarenzaken als bedoeld in de artikelen 9 en 10 van bijlage I bij het Statuut, die van de beslissing van het Gerecht voor ambtenarenzaken waartegen de hogere voorziening is gericht;

b) is de procestaal in geval van verzoeken om rectificatie, verzoeken om een verzuim om te beslissen te herstellen, verzet tegen een bij verstek gewezen arrest, derdenverzet en verzoeken om uitlegging en om herziening of in geval van betwistingen van de invorderbare kosten, de taal van de beslissing waarop deze verzoeken of betwistingen betrekking hebben.

4. Onverminderd het bepaalde in lid 1, onder b) en c), wordt in de beroepen gericht tegen de beslissingen van de kamers van beroep van het Bureau bedoeld in artikel 1, en betrekking hebbend op de toepassing van de bepalingen inzake een regeling van de intellectuele eigendom:

a) de procestaal gekozen door de verzoeker indien hij de enige partij in de procedure voor de kamer van beroep van het Bureau was;

b) de taal van het verzoekschrift, die door de verzoeker wordt gekozen uit de in artikel 44 bedoelde talen, de procestaal indien geen andere partij in de procedure voor de kamer van beroep van het Bureau daartegen bezwaar maakt binnen de daartoe door de griffier gestelde termijn na de neerlegging van het verzoekschrift;

c) in geval van bezwaar tegen de taal van het verzoekschrift door een andere partij in de procedure voor de kamer van beroep van het Bureau dan de verzoeker, de taal van de voor het Gerecht bestreden beslissing de procestaal; in dat geval ziet de griffier toe op de vertaling van het verzoekschrift in de procestaal.

Artikel 46

Gebruik van de procestaal

1. De procestaal wordt in het bijzonder gebezigd voor de memories en pleidooien van partijen, de bijlagen daaronder begrepen, alsmede voor de processen-verbaal en de beslissingen van het Gerecht.

2. Elk overgelegd of in bijlage opgenomen stuk dat in een andere dan de procestaal is opgesteld, gaat van een vertaling in de procestaal vergezeld.

3. In geval van omvangrijke stukken kunnen evenwel uittreksels in vertaling worden ingediend. De president kan te allen tijde, ambtshalve dan wel op verzoek van een van de partijen, een meer uitvoerige of een volledige vertaling eisen.

4. In afwijking van het hiervóór bepaalde kunnen de lidstaten hun eigen officiële taal bezigen wanneer zij in een voor het Gerecht aanhangig geding interveniëren. Deze bepaling is zowel op de schriftelijke stukken als op de mondelinge verklaringen van toepassing. De griffier draagt in beide gevallen zorg voor de vertaling in de procestaal.

5. Aan de staten — niet zijnde lidstaten — die partij zijn bij de EER-overeenkomst, alsmede aan de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA kan verlof worden verleend om in plaats van de procestaal een andere in artikel 44 vermelde taal te bezigen wanneer zij in een voor het Gerecht aanhangig geding interveniëren. Deze bepaling is zowel op de schriftelijke stukken als op de mondelinge verklaringen van toepassing. De griffier draagt in beide gevallen zorg voor de vertaling in de procestaal.

6. Wanneer een getuige of een deskundige verklaart dat hij zich niet genoegzaam in een van de in artikel 44 vermelde talen kan uitdrukken, machtigt de president hem om zijn verklaringen in een andere taal af te leggen. De griffier draagt zorg voor de vertaling in de procestaal.

7. Het gebruik van een van de in artikel 44 vermelde talen, welke niet de procestaal is, is toegestaan aan de president bij de leiding van de zittingen, aan de rechters en in voorkomend geval aan de advocaat-generaal voor het stellen van vragen en aan laatstgenoemde voor het nemen van zijn conclusie. De griffier draagt zorg voor de vertaling in de procestaal.

Artikel 47

Verantwoordelijkheid van de griffier op taalgebied

Op verzoek van een rechter, van de advocaat-generaal of van een partij draagt de griffier zorg voor de vertaling van al hetgeen gedurende de procedure voor het Gerecht is gezegd of geschreven, in de bij dat verzoek aangeduide in artikel 44 vermelde talen.

Artikel 48

Regeling van het taalgebruik voor de publicaties van het Gerecht

De publicaties van het Gerecht geschieden in de talen bedoeld in artikel 1 van verordening nr. 1 van de Raad.

Artikel 49

Authentieke teksten

De teksten die zijn opgesteld in de procestaal of, in voorkomend geval, in een andere krachtens de artikelen 45 of 46 toegestane taal, zijn authentiek.

TITEL III

RECHTSTREEKSE BEROEPEN

Artikel 50

Werkingssfeer

De bepalingen van de onderhavige titel zijn van toepassing op de rechtstreekse beroepen in de zin van artikel 1.

Hoofdstuk 1

ALGEMENE BEPALINGEN

Afdeling 1

Vertegenwoordiging van de partijen

Artikel 51

Verplichte vertegenwoordiging

1. De partijen moeten door een gemachtigde of een advocaat worden vertegenwoordigd op de wijze bepaald in artikel 19 van het Statuut.

2. De advocaat die een partij vertegenwoordigt of bijstaat, is gehouden ter griffie een legitimatiebewijs neer te leggen waaruit blijkt dat hij tot de uitoefening van zijn beroep is toegelaten bij een rechterlijke instantie van een lidstaat of een andere staat die partij is bij de EER-overeenkomst.

3. De advocaten zijn gehouden om, wanneer zij een privaatrechtelijke rechtspersoon vertegenwoordigen, ter griffie een door deze rechtspersoon verleende machtiging neer te leggen.

4. Indien de in de leden 2 en 3 bedoelde stukken niet zijn neergelegd, stelt de griffier de betrokken partij een redelijke termijn om deze over te leggen. Indien deze stukken niet binnen de gestelde termijn worden overgelegd, beslist het Gerecht of het niet in acht nemen van dit vormvoorschrift tot de formele niet-ontvankelijkheid van het verzoekschrift of van de memorie leidt.

Afdeling 2

Rechten en verplichtingen van de vertegenwoordigers van de partijen

Artikel 52

Voorrechten, immuniteiten en faciliteiten

1. De gemachtigden, raadslieden en advocaten die voor het Gerecht of voor een bij rogatoire commissie aangewezen rechter verschijnen, zijn vrijgesteld van rechtsvervolging voor hetgeen zij met betrekking tot de zaak of de partijen hebben gezegd en geschreven.

2. De gemachtigden, raadslieden en advocaten genieten voorts de volgende voorrechten en faciliteiten:

a) de op het proces betrekking hebbende stukken en bescheiden zijn aan onderzoek en inbeslagneming onttrokken; in geval van geschil kan de douane of politie de betrokken stukken verzegelen; zij worden onverwijld aan het Gerecht toegezonden, teneinde in tegenwoordigheid van de griffier en van de betrokkene te worden geverifieerd;

b) de gemachtigden, raadslieden en advocaten genieten de voor de vervulling van hun taak noodzakelijke bewegingsvrijheid.

Artikel 53

Hoedanigheid van de vertegenwoordigers van de partijen

1. Teneinde de in artikel 52 bedoelde voorrechten, immuniteiten en faciliteiten te kunnen genieten, wordt hun hoedanigheid op de volgende wijze bewezen:

a) voor de gemachtigden, door een officiële verklaring, daartoe afgegeven door hun lastgever, die een afschrift ervan onverwijld aan de griffier betekent;

b) voor de advocaten, door een legitimatiebewijs waaruit blijkt dat zij tot de uitoefening van hun beroep bij een rechterlijke instantie van een lidstaat of een andere staat die partij is bij de EER-overeenkomst zijn toegelaten en, wanneer de partij die zij vertegenwoordigen een privaatrechtelijke rechtspersoon is, door een machtiging die is afgegeven door deze laatste;

c) voor de raadslieden, door een machtiging die is afgegeven door de partij die zij bijstaan.

2. Indien nodig, verstrekt de griffier hun een legitimatiestuk. De geldigheidsduur van dit stuk is beperkt tot een daartoe vastgestelde termijn. Deze kan in de loop van de procedure worden verlengd of verkort.

Artikel 54

Opheffing van de immuniteit

1. De voorrechten, immuniteiten en faciliteiten bedoeld in artikel 52 worden uitsluitend in het belang van de procedure verleend.

2. Het Gerecht kan de immuniteit opheffen wanneer dit naar zijn mening niet strijdig is met het belang van de procedure.

Artikel 55

Uitsluiting van de procedure

1. Indien het Gerecht van oordeel is dat een gemachtigde, raadsman of advocaat zich voor het Gerecht, de president, een rechter of de griffier gedraagt op een wijze die met de waardigheid van het Gerecht of met de eisen van een goede rechtsbedeling onverenigbaar is, of dat deze gemachtigde, raadsman of advocaat van de hem met het oog op zijn functie toegekende rechten een ander gebruik maakt dan waartoe die rechten hem zijn verleend, deelt het dit de betrokkene mee. Het Gerecht kan de bevoegde autoriteiten onder wiens gezag de betrokkene valt, daarvan op de hoogte stellen. Een afschrift van de tot deze autoriteiten gerichte brief wordt aan de betrokkene toegezonden.

2. Om dezelfde redenen kan het Gerecht te allen tijde, de betrokkene gehoord, een gemachtigde, raadsman of advocaat bij met redenen omklede beschikking van de procedure uitsluiten. Deze beschikking is onmiddellijk uitvoerbaar.

3. Wanneer een gemachtigde, raadsman of advocaat van de procedure is uitgesloten, wordt het geding voor de door de president te bepalen termijn geschorst, teneinde de betrokken partij in de gelegenheid te stellen een andere gemachtigde, raadsman of advocaat aan te wijzen.

4. De ter uitvoering van dit artikel genomen beslissingen kunnen worden ingetrokken.

Artikel 56

Hoogleraren

De bepalingen van deze afdeling zijn van overeenkomstige toepassing op de hoogleraren bedoeld in artikel 19, zevende alinea, van het Statuut.

Afdeling 3

Betekeningen

Artikel 57

Wijzen van betekening

1. Onverminderd artikel 77, lid 2, en artikel 80, lid 1, draagt de griffier zorg voor de in het Statuut en in dit Reglement vermelde betekeningen op de wijze bedoeld in lid 4 of per fax.

2. Indien om technische redenen of wegens de aard of omvang van het stuk de betekening niet op de wijze bepaald in lid 1 kan plaatsvinden, geschiedt zij aan het adres van de vertegenwoordiger van de betrokken partij, door toezending bij aangetekende postzending met bericht van ontvangst van een afschrift van het te betekenen stuk of door terhandstelling van dit afschrift tegen ontvangstbewijs. De geadresseerde wordt hiervan op de wijze bedoeld in lid 4 of per fax in kennis gesteld. Een aangetekende postzending wordt dan geacht de geadresseerde te hebben bereikt op de tiende dag na de afgifte van die zending op het postkantoor van de plaats waar het Gerecht is gevestigd, tenzij uit het bericht van ontvangst blijkt dat zij op een andere datum is ontvangen, of de geadresseerde de griffier binnen drie weken na de kennisgeving op de in lid 4 bedoelde wijze of per fax meedeelt dat het te betekenen stuk hem niet heeft bereikt.

3. De krachtens lid 2 te betekenen afschriften van het origineel worden door de griffier opgemaakt en voor eensluidend afschrift gewaarmerkt, tenzij die afschriften afkomstig zijn van partijen zelf overeenkomstig artikel 73, lid 2.

4. Het Gerecht kan bij besluit bepalen onder welke voorwaarden een processtuk langs elektronische weg kan worden betekend. Dit besluit wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Afdeling 4

Termijnen

Artikel 58

Berekening van de termijnen

1. De procestermijnen genoemd in de Verdragen, in het Statuut en in dit Reglement worden berekend als volgt:

a) wanneer een in dagen, weken, maanden of jaren omschreven termijn ingaat op het ogenblik waarop een gebeurtenis of een handeling plaatsvindt, wordt de dag waarop deze gebeurtenis of deze handeling plaatsvindt, niet bij de termijn inbegrepen;

b) een in weken, maanden of jaren omschreven termijn loopt af bij het einde van de dag die — in de laatste week, de laatste maand of het laatste jaar — dezelfde naam of dezelfde cijferaanduiding heeft als de dag waarop de gebeurtenis of handeling heeft plaatsgevonden die de termijn doet ingaan; indien in de laatste maand van een in maanden of jaren omschreven termijn de dag die bepalend is voor het einde van de termijn, ontbreekt, loopt de termijn af bij het einde van de laatste dag van die maand;

c) wanneer een termijn is omschreven in maanden en in dagen, worden eerst de volle maanden geteld en vervolgens de dagen;

d) de zaterdagen, zondagen en erkende feestdagen zijn bij de termijnen inbegrepen;

e) de termijnen worden door de gerechtelijke vakanties niet geschorst.

2. De termijn waarvan de laatste dag een zaterdag, een zondag of een erkende feestdag is, verstrijkt aan het einde van de daaropvolgende werkdag.

3. De lijst van de erkende feestdagen, vastgesteld door het Hof van Justitie en bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie, is van overeenkomstige toepassing op het Gerecht.

Artikel 59

Beroep tegen een in het Publicatieblad van de Europese Unie bekendgemaakte handeling van een instelling

Wanneer de termijn voor het instellen van beroep tegen een handeling van een van de instellingen ingaat door de bekendmaking van die handeling in het Publicatieblad van de Europese Unie, wordt hij berekend, in de zin van artikel 58, lid 1, onder a), vanaf het einde van de veertiende dag volgend op de datum van die bekendmaking.

Artikel 60

Termijn wegens afstand

De procestermijnen worden verlengd met een forfaitaire termijn wegens afstand van tien dagen.

Artikel 61

Bepaling en verlenging van de termijnen

1. De krachtens dit Reglement bepaalde termijnen kunnen worden verlengd door de autoriteit die deze heeft vastgesteld.

2. De president kan aan de griffier de tekeningsbevoegdheid delegeren om de termijnen waarvan de vaststelling ingevolge dit Reglement tot zijn bevoegdheid behoort, te bepalen of verlenging ervan toe te staan.

Artikel 62

Buiten de termijn neergelegde processtukken

Een processtuk dat na het verstrijken van de door de president of de griffier krachtens dit Reglement bepaalde termijn ter griffie wordt neergelegd, kan alleen na een daartoe strekkende beslissing van de president worden aanvaard.

Afdeling 5

Procesverloop en behandeling van de zaken

Artikel 63

Procesverloop

Onverminderd de in het Statuut of dit Reglement opgenomen bijzondere bepalingen omvat de procedure voor het Gerecht een schriftelijk gedeelte en een mondeling gedeelte.

Artikel 64

Procedure op tegenspraak

Onverminderd het bepaalde in artikel 68, lid 4, artikel 104, artikel 105, lid 8, en artikel 144, lid 7, houdt het Gerecht enkel rekening met processtukken of stukken waarvan de vertegenwoordigers van de partijen kennis hebben kunnen nemen en waarover zij zich hebben kunnen uitspreken.

Artikel 65

Betekening van de processtukken en de in de loop van het geding vastgestelde beslissingen

1. Onverminderd het bepaalde in artikel 68, lid 4, de artikelen 103 tot en met 105 en artikel 144, lid 7, worden de processtukken en de in het procesdossier opgenomen stukken aan de partijen betekend.

2. De in de loop van het geding vastgestelde beslissingen die in het procesdossier worden opgenomen, worden door de griffier ter kennis van de partijen gebracht.

Artikel 66

Anonimiteit en weglating van bepaalde gegevens ten opzichte van het publiek

Op bij afzonderlijke akte ingediend, met redenen omkleed verzoek van een partij dan wel ambtshalve kan het Gerecht de naam van een partij in het geding of die van andere personen die in het kader van de procedure worden genoemd, of bepaalde gegevens in de documenten betreffende de zaak die toegankelijk zijn voor het publiek, weglaten indien er een rechtmatig belang bij bestaat dat de identiteit van een persoon of de inhoud van die gegevens niet in de openbaarheid komen.

Artikel 67

Volgorde van behandeling van de zaken

1. Het Gerecht behandelt de aanhangige zaken in de volgorde waarin zij in staat zijn.

2. De president kan op grond van bijzondere omstandigheden beslissen dat een zaak bij voorrang zal worden berecht.

Artikel 68

Voeging

1. In elke stand van het geding kunnen meerdere zaken met hetzelfde voorwerp, ambtshalve dan wel op verzoek van een hoofdpartij, wegens verknochtheid worden gevoegd voor, alternatief of cumulatief, de schriftelijke of de mondelinge behandeling of het eindarrest.

2. Tot voeging wordt beslist door de president. Alvorens deze beslissing te nemen, bepaalt de president voor de hoofdpartijen een termijn waarbinnen zij hun opmerkingen over een eventuele voeging kunnen indienen, voor zover zij zich nog niet daarover hebben uitgesproken.

3. De voeging van de zaken kan onder de in lid 2 genoemde voorwaarden weer ongedaan worden gemaakt.

4. Alle partijen in de gevoegde zaken kunnen ter griffie de dossiers van de zaken waarop de voeging betrekking heeft, inzien. De president kan evenwel op verzoek van een partij bij beschikking bepaalde vertrouwelijke stukken in het procesdossier van deze inzage uitsluiten.

5. Onverminderd lid 4, worden de processtukken in de dossiers van de zaken waarop de voeging betrekking heeft, aan de partijen in de gevoegde zaken betekend, mits de vertegenwoordigers van deze partijen daarom hebben verzocht en zij hebben ingestemd met de wijze van betekenen bedoeld in artikel 57, lid 4.

Artikel 69

Gevallen van schorsing van de behandeling

Onverminderd artikel 163 kan de behandeling worden geschorst:

a) in de gevallen bedoeld in artikel 54, derde alinea, van het Statuut;

b) wanneer bij het Hof van Justitie hogere voorziening is ingesteld tegen een beslissing van het Gerecht waarbij een geding slechts gedeeltelijk ten gronde is beslecht, waarbij een einde is gemaakt aan een procesincident ter zake van onbevoegdheid of niet-ontvankelijkheid of waarbij een verzoek tot interventie is afgewezen;

c) op verzoek van een hoofdpartij met instemming van de andere hoofdpartij;

d) in andere bijzondere gevallen, wanneer dit voor een goede rechtsbedeling is vereist.

Artikel 70

Beslissing tot schorsing van de behandeling en beslissing tot hervatting van de behandeling

1. Tot schorsing van de behandeling wordt beslist door de president. Alvorens deze beslissing te nemen, bepaalt de president voor de hoofdpartijen een termijn waarbinnen zij hun opmerkingen over een eventuele schorsing van de behandeling kunnen indienen, voor zover zij zich nog niet daarover hebben uitgesproken.

2. De beslissing tot hervatting van de behandeling vóór het einde van de schorsing of als bedoeld in artikel 71, lid 3, wordt vastgesteld op de wijze voorzien in lid 1.

Artikel 71

Duur en gevolgen van de schorsing van de behandeling

1. De schorsing van de behandeling gaat in op de in de schorsingsbeslissing vermelde datum of, indien die vermelding ontbreekt, op de datum van die beslissing.

2. Door de schorsing worden alle procestermijnen gestuit, met uitzondering van de termijn voor interventie bedoeld in artikel 143, lid 1.

3. Wanneer in de schorsingsbeslissing geen einddatum is bepaald, eindigt de schorsing op de datum vermeld in de beslissing tot hervatting van de behandeling, of, indien die vermelding ontbreekt, op de datum van laatstgenoemde beslissing.

4. Vanaf de datum van hervatting van de behandeling na een schorsing worden de gestuite procestermijnen vervangen door nieuwe termijnen die op de datum van die hervatting ingaan.

Hoofdstuk 2

PROCESSTUKKEN

Artikel 72

Gemeenschappelijke regels voor de neerlegging van de processtukken

1. Een processtuk wordt ter griffie neergelegd in papieren vorm, in voorkomend geval na de toezending van een afschrift van het origineel van dit stuk per fax overeenkomstig artikel 73, lid 3, of op de wijze bedoeld in het besluit van het Gerecht krachtens artikel 74.

2. Elk processtuk is gedagtekend. Voor de berekening van de procestermijnen gelden slechts de dag en het uur in het Groothertogdom Luxemburg van de neerlegging van het origineel ter griffie.

3. Elk processtuk gaat vergezeld van de bijlagen waarop een beroep wordt gedaan, alsmede van een staat van die stukken.

4. Wanneer wegens de omvang van een stuk slechts uittreksels ervan bij het processtuk zijn gevoegd, wordt het gehele stuk of een volledig afschrift ervan ter griffie neergelegd.

5. Binnen de daartoe door de president bepaalde termijnen leggen de instellingen van elk processtuk vertalingen over in de andere talen bedoeld in artikel 1 van verordening nr. 1 van de Raad.

Artikel 73

Neerlegging ter griffie van een processtuk in papieren vorm

1. Het origineel in papieren vorm van een processtuk wordt ondertekend door de gemachtigde of de advocaat van de partij.

2. Dit processtuk, vergezeld van alle bijlagen waarnaar daarin wordt verwezen, wordt overgelegd tezamen met drie afschriften voor het Gerecht en één voor elke andere partij. De afschriften worden voor eensluidend gewaarmerkt door de partij die deze neerlegt.

3. In afwijking van artikel 72, lid 2, tweede volzin, worden de datum en het uur waarop een volledig afschrift van het ondertekende origineel van een processtuk tezamen met de in artikel 72, lid 3, bedoelde staat van stukken, de griffie per fax bereikt voor de berekening van de procestermijnen in aanmerking genomen, mits het ondertekende origineel van het stuk, vergezeld van de bijlagen en afschriften bedoeld in lid 2, uiterlijk tien dagen daarna ter griffie wordt neergelegd. Artikel 60 is niet van toepassing op deze termijn van tien dagen.

Artikel 74

Neerlegging in elektronische vorm

Het Gerecht kan bij besluit bepalen onder welke voorwaarden een elektronisch aan de griffie toegezonden processtuk als het origineel van dit stuk wordt beschouwd. Dit besluit wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Artikel 75

Lengte van de memories

1. Het Gerecht stelt overeenkomstig artikel 224 de maximumlengte van de in het kader van de onderhavige titel neer te leggen memories vast.

2. De president kan de overschrijding van de maximumlengte van de memories alleen toestaan in juridisch of feitelijk bijzonder complexe gevallen.

Hoofdstuk 3

SCHRIFTELIJKE BEHANDELING

Artikel 76

Inhoud van het verzoekschrift

Het verzoekschrift bedoeld in artikel 21 van het Statuut bevat:

a) de naam en de woonplaats van de verzoeker;

b) de vermelding van de hoedanigheid en het adres van de vertegenwoordiger van de verzoeker;

c) de aanduiding van de hoofdpartij waartegen het beroep wordt ingesteld;

d) het voorwerp van het geschil, de aangevoerde middelen en argumenten alsmede een summiere uiteenzetting van deze middelen;

e) de conclusies van de verzoeker;

f) zo nodig, het bewijs en de bewijsaanbiedingen.

Artikel 77

Inlichtingen over de betekeningen

1. Ten behoeve van de procedure vermeldt het verzoekschrift of de wijze van betekening waarmee de vertegenwoordiger van de verzoeker instemt, die bedoeld in artikel 57, lid 4, dan wel de fax is.

2. Indien het verzoekschrift niet aan de in lid 1 bedoelde voorwaarden voldoet en zolang dit verzuim niet is hersteld, geschieden alle betekeningen aan de betrokken partij per aangetekende post aan het adres van de vertegenwoordiger van de partij. De regelmatige betekening wordt dan geacht plaats te vinden door afgifte van de aangetekende zending op het postkantoor van de plaats waar het Gerecht is gevestigd.

Artikel 78

Bijlagen bij het verzoekschrift

1. Bij het verzoekschrift worden in voorkomend geval de stukken bedoeld in artikel 21, tweede alinea, van het Statuut gevoegd.

2. Het verzoekschrift dat overeenkomstig artikel 272 VWEU wordt ingediend op grond van een arbitragebeding vervat in een door of namens de Unie gesloten publiekrechtelijke of privaatrechtelijke overeenkomst, gaat vergezeld van een exemplaar van de overeenkomst waarin dat beding is opgenomen.

3. Indien de verzoeker een privaatrechtelijke rechtspersoon is, voegt hij een recent bewijs van zijn bestaan rechtens bij het verzoekschrift (uittreksel uit het handelsregister, uittreksel uit het verenigingsregister of enig ander officieel stuk).

4. Het verzoekschrift gaat vergezeld van de in artikel 51, leden 2 en 3, bedoelde stukken.

5. Indien het verzoekschrift niet voldoet aan de voorwaarden in de leden 1 tot en met 4, stelt de griffier de verzoeker een redelijke termijn om de bovenbedoelde stukken over te leggen. Indien deze verzuimen niet binnen de gestelde termijn worden hersteld, beslist het Gerecht of het niet in acht nemen van deze voorwaarden tot de formele niet-ontvankelijkheid van het verzoekschrift leidt.

Artikel 79

Mededeling in het Publicatieblad van de Europese Unie

In het Publicatieblad van de Europese Unie wordt een mededeling bekendgemaakt met daarin de datum van neerlegging van het gedinginleidend verzoekschrift, de naam van de hoofdpartijen, de conclusies van het verzoekschrift, alsmede de aangevoerde middelen en voornaamste argumenten.

Artikel 80

Betekening van het verzoekschrift

1. Het verzoekschrift wordt aan de verweerder betekend door toezending per aangetekende post met bericht van ontvangst van een voor eensluidend gewaarmerkt afschrift van het verzoekschrift, of door terhandstelling van dit afschrift tegen ontvangstbewijs. Wanneer de verweerder er op voorhand mee heeft ingestemd dat verzoekschriften hem op de wijze bedoeld in artikel 57, lid 4, of per fax worden toegezonden, geschiedt de betekening van het verzoekschrift langs die weg.

2. In de gevallen bedoeld in artikel 78, lid 5, vindt de betekening plaats zodra de verzuimen zijn hersteld of zodra het Gerecht het verzoekschrift, gelet op de voorwaarden in dit artikel, ontvankelijk heeft geoordeeld.

Artikel 81

Verweerschrift

1. Binnen twee maanden na de betekening van het verzoekschrift dient de verwerende partij een verweerschrift in. Deze memorie bevat:

a) de naam en de woonplaats van de verweerder;

b) de vermelding van de hoedanigheid en het adres van de vertegenwoordiger van de verweerder;

c) de aangevoerde middelen en argumenten;

d) de conclusies van de verweerder;

e) zo nodig, het bewijs en de bewijsaanbiedingen.

2. Artikel 77 en artikel 78, leden 3 tot en met 5, zijn van overeenkomstige toepassing op het verweerschrift.

3. In buitengewone omstandigheden kan de president de in lid 1 bedoelde termijn op met redenen omkleed verzoek van de verweerder verlengen.

Artikel 82

Toezending van stukken

Wanneer het Europees Parlement, de Raad of de Europese Commissie geen partij in een zaak is, zendt het Gerecht deze instelling een afschrift toe van het verzoekschrift en het verweerschrift, met uitzondering van de daaraan gehechte bijlagen, om haar in staat te stellen te constateren of de niet-toepasselijkheid van een van haar handelingen wordt aangevoerd in de zin van artikel 277 VWEU.

Artikel 83

Repliek en dupliek

1. Het verzoekschrift en het verweerschrift kunnen worden aangevuld met een repliek van de verzoeker en een dupliek van de verweerder, tenzij het Gerecht beslist dat een tweede memoriewisseling niet nodig is, omdat de inhoud van het procesdossier volledig genoeg is.

2. Wanneer het Gerecht beslist dat een tweede memoriewisseling niet nodig is, kan het de hoofdpartijen alsnog toestaan het procesdossier te vervolledigen, indien de verzoeker een daartoe strekkend met redenen omkleed verzoek indient binnen twee weken, te rekenen vanaf de betekening van die beslissing.

3. De president bepaalt de termijn waarbinnen deze processtukken worden overgelegd. Hij kan preciseren op welke punten deze repliek of deze dupliek betrekking zou moeten hebben.

Hoofdstuk 4

MIDDELEN, BEWIJS EN AANPASSING VAN HET VERZOEKSCHRIFT

Artikel 84

Nieuwe middelen

1. Nieuwe middelen mogen in de loop van het geding niet worden voorgedragen, tenzij zij steunen op gegevens, hetzij rechtens of feitelijk, waarvan eerst in de loop van de behandeling is gebleken.

2. Indien daartoe aanleiding is, worden de nieuwe middelen voorgedragen tijdens de tweede memoriewisseling en als zodanig aangeduid. Indien na de tweede memoriewisseling of na de beslissing om geen dergelijke memoriewisseling toe te staan, blijkt van gegevens, hetzij rechtens of feitelijk, die de voordracht van nieuwe middelen rechtvaardigen, draagt de betrokken hoofdpartij de nieuwe middelen voor zodra zij van die gegevens wetenschap heeft.

3. Onverminderd de door het Gerecht te nemen beslissing ten aanzien van de ontvankelijkheid van de nieuwe middelen, biedt de president de andere partijen de gelegenheid om op die middelen te antwoorden.

Artikel 85

Bewijs en bewijsaanbiedingen

1. Het bewijs en de bewijsaanbiedingen worden overgelegd in het kader van de eerste memoriewisseling.

2. De hoofdpartijen kunnen in de repliek en in de dupliek nog bewijs overleggen of aanbieden hun stellingen nader te bewijzen, mits de vertraging waarmee dit geschiedt, wordt gerechtvaardigd.

3. Bij wijze van uitzondering kunnen de hoofdpartijen nog bewijs overleggen of aanbieden hun stellingen nader te bewijzen voordat de mondelinge behandeling is gesloten of voordat het Gerecht beslist om zonder mondelinge behandeling uitspraak te doen, mits de vertraging waarmee dit geschiedt, wordt gerechtvaardigd.

4. Onverminderd de door het Gerecht te nemen beslissing over de ontvankelijkheid van het overgelegde bewijs of de gedane bewijsaanbiedingen krachtens de leden 2 en 3, biedt de president de andere partijen de gelegenheid om ten aanzien van het bewijs en de bewijsaanbiedingen een standpunt in te nemen.

Artikel 86

Aanpassing van het verzoekschrift

1. Wanneer een handeling waarvan om nietigverklaring wordt verzocht, door een andere handeling met hetzelfde voorwerp wordt vervangen of gewijzigd, kan de verzoeker vóór de sluiting van de mondelinge behandeling of vóór de beslissing van het Gerecht om zonder mondelinge behandeling uitspraak te doen, het verzoekschrift aanpassen om met dit nieuwe gegeven rekening te houden.

2. De aanpassing van het verzoekschrift moet bij afzonderlijke akte worden gedaan vóór het verstrijken van de termijn bedoeld in artikel 263, zesde alinea, VWEU waarbinnen kan worden verzocht om de nietigverklaring van de handeling die de aanpassing van het verzoekschrift rechtvaardigt.

3. De memorie houdende aanpassing bevat:

a) de aangepaste conclusies;

b) zo nodig, de aangepaste middelen en argumenten;

c) zo nodig, het bewijs en de bewijsaanbiedingen ter zake van de aanpassing van de conclusies.

4. De memorie houdende aanpassing gaat vergezeld van de handeling die de aanpassing van het verzoekschrift rechtvaardigt. Indien deze handeling niet is overgelegd, stelt de griffier de verzoeker een redelijke termijn om deze over te leggen. Indien dit verzuim niet binnen de gestelde termijn wordt hersteld, beslist het Gerecht of het niet in acht nemen van dit vereiste tot de formele niet-ontvankelijkheid van de memorie houdende aanpassing van het verzoekschrift leidt.

5. Onverminderd de door het Gerecht te nemen beslissing ten aanzien van de ontvankelijkheid van de memorie houdende aanpassing van het verzoekschrift, bepaalt de president voor de verweerder een termijn waarbinnen hij op de memorie houdende aanpassing kan antwoorden.

6. De president bepaalt, zo nodig, voor de interveniënten een termijn waarbinnen zij hun memories in interventie kunnen aanvullen in het licht van de memorie houdende aanpassing van het verzoekschrift en de memorie van antwoord. Te dien einde worden deze memories gelijktijdig aan de interveniënten betekend.

Hoofdstuk 5

VOORLOPIG RAPPORT

Artikel 87

Voorlopig rapport

1. Wanneer de schriftelijke behandeling is gesloten, bepaalt de president de datum waarop de rechter-rapporteur een voorlopig rapport aan het Gerecht zal uitbrengen.

2. Het voorlopig rapport bevat een analyse van de relevante vragen, feitelijk en rechtens, die het beroep doet rijzen, en voorstellen betreffende eventueel noodzakelijke maatregelen tot organisatie van de procesgang of maatregelen van instructie, het plaatsvinden van de mondelinge behandeling alsmede de eventuele verwijzing van de zaak naar de Grote kamer of naar een andere kamer bestaande uit een ander aantal rechters en de eventuele overdracht aan de alleensprekende rechter.

3. Het Gerecht beslist over het aan de voorstellen van de rechter-rapporteur te geven gevolg en, zo nodig, de opening van de mondelinge behandeling.

Hoofdstuk 6

MAATREGELEN TOT ORGANISATIE VAN DE PROCESGANG EN MAATREGELEN VAN INSTRUCTIE

Artikel 88

Algemeen

1. De maatregelen tot organisatie van de procesgang en de maatregelen van instructie worden, ambtshalve dan wel op verzoek van een hoofdpartij, in elke stand van het geding getroffen of gewijzigd.

2. Het verzoek bedoeld in lid 1 bevat een nauwkeurige omschrijving van het voorwerp van de maatregelen waarom wordt verzocht en de rechtvaardigingsgronden ervoor. Wanneer dit verzoek na de eerste memoriewisseling wordt ingediend, zet de partij die het verzoek doet uiteen waarom zij het verzoek niet eerder heeft kunnen indienen.

3. In geval van een verzoek om maatregelen tot organisatie van de procesgang of om maatregelen van instructie, biedt de president de andere partijen de gelegenheid om een standpunt ten aanzien daarvan in te nemen.

Afdeling 1

Maatregelen tot organisatie van de procesgang

Artikel 89

Voorwerp

1. De maatregelen tot organisatie van de procesgang hebben tot doel, het in staat brengen van de zaken, de procedures en de afdoening van de geschillen zo goed mogelijk te laten verlopen.

2. De maatregelen tot organisatie van de procesgang hebben in het bijzonder tot doel:

a) het goede verloop van de schriftelijke en mondelinge behandeling te verzekeren en de bewijsvoering te vergemakkelijken;

b) de punten te bepalen ten aanzien waarvan partijen hun betoog moeten aanvullen, of die instructie behoeven;

c) de strekking van de conclusies en van de middelen en argumenten van partijen te preciseren en hun geschilpunten te verduidelijken;

d) een minnelijke regeling van de geschillen te vergemakkelijken.

3. Maatregelen tot organisatie van de procesgang kunnen met name bestaan in:

a) het stellen van vragen aan partijen;

b) het uitnodigen van partijen om zich schriftelijk of mondeling over bepaalde aspecten van het geschil uit te laten;

c) het vragen van inlichtingen aan partijen of aan de derden bedoeld in artikel 24, tweede alinea, van het Statuut;

d) het aan partijen vragen om overlegging van elk stuk dat op de zaak betrekking heeft;

e) het voor vergaderingen oproepen van partijen.

4. Wanneer een pleitzitting wordt gehouden, verzoekt het Gerecht de partijen zo mogelijk om hun pleidooien op een of meer specifieke punten toe te spitsen.

Artikel 90

Procedure

1. Tot de maatregelen tot organisatie van de procesgang wordt besloten door het Gerecht.

2. Indien het Gerecht beslist maatregelen tot organisatie van de procesgang te treffen, doch de uitvoering ervan niet aan zich houdt, draagt het deze op aan de rechter-rapporteur.

Afdeling 2

Maatregelen van instructie

Artikel 91

Voorwerp

Onverminderd het bepaalde in de artikelen 24 en 25 van het Statuut bestaan de maatregelen van instructie in:

a) een comparitie van partijen;

b) het aan een partij vragen van inlichtingen of om overlegging van elk stuk dat op de zaak betrekking heeft;

c) het verzoeken om overlegging van documenten waartoe de toegang door een instelling is geweigerd in het kader van een beroep over de wettigheid van die weigering;

d) getuigenbewijs;

e) deskundigenonderzoek;

f) plaatsopneming.

Artikel 92

Procedure

1. Het Gerecht bepaalt de maatregelen die het passend acht bij beschikking, waarin de te bewijzen feiten zijn omschreven.

2. Alvorens het Gerecht besluit tot de maatregelen van instructie bedoeld in artikel 91, onder d) tot en met f), worden de partijen gehoord.

3. Een maatregel van instructie als bedoeld in artikel 91, onder b), kan alleen worden gelast wanneer de betrokken partij geen gevolg heeft gegeven aan een eerder met dat doel getroffen maatregel tot organisatie van de procesgang of wanneer de partij waarop de maatregel betrekking heeft, daar uitdrukkelijk om verzoekt en daarbij de reden aangeeft waarom een dergelijke maatregel in de vorm van een instructiebeschikking moet worden gelast. De instructiebeschikking kan bepalen dat de vertegenwoordigers van de partijen de door het Gerecht als gevolg van die beschikking verkregen inlichtingen of stukken slechts ter griffie kunnen inzien, zonder dat afschriften kunnen worden gemaakt.

4. Indien het Gerecht tot opening van een instructie besluit, doch de uitvoering ervan niet aan zich houdt, draagt het deze op aan de rechter-rapporteur.

5. De advocaat-generaal neemt aan de instructie deel.

6. De partijen zijn gerechtigd de instructie bij te wonen.

7. Het tegenbewijs staat vrij; nadere bewijsaanbiedingen zijn toegelaten.

Artikel 93

Oproeping van de getuigen

1. De getuigen wier verhoor noodzakelijk wordt geacht, worden opgeroepen krachtens een beschikking als bedoeld in artikel 92, lid 1, die de volgende gegevens bevat:

a) de naam, de hoedanigheid en de woonplaats van de getuigen;

b) de datum en de plaats van het verhoor;

c) de vermelding van de te bewijzen feiten en de getuigen die over elk van deze feiten moeten worden gehoord.

2. De getuigen worden door het Gerecht opgeroepen, in voorkomend geval na storting van het in artikel 100, lid 1, bedoelde voorschot.

Artikel 94

Getuigenverhoor

1. Na de vaststelling van de identiteit van de getuigen houdt de president hun voor, dat zij hun verklaring zullen moeten bevestigen op de in lid 5 en in artikel 97 bepaalde wijze.

2. De getuigen worden door het Gerecht gehoord; de partijen worden daartoe opgeroepen. Nadat de getuigen hun verklaring hebben afgelegd, kan de president hun, op verzoek van partijen dan wel ambtshalve, vragen stellen.

3. Diezelfde bevoegdheid komt toe aan iedere rechter en aan de advocaat-generaal.

4. Onder leiding van de president kunnen aan de getuigen vragen worden gesteld door de vertegenwoordigers van partijen.

5. Behoudens het bepaalde in artikel 97, legt de getuige na zijn verklaring de volgende eed af:

„Ik zweer de waarheid te hebben gezegd, de volle waarheid en niets dan de waarheid.”

6. Het Gerecht kan de getuige, de hoofdpartijen gehoord, vrijstellen van het afleggen van de eed.

Artikel 95

Verplichtingen van de getuigen

1. De getuigen, mits behoorlijk opgeroepen, zijn gehouden aan de oproeping gevolg te geven en op het verhoor te verschijnen.

2. Wanneer een getuige, hoewel behoorlijk opgeroepen, zonder geldige reden niet voor het Gerecht verschijnt, kan het Gerecht hem een geldboete van ten hoogste 5 000 EUR opleggen en gelasten dat hij op zijn eigen kosten opnieuw zal worden opgeroepen.

3. Dezelfde straf kan worden opgelegd aan een getuige die zonder geldige reden weigert een verklaring of de eed af te leggen.

Artikel 96

Deskundigenonderzoek

1. In de beschikking waarbij de deskundige wordt benoemd, wordt diens taak nauwkeurig omschreven en wordt de termijn bepaald waarbinnen hij zijn rapport zal indienen.

2. Na indiening van het rapport en de betekening daarvan aan de partijen, kan het Gerecht gelasten dat de deskundige zal worden gehoord; de partijen worden hiertoe opgeroepen. De president kan de deskundige, op verzoek van een van de partijen dan wel ambtshalve, vragen stellen.

3. Diezelfde bevoegdheid komt toe aan iedere rechter en aan de advocaat-generaal.

4. Onder leiding van de president kunnen aan de deskundige vragen worden gesteld door de vertegenwoordigers van partijen.

5. Behoudens het bepaalde in artikel 97, legt de deskundige na indiening van zijn rapport de volgende eed af:

„Ik zweer mijn taak naar geweten en in volkomen onpartijdigheid te hebben vervuld.”

6. Het Gerecht kan de deskundige, de hoofdpartijen gehoord, vrijstellen van het afleggen van de eed.

Artikel 97

Eed van de getuigen en deskundigen

1. Wie als getuige of deskundige voor het Gerecht een eed dient af te leggen, wordt door de president vermaand de waarheid te spreken of zijn opdracht overeenkomstig zijn geweten en onpartijdig te vervullen. De president vestigt hun aandacht op de strafrechtelijke gevolgen bij niet-nakoming van deze plicht, zoals neergelegd in hun nationale wetgeving.

2. De getuigen en deskundigen leggen de eed af, hetzij overeenkomstig artikel 94, lid 5, respectievelijk artikel 96, lid 5, hetzij op de wijze als bepaald in hun nationale wetgeving.

Artikel 98

Schending van de eed van getuigen en deskundigen

1. In geval van meineed gepleegd door een getuige of deskundige, kan het Gerecht beslissen dat van dit feit aangifte zal worden gedaan ter fine van vervolging, bij de bevoegde, in het Additioneel reglement bij het Reglement voor de procesvoering van het Hof van Justitie genoemde instantie van de lidstaat wiens rechterlijke macht ter zake bevoegd is.

2. De beslissing van het Gerecht wordt door de griffier toegezonden. De beslissing vermeldt de feiten en omstandigheden waarop de aangifte is gegrond.

Artikel 99

Wraking van een getuige of deskundige

1. Wanneer een partij een getuige of deskundige wraakt wegens onbekwaamheid, onwaardigheid of enige andere reden, of wanneer een getuige of deskundige weigert een verklaring of de eed af te leggen, beslist het Gerecht.

2. De wraking van een getuige of van een deskundige geschiedt binnen twee weken na de betekening van de beschikking waarbij de getuige wordt opgeroepen of waarbij de deskundige wordt benoemd, bij een akte die de redenen van de wraking alsmede het bewijsaanbod bevat.

Artikel 100

Onkosten van de getuigen en deskundigen

1. Wanneer het Gerecht een getuigenverhoor of een deskundigenonderzoek gelast, kan het de hoofdpartijen, of een daarvan, verzoeken een voorschot ter dekking van de onkosten van de getuigen of de deskundigen te storten.

2. De getuigen en deskundigen hebben recht op vergoeding van hun reis- en verblijfskosten. Door de kas van het Gerecht kan hun een voorschot op die onkosten worden verstrekt.

3. De getuigen hebben recht op een vergoeding wegens gederfd inkomen; de deskundigen ontvangen voor hun werkzaamheden een honorarium. Deze bedragen worden door de kas van het Gerecht aan de getuige