Beschikking van de Commissie

van 13 november 2002

betreffende de steun voor vissers en schelpdierkwekers wegens door plantenslijmen veroorzaakte schade en de stillegging van de visserij om technische redenen in de Adriatische Zee in 2000

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2002) 4365)

(Slechts de tekst in de Italiaanse taal is authentiek)

(Voor de EER relevante tekst)

(2003/88/EG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 88, lid 2, eerste alinea,

Gelet op Verordening (EG) nr. 659/1999 van de Raad van 22 maart 1999 tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van artikel 88 van het EG-Verdrag(1), en met name op artikel 14,

Na de belanghebbenden, overeenkomstig artikel 88, lid 2, eerste alinea, te hebben verzocht opmerkingen te maken en gezien de meegedeelde opmerkingen,

Overwegende hetgeen volgt:

I

PROCEDURE

(1) Bij brief dd. 26 september 2000, door de Commissie ontvangen op 28 september heeft de permanente vertegenwoordiging van Italië bij de Europese Unie de Commissie de tekst van een wetsdecreet houdende diverse maatregelen voor de sectoren vervoer en visserij meegedeeld. De tekst voorzag in diverse maatregelen ten gunste van deze twee sectoren, waaronder met name in artikel 4, leden 1 tot en met 4 en 6 tot en met 10, vergoedingen ten gunste van vissers en schelpdierkwekers in de Adriatische Zee. Deze maatregelen zijn als aangemelde steunmaatregel geregistreerd onder nr. N 159C/2000.

(2) Vervolgens, bij brief van 2 oktober 2000, hebben de Italiaanse autoriteiten de tekst van voornoemd wetsdecreet (wetsdecreet nr. 265 van 26 september 2000), bekendgemaakt in de Gazzetta ufficiale van 27 september 2000, meegedeeld. De Italiaanse autoriteiten zijn viermaal om aanvullende informatie verzocht, bij brieven van 23 november 2000 en 20 februari, 30 mei en 5 juli 2001, waarop is geantwoord met de brieven van 5 februari, 2 mei, 31 mei en 24 juli 2001. De meegedeelde gegevens omvatten met name, in de brief van 5 februari 2001, met nr. 343 van 23 november 2000 (omzetting van wetsdecreet nr. 265 in wet), die is bekendgemaakt in de Gazzetta ufficiale van 25 november 2000, alsmede drie decreten van het ministerie van Landbouw- en Bosbouwbeleid, respectievelijk van 19 juli, 3 augustus en 22 december 2000, waarbij de desbetreffende uitvoeringsbepalingen worden vastgesteld.

(3) De decreten van 3 augustus en 22 december 2000, waarbij de concrete uitvoeringsbepalingen voor de vergoeding worden vastgesteld, waren onmiddellijk van toepassing. Daar bovendien geen enkele bepaling was opgenomen die voorzag in een voorafgaande goedkeuring van de Commissie, opdat de wet en de uitvoeringsbepalingen in werking konden treden, konden deze maatregelen ook onmiddellijk worden toegepast. Daarom is het dossier op 9 februari 2001 naar het register van de niet-aangemelde steunmaatregelen overgebracht onder nr. NN 12/2001.

(4) Bij brief C(2001) 3465 def. van 13 november 2001 heeft de Commissie Italië meegedeeld dat de vergoeding voor vissers voor de stillegging van de visserij tussen 19 juni en 19 juli 2000 als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt kon worden beschouwd, maar dat zij besloten had de in artikel 88, lid 2, van het EG-Verdrag bedoelde formele inbreukprocedure in te leiden ten aanzien van de vergoeding voor vissers voor de stillegging van de visserij na 19 juli 2000 en ook ten aanzien van de vergoeding voor de schelpdierkwekers. Italië heeft zijn opmerkingen meegedeeld bij brief van 20 december 2001, gevolgd door een ander schrijven op 20 februari 2002.

(5) Het besluit van de Commissie om de procedure in te leiden is op 29 januari 2002 bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen(2). De Commissie heeft de eventuele belanghebbenden verzocht hun opmerkingen terzake mee te delen en heeft op 27 februari 2002 een gemeenschappelijk schrijven van de drie organisaties Federcoopesca, Lega Pesca en AGCI Pesca ontvangen. Dit schrijven is, overeenkomstig artikel 6, lid 2, van Verordening (EG) nr. 659/1999, aan de Italiaanse autoriteiten meegedeeld.

II

BESCHRIJVING VAN DE MAATREGELEN

(6) De betrokken maatregelen gelden voor de Adriatische Zee, in de maritieme districten van Trieste tot Brindisi, met inbegrip van de maritieme kantoren van Castro, Tricase, Santa Maria di Leuca en Otranto, gelegen langs de Adriatische zijde van het maritiem district Gallipoli.

2.1. Maatregelen ten gunste van de vissers

(7) Het gaat om twee soorten maatregelen, die betrekking hebben op twee verschillende periodes: de periode van 19 juni tot en met 19 juli 2000 en een periode van 44 dagen vanaf 20 juli 2000.

2.1.1. Periode van 19 juni tot en met 19 juli 2000

(8) Deze vergoedingen worden verleend aan reders van alle visserijeenheden - behalve die met een vergunning voor de oceaanvisserij - die hun activiteit hebben moeten stopzetten wegens de aanwezigheid van plantenslijmen. De vergoeding kwam overeen met het inkomensverlies dat werd geleden tijdens de dagen gedurende welke de visserij was stilgelegd, ten opzichte van dezelfde periode in het voorafgaande jaar, met een maximum van 7,5 miljoen ITL (3873 EUR) voor vaartuigen van minder dan 10 brt en ITL 20 miljoen ITL (10329 EUR) voor vaartuigen van meer dan 10 brt. De Gemeenschap was van oordeel dat deze maatregel verenigbaar was met de gemeenschappelijke markt.

2.1.2. Periode na 19 juli 2000

(9) De basisbepalingen voor de vergoeding betreffende deze periode, ten aanzien waarvan de formele onderzoeksprocedure is ingeleid, waren vervat in artikel 4, lid 1, van wet nr. 343 van 23 november 2000. Ze waren erop gericht diverse categorieën vissers te vergoeden voor de tijdelijke stillegging van de visserij vanaf 20 juli 2000, die was veroorzaakt door de aanwezigheid van plantenslijmen. Volgens de Italiaanse autoriteiten was deze tijdelijke stillegging ook bedoeld om de toename van de biomassa van de visbestanden in het Adriatisch gebied te bevorderen.

(10) Aanvullende bepalingen waren vervat in de decreten van de minister van Landbouw- en Bosbouwbeleid van 19 juli en van 3 augustus 2000. Het decreet van 19 juli 2000 bepaalt dat de maatregel geldt voor vissersvaartuigen die zijn uitgerust voor de visserij met sleepnetten en/of spannetten, waarvoor de stillegging ook verplicht was, en kon eventueel, op vrijwillige basis, ook worden toegepast voor vaartuigen die vissen met passief vistuig en/of zegens. De maatregel geldt niet voor vaartuigen die de oceaanvisserij beoefenen. De kosten van de maatregel, die zowel ten goede kwam aan de reders als aan de opvarenden, bedroegen 28,4 miljoen EUR.

(11) De reders kregen een vergoeding die was berekend op basis van de tonnage van het vaartuig en van de door hen te betalen sociale bijdragen.

(12) De vergunning bedroeg, per dag stillegging, naar gelang van de tonnage van het vaartuig:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

(13) De vergoeding wordt verleend voor ten hoogste 30 dagen.

(14) De sociale bijdragen kunnen evenwel worden vergoed voor een periode van ten hoogste 44 dagen.

(15) De opvarenden van de stilgelegde vaartuigen krijgen een vergoeding die gelijk is aan het gewaarborgd minimumloon gedurend een periode van ten hoogste 44 dagen.

2.2. Maatregelen ten gunste van de schelpdierkwekers

(16) De basisbepalingen voor de vergoeding van de schelpdierkwekers zijn vervat in artikel 4, lid 6, van wet nr. 343 van 23 november 2000, en zijn bedoeld om de schelpdierkwekers (kunstmatige of natuurlijke schelpdierbanken) te vergoeden voor de inkomensverliezen als gevolg van de aanwezigheid van plantenslijmen in de Adriatische Zee. De uitvoeringsbepalingen zijn vervat in artikel 1 van het decreet van 22 december 2000 van de minister van Landbouw- en Bosbouwbeleid.

(17) De bijdrage bedraagt ten hoogste 30 % van het verlies ten opzichte van het omzetcijfer in het voorgaande jaar. Voor deze maatregel is een bedrag uitgetrokken van 1500 miljoen ITL (774685 EUR) voor in totaal 34 begunstigde bedrijven.

(18) Voor de maatregel komen niet in aanmerking de schelpdierkwekers die reeds vergoedingen hebben gekregen uit andere bronnen. De Commissie herinnert er in dat verband aan dat zij de maatregelen tot vergoeding van schelpdierkwekers in de regio Friuli-Venezia Giulia, die waren toegekend wegens eenzelfde verschijnsel van plantenslijm tijdens het jaar 2000, als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt heeft beschouwd (beslissing meegedeeld aan de Italiaanse regering bij brief SG(2001) D/289817 van 17 juli 2001).

2.3. Redenen voor het inleiden van de procedure

2.3.1. Maatregelen ten gunste van de vissers

(19) Gezien de door de Italiaanse autoriteiten aangevoerde redenen voor de vaststelling van de maatregelen, zijn deze getoetst aan artikel 87, lid 2, onder b), van het EG-Verdrag, alsmede aan de richtsnoeren voor het onderzoek van de steunmaatregelen van de staten in de visserij- en aquacultuursector (hierna "de richtsnoeren" te noemen), zoals vastgesteld in 1973(3), die van kracht waren op de datum waarop de betrokken steunmaatregelen zijn vastgesteld.

(20) Ook voor de periode na 19 juli 2000 hebben de Italiaanse autoriteiten het verschijnsel van de plantenslijmen aangevoerd om de vaststelling van de maatregel te rechtvaardigen. Uit de diverse gegevens die zijn verstrekt blijkt evenwel niet dat de stilleggingen in deze periode aan dit verschijnsel zijn toe te schrijven. De Commissie heeft dan ook geoordeeld dat deze vergoedingen niet konden worden toegekend op grond van artikel 87, lid 2, onder b), van het EG-Verdrag, dat bepaalt dat steunmaatregelen tot herstel van de schade veroorzaakt door natuurrampen of andere buitengewone gebeurtenissen met de gemeenschappelijke markt verenigbaar zijn.

(21) Italië heeft bovendien als reden voor de stillegging van de visserij in deze periode aangevoerd dat het de bedoeling was de toename van de biomassa van de visbestanden te bevorderen.

(22) Volgens de eerste alinea van punt 2.2.2 van de richtsnoeren kan steun voor de tijdelijke stillegging van vissersvaartuigen als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt worden beschouwd, als hij bestemd is voor de gedeeltelijke compensatie van de inkomstenderving die verband houdt met de tijdelijke stopzetting van de visserijactiviteit wegens een niet te voorziene eenmalige gebeurtenis die inzonderheid is toe te schrijven aan biologische factoren.

(23) De tijdelijke stillegging, die door de Italiaanse autoriteiten is verlengd tot de periode na 19 juli 2000, lijkt evenwel niet aan deze definitie te beantwoorden. Zij was niet het gevolg van een onverwachte gebeurtenis die vergelijkbaar is met een natuurramp, noch gewettigd door wetenschappelijke verslagen of verslagen die wezen op een plotselinge en niet te voorziene inkrimping van de visbestanden, in zodanige mate dat de vaststelling van specifieke herstelmaatregelen, zoals bijvoorbeeld een tijdelijke stillegging, nodig was. De Commissie merkt bovendien op dat Italië ook reeds in de vorige jaren soortgelijke maatregelen voor vergoeding van schade wegens tijdelijke stillegging had vastgesteld. De Commissie had toen geen bezwaar aangetekend: voor 1999, de maatregelen die zijn onderzocht onder nummer N 419/99 en het voorwerp waren van brief SG(99) D/7551 van 17 september 1999 aan de Italiaanse regering; voor 1998, de maatregelen die zijn onderzocht onder nummer NN 101/98 en die het voorwerp waren van brief SG(99) D/1581 van 23 juni 1999; voor 1997, de maatregelen die zijn onderzocht onder nummer NN 99/97 en het voorwerp waren van brief SG(97) D/6770 van 6 augustus 1997. Deze maatregelen blijken ook te zijn toegepast voor de visserij in de Adriatische Zee. De voor 2000 vastgestelde maatregel is dus duidelijk niet eenmalig en kan derhalve ook niet worden beschouwd als verenigbaar met het bepaalde in punt 2.2.2, eerste alinea, van de richtsnoeren.

(24) Krachtens de tweede alinea van het voornoemde punt van de richtsnoeren kan de Commissie echter wel een steunmaatregel voor tijdelijke stillegging van de visserij als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt beschouwen, na een bijzonder onderzoek van de betrokken maatregel (onderzoek "geval per geval"). De Commissie had kunnen oordelen dat de voorwaarden voor verenigbaarheid aanwezig waren, indien de tijdelijke stillegging had kunnen worden beschouwd als een stillegging in de zin van artikel 16, lid 1, van Verordening (EG) nr. 2792/1999 van de Raad van 17 december 1999 tot vaststelling van de uitvoeringsbepalingen en voorwaarden voor de structurele acties van de Gemeenschap in de visserijsector(4), of indien het een niet te voorziene gebeurtenis, in het bijzonder als gevolg van biologische oorzaken, had betroffen (onder a)), of in het geval van de uitvoering van een plan voor het herstel van een met uitputting bedreigd bestand (onder c)), ofwel, wat in het bijzonder de maatregelen ten gunste van zeelieden betreft, een geval als bedoeld in artikel 12, lid 6, van voornoemde verordening, waarvoor is voorzien in de mogelijkheid om begeleidende sociale maatregelen vast te stellen in het kader van plannen voor de bescherming van visbestanden. De hier onderzochte tijdelijke stillegging bleek aan geen enkel van deze gevallen te beantwoorden.

(25) In het licht van deze gegevens en van de eerste beoordeling die is voorgeschreven bij artikel 6 van Verordening (EG) nr. 659/1999, had de Commissie geoordeeld dat er ernstige twijfels bestonden over de verenigbaarheid van de betrokken maatregelen met de richtsnoeren voor het onderzoek van de nationale steunmaatregelen in de visserij- en aquacultuursector.

2.3.2. Maatregelen ten gunste van de schelpdierkwekers

(26) De betrokken maatregelen hadden tot doel de schelpdierkwekers (kunstmatige of natuurlijke schelpdierbanken) te vergoeden voor de inkomensverliezen die zij hadden geleden als gevolg van het verschijnsel van de plantenslijmen.

(27) De Commissie had erkend dat de vergoeding bestemd was om verliezen ten gevolge van een natuurramp, namelijk plantenslijmen, te vergoeden, en dat ze derhalve als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt kon worden beschouwd. De door de Italiaanse autoriteiten verstrekte gegevens boden echter niet de mogelijkheid om met zekerheid uit te sluiten dat de vergoeding buitensporig was in vergelijking met de geleden schade. Het was namelijk niet aangetoond dat de 30 % van het omzetcijfer van het vorige jaar niet groter was dan het bedrag van de door de betrokken kwekers als gevolg van de plantenslijmen geleden schade. Daarom bleef er twijfel bestaan of de betrokken maatregel wel verenigbaar was met artikel 87, lid 2, onder b), van het EG-Verdrag.

III

OPMERKINGEN VAN ITALIË

(28) In hun opmerkingen verwijzen de Italiaanse autoriteiten, na opnieuw het verloop van de gebeurtenissen te hebben geschetst, naar het bepaalde in artikel 16, lid 1, van Verordening (EG) nr. 2792/1999 betreffende de tijdelijke stillegging van de visserijactiviteit als gevolg van een niet te voorziene gebeurtenis, in het bijzonder als gevolg van biologische oorzaken. Italië is van oordeel dat de aanwezigheid van plantenslijmen een uitzonderlijk en niet te voorzien verschijnsel vormt.

(29) Italië betwist het standpunt van de Commissie, die de stillegperiode heeft gesplitst in een periode vóór en een na 19 juli 2000, en beschouwt dit als een willekeurige keuze. Voor Italië houdt de datum 19 juli geen verband met het verschijnsel van de plantenslijmen, maar is het gewoon de datum waarop de vergadering heeft plaatsgevonden waarin is besloten over te schakelen van een vrijwillige stillegging op een verplichte stillegging. Op grond van de eerste gegevens die door de vissers waren verstrekt, heeft de Italiaanse overheid de wetenschappelijke instituten gevraagd de ontwikkeling van het verschijnsel te volgen en de door deze instellingen opgestelde verslagen konden, om procedureredenen, door de Raadgevende Commissie voor de zeevisserij niet in aanmerking worden genomen en in een besluit tot stillegging worden vertaald vóór 19 juli.

(30) Anderzijds is het weliswaar zo dat latere wetenschappelijke verslagen hadden gewezen op een verzwakking van het verschijnsel van de plantenslijmen vanaf 19 juli, maar het is niettemin een feit dat de plantenslijmen op die datum de vissers een directe schade berokkenden en dat toen nog niet kon worden voorzien dat het verschijnsel definitief zou verdwijnen. Gezien de achteraf meegedeelde wetenschappelijke verslagen had de stillegperiode inderdaad kunnen worden verkort, maar in de praktijk diende ook rekening te worden gehouden met de onzekerheid inzake het verdere verloop van het verschijnsel.

(31) Bij brief van 20 februari 2002 hebben de Italiaanse autoriteiten bovendien een samenvattend wetenschappelijk verslag, opgesteld door het laboratorium voor mariene biologie en visserij van Fano, meegedeeld. Volgens dat verslag heeft het verschijnsel van de plantenslijmen zijn hoogtepunt bereikt in de maand juli en is het daarna in de loop van augustus geleidelijk afgenomen om in september geheel te verdwijnen. In de maand augustus hebben de massa's plantenslijm zich verspreid, eerst naar het centrale gedeelte en vervolgens naar het zuidelijk gedeelte van het Adriatische bekken, waardoor in september weer normaal kon worden gevist. Het verschijnsel heeft zich evenwel niet in dezelfde mate in het gehele gebied en in de gehele periode ontwikkeld.

(32) Wat de aan de schelpdierkwekers toegekende vergoedingen betreft, preciseert Italië dat 30 % van de geleden verliezen beantwoordt aan het verlies dat is berekend ten opzichte van de omzet van het jaar voordien. 34 bedrijven hebben de vergoeding aangevraagd.

IV

OPMERKINGEN VAN DE BELANGHEBBENDEN

(33) Federcoopesca, Lega Pesca en AGCI Pesca zijn de drie representatieve organisaties van Italiaanse vissers. In hun brief bevestigen zij dat zij niet begrijpen waarop de opmerkingen van de Commissie gebaseerd zijn: de wettekst waarbij de maatregel wordt ingesteld geeft duidelijk aan dat hij is ingegeven door de noodzaak om het hoofd te bieden aan de onmogelijkheid om de visserij uit te oefenen wegens de aanwezigheid van buitengewone hoeveelheden plantenslijm.

(34) Zonder deze steunmaatregel zouden de bemanningen geen enkel loon hebben gehad. Krachtens de Italiaanse wetgeving hadden de reders ook de opvarende vissers kunnen ontslaan zonder opzeg, als de overheid geen garantie had verstrekt voor de verschuldigde lasten. Daarbij komt nog dat de reders niet verplicht zijn dezelfde bemanningen aan te werven.

(35) Volgens de organisaties is het verschijnsel voor de eerste maal opgetreden in maart 2000 en is het ernstiger geworden in de maand mei. Wegens de moeilijkheden om hun visserijactiviteit uit te oefenen, hebben de vissers er bij de Italiaanse autoriteiten op aangedrongen passende maatregelen te nemen.

(36) De organisaties zijn van oordeel dat de door de Italiaanse autoriteiten getroffen maatregelen volledig beantwoorden aan het bepaalde in artikel 16, lid 1, van Verordening (EG) nr. 2792/1999.

(37) Wat de vergoeding ten gunste van de schelpdierkwekers betreft, is de drempel van 30 % van de schade hoe dan ook nageleefd, aangezien wet nr. 72/92, die dit soort schadevergoedingen toestaat, slechts wordt toegepast indien de schade ten minste 35 % van het omzetcijfer beloopt. De toegekende vergoeding is dus niet buitensporig.

(38) Deze opmerkingen zijn meegedeeld aan de Italiaanse autoriteiten, die het ermee eens zijn.

V

BEOORDELING VAN DE MAATREGELEN

A. Het bestaan van staatssteun

(39) Krachtens artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag zijn steunmaatregelen van de staten of in welke vorm ook met staatsmiddelen bekostigd, die de mededinging door begunstiging van bepaalde ondernemingen of bepaalde producties vervalsen of dreigen te vervalsen, onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt, voorzover deze steun het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloedt.

(40) De maatregelen die betrekking hebben op de visserij zijn bedoeld om de verliezen die de reders hebben geleden wegens de tijdelijke stillegging van de visserijactiviteit te vergoeden en de opvarende vissers het gewaarborgd minimumloon te garanderen, alsmede om de betaling van de door de reders verschuldigde sociale lasten te vergoeden. De door laatstgenoemden ontvangen vergoedingen vormen een financieel voordeel en dus uiteraard een steun. Daar het loon echter moet worden betaald door de ondernemingen, heeft een vergoeding van de lonen en de bijbehorende sociale bijdragen tot gevolg dat de kosten van de betrokken ondernemingen in de visserijsector worden verlaagd. Oppervlakkig gezien zou men kunnen oordelen dat het overnemen van de lonen en de sociale-zekerheidsbijdragen geen steun aan de ondernemingen is, omdat zij tot doel hebben te garanderen dat de opvarenden hun loon krijgen en dat de sociale-zekerheidsbijdragen worden betaald in de periode waarin de visserij wordt stilgelegd, zonder dat de betrokken ondernemingen er een duidelijk voordeel bij hebben. Men dient echter te overwegen dat de betrokken maatregel, die beoogt het arbeidscontract tussen de reder en de opvarende te laten doorlopen, voordelig is voor de eerstgenoemde, die partij is bij dit contract. Hij is namelijk bevrijd van zijn contractuele verplichting voor de duur van de tijdelijke stillegging. De maatregel vormt derhalve een steun aan de betrokken ondernemingen in de visserijsector.

(41) De maatregel ten behoeve van de schelpdierteelt is bedoeld om de schade die de kwekers hebben geleden wegens het verschijnsel van de plantenslijmen te vergoeden. De door de bedrijven ontvangen vergoedingen vormen een financieel voordeel en zijn derhalve een steun.

(42) Bovendien worden de maatregelen met staatsmiddelen bekostigd, terwijl de producten van deze bedrijven worden verkocht op de markt van de Gemeenschap. Deze bedrijven worden derhalve door de betrokken maatregelen versterkt, zowel op de Italiaanse markt ten opzichte van de bedrijven uit andere lidstaten die er hun producten zouden willen verkopen (visserijproducten of andere met visserijproducten concurrerende voedingsmiddelen), maar ook op de markten van de andere lidstaten ten opzichte van de bedrijven die daar aanwezig zijn (eveneens voor visserijproducten en andere met visserijproducten concurrerende voedingsmiddelen). De maatregel, die de Italiaanse bedrijven een voordeel verleent, vervalst bijgevolg de mededinging of dreigt de mededinging te vervalsen en kan derhalve het handelsverkeer tussen de lidstaten beïnvloeden.

(43) Om al deze redenen zijn de betrokken maatregelen een staatssteun in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag en zijn ze in beginsel verboden krachtens artikel 87, lid 1. Ze kunnen alleen als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt worden beschouwd, indien ze in aanmerking komen voor een van de afwijkingen waarin in het EG-Verdrag is voorzien.

B. Verenigbaarheid van de maatregelen met artikel 87, lid 2, onder b), van het EG-Verdrag.

Maatregelen ten behoeve van de visserij

(44) In de brief waarin zij Italië de inleiding van de formele onderzoekprocedure ten aanzien van de betrokken maatregelen meldde, had de Commissie verklaard dat zij de vergoedingen voor de tijdelijke stillegging van de visserijactiviteit tussen 19 juni en 19 juli 2000 verenigbaar met de gemeenschappelijke markt achtte, omdat deze stillegging was veroorzaakt door een verschijnsel, namelijk plantenslijmen, dat als een natuurramp in de zin van artikel 87, lid 2, onder b), van het Verdrag was erkend. De formele onderzoekprocedure betreffende de steun voor de periode na 19 juli 2000 is ingeleid omdat uit de diverse gegevens die de Italiaanse autoriteiten hadden meegedeeld niet kon worden afgeleid dat de stillegging van de visserij in die periode daadwerkelijk te wijten was aan hetzelfde verschijnsel.

(45) De door de Italiaanse autoriteiten in antwoord op de inleiding van de formele onderzoekprocedure verstrekte informatie heeft aanvullende gegevens opgeleverd waaruit blijkt dat de tijdelijke stillegging, waartoe is besloten bij het decreet van 19 juli 2000 en die gold van 20 juli tot en met 1 september, is toe te schrijven aan het verschijnsel van de plantenslijmen. Het is inderdaad juist dat, zoals de voornoemde autoriteiten bevestigen, de duur van de stillegging in theorie korter had kunnen zijn omdat de situatie reeds in de maand augustus geleidelijk opnieuw normaal was geworden, maar in werkelijkheid kon men dit niet vooraf weten, gezien de onverspelbare ontwikkeling van het verschijnsel in de tijd. Gezien deze overweging kan de Commissie oordelen dat ook de stillegging na 19 juli, evenals die van 19 juni tot en met 19 juli, is toe te schrijven aan hetzelfde verschijnsel van de plantenslijmen, dat als natuurramp in de zin van artikel 87, lid 2, onder b), van het Verdrag is erkend.

(46) De wegens de stillegging uitgekeerde vergoedingen zullen derhalve overeenkomstig artikel 87, lid 2, onder b), van het EG-Verdrag als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt worden beschouwd, indien ze beantwoorden aan daadwerkelijk door de begunstigden geleden verliezen, d.w.z. indien ze niet buitensporig zijn geweest.

(47) De Commissie stelt vast dat de aan de vissers toegekende vergoeding overeenkwam met het gewaarborgd minimumloon; de vergoeding was derhalve niet buitensporig.

(48) De vergoeding voor de reders is gelijk aan de maximumbijdrage die is toegestaan bij artikel 14 en bijlage III van Verordening (EG) nr. 2468/98 van de Raad van 3 november 1998 tot vaststelling van de criteria en de voorwaarden voor de structurele bijstand van de Gemeenschap in de sector visserij(5). Deze verordening alleen kan echter niet worden gebruikt als een referentie voor de vaststelling van het bedrag van de bij de onderzochte maatregel vastgestelde vergoeding, omdat zij is ingetrokken en vervangen door Verordening (EG) nr. 2792/1999. Daar laatstgenoemde verordening, zoals de vroegere Verordening (EG) nr. 2468/98 voorziet in de financiering via het Financieringsinstrument voor de Oriëntatie van de Visserij (FIOV) van tijdelijke stilleggingen zonder evenwel het bedrag van de bijdrage te bepalen (daarover beslist de lidstaat, met inachtneming van de regelgeving inzake staatssteun; alleen de verdeling van de financiering tussen lidstaat en het FIOV is bepaald), kan de Commissie instemmen met de verwijzing naar de maximumbedragen die zijn bepaald in Verordening (EG) nr. 2468/98. Gezien deze overwegingen is de Commissie van oordeel dat de aan de reders op grond van voornoemde bedragen toegekende vergoeding verenigbaar is met de gemeenschappelijke markt.

Maatregelen ten behoeve van schelpdierkwekers

(49) De formele onderzoekprocedure was ingeleid omdat de Commissie, op grond van de meegedeelde informatie, niet had kunnen verifiëren of de uitgekeerde vergoedingen niet hoger waren dan de geleden verliezen, d.w.z. of de vergoeding niet buitensporig was geweest.

(50) In hun opmerkingen naar aanleiding van de inleiding van de procedure hebben de Italiaanse autoriteiten meegedeeld dat de vergoedingen waren berekend op basis van het omzetcijfer in het voorgaande jaar (1999). Ze hebben bovendien verklaard dat ze zich niet konden baseren op het jaar daarvoor (1998), omdat in dat jaar de visserijactiviteit in de Adriatische Zee was stilgelegd van mei tot augustus, wegens de gebeurtenissen in Kosovo. Naar aanleiding van die stillegging waren maatregelen tot uitkering van vergoedingen vastgesteld die door de Commissie als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt waren erkend bij de brief aan de Italiaanse autoriteiten SG(2000) D/104064 van 8 juni 2000. De Italiaanse autoriteiten hebben er evenwel op gewezen dat de productie en het omzetcijfer in 1999 op hetzelfde niveau liggen dan die van 1997. Op grond van bovenstaande overwegingen is de Commissie van oordeel dat de vergoeding voor de in 2000 geleden verliezen, niettegenstaande het feit dat ze zijn berekend op basis van één enkel jaar, terwijl dat normaal op basis van drie jaar moet gebeuren om het effect van productiepieken uit te sluiten, in dit bijzondere geval gebaseerd is op een toelaatbare grondslag.

(51) De Commissie stelt bovendien vast dat, overeenkomstig de wet van 5 februari 1992, die voorziet in de opening van kredieten voor vergoedingen van deze aard, deze vergoedingen slechts worden toegekend indien de geleden schade ten minste 35 % van het omzetcijfer bedraagt. Op grond van deze gegevens en overeenkomstig het normaal door de Commissie toegepaste principe dat de steun om schade als gevolg van een natuurramp te compenseren slechts als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt kan worden beschouwd, indien de schade ten minste 30 % van de normale productie vertegenwoordigt, kunnen de in het onderhavige geval toegekende vergoedingen als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt worden beschouwd. Daar de vergoeding per individueel bedrijf bovendien ten hoogste 30 % zal bedragen ten opzichte van het omzetcijfer van het voorafgaande jaar, is het uitgesloten dat de vergoeding buitensporig is.

(52) De vergoedingen die zijn toegekend wegens het verschijnsel van de plantenslijmen zijn verenigbaar met de gemeenschappelijke markt in de zin van artikel 87, lid 2, onder b), van het Verdrag.

VI

CONCLUSIES

(53) De Commissie constateert dat Italië, in strijd met artikel 88, lid 3, van het Verdrag, op onwettige wijze uitvoering heeft gegeven aan steunmaatregelen ten behoeve van de vissers voor de periode na 19 juli 2000 en ten behoeve van de schelpdierkwekers met wetsdecreet nr. 265 van 26 september 2000, omgezet in wet nr. 343 van 23 november 2000.

(54) De betrokken steunmaatregelen van de staat zijn evenwel verenigbaar met de gemeenschappelijke markt in de zin van artikel 87, lid 2, onder b), van het Verdrag,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

De door Italië ten uitvoer gelegde steunmaatregelen ten behoeve van de vissers in de Adriatische Zee in 2000 voor de periode na 19 juli en ten behoeve van de schelpdierkwekers in de Adriatische Zee in de loop van hetzelfde jaar, welke maatregelen zijn ingesteld bij artikel 4, alinea's 1 tot en met 4 en 6 tot en met 10, van wetsdecreet nr. 265 van 26 september 2000, omgezet in wet nr. 343 van 23 november 2000, zijn verenigbaar met de gemeenschappelijke markt.

Artikel 2

Deze beschikking is gericht tot de Italiaanse Republiek.

Gedaan te Brussel, 13 november 2002.

Voor de Commissie

Franz Fischler

Lid van de Commissie

(1) PB L 83 van 27.3.1999, blz. 1.

(2) PB L 25 van 29.1.2002, blz. 12.

(3) PB C 100 van 27.3.1997, blz. 12.

(4) PB L 337 van 30.12.1999, blz. 10.

(5) PB L 312 van 20.11.1998, blz. 19.