(18)

In haar besluit tot inleiding van de formele onderzoeksprocedure in deze zaak heeft de Commissie opgemerkt dat zij twijfelde aan de verenigbaarheid van de steun met de gemeenschappelijke markt op grond van artikel 87, lid 3, onder a), van het EG-Verdrag en de richtsnoeren inzake regionale steunmaatregelen (12) (hierna „de richtsnoeren van 1998” genoemd), en wel om de volgende redenen. — Ten eerste betwijfelde de Commissie of voldaan was aan de voorwaarde van de beperking van de regionale investering tot de initiële investering, als bedoeld in punt 4.4 van de richtsnoeren van 1998. Overeenkomstig punt 4.4 van de richtsnoeren van 1998, wordt onder initiële investering verstaan een investering in vast kapitaal ten behoeve van de oprichting van een nieuwe vestiging, de uitbreiding van een bestaande vestiging, of het starten van een activiteit die een fundamentele wijziging in het product of in het productieproces van een bestaande vestiging meebrengt (door rationalisering, herstructurering of modernisering). Vervangingsinvesteringen vallen niet onder deze definitie. Steun ten behoeve van vervangingsinvesteringen moet worden beschouwd als exploitatiesteun en is alleen toegestaan wanneer aan specifieke voorwaarden wordt voldaan (zie de punten 4.15, 4.16 en 4.17 van de richtsnoeren van 1998). — In ten minste drie vestigingen (Veľký Grob, Veľký Cetín en Kamenec pod Vtáčnikom) bleek de begunstigde hetzelfde type machines/apparatuur te kopen als die welke hij op dit moment gebruikt en huurt. Bij de verbeterde kwaliteit van de aangekochte apparatuur of de sterke toename van de betrokken productie kunnen vraagtekens worden geplaatst, maar de begunstigde voerde aan dat nieuwe apparatuur moderner is dan die welke hij op dit moment leaset. — In de vestiging Nitra zal de begunstigde zijn klanten alleen een „aanvullende” dienst aanbieden om „het marktaandeel, de kasstroom en de bedrijfsresultaten te handhaven” (13). Steun die verleend wordt in een situatie waarin geen extra activiteiten worden verricht, lijkt moeilijk te rechtvaardigen. — Ten tweede vormt de maatregel in kwestie individuele steun ten gunste van een onderneming die actief is in een specifieke sector, namelijk de winning van grondstoffen. Bijgevolg moet deze steunmaatregel als selectief worden beschouwd, en met een relatief grote impact op andere bedrijven die in dezelfde sector actief zijn. Overeenkomstig punt 2 van de richtsnoeren van 1998, kan een individuele ad-hocsteunmaatregel ten gunste van één enkele onderneming of ten behoeve van slechts één enkele economische sector op de mededinging in de betrokken markt een aanzienlijke invloed hebben, terwijl het gevaar bestaat dat het effect ervan op de regionale ontwikkeling te beperkt blijft. Dergelijke steunmaatregelen passen over het algemeen in een gericht sectoraal industriebeleid en wijken dikwijls af van de geest van het regionale steunbeleid als zodanig. Laatstgenoemd beleid moet namelijk neutraal blijven ten aanzien van de allocatie van productieve middelen tussen de verschillende economische sectoren en activiteiten. In de richtsnoeren van 1998 wordt namelijk een negatief standpunt ingenomen ten aanzien van individuele steun, tenzij bewezen kan worden dat het effect ervan op de regionale ontwikkeling zwaarder weegt dan de verstoring van de mededinging en de gevolgen voor het handelsverkeer. In dit geval had de Commissie twijfels bij de vraag of de beperkte bijdrage tot de regionale ontwikkeling het relatief hoge bedrag van de steun per gecreëerde baan rechtvaardigt. — Uit de voorgelegde informatie blijkt dat slechts 81 nieuwe directe banen worden gecreëerd, terwijl circa 57 directe banen die in het verleden door de begunstigde zijn gecreëerd, door de gesteunde investeringen worden behouden. De nieuwe banen worden gecreëerd in vijf van de in totaal negen vestigingen van het project (zie tabel hierboven). De Commissie merkte op dat 34 van de 81 nieuwe banen moeten worden gecreëerd in de drie beoogde nieuwe vestigingen (14). Bijgevolg betwijfelde de Commissie of het relatief hoge bedrag van de steun per gecreëerde baan, met name in een sector met lage lonen (de steun per gecreëerde directe baan komt overeen met ongeveer zeven jaarsalarissen), gerechtvaardigd was. — Met betrekking tot het aantal indirecte banen hebben de Slowaakse autoriteiten, in hun brief van 17 februari 2007, aangegeven dat in totaal 100 indirecte banen zouden worden gecreëerd. Later, in hun tweede brief van 4 juni 2007, waarin aanvullende inlichtingen waren opgenomen, verwezen zij naar de statistieken van de European Aggregates Association en beweerden zij dat in totaal 414 à 690 indirecte banen zouden worden gecreëerd. Volgens die studie leidt in de sector waarin het bedrijf actief is, elke nieuw gecreëerde baan tot 3 à 5 andere banen. In de informatie die werd voorgelegd op 13 augustus 2007, verwezen de Slowaakse autoriteiten tot slot naar een onderzoek waarover Alas de beschikking had gekregen dankzij de universiteit van Leoben (Oostenrijk); volgens dat onderzoek leidt elke nieuwe directe baan in de sector verwerking van grondstoffen tot 30 à 40 indirecte banen (15). De Commissie betwijfelde of deze algemene bewering betreffende de winning van delfstoffen geëxtrapoleerd kon worden naar de situatie met betrekking tot bouwmaterialen. — Verder wordt de steun verleend aan ondernemingen die actief zijn op het gebied van de winning van delfstoffen, waarvan de ligging bepaald wordt door de aanwezigheid van delfstoffen en niet door de verlening van steun; de regionale handicaps die de regionale ontwikkeling gewoonlijk hinderen, spelen een veel kleinere rol. Bijgevolg mag worden aangenomen dat de exploitatie van de delfstoffen ook mogelijk zou zijn zonder de steun. Aangezien Alas verder in het merendeel van de vestigingen al actief was op basis van langetermijnvergunningen, is het stimulerende effect van de aanvullende regionale steun twijfelachtig. — Ten derde moet de naar verwachting geringe bijdrage tot de regionale ontwikkeling worden afgezet tegen de gevolgen voor het handelsverkeer en de verstoring van de mededinging door de steunmaatregel, die volgens de Slowaakse autoriteiten eveneens gering zullen zijn. Het afzetgebied van de betrokken producten (circa 50 km over de weg of 150 km per spoor) wordt beperkt door hun betrekkelijk geringe waarde ten opzichte van de vervoerskosten. De Slowaakse autoriteiten hebben aangegeven dat slechts één vestiging (Hontianske Trsťany-Hrondín) in de positie verkeerde om de productie deels (maximaal 50 000 ton stenen voor de bouw per jaar ter waarde van 9 miljoen SKK) naar Hongarije te exporteren. Drie andere vestigingen (Veľký Cetín, Okoč en Komjatice) moeten naar verwacht concurreren met de invoer uit Hongarije. Alas Slovakia s.r.o. verwacht niet te moeten concurreren met andere op het gebied van de winning en verwerking van delfstoffen actieve ondernemingen uit Oostenrijk of Tsjechië. Dit lijkt echter in tegenspraak met de op 16 april 2003 door de Slowaakse autoriteiten voorgelegde informatie in de aanvraag voor het eerste deel van de steun, waarin potentiële concurrenten uit deze twee landen worden genoemd. Gezien de locaties van de betrokken vestigingen had de Commissie twijfels bij de mate waarin de handel met andere lidstaten (bijvoorbeeld Oostenrijk en Tsjechië) zou worden verstoord. — Tot slot, als bepaald in de bekendmaking van de Commissie inzake de bepaling van de relevante markt voor het gemeenschappelijke mededingingsrecht (16), kan, zelfs als leveringen van een bepaalde fabriek wegens de vervoerskosten beperkt zijn tot een bepaald gebied rond de fabriek, de distributie van fabrieken zodanig zijn dat er aanzienlijke overlappingen zijn tussen de gebieden rond de verschillende fabrieken. Indien dit het geval is, is het mogelijk dat de prijsstelling van die producten is beperkt door een substitutieketeneffect en ook gevolgen heeft op een ruimere geografische markt. Bijgevolg had de Commissie twijfels omtrent de vraag in hoeverre de verwachte bijdrage van de steun tot de regionale ontwikkeling opwoog tegen de negatieve gevolgen voor het handelsverkeer.