UITVOERINGSVERORDENING (EU) Nr. 165/2012 VAN DE COMMISSIE

van 24 februari 2012

houdende inschrijving van een benaming in het register van beschermde oorsprongsbenamingen en beschermde geografische aanduidingen (Alföldi kamillavirágzat (BOB))

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Verordening (EG) nr. 510/2006 van de Raad van 20 maart 2006 inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen (1), en met name artikel 7, lid 5, tweede alinea,

Overwegende hetgeen volgt:

Overeenkomstig artikel 6, lid 2, van Verordening (EG) nr. 510/2006 is de op 21 december 2005 ontvangen aanvraag van Hongarije tot registratie van de benaming „Alföldi kamillaviragzat” als beschermde oorsprongsbenaming bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie (2) .

Duitsland heeft krachtens artikel 7, lid 1, van Verordening (EG) nr. 510/2006 bezwaar tegen de registratie aangetekend. Dit bezwaar werd ontvankelijk geacht op grond van artikel 7, lid 3, onder c). Bij schrijven van 17 februari 2011 heeft de Commissie de betrokken lidstaten verzocht om in overeenstemming met hun interne procedures met elkaar tot een akkoord te komen.

Hongarije en Duitsland bereikten een overeenkomst die ertoe leidde dat de volgende tekst in punt 4.2 van de samenvatting (gepubliceerd in het PB van 16 juli 2010) werd geschrapt: „Dit gedroogde product, de Chamomillae anthodium (volksnaam: echte kamille), is als erkend geneesmiddel opgenomen in de bijgewerkte versie van de Hongaarse farmacopee en de Europese farmacopee en wordt gebruikt als kostbare grondstof voor kruidenthee (in theezakjes of los) op basis van kamillebloemen.”.

een uitbreiding betekent van beperkingen op de handel in het product of de grondstoffen ervan.

In artikel 16, lid 4, van Verordening (EG) nr. 1898/2006 van de Commissie (3) is bepaald dat, om als minimaal in de zin van artikel 7, lid 5, tweede alinea, van Verordening (EG) nr. 510/2006 te worden aangemerkt, een wijziging geen wijziging kan zijn die:

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

De in bijlage I bij deze verordening vermelde benaming wordt ingeschreven in het register van beschermde oorsprongsbenamingen en beschermde geografische aanduidingen.

Artikel 2

De bijgewerkte samenvatting is opgenomen in bijlage II bij deze verordening.

Artikel 3

Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

(1) PB L 93 van 31.3.2006, blz. 12.

(2) PB C 192 van 16.7.2010, blz. 10.

(3) PB L 369 van 23.12.2006, blz. 1.

BIJLAGE II

SAMENVATTING

VERORDENING (EG) Nr. 510/2006 VAN DE RAAD INZAKE DE BESCHERMING VAN GEOGRAFISCHE AANDUIDINGEN EN OORSPRONGSBENAMINGEN VAN LANDBOUWPRODUCTEN EN LEVENSMIDDELEN

„ALFÖLDI KAMILLAVIRÁGZAT”

EG-NUMMER: HU-PDO-0005-0516-21.12.2005

BOB (X) BGA ( )

Deze samenvatting bevat de belangrijkste gegevens uit het productdossier ter informatie.

1. Bevoegde dienst van de lidstaat:

Naam: Földművelésügyi és Vidékfejlesztési Minisztérium — Élelmiszerlánc-elemzési Főosztály (Ministerie van Landbouw en Plattelandsontwikkeling —Departement Analyse van de voedselketen) Adres: Boedapest, Kossuth Lajos tér 11, 1055, HONGARIJE Tel. + 36 13014419 Fax + 36 13014808 E-mail: eniko.zobor@fvm.gov.hu

2. Groepering:

Naam: ALFÖLDI VADONTERMŐ KAMILLAVIRÁG GYŰJTŐK ÉS, FELDOLGOZÓK CSOPORTOSULÁSA (Vereniging van plukkers en verwerkers van bloemen van de echte kamille uit de Grote Hongaarse Laagvlakte) Adres: Boedapest, Dózsa György út 144, 1134, HONGARIJE Tel. 36 12886700/303 Fax 36 13501691 E-mail: herbaria@herbaria.hu Samenstelling: Producenten/verwerkers (X) Andere samenstelling (X)

3. Productcategorie:

Categorie 1.8. Andere in bijlage I bij het Verdrag genoemde producten (specerijen, enz.)

4. Productdossier:

(samenvatting van de bij artikel 4, lid 2, van Verordening (EG) nr. 510/2006 voorgeschreven gegevens)

4.1. Naam:

„Alföldi kamillavirágzat”

4.2. Beschrijving:

„Alföldi kamillavirágzat” zijn de gedroogde, geselecteerde bloemen van de echte kamille (Matricaria chamomilla L.) die manueel wordt geplukt op de zouthoudende gronden van de Grote Hongaarse Vlakte.

De bloem van „Alföldi kamillavirágzat” is krachtig, aromatisch, zoetgeurig, een tikkeltje bitter van smaak en valt niet uiteen tijdens de verwerking. In vergelijking met het kruidengeneesmiddel op basis van geteelde kamille verpulvert ze minder snel en is haar essentiële olie beter geschikt om te bewaren.

De essentiële olie van „Alföldi kamillavirágzat” bevat beduidend grotere hoeveelheden — ten minste 20 % en vaak meer — alfa-bisabolol (een bestanddeel met een anti-inflammatoire en anti-ulceratieve werking) dan die van geteelde kamille.

4.3. Geografisch gebied:

Het gebied waar de in het wild groeiende „Alföldi kamillavirágzat” wordt geoogst en verwerkt, beslaat het administratieve grondgebied van afzonderlijke agglomeraties in de comitaten Szabolcs-Szatmár-Bereg, Borsod-Abaúj-Zemplén, Heves, Jász-Nagykun-Szolnok, Hajdú-Bihar, Békés, Csongrád, Bács-Kiskun en Pest. De namen van de agglomeraties in de comitaten zijn nauwkeurig vermeld in het productdossier. De geografische aanduiding „Alföldi kamillavirágzat” mag worden gebruikt voor producten op basis van grondstoffen die zijn verzameld binnen de administratieve grenzen van de opgesomde plaatsen.

4.4. Bewijs van de oorsprong:

De oorsprong van de „Alföldi kamillavirágzat” wordt vastgesteld met behulp van organoleptische en technische proeven, alsook door middel van een traceerbaarheidssysteem.

Het volledige productieproces van „Alföldi kamillavirágzat” moet plaatsvinden onder strenge productie- en inspectievoorwaarden, met een kwaliteitsborgingsysteem dat inspectie van de gedocumenteerde oorsprong van de oogst omvat. De weg die het product aflegt vanaf zijn oogst tot de levering als eindproduct is bijgevolg traceerbaar en controleerbaar.

De door de groepering vastgestelde „inkoopnorm” die betrekking heeft op de kwaliteitseisen waaraan wilde medicinale planten en hun grondstoffen moeten voldoen, bepaalt de kwaliteitsnormen voor de oogst.

Tijdens het korte, enkele weken durende oogstseizoen worden de bloemen in de kamillevelden geplukt door vele individuele verzamelaars. Er zijn inkooppunten in de streek waar de verzamelaars hun plukverse planten inleveren. Binnen vier tot acht uur vervoeren de verkopers de losse onbewerkte goederen die aan de kwaliteitsnormen voldoen, zo snel mogelijk naar de verwerkingsbedrijven in de streek. Het vervoersdocument waarvan de goederen vergezeld gaan, bevat een afleveringsbon en een verklaring waarin de vervoerder de naam vermeldt van het gebied waar de goederen zijn geoogst.

Na de aanvaarding van de hoeveelheid en de kwaliteit van de door de afzonderlijke verzamelaars in kleine hoeveelheden geplukte ruwe grondstof wordt een door de verzamelaar ondertekend aankoopbewijs opgesteld waarin de naam wordt vermeld van de plaats waar de goederen zijn geplukt. Als de grondstof in gedroogde vorm aan het verwerkingsbedrijf wordt geleverd, moet in elk geval een bewijs van de oorsprong en van het oogstgebied worden gevraagd.

Om de traceerbaarheid tijdens het droogproces te garanderen, moeten de hoeveelheid en het oogstgebied van het product, alsook de exacte locatie van de pluk en van de inkooppunten worden geregistreerd. Over de droging moet in elk geval een productieverslag worden opgesteld.

Tijdens de officiële bemonstering wordt een monster van de per tien kilogram in kartonnen dozen verpakte partijen genomen, dat representatief is voor de kwaliteit van de hele partij. Als het product voldoet aan de voorschriften van de Europese farmacopee en de bijgewerkte versie van de Hongaarse farmacopee en aan het in het productdossier voorgeschreven alfa-bisabololgehalte van de essentiële olie, krijgen de kartonnen dozen een „groen” etiket en gaan de producten vergezeld van een kwaliteitscertificaat waarop de hoeveelheid en de kwaliteit zijn vermeld. Het nummer op het kwaliteitscertificaat is een specifiek identificatienummer voor de „Alföldi kamillavirágzat”, dat exclusief naar het geteste product verwijst. Als het product niet aan de voorschriften beantwoordt, mag het niet als „Alföldi kamillavirágzat” op de markt worden gebracht.

Tijdens het in builtjes en zakken verpakken van de kamille moet elke stap van het proces worden opgetekend in een verpakkingsregister. Het nummer van de marktvergunning en de gebruikte en gemeten hoeveelheden moeten worden vermeld. Op de commerciële verpakking van de eindproducten moeten het in het verpakkingsregister vermelde vergunningsnummer en productienummer worden vermeld. Deze gegevens kunnen worden gebruikt om de productiedatum en het identificatienummer, de hoeveelheid en de oorsprong van de gebruikte partij te traceren.

4.5. Werkwijze voor het verkrijgen van het product:

a) Oogst en vervoer

De bloemen worden in mei en juni geplukt, maar ook vaak al eind april. De echte kamille wordt geoogst met een uit hout, ijzer of tin gemaakte kamillekam. De bloemkoppen worden van de steel losgemaakt met behulp van de tanden van de kam en vervolgens in een zak gedeponeerd. Bloemen die bij een lage temperatuur in zakken worden verzameld, kunnen tot vier uur worden bewaard zonder kwaliteitsverlies. Grotere hoeveelheden moeten in een 15 à 20 cm dikke laag worden uitgespreid en mogen pas vlak voor het transport met een houten schep in zakken worden gedaan. Omdat kamillebloemen tamelijk delicaat zijn, mogen zij niet worden aangedrukt of onnodig worden omgedraaid.

b) Droging

Kamillebloemen kunnen natuurlijk of kunstmatig worden gedroogd.

De traditionele manier om kamille te drogen is op natuurlijke wijze op zolder. De schoongemaakte bloemen worden in een vingerdikke laag op zolder uitgespreid. De bloemen worden vijf à zes dagen gedroogd op een luchtige, goed ventileerbare zolder.

Om kamillebloemen kunstmatig te drogen worden ze onbehandeld in een 15 à 20 cm dikke laag op een schone ondergrond uitgespreid en vervolgens in manden of andere recipiënten verzameld en op de lopende band gestort. Het drogen kan gebeuren in een droogmachine, op een droogvloer of in een zogeheten droogtunnel.

c) Verwijdering van de steeltjes, manuele selectie

Door het speciaal aangepaste trilzeefsysteem worden de gedroogde kamillebloemen die op de steelverwijderingsmachine zijn gestort, verwerkt en worden de afgevallen bloemblaadjes, het stuifmeel, de knoppen en alle overgebleven onzuiverheden verwijderd. De steeltjes worden verwijderd door de roterende messen onder aan de zeef of onder aan de rollen, waarna het product aankomt op de selectieband waar het verder met de hand wordt geselecteerd en per tien kilogram in kartonnen dozen wordt verpakt voor de opslag.

d) Verpakking

„Alföldi kamillavirágzat” wordt op de markt gebracht met inachtneming van de voorschriften inzake gezondheid en consumentenbescherming:

— als fijngehakte kamille in aromabewarende builtjes met elk een nettogewicht van 1,2 g, — als hele bloemen in aromabewarende builtjes met elk een nettogewicht van 2 g, — als bloemen in zakjes, met elk een gewicht van 50 g, — in grote kartonnen dozen met elk een gewicht van 10 kg.

4.6. Verband:

Geschiedenis

Naar het verband tussen het zuidelijke deel van de Grote Hongaarse Vlakte en de echte kamille wordt verwezen door dr. Ferenc Simonffy, die in zijn boek Adatok Székkutas jelenéből és múltjából — Történelmi megemlékezés a volt vásárhelyi „Nagypusztáról” (Het heden en verleden van Székkutas — Een historisch overzicht van de oude „Grote Poesta” van Vásárhely), schrijft dat „kamille hoofdzakelijk groeit in de zouthoudende gebieden van de poesta”. De auteur maakt melding van een reeks afnemers uit noordelijke landen (Zweden, Denemarken, Finland en Canada). Volgens de geneeskundigen en scheikundigen van die landen „kunnen deze planten niet kunstmatig worden geteeld omdat geteelde kamille niet de stoffen bevat die voorkomen in kamille die in het wild groeit op zouthoudende bodems”.

Door de gestegen vraag op de Duitse markt na de Eerste Wereldoorlog floreerde de handel in kamille. De Herbária Országos Gyógynövény és Selyemgubóforgalmi Szövetkezeti Vállalat (de Nationale Handelscoöperatie voor medicinale planten en zijdecocons „Herbária”) begon in 1936-1937 in Székkutas te produceren met een eenvoudige droogmachine. Aanvankelijk beperkte men zich tot het bewaren en drogen van groenten. Op 23 februari 1939 namen de centrale vertegenwoordigers van de coöperatie het besluit om hun activiteiten uit te breiden naar het oogsten en industrieel drogen van kamille en daarvoor een fabriek te bouwen.

Geografisch verband

De ontwikkeling van de oogst, de verwerking en de verkoop is een waardevol standaardvoorbeeld voor het regionale gebruik van flora. De „Alföldi kamillavirágzat” dankt zijn unieke eigenschappen (zie 4.2) aan de ecologische kenmerken van de habitat, d.i. de bodem, het aantal uren zonneschijn en de jaarlijkse neerslag.

Planten die groeien op de zouthoudende poesta van de Grote Hongaarse Vlakte, die nauwelijks voor enig ander doel kan worden gebruikt, maar die wel gekenmerkt wordt door een grote blootstelling aan de zon, kunnen een eersteklas opbrengst opleveren. Matricaria Chamomilla, de grondstof van „Alföldi kamillavirágzat”, kan 10 mg/g natriumzouten in de cellen van zijn wortels opnemen. Dit verklaart waarom hij, in tegenstelling tot andere planten, in staat is het vocht van de zouthoudende bodems van de Grote Hongaarse Vlakte te gebruiken.

Het aantal uren zonneschijn in de Grote Hongaarse Vlakte varieert tussen 2 000 en 2 100 per jaar, met een jaarlijkse neerslag van ongeveer 500 tot 600 mm. Dankzij dit grote aantal zonuren neemt de accumulatie van werkzame stoffen toe, terwijl ze bij minder zonnig weer afneemt. Door buitenlands onderzoek is bevestigd dat de hoge niveaus van zonneschijn en warmte (de belangrijkste klimatologische kenmerken van de streek van de Grote Hongaarse Vlakte) een positief effect hebben op de samenstelling van het gehalte essentiële olie in kamille (Saleh, 1973). Onderzoeken hebben ook aangetoond dat lagere neerslagniveaus bij kamille leiden tot minder hoge planten en kleinere bloemen (Gosztola et al., 2008). Alkalische en zouthoudende bodems zorgen ook voor een verminderde groei (Sztefanov et al., 2003; Balak et al., 1999). Uit tal van onderzoeksprojecten over natuurlijke, in het wild groeiende kamille is gebleken dat de kamillepopulaties in de streek Transdanubië en die in de streek van de Grote Hongaarse Vlakte sterk van elkaar verschillen op het vlak van morfologie en chemische samenstelling. In het wild groeiende kamille uit streken met neutrale of lichtzure bodems is robuuster en heeft grotere bloemen, maar zijn essentiële olie heeft een lager alfa-bisabololgehalte, terwijl kamille uit de meer continentale, zouthoudende streken van de Grote Hongaarse Vlakte kleiner is en een compacte bloem heeft, maar een grotere hoeveelheid van de waardevolle, krampstillende en ontstekingsremmende stof alfa-bisabolol bevat, het hoofdbestanddeel van de essentiële olie. Het alfa-bisabololgehalte bedraagt minstens 20 %, maar kan afhankelijk van het jaar 45 tot 58 % bereiken (Gosztola et al., 2005; Sztefanov et al., 2003).

Zoals blijkt uit de beschrijving van het verband tussen het product en de vanuit klimatologisch en bodemkundig oogpunt bekeken geografische omgeving van de Grote Hongaarse Vlakte, bestaat de grondstof voor „Alföldi kamillavirágzat” uit de laaggroeiende kamilleplant die rijk is aan alfa-bisabolol en die uitsluitend voorkomt in habitats van de Grote Hongaarse Vlakte met de hierboven genoemde ecologische omstandigheden.

4.7. Controlestructuur:

Naam: Csongrád Megyei Élelmiszerlánc-biztonsági és Állategészségügyi Igazgatóság (Commissariaat voor de veiligheid van de voedselketen en het dierenwelzijn van het comitaat Csongrád) Adres: Szeged, Vasas Szent Péter u. 9/a, 6700, HONGARIJE Tel. + 36 62422-358; + 36 62551850 Fax + 36 62426183 E-mail: szigetis@oai.hu; csongrad_megye@oai.hu

Naam: Hajdú-Bihar Megyei Élelmiszerlánc-biztonsági és Állategészségügyi Igazgatóság (Commissariaat voor de veiligheid van de voedselketen en het dierenwelzijn van het comitaat Hajdú-Bihar) Adres: Debrecen, Diószegi út 30, 4030, HONGARIJE Tel. + 36 52526240 Fax + 36 52442841 E-mail: harsanyi@oai.hu

4.8. Etikettering:

Naast de door de toepasselijke wetgeving voorgeschreven gegevens moet het volgende op het etiket van het eindproduct worden vermeld:

— de naam van het product: „ALFÖLDI KAMILLAVIRÁGZAT”;

— de aanduiding „in het wild groeiend”;

— „filteres tea” (theebuiltjes) of „tasakolt tea” (losse thee) onder de naam van het product

— een grafische afbeelding van een kamillebloem

— de aanduiding „beschermde oorsprongsbenaming” of de afkorting (BOB),

— het logo van de Europese Unie (na registratie).

Als het product is verpakt buiten het hierboven omschreven geografische gebied, moet worden gegarandeerd dat de plaats van oorsprong kan worden getraceerd. Zelfs in dit geval moeten de beschermde benaming, het logo en het bijbehorende symbool van de Europese Unie op de verpakking van „Alföldi kamillavirágzat” worden gezet.