INHOUD

Paragraaf

1.Het onderzoek 1.1 - 1.9

2.De controlewerkzaamheden 2.1 - 2.11

Voorbereiding 2.1 - 2.2

Selectieprocedure 2.3 - 2.8

De omvang van eerdere controles 2.9 - 2.10

Medewerking 2.11

3.Samenvatting van de controlebevindingen 3.1 - 3.2

4.Conclusie en aanbeveling 4.1 - 4.8

Blz

Antwoord van de Commissie 7 - 8

SPECIAAL VERSLAG Nr. 2/92 over de controle op uitvoerrestituties die zijn betaald aan geselecteerde grote handelaren in de sector zuivelprodukten vergezeld van de antwoorden van de Commissie (92/C 101/01)

1. Het onderzoek

1.1. In 1987 begon de Kamer met een onderzoek naar de betalingen, bekend als uitvoerrestituties, die de Gemeenschap verstrekt aan exporteurs van landbouwprodukten ten einde de kloof tussen de prijzen in de Gemeenschap en het gewoonlijk lagere prijsniveau op de wereldmarkt te overbruggen. Het onderzoek was toegespitst op de drie voornaamste markten: zuivelprodukten, rundvlees en granen. De ten laste van de gemeenschapsbegroting komende betalingen van uitvoerrestituties op deze markten sedert 1987 zijn weergegeven in tabel 1.

Tabel 1: Uitgaven voor uitvoerrestituties 1987 - 1990

(Mio ECU)

1987 1988 1989 1990

Zuivelprodukten 2 257 3 013 2 868 1 930

Rundvlees 877 768 1 343 1 110

Granen 3 070 2 924 2 597 2 443

Overige 3 171 2 981 2 900 2 239

Totaal 9 375 9 686 9 708 7 722

1.2. In reeds gepubliceerde rapporten(1)

(2)

heeft de Kamer de rol van de overheid (Commissie, nationale, regionale en lokale instanties), alsook het centrale beheer van de restituties en de bepaling van de restitutievoet door de Commissie onderzocht; zij besteedde daarbij ook aandacht aan de fysieke controles en de controles aan de hand van stukken die door de nationale douane-autoriteiten en de betaalorganen op exportzendingen waren verricht.

1.3. In 1989 begon de Kamer geselecteerde uitvoertransacties in de vestigingen van de handelaren te controleren door de documenten van de aanvragers onder de loep te nemen. Vele van deze handelaren zijn internationaal werkzaam en deze fase van de controle behelst onderzoekingen in de meeste Lid-Staten van de Gemeenschap en in sommige derde landen.

1.4. De controle op handelsdocumenten van ondernemingen die bedragen uit het EOGFL-Garantie ontvangen vormt een der doeltreffende instrumenten om de regelmatigheid van de transacties te verifiëren. Daarom legde de Raad bij Richtlijn 77/435/EEG(3)

de Lid-Staten de verplichting op, over te gaan tot controles bij die ondernemingen.

1.5. Deze regeling werd verbeterd bij Verordening (EEG) nr. 4045/89 van de Raad(4)

. Deze legt de Lid-Staten zwaardere verplichtingen op en bevat preciseringen betreffende de te volgen methoden. Een nieuwigheid is dat de Lid-Staten worden verplicht elkaar wederzijds bijstand te verlenen voor de uitvoering van controles op ondernemingen die in een andere Lid-Staat zijn gevestigd dan die waar de betaling heeft plaatsgevonden. De lijst van deze ondernemingen en die van de in een derde land gevestigde ondernemingen moeten bij de Commissie worden ingediend. De ondernemingen dienen alle relevante handelsdocumenten gedurende ten minste drie jaren te bewaren.

1.6. Tijdens haar eerdere controlewerkzaamheden in verband met uitvoerrestituties was de Kamer sterk doordrongen van de problemen die de nationale instanties ondervonden bij hun pogingen om te voldoen aan hun controleverplichtingen krachtens Richtlijn 77/435/EEG (3) van de Raad. In speciaal verslag nr. 2/90 (2) van de Kamer en haar jaarverslag over 1987 (1) werd de aandacht gevestigd op de ondoeltreffendheid van sommige van deze controles en werden transnationale operaties geïdentificeerd als een gebied waarop zich bijzondere tekortkomingen voordoen (paragrafen 3.67 en 3.68 van speciaal verslag nr. 2/90). De doelstellingen van de laatste controlewerkzaamheden zijn tweeledig:

(i)de invloed te beoordelen van de tekortkomingen van het systeem op de betalingen aan de begunstigden en vandaar de doeltreffendheid van de controle der Lid-Staten in het kader van Richtlijn 77/435/EEG (3) en Verordening (EEG) nr. 4045/89 (4);

(ii)een samenhangend geheel van werkmethoden voor controles achteraf te ontwikkelen, dat ook door Lid-Staten voor hun onderzoekingen in het kader van Verordening (EEG) nr. 4045/89 (4) zou kunnen worden toegepast.

In de gekozen aanpak wordt een risico-analyse gecombineerd met een gedegen onderzoek naar de documenten van de exporteurs betreffende de produktie, kwaliteitscontrole, verkopen, vrachtkosten, verzekering, rekeningen, enz.

1.7. Hoewel de controle nog niet is afgesloten, acht de Kamer het passend, in een tussentijdse fase van het onderzoek verslag uit te brengen over haar controlebevindingen, omdat:

(a)de Kamer op grond van de tot dusverre bereikte resultaten van mening is dat zij een waardevol geheel van controletechnieken heeft ontwikkeld, dat ruimere bekendheid dient te genieten;

(b)de Kamer ook tot de conclusie is gekomen dat de controlesystemen van de Lid-Staten structureel niet zodanig zijn opgezet dat zij doeltreffend het hoofd kunnen bieden aan het transnationale karakter van vele landbouwexporttransacties; in het laatste hoofdstuk van dit verslag beveelt de Kamer dan ook de instelling van een communautaire eenheid voor controle ad hoc aan.

1.8. Van meet af aan was het de Kamer duidelijk dat de controle zou noodzaken tot een volledige en prompte naleving door de Lid-Staten van hun verplichting krachtens artikel 206 bis van het EEG-Verdrag om de Kamer alle inlichtingen ter beschikking te stellen die noodzakelijk waren voor de uitvoering van het onderzoek. Automatisch verwerkte gegevens van de nationale betaalorganen betreffende betalingen en begunstigden zijn in dit verband van cruciaal belang. In dit opzicht werd vóór het einde van 1989 volledige medewerking verleend door de meeste betrokken Lid-Staten en de controlewerkzaamheden gingen begin 1990 van start. Frankrijk heeft evenwel nog niet de door de Kamer verlangde mate van medewerking verleend, daar het het verzoek van de Kamer onverenigbaar acht met de voorschriften van nationaal recht inzake de geheimhouding van computergegevens. De Kamer is voornemens haar overleg met de Franse autoriteiten voort te zetten in de hoop, een oplossing te vinden voor een probleem dat de bevredigende voortgang van de controle niet alleen in de rechtstreeks betrokken Lid-Staat, maar ook in andere Lid-Staten in gevaar brengt, gezien het transnationale karakter van de regeling inzake de uitvoerrestituties.

1.9. In deze fase van het onderzoek presenteert de Kamer haar bevindingen in de vorm van een samenvatting en zonder de identiteit van de verscheidene betrokken begunstigden te onthullen. Nadere bijzonderheden betreffende de bevindingen, met inbegrip van de identiteit van de begunstigden, zijn aan de Commissie en de betrokken Lid-Staten meegedeeld.

2. De controlewerkzaamheden

Voorbereiding

2.1. De Kamer verzocht de nationale betaalorganen, automatisch verwerkte gegevens in de vorm van magneetbanden te verstrekken met betrekking tot betalingen van restituties voor de drie voornaamste produktgroepen: melk, granen en rundvlees. Door deze gegevens na te gaan werd een analyse mogelijk per aanvrager, produktomschrijving, bestemming, waarde en datum.

2.2. Als gevolg van de raadpleging van deze gegevens selecteerde de Kamer een beperkt aantal, in de risicogroep vallende bedrijven, waarover inlichtingen werden gevraagd betreffende de omvang van eerdere controles, de bedrijfsstructuur en de handelsactiviteiten, alsmede de resultaten van eerdere controles door nationale autoriteiten krachtens Richtlijn 77/435/EEG(5)

van de Raad.

Selectieprocedure

2.3. De Kamer heeft reeds gevallen gepubliceerd(6)

die erop duiden dat het belang van uitvoerrestituties in verhouding tot de totale waarde van de uitvoercontracten het meest geprononceerd is in de sector zuivelprodukten; deze sector werd dan ook geselecteerd als het gebied waarop het eerste onderzoek werd verricht. Binnen de sector werd een selectie van begunstigden verricht waarbij rekening werd gehouden met de volgende risicofactoren:

- waarde van de restituties;

- produkt;

- bestemming;

- resultaten van eerdere EG-controles;

- ingewikkeldheid van de handelsstructuur.

2.4. Dit verslag berust op de bevindingen van de Kamer bij twee voor onderzoek geselecteerde begunstigden, hierna te noemen bedrijf A (gevestigd in Lid-Staat A) en bedrijf B (gevestigd in Lid-Staat B). De waarde der in het EOGFL-begrotingsjaar 1989 aan bedrijf A betaalde restituties bedroeg ongeveer 206 Mio ECU (7,2 % van alle uitvoerrestituties voor zuivelprodukten), waarvan circa 119 Mio ECU werden betaald door de betaalorganen van andere Lid-Staten dan Lid-Staat A. De waarde van de in het EOGFL-begrotingsjaar 1990 aan bedrijf B betaalde restituties bedroeg ongeveer 75,5 Mio ECU, waarvan circa 68 Mio ECU door het betaalorgaan van Lid-Staat B en circa 7,5 Mio ECU door een ander betaalorgaan werden betaald.

2.5. Er werd een selectie verricht op de door de beide ondernemingen in 1989 ingediende restitutieaanvragen. De gecontroleerde aanvragen werden geselecteerd aan de hand van voor de risico-analyse relevante factoren, namelijk waarde, produkt en bestemming. De controlewerkzaamheden werden verricht op de hoofdkantoren van de beide ondernemingen, waar de voornaamste handelsdocumenten worden bewaard en in de gebouwen van sommige leveranciers, producenten en afnemers die betrokken zijn bij de contracten die aanleiding hadden gegeven tot de voor de controle geselecteerde aanvragen. Ook werden enkele exportcontracten van leveranciers en producenten onderzocht. Indien noodzakelijk volgde de Kamer het controletraject over de grenzen van de Lid-Staten heen en naar derde landen waar zich essentiële documenten bevonden.

2.6. Uitvoerrestituties worden betaald bij de uitvoer van landbouwprodukten uit de Gemeenschap naar derde landen. Om voor restitutie in aanmerking te komen moeten de produkten van gezonde handelskwaliteit zijn en in ongewijzigde staat op de markt worden gebracht. Voor alle produkten variëren de (gewoonlijk in ECU per 100 kg uitgedrukte) restitutievoeten naar gelang van de produktomschrijving, die aanleiding geeft tot een indeling voor de uitvoerrestituties. De exporteur is verantwoordelijk voor de aangifte van de correcte omschrijving en indeling.

2.7. Tijdens de controle van de Kamer werden de essentiële criteria oorsprong, gewicht, kwaliteit, identiteit en bestemming getest aan de hand van een grote verscheidenheid van handelsdocumenten, waaronder bescheiden betreffende de boekhouding, produktie, voorraad, kwaliteitscontrole en verzending, alsmede dossiers met contracten, correspondentie en verzekeringsdocumenten.

2.8. Fysieke controles werden verricht in de produktie- en opslagruimten, waaronder koelruimten van derden en gebouwen van agentschappen. Gewichtstests werden uitgevoerd op een selectie van produkten tijdens de produktie- of de opslagfase.

De omvang van eerdere controles

2.9. Vóór het controlebezoek van de Kamer in 1990 hebben de autoriteiten van Lid-Staat A in 1986 voor het laatst krachtens Richtlijn 77/435/EEG(7)

een controle op betalingen aan bedrijf A verricht. De controle had uitsluitend betrekking op door het nationale betaalorgaan goedgekeurde betalingen. Er werden geen essentiële onregelmatigheden geconstateerd. Ten aanzien van de grotere hoeveelheid door de betaalorganen van andere Lid-Staten goedgekeurde betalingen had ofwel op initiatief van de autoriteiten van Lid-Staat A zelf (die door de andere nationale betaalorganen in kennis werden gesteld van de betrokken bedragen) ofwel op verzoek van één van de betrokken betaalorganen een selectieve controle kunnen worden verricht. Naar aanleiding van een bezoek aan een firma die de exporttransacties van bedrijf A in een andere Lid-Staat afhandelt, deelden de controleurs van die Lid-Staat op 10 juni 1986 aan hun autoriteiten mee dat een effectieve controle alleen in Lid-Staat A kon worden verricht. Deze melding werd echter niet onder de aandacht van de autoriteiten van Lid-Staat A gebracht, en uiteindelijk werd door die autoriteiten op geen enkele betaling controle verricht.

2.10. De laatste controle op betalingen van restituties aan bedrijf B werd door de nationale autoriteiten van Lid-Staat B in 1985 verricht. Er werden geen onregelmatigheden geconstateerd die tot terugvordering van restituties aanleiding gaven. Een controle op door andere nationale betaalorganen aan bedrijf B verrichte betalingen is nooit voorgesteld of uitgevoerd.

Medewerking

2.11. Een tekort aan tijd en middelen maakte het de Kamer onmogelijk, alle gevolgen van de tijdens de controles geïdentificeerde en bevestigde problemen te kwantificeren. Probleemgebieden werden derhalve onder de aandacht van de bevoegde nationale autoriteiten gebracht, waarbij deze werden uitgenodigd, te zorgen voor de follow-up van de controlebevindingen van de Kamer om te komen tot een uitgebreid en definitief overzicht van de feiten (met inbegrip van een kwantificering van de lasten voor de communautaire middelen) in elk afzonderlijk geval. De Kamer betuigt haar erkentelijkheid voor de in het algemeen uitstekende medewerking die zij met name van de douanediensten bij de nationale instanties mocht ontvangen.

3. Samenvatting van de controlebevindingen

3.1. (a)Kaas die geen enkele benaming mocht dragen, werd voor restitutiedoeleinden ten onrechte als Provolone omschreven. Een gewone kaas komt niet in aanmerking voor een zo hoge restitutievoet als Provolone. De te veel aangevraagde restituties in de periode die door de controle van de Kamer wordt bestreken, worden geschat op circa 500 000 ECU.

(b)Steppenkaese werd onjuist omschreven als Edammer, zodat de voorfixatiecertificaten ongeldig waren. Hieruit ontstonden in de door de controle van de Kamer bestreken periode mogelijk te veel aangevraagde restituties van ongeveer 150 000 ECU.

(c)Voor verwerking bestemde kaas, die niet voor restitutie in aanmerking komt, werd foutief omschreven als Goudse kaas. De te veel aangevraagde restituties bedroegen circa 30 000 ECU.

(d)Karnemelkpoeder werd foutief omschreven als halfvette-melkpoeder, dat voor een hogere restitutievoet in aanmerking komt. De onregelmatige aanvraag om restituties beliep ongeveer 1,15 Mio ECU(8)

.

(e)Restituties werden aangevraagd voor magere-melkpoeder, dat bestemd was voor gebruik als voedselhulp en waarvan de aangifte ten onrechte naliet te vermelden dat het toegevoegde wei bevatte. Toegevoegde wei komt niet in aanmerking voor restitutie en is niet in overeenstemming met de specificaties voor voedselhulpgoederen. In totaal werd er ongeveer 500 000 ECU te veel betaald.

(f)Restituties werden aangevraagd voor Cheddar-kaas, die niet altijd voldeed aan de minimum norm betreffende het vetgehalte die door de gemeenschapswetgeving is gesteld. De restituties die daarmee zijn gemoeid worden door de Kamer op 40 000 ECU geschat.

(g)De regels over het vochtgehalte van Cheddar-kaas worden door de Lid-Staten verschillend geïnterpreteerd. In de Lid-Staat die de minst strenge interpretatie hanteert, vroeg één begunstigde tijdens het EOGFL-jaar 1989 voor deze kaas restituties aan ten bedrage van ongeveer 11 Mio ECU. De Commissie moet waarborgen dat alle Lid-Staten de regels op dezelfde wijze interpreteren.

(h)Het vetgehalte van volle-melkpoeder werd in sommige gevallen foutief met meer dan 28 % aangegeven, waardoor het voor een hogere restitutievoet in aanmerking kwam. De restituties waarom het ging werden door de betrokken Lid-Staat niet ter kennis gebracht.

(i)In de volgende gevallen werden restituties aangevraagd voor goederen die niet van gezonde handelskwaliteit waren en derhalve niet in aanmerking kwamen voor enige restitutie:

(i)Een zending kaas werd bij aankomst in Polen ongeschikt voor menselijke consumptie bevonden. De betrokken restituties beliepen ongeveer 450 000 ECU.

(ii)Een andere zending met een ander soort kaas werd bij aankomst in de VS afgewezen omdat hij dierharen bevatte en niet voldeed aan de geldende gezondheidsnormen. De betrokken kaas werd teruggezonden naar de EEG en voor het grootste gedeelte opnieuw uitgevoerd met toekenning van restituties onder een andere benaming. Hiermee was een bedrag aan restituties van ongeveer 150 000 ECU gemoeid.

(iii)1700 naar Egypte uitgevoerde blikken boter bleken volgens het taxatieverslag van de verzekering onderweg "volledig en ernstig beschadigd te zijn". Sommige van de beschadigde goederen werden vernietigd, en het restant dat niet geschikt was voor menselijke consumptie, werd verkocht voor industriële doeleinden. Voor die goederen bestond derhalve geen recht op restituties, die in dit geval in totaal circa 90 000 ECU beliepen.

(j)Hoeveelheden Cheshire-kaas werden aangegeven voor restitutiedoeleinden en van stempels voorzien door de douane-autoriteiten van een Lid-Staat vóór de datum waarop zij werden geproduceerd.

(k)De plastic verpakking was begrepen in het gewicht van de kaas voor restitutiedoeleinden. De te veel gevraagde restituties bedroegen in totaal ongeveer 40 000 ECU.

(l)Een voorfixatiecertificaat met een hoge restitutievoet en met een preferentiële geldigheidsduur dat alleen mocht worden gebruikt in verband met contracten in het kader van de daarop vermelde inschrijvingsprocedure in een derde land, bleek onregelmatig te zijn afgegeven en vervolgens onregelmatig te zijn gebruikt. De houder van het voorfixatiecertificaat had het vereiste contract niet gekregen en had het certificaat aan andere exporteurs overgedragen voor onregelmatig gebruik. De te veel gevraagde restituties beliepen ongeveer 2 Mio ECU(9)

.

3.2. De oudste van de hiervoor samengevatte bevindingen werden meer dan twee jaar geleden onder de aandacht van de betrokken nationale autoriteiten gebracht. Deze hebben in sommige gevallen prompte en doeltreffende corrigerende maatregelen getroffen. In andere gevallen wacht de Kamer nog op tekenen van afdoende maatregelen naar aanleiding van haar opmerkingen. De Kamer zal deze gevallen in het oog houden en zal nadere opmerkingen bij de kwijting-verlenende instantie indienen indien zij niet tevreden is met de door de Commissie en de Lid-Staten getroffen maatregelen.

4. Conclusie en aanbeveling

4.1. Hoewel de beide bedrijven die in dit verslag centraal staan in het door de controle bestreken tijdvak ongeveer 10 % van alle restituties voor zuivelprodukten hebben ontvangen, waren zij door de nationale autoriteiten sinds 1986 niet meer gecontroleerd en destijds hadden de controles weinig of geen bevindingen opgeleverd die tot terugvordering van te veel betaalde restituties leidden.

4.2. De draagwijdte van de toenmalige controles was veel beperkter dan die van de controle van de Kamer. In Lid-Staat B werden geen controlewerkzaamheden verricht bij de producenten; in geen van beide gevallen waren in andere Lid-Staten verrichte betalingen gecontroleerd; in geen van beide gevallen waren in andere Lid-Staten controlewerkzaamheden verricht.

4.3. De Kamer is van mening dat de bevindingen in dit verslag hebben aangetoond dat veel nuttig werk kon worden geleverd krachtens Verordening (EEG) nr. 4045/89(10)

van de Raad, hoewel artikel 2 van die verordening een hinderpaal vormt voor het gebruik van risico-analyses wegens de daarin voorgeschreven methode voor de berekening van het aantal te controleren ondernemingen en wegens de aan de Lid-Staten opgelegde verplichting om alle ondernemingen te controleren waarvan de ontvangsten meer dan 200 000 ECU bedragen. De bevindingen in dit verslag hebben ook aangetoond dat de controleurs toegang dienen te hebben tot betere informatie en dat de controlemethodologie zowel wat betreft de selectie van de te controleren transacties als ten aanzien van de omvang en de diepgang van de controles moet worden verbeterd.

4.4. De Kamer is voorts van mening dat de structuur van de communautaire mechanismen voor controle achteraf van EOGFL-middelen moet worden verbeterd. Zinvolle verbeteringen zijn aangebracht in de recente wetgeving, met name in Verordening (EEG) nr. 4045/89(11)

van de Raad, waarmee een gemakkelijker samenwerking tussen verschillende nationale controlediensten wordt beoogd. Deze veranderingen waren een logisch antwoord op het feit dat vele bedrijven EOGFL-middelen ontvangen in andere Lid-Staten dan die waarin zij daadwerkelijk zijn gevestigd. Maar hoe hecht de samenwerking tussen verschillende nationale controlediensten, zij het krachtens Verordening nr. 4045/89 (1) of in het kader van de gemeenschapsregeling inzake wederzijdse bijstand tussen douane-autoriteiten, ook is, de kans om het controletrajet van transacties die niet alleen internationaal, maar ook binnen bedrijven zelf worden georganiseerd, te ontwarren, blijft klein. Wil dit soort onderzoek effectief zijn, dan moet het van begin tot eind aan één controleteam worden toevertrouwd.

4.5. Er bestaat momenteel geen organisatie die kan doorgaan voor een communautaire controle-eenheid voor controles achteraf. De Commissie (die sommigen als een passende kandidaat voor een dergelijke rol willen zien) heeft consequent beklemtoond dat de Lid-Staten een rol in de frontlijn moeten vervullen bij de bestrijding van fraude en dat haar eigen rol niet verder mag reiken dan de centrale rol van het vergaren en verspreiden van informatie en het cooerdineren van het optreden van de Gemeenschap. De rol van de anti-fraude-eenheid van de Commissie, die drie jaar geleden werd opgericht, is goeddeels beperkt tot de cooerdinatie van de eigen diensten van de Commissie en het in de gehele Gemeenschap verzamelen en verspreiden van informatie over fraudegevallen en anti-fraudewetgeving.

4.6. De Kamer beveelt aan, een onafhankelijke communautaire eenheid voor ad hoc controles op te richten. Een dergelijke eenheid zou tot taak hebben controles te verrichten bij de voornaamste ontvangers van EEG-subsidies, met name wanneer die ontvangers een internationale produktie- en handelsstructuur hebben. Deze taak gaat de redelijke capaciteiten van de nationale controle-instanties feitelijk te boven. De richting van dergelijke controles hangt af van de analyse van door verscheidene Lid-Staten verschafte gegevens, en dit werk kan het beste op communautair niveau worden gedaan. Het zou nuttig zijn indien bij een dergelijke eenheid nationale deskundigen met tijdelijke contracten werkzaam zijn - een formule die voor de anti-fraude-eenheid van de Commissie is gehanteerd.

4.7. De controles zouden samen en in vereniging met de verantwoordelijke instanties van de Lid-Staten worden verricht. Zij zouden het equivalent op communautair niveau zijn van de door de Lid-Staten krachtens Verordening (EEG) nr. 4045/89 (1) verrichte controles en zouden een vergelijkbare rechtsgrondslag nodig hebben. Zij zouden niet in de plaats treden van de nationale controles, maar zouden deze aanvullen op de gebieden waarop afzonderlijke Lid-Staten onmogelijk volledige controles kunnen uitvoeren. De rentabiliteit ervan kan worden afgelezen aan het feit dat de directe kosten (namelijk salarissen en reiskosten) van de operationele werkzaamheden die aan dit verslag ten grondslag liggen, ongeveer 200 000 ECU bedragen.

4.8. De Kamer erkent dat het besluit om een dergelijke eenheid op te richten zou kunnen leiden tot vragen bij de wetgevende en budgettaire autoriteiten van de Gemeenschap, met name betreffende de middelen en bevoegdheden, alsmede ten aanzien van de optimale lokatie van de eenheid binnen de institutionele structuur. De Kamer wenst zich geenszins de voorrechten van de Commissie aan te matigen, door in dergelijke aangelegenheden specifieke voorstellen te doen. In de hoop dat haar aanbeveling zal leiden tot een snel optreden van de bevoegde autoriteiten gaat de Kamer verder met haar onderzoek van geselecteerde ontvangers van uitvoerrestituties met de momenteel beschikbare middelen.

Dit verslag werd door de Rekenkamer te Luxemburg vastgesteld te harer zitting van 12 maart 1992.

Voor de Rekenkamer Aldo ANGIOI President

ANTWOORD VAN DE COMMISSIE

1.Het verslag van de Kamer is gebaseerd op onderzoek bij een zeer beperkt aantal handelaren die door de Kamer zijn geselecteerd wegens het grote risico dat zij zouden kunnen vormen. Zij zijn geselecteerd aan de hand van een gewogen analyse van de volgende risicofactoren: waarde van de restituties, produkt, bestemming, resultaten van eerdere controles en mate van complexiteit van de handelsstructuur.

2.Overigens wijst de Commissie erop dat de Kamer haar onderzoek heeft verricht voordat sommige bepalingen (zie punt 4) waren vastgesteld en voordat de Lid-Staten door de goedkeuring van de rekeningen waren attent gemaakt op het belang van controle op de restituties. Zij brengt tevens onder de aandacht dat door de voorgestelde hervorming van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid de uitvoerrestituties minder belangrijk zullen worden voor de begroting.

3.De bevindingen van de Kamer betreffen twee soorten problemen. Dat zijn aan de ene kant problemen die te wijten zijn aan onvolkomenheden van de wetgeving en aan de andere kant problemen die voortvloeien uit de toepassing van de wetgeving.

4.In dit verband wil de Commissie wijzen op de inspanningen die de afgelopen twee jaar, met name naar aanleiding van het speciaal verslag van de Kamer over het beheer van en de controle op de restituties, zijn geleverd om de wetgeving met betrekking tot de restituties en de controles te verbeteren.

Het gaat met name om de volgende maatregelen:

a)op het gebied van de restituties:

- vermindering van het aantal lijnen voor restituties bij de uitvoer van rundvlees en groenten en fruit;

- Verordening (EEG) nr. 386/90 en Toepassingsverordening (EEG) nr. 2030/90 van de Commissie, waarbij een minimumaantal fysieke controles wordt voorgeschreven voor de uitvoer van landbouwprodukten die in aanmerking komen voor restituties;

- Verordening (EEG) nr. 354/90 van de Commissie waarbij "bijlage II", als bewijs dat landbouwprodukten waarvoor naar bestemming gedifferentieerde uitvoerrestituties worden toegepast in een derde land in het verkeer zijn gebracht, is afgeschaft;

b)op het gebied van de controle in het algemeen:

- Verordening (EEG) nr. 4045/89 van de Raad en Toepassingsverordening (EEG) nr. 1863/90 van de Commissie die voorzien in een verscherping van de controles achteraf aan de hand van de handelsdocumenten van degenen die van het EOGFL bedragen ontvangen of die aan het EOGFL bedragen moeten betalen;

- Verordening (EEG) nr. 595/91 van de Raad houdende intrekking van Verordening (EEG) nr. 283/72, die voorziet in meer gedetailleerde mededelingen door de Lid-Staten van onregelmatigheden en in een forfaitaire bijdrage van de Gemeenschap in de kosten van onderzoek, terugvordering en, op bepaalde voorwaarden, de gerechtskosten van de Lid-Staten;

- Verordening (EEG) nr. 307/91 van de Raad en de toepassingsverordening van de Commissie, die voorzien in versterking van de nationale controlediensten en in de toekenning van een financiële bijdrage van de Gemeenschap op verzoek van de Lid-Staten;

- een voorstel voor een verordening van de Raad betreffende sancties die van toepassing zijn in het GLB en voor de visserij, dat op 7 mei 1990 door de Commissie is vastgesteld en bij de Raad ingediend.

Bovendien heeft de Commissie een werkgroep ingesteld waarvan de leden op grond van hun deskundigheid zijn uitgekozen; aan deze groep heeft zij opgedragen de mogelijkheden te onderzoeken om het mechanisme van de marktordeningen en de desbetreffende wetgeving te vereenvoudigen.

5.Omdat zij zich ervan bewust is dat de wetgeving nog verder verbeterd moet worden, heeft de Commissie met het oog op vereenvoudiging en meer duidelijkheid een studie ondernomen over de restituties die in de sector zuivelprodukten worden toegekend.

In dit verband is zij van plan de nomenclatuur, met name voor kaas, te vereenvoudigen, door:

- schrapping van de posten die overbodige restitutiewaarden aangeven (al elders voorkomend of nul);

- restituties voor vergelijkbare produkten gelijk te trekken; daarbij zullen voor sommige produkten (met name voor oliën en vetten) hogere normen worden voorgesteld; ook zullen de verschillen tussen de restituties zoveel mogelijk worden verkleind.

Bovendien zou voor typische kazen met hoge restituties de mogelijkheid onderzocht worden om het produkt beter te omschrijven.

6.Voorts heeft de Commissie, voor wat de toepassing van de uitvoerrestitutieregeling door de betrokken Lid-Staten betreft, nota genomen van de opmerkingen van de Kamer. Zij zal deze met de betrokken Lid-Staten bespreken ten einde het beheer bij de verantwoordelijke nationale diensten te verbeteren en een harmonische toepassing van de communautaire voorschriften te garanderen (zie 3.1.(g)).

7.De Lid-Staten waar de Kamer deze controles heeft verricht zouden, aldus de Kamer, zich hebben ingespannen om hun beheer van en controle op de restitutieregeling te verbeteren. Er zouden procedures en instructies zijn goedgekeurd. De Commissie zal nagaan wat daarvan de inhoud en portee is.

8.De Kamer beveelt aan "een communautaire eenheid voor ad hoc-controles op te richten ... controles te verrichten bij de voornaamste ontvangers van EEG-subsidies, met name wanneer die ontvangers een internationale produktie- en handelsstructuur hebben".

De Commissie is van mening dat met Verordening (EEG) nr. 4045/89, inzake de door de Lid-Staten uit te voeren controles op de verrichtingen die vallen onder de Afdeling Garantie van het EOGFL, waarnaar de Kamer verwijst en die sedert 1 juli 1990 wordt toegepast, nog onvoldoende ervaring is opgedaan om de doeltreffendheid ervan te kunnen evalueren.

Voorts wijst de Commissie erop dat artikel 2 van Verordening nr. 4045/89 expliciet vermeldt dat bij de keuze van de te controleren ondernemingen rekening moet worden gehouden met "de financiële betekenis van de ondernemingen (...) en andere risicofactoren" (lid 1 - laatste zin). In deze verordening wordt het accent gelegd op de risico-analyse bij de keuze van de bedrijven, in tegenstelling met de vroegere Richtlijn 77/435/EEG waarin slechts geëist werd "dat de keuze van de te controleren ondernemingen representatief is voor de verdeling van de ondernemingen naar hun financiële betekenis ...". Deze risico-analyse maakt trouwens deel uit van de controleprogramma's die elk jaar door de Lid-Staten worden opgesteld op grond van artikel 10 van de verordening en waarin de Lid-Staten "de criteria die zijn aangehouden bij de opstelling van deze programma's" aangeven (artikel 10, lid 2, laatste streepje).

De Commissie zal de verslagen die de Lid-Staten moeten opstellen over de toepassing van de verordening bestuderen en zal eventueel de bij de verordening opgelegde regeling in het licht van de opmerkingen van de Kamer opnieuw bezien.

De Commissie is zich bewust van het belang van de controle, die zij voortdurend tracht te verbeteren. Ook staat zij open voor een bespreking met de Kamer over de wenselijkheid van een dergelijke eenheid en over de manier waarop die zou moeten werken. De Commissie wijst op de problemen die dit oplevert en waarvan de Kamer zich overigens bewust is aangezien zij in haar verslag zinspeelt op de talrijke problemen in verband met de oprichting van een dergelijke eenheid, en zich niet uitspreekt over het kader waarin deze zou moeten worden opgericht.

De Commissie wijst er evenwel op dat de werkzaamheden van de Kamer die de grondslag vormen voor het onderhavige verslag door een groot aantal personen zijn verricht. De Commissie wil er dan ook nu reeds op wijzen dat uitbreiding van de controle slechts mogelijk is als vooraf door de begrotingsinstanties de politieke verbintenis wordt aangegaan haar voldoende middelen voor een dergelijke actie ter beschikking te stellen.

(1)Jaarverslag over het begrotingsjaar 1987, PB C 316 van 12.12.1988, paragrafen 4.20 - 4.59. (2)Speciaal verslag nr. 2/90, PB C 133 van 31.5.1990. (3)Richtlijn 77/435/EEG van de Raad van 27 juni 1977, PB L 172 van 12.7.1977. (4)Verordening (EEG) nr. 4045/89 van de Raad van 21 december 1989, PB L 388 van 30.12.1989. (5)Richtlijn 77/435/EEG van de Raad van 27 juni 1977, PB L 172 van 12.7.1977. (6)Speciaal verslag nr. 2/90, PB C 133 van 31.5.1990. (7)Richtlijn 77/435/EEG van de Raad van 27 juni 1977, PB L 172 van 12.7.1977. (8)De Kamer zet haar onderzoek naar exporten van dit produkt voort en heeft alweer een nieuwe zending ontdekt die door andere producenten aan dezelfde afnemer is geleverd. (9)Het probleem is niet noodzakelijkerwijs beperkt tot dit certificaat. In 1987 gaf dezelfde Lid-Staat soortgelijke prefixatiecertificaten af voor de uitvoer van zuivelprodukten met dezelfde bestemming. De Kamer zet haar onderzoek voort. (10)Verordening (EEG) nr. 4045/89 van de Raad van 21 december 1989, PB L 388 van 30.12.1989. (11)Verordening (EEG) nr. 4045/89 van de Raad van 21 december 1989, PB L 388 van 30.12.1989.