(15)

De op verzoek van Italië in het Publicatieblad bekend gemaakte openbaredienstverplichtingen omvatten echter verschillende bepalingen die ernstige twijfels doen rijzen over de overeenstemming van de verplichtingen met artikel 4 van de verordening en die derhalve een onrechtmatige beperking inhouden voor de ontwikkeling van de verbindingen in kwestie, meer bepaald: a) Er zijn geen gedetailleerde gegevens verstrekt, gebaseerd op een economische analyse van de luchtvervoersmarkt tussen Sardinië en de rest van Italië, om het opleggen van nieuwe dienstverplichtingen te rechtvaardigen en om aan te tonen dat deze verplichtingen passend en evenredig met het beoogde doel zijn. b) Er is geen evaluatie gemaakt van het effect van de dienstverplichtingen die zijn opgelegd voor de zes oorspronkelijke verbindingen, waarvoor de nieuwe dienstverplichtingen eveneens gelden. c) Het is niet vanzelfsprekend dat de twaalf extra verbindingen, waarvoor sinds 1 januari 2005 openbaredienstverplichtingen gelden, van vitaal belang zijn voor de ontwikkeling van de economische regio's van Sardinië waarin de betrokken luchthavens gelegen zijn, meer bepaald gezien: — de aard van de desbetreffende verbindingen; — de afwezigheid van een aangetoond vitaal belang van de routes voor de economische ontwikkeling van de regio's van Sardinië waarin de betrokken luchthavens gelegen zijn; — het bestaan van alternatieve luchtverbindingen waarmee een adequate en continue dienstverlening op de relevante luchthavens kan worden verzekerd, meer bepaald via de voornaamste Italiaanse routes die een bevredigende aansluiting met Sardinië leveren; d) De verplichting voor de luchtvaartmaatschappijen die zich kandidaat stellen om de achttien verbindingen als één enkel pakket te exploiteren, vormt een bijzonder belangrijke beperking van het beginsel van vrijheid van dienstverlening. Deze verplichting lijkt ook een inbreuk te vormen op de beginselen van evenredigheid en niet-discriminatie, met name gezien: — de afwezigheid van een aangetoond vitaal belang van een groepering van al deze verbindingen voor de economische ontwikkeling van de regio's van Sardinië waarin de betrokken luchthavens gelegen zijn; — het risico van niet-gerechtvaardigde discriminatie tussen luchtvaartmaatschappijen ten gevolge van het feit dat alleen de sterksten daarvan over voldoende middelen beschikken om een exploitatie onder dergelijke voorwaarden te garanderen; — het feit dat een dergelijke verplichting bovendien lijkt in te druisen tegen de verplichting voor de lidstaat die de openbaredienstverplichtingen oplegt om bij zijn beoordeling rekening te houden met het gecombineerde effect van alle luchtvaartmaatschappijen die op bedoelde routes diensten onderhouden of voornemens zijn te onderhouden (6). Het lijkt er in de praktijk op dat de Italiaanse autoriteiten een groepering van de exploitatie van de achttien verbindingen hebben willen opleggen om het exploitatieverlies van de verkeersarme verbindingen te doen dekken door de verwachte winst van de drukkere verbindingen. Een dergelijk mechanisme van kruissubsidies druist echter in tegen de geest van artikel 4 van Verordening (EEG) nr. 2408/92. e) De verplichting om een bijzonder grote borgtocht te stellen is eveneens van aard een niet-gerechtvaardigde discriminatie tot stand te brengen tussen de geïnteresseerde luchtvaartmaatschappijen, aangezien alleen de grootsten daarvan over de middelen beschikken om een dergelijke borgtocht te stellen. f) De zeer korte termijnen voor de geïnteresseerde luchtvaartmaatschappijen, namelijk binnen 15 dagen na de bekendmaking van de openbaredienstverplichtingen in het Publicatieblad van de Europese Unie, om te bevestigen dat zij deze verplichtingen aanvaarden, en 22 dagen om met de exploitatie zelf van start te gaan (vanaf 1 januari 2005), brengen een niet-gerechtvaardigde discriminatie tussen deze maatschappijen tot stand. Het lijkt immers onmogelijk voor een maatschappij die nog niet op Sardinië vliegt om binnen deze korte termijnen de nodige administratieve en juridische stappen te zetten en de nodige middelen te verzamelen om met de exploitatie van start te gaan. g) De in punt 4.8 van de openbaredienstverplichtingen vervatte verplichting om bepaalde passagiers gunsttarieven aan te bieden, met als enige reden hun geboorteplaats (meer bepaald Sardinië) of met als enige reden dat zij familiebanden hebben met dergelijke personen, kan in de praktijk worden opgevat als een onrechtmatige discriminatie op basis van nationaliteit (zie bijvoorbeeld zaak C-338/01 Commissie versus Italië [2003], jurisprudentie blz. I-00721).