++++

BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE

van 12 juli 1977

inzake de ontheffing van het kartelverbod voor een overeenkomst tussen ondernemingen in de steenkoolgroothandel welke volstrekt analoog is aan een gemeenschappelijke aankoop van vaste brandstoffen

( Slechts de tekst in de Duitse taal is authentiek )

( 77/548/EGKS )

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN ,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal en met name op de artikelen 4 , 15 , 47 en 65 ,

Gezien her verzoek van de steenkolengroothandelsondernemingen :

Carl Fr . Maier am Tor , Schorndorf

Rochling Brennstoffhandel KG , Mannheim

Friedrich Scharr OHG , Stuttgart

Georg Schneider , Darmstadt

J.G . Zweigle , Stuttgart-Bad Cannstatt

van 17 maart 1977 om ontheffing van het kartelverbod voor een overeenkomst welke volstrekt analoog is aan de gemeenschappelijke aankoop van vaste brandstoffen ,

I

Overwegende dat de betrokkenen als groothandelaren afnemers zijn van vaste brandstoffen uit verschillende Duitse steenkoolgebieden en van de RBV ( Rheinischer Braunkohlenbrikett-Verkauf GmbH ) ; dat zij vrije groothandelaren zijn die noch aanzienlijke deelnemingen bezitten in steenkolenmijnbouwondernemingen of hun verkoopmaatschappijen , noch door deze zelf worden gecontroleerd ; dat zij gezien de omvang van hun aankopen bij de gebieden en de RBV individueel tot directe afname zijn toegelaten ( eerste hand ) ;

dat het , gezien het reeds jarenlang teruglopen van de vraag naar vaste brandstoffen , voor de z.g . vrije groothandelaren op den duur niet met zekerheid mogelijk is de door de leveringsgebieden vastgestelde jaarlijkse minimumhoeveelheden af te nemen ; dat de handelaren , indien zij onder de minimumafnamehoeveelheden blijven , de toelating tot de rechtstreekse aankoop bij de gebieden verliezen ;

Overwegende dat de bij de gemeenschappelijke aankoop betrokken steenkolenhandelsondernemingen een conventie hebben gesloten , die indhoudt dat een of meer van hen met wederzijdse ruil vrijwillig eigen rechten op directe afname bij bepaalde gebieden prijsgeven in het belang van de waarborging van de rechtstreekse afnamerechten van een of meer van de overige contractpartijen ; dat de daartoe strekkende bepaling in de conventie luidt :

1 . Vanaf 1 juli 1977 behouden de volgende contractspartijen hun rechtstreekse toelating bij de individueel genoemde gebieden en worden zijn voortaan als leidende groothandelaren aangemerkt :

Firma * Gebied/Verkoopmaatschappij *

Carl Fr . Maier am Tor * RBV *

Rochling Brennstoffhandel KG * AKV , RBV , Saarlor *

Friedrich Scharr OHG * RBV , RVG , Sophia-Jacoba *

Georg Schneider * Saarlor *

J.G . Zweigle * AKV , RVG *

2 . De contractspartijen die niet langer rechtstreeks afnemen verplichten zich , hun totale hoeveelheden van de onder punt 1 genoemde gebieden via de bovengenoemde daar techtstreeks afnemende leidende groothandelaren af te roepen .

8 . Voor de toepassing van deze overeenkomst wordt een trustee benoemd ... Tot de taken van de trustee behoren met name ... ( de ) kwantitatieve compensatie tussen de leidende groothandelaren , om bij de individuele gebieden premies of dergelijke voordelen optimaal op te eisen ...

15 . De contractspartijen waarborgen elkaar klantenbescherming .

Deze conventie kan door elk der deelnemers aan het eind van het kalenderjaar worden opgezegd .

Overwegende dat de onder punt 1 van de conventie genoemde gebieden resp . verkoopmaatschappijen de volgende ondernemingen in de steenkolenmijnbouw vertegenwoordigen :

RBV ( Reinischer Braunkolilenbrikettverkauf GmbH ) is de verkooporganisatie van de Rheinische Braunkohlenwerke AG , Keulen voor de verkoop van de briketproduktie .

AKV ( Aachener Kohlen-Verkauf GmbH ) is de verkooporganisatie van de mijnbouwbedrijven van de Eschweiler Bergwerks-Verein Kohlscheid .

Saarlor ( Saar-Lothringische Kohlenunion ) is de gemeenschappelijke verkooporganisatie van de steenkolenmijnbouwgebieden Saar en Lothringen .

Sophia-Jacoba ( Sophia-Jacoba Handelsgesellschaft mbH ) is de verkooporganisatie van de vakorganisatie Sophia-Jacoba , Hueckelhoven .

RVG ( Ruhrkohle-Verkauf GmbH ) is de verkoopmaatschappij van de Ruhrkohle AG , Essen ;

II

Overwegende dat het voornemen van de betrokkenen een overeenkomst is die volstrekt analoog is aan een gemeenschappelijk aankoop in de zin van artikel 65 , lid 2 , van het Verdrag ;

Overwegende dat de betrokkenen zich door de ingediende overeenkomst a priori collectief beschermen tegen het risico van verlies van hun recht op rechtstreekse afname bij de verschillende produktiegebieden dat voortvloeit uit de structurele teruggang van de vraag naar vaste brandstoffen ; dat het daartoe aangewende middel is de wederzijdse overdracht van bestellingen onder waarborging van klantenbescherming ; dat de normale concurrentie tussen hen daardoor wordt beperkt en vervalst ;

Overwegende dat een neveneffect van de overeenkomst echter is dat zij de deelnemers ook beschermt tegen de gevolgen van een teruglopen van de vraag als gevolg van de commerciële inspanningen van hun concurrenten op de markt ; dat de overeenkomst , welke volstrekt analoog is aan een gemeenschappelijke aankoop , hun tegenover deze concurrenten leverings - en prijsvoorwaarden verschaft welke gunstiger zijn dan die welke zij bij afzonderlijke aankoop zouden verwerven ; dat de overeenkomst derhalve valt onder het principiële verbod van artikel 65 , lid 1 , van het Verdrag ;

III

Overwegende dat conform artikel 65 , lid 2 , voor overeenkomsten tot gemeenschappelijke aankoop alsmede daaraan volstrekt analoge overeenkomsten ontheffing van het kartelverbod kan worden verleend indien zij aan bepaalde voorwaarden voldoen ;

Overwegende dat voor de onderhavige overeenkomst krachtens artikel 65 , lid 2 , ontheffing kan worden verleend , wanneer zij tot een duidelijke verbetering van de produktie of de verdeling der produkten bijdraagt , onmisbaar is voor het bereiken van deze doeleinden en niet van een meer beperkende aard dan voor het doel van de overeenkomst noodzekelijk is , en wanneer zij niet aan de belanghebbende ondernemingen de macht kan geven om voor een belangrijk gedeelte van de betrokken produkten op de gemeenschappelijke markt de prijzen vast te stellen , de produktie of de afzet te beheersen of te beperken , noch deze ondernemingen kan onttrekken aan een daadwerkelijke mededinging van andere ondernemingen op de gemeenschappelijke markt ;

IV

Overwegende dat de vrije groothandelaren , waarvan de grootste onder de deelnemers in 1977 ongeveer 60 000 ton zal verkopen , voornamelijk in concurrentie staan met tot concerns behorende groothandelaren ; dat de concerns waartoe de laatstgenoemden behoren hetzij zelf de mijnbouw beoefenen dan wel , nadat zij eigen mijnbouw hebben opgegeven , thans enig aandeelhouders zijn van de aan de Ruhrkohle AG overgedragen en daar gebundelde mijnbouwbedrijven ; dat ingevolge deze tussen de kolenmijnbouw en de z.g . " concerngebonden " groothandelaren bestaande bindingen de laatstgenoemden van oudsher een bedrijfsomvang bezitten en binnen het concern over samenwerkingsmogelijkheden beschikken , die hun praktisch steeds de rechtstreekse afname bij de hun nastaande gebieden waarborgt ;

dat de vrije groothandel , gezien deze door de toelatingsvoorwaarden van de kolengebieden , de uiteenlopende omvang en de interne compensatiemogelijkheden van de beide groepen groothandelaren gekenmerkte omstandigheden , op den duur zijn recht tot rechtstreekse afname bij de kolengebieden verliest ; dat hij in dezelfde omvang door de heersende trend gedwongen is als tweede hand bij de concerngebonden groothandel aan te kopen ; dat deze concerngebonden groothandel daarbij vanzelfsprekend de verkoop van de produkten van hen nastaande kolengebieden bevordert , terwijl de firma's uit de vrije kolengroothandel bij de aankoop volledig vrij zijn ;

Overwegende dat de overeenkomst van de betrokkenen beoogt ertoe bij te dragen het bestaan van de vrije kolengroothandel op de markt voor vaste brandstoffen te garanderen ; dat het voortbestaan van de deelnemers als handelaren die bij de kolengebieden tot rechtstreekse afname gerechtigd zijn , dat voordurend om structurele redenen gevaar loopt , bijdraagt tot handhaving van de concurrentie tussen vrije en concerngebonden groothandelaren ; dat de partijen bij de overeenkomst op de relevante markt ( de Bondslaender Rheinland/Pfalz , Baden-Wuerttemberg en Hessen ) een aandeel bezitten dat kan worden geschat op circa 8 % ; dat elk van de deelnemers , gezien hun onafhankelijkheid als vrije groothandelaren en hun samenwerking in een organisatie welke volstrekt analoog is aan een gemeenschappelijke aankoop , bovendien de mogelijkheid heeft zijn kopers ( kleinhandelaren , consumenten ) zonder enige binding aan de producent de brandstoffen van elk der op de relevante markt vertegenwoordigde kolengebieden aan te bieden ; dat de deelnemers ingevolge het nagestreefde maximumprofijt van de in verband met de afgenomen hoeveelheden verleende rabatten bovendien de mogelijkheid hebben beperkte prijsverlagingen toe te staan ; dat de overeenkomst derhalve tot een duidelijke verbetering van de verdeling bijdraagt ;

dat deze verbetering zonder de samenwerking der deelnemers binnen het in de overeenkomst vastgelegde kader door hen individueel niet kan worden gerealiseerd ; dat de onderhavige overeenkomst derhalve voor het bereiken van een verbetering van de verdeling onmisbaar is , zonder evenwel van meer beperkende aard te zijn dan voor het doel van de overeenkomst noodzakelijk is ;

dat de totale afzet van de aan de overeenkomst deelnemende ondernemingen over 1977 op circa 170 000 ton kan worden geschat ; dat het door de deelnemers aan de overeenkomst omgezette tonnage bij een totaalverbruik van circa 55 miljoen ton per jaar aan steenkoolprodukten en bruinkoolbriketten in de sectoren huisbrand en industrie op de gemeenschappelijke markt slechts een fractie daarvan vormt ; dat de ingediende overeenkomst derhalve niet aan de belanghebbende ondernemingen de macht zou kunnen geven om voor een belangrijk gedeelte van de betrokken produkten op de gemeenschappelijke markt de mogelijkheid kan scheppen de prijzen vast te stellen , de produktie of de afzet te beheersen of te beperken , noch de betrokken ondernemingen kan onttrekken aan een daadwerkelijke mededinging van andere ondernemingen op de gemeenschappelijke markt ;

Overwegende dat de overeenkomst derhalve voldoet aan de voorwaarden van artikel 65 , lid 2 , sub a ) , b ) en c ) ;

V

Overwegende dat de Commissie erop moet toezien dat alle maatregelen die door de deelnemende ondernemingen op grond van de bij haar ingediende overeenkomst welke volstrekt analoog is aan een gemeenschappelijke aankoop worden getroffen , in overeenstemming blijven met de hierbij verleende ontheffing van het kartelverbod en met de voorschriften van het Verdrag ; dat de aan de overeenkomst deelnemende ondernemingen met het oog daarop gehouden zijn , de Commissie onverwijld in kennis te stellen van alle wijzigingen of aanvullingen in de ingediende overeenkomst , die eerst mogen worden toegepast wanneer zij door de Commissie toelaatbaar zijn verklaard , dan wel wanneer de Commissie daarvoor ontheffing conform artikel 65 , lid 2 , van het Verdrag heeft verleend ,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN :

Artikel 1

Voor de op 1 juli 1977 in werking tredende overeenkomst tussen de steenkoolhandelsondernemingen :

Carl Fr . Maier am Tor , Schorndorf

Rochling Brennstoffhandel KG , Mannheim

Friedrich Scharr OHG , Stuttgart

Georg Schneider , Darmstadt

J.G . Zweigle , Stuttgart-Bad Cannstatt

wordt ontheffing van het kartelverbod verleend .

Artikel 2

De deelnemende ondernemingen moeten de Commissie onverwijld alle wijzigingen en aanvullingen in de onderhavige overeenkomst mededelen , welke eerst mogen worden toegepast wanneer de Commissie heeft vastgesteld dat zij met de bij de onderhavige beschikking verleende ontheffing van het kartelverbod in overeenstemming zijn , dan wel wanneer de Commissie verbod heeft verleend .

Artikel 3

Deze beschikking is gericht tot de in artikel 1 genoemde ondernemingen .

Gedaan te Brussel , 12 juli 1977 .

Voor de Commissie

Raymond VOUEL

Lid van de Commissie