UITVOERINGSBESLUIT (EU) 2016/1804 VAN DE COMMISSIE

van 10 oktober 2016

betreffende de nadere regels voor de toepassing van de artikelen 34 en 35 van Richtlijn 2014/25/EU van het Europees Parlement en de Raad betreffende het plaatsen van opdrachten in de sectoren water- en energievoorziening, vervoer en postdiensten

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2016) 6351)

(Voor de EER relevante tekst)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Richtlijn 2014/25/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 februari 2014 betreffende het plaatsen van opdrachten in de sectoren water- en energievoorziening, vervoer en postdiensten en houdende intrekking van Richtlijn 2004/17/EG (1), en met name artikel 35, lid 6,

Na raadpleging van het Raadgevend Comité inzake overheidsopdrachten,

Overwegende hetgeen volgt:

Omwille van de rechtszekerheid en de transparantie moeten aankondigingen betreffende de ontvangst of intrekking van verzoeken betreffende de toepasselijkheid van artikel 34 van Richtlijn 2014/25/EU, aankondigingen betreffende de verlenging of opschorting van de termijn voor de vaststelling door de Commissie van uitvoeringshandelingen betreffende die verzoeken, en aankondigingen betreffende de toepasselijkheid van artikel 34 wanneer binnen de termijn geen uitvoeringshandeling is vastgesteld, worden bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie. Tevens moet worden bepaald welke inlichtingen in deze aankondigingen moeten worden verstrekt.

Met name wat de verlangde inlichtingen en de tekst van de aankondigingen betreft, bouwt dit besluit voort op de ervaring die is opgedaan bij de toepassing van Beschikking 2005/15/EG van de Commissie (2) , die voorziet in praktische regels voor de toepassing van de procedure van artikel 30 van Richtlijn 2004/17/EG van het Europees Parlement en de Raad (3) , aangezien de materiële voorwaarden om een activiteit vrij te stellen van de bepalingen van Richtlijn 2004/17/EG in wezen gelijk zijn aan de voorwaarden van artikel 34 van Richtlijn 2014/25/EU.

Er moet aan worden herinnerd dat de eventuele beoordeling, in het kader van Richtlijn 2014/25/EU, of er sprake is van rechtstreekse concurrentie, niet afdoet aan de volledige toepassing van het mededingingsrecht.

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

1. Verzoeken betreffende de toepasselijkheid van artikel 34 van Richtlijn 2014/25/EU die overeenkomstig artikel 35 van die richtlijn worden ingediend („verzoeken betreffende de toepasselijkheid van artikel 34”), bevatten ten minste de inlichtingen zoals vastgelegd in bijlage I bij dit besluit. De verzoeken volgen de structuur van bijlage I bij dit besluit.

2. Wanneer een onafhankelijke nationale instantie die bevoegd is voor de betrokken activiteit een gemotiveerd standpunt zoals bedoeld in artikel 35 van Richtlijn 2014/25/EU heeft ingenomen, wordt dat standpunt bij het verzoek gevoegd.

3. De in lid 1 bedoelde verzoeken en de in lid 2 bedoelde standpunten worden langs elektronische weg verzonden naar het e-mailadres dat voor dit doel op de website van de Commissie wordt vermeld en aan de lidstaten wordt meegedeeld, behalve in de specifieke omstandigheden bedoeld in artikel 40, lid 1, vierde alinea, en wanneer algemeen gebruik van elektronischecommunicatiemiddelen op grond van artikel 106, lid 2, van Richtlijn 2014/25/EU is uitgesteld.

4. Wanneer een in lid 1 bedoeld verzoek of een in lid 2 bedoeld standpunt overeenkomstig artikel 40, lid 1, of artikel 106, lid 2, van Richtlijn 2014/25/EU met een ander communicatiemiddel dan langs elektronische weg wordt verzonden, wordt het in drievoud per post of met een andere geschikte vervoerder verzonden naar het adres van de Commissie dat op haar website wordt vermeld en aan de lidstaten wordt meegedeeld.

Artikel 2

1. Wanneer de Commissie een verzoek betreffende de toepasselijkheid van artikel 34 ontvangt en de toegang tot de markt wordt geacht niet beperkt te zijn overeenkomstig artikel 34, lid 3, eerste alinea, van Richtlijn 2014/25/EU, maakt zij een aankondiging bekend met daarin de in bijlage II, deel A, van dit besluit vastgelegde inlichtingen.

Wanneer de Commissie een verzoek betreffende de toepasselijkheid van artikel 34 ontvangt en niet van vrije toegang tot de markt kan worden uitgegaan overeenkomstig artikel 34, lid 3, eerste alinea, van Richtlijn 2014/25/EU, maakt zij een aankondiging bekend met daarin de in bijlage II, deel B, van dit besluit vastgelegde inlichtingen.

2. Wanneer de termijn voor de vaststelling van de in artikel 35 van Richtlijn 2014/25/EU bedoelde uitvoeringshandelingen wordt verlengd overeenkomstig bijlage IV, punt 1, vierde alinea, van die richtlijn, maakt de Commissie een aankondiging bekend met daarin de in bijlage III, deel A, van dit besluit vastgelegde inlichtingen.

3. Wanneer de termijn voor de vaststelling van de in artikel 35 van Richtlijn 2014/25/EU bedoelde uitvoeringshandelingen wordt opgeschort overeenkomstig bijlage IV, punt 2, van die richtlijn, maakt de Commissie een aankondiging bekend met daarin de in bijlage III, deel B, van dit besluit vastgelegde inlichtingen. Bij afloop van de opschorting maakt de Commissie een aankondiging bekend met daarin de in bijlage III, deel C, van dit besluit vastgelegde inlichtingen.

4. Wanneer een verzoek betreffende de toepasselijkheid van artikel 34 van Richtlijn 2014/25/EU door de verzoeker wordt ingetrokken, maakt de Commissie een aankondiging bekend met daarin de in bijlage III, deel D, van dit besluit vastgelegde inlichtingen.

5. Wanneer opdrachten die een bepaalde activiteit mogelijk moeten maken en prijsvragen die voor de uitoefening van die activiteit worden uitgeschreven, niet langer onder Richtlijn 2014/25/EU vallen omdat de Commissie de uitvoeringshandeling niet heeft vastgesteld binnen de in bijlage IV bij die richtlijn gestelde termijn, maakt de Commissie een aankondiging bekend met daarin de in bijlage IV bij dit besluit vastgelegde inlichtingen.

6. De inlichtingen vervat in de aankondigingen die in de bijlagen II, III en IV worden vastgelegd, kunnen indien nodig worden gewijzigd en aangevuld, bijvoorbeeld wanneer een eerder ingediend verzoek grondig wordt gewijzigd overeenkomstig artikel 35, lid 4, van Richtlijn 2014/25/EU.

7. De in de leden 1 tot en met 5 bedoelde aankondigingen worden bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Artikel 3

Beschikking 2005/15/EG wordt ingetrokken.

Artikel 4

Dit besluit is gericht tot de lidstaten.

(1) PB L 94 van 28.3.2014, blz. 243.

(2) Beschikking 2005/15/EG van de Commissie van 7 januari 2005 betreffende de praktische regels voor de toepassing van de procedure van artikel 30 van Richtlijn 2004/17/EG van het Europees Parlement en de Raad houdende coördinatie van de procedures voor het plaatsen van opdrachten in de sectoren water- en energievoorziening, vervoer en postdiensten (PB L 7 van 11.1.2005, blz. 7).

(3) Richtlijn 2004/17/EG van het Europees Parlement en de Raad van 31 maart 2004 houdende coördinatie van de procedures voor het plaatsen van opdrachten in de sectoren water- en energievoorziening, vervoer en postdiensten (PB L 134 van 30.4.2004, blz. 1).

BIJLAGE I

INLICHTINGEN DIE MOETEN WORDEN VERSTREKT IN VERZOEKEN BETREFFENDE DE TOEPASSELIJKHEID VAN ARTIKEL 34 VAN RICHTLIJN 2014/25/EU

1. Afdeling 1 — Identiteit en hoedanigheid van de verzoeker

In artikel 35 van Richtlijn 2014/25/EU is bepaald dat verzoeken betreffende de toepasselijkheid van artikel 34 worden gedaan door de lidstaten of, indien de wetgeving van de betrokken lidstaat daarin voorziet, door de aanbestedende instanties. De term „verzoeker” kan bijgevolg op hetzij een lidstaat, hetzij de aanbestedende instanties betrekking hebben. Deze term wordt louter ter vereenvoudiging van de tekst gebruikt.

1.1. Naam en volledig adres van de verzoeker:

Wanneer de activiteit waarop het verzoek betrekking heeft door met de hier vermelde verzoeker verbonden ondernemingen (1) wordt uitgevoerd, dekt de term „verzoeker” zowel de in punt 1.1 vermelde entiteit als de verbonden ondernemingen. Met name bij de afdelingen 5 en 6 moet de gevraagde informatie worden verstrekt voor de „verzoeker”, zoals hier gedefinieerd.

1.2. Hoedanigheid van de verzoeker: aanbestedende dienst (2), overheidsonderneming (3) of particulier bedrijf?

1.3. Voor aanbestedende diensten: doet u het verzoek namens of voor rekening van uw lidstaat?

Zo ja, verstrek de informatie van elk punt van de afdelingen 2 tot en met 6. Geef met name bij elk punt van de afdelingen 5 en 6 de gevraagde informatie voor elke entiteit die de activiteit waarop het verzoek betrekking heeft, uitvoert. Wanneer het echter om een groot aantal entiteiten gaat, mag deze informatie worden beperkt tot de entiteiten met een aandeel van ten minste 10 % op de beschouwde geografische markt (4). Indien de informatie voor verschillende entiteiten soortgelijk of gelijk is, mag deze worden gegroepeerd, mits dit wordt vermeld.

1.4. Voor aanbestedende instanties (aanbestedende diensten, overheidsondernemingen en particuliere bedrijven die een van de onder Richtlijn 2014/25/EU vallende activiteiten (5) uitvoeren): vermeld de bepaling van nationaal recht op grond waarvan de aanbestedende instanties een verzoek uit hoofde van artikel 35 mogen doen.

2. Afdeling 2 — Beschrijving van de activiteit waarop het verzoek betrekking heeft

2.1. Beschrijf de activiteit die volgens u aan de voorwaarden van artikel 34, lid 1 (6), voldoet. De betrokken activiteit kan onderdeel zijn van een bredere sector (7) of slechts in delen van de betrokken lidstaat worden uitgeoefend.

2.2. Geef aan op welk grondgebied de activiteit waarop het verzoek betrekking heeft, wordt uitgevoerd, indien dat niet het hele nationale grondgebied is. Vermeld uitsluitend het grondgebied waarop volgens u aan de voorwaarden van artikel 34, lid 1, wordt voldaan.

3. Afdeling 3 — Relevante markt

Een relevante productmarkt omvat alle producten en/of diensten die op grond van hun kenmerken, hun prijzen en het gebruik waarvoor zij zijn bestemd, door de consument als onderling uitwisselbaar of substitueerbaar worden beschouwd (8).

De volgende factoren worden in de regel van belang geacht voor het afbakenen van de relevante productmarkt en moeten in deze analyse in aanmerking worden genomen (9):

— de eigen- en de kruiselingse prijselasticiteit van de vraag naar de betrokken producten en/of diensten;

— verschillen in het eindgebruik van de producten;

— prijsverschillen tussen twee producten;

— kosten van het overstappen van het ene op het andere product bij twee potentieel concurrerende producten;

— gevestigde voorkeur van de consument voor een bepaald type of een bepaalde categorie producten;

— productclassificaties (bijvoorbeeld nomenclaturen van verenigingen van bedrijven).

De relevante geografische markt is het gebied waarbinnen de betrokken entiteiten een rol spelen in de vraag naar en het aanbod van producten en diensten, waarbinnen de concurrentievoorwaarden voldoende homogeen zijn en dat van aangrenzende gebieden kan worden onderscheiden doordat daar duidelijk afwijkende concurrentievoorwaarden heersen (10).

Tot de factoren die voor het afbakenen van de relevante geografische markt van belang zijn (11), behoren:

— de aard en de kenmerken van de betrokken producten of diensten,

— het bestaan van toetredingsdrempels,

— voorkeuren van de consument,

— merkbare verschillen tussen de marktaandelen of aanzienlijke prijsverschillen in aangrenzende gebieden,

— vervoerskosten.

3.1. Zet, gelet op het bovenstaande, uiteen welke omschrijving van de relevante productmarkt(en) de Commissie volgens u als uitgangspunt voor haar analyse moet nemen.

Motiveer in uw antwoord uw schattingen of conclusies met behulp van gepaste empirische bewijzen (12) en zet uiteen hoe met de hierboven beschreven factoren rekening is gehouden. Vermeld met name welke specifieke producten of diensten rechtstreeks of onrechtstreeks door het verzoek worden geraakt en identificeer de categorieën producten die in uw omschrijving van de markt als substitueerbaar worden beschouwd.

In de onderstaande vragen geldt (gelden) voor „de relevante productmarkt(en)” deze omschrijving(en).

3.2. Zet uiteen welke omschrijving van de relevante geografische markt(en) de Commissie volgens u als uitgangspunt voor haar analyse moet nemen. Motiveer in uw antwoord uw schattingen of conclusies met behulp van gepaste empirische bewijzen (13) en zet uiteen hoe met de hierboven beschreven factoren rekening is gehouden. Vermeld met name in welk geografisch gebied de bij het verzoek betrokken entiteiten actief zijn op de relevante productmarkt(en) en geef, indien u van mening bent dat de relevante geografische markt ruimer is dan één lidstaat, de redenen hiervoor.

In de onderstaande vragen geldt (gelden) voor „de relevante geografische markt(en)” deze omschrijving(en).

4. Afdeling 4 — Toepasselijkheid van de in bijlage III bij Richtlijn 2014/25/EU vermelde rechtshandelingen

4.1. Is een van de in bijlage III bij Richtlijn 2014/25/EU vermelde rechtshandelingen (14) van toepassing op de activiteit waarop het verzoek betrekking heeft? Zo ja, vermeld de nationale bepalingen tot omzetting van die wetgeving van de Unie.

5. Afdeling 5 — Informatie over de relevante markt en de toegang tot die markt

Deze afdeling moet worden ingevuld ongeacht het antwoord bij punt 4.1.

Bepaalde punten zijn mogelijk niet van toepassing op sommige activiteiten of de feitelijke situatie van een bepaalde verzoeker; geef dat in dit geval punt per punt aan.

Het volstaat dat de verzoeker punt per punt nauwkeurig verwijst naar het (de) relevante de(e)l(en) van een gemotiveerd standpunt zoals bedoeld in artikel 35 van Richtlijn 2014/25/EU van een onafhankelijke nationale instantie die bevoegd is voor de betrokken activiteit, waarin het punt in kwestie wordt geanalyseerd.

5.1. Zet de redenen uiteen waarom u van mening bent dat de toegang tot de relevante markt niet beperkt is.

5.2. Verstrek voor elke relevante markt, voor elk van de drie laatste boekjaren, en voor elk van de volgende gebieden (15):

a) de EER,

b) de hele Unie,

c) de hele EVA,

d) elke lidstaat en elke EVA-staat waar de verzoeker een activiteit uitoefent, en

e) indien de verzoeker van een verschillende relevante geografische markt uitgaat, het gebied dat deze markt bestrijkt (16),

de volgende gegevens:

5.2.1. de geschatte totale omvang van de markt in waarde (uitgedrukt in EUR) en in volume (uitgedrukt in eenheden) van de verkoop (17). Vermeld de grondslag en de bronnen van de berekeningen en verschaf indien mogelijk bescheiden om deze berekeningen te staven;

5.2.2. de verkoop in waarde en in volume en het geschatte marktaandeel van de verzoeker;

5.2.3. het geschatte marktaandeel in waarde (en in voorkomend geval in volume) van alle concurrenten (met inbegrip van importeurs) met een aandeel van ten minste 10 % op de beschouwde geografische markt. Verschaf indien mogelijk bescheiden om de berekening van deze marktaandelen te staven en vermeld voor elk van deze concurrenten naam, adres, telefoon- en faxnummer en de naam of functie van een bevoegde contactpersoon;

5.2.4. de geschatte totale waarde, het geschatte totale volume en de herkomst van de invoer van buiten de EER. Geef aan: a) welk gedeelte van deze invoer van de verzoeker afkomstig is; b) in welke mate volgens uw schatting quota, invoerrechten of niet-tarifaire handelsbelemmeringen deze invoer beïnvloeden, en c) in welke mate volgens uw schatting vervoerskosten en andere kosten deze invoer beïnvloeden;

5.2.5. de mate waarin de tussenstaatse handel in de EER wordt belemmerd door: a) vervoerskosten en andere kosten, en b) niet-tarifaire handelsbelemmeringen;

5.2.6. de wijze waarop de verzoeker de producten en diensten produceert en afzet, bijvoorbeeld of er sprake is van lokale productie of afzet via lokale distributievoorzieningen;

5.2.7. een vergelijking van de prijsniveaus van de verzoeker en zijn concurrenten in elk van de lidstaten en EVA-staten en een soortgelijke vergelijking van de prijsniveaus in de Unie, de EVA en andere gebieden waar deze producten worden geproduceerd (bijvoorbeeld Oost-Europa, de Verenigde Staten van Amerika, Japan of andere relevante gebieden);

5.2.8. de aard en de mate van verticale integratie van de verzoeker, vergeleken met zijn belangrijkste concurrenten;

5.2.9. gegevens over de kostenstructuur van de verzoeker (18). Specificeer ook of activa of infrastructuur met andere entiteiten gezamenlijk worden gebruikt of voor meer dan één onder Richtlijn 2014/25/EU vallende activiteit worden gebruikt. Vermeld de eventuele bijzondere voorwaarden, zoals verplichtingen inzake universele dienstverlening of bijzondere rechten, die voor het gebruik van deze activa of infrastructuur gelden.

5.3. Verstrek de volgende gegevens:

5.3.1. Hebben de voorbije vijf jaar op één of meer relevante geografische productmarkten (19) belangrijke toetredingen plaatsgevonden? Zo ja, vermeld, voor zover mogelijk, naam, adres, telefoon- en faxnummer van de betrokken onderneming en de naam of functie van een bevoegde contactpersoon en geef een schatting van haar huidige marktaandeel.

5.3.2. Zijn er naar het oordeel van de verzoeker ondernemingen (ook ondernemingen die thans uitsluitend op markten buiten de Unie of buiten de EER werkzaam zijn) die waarschijnlijk tot de markt zullen toetreden? Zo ja, leg uit waarop u dat oordeel baseert, vermeld naam, adres, telefoon- en faxnummer van deze ondernemingen en de naam of functie van een bevoegde contactpersoon, en geef bij benadering aan wanneer de toetreding vermoedelijk zal plaatsvinden.

5.3.3. Beschrijf de verschillende factoren die in het onderhavige geval op de toetreding van ondernemingen tot de relevante markten van invloed zijn, zowel uit geografisch oogpunt als wat de producten betreft. Ga hierbij, voor zover van toepassing, op de volgende punten in:

a) de totale toetredingskosten (onderzoek en ontwikkeling, het opzetten van distributiesystemen, verkoopbevordering, reclame, serviceverlening enz.) bij een schaalgrootte waarbij men zich als belangrijk concurrent kan handhaven en het marktaandeel van een dergelijke concurrent;

b) wettelijke of bestuursrechtelijke toetredingsbelemmeringen, zoals in enigerlei vorm van overheidswege vereiste vergunningen of opgelegde normen;

c) beperkingen ten gevolge van het bestaan van octrooien, knowhow en andere intellectuele-eigendomsrechten op deze markten of beperkingen voortvloeiende uit licenties op dergelijke rechten;

d) de mate waarin de verzoeker licentienemer of licentiegever met betrekking tot octrooien, knowhow en andere rechten op de relevante markten is;

e) het belang van schaalvoordelen voor de productie op de betrokken markten;

f) de toegankelijkheid van voorzieningsbronnen, bijvoorbeeld de beschikbaarheid van grondstoffen.

ONDERZOEK EN ONTWIKKELING

5.3.4. Leg uit hoe belangrijk onderzoek en ontwikkeling (O&O) voor een onderneming op de relevante markten is om op lange termijn als concurrent te kunnen standhouden. Beschrijf de O&O-activiteiten van de verzoeker op de relevante markten.

Ga hierbij, voor zover van toepassing, op de volgende punten in:

a) de O&O-trends en -intensiteit (20) op deze markten en bij de verzoeker;

b) de technologische ontwikkeling op deze markten over een passende periode (met name ontwikkelingen inzake producten en/of diensten, productieprocessen, distributiesystemen enz.);

c) de belangrijke innovaties op deze markten en de ondernemingen die deze innovaties hebben gerealiseerd;

d) de innovatiecyclus op deze markten en waar de partijen zich in deze cyclus bevinden.

SAMENWERKINGSOVEREENKOMSTEN

5.3.5. In welke mate bestaan er op de relevante markten (horizontale of verticale) samenwerkingsovereenkomsten?

5.3.6. Verstrek gegevens betreffende de belangrijkste samenwerkingsovereenkomsten waaraan de verzoeker op de relevante markten deelneemt, zoals overeenkomsten inzake onderzoek en ontwikkeling, licentieovereenkomsten, overeenkomsten inzake gezamenlijke productie, specialisatieovereenkomsten, distributieovereenkomsten, langlopende leveringsovereenkomsten en overeenkomsten inzake uitwisseling van informatie.

6. Afdeling 6 — Blootstelling aan mededinging

Bepaalde punten zijn mogelijk niet van toepassing op sommige activiteiten of de feitelijke situatie van een bepaalde verzoeker; geef dat in dit geval punt per punt aan.

Het volstaat dat de verzoeker punt per punt nauwkeurig verwijst naar het (de) relevante de(e)l(en) van een gemotiveerd standpunt zoals bedoeld in artikel 35 van Richtlijn 2014/25/EU van een onafhankelijke nationale instantie die bevoegd is voor de betrokken activiteit, waarin het punt in kwestie wordt geanalyseerd.

In artikel 34, lid 2, van Richtlijn 2014/25/EU is bepaald dat, om na te gaan of een activiteit rechtstreeks aan mededinging blootstaat, moet worden uitgegaan van criteria die in overeenstemming zijn met de mededingingsbepalingen van het VWEU, zoals de kenmerken van de desbetreffende goederen of diensten, het voorhanden zijn van alternatieve goederen of diensten, de prijzen en de werkelijke of mogelijke aanwezigheid van meer dan één leverancier van de betrokken goederen of diensten.

6.1. Zet de redenen uiteen waarom u van mening bent dat de activiteit waarop het verzoek betrekking heeft op de relevante productmarkt in de relevante geografische markt(en) aan volledige mededinging is blootgesteld. Vermeld met name de volgende gegevens:

ALGEMENE VOORWAARDEN OP DE RELEVANTE MARKT

6.1.1. Vermeld de vijf grootste onafhankelijke leveranciers (21) van de verzoeker en het aandeel van elk van deze leveranciers in de aankopen van de verzoeker (voor de grondstoffen of goederen die voor de productie van de relevante producten worden gebruikt). Vermeld naam, adres, telefoon- en faxnummer van deze leveranciers en de naam of functie van een bevoegde contactpersoon.

Vermeld tevens de met de verzoeker verbonden ondernemingen en het aandeel van elk van deze ondernemingen in de aankopen van de verzoeker (voor de grondstoffen of goederen die voor de productie van de relevante producten worden gebruikt). Vermeld naam, adres, telefoon- en faxnummer van de verbonden ondernemingen en de naam of functie van een bevoegde contactpersoon.

STRUCTUUR VAN HET AANBOD OP DE RELEVANTE MARKTEN

6.1.2. Beschrijf de bestaande distributiekanalen en servicenetten op de relevante markten. Beantwoord, voor zover van toepassing, de volgende vragen:

a) welke distributiesystemen bestaan er op deze markten en hoe belangrijk zijn zij? In hoeverre wordt de distributie verricht door derden of door met de verzoeker verbonden ondernemingen?

b) welke servicenetten (bijvoorbeeld voor onderhoud en reparatie) bestaan er op deze markten en hoe belangrijk zijn zij? In hoeverre worden deze diensten verricht door derden of door met de verzoeker verbonden ondernemingen?

6.1.3. Geef, voor zover van toepassing, een schatting van de totale capaciteit in de hele Unie en in de hele EVA tijdens de laatste drie jaar. Welke capaciteit had de verzoeker in deze periode en wat was de bezettingsgraad?

6.1.4. Vermeld elke andere overweging in verband met de aanbodzijde die u relevant acht.

STRUCTUUR VAN DE VRAAG OP DE BETROKKEN MARKTEN

6.1.5. Vermeld de vijf grootste onafhankelijke afnemers van de verzoeker op de relevante markt en het aandeel van elk van deze afnemers in de totale verkoop van de betrokken producten door de verzoeker. Vermeld voor elk van deze afnemers naam, adres, telefoon- en faxnummer en de naam of functie van een bevoegde contactpersoon.

6.1.6. Beschrijf de structuur van de vraag en ga hierbij in op de volgende punten:

a) in welke fase bevindt de markt zich (is het een jonge markt, een groeiende markt, een volgroeide markt of een markt die achteruitgaat)? Welke toename van de vraag valt te verwachten?;

b) hoe belangrijk is de voorkeur van de afnemer (merktrouw, productdifferentiatie, aanbod van een volledig productengamma)?;

c) hoe geconcentreerd of gefragmenteerd is de vraag?;

d) bestaan er verschillende categorieën afnemers? Schets voor elke categorie het profiel van de „typische klant”;

e) hoe belangrijk zijn alleenverkoopovereenkomsten en andere soorten langlopende overeenkomsten?;

f) in hoeverre zijn aanbestedende diensten, overheidsondernemingen of soortgelijke entiteiten belangrijke afnemers?.

6.1.7. Geef een schatting van de mate waarin consumenten in de afgelopen vijf jaar van leverancier zijn veranderd of nieuwe contractonderhandelingen hebben gevoerd. Vermeld tevens de hiervoor gebruikte bronnen en verschaf indien mogelijk bescheiden om de schatting te staven.

(1) In artikel 29, lid 1, van Richtlijn 2014/25/EU wordt onder „verbonden onderneming” verstaan elke onderneming waarvan de jaarrekening geconsolideerd is met die van de aanbestedende instantie overeenkomstig de voorschriften van Richtlijn 2013/34/EU van het Europees Parlement en van de Raad van 26 juni 2013 betreffende de jaarlijkse financiële overzichten, geconsolideerde financiële overzichten en aanverwante verslagen van bepaalde ondernemingsvormen, tot wijziging van Richtlijn 2006/43/EG van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van Richtlijnen 78/660/EEG en 83/349/EEG van de Raad (PB L 182 van 29.6.2013, blz. 19). In artikel 29, lid 2, wordt daaraan toegevoegd dat indien het instanties betreft die volgens Richtlijn 2013/34/EU niet onder die richtlijn vallen, onder „verbonden onderneming” elke onderneming wordt verstaan die:

a) al dan niet rechtstreeks onderworpen kan zijn aan een overheersende invloed van de aanbestedende instantie;

b) een overheersende invloed op de aanbestedende entiteit kan uitoefenen, of

c) gezamenlijk met de aanbestedende instantie aan de overheersende invloed van een andere onderneming is onderworpen uit hoofde van eigendom, financiële deelname of de op de onderneming van toepassing zijnde voorschriften.

(2) In artikel 3 van Richtlijn 2014/25/EU wordt onder „aanbestedende diensten” de staats-, regionale of lokale overheidsinstanties, publiekrechtelijke instellingen alsmede samenwerkingsverbanden bestaande uit één of meer van deze overheidsinstanties of één of meer van deze publiekrechtelijke instellingen verstaan.

Onder „publiekrechtelijke instelling” wordt een instelling verstaan die voldoet aan alle volgende kenmerken:

a) zij is opgericht voor het specifieke doel te voorzien in andere behoeften van algemeen belang dan die van industriële of commerciële aard;

b) zij bezit rechtspersoonlijkheid, en

c) zij wordt merendeels door de staats-, regionale of lokale overheidsinstantie of andere publiekrechtelijke lichamen gefinancierd; of haar beheer staat onder toezicht van die overheidsinstanties of lichamen; of zij heeft een bestuurs-, leidinggevend of toezichthoudend orgaan waarvan de leden voor meer dan de helft door de staat, de regionale of lokale overheidsinstanties of andere publiekrechtelijke instellingen zijn aangewezen.

(3) In artikel 4, lid 2, van Richtlijn 2014/25/EU wordt onder „overheidsonderneming” een onderneming verstaan waarop aanbestedende diensten rechtstreeks of onrechtstreeks een overheersende invloed kunnen uitoefenen uit hoofde van eigendom, financiële deelname of de op de onderneming van toepassing zijnde voorschriften.

Het vermoeden van overheersende invloed bestaat in een van de volgende gevallen wanneer een aanbestedende dienst, direct of indirect:

a) de meerderheid van het geplaatste kapitaal van het bedrijf bezit;

b) over de meerderheid van de stemrechten verbonden aan de door genoemd bedrijf uitgegeven aandelen beschikt;

c) meer dan de helft van de leden van het bestuurs-, leidinggevend of toezichthoudend orgaan van het bedrijf kan aanwijzen.

(4) Zie afdeling 3.

(5) De betrokken activiteiten of sectoren kunnen als volgt worden opgesomd:

elektriciteit (productie, vervoer, distributie); gas (productie, vervoer, distributie); warmte (productie, vervoer, distributie); koolwaterstoffen (winning); steenkool en andere vaste brandstoffen (exploratie en winning); drinkwater (productie, vervoer, distributie); stadsvervoer (bus, metro enz.); spoorwegen (vervoer van personen en goederen, beschikbaar stellen van infrastructuur en beheer/exploitatie van de vervoersdiensten); havens (zeehavens of binnenhavens, beschikbaar stellen van infrastructuur en beheer/exploitatie van de infrastructuur); luchthavens (beschikbaar stellen van infrastructuur en beheer/exploitatie van de infrastructuur); en postdiensten. Zie de artikelen 7 tot en met 14 van Richtlijn 2014/25/EU voor een nauwkeurige definitie van de onder de richtlijn vallende activiteiten.

(6) „Deze richtlijn is niet van toepassing op opdrachten voor in de artikelen 8 tot en met 14 bedoelde activiteiten indien de lidstaat of de aanbestedende instantie die het verzoek krachtens artikel 35 heeft ingediend, kan aantonen dat de activiteit in de lidstaat waar zij wordt uitgeoefend, rechtstreeks blootstaat aan concurrentie op marktgebieden waarvoor de toegang niet beperkt is; de richtlijn is evenmin van toepassing op prijsvragen die in dat geografische gebied voor de uitoefening van een dergelijke activiteit worden uitgeschreven. […]”

(7) Bijvoorbeeld elektriciteitsopwekking met behulp van uitsluitend conventionele middelen, wat een onderdeel van de bredere elektriciteitssector vormt.

(8) In voorkomend geval moet worden gespecificeerd of het gaat om gemakkelijk substitueerbare producten; volmaakte vervangingsproducten; minder volmaakte vervangingsproducten; of gedeeltelijk substitueerbare producten.

Voor ieder product (waarbij de term „product” in deze definitie zowel producten als diensten omvat) bestaat er een reeks vervangingsproducten. Deze reeks is samengesteld uit alle vervangingsproducten die voor het product kunnen worden overwogen, dat wil zeggen alle producten die, in meerdere of mindere mate, dezelfde behoeften van de consument vervullen. Het gamma vervangingsproducten strekt zich uit van vervangingsproducten die het product zeer dicht benaderen (of volmaakte vervangingsproducten) (producten waarop de consument onmiddellijk zou overstappen, bijvoorbeeld bij een zeer lichte prijsstijging van het betrokken product) tot vervangingsproducten die het product slechts van ver benaderen (of onvolmaakte vervangingsproducten) (producten waarop de consument slechts zou overstappen bij een zeer sterke stijging van de prijs van het betrokken product).

Wanneer zij de relevante markt definieert, neemt de Commissie slechts de producten in aanmerking die de betrokken producten gemakkelijk kunnen vervangen. De gemakkelijk substitueerbare producten zijn die waarop de consument zou overstappen bij een bescheiden doch significante stijging van de prijs van het betrokken product (stel 5 %). Dit laat de Commissie toe de concurrentiepositie te beoordelen in het kader van een relevante markt, samengesteld uit alle producten waarop de consumenten van het betrokken product gemakkelijk zouden overstappen.

Dit betekent echter niet dat de Commissie nalaat de op het concurrentiegedrag van de betrokken partijen bestaande druk die voortvloeit uit het bestaan van onvolmaakte vervangingsproducten (producten waarop de consument niet zou overstappen bij een bescheiden doch significante stijging van de prijs van de betrokken producten (stel 5 %)), in overweging te nemen. Deze effecten worden in aanmerking genomen wanneer de markt eenmaal afgebakend is en de marktaandelen bepaald zijn.

Het is bijgevolg belangrijk voor de Commissie om over voldoende informatie te beschikken, zowel over gemakkelijk substitueerbare producten als over minder volmaakte vervangingsproducten. [Voorbeeld van volmaakte vervanging: op basis van kolen en op basis van duurzame bronnen geproduceerde elektriciteit.]

Als „gedeeltelijk substitueerbaar” worden de producten en diensten beschouwd die uitsluitend binnen een bepaalde geografische ruimte, gedurende een deel van het jaar of voor een bepaald gebruik onderling kunnen worden uitgewisseld. [Voorbeeld: voor het reizigersvervoer zijn vervoer per trein, metro, tram en bus op nationaal niveau gedeeltelijk substitueerbaar, omdat deze vormen van vervoer slechts binnen een bepaalde geografische ruimte naast elkaar bestaan. Binnen deze ruimte kunnen zij echter als volmaakte vervangingsproducten worden beschouwd.]

(9) Deze lijst is niet uitputtend; de verzoeker kan op andere factoren wijzen.

(10) Zie artikel 34, lid 2, tweede alinea, van Richtlijn 2014/25/EU.

(11) Deze lijst is niet uitputtend; de verzoeker kan op andere factoren wijzen.

(12) D.w.z. feiten en bewijzen die onafhankelijk kunnen worden geverifieerd. Alle analysen moeten onafhankelijk kunnen worden gereproduceerd. Met name wanneer bewijsstukken op basis van een empirische analyse worden verstrekt, moet de verzoeker de bronnen, de onbewerkte gegevens en alle nadere toelichtingen over de specifieke technische stappen die tot de eindconclusies hebben geleid, verstrekken.

(13) D.w.z. feiten en bewijzen die onafhankelijk kunnen worden geverifieerd. Alle analysen moeten onafhankelijk kunnen worden gereproduceerd. Met name wanneer bewijsstukken op basis van een empirische analyse worden verstrekt, moet de verzoeker de bronnen, de onbewerkte gegevens en alle nadere toelichtingen over de specifieke technische stappen die tot de eindconclusies hebben geleid, verstrekken.

(14) Bijlage III luidt als volgt:

A. Vervoer of distributie van gas of warmte Richtlijn 2009/73/EG

B. Productie, vervoer of distributie van elektriciteit Richtlijn 2009/72/EG

C. Productie, vervoer of distributie van drinkwater Geen

D. Aanbestedende instanties op het gebied van spoorwegdiensten Goederenvervoer per trein Richtlijn 2012/34/EU Internationaal passagiersvervoer per trein Richtlijn 2012/34/EU Nationaal passagiersvervoer per trein Geen

E. Aanbestedende instanties op het gebied van stadsspoorweg-, tram-, trolleybus- of busdiensten Geen

F. Aanbestedende instanties op het gebied van postdiensten Richtlijn 97/67/EG

G. Aardolie- en gaswinning Richtlijn 94/22/EG

H. Exploratie en winning van steenkool of andere vaste brandstoffen Geen

I. Aanbestedende instanties op het gebied van zeehaven-, binnenhaven- of andere terminalfaciliteiten Geen

J. Aanbestedende instanties op het gebied van luchthavenfaciliteiten Geen

(15) De hierna in de punten 5.2.1 en 5.2.2 gevraagde informatie moet worden verstrekt voor alle onder a) tot en met e) genoemde gebieden.

(16) Zie afdeling 3.

(17) De waarde en het volume van een markt moeten de productie in het beschouwde geografische gebied, vermeerderd met de invoer en verminderd met de uitvoer, weergeven.

(18) Houd, voor zover van toepassing, rekening met mogelijke synergieën (bv. in het geval van de gezamenlijke productie van verschillende producten of het hergebruik van bijproducten) en kwantificeer de omvang ervan. Geef wanneer mogelijk ook een schatting van de marktpositie van de verzoeker wat kostenefficiëntie betreft (bv. door middel van een vergelijking van de kostenstructuur van de verzoeker met die van naaste concurrenten en/of van andere ondernemingen in dezelfde bedrijfstak of sector).

(19) Zie afdeling 3.

(20) De O&O-intensiteit is de verhouding tussen de uitgaven voor O&O en de omzet.

(21) Onafhankelijke leveranciers zijn leveranciers die geen met de verzoeker verbonden ondernemingen zijn. Zie voetnoot 1 in punt 1.1 voor de definitie van verbonden ondernemingen.