BESLUIT 2013/320/GBVB VAN DE RAAD

van 24 juni 2013

betreffende activiteiten ter ondersteuning van de fysieke beveiliging en het voorraadbeheer met het doel het risico op illegale handel in handvuurwapens en lichte wapens (SALW) en de munitie daarvoor in Libië en de regio te voorkomen

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie, en met name artikel 26, lid 2, en artikel 31, lid 1,

Gezien het voorstel van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid,

Overwegende hetgeen volgt:

Na de volksopstand in Libië in februari 2011 en het daaruit voortkomende gewapende conflict wordt Libië geconfronteerd met omvangrijke voorraden conventionele wapens en munitie, waarvan er vele, alhoewel onbruikbaar, toch gevaarlijk zijn. De ongecontroleerde verspreiding van handvuurwapens en lichte wapens (SALW) en munitie heeft Libië, zijn buurlanden en de ruimere regio onveiliger gemaakt, het conflict verergerd en de vredesopbouw na het conflict ondermijnd, waardoor de vrede en de veiligheid ernstig worden bedreigd.

Op 15 en16 december 2005 heeft de Europese Raad de strategie van de Unie ter bestrijding van de illegale accumulatie van en handel in handvuurwapens en lichte wapens en van munitie daarvoor aangenomen. In deze strategie wordt ervan uitgegaan dat door de overvloedige voorraden SALW en munitie dergelijke wapens voor burgers, misdadigers, terroristen en strijders makkelijk te krijgen zijn, en benadrukt dat preventieve actie moet worden ondernomen om het illegale aanbod van conventionele wapens en de vraag ernaar te bestrijden. In de strategie wordt Afrika aangewezen als het werelddeel dat het meest te lijden heeft van de gevolgen van interne conflicten, die nog versterkt worden door de destabiliserende instroom van SALW.

Op 23 mei 2012 hebben Libië, Sudan, de Centraal-Afrikaanse Republiek, Tsjaad en de Democratische Republiek Congo de verklaring van Khartoum over het beperken van handvuurwapens en lichte wapens in de buurlanden van West-Sudan ondertekend. In die verklaring hebben Libië en de andere ondertekenaars zich onder andere verbonden tot het versterken van de nationale vermogens en instellingen voor het ontwikkelen en uitvoeren van alomvattende SALW-beperkingsstrategieën, nationale actieplannen en maatregelen, onder andere in verband met fysieke beveiliging en voorraadbeheer (PSSM) van SALW en munitie in handen van de staat, zulks in overeenstemming met de internationale normen.

De verklaring van Khartoum doet een beroep op regionale en internationale organisaties om in coördinatie met de internationale gemeenschap technische en financiële steun te verlenen bij de uitvoering van de resultaten van de conferentie van 22 en 23 mei 2012 in Khartoum en alle daaropvolgende activiteiten en initiatieven betreffende SALW in elk land.

De Duitse Gesellschaft für internationale Zusammenarbeit – GIZ GmbH (GIZ - vereniging voor internationale samenwerking) is een project in oprichting ter beheersing van conventionele wapens in Libië aan het opzetten. Op 2 mei 2012 hebben de GIZ en het Libische ontmijningscentrum als onderdeel van het ministerie van Defensie overeenstemming bereikt over de grote lijnen van een programma voor ontmijningsmaatregelen en beheersing van conventionele wapens. Het programma ter beheersing van conventionele wapens in Libië ("het programma") bestaat uit twee specifieke modules en wordt medegefinancierd door de Unie en het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken.

Het programma houdt rekening met de huidige dynamiek in Libië en de noodzaak alle belanghebbenden en potentiële nationale partners er van meet af aan bij te betrekken. Het programma beoogt ook partnerschappen tot stand te brengen met internationale niet-gouvernementele organisaties die zijn gespecialiseerd in ontmijningsacties en PSSM die hun operationele vermogens in Libië al hebben aangetoond. Ook wordt in het programma nadruk gelegd op het stimuleren van regionale samenwerking met buurlanden. De Unie is van oordeel dat financiële bijstand aan de GIZ de risico's in verband met de mogelijke illegale verspreiding van conventionele wapens en munitie in en vanuit Libië en de omliggende regio helpt verminderen,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

1. De Unie streeft ernaar vrede en veiligheid in Libië en de omliggende regio te bevorderen door het steunen van maatregelen met het oog op een gedegen fysieke beveiliging en voorraadbeheer van de Libische wapenarsenalen door de Libische staatsinstellingen zodat vrede en veiligheid minder in het gedrang komen als gevolg van de illegale verspreiding en buitensporige accumulatie van SALW en de munitie daarvoor, welke maatregelen in dit verband mede het stimuleren van effectief multilateralisme op regionaal niveau omvatten.

2. Om de in lid 1 bedoelde doelstelling te bereiken, ondersteunt de Unie activiteiten met de volgende specifieke doelstellingen:

3. Teneinde de in lid 1 genoemde doelstelling te verwezenlijken, streeft de Unie ernaar de Libische staatsinstellingen te steunen bij het herstellen van niet-beveiligde munitieopslagfaciliteiten die tijdens het conflict zijn beschadigd, en het waarborgen van fysieke beveiliging en voorraadbeheer van de arsenalen. Het project zal volgens het beginsel van nationale verantwoordelijkheid worden uitgevoerd, met langetermijnduurzaamheid als doel. Alle activiteiten zullen dienovereenkomstig met de betrokken Libische staatsinstellingen en andere relevante belanghebbenden worden gecoördineerd. Voorts mag het project vanuit het oogpunt van conflictgevoeligheid geen schade kunnen berokkenen.

In de bijlage is een nadere omschrijving van het project opgenomen.

Artikel 2

1. De hoge vertegenwoordiger van de Unie voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid ("de HV") is belast met de uitvoering van dit besluit.

2. De technische uitvoering van het in artikel 1, lid 3, bedoelde project berust bij de Duitse Gesellschaft für internationale Zusammenarbeit - GIZ GmbH (GIZ - vereniging voor internationale samenwerking).

3. De GIZ voert haar taak uit onder de verantwoordelijkheid van de HV. Daartoe treft de HV de nodige regelingen met de GIZ.

Artikel 3

1. Het financieel referentiebedrag voor de uitvoering van de in artikel 1 bedoelde projecten bedraagt 5 000 000 EUR. Het budget van het integrale project wordt in totaal op 6 600 000 EUR geraamd, welk bedrag wordt medegefinancierd door het Duits ministerie van Buitenlandse Zaken.

2. Voor het beheer van de in lid 1 bedoelde uitgaven gelden de procedures en voorschriften die van toepassing zijn op de begroting van de Unie.

3. De Commissie ziet erop toe dat de in lid 1 bedoelde uitgaven correct worden beheerd. Hiertoe sluit zij de nodige overeenkomst met de GIZ. In de overeenkomst wordt bepaald dat de GIZ er zorg voor moet dragen dat de bijdrage van de Unie zichtbaar is in een mate die overeenstemt met haar omvang.

4. De Commissie streeft ernaar om de in lid 3 bedoelde overeenkomst zo spoedig mogelijk na de inwerkingtreding van dit besluit te sluiten. Zij stelt de Raad in kennis van eventuele moeilijkheden in dat opzicht en van de datum van sluiting van de overeenkomst.

Artikel 4

1. De HV brengt aan de Raad verslag uit over de uitvoering van dit besluit, op basis van de geregelde verslagen die worden opgesteld door de GIZ. Deze rapporten vormen de grondslag voor de evaluatie door de Raad.

2. De Commissie brengt verslag uit over de financiële aspecten van de uitvoering van de in artikel 1 bedoelde projecten.

Artikel 5

1. Dit besluit treedt in werking op de datum waarop het wordt vastgesteld.

Het wordt uiterlijk 24 maanden na de datum van de sluiting van de in artikel 3, lid 3, bedoelde overeenkomst in het licht van de politieke situatie in Libië geëvalueerd en herzien.

2. Dit besluit verstrijkt 60 maanden na de datum van de sluiting van de in artikel 3, lid 3, bedoelde overeenkomst, tenzij als resultaat van de ingevolge lid 2 uitgevoerde evaluatie een andersluidend besluit wordt genomen. Niettemin verstrijkt het zes maanden na de datum van inwerkingtreding indien er binnen die termijn nog geen overeenkomst is gesloten.

BIJLAGE

Programma ter beheersing van conventionele wapens in Libië

1. ACHTERGROND EN MOTIVERING

1.1 Achtergrond

In de loop van de Libische revolutie in 2011 heeft het Kadhafi-regime de controle over grote delen van zijn arsenaal aan conventionele wapens verloren. Ten gevolge hiervan waren de opslagplaatsen voor wapens toegankelijk voor strijders van de oppositie, burgers en soldaten. Sedert het eind van de gevechten is de centrale controle over het wapenarsenaal niet volledig hersteld, en de proliferatie van en de handel in wapens heeft gevolgen voor conflicten in de aangrenzende regio's. Daarnaast zijn conventionele wapens in woningen van burgers terechtgekomen, hetgeen in een omvangrijk aantal conventionele wapens in particulier bezit in de Libische samenleving heeft geresulteerd. Bovendien vervuilen explosieve oorlogsresten gebieden rond wapens- en ammunitieopslagplaatsen, landbouwgrond en openbare ruimten.

Volgens Libische overheidsinstellingen is er dringend behoefte aan versterkte en centrale controle op conventionele wapens en munitie in heel Libië. De Libische overheidsinstellingen hebben aangegeven dat zij behoefte hebben aan kennisoverdracht, uitrusting en technische capaciteiten teneinde deze controle doeltreffend uit te oefenen. Voorts ontbreekt het de Libische maatschappelijke organisaties die op dit gebied werkzaam zijn aan financiële middelen en moeten zij hun technische capaciteiten verbeteren. In een reactie op deze uitdagingen hebben de Deutsche Gesellschaft für internationale Zusammenarbeit (GIZ) GmbH (GIZ) en de leiding van het Libische mijnactiecentrum (LMAC), onder auspiciën van het Libische ministerie van Defensie, overeenstemming bereikt over een ondersteuningsprogramma op het gebied van de beheersing van conventionele wapens, waaronder fysieke beveiliging en voorraadbeheer (PSSM).

Op basis van het door de GIZ bij het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken ingediende projectvoorstel heeft het ministerie de GIZ in oktober 2012 opdracht gegeven het programma ter beheersing van conventionele wapens in Libië ("het programma") uit te voeren. De projectduur bedraagt 5 jaar (60 maanden), onderverdeeld in 4 fasen. De totale geraamde begroting voor het project is 6 600 000 EUR en wordt gezamenlijk gefinancierd door twee donors, het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken en de Europese Unie. De bijdrage van het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken beloopt 1 600 000 EUR en de bijdrage van de Unie maximaal 5 000 000 EUR. De verantwoordelijkheid voor het beheer van de uitvoering zal berusten bij de GIZ.

De uitvoering van de activiteiten is op 1 november 2012 van start gegaan en zal op 31 oktober 2017 worden beëindigd. Het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken zal de kosten van de module capaciteitsontwikkeling dekken, alsmede de eventuele kosten van de PSSM-module die door de Unie niet-subsidiabel worden geacht.

De steun aan de Libische partners zal worden verstrekt in de vorm van kennisoverdracht door deskundigen voor de lange en de korte termijn die gespecialiseerde opleidingen organiseren en uitvoeren, alsmede in de vorm van levering van materiaal en uitrusting en enkele financiële bijdragen voor de uitvoering van maatregelen via overheidsinstellingen en gespecialiseerde organen, waaronder subsidies.

De samenwerkingsregelingen tussen de GIZ en het ministerie van Buitenlandse Zaken zijn uiteengezet in een in 2005 door de GIZ en het ministerie ondertekende kaderovereenkomst.

De samenwerkingsregelingen tussen de GIZ en de Commissie zullen worden opgenomen in de door de GIZ en de Commissie ondertekende overeenkomst.

1.2 Motivering voor steun van het GBVB, zichtbaarheid en duurzaamheid

De ongecontroleerde proliferatie van conventionele wapens en munitie daarvoor in Libië in de nasleep van de gebeurtenissen in februari 2011 en daarna, heeft de onveiligheid in Libië, zijn buurlanden en de ruimere regio doen toenemen, conflicten verergerd en de vredesopbouw na conflicten ondermijnd, en vormt aldus een ernstige bedreiging voor vrede en veiligheid. Voorts wordt in de strategie voor handvuurwapens en lichte wapens (SALW) van de EU Afrika aangewezen als het werelddeel dat het meest te lijden heeft van de gevolgen van interne conflicten, die nog versterkt worden door de destabiliserende instroom van SALW. Met de steun van de Unie voor het programma ter beheersing van conventionele wapens en munitie in Libië wordt ernaar gestreefd een antwoord op deze bedreigingen te formuleren. Tevens wordt ervoor gezorgd dat haar veiligheids- en haar ontwikkelingsbeleid met elkaar stroken. In aansluiting op de steun van de Unie voor de Libische bevolking tijdens en na het conflict, met name de steun door de kortetermijncomponent van het stabiliteitsinstrument aan de Deense vluchtelingenraad, de Deense kerkelijke hulpinstantie en de adviesgroep mijnen voor de opruiming van niet-geëxplodeerde oorlogsmunitie, en het gegroeide bewustzijn over SALW en explosieve oorlogsresten onder de burgerbevolking, streeft de Unie naar verdere samenwerking met Libië betreffende een breed scala van vraagstukken, waaronder veiligheidskwesties.

Teneinde de middelen die aan de Unie, binnen de Unie en in de bilaterale betrekkingen van de EU ter beschikking staan optimaal te benutten, zal de Unie het programma steunen door middel van gezamenlijke financiering om haar steun doeltreffend te verstrekken door het delen van technische en beheerscapaciteit en -systemen, en om het gebruik van gemeenschappelijke toezichts-, evaluatie- en boekhoudkundige procedures aan te moedigen.

Als één van de leidende organisaties op het gebied van internationale ontwikkelingsdiensten voor duurzame ontwikkeling heeft de GIZ een jarenlange ervaring met het zorgen voor de eigen zichtbaarheid en die van haar partners. De GIZ beschikt daartoe over haar eigen interne communicatieafdeling met gespecialiseerde externe communicatie-instrumenten. De zichtbaarheid van de Unie zal dan ook verzekerd worden met passende profilering en publiciteit, waarin de rol van de Unie benadrukt wordt, voor de transparantie van de activiteiten van de Unie wordt gezorgd en specifieke doelgroepen of het algemene publiek bewust worden gemaakt van de redenen voor de actie, alsmede van de EU-steun voor de actie en de resultaten van deze steun. De publiciteit kan de vorm aannemen van publicaties en verslagen, evenementen, foto's, videodocumenten, enz. Op het door het project geproduceerde materiaal zal de EU-vlag duidelijk zichtbaar zijn, overeenkomstig de EU-richtsnoeren voor het juiste gebruik en de juiste weergave van de vlag.

Het project is erop gericht de duurzaamheid van de beoogde maatregelen te bewerkstelligen door middel van zijn specifieke structuur en aanpak op meerdere niveaus. Het is opgezet als een middellangetermijnproject over vijf jaar en vult derhalve het hiaat tussen noodacties op de korte termijn en langetermijnprojecten voor bevordering van duurzame ontwikkeling. Vanaf het begin zijn de Libische partners betrokken bij de opzet van het project, waardoor voor een zo groot mogelijke eigen verantwoordelijkheid wordt gezorgd, en door middel van een zes maanden durende overgangsfase aan het eind van het project zullen zij erop worden voorbereid de verantwoordelijkheid na vijf jaar volledig over te nemen. Voorts zal de GIZ op verschillende niveaus werkzaam zijn, en met staatsinstellingen, niet-gouvernementele organisaties en het maatschappelijk middenveld, alsook met internationale donors samenwerken. Teneinde de voortzetting van de projectactiviteiten in een veranderlijk land als Libië te waarborgen is het project uitgerust met een risicobeheersingscomponent. De duurzaamheid van de maatregelen na afloop van het project wordt specifiek bevorderd door de ontwikkeling van menselijke capaciteit, institutionele ontwikkeling en regionale netwerkelementen in de opzet van het project te integreren. Dit betekent dat de capaciteiten zullen worden vergroot opdat de Libische staatsinstellingen in de toekomst de nodige hiermee verband houdende initiatieven kunnen ontplooien.

2. DOELSTELLINGEN

2.1 Algemene doelstelling

De algemene doelstelling van het programma is de Libische staatsinstellingen te steunen bij het uitoefenen van een effectieve nationale controle over hun conventionele wapens en munitie, het risico van illegale proliferatie van conventionele wapens en de munitie daarvoor te minimaliseren en de met veiligheid verband houdende gevolgen van het gewapende conflict in Libië te beheersen. Met dit project wordt er met name naar gestreefd de Libische staatsinstellingen en niet-gouvernementele organisaties op het gebied van beheersing van conventionele wapens en munitie te versterken. Het project zal tevens de regionale samenwerking bevorderen.

2.2 Specifieke doelstellingen

i) de Libische staatsinstellingen die belast zijn met toezicht en coördinatie op het gebied van conventionele wapens en mijnbestrijding (LMAC) steunen bij de vervulling van hun taken;

ii) de Libische niet-gouvernementele organisaties die werkzaam zijn op het gebied van de beheersing van conventionele wapens en mijnbestrijding versterken wat betreft hun pleitbezorgings-, bewustmakings- en technische taken;

iii) de Libische staatsinstellingen die belast zijn met coördinatie en toezicht op het gebied van PSSM steunen bij het ontwikkelen, coördineren en uitvoeren van PSSM-maatregelen;

iv) rechtstreeks de uitvoering steunen van voorraadbeheersactiviteiten, waaronder de verplaatsing van munitieopslagplaatsen uit bevolkte gebieden, het aanpassen van munitieopslagplaatsen aan nationale normen en de beschikbaarstelling en installatie van tijdelijke munitieopslageenheden;

v) stimulansen geven aan regionale samenwerking, kennisdeling en wederzijds leren op het vlak van PSSM en de proliferatie en illegale accumulatie van conventionele wapens.

3. PROJECTMODULES EN VERWACHTE RESULTATEN

Dit project bestaat uit twee specifieke modules:

3.1 Capaciteitsontwikkeling (gefinancierd door het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken) en

3.2 PSSM (gefinancierd door de Unie)

3.1 Capaciteitsontwikkeling (gefinancierd door het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken)

Deze module is gericht op het versterken van de capaciteiten van de Libische staatsinstellingen die belast zijn met toezicht en coördinatie op het gebied van de beheersing van conventionele wapens en mijnactie, alsmede die van Libische niet-gouvernementele organisaties die betrokken zijn bij wapenbeheersing en mijnbestrijding. Dit omvat het bevorderen van organisatorische ontwikkeling, het verbeteren van financieel beheer en kwaliteitsbeheer en de ontwikkeling van technische vaardigheden.

Overeenkomstig de algemene doelstellingen van het programma wordt het beginsel van nationale eigen verantwoordelijkheid via deze module in praktijk gebracht en wordt ernaar gestreefd de Libische instellingen en capaciteiten te versterken met het oog op duurzaamheid op de lange termijn. Bij de capaciteitsontwikkeling ligt de nadruk op twee punten. In de eerste plaats gaat de aandacht uit naar de nationale autoriteit voor mijnbestrijding in Libië (LMAC), als onderdeel van het ministerie van Defensie. In de tweede plaats ligt de nadruk op de Libische maatschappelijke organisaties die zich bezighouden met mijnopruimingsactiviteiten en bewustmaking.

Resultaat 1: De behoefte aan opleiding en uitrusting van het Libische mijnactiecentrum (LMAC), de nationale Libische instelling die door het Libische ministerie van Buitenlandse Zaken is belast met toezicht en coördinatie op het gebied van beheersing van conventionele wapens en ontmijningsmaatregelen, zal in kaart worden gebracht en beoordeeld. Door het LMAC zullen onder meer strategieën voor versterking van de institutionele capaciteit op het gebied van organisatorische ontwikkeling en financieel en kwaliteitsbeheer worden uitgewerkt.

Activiteit 1 : Opstellen en analyseren van een beoordeling van behoeften betreffende institutionele capaciteiten Activiteit 2 : Ontwikkeling van een bedrijfsplan en kwaliteitsbeheerssysteem Activiteit 3 : Uitwerken van een kaderprogramma voor onderwijs en opleiding voor het personeel van de wapens- en munitieopslagfaciliteiten Activiteit 4 : Ondersteunen van de installatie van coördinatiebureaus van de partnerinstelling (LMAC).

Resultaat:

— uiterlijk aan het eind van de 18e maand van het project is er een beoordeling van de behoeften betreffende institutionele capaciteitsontwikkeling van het LMAC verricht en schriftelijk vastgelegd;

— uiterlijk aan het eind van de 30e maand van het project heeft de betreffende instelling (LMAC) een bedrijfsplan en kwaliteitsbeheersingsprocedure uitgewerkt;

— uiterlijk in de 30e maand van het project is de betreffende instelling (LMAC) adequaat uitgerust;

— het opleidingskader is in samenwerking met de partnerinstelling (LMAC) opgesteld.

Uiterlijk aan het eind van de 6e maand van het project zullen in samenwerking met het LMAC verdere resultaten van deze activiteiten worden gespecificeerd. Gezien de recente aanwijzing van de partnerinstelling door het Libische ministerie van Buitenlandse zaken zullen de relevante indicatoren zo spoedig mogelijk worden gespecificeerd.

Resultaat 2: De opleidings-en uitrustingsbehoeften van Libische niet-gouvernementele organisaties die werkzaam zijn op het gebied van de beheersing van conventionele wapens en mijnbestrijding zullen in kaart worden gebracht en beoordeeld. De capaciteiten van deze niet-gouvernementele organisaties, met name op het gebied van beheer, financieel beheer en technische vaardigheden, zullen worden versterkt.

Activiteit 1 : Opleiding op het gebied van beheer en financieel beheer Activiteit 2 : Technische opleidingsmaatregelen op het gebied van mijnbestrijding

Resultaat:

— In 2013, 2014 en 2015 zijn per jaar drie managementopleidingen voor niet-gouvernementele organisaties georganiseerd.

3.2 PSSM (gefinancierd door de Unie)

Activiteit 1 : Ontwikkeling van een nationale strategie en standaardwerkwijzen voor PSSM Activiteit 2 : Invoering van een opleidingskader inzake PSSM-vraagstukken Activiteit 3 : Verbetering en beveiliging van munitieopslagplaatsen Activiteit 4 : Beschikbaarstelling van tijdelijke opslagplaatsen Activiteit 5 : Verplaatsing van munitieopslagplaatsen Activiteit 6 : Recyclageopties voor munitievoorraden Activiteit 7 : Regionale samenwerking inzake PSSM-vraagstukken Activiteit 8 : Invoering van een robuust systeem voor risicomanagement

3.2.1 Ontwikkeling van een nationale strategie en standaardwerkwijzen voor PSSM

Doelstellingen:

Deze activiteit zal leiden tot een betere coördinatie tussen de Libische instanties die betrokken zijn bij voorraadbeheer, en tot een hogere kwaliteit van de uitvoering van voorraadbeheerprocedures, waardoor conventionele wapens en munitievoorraden beter beveiligd en veiliger worden. De Libische staatsinstellingen die belast zijn met coördinatie en toezicht op het gebied van PSSM zullen PSSM-maatregelen kunnen ontwikkelen, coördineren en uitvoeren.

Beschrijving:

— Onderzoek en evaluatie van bestaande nationale strategieën en standaardwerkwijzen (SOP's) op met PSSM-gerelateerde gebieden en daaruit conclusies trekken met het oog op de ontwikkeling van een nieuwe nationale strategie en herziene SOP's;

— Verspreiding en bespreking van de geleerde lessen en de globale contouren van een nationale strategie in een overlegproces waaraan alle relevante belanghebbenden deelnemen, met inbegrip van, bijvoorbeeld, de ministeries van Binnenlandse Zaken, Defensie en Buitenlandse Zaken, de Libische strijdkrachten, de nationale garde en nationale ngo's;

— Verschaffen van organisatorische steun en technische deskundigheid aan de Libische instantie die verantwoordelijk is voor het redigeren van een nationale strategie en het ontwikkelen van SOP's;

— Steun voor een verantwoordelijke nationale instantie voor het faciliteren van een proces voor het evalueren van de strategie en het ontwikkelen van consensus met relevante belanghebbenden voor het afronden van de nationale strategie en de SOP's inzake PSSM.

Resultaat:

— een tekst van een nationale strategie betreffende PSSM is opgesteld;

— een tekst van standaardwerkwijzen voor PSSM is opgesteld.

3.2.2 Invoering van een opleidingskader inzake PSSM-vraagstukken

Doelstellingen:

Een betere opleiding van degenen die de wapens- en munitieopslagfaciliteiten bemannen en aldus bijdragen tot een betere beveiliging op die plaatsen.

Beschrijving:

— Evalueren van bestaande beoordelingen van opleidingsbehoeften in verband met aspecten van PSSM en produceren van geleerde lessen voor de ontwikkeling van een nieuw opleidingskader;

— Maken van een overzicht van bestaande en geplande partnerentiteiten en opleidingsinstellingen voor PSSM-cursussen;

— Faciliteren van een overlegproces met belanghebbenden teneinde een globale beschrijving en kerndoelstellingen voor een toekomstig opleidingskader inzake PSSM te formuleren;

— Faciliteren van het redigeren van een opleidingskader door een deskundigenteam met Libische en internationale deskundigen. Het opleidingskader moet onder meer bestaan uit een definitie van de doelgroep, een strategie voor het bereiken en selecteren van de doelgroep, het ontwerp van een opleidingscurriculum, een omschrijving van de opleidingsmethoden, een tijdsschema, een organigram, een berekening van de kosten alsmede het ontwerp van een documentatie- en evaluatiesysteem.

Resultaat:

— Er zijn workshops voor het overleg met belanghebbenden en het opstellen van de benodigde teksten gehouden;

— Er is een opleidingskader uitgewerkt.

3.2.3 Verbetering en beveiliging van munitieopslagplaatsen

Doelstellingen:

Aanzienlijke vermindering van het risico van diefstal, plunderen en ongeoorloofde toegang tot opslagplaatsen voor conventionele wapens en munitie.

Beschrijving:

— Evalueren van bestaande overzichten van munitieopslagplaatsen (ASA's) alsmede van meldingen uit de gemeenschap van onbeveiligde wapen- en munitiestortplaatsen in bevolkte gebieden en opstellen van een rapport met de resultaten van de evaluatie;

— Faciliteren van de prioriteitstelling door relevante Libische instellingen voor het selecteren van de in het kader van een proefproject te verbeteren ASA's;

— Opdracht geven tot een technische haalbaarheidsstudie en aanstellen van bouwkundigenteams voor het maken van overzichten van kostenefficiënte renovatieopties;

— Faciliteren van een consensus over de ASA's die moeten worden gerenoveerd. De volgende selectiecriteria zullen deel uitmaken van het besluitvormingsproces: nationale selectieprioriteiten, veiligheidsdreigingen voor de plaatselijke bevolking, verschaffen van toegang door de respectieve beveiligingsactoren (militaire raden enz.), operationele en financiële beperkingen en gemeenschapsvoorkeuren;

— Faciliteren van het uitbesteden van een technisch onderzoek en het opstellen van een opdracht alsmede van aannemingsprocedures voor de diverse renovatieprojecten;

— Faciliteren van gezamenlijk(e) toezicht en kwaliteitsbeoordeling;

— Faciliteren van de ontwikkeling van een veiligheids- en beveiligingsconcept voor proef-munitieopslagplaatsen;

— Beschikbaar maken van beveiligingsuitrusting voor proef-ASA's;

— Zorgen voor opleiding van toekomstig personeel van opslagplaatsen.

Resultaat:

— Een vastgesteld aantal munitieopslagfaciliteiten is gerenoveerd (aantal moet worden vastgesteld aan het eind van fase 1).

3.2.4 Beschikbaarstelling van tijdelijke opslagplaatsen

Doelstellingen:

Deze activiteit zal leiden tot een betere controle van geselecteerde Libische conventionele wapenarsenalen, waardoor er minder risico is op diefstal en burgers beter worden beschermd tegen ongecontroleerde explosies.

Beschrijving:

— Opdracht geven tot een onderzoek naar potentiële locaties voor tijdelijke opslagplaatsen en een haalbaarheidsstudie naar kostenefficiënte opties voor de bouw van tijdelijke opslagplaatsen. De resultaten van het onderzoek zullen uitvoerig worden weergegeven in een rapport over de beste locatie van tijdelijke opslagplaatsen en de technische specificaties daarvan;

— Faciliteren van consensus over de locatie van tijdelijke opslagplaatsen. De volgende selectiecriteria zullen deel uitmaken van het besluitvormingsproces: nationale prioriteiten, veiligheidsdreigingen voor de plaatselijke bevolking, verschaffen van toegang door de respectieve beveiligingsactoren (militaire raden enz.), operationele en financiële beperkingen en gemeenschapsvoorkeuren;

— Faciliteren van het uitbesteden van een technisch onderzoek en het opstellen van een opdracht alsmede van aannemingsprocedures voor de diverse renovatieprojecten;

— Faciliteren van gezamenlijk(e) toezicht en kwaliteitsbeoordeling;

— Faciliteren van de ontwikkeling van een veiligheids- en beveiligingsconcept voor elke proef-munitieopslagplaats;

— Beschikbaar stellen van beveiligingsuitrusting voor geselecteerde tijdelijke opslagplaatsen;

— Zorgen voor opleiding van toekomstig personeel van opslagplaatsen.

Resultaat:

— Een vastgesteld aantal tijdelijke munitieopslagfaciliteiten is gerenoveerd (aantal moet worden vastgesteld aan het eind van fase 1).

3.2.5. Verplaatsing van munitieopslagplaatsen

Doelstellingen:

Deze activiteit zal leiden tot een betere beveiliging van de opslagplaatsen en tot een betere beveiligingssituatie in bevolkte gebieden.

Beschrijving:

— Opdracht geven tot een onderzoek in heel Libië naar opslagplaatsen die moeten worden verplaatst;

— Opdracht geven tot een haalbaarheidsstudie en bijpassend rapport over kostenefficiënte opties voor vervoer/verplaatsing en over opties voor nieuwe locaties voor ASA's;

— Faciliteren van een consensus over de selectie van ASA's die moeten worden verplaatst. De volgende selectiecriteria zullen deel uitmaken van het besluitvormingsproces: nationale prioriteiten, veiligheidsdreigingen voor de plaatselijke bevolking, verschaffen van toegang door de respectieve beveiligingsactoren (militaire raden enz.), operationele en financiële beperkingen en gemeenschapsvoorkeuren;

— Faciliteren van het uitbesteden van een technisch onderzoek en het opstellen van een opdracht alsmede van aannemingsprocedures voor de diverse verplaatsings-/vervoersprojecten;

— Faciliteren van gezamenlijk(e) toezicht en kwaliteitsbeoordeling.

Resultaat:

— Een vastgesteld aantal munitieopslagfaciliteiten is verplaatst (aantal moet worden vastgesteld aan het eind van fase 1).

3.2.6 Recyclageopties voor munitievoorraden

Doelstelling:

Uitvoeren van een haalbaarheidsstudie inzake opties voor het verminderen van beschikbare munitievoorraden door recyclage en aldus creëren van een stimulans voor het vernietigen van conventionele wapens.

Beschrijving:

— Opstellen van een opdracht, samen met de betrokken Libische autoriteiten;

— Faciliteren van het internationale aanbestedings- en selectieproces;

— Opdracht geven tot de haalbaarheidsstudie;

— Faciliteren van de gezamenlijke kwaliteitscontrole van de haalbaarheidsstudie;

— Verspreiding van studieresultaten onder de betrokken Libische belanghebbenden;

— Faciliteren van het vertalen en drukken van de studie.

Resultaat:

— Rapport van de haalbaarheidsstudie naar opties voor het verminderen van beschikbare munitievoorraden door recyclage;

— Workshop voor verspreiding.

3.2.7 Regionale samenwerking inzake PSSM-vraagstukken

Doelstelling:

De activiteit zal de regionale interactie en coördinatie versterken en daardoor de deskundigheid en de capaciteiten vergroten van de bevoegde overheidsinstellingen en niet-gouvernementele organisaties die betrokken zijn bij beheersing van conventionele wapens en voorraadbeheer in de regio.

Beschrijving:

— Steunen van de organisatie van maximaal twee tweedaagse conferenties als fora voor regionale dialoog, informatie, kennisdeling en wederzijds leren op basis van een driesporenaanpak: i) prominente deelnemers uit overheidsinstellingen, spoor 1; ii) vakmensen voor de uitvoering van het voorraadbeheer, spoor 2; en iii) niet-gouvernementele organisaties, spoor 3, met een aantal presentaties en workshops;

— Faciliteren van het besluitvormingsproces over de onderwerpen van presentaties en workshops;

— Faciliteren van het selecteren van mogelijke deelnemers en sprekers met assistentie van de Unie, Libische partners en naburige landen;

— Faciliteren van het opstellen van een opdracht en van de procedure voor het aannemen van een bedrijf voor conferentiemanagement, publieke communicatie en documentatie.

Resultaat:

— Maximaal twee tweedaagse conferenties binnen 2,5 jaar met maximaal 45 deelnemers.

3.2.8 Invoering van een systeem voor risicomanagement

Doelstelling:

Stimuleren van een geslaagde en conflictmijdende uitvoering van projectactiviteiten in een problematische risico-omgeving, zoals een broze openbare veiligheid, allerhande gewapende groepen en een wisselende veiligheidsdreiging.

Beschrijving:

— Ontwikkeling van projectrichtsnoeren voor conflictmijdende programmering overeenkomstig de ‧berokken geen schade‧-benadering, wat wil zeggen dat de projectactiviteiten zo worden uitgevoerd dat zo min mogelijk onbedoelde negatieve effecten optreden;

— Uitvoeren van een risico- en dreigingsanalyse en ontwikkelen van een beveiligingsconcept met inbegrip van standaardwerkwijzen voor het programma, teneinde het personeel en het projectmateriaal optimaal te beveiligen;

— Voortdurend plaatselijk toezicht op risico en dreiging en risicoadviesdiensten ter plaatse voor het personeel en de uitvoering van het project;

— Beveiligingsuitrusting ter bescherming van het personeel en het materiaal van het project;

— Ontwikkeling van een flexibel projectbeheersinstrument dat waarborgt dat een project in een verslechterende beveiligingsomgeving toch wordt uitgevoerd, bijvoorbeeld door beheer op afstand.

Resultaat:

— Beveiligingsconcept voor een lopend project;

— Richtsnoeren voor conflictmijdende programmering;

— Risicobeheersadviseur in functie.

4. UITVOERING

4.1 Algemene opzet

Op basis van het door de GIZ bij het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken ingediende projectvoorstel heeft het ministerie de GIZ in oktober 2012 opdracht gegeven het "programma ter beheersing van conventionele wapens in Libië" uit te voeren. De uitvoering van de activiteiten is op 1 november 2012 van start gegaan en zal op 31 oktober 2017 worden beëindigd. Met behulp van de bijdrage van de Europese Unie zal dit project worden uitgebreid door ondersteuning van een bijkomende module betreffende PSSM. De PSSM-module zal parallel aan de capaciteitsontwikkelingsmodule worden uitgevoerd, met activiteiten die in 2013 van start gaan en lopen tot oktober 2017.

De GIZ zal de twee modules 1) capaciteitsontwikkeling en 2) PSSM uitvoeren door de beschikbaarstelling van deskundigen voor de lange en de korte termijn en in samenwerking met internationale en nationale partners, deels via onderaannemingsovereenkomsten.

De voornaamste partner van de GIZ voor de module capaciteitsontwikkeling is het LMAC. In een nota-verbaal aan de Duitse ambassade in Tripoli van 17 december 2012 heeft het Libische ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigd dat het LMAC de Libische nationale instantie is die belast is met toezicht en coördinatie op het gebied van de beheersing van conventionele wapens en mijnbestrijding en heeft het zijn waardering uitgesproken voor het GIZ-programma betreffende de beheersing van conventionele wapens.

De GIZ is als uitvoerende instantie voor dit project gekozen vanwege haar specifieke deskundigheid en ervaring wereldwijd en haar presentatie in de Groep CODUN over haar evaluatiemissie naar Libië en haar aanbevelingen en voorgestelde actiestrategie, waaronder, met name, het zorgen voor de deelname en eigen verantwoordelijkheid van alle relevante belanghebbenden en de nadruk op duurzame resultaten.

4.2 Partners

De programma-activiteiten in Libië voor beide modules zullen worden uitgevoerd in samenwerking met internationale partners. Er zijn verscheidene partners waarmee de GIZ zal samenwerken en thans reeds samenwerkt. De Ondersteuningsmissie van de Verenigde Naties in Libië (UNSMIL) steunt Libische instanties, onder meer door middel van het ter beschikking stellen van strategische en technische consultants op het gebied van beveiliging en wapenbeheersing. Aan UNSMIL is uit hoofde van Resolutie 2040 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties van 12 maart 2012 mandaat verleend op de gebieden mijnbestrijding, munitiebeheer en wapenbeheer. Andere donors op het gebied van wapenbeheersing en mijnbestrijding in Libië waarmee de GIZ samenwerkt, zijn met name de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk.

Ofschoon de algemene beheersverantwoordelijkheid voor het programma bij de GIZ zal blijven liggen, zal het programma ook partnerschappen tot stand brengen met internationale, in PSSM en mijnbestrijding gespecialiseerde ngo's om nog meer gespecialiseerde deskundigheid te bieden in de twee modules en opruimingsactiviteiten ter plaatse uit te voeren. Vanwege de modulaire aanpak van het programma zullen bij het GIZ-programma verscheidene ngo's betrokken worden, die worden gekozen op grond van hun aanwezigheid in de regio, sterke en zwakke punten en eerdere ervaring en operationale vermogens in Libië.

4.3 Actiebeheer

Programmaopzet: een modulaire platformaanpak

Het programma is zodanig opgezet dat in de loop van het programma specifieke modules kunnen worden toegevoegd of geschrapt, met het oog op een conflictmijdende en flexibele aanpassing aan een veranderende omgeving. De structuur maakt het mogelijk dat verschillende donors delen van het programma financieren en dat de bijdrage van iedere donor zichtbaar is. Tot slot is het programma zodanig opgezet dat er capaciteit voor betrouwbaar risicobeheer en deugdelijk projectbeheer beschikbaar is. De GIZ biedt dan ook een projectplatform waarmee voor het beheer van het programma wordt gezorgd en beide projectmodules worden uitgevoerd.

Programmastrategie: vier fasen in vijf jaar

Het programma is opgezet om het hiaat te vullen tussen de noodoperaties in Libië die ten einde lopen en nationale ontwikkelingsstrategieën en -programma's die naar verwacht de komende jaren door de Libische regering zullen worden opgestart en uitgevoerd.

Als leidraad dient derhalve een vijf jaar bestrijkende middellangetermijnstrategie die langer is dan de gebruikelijke noodprogrammeringscycli. Vooral de module capaciteitsontwikkeling zal tijd en een betrouwbaar partnerschap tussen het programma en de nationale partners vergen, wil deze concrete resultaten opleveren en ertoe leiden dat aan het eind van fase 4 de nationale eigen verantwoordelijkheid gepaard gaat met evenredige nationale capaciteiten.

De vierfasenaanpak zorgt ervoor dat de programmamodules in de loop van het programma kunnen worden aangepast, vanwege hetzij andere behoeften bij de partner hetzij gewijzigde financieringssituaties. Ook wordt hierdoor mogelijk gemaakt dat in fase 3 bijkomende modules in het programma worden opgenomen, indien de voorwaarden voor die activiteiten op dat tijdstip gunstiger zijn dan thans het geval is.

Afspraken onder donors:

Het programma is een project met meerdere donors dat wordt gecofinancierd door de Unie en het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken.

Het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken zal regelmatig toezien op het hele door de GIZ uitgevoerde project, zowel op de component capaciteitsontwikkeling als op de component PSSM, door middel van de vaste procedures van het ministerie.

Duur en fasen van het programma: