++++

RICHTLIJN VAN DE RAAD

van 31 maart 1982

tot wijziging van Richtlijn 73/405/EEG betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der Lid-Staten inzake de controlemethoden met betrekking tot de biologische afbreekbaarheid van anionactieve oppervlakte-actieve stoffen

( 82/243/EEG )

DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN ,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap , inzonderheid op artikel 100 ,

Gezien het voorstel van de Commissie ( 1 ) ,

Gezien het advies van het Europese Parlement ( 2 ) ,

Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité ( 3 ) ,

Overwegende dat Richtlijn 73/405/EEG ( 4 ) aan de laatste stand van wetenschap en techniek moet worden aangepast en dat om die reden

- de referenties van de in artikel 2 opgesomde methoden moeten worden bijgewerkt ;

- artikel 2 met een verdere methode moet worden aangevuld , en wel die welke in het Verenigd Koninkrijk geldt ;

- de voor geschillen vastgestelde referentiemethode ( bevestigingstest ) op enkele punten moet worden verbeterd ;

Overwegende dat het , zoals bepaald in artikel 4 van Richtlijn 73/404/EEG van de Raad van 22 november 1973 betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgeving der Lid-Staten inzake detergentia ( 5 ) , aanbeveling verdient om voor het meten van de biologische afbreekbaarheid passende toleranties vast te stellen , ten einde zich te vrijwaren tegen de onnauwkeurigheiden van de controlemethoden die kunnen leiden tot verbodsmaatregelen met belangrijke economische consequenties ; dat zulke verbodsmaatregelen dus pas mogen worden getroffen indien bij analyse volgens een in artikel 2 van Richtlijn 73/405/EEG bedoelde methode blijkt dat de biologische afbreekbaarheid minder dan 80 % bedraagt ;

Overwegende dat , aangezien zekere twijfels zijn gerezen aangaande het toepassingsgebied van Richtlijn 73/405/EEG , duidelijk moet worden gemaakt dat de richtlijn alleen op oppervlakte-actieve stoffen in detergentia betrekking heeft ; eveneens moet buiten alle twijfel worden gesteld dat het in artikel 2 om de graad van biologische afbreekbaarheid van anionactieve oppervlakte-actieve stoffen , bevat in detergentia , gaat , en niet om de graad van biologische afbreekbaarheid van de detergentia zelf ;

Overwegende dat de bijlage van Richtlijn 73/405/EEG zal worden gewijzigd en aangevuld volgens de procedure van artikel 3 bis van die richtlijn ,

HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD :

Artikel 1

Richtlijn 73/405/EEG wordt als volgt gewijzigd :

1 . Aan artikel 1 worden de volgende woorden toegevoegd : " die aanwezig zijn in detergentia , zoals bedoeld in artikel 1 van Richtlijn 73/404/EEG " .

2 . De artikelen 2 en 3 worden door de volgende artikelen vervangen :

" Artikel 2

Overeenkomstig de voorschriften van artikel 4 van Richtlijn 73/404/EEG inzake detergentia verbieden de Lid-Staten het op de markt brengen en het gebruik op hun grondgebied van een detergens indien de meting van de graad van biologische afbreekbaarheid van de daarin aanwezige anionactieve oppervlakte-actieve stoffen een resultaat van minder dan 80 % oplevert . Deze meting wordt verricht volgens een van de volgende methoden :

- de OESO-methode , gepubliceerd in het Technisch rapport van de OESO van 11 juni 1976 betreffende een voorgestelde methode voor de bepaling van de biologische afbreekbaarheid van oppervlakte-actieve stoffen in synthetische was - en reinigingsmiddelen ;

- de in Duitsland geldende methode , vastgelegd bij de " Verordnung ueber die Abbaubarkeit anionischer und nichtionischer grenzflaechenaktiver Stoffe in Wasch - und Reinigungsmitteln " van 30 januari 1977 , gepubliceerd in het " Bundesgesetzblatt " 1977 , deel I , bladzijde 244 , als gewijzigd bij de " Verordnung zur Aenderung der Verordnung " van 18 juni 1980 , gepubliceerd in het " Bundesgesetzblatt " 1980 , deel I , bladzijde 706 ;

- de in Frankrijk geldende methode , goedgekeurd bij decreet van 28 december 1977 , gepubliceerd in het " Journal officiel de la République française " van 18 januari 1978 , bladzijden 514 en 515 , en de experimentele norm T 73-260 van juni 1981 , uitgegeven door de " Association française de normalisation ( AFNOR ) " ;

- de in het Verenigd Koninkrijk geldende methode " Porous Pot Test " , die is beschreven in het Technisch rapport nr . 70 ( 1978 ) van het " Water Research Centre " .

Artikel 3

In het kader van de procedure , omschreven in artikel 5 , lid 2 , van Richtlijn 73/404/EEG wordt door het laboratorium ten aanzien van anionactieve oppervlakte-actieve stoffen advies uitgebracht op grond van de in bijlage van deze richtlijn beschreven referentiemethode ( bevestigingstest ) . " .

3 . Het volgende artikel wordt ingelast :

" Artikel 3 bis

De maatregelen die noodzakelijk zijn om de bijlage aan de technische vooruitgang aan te passen , worden vastgesteld volgens de procedure van artikel 7 ter van Richtlijn 73/404/EEG . " .

4 . De bijlage wordt vervangen door de bijlage van deze richtlijn .

Artikel 2

De Lid-Staten doen de nodige bepalingen in werking treden om binnen achttien maanden na de kennisgeving aan deze richtlijn te voldoen . Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis .

Artikel 3

Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten .

Gedaan te Brussel , 31 maart 1982 .

Voor de Raad

De Voorzitter

P . de KEERSMAEKER

( 1 ) PB nr . C 112 van 14 . 5 . 1981 , blz . 4 .

( 2 ) PB nr . C 172 van 13 . 7 . 1981 , blz . 111 .

( 3 ) PB nr . C 310 van 30 . 11 . 1981 , blz . 7 .

( 4 ) PB nr . L 347 van 17 . 12 . 1973 , blz . 53 .

( 5 ) PB nr . L 347 van 17 . 12 . 1973 , blz . 51 .

BIJLAGE

BEPALING VAN DE BIOLOGISCHE AFBREEKBAARHEID VAN ANIONACTIEVE OPPERVLAKTE-ACTIEVE STOFFEN

Referentiemethode ( bevestigingstest )

HOOFDSTUK 1

1.1 . Definitie

In de zin van deze richtlijn wordt onder anionactieve oppervlakte-actieve stoffen verstaan oppervlakte-actieve stoffen die na het doorlopen van kationische en anionische ionenwisselaars door gefractioneerde elutie worden gescheiden en overeenkomstig de in hoofdstuk 3 beschreven analysemethode als methyleenblauwactieve stof ( MBAS ) worden bepaald .

1.2 . Benodigde uitrusting

De meetmethode is gebaseerd op het gebruik van een in figuur 1 schematisch afgebeelde actief-slibinstallatie , die in figuur 2 meer gedetailleerd is weergegeven .

De apparatuur bestaat uit een voorraadvat A voor kunstmatig afvalwater , een doseerpomp B , een beluchtingsvat C , een decanteervat D , een luchtpomp E voor de terugvoer van het actieve slib en een vergaarbak F voor het opvangen van het behandelde afvalwater .

De vaten A en E moeten uit glas of geschikte kunststof bestaan en een inhoud van ten minste 24 liter hebben . Pomp B zorgt voor regelmatige toevoer van kunstmatig afvalwater naar het beluchtingsvat ; bij normaal bedrijf moet dit vat 3 liter van het mengsel bevatten . Een plaatje G van gesinterd glas voor de beluchting hangt in vat C op de hoogte van de rand van de kegel van dit vat . De hoeveelheid via de beluchtingsinrichting ingeblazen lucht moet worden gecontroleerd met een debietmeter H .

1.3 . Kunstmatig afvalwater

Voor het uitvoeren van deze proef wordt gebruik gemaakt van kunstmatig afvalwater .

Los per liter leidingwater onderstaande stoffen op :

160 mg pepton ,

110 mg vleesextract ,

30 mg ureum ( CO(NH2)2 ) ,

7 mg natriumchloride ( NaCl ) ,

4 mg calciumchloride ( CaCl2 * 2H2O ) ,

2 mg magnesiumsulfaat ( MgSO4 * 7H2O ) ,

28 mg dikaliumorthofosfaat ( K2HPO4 ) en

20 min of meer 2 mg MBAS .

De MBAS wordt geëxtraheerd uit het te onderzoeken produkt volgens de in hoofdstuk 2 aangegeven methode . Het kunstmatige afvalwater wordt elke dag vers bereid .

1.4 . Bereiding van de monsters

1.4.1 . Niet-samengestelde oppervlakte-actieve stoffen kunnen als zodanig worden getest . Het gehalte aan MBAS moet worden bepaald voor het bereiden van het kunstmatige afvalwater ( 1.3 ) .

1.4.2 . Bij samengestelde produkten bepaalt men het gehalte aan MBAS en zeep . Er wordt een alcoholextractie verricht en de MBAS wordt afgescheiden ( zie hoofdstuk 2 ) . Het MBAS-gehalte van het extract moet bekend zijn om het kunstmatige afvalwater te bereiden .

1.5 . Werking van de installatie

Eerst worden beluchtingsvat C en decanteervat D gevuld met kunstmatig afvalwater . Decanteervat D moet op zodanige hoogte zijn aangebracht dat het beluchtingsvat C 3 liter water bevat . Inoculatie geschiedt door inbrengen van 3 ml secundair afvalwater van goede kwaliteit , dat vers verzameld is uit een behandelingsinstallatie waar overwegend huishoudelijk afvalwater wordt behandeld . Dit afvalwater moet tussen monsterneming en toepassing onder aërobe omstandigheden worden bewaard . Vervolgens worden de beluchting G , de luchtpomp E en de doseerpomp B in werking gesteld . Het kunstmatige afvalwater moet met een debiet van 1 liter per uur in beluchtingsvat C stromen , zodat dit afvalwater gemiddeld 3 uur in het vat blijft .

De beluchting moet zodanig worden geregeld dat de inhoud van vat C constant in suspensie blijft en het gehalte aan opgeloste zuurstof ten minste 2 mg per liter bedraagt . Schuimvorming moet met geschikte middelen worden tegengegaan ; er mogen evenwel geen antischuimmiddelen worden gebruikt die een remmende werking uitoefenen op het actieve slib of die MBAS bevatten . Pomp E moet zodanig worden ingesteld dat er in beluchtingsvat C een doorlopende en regelmatige terugvoer ontstaat van het uit het decanteervat komende actieve slib . Het zich ophopende slib boven in beluchtingsvat C , onder in decanteervat D of in het omloopcircuit moet ten minste eenmaal per dag weer in circulatie worden gebracht door roeren of ieder ander geschikt middel . Wanneer het slib niet bezinkt , kan het bezinken ervan worden bevorderd door eventueel herhaalde toevoeging van hoeveelheden van 2 ml van een 5 % ferrichloride-oplossing .

Het uit afscheider D stromende water wordt gedurende 24 uur in vat F opgevangen ; na verloop van deze tijd wordt een monster getrokken na homogenisatie van het mengsel . Vat F moet dan zorgvuldig worden gereinigd .

1.6 . Controle op de meetinrichting

Het MBAS-gehalte ( in mg/liter ) van het kunstmatige afvalwater wordt onmiddellijk voor het gebruik bepaald .

Het MBAS-gehalte ( in mg/liter ) van het uitstromende water dat gedurende 24 uur in vat F is opgevangen moet onmiddellijk na monstername op dezelfde wijze analytisch worden bepaald ; anders moeten de monsters worden geconserveerd , bij voorkeur door bevriezing . De concentratie moet worden bepaald op 0,1 mg MBAS/liter nauwkeurig .

Ter controle van de goede werking van het proces wordt ten minste tweemaal per week het chemisch zuurstofverbruik ( CZV ) of de opgeloste organische koolstof ( DOC ) van het zich in vat F bevindende uitstromende door glasvezel gefiltreerde water en van het in vat A opgeslagen gefiltreerde kunstmatige afvalwater gemeten .

De afname van CZV of DOC moet zich stabiliseren wanneer de dagelijkse biologische afbraak van de MBAS min of meer regelmatig is , dat wil zeggen aan het eind van de in figuur 3 aangegeven beginperiode .

Het gehalte aan droge stof van het actieve slib in het beluchtingsvat moet tweemaal per week worden bepaald ( in g/liter ) . Wanneer dit meer dan 2,5 g/liter bedraagt , moet de overmaat aan actief slib worden verwijderd .

De biologische afbraakproef wordt uitgevoerd bij kamertemperatuur ; deze temperatuur moet gelijkmatig zijn en gehouden worden tussen 292 en 297 K ( 19-24 * C ) .

1.7 . Berekening van de biologische afbraak

Het biologische afbraakpercentage van de MBAS moet dagelijks worden berekend op basis van het MBAS-gehalte ( uitgedrukt in mg/liter ) van het kunstmatige afvalwater en van de overeenkomstige uitloop in vat F . De aldus verkregen waarden moeten in een grafiek worden weergegeven als geïllustreerd in figuur 3 .

De biologische afbraak van de MBAS wordt berekend als het rekenkundig gemiddelde van de verkregen cijfers over 21 dagen volgend op de beginperiode , gedurende welk tijdvak de biologische afbraak regelmatig moet zijn geweest en de installatie zonder onderbreking goed moet hebben gefunctioneerd . In geen geval mag de beginperiode meer dan 6 weken bedragen .

De dagelijkse biologische afbraakwaarden dienen tot op 0,1 % nauwkeurig te worden berekend , maar het eindresultaat wordt op het laatste gehele getal afgerond .

In sommige gevallen kan de frequentie van de steekproeven worden verminderd . Voor de berekening van het gemiddelde gebruikt men echter de resultaten van ten minste 14 dagelijkse steekproeven , verdeeld over de periode van 21 dagen volgend op de beginperiode .

HOOFDSTUK 2

VOORBEHANDELING VAN DE TE ONDERZOEKEN PRODUKTEN

2.1 . Inleiding

2.1.1 . Bebandeling van de monsters

Op de anionactieve oppervlakte-actieve stoffen en detergentia moet de volgende behandeling worden toegepast voordat de biologische afbreekbaarheid wordt bepaald door middel van de bevestigingsproef :

Produkten * Behandeling *

Anionactieve oppervlakte-actieve stoffen * Geen *

Detergentia * Alcoholextractie en vervolgens afscheiding door ionenwisseling en gefractioneerde elutie uit de anionenwisselaar *

Het doel van de alcoholextractie is het verwijderen van de onoplosbare en anorganische bestanddelen uit de handelsprodukten ; genoemde bestanddelen kunnen namelijk eventueel de biologische afbraakproef verstoren .

2.1.2 . Ionenwisselingsproces

Isolatie en afscheiding van de anionactieve oppervlakte-actieve stoffen uit zeep en uit niet-ionische en kationactieve oppervlakte-actieve stoffen , zijn voor een goede uitvoering van afbraakproeven noodzakelijk .

Een en ander wordt bereikt door toepassing van een ionenwisselingstechniek waarbij gebruik wordt gemaakt van macroporeus anionenwisselingshars en van geschikte elutiemiddelen voor de gefractioneerde elutie . Zeep , anionactieve en niet-ionische oppervlakte-actieve stoffen kunnen dus in één proces worden afgezonderd .

2.1.3 . Analytische controle

Na homogenisatie wordt het gehalte aan anionactieve oppervlakte-actieve stoffen in het detergens bepaald overeenkomstig de MBAS-analysemethode . Het zeepgehalte wordt aan de hand van een geschikte analysemethode bepaald . Deze analyse van de produkten is noodzakelijk om de hoeveelheden te berekenen , die nodig zijn om de fracties voor de biologische afbreekbaarheidsproeven te bereiden .

Kwantitatieve extractie is niet noodzakelijk , echter ten minste 80 % van de anionactieve oppervlakte-actieve stoffen dient te worden geëxtraheerd . Doorgaans wordt 90 % en meer verkregen .

2.2 . Principe

Uit een homogeen monster ( poeders , pasta's en vloeistoffen die gedroogd zijn ) wordt een ethanolextract verkregen , dat de oppervlakte-actieve stoffen , zeep en andere in alcohol oplosbare bestanddelen van het monster van het detergens bevat .

Het ethanolextract wordt ingedampt en opgelost in een mengsel van isopropanol en water , waarna men de verkregen oplossing laat percoleren over een combinatie van een sterk zure kationenwisselaar en een macroporeuze anionenwisselaar , die tot 323 K ( 50 * C ) wordt verhit . Deze temperatuur is noodzakelijk om precipitatie van vetzuren in zure media te voorkomen .

De niet-ionische oppervlakte-actieve stoffen blijven in de uitlopende vloeistof .

De zeep-vetzuren worden door elutie met CO2-bevattend ethanol afgescheiden . Daarna worden de anionactieve oppervlakte-actieve stoffen door elutie met een waterige oplossing van ammoniumbicarbonaat in isopropanol als ammoniumzouten verkregen . Deze ammoniumzouten worden gebruikt voor de afbraakproef .

Kationactieve oppervlakte-actieve stoffen die de biologische afbreekbaarheidsproef en het analyseproces zouden kunnen verstoren , worden verwijderd door de kationenwisselaar , die op de anionenwisselaar wordt geplaatst .

2.3 . Chemicaliën en apparatuur

2.3.1 . Gedeïoniseerd water .

2.3.2 . Ethanol , 95 % ( v/v ) C2H5OH

( toegestaan denatureringsmiddel : methylethylketon of methanol ) .

2.3.3 . Mengsel van isopropanol en water ( 50/50 v/v ) :

50 delen isopropanol ( CH3CHOH * CH3 ) en 50 delen water ( 2.3.1 ) .

2.3.4 . Oplossing van kooldioxide in ethanol ( ongeveer 0,1 % CO2 ) :

laat via een afloopbuis met een ingebouwd gesinterd glasplaatje kooldioxide ( CO2 ) over het ethanol ( 2.3.2 ) percoleren gedurende 10 minuten . De oplossing moet worden bereid onmiddellijk voor het gebruik .

2.3.5 . Ammoniumbicarbonaatoplossing ( 60/40 v/v ) :

0,3 mol NH4HCO3 in 1 000 ml van een mengsel van isopropanol en water , bestaande uit 60 delen isopropanol en 40 delen water ( 2.3.1 ) .

2.3.6 . Kationenwisselaar ( KAT ) , sterk zuur , bestand tegen alcohol ( 50-100 mesh ) .

2.3.7 . Anionenwisselaar ( AAT ) , macroporeus , Merck Lewatit MP 7080 ( 70-150 mesh ) of equivalent .

2.3.8 . Zoutzuur , 10 % HCl g/g .

2.3.9 . Kolf met ronde bodem van 2 000 ml , met ingeslepen stop en terugvloeikoeler .

2.3.10 . Zuigfilter met een diameter van 90 mm ( verwarmbaar ) voor papieren filters .

2.3.11 . Filtreerkolf van 2 000 ml .

2.3.12 . Uitwisselingskolommen met verhittingsmantel en kraan :

binnenbuis : diameter 60 mm en hoogte 450 mm ( figuur 4 ) .

2.3.13 . Waterbad .

2.3.14 . Vacuuemdroogoven .

2.3.15 . Thermostaat .

2.3.16 . Rotatieverdamper .

2.4 . Extractie en afscheiding van de anionactieve oppervlakte-actieve stoffen

2.4.1 . Bereiding van het extract

De voor de biologische afbraakproef benodigde hoeveelheid oppervlakte-actieve stoffen bedraagt ongeveer 50 g MBAS .

Normaal zal de hoeveelheid produkt waaruit wordt geëxtraheerd niet meer dan 1 000 g bedragen , maar het kan voorkomen dat aanvullende hoeveelheden van het monster moeten worden behandeld . Om praktische redenen zal de bovengrens meestal bij 5 000 g liggen .

Bij de bereiding van extracten voor biologische afbreekbaarheidsproeven verdient het naar uit ervaring is gebleken aanbeveling verscheidene kleine extracties uit te voeren in plaats van één grote .

De aangegeven hoeveelheden wisselaar hebben het vermogen 600-700 mmol oppervlakteactieve stoffen en zeep af te scheiden .

2.4.2 . Isolatie van in alcohol oplosbare bestanddelen

Voeg aan 1 250 ml ethanol 250 g van het te onderzoeken detergens toe , breng dit mengsel aan de kook en laat het gedurende een uur onder terugloop al roerend koken . Laat de hete alcoholische oplossing lopen over een grove zuigfilter verhit tot 323 K ( 50 * C ) en zuig vlug af . Was de kolf en zuigfilter met ongeveer 200 ml hete ethanol . Vang filtraat en filterwaswater op in een filtreerkolf .

Indien dikvloeibare of vloeibare produkten worden onderzocht , dient men zich ervan te vergewissen dat het monster niet meer dan 55 g anionische oppervlakte-actieve stoffen en 35 g zeep bevat . Damp dit gewogen monster volledig in . Los het residu op in 2 000 ml ethanol en ga te werk zoals hierboven is beschreven .

Voor poeders met een laag schudgewicht ( < 300 g/liter ) wordt aanbevolen een ethanol/monster verhouding van 20 : 1 te gebruiken .

Damp het ethanolbevattend filtraat volledig in , bij voorkeur met een rotatieverdamper . Herhaal een en ander indien een grotere hoeveelheid extract nodig is . Los het residu op in 5 000 ml van een mengsel van isopropanol en water .

2.4.3 . Voorbereiding van de ionenwisselingskolommen

Kationenwisselingskolom

Breng 600 ml kationenwisselingshars ( 2.3.6 ) in een bekerglas van 3 000 ml en dek af door toevoeging van 2 000 ml zoutzuur ( 2.3.8 ) . Laat dit ten minste 2 uren staan , waarbij af en toe wordt geroerd . Giet het zuur af en breng het hars met gedeïoniseerd water in de kolom ( 2.3.12 ) over . De kolom moet een prop van glaswol bevatten . Was de kolom met gedeïoniseerd water met een snelheid van 10-30 ml/min tot het eluaat chloridevrij is . Verplaats het water met 2 000 ml van het mengsel van isopropanol en water ( 2.3.3 ) in een tempo van 10-30 ml/min . De wisselingskolom is thans gebruiksklaar .

Anionenwisselingskolom

Breng 600 ml anionenwisselingshars ( 2.3.7 ) in een bekerglas van 3 000 ml en dek af door toevoeging van 2 000 ml gedeïoniseerd water . Laat de wisselaar gedurende ten minste 2 uren opzwellen . Breng het hars met gedeïoniseerd water in de kolom over . De kolom moet een prop gedeïoniseerd glaswol bevatten als steunlaag voor de wisselaar .

Was de kolom met 0,3 M ammoniumbicarbonaatoplossing ( 2.3.5 ) tot deze chloridevrij is . Hiervoor is ongeveer 5 000 ml oplossing nodig . Was opnieuw met 2 000 ml gedeïoniseerd water . Verplaats het water met 2 000 ml van het mengsel van isopropanol en water ( 2.3.3 ) met een snelheid van 10-30 ml/min . De wisselingskolom vertoont thans de OH-vorm en is gebruiksklaar .

2.4.4 . Ionenwisselingsproces

Verbind de wisselingskolommen op een zodanige wijze dat de kationenwisselingskolom zich op de anionenwisselingskolom bevindt . Verhit de wisselingskolommen tot 323 K ( 50 * C ) , waarbij gebruik wordt gemaakt van een thermostaat . Verhit 5 000 ml van de sub 2.4.2 verkregen oplossing tot 333 K ( 60 * C ) en laat de oplossing door de wisselaarscombinatie lopen met een snelheid van 20 ml/min . Was de kolommen met 1 000 ml van het hete mengsel van isopropanol en water ( 2.3.3 ) .

Maak om de anionactieve synthetische oppervlakte-actieve stoffen ( MBAS ) te verkrijgen de KAT-kolom los . Elueer met 5 000 ml ethanol/CO2-oplossing ( 323 K ; 50 * C ) ( 2.3.4 ) de zeep-vetzuren uit de KAT-kolom . Verwijder het eluaat .

Elueer vervolgens de MBAS uit de AAT-kolom met 5 000 ml ammoniumbicarbonaatoplossing ( 2.3.5 ) . Damp het eluaat op een stoombad of in een rotatieverdamper tot droog in . Het residu bevat de MBAS ( als ammoniumzout ) en eventueel niet oppervlakte-actieve anionactieve stoffen waarvan geen nadelige invloed uitgaat op de biologische afbraakproef . Voeg aan het residu gedeïoniseerd water toe totdat een bepaald volume is bereikt en bepaal op de in hoofdstuk 3 beschreven wijze het MBAS-gehalte hierin . De oplossing wordt gebruikt als standaardoplossing van de anionactieve detergentia voor de biologische afbraakproef . De oplossing dient te worden bewaard bij een temperatuur van minder dan 278 K ( 5 * C ) .

2.4.5 . Regeneratie van de ionenwisselingsbarsen

De kationenwisselaar wordt na gebruik weggegooid .

Het anionenwisselingshars wordt geregenereerd door een aanvullende hoeveelheid ammoniumbicarbonaatopiossing ( 2.3.5 ) door de kolom te laten lopen bij ongeveer 10 ml/min , totdat het eluaat vrij is van anionactieve oppervlakte-actieve stoffen ( methyleenblauwtest ) . Laat vervolgens 2 000 ml van het mengsel van isopropanol en water ( 2.3.3 ) door de anionenwisselaar lopen om door te spoelen . De anionenwisselaar is dan opnieuw gebruiksklaar .

HOOFDSTUK 3

BEPALING VAN DE ANIONACTIEVE OPPERVLAKTE-ACTIEVE STOFFEN BIJ DE PROEF INZAKE DE BIOLOGISCHE AFBREEKBAARHEID

3.1 . Principe

Bij deze methode wordt uitgegaan van het feit dat de kationactieve kleurstof methyleenblauw met de anionactieve oppervlakteactieve stoffen blauwe complexen vormt die met chloroform kunnen worden geëxtraheerd . Om storingen te voorkomen wordt eerst geëxtraheerd uit de alkalische oplossing , waarna het extract met de zure inthyleenblauwoplossing wordt geschud . De extinctie van de afgescheiden organische fase wordt fotometrisch gemeten bij de golflengte van de maximale extinctie ( 650 nm ) van het complex .

3.2 . Reagentia en apparatuur

3.2.1 . Bufferoplossing pH 10 :

Los 24 g natriumbicarbonaat ( NaHCO3 p.a . en 27 g watervrij natriumcarbonaat ( Na2CO3 ) p.a . in gedeïoniseerd water op en vul aan tot 1 000 ml .

3.2.2 . Neutrale methyleenblauwoplossing :

Los 0,35 g methyleenblauw p.a . in gedeïoniseerd water op en vul aan tot 1 000 ml . Bereid de oplossing ten minste 24 uren voor het gebruik . De extinctie van de blanco chloroformfase , gemeten tegen chloroform , mag niet meer bedragen dan 0,015 per cm dikte van de laag bij 650 nm .

3.2.3 . Zure methyleenblauwoplossing :

Los 0,35 g methyleenblauw p.a . in 500 ml gedeïoniseerd water op en meng met 6,5 ml H2SO4 ( d = 1,84 g/ml ) . Vul met gedeïoniseerd water aan tot 1 000 ml . Bereid de oplossing ten minste 24 uren voor het gebruik . De extinctie van de blanco chloroformfase , gemeten tegen chloroform , mag niet meer bedragen dan 0,015 per cm dikte van de laag bij 650 nm .

3.2.4 . Chloroform ( trichloormethaan ) , CHCl3 p.a . , vers gedestilleerd .

3.2.5 . Dodecylbenzeensulfonzuurmethylester .

3.2.6 . Oplossing van kaliumhydroxyde in ethanol , KOH 0,1 M .

3.2.7 . Zuiver ethanol , C2H5OH .

3.2.8 . Zwavelzuur , H2SO4 0,5 M .

3.2.9 . Fenolftaleïenoplossing :

Los 1 g fenolftaleïen in 50 ml ethanol op en voeg onder voortdurend roeren 50 ml gedeïoniseerd water toe . Filtreer de oplossing .

3.2.10 . Zoutzuur in methanol : 250 ml zoutzuur , geconcentreerd , p.a . en 750 ml methanol .

3.2.11 . Scheitrechter van 250 ml .

3.2.12 . Maatkolf van 50 ml .

3.2.13 . Maatkolf van 500 ml .

3.2.14 . Maatkolf van 1 000 ml .

3.2.15 . Kolf met ronde bodem van 250 ml , met ingeslepen stop en terugvloeikoeler ; kooksteentjes .

3.2.16 . pH-meter .

3.2.17 . Fotometer voor metingen bij 650 nm , met cuvetten van 1 tot 5 cm .

3.2.18 . Kwalitatief filterpapier .

3.3 . Werkwijze

De analysemonsters mogen niet door een schuimlaag worden genomen .

Na een grondige reiniging met water , moet de bij de analyse gebruikte apparatuur grondig met een oplossing van zoutzuur in methanol ( 3.2.10 ) en vervolgens met gedeïoniseerd water worden uitgespoeld voor het gebruik .

Filtreer de te onderzoeken in - en uitloop van de actief-slibinstallatie onmiddellijk na de monsterneming . Gooi de eerste 100 ml van de filtraten weg .

Breng een bepaalde , zo nodig geneutraliseerde hoeveelheid van het monster in een scheitrechter van 250 ml ( 3.2.11 ) . De hoeveelheid monster moet tussen de 20 en de 150 mg MBAS bevatten . Bij een lager MBAS-gehalte kan tot 100 ml van het monster worden gebruikt . Bij gebruik van minder dan 100 ml moet met gedeïoniseerd water tot 100 ml worden aangevuld . Voeg aan het monster 10 ml van de bufferoplossing ( 3.2.1 ) , 5 ml van de neutrale methyleenblauwoplossing ( 3.2.2 ) en 15 ml chloroform ( 3.2.4 ) toe . Schud het mengsel gelijkmatig en niet te krachtig gedurende 1 minuut . Laat na de scheiding van de fasen de chloroformlaag in een tweede scheitrechter lopen , die 110 ml gedeïoniseerd water en 5 ml zure methyleenblauwoplossing ( 3.2.3 ) bevat . Schud het mengsel gedurende 1 minuut . Laat de chloroformlaag over een van tevoren met alcohol gewassen en met chloroform bevochtigd wattenfilter percoleren in een maatkolf ( 3.2.12 ) .

Extraheer de alkalische en zure oplossingen driemaal , bij de tweede en derde extractie met 10 ml chloroform . Filtreer de verenigde chloroformextracten over dezelfde wattenfilter en vul met de chloroform die voor het nawassen van de watten werd gebruikt tot de streep aan in de kolf van 50 ml ( 3.2.12 ) . Meet de extinctie van de chloroformoplossing met een fotometer bij 650 nm in cuvetten van 1 tot 5 cm tegen chloroform . Voer volgens de hele werkwijze een blancobepaling uit .

3.4 . IJkcurve

Bereid een ijkoplossing uit de standaardstof dodecylbenzeensulfonzuurmethylester ( tetrapropeen type PM 340 ) na omzetting in het natriumzout . De MBAS wordt uitgedrukt als natriumdodecylbenzeensulfonaat ( PM 348 ) .

Weeg 400 tot 450 mg dodecylbenzeensulfonzuurmethylester ( 3.2.5 ) tot op 0,1 mg nauwkeurig in een kolf met ronde bodem en voeg 50 ml van de oplossing van kaliumhydroxide in ethanol ( 3.2.6 ) , alsmede enkele kooksteentjes toe . Laat na aanbrenging van de terugvloeidkoeler 1 uur koken . Was na het koelen de koeler en het verbindingsstuk van geslepen glas met ongeveer 30 ml ethanol en voeg de wasvloeistof toe aan de inhoud van de kolf . Titreer de oplossing met zwavelzuur tegen fenolftaleïen . Breng deze oplossing over in een maatkolf van 1 000 ml ( 3.2.14 ) , vul met gedeïoniseerd water aan tot de streep en meng .

Een deel van deze oppervlakte-actieve voorraadoplossing wordt daarna verder verdund . Neem 25 ml af , breng deze over in een maatkolf van 500 ml ( 3.2.13 ) , vul met gedeïoniseerd water tot de streep en meng .

Deze standaardoplossing bevat ( E maal 1,023 ) /20 000 mg MBAS per ml ,

waarin E het gewicht van het monster in mg is .

Neem voor de ijkcurve achtereenvolgens 1 , 2 , 4 , 6 en 8 ml van de standaardoplossing en vul telkens met gedeïoniseerd water aan tot 100 ml . Ga vervolgens te werk zoals sub 3.3 is beschreven , met inbegrip van een blancobepaling .

3.5 . Berekening van de resultaten

De hoeveelheid anionactieve oppervlakte-actieve stof ( MBAS ) in het monster wordt afgelezen van de ijkcurve ( 3.4 ) . Het MBAS-gehalte van het monster wordt verkregen aan de hand van de volgende formule :

( mg MBAS maal 1 000 ) /V = MBAS mg/liter .

Hierin is V de gebruikte hoeveelheid monster in ml .

Geef de resultaten weer in natriumdodecylbenzeensulfonaat ( PM 348 )

3.6 . Weergave van de resultaten

Geef de resultaten weer in MBAS mg/liter en wel tot op 0,1 mg/liter nauwkeurig .

Figuur 1 : zie P.b .

Figuur 2 : zie P.b .

Figuur 3

Berekening van de biologische afbreekbaarheid - Bevestigingstest : zie P.b .

Figuur 4

Verwarmde uitwisselkolom : zie P.b .