GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT van 25 januari 1999 door de Raad bepaald op grond van artikel J.2 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, over Afghanistan (1999/73/GBVB)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag betreffende de Europese Unie, inzonderheid op artikel J.2,

Overwegende dat het conflict in Afghanistan voor de Afghaanse bevolking onbeschrijfelijk veel leed heeft veroorzaakt en de stabiliteit en de economische ontwikkeling van de regio bedreigt;

Overwegende dat de export van terrorisme en illegale drugs als gevolg van de oorlog ernstige schade toebrengt aan de lidstaten van de Europese Unie en aan andere landen;

Overwegende dat de Europese Unie nog steeds aanzienlijke aantallen vluchtelingen uit het door oorlog geteisterde Afghanistan opvangt;

Overwegende dat de Europese Unie vastbesloten is een effectieve rol te spelen in het streven naar stopzetting van de vijandelijkheden en herstel van vrede, stabiliteit en eerbiediging van het internationaal recht, met inbegrip van de mensenrechten, in Afghanistan;

Overwegende dat de Europese Unie het van cruciaal belang acht dat alle landen die invloed hebben op de partijen, deze aanwenden ter ondersteuning van en in nauwe coördinatie met de vredesinspanningen van de Verenigde Naties (VN), en dat er een eind komt aan de levering van buitenaf van wapens, munitie en ander materiaal voor militair gebruik aan de strijdende partijen, alsook aan de betrokkenheid van buitenlands militair en paramilitair personeel en personeel van geheime diensten;

Overwegende dat de Europese Unie het grootste belang hecht aan de naleving van het internationaal recht en de mensenrechten, met inbegrip van het Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen, en de aanhoudende discriminatie van meisjes en vrouwen in Afghanistan aan de kaak stelt;

Overwegende dat de Europese Unie ernstig verontrust is over berichten over moordpartijen op onschuldige burgers en massale executies van krijgsgevangenen, alsook over op etnische afkomst gebaseerde vervolgingen;

Overwegende dat dit gemeenschappelijk standpunt in de plaats dient te komen van Gemeenschappelijk Standpunt 98/108/GBVB van 26 januari 1998 over Afghanistan (1); dat laatstgenoemd gemeenschappelijk standpunt derhalve moet worden ingetrokken,

HEEFT HET VOLGENDE GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT BEPAALD:

Artikel 1

De doelstellingen van de Europese Unie in Afghanistan zijn:

- bewerkstelliging van een duurzame vrede in Afghanistan, stopzetting van buitenlandse inmenging en bevordering van de interne dialoog in Afghanistan, in het bijzonder door middel van steun aan de centrale rol van de VN;

- bevordering van de stabiliteit en de ontwikkeling van de gehele regio door middel van vrede in Afghanistan;

- bevordering van de eerbiediging van het internationaal humanitair recht en de mensenrechten, met inbegrip van de rechten van vrouwen en kinderen;

- verstrekken van effectieve humanitaire hulp en ervoor zorgen dat deze hulp dankzij internationale coördinatie verstrekt wordt overeenkomstig de internationale humanitaire beginselen en op grond van een onpartijdige beoordeling van de behoeften;

- intensivering van de strijd tegen illegale drugs en terrorisme;

- hulp bij de vredesopbouw en, wanneer eenmaal een regeling voor duurzame vrede is bereikt, bij de wederopbouw van het land na een jarenlange burgeroorlog.

Artikel 2

De Europese Unie zal, ter ondersteuning van de vredesinspanningen van de VN, die zijn bevestigd door Resolutie 203 A en B van de Algemene Vergadering van de VN van 18 december 1998,

- het werk van de speciale gezant voor Afghanistan van de secretaris-generaal van de VN blijven steunen;

- het werk van de speciale missie van de VN naar Afghanistan (UNSMA), met inbegrip van de eenheid burgerzaken, blijven steunen en versterken, in overeenstemming met het rapport van de secretaris-generaal van de VN van 23 november 1998;

- andere landen die invloed hebben op de partijen, blijven verzoeken deze aan te wenden ter ondersteuning van en in nauwe coördinatie met de vredesinspanningen van de VN;

- van de Taliban blijven verlangen dat zij hun verplichtingen nakomen met betrekking tot de uitvoering van de door hen ondertekende overeenkomsten met de VN inzake de veiligheid van VN-personeel, en dat een grondig onderzoek wordt verricht naar de moorden op VN-personeelsleden, zodat de daders kunnen worden berecht;

- rekening blijven houden met het verslag van de VN-Geloofsbrievencommissie over de vertegenwoordiging van Afghanistan bij de Verenigde Naties;

- haar embargo op de uitvoer van wapens, munitie en militaire uitrusting overeenkomstig haar Gemeenschappelijk Standpunt 96/746/GBVB van 17 december 1996 (2) handhaven en er bij andere landen op blijven aandringen een soortgelijk restrictief beleid te voeren;

- er bij andere landen op blijven aandringen een eind te maken aan de betrokkenheid van hun militair en paramilitair personeel en van personeel van hun geheime diensten in Afghanistan.

De Europese Unie zal ook:

- contacten blijven leggen met de Afghaanse partijen en Afghaanse prominenten om te wijzen op de doelloosheid en de ernstige en onaanvaardbare gevolgen voor de bevolking van de aanhoudende gevechten en aandringen op een onmiddellijk staakt-het-vuren en op onderhandelingen over een politieke regeling van het conflict onder auspiciën van de VN, waartoe de samenstelling van een geheel representatieve regering op brede basis behoort;

- de inspanningen van invloedrijke Afghanen en Afghaanse organisaties, zoals het zogeheten proces van Frankfurt, op de voet volgen en aanmoedigen, teneinde bij te dragen tot een intra-Afghaanse dialoog;

- alle landen die invloed hebben in Afghanistan blijven doordringen van het belang dat de Europese Unie hecht aan de spoedige regeling van het conflict onder auspiciën van de VN, waarbij erop wordt aangedrongen dat zij de VN alle steun verlenen.

Artikel 3

De Europese Unie zal, ter bevordering van de eerbiediging van de mensenrechten, de fundamentele vrijheden en het internationaal humanitair recht:

- een beroep doen op alle partijen om alle mensenrechten en fundamentele vrijheden te erkennen, te beschermen en te bevorderen, met inbegrip van het recht op leven, vrijheid en integriteit van de persoon, en om de VN-Verklaring van de rechten van de mens te eerbiedigen, die door Afghanistan onderschreven is;

- de Afghaanse strijdende partijen verzoeken een einde te maken aan discriminerend beleid en de gelijke rechten en de waardigheid van mannen en vrouwen te erkennen, te beschermen en te bevorderen, waaronder toegang tot onderwijs en gezondheidszorg, arbeid, persoonlijke veiligheid en vrijwaring van intimidatie; zij zal wijzen op de negatieve gevolgen van discriminerend beleid voor de daadwerkelijke verstrekking van hulp;

- steun verlenen aan de voorstellen van de secretaris-generaal van de VN om een missie naar Afghanistan te zenden die berichten over ernstige en veel voorkomende schendingen van de mensenrechten door de strijdende partijen moet onderzoeken, en om in Afghanistan civiele controleurs van de UNSMA in te zetten;

- bij de internationale coördinatie van de humanitaire bijstand aan Afghanistan bijzonder belang hechten aan de mensenrechtenaspecten;

- de hulpprogramma's in Afghanistan steunen waarin de genderproblematiek geïntegreerd is, waarmee actief getracht wordt de deelneming op gelijke voet van mannen en vrouwen te bevorderen, en waarmee vrede en mensenrechten bevorderd worden;

- er bij alle partijen op aandringen het culturele erfgoed van Afghanistan te eerbiedigen en te beschermen.

Artikel 4

Om de noodlijdende burgerbevolking van Afghanistan te helpen, zal de Europese Unie:

- humanitaire hulp aan Afghanistan blijven verstrekken, indien de omstandigheden dit toelaten;

- er bij de strijdende partijen op aandringen garanties te bieden voor de bewegingsvrijheid en de onbelemmerde en veilige toegang van nationale en internationale humanitaire hulpverleners tot allen die hulp behoeven, zonder beperkingen op grond van geslacht, ras, godsdienst of nationaliteit, en ten volle en oprecht met de humanitaire organisaties samenwerken teneinde de humanitaire noden van het Afghaanse volk te lenigen;

- nationale en internationale inspanningen met betrekking tot landmijnen blijven steunen als belangrijke voorwaarde vooraf voor duurzame ontwikkeling;

- er bij de strijdende partijen op aandringen geen nieuwe landmijnen meer te leggen, en tegelijkertijd benadrukken dat zij blijft bij haar beleid om geen financiële steun te verlenen aan het verwijderen van mijnen in gebieden waar nog nieuwe mijnen worden gelegd;

- de doeltreffendheid van de hulp verbeteren door een nauwere internationale donorcoördinatie, inzonderheid door een beroep te doen op de Afghaanse Support Group en de Afghanistan Programming Body;

- zorgen voor nauwe coördinatie en complementariteit tussen de VN-vredesinspanningen en de hulpinspanningen, zoals beoogd in het gemeenschappelijk strategisch kader van de internationale donorgemeenschap en de VN-organisaties;

- ervoor zorgen dat de door haar verstrekte hulp in overeenstemming is met het gemeenschappelijk strategisch kader dat is aangenomen door de donorgemeenschap en de VN-organisaties en zo de uitvoering van een efficiëntere gemeenschappelijke programmering in Afghanistan bevorderen.

Artikel 5

De Europese Unie zal, ter bevordering van de strijd tegen drugs,

- de contacten met de strijdende partijen en de landen die invloed op hen hebben, aanwenden om te wijzen op de bezorgdheid van de Europese Unie over de toenemende productie van en handel in drugs in Afghanistan, waardoor de stabiliteit in de regio wordt bedreigd en de gezondheid en het welzijn van de bevolking van Afghanistan, naburige landen en elders wordt geschaad, en om te onderstrepen dat de Europese Unie de doelstellingen inzake drugsbestrijding in aanmerking zal nemen bij het overwegen van bijdragen aan de ontwikkelingshulp voor de wederopbouw van Afghanistan, zodra er een regeling voor duurzame vrede is;

- de hulporganisaties dringend verzoeken om bij de planning en uitvoering van projecten rekening te houden met de doelstellingen inzake drugsbestrijding door het effect van de hulp op de teelt, de productie, de handel en het misbruik van drugs in aanmerking te nemen;

- duurzame alternatieve ontwikkeling steunen als een belangrijk onderdeel van een evenwichtige en alomvattende drugsbestrijdingsstrategie. Alternatieve ontwikkelingsprogramma's moeten aangepast zijn aan de specifieke omstandigheden in Afghanistan, de mensenrechten eerbiedigen en de genderproblematiek integreren waardoor mannen en vrouwen gelijkelijk aan het ontwikkelingsproces kunnen deelnemen. Wetshandhavingsmaatregelen zijn een noodzakelijke aanvulling op dergelijke programma's;

- alle consistente inspanningen, met inbegrip van die van het drugsbestrijdingsprogramma van de Verenigde Naties (UNDCP), steunen die gericht zijn op de aanmerkelijke vermindering van drugsproductie, -handel en -misbruik in Afghanistan; zij wijst op het belang van de uitvoering van de communautaire projecten ter ondersteuning van het drugsinitiatief Centraal-Azië van de Europese Unie.

Artikel 6

Ter bevordering van de strijd tegen het terrorisme zal de Europese Unie, die het terrorisme in al zijn vormen en uitingen veroordeelt,

- van alle Afghaanse partijen blijven verlangen dat zij afzien van de financiering van en het geven van trainingen of onderdak aan terroristische organisaties of van andere vormen van steun aan terroristische activiteiten;

- er bij alle Afghaanse autoriteiten op blijven aandringen om de opleidingskampen voor buitenlandse terroristen in Afghanistan te sluiten en de noodzakelijke stappen te nemen om ervoor te zorgen dat degenen die verantwoordelijk zijn voor terroristische daden, worden berecht.

Artikel 7

De Raad neemt er nota van dat de Commissie voornemens is haar optreden te richten op het bereiken van de doelstellingen en prioriteiten van dit gemeenschappelijk standpunt, waar passend door middel van relevante communautaire maatregelen.

Artikel 8

Gemeenschappelijk Standpunt 98/108/GBVB van 26 januari 1998 over Afghanistan wordt ingetrokken.

Artikel 9

Dit gemeenschappelijk standpunt treedt in werking op de datum van aanneming. Het wordt uiterlijk twaalf maanden later getoetst.

Artikel 10

Dit gemeenschappelijk standpunt wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad.

Gedaan te Brussel, 25 januari 1999.

Voor de Raad

De Voorzitter

J. FISCHER

(1) PB L 32 van 6. 2. 1998, blz. 14.

(2) PB L 342 van 31. 12. 1996, blz. 1.