NL Publicatieblad van de Europese Unie L 255/152

RICHTLIJN 2005/44/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

van 7 september 2005

betreffende geharmoniseerde River Information Services (RIS) op de binnenwateren in de Gemeenschap

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 71,

Gezien het voorstel van de Commissie,

Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (1),

Na raadpleging van het Comité van de Regio's,

Handelend volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (2),

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Het gebruik van informatie- en communicatietechnologieën op de binnenwateren draagt bij tot een aanzienlijke verbetering van de veiligheid en doeltreffendheid van het vervoer over de binnenwateren.

(2) In sommige lidstaten worden al nationale toepassingen van informatiediensten gebruikt op diverse binnenwateren. Om te garanderen dat de navigatieondersteuning en informatiesystemen op de binnenwateren van de Gemeenschap geharmoniseerd, interoperabel en vrij toegankelijk zijn, moeten gemeenschappelijke richtsnoeren en technische specificaties worden ingevoerd.

(3) Om veiligheidsredenen en in het belang van een pan-Europese harmonisatie moet de inhoud van dergelijke gemeenschappelijke richtsnoeren en technische specificaties gebaseerd zijn op de werkzaamheden op dit gebied van relevante internationale organisaties, zoals de Internationale Scheepvaartorganisatie (PIANC), de Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCNR) en de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties (UNECE).

(4) „River Information Services” (RIS) moeten interoperabele systemen zijn, die op open en openbare normen berusten, en op een niet-discriminerende wijze toegankelijk zijn voor alle systeemaanbieders en -gebruikers.

(5) Deze richtsnoeren en technische specificaties hoeven niet verplicht te zijn op de nationale bevaarbare binnenwateren van een lidstaat die niet verbonden zijn met het bevaarbare waterwegennet van een andere lidstaat. Het strekt echter tot aanbeveling RIS, zoals gedefinieerd in deze richtlijn, ook op deze binnenwateren toe te passen en de bestaande systemen interoperabel te maken met RIS.

(6) De ontwikkeling van RIS heeft onder andere tot doel de veiligheid, doeltreffendheid en milieuvriendelijkheid van de binnenvaart te verbeteren. Dit kan worden verwezenlijkt door verkeers- en vervoersmanagement, bescherming van het milieu en de infrastructuur en door het handhaven van specifieke regels.

(7) De RIS-richtsnoeren moeten minstens betrekking hebben op de informatiediensten die de lidstaten moeten verlenen.

(8) Het vastleggen van technische specificaties moeten onder meer betrekking hebben op systemen zoals elektronische navigatiekaarten, elektronische scheepsrapportering, met inbegrip van een uniform Europees scheepsnummer, berichten aan de scheepvaart en tracking en tracing van schepen. Een comité moet de technische verenigbaarheid verzekeren van de voor het gebruik van RIS noodzakelijke apparatuur.

(9) Het is de verantwoordelijkheid van de lidstaten om, in samenwerking met de Europese Gemeenschap de gebruikers aan te moedigen de voorschriften inzake procedures en apparatuur na te leven, rekening houdend met het karakter van de kleine en middelgrote ondernemingen in de binnenvaart.

(10) De invoering van RIS brengt verwerking van persoonsgegevens met zich mee. Deze verwerking moet plaatsvinden overeenkomstig de regels van de Gemeenschap, zoals vastgesteld in, onder meer, Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 1995 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens (3) en Richtlijn 2002/58/EG van het Europees Parlement en de Raad van 12 juli 2002 betreffende de verwerking van persoonsgegevens en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de sector elektronische communicatie (4). De invoering van RIS mag niet leiden tot een ongecontroleerde verwerking van economisch gevoelige gegevens van marktoperatoren.

(11) Wanneer voor RIS een nauwkeurige plaatsbepaling vereist is, moet het gebruik van technologieën voor plaatsbepaling per satelliet worden aanbevolen. Deze technologieën moeten waar mogelijk, overeenkomstig de geldende besluiten op dit gebied, interoperabel met andere relevante systemen zijn en daarmee worden geïntegreerd.

(12) Aangezien de doelstelling van deze richtlijn, namelijk de invoering van geharmoniseerde RIS in de Gemeenschap, niet voldoende door de lidstaten kan worden verwezenlijkt en derhalve, wegens haar Europese dimensie beter door de Gemeenschap kan worden verwezenlijkt, kan de Gemeenschap, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze richtlijn niet verder dan wat nodig is om deze doelstelling te verwezenlijken.

(13) De voor de uitvoering van deze richtlijn vereiste maatregelen worden vastgesteld overeenkomstig Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (5).

(14) Overeenkomstig paragraaf 34 van het Interinstitutioneel Akkoord over beter wetgeven (6), worden de lidstaten ertoe aangespoord voor zichzelf en in het belang van de Gemeenschap hun eigen tabellen op te stellen, die voorzover mogelijk het verband tussen deze richtlijn en de omzettingsmaatregelen weergeven, en deze openbaar te maken,

HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:

Artikel 1

Onderwerp

1. Bij deze richtlijn wordt een kader vastgesteld voor de invoering en het gebruik van geharmoniseerde River Information Services (RIS) in de Gemeenschap, dat tot doel heeft het vervoer over de binnenwateren te ondersteunen door de veiligheid, beveiliging, doeltreffendheid en milieuvriendelijkheid van deze vervoerswijze te verbeteren en de koppeling met andere vervoerswijzen te vergemakkelijken.

2. Bij deze richtlijn wordt een kader vastgesteld voor de vaststelling en verdere ontwikkeling van technische vereisten, specificaties en voorwaarden voor geharmoniseerde, interoperabele en vrij toegankelijke RIS op de binnenwateren in de Gemeenschap. Deze technische richtsnoeren, specificaties en voorwaarden worden vastgesteld en verder ontwikkeld door de Commissie, bijgestaan door het comité als bedoeld in artikel 11. De Commissie houdt in dit verband op passende wijze rekening met de maatregelen die ontwikkeld zijn door de op dit gebied relevante internationale organisaties, zoals de PIANC, de CCNR en de UNECE. De samenhang met de verkeersbeheersdiensten van andere vervoerswijzen, in het bijzonder met het maritieme verkeersbeheer en de informatiediensten van maritiem scheepsverkeer, wordt gegarandeerd.

Artikel 2

Toepassingsgebied

1. Deze richtlijn is van toepassing op de invoering en het gebruik van RIS op alle binnenwateren van de lidstaten die tot klasse IV of hoger behoren en die via een vaarweg van klasse IV of hoger verbonden zijn met een vaarweg van klasse IV of hoger van een andere lidstaat, met inbegrip van de havens op zulke waterwegen waarnaar wordt verwezen in Beschikking nr. 1346/2001/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 mei 2001 tot wijziging van Beschikking nr. 1692/96/EG ten aanzien van zeehavens, binnenhavens en intermodale terminals alsmede ten aanzien van project nr. 8 in bijlage III (7). Voor deze richtlijn geldt de classificatie van Europese binnenwateren die is vastgesteld in resolutie nr. 30 van 12 november 1992 van de UNECE.

2. Een lidstaat mag deze richtlijn toepassen op niet in het eerste lid genoemde binnenwateren en binnenhavens.

Artikel 3

Definities

In deze richtlijn wordt verstaan onder:

a) River Information Services (RIS): de geharmoniseerde informatiediensten ter ondersteuning van het verkeers- en vervoersmanagement voor de binnenvaart, inclusief technisch haalbare koppelingen met andere vervoerswijzen. RIS hebben geen betrekking op interne commerciële activiteiten tussen een of meer betrokken bedrijven, maar kunnen wel aan commerciële activiteiten worden gekoppeld. RIS omvat diensten als vaarweginformatie, verkeersinformatie, verkeersbeheer, ondersteuning van calamiteitenbestrijding, informatie voor vervoersmanagement, statistieken en douanediensten en waterwegheffingen en havengelden;

b) vaarweginformatie: geografische, hydrologische en administratieve informatie over de waterweg (vaarweg). Vaarweginformatie is informatie in één richting: van de wal naar het schip of van de wal naar kantoor;

c) tactische verkeersinformatie: informatie waarop onmiddellijke navigatiebeslissingen in de actuele verkeerssituatie en de nabije geografische omgeving zijn gebaseerd;

d) strategische verkeersinformatie: informatie waarop de RIS-gebruikers hun middellange- en langetermijnbeslissingen baseren;

e) RIS-toepassing: het verlenen van River Information Services via specifieke systemen;

f) RIS-centrum: de plaats waar de diensten worden beheerd door de operatoren;

g) RIS-gebruikers: alle verschillende gebruikersgroepen, waaronder schippers, RIS-operatoren, sluis- en/of brugwachters, waterwegautoriteiten, haven- en terminalexploitanten, operatoren van calamiteitencentra van nooddiensten, vlootbeheerders, scheepsagenten, verladers en tussenpersonen op het gebied van vervoer;

h) interoperabiliteit: zodanige harmonisatie van diensten, inhoud van gegevens, formaten voor gegevensuitwisseling en frequenties, zodat RIS-gebruikers in heel Europa toegang kunnen krijgen tot dezelfde diensten en informatie.

Artikel 4

Toepassing van RIS

1. De lidstaten nemen de nodige maatregelen om RIS toe te passen op de binnenwateren, die onder het toepassingsgebied van artikel 2 vallen.

2. De lidstaten moeten RIS zodanig ontwikkelen dat de RIS-toepassing doeltreffend, uitbreidbaar en interoperabel is, zodat ze aan andere RIS-toepassingen en eventueel aan systemen voor andere vervoerswijzen kan worden gekoppeld. Het moet ook mogelijk zijn de toepassing aan vervoerbeheerssystemen en commerciële activiteiten te koppelen.

3. Voor het opzetten van RIS moeten de lidstaten:

a) alle relevante gegevens over de binnenvaart en reisplanning op de binnenwateren minstens in een toegankelijk elektronisch formaat ter beschikking stellen van de RIS-gebruikers;

b) verzekeren dat voor al hun binnenwateren die overeenkomstig de classificering van Europese binnenwateren tot klasse Va of hoger behoren, naast de onder a) vermelde gegevens ook elektronische navigatiekaarten geschikt voor navigatiedoeleinden beschikbaar zijn voor de RIS-gebruikers;

c) de bevoegde instanties in staat stellen om elektronische scheepsrapporten over de vereiste gegevens betreffende schepen te ontvangen, voorzover scheepsrapportering krachtens de nationale of internationale regelgeving vereist is. In het geval van grensoverschrijdend vervoer wordt deze informatie doorgestuurd naar de bevoegde instanties van de naburige lidstaat. De verzending van deze data moet zijn afgerond alvorens de schepen de grens bereiken;

d) verzekeren dat de berichten aan de scheepvaart, met inbegrip van meldingen van de waterstand (of maximaal toegestane diepgang) en van ijsvorming op hun binnenwateren, doorgeven in gestandaardiseerde, gecodeerde en downloadbare berichten. Het gestandaardiseerde bericht moet ten minste de informatie bevatten die nodig is om veilige navigatie mogelijk te maken. De berichten aan de scheepvaart moeten minstens in een toegankelijk elektronisch formaat worden meegedeeld.

Aan de in dit lid vermelde verplichtingen moet overeenkomstig de specificaties van de bijlagen I en II worden voldaan.

4. De bevoegde autoriteiten van de lidstaten richten RIS-centra op, op basis van regionale behoeften.

5. Bij het gebruik van Automatische Identificatiesystemen (AIS) geldt de Regionale Regeling betreffende de radiotelefoondienst op binnenwateren, die op 6 april 2000 in Basel is afgesloten in het kader van de radioreglementen van de Internationale Telecommunicatie-unie (ITU).

6. De lidstaten stimuleren, zo nodig in samenwerking met de Europese Unie de schippers, de exploitanten, reders of eigenaren van de schepen die op hun binnenwateren varen, de verschepers of eigenaren van de vracht die aan boord van die schepen wordt vervoerd om volledig gebruik te maken van de in deze richtlijn beschikbaar gestelde diensten.

7. De Commissie neemt passende maatregelen om de interoperabiliteit, de betrouwbaarheid en de veiligheid van RIS te controleren.

Artikel 5

Technische richtsnoeren en specificaties

1. Om RIS te ondersteunen en, overeenkomstig artikel 4, lid 2, de interoperabiliteit van deze diensten te garanderen, stelt de Commissie overeenkomstig lid 2 technische richtsnoeren vast voor de planning, de toepassing en het operationele gebruik van de diensten (RIS-richtsnoeren). Zij stelt ook technische specificaties op de volgende gebieden vast:

a) Electronic Chart Display and Information System for Inland Navigation (Inland ECDIS);

b) elektronische scheepsrapportering;

c) berichten aan de scheepvaart;

d) tracking- en tracingsystemen;

e) compatibiliteit van de voor het gebruik van RIS noodzakelijke apparatuur.

Deze richtsnoeren en specificaties worden gebaseerd op de technische beginselen van bijlage II en houden rekening met de werkzaamheden van op dit gebied relevante internationale organisaties.

2. De in lid 1 vermelde technische richtsnoeren en specificaties worden door de Commissie vastgesteld en, indien nodig, gewijzigd volgens de procedure van artikel 11, lid 3, overeenkomstig het volgende tijdschema:

a) de RIS-richtsnoeren: uiterlijk 20 juni 2006;

b) de technische specificaties voor Inland ECDIS, de elektronische scheepsrapportering en de berichten aan de scheepvaart: uiterlijk 20 oktober 2006;

c) de technische specificaties voor de tracking- en tracingsystemen: uiterlijk 20 december 2006.

3. De RIS-richtsnoeren en -specificaties worden gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Artikel 6

Plaatsbepaling per satelliet

Wanneer voor RIS een nauwkeurige plaatsbepaling vereist is, wordt het gebruik van technologieën voor plaatsbepaling per satelliet aanbevolen.

Artikel 7

Typegoedkeuring van RIS-apparatuur

1. Voorzover dit nodig is met het oog op de veiligheid van de scheepvaart en indien de relevante technische specificaties dit voorschrijven, krijgt de RIS-apparatuur voor terminals en netwerken en de softwaretoepassingen die met die specificaties overeenstemmen een typegoedkeuring voordat deze op de binnenwateren mogen worden gebruikt.

2. De lidstaten moeten de nationale instanties die bevoegd zijn voor de typegoedkeuring aanmelden bij de Commissie. De Commissie bezorgt deze informatie aan de andere lidstaten.

3. De typegoedkeuringen die door de erkende instanties van de andere lidstaten als bedoeld in lid 2 worden uitgereikt, worden door alle lidstaten erkend.

Artikel 8

Bevoegde instanties

De lidstaten wijzen bevoegde instanties aan voor de RIS-toepassingen en voor de internationale uitwisseling van gegevens. Deze instanties moeten bij de Commissie worden aangemeld.

Artikel 9

Regels inzake privacy, veiligheid en het hergebruik van informatie

1. De lidstaten zien erop toe dat de verwerking van persoonsgegevens die gepaard gaat met het gebruik van RIS, plaatsvindt overeenkomstig de regels van de Gemeenschap ter bescherming van de individuele vrijheden en grondrechten, zoals onder meer vastgelegd in Richtlijnen 95/46/EG en 2002/58/EG.

2. De lidstaten voorzien in veiligheidsmaatregelen en in hun toepassing om de RIS-berichten en -archieven te beschermen tegen ongewenste gebeurtenissen of misbruik, met inbegrip van illegale toegang en wijziging of verlies van de gegevens.

3. Richtlijn 2003/98/EG van het Europees Parlement en de Raad van 17 november 2003 inzake het hergebruik van overheidsinformatie (8) is van toepassing.

Artikel 10

Wijzigingsprocedure

De bijlagen I en II kunnen overeenkomstig de procedure van artikel 11, lid 3, worden gewijzigd naar aanleiding van de ervaring die is opgedaan met de toepassing van deze richtlijn en kunnen worden aangepast aan de technische vooruitgang.

Artikel 11

Comitéprocedure

1. De Commissie wordt bijgestaan door het comité opgericht krachtens artikel 7 van Richtlijn 91/672/EEG van de Raad van 16 december 1991 inzake de wederzijdse erkenning van de nationale vaarbewijzen voor het besturen van schepen in het goederen- en personenvervoer over de binnenwateren (9).

2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, zijn de artikelen 3 en 7 van Besluit 1999/468/EG van toepassing, met inachtneming van artikel 8 van dat besluit.

3. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, zijn de artikelen 5 en 7 van Besluit 1999/468/EG van toepassing, met inachtneming van artikel 8 van dat besluit.

4. De in artikel 5, lid 6, van Besluit 1999/468/EG bedoelde termijn wordt vastgesteld op drie maanden.

5. De Commissie raadpleegt regelmatig vertegenwoordigers van de sector.

Artikel 12

Omzetting

1. De lidstaten met binnenwateren die onder het toepassingsgebied van artikel 2 vallen, doen de nodige wettelijke, regelgevende en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk in 20 oktober 2007 aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie onverwijld in kennis van de tekst van deze bepalingen.

Wanneer de lidstaten deze maatregelen aannemen, wordt in die maatregelen naar deze richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezen bij de officiële bekendmaking van de maatregelen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten.

2. De lidstaten nemen de nodige maatregelen om uiterlijk 30 maanden na de inwerkingtreding van de in artikel 5 vermelde relevante technische richtsnoeren en specificaties aan de voorschriften van artikel 4 te voldoen. De technische richtsnoeren en specificaties treden in werking op de dag volgende op die van hun publicatie in het Publicatieblad van de Europese Unie.

3. Op verzoek van een lidstaat kan de Commissie overeenkomstig de procedure van artikel 11, lid 2, de in lid 2 vermelde termijn voor de toepassing van een of meer voorschriften van artikel 4 verlengen met betrekking tot binnenwateren die binnen het toepassingsgebied van artikel 2 vallen, voorzover de verkeersdichtheid op deze waterwegen laag is, of met betrekking tot binnenwateren waarvoor de kosten van een dergelijke toepassing niet in verhouding staan tot de voordelen. Deze termijn kan door middel van een eenvoudig besluit van de Commissie worden verlengd en de verlenging kan worden herhaald. In de motivering die de lidstaat samen met zijn verzoek moet indienen, moet worden verwezen naar de lage verkeersdichtheid en naar de economische omstandigheden op de desbetreffende waterweg. Tot het moment waarop de Commissie een besluit neemt, mag de lidstaat die verlenging heeft aangevraagd, zijn operaties voortzetten alsof de verlenging zou zijn goedgekeurd.

4. De lidstaten delen de Commissie de belangrijkste bepalingen van nationaal recht mee die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen.

5. De lidstaten zijn elkaar bij de toepassing van deze richtlijn zo nodig wederzijds behulpzaam.

6. De Commissie ziet toe op de invoering van RIS in de Gemeenschap en legt het Europees Parlement en de Raad uiterlijk in 20 oktober 2008 een verslag terzake voor.

Artikel 13

Inwerkingtreding

Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Artikel 14

Adressaten

Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten met binnenwateren die onder het toepassingsgebied van artikel 2 vallen.

Gedaan te Straatsburg, 7 september 2005. Voor het Europees Parlement De voorzitter J. BORRELL FONTELLES Voor de Raad De voorzitter C. CLARKE

(1) PB C 157 van 28.6.2005, blz. 56.

(2) Advies van het Europees Parlement van 23 februari 2005 (nog niet bekendgemaakt in het Publicatieblad). Besluit van de Raad van 27 juni 2005.

(3) PB L 281 van 23.11.1995, blz. 31. Richtlijn gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1882/2003 (PB L 284 van 31.10.2003, blz. 1).

(4) PB L 201 van 31.7.2002, blz. 37.

(5) PB L 184 van 17.7.1999, blz. 23.

(6) PB C 321 van 31.12.2003, blz. 1.

(7) PB L 185 van 6.7.2001, blz. 1.

(8) PB L 345 van 31.12.2003, blz. 90.

(9) PB L 373 van 31.12.1991, blz. 29. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1882/2003 van het Europees Parlement en de Raad.

BIJLAGE I MINIMUMVEREISTEN VOOR DE GEGEVENS Zoals aangegeven in artikel 4, lid 3, onder a), worden met name de volgende gegevens verstrekt: — as van de waterweg, met kilometeraanduiding, — beperkingen met betrekking tot de lengte, breedte, diepgang en hoogte boven de waterlijn van schepen en konvooien, — bedieningstijd van sluizen, bruggen en andere structuren die de binnenvaart belemmeren, — plaats van havens en overslaginstallaties, — referentiegegevens voor waterstanden met betrekking tot de binnenvaart.