*****

BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE

van 22 juni 1983

betreffende een steunvoornemen ten behoeve van twee ondernemingen uit de textiel- en kledingsector in België

(Slechts de teksten in de Nederlandse en de Franse taal zijn authentiek)

(83/475/EEG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE

GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, en met name op artikel 93, lid 2, eerste alinea,

Na de belanghebbenden overeenkomstig de bepalingen van artikel 93, lid 2, eerste alinea, van het EEG-Verdrag te hebben aangemaand hun opmerkingen te maken en gezien deze opmerkingen,

I

Overwegende dat de Belgische Regering de Commissie op 23 november 1982 in kennis heeft gesteld van haar voornemen steun te verlenen aan twee ondernemingen uit de textiel- en kledingsector, waarvan de ene dameskousen en panty's en de andere frotteerstof en huishoudlinnen produceert;

Overwegende dat de dameskousen en panty's producerende onderneming, die een personeelsbestand van 393 werknemers heeft, voornemens is de steun te gebruiken voor de verhoging van haar produktie met 12,8 % ten opzichte van 1981;

Overwegende dat de steun voor deze onderneming 100,6 miljoen Bfr. zou bedragen en merendeels zou worden gebruikt voor de vervanging van machines;

Overwegende dat de onderneming die frotteerstof en huishoudlinnen produceert en een personeelsbestand van 166 werknemers heeft, voornemens is van de steun gebruik te maken om haar huidige produktie te handhaven;

Overwegende dat de steun voor deze onderneming 27,755 miljoen Bfr. zou bedragen en gebruikt zou worden voor de vervanging van machines en de bouw van een nieuwe fabriek en toonzalen;

Overwegende dat de Commissie op 21 december 1982 de procedure van artikel 93, lid 2, eerste alinea, van het EEG-Verdrag heeft ingeleid ten aanzien van de bovenvermelde steun omdat deze het handelsverkeer tussen de Lid-Staten beïnvloedt in een mate waardoor het gemeenschappelijke belang wordt geschaad, zodat zij onverenigbaar wordt met de gemeenschappelijke markt; dat de Commissie met name verwees naar het feit dat de betrokken steun in hoofdzaak zou worden gebruikt voor de vervanging van verouderde machines, zonder dat tegelijkertijd inspanningen van betekenis zouden worden gedaan voor de herstructurering van de ondernemingen;

II

Overwegende dat de Belgische Regering bij de indiening van haar opmerkingen ingevolge de procedure van artikel 93, lid 2, van het EEG-Verdrag gewijzigde steunprojecten voor beide betrokken ondernemingen heeft voorgelegd en de Commissie in kennis heeft gesteld van door de ondernemingen toegezegde aanvullende herstructureringsinspanningen;

Overwegende dat in hun ingevolge de procedure van artikel 93, lid 2, van het EEG-Verdrag kenbaar gemaakte opmerkingen drie andere Lid-Staten dan België en twee beroepsverenigingen van ondernemingen uit deze sectoren zich hebben aangesloten bij het standpunt van de Commissie en hebben gewezen op de overcapaciteitsproblemen waarmee de subsector dameskousen en panty's te kampen heeft, alsmede op de gevoeligheid van de subsector frotteerstof en huishoudlinnen wegens de betekenis van het handelsverkeer en de mate van mededinging tussen de Lid-Staten; dat in deze opmerkingen eveneens werd onderstreept dat de problemen van de betrokken ondernemingen ten gevolge van de voorgenomen steun naar hun concurrenten zouden worden overgebracht;

III

Overwegende dat de steun die de Belgische Regering voornemens is te verlenen, het handelsverkeer tussen de Lid-Staten ongunstig kan beïnvloeden en de mededinging kan vervalsen door begunstiging van de betrokken ondernemingen of hun produkties in de zin van artikel 92, lid 1, van het EEG-Verdrag;

Overwegende dat volgens artikel 92, lid 1, van het Verdrag steunmaatregelen die aan de in dat lid vermelde criteria voldoen, onverenigbaar zijn met de gemeenschappelijke markt; dat de in artikel 92, lid 3, van het EEG-Verdrag vermelde uitzonderingen op deze onverenigbaarheid betrekking hebben op doelstellingen die in het belang van de Gemeenschap en niet in dat van de individuele begunstigde worden nagestreefd; dat deze uitzonderingen strikt moeten worden geïnterpreteerd bij het onderzoek van hetzij regionale of sectoriële steunregelingen, hetzij van bijzondere gevallen van toepassing van algemene steunregelingen;

Overwegende dat een uitzondering met name slechts dan mag worden toegestaan wanneer de Commissie kan vaststellen dat zij daadwerkelijk bijdraagt tot de verwezenlijking van de in de uitzonderingen vermelde doelstellingen die door de begunstigde ondernemingen niet met eigen middelen onder normale marktvoorwaarden zouden kunnen worden bereikt;

Overwegende dat het maken van een uitzondering voor steunmaatregelen zonder een passende tegenprestatie als rechtvaardigingsgrond zou neerkomen op het aanvaarden van een ongunstige beïnvloeding van het handelsverkeer tussen de Lid-Staten en van een vervalsing van de mededinging, zonder dat daarmee het belang van de Gemeenschap wordt gediend, terwijl men zich er anderzijds bij neerlegt dat sommige Lid-Staten ten onrechte bevoordeeld worden;

Overwegende dat de Commissie bij het hanteren van de bovengenoemde beginselen bij haar onderzoek van steunregelingen zich ervan dient te vergewissen dat door de begunstigde onderneming een tegenprestatie wordt geleverd die de verlening van de steun rechtvaardigt, in die zin dat de steun noodzakelijk is om de verwezenlijking van een der in de artikelen 92, lid 3, van het EEG-Verdrag genoemde doelstellingen te bevorderen; dat het, wanneer zulks niet kan worden aangetoond en in het bijzonder wanneer de gesteunde investering in ieder geval zou worden verricht, vaststaat dat de steun niet tot het bereiken van de in de uitzonderingsbepalingen genoemde doelstellingen bijdraagt, doch strekt tot versterking van de financiële positie van de betrokken onderneming;

Overwegende dat, wat de uitzonderingen van artikel 92, lid 3, sub a) en c), van het EEG-Verdrag ten behoeve van steunmaatregelen ter bevordering of ter vergemakkelijking van de ontwikkeling van bepaalde streken betreft, de streken waarin de fabrieken van de begunstigde ondernemingen zijn gevestigd, geen »streken waarin de levensstandaard abnormaal laag is of waar een ernstig gebrek aan werkgelegenheid heerst" zijn in de zin van artikel 92, lid 3, sub a);

Overwegende dat, wat de uitzonderingen van artikel 92, lid 3, sub b), van het EEG-Verdrag betreft, de betrokken maatregelen geen enkel element bevatten op grond waarvan zij als »project van gemeenschappelijk Europees belang" kunnen worden gekwalificeerd of als bestemd om »een ernstige verstoring in de economie van een Lid-Staat op te heffen", waarvan de bevordering een uitzondering op grond van artikel 92, lid 3, sub b), van het in artikel 92, lid 1, vervatte steunverbod rechtvaardigt; dat België tot de centrale gebieden van de Gemeenschap behoort waarin de sociale en economische problemen in communautaire context niet het ernstigst zijn, doch waar het gevaar van een escalatie van steunmaatregelen van de staten het grootst is en waarin elke staatssteun met grote waarschijnlijkheid het handelsverkeer tussen Lid-Staten ongunstig zal beïnvloeden; dat de voor België beschikbare sociale en economische gegevens niet de indruk geven van het bestaan van een ernstige verstoring van zijn economie als bedoeld in het Verdrag; dat de maatregel niet gericht is op het verhelpen van een dergelijke verstoring;

Overwegende dat de Commissie op 18 november 1981 heeft besloten geen bezwaar te maken tegen de tenuitvoerlegging van een sectoriële steunregeling ten gunste van de textiel- en confectie-industrie in België; dat de Belgische ondernemingen uit deze sector met ingang van de inwerkingtreding van de sectoriële steunregeling niet meer in aanmerking konden komen voor enigerlei specifieke, regionale of algemene steun;

Overwegende dat aan een bepaalde onderneming uit hoofde van deze sectoriële steunregeling verleende steun alleen in aanmerking zou kunnen komen voor de uitzondering van artikel 92, lid 3, sub c), van het EEG-Verdrag indien zij zou voldoen aan alle in de sectoriële steunregeling, als door de Commissie goedgekeurd, gestelde voorwaarden; dat de voornaamste vereisten in het onderhavige geval betrekking hebben op de te ondernemen herstructureringsinspanningen van betekenis ter waarborging van het herstel van de levensvatbaarheid, en de wijziging van capaciteiten en produktie ingevolge de steun;

Overwegende dat in het geval van de dameskousen en panty's producerende onderneming het gewijzigde investeringsprogramma met 11 % wordt beknot in vergelijking met het oorspronkelijk aan de Commissie voorgelegde programma, waarbij de inspanningen een veel groter aandeel in het totaal vormen dan in het oorspronkelijke project; dat deze investeringen 92,499 miljoen Bfr. belopen of 73 % van de totale investeringen; dat een aanzienlijk gedeelte van dit bedrag zal worden gebruikt voor de vervanging van breimachines en derhalve kosten vertegenwoordigt die over het algemeen niet als herstructureringskosten kunnen worden aangemerkt en die een onderneming normalerwijze zelf zou moeten dragen; dat het in het onderhavige geval mede gaat om aanzienlijke energiebesparingen, waardoor het energieverbruik met 64 % wordt verminderd, en dat het dit gedeelte van de investering is waardoor, ingevolge het gewijzigde steunvoornemen, de capaciteiten van de onderneming worden verminderd met 19 % en haar produktie met 11 %;

Overwegende dat deze herstructureringsoperatie in een wegens ernstige overcapaciteitsproblemen en concurrentie in een op communautair gebied zo gevoelige sector als die van dameskousen en panty's in het belang van de Gemeenschap is, zodat er een aanvullende rechtvaardiging bestaat voor de verlening van deze steun door de Belgische Regering om deze operatie mogelijk te maken;

Overwegende bovendien dat het niet waarschijnlijk is dat de bijstand aan dit gedeelte van het investeringsprogramma, die zal worden verleend in overeenstemming met de door de Commissie voor de in 1982 in België geldende sectoriële steunregeling ten gunste van de textielindustrie gestelde voorwaarden, de voorwaarden waaronder het handelsverkeer plaatsvindt zodanig zal veranderen dat het gemeenschappelijke belang wordt geschaad;

Overwegende dat derhalve de steun in de vorm van een staatsdeelneming van 45 % en leningen voor 25 % van het bedrag van 92,499 miljoen Bfr., overeenkomende met 64,749 miljoen Bfr., onder deze omstandigheden in aanmerking kan komen voor een uitzondering;

Overwegende dat de steun ten belope van 24,480 miljoen Bfr., die de Belgische Regering voornemens is te verlenen ten behoeve van het resterende gedeelte van de investering (34,971 miljoen Bfr.), en die gebruikt zal worden voor de vervanging van verf- en finishing-machines, niet rechtstreeks verband houdt met de herstructureringsoperatie, doch alleen strekt tot verbetering van de financiële positie van de betrokken onderneming en de mededingingsvoorwaarden ernstig dreigt aan te tasten;

Overwegende dat de Belgische Regering niet heeft kunnen aantonen en de Commissie niet heeft kunnen vaststellen dat de handelwijze van de onderneming een compenserende factor in het belang van de Gemeenschap oplevert, waardoor dit gedeelte van de door de Belgische Regering te verlenen steun kan worden gerechtvaardigd; dat zij derhalve niet in aanmerking kan komen voor een der uitzonderingen welke zijn toegestaan door artikel 92, lid 3, van het EEG-Verdrag;

Overwegende dat het met het gewijzigde investeringsprogramma van de frotteerstof en huishoudlinnen producerende onderneming gemoeide bedrag nog steeds hetzelfde is als in het oorspronkelijk aan de Commissie voorgelegde programma, doch dat daarin een veel groter gedeelte van het totaal dan in het oorspronkelijke project voor rekening komt van herstructureringsinspanningen; dat de Belgische Regering bovendien in haar opmerkingen ingevolge de procedure van artikel 93, lid 2, verduidelijkte dat 68 % van de totale investering van 27,150 miljoen Bfr. moet worden toegeschreven aan een besluit van de plaatselijke autoriteiten ten gevolge waarvan de onderneming om milieuredenen van vestigingsplaats moet veranderen;

Overwegende dat de onderneming door de nakoming van dit besluit aanzienlijke herstructureringsinspanningen verricht, die haar mededingingsvermogen en levensvatbaarheid zullen verhogen, met name waar de huidige produktielijn zal worden aangepast aan de markttendenzen;

Overwegende dat dit gedeelte van de investering ingevolge het gewijzigde steunvoornemen tot een vermindering van de capaciteiten van de onderneming met 26,4 % zal leiden, alsmede tot een aanzienlijke daling van de produktie;

Overwegende dat deze herstructureringsoperatie in een in termen van de omvang van het intracommunautaire handelsverkeer op communautair niveau zo gevoelige sector als die van frotteerstof en huishoudlinnen in het belang van de Gemeenschap is, zodat er een aanvullende rechtvaardiging bestaat voor de verlening van de steun door de Belgische Regering om deze operatie mogelijk te maken;

Overwegende bovendien dat het niet waarschijnlijk is dat de bijstand voor dit gedeelte van het investeringsprogramma, die zal worden verleend in overeenstemming met de door de Commissie voor de in 1982 in België geldende sectoriële steunregeling ten behoeve van de textiel- en kledingindustrie gestelde voorwaarden, de voorwaarden waaronder het handelsverkeer plaatsvindt zodanig zal veranderen dat het gemeenschappelijke belang wordt geschaad;

Overwegende dat de steun in de vorm van een staatsdeelneming van 45 % en leningen ten belope van 25 % van het bedrag van 27,150 miljoen Bfr., overeenkomende met 19,005 miljoen Bfr., onder deze voorwaarden in aanmerking kan komen voor een uitzondering;

Overwegende dat de steun ten belope van 8,75 miljoen Bfr. die de Belgische Regering voornemens is te verlenen ten behoeve van het resterende gedeelte van de investering (12,5 miljoen Bfr.) en die gebruikt zal worden voor de vervanging van verouderde machines, niet rechtstreeks verband houdt met de herstructureringsoperatie; dat zij alleen strekt tot verbetering van de financiële positie van de betrokken onderneming en de mededingingsvoorwaarden ernstig dreigt aan te tasten; Overwegende dat de Belgische Regering niet heeft kunnen aantonen en de Commissie niet heeft kunnen vaststellen dat de handelwijze van de onderneming enigerlei compenserende factor in het belang van de Gemeenschap oplevert waardoor dit gedeelte van de door de Belgische Regering te verlenen steun kan worden gerechtvaardigd;

Overwegende dat zij derhalve niet in aanmerking komt voor één der door artikel 92, lid 3, van het EEG-Verdrag toegestane uitzonderingen,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

De door de Belgische Regering voorgenomen steun ten behoeve van een onderneming die dameskousen en panty's produceert en bestemd is voor herstructureringsinvesteringen wordt hierbij verenigbaar geacht met de gemeenschappelijke markt. Ook de voorgenomen steun ten behoeve van een onderneming die frotteerstof en huishoudlinnen produceert en gebruikt zal worden voor de bouw van een nieuwe fabriek en toonzaal, waartoe de onderneming om milieuredenen verplicht is over te gaan, en voor herstructureringsinvesteringen in verband met dit project, wordt hierbij verenigbaar geacht met de gemeenschappelijke markt.

De voorgenomen steun ten behoeve van beide bovenbedoelde ondernemingen die bestemd zou zijn voor de vervanging van machines zonder meer, is echter onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt ingevolge artikel 92 van het EEG-Verdrag.

Artikel 2

De Belgische Regering mag haar voornemen tot verlening van de in artikel 1, tweede alinea, bedoelde steun niet tot uitvoering brengen en stelt de Commissie binnen twee maanden na de datum van kennisgeving van deze beschikking in kennis van de maatregelen die zij heeft getroffen tot nakoming daarvan.

Artikel 3

Deze beschikking is gericht tot het Koninkrijk België.

Gedaan te Brussel, 22 juni 1983.

Voor de Commissie

Frans ANDRIESSEN

Lid van de Commissie