Beschikking van de Commissie

van 28 maart 2001

betreffende de steunmaatregel die Duitsland voornemens is toe te kennen ten gunste van de staalonderneming BRE.M.A Warmwalzwerk GmbH & Co. KG

(kennisgeving geschied onder nummer C(2001) 971)

(Slechts de tekst in de Duitse taal is authentiek)

(Voor de EER relevante tekst)

(2002/81/EGKS)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, inzonderheid op artikel 4, onder c),

Gelet op de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, inzonderheid op artikel 62, lid 1, onder a), in samenhang met Protocol 14,

Gelet op Beschikking nr. 2496/96/EGKS van de Commissie van 18 december 1996 houdende communautaire regels voor steun aan de ijzer- en staalindustrie(1), inzonderheid op artikel 6, lid 5,

Na de belanghebbenden overeenkomstig de genoemde artikelen te hebben aangemaand hun opmerkingen te maken(2) en gezien deze opmerkingen,

Overwegende hetgeen volgt:

I. PROCEDURE

(1) Bij schrijven van 18 januari 2000 heeft Duitsland de Commissie overeenkomstig artikel 3 van Beschikking nr. 2496/96/EGKS (de staalsteuncode) kennis gegeven van een steunmaatregel ten gunste van een bedrijf van Stahlwerke Bremen GmbH dat ondertussen een juridisch onafhankelijke onderneming is geworden met de naam BRE.M.A Warmwalzwerk GmbH & Co. KG (Brema). De steun bedroeg 1214000 DEM (622564 EUR) en vertegenwoordigde 15 % van een investering van 8090000 DEM (4,14 miljoen EUR).

(2) Bij schrijven van 5 juli 2000 heeft de Commissie Duitsland kennis gegeven van haar besluit tot inleiding van de procedure van artikel 6, lid 5, van de staalsteuncode.

(3) Het besluit van de Commissie tot inleiding van de procedure is in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen(3) bekendgemaakt. De Commissie heeft de belanghebbenden uitgenodigd hun opmerkingen over de betrokken steunmaatregel te maken.

(4) Duitsland heeft zijn standpunt bekendgemaakt bij schrijven van 31 juli 2000. De UK Steel Association, de begunstigde onderneming Brema en Sidmar, de moederonderneming van Stahlwerke Bremen GmbH, hebben eveneens opmerkingen doen toekomen in het kader van de procedure. De Commissie heeft deze voor een reactie doorgezonden aan Duitsland bij schrijven van 22 december 2000 en heeft bij brief van 19 januari 2001 diens opmerkingen ontvangen.

II. GEDETAILLEERDE BESCHRIJVING VAN DE STEUN

(5) Brema werd in januari 2000 een juridisch zelfstandige onderneming. Het werd gescheiden van Stahlwerke Bremen GmbH, die de moederonderneming van Brema werd en op haar beurt deel uitmaakt van Sidmar dat een deel is van het in Luxemburg gevestigde Arbed-concern. Brema is een EGKS-staalonderneming die voornamelijk warmgewalst plaatstaal produceert. De productie van de warmwalserij bedraagt jaarlijks 3,12 miljoen ton. De plaat voor de warmbandwalserij wordt opnieuw verhit in een hefbalkoven. Volgens Duitsland is het besturingssysteem van de 27 jaar oude hoogoven gebaseerd op verouderde technologie en behoeft modernisering.

(6) De modernisering van de oven vergt een investering van 3,91 miljoen DEM (2 miljoen EUR). In plaats van de hoogoven gewoon te moderniseren, heeft Stahlwerke Bremen besloten het besturings- en bedieningssysteem van de hefbalkoven volledig om te bouwen met het oog op energiebesparing. De extra investeringen bedragen 8,09 miljoen DEM waardoor de totale investeringskosten oplopen tot 12 miljoen DEM (6,15 miljoen EUR). Volgens de Duitse autoriteiten komt die extra investering in aanmerking voor milieusteun wegens het energiebesparend effect ervan en de vermindering van de CO2-emissies.

(7) Het ombouwen van het besturings- en bedieningssysteem resulteert in een energiebesparing van 6 % hetgeen neerkomt op 11,7 miljoen Nm3 aardgas per jaar. De CO2-uitstoot wordt met ongeveer 21000 ton per jaar verminderd. Wordt alleen de noodzakelijke modernisering uitgevoerd, dan wordt 3,3 miljoen Nm3 aardgas bespaard waardoor de CO2-emissie zou dalen met 6000 ton per jaar. De volledige ombouwing van het besturings- en bedieningssysteem van de hoogoven waartoe de begunstigde onderneming heeft besloten, leidt dus tot een bijkomende energiebesparing van 8,4 miljoen Nm3 aardgas en een bijkomende daling van de CO2-emissie met 15000 ton per jaar.

(8) De bijkomende energiebesparing van 8,4 miljoen Nm3 aardgas leidt tot een directe kostenbesparing van 1,58 miljoen DEM per jaar voor de onderneming. Bovendien moet rekening worden gehouden met andere indirecte kostenbesparingen die de investering teweegbrengt dankzij de gevolgen die zij sorteert voor de efficiëntie, de capaciteit en de productiviteit van de onderneming.

(9) Een grotere efficiëntie van het productieproces zou resulteren in een personeelsinkrimping van vijf personen hetgeen een kostendaling oplevert van 432800 miljoen DEM per jaar.

(10) Bovendien wordt de capaciteit van de walserij een beetje verhoogd met 550 ton per jaar wat overeenkomt met bijkomende inkomsten voor een bedrag van 58000 DEM per jaar.

(11) Aldus wordt in totaal 2,07 miljoen DEM per jaar bespaard dankzij de extra investering.

III. OPMERKINGEN VAN DUITSLAND

(12) In zijn antwoord op het besluit tot inleiding van de procedure bevestigde Duitsland het standpunt dat het reeds tijdens het inleidend onderzoek had ingenomen en volgens hetwelk de investering in aanmerking komt voor steun omdat de onderneming een dergelijke investering zonder steunverlening niet zou aanvatten gezien de hoge initiële kosten ervan. Ondanks een afschrijvingsperiode van 12,5 jaar, wordt het investeringsbesluit van de onderneming niet doorslaggevend beïnvloed door het feit dat de investering reeds na vier jaar rendement oplevert. De bijkomende verbetering op milieugebied is aanzienlijk aangezien de bijkomende energiebesparing van 8,4 miljoen Nm3 leidt tot een vermindering van de CO2-emissie met 15000 ton per jaar waarbij de initiële investering reeds leidt tot een reductie van 6000 ton.

IV. OPMERKINGEN VAN DERDEN

(13) De begunstigde onderneming Brema en haar moederonderneming Sidmar delen het standpunt van de Duitse regering inzake de vraag of de investering in aanmerking komt voor milieusteun.

(14) De UK Steel Association deelt de bedenkingen van de Commissie en acht een onderzoek van de motivering van de staatssteun belangrijk. In het licht van de jongste technologische ontwikkelingen hebben alle nieuwe investeringen een zijdelings gunstig effect op het milieu. Derhalve is het aanlokkelijk om normale productie-investeringen voor te stellen als ingegeven door milieuoverwegingen teneinde daarvoor staatssteun te vragen.

V. BEOORDELING VAN DE STEUN

1. Rechtsgrondslag

(15) Brema is een onderneming in de zin van artikel 80 van het EGKS-Verdrag en derhalve onderworpen aan de voorschriften van de staalsteuncode. De door Duitsland aangemelde maatregel behelst steun in de zin van artikel 1 van de staalsteuncode. Overeenkomstig artikel 3 van de staalsteuncode kan steun voor milieubescherming als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt worden aangemerkt indien deze in overeenstemming is met de regels van de communautaire kaderregeling inzake staatssteun ten behoeve van het milieu(4) (hierna: "de kaderregeling") en de criteria zoals bepaald in de bijlage bij de staalsteuncode.

(16) Overeenkomstig de kaderregeling (punt 3.2.1) valt steun die ogenschijnlijk bedoeld is voor maatregelen tot bescherming van het milieu die in feite echter neerkomen op algemene investeringen, niet onder de kaderregeling. Voor steun komen uitsluitend de extra investeringskosten die noodzakelijk zijn voor het verwezenlijken van de milieudoeleinden in aanmerking. Daarnaast gelden de volgende regels.

(17) Steun voor investeringen die gericht zijn op een beduidend hoger niveau van bescherming van het milieu, kan worden toegestaan tot maximaal 30 % van de voor steun in aanmerking komende kosten. De hoogte van de verleende steun, moet in verhouding staan tot de verbetering die dit voor het milieu betekent en tot de investering die hiervoor dient te worden gemaakt (punt 3.2.3, rubriek B, van de kaderregeling).

(18) Steun voor energiebesparing wordt behandeld als steun voor milieudoeleinden, voorzover hiermee aanzienlijke voordelen voor het milieu worden beoogd en bereikt en de steun noodzakelijk is gelet op de kostenbesparingen die door de investeerder worden gemaakt (punt 3.2 van de kaderregeling).

(19) Overeenkomstig de bijlage bij de staalsteuncode gelden de onderstaande voorschriften ten aanzien van steunmaatregelen waarmee ondernemingen worden aangemoedigd om bij te dragen aan een aanzienlijke verbetering van de milieubescherming (zowel bij ontstentenis van verplichtende milieunormen als bij investeringen ter verbetering van het niveau van de milieubescherming).

(20) De Commissie zal de economische en milieuaspecten van een beslissing tot vervanging van een bestaande fabriek of van bestaande installaties analyseren. Een investeringsbeslissing die hoe dan ook op economische gronden of vanwege de ouderdom van de bestaande fabriek of installaties (resterende levensduur hoogstens 25 %) zou zijn genomen, komt niet voor steun in aanmerking.

(21) De investeerder moet aantonen dat een duidelijk besluit is genomen om voor striktere normen te kiezen die extra investeringen vergen, d.w.z. dat een goedkopere oplossing waarbij aan de nieuwe milieunormen zou worden voldaan voorhanden is.

(22) Elk voordeel met betrekking tot lagere productiekosten moet in mindering worden gebracht.

2. De onderhavige zaak

(23) De aanmelding van de Duitse autoriteiten betreft geen steun voor initiële investeringen ter vervanging van oude installaties. De aanmelding betreft uitsluitend steun ten behoeve van de extra investeringen die leiden tot een energiebesparing en een lagere CO2-emissie. Om die reden is Duitsland van mening dat het steunplafond voor een dergelijke investering 30 % bedraagt. Duitsland besloot echter de subsidiëring tot 15 % te beperken.

(24) Steun voor investeringen in energiebesparing worden op dezelfde wijze beoordeeld als steun voor andere investeringen die leiden tot een betere bescherming van het milieu. In het licht van de toepasselijke regels dient de Commissie zich in de onderhavige zaak ervan te vergewissen dat alle voordelen in de vorm van lagere productiekosten welke zijn toe te schrijven aan de investering, van de in aanmerking komende kosten worden afgetrokken teneinde te garanderen dat alleen de investeringen die uitsluitend gericht zijn op milieubescherming steun ontvangen. Om die reden dient rekening te worden gehouden met de economische voordelen die de investeringen voor de onderneming gedurende de levensduur van de installatie oplevert.

(25) De oude installaties die in de onderhavige zaak gedeeltelijk vervangen worden, zijn op het tijdstip van de vervanging minstens 27 jaar oud. Derhalve kan worden aangenomen dat de nieuwe installaties dezelfde levensduur zullen hebben. Indien de levensduur van de installatie niet eenduidig kan worden vastgesteld kan de Commissie, in het licht van de aanhoudende technologische ontwikkelingen, in sommige gevallen de normale afschrijvingsperiode die in de boeken van de onderneming is opgenomen, in aanmerking nemen. Zij kan dit doen indien de afschrijvingsperiode lang genoeg is om te garanderen dat alle economische baten die de onderneming uit de investering haalt, zullen worden afgetrokken. In de onderhavige zaak bedraagt de afschrijvingsperiode 12,5 jaar. Hoewel de potentiële effectieve levensduur meer dan het dubbele daarvan bedraagt, zou de afschrijvingsperiode voor de genoemde doelstelling als lang genoeg kunnen worden beschouwd en door de Commissie worden aanvaard als de levensduur van de installatie.

(26) De Commissie kan evenwel het door Duitsland, Brema en Sidmar aangevoerde argument niet aanvaarden volgens hetwelk de steun noodzakelijk is wegens de hoge investeringskosten. Een dergelijk criterium garandeert niet dat aan de bepalingen van de staalsteuncode en de kaderregeling wordt voldaan.

(27) Volgens de door Duitsland verstrekte inlichtingen genereert de betrokken investering besparingen voor de onderneming, niet alleen op het niveau van het energieverbruik maar ook op het niveau van de rationalisering van het productieproces. Die besparingen bedragen jaarlijks ongeveer 2,07 miljoen DEM. Ingevolge die besparingen betaalt de extra investering van 8,09 miljoen DEM zichzelf na vier jaar terug. Hoewel de investering in termen van milieubescherming aanzienlijke gunstige effecten sorteert, kan de Commissie niet aanvaarden dat steun noodzakelijk is gezien de kostenbesparingen ten voordele van de investeerder,

VI. CONCLUSIES

(28) Aangezien elk voordeel in de vorm van lagere productiekosten dient te worden afgetrokken en de aangemelde investering na vier jaar zal zijn teruggewonnen via de besparingen en de extra inkomsten die zij teweegbrengt, komt de investering niet in aanmerking voor staatssteun op grond van de staalsteuncode of de kaderregeling. De door Duitsland aangemelde steun van 1,214 miljoen DEM voor een investering van 8,09 miljoen DEM is derhalve onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

De staatssteunmaatregel die Duitsland voornemens is ten uitvoer te leggen ten gunste van BRE.M.A Warmwalzwerk GmbH & Co. KG, ten bedrage van 1,214 miljoen DEM (622564 EUR) is met de gemeenschappelijke markt onverenigbaar.

Deze steunmaatregel mag bijgevolg niet ten uitvoer worden gelegd.

Artikel 2

Duitsland deelt de Commissie binnen twee maanden vanaf de kennisgeving van deze beschikking mee welke maatregelen het heeft genomen om hieraan te voldoen.

Artikel 3

Deze beschikking is gericht tot de Bondsrepubliek Duitsland.

Gedaan te Brussel, 28 maart 2001.

Voor de Commissie

Mario Monti

Lid van de Commissie

(1) PB L 338 van 28.12.1996, blz. 42.

(2) PB C 310 van 28.10.2000, blz. 11.

(3) Zie voetnoot 2.

(4) PB C 72 van 10.3.1994, blz. 3.