NL Publicatieblad van de Europese Unie L 274/1

BESLUIT VAN DE COMMISSIE

van 26 januari 2010

betreffende steunmaatregel C 56/07 (ex E 15/05) die door Frankrijk is toegekend aan La Poste

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2010) 133)

(Slechts de tekst in de Franse taal is authentiek)

(Voor de EER relevante tekst)

(2010/605/EU)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (1), en met name artikel 108, lid 2, eerste alinea,

Gezien de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, en met name artikel 62, lid 1, onder a),

Na de belanghebbenden overeenkomstig de genoemde artikelen te hebben aangemaand hun opmerkingen te maken (2),

Overwegende hetgeen volgt:

1. PROCEDURE

(1) Op 21 december 2005 heeft de Commissie La Poste toestemming gegeven om haar bank- en financiële activiteiten over te dragen aan haar dochteronderneming, La Banque Postale (3). In haar besluit heeft de Commissie benadrukt dat de kwestie van de onbeperkte staatsgarantie ten gunste van La Poste aan een aparte procedure zou worden onderworpen.

(2) Op 21 februari 2006 heeft de Commissie overeenkomstig artikel 17 van Verordening (EG) nr. 659/1999 (4) van de Raad tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van artikel 93 van het EG-Verdrag [thans artikel 108 VWEU] (hierna de „procedureverordening” genoemd) de Franse autoriteiten op de hoogte gesteld van haar voorlopige conclusies met betrekking tot de vraag of er sprake is van een onbeperkte staatsgarantie die zou voortvloeien uit de status van La Poste en die een steunmaatregel zou vormen in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU en heeft zij deze autoriteiten opgeroepen hun opmerkingen in te dienen. Aangezien deze vermeende onbeperkte staatsgarantie al vóór 1 januari 1958 van kracht was, heeft de Commissie de procedureregels met betrekking tot bestaande steun toegepast, overeenkomstig artikel 1, punt b) van voornoemde procedureverordening (5).

(3) De Commissie heeft het antwoord van de Franse autoriteiten op 24 april 2006 ontvangen.

(4) Op 4 oktober 2006 heeft de Commissie Frankrijk overeenkomstig artikel 18 van de procedureverordening aanbevolen de garantie, die La Poste op grond van haar status voor al haar verplichtingen werd verleend, ten laatste op 31 december 2008 op te heffen.

(5) Op 6 december 2006 heeft de Commissie een notitie van de Franse autoriteiten ontvangen waarin de conclusies van de Commissie in haar brief van 4 oktober 2006 worden bestreden.

(6) Naar aanleiding van een vergadering met de diensten van de Commissie die belast zijn met het mededingingsbeleid (hierna „DG Concurrentie” genoemd) hebben de Franse autoriteiten middels een brief op 16 januari 2007 de Commissie een ontwerpwijziging voorgelegd van het uitvoeringsdecreet van wet nr. 80-539 van 16 juli 1980 betreffende opgelegde dwangsommen in bestuurszaken en de tenuitvoerlegging van vonnissen door publiekrechtelijke rechtspersonen (6) (hierna „de wet van 16 juli 1980” genoemd), namelijk decreet nr. 81-501 van 12 mei 1981 ter uitvoering van de wet van 16 juli 1980 betreffende opgelegde dwangsommen in bestuurszaken en de tenuitvoerlegging van vonnissen door publiekrechtelijke rechtspersonen (7) (hierna „het decreet van 12 mei 1981” genoemd).

(7) Na een verzoek om verduidelijking van de Commissie hebben de Franse autoriteiten een notitie opgesteld die op 1 februari 2007 is ontvangen en waarin de situatie wordt toegelicht van schuldeisers van La Poste in het geval de onderneming te maken heeft met financiële moeilijkheden.

(8) In een notitie van 19 maart 2007 hebben de Franse autoriteiten een aanvullend voorstel opgenomen waarin zij zich er samen met La Poste toe verbinden in alle financieringscontracten en uitgifteprospectussen van La Poste te vermelden dat er geen garanties worden geboden.

(9) In een brief van 29 november 2007 heeft de Commissie Frankrijk in kennis gesteld van haar besluit de procedure van artikel 108, lid 2, VWEU ten aanzien van deze maatregel in te leiden (hierna „het besluit tot inleiding van de procedure” genoemd).

(10) Het besluit tot inleiding van de procedure is gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie (8). De Commissie heeft de belanghebbenden opgeroepen hun opmerkingen over de maatregel in kwestie te maken.

(11) De Commissie heeft hierover geen opmerkingen van de belanghebbenden ontvangen.

(12) De Commissie heeft de opmerkingen van de Franse autoriteiten op 23 januari 2008 schriftelijk ontvangen.

(13) De Commissie heeft op de website van DG Concurrentie een openbare aanbesteding gepubliceerd voor het uitvoeren van een studie naar de onbeperkte garantie van de Franse Republiek ten gunste van La Poste. Vóór het aflopen van de uiterste inzenddatum van 21 april 2008 heeft de Commissie vier offertes ontvangen. Het onderzoek is toegewezen aan mevrouw Sophie Nicinski, universiteitsprofessor, gespecialiseerd in publiekrecht en auteur van publicaties inzake staatsgaranties aan openbare bedrijven met een industrieel of commercieel karakter. De deskundige (hierna „de deskundige van de Commissie” genoemd) heeft haar verslag op 17 november 2008 ingediend.

(14) Naar aanleiding van berichten in de media waaruit bleek dat de Franse regering werkte aan een wetsontwerp waarmee de omzetting van de rechtsvorm van La Poste werd bekrachtigd, heeft de Commissie de Franse autoriteiten op 20 juli 2009 gevraagd of zij ermee zouden instemmen om La Poste om te zetten in een naamloze vennootschap die zou zijn onderworpen aan gemeenschappelijke procedures inzake sanering en gerechtelijke liquidatie. De Commissie heeft in dit schrijven tevens het verslag van de deskundige aan de Franse autoriteiten doen toekomen.

(15) In een notitie van 31 juli 2009 heeft Frankrijk de Commissie geïnformeerd dat de Franse ministerraad op 29 juli 2009 een wetsvoorstel over La Poste en de postactiviteiten had aangenomen. In dit wetsvoorstel zou La Poste op 1 januari 2010 worden omgevormd tot een naamloze vennootschap. De Franse autoriteiten hebben voorts aangegeven dat ze hun opmerkingen over het verslag van de deskundige van de Commissie aan haar zouden doen toekomen.

(16) Na twee herinneringsbrieven van de Commissie van 9 september en 6 oktober 2009 heeft Frankrijk middels een notitie die op 27 oktober 2009 is verstuurd, zijn opmerkingen doen toekomen over het verslag van de deskundige van de Commissie met het oordeel van de heer Guy Carcassour, universiteitsprofessor en bevoegd universitair docent aan de faculteit rechtsgeleerdheid (hierna „de deskundige van de Franse autoriteiten” genoemd).

(17) Op 11 december 2009 is een wijziging van het wetsvoorstel inzake La Poste en de postactiviteiten ingediend, waarmee de datum van omvorming van La Poste in naamloze vennootschap werd uitgesteld tot maart 2010.

2. BESCHRIJVING VAN DE MAATREGEL

(18) Met wet nr. 90-568 van 2 juli 1990 betreffende de organisatie van de overheidsdienst La Poste en France Télécom (9) (hierna „de wet van 2 juli 1990” genoemd) is het voormalige directoraat-generaal voor post en telecommunicatie omgevormd tot twee publiekrechtelijke rechtspersonen: La Poste en France Telecom.

(19) Bepaalde publiekrechtelijke rechtspersonen zijn in de wet niet aangemerkt als openbare administratieve instellingen („établissements publics à caractère administratif”, EPA) of als openbare bedrijven met een industrieel of commercieel karakter („établissements publics à caractère industriel et commercial”, EPIC) (10). Dit is het geval bij La Poste. In zijn arrest van 18 januari 2001 (2e burgerlijke kamer) (11) heeft het Franse Hof van Cassatie echter het beginsel bekrachtigd volgens welk La Poste wordt beschouwd als een EPIC (12). De rechtsvorm van La Poste heeft de volgende juridische gevolgen:

2.1. NIET-TOEPASSELIJKHEID VAN DE FAILLISSEMENTS- EN INSOLVENTIEPROCEDURES OP LA POSTE

(20) Krachtens artikel 1 van de wet van 2 juli 1990 is La Poste een publiekrechtelijke rechtspersoon. In Frankrijk zijn publiekrechtelijke rechtspersonen echter uitgesloten van het gemene recht inzake sanering en gerechtelijke liquidatie van ondernemingen in moeilijkheden.

(21) De niet-toepasselijkheid van faillissements- en insolventieprocedures op publiekrechtelijke rechtspersonen zou voortvloeien uit het algemene beginsel dat inhoudt dat de activa van publiekrechtelijke rechtspersonen niet in beslag kunnen worden genomen. Dit beginsel is erkend in de Franse jurisprudentie sinds het einde van de 19e eeuw, in het bijzonder die van het Franse Hof van Cassatie (13).

(22) Voorts is in artikel 2 van wet nr. 85-98 van 25 januari 1985 betreffende de sanering en gerechtelijke liquidatie van ondernemingen (14) (hierna „de wet van 25 januari 1985” genoemd), waarin het toepassingsgebied van gemeenschappelijke procedures voor sanering en gerechtelijke liquidatie in Frankrijk is vastgelegd en dat artikel L620-2 van het Franse wetboek inzake handelsrecht is geworden, het volgende bepaald: „Sanering en gerechtelijke liquidatie zijn van toepassing op alle handelaren, alle personen die zijn ingeschreven in het Franse beroepsregister („répertoire des métiers”), alle landbouwers en alle privaatrechtelijke rechtspersonen.” Uit dit artikel en de interpretatie van deze bepalingen in de Franse jurisprudentie (15) vloeit voort dat de collectieve procedures uit het gemene recht niet van toepassing zijn op publiekrechtelijke rechtspersonen.

2.2. TOEPASSELIJKHEID OP LA POSTE VAN DE WET VAN 16 JULI 1980 EN VAN HET BEGINSEL VAN AANSPRAKELIJKHEID IN LAATSTE INSTANTIE VAN DE STAAT VOOR SCHULDEN VAN PUBLIEKRECHTELIJKE RECHTSPERSONEN

(23) De wet van 16 juli 1980 is van toepassing op La Poste, die uit hoofde van de wet van 2 juli 1990 is aangemerkt als publiekrechtelijke rechtspersoon.

(24) De tweede alinea van artikel 1 van de wet van 16 juli 1980 luidt als volgt: „Wanneer een lagere overheid of een overheidsinstelling door een in kracht van gewijsde gegane rechterlijke beslissing is veroordeeld tot het betalen van een in die beslissing bepaald geldbedrag, moet binnen een termijn van twee maanden na de kennisgeving van de gerechtelijke beslissing een opdracht of machtiging worden gegeven voor betaling van het bedrag in kwestie. Indien er binnen deze termijn geen betalingsopdracht is gegeven, gaat de vertegenwoordiger van de staat in het departement of de toezichthoudende overheid over tot een betalingsopdracht ambtshalve. Indien er onvoldoende tegoeden zijn, doet de vertegenwoordiger van de staat in het departement of de toezichthoudende overheid de desbetreffende overheid of instelling een aanmaning toekomen waarin haar wordt opgedragen de benodigde middelen vrij te maken; indien het besluitvormend orgaan van de overheid of de instelling deze middelen niet heeft vrijgemaakt, voorziet de vertegenwoordiger van de staat in het departement of de toezichthoudende overheid hierin en gaat deze in voorkomend geval over tot een betalingsopdracht.”

(25) In de vierde alinea van artikel 3-1 van het decreet van 12 mei 1981 is bepaald dat „wanneer er na het aflopen van deze termijn geen gevolg is gegeven aan de aanmaning (16) , de vertegenwoordiger van de staat of de toezichthoudende overheid de uitgave vastlegt in de begroting van de in gebreke blijvende lagere overheid of overheidsinstelling. In voorkomend geval worden de noodzakelijke middelen vrijgemaakt door de kredieten die voor andere uitgaven zijn bestemd en nog vrij kunnen worden ingezet te verlagen, of de middelen te verhogen.” Tot slot is in de vijfde alinea van artikel 3-1 van genoemd decreet het volgende bepaald: „Indien de lagere overheid of de overheidsinstelling niet binnen een termijn van acht dagen na kennisgeving van de vastlegging van het krediet in de begroting is overgegaan tot betalingsopdracht voor het verschuldigde bedrag, gaat de vertegenwoordiger van de staat of de toezichthoudende overheid hiertoe ambtshalve over, en wel binnen een termijn van een maand.”

(26) Het voornoemde decreet van 12 mei 1981 is ingetrokken en vervangen door decreet nr. 2008-479 van 20 mei 2008 betreffende de tenuitvoerlegging van veroordelingen van overheden tot de betaling van boeten. Niettemin zijn in artikel 10 van het nieuwe decreet de bepalingen overgenomen van de vierde en vijfde alinea van artikel 3-1 van het decreet van 12 mei 1981 (17). De maatregel is dus inhoudelijk intact gebleven.

(27) In de circulaire van 16 oktober 1989 (18) is voorts het volgende bepaald: „Indien er niet voldoende of geen tegoeden zijn, een situatie zoals beschreven in de tweede alinea van paragraaf II van artikel 1 van de wet van 16 juli 1980, dient de ordonnateur ook de schuldeiser hiervan vóór het aflopen van de termijn van vier maanden middels een aangetekende brief met ontvangstbevestiging op de hoogte te stellen, met vermelding van het bedrag waarvoor op een later tijdstip een machtiging zal worden gegeven. Deze betalingsopdracht heeft betrekking op het volledige verschuldigde bedrag indien er geen tegoeden zijn en op het resterende bedrag indien er niet voldoende tegoeden zijn.”

(28) Uit al deze bepalingen blijkt dat de wet van 16 juli 1980 en de uitvoeringsbepalingen enkel en alleen bedoeld zijn voor de tenuitvoerlegging van in kracht van gewijsde gegane gerechtelijke beslissingen waarin de staat, een lagere overheid of een overheidsinstelling wordt veroordeeld tot de betaling van een geldbedrag. Er wordt geen procedure vastgelegd voor sanering en gerechtelijke liquidatie.

(29) In de wet van 16 juli 1980 en de uitvoeringsbepalingen daarvan wordt de staat voorts expliciet aangewezen als de bevoegde autoriteit voor de invordering van schulden van overheidsinstellingen. De staat beschikt over belangrijke rechten: betalingsopdracht ambtshalve, enerzijds, en de vrijmaking van voldoende middelen, anderzijds. Er dient dan ook te worden onderzocht in welke mate de mogelijkheden voor schadeloosstelling van schuldeisers door aansprakelijkheid van de staat in geval van faillissement van La Poste zouden kunnen worden beschouwd als een vorm van garantie.

(30) Naast twee voornoemde elementen (niet-toepasselijkheid van insolventieprocedures en toepasselijkheid van de wet van 16 juli 1980) heeft de Commissie in haar decreet tot inleiding van de procedure gesteld dat de regels die op bepaalde EPIC's van toepassing zijn, ook voor La Poste zouden kunnen gelden.

2.3. OVERDRACHT VAN DE VERPLICHTINGEN VAN EEN ONTBONDEN EPIC AAN EEN ANDERE OVERHEIDSINSTELLING OF AAN DE STAAT

(31) In de Franse codificerende instructie nr. 02-060-M95 van 18 juli 2002 betreffende de financiële en boekhoudkundige regelgeving voor nationale openbare bedrijven met een industrieel of commercieel karakter (19) (hierna „de codificerende instructie” genoemd) bevat twee mogelijke scenario's die zich kunnen voordoen wanneer een dergelijk bedrijf met een rekenplichtige ambtenaar wordt gesloten: — het voormalige EPIC wordt vervangen door een nieuwe overheidsinstelling, die hiervan de activa, rechten en verplichtingen overneemt; — de overheidsinstelling wordt ontbonden verklaard; in dat geval „kan in de tekst over de ontbinding van de instelling reeds worden aangegeven aan wie het liquidatiesaldo toekomt, doorgaans de staat” (20).

(32) In de leidraad inzake de financiële organisatie van de oprichting, omvorming en opheffing van nationale overheidsinstellingen en groupements d'intérêt publique (GPI's) van 14 november 2006 (hierna „de leidraad inzake financiële organisatie” genoemd), die beschikbaar is op de website van het Franse ministerie van Financiën, wordt het volgende gesteld (21): „In de tekst die tot opheffing van de instelling strekt, moet expliciet worden vastgelegd dat de rechten, activa en verplichtingen van de opgeheven instelling worden overgedragen aan de structuur die haar activiteit of vermogen overneemt (dat wil zeggen ofwel een overheidsinstelling of de staat). […] Meer in het algemeen dient te worden vastgelegd dat de nieuwe instelling in de plaats treedt van de rechtspersonen waarvan zij de activiteit overneemt, met de rechten en verplichtingen die voortvloeien uit overeenkomsten die voor de uitvoering van aan haar toegekende taken zijn gesloten”.

(33) De bepalingen van de codificerende instructie en de leidraad inzake financiële organisatie zijn weliswaar alleen van toepassing op EPIC's die een rekenplichtige ambtenaar hebben, maar bepaalde elementen duiden erop dat de schulden van dergelijke bedrijven zonder rekenplichtige ambtenaar in geval van sluiting ook worden overgedragen aan de staat of een andere overheidsinstelling.

(34) Zo heeft het Franse mijnbedrijf Charbonnages de France in zijn opmerkingen bij de financiële rekeningen van 31 december 2000 aangegeven dat alle rechten en verplichtingen van een EPIC in geval van sluiting moeten worden overgedragen aan een andere publiekrechtelijke juridische entiteit of aan de Franse regering zelf, en dat de voorwaarden voor een dergelijke overdracht moeten worden verduidelijkt in de wet die wordt goedgekeurd ter sluiting van het EPIC in kwestie. Deze stelling is niet beperkt tot EPIC's met een rekenplichtige ambtenaar; Charbonnages de France is trouwens een EPIC zonder rekenplichtige ambtenaar.

(35) Volgens sommige ratingbureaus zouden de activa en resterende schulden van ERAP (22), hoewel dit eveneens een EPIC zonder rekenplichtige ambtenaar is, in het geval van ontbinding ook aan de staat worden overgedragen. Volgens Fitch (23)„gelden de liquidatieprocedures niet voor ERAP, omdat dit een EPIC is. Het bedrijf kan alleen middels een wetgevingsprocedure worden ontbonden, en in deze hypothese vallen de resterende schulden en activa toe aan de staat.” Volgens Moody's (24)„kunnen aan ERAP geen reorganisaties worden opgelegd door de rechtbank voor gerechtelijke liquidatieprocedures. Indien de onderneming wordt ontbonden, worden haar activa en passiva overgedragen aan de autoriteit die de verantwoordelijkheid draagt voor haar oprichting, te weten de staat zelf.”

(36) In het licht van deze elementen, en hoewel La Poste geen rekenplichtige ambtenaar heeft (25), dient te worden onderzocht of het beginsel van overdracht van schulden aan de staat of een andere publiekrechtelijke juridische entiteit in geval van liquidatie van toepassing is op La Poste, aangezien het bedrijf als EPIC kan worden beschouwd. De schuldeiser heeft dan de garantie dat zijn schuldvordering niet verloren gaat en zou genoegen kunnen nemen met een lagere rentevoet, of gunstigere voorwaarden en betalingstermijnen kunnen toekennen dan wanneer een dergelijke garantie zou ontbreken. Een dergelijke overdracht zou dus hetzelfde effect sorteren als een garantie.

2.4. DIRECTE TOEGANG TOT DE REKENINGEN VAN DE SCHATKIST

(37) Volgens Fitch (26) wordt „de liquiditeit van ERAP gewaarborgd door de onmiddellijke toegang tot de voorschotrekeningen van de Schatkist”. Aangezien ERAP een EPIC is, dient ook de toegang die La Poste zou kunnen hebben tot de voorschotrekeningen van de Schatkist, te worden onderzocht.

3. OPMERKINGEN EN VOORSTELLEN VAN DE FRANSE AUTORITEITEN

(38) Naar aanleiding van het decreet tot inleiding van de procedure hebben de Franse autoriteiten middels een brief van 23 januari 2008 hun opmerkingen en voorstellen aan de Commissie voorgelegd. Deze brief vormt een aanvulling op de opmerkingen en voorstellen die de Franse autoriteiten in voorgaande brieven hadden uiteengezet (27) en die in het decreet tot inleiding van de procedure van de procedure worden samengevat.

3.1. OPMERKINGEN VAN DE FRANSE AUTORITEITEN

(39) De Franse autoriteiten betwisten, enerzijds, het bestaan van een garantie en, anderzijds, het bestaan van een voordeel voor La Poste.

3.1.1. ONTBREKEN VAN GARANTIE

(40) Volgens de Franse autoriteiten geldt voor overheidsinstellingen geen automatische garantie op grond van hun rechtsvorm (A) en is de redenering van de Commissie in het decreet tot inleiding van de procedure onjuist (B).

A. Voor overheidsinstellingen geldt geen automatische garantie op grond van hun rechtsvorm (28).

(41) Ten eerste is in geen enkele tekst en geen enkel decreet het beginsel verankerd dat de staat in principe onbeperkt instaat voor de schulden van EPIC's.

(42) Ten tweede bestaat er jurisprudentie over het ontbreken van garanties. In zijn arrest over de „Société de l'hôtel d'Albe” (29) heeft de Franse Raad van State gesteld dat „het nationale verkeersbureau met rechtspersoonlijkheid en financiële autonomie […] een overheidsinstelling was, en dat de staat bijgevolg niet verplicht was de schulden van deze instelling af te lossen; dat de minister van Openbare Werken dan ook terecht heeft geweigerd het verzoek [van de schuldeiser] in te willigen”. Dezelfde redenering zou zijn gevolgd met betrekking tot lagere overheden in de twee besluiten van de Raad van State in de zaak-Campoloro (30).

(43) Ten derde is in de Franse organieke wet van 1 augustus 2001 inzake begrotingswetgeving (31) (hierna „de LOLF” genoemd) bepaald dat een garantie alleen tot stand kan komen door middel van een bepaling uit de begrotingswetgeving (32). Volgens de deskundige van de Franse autoriteiten (33) was het bieden van een rechtsgeldige impliciete garantie sinds de volledige inwerkingtreding van de LOLF op 1 januari 2005 dan ook onmogelijk. Voor de schulden die La Poste sinds 1 januari 2005 is aangegaan, zou daarom geen impliciete garantie gelden. Wat de schulden betreft die vóór 1 januari 2005 zijn aangegaan, is de deskundige van de Franse autoriteiten van oordeel dat er bij gebreke van rechtspraak niet kan worden bepaald of de nietigheid van impliciete garanties die vóór 1 januari 2005 zijn gegeven en waarvan de toekenning niet expliciet zou zijn toegestaan in begrotingswetgeving, al dan niet kan worden afgewezen op grond van het feit dat de grondwettelijk beschermde rechten van schuldeisers in acht zijn genomen.

(44) Ten vierde zouden voor een omzetting van de rechtsvorm van EPIC's maatregelen moeten worden ingevoerd om de rechten van schuldeisers te waarborgen indien voor deze bedrijven een staatsgarantie zou gelden. Een dergelijke regeling is evenwel nooit ingevoerd. Daarentegen heeft de staat bij de omvorming van de overheidsdienst voor post en telecommunicatie tot een zelfstandige rechtspersoon (La Poste) op 1 januari 1991 middels een decreet van 31 december 1990 een expliciete garantie toegekend voor de schulden die vóór 31 december 1990 waren aangegaan en op La Poste overgingen. Dit zou niet nodig zijn geweest indien voor La Poste als EPIC op grond van haar rechtsvorm een staatsgarantie had gegolden. Er zijn ook wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen goedgekeurd waarmee een garantie is verleend voor bepaalde activiteiten van ERAP en het „Agence française du développement”, die beide een EPIC zijn.

(45) Tot slot citeren de Franse autoriteiten een artikel (34) van de heer Labetoulle, voormalig voorzitter van de afdeling geschillen van de Franse Raad van State. Volgens de heer Labetoulle „is de verlening, het voordeel en de reikwijdte van deze garantie [een staatsgarantie die van rechtswege van toepassing zou zijn op overheidsinstellingen van de staat] juridisch gezien geenszins automatisch.”

B. De redenering van de Commissie met betrekking tot het bestaan van een garantie is onjuist (35).

a) De voldoening van individuele schuldvorderingen wordt niet gegarandeerd

1) De wet van 16 juli 1980 kan geen rechtsgrond voor een garantie zijn

(46) Volgens de Franse autoriteiten (36) heeft de toezichthoudende overheid op grond van de wet van 16 juli 1980 een bevoegdheid tot indeplaatstreding voor de uitvoerende macht van de persoon waarvoor deze overheid in de plaats treedt. In dit kader mag de toezichthoudende overheid enkel de bevoegdheden van deze uitvoerende macht uitoefenen, en omvat zulks niet de mogelijkheid om over de staatsbegroting te beschikken. In de wet van 16 juli 1980 is dus niet vastgelegd dat de staat verplicht is zijn eigen middelen in te zetten.

(47) De Franse autoriteiten schragen deze interpretatie door de voorbereidende werkzaamheden voor de wet van 16 juli 1980 aan te halen. Tijdens deze discussies zou de regering bezwaar hebben gemaakt tegen wijzigingsvoorstellen waarmee de staat verplicht zou worden gesteld een buitengewone subsidie toe te kennen aan decentrale overheden die over onvoldoende middelen zouden beschikken om een rechterlijke beslissing ten uitvoer te leggen.

(48) De Franse autoriteiten beroepen zich tevens op rechtswetenschappelijke artikelen (37). In deze artikelen zou erop worden gewezen dat de uitdrukking „y pourvoit” (voorziet hierin) in artikel 1 van de wet van 16 juli 1980 verwijst naar een bevoegdheid tot „indeplaatstreding”, waarbij „het beginsel geldt dat de in de plaats tredende over dezelfde bevoegdheden beschikt als degene in wiens plaats hij treedt”. De toekenning van een buitengewone subsidie valt bovendien „buiten de uitoefening van een bevoegdheid tot indeplaatstreding” en is dus niet voorzien in de wet van 16 juli 1980.

(49) Tot slot citeren de Franse autoriteiten de uitspraken van de Franse Raad van State van 10 november 1999 (38) en van 18 november 2005 (39) in de zaak-Campoloro. De Franse Raad van State was van oordeel dat de financiële indeplaatstreding door de staat voor een in gebreke blijvende gemeente niet wordt vermeld op de lijst met verplichtingen op grond van de wet van 16 juli 1980. Voorts zou de Franse Raad van State bij het beantwoorden van de vraag of de staat aansprakelijk kan worden gesteld voor enkel een — ernstige — nalatigheid, in beginsel elke vorm van aansprakelijkheid „van rechtswege” en dus iedere vorm van garantie hebben uitgesloten.

2) Er kan geen beroep worden gedaan op de aansprakelijkheid van de staat zonder nalatigheid zijnentwege, met als enige reden ontoereikende activa

(50) De Franse autoriteiten stellen voorts dat de mogelijkheden voor schadeloosstelling van schuldeisers van publiekrechtelijke rechtspersonen door een beroep op de aansprakelijkheid, onder beperkte voorwaarden, niet kunnen worden beschouwd als een vorm van garantie. De garantie houdt in dat de garantieverlener de situatie van de gegarandeerde voor zijn rekening neemt. Indien het gaat om het voor rekening nemen van schuld, of in het geval van aansprakelijkheid buiten schuld, de gevolgen van een eigen handeling, kan er geen sprake zijn van garantie.

(51) Verder beargumenteren de Franse autoriteiten dat de staat in ieder geval niet aansprakelijk kan worden gesteld met als enige argument dat de prefect of de toezichthoudende overheid geen enkele maatregel heeft kunnen treffen waarmee de schuldvordering kon worden voldaan wegens de financiële en vermogenspositie van de betrokken overheid of de overheidsinstelling.

(52) Wat betreft grove schuld is er ten eerste op zichzelf geen sprake van schuld wanneer de prefect of de toezichthoudende overheid ervan afziet om van zijn of haar bevoegdheden gebruik te maken wanneer er met geen enkele maatregel kan worden gezorgd voor voldoening van de schuldvordering door de betrokken overheid of de overheidsinstelling.

(53) Wat betreft de aansprakelijkheid buiten schuld zijn er ten minste twee elementen op grond waarvan deze niet van toepassing is: — Ten eerste is de persoon die wordt verzocht om schadeloosstelling alleen aansprakelijk indien het feit (het nalaten inbegrepen) dat hem of haar wordt verweten de directe oorzaak is geweest van de geleden schade. Indien er onvoldoende activa zijn, vloeit de schade van de schuldeiser evenwel niet voort uit het handelen of het niet-handelen van de administratieve overheid, maar uit de insolventie van de betrokken overheid of de overheidsinstelling. — Ten tweede is de aansprakelijkheid buiten schuld afgeleid van het beginsel van gelijkheid voor overheidslasten. Volgens de Franse autoriteiten kan er in het onderhavige geval echter moeilijk worden bepaald in welk opzicht de door de schuldeiser geleden schade zou kunnen neerkomen op afbreuk aan het beginsel van gelijkheid voor overheidslasten. In tegenstelling tot de zaak die heeft geleid tot het arrest-Couitéas (40), zou geen enkele overheid in het onderhavige geval immers besluiten niet over te gaan tot tenuitvoerlegging van het vonnis om redenen van algemeen belang. Het hier bedoelde geval is de situatie waarin het voor een overheid praktisch onmogelijk is om maatregelen te treffen waarmee de rechterlijke beslissing ten uitvoer kan worden gelegd en de vorderingen van schuldeisers kunnen worden voldaan, en waarin het niet gaat om een onmogelijkheid om redenen van algemeen belang. Volgens de Franse autoriteiten kan de enkele vaststelling van insolventie dus niet uitmonden in een beroep op aansprakelijkheid wegens afbreuk aan het beginsel van gelijkheid voor overheidslasten. Met betrekking tot het argument dat de Commissie in punt 59 van haar decreet tot inleiding van de procedure uiteenzet, dat inhoudt dat indien de vertegenwoordiger van de staat voorrang geeft aan behoud van continuïteit van de openbare dienstverlening boven het recht van de schuldeiser het voldoen om zijn schuld voldaan te zien, het niet uitgesloten zou zijn dat er een beroep wordt gedaan op de aansprakelijkheid buiten schuld van de staat, erkennen de Franse autoriteiten dat de vertegenwoordiger van de staat bij de tenuitvoerlegging van de procedure zoals vastgelegd in de wet van 16 juli 1980, de eis van continuïteit van de openbare dienst in acht dient te nemen. Niettemin zou, volgens de Franse autoriteiten, een door een rechter opgedragen schadeloosstelling van de schuldeiser ertoe leiden dat de schuldeiser daardoor opnieuw in de situatie terechtkomt waarin hij zich in het gemene recht zou hebben bevonden, aangezien het betrokken goed in laatstgenoemd geval zou zijn overgedragen en schuldeisers het overeenkomende bedrag zouden hebben ontvangen. Er zou dus geen enkel voordeel uit voortvloeien voor de schuldeiser.

b) […] (41)

1) De niet-toepasselijkheid van de gemeenrechtelijke procedure voor sanering en gerechtelijke liquidatie voor publiekrechtelijke rechtspersonen sluit de mogelijkheid van faillissement van een EPIC of een faillissementsprocedure voor een dergelijk bedrijf niet uit

(54) Volgens de Franse autoriteiten baseert de Commissie haar analyse op de mededeling uit 2000 betreffende staatssteun in de vorm van garanties (42), en in het bijzonder op punt 2.1.3, waarin het volgende wordt gesteld: „De Commissie beschouwt de gunstiger financieringsvoorwaarden die verkregen zijn door ondernemingen waarop wegens hun rechtsvorm geen faillissements- of andere insolventieprocedures van toepassing kunnen zijn, of welker rechtsvorm in een uitdrukkelijke staatsgarantie of in een dekking van de verliezen door de staat voorziet, als steun in garantievorm”.

(55) De Franse autoriteiten stellen dat de Verdragsregels voorgaan op de mededeling uit 2000 betreffende staatssteun in de vorm van garanties, en wijzen op twee elementen waardoor de toepasselijkheid van genoemde mededeling op het onderhavige geval in hun ogen komt te vervallen: — in de mededeling uit 2000 betreffende staatssteun in de vorm van garanties wordt de nadruk gelegd op het feit dat eventuele steun het gevolg zou zijn van „gunstiger financieringsvoorwaarden” die toe te schrijven zouden zijn aan de uitsluiting van de mogelijkheid van een faillissementsprocedure. De Commissie zou het bestaan van dergelijke „gunstiger financieringsvoorwaarden” echter niet hebben aangetoond; — de mededeling uit 2000 betreffende staatssteun in de vorm van garanties heeft betrekking op het geval waarin de rechtsvorm alle faillissements- of andere insolventieprocedures, en niet één bepaalde procedure, uitsluit. De Commissie zou echter niet hebben vastgesteld dat La Poste niet failliet kan worden verklaard of dat geen enkele insolventieprocedure mogelijk is.

(56) Volgens de Franse autoriteiten is de wet van 25 januari 1985 slechts een procedurewet. Het feit dat EPIC's niet onder zijn werkingssfeer vallen, betekent niet dat deze bedrijven zich niet in een situatie van staking van de betalingen kunnen bevinden. Evenmin is het op grond van deze wet verboden om een procedure voor sanering, gerechtelijke liquidatie of ad-hocfaillissement ten uitvoer te leggen voor deze bedrijven.

2) De toepassing van de „procedure” uit hoofde van de wet van 16 juli 1980, in plaats van de collectieve procedure volgens het gemene recht, biedt schuldeisers geen enkel voordeel

(57) Na analyse van overweging 68 van het decreet tot inleiding van de procedure concluderen de Franse autoriteiten dat de Commissie twee criteria hanteert om de vraag te beantwoorden of de toepassing van een specifieke procedure in geval van insolventie aan de daaraan onderworpen entiteit een voordeel oplevert ten opzichte van bedrijven die onder het handelsrecht vallen: — een criterium van openbaarheid: de procedure die in geval van insolventie van La Poste zou worden gevolgd, moet worden gedefinieerd en openbaar worden gemaakt; — een criterium van gelijkwaardigheid: deze procedure dient ofwel de privaatrechtelijke procedure te zijn, ofwel een procedure die schuldeisers van La Poste rechten biedt die niet uitgebreider zijn dan de rechten waarop zij op grond van het handelsrecht aanspraak kunnen maken.

(58) Hoewel de Franse autoriteiten de noodzaak van inachtneming van beide criteria bestrijden (43), hebben de Franse autoriteiten, omdat deze twee criteria door de Commissie als noodzakelijk en toereikend worden beschouwd, aan de hand daarvan onderzocht of de toepassing van de bepalingen van de wet van 16 juli 1980 een voordeel oplevert aan schuldeisers van publiekrechtelijke rechtspersonen ten opzichte van schuldeisers van bedrijven waarvoor de collectieve procedures volgens het gemene recht gelden.

(59) Wat betreft het criterium van openbaarheid zijn de Franse autoriteiten van oordeel dat de procedure zoals vastgelegd in de wet van 16 juli 1980 door ratingbureaus terecht toepasselijk wordt geacht in het geval van insolventie van een EPIC, zoals blijkt uit de ratings van door de Commissie genoemde ratingbureaus met betrekking tot ERAP.

(60) Wat betreft het criterium van gelijkwaardigheid maken de Franse autoriteiten onderscheid tussen gevallen waarin de eis van continuïteit van de openbare dienstverlening van toepassing zou zijn en gevallen waarin een dergelijke eis niet geldt.

i) analyse van de „procedure” van de wet van 16 juli 1980 in het licht van het gelijkwaardigheidscriterium — zonder de eis van continuïteit van de openbare dienstverlening

(61) Volgens de Franse autoriteiten zou de volgende procedure worden gevolgd indien La Poste niet in staat zou zijn haar schulden te voldoen en indien geen enkele continuïteit van de openbare dienstverlening zou gelden: in het onwaarschijnlijke geval van gebleken financiële problemen en vóór het ontstaan van een situatie van ontoereikende activa zou de onderneming er in eerste instantie toe genoodzaakt zijn onderhandelingen te beginnen met haar schuldeisers voor het opstellen van een saneringsplan van de passiva. Indien dat plan niet bevredigend blijkt of de financiële problemen hiermee niet opgelost worden, en indien er geen nieuwe overeenkomst met de schuldeisers wordt gesloten, kunnen dezen, of sommige van hen, in tweede instantie een zaak aanspannen bij de bevoegde rechter ter veroordeling van de schuldenaar en ter erkenning van hun schuldvordering. Dan zou de procedure zoals vastgelegd in de wet van 16 juli 1980 in werking treden. Zij zou ertoe kunnen leiden dat de toezichthoudende overheid zich in de plaats stelt van de directie van La Poste teneinde de noodzakelijke besluiten te nemen tot betaling van de schulden met de middelen van de instelling. Indien tijdens de procedure zoals vastgelegd in de wet van 16 juli 1980 blijkt dat de activa van La Poste ontoereikend zijn en het voor de toezichthoudende overheid dus materieel onmogelijk is om de noodzakelijke middelen vrij te maken voor betaling van het verschuldigde bedrag doordat er geen activa meer kunnen worden overgedragen, wordt de desbetreffende procedure afgesloten.

(62) In het theoretische geval waarin er geen eis van openbare dienstverlening geldt, zou de toepassing van „de procedure” zoals vastgelegd in de wet van 16 juli 1980 volgens de Franse autoriteiten dus kunnen leiden tot de verkoop van alle activa van La Poste, maar in het geval van ontoereikende activa kunnen met deze procedure niet alle schuldvorderingen van La Poste worden voldaan. Na afloop van de procedure zouden de schuldeisers van een entiteit die onderworpen is aan de wet van 16 juli 1980 als groep hetzelfde bedrag hebben teruggekregen als schuldeisers van een entiteit die valt onder het handelsrecht, te weten het bedrag dat bij de vereffening van de activa is vrijgekomen.

(63) Deze procedure verschilt slechts op twee punten van de procedure die van toepassing is in het handelsrecht: — geen groepsgewijze behandeling van schuldeisers: in tegenstelling tot de privaatrechtelijke procedure waarbij schuldvorderingen groepsgewijs worden behandeld en schuldeisers in de volgorde van afnemende rechten en naar verhouding van de beschikbare bedragen schadeloos worden gesteld, blijven de rechten van een schuldeiser in de procedure zoals vastgelegd in de wet van 16 juli 1980 alleen in stand indien de schuldeiser zelf actie onderneemt. De logica achter de wet van 16 juli 1980 is „wie het eerst komt, eerst maalt”; — de vertegenwoordiger van de staat vervult een functie die onder toezicht van de administratieve rechter (controle van grove schuld zoals vastgesteld door de Franse Raad van State in het genoemde Campoloro-arrest van november 2005) gelijkwaardig is aan die van de curator en de bewindvoerder.

(64) De Franse autoriteiten zijn van oordeel dat de schuldeisers na afloop van de procedure geen beroep meer kunnen instellen. Volgens de Franse autoriteiten kan de staat namelijk niet enkel op grond van ontoereikende activa aansprakelijk worden gesteld. Evenzo krijgen schuldeisers in de privaatrechtelijke procedure „hun individuele vervolgingsrecht niet terug”, behalve in uitzonderingsgevallen, na afloop van de gerechtelijke procedure (44).

ii) analyse van de „procedure” van de wet van 16 juli 1980, in het licht van het gelijkwaardigheidscriterium, met de eis van continuïteit van de openbare dienstverlening

(65) In het theoretische geval waarin de continuïteit van de openbare dienstverlening moet worden gewaarborgd, erkennen de Franse autoriteiten dat de vertegenwoordiger van de staat bij de uitoefening van de bevoegdheden die hem op grond van de wet van 16 juli 1980 toekomen, zou kunnen besluiten bepaalde activa die noodzakelijk zijn voor de uitvoering van overheidstaken niet over te dragen. Wanneer bepaalde activa niet worden overgedragen, om redenen die verband houden met de eis van continuïteit van de openbare dienstverlening, en de staat geen schadeloosstelling biedt, is het gevolg dat er minder activa worden vereffend en de bedragen die door de schuldeisers kunnen worden ingevorderd, overeenkomstig lager zijn. De procedure zou de schuldeisers van La Poste geen uitgebreidere rechten bieden dan de rechten die op grond van het handelsrecht zouden gelden. Volgens de Franse autoriteiten zou a fortiori dus worden voldaan aan het criterium van gelijkwaardigheid waaraan de Commissie belang hecht.

(66) De Franse autoriteiten geven niettemin toe dat in deze hypothese een beroep kan worden gedaan op de aansprakelijkheid buiten schuld van de staat, wat tot gevolg kan hebben dat de schuldeisers een schadeloosstelling ontvangen ter hoogte van de geleden schade, dat wil zeggen maximaal de liquidatiewaarde van de activa die de vertegenwoordiger van de staat op rechtmatige wijze heeft besloten niet over te dragen. Volgens de Franse autoriteiten zou deze eventuele schadeloosstelling er echter enkel toe leiden dat de schuldeiser weer in de situatie terechtkomt die zou voortvloeien uit de toepassing van het gemene recht. In het licht van het gelijkwaardigheidscriterium heeft de schuldeiser dus geen uitgebreidere rechten dan de rechten die volgens het gemene recht zouden gelden.

(67) De Franse autoriteiten concluderen dat de criteria van gelijkwaardigheid en openbaarheid die de Commissie ingewilligd wil zien in de procedure zoals vastgelegd in de wet van 16 juli 1980, in acht worden genomen, en deze criteria zijn voldoende om het bestaan van een voordeel van de hand te wijzen. Zij zijn van oordeel dat het dus niet gerechtvaardigd is om de zware en complexe procedure volgens het gemene recht rechtstreeks van toepassing te laten zijn op La Poste.

3) De door de Commissie aangehaalde teksten over de verplichtingen wanneer de instelling geen middelen meer heeft, zijn niet van toepassing op La Poste

(68) Volgens de Franse autoriteiten zijn de door de Commissie genoemde teksten in het decreet tot inleiding van de procedure, met name in overweging 69, niet van toepassing op noch om te zetten naar La Poste.

3.1.2. ONTBREKEN VAN EEN VOORDEEL

(69) Volgens de Franse autoriteiten analyseert de Commissie de vraag over het bestaan van een selectief voordeel onder twee invalshoeken: — een cirkelredenering die berust op de mededeling uit 2000 betreffende staatssteun in de vorm van garanties; — een analyse van de vermeende invloed van de aangevoerde maatregel op ratingbureaus.

A. Op grond van de mededeling van de Commissie uit 2000 betreffende staatssteun in de vorm van garanties kan niet worden geconcludeerd dat er in het onderhavige geval sprake is van een voordeel

(70) De Franse autoriteiten zijn van oordeel dat de Commissie in overweging 77 van het decreet tot inleiding van de procedure een interpretatiefout begaat van punt 2.1.3 van de mededeling uit 2000 betreffende staatssteun in de vorm van garanties. Volgens de Franse autoriteiten houdt punt 2.1.3 in dat een onderneming waarop wegens haar rechtsvorm geen faillissements- of andere insolventieprocedure van toepassing kan zijn, steun in de vorm van garantie geniet indien voor een dergelijke onderneming gunstiger financieringsvoorwaarden gelden. Volgens de Franse autoriteiten wijst niets in punt 2.1.3 van de mededeling van de Commissie uit 2000 betreffende staatssteun in de vorm van garanties erop dat de Commissie van oordeel is dat het feit dat de rechtsvorm van een onderneming de mogelijkheid van een faillissementsprocedure uitsluit, er noodzakelijkerwijs toe leidt dat voor deze onderneming gunstigere financieringsvoorwaarden gelden.

(71) Voorts oordelen de Franse autoriteiten dat La Poste niet onder de werkingssfeer van punt 2.1.3 van de mededeling van de Commissie uit 2000 betreffende staatssteun in de vorm van garanties valt, aangezien daarin wordt gedoeld op het geval waarin de rechtsvorm elke faillissements- of andere insolventieprocedure uitsluit, en niet een bepaalde procedure in het bijzonder. Volgens de Franse autoriteiten heeft de Commissie niet aangetoond dat La Poste niet failliet kon worden verklaard, noch dat er geen enkele insolventieprocedure van toepassing was.

B. Niet-toerekenbaarheid aan de staat - geen staatsmiddelen

(72) In overweging 79 van het decreet tot inleiding van de procedure wijst de Commissie op de invloed van ratingbureaus op de financieringsvoorwaarden voor bedrijven.

(73) De Franse autoriteiten wijzen ten eerste op de zwakke punten van ratingbureaus en stellen voorts dat het standpunt van een ratingbureau dat niet wordt geschraagd door een nauwkeurige analyse van het toepasselijke juridische kader, geen reden kan zijn om van een staat toe te rekenen voordeel waardoor er van staatssteun sprake kan zijn. Zelfs al zou een EPIC op grond van deze visie in de praktijk voordelige toegang tot kredieten hebben, dan nog heeft een dergelijk bedrijf in juridisch en praktisch opzicht geen enkele toegang tot de staatsmiddelen, een noodzakelijk element om van staatssteun te kunnen spreken.

(74) De Franse autoriteiten voegen daaraan toe dat de analyses van de ratingbureaus niet binnen een objectief juridisch kader vallen, maar stoelen op een subjectieve beoordeling van wat de staatssteun zou betekenen indien het bedrijf in kwestie in financiële problemen raakt.

C. Cirkelredenering

(75) Volgens de Franse autoriteiten hanteert de Commissie een cirkelredenering: — de Commissie zou zich voornamelijk op de beweringen van ratingbureaus baseren om te wijzen op het bestaan van een economisch voordeel; — de markt en ratingbureaus zouden de idee van afwezigheid van staatsgarantie voor La Poste hebben overgenomen, doch twijfels blijven uiten die enkel en alleen gevoed worden door het standpunt van de Commissie.

D. Geen effect op de rating van La Poste

(76) In ieder geval wordt volgens de Franse autoriteiten in het decreet tot inleiding van de procedure niet aangetoond dat La Poste een hogere rating heeft wegens een vermeende onbeperkte staatsgarantie.

a) Aan de hand van de doctrine van ratingbureaus alleen kan geen effect worden aangetoond

(77) De Franse autoriteiten hebben een aantal opmerkingen gemaakt over de studie van Standard & Poor's met de titel „Influence of Government Support on Ratings”, die de Commissie in overweging 80 van het decreet tot inleiding van de procedure citeert. In deze studie onderscheidt Standard & Poor's diverse categorieën „government supported postal companies” (door de overheid gesteunde postbedrijven); de classificatie bepaalt de door Standard & Poor's gehanteerde methodologie voor het vaststellen van de rating van de entiteit in kwestie.

(78) De Franse autoriteiten stellen dat er ruime criteria worden gehanteerd om een bedrijf in categorie 1 (45) te plaatsen, zoals de aard van de activiteit of de sociaaleconomische omgeving, maar geen rekening houdt met de status van de onderneming die een rating krijgt.

(79) De Franse autoriteiten merken op dat het Franse en het Italiaanse postbedrijf op 22 november 2004 waren ingedeeld in categorie 2 (46). De Franse autoriteiten maken uit het document van Standard & Poor's op dat de financiële prestaties van Poste Italiane de rating van het postbedrijf niet rechtvaardigden. Volgens de Franse autoriteiten had het Italiaanse postbedrijf dus een rating gekregen die was beïnvloed door die van zijn eigenaar, terwijl Poste Italiane het statuut heeft van een gemeenrechtelijke naamloze vennootschap (SpA).

(80) De Franse autoriteiten merken op dat Standard & Poor's La Poste uiteindelijk heeft ondergebracht in categorie 3 (47). Volgens de Franse autoriteiten hebben de hervormingen die sinds eind 2004 zijn doorgevoerd Standard & Poor's er geleidelijk toe gebracht La Poste in deze derde categorie te plaatsen. De Franse autoriteiten leiden hieruit af dat niet kan worden vastgesteld dat de rating van La Poste enkel toe te schrijven is aan haar status of enige staatsgarantieregeling, en dat deze rating staatssteun kan inhouden.

(81) De Franse autoriteiten geven niettemin toe dat in de studie van Standard & Poor's uit 2004 wordt ingegaan op de kwestie van de status van La Poste. De Franse autoriteiten verzekeren echter dat de kwestie sindsdien in discussies met Standard & Poor's is verhelderd. De Franse autoriteiten zouden ook Fitch hebben gewaarschuwd over de afwezigheid van enige staatsgarantie voor La Poste; naar aanleiding daarvan had dit ratingbureau beloofd de kwestie opnieuw te onderzoeken.

b) In de particuliere sector zijn talrijke gevallen bekend waarin de rating van een dochteronderneming gekoppeld is aan die van de moedermaatschappij

(82) Volgens de Franse autoriteiten is de invloed van de aanwezigheid van een stabiele meerderheidsaandeelhouder, die door ratingbureaus los van statutaire bijzonderheden is geconstateerd in het geval van Poste Italiane, ook terug te vinden bij concerns in de particuliere sector. De Franse autoriteiten citeren als voorbeeld een bericht van Standard & Poor's van 3 december 2003 over AGF (48), een bericht over Volkswagen Bank GmbH (49) en een bericht over VWFS (50). Volgens de Franse autoriteiten is deze benadering in geen geval specifiek voor de publieke sector.

c) De rating van La Poste zou in geval van een statuswijziging niet veranderen

(83) Aan de hand van de analyse van de rating van La Poste door Standard & Poor's trachten de Franse autoriteiten aan te tonen dat deze rating niet afhankelijk is van de status van La Poste.

(84) Ten eerste stellen de Franse autoriteiten dat La Poste op het moment van hun schrijven de beoordeling AA had van Standard & Poor's, die overeenkomt met een stabiel perspectief. Standard & Poor's was van oordeel dat deze beoordeling naar beneden moest worden bijgesteld vanwege de op handen zijnde verslechtering van de financiële structuur van de groep doordat La Poste 2 miljard EUR moest vrijmaken voor de hervorming van de financiering van de ambtenarenpensioenen, en door „de grotere autonomie van La Poste ten opzichte van haar aandeelhouder”. Deze bijstelling naar beneden heeft niet plaatsgevonden door een statuswijziging van La Poste en zij zou volgens de Franse autoriteiten niet kunnen worden verklaard als de beoordeling van La Poste slechts een gevolg van haar status zou zijn.

(85) Ten tweede is het voor de Franse autoriteiten ondanks de verduidelijking (51) van Standard & Poor's in zijn verslag van 3 april 2007, die wordt geciteerd in overweging 84 van het decreet tot inleiding van de procedure, moeilijk te verklaren hoe La Poste, als het bedrijf een staatsgarantie zou hebben, een rating zou krijgen die 3 notches lager ligt dan de rating van de staat. Als ratingbureaus de bepalingen van de wet van 16 juli 1980 zodanig interpreteren dat daarmee volgens hen een regeling wordt ingesteld die neerkomt op een staatsgarantie ten gunste van schuldeisers van de betrokken rechtspersonen, is het voor de Franse autoriteiten moeilijk te begrijpen hoe lagere overheden de rating BBB + krijgen, terwijl de staat een rating AAA krijgt.

(86) Ten derde onderstrepen de Franse autoriteiten dat de rating van Standard & Poor's van 3 april 2007 is gebaseerd op een opsomming van de sterke en zwakke punten van de onderneming, waarin de status niet wordt genoemd. De twee elementen waarmee Standard & Poor's zijn rating staaft, te weten het economische belang van de overheidstaken van La Poste en de sterke steun van aandeelhouders, zouden losstaan van de status van La Poste. Volgens de Franse autoriteiten moet onder „sterke steun van aandeelhouders” geen financiële steun worden verstaan die indruist tegen het recht van de Unie, maar het belang van de staat gehecht bij de ontwikkeling van La Poste op at arm's length voorwaarde (52). De Franse autoriteiten concluderen hieruit dat de status geen essentieel onderdeel uitmaakt van de rating.

(87) Ten vierde wijzen de Franse autoriteiten erop dat de ratingbureau in deze beoordeling van 3 april 2007 aangeeft een top-downmethodologie te blijven volgen, waarmee een entiteit een rating van tot maximaal twee categorieën onder die van de staat kan krijgen. Volgens het ratingbureau is deze methodologie gerechtvaardigd omdat de staat op middellange termijn voor 100 procent aandeelhouder zal blijven van La Poste. De Franse autoriteiten concluderen hieruit dat deze benadering geenszins is ingegeven door de status van La Poste. Tot slot beargumenteren de Franse autoriteiten met een citaat van Standard & Poor's (53) dat de ratingbureau niet door een statuswijziging, maar door openstelling van het kapitaal zou overgaan tot een bottom-upmethodologie voor La Poste. Zij voegen daaraan toe dat een dergelijke methodologiewijziging niet noodzakelijkerwijs zou leiden tot een andere rating, gezien de verwachte verbetering van de basisparameters van La Poste.

(88) Ten vijfde wijzen de Franse autoriteiten erop dat de ratingbureau een outlook stabiel aanhoudt, ondanks de procedure die de Commissie heeft ingeleid ten aanzien van de onbeperkte staatsgarantie die voor La Poste zou gelden vanwege haar status. Als de status echter van invloed zou zijn op de solvabiliteit van de onderneming, zou het vooruitzicht van een statuswijziging moeten leiden tot een negatieve in plaats van een stabiele outlook. Standard & Poor's omkleedt het stabiele perspectief overigens met de reden dat de staat de komende twee jaar ondanks een mogelijke statuswijziging voor 100 procent aandeelhouder zou blijven. Op grond van een ander citaat van Standard & Poor's (54) concluderen de Franse autoriteiten dat de eigen prestaties van de onderneming en de mogelijkheid van een wijziging van de aandelenverhouding door Standard & Poor's worden meegewogen in de rating, en niet een mogelijke statuswijziging.

(89) Ten zesde benadrukken de Franse autoriteiten aan de hand van een ander citaat uit de rating van Standard & Poor's uit 2007 (55) dat de ratingbureau de bewering van de Commissie dat de status betere financiële voorwaarden voor La Poste met zich meebrengt, niet heeft overgenomen. Het citaat van Standard & Poor's luidt als volgt: „De rating van La Poste is niet beïnvloed door deze aanbeveling, omdat wij van mening zijn dat een wijziging van de status van La Poste niet noodzakelijkerwijs een vermindering van de sterke steun van de staat inhoudt die ten grondslag ligt aan de rating van La Poste en die in recente regeringsbesluiten opnieuw is bevestigd” (56), en de Franse autoriteiten concluderen op grond daarvan dat de status van La Poste niet van invloed is op de rating van de onderneming.

E. Geen effect op de financieringsvoorwaarden van La Poste

(90) Tot slot onderzoeken de Franse autoriteiten de feitelijke financieringsvoorwaarden van La Poste om te bepalen of deze worden beïnvloed door een vermeende staatsgarantie.

(91) Volgens de Franse autoriteiten hebben noch de aankondiging van de Commissie over het bestaan van de vermeende garantie, de vermeende onverenigbaarheid met het recht van de Unie en de daaruit voortvloeiende toekomstige intrekking, noch de ontkenningen van het bestaan van de garantie door de Franse autoriteiten bij ratingbureaus en de pers enige invloed gehad op de financieringsvoorwaarden van La Poste. Zo heeft La Poste in oktober 2006, vlak na de aankondiging van de Commissie over haar voorstel van dienstige maatregelen, een obligatielening uitgegeven van 1,8 miljard EUR met twee looptijden, 7 en 15 jaar. La Poste heeft dit voorstel in het prospectus vermeld en tijdens conferenties met beleggers toegelicht dat er geen staatsgarantie van toepassing was. Na de uitgifte zijn de financieringskosten van La Poste niet significant gewijzigd (57). Voor beide emissies bestond veel animo van Europese beleggers met een gebruikelijk profiel voor La Poste: beleggers die hun obligaties tot aan het eind van de looptijd aanhouden. De Franse autoriteiten concluderen dat de aankondiging van de Commissie met het verzoek om de vermeende garantie in te trekken en de berichtgeving over het standpunt van de staat inzake deze kwestie geen gevolgen hebben gehad voor de financieringsvoorwaarden van La Poste op de obligatiemarkt. De markten zouden er immers van uitgaan dat de financieringsvoorwaarden van La Poste niet gebaseerd zijn op het bestaan van enige juridische of feitelijke garantie.

(92) De Franse autoriteiten komen tot de volgende conclusie: — de analyse van de Commissie in haar decreet tot inleiding van de procedure is onjuist: voor La Poste bestaat namelijk geen enkele staatsgarantie; — de Commissie heeft niet aangetoond dat er sprake is van een voordeel voor La Poste dat zou voortvloeien uit haar status; — de Commissie heeft dientengevolge niet aangetoond dat er sprake is van staatssteun voor La Poste.

3.2. VOORSTELLEN VAN DE FRANSE AUTORITEITEN

(93) Teneinde de twijfels van de Commissie weg te nemen, hebben de Franse autoriteiten niettemin aangegeven bereid te zijn de volgende maatregelen ten uitvoer te leggen als de Commissie ermee zou instemmen, overeenkomstig artikel 7, lid 2, van de procedureverordening, de procedure te beëindigen middels een decreet waarin wordt vastgesteld dat er geen sprake is van steun: — verheldering van het uitvoeringsdecreet van de wet van 16 juli 1980; — een vermelding, in overeenkomsten van La Poste die betrekking hebben op een schuldvordering, dat er geen sprake is van garantie; — een regeling voor retrocessie door La Poste aan de staat van een eventueel negatief effect op de spread doordat La Poste niet is gehouden aan collectieve procedures volgens het gemene recht.

3.2.1. VERHELDERING VAN HET UITVOERINGSDECREET VAN DE WET VAN 16 JULI 1980

(94) Volgens de Franse autoriteiten behoeven de bepalingen in kwestie inhoudelijk niet te worden gewijzigd, maar dient enkel hun interpretatie te worden verduidelijkt. Zij stellen dan ook voor het uitvoeringsdecreet van de wet te wijzigen (58). De wijziging zou betrekking hebben op de vierde alinea van artikel 3-1 van het decreet betreffende de organisatie van de bevoegdheid tot toezicht die aan de prefect of de toezichthoudende overheid wordt verleend. Met de wijziging moet elke twijfel van de Commissie met betrekking tot de reikwijdte van de uitdrukking „y pourvoit” (voorziet hierin) worden weggenomen. Er wordt dan ook voorgesteld aan te geven dat de vertegenwoordiger van de staat of de toezichthoudende overheid de middelen in de begroting van de overheid of de instelling vrijmaakt.

(95) De gewijzigde bepaling van het decreet zou dan als volgt komen te luiden: „Wanneer er na het aflopen van deze termijnen geen gevolg is gegeven aan de aanmaning, neemt de vertegenwoordiger van de staat of de toezichthoudende overheid de uitgave op in de begroting van de in gebreke blijvende lagere overheid of overheidsinstelling. In voorkomend geval worden de noodzakelijke middelen in de begroting van de betrokken overheid of instelling vrijgemaakt door de kredieten die voor andere uitgaven zijn bestemd en nog vrij kunnen worden ingezet te verlagen, of de middelen te verhogen.” (Wijzigingen zijn onderstreept.)

(96) Volgens de Franse autoriteiten wordt met dit voorstel, overeenkomstig de opmerkingen en de gezaghebbende artikelen die zijn overgelegd tijdens de discussies die voorafgingen aan de brief waarmee de procedure is ingeleid, uitgesloten dat de prefect of de vertegenwoordiger van de staat in het kader van de procedure zoals vastgelegd in de wet van 16 juli 1980 de middelen van de betrokken overheid of instelling kan verhogen met een overheidssubsidie of een injectie met overheidsmiddelen.

3.2.2. EEN VERMELDING, IN OVEREENKOMSTEN VAN LA POSTE DIE BETREKKING HEBBEN OP EEN SCHULDVORDERING, DAT ER GEEN SPRAKE IS VAN GARANTIE

A. Het oorspronkelijke voorstel van de Franse autoriteiten

(97) In overweging 59 van het decreet tot inleiding van de procedure stelt de Commissie dat met het voorstel van de Franse autoriteiten tot wijziging van het uitvoeringsdecreet van de wet van 16 juli 1980 niet wordt uitgesloten dat in het theoretische geval waarin de middelen van La Poste uitgeput zouden zijn, de schuldeiser wiens vordering niet is voldaan in het kader van de toepassing van de wet van 1980 gerechtelijke stappen onderneemt om de staat aansprakelijk te stellen op grond van afbreuk aan het beginsel van gelijkheid voor overheidslasten.

(98) Hoewel de Franse autoriteiten tegenspreken dat de staat louter op grond van de insolventie van La Poste aansprakelijk kan worden gesteld, komen zij met een voorstel dat is gebaseerd op de uitzondering van vrijwillig aanvaard risico (exception de risque accepté) teneinde de twijfels van de Commissie weg te nemen. Deze uitzondering, die van toepassing is op zowel aansprakelijkheid van de staat wegens schuld als aansprakelijkheid buiten schuld, is gebaseerd op het beginsel dat geleden schade die het gevolg is van een situatie waaraan het slachtoffer zich willens en wetens heeft blootgesteld, hem geen recht op schadeloosstelling biedt (cf. arresten van de Franse Raad van State in de zaken Sille (59) en Meunier (60)).

(99) De Franse autoriteiten stellen dan ook voor officieel aan de schuldeisers van La Poste te bevestigen dat voor hun schuldvordering geen staatsgarantie wordt geboden en dat de staat in geval van insolventie niet verplicht is zich financieel in de plaats te stellen van de onderneming voor de voldoening van de vordering. Hiermee wordt de toepassing van deze uitzondering gewaarborgd. Dergelijke informatie is niet onwettig omdat in de wet geenszins wordt bepaald dat de staat zich in geval van insolventie van La Poste financieel in de plaats dient te stellen van de onderneming om de schulden te betalen.

(100) Naast de verduidelijking van het uitvoeringsdecreet van de wet van 16 juli 1980 verbinden de Franse autoriteiten zich er dus tezamen met La Poste toe om voor iedere transactie de volgende bepaling op te nemen in het financieringscontract (voor alle instrumenten die door een contract zijn gedekt): „De emissie/het programma/de lening is door geen enkele directe of indirecte staatsgarantie gedekt. In geval van insolventie is de staat niet verplicht financieel in de plaats te treden van La Poste ter betaling van de schuldvordering.”

B. De twijfel van de Commissie in het decreet tot inleiding van de procedure

(101) In punt 61 van het decreet tot inleiding van de procedure formuleerde de Commissie op de volgende punten twijfel over bovengenoemd voorstel van de Franse autoriteiten: — de uitzondering van vrijwillig aanvaard risico is een regel die in jurisprudentie is vastgelegd en derhalve aan ontwikkeling onderhevig kan zijn; — „dit voorstel, dat voortvloeit uit fundamentele publiekrechtelijke beginselen, middels secundaire rechtsinstrumenten, lijkt onvolmaakt omdat deze instrumenten in geval van een conflict redelijk eenvoudig kunnen worden ingetrokken”; — tot slot heeft La Poste niet alleen financiële, maar ook commerciële of andere schuldeisers; deze gevallen komen niet aan bod in het aanvullende voorstel van de Franse autoriteiten.

C. Elementen die de Franse autoriteiten hebben aangedragen om deze twijfel weg te nemen

(102) Zoals hierboven reeds is gesteld, kan er volgens de Franse autoriteiten niet enkel op grond van ontoereikende activa van La Poste een beroep worden gedaan op de aansprakelijkheid buiten schuld van de staat, aangezien de aansprakelijkheid van de staat een besluit van de staat veronderstelt om iets te doen of niet te doen, en men hier te maken heeft met de praktische onmogelijkheid om iets te doen. Het voorstel van de Franse autoriteiten heeft dus slechts waarde als aanvullende maatregel ter verduidelijking voor schuldeisers. Met het voorstel wordt dankzij de uitzondering van vrijwillig aanvaard risico ieder risico van aansprakelijkheid buiten schuld van de staat uitgebannen.

(103) Volgens de Franse autoriteiten bestaat het eerste bezwaar van de Commissie erin dat ook wanneer het interne recht van een lidstaat geen bepaling bevat, het risico van een kentering in de jurisprudentie, dat wil zeggen een wijziging van het interne recht, op zichzelf toereikend is voor aanmerking als staatssteun. De Franse autoriteiten betwisten deze redenering. Volgens de Franse autoriteiten vormt de uitzondering van vrijwillig aanvaard risico een algemeen publiekrechtelijk beginsel dat in jurisprudentie ten overvloede is bevestigd, nooit is tegengesproken en uitvoerig is becommentarieerd. De Commissie kan het bestaan van een potentiële steunmaatregel niet motiveren met het argument van een eventuele rechtswijziging, die in het onderhavige geval meer dan onwaarschijnlijk is.

(104) Het tweede bezwaar van de Commissie luidt dat het om secundaire rechtsinstrumenten gaat die in geval van een conflict eenvoudig kunnen worden ingetrokken. De wet en de verordening gaan inderdaad boven de overeenkomst. Maar het bezwaar van de Commissie kan pas als geldig worden aangemerkt als het uitgaat van een tekst van een hogere orde. Volgens de Franse autoriteiten wordt het bezwaar van de Commissie met betrekking tot dit punt nergens geschraagd.

(105) Het derde bezwaar dat uitgiften van obligaties niet de enige instrumenten zijn die een schuldvordering met zich brengen, is volgens Franse autoriteiten daarentegen wel relevant. De reikwijdte is echter beperkt in het geval van La Poste omdat de financiële schuld de voornaamste schuld van La Poste is, en deze grotendeels uit obligaties bestaat.

D. Uitbreiding van het voorstel

(106) De Franse autoriteiten hebben dus aangegeven bereid te zijn hun voorstel voor vermelding van de afwezigheid van garanties uit te breiden naar alle contracten die een schuldvordering met zich brengen indien de Commissie, overeenkomstig artikel 7, lid 2, van de procedureverordening, de formele procedure zou sluiten middels een decreet waarin wordt vastgesteld dat er geen sprake is van steun. Volgens de Franse autoriteiten kan met deze uitbreiding ieder risico van aansprakelijkheid buiten schuld van de staat enkel op grond van de insolventie van La Poste worden uitgebannen. Het geval van aansprakelijkheid buiten schuld van de staat door een besluit van de toezichthoudende overheid om geen tegoeden over te dragen die noodzakelijk zijn voor de continuïteit van de openbare dienstverlening, zou enkel en alleen tot gevolg hebben dat de schuldeisers van La Poste in de situatie terechtkomen waarin zij zich ook zouden bevinden als zij schuldeisers van een naamloze vennootschap zouden zijn.

E. Beoordeling door de Franse autoriteiten van de kwalificatie als steun van maatregelen naar aanleiding van hun voorstellen

(107) Volgens de Franse autoriteiten zouden dankzij de hierboven voorgestelde twee verduidelijkende maatregelen de schuldeisers van La Poste duidelijkheid krijgen over hun rechten. Als gevolg daarvan kunnen de Franse autoriteiten niet verantwoordelijk worden gehouden voor de verwachtingen die zij hebben gewekt bij de voornaamste schuldeisers van La Poste over het bestaan van een garantie en kan niet worden gesteld dat zij moedwillig een ondoorzichtige juridische situatie in stand houden die ertoe kan leiden dat de staat verplicht is de schulden van La Poste terug te betalen als zij haar afspraken niet kan nakomen, zoals de Commissie in overweging 74 van haar besluit tot inleiding van de procedure stelt.

(108) Volgens de Franse autoriteiten kan er enerzijds niet worden geconcludeerd dat er een staatsgarantie bestaat doordat La Poste niet is gehouden aan collectieve procedures volgens het gemene recht en doordat zij valt onder de bepalingen van de wet van 16 juli 1980; anderzijds wordt met de voorgestelde maatregelen ter verduidelijking iedere aansprakelijkheid van de staat ten aanzien van het vermeende vertrouwen van de markt in een dergelijke garantie van de hand gewezen.

(109) In deze omstandigheden kan de staat geen enkel eventueel effect worden toegerekend. Er zou dan ook niet worden voldaan aan het criterium van toerekenbaarheid, in tegenstelling tot de bewering van de Commissie in overweging 76 van haar decreet tot inleiding van de procedure.

(110) Evenzo zou overweging 75 van het decreet tot inleiding van de procedure, waarin de Commissie verwijst naar haar mededeling uit 2000 betreffende staatssteun in de vorm van garanties om de aanwezigheid van staatsmiddelen aan te tonen, geen stand houden, aangezien het bestaan van een staatsgarantie door geen enkel feit wordt gestaafd.

3.2.3. MAATREGELEN VOOR RETROCESSIE

(111) Ter aanvulling van de voorgestelde maatregelen zouden de Franse autoriteiten bereid zijn om tezamen met de Commissie de volgende benadering te bestuderen.

(112) De voorgestelde benadering vloeit voort uit de analyse van het standpunt van de Commissie in punt 2.1.3 van haar mededeling uit 2000 betreffende staatssteun in de vorm van garanties: „De Commissie beschouwt de gunstiger financieringsvoorwaarden die verkregen zijn door ondernemingen waarop wegens hun rechtsvorm geen faillissements- of andere insolventieprocedures van toepassing kunnen zijn, of welker rechtsvorm in een uitdrukkelijke staatsgarantie of in een dekking van de verliezen door de staat voorziet, als steun in garantievorm.” Evenzo stelt de Commissie in overweging 114 van haar decreet tot inleiding van de procedure dat zij het als een probleem beschouwt dat Frankrijk niet alle passende maatregelen treft om te voorkomen dat deze status economische effecten met zich meebrengt ten gunste van een onderneming die op concurrerende markten actief is.

(113) Volgens de Franse autoriteiten is punt 2.1.3 van de mededeling van de Commissie uit 2000 betreffende staatssteun in de vorm van garanties niet van toepassing op La Poste. Naar hun oordeel heeft de Commissie niet kunnen aantonen dat er gunstigere financieringsvoorwaarden voor La Poste gelden doordat het bedrijf niet gehouden is aan privaatrechtelijke collectieve procedures.

(114) Niettemin hebben de Franse autoriteiten de Commissie voorgesteld tezamen met haar het opzetten van een … bestudeert voor retrocessie (tot de laatste EUR) van La Poste aan de staat van een eventueel negatief effect op de spread doordat La Poste niet is gehouden aan collectieve procedures volgens het gemene recht, volgens een berekeningsmechanisme dat door de Commissie moet worden gevalideerd en waarvoor een audit kan plaatsvinden. Volgens de Franse autoriteiten vormt de tenuitvoerlegging van een dergelijke benadering een aanvulling op de hierboven genoemde verduidelijkingsvoorstellen, teneinde de mythe van staatsgarantie te ontkrachten en elk risico van steun definitief uit de wereld te helpen.

4. BEOORDELING VAN DE STEUN

4.1. KWALIFICATIE ALS STEUN

(115) In artikel 107, lid 1, VWEU is het volgende bepaald: „Behoudens de afwijkingen waarin de Verdragen voorzien, zijn steunmaatregelen van de staten of in welke vorm ook met staatsmiddelen bekostigd, die de mededinging door begunstiging van bepaalde ondernemingen of bepaalde producties vervalsen of dreigen te vervalsen, onverenigbaar met de interne markt, voor zover deze steun het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloedt.”

4.1.1. BESTAAN VAN ONBEPERKTE STAATSGARANTIE: AANWEZIGHEID VAN STAATSMIDDELEN

(116) Zoals gesteld in overweging 56 van het decreet tot inleiding van de procedure geldt voor La Poste, dankzij haar statuut van publiekrechtelijke rechtspersoon die gelijkgesteld is met een EPIC, een bijzondere juridische situatie, zowel wat betreft de voldoening van schuldeisers als voor het voortbestaan van de onderneming in geval van insolventie.

(117) Ter inleiding wijst de Commissie erop dat La Poste niet onderworpen is aan het gemene recht inzake sanering en liquidatie van ondernemingen in moeilijkheden onder toezicht van de rechten (61). De Franse autoriteiten betwisten dit punt niet, maar ontkennen dat er enig mechanisme bestaat dat neerkomt op een staatsgarantie ten gunste van La Poste. Overeenkomstig punt 1.2, tweede alinea, vierde streepje van de mededeling uit 2008 van de Commissie betreffende de toepassing van de artikelen 87 en 88 van het EG-Verdrag [thans de artikelen 107 en 108 VWEU] op staatssteun in de vorm van garanties (hierna „de mededeling uit 2008 betreffende garanties” genoemd) (62), worden de gunstigere financieringsvoorwaarden die zijn verkregen door ondernemingen waarop wegens hun rechtsvorm geen faillissements- of andere insolventieprocedures van toepassing kunnen zijn, of waarvan de rechtsvorm in een uitdrukkelijke staatsgarantie of in een dekking van de verliezen door de staat voorziet, echter beschouwd als steun in de vorm van garanties. Het is dan ook van belang de argumenten aan de hand waarvan de Franse autoriteiten willen aantonen dat er geen staatsgarantie bestaat, te onderzoeken.

A. Garantie voor de voldoening van individuele schuldvorderingen

(118) Voor de beantwoording van de vraag of er een garantie voor individuele schuldvorderingen bestaat, dient allereerst te worden onderzocht of een dergelijke garantie in teksten of in jurisprudentie wordt uitgesloten, zoals de Franse autoriteiten stellen (a).

(119) De Commissie onderzoekt vervolgens de stappen die een schuldeiser van La Poste zou ondernemen ter voldoening van zijn vordering in het theoretische geval waarin La Poste zich in financiële problemen zou bevinden en haar schulden niet zou kunnen aflossen (b). De Commissie zal bepalen of de gevolgde procedure zodanig is dat de schuldeiser van La Poste zich in een vergelijkbare situatie bevindt als die van een schuldeiser van een onderneming waarop het handelsrecht van toepassing is.

a) In tegenstelling tot de beweringen van de Franse autoriteiten zijn impliciete garanties volgens het Franse recht toegestaan, in het bijzonder het bestaan van een staatsgarantie vanwege de status van overheidsinstelling

1) Bestudering van de argumenten van de Franse autoriteiten (63)

(120) Ten eerste stellen de Franse autoriteiten dat in geen enkele tekst en geen enkel decreet het beginsel is verankerd dat de staat een dekking garandeert voor de schulden van EPIC is.

(121) De Commissie merkt op dat de aanwezigheid van een impliciete garantie niet is uitgesloten ondanks het feit dat er geen teksten of decreten bestaan waarin expliciet is bepaald dat er een staatsgarantie geldt voor EPIC's, en dat er evenmin teksten of decreten bestaan waarin iedere staatsgarantie voor EPIC; wordt uitgesloten.

(122) Ten tweede zou de afwezigheid van garanties volgens de Franse autoriteiten blijken uit jurisprudentie, in het bijzonder uit de arresten met betrekking tot de „Société de l'hôtel d'Albe” (64) en de zaak-Campoloro (65).

(123) De Commissie stelt vast dat de Franse Raad van State in zijn arrest over de „Société de l'hôtel d'Albe” enkel weigert gehoor te geven aan het verzoek van de schuldeiser, dat rechtstreeks aan de minister van Openbare Werken is gericht. Dit is ook benadrukt door de deskundige van de Commissie. Voor een garantie wordt insolventie verondersteld. Het genoemde arrest heeft geen betrekking op de precieze situatie waarin de garantie zou kunnen gelden. Een garantiemechanisme houdt niet in dat de staat enkel op verzoek van de schuldeiser verplicht is de schuld van een overheidsinstelling in te lossen.

(124) De analyse van de Commissie met betrekking tot de zaak-Camporolo wordt uiteengezet in deel 4.1.1.A.b)3) van dit decreet. Zoals zal worden aangetoond blijkt uit de zaak-Camporolo daarentegen dat de aansprakelijkheid van de staat bij de tenuitvoerlegging van de procedure voor de invordering van schulden van overheidsinstellingen alle kenmerken van een garantiemechanisme vertoont.

(125) Ten derde stelt de deskundige van de Franse autoriteiten dat voor door La Poste aangegane schulden sinds de inwerkingtreding van de LOLF op 1 januari 2005 geen impliciete garantie geldt. Wat betreft de schulden die vóór 1 januari 2005 zijn aangegaan maar met een looptijd tot na de datum, erkent de deskundige van de Franse autoriteiten dat er twee tegengestelde theorieën mogelijk zijn: — volgens de eerste theorie gelden de grondwettelijke motieven (met name gelijkheid voor overheidslasten en het eigendomsrecht) op grond waarvan de Franse Constitutionele Raad (66) de nietigheid heeft afgewezen van garanties waarvan de toekenning niet uitdrukkelijk is toegestaan in begrotingswetgeving, zowel voor impliciete als voor expliciete garanties: volgens de hypothese waarin een impliciete garantie zou bestaan voor schulden van La Poste, zou het ontbreken van toestemming voor deze garantie in begrotingswetgeving dan ook niet leiden tot nietigheid van een dergelijke garantie voor schulden die vóór 1 januari 2005 door La Poste zijn aangegaan; — volgens de tweede theorie zouden rechthebbenden van een veronderstelde impliciete garantie geen dusdanig onbetwistbare en doorslaggevende rechten kunnen opeisen; volgens de hypothese waarin een impliciete garantie zou bestaan voor schulden van La Poste, zou het ontbreken van toestemming voor deze garantie in begrotingswetgeving ook leiden tot nietigheid van een dergelijke garantie voor schulden die vóór 1 januari 2005 zijn aangegaan.

(126) De Commissie merkt op dat de deskundige van de Franse autoriteiten toegeeft dat het niet zeker is dat het ontbreken van toestemming voor een impliciete garantie in begrotingswetgeving leidt tot nietigheid hiervan voor schulden die vóór 1 januari 2005 zijn aangegaan. Vanuit een fundamenteler oogpunt is de Commissie van oordeel dat voor de beantwoording van de vraag of de impliciete garantie die door de staat wordt toegekend aan La Poste al dan niet is komen te vervallen door de LOLF, dient te worden onderzocht sinds wanneer deze impliciete garantie geldt voor La Poste en niet wanneer La Poste de schulden is aangegaan. De hier onderzochte garantie is immers een garantie tussen de staat en La Poste (de schuldeisers van La Poste zijn slechts indirecte begunstigden): de garantie heeft overigens niet alleen betrekking op de voldoening van individuele schuldvorderingen (cf. deel 4.1.1.A van onderhavig decreet), maar ook op de instandhouding van La Poste en/of haar verplichtingen (cf. deel 4.1.1.B van onderhavig decreet). Aangezien de impliciete staatsgarantie ten gunste van La Poste vóór 1 januari 2005 gold, is de Commissie van oordeel dat het argument dat er sinds 1 januari 2005 geen impliciete garantie kan bestaan, niet steekhoudend is.

(127) In overweging 110 van zijn decreet van 25 juli 2001 betreffende de LOLF (67) heeft de Franse Constitutionele Raad gesteld dat garanties die vóór de inwerkingtreding van de LOLF zijn toegekend en die niet zijn geïnventariseerd, niet komen te vervallen. Volgens de deskundige van de Commissie is deze redenering perfect van toepassing op het bestaan van impliciete garanties die verband houden met de rechtsvorm van overheidsinstellingen en die nog niet zijn geïnventariseerd, maar niettemin van kracht blijven.

(128) De deskundige van de Franse autoriteiten uit niettemin zijn twijfel over het feit dat de motieven op grond waarvan de Franse Constitutionele Raad de nietigheid van de hand wijst van garanties die niet door begrotingswetgeving waren toegestaan, zowel voor impliciete als voor expliciete schuldvorderingen gelden. Volgens de deskundige zouden rechthebbenden van een veronderstelde impliciete garantie niet zulke onbetwistbare en doorslaggevende rechten kunnen opeisen als de rechthebbenden van een expliciete garantie.

(129) Behalve het feit dat het argument van de deskundige van de Franse autoriteiten zich beperkt tot het uiten van twijfel en dus niet beslissend is, merkt de Commissie op dat uit niets in genoemde overweging 110 blijkt dat alleen expliciete garanties van kracht blijven. De bepalingen van artikel 61 van de LOLF, waarop die overweging is gestoeld, zijn evenmin beperkt tot expliciete garanties. De Commissie is dan ook van mening dat het oordeel van de Franse Constitutionele Raad, dat inhoudt dat de sanctie van een eventueel ontbreken van toestemming in begrotingswetgeving niet kan bestaan in de nietigheid van een garantie, zowel voor impliciete als voor expliciete garanties geldt. De Commissie vindt dan ook dat het ontbreken van toestemming in begrotingswetgeving voor de impliciete garantie van de staat aan La Poste deze garantie niet tenietdoet.

(130) Voorts is de werkingssfeer van de verplichting om de staatsgaranties in begrotingswetgeving te vermelden, beperkt tot „de verlening” van dergelijke garanties, zoals de deskundige van de Commissie heeft aangegeven. Het feit van garantieverlening dekt de gevallen waarin de staat middels een expliciete wilsuitdrukking besluit zijn garantie toe te kennen aan een organisme of handeling. Garanties die voortvloeien uit een rechtsvorm of een jurisprudentiële verplichting, die als kenmerk hebben dat zij impliciet en automatisch zijn, vallen dus niet onder de werkingssfeer van de verplichting om garanties in begrotingswetgeving vast te leggen. Deze tweede categorie vloeit niet voort uit een decreet van de staat, maar uit het feit dat de staat met een reeds bestaand juridisch kader te maken heeft waarvan de garantie slechts een gevolg is. Het bestaan van deze tweede categorie valt niet binnen het kader van artikel 34 van de LOLF, en zo kan worden verklaard dat de jurisprudentie inzake garantie uit hoofde van concessiehouders na 2001 stand heeft gehouden. Zo kan ook worden verklaard dat, steeds wanneer de staat aandeelhouder of vennoot is van een onderneming of holding waarvoor de schuldengarantie niet krachtens het Franse wetboek voor handelsrecht is beperkt, de staat niet verplicht is dit in begrotingswetgeving vast te leggen.

(131) De Commissie concludeert dat het argument van de Franse autoriteiten op grond van de LOLF niet overtuigend is en dat het feit dat in geen enkele begrotingswet wordt gesteld dat de staat wegens de rechtsvorm van La Poste garant staat voor de onderneming, een dergelijke garantie niet uitsluit. In ieder geval benadrukt de Commissie dat zij niet gebonden is aan de kwalificatie in het Franse recht van de maatregel als garantie, noch aan het feit dat het een garantie zou zijn waarop de LOLF van toepassing is. Volgens de Commissie is enkel de kwalificatie van deze maatregel op grond van het Gemeenschapsrecht en in het bijzonder in het licht van de mededeling betreffende garanties relevant. De Commissie benadrukt dat er uit hoofde van het Gemeenschapsrecht sprake is van een impliciete garantie wanneer een lidstaat juridisch verplicht is een schuldvordering van een andere persoon te voldoen wanneer deze niet zelf bij machte is die in te lossen (68).

(132) Ten vierde zouden voor een wijziging van de rechtsvorm van EPIC garantiemaatregelen moeten worden ingevoerd om de rechten van schuldeisers te waarborgen die zijn ontstaan vóór de vorm van de desbetreffende publiekrechtelijke rechtspersoon, indien voor deze bedrijven een staatsgarantie zou gelden. Het feit dat een dergelijk mechanisme nooit is ingevoerd (cf. de vorm van France Télécom, Gaz de France, EDF en ADP) (69), zou aantonen dat er geen enkele garantie bestaat.

(133) Zoals de deskundige van de Commissie heeft toegelicht, komt een dergelijke stelling voort uit een zeer ruime interpretatie van de constitutionele bescherming van het eigendomsrecht. Volgens de argumentatie van de Franse autoriteiten zou iedere schuldvordering behouden moeten blijven op grond van bescherming van het eigendomsrecht. Aangezien constitutionele bescherming van het eigendomsrecht niet alleen betrekking heeft op het geval waarin dit recht afhankelijk is van een publiekrechtelijke rechtspersoon, zou een dergelijke interpretatie erop neerkomen dat schuldvorderingen bij een gebeurtenis in het bestaan van eender welke onderneming beschermd zouden moeten worden als zij door de ontwikkelingen zijn „verzwakt”. Niets in de huidige stand van het Franse vigerende recht duidt evenwel op behoud van schuldvorderingen. Als de argumentatie vervolgens moet worden beperkt tot gevallen van door de staat gegarandeerde schuldvorderingen, zou dat betekenen dat voor een eigendomsrecht dat oorspronkelijk door de staat is gegarandeerd, een constitutionele bescherming zou moeten gelden die verder reikt dan de overige eigendomsrechten. Niets wijst hierop. Een schuldvordering is een persoonlijk recht, dat niet mag worden verward met het eigendomsrecht, dat per definitie een zakelijk recht is. Er kan geen sprake van zijn de aanvullende bescherming voor zakelijke rechten uit te breiden naar persoonlijke rechten.

(134) De Commissie concludeert dat er op grond van het eigendomsrecht geen verplichting bestaat een specifieke maatregel te treffen om de rechten van schuldeisers te garanderen op het moment van omzetting van een EPIC in een onderneming die is onderworpen aan procedures inzake sanering en liquidatie onder toezicht van de rechten. Het ontbreken van dergelijke maatregelen vormt dan ook geen aanwijzing voor het ontbreken van een impliciete garantie.

(135) Volgens de Franse autoriteiten zou het, in tegenstelling tot de voorgaande situatie, niet nodig zijn geweest een expliciete garantie toe te kennen voor de schulden die waren aangegaan door de overheidsdienst voor post en telecommunicatie en die zijn overgedragen aan La Poste, als voor deze onderneming op grond van haar rechtsvorm een staatsgarantie had gegolden. Dit is echter wel gebeurd middels een decreet van 31 december 1990.

(136) De Commissie onderstreept dat het feit dat de Franse autoriteiten hebben besloten een expliciete garantie toe te kennen, niet aantoont dat er geen impliciete garantie bestond. Dezelfde redenering is van toepassing op de argumentatie van de Franse autoriteiten met betrekking tot de staatsgarantie voor bepaalde activiteiten van ERAP en het „Agence Française du Développement”. Het feit dat de staat in bepaalde gevallen heeft besloten expliciete garanties te bieden, ook al bestond er reeds een impliciete garantie, zou met name kunnen worden verklaard door een behoefte aan transparantie en de wil om de rechtszekerheid van schuldeisers te versterken. Zoals de deskundige van de Franse autoriteiten inderdaad stelt, „zouden rechthebbenden van een veronderstelde impliciete garantie niet zulke onbetwistbare en doorslaggevende rechten kunnen opeisen als de rechthebbenden van een expliciete garantie”.

(137) Ten slotte citeren de Franse autoriteiten een artikel (70) van de heer Labetoulle, voormalig voorzitter van de afdeling geschillen van de Franse Raad van State. Dit artikel zal tezamen met de jurisprudentie in de zaak-Campoloro worden behandeld in het deel van onderhavig decreet over de aansprakelijkheid van de staat (71).

(138) De Commissie concludeert het volgende: — enerzijds wordt in geen enkele tekst en in geen enkel decreet het bestaan van een staatsgarantie ten gunste van La Poste uitgesloten, anders dan de Franse autoriteiten beweren; — anderzijds wordt het bestaan van een impliciete garantie niet uitgesloten door het feit dat deze garantie in geen enkele tekst expliciet is vastgelegd.

2) Het bestaan van impliciete garanties in verband met de status van overheidsinstelling wordt bevestigd in een notitie van de Franse Raad van State

(139) Het bestaan van een impliciete garantie in verband met de status van overheidsinstelling wordt bevestigd in een notitie die de Franse Raad van State in 1995 heeft opgesteld in de zaak-Le Crédit Lyonnais, die reeds wordt genoemd in het decreet tot inleiding van de procedure (72). In deze notitie is er volgens de Raad van State enkel op grond van het feit dat het organisme een overheidsinstelling is, sprake van een impliciete garantie: „Bij het wetsvoorstel betreffende de maatregelen van de staat in het kader van de saneringsplannen van Crédit Lyonnais en Comptoir des Entrepreneurs is de Raad van State […] van oordeel dat de staatsgarantie voor deze instelling zonder expliciete wettelijke bepaling zal voortvloeien uit het feit dat het organisme een overheidsinstelling is.” (73).

(140) De Commissie heeft de Franse autoriteiten herhaaldelijk verzocht haar deze notitie in haar geheel te doen toekomen.

(141) De Franse autoriteiten hebben geantwoord (74) dat de notitie in kwestie, die op verzoek van de regering niet is doorgestuurd, niet in een officieel document is vastgelegd. Volgens de Franse autoriteiten zou de door de Commissie bedoelde notitie enkel bestaan uit de zin in kwestie uit het jaarverslag.

(142) Overigens zou deze zienswijze volgens de Franse autoriteiten niet van toepassing zijn op La Poste, omdat het betrekking heeft op een overheidsinstelling met een rekenplichtige ambtenaar die juist is opgericht met als doel het beheer van de staatssteun bij de sanering van Crédit Lyonnais te waarborgen. Het dateert van vóór de organieke wet van 1 augustus 2001 inzake begrotingswetgeving (LOLF) en de toepasselijkheid zou niet stroken met de latere jurisprudentie van de Franse Raad van State.

(143) De Commissie stelt dat de interpretatie van de Franse autoriteiten als zou de zienswijze van de Franse Raad van State niet van toepassing zijn op La Poste, de strekking van het oordeel precies tegenspreekt. De Franse Raad van State verwijst hierin namelijk geenszins naar de taken van de instelling. Er wordt verwezen naar de aard van overheidsinstelling, en niet naar die van overheidsinstellingen met een rekenplichtige ambtenaar. De Franse autoriteiten lichten voorts niet toe waarom dit oordeel enkel van toepassing zou zijn op overheidsinstellingen met een rekenplichtige ambtenaar.

(144) Wat betreft de argumenten waarmee de Franse autoriteiten willen staven dat deze zienswijze niet van toepassing zou zijn omdat deze dateert van vóór de LOLF en indruist tegen de latere jurisprudentie van de Franse Raad van State, heeft de Commissie hierboven aangetoond dat de LOLF geen belemmering vormt voor het bestaan van een impliciete staatsgarantie ten gunste van La Poste.

(145) De Commissie is dan ook van mening dat de zienswijze van de Franse Raad van State van toepassing is op La Poste en dat de Raad het bestaan van een staatsgarantie erkent die voortvloeit uit het feit dat het een overheidsorganisme betreft.

(146) Voorts wordt het bestaan van impliciete garanties die voortvloeien uit wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen die „financiële gevolgen voor de staat met zich brengen” bevestigd in de notitie van de minister van Economische Zaken, Financiën en Industrie van 22 juli 2003 betreffende „De inventarisatie van maatregelen voor impliciete of expliciete staatsgarantie”. Uit deze notitie blijkt dat een staatsgarantie kan voortvloeien uit zeer uiteenlopende rechtshandelingen (75).

(147) De Commissie merkt tevens op dat de Franse autoriteiten in een toelichting bij deze notitie, en wel bij deel drie („Uit ervaring met het beroep op garantie en jurisprudentie van de Raad tekent zich een aantal schoolvoorbeelden af van impliciete garantie die in kaart dienen te worden gebracht”) aangeven dat „bepaalde juridische modaliteiten de aansprakelijkheid van hun aandeelhouders inhouden, in het bijzonder vennootschappen onder firma en economische samenwerkingsverbanden. In het geval van beide laatste vormen gaan externe partijen systematisch op zoek naar de staat als aandeelhouder. Dit geldt ook voor de oprichting van overheidsinstellingen en bepaalde deelnemingen in naamloze vennootschappen”. De Franse autoriteiten wijzen er dus zelf op dat de oprichting van een overheidsinstelling inhoudt dat er een impliciete staatsgarantie geldt voor schuldeisers van deze instelling.

b) Schuldeisers van La Poste hebben de garantie dat hun vorderingen worden voldaan

(148) De Commissie zal nu ingaan op de stappen die een schuldeiser van La Poste zou ondernemen ter voldoening van zijn vordering in het theoretische geval waarin La Poste zich in financiële problemen zou bevinden en haar schulden niet zou kunnen aflossen. De Commissie zal bepalen of de schuldeiser van La Poste zich na afloop van een procedure die op voorhand is gedefinieerd en openbaar is gemaakt, in een vergelijkbare situatie bevindt als die van een schuldeiser van een onderneming waarop het handelsrecht van toepassing is.

(149) Aan de hand hiervan zal het volgende worden aangetoond: — de traditionele belemmeringen die de inlossing van een schuldvordering van een privaatrechtelijk organisme in de weg staan, doen zich niet voor in het geval van overheidsinstellingen (1); — de procedure voor de invordering van schulden van overheidsinstellingen die uit hoofde van de wet van 16 juli 1980 gerechtelijk zijn veroordeeld, leidt in geen enkel geval tot het wegvallen van de schuld (2); — de aansprakelijkheidsregeling van de staat bij de tenuitvoerlegging van de procedure voor de invordering van schulden van overheidsinstellingen vertoont alle kenmerken van een garantiemechanisme (3); — zelfs wanneer de schuldeiser geen genoegdoening krijgt, kan hij rechtsgevolgen doen ontstaan naar aanleiding van een legitieme fout die hij heeft begaan bij de vorming van de schuldvordering, op grond van het feit dat deze altijd zou worden gehonoreerd (4).

1) De traditionele belemmeringen die de inlossing van een schuldvordering van een privaatrechtelijk organisme in de weg staan, doen zich niet voor in het geval van overheidsinstellingen

(150) Zoals in de beschrijving van de maatregel is aangegeven, is La Poste niet onderworpen is aan het gemene recht inzake gerechtelijke sanering en liquidatie van ondernemingen in moeilijkheden. Schuldeisers van La Poste lopen dus niet het risico hun schuldvordering te zien verdwijnen doordat er een gerechtelijke liquidatieprocedure in gang is gezet (76) of na afloop van de gemeenrechtelijke procedure voor sanering en liquidatie onder toezicht van de rechten slechts een gedeelte van hun aanvankelijke schuldvordering voldaan te zien.

(151) Voorts vormt de rechtspersoonlijkheid van La Poste geen belemmering voor het bestaan van een garantie van de Franse staat, zoals de deskundige van de Commissie heeft benadrukt. Er bestaan weliswaar commerciële ondernemingen, zoals naamloze vennootschappen (SA) en besloten vennootschappen (SARL) waarbij vennoten niet verplicht zijn de schulden van de structuur waaraan zij deelnemen te voldoen, maar daartegenover staan talrijke categorieën vennootschappen of rechtspersonen met een commerciële activiteit waarvan de particuliere vennoten aansprakelijk zijn voor de schulden van de opgerichte vennootschap. Dit geldt voor vennootschappen onder firma, economische samenwerkingsverbanden en maatschappen. In het gemene recht is dus geen expliciet beginsel verankerd met betrekking tot de garantie van schulden door vennoten. Er kan dus niet worden gesteld dat bij gebreke van bepalingen het beginsel geldt dat er geen garantie bestaat met betrekking tot de schulden en verliezen. De onafhankelijkheid van een rechtspersoon, evenals het bestaan van een eigen vermogen, zijn in het Franse rechtsstelsel geen criterium op grond waarvan kan worden bepaald op welke wijze schulden worden gegarandeerd die zijn aangegaan door een rechtspersoon. Uit voorgaande overwegingen kan ook worden afgeleid dat niets de wetgever ervan weerhoudt te bepalen dat een overheidsinstelling kan worden opgericht door een publiekrechtelijke rechtspersoon die slechts zou instaan voor de verliezen in overeenstemming met het door hemzelf ingebrachte kapitaal of zijn beginkapitaal.

(152) De deskundige van de Commissie heeft de redenering aangevuld door te zoeken naar het bestaan van een (impliciet) beginsel in het gemene recht op het gebied van de garantie van schulden wanneer de vennoten of leden van een structuur niet voor een door de wetgever geboden kader hebben gekozen. De deskundige heeft het antwoord gevonden in de artikelen 1871 e.v. van het Franse Burgerlijk Wetboek. Deze artikelen hebben betrekking op vennoten die hun onderneming niet hebben geregistreerd. In artikel 1871-1 van het Franse Burgerlijk Wetboek is het volgende mechanisme vastgelegd: „tenzij er een andere organisatie is voorzien, gelden voor de verhoudingen tussen vennoten binnen de grenzen van de redelijkheid ofwel de bepalingen die van toepassing zijn op maatschappen, als het om een burgerlijke vennootschap gaat, ofwel de bepalingen voor vennootschappen onder firma, als deze van commerciële aard is”. Hierboven is echter gesteld dat maatschappen en vennootschappen onder firma deel uitmaken van rechtspersonen voor de schulden waarvan de leden onbeperkt aansprakelijk zijn. De deskundige leidt hieruit af dat hieruit zich eventueel het gemeenrechtelijke beginsel zou kunnen aftekenen van garantie van schulden van rechtspersonen die men opricht.

(153) In hun notitie van 27 oktober 2009 weerleggen de Franse autoriteiten deze conclusie. Zij zou op geen enkele tekst zijn gebaseerd, want de verwijzing naar artikel 1871-1 van het Franse Burgerlijk Wetboek heeft betrekking op „verhoudingen tussen vennoten” en niet die ten opzichte van derden. Er zou dus niets in teksten zijn vastgelegd waaruit een beginsel van garantie kan worden afgeleid, tenzij inbreuk wordt gemaakt op de rechten om verweer te voeren volgens het Franse en Europese recht.

(154) De Commissie stelt niettemin dat in artikel 1872, lid 1 van het Franse Burgerlijk Wetboek is vastgelegd dat iedere vennoot van een vennootschap die niet is geregistreerd, op persoonlijke titel verbintenissen aangaat en ten opzichte van derden als enige gehouden is aan aangegane overeenkomsten. Iedere vennoot is dus onbeperkt aansprakelijk voor de door hem aangegane schulden. De Commissie wil natuurlijk niet enkel uit deze enige overweging afleiden dat de staat aansprakelijk is voor de schulden van La Poste, maar is van oordeel dat de argumentatie van haar deskundige dat het beginsel dat zich in het gemene recht aftekent een beginsel van garantie zou zijn, niet wordt ontkracht door de argumentatie van de Franse autoriteiten. De Commissie wijst er overigens op dat de Franse autoriteiten in de toelichting bij de notitie van de minister van Economische Zaken, Financiën en Industrie van 22 juli 2003 (77) zelf een parallel trekken tussen de aansprakelijkheid van de aandeelhouder voor SNC's en die van de staat voor de overheidsinstelling.

(155) Op grond van voorgaande elementen concludeert de Commissie het volgende: — in tegenstelling tot schuldeisers van bedrijven die onder het handelsrecht vallen, lopen schuldeisers van La Poste (een onderneming die niet onderworpen is aan het gemene recht inzake gerechtelijke sanering en liquidatie van ondernemingen in moeilijkheden) niet het risico dat hun schuldvordering na afloop van een gerechtelijke liquidatieprocedure geheel of gedeeltelijk verdwijnt; — de rechtspersoonlijkheid van La Poste vormt geen belemmering voor een staatsgarantie ten gunste van La Poste; — bij gebreke van een expliciete beperking van de aansprakelijkheid van de staat ten aanzien van La Poste kunnen schuldeisers van La Poste een gegrond beroep doen op het beginsel dat de staat instaat voor de schulden van La Poste, hoewel La Poste rechtspersoonlijkheid heeft.

2) De procedure voor de invordering van schulden van overheidsinstellingen die uit hoofde van de wet van 16 juli 1980 gerechtelijk zijn veroordeeld, leidt in geen enkel geval tot het wegvallen van de schuld

(156) De Commissie zal nu ingaan op de procedure voor de invordering van schulden van overheidsinstellingen die gerechtelijk zijn veroordeeld, om te onderzoeken of deze procedure kan leiden tot het tenietgaan van de vordering jegens La Poste met een resultaat voor de schuldeiser dat vergelijkbaar is met het resultaat na toepassing van gerechtelijke procedures, zoals de Franse autoriteiten stellen. Deze procedure is vastgelegd in de wet van 16 juli 1980 en in diverse uitvoeringsdecreten (78), die worden genoemd in het deel van onderhavig decreet over de beschrijving van de maatregel.

i) De wet van 16 juli 1980 biedt de staat belangrijke bevoegdheden: ambtshalve betalingsopdracht en de vrijmaking van voldoende middelen

(157) Zoals gesteld in de beschrijving van de maatregel is in de wet van 16 juli 1980 het volgende bepaald: „indien het decreetvormend orgaan van de overheid of de instelling deze middelen niet heeft vrijgemaakt, voorziet […] de toezichthoudende overheid hierin en gaat deze in voorkomend geval over tot ambtshalve betalingsopdracht”. Voorts is in het decreet van 12 mei 1981, dat op dit punt niet is gewijzigd door het decreet van 2008, vastgelegd dat de vertegenwoordiger van de staat of de toezichthoudende overheid „in voorkomend geval de noodzakelijke middelen vrijmaakt door de kredieten die voor andere uitgaven zijn bestemd en nog vrij kunnen worden ingezet te verlagen, of de middelen te verhogen”.

(158) In de wet van 16 juli 1980 en de uitvoeringsmaatregelen daarvan wordt de staat dus aangewezen als de voor de invordering van schulden van overheidsinstellingen bevoegde autoriteit. De staat heeft op grond hiervan vérgaande bevoegdheden: ambtshalve betalingsopdracht en de vrijmaking van voldoende middelen.

(159) De Franse autoriteiten weerleggen de aanname dat de bedoelde middelen staatsmiddelen zouden kunnen zijn. Zoals aangegeven in het deel over de opmerkingen van de lidstaat (79) stellen de Franse autoriteiten inderdaad dat de toezichthoudende overheid uit hoofde van de wet van 16 juli 1980 enkel over een bevoegdheid tot indeplaatstreding beschikt. In dit kader zou de toezichthoudende overheid enkel de bevoegdheden van deze uitvoerende macht mogen uitoefenen, en dit omvat niet de mogelijkheid om over de staatsbegroting te be