Speciaal verslag tot staving van de betrouwbaarheidsverklaring inzake de activiteiten in het kader van de algemene begroting voor het jaar 1994 vergezeld van de antwoord van de Commissie, antwoord van het Parlement, antwoord van de Raad, antwoord van het Hof van Justitie, antwoord van het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's

INHOUD Paragraaf

1. Omstandigheden waaronder de DAS werd opgesteld 1.1 - 1.44

Het mandaat van de Kamer 1.3 - 1.4

De door de DAS gedekte rekeningen en verrichtingen 1.5 - 1.8

Het bereik en de beperkingen van de DAS 1.9 - 1.26

De door de Kamer gehanteerde controlenormen en -methodologie 1.27 - 1.44

2. De uitvoering van de controle 2.1 - 2.22

De belemmeringen in verband met de controlewerkzaamheden 2.1 - 2.10

De verrichte controlewerkzaamheden 2.11 - 2.22

3. De resultaten van de controle 3.1 - 3.151

Algemene conclusie 3.1

Betreffende de betrouwbaarheid van de rekeningen 3.2 - 3.100

Betreffende de wettigheid/regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen 3.101 - 3.151

4. Uit de verklaring van betrouwbaarheid te trekken lering 4.1 - 4.17

De resultaten van de DAS-controle betreffende de onderliggende verrichtingen ten aanzien van de uitgaven 4.1 - 4.4

Implicaties voor de kwaliteit van de communautaire systemen van financiële administratie 4.5 - 4.8

Vereiste corrigerende maatregelen 4.9 - 4.17

BIJLAGEN: Bladzijden

Bijlage I: Evaluatie van het financiële belang van de ernstige formele fouten inzake wettigheid/regelmatigheid betreffende de betalingen 49

Bijlage II: Korte omschrijving van de ernstige formele fouten inzake de wettigheid/regelmatigheid betreffende de vastleggingen 50

Bijlage III: Evaluatie van het financiële belang van de ernstige materiële fouten inzake wettigheid/regelmatigheid betreffende de betalingen 51

Bijlage IV: Korte omschrijving van de ernstige materiële fouten inzake de wettigheid/regelmatigheid betreffende de betalingen 52

Bijlage V: Evaluatie van het financiële belang van de ernstige formele fouten inzake wettigheid/regelmatigheid betreffende de betalingen 55

Bijlage VI: Korte omschrijving van de ernstige formele fouten inzake de wettigheid/regelmatigheid betreffende de betalingen 56

Bijlage A: Grafische voorstellingen I-VIII 57

HOOFDSTUK 1 Omstandigheden waaronder de DAS werd opgesteld

1.0. INHOUD Paragraaf

Inleiding 1.1 - 1.2

Het mandaat van de Kamer 1.3 - 1.4

De rechtsgrondslagen 1.3

De door de Kamer gekozen algemene doelstellingen 1.4

De door de DAS gedekte rekeningen en verrichtingen 1.5 - 1.8

Het bereik en de beperkingen van de DAS 1.9 - 1.26

Een globale zekerheid over alle rekeningen en onderliggende verrichtingen 1.9

De DAS en de andere soorten controles 1.10 - 1.16

De DAS en de controle van het financieel beheer 1.17 - 1.19

De DAS en het aan het licht brengen van opzettelijke onregelmatigheden 1.20 - 1.23

De controle van de op het BNP en de BTW gebaseerde eigen middelen 1.24 - 1.26

De door de Kamer gehanteerde controlenormen en -methodologie 1.27 - 1.44

Een controle die het geheel der rekeningen en verrichtingen van het begrotingsjaar bestrijkt 1.27

Een experimentele methode 1.28

De beoordeling van de systemen 1.29 - 1.31

De rechtstreekse controle van onderliggende verrichtingen 1.32 - 1.35

De methode van statistische steekproefneming 1.36 - 1.37

De door de Kamer gekozen criteria 1.38

De definitie en de behandeling van de fouten 1.39 - 1.43

De overige controlewerkzaamheden 1.44

INLEIDING

1.1. Na de inwerkingtreding van het Verdrag betreffende de Europese Unie op 1 november 1993 geeft de Kamer naar aanleiding van het begrotingsjaar 1994 voor het eerst een verklaring af over de betrouwbaarheid van de rekeningen en de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen, hierna te noemen "DAS" (). Zij heeft het voor een goed begrip van de resultaten van haar controles en de conclusies die zij daaruit trekt, dan ook noodzakelijk geacht, in dit eerste, inleidende deel op voldoende gedetailleerde wijze de aanpak en methodologie te beschrijven die zij voor haar controlewerkzaamheden in verband met de DAS heeft gekozen.

1.2. De Kamer blijft voorts een jaarverslag en speciale verslagen uitbrengen, die door de Raad en het Parlement in het kader van de kwijtingsprocedure in aanmerking dienen te worden genomen. Het jaarverslag over het begrotingsjaar 1994 is bekendgemaakt in PB C 303 van 14.11.1995.

HET MANDAAT VAN DE KAMER

De rechtsgrondslagen

1.3. Overeenkomstig de Verdragen () heeft de Rekenkamer van de Europese Gemeenschappen (hierna: de Kamer) de rekeningen en de onderliggende verrichtingen van het begrotingsjaar 1994 betreffende de activiteiten in het kader van de algemene begroting van de Europese Unie onderzocht, teneinde aan het Europees Parlement en de Raad een verklaring te kunnen voorleggen over de betrouwbaarheid van deze rekeningen en over de wettigheid en regelmatigheid van deze verrichtingen ().

De door de Kamer gekozen algemene doelstellingen

1.4. Beoogd werd, op grond van de verrichte controlewerkzaamheden een oordeel te kunnen uitspreken over de volgende kwesties:

- de rekeningen, namelijk de geconsolideerde jaarrekening en financiële balans, zijn globaal betrouwbaar in die zin dat zij een getrouw beeld geven van het vermogen, de financiële situatie en het resultaat van de verrichtingen voor het op 31 december 1994 afgesloten begrotingsjaar, overeenkomstig het bepaalde in de Verdragen, het Financieel Reglement en de uitvoeringsvoorschriften daarbij en overeenkomstig de algemeen aanvaarde boekhoudbeginselen waar deze van toepassing zijn in de openbare sector;

- de onderliggende verrichtingen zijn in het algemeen wettig en regelmatig volgens alle terzake toepasselijke rechtsvoorschriften.

DE DOOR DE DAS GEDEKTE REKENINGEN EN VERRICHTINGEN

1.5. De onderzochte rekeningen zijn die welke zijn opgenomen in deel IV (dat de geconsolideerde jaarrekening en financiële balans, alsmede de toelichtingen bevat) van de documenten die de Commissie aan de kwijtingverlenende autoriteiten en op 28 april 1995 ook aan de Rekenkamer heeft voorgelegd ().

1.6. De DAS heeft betrekking op de geconsolideerde rekeningen van alle activiteiten die zijn vervat in de algemene begroting van de Europese Unie, en bestrijkt dus het geheel van de ontvangsten en uitgaven. Overeenkomstig de artikelen 78, 80 en 81 van het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen () moet de Commisie deel IV van de rekeningen van de Gemeenschappen, waarop de DAS betrekking heeft (), alsook de delen II en III, die gedetailleerde informatie bevatten, vaststellen. Deze rekeningen worden niet gepubliceerd. De grafische voorstellingen I-VIII (), opgenomen in bijlage A, geven een samenvatting van de voornaamste aspecten van de begrotingsuitvoering die uit deze rekeningen voor 1994 naar voren komen.

1.7. De DAS heeft betrekking op alle rekeningen en op alle onderliggende verrichtingen tot op het niveau van de belastingplichtigen en de uiteindelijke begunstigden.

1.8. De DAS houdt in dat de Kamer een oordeel uitspreekt over de inhoud van de rekeningen, ontvangsten en uitgaven en van de concrete verrichtingen die daarmee verband houden. Bij de uitgaven heeft de Kamer bijgevolg gekozen voor een definitie van onderliggende verrichting op grond waarvan zij mag controleren tot op het niveau van de uiteindelijke begunstigde van communautaire middelen, waaronder eventueel de materiële aspecten van de gefinancierde verrichtingen. Bij de ontvangsten verschilt de situatie omdat de controles niet mogen worden verricht bij de belastingplichtigen. In verband met de traditionele eigen middelen heeft de controle geen betrekking op de materiële verrichtingen, maar alleen op de bewijsstukken inzake de vaststelling van de door de belastingplichtige verschuldigde bedragen ().

HET BEREIK EN DE BEPERKINGEN VAN DE DAS

Een globale zekerheid over alle rekeningen en onderliggende verrichtingen

1.9. Overeenkomstig het Verdrag heeft de DAS een globaal karakter. Zij is niet bedoeld om een specifieke beoordeling te geven of tot een gekwantificeerde conclusie te komen over een der operationele of geografische terreinen van communautaire activiteit.

De DAS en de andere soorten controles

1.10. De DAS betreft de rekeningen 1994 in hun huidige staat. De verrichtingen op de terreinen die door de Kamer in het kader van de DAS worden gecontroleerd, kunnen later door andere instanties op basis van de huidige regelgeving opnieuw worden geverifieerd, met name tijdens de goedkeuring van de rekeningen van het EOGFL-Garantie.

1.11. De verrichtingen die ten grondslag liggen aan de gecontroleerde rekeningen kunnen later worden geverifieerd door verschillende diensten van de Commissie en in sommige gevallen van de Lid-Staten, en kunnen in de komende begrotingsjaren leiden tot talrijke correcties, die in aanmerking zullen worden genomen wanneer ze worden aangebracht. De belangrijkste van die correcties zijn qua volume die welke - soms zeer laat - voortvloeien uit de procedure voor de goedkeuring van de rekeningen van de betaalorganen in het kader van het EOGFL-Garantie. Dit zijn echter niet de enige; dergelijke correcties kunnen voorkomen in alle sectoren (eigen middelen, Structuurfondsen, onderzoek, enz.). Het volume van de fouten inzake de onderliggende verrichtingen die in het kader van de DAS worden vastgesteld en geëxtrapoleerd, kan een idee geven over de omvang van de nog uit te voeren correcties. Dat zich later nog dit soort correcties kan voordoen, doet echter geen afbreuk aan de intrinsieke waarde van de evaluatie die de Kamer in het kader van de DAS verricht, want het is normaal en zelfs wenselijk dat zulke correcties worden uitgevoerd en door de betrokken diensten en overheden worden verrekend in de begrotingsjaren waarin ze plaatsvinden.

1.12. Bepaalde vroegere verificaties van andere controleurs hebben onregelmatigheden en anomalieën aan het licht gebracht waarmee de Kamer in het kader van de voor de DAS toegepaste statistische methode niet als zodanig rekening kan houden, maar die zij wel in aanmerking neemt bij haar definitieve oordeel, met name inzake de traditionele eigen middelen.

1.13. Bij andere controles worden soms verrichtingen ontdekt waarvan de wettigheid en de regelmatigheid of de correcte boeking om de een of andere reden een probleem opleveren, maar die niet altijd onmiddellijk leiden tot de vereiste verbeteringen (boekhoudkundige verbeteringen, terugvorderingen, enz.). Het gaat bij voorbeeld om de gevallen van fraude en onregelmatigheden die door de overheidsinstanties van de Lid-Staten worden gesignaleerd (zie ter informatie de tabel in paragraaf 3.78) of om de anomalieën die door de financieel controleur van de Commissie tijdens zijn dienstreizen worden geconstateerd.

1.14. Deze vermoedelijk onregelmatige verrichtingen zijn niet altijd duidelijk omschreven of gekwantificeerd en hebben vaak betrekking op min of meer welbepaalde oude begrotingsjaren. Niettemin kunnen zij om de een of andere reden de wettigheid/regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen en de betrouwbaarheid van de rekeningen 1994 nadelig beïnvloeden. De Kamer meent dat de vaststelling ervan door het communautaire systeem vooral aan dat systeem te danken is en maakt zich meer zorgen om de traagheid van de maatregelen die naar aanleiding daarvan worden getroffen (ontoereikende presentatie in de boeken, gebrekkige terugvorderingsprocedures, enz.). Niettemin vormt deze informatie over mogelijke gevallen van onregelmatigheden ook een belangrijke aanwijzing van de omvang van de onregelmatigheden op het niveau van de onderliggende verrichtingen.

1.15. De Kamer onderzoekt in hoeverre de informatie die voortvloeit uit werkzaamheden van andere controleurs en overeenkomt met onregelmatigheden die kunnen worden ontdekt in de controleprocedures die overeenkomstig de algemeen aanvaarde controlenormen worden verricht (), in het algemeen een versterking vormen van de resultaten van haar eigen werkzaamheden die uitsluitend betrekking hebben op de rekeningen en verrichtingen van het begrotingsjaar 1994. Niettemin berust de DAS louter op de resultaten van de door de Kamer onder haar controle en volgens haar eigen beoordelingscriteria verrichte werkzaamheden, want de voorwaarden om zich te kunnen verlaten op de werkzaamheden van andere controleurs zijn nog niet vervuld en de informatie die in casu beschikbaar is over die andere werkzaamheden, die vaak betrekking hebben op verrichtingen van eerdere begrotingsjaren, mist dikwijls de vereiste nauwkeurigheid. Bovendien kunnen de resultaten van die werkzaamheden niet worden gecombineerd met die van de Kamer, die door hun statistische aard reeds representatief zijn voor alle verrichtingen van het begrotingsjaar welke door de controle van de Kamer worden gedekt, dus met inbegrip van die welke als onjuist zijn aangeduid bij andere dan door de Kamer verrichte controles.

1.16. Zo bleek uit een analyse van de door de Commissie opgestelde controleverslagen op sociaal gebied bij voorbeeld welke moeilijkheden de Kamer ondervond om deze werkzaamheden als zodanig voor haar rekening te nemen. In deze verslagen worden immers vaak gevallen van incorrecte of niet-subsidiabele uitgaven geconstateerd, maar wordt de financiële weerslag ervan doorgaans niet voldoende duidelijk gekwantificeerd. Voorts wordt daarin gewag gemaakt van gevallen die nog aan de orde moeten komen in contradictoire discussies met de betrokken Lid-Staten, voordat definifief kan worden geconcludeerd dat er fouten bestaan. Een analyse van genoemde controleverslagen op uitsluitend sociaal gebied heeft ertoe geleid dat de financiële weerslag van de eventuele fouten die eind 1994 nog moesten worden hersteld en die in het algemeen verband hielden met uitgaven van begrotingsjaren vóór 1994, op circa 130 Mio ECU kan worden geschat. Indien de fouten in deze verslagen duidelijker zouden zijn geïdentificeerd en gekwantificeerd en de begrotingsjaren gedurende welke de daardoor beïnvloede uitgaven hebben plaatsgehad nauwkeurig zouden worden aangegeven, zou de Kamer deze werkzaamheden gemakkelijker in aanmerking nemen met het oog op de DAS.

De DAS en de controle van het financieel beheer

1.17. De DAS zelf bevat geen oordeel over de naleving van de beginselen van goed financieel beheer, dat de Kamer in het kader van haar andere werkzaamheden blijft geven, met name in haar jaarverslag en haar andere speciale verslagen.

1.18. De controle van de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen houdt in dat wordt nagegaan of deze overeenkomen met de communautaire voorschriften, met name het Financieel Reglement. Dit bepaalt herhaaldelijk, met name in de artikelen 2, 28, lid 2, sub f), 38, lid 1, sub d), en 47, sub b), dat de verrichtingen moeten voldoen aan de beginselen van goed financieel beheer, met name zuinigheid en kosteneffectiviteit. Men zou hieruit derhalve kunnen afleiden dat de naleving van de voorschriften van goed financieel beheer stricto sensu een element van wettigheid en regelmatigheid vormt, hetwelk de Kamer in haar controles tot staving van de DAS zou moeten betrekken.

1.19. Het ontbreken van objectieve beoordelingscriteria, met name in de basisregeling, alsmede het grote aantal ingewikkelde gegevens die in aanmerking moeten worden genomen, hebben ertoe geleid dat de beoordeling in algemene zin van het financieel beheer is uitgesloten van de controledoelstellingen inzake wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen die met het oog op de DAS zijn gekozen. Het financieel beheer wordt door de Kamer nog steeds in het kader van haar andere werkzaamheden onderzocht.

De DAS en het aan het licht brengen van opzettelijke onregelmatigheden

1.20. Bepaalde opzettelijke onregelmatigheden ten nadele van de communautaire financiën kunnen naar hun aard niet worden ontdekt door middel van de gebruikelijke controleprocedures die overeenkomstig de algemeen aanvaarde controlenormen worden gevolgd. De Kamer is dus niet bij machte zekerheid te verschaffen over het niet-bestaan van dit soort gevallen.

1.21. Niettemin kunnen de door de Kamer in het kader van de DAS ondernomen controlewerkzaamheden leiden - en hebben in bepaalde gevallen geleid - tot de ontdekking van aanwijzingen van gevallen van opzettelijke onregelmatigheid, wanneer deze:

- voorkomen in de populatie van verrichtingen die in de steekproeven van de Kamer zijn geselecteerd en,

- van dien aard zijn dat zij kunnen worden ontdekt door middel van de controleprocedures die overeenkomstig de algemeen aanvaarde controlenormen zijn uitgevoerd.

1.22. De aldus ontdekte gevallen van opzettelijke onregelmatigheid worden in het kader van de financiële controle behandeld als "fouten" die de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen aantasten en daarmee van invloed zijn op de inhoud zelf van de DAS. De Kamer blijft deze gevallen hoe dan ook buiten het kader van de DAS volgens de geëigende wegen behandelen.

1.23. In laatstgenoemde context zorgt de Kamer ook voor een follow-up in andere gevallen van opzettelijke onregelmatigheid, zoals bij voorbeeld die welke zijn vastgesteld op het gebied van het toerisme, die momenteel aan een gerechtelijk onderzoek worden onderworpen en die de Kamer te gelegener tijd in een toekomstig rapport wil behandelen.

De controle van de op het BNP en de BTW gebaseerde eigen middelen

1.24. Wegens het macro-economische karakter van de statistische gegevens die ten grondslag liggen aan de eigen BNP- en BTW-middelen, welke ongeveer 80 % van de ontvangsten van de Gemeenschap vormen, heeft de Kamer haar onderzoek beperkt tot een beoordeling van de vraag of de procedures die worden toegepast voor het opstellen van deze gegevens en het waarborgen van de betrouwbaarheid ervan, geschikt zijn.

1.25. Zoals reeds vermeld in het jaarverslag over het begrotingsjaar 1992 (), worden de macro-economische grootheid van het BNP en de BTW-grondslag niet afgeleid uit een traditionele boekhouding, maar uit een statistisch stelsel van nationale boekhouding waarbij gebruik gemaakt wordt van macro-economische gegevens. De op dit terrein verrichte controle was hoofdzakelijk kwalitatief van aard en had ten doel, de kwaliteit van de systemen en procedures ter vaststelling van dat soort ontvangsten te beoordelen.

1.26. De controle had met name ten doel, de werking van de procedures die leiden tot de vaststelling van de BNP-cijfers en de berekeningsgrondslag van de BTW te evalueren, en vond plaats op het niveau van de Commissie en de bevoegde centrale overheidsinstanties van de Lid-Staten. De controle had geen betrekking op de juistheid van de macro-economische gegevens waarop de berekening van de BNP- en BTW-middelen is gebaseerd, en het door de Kamer in de DAS geformuleerde standpunt betreft dus niet dit aspect.

DE DOOR DE KAMER GEHANTEERDE CONTROLENORMEN EN -METHODOLOGIE

Een controle die het geheel der rekeningen en verrichtingen van het begrotingsjaar bestrijkt

1.27. De Kamer heeft een controlemethode gekozen die overeenstemt met de algemeen aanvaarde normen voor de controle van de openbare rekeningen () en die met name de uitvoering omvat van tests waarbij wordt beoogd de resultaten van haar controle een globale statistische representativiteit en een hechte feitelijke grondslag te verlenen.

Een experimentele methode

1.28. Doordat er geen enkele ervaring is opgedaan met een dergelijke verplichting om een globale verklaring af te geven welke tegelijkertijd de betrouwbaarheid van de rekeningen en de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen bestrijkt, heeft de Kamer een voorbereidende fase doorlopen waarin zij controleprocedures heeft opgezet die aan haar werkzaamheden zijn aangepast, met als doel:

- enerzijds tot een experiment te komen en deze controleprocedures te evalueren, om daaruit onmiddellijk lering te trekken en de verbeteringen aan te brengen die noodzakelijk mochten blijken voor de controle betreffende de latere begrotingsjaren, en

- anderzijds de Kamer de beschikking te geven over waardevolle resultaten betreffende financiële controle, waarmee de DAS ter zake van het begrotingsjaar 1994 kan worden gestaafd.

De beoordeling van de systemen

1.29. De Kamer heeft reeds van meet af aan besloten, voor haar controlewerkzaamheden een controle door analyse van de interne controlesystemen te hanteren. De systeemanalyse strekt er o.a. toe, door een vermindering van het aantal detailcontroles inzake de verrichtingen een doeltreffender en zuiniger gebruik van de controlemiddelen mogelijk te maken. Wat betreft de controle die ten grondslag ligt aan de DAS die de gehele begroting bestrijkt, is het onmogelijk, met name op de ingewikkelde terreinen waar het beheer gedeeld wordt met de Lid-Staten, elk jaar de vele systemen en subsystemen die bij het beheer en de controle van de communautaire verrichtingen een rol spelen, aan een grondige beoordeling te onderwerpen. Voorts hebben de tot dusverre door de Kamer verrichte systeembeoordelingen haar in het algemeen gebracht tot de constatering van grote kwaliteitsverschillen in de talrijke toegepaste systemen, waardoor de Kamer voor de beoordeling van de gehele gecontroleerde populatie een significant gedeelte van haar vertrouwen niet op de kwaliteit van deze systemen kon baseren.

1.30. Bijgevolg werd het als de meest economische benadering voor de controle in verband met de DAS beschouwd, zich te beperken tot de minimale analyse die noodzakelijk is om de systemen te begrijpen die bij de geselecteerde steekproeven in het geding zijn (en die in elk geval de belangrijkste aan haar controle onderworpen werkterreinen dekken), en niet te trachten het aantal tests te verminderen aan de hand van de toereikend bevonden systemen.

1.31. Uiteraard blijven er nog grondige analyses en evaluaties van de kwaliteit der systemen plaatsvinden in het kader van de specifieke financiële controles die de Kamer heeft besloten met vaste tussenpozen op de gekozen terreinen te verrichten. Wanneer deze analyses en evaluaties, tezamen met de resultaten van de werkzaamheden die tot staving van de DAS zijn verricht, tot het standpunt leiden dat het mogelijk is een gedeelte van de nagestreefde globale zekerheid te baseren op waardevol bevonden controlesystemen, kan vervolgens voor de betrokken terreinen worden overgegaan tot een vermindering van de omvang van de steekproeven van te onderzoeken verrichtingen.

De rechtstreekse controle van onderliggende verrichtingen

1.32. De werkzaamheden ter ondersteuning van de DAS omvatten met name een programma inzake de rechtstreekse controle van onderliggende verrichtingen, teneinde zich op alle niveaus van het beheer van de communautaire middelen, dat wil zeggen vanaf de centrale rekeningen van de Commissie tot op het niveau van de uiteindelijke begunstigden en belastingplichtigen, te vergewissen van de realiteit en de wettigheid en regelmatigheid van deze verrichtingen, alsmede van de juistheid van de boeking van de overeenkomstige boekhoudkundige transacties in de rekeningen.

1.33. Aan de hand van een hierna uiteengezette methode van statistische steekproefneming werd overgegaan tot een selectie van boekhoudkundige transacties in de centrale rekeningen van de communautaire instellingen, met name in het geautomatiseerde centrale boekhoudsysteem SINCOM van de Commissie. Ten aanzien van de verrichtingen betreffende de uitgaven van het EOGFL-Garantie werd deze selectie verricht aan de hand van de maandelijkse uitgavendeclaraties van de Lid-Staten die ten grondslag liggen aan de in de communautaire rekeningen geboekte gegevens.

1.34. Er bestaat niet vaak onmiddellijk verband tussen de gegevens in deze rekeningen en de onderliggende verrichtingen. In de meeste gevallen komen de geboekte gegevens immers overeen met een samengestelde hoeveelheid gegevens die op lagere beheerniveaus zijn geboekt en hebben zij derhalve betrekking op een zeer versnipperd geheel van onderliggende verrichtingen. De controle werd dus verricht vanuit het centrale beheerniveau, volgens een methode waarmee tot op het laagste beheerniveau de afzonderlijke boekhoudkundige transactie en bijgevolg de overeenkomstige onderliggende verrichting op het niveau van de uiteindelijke begunstigde of belastingplichtige, geselecteerd in de communautaire centrale rekeningen, kan worden gevolgd.

1.35. Wanneer de programma's door de Gemeenschap en de Lid-Staten worden gecofinancierd, met name op het gebied van de Structuurfondsen, waar de meeste betalingen voorschotten/vooruitbetalingen zijn, bestaat er vaak geen rechtstreeks verband tussen een betaling op het niveau van de Commissie en de betalingen aan de uiteindelijke begunstigden zolang het programma niet is afgesloten. Teneinde zich te kunnen uitspreken over de wettigheid/regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen heeft de Kamer haar aselecte steekproef dan ook genomen van de uitgaven die door de Lid-Staten tot staving van hun voorschotaanvragen werden gedeclareerd.

De methode van statistische steekproefneming

1.36. De statistische steekproefneming voor het trekken van controleconclusies over het geheel van de rekeningen en onderliggende verrichtingen die tot de DAS behoren, vindt plaats volgens de methode van monsterneming in monetaire eenheden, hierna te noemen MUS-methode ("Monetary unit sampling"), een monsterneming op financieel gebied die berust op trekkingskansen die evenredig zijn aan de omvang van de verrichtingen.

1.37. Ten aanzien van de uitgaven is een aparte steekproef genomen voor enerzijds de aangegane betalingsverplichtingen - waaronder de nog af te wikkelen betalingsverplichtingen van de vorige begrotingsjaren - en anderzijds de betaalde uitgaven. Voor de ontvangsten is een dergelijke steekproef genomen voor die welke afkomstig zijn van de traditionele eigen middelen. Zoals reeds uiteengezet in de paragrafen 1.24 - 1.26, zijn de BTW- en BNP-middelen wegens hun aard onderworpen aan controles die de beoordeling van de procedures en analytische tests met zich brengen.

De door de Kamer gekozen criteria

1.38. De Kamer heeft als minimaal na te streven doel gesteld om, indien de resultaten van haar werkzaamheden zulks rechtvaardigen, met een betrouwbaarheidsgraad van 95 % tot de zekerheid te komen dat de eventuele fouten die de betrouwbaarheid van de rekeningen of de wettigheid en de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen aantasten, globaal qua waarde niet meer dan 1 % uitmaken van het door de Kamer in aanmerking genomen referentiebedrag, in casu de oorspronkelijke algemene begroting (ca. 70 000 Mio ECU). De daaruit voortvloeiende onbetrouwbaarheidsdrempel bedraagt 700 Mio ECU.

De definitie en de behandeling van de fouten

1.39. Als fouten worden beschouwd elke boekingsfout en elke verrichting die niet overeenkomstig de toepasselijke rechtsvoorschriften heeft plaatsgehad. Aangezien het op communautair gebied moeilijk is, precies de grens te trekken tussen de begrippen wettigheid en regelmatigheid en daar de gevolgen van de niet-naleving daarvan in het kader van de DAS identiek zijn, werd besloten geen onderscheid te maken tussen deze beide begrippen en de werkzaamheden aldus te organiseren dat wordt nagegaan of de verrichtingen tegelijkertijd "wettig en regelmatig" zijn. De in aanmerking genomen begrippen wettigheid/regelmatigheid zijn die welke betrekking hebben op de naleving van het geheel van communautaire bepalingen en van de overigens toepasselijke bepalingen, met name bepaalde nationale voorschriften in de Lid-Staten om de conformiteit met de communautaire bepalingen te garanderen.

1.40. Bij de behandeling van de controleresultaten is een indeling gemaakt van de fouten naar gelang van de vraag of zij de wettigheid/regelmatigheid van de verrichtingen dan wel de betrouwbaarheid van de rekeningen, of beide tegelijk aantasten. Voorts werd onderscheiden tussen de fouten die als materieel moeten worden aangemerkt omdat zij rechtstreeks van invloed zijn op hetzij de betrouwbaarheid van de rekeningen, hetzij de waarde van de onderliggende verrichtingen, en die welke als formeel kunnen worden aangemerkt omdat zij geen directe en meetbare invloed ten nadele van de communautaire begroting hebben. In elk van de beide categorieën zijn de fouten na analyse van de betrokken beginselen en geconstateerde feiten verdeeld in ernstige of minder ernstige fouten. Alleen de ernstig geachte fouten werden in aanmerking genomen om reserves aan te tekenen in het kader van de DAS. De fouten waarvan de ernst minder groot werd geacht zijn ter kennis gebracht () van de betrokken beheerders, met name bij de Commissie en in de Lid-Staten, opdat er passende maatregelen worden genomen. Tenslotte is er ook onderscheid gemaakt naar gelang de fouten voortkomen uit het niveau van het centrale beheer van de Commissie of van het beheer van derden, met name de Lid-Staten.

1.41. Op de grondslag van de resultaten van de werkzaamheden naar aanleiding van de uitkomsten van de steekproeven werden globale conclusies getrokken, alsmede conclusies per type, oorsprong en ernst van de fouten, betreffende het geheel van de rekeningen en communautaire verrichtingen voor het begrotingsjaar 1994. Krachtens de gekozen methode van statistische extrapolatie werd een evaluatie verricht van de meest waarschijnlijke fout die de rekeningen en verrichtingen van het begrotingsjaar aantast en het bedrag van de maximale en minimale fout aan de hand van de gekozen mate van vertrouwen werd in aanmerking genomen.

1.42. Naast deze geëxtrapoleerde resultaten werd het bedrag van de bekende fouten die het begrotingsjaar 1994 beïnvloeden, in aanmerking genomen. Het gaat om fouten die zijn ontdekt in verrichtingen die tot de steekproeven behoren en verrichtingen die buiten deze steekproeven zijn onderzocht, alsmede om fouten die zijn geconstateerd in het kader van controles van de Kamer buiten de specifiek voor de DAS verrichte controle. De door andere controle-instanties ontdekte fouten zijn om de redenen vermeld in de paragrafen 1.12 - 1.16 en 2.1 - 2.3 niet opgenomen onder de gekwantificeerde controleresultaten die in dit verslag zijn vermeld.

1.43. De Kamer wil aldus overeenkomstig het verzoek van het Europees Parlement in zijn opmerkingen betreffende de kwijting voor de uitvoering van de algemene begroting voor het jaar 1993 () het resultaat van haar werkzaamheden zodanig presenteren dat er een volledig, objectief en afgewogen beeld van de uitvoering van de begroting wordt gegeven.

De overige controlewerkzaamheden

1.44. De Kamer heeft ook aanvullende verificaties verricht betreffende de voornaamste horizontale aspecten van de uitvoering van de begroting (financiële balans, geautomatiseerde boekhouding, jaarrekening).

HOOFDSTUK 2 De uitvoering van de controle

2.0. INHOUD Paragraaf

De belemmeringen in verband met de controlewerkzaamheden 2.1 - 2.10

Het gebruik van de werkzaamheden van de andere controleurs 2.1 - 2.3

De belemmeringen ten aanzien van het tijdschema 2.4 - 2.6

Het ontbreken van gemakkelijk toegankelijke gegevens betreffende de onderliggende verrichtingen 2.7 - 2.10

De verrichte controlewerkzaamheden 2.11 - 2.22

De controlewerkzaamheden betreffende de ontvangsten 2.11 - 2.12

De onderzochte steekproeven van verrichtingen betreffende de uitgaven 2.13 - 2.17

De overige werkzaamheden 2.18 - 2.22

Controle van de algemene boekhouding en van de geconsolideerde financiële balans per 31 december 1994 2.18 - 2.19

De globale controles van de samenhang 2.20

Onderzoek van het geautomatiseerde boekhoudsysteem Sincom 2.21 - 2.22

DE BELEMMERINGEN IN VERBAND MET DE CONTROLEWERKZAAMHEDEN

Het gebruik van de werkzaamheden van de andere controleurs

2.1. De Kamer kon voor haar werkzaamheden in verband met de DAS voor het begrotingsjaar 1994 slechts in enkele gevallen steunen op de door andere controleurs, zij het bij de communautaire instellingen of in de Lid-Staten verrichte werkzaamheden.

2.2. In het algemeen beschikt de Kamer niet altijd over toereikende informatie over dergelijke werkzaamheden, dat wil zeggen de terreinen die worden gedekt, de resultaten waartoe zij aanleiding geven en de maatregelen die eruit voortvloeien. In de zeldzame gevallen waarin deze informatie toereikend zou zijn, is in het algemeen niet dermate voldaan aan de voorwaarden betreffende de aanpak en de voor die werkzaamheden toegepaste controleprocedures dat de Kamer de resultaten ervan voor haar rekening kan nemen in het kader van de voor de DAS toegepaste statistische verwerking (zie met name de paragrafen 1.12 - 1.16).

2.3. Ten aanzien van de werkzaamheden van de Nationale Controle-instanties (NCI's) is gebleken dat hun aanpak van de controle van de communautaire uitgaven van het ene land tot het andere zeer uiteenloopt zowel qua doelstellingen, methoden, bereik en diepgang als qua controlefrequentie. Daar de Kamer haar verklaring van betrouwbaarheid op homogene wijze moet afgeven over het geheel der verrichtingen die onder de communautaire begroting vallen, kon zij niet steunen op de werkzaamheden van de NCI's om de DAS voor 1994 over te leggen. Wanneer de controlewerkzaamheden van de NCI's verenigbaar zullen blijken met haar doelstellingen en methodologie, zal de Kamer trachten op die werkzaamheden te steunen, mits zij behoorlijk toegang kan krijgen tot de onderliggende documentatie.

De belemmeringen ten aanzien van het tijdschema

2.4. Het tijdschema voor de controle met het oog op de DAS is zeer krap, waarbij rekening moet worden gehouden met de concentratie aan het eind van het begrotingsjaar van de uitvoering van een groot gedeelte der vastleggingen en betalingen van het gecontroleerde begrotingsjaar, met de datum waarop rekening en verantwoording wordt afgelegd en die waarop het ontwerp-verslag tot staving van de DAS aan de Commissie wordt toegezonden.

2.5. De controle met het oog op de DAS bestaat met name uit de verificatie van een representatieve steekproef van onderliggende verrichtingen, waarvan de definitieve identificatie slechts mogelijk is na uitvoering van de laatste betrokken vastleggingen en betalingen, na de aanvullende tijdvakken die in het Financieel Reglement zijn voorzien (in beginsel 15 januari van het jaar n+1, maar ook, voor sommige verrichtingen, 31 januari of zelfs eind februari). Voorts heeft de verklaring van betrouwbaarheid betrekking op rekeningen waarvan de definitieve versie uiterlijk op 1 mei van het jaar n+1 naar de Kamer wordt gezonden, al kon met de werkzaamheden worden begonnen op basis van voorlopige jaarrekeningen en financiële balansen die de Commissie vooraf aan de Kamer bezorgde, hetgeen zeer nuttig was.

2.6. Om het mogelijk te maken dat de DAS tegelijkertijd met het jaarverslag, uiterlijk op 15 november van het jaar n+1 verschijnt, na een contradictoire procedure die de controle- objecten welke aan het kwijtingsbesluit zijn onderworpen (de Commissie en de andere betrokken instellingen) in staat stelt zich te uiten over de resultaten van de werkzaamheden, moest de controle ter ondersteuning van de DAS worden toegespitst op de eerste maanden van het jaar n+1.

Het ontbreken van gemakkelijk toegankelijke gegevens betreffende de onderliggende verrichtingen

2.7. Doorgaans krijgt men slechts zelden, of zeer moeilijk, toegang tot volledige gegevens betreffende de onderliggende verrichtingen op het niveau van de begunstigden (of belastingplichtigen) en wanneer zij wel beschikbaar zijn verschilt de presentatie ervan sterk per terrein of per Lid-Staat. Volgens de Kamer worden daardoor de doelmatigheid en doeltreffendheid van het beheer en de controle van de communautaire verrichtingen, of deze nu door de Commissie of door nationale instanties geschieden, alsmede die van de controle van de Kamer, zeer sterk verminderd.

2.8. Ongeveer twee derde van de uitgaven van de algemene begroting der Gemeenschappen heeft betrekking op maatregelen (met name krachtens het EOGFL en de Structuurfondsen) waarvan het beheer door de Commissie en de Lid-Staten wordt gedeeld. Ongeveer één kwart van de eigen middelen van de Gemeenschappen bestaat uit douanerechten en landbouwheffingen, gewoonlijk traditionele eigen middelen genoemd, die door de Lid-Staten worden geïnd. De onderliggende verrichtingen bij de communautaire rekeningen op deze terreinen zijn sterk versnipperd over het geheel der Gemeenschappen en worden beheerd door allerlei instanties, op nationaal, regionaal of lokaal niveau in de Lid-Staten.

2.9. Bijgevolg worden de gegevens betreffende deze verrichtingen behandeld in het kader van een groot aantal doorgaans ingewikkelde systemen, die niet alle geautomatiseerd zijn en zeer uiteenlopende vormen aannemen. Zelfs op het gebied van het EOGFL-Garantie en de douanerechten, waar de verrichtingen per definitie volledig tot de Europese Gemeenschap behoren, worden de gegevens opgenomen in systemen die voorzien in nationale behoeften en die soms geen duidelijk verband garanderen met de bij de Commissie ingediende declaraties tot staving van een communautaire financiering. Op het gebied van de Structuurfondsen, waar de acties worden medegefinancierd door openbare instanties van de Lid-Staten, stelt men vaak vast dat volledige, op samenhangende wijze gepresenteerde gegevens ontbreken of dat het zeer moeilijk is om de gegevens, wanneer zij wel bestaan, te verkrijgen. Onder die omstandigheden is het uiterst moeilijk om een administratief en boekhoudkundig beheer op te zetten, alsmede doelmatige en doeltreffende (financiële) controletechnieken, zoals die welke berusten op risicoanalyse.

2.10. Volgens de Kamer zou het mogelijk moeten zijn, maatregelen te nemen voor het rationaliseren van de gegevens die in de Lid-Staten over de communautaire verrichtingen zijn geregistreerd, en ze te consolideren in het kader van gemakkelijk toegankelijke computersystemen, die beantwoorden aan de behoeften van de administratieve diensten van de Lid-Staten, van de Commissie en de Kamer. In het "informatietijdperk" vormen de tendens naar een grotere decentralisatie en het feit dat het beheer van de communautaire verrichtingen wordt gedeeld met de Lid-Staten geen hinderpalen voor de beschikbaarstelling van betrekkelijk gedetailleerde uitputtende gegevens die in gebruik zijn bij de nationale instanties die zijn belast met het dagelijks beheer en de controle van deze verrichtingen, alsmede bij de Commissie en de Rekenkamer die in laatste instantie verantwoordelijk zijn.

DE VERRICHTE CONTROLEWERKZAAMHEDEN

De controlewerkzaamheden betreffende de ontvangsten

2.11. De eigen middelen zijn in twee grote categorieën te verdelen:

- de traditionele eigen middelen die rechtstreeks bij de communautaire belastingplichtige worden geïnd en die kunnen worden onderverdeeld in twee grote categorieën: de douanerechten en landbouwheffingen enerzijds en de heffingen en bijdragen van de suikersector anderzijds;

- de BTW- en BNP-middelen, waarvan het bedrag grotendeels wordt bepaald door de statistische gegevens van macro-economische aard.

2.12. Ten aanzien van het geheel der eigen middelen werden uitputtende controles verricht betreffende de betrouwbaarheid, de wettigheid/regelmatigheid en de juistheid van de rekeningen van de Commissie. Voor de traditionele eigen middelen werd het onderzoek van de rekeningen van de Commissie aangevuld met de selectie - volgens dezelfde methode van statistische steekproefneming als voor de uitgaven - van een steekproef van 119 transacties die aan controle werden onderworpen tot op het niveau van de onderliggende verrichtingen in de Lid-Staten. Zoals reeds toegelicht in de paragrafen 1.24 - 1.26 voor de BTW- en BNP-middelen, hadden de onderzoeken slechts betrekking op de kwaliteit van de procedures die zijn ingesteld voor de bepaling ervan.

De onderzochte steekproeven van verrichtingen betreffende de uitgaven

2.13. Ten aanzien van de uitgaven heeft de Kamer evenals voor de traditionele eigen middelen een directe controle uitgevoerd van verrichtingen die op aselecte wijze werden gekozen volgens haar methode van statistische steekproefneming.

2.14. Wat betreft de uitgaven bedraagt het totale aantal aldus aan controle onderworpen onderliggende verrichtingen op het eindniveau 1 432, waarvan er 563 betrekking hebben op betalingen, 632 op gedurende het begrotingsjaar aangegane verplichtingen en 237 op nog af te wikkelen verplichtingen aan het begin van het begrotingsjaar. De gehanteerde methode van selectie evenredig aan de omvang heeft volgens de analyses van de Kamer ook geleid tot steekproeven waarvan de structuur, qua verdeling per begrotingsterrein of per geografische zone, dichtbij de totale populaties komt waaruit zij zijn getrokken.

2.15. De controle bestond uit een onderzoek van de wettigheid/regelmatigheid van genoemde verrichtingen, alsmede van de juistheid van de registratie van de desbetreffende boekhoudkundige transacties op alle niveaus van het beheer van de activiteiten die onder de communautaire begroting vallen, dat wil zeggen vanaf het niveau van centraal beheer van de Commissie tot op dat van de uiteindelijke begunstigden, wanneer zulks noodzakelijk blijkt.

2.16. Op het niveau van het centrale beheer van de Commissie dekte deze controle in financiële termen een belangrijk deel van de verrichtingen van het begrotingsjaar. Zo beloopt het totale nettobedrag van de onderzochte betalingen ongeveer 21 500 Mio ECU, ofwel nagenoeg 36 % van het totaal der betalingen van het begrotingsjaar. Voor de tijdens het begrotingsjaar aangegane verplichtingen beloopt dit nettobedrag ongeveer 30 000 Mio ECU, ofwel ongeveer 44 % van de totale waarde van de vastleggingen van het begrotingsjaar. Wat betreft de nog af te wikkelen betalingsverplichtingen van eerdere begrotingsjaren hadden de werkzaamheden in totaal betrekking op ongeveer 4 200 Mio ECU, ofwel ongeveer 15 % van de totale waarde van de betrokken betalingsverplichtingen.

2.17. Op het niveau van de onderliggende verrichtingen is het daadwerkelijk gecontroleerde financiële volume zeer veel lager, doordat er bij de meeste op centraal niveau geselecteerde verrichtingen telkens sprake is van talrijke onderliggende verrichtingen waarvan er in elk geval ten minste één grondig werd gecontroleerd.

De overige werkzaamheden

Controle van de algemene boekhouding en van de geconsolideerde financiële balans per 31 december 1994

2.18. De door de Kamer verrichte verificaties ter verwezenlijking van de algemene controledoelstellingen op dit gebied bestaan voornamelijk uit:

- een onderzoek, in het kasmiddelensysteem en in de algemene boekhouding, van de betalingsverrichtingen die zijn geselecteerd in het kader van de centrale steekproef;

- een onderzoek van de voornaamste actief- en passiefposten die in de financiële balansen van de communautaire instellingen zijn opgenomen en van de geconsolideerde financiële balans van de Europese Unie, alsmede van een selectie van andere posten;

- een controle van de samenhang van de gegevens van de algemene boekhouding en de geconsolideerde financiële balans met de gegevens in de hulpboekhoudingen of afkomstig van andere diensten.

2.19. Met deze controles werd nagegaan of de financiële balansen overeenstemden met de boeken, of de diverse activa en passiva werkelijk bestonden, of de verrichtingen wettig en regelmatig waren, of de financiële staten de werkelijkheid getrouw waren en of de algemeen aanvaarde boekhoudkundige beginselen, wanneer deze van toepassing zijn op de openbare financiën, werden nageleefd.

De globale controles van de samenhang

2.20. De Kamer heeft de uitvoering van een programma voor de geautomatiseerde produktie van de grafische voorstellingen van het jaarverslag over het begrotingsjaar 1994 op basis van de bestanden met de basisgegevens over de boekhouding voortgezet. De Kamer verricht bij deze gelegenheid een globale toetsing waarmee zij in het kader van de DAS het volledige karakter van de gegevens in de jaarrekening van de Commissie kan onderzoeken en zich ervan kan vergewissen dat zij overeenstemmen met de onderliggende gegevens van het centrale boekhoudsysteem Sincom.

Onderzoek van het geautomatiseerde boekhoudsysteem Sincom

2.21. De Kamer heeft voorts de gegevens betreffende de begrotingsuitgaven afkomstig uit het geautomatiseerde boekhoudsysteem Sincom gecontroleerd door een aantal tests uit te voeren waarmee moest worden verzekerd dat de in Sincom ingevoerde gegevens de goede zijn, dat zij correct zijn behandeld door het geautomatiseerde systeem en bij de handmatige tussenkomst van bevoegde functionarissen die toegang hebben tot het systeem en dat zij getrouw zijn weergegeven in de rekeningen met begrotingsuitgaven van de Commissie.

2.22. Op grond van deze werkzaamheden kon de Kamer door een vergelijking van de resultaten van haar tests betreffende het geheel der gegevens uit de Sincom-basis met de resultaten van dezelfde tests die werden verricht op de MUS-steekproeven ook nagaan of de MUS-steekproeven representatief zijn voor de database waaruit zij zijn genomen.

HOOFDSTUK 3 De resultaten van de controle

3.0. INHOUD Paragraaf

Algemene conclusie 3.1

Betreffende de betrouwbaarheid van de rekeningen 3.2 - 3.100

De geconsolideerde jaarrekening 3.2

De reserves betreffende de geconsolideerde jaarrekening 3.3 - 3.43

Boeking van ontvangsten en uitgaven als negatieve verrichtingen 3.3 - 3.4

Boeking van de voorschotten/vooruitbetalingen 3.5 - 3.14

Niet-opneming van uitgaven van het EOGFL-Garantie 3.15 - 3.17

De boekhoudkundige verplichtingen die niet meer overeenkomen met juridische verplichtingen 3.18 - 3.26

De overige opmerkingen betreffende de geconsolideerde jaarrekening 3.27

Uiteindelijke opstelling van de begrotingsrekeningen 3.28 - 3.32

Het boekhoudsysteem Sincom 3.33 - 3.41

Het saldo van het begrotingsjaar 3.42 - 3.43

De geconsolideerde financiële balans van de Europese Unie 3.44 - 3.100

Harmonisatie van de boekhoudmethoden 3.47 - 3.51

De financiële balans van de Commissie 3.52 - 3.91

Opmerkingen over de uitvoering en boeking van de betalingen 3.52

Voorbehoud inzake de materiële vaste activa (Brussel, Luxemburg en delegaties) 3.53 - 3.61

Gebouwen te Brussel 3.56

Voorschotten en vooruitbetalingen op materiële vaste activa (gebouwen nog niet definitief verworven) 3.57 - 3.58

Roerende zaken te Brussel 3.59 - 3.60

Roerende zaken buiten de Gemeenschap 3.61

Opmerkingen over de deelnemingen en leningen 3.62

Opmerkingen over de bankrekeningen 3.63 - 3.69

De bankboekhouding 3.63

Specifieke bankrekening 3.64 - 3.65

Controle van de bankaansluitingen (NOSTRO) 3.66 - 3.69

Opmerkingen over de voorschotkassen 3.70

Reserves inzake de vorderingen op de Lid-Staten 3.71 - 3.76

De specifieke boekhoudingen voor de douanerechten en de landbouwheffingen 3.71 - 3.73

Vorderingen in verband met de goedkeuring van de rekeningen van het EOGFL-Garantie 3.74 - 3.76

Opmerkingen over de potentiële vorderingen in verband met de vaststelling van fraude en onregelmatigheden 3.77 - 3.80

Voorbehoud inzake de werkelijke omvang van de verplichtingen buiten de balans om 3.81 - 3.90

Meerjarige besluiten en verbintenissen 3.82 - 3.84

verschuiving van de boekhoudperiode betreffende het EOGFL-Garantie 3.85 - 3.87

Voor een bankkrediet verleende garantie 3.88 - 3.89

Verplichtingen betreffende swapverrichtingen 3.90

Opmerkingen over de toelichtingen bij de financiële balans 3.91

De financiële balansen van de andere communautaire instellingen en organen 3.92 - 3.100

Voorbehoud inzake de materiële vaste activa 3.92 - 3.99

Opmerkingen over de bankrekeningen 3.100

Betreffende de wettigheid/regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen 3.101 - 3.151

De verrichtingen in verband met de ontvangsten 3.101 - 3.121

De traditionele eigen middelen 3.101 - 3.113

Douanerechten en landbouwheffingen 3.104 - 3.109

Bijdragen van de suikersector 3.110 - 3.113

De eigen middelen afkomstig van de BTW en het BNP 3.114 - 3.121

De eigen middelen uit de BTW 3.115 - 3.116

De eigen middelen uit het Bruto Nationaal Produkt (BNP) 3.117 - 3.121

Het Bruto Nationaal Produkt (BNP) als grondslag 3.117 - 3.119

De eigen middelen uit het BNP (als bijkomende middelen) 3.120 - 3.121

De verrichtingen in verband met de uitgaven 3.122 - 3.151

Gevallen van uitgaven waarvoor de Kamer geen enkele verklaring kan afgeven 3.122 - 3.136

Onmogelijkheid bepaalde uitgaven van het EOGFL-Garantie te controleren 3.123 - 3.129

In Denemarken 3.123 - 3.126

In het Verenigd Koninkrijk 3.127 - 3.128

In Spanje 3.12

Ontbreken van een passend controletraject 3.130 - 3.132

Bijzonder onbetrouwbare en voor fouten vatbare systemen 3.133 - 3.134

Gebrek aan zekerheid om diverse redenen 3.135 - 3.136

Fouten die de wettigheid/regelmatigheid van de uitgaven aantasten 3.137 - 3.151

Fouten die de wettigheid/regelmatigheid van de vastleggingen tijdens het begrotingsjaar aantasten 3.139 - 3.143

De materiële wettigheid/regelmatigheid betreffende de vastleggingen 3.139

De formele fouten inzake wettigheid/regelmatigheid betreffende de vastleggingen 3.140 - 3.143

De fouten die de wettigheid/regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen bij de betalingen aantasten 3.144 - 3.151

De materiële fouten inzake wettigheid/regelmatigheid betreffende de betalingen 3.144 - 3.147

De formele fouten inzake wettigheid/regelmatigheid betreffende de betalingen 3.148 - 3.151

ALGEMENE CONCLUSIE

3.1. De Kamer geeft het volgende oordeel:

i)de per 31 december 1994 afgesloten rekeningen geven een correct beeld van de ontvangsten en uitgaven en van de financiële situatie van de Unie; het informatieve gehalte van deze rekeningen moet echter worden verhoogd op verschillende belangrijke punten die aanleiding geven tot reserves van de Kamer;

ii)het onderzoek van de als traditionele eigen middelen in de rekeningen opgenomen ontvangsten heeft geen significante fouten aan het licht gebracht; toch is het uiteraard niet mogelijk, een verklaring te geven dat alle belastbare importen werkelijk zijn gedeclareerd en hebben geleid tot de overeenkomstige ontvangsten;

iii)wat de uitgaven betreft bevatten de onderliggende verrichtingen bij de in de rekeningen opgenomen betalingen zoveel fouten, dat de Kamer geen globale positieve verklaring kan afgeven over de wettigheid/regelmatigheid van die verrichtingen.

BETREFFENDE DE BETROUWBAARHEID VAN DE REKENINGEN

De geconsolideerde jaarrekening

3.2. De geconsolideerde jaarrekening geeft een correct beeld van de ontvangsten en uitgaven van de Unie, maar geeft toch aanleiding tot de volgende reserves.

De reserves betreffende de geconsolideerde jaarrekening

Boeking van ontvangsten en uitgaven als negatieve verrichtingen

3.3. Wegens de werkelijke negatieve ontvangsten en betalingen wordt het totale betalingsvolume vastgesteld op 63 580,8 Mio ECU in plaats van 60 304,8 Mio ECU als vermeld in de jaarrekening.

3.4. De Kamer heeft steeds kritiek geoefend op de boeking van ontvangsten als negatieve uitgaven en van uitgaven als negatieve ontvangsten. Hoewel de betrokken verrichtingen in communautaire regelingen zijn voorzien en de negatieve boeking ervan - op initiatief van de Commissie - wordt goedgekeurd bij de vaststelling van de begroting, beïnvloedt deze boekingswijze toch de informatieve waarde van de rekeningen. Bepaalde goedgekeurde uitgaven en ontvangsten worden nog steeds negatief weergegeven en vervolgens geboekt, en bovendien krijgt de lezer van de rekeningen geen enkele informatie over de globale invloed daarvan. Op het niveau van de begrotingsuitvoering belopen de negatieve ontvangsten en uitgaven respectievelijk 1 472,4 Mio ECU (inningskosten voor de traditionele eigen middelen) en 1 803,6 Mio ECU (negatieve uitgaven van het EOGFL-Garantie).

Boeking van de voorschotten/vooruitbetalingen

3.5. De boekhoudkundige informatie betreffende de in 1994 verrichte betalingen ad 13 000 Mio ECU die in feite uit voorschotten/vooruitbetalingen bestaan, is niet afzonderlijk vermeld in deel IV.

3.6. De voorschotten/vooruitbetalingen die in 1994 in het kader van de uitvoering van de algemene begroting werden verricht en in de komende jaren moeten worden geregulariseerd, belopen ongeveer 13 000 Mio ECU op een totaal van 22 825,8 Mio ECU aan betalingen voor de titels B2-B7 (operationele begroting zonder EOGFL-Garantie). Hoewel de Commissie enkele bijkomende gegevens heeft toegevoegd aan de financiële staten voor het begrotingsjaar 1994, blijkt daaruit niet in hoeverre de uitvoering van de algemene begroting (op het niveau van de begunstigden) niet definitief is.

3.7. Voor belangrijke sectoren van de beleidsuitgaven van deel B van de algemene begroting, hoofdzakelijk die van de Structuurfondsen, ontwikkelingshulp, onderzoek en energie, worden talrijke betalingen met begrotingskredieten verricht onder de voorwaarde dat achteraf aan bepaalde criteria wordt voldaan. Vaak gaat het om voorschotten/vooruitbetalingen die een bepaald percentage vormen van de totale uitgaven welke voor een bijzondere actie zijn voorzien. In zeer veel gevallen wordt een eerste vooruitbetaling gevolgd door verscheidene andere.

3.8. Wanneer de bewuste actie (op het niveau van het programma of het project) is voltooid - vaak vele jaren na de eerste betaling van een voorschot/vooruitbetaling - en als aan de toegepaste criteria is voldaan, volgt de saldobetaling en kunnen de voorschotten/vooruitbetalingen worden geacht te zijn geregulariseerd.

3.9. De Commissie heeft in deel IV van de financiële staten voor het begrotingsjaar 1994 twee tabellen (nrs. 12 en 13) opgenomen die bijkomende informatie geven over de meerjarige verplichtingen waarvoor nog betalingen moeten worden verricht. Deze tabellen geven respectievelijk het bedrag van de (sinds 1990 betaalde) voorschotten/vooruitbetalingen die eind 1994 nog niet waren geregulariseerd en dat van de betalingen (vooruitbetalingen en saldobetalingen) die in de loop van het begrotingsjaar werden geregulariseerd.

3.10. De hoogte van de bedragen (ten minste 45 000 Mio ECU) van de voorschotten/vooruitbetalingen die eind 1994 nog niet waren geregulariseerd hoeft niet noodzakelijkerwijs op een gebrekkig beheer te duiden. De rechtsvoorschriften die gelden voor het beheer van de communautaire middelen maken het bestaan van grote bedragen aan voorlopige uitgaven onvermijdelijk. Na reeds lang geleden geformuleerde aanbevelingen van de Kamer werd deze informatie bijgewerkt door de invoering van gegevens over de aard van de diverse betalingsverrichtingen in het boekhoudsysteem SINCOM.

3.11. De Commissie heeft deze maatregelen hoofdzakelijk getroffen ter verbetering van het toezicht op de betaling van de voorschotten/vooruitbetalingen. Dit strekt tot tevredenheid, vooral gezien de problemen die aan het licht kwamen toen de Kamer voor het laatst de invordering van de aan de Gemeenschap verschuldigde bedragen onderzocht ().

3.12. De opneming van bepaalde gegevens over de betaling van nog niet geregulariseerde vooruitbetalingen in de jaarlijkse rekeningen is wel een vooruitgang, maar de Kamer acht de bestaande bijwerking en voorstelling van deze verrichtingen toch nog onvoldoende, want de financiële staten van de Gemeenschappen bevatten niet alle gegevens die nodig zijn om volledig te kunnen beoordelen in welke mate de uitvoering van de algemene begroting van de Gemeenschappen voor een bepaald begrotingsjaar en voor de voorgaande begrotingsjaren voorlopig blijft.

3.13. De andere noodzakelijke gegevens zijn:

i)het aandeel van de voorschotten/vooruitbetalingen in de betalingen met kredieten van een begrotingsjaar;

ii)de "ontwikkeling" van de niet-geregulariseerde voorschotten/vooruitbetalingen in een begrotingsjaar;

iii)het jaar waaruit de niet-geregulariseerde voorschotten/vooruitbetalingen stammen.

3.14. Het zou mogelijk moeten zijn de reeds in het boekhoudsysteem ingevoerde gegevens te gebruiken om die informatie te verkrijgen. De volgende tabel toont hoe die informatie volgens de Kamer moet worden gepresenteerd in de jaarlijkse financiële staten per begrotingslijn en voor de begroting als geheel.

Niet-opneming van uitgaven van het EOGFL-Garantie

3.15. Uitgaven van het EOGFL-Garantie ad 45,8 Mio ECU zijn niet opgenomen in de rekeningen van het begrotingsjaar 1994, zodat het begrotingsbeginsel van jaarperiodiciteit niet is gerespecteerd.

3.16. Ter dekking van bepaalde uitgaven die door de Lid-Staten overeenkomstig de voorschriften werden gedeclareerd, stelde de Commissie eind december 1994 een document op met het verzoek om kredietoverschrijvingen van hoofdstuk B1-12 (olijfolie) naar de hoofdstukken B1-16 (wijn), B1-37 (goedkeuring van de rekeningen over voorgaande begrotingsjaren) en B1-40 (inkomenssteun). Door administratieve vertragingen was het niet mogelijk de overschrijvingen te verrichten vóór 31.12.1994 (de uiterste datum volgens artikel 104 van het Financieel Reglement). De begrotingslijnen B1-1640, B1-370, B1-1623 en B1-1630 bevatten daardoor onvoldoende middelen.

3.17. De Commissie boekte in januari 1995 een negatieve verplichting van 45 865 228,22 ECU ter correctie van betaalde voorschotten aan Italië (18 519 746,48 ECU) en aan Frankrijk (27 345 481,74 ECU). Deze twee landen hebben in 1994 de hoogste bedragen gedeclareerd ten laste van de begrotingslijnen met onvoldoende middelen. Deze uitgaven werden in de begroting 1995 opgenomen op begrotingslijn B1-3700 (goedkeuring van de rekeningen over voorgaande begrotingsjaren), toen de Commissie in februari 1995 op basis van een "ad hoc" goedkeuring van de rekeningen besloot rekening te houden met deze uitgaven die door Italië en Frankrijk tijdens het begrotingsjaar 1994 waren gedeclareerd.

De boekhoudkundige verplichtingen die niet meer overeenkomen met juridische verplichtingen

3.18. De jaarrekening geeft geen getrouw beeld van de juridische verplichtingen van de Europese Unie bij de afsluiting van het begrotingsjaar 1994, omdat sommige van de boekhoudkundige verplichtingen niet meer overeenkomen met juridische verplichtingen.

Tabel 3.1 - Voorstel voor de presentatie (1) van de informatie over de voorschotten/vooruitbetalingen

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

3.19. Volgens de jaarrekening betreffende de begroting 1994 waren er per 31 december 1994 nog 34 942 Mio ECU () aan verplichtingen af te wikkelen. Een deel van deze boekhoudkundige verplichtingen, waarvan de Kamer de - waarschijnlijk niet te verwaarlozen - waarde niet met voldoende nauwkeurigheid kon vaststellen, komt nog steeds voor in de boeken zonder dat dit door juridische verplichtingen wordt gerechtvaardigd.

3.20. De Kamer heeft dan ook analytische en rechtstreekse controles verricht van verplichtingen waarbij een grote kans bestaat dat zij niet meer overeenkomen met bestaande juridische verplichtingen. Het gaat om zogenaamde "sluimerende" verplichtingen; volgens de door de Kamer vastgestelde criteria zijn dat verplichtingen van vóór 1990 waarvoor in drie opeenvolgende begrotingsjaren, en wel van 1992 tot 1994, geen enkele boeking ter betaling is gedaan.

3.21. De analyses van de Kamer leveren het volgende resultaat op:

- er zijn in totaal 3 040 sluimerende verplichtingen waarmee in totaal ongeveer 1 185 Mio ECU zijn gemoeid;

- daaronder zijn 664 oude verplichtingen, die ten minste 10 jaar geleden, dus vóór 1985 zijn aangegaan, en die in totaal ongeveer 368 Mio ECU belopen;

- verder zijn er 98 bijzonder oude verplichtingen, die ten minste 14 jaar oud zijn, dus vóór 1981 zijn aangegaan, en in totaal goed zijn voor ongeveer 34 Mio ECU.

3.22. Deze verplichtingen betreffen hoofdzakelijk acties in het kader van de Structuurfondsen en de ontwikkelingssamenwerking.

3.23. De inspanningen van de Commissie op het gebied van de ontwikkelingshulp in de loop van het begrotingsjaar 1994 brachten haar ertoe 1 367 verplichtingen te annuleren die een totale waarde van ongeveer 177 Mio ECU hadden en niet meer overeenkwamen met een juridische verplichting. De Kamer selecteerde voor haar controle 81 van de overige 160 sluimerende verplichtingen per 31 december 1994. Gebleken is dat 66 ervan, ten belope van in totaal ongeveer 8,5 Mio ECU, geen reden van bestaan meer hebben en dus ook hadden moeten zijn vrijgemaakt.

3.24. Op het gebied van de Structuurfondsen blijkt dat bij het EOGFL-Oriëntatie 27 sluimerende verplichtingen bestaan die in totaal ongeveer 3 Mio ECU belopen. Verder toonde de analyse van de dossiers op dit gebied aan dat, bij de maatregelen die krachtens Verordening (EEG) nr. 355/77 worden gefinancierd, 438 projecten voor een totaalbedrag van ongeveer 54 Mio ECU hadden moeten zijn afgesloten en hun saldo had moeten zijn vrijgemaakt.

3.25. Op regionaal en sociaal gebied waren er respectievelijk 1 872 en 502 sluimerende verplichtingen, voor een totaalbedrag van respectievelijk 1 045 Mio en 59 Mio ECU.

3.26. De Kamer verzoekt de Commissie de inspanningen die zij is gaan leveren in bepaalde sectoren, zoals de ontwikkelingssamenwerking, te versterken en te veralgemenen, teneinde onverwijld de passende procedures in te voeren om te zorgen voor een systematische periodieke controle van zulke boekhoudkundige verplichtingen en over te gaan tot de vrijmaking van die welke niet meer overeenkomen met juridische verplichtingen.

De overige opmerkingen betreffende de geconsolideerde jaarrekening

3.27. Voorts wenst de Kamer op grond van haar controles de volgende opmerkingen te maken.

Uiteindelijke opstelling van de begrotingsrekeningen

3.28. De jaarrekening geeft niet precies het bedrag weer van de in de begroting opgenomen oorspronkelijke kredieten als vermeld in de definitieve vaststelling van de algemene begroting voor de Europese Unie ().

3.29. Kolom 5/1 van de jaarrekening vermeldt bij de in de oorspronkelijke begroting opgenomen kredieten ook de bedragen die ter beschikking zijn gesteld uit hoofde van de bijdrage van de EVA-landen (zie tabel E van deel II van de jaarrekening) en niet alleen de in de begroting 1994 opgenomen kredieten.

3.30. Bij de opstelling van de Grafische voorstellingen 1994 werd een kleine optelfout van 307 000 ECU ontdekt op pagina 25 van de jaarrekening, deel IV, in de kolom "Totaal (beschikbare kredieten)" en "In de loop van 1994 aangegane verplichtingen", maar deze fout heeft geen weerslag op het totaal-generaal.

3.31. De betrouwbaarheid van de jaarrekening wordt ietwat beïnvloed door bij het onderzoek van de door de Kamer gecontroleerde verrichtingen vastgestelde fouten in de aanwijzing op het begrotingsjaar of de juiste begrotingslijn.

3.32. De geconstateerde gevallen zijn niet erg talrijk (een tiental verplichtingen en betalingen in de door de Kamer genomen steekproef en enkele verrichtingen daarbuiten) en zijn moeilijk extrapoleerbaar wegens de aard van de aangetroffen problemen. Een tiental boekhoudkundige fouten die de betrouwbaarheid van de jaarrekening rechtstreeks beïnvloeden in een vrij beperkte steekproef van verrichtingen (ongeveer duizend verplichtingen en betalingen) is echter te veel om de betrouwbaarheid van de jaarrekening op dit vlak volledig bevredigend te kunnen noemen.

Het boekhoudsysteem SINCOM

3.33. De boeking van de begrotingsuitgaven door het geautomatiseerde boekhoudsysteem (SINCOM) blijkt in het algemeen betrouwbaar te zijn.

3.34. De kredietlijnen die aan de jaarrekening ten grondslag liggen komen doorgaans overeen met die welke in het SINCOM-bestand worden gebruikt voor de aanwijzing in het rekeningstelsel. Ook werd geverifieerd of de wisselkoersen, gebruikt voor de eerste omrekening van de verplichtingen en betalingen en voor de maandelijkse herwaarderingen, overeenstemmen met de officiële koersen als bekendgemaakt door de Commissie (Info-Ecu en PB), alsook of de programma's voor de herwaardering van de nog niet afgewikkelde verplichtingen berusten op de juiste koersen ingevolge de regelgeving en leiden tot de noodzakelijke aanpassingen in het gebruik van de kredieten. De automatische controles binnen het systeem SINCOM werden nagezien om zeker te zijn dat de bedragen van de verplichtingen en de betalingen niet hoger lagen dan de desbetreffende goedgekeurde kredieten. De geboekte verplichtingen en betalingen zijn goedgekeurd, van een visum voorzien en in de boeken opgenomen door daartoe gemachtigde ambtenaren in overeenstemming met de voorschriften.

3.35. Met het systeem kunnen de visumweigeringen van de financieel controleur en de besluiten van de Commissie om de visumweigeringen al dan niet terzijde te stellen behoorlijk worden geïdentificeerd. De betalingen worden aangewezen op het begrotingsjaar waarin ze zijn geboekt.

3.36. Er zijn vrijwel geen verschillen tussen de boekhoudkundige elementen van de verplichtingen en de saldi van de verplichtingen. De saldi van de afzonderlijke verplichtingen zijn correct opgenomen in het globale bestand dat wordt gebruikt voor de opstelling van de jaarrekening.

3.37. De controles met behulp van SINCOM geven niettemin aanleiding tot de volgende opmerkingen:

3.38. De bedragen der kredieten die in SINCOM werden opgenomen uit hoofde van de tweede gewijzigde en aanvullende begroting voor 1994 komen niet overeen met de bedragen welke door de begrotingsautoriteit werden goedgekeurd. In de bedragen voor sommige kredieten werden aanzienlijke verschillen geconstateerd.

3.39. Er werd een uitputtende vergelijking gemaakt tussen een listing op basis van de SINCOM-bestanden over de gewijzigde en aanvullende begrotingen voor 1994 en de begrotingen zoals die in het Publikatieblad werden bekendgemaakt. Verschillen wegens een vergissing bij de publikatie werden waargenomen in de bedragen van de kredieten voor 77 lijnen. Voor de juiste bedragen van deze kredieten voor vastleggingen en betalingen bestond bijgevolg niet de formele rechtsgrondslag van de in het Publikatieblad bekendgemaakte begroting.

3.40. Voor de begrotingsoverschrijvingen die door de begrotingsautoriteit moeten worden goedgekeurd was het niet mogelijk bepaalde in SINCOM opgenomen bedragen te toetsen aan de ter beschikking van de Kamer gestelde documentatie.

3.41. Er werd een toetsing verricht van een listing van SINCOM met details over de begrotingsoverschrijvingen aan de beschikbare documentatie over deze overschrijvingen die door de begrotingsautoriteit waren goedgekeurd of haar ter kennis waren gebracht, maar voor 3 van deze overschrijvingen was het resultaat niet bevredigend.

Het saldo van het begrotingsjaar

3.42. Blijkens de berekening van het resultaat van de uitvoering van de begroting 1994 voor de Europese Unie (jaarrekening en financiële balans betreffende de verrichtingen van de begroting 1994, deel II, bladzijde 11) omvat het saldo van het begrotingsjaar een bedrag van 2,1 Mio ECU dat het resultaat weergeeft van de deelneming aan de communautaire begroting van de landen van de Europese Vrijhandelsassociatie, die lid zijn van de Europese Economische Ruimte. Dit bedrag is het verschil tussen enerzijds de betaalde bijdragen (90,7 Mio ECU) en anderzijds de uitgaven van het begrotingsjaar uit dien hoofde (88,6 Mio ECU).

3.43. Bij gebreke van gedetailleerde instructies over de boekhoudkundige behandeling van dit saldo van 2,1 Mio ECU en uit voorzichtigheid hadden de boekhoudkundige diensten van de Commissie dit bedrag apart moeten zetten op een geschikte rekening van de passiefzijde van de financiële balans totdat de EVA/EER-rekeningen zouden zijn geregulariseerd, in plaats van het op te nemen in het saldo van het begrotingsjaar.

De geconsolideerde financiële balans van de Europese Unie

3.44. De geconsolideerde financiële balans van de Europese Unie, waarbij alleen de Commissie verantwoordelijk is voor de consolidatie, geeft een correct beeld van de financiële situatie van de Unie, maar geeft toch aanleiding tot de onderstaande reserves.

3.45. De controle van de geconsolideerde financiële balans bestaat hoofdzakelijk uit een verificatie van de rekenkundige juistheid ervan en van de correcte groepering van de financiële balansen van de verschillende communautaire instellingen en organen die deel uitmaken van het consolidatiebereik. Deze controles hebben geen anomalieën aan het licht gebracht.

3.46. De eventuele opmerkingen van de Kamer over de financiële balansen van de Commissie en de andere communautaire instellingen en organen hebben, door de opbouw van de geconsolideerde financiële balans, ook daarop betrekking.

Harmonisatie van de boekhoudmethoden

3.47. De presentatie van geharmoniseerde financiële staten en de toepassing van gelijke boekhoudmethoden en waarderingsregels door de verschillende eenheden die het voorwerp van de consolidatie uitmaken, vormen enkele van de voorwaarden die vervuld moeten zijn om de consolidatie mogelijk te maken. Wat de communautaire rekeningen betreft is de Commissie bevoegd, de boekhoudkundige methoden vast te stellen en de inrichting van de financiële staten te harmoniseren (artikel 21 van de uitvoeringsvoorschriften betreffende een aantal bepalingen van het Financieel Reglement van 21 december 1977).

3.48. Geconstateerd werd echter dat de gegevens in de financiële staten niet altijd eenvormig zijn of dat voor bepaalde verrichtingen de toepasselijke regels ontbreken.

3.49. Zo kan bij lezing van de financiële balans verwarring ontstaan doordat het informaticamateriaal daarin slechts voor bepaalde instellingen apart wordt vermeld. Deze nieuwe presentatie werd immers alleen voor de Commissie en het Europees Parlement toegepast. De presentatie is trouwens zelfs op het niveau van de Commissie niet uniform, want het informaticamateriaal van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek is opgenomen onder het materiaal en meubilair. Bijgevolg is het op de financiële balans verschijnende bedrag voor materiaal en meubilair overgewaardeerd, terwijl het bedrag voor het informaticamateriaal is ondergewaardeerd. De Kamer geeft toe dat deze nieuwe inrichting een verbetering van de verstrekte informatie vormt. De Commissie moet de andere communautaire instellingen en organen echter aansporen om hetzelfde te doen.

3.50. Er zijn geen regels voor de presentatie van de - vaak van een koopoptie voorziene - contracten die rechten op onroerende zaken (bij voorbeeld erfpacht of leasing) of andere vergelijkbare rechten opleveren. Bijgevolg zijn deze verrichtingen niet altijd terug te vinden in de boeken, zij het in de financiële balans dan wel in de toelichtingen (zie de paragrafen 3.97 - 3.99).

3.51. Aangezien de verschillende instellingen steeds meer gebruik maken van deze financieringsmethoden wordt de Commissie verzocht gebruik te maken van de haar in artikel 21 van de uitvoeringsvoorschriften bij het Financieel Reglement verleende bevoegdheid om regels voor de boekhoudkundige behandeling op te stellen zodat dergelijke verrichtingen, die bepaalde kenmerken hebben, voortaan op passende wijze in de financiële staten worden vermeld.

De financiële balans van de Commissie

Opmerkingen over de uitvoering en boeking van de betalingen

3.52. Bij het onderzoek op centraal niveau - in het kasmiddelensysteem, de bankboekhouding, de algemene boekhouding en het systeem voor bankaansluitingen (NOSTRO) - van de betalingsverrichtingen die in het kader van de centrale steekproef werden geselecteerd en waarvoor uitgaven waren gedaan, werden geen fouten geconstateerd die in verband met de betrouwbaarheid van de rekeningen in de DAS dienen te worden vermeld. Voor de geselecteerde verrichtingen waarmee op centraal niveau geen mutatie van middelen was gemoeid, bij voorbeeld de meeste verrichtingen van het EOGFL-Garantie, die in feite regularisaties van voorschotten zijn, werd de opneming in de algemene boekhouding gecontroleerd.

Voorbehoud inzake de materiële vaste activa (Brussel, Luxemburg en delegaties)

3.53. De Kamer maakt voorbehoud inzake de in de financiële balans van de Commissie vermelde waarde van de roerende zaken te Brussel en Luxemburg (254,2 Mio ECU).

3.54. De Kamer controleerde de waarde van de roerende en onroerende zaken van de Commissie. Het onderzoek betrof goederen ter waarde van ongeveer 445 Mio ECU te Brussel en Luxemburg, alsook in de kantoren in de Gemeenschap en de delegaties daarbuiten.

3.55. Het gaat om gebouwen in eigendom (134 Mio ECU), voorschotten en vooruitbetalingen voor materiële vaste activa (12,1 Mio ECU), voertuigen (11,2 Mio ECU), informatica-materiaal (151,5 Mio ECU) en andere roerende zaken (136,4 Mio ECU). Het totale aantal roerende zaken is ongeveer 450 000. De werkzaamheden van de Kamer hebben geleid tot de volgende bevindingen (gedetailleerde gegevens zijn te vinden in hoofdstuk 13 van het jaarverslag van de Kamer over het begrotingsjaar 1994) ().

Gebouwen te Brussel

3.56. In totaal geven de opgenomen en met de toelichtingen bij de financiële balans gestaafde bedragen een betrouwbare indicatie van de waarde van de onroerende zaken te Brussel per 31 december 1994, met uitzondering van het bedrag voor de inrichting van het Breydel-gebouw. Hiervoor zou een betere motivering moeten worden gegeven. Er bestaat immers een verschil van ongeveer 1,5 Mio ECU tussen het bedrag op de financiële balans (8,5 Mio ECU) en de in Sincom geregistreerde betalingen (10,0 Mio ECU).

Voorschotten en vooruitbetalingen op materiële vaste activa (gebouwen nog niet definitief verworven)

3.57. De Kamer is verheugd over de wijziging van de boekhoudmethoden door de invoering van de post "Voorschotten en vooruitbetalingen op materiële vaste activa" (waarvan de tegenwaarde aan de passiefzijde onder de titel "Eigen kapitaal" is opgenomen) in de financiële balans van de Commissie.

3.58. De Commissie moet echter wel de nodige maatregelen treffen om in de toekomst te beschikken over een middel om de betrokken bedragen correct te vermelden. Per 31 december 1994 beliep de waarde van de betrokken goederen ongeveer 18,8 Mio ECU (in plaats van 12,1 Mio ECU).

Roerende zaken te Brussel

3.59. De Kamer heeft geen zekerheid dat de bedragen in de financiële balans voor de roerende zaken een getrouw beeld geven van de eigendommen van de Commissie te Brussel en Luxemburg.

3.60. Dit standpunt berust op het feit dat het onmogelijk is, het bestaan van talrijke goederen te verifiëren bij gebrek aan betrouwbare gegevens over de plaats ervan en het in de praktijk onmogelijk is de waarde van de aldus in de Sysbien-databank opgenomen goederen te controleren. Het gaat om eigendommen met een balanswaarde van 254,2 Mio ECU (materiaal en meubilair en informaticamateriaal).

Roerende zaken buiten de Gemeenschap

3.61. De inventarislijsten van de goederen bij de delegaties buiten de Gemeenschap (30,2 Mio ECU) kennen nog steeds dezelfde problemen die de Kamer in haar opeenvolgende jaarverslagen sinds 1979 telkens heeft gelaakt (). Tot voor kort werden in geen enkele fase van het proces van de doorzending van gegevens van de delegaties naar de rekenplichtige van de Commissie de noodzakelijke verificaties verricht. Ondanks bepaalde correcties die intussen werden aangebracht, maken de ontdekte anomalieën het de Kamer onmogelijk zekerheid te krijgen over de waarde van de eigendommen van de delegaties.

Opmerkingen over de deelnemingen en leningen

3.62. De verdeling van de bedragen voor het financieel instrument "EC Investment Partners" over deelnemingen (15,2 Mio ECU) en leningen (54,3 Mio ECU) stemt niet overeen met de werkelijkheid. De precieze bedragen van de deelnemingen en leningen zijn respectievelijk 4,3 Mio ECU lager en 4,3 Mio ECU hoger dan die welke in de financiële balans zijn vermeld.

Opmerkingen over de bankrekeningen

De bankboekhouding

3.63. De inspanningen van de Commissie op dit gebied hebben een positieve uitwerking gehad. De Commissie is erin geslaagd de achterstand van de bankboekhouding weg te werken en maandelijkse toetsingen in te voeren tussen de cijfergegevens van de (secundaire) bankboekhouding en de algemene boekhouding, waarbij de verschillen worden verklaard. Per 31 december 1994 waren de banksaldi volgens de beide boekhoudingen gelijk.

Specifieke bankrekening

3.64. Een bankrekening van de Commissie met een betrekkelijk gering saldo is niet in de boeken vermeld.

3.65. Het jaarverslag over het begrotingsjaar 1993 (paragraaf 14.122) signaleerde het bestaan van een specifieke bankrekening die in 1991 door de Commissie bij een Belgische bank was geopend na een executoriaal derdenbeslag betreffende de huur van een gebouw en die niet in de rekeningen voorkwam. Hoewel de Commissie zich in haar antwoord ertoe had verbonden, in de toekomst daarmee rekening te houden, komen deze bankrekening (8 Mio BFR ofwel 0,2 Mio ECU) en de desbetreffende schuld nog steeds niet in de rekeningen voor.

Controle van de bankaansluitingen (NOSTRO)

3.66. De bankaansluitingen aan het eind van het jaar geven aanleiding tot een aantal opmerkingen van de Kamer.

3.67. Ook dit jaar was het moeilijk de bankaansluitingen aan het eind van het jaar te benutten.

3.68. Voor vele bankrekeningen was het banksaldo en/of het boekhoudkundig saldo volgens NOSTRO niet het saldo aan het eind van het jaar (zie ook het jaarverslag over het begrotingsjaar 1993, paragraaf 14.112, sub a)).

3.69. De Kamer dringt erop aan dat de Commissie in de toekomst de eindejaarswerkzaamheden op dit gebied beter coördineert, niet alleen om de door de Kamer te verrichten controlewerkzaamheden te vergemakkelijken, maar vooral om de eindejaarswerkzaamheden voor haar eigen diensten te vergemakkelijken.

Opmerkingen over de voorschotkassen

3.70. Het opgenomen bedrag (7,5 Mio ECU) van de voorschotkassen voor de financiële protocollen met de zuidelijke mediterrane landen vormt geen correcte weergave van de communautaire middelen die bij de afsluiting van het begrotingsjaar in deze landen beschikbaar waren.

Reserves inzake de vorderingen op de Lid-Staten

De specifieke boekhoudingen voor de douanerechten en de landbouwheffingen

3.71. Wegens de omvang van de fouten en problemen die werden aangetroffen in de specifieke boekhoudingen betreffende de douanerechten en landbouwheffingen kan het terzake in de financiële balans opgenomen bedrag van ongeveer 577 Mio ECU niet betrouwbaar worden geacht.

3.72. Er wordt een specifieke boekhouding op kwartaalbasis toegezonden. Deze heeft hoofdzakelijk betrekking op de douanerechten en de landbouwheffingen die niet zijn geïnd en niet door een garantie van de Lid-Staten zijn gedekt, of die wel door een garantie zijn gedekt maar worden betwist.

3.73. De door Lid-Staten gevoerde specifieke boekhoudingen, waarop de gegevens van de Commissie zijn gebaseerd, vertonen talrijke fouten en leemten; de voornaamste daarvan is de onvolledigheid. Zo was bij het bureau te Antwerpen, België, een fraude ten bedrage van 49 Mio ECU, die was ontdekt en gesignaleerd aan de belastingplichtige, aan het eind van het begrotingsjaar 1994 nog niet geregistreerd. De controles in verschillende Lid-Staten brachten diverse tekortkomingen in de specifieke boekhoudingen aan het licht, met name in het Verenigd Koninkrijk, waar de nationale overheidsinstanties naar aanleiding van de verrichte controles de betrokken diensten hebben verzocht de nodige verbeteringen aan te brengen.

Vorderingen in verband met de goedkeuring van de rekeningen van het EOGFL-Garantie

3.74. De vorderingen op de Lid-Staten in verband met de goedkeuring van de rekeningen van het EOGFL-Garantie voor de begrotingsjaren 1989-1991 ter waarde van ongeveer 2 000 Mio ECU, zijn niet in de rekeningen terug te vinden.

3.75. De beschikkingen van de Commissie van 30 november 1994 () en 21 december 1994 () hebben geleid tot negatieve correcties van ongeveer 2 000 Mio ECU, waarvan drie vierde betrekking heeft op de melkquota van Griekenland, Italië en Spanje. Deze negatieve correcties komen overeen met nog te innen begrotingsontvangsten. Deze correcties zullen in de loop van de begrotingsjaren 1995-1998 worden gerealiseerd via negatieve uitgaven in de maandelijkse uitgavendeclaraties van de Lid-Staten voor de betrokken begrotingsjaren.

3.76. De Kamer herhaalt haar kritiek op deze handelwijze die niet strookt met de financiële voorschriften. Inzake de nog te innen ontvangsten had de Commissie de bepalingen van artikel 28 van het Financieel Reglement moeten toepassen en ramingen van schuldvorderingen moeten vaststellen. Met deze handelwijze hadden die vorderingen kunnen worden opgenomen aan de actiefzijde van de financiële balans, waardoor de communautaire rekeningen doorzichtiger zouden worden.

Opmerkingen over de potentiële vorderingen in verband met de vaststelling van fraude en onregelmatigheden

3.77. Aangaande de mogelijk terug te vorderen bedragen na bij de Commissie bekende fraude en onregelmatigheden moeten de aanwijzingen in de financiële staten van de Commissie onder de rubriek "potentiële vorderingen" worden verbeterd om de lezer van de financiële staten een algemeen beeld van dit soort potentiële vorderingen te geven. De rubriek "potentiële vorderingen" betreft alleen de door de Lid-Staten aangegeven gevallen inzake het EOGFL-Garantie. De gevallen betreffende de eigen middelen, die overigens reeds grotendeels in de financiële balans zijn opgenomen via de B-boekhouding, komen er niet in voor en de gevallen betreffende de Structuurfondsen komen nergens voor. Maar met de aangegeven gevallen betreffende de eigen middelen en de Structuurfondsen zijn voor de Unie mogelijke terugvorderingen van ten minste 500 Mio ECU gemoeid.

Het verslag bevat de volgende gegevens:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

3.78. In het jaarverslag 1994 over de fraudebestrijding () geeft de Commissie financiële informatie over fraudegevallen in verband met het EOGFL-Garantie, de eigen middelen en de Structuurfondsen. Deze gegevens betreffen alleen de begrotingsjaren 1991-1994 en kunnen niet worden vervangen door die welke zijn opgenomen (EOGFL-Garantie: vorderingen per 31 december 1994 op basis van de sinds het ontstaan van het EOGFL-Garantie aangegeven fraudegevallen) of moesten zijn opgenomen (eigen middelen en Structuurfondsen) in de afdeling van deel IV van de rekeningen van de Unie betreffende de potentiële vorderingen, omdat zij niet de gevallen van vóór 1991 omvatten waarvoor nog terugvorderingen moeten worden verricht. Het verslag over de fraudebestrijding is hoe dan ook geen financiële staat maar een beschrijvend verslag dat door een onlangs opgerichte coördinatiedienst (UCLAF) op basis van hoofdzakelijk van de Lid-Staten afkomstige informatie wordt opgesteld.

3.79. Deze gegevens zijn ontoereikend en kunnen niet voorzien in de leemten in de rubriek "potentiële vorderingen" van deel IV, waarin alleen gedetailleerd sprake is van een bedrag van 1 140,16 Mio ECU dat per 31 december 1994 door de Lid-Staten op het gebied van het EOGFL-Garantie nog moest worden teruggevorderd (deel IV, bladzijde 54, tabel 2).

3.80. Bovendien mag er niet van worden uitgegaan dat de door de Lid-Staten verstrekte informatie voor 100 % correct en vooral volledig is. Er zijn goede redenen om aan te nemen dat in het door de Commissie geschetste beeld de ware omvang van de aangegeven fraude en onregelmatigheden aanzienlijk wordt onderschat. Deze twijfel wordt ingegeven door het feit dat bij voorbeeld bepaalde voorschriften inzake de systemen voor communicatie door de Lid-Staten pas onlangs van kracht zijn geworden of de Lid-Staten niet ertoe verplichten hun mededelingen over de afhandeling van zulke gevallen regelmatig bij te werken en door het feit dat bepaalde Lid-Staten (Italië, België) sinds 1990 op het gebied van de Structuurfondsen helemaal niets meer hebben meegedeeld. De twijfel vloeit ook voort uit de toestand van het systeem voor de financiële follow-up van de fraudegevallen en van de terugvorderings- en inningsvoorwaarden, die de Commissie zelf ontoereikend vindt ().

Voorbehoud inzake de werkelijke omvang van de verplichtingen buiten de balans om

3.81. Diverse potentiële verplichtingen van de Europese Unie, die ten minste 88 000 Mio ECU bedragen, komen niet voor in de financiële balans, noch in de bijlagen betreffende de verplichtingen buiten de balans om.

Meerjarige besluiten en verbintenissen

3.82. De uitvoering van de Structuurfondsen geschiedt in het kader van akkoorden die vooraf met de betrokken Lid-Staten zijn gesloten, en wel de besluiten van de Commissie tot goedkeuring van de programma's. Deze besluiten houden voor de Europese Unie een verplichting in tegenover de betrokken partijen, met name doordat daarin voor een meerjarige periode het totale bedrag van de communautaire bijdrage wordt vastgelegd. Daar de vastlegging van de kredieten wordt gespreid over verschillende begrotingsjaren naar gelang van de realisatie van de jaartranches, kunnen de financiële staten slechts een getrouw en volledig beeld geven indien het bedrag van dergelijke verplichtingen, die nog niet tot de overeenkomstige boekhoudkundige verplichtingen hebben geleid, wordt vermeld als verplichtingen buiten de balans om of in de bijlage bij deel IV over de potentiële verplichtingen en lasten van de Europese Unie.

3.83. De tweede fase van de hervorming van de Structuurfondsen begon in 1994 en de besluiten van dat jaar bepalen dan ook het in totaal te financieren bedrag voor de hele duur van deze tweede fase, namelijk van 1994 tot 1999.

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

3.84. Voor de drie Structuurfondsen zal volgens de besluiten uit 1994 in totaal meer dan 84 765 Mio ECU aan steun worden toegekend. Voor de tranches van 1994 werden in de loop van het begrotingsjaar boekhoudkundige verplichtingen ten belope van iets meer dan 13 348 Mio ECU aangegaan. Hieruit volgt dat bij de afsluiting van het begrotingsjaar nog meer dan 71 417 Mio ECU aan verplichtingen nog in de volgende begrotingsjaren moeten worden uitgevoerd. In de onderstaande tabel worden deze bedragen gedetailleerd weergegeven.

Verschuiving van de boekhoudperiode betreffende het EOGFL-Garantie

3.85. De juridische verplichtingen van de Europese Unie tegenover de Lid-Staten ten belope van ongeveer 16 083 Mio ECU, betreffende de door hen in het kader van het EOGFL-Garantie tussen 16 oktober en 31 december 1994 verrichte betalingen, zijn niet vermeld onder de verplichtingen buiten de balans om.

3.86. Overeenkomstig Verordening (EEG) nr. 729/70 van de Raad, laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1287/95 (), worden de uitgaven van de Lid-Staten voor de verrichtingen van het EOGFL-Garantie tussen 16 oktober en 31 december 1994 door de Commissie tijdens het begrotingsjaar 1995 terugbetaald.

3.87. Aangezien deze uitgaven, onverminderd de latere goedkeuringsprocedure, voor de algemene begroting van de Europese Unie onomkeerbaar zijn, zou het bedrag ervan in de rekeningen van het begrotingsjaar 1994 moeten worden opgenomen onder de verplichtingen buiten de balans om. Voor een volledige en betrouwbare informatie is dit temeer noodzakelijk, daar met de inwerkingtreding van het nieuwe gemeenschappelijk landbouwbeleid, met name op het gebied van de akkerbouw, de uitgaven van de Lid-Staten in de betrokken periode aanzienlijk worden, namelijk 43 % van de kredieten van het EOGFL-Garantie voor het begrotingsjaar 1995. Deze opmerking doet geen afbreuk aan de juistheid van de uitgavenbedragen die voor 1994 op de jaarrekening zijn aangewezen, want daarin zijn de betalingen begrepen die de Lid-Staten tussen 16 oktober en 31 december 1993 hebben verricht.

Voor een bankkrediet verleende garantie

3.88. Onder de verplichtingen buiten de balans om is geen melding gemaakt van het risico dat de Gemeenschap op zich heeft genomen door aan een bankconsortium een garantie ten belope van 500 Mio ECU te verlenen voor een aan de voormalige Sovjet-Unie toegestaan krediet ter financiering van de import van landbouwprodukten en voedingsmiddelen afkomstig uit de Gemeenschap (). De garantie van de Gemeenschap dekt, voor 98 % en tot 500 Mio ECU, de eventuele kapitaal- en renteverliezen voor het geval dat de schuldenaar in gebreke blijft. Per 31 december 1994 was met deze verrichting een uitstaand kapitaal ten belope van 132,6 Mio ECU gemoeid.

3.89. In tegenstelling tot de terugbetalingsgarantie voor de leningen welke de EIB uit haar eigen middelen aan derde landen toekent en de terugbetalingsgarantie voor de door de Europese Gemeenschappen aangegane leningen is de waarborg voor het door het bankconsortium verleende krediet niet vermeld onder de verplichtingen buiten de balans om.

Verplichtingen betreffende swapverrichtingen

3.90. De verplichtingen betreffende interest- en deviezenswaps (975 Mio ECU te ontvangen, 996,2 Mio ECU te leveren), die worden vermeld op de orderrekeningen van het financieel instrument Betalingsbalans zijn niet vermeld onder de verplichtingen buiten de balans om van de Commissie, hoewel de balans van dit financieel instrument in de financiële balans van de Commissie werd geconsolideerd. Dezelfde opmerking kan worden gemaakt inzake de swapverrichtingen van de financiële instrumenten NCI en Euratom, waarbij deze verplichtingen zelfs ontbreken in de respectievelijke financiële staten.

Opmerkingen over de toelichtingen bij de financiële balans

3.91. In het algemeen werd een verbetering vastgesteld van de kwaliteit van de toelichtingen bij de financiële balans van de Commissie. Niettemin wordt de Commissie verzocht haar inspanningen op dit gebied voort te zetten.

De financiële balansen van de andere communautaire instellingen en organen

Voorbehoud inzake de materiële vaste activa

3.92. De Kamer maakt voorbehoud inzake de waarde (121,1 Mio ECU) van de roerende zaken vermeld in de respectieve financiële balansen van verschillende communautaire instellingen en organen.

3.93. Bij het Europees Parlement komt het op de financiële balans verschijnende bedrag (86,9 Mio ECU) niet overeen met het bedrag volgens de databank IMMO, die als inventarislijst dient. Bovendien zijn de aanpassingen ten vervolge op de driejaarlijkse fysieke controle die in 1994 werd voltooid nog niet verwerkt in de financiële balans per 31 december 1994.

3.94. Bij de Raad zijn de aanpassingen ten vervolge op de driejaarlijkse fysieke controle die in 1994 werd voltooid nog niet verwerkt in het bedrag (28,6 Mio ECU) dat is opgenomen in de financiële balans per 31 december 1994. Volgens de Raad gaat het om ongeveer 1 250 goederen die nog steeds in de inventarislijst zijn opgenomen maar waarvan het bestaan niet kon worden vastgesteld.

3.95. Bij het Economisch en Sociaal Comité (ESC) en het Comité van de Regio's is het in de financiële balans vermelde bedrag, dat evenals voor de andere instellingen door de dienst Vaste Activa wordt berekend, niet gebaseerd op de inventarislijsten. De geconstateerde leemten in de inventarislijsten (bij voorbeeld noteringen in verschillende valuta's zonder omrekening in Ecu, ontbrekende totalen, blanco bladzijden) maken een aansluiting op de boekhoudkundige gegevens nagenoeg onmogelijk. Bovendien is bij het ESC sinds ten minste 12 jaar geen enkele fysieke inventariscontrole meer verricht.

3.96. De financiële balansen, of de toelichtingen daarbij, van het Europees Parlement, de Raad en het Hof van Justitie maken geen melding van het bestaan van belangrijke rechten op onroerende zaken of soortgelijke rechten (292 Mio ECU), noch van de betrokken verplichtingen (1 823 Mio ECU).

3.97. Het Parlement heeft twee erfpachtcontracten met koopoptie gesloten (respectievelijk voor 27 en 20 jaar), die betrekking hebben op een gebouw te Brussel (1 000 Mio ECU plus rente) en een gebouw te Straatsburg (433 Mio ECU plus rente). De financiële balans of de toelichtingen daarbij bevatten geen enkele informatie over deze verrichtingen.

3.98. De Raad heeft voor de bouw van het "Consilium"-gebouw te Brussel per 31 december 1994 in totaal 292 Mio ECU aan voorschotten betaald, op een uiteindelijke kostprijs die op 31 december 1993 op 332 Mio ECU werd geraamd. Deze voorschotten, die zijn aangewezen op de begroting, zijn niet vermeld in de financiële balans en de financiële verplichting voor het saldo van ongeveer 40 Mio ECU is niet opgenomen onder de verplichtingen buiten de balans om, in tegenstelling tot de door de Commissie gevolgde praktijk (zie paragraaf 3.57).

3.99. Het Hof van Justitie heeft op 15 november 1994 een overeenkomst met de Luxemburgse Staat over haar gebouwen ondertekend. Deze overeenkomst heeft wel niet de naam, maar wel de voornaamste kenmerken van een contract van financiële leasing, met daarbij een clausule betreffende eigendomsoverdracht. Bij deze overeenkomst heeft het Hof van Justitie zich ertoe verbonden jaarlijks tot uiterlijk 31 december 2015 een vergoeding van ± 634 Mio BEF te betalen. De eigendom van de gebouwen zal rechtens overgaan op het Hof van Justitie op het tijdstip waarop het totaal van de betaalde vergoedingen voor de Luxemburgse Staat gelijk is aan de verkoopprijs van de gebouwen. Een onafhankelijk expert zal voor de totale verkoopprijs een eindafrekening maken, rekening houdend met alle betalingen die het Hof van Justitie in de vorm van huur of vergoedingen zal hebben gedaan. De financiële verplichting betreffende deze overeenkomst (die op ongeveer 340 Mio ECU kan worden geraamd, alleen al gelet op de tot 2015 te betalen vergoedingen) is niet weergegeven in de boeken of in de toelichtingen.

Opmerkingen over de bankrekeningen

3.100. De Kamer kan zich niet uitspreken over de betrouwbaarheid van het bedrag van de direct opvraagbare rekeningen (0,9 Mio ECU) als vermeld op de actiefzijde van de financiële balans van het ESC, aangezien de bankaansluitingen per 31 december 1994 niet werden verricht.

BETREFFENDE DE WETTIGHEID/REGELMATIGHEID VAN DE ONDERLIGGENDE VERRICHTINGEN

De verrichtingen in verband met de ontvangsten

De traditionele eigen middelen

3.101. Wat de traditionele eigen middelen betreft brachten de onderzoeken van een steekproef van onderliggende verrichtingen in de Lid-Staten geen gegevens aan het licht die de wettigheid/regelmatigheid van de betrokken ontvangsten ter discussie stelden en konden door die onderzoeken ook geen voldoende belangrijke materiële fouten worden ontdekt om op het niveau van de geconstateerde en ingevorderde rechten gevolgen te hebben voor de communautaire begroting. Toch moet duidelijk zijn dat een monsterneming door de Kamer niet de hele betrokken populatie kan betreffen aangezien uiteraard geen enkele overheidsinstantie een lijst van de niet bij de douaneautoriteiten aangegeven importen bezit. Hetzelfde probleem bestaat vooral bij de belastingen op aangifte. Het is dan ook niet mogelijk een oordeel te geven over de volledigheid van de traditionele eigen middelen.

3.102. De controles betreffende de traditionele eigen middelen omvatten ook tests betreffende de werking van de nationale systemen voor de centralisatie van de onderliggende verrichtingen.

3.103. Opgemerkt zij dat de steekproef van onderliggende verrichtingen wordt geselecteerd op basis van de door de Commissie ingevorderde bedragen. Met deze benadering is het dus niet mogelijk een oordeel te vormen over de gevallen van vrijstelling of toepassing van een nultarief van douanerechten en a fortiori over niet-aangegeven verrichtingen. In het kader van het onderzoek van de douaneontvangsten en landbouwheffingen werd dit probleem voor de importen met vrijstelling of nultarief empirisch opgelost door behalve de transacties die tot inningen van rechten hadden geleid, ook transacties te analyseren waarop geen enkel recht of heffing werd toegepast.

Douanerechten en landbouwheffingen

3.104. Bij het onderzoek van de transacties uit de steekproef en het onderzoek van andere, willekeurig geselecteerde transacties zijn geen grote problemen aan het licht gekomen in verband met de betrouwbaarheid en de inhoud van de rekeningen. De ondervonden problemen betroffen hoofdzakeljk de wettigheid/regelmatigheid en met name de naleving van de termijnen voor de terbeschikkingstelling.

3.105. Het meest waarschijnlijke gecumuleerde bedrag van de ernstige fouten betreffende de douanerechten en landbouwheffingen is gering, namelijk ongeveer 10 Mio ECU.

3.106. De onderzoeken die werden verricht bij de verificatie van de verrichtingen uit de steekproef voor de DAS wezen eveneens op diverse problemen, met name inzake de naleving van de termijnen voor de terbeschikkingstelling. Zo werden in de twee bezochte bureaus in Denemarken systematische vertragingen geconstateerd betreffende ongeveer 10 % van de vastgestelde ontvangsten. In bepaalde bureaus in Griekenland worden de ontvangsten van de laatste dag van een maand systematisch overgedragen naar de volgende maand. In Nederland treedt in bepaalde gevallen vertraging op bij de boeking van de via periodieke aangiften vastgestelde rechten. De Commissie zou bij de Lid-Staten moeten aandringen op de naleving van de terbeschikkingstellingstermijnen en erop letten dat de verschuldigde vertragingsrente wordt opgeëist.

3.107. Het grootste gevaar voor de douanerechten en de heffingen is in feite dat zij niet worden aangegeven, hetgeen per definitie grotendeels is onttrokken aan het onderzoek dat in het kader van de verklaring van betrouwbaarheid wordt verricht. Het bedrag van de door de Lid-Staten aan de Commissie gedeclareerde onregelmatigheden en de bedragen van de niet meegedeelde onregelmatigheden inzake het transitoverkeer belopen ongeveer 300 Mio ECU, ofwel 2 % van de ingevorderde douanerechten en landbouwheffingen. Door de omvang van dit verschijnsel op het gebied van de traditionele eigen middelen is een versterking van de systemen ter voorkoming en opsporing van fraude van essentieel belang.

3.108. Opgemerkt zij dat praktisch alle importfraude automatisch samengaat met fraude inzake de BTW bij invoer, die uiteindelijk een weerslag heeft op de eigen middelen uit de BTW, maar deze weerslag blijft betrekkelijk gering en kan op ongeveer 60 Mio ECU worden geschat.

3.109. Uiteindelijk werkt de invloed van de fouten en fraudegevallen door in de eigen middelen uit het BNP, die als aanvullende middelen dienen.

Bijdragen van de suikersector

3.110. De te onderzoeken steekproef omvatte 9 transacties; voor één daarvan, betreffende een belastingplichtige op het eiland Réunion, kon de controle zich slechts tot het betaalorgaan uitstrekken. Van de 8 transacties die tot op het niveau van de belastingplichtige werden onderzocht, kunnen er drie worden geacht fouten te bevatten.

3.111. De eerste fout is dat het saldo van de produktiebijdrage door het Verenigd Koninkrijk werd betaald met een maand vertraging ten opzichte van de termijn uit de regelgeving, die bepaalt dat het saldo in oktober moet worden vastgesteld en in december aan de Commissie moet worden betaald. Geconstateerd werd dat het saldo voor 1993 ten belope van 15 952 344 ECU in feite pas in januari 1994 aan de Commissie werd betaald. De ontvangsten voor 1994 zijn bijgevolg overgewaardeerd ten bedrage van het saldo. Deze situatie schijnt zich in 1994 te herhalen, want een bedrag van 14 974 768 ECU, dat normaliter in december 1994 moest worden gestort, werd in werkelijkheid in januari 1995 betaald. Bovendien verscheen het in 1994 verschuldigde bedrag niet op de financiële balans van de Commissie onder de vastgestelde maar nog te innen rechten. Overigens zou over die late betalingen vertragingsrente moeten worden geïnd.

3.112. Uit een onderzoek van de door Frankrijk in december 1994 betaalde bijdragesaldi blijkt dat de aanvullende bijdragen die op een specifieke begrotingspost (post 1160) moeten worden aangewezen, in werkelijkheid werden aangewezen op post 1100, die betrekking heeft op de bijdragen betreffende de suikerproduktie. Door deze aanwijzingsfout zijn de ontvangsten van post 1100 met 32 011 134 ECU overgewaardeerd en die van post 1160 met hetzelfde bedrag ondergewaardeerd.

3.113. In Spanje was een depot niet erkend door de administratie, zodat het niet op de officiële lijst van erkende depots voorkwam. Bijgevolg had de suikerafzet vanuit dit depot niet mogen leiden tot de inning van opslagbijdragen (noch, anderzijds, tot de terugbetaling van opslagkosten).

De eigen middelen afkomstig van de BTW en het BNP

3.114. De eigen middelen uit de BTW en het BNP geven geen aanleiding tot opmerkingen van de Kamer ten aanzien van de betrouwbaarheid van de