Mededeling van de Commissie aan de lidstaten

van 28 april 2000

tot vaststelling van de richtsnoeren voor een communautair initiatief op het gebied van trans-Europese samenwerking ter stimulering van een harmonische en evenwichtige ontwikkeling van de Europese ruimte - Interreg III

(2000/C 143/08)

1. De Commissie van de Europese Gemeenschappen heeft op 28 april 2000 besloten een communautair initiatief voor trans-Europese samenwerking, hierna "Interreg III" genoemd, vast te stellen in de zin van artikel 20 van Verordening (EG) nr. 1260/1999 van de Raad van 21 juni 1999 houdende algemene bepalingen inzake de Structuurfondsen(1), hierna "de algemene verordening" genoemd.

2. In het kader van Interreg III wordt Gemeenschapsgeld ter beschikking gesteld voor maatregelen en gebieden die voldoen aan de criteria van de hierbij medegedeelde richtsnoeren en die zijn opgenomen in door de Commissie goedgekeurde programma's in het kader van communautaire initiatieven (PCI's) die zijn ingediend door instanties welke door de lidstaten worden aangewezen.

I. Algemene doelstellingen en beginselen

3. Het uitgangspunt van de Interreg-initiatieven was en is nog steeds dat landsgrenzen geen beletsel mogen vormen voor een evenwichtige ontwikkeling en integratie van het Europese grondgebied. Het isolement van grensregio's heeft een tweeledig karakter: enerzijds leidt de aanwezigheid van grenzen ertoe dat grensgemeenschappen in economisch, sociaal en cultureel opzicht van elkaar worden afgezonderd en vormt zij een belemmering voor het samenhangend beheer van ecosystemen; anderzijds zijn grensregio's in nationale beleidsplannen vaak verwaarloosd, met als gevolg dat hun economieën binnen de nationale grenzen doorgaans een marginale rol zijn gaan spelen. De gemeenschappelijke markt en de EMU zijn natuurlijk sterke katalysatoren voor het veranderen van deze situatie. Desalniettemin zijn er in de hele Gemeenschap nog steeds enorme mogelijkheden om de samenwerking tussen grensregio's tot wederzijds voordeel te versterken. Deze uitdaging is des te groter wanneer de toekomstige uitbreiding van de Gemeenschap in aanmerking wordt genomen. De uitbreiding zal het aantal binnengrenzen van de Unie immers vergroten en de buitengrenzen geleidelijk in oostwaartse richting doen verschuiven.

4. Tijdens de huidige programmeringsperiode 1994-1999 van Interreg II zijn de taken van Interreg en Regen van de voorgaande periode voortgezet en uitgebreid. Deze taken zijn uitgevoerd binnen drie verschillende onderdelen: grensoverschrijdende samenwerking (2,6 miljard EUR), transnationale energienetten (550 miljoen EUR), en gezamenlijk optreden voor de aanpak van problemen die verband houden met overstromingen en droogtes en voor de ontwikkeling van een ruimtelijkeordeningsbeleid voor grote groepen geografische gebieden verspreid over de Unie, Midden- en Oost-Europa en de Middellandse-Zeeregio (413 miljoen EUR). Daarnaast is de samenwerking in de Europese Unie op ander gebied dan infrastructuur, de "zachte onderwerpen" die voor regionale ontwikkeling van belang zijn, specifiek op basis van artikel 10 van Verordening (EEG) nr. 2083/93 van de Raad van 20 juli 1993 houdende wijziging van Verordening (EEG) nr. 4254/88 tot vaststelling van toepassingsbepalingen voor Verordening (EEG) nr. 2052/88 met betrekking tot het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling(2) (200 miljoen EUR voor 1994-1999).

De communautaire Interreg-steun is hoofdzakelijk gebruikt voor de bevordering van een gezamenlijke aanpak van de ontwikkeling van kleine en middelgrote ondernemingen, onderwijs, opleiding en culturele uitwisselingen, de gezamenlijke aanpak van gezondheidsproblemen in grensregio's, de bescherming en verbetering van het milieu, voor de ontwikkeling van energienetten en voor vervoer en telecommunicatie (de belangrijkste maatregelen in de regio's van doelstelling 1), alsook voor de ontwikkeling van gezamenlijke beheersystemen en grensoverschrijdende en transnationale instanties.

5. Uit de resultaten kan worden geconcludeerd dat in veel, zo niet alle, grensregio's beduidende stappen zijn gezet in de richting van gezamenlijke grensoverschrijdende programmering en gezamenlijk programmabeheer. Het soort intensieve samenwerking dat bijvoorbeeld in "Euroregio's" plaatsvindt, blijft echter nog steeds meer uitzondering dan regel. Ofschoon in de grensregio's vele ontwikkelingsactiviteiten hebben plaatsgevonden, en die gebieden zeker hun voordeel met deze activiteiten hebben gedaan, is het in het algemeen veel moeilijker geweest gezamenlijk echte grensoverschrijdende en transnationale activiteiten te ondernemen. Dit heeft in enkele gevallen tot bizarre effecten geleid, zoals de ontwikkeling van parallelle projecten aan weerszijden van de grens. In ieder geval heeft het verhinderd dat grensregio's en lidstaten de voordelen van samenwerking ten volle hebben benut.

Dankzij Interreg II C heeft men ervaring kunnen opdoen met samenwerking over grote transnationale gebieden waarbij plaatselijke, regionale en nationale overheden waren betrokken en die tot doel had grotere territoriale integratie te bewerkstelligen. De omvang van deze samenwerking is echter wisselend geweest.

Met betrekking tot de buitengrenzen en de samenwerking met derde landen, zijn er ook nog andere problemen geweest, problemen die een gevolg zijn van zwakke administratieve structuren en een gebrek aan middelen in die landen alsook van problemen met de coördinatie van de externe-beleidsinstrumenten van de Gemeenschap - zoals Phare, Tacis en Meda - met de Interreg-programma's, te wijten aan verschillen in de uitvoeringsbepalingen.

Tot slot kan men stellen dat de interregionale samenwerking op diverse andere gebieden is aangemoedigd. Het huidige systeem van financiering op grond van artikel 10 van Verordening (EEG) nr. 2083/93 heeft evenwel het nadeel dat het beheer van te veel projecten rechtstreeks bij de Commissie wordt gecentraliseerd en dat er geen coördinatie van de betreffende inspanningen met de grensoverschrijdende activiteiten in het kader van Interreg tot stand komt.

6. In het licht daarvan is de doelstelling voor de komende periode van Interreg de economische en sociale samenhang van de Gemeenschap te versterken door grensoverschrijdende, transnationale en interregionale samenwerking en een evenwichtige ontwikkeling van het grondgebied van de Gemeenschap te bevorderen. Acties met betrekking tot de grenzen en grensgebieden tussen lidstaten en tussen de Gemeenschap en derde landen vormen derhalve de kern van dit initiatief. Daarbij zal gepaste aandacht worden geschonken aan:

- de buitengrenzen van de Gemeenschap, in het bijzonder in het vooruitzicht van de uitbreiding;

- samenwerking met betrekking tot de uiterste periferie van de Gemeenschap;

- samenwerking ter bevordering van het op de Balkan op gang gekomen vredesproces, en

- samenwerking met betrekking tot eilandregio's.

Voor de nieuwe fase zal worden voortgebouwd op de ervaringen van de voorgaande Interreg-initiatieven en worden gewerkt met de volgende onderdelen:

a) de bevordering van geïntegreerde regionale ontwikkeling van regio's aan weerszijden van grenzen, inclusief buitengrenzen en sommige zeegrenzen (onderdeel A); dit onderdeel ontvangt het gros van de financiële middelen;

b) de bijdrage aan harmonische territoriale integratie in de Gemeenschap (onderdeel B);

c) de verbetering van beleidsplannen en technieken voor regionale ontwikkeling en cohesie door transnationale/interregionale samenwerking (onderdeel C); qua financiële middelen is dit veruit het kleinste onderdeel.

De belangrijkste opgave voor de komende periode zal erin bestaan voort te bouwen op de positieve ervaringen die in de lopende programma's met daadwerkelijke samenwerking zijn opgedaan en geleidelijk de structuren tot stand te brengen voor het opzetten van dergelijke samenwerking elders in de Gemeenschap en met de aangrenzende landen.

7. Om deze doelstellingen te bereiken, gelden voor de ontwikkeling van samenwerking in het kader van het Interreg III-initiatief de volgende beginselen:

- Gezamenlijke grensoverschrijdende/transnationale strategie en gezamenlijk ontwikkelingsprogramma

De aanwezigheid van een gezamenlijke strategie en een PCI waarin de gemeenschappelijke prioritaire zwaartepunten worden aangewezen, is een essentiële voorwaarde waaraan projectenvoorstellen moeten voldoen om voor financiering door de Europese Gemeenschap in aanmerking te komen. Alle maatregelen en activiteiten in de betrokken gebieden moeten op de programmering zijn gebaseerd en een aantoonbare meerwaarde scheppen.

De geselecteerde acties ter uitvoering van de programmering moeten een duidelijk grensoverschrijdend/transnationaal karakter hebben, d.w.z. dat zij om in aanmerking te komen, tegelijkertijd moeten geselecteerd en uitgevoerd worden ofwel in twee of meer lidstaten of derde landen, ofwel in één lidstaat, mits wordt aangetoond dat de actie een wezenlijke impact heeft op andere lidstaten of derde landen.

De programmering moet in overeenstemming zijn met de algemene beginselen waarop de actie van de Structuurfondsen en het Gemeenschapsbeleid zijn gebaseerd. Dit betekent dat in het bijzonder voorrang zal worden gegeven aan acties die bijdragen tot het scheppen van werkgelegenheid, die het concurrentievermogen van de betrokken gebieden vergroten, die gericht zijn op en bijdragen tot duurzame ontwikkeling en die mannen en vrouwen gelijke kansen bieden. Alle acties moeten met de mededingingsregels van de Gemeenschap, en in het bijzonder met die inzake staatssteun, verenigbaar zijn.

- Partnerschap en "bottom-up"-benadering

Er moet een breed partnerschap worden opgezet, dat niet uitsluitend "institutionele" partners van de nationale, regionale en plaatselijke autoriteiten, maar ook partners uit de sociaal-economische sfeer en andere belanghebbende kringen (niet-gouvernementele organisaties, vertegenwoordigers uit de academische wereld, enz.) omvat, zoals in artikel 8 van de algemene verordening is bepaald. De Commissie hecht er groot belang aan dat dit brede partnerschap een feit is vanaf de beginfase, d.w.z. vanaf de fase van uitwerking van de gezamenlijke strategie, tot en met de fase van uitvoering van de acties. Na de fase van bekendmaking, die doorzichtig dient te zijn, moet aan de acties kunnen worden deelgenomen door een zo breed mogelijke hoeveelheid van actoren uit de openbare en de particuliere sfeer.

- Complementariteit met de belangrijkste maatregelen ("mainstream") van de Structuurfondsen

De programmering moet complementair zijn met de maatreglen in het kader van de doelstellingen 1, 2 en 3 van de Structuurfondsen, in het bijzonder op het gebied van infrastructuur, en van de overige communautaire initiatieven. Bovendien moeten de acties binnen de werkingssfeer van de Structuurfondsen vallen en met de regels inzake de subsidiabiliteit van de uitgaven in overeenstemming zijn.

- Een meer geïntegreerde uitvoering van de communautaire initiatieven

Op grond van de nieuwe verordeningen kan het EFRO, overeenkomstig artikel 3, lid 2, van Verordening (EG) 1783/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 12 juli 1999 inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling(3), hierna "de EFRO-verordening" genoemd, het Interreg III-initiatief ten uitvoer leggen door deel te nemen aan de financiering van maatregelen voor plattelandsontwikkeling die voor het EOGFL, maatregelen voor de ontwikkeling van de menselijke hulpbronnen die voor het ESF en maatregelen voor de aanpassing van de visserijsector die voor het FIOV in aanmerking komen. Deze nieuwe mogelijkheden moeten worden benut om de maatregelen en acties waarvoor Gemeenschapsbijstand wordt verleend, beter te coördineren en te integreren.

- Daadwerkelijke coördinatie van Interreg III met de instrumenten van het externe Europese-Uniebeleid, in het bijzonder in het vooruitzicht van de uitbreiding

De uitvoering van Interreg III moet met die van de andere financieringsinstrumenten worden gecoördineerd en gesynchroniseerd. Binnen de Gemeenschap uitgevoerde maatregelen worden gefinancierd uit het EFRO; maatregelen buiten de Gemeenschap worden naar gelang van de aard gefinancierd uit andere Europese instrumenten zoals Phare, Ispa, Tacis, Meda of uit de begroting van andere communautaire programma's met een externe dimensie.

8. De concretisering van samenwerking volgens deze beginselen veronderstelt dat gemeenschappelijk structuren aanwezig zijn om de programma's uit te werken, de betrokken partijen erbij te betrekken, de acties te selecteren, het geheel te beheren en de uitvoering te coördineren en te controleren, en eventueel mechanismen om de maatregelen en acties gezamenlijk te beheren. Voorwaarde is in elk geval dat Interreg III de bestaande situatie wezenlijk verbetert. De partners moeten nauwkeurig opgave doen van de voorwaarden, regels en middelen die van toepassing zijn voor de invoering en werking van deze structuren waarvan de operationele kosten in het kader van de programma's kunnen worden gefinancierd.

De bevoegde overheden kunnen onderzoeken of het mogelijk is Europese economische samenwerkingsverbanden (EESV)(4) aan te gaan.

II. Grensoverschrijdende samenwerking (onderdeel A)

9. Doelstelling: grensoverschrijdende samenwerking tussen naburige overheden voor de ontwikkeling van sociaal-economische centra in het kader van gemeenschappelijke strategieën voor duurzame ruimtelijke ontwikkeling.

10. Voor grensoverschrijdende samenwerking in aanmerking komende gebieden:

- alle gebieden van NUTS III-niveau die gelegen zijn aan de binnengrenzen of buitengrenzen van de Europese Gemeenschap op het vasteland en die voorkomen op de lijst in bijlage I;

- sommige zeeregio's van NUTS III-niveau die voorkomen op de lijst in bijlage I bij deze mededeling.

In bijzondere gevallen kan financiële bijstand worden verleend voor maatregelen in NUTS III-gebieden die grenzen aan die hierboven bedoelde NUTS III-gebieden of voor maatregelen in gebieden die door dergelijke gebieden omsloten zijn, met 20 % van de totale uitgaven voor het betrokken PCI als maximum. Gebieden waar deze flexibiliteit wordt toegepast, moeten worden vermeld in het daarop betrekking hebbende PCI.

11. Prioritaire zwaartepunten: dit onderdeel richt zich voornamelijk op:

- de bevordering van stedelijke, plattelands- en kustontwikkeling;

- de versterking van ondernemerschap en KMO-ontwikkeling (inclusief toerisme) en plaatselijke werkgelegenheidsinitiatieven;

- de aanpassing van de arbeidsmarkt en het ondersteunen van maatschappelijke integratie;

- de verdeling van menselijk potentieel en faciliteiten op het terrein van onderzoek en technologische ontwikkeling (OTO), onderwijs, cultuur, communicatie en gezondheid om de productiviteit te verhogen en tot de schepping van duurzame arbeidsplaatsen bij te dragen;

- de bevordering van milieubescherming, energie-efficiëntie en het gebruik van duurzame energiebronnen;

- de verbetering van informatie- en communicatienetwerken, water-, energie- en vervoersystemen (in het bijzonder door het gebruik van milieuvriendelijker vervoersvormen) en diensten;

- de verhoging van de samenwerking op juridisch en bestuurlijk gebied om de economische ontwikkeling en sociale samenhang te bevorderen;

- het doen toenemen van menselijk en institutioneel potentieel voor grensoverschrijdende samenwerking om economische ontwikkeling en sociale samenhang te stimuleren.

Deze lijst is niet limitatief. De thema's worden ter informatie verder uitgewerkt in bijlage II. De financiële middelen moeten echter op een beperkt aantal thema's en maatregelen worden geconcentreerd. Zo moeten infrastructuurinvesteringen zoveel mogelijk worden geconcentreerd op direct bij een grens gelegen bestuurlijke sectoren die beperkter zijn dan het niveau NUTS III. Wanneer in het geval van dunbevolkte gebieden echter wordt vastgesteld dat de ontwikkeling wordt afgeremd door het ontbreken van infrastructuurvoorzieningen, is het mogelijk, in overeenstemming met punt 10 hiervoor, een gebied dat strikt genomen niet tot het betreffende NUTS III-gebied behoort financiële bijstand voor de verwezenlijking van die infrastructuur te verlenen, mits het primaire doel dat met de voorzieningen wordt nagestreefd, bestaat in de ontwikkeling van een in bijlage I genoemd NUTS -gebied.

III. Transnationale samenwerking (onderdeel B)

12. Doelstelling: transnationale samenwerking tussen nationale, gewestelijke en plaatselijke overheden om grote groepen van Europese regio's ruimtelijk sterker te integreren, teneide tot een duurzame, harmonische en evenwichtige ontwikkeling in de Gemeenschap en een grotere territoriale samenhang met kandidaat-lidstaten en andere buurlanden te komen.

13. In aanmerking komende gebieden: de voor transnationale samenwerking voorgedragen gebieden zullen bestaan uit de in bijlage III opgenomen groepen van regio's.

De groepering is gebaseerd op die welke is gehanteerd in het kader van de bestaande Interreg II C-programma's en de pilootacties van artikel 10 op het gebied van ruimtelijke ordening, hier en daar aangepast in het licht van de opgedane ervaring. De lidstaten en de regio's ervan kunnen gemotiveerde verzoeken tot de Commissie richten om de groepering aan te passen. Bijzondere aandacht zal worden geschonken aan de buitengrenzen van de Gemeenschap, in het bijzonder in het vooruitzicht van de uitbreiding, aan samenwerking met betrekking tot de ultraperifere regio's van de Gemeenschap, aan de versterking van de samenwerking aan weerszijden van de Adriatische Zee en het zuidelijke Oostzeegebied en aan samenwerking met betrekking tot eilandregio's. De voorgestelde aanpassingen zouden er bijgevolg op gericht moeten zijn nauwere samenwerking tussen de Adriatische en Balkanregio's van de Gemeenschap met de externe Balkanregio's tot stand te brengen. Wat dit laatste betreft, zal de samenwerking worden ondersteund via het nieuwe instrument als bedoeld in punt 46.

14. Prioritaire zwaartepunten: de voorgestelde projecten zouden moeten voortbouwen op de ervaring van Interreg II C en rekening houden met de beleidsprioriteiten van de Gemeenschap, zoals de TEN's, en met de aanbevelingen die zijn gedaan in het Europees Ruimtelijk Ontwikkelings Perspectief (EROP). Gezien de beperkte financiële middelen die aan het initiatief zijn toegewezen en de omvang van de in aanmerking komende gebieden, is het zaak de inspanningen sterk te concentreren. Steun kan worden aangevraagd, voor:

- de uitwerking van operationele ruimtelijkeordeningsstrategieën op transnationale schaal, omvattende onder meer samenwerking tussen steden en tussen stedelijke en plattelandsgebieden, die beogen bij te dragen tot polycentrische, duurzame ontwikkeling;

- de bevordering van efficiënte, duurzame vervoerssystemen en verbeteren van de toegang tot de informatiemaatschappij;

- de bevordering van de milieukwaliteit en goed beheer van het cultureel erfgoed en de natuurlijke hulpbronnen, in het bijzonder water;

- de bevordering van de integratie van maritieme regio's en van eilandregio's, via een specifiek zwaartepunt met adequate financiële middelen;

- de bevordering van de geïntegreerde samenwerking van de ultraperifere regio's.

Om geselecteerd te worden, moeten projecten een bijdrage leveren aan een geïntegreerde territoriale aanpak van gemeenschappelijke problemen en mogelijkheden en het betrokken gebied effectieve voordelen opleveren. Samenwerking tussen eiland- en maritieme regio's wordt in het bijzonder aangemoedigd, evenals samenwerking tussen regio's met dezelfde handicaps, zoals berggebieden. Daarnaast moeten gebieden worden aangewezen waar prioritair in infrastructuur moet worden geïnvesteerd. Vanwege de beperkte financiële middelen, komen uitsluitend kleinschalige infrastructuurprojecten in aanmerking. Autosnelwegen, andere grote autowegen en dergelijke voorzieningen zijn derhalve uitgesloten. Bovendien moeten de resultaten van de geselecteerde projecten tastbaar zijn en een innovatief karakter hebben. In het geval van problemen met de waterhuishouding als gevolg van overstroming of droogte kunnen de beperkte Interreg III-middelen uitzonderlijk toch worden gebruikt voor investeringen in infrastructuur.

15. Voor de meest afgelegen regio's (Franse overzeese departementen, Canarische Eilanden, Azoren en Madeira) moeten de samenwerkingsprogramma's leiden tot:

- de bevordering van een betere economische integratie van en de onderlinge samenwerking van deze regio's en samenwerking met andere lidstaten, en

- de versterking van de banden en de samenwerking met omliggende derde landen (Caraïbisch gebied, Latijns-Amerika, Atlantische Oceaan, Noordwest-Afrika en de Indische Oceaan)

16. De hiervoor opgesomde prioritaire zwaartepunten moeten de hoofdmoot van de medegefinancierde acties uitmaken. Zij worden nader gepreciseerd in bijlage IV.

IV. Interregionale samenwerking (onderdeel C)

17. Doelstelling: de interregionale samenwerking beoogt het regionaal en cohesiebeleid en de instrumenten daarvan doelmatiger te maken door middel van netten, in het bijzonder voor regio's met een ontwikkelingsachterstand en regio's die in een omschakelingsfase verkeren.

18. In aanmerking komende gebieden: de gehele Gemeenschap.

19. Prioritaire zwaartepunten: het gaat hier om samenwerkingsacties betreffende specifieke thema's, door de Commissie aan te wijzen na raadpleging van het in artikel 48, lid 2, onder c), van de algemene verordening bedoelde beheerscomité, zoals OTO, KMO's, de informatiemaatschappij, toerisme, cultuur en werkgelegenheid, ondernemerschap en milieu, enz. (zie punt 33).

Bijzondere aandacht dient uit te gaan naar de deelneming van de ultraperifere en eilandregio's en de kandidaat-lidstaten aan de verschillende netwerken. Samenwerking, ook bilaterale, tussen maritieme regio's zal worden aangemoedigd.

V. Uitwerking, presentatie en goedkeuring van maatregelen

20. Op basis van de door de Commissie vastgestelde indicatieve financiële verdeling per lidstaat, waarin de mogelijkheden voor flexibiliteit tussen de verschillende onderdelen zijn aangegeven (zie deel VIII), zullen de lidstaten de beschikbare financiële middelen over de onderdelen, grenzen en regio's verdelen, daarbij strevend naar een passend evenwicht tussen de financiering aan beide zijden van een grens en rekening houdend met de beschikbare financiële middelen.

21. De voorstellen worden uitgewerkt door grensoverschrijdende of transnationale comités of andere organen, samengesteld uit de betrokken regionale/plaatselijke en nationale overheden en eventueel niet-gouvernementele partners.

De voorstellen kunnen betrekking hebben op één van de onderdelen. Indien de partners zulks gepast achten, kunnen evenwel ook programma's worden voorgesteld die alle drie de onderdelen A, B en C omvatten; in dat geval moeten die prioritaire zwaartepunten, maatregelen en gemeenschappelijke structuren per onderdeel worden aangegeven.

22. De programma's inzake grensoverschrijdende samenwerking (onderdeel A) worden overeenkomstig de in de punten 6 tot en met 11 hierboven uiteengezette beginselen, prioritaire zwaartepunten en procedures in partnerschap met de nationale overheden opgesteld door de regionale of plaatselijke overheden van de gebieden die in aanmerking komen, rekening gehouden met de institutionele structuur van elke lidstaat.

De programma's worden als regel opgesteld voor een grens, met "deelprogramma's" voor elke grensoverschrijdende regio. In gemotiveerde gevallen (bv. zeer lange grenzen, plaatsen waar verschillende grenzen samenkomen, bestaande samenwerkingstructuren die goed ontwikkeld zijn) kunnen programma's worden opgesteld die maar op één regio betrekking hebben en één of meer grenzen omvatten.

23. De programma's inzake transnationale samenwerking (onderdeel B) worden overeenkomstig de in de punten 6 tot en met 8 en 12 tot en met 16 uiteengezette beginselen, prioritaire zwaartepunten en procedures opgesteld door de nationale (of andere door de lidstaten aangewezen) autoriteiten, in nauw overleg met de regionale of plaatselijke overheden in het geografische gebied waar de samenwerking plaatsvindt. De organen en werkgroepen die in het kader van Interreg II C actief waren en dus over ervaring beschikken, zullen aan de voorbereiding deelnemen indien zij daartoe door de bevoegde overheden worden uitgenodigd.

Voor elk samenwerkingsgebied als omschreven in punt 13 zal één programma worden opgesteld.

24. Binnen elk samenwerkingsgebied van onderdeel B zullen de voorstellen voor interregionale samenwerking (onderdeel C) hetzij door de regionale overheden of andere, door de lidstaten aangewezen instanties, hetzij door erkende bemiddelende instanties worden uitgewerkt met het oog op, ofwel het aannemen van een specifiek programma, ofwel het opnemen van een prioriteit in het passende programma van onderdeel B.

De uitvoeringsbepalingen voor de programma's van onderdeel C zijn vermeld in bijlage V.

25. De inhoud van de programma's zal analoog zijn aan die van de enkelvoudige programmeringsdocumenten, welke is gedefinieerd in artikel 19, lid 3, van de algemene verordening, met aanpassingen aan de bijzondere behoeften en omstandigheden van grensoverschrijdende, transnationale en interregionale samenwerking, en met name bestaan uit:

- een evaluatie vooraf, overeenkomstig artikel 41, lid 2, van de algemene verordening, waarbij in het bijzonder de sterke en zwakke punten op het vlak van samenwerking van het betreffende gebied, de verwachte impact, met name voor het milieu (plaatselijk en ruimer), en eventueel voor het gelijkekansenbeleid, en de verbeteringen in de samenwerkingsstructuren zullen worden onderzocht;

- een beschrijving van het programmeringsproces (bv. programmeringscomité), o.a. van de wijze waarop de partners worden geraadpleegd;

- een beschrijving van de gezamenlijke strategie en prioritaire zwaartepunten voor de ontwikkeling van het gebied dat onder het programma valt, opgesplitst naar deelprogramma, met vermelding telkens van de prioritaire zwaartepunten en de specifieke doelstellingen (gekwantificeerd waar zulks mogelijk is), en de wijze waarop in de strategie en prioritaire zwaartepunten met de in artikel 10, lid 3, van de algemene verordening bedoelde indicatieve richtsnoeren rekening is gehouden;

- een beknopte beschrijving, indien nodig, per deelprogramma van onderdeel A, van de ter uitvoering van de prioritaire zwaartepunten voorgenomen maatregelen, hieronder begrepen de informatie die nodig is om de nakoming van artikel 87 van het Verdrag (staatssteun) te onderzoeken, de aard van de maatregelen ten behoeve van de opstelling van, het toezicht op en de evaluatie van het PCI;

- een indicatief financieringsplan waarin, overeenkomstig de artikelen 28 en 29 van de algemene verordening, per prioriteit en per jaar opgave wordt gedaan van de beoogde financiële bijdrage van het EFRO, voor Phare, Tacis en Meda van het Cohesiefonds en voor het Ispa van de EIB, alsook van het totale beschikbare financieringsbedrag uit (quasi-)openbare bronnen en de geschatte particuliere middelen die tegenover de bovenbedoelde bijdragen staan; de totale geplande jaarlijkse EFRO-bijdrage dient in overeenstemming te zijn met het desbetreffende bedrag dat in de financiële vooruitzichten is vermeld;

- de uitvoeringsbepalingen van het PCI, omvattende:

- de aanwijzing, door de aan het programma deelnemende bevoegde overheden, van de gemeenschappelijke samenwerkingsstructuren die zijn ingesteld op grond van specifieke overeenkomsten waarin met de nationale wetgevingen rekening is gehouden, en welke met name de volgende functies zullen vervullen:

- een beheersautoriteit als bedoeld in artikel 9, onder n), en artikel 34 van de algemene verordening;

- een betalingsautoriteit in de zin van artikel 9, onder o), en artikel 32 van de algemene verordening, voor het niveau van het programma en eventueel ondergeschikte betalingsautoriteiten;

- een gemeenschappelijk technisch secretariaat dat verantwoordelijk is voor het operationeel beheer van het PCI, in het bijzonder voor de in punt 30 bedoelde taken, onverminderd de globale verantwoordelijkheid welke de beheersautoriteit volgens artikel 34 van de algemene verordening heeft.

Deze drie functies (beheersautoriteit, betalingsautoriteit, gemeenschappelijk technisch secretariaat) worden door deze organen afzonderlijk ofwel gezamenlijk uitgeoefend, naar gelang van de specifieke uitvoeringsomstandigheden van Interreg III;

- een toezichtcomité voor het gehele programma, beantwoordend aan de bepalingen van artikel 35 van de algemene verordening (zie punt 28), en een stuurgroep (eventueel stuurgroepen) (zie punt 29);

- een beschriijving van de regelingen voor het beheer van het PCI, o.a. van de fase van bekendmaking, die transparant moet zijn en deelneming door een zo breed mogelijke waaier van publieke en particuliere actoren mogelijk moet maken, van de mechanismen voor het oproepen tot het indienen van voorstellen en voor het gemeenschappelijk selecteren van de projecten, van de rol van de stuurgroep (zie punt 29) en van de verschillende bevoegdheden op het gebied van financiën controle, in overeenstemming met de artikelen 38 en 39 van de algemene verordening; eventueel zal worden voorzien in de mogelijkheid om een globale subsidie als bedoeld in punt 26 te verlenen;

- een beschrijving van de gemeenschappelijke toezicht- en evaluatiesystemen, o.a. van de rol van het toezichtcomité (zie punt 28); zoals artikel 36, lid 1, van de algemene verordening bepaalt, houden de bevoegde overheden rekening met de methodologie voor het opstellen van toezichtindicatoren voor het verzamelen van toezichtgegevens en het verrichten van evaluaties;

- een beschrijving van het financieel beheerssysteem, dat zo moet zijn opgezet dat de middelen van het EFRO (en bij voorkeur ook van de respectieve nationale cofinancieringsbron) naar één enkele rekening per programma kunnen worden overgemaakt en het geld op een snelle en doorzichtige manier aan de eindbegunstigden kan worden doorgestort; voor dit specifieke doel kan in het kader van de samenwerking een overeenkomst tussen de diverse overheden van de aan het programma deelnemende landen worden gesloten en worden voorzien in de verplichting voor de verschillende partners op projectniveau om ook een overeenkomst te sluiten waarin de wederzijdse financiële en juridische verantwoordelijkheden worden vastgelegd;

- een beschrijving van de specifieke controleprocessen en -procedures voor het PCI, met vermelding van wie verantwoordelijk is voor de financiën en de financiële controle, overeenkomstig het bepaalde in de artikelen 38 en 39 van de algemene verordening;

- een opgave van de middelen die vereist zijn voor de voorbereiding van, het toezicht op en de evaluatie van de bijstand.

26. De aldus opgestelde programma's worden bij de Commissie ingediend door de overheden die de betrokken lidstaten aaanwijzen en in overleg met die lidstaten.

De Commissie kent één EFRO-bijdrage, zonder opsplitsing naar lidstaat, toe bij de goedkeuring van elk programma. Zij kan in overleg met de betrokken lidstaten eveneens besluiten een globale subsidie voor het geheel of een deel van het programma te verlenen.

27. Elk PCI wordt aangevuld met een programmacomplement zoals gedefinieerd in artikel 9, onder m), en verder omschreven in artikel 18, lid 3, van de algemene verordening.

Dit programmacomplement dient uiterlijk drie maanden na de datum van het besluit waarbij het PCI wordt goedgekeurd, aan de Commissie te worden toegezonden. Voor het opstellen ervan, gelden dezelfde regels inzake overleg en partnerschap als in het kader van de PCI's.

VI. Toezicht op, uitvoering en evaluatie van de bijstandspakketten

28. Het toezicht op een programma wordt overeenkomstig artikel 35 van de algemene verordening door een toezichtcomité uitgeoefend. Dit comité, dat minstens één keer per jaar bijeenkomt, heeft als belangrijkste taken:

- het programmacomplement te onderzoeken en goed te keuren;

- overeenkomstig artikel 15 van de algemene verordening, de criteria vast te stellen welke bij de selectie van acties zullen worden gebruikt om het grensoverschrijdende of transnationale karakter of belang van die acties te beoordelen;

- het programma of het programmacomplement achteraf aan te passen;

- toezicht te houden op het gehele programma en het te evalueren, en de criteria en voorwaarden van de oproepen tot het indienen van voorstellen goed te keuren.

De toezichtcomités bestaan uit vertegenwoordigers van de regionale en de plaatselijke autoriteiten, en van de nationale overheden indien zijn dit wensen. Deelneming van de economische en sociale partners en van niet-gouvernementele organisaties, overeenkomstig het bepaalde in artikel 8 van de algemene verordening, is wenselijk. Een vertegenwoordiger van de Commissie, en eventueel van de EIB, zal in een adviserende rol aan de werkzaamheden van het toezichtcomité deelnemen.

29. De gezamenlijke selectie van de maatregelen in het kader van de deelprogramma's en het gecoördineerde toezicht op de uitvoering ervan zal geschieden door één of zo nodig meerdere stuurgroepen. Voor deze groepen gelden dezelfde regels en beginselen inzake overleg en partnerschap als voor de toezichtcomités. Een vertegenwoordiger van de Commissie kan als waarnemer aan de bijeenkomsten deelnemen.

De taken van de stuurgroep kunnen worden uitgeoefend door het toezichtcomité, handelend in de hoedanigheid van stuurgroep.

30. De beheersautoriteit wordt bij de vervulling van haar taken bijgestaan door het gemeenschappelijk technisch secretariaat, gesteld dat zij deze functie niet zelf uitoefent.

Naast de taken die uit artikel 34 van de algemene verordening voortvloeien, zal de beheersautoriteit (zie punt 25) de organisatie op zich nemen van de voorbereiding van de besluiten van het toezichtcomité en de stuurgroepen. In het bijzonder zal zij de maatregelen die voor financiering worden voorgedragen, in ontvangst nemen, beoordelen en van een eerste advies voorzien, of zal zij die taken coördineren. Tevens zal zij de werkzaamheden coördineren van de instanties of organen die zijn aangewezen om de verschillende deelprogramma's en maatregelen uit te voeren.

31. De EFRO-bijdrage zal worden betaald op één bankrekening op naam van de betalingsautoriteit of van de beheersautoriteit (wanneer deze terzelfder tijd betalingsautoriteit is). Op grond van de door de stuurgroep of het in de hoedanigheid van stuurgroep optredend toezichtcomité gemaakte selectie van projecten zal deze bijdrage vervolgens door de betalingsautoriteit overeenkomstig artikel 32, lid 1, laatste alinea, van de algemene verordening worden doorbetaald aan de eindbegunstigden of, naargelang het geval, aan de instanties of organen die zijn aangewezen om de verschillende deelprogramma's en maatregelen uit te voeren. In het laatste geval doen de betrokken instanties de betalingen aan de uiteindelijke begunstigden. Wanneer het acties betreft waarbij partners in verschillende lidstaten betrokken zijn, is de eindbegunstigde de voor de actie verantwoordelijke partner die het financieel beheer van de actie verzorgt en de werkzaamheden van de partners bij de actie coördineert. Deze leidende partner is financieel en juridisch aansprakelijk ten aanzien van de beheersautoriteit. De leidende partner en de overige partners treffen een regeling in verband met de verdeling van de verantwoordelijkheden en leggen deze zo mogelijk in een overeenkomst vast.

32. Titel III van de algemene verordening (Bijdrage en financieel beheer van de Fondsen) en de bepalingen inzake toezicht, evaluatie en financiële controle, met uitzondering van artikel 44, zijn van toepassing op de PCI's. Overeenkomstig artikel 21, lid 4, van die verordening kunnen de PCI's op initiatief van de lidstaten of van de Commissie in overleg met de betrokken lidstaten worden aangepast naar aanleiding van de in artikel 42 bedoelde evaluatie halverwege de looptijd.

33. De Commissie zal tijdens de periode 2000-2006 tweemaal de voorwaarden en criteria die moeten worden nageleefd door de bevoegde beheersautoriteiten wanneer zij oproepen doen tot het indienen van voorstellen in het kader van onderdeel C, aan het in artikel 48, lid 2, onder c), van de algemene verordening bedoelde beheerscomité voorleggen.

VII. Coördinatie van EFRO, Phare, Tacis, Meda, Sapard en Ispa

34. Overeenkomstig artikel 20, lid 2, eerste alinea, van de algemene verordening wordt de bijstandsverlening uit het EFRO met die uit de andere instrumenten die aan de financiering van Interreg III bijdragen, gecoördineerd op de volgende punten: geografische voorwaarden om in aanmerking te komen, meerjarige programmering, criteria waaraan potentiële maatregelen moeten voldoen en uitvoeringsmechanismen, toezicht, evaluatie en controle.

De wezenlijke verbetering van de gemeenschappelijke structuren waarop in punt 8 wordt gedoeld, zal wat betreft de samenwerkingsprogramma's die in dit hoofdstuk aan bod komen, tot stand worden gebracht naarmate met de coördinatie van het EFRO met de andere financieringsinstrumenten vooruitgang wordt geboekt.

De Commissie verbindt zich ertoe jaarlijks een voortgangsverslag inzake de coördinatie van het EFRO met de andere financieringsinstrumenten uit te brengen aan het in artikel 48, lid 3, onder d), van de algemene verordening bedoelde raadgevende comité.

Grensoverschrijdende samenwerking (onderdeel A)

35. Met betrekking tot de grensoverschrijdende samenwerking aan de buitengrenzen van de Gemeenschap geldt dat de grensgebieden die tot het grondgebied van buurlanden behoren, in overleg met die landen, zullen worden opgenomen in de PCI-voorstellen die door de aangewezen overheden van lidstaten bij de Commissie worden ingediend. De betrokken gebieden moeten wat afbakening betreft aan de voor Interreg III geldende criteria beantwoorden. De betrokken begunstigde landen werken momenteel aan een lijst van gebieden die uit hoofde van Phare-CBC in aanmerking komen. Deze lijst zal worden bekendgemaakt voordat met het opstellen van de gezamenlijke progammeringsdocumenten wordt begonnen.

36. Het Interreg III-PCI voor grensoverschrijdende samenwerking (onderdeel A), zoals omschreven in de punten 21 en 22 en 25 en 26, is het gezamenlijke grensoverschrijdende programmeringsdocument als bedoeld in artikel 7 van Verordening (EG) nr. 2760/98 van de Commissie van 18 december 1998 betreffende de tenuitvoerlegging van een programma voor grensoverschrijdende samenwerking in het kader van het Phare-programma(5), hierna "de Phare-CBC-verordening" genoemd. Als de financiering uit het EFRO komt, stelt de Commissie de bijdrage vast wanneer zij het programma goedkeurt. De bijdragen van Phare-CBC, Tacis, Meda, Sapard of Ispa zullen in overeenstemming zijn met de voor deze instrumenten geldende regels en beginselen; de - in een eerste fase voor 2000-2002 - in het financieringsplan opgenomen bedragen zullen indicatief zijn. Er zal worden gezorgd voor een passend evenwicht van de financiering aan weerszijden van de grenzen, rekening houdende met de beschikbare financiële middelen, met verschillen in economische ontwikkeling en met de opnamecapaciteit.

37. Overeenkomstig artikel 2, lid 2, tweede alinea, van Verordening (EG) nr. 1267/1999 van de Raad van 21 juni 1999 tot instelling van een pretoetredingsinstrument voor structuurbeleid(6), kunnen op de regel dat maatregelen in het kader van dit instrument een bepaalde minimumomvang moeten hebben, uitzonderingen worden toegestaan in verband met bijzondere omstandigheden die door de Commissie worden erkend op grond van specifieke aanbevelingen van het toezichtcomité.

38. In het toezichtcomité, de stuurgroep(en), het gemeenschappelijk technisch secretariaat en, eventueel, de beheersautoriteit (zie punt 25) zullen de derde landen die aan het PCI deelnemen, vertegenwoordigd zijn.

In gevallen waarin het onmogelijk is een gemeenschappelijke beheersautoriteit tot stand te brengen, zullen vertegenwoordigers van de derde landen aan de werkzaamheden van de beheersautoriteit deelnemen binnen de grenzen van hun onderscheiden bevoegdheden.

39. Bij PCI's die uit het EFRO en Phare-CBC worden gefinancierd, vormen het toezichtcomité voor het PCI, zoals beschreven in punt 28, en het gezamenlijk samenwerkingscomité, als bedoeld in artikel 7 van de Phare-CBC-verordening, één comité dat hierna "het Interreg/Phare-CBC-toezichtcomité" zal worden genoemd.

Het Interreg/Phare-CBC-toezichtcomité stelt zijn intern reglement vast, rekening houdende met de institutionele, juridische den financiële systemen van de betrokken landen. Dit reglement zal eventueel nadere bepalingen bevatten voor de uitvoering van punt 28 en artikel 7 van de Phare-CBC-verordening.

Het Interreg/Phare-CBC-toezichtcomité zal samengesteld zijn uit vertegenwoordigers van de bevoegde overheden in de lidstaten en in de betrokken derde landen en van de Commissie, en van de EIB waar zulks relevant is. De vertegenwoordigers van de Commissie en eventueel van de EIB nemen aan de werkzaamheden van het Interreg/Phare-CBC-toezichtcomité deel, voor acties die door het EFRO worden meegefinancierd, met een adviserende bevoegdheid. Het comité is bevoegd om het programmacomplement overeenkomstig artikel 15 van de algemene verordening te bevestigen of aanpassingen ervan goed te keuren.

40. De acties en projecten zullen op grond van toetsing aan de Interreg III-criteria worden geselecteerd door de stuurgroep(en) of door het Interreg/Phare-CBC-toezichtcomité handelend in de hoedanigheid van stuurgroep (zie punt 29).

41. De goedkeuring van de uit hoofde van het PCI te financieren acties of projecten zal geschieden volgens de bijzondre regels van het EFRO en van de andere financieringsinstrumenten die aan het programma bijdragen.

42. De goedkeuring van uit Phare-CBC te financieren projecten zal geschieden volgens de procedure van artikel 7, lid 3, en artikel 8 van de Phare-CBC-verordening.

Overeenkomstig artikel 5, lid 2, van die verordening zal een beperkt percentage van de middelen van de programma's worden gereserveerd voor kleinschalige projecten waarbij lokale actoren zijn betrokken. Uit Phare-CBC te financieren kleinschalige projecten van maximaal 300000 EUR zullen worden goedgekeurd door het gezamenlijk samenwerkingscomité of door de stuurgroep die verantwoordelijk is voor het Fonds voor kleinschalige projecten (FKP)(7).

Uitzonderingen op de normale minimumprojectomvang (2 miljoen EUR) zullen geval per geval worden onderzocht en slechts worden toegestaan voorzover het gaat om werkelijke grensoverschrijdende samenwerking die beantwoordt aan de prioritaire zwaartepunten van de gezamenlijk grensoverschrijdende programmeringsdocumenten. De projecten kunnen bestaan uit een groep acties die een precies ontwikkelingsdoel dienen. Het Interreg/Phare-CBC-toezichtcomité (zie punt 39) zal specifieke aanbevelingen inzake uitzonderingen op de vereiste minimumomvang doen met het oog op de procedures als bedoeld in de eerste alinea van dit punt.

In de grensgebieden waar aan de voorwaarden van artikel 12 van Verordening (EG) nr. 1266/1999 van de Raad van 21 juni 1999 betreffende de coördinatie van de bijstand aan de kandidaat-lidstaten in het kader van de pretoetredingsstrategie(8) is voldaan, kunnen te gepasten tijde en op basis van een individueel onderzoek van elk dossier nieuwe procedures worden ingevoerd waarbij de bevoegdheid om projecten te selecteren en de financiering uit Phare-CBC goed te keuren, in overleg met de Commissie wordt gedelegeerd. Het creëren van de structuren die noodzakelijk zijn om dergelijke procedures te kunnen invoeren, zal een hoofddoelstelling van de programma's in de periode 2000-2001 zijn.

Transnationale samenwerking (onderdeel B)

43. De transnationale samenwerking als omschreven in deel III van deze richtsnoeren staat open voor derde landen. De basis voor dergelijke samenwerking wordt gevormd door voorstellen voor PCI's die door de aangewezen overheden in de lidstaten, in overleg met de betrokken derde landen, worden ingediend.

Projecten in landen welke via Phare steun ontvangen die verband houden met transnationale samenwerking in het kader van Interreg III; kunnen uit de nationale Phare-programma's worden ondersteund.

Als de financiering uit het EFRO komt, zal de Commissie de bijdrage van het Fonds vaststellen bij de goedkeuring van elk programma. Bij financiering uit Phare, Tacis, Meda, Sapard en Ispa gelden voor de goedkeuring van de te ondersteunen projecten de procedures die zijn vastgesteld in de respectieve verordeningen en uitvoeringsbepalingen. Waar zulks mogelijk is, kan voor de periode 2000-2002 een indicatief bedrag voor de bijdrage aan het betreffende transnationale programma worden opgegeven.

Punt 37 kan eventueel ook worden toegepast voor transnationale samenwerking.

44. De Commissie zal erop toezien dat de punten 38 tot en met 42 op de transnationale samenwerking worden toegepast.

Interregionale samenwerking (onderdeel C)

45. In het gevall van financiering uit het EFRO zal de Commissie de EFRO-bijdrage toekennen wanneer zij de desbetreffende globale subsidie of het desbetreffende programma goedkeurt.

Projecten in landen welke via Phare steun ontvangen die verband houden met transnationale samenwerking in het kader van Interreg III, kunnen uit de nationale Phare-programma's worden ondersteund.

In overleg met de betrokken derde landen kan de Commissie besluiten om aan elk van de organen die bij het beheer van de interregionale samenwerking betrokken zijn, Gemeenschapsbijstand te verlenen uit Phare, Tacis, Meda, Sapard en Ispa, mits aan de bepalingen van de verordeningen en aan de uitvoeringsbepalingen is voldaan. Deze bijstand kan waar zulks mogelijk is, worden verleend in de vorm van een indicatieve globale subsidie uit het betrokken instrument.

Punt 37 kan eventueel ook worden toegepast voor interregionale samenwerking.

Voortgangscontrole

46. In het jaar 2000 zal de Commissie passende voorstellen doen om de coördinatie van de financieringen uit EFRO, Phare, Tacis, Meda, Sapard en Ispa verder te versterken.

De Commissie zal in het bijzonder naar aanleiding van de voor 2000 geplande evaluatie van de werking van het Phare-programma onderzoeken hoe de koppeling van Phare-CBC met transnationale en interregionale maatregelen in het kader van resp. onderdeel B en onderdeel C van Interreg III kan worden verbeterd.

In het kader van samenwerkingsinstrumenten of -overeenkomsten en nadat eventuele nieuwe Europese-Unie-instrumenten voor vrede en wederopbouw op de Balkan zijn geïntroduceerd, zal de Commissie te gepasten tijde de mogelijkheden onderzoeken om Interreg III met dergelijke instrumenten te coördineren, onder voorwaarden die dan zullen worden vastgesteld, in het bijzonder voor de Adriatische regio's van Italië.

VIII. Financiering

47. Het communautair initiatief Interreg III wordt gezamenlijk door de lidstaten en de Gemeenschap gefinancierd.

48. In overeenstemming met hetgeen in artikel 20, lid 2, van de algemene verordening is bepaald, bedraagt de bijdrage van het EFRO aan Interreg III voor de periode 200-2006 4875 miljoen EUR, in prijzen van 1999. Overeenkomstig artikel 7, lid 7, van de algemene verordening, worden de EFRO-bijdragen aan elk PCI met 2 % per jaar geïndexeerd tot en met har jaar 2003 en wordt voor de bijdragen voor de jaren 2004 tot en met 2006 uitgegaan van de prijzen van 2003. Uiterlijk op 31 december 2003 zal de Commissie bepalen welk indexeringspercentage effectief voor de jaren 2004 tot en met 2006 moet worden toegepast. Onverminderd de uitzonderingen waarin artikel 29, lid 3 onder a), van de verordening voorziet, mag de bijdrage ten hoogste 75 % van de totale subsidiabele kosten bedragen in de regio's van doelstelling 1 en ten hoogste 50 % in de andere gebieden.

De Commissie zal voor elke lidstaat indicatieve financiële toewijzingen vaststellen. De lidstaten zullen er bij de verdeling van dit bedrag voor zorgen dat, op indicatieve basis, ten minste 50 % van de totale Interreg-toewijzing bestemd wordt voor grensoverschrijdende samenwerking in het kader van onderdeel A. De Commissie en de lidstaten zullen er tevens over waken dat alle grenzen een gelijkwaardige behandeling krijgen. Ten minste 14 % van de indicatieve toewijzing van elke lidstaat zal worden bestemd voor onderdeel B en 6 % voor onderdeel C.

49. Voor de periode 2000-2002 zal voor derde landen waarmee in het kader van Interreg III wordt samengewerkt, bijstand worden verleend uit Phare-CBC, voor een bedrag van 480 miljoen EUR, evenals uit de nationale Phare-programma's, Sapard en Ispa, naargelang van het geval. Wat Tacis, Meda en het EOF betreft, zullen de toewijzingen voor gecoördineerde activiteiten worden vastgesteld in het kader van de jaarlijkse begrotingsprocedures en volgens de geldende uitvoeringsbepalingen, met als doel de grensoverschrijdende en transnationale samenwerking aan de buitengrenzen van de Unie maximaal te ontwikkelen.

Daarnaast kunnen er ook EIB-leningen beschikbaar zijn.

50. Overeenkomstig het bepaalde in artikel 3, lid 2 van de EFRO-verordening, zullen maatregelen voor plattelandsontwikkeling die binnen de werkingssfeer van het EOGFL, maatregelen ter ontwikkeling van het menselijk potentieel die binnen de werkingssfeer van het ESF en maatregelen ter aanpassing van de vissserijstructuur die binnen de werkingssfeer van het FIOV vallen, in het kader van de tenuitvoerlegginging van Interreg III door het EFRO worden gefinancierd.

51. In het kader van de communautaire initiatieven kan overeenkomstig het bepaalde in de artikelen 2 en 20 van de algemene verordening technische hulp worden verleend voor het uitwerken, financieren en uitvoeren van de programma's.

52. De programma's kunnen specifieke maatregelen op het gebied van technische hulp omvatten, in het bijzonder in verband met het opzetten en ontwikkelen van gemeenschappelijke structuren. Zoals artikel 29 van de algemene verordening bepaalt, gelden de normale medefinancieringspercentages in alle gevallen waarin technische hulp wordt verleend op verzoek van een lidstaat.

Uitzonderlijk, wanneer een maatregel betreffende technische hulp wordt genomen op initiatief van de Commissie omdat de resultaten meer dan één lidstaat ten goede komen, kan het financieringspercentage tot 100 % oplopen.

53. Voor het bevorderen van de uitwisseling van ervaringen en goede werkmethoden, in het bijzonder door het opzetten van netten voor ervaringsuitwisseling in het kader van de onderdelen A, B en C van Interreg III, zal een bedrag van maximaal 47 miljoen EUR worden uitgetrokken.

De normale medefinancieringspercentages zijn van toepassing wanneer het verzoek voor dergelijke acties uitgaat van de lidstaten.

Dergelijke acties die op initiatief van de Commissie worden ondernomen, kunnen evenwel tot 100 % worden gefinancierd.

De Commissie zal in dit verband een waarnemingspost voor grensoverschrijdende, transnationale en interregionale samenwerking oprichten. Deze geheel door de Gemeenschap gefinancierde waarnemingspost zal de volgende taken hebben:

- coördinatie en uitwisseling van ervaringen en goede werkmethoden, op communautaire schaal, in verband met acties in het kader van Interreg III;

- technische bijstand en stimulering van de oprichting en verdere uitbouw van gemeenschappelijke programmerings-, toezicht- en beheersstructuren;

- coördinatie, door de Commissie, van oproepen tot het indienen van voorstellen voor interregionale samenwerking. Verzameling van informatie over goedgekeurde projecten (om dubbele financiering van projecten uit te sluiten en synergieën te bevorderen) en over de uitvoering ervan;

- Realisatie van publicaties, databases en websites.

De waarnemingspost zal het onderwerp zijn van een gedetailleerde beslissing van de Commissie, waarin haar omschrijving, structuur, samenstelling, werkwijze en specifieke taken zullen beschreven worden. Deze beslissing zal genomen worden in het kader van de besluitvorming tot externalisatie die de Commissie zal aannemen in de algemene context van het hervormingsproces dat momenteel aan de gang is. De beslissing zal ter informatie aan de lidstaten worden medegedeeld.

54. 100 %-financiering van technische hulp op initiatief van de Commissie die beantwoordt aan de definities van technische hulp in punt 52 (tweede alinea) en punt 53 (derde alinea), inclusief de financiering van de waarnemingspost, zal ten hoogste 2 % uitmaken van de totale EFRO-bijdrage als bedoeld in punt 48.

IX. Termijnen

55. De Commissie nodigt de lidstaten en de aangewezen regionale overheden, in voorkomend geval in overleg met de betrokken derde landen, uit om gedetailleerde voorstellen voor programma's in het kader van het communautair initiatief Interreg III in te dienen binnen een termijn van zes maanden vanaf de datum van bekendmaking van deze mededeling in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. De Commissie is niet verplicht na afloop van die termijn ontvangen voorstellen in aanmerking te nemen.

56. Alle correspondentie in verband met deze mededeling moet worden gericht aan: Directoraat-generaal Regionaal beleid Europese Commissie Wetstraat 200 B - 1049 Brussel .

Gedaan te Brussel, 28 april 2000.

(1) PB L 161 van 26.6.1999, blz. 1.

(2) PB L 193 van 31.7.1993, blz. 34.

(3) PB L 213 van 13.8.1999, blz. 1.

(4) Zie mededeling van de Commissie 97/C 285/10, Deelneming van Europese economische samenwerkingsverbanden (EESV) aan overheidsopdrachten en aan met openbare middelen gefinancierde programma's (PB C 285 van 20.9.1997, blz. 17).

(5) PB L 345 van 19.12.1998, blz. 49.

(6) PB L 161 van 26.6.1999, blz. 73.

(7) Thans wordt onderzocht of deze limiet kan worden opgetrokken, om de voorwaarden in het kader van Interreg III conherenter te maken.

(8) PB L 161 van 26.6.1999, blz. 68.

BIJLAGE I

ONDERDEEL A: IN AANMERKING KOMENDE GEBIEDEN

BELGIQUE/BELGIË

Antwerpen (Arr.)

Arlon

Ath

Bastogne

Brugge

Dinant

Eeklo

Gent (Arr.)

Ieper

Kortrijk

Liège (Arr.)

Maaseik

Mons

Mouscron

Neufchâteau

Philippeville

Sint-Niklaas

Thuin

Tongeren

Tournai

Turnhout

Verviers

Veurne

Virton

DANMARK

Bornholms Amtskommune

Frederiksborg Amtskommune

Fyns Amtskommune

København og Frederiksberg Kommuner

Københavns Amtskommune

Roskilde Amtskommune

Sønderjyllands Amtskommune

Størstrøms Amtskommune

DEUTSCHLAND

Aachen, Kreisfreie Stadt

Aachen, Landkreis

Altötting

Annaberg

Aue-Schwarzenberg

Aurich

Bad Tölz-Wolfratshausen

Baden-Baden, Stadtkreis

Barnim

Bautzen

Berchtesgadener Land

Bitburg-Prüm

Bodenseekreis

Borken

Breisgau-Hochschwarzwald

Cham

Cottbus, Kreisfreie Stadt

Daun

Düren

Emden, Kreisfreie Stadt

Emmendingen

Emsland

Euskirchen

Flensburg, Kreisfreie Stadt

Frankfurt (Oder), Kreisfreie Stadt

Freiberg

Freiburg im Breisgau, Stadtkreis

Freyung-Grafenau

Garmisch-Partenkirchen

Germersheim

Görlitz, Kreisfreie Stadt

Grafschaft Bentheim

Greifswald, Kreisfreie Stadt

Heinsberg

Hof, Kreisfreie Stadt

Hof, Landkreis

Karlsruhe, Landkreis

Karlsruhe, Stadtkreis

Kaufbeuren, Kreisfreie Stadt

Kempten (Allgäu), Kreisfreie Stadt

Kiel, Kreisfreie Stadt

Kleve

Konstanz

Landau in der Pfalz

Leer

Lindau-Bodensee

Löbau-Zittau

Lörrach

Lübeck, Kreisfreie Stadt

Märkisch-Oderland

Merzig-Wadern

Miesbach

Mittlerer Erzgebirgskreis

Mönchengladbach, Kreisfreie Stadt

Neustadt an der Waldnaab

Niederschlesischer Oberlausitzkreis

Nordfriesland

Oberallgäu

Oder-Spree

Ortenaukreis

Ostallgäu

Ostholstein

Ostvorpommern

Passau, Kreisfreie Stadt

Passau, Landkreis

Pirmasens, Kreisfreie Stadt

Plauen, Kreisfreie Stadt

Plön

Rastatt

Regen

Rendsburg-Eckernförde

Rosenheim, Kreisfreie Stadt

Rosenheim, Landkreis

Rottal-Inn

Saarbrücken, Stadtverband

Saarlouis

Saar-Pfalz-Kreis

Sächsische Schweiz

Schleswig-Flensburg

Schwandorf

Schwarzwald-Baar-Kreis

Spree-Neiße

Steinfurt

Südliche Weinstraße

Südwestpfalz

Tirschenreuth

Traunstein

Trier Kreisfreie Stadt

Trier-Saarburg

Uckermark

Ücker-Randow

Viersen

Vogtlandkreis

Waldshut

Weiden in der Oberpfalz, Kreisfreie Stadt

Weißeritzkreis

Wesel

Wunsiedel im Fichtelgebirge

Zweibrücken, Kreisfreie Stadt

ELLADA

Achaia

Aitoloakarnania

Chania

Chios

Dodekanisos

Drama

Evros

Florina

Ioannina

Irakleio

Kastoria

Kavala

Kefallinia

Kerkyra

Kilkis

Lasithi

Lefkada

Lesvos

Pella

Preveza

Rethymni

Rodopi

Samos

Serres

Thesprotia

Thessaloniki

Xanthi

Zakinthos

ESPAÑA

Badajoz

Cáceres

Cádiz

Ceuta

Girona

Guipúzcoa

Huelva

Huesca

Lleida

Málaga

Melilla

Navarra

Ourense

Pontevedra

Salamanca

Zamora

FRANCE

Ain

Aisne

Alpes-de-Haute-Provence

Alpes-Maritimes

Ardennes

Ariège

Bas-Rhin

Corse du Sud

Doubs

Haut-Rhin

Haute-Corse

Haute-Garonne

Hautes-Pyrénées

Haute-Savoie

Hautes-Alpes

Jura

Meurthe-et-Moselle

Meuse

Moselle

Nord

Pas-de-Calais

Pyrénées-Atlantiques

Pyrénées-Orientales

Savoie

Seine-Maritime

Somme

Territoire de Belfort

IRELAND

Border

Dublin

Mid-east

South-east

ITALIA

Bari

Belluno

Biella

Bolzano-Bozen

Brindisi

Como

Cuneo

Gorizia

Imperia

Lecce

Lecco

Livorno

Novara

Sassari

Sondrio

Torino

Trieste

Udine

Valle d'Aosta

Varese

Venezia

Verbano-Lusio-Ossola

Vercelli

LUXEMBOURG

Luxembourg (Storhertugdømmet)

NEDERLAND

Achterhoek

Arnhem-Nijmegen

Delfzijl en omgeving

Midden-Limburg

Midden-Noord-Brabant

Noord-Limburg

Noord-Overijssel

Oost-Groningen

Overig Groningen

Overig Zeeland

Twente

West-Noord-Brabant

Zeeuwesch-Vlaanderen

Zuid-Limburg

Zuidoost-Drenthe

Zuidoost-Noord-Brabant

ÖSTERREICH

Außerfern

Bludenz-Bregenzer Wald

Innsbruck

Innviertel

Klagenfurt-Villach

Mittelburgenland

Mühlviertel

Nordburgenland

Oberkärnten

Oststeiermark

Osttirol

Pinzgau-Pongau

Rheintal-Bodenseegebiet

Salzburg und Umgebung

Südburgenland

Tiroler Oberland

Tiroler Unterland

Unterkärnten

Waldviertel

Weinviertel

West- und Südsteiermark

Wien

Wiener Umland/Nordteil

Wiener Umland/Südteil

PORTUGAL

Alentejo Central

Algarve

Alto Alentejo

Alto Trás-os-Montes

Baixo Alentejo

Beira Interior Norte

Beira Interior Sul

Cávado

Douro

Minho-Lima

SUOMI/FINLAND

Ahvenanmaa/Åland

Etelä-Karjala

Etelä-Savo

Itä-Uusimaa

Kainuu

Keski-Pohjanmaa

Kymenlaakso

Lappi

Pohjanmaa

Pohjois-Karjala

Pohjois-Pohjanmaa

Uusimaa

Varsinais-Suomi

SVERIGE

Dalarnas län

Jämtlands län

Norrbottens län

Skåne län

Stockholms län

Värmlands län

Västerbottens län

Västra Götalands län

UNITED KINGDOM

Brighton and Hove

Conwy and Denbighshire (alleen het voor Interreg II A in aanmerking komende deel)

East of Northern Ireland

East Sussex CC

Gibraltar

Gwynedd

Isle of Anglesey

Kent CC

Medways Towns

North of Northern Ireland

South West Wales

West and South of Northern Ireland

BILAG II

ONDERDEEL A: INDICATIEVE LIJST VAN PRIORITAIRE ZWAARTEPUNTEN EN SUBSIDIABELE MAATREGELEN

Overeenkomstig de algemene verordening moeten alle door het EFRO meegefinancierde acties binnen de werkingsfeer van de Structuurfondsen vallen en voldoen aan de regels die voor de subsidiëring van de uitgaven gelden. Daarnaast moeten zij verenigbaar zijn met het Gemeenschapsbeleid op andere terreinen, o.a. met de mededingingsregels.

1. Bevordering van stads- en plattelandsontwikkeling en ontwikkeling van kustgebieden

Analyse van het grensoverschrijdend gebied.

Opstelling van richtsnoeren en een gezamenlijke planning voor het beheer van het gebied, waarbij de gebiedsdelen aan weerszijden van de grens als één geografisch gebied worden beschouwd (betreffende o.a. preventie van natuurrampen en technologische rampen).

Uitwerking van multisectorale kaders voor landinrichting.

Planning en bescherming van grensoverschrijdende gebieden, in het bijzonder van gebieden van communautair belang zoals Natura 2000 sites.

Stadsontwikkeling

Opstelling van gemeenschappelijke richtsnoeren voor planning en beheer van gebieden tussen agglomeraties in de nabijheid van grenzen, met bijzondere aandacht voor de beginselen en oriëntaties van het "Actiekader voor duurzame stedelijke ontwikkeling in de Europese Unie" (COM(98) 605 def).

Samenwerking tussen stedelijke en plattelandsgebieden met het oog op duurzame ontwikkeling.

Renovatie en ontwikkeling van historische stadscentra op basis van een gezamenlijke grensoverschrijdende strategie (excl. huisvesting).

Planning van grensoverschrijdende industriezones.

Plattelandsontwikkeling

Grensoverschrijdende inrichting van cultuurland en andere grensoverschrijdende verbeteringen van het landbezit.

Diversificatie van activiteiten om nieuwe werkgelegenheid of nieuwe bronnen van inkomsten voor de plattelandsbevolking te creëren.

Grensoverschrijdende plattelandsontwikkeling, voornamelijk via bevordering van de productie en de afzet van kwaliteitsproducten, stimulering van toeristische en ambachtelijke activiteiten, verbetering van de levensomstandigheden, dorpsontwikkeling en bescherming van het landelijke erfgoed, ontwikkeling en instandhouding van sommige beschermde grensoverschrijdende gebieden.

Verbetering, duurzame ontwikkeling en bescherming van grensoverschrijdende bosbouwarealen en uitbreiding van grensoverschrijdend bosgebied, met inachtneming van hoofdstuk VIII van de EOGFL-verordening betreffende plattelandsontwikkeling (o.a. ook preventie van natuurrampen in berggebieden).

Ontwikkeling van kustgebieden

Opstelling van gemeenschappelijke richtsnoeren voor planning en beheer van kustgebieden.

Bescherming van het kustmilieu via preventie, controle en herstel van ecologisch verwaarloosde gebieden, verwijdering van afval en bouw en/of gezamenlijk gebruik van middelen en voorzieningen (o.a. voor afvalwaterbehandeling).

Bescherming van de waterkwaliteit in kustgebieden, op het land en op zee.

2. Ontwikkeling van het ondernemerschap, van het MKB en van het toerisme, en plaatselijke ontwikkelings- en werkgelegenheidsinitiatieven (POWI)

Ondernemerschap en MKB

Ontwikkeling van grensoverschrijdende netwerken van economische relaties tussen middelgrote en kleine bedrijven, gericht op het opzetten of verder uitbouwen van grensoverschrijdende commerciële of professionele organisaties ter bevordering van samenwerking, uitwisseling van informatie, overdracht van bestuurlijke vaardigheden en technologie, en het verrichten van studies en marktonderzoek.

Ondersteuning en stimulering van MKB-ontwikkeling via investeringssteun.

Verbetering van de toegang tot kapitaal, krediet en bedrijfsdiensten over de grenzen heen.

Ontwikkeling van adequate grensoverschrijdende financieringsinstrumenten.

Financiering, tot een bepaald percentage en volgens een degressive schaal, van de werkingskosten van de bovenbedoelde organisaties gedurende een aanloopfase van maximaal drie jaar.

Toerisme

Ontwikkeling van milieuvriendelijk kwaliteitstoerisme (incl. boerderijtoerisme) door middel van investeringsprojecten, ontwikkeling en introductie van nieuwe toeristische producten (cultureel toerisme, groen toerisme), die duurzame banen opleveren.

Promotieacties, marktonderzoek en ontwikkeling van gemeenschappelijke boekingssystemen.

Plaatselijke ontwikkelings- en werkgelegenheidsinitiatieven (POWI)

Creatie van netwerken van plaatselijke dienstverlening of andere diensten in de sfeer van de POWI(1).

3. Integratie van de arbeidsmarkt en bevordering van sociale integratie

Creatie en/of verdere uitbouw, in overleg met de sociale partners, van een geïntegreerde arbeidsmarkt aan weerszijden van de grens, overeenkomstig de aan het ESF opgedragen taak (zie artikel 1 van de ESF-verordening) en met inachtneming van de plicht gelijke kansen voor mannen en vrouwen te bevorderen.

In de gebieden met een grensoverschrijdend EURES-partnerschap zal bijzondere aandacht worden geschonken aan acties die dit partnerschap aanvullen of ondersteunen, en die bijdragen tot het beter functioneren van de grensoverschrijdende arbeidsmarkt. De betreffende acties zullen in overleg met de plaatselijke EURES-partners worden vastgesteld.

Stimulering van samenwerking inzake beroepsopleiding, wederzijdse erkenning van diploma regelingen inzake overdracht van pensioenrechten.

Opstelling van grensoverschrijdende territoriale werkgelegenheidspacten.

Bevordering van sociale integratie over de grenzen heen.

4. Samenwerking inzake onderzoek, technologische ontwikkeling, onderwijs, cultuur, communicatie, gezondheidszorg en civiele hulpdiensten

Stimulering van samenwerking tussen OTO-centra, op het gebied vanonderwijs (basisscholen, instellingen voor hoger onderwijs en universiteiten en instituten voor beroepsopleiding), cultuur (incl. media en sport), communicatie, gezondheidszorg en civiele hulpdiensten, via creatie en/of gezamenlijk gebruik van middelen en voorzieningen, om de werkgelegenheid te bevorderen en de concurrentiepositie van de betrokken gebieden te versterken.

Betere toegang voor de plaatselijke bevolking tot de aan weerszijden van de grens aanwezige voorzieningen op dit gebied.

Investeringen in onderwijs en gezondheidszorg met een plaatselijke dimensie en impact op de werkgelegenheid.

Culturele evenementen (tentoonstellingen, festivals) komen niet in aanmerking, tenzij zij voor blijvende samenwerking en werkgelegenheid zorgen. Eenmalige evenementen worden als regel dan ook niet gefinancierd. Aan regelmatig terugkerende evenementen kan wel steun worden verleend, maar enkel tijdens de aanloopfase en meer voor organisatorische zaken dan voor artistieke uitgaven (productiekosten, aankoop van werken, gages van artiesten).

Projecten die worden gefinancierd via andere Gemeenschapsinstrumenten op deze gebieden, zoals het Vijfde Kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling, Culture 2000, Media II, Socrates, Leonardo da Vinci, Tempus, enz. komen niet voor bijstand uit hoofde van dit initiatief in aanmerking.

5. Milieubescherming, energierendement en duurzame energiebronnen

Milieubescherming door middel van preventie (o.a. van natuurrampen en technologische rampen), monitoring, opwaardering van verwaarloosde gebieden, rationeel energiegebruik, recycling en afvalverwijdering, en bouw en/of gezamenlijk gebruik van faciliteiten en infrastructuur (o.a. voor afvalwaterbehandeling).

Doeltreffende energiehuishouding, gebruik van alternatieve en duurzame energiebronnen.

Beheer van natuurgebieden langs grenzen, met name gebieden van communautair belang, voor toeristische doeleinden.

6. Basisinfrastructuur van grensoverschrijdend belang

Verbeteringen op vervoersgebied

Eliminatie van belemmeringen voor het openbaar vervoer, met name tussen steden in de nabijheid van grenzen.

Bevordering van milieuvriendelijke vervoerswijzen, in het bijzonder alternatieve (zoals fietsen, lopen), en totstandbrenging van de vereiste infrastructuur.

Wegnemen van bottlenecks (ook op zee).

Koppelingen met de trans-Europese netwerken; voltooiingswerkzaamheden voor deze netwerken zijn slechts in gemotiveerde gevallen subsidiabel, en enkel aan de buitengrenzen.

Verbeteringen aan andere infrastructuur

Ontwikkeling en verbetering van grensoverschrijdende infrastructuur, op een schaal die de plaatselijke ontwikkeling en werkgelegenheid ten goede komt.

Verwezenlijking van grensoverschrijdende telecommunicatie-, water- en energievoorzieningen.

Verbetering van informatie- en communicatie netwerken en -diensten.

De werkingskosten van de acties als bedoeld in punt 6 worden niet gefinancierd.

7. Samenwerking op juridisch en administratief gebied

Voorbereidend werk (proefprojecten, studies) met het oog op het wegwerken van de problemen die worden veroorzaakt door de resterende belemmeringen voor de interne markt, in het kader van het "Actieprogramma voor de interne markt" (bv. bescherming van consumentenrechten, financiële dienstverlening, openbare aanbestedingen, regionale steun) of door de verschillende rechtsstelsels (bv. sociale zekerheid, belastingen) en administratieve systemen (e.g. illegale handel, immigratie en asiel, civiele bescherming, inrichting van grensoverschrijdende industriezones).

Verhoging van de veiligheid van de buitengrenzen, door gezamenlijke opleiding van personeel en betere informatie-uitwisseling.

Projecten die worden gefinancierd via andere Gemeenschapsinstrumenten op deze gebieden, zoals Falcone, Grotius, Odysseus, Oisin, Stop, de Robert Schuman-maatregel en het actieprogramma van de Raad van 3 december 1998 enz. komen niet voor bijstand uit hoofde van dit initiatief in aanmerking.

De gewone administratiekosten van de betrokken openbare besturen zijn van financiering uitgesloten.

8. Samenwerking tussen de burgers en de instellingen

Verbetering van de communicatie en samenwerking tussen de burgers, particuliere en vrijwilligersorganisaties en de administraties en instellingen, om de relaties en de institutionele basis voor grensoverschrijdende integratie in grensgebieden te ontwikkelen; organisatie, in het kader daarvan, van algemene en gerichte taalcursussen om de werkgelegenheid te stimuleren.

Oprichting van fondsen met gelimiteerde middelen ("Micro Project Facility") voor kleinschalige projecten om mensen over de grenzen heen dichter bij elkaar te brengen (type "people-to-people") waarvan het beheer direct aan de grensoverschrijdende samenwerkingsinitiatieven (zoals de Euregio's) zal worden toevertrouwd.

Eenmalige evenementen komen niet voor financiering uit deze fondsen in aanmerking, tenzij zij deel uitmaken van een gezamenlijke strategie om grensoverschrijdende integratie te stimuleren of te versterken.

9. Technische bijstand

Studies en technische bijstand ter voorbereiding van grensoverschrijdende strategieën.

Technische bijstand om grensoverschrijdende partnerschappen aan te gaan via creatie of verdere uitbouw van gezamenlijke structuren voor de uitvoering van het grensoverschrijdende samenwerkingsprogramma.

Technische bijstand kan tot 100 % door het EFRO worden gefinancierd; indien eerder onder Interreg I en II bijstand is verleend, zal dit percentage worden verminderd.

(1) Een Europese strategie ter stimulering van plaatselijke initiatieven voor ontwikkeling en werkgelegenheid; Mededeling van de Commissie COM(95) 273 (PB C 265 van 12.10.1995).

BIJLAGE III

ONDERDEEL B: IN AANMERKING KOMENDE GEBIEDEN

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

BIJLAGE IV

ONDERDEEL B: PRIORITAIRE ZWAARTEPUNTEN EN MAATREGELEN

Zoals in de algemene verordening is bepaald, moeten alle door de Structuurfondsen gefinancierde acties verenigbaar zijn met het Gemeenschapsbeleid op andere terreinen, o.a. met de mededingingsregels.

In het kader van de bevordering van een harmonische, evenwichtige en duurzame ontwikkeling zullen de acties van dit onderdeel bijdragen tot de economische en sociale integratie en tot de ontwikkeling van de bij de samenwerking betrokken gebieden.

1. Ruimtelijke ontwikkelingsstrategieën, incl. samenwerking tussen steden en tussen plattelandsgebieden en stedelijke gebieden, met het oog op polycentrische en duurzame ontwikkeling

- Opstellen von transnationale ruimtelijke ontwikkelingsperspectieven.

- Evaluatie van de territoriale impact van transnationale beleidsmaatregelen en projecten.

- Ontwikkeling van samenwerking tussen metropolen en als toegangspoort fungerende steden om grotere economisch geïntegreerde zones, met name aan de rand van de Europese Unie, te verkrijgen.

- Totstandbrenging van strategische allianties en netwerken tussen kleine en middelgrote steden, met inbegrip van maatregelen om kleinere steden een grotere rol toe te bedelen bij de ontwikkeling van plattelandsgebieden.

- Samenwerking inzake onderzoek en ontwikkeling, en toegang tot innovatie, met name inzake stadsnetwerken.

- Vergroting van het inzicht in het belang van langetermijnplanning voor de ruimtelijke ordening en bevordering van samenwerking in netwerkverband tussen planning- en onderzoekinstellingen met het oog op gezamenlijk toezicht en observatie.

2. Ontwikkeling van doeltreffende, duurzame vervoerssystemen en vergemakkelijking van de toegang tot de informatiemaatschappij

- Verbetering van lokale en regionale toegang tot nationale en transnationale vervoersnetwerken en knooppunten, voornamelijk via koppelingen van secundaire netwerken; er wordt geen bijstand verleend voor de bouw van autosnelwegen, hoofdwegen en soortgelijke infrastructuur.

- Bevordering van intermodaal vervoer en omschakeling op minder milieubelastende vervoerswijzen, met name zeevervoer, vervoer over de binnenwateren en spoorvervoer en vormen van niet-gemotoriseerd vervoer.

- Stimulering van het gebruik van informatie- en communicatietechnologieën om netwerken en "virtuele" clustering tot stand te brengen, met name ter ondersteuning van gezamenlijke bedrijfs- en marketingstrategiëen en om de toegang von KMO's tot innovatie, met name technologische, te verbeteren.

- Stimulering van het gebruik van informatie- en communicatietechnologieën om de openbare dienstverlening te verbeteren, o.a. overdracht van knowhow en technologische kennis tussen lokale administraties en ontwikkeling van toepassingen van openbaar nut (bv. onderwijs, gezondheidszorg e.d.).

- Ontwikkeling van telematicadiensten en -toepassingen, gebruikmakend van de mogelijkheden die de informatiemaatschappij biedt om nadelen zoals afstand uit te schakelen en de toegang tot kennis en innovatie te vergemakkelijken, met name op gebieden zoals e-commerce, opleiding, onderzoek en telewerk.

3. Verbetering van het milieu en goed beheer van het cultureel erfgoed en van natuurlijke hulpbronnen, in het bijzonder water

- Bijdragen aan de verdere uitbouw van een Europees netwerk op milieugebied (Natura 2000), dat beschermde sites van regionaal, nationaal, transnationaal een communautair belang met elkaar verbindt.

- Creatief herstel van cultuurlandschappen die door menselijk handelen zijn beschadigd, o.a. gebieden die door stopzetting van landbouwactiviteiten bedreigd of beschadigd zijn, als onderdeel van een geïntegreerde riumtelijkeordeningsstrategie.

- Innovatieve promotie van de natuurlijke en culturele troeven van plattelandsgebieden, met het oog op de ontwikkeling van duurzaam toerisme, in het bijzonder in dunbevolkte gebieden.

- Bevordering van samenwerking voor de bescherming en de creatieve ontwikkeling van het cultureel erfgoed.

- Formulering van gezamenlijke strategieën voor risicobeheersing in gebieden die meer dan andere door natuurrampen worden bedreigd.

- Opstelling en tenuitvoerlegging van geïntegreerde strategieën en maatregelen ter voorkoming van overstromingen in transnationale stroomgebieden.

- Opstelling en tenuitvoerlegging van geïntegreerde strategieën en maatregelen op het gebied van transnationale samenwerking ter voorkoming van droogte.

- Beheer van kustwateren in overleg.

- Bevordering van herbruikbare energie.

4. Bijzondere prioritaire zwaartepunten

- Bevordering van geïntegreerde samenwerking van maritieme regio's en eilandsregio's.

- Bevordering van geïntegreerde samenwerking van ultraperifere regio's.

5. Technische bijstand

- Technische bijstand om grensoverschrijdende partnerschappen aan te gaan via creatie of verdere uitbouw van gezamenlijke structuren voor de uitvoering van het grensoverschrijdende samenwerkingsprogramma. Voor de bepaling van de steun zal rekening worden gehouden met eerder onder Interreg II ontvangen bijstand.

BIJLAGE V

UITVOERINGSBEPALINGEN VOOR ONDERDEEL C: INTERREGIONALE SAMENWERKING

De interregionale samenwerking wordt, zoals de samenwerking in het kader van de andere Interreg III-onderdelen, decentraal geprogrammeerd en beheerd onder verantwoordelijkheid van de bevoegde overheden van de lidstaten.

Interegionale samenwerking omvat samenwerkingsacties op het gehele grondgebied van de Unie en naburige landen. Om gelijke mededingingsvoorwaarden voor alle regio's van Europa te waarborgen, zullen de in het kader van de oproepen tot het indienen van voorstellen gehanteerde criteria en voorwaarden voor de gehele Unie identiek zijn. Deze criteria en voorwaarden worden door alle lidstaten overeengekomen in het beheerscomité als bedoeld in artikel 48, lid 2, onder c), van de algemene verordening en goedgekeurd door de Commissie.

Met de voor onderdeel B aangewezen samenwerkingsgebieden als basis stellen de betrokken lidstaten gezamenlijk een programma van interregionale samenwerking per gebied op (ervoor zorgend overlapping van gebieden te vermijden). Er zijn twee vormen van programmering mogelijk:

- ofwel, uitwerking van een specifiek programma met één prioritair zwaartepunt,

- ofwel, opneming van interregionale samenwerking in de vorm van een prioritair zwaartepunt in het relevante programma van onderdeel B.

De stuurgroep (die de projecten selecteert) en de beheersautoriteit (die de Gemeenschapsbijdrage formeel aan de projecten toekent) kunnen in beide gevallen al dan niet dezelfde zijn als die welke in het kader van het onderdeel B-programma opereren.

De beheersautoriteiten lanceren gelijktijdig de oproepen tot het indienen van voorstellen, met de identieke criteria en voorwaarden waarvan sprake in de tweede alinea. Om verspreiding ervan in de gehele Europese Gemeenschap te bevorderen, kan de Commissie een oproep in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen bekendmaken. De projecten voor interregionale samenwerking worden door de projectleiders gepresenteerd aan de beheersautoriteiten die verantwoordelijk zijn voor het geografische gebied waar de projectleider is gevestigd.

Zoals in het kader van alle Structuurfondsenprogramma's het geval is, organiseren de beheersautoriteiten de selectie van projecten, beslissen zij over de keuze en kennen zij de subsidies toe. Zij zijn tevens verantwoordelijk voor het toezicht op de uitvoering en voor de financiële controle.

De Commissie verleent de beheersautoriteiten bijstand aan de onderlinge coördinatie te vergemakkelijken en aldus een homogene aanpak van het gehele proces te waarborgen.

ALGEMENE VERKLARINGEN

Verklaring van de Commissie met betrekking tot de Adriatische regio's van Italië en van derde landen

Wanneer de politieke voorwaarden vervuld zijn om de samenwerking in het kader van Interreg III tussen de Adriatische regio's van Italië en van derde landen te bevorderen, zal de Commissie onderzoeken hoe deze samenwerking optimaal met de andere samenwerkingsinstrumenten kan worden bevorderd.

Verklaring van de Commissie met betrekking tot de bijzondere verbintenis van de Europese Raad van Berlijn

De Commissie bevestigt dat alle bijzondere verbintenissen die door de Europese Raad van Berlijn zijn aangegaan, wat betreft de communautaire initiatieven voor Oostenrijk en Nederland, in het bijzonder in het kader van Interreg III zullen worden nagekomen.

Verklaring van de Commissie met betrekking tot de samenwerking in het kader van Interreg III met de Balkan

Wanneer de politieke voorwaarden vervuld zijn om de samenwerking in het kader van Interreg III tussen de regio's van de dichtst betrokken lidstaten, nl. Oostenrijk, Griekenland en Italië, en deze van de Balkanstaten te bevorderen, zal de Commissie onderzoeken hoe deze samenwerking optimaal met de andere samenwerkingsinstrumenten kan worden bevorderd.

VERKLARINGEN BIJ ONDERDEEL A

Verklaring van de Commissie met betrekking tot Belfast

De Commissie verheugt zich over de gunstige resultaten van het speciaal hulpprogramma voor vrede en verzoening in Noord-Ierland en de grensgebieden van Ierland en van het Interreg II A-programma voor Noord-Ierland en Ierland.

Om te waarborgen dat in de toekomst op de resultaten van beide programma's kan worden voortgebouwd, dient Belfast (zowel Outer Belfast als Belfast op niveau NUTS III) volgens de Commissie deel te nemen aan het nieuwe Interreg III-programma van onderdeel A voor de periode 2000-2006 in het kader van de 20 %-flexibiliteitsregeling voor aangrenzende gebieden (zie punt 10 van de Interreg III-richtsnoeren).

Verklaring van de Commissie met betrekking tot de toepassing van Interreg III, onderdeel A, voor België

Om de doeltreffendheid van de grensoverschrijdende programma's met Nederland, Duitsland, Luxemburg en Frankrijk te waarborgen, dienen de arrondissementen Hasselt, Huy, Waremme en Marche-en-Famenne volgens de Commissie prioritair deel te nemen aan het nieuwe Interreg III-programma van onderdeel A voor de periode 2000-2006 in het kader van de 20 %-flexibiliteitsregeling voor aangrenzende gebieden (zie punt 10 van de Interreg III-richtsnoeren), in het bijzonder gelet op de noodzaak de samenhang van de in het kader van de betrokken programma's ingediende projecten te verzekeren.

VERKLARINGEN BIJ ONDERDEEL B

Verklaring van de Commissie met betrekking tot de samenwerking in het Barentszzeegebied

Met betrekking tot het toekomstige Interreg III B-programma voor transnationale samenwerking in het Oostzeegebied neemt de Commissie in het bijzonder akte van het verzoek van Zweden en Finland een prioritair zwaartepunt te mogen ontwikkelen om hun samenwerking met de buurlanden (Noorwegen en Rusland) in het Barentszzeegebed te versterken.

Verklaring van de Commissie met betrekking tot de samenwerking in het zuidelijk deel van de Oostzee

De Commissie is van oordeel dat de samenwerking die momenteel in het kader van het Swebaltcop-project op grond van artikel 10 wordt ondersteund, in het nieuwe Interreg III-initiatief moet worden voortgezet. Gelet op de aard van deze samenwerking, dienen toekomstige acties te worden opgezet in het kader van het onderdeel B-programma voor de Oostzee. Mocht de coördinatie van Interreg III met Phare moeilijkheden opleveren, dan is de Commissie bereid alternatieve mogelijkheden ter bevordering van deze samenwerking te onderzoeken.

VERKLARINGEN BIJ HOOFDSTUK VII

Verklaring van de Commissie met betrekking tot de tenuitvoerlegging van hoofdstuk VII

De in artikel 31, lid 2, tweede alinea, vastgestelde termijnen voor de ambtshalve annulering van betalingsverplichtingen kunnen na individueel onderzoek van elk geval worden verlengd om rekening te houden met vertraging die te wijten is aan besluitvormingsprocedures in het kader van de externe financieringsinstrumenten.

Verklaring van de Commissie met betrekking tot Interreg III en Tacis

Zich rekenschap gevende van het belang van de noordelijke dimensie en van de moeilijkheden die thans bestaan om deze binnen de samenwerking tussen het communautair initiatief Interreg III en het Tacis-instrument aan bod te laten komen, verklaart de Commissie zich bereid werk te maken van effectieve coördinatie en coherentie tussen Interreg III-programma's en Tacis-bijstand, o.a. via operationele richtsnoeren, teneinde betere voorwaarden voor een dergelijke samenwerking te scheppen, onverminderd de politieke voorwaarden die eventueel aan de tenuitvoerlegging van Tacis kunnen worden verbonden.

Verklaring van de Commissie met betrekking tot Interreg III en Meda

Zich rekenschap gevende van het belang van de mediterrane dimensie en van de moeilijkheden die thans bestaan om deze binnen de samenwerking tussen het communautair initiatief Interreg III en het Meda-instrument aan bod te laten komen, verklaart de Commissie zich bereid werk te maken van effectieve coördinatie en coherentie tussen Interreg III-programma's en Meda-bijstand, o.a. via operationele richtsnoeren, teneinde betere voorwaarden voor een dergelijke samenwerking te scheppen.

Verklaring van de Commissie met betrekking tot Espon

Op voorwaarde dat de 15 lidstaten gezamenlijk een voorstel indienen voor een samenwerkingsnetwerk van de organisaties voor ruimtelijke ontwikkeling (Espon), omvattende o.a. een financieringsmechanisme, dat zich zal richten op het observeren en analyseren van ontwikkelingen op het gebied van ruimtelijke ordening in Europa, is de Commissie bereid dergelijke samenwerking mee te financieren uit de begrotingslijn voor netwerken als bedoeld in punt 53 van de richtsnoeren voor Interreg III.