BESLUIT (EU) 2019/1349 VAN DE EUROPESE CENTRALE BANK

van 26 juli 2019

betreffende de procedure en de voorwaarden voor de uitoefening door een bevoegde autoriteit van bepaalde bevoegdheden met betrekking tot oversight op systeemrelevante betalingssystemen (ECB/2019/25)

DE RAAD VAN BESTUUR VAN DE EUROPESE CENTRALE BANK,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 127, lid 2,

Gezien de statuten van het Europees Stelsel van centrale banken en van de Europese Centrale Bank, en met name artikel 3.1, artikel 22 en artikel 34.1, eerste streepje,

Gezien Verordening (EU) nr. 795/2014 van de Europese Centrale Bank van 3 juli 2014 met betrekking tot oversightvereisten voor systeemrelevante betalingssystemen (ECB/2014/28) (1), en met name artikel 21, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

Ingevolge het vierde streepje van artikel 127, lid 2, van het Verdrag en het vierde streepje van artikel 3.1 van de statuten van het Europees Stelsel van centrale banken en van de Europese Centrale Bank is een van de fundamentele taken van het Eurosysteem om een goede werking van het betalingsverkeer te bevorderen.

In april 2012 (2) hebben het Comité voor betalings- en vereveningssystemen (Committee on Payments and Settlement Systems) (CPSS) van de Bank voor Internationale Betalingen (Bank of International Settlements) (BIS) en het Technisch Comité (Technical Committee) van de Internationale Organisatie van Effectentoezichthouders (International Organization of Securities Commissions) (Iosco) de beginselen voor financiële marktinfrastructuren (Principles for financial market infrastructures (hierna de “CPSS-Iosoco-beginselen” genoemd)) gepubliceerd. Het Comité voor markinfrastructuur en betalingsverkeer (Committee on Payments and Market Infrastructures) (CPMI), zijnde de opvolger van het CPSS, en Iosco hebben vervolgens gezamenlijk richtsnoeren betreffende deze beginselen gepubliceerd.

Volgens de CPSS-Iosco-beginselen dienen de systeemrelevante betalingssytemen (“systemically important payment systems”) (SIPS) onderworpen te worden aan effectief oversight aan de hand van duidelijk geformuleerde en openbaar gemaakte criteria, vanwege hun vermogen systeemrisico's te veroorzaken indien zij onvoldoende worden beschermd tegen de risico's waaraan ze worden blootgesteld. Bovendien worden in de CPSS-Iosco-beginselen specifieke verwachtingen ten aanzien van oversight uiteengezet voor aanbieders van kritieke diensten waarvan de continuïteit en de goede werking van de marktinfrastructuur afhankelijk zijn. Bovendien bepalen de CPSS-Iosco-beginselen dat de bevoegde autoriteiten over voldoende bevoegdheden en middelen moeten beschikken om hun respectieve taken te vervullen, waaronder de bevoegdheid tot het nemen van corrigerende maatregelen.

Dienovereenkomstig stelt artikel 21, lid 1, van Verordening (EU) nr. 795/2014 (ECB/2014/28) de bevoegde autoriteit in staat informatie en documenten te verkrijgen van een SIPS-exploitant, van een SIPS-exploitant te verlangen om opdracht te geven tot het aanstellen van een onafhankelijke deskundige om een onderzoek uit te voeren naar of onafhankelijke evaluatie te verrichten van de exploitatie van het SIPS, en om inspecties ter plaatse uit te voeren of te delegeren.

Om ervoor te zorgen dat de rechten van derden worden geëerbiedigd, moet een bevoegde autoriteit de bevoegdheden als bedoeld in artikel 21 van Verordening (EU) nr. 795/2014 (ECB/2014/28) uitoefenen in overeenstemming met en onder voorbehoud van de algemene beginselen van evenredigheid, gelijke behandeling, doeltreffendheid, efficiëntie, transparantie en correcte procedures. Om aan deze beginselen te voldoen, moet daarnaast een besluit om de toezichtbevoegdheden als bedoeld in artikel 21 van Verordening (EU) nr. 795/2014 (ECB/2014/28) uit te oefenen een minimale vooraf bepaalde inhoud hebben en aan de SIPS-exploitant ter kennis worden gesteld voordat er toezicht wordt uitgeoefend.

Een formeel besluit is niet vereist voor de uitoefening van de bevoegdheid tot het verkrijgen van informatie of documenten door de bevoegde autoriteit overeenkomstig haar oversightbehoeften, namelijk het controleren van de naleving van Verordening (EU) nr. 795/2014 (ECB/2014/28) en het bevorderen van de bredere doelstelling om de goede werking van het betalingsverkeer op systeemniveau te stimuleren.

Bij de aanstelling van een onafhankelijke deskundige om een onderzoek naar of onafhankelijke evaluatie van het SIPS uit te voeren moeten belangenconflicten vermeden worden en moeten bepaalde vereisten in acht worden genomen om ervoor te zorgen dat de onafhankelijke deskundige over de vereiste kwalificaties, vaardigheden en kennis beschikt om zijn taken uit te voeren.

De SIPS-exploitant kan kernfuncties in verband met clearing en afwikkeling van transacties uitbesteden aan aanbieders van kritieke diensten. Wanneer deze functies niet worden verricht door de SIPS-exploitant zelf, maar door een aanbieder van kritieke diensten, is het belangrijk dat de bevoegde autoriteit haar bevoegdheden uit hoofde van artikel 21 van Verordening (EU) nr. 795/2014 (ECB/2014/28) op dezelfde manier en in dezelfde mate met betrekking tot de aanbieders van kritieke diensten kan uitoefenen als ten aanzien van de SIPS-exploitant. Om dit mogelijk te maken, is het van essentieel belang dat de SIPS-exploitant bepalingen in zijn contractuele regelingen met zijn aanbieders van kritieke diensten opneemt die het delen van informatie, documenten en schriftelijke of mondelinge verklaringen mogelijk maken tussen de vertegenwoordigers of personeelsleden van de aanbieder van kritieke diensten en de bevoegde autoriteit, de onafhankelijke deskundige en het team voor inspectie ter plaatsen, al naargelang het geval, en voor het uitvoeren van inspecties ter plaatse op de locatie van de aanbieder van kritieke diensten.

Om efficiënt noodsituaties het hoofd te kunnen bieden, is het belangrijk dat de bevoegde autoriteiten in de beperkte en individuele gevallen en onder de in deze beschikking gestelde voorwaarden kunnen afzien van bepaalde vereisten in verband met de uitoefening van hun bevoegdheden,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

7. “andere autoriteit”: een autoriteit die verantwoordelijk is voor oversight op een SIPS, met uitzondering van de bevoegde autoriteit of de centrale banken die oversight of toezicht houden op de aanbieders van kritieke diensten van een SIPS, waaraan de bevoegdheid tot het verrichten van inspecties ter plaatse kan worden gedelegeerd.

5. “team voor inspectie ter plaatse”: een groep deskundigen van de bevoegde autoriteit of van haar gedelegeerde of, in voorkomend geval, een andere centrale bank van het Eurosysteem, onder leiding van een hoofd van het team dat tot doel heeft een inspectie ter plaatse te verrichten;

4. “inspectie ter plaatse”: een onderzoek dat plaatsvindt op de locatie van de SIPS-exploitant of op een relevante locatie die verband houdt met de activiteiten van een SIPS-exploitant, met inbegrip van de locatie van een aanbieder van kritieke diensten, voor zover de contractuele afspraken tussen de SIPS-exploitant en die aanbieder van kritieke diensten het uitvoeren van een dergelijke inspectie toestaan, met als doel een diepgaande analyse te verrichten van onder meer bedrijfsmodellen of governance, verschillende risico's en interne controlesystemen;

2. “onafhankelijke evaluatie”: een evaluatie van de bedrijfsvoering van een SIPS die tot doel heeft het volgende te verschaffen: inzicht in alle risico's en kwetsbaarheden; zekerheid over de vorderingen van een SIPS-exploitant om de risico's en kwetsbaarheden te beperken, en validatie van de effectiviteit van het beleid, de procedures en de controles van een SIPS-exploitant om alle risico's en kwetsbaarheden te beperken;

1. “onafhankelijke deskundige”: een natuurlijke persoon of een rechtspersoon die geen relatie heeft die een belangenconflict doet ontstaan met betrekking tot het SIPS of de SIPS-exploitant of de meerderheidsaandeelhouders, en beschikt over specifieke deskundigheid op het gebied van het uitvoeren van onderzoeken naar en evaluaties van financiële marktinfrastructuren met bijzondere aandacht voor financiële regulering, informatiesystemen en communicatietechnologie, risicobeheer, financiële verslaggeving of controle van jaarrekeningen;

De in dit besluit gebruikte termen hebben dezelfde betekenis als in Verordening (EU) nr. 795/2014 (ECB/2014/28) en de volgende definities gelden eveneens:

10. Bevindingen naar aanleiding van onderzoeken, onafhankelijke evaluaties of inspecties ter plaatse uit hoofde van artikel 21 van Verordening (EU) nr. 795/2014 (ECB/2014/28) kunnen door de bevoegde autoriteit worden gepubliceerd met een dergelijke mate van gedetailleerdheid waardoor ze niet terug te leiden zijn tot individueel systeem of exploitant, of anderszins met de toestemming van de SIPS-exploitant.

9. Het beroepsgeheim geldt voor alle personen met betrekking tot hun werkzaamheden in verband met onderzoeken, onafhankelijke evaluaties of inspecties ter plaatse. Alle uit hoofde van dit besluit uitgewisselde informatie wordt vertrouwelijk behandeld, tenzij het Unierecht of nationaal recht openbaarmaking vereist.

8. De SIPS-exploitant kan schriftelijk commentaar geven op een ontwerpverslag dat door een onafhankelijke deskundige of de bevoegde autoriteit wordt verstrekt. Het definitieve verslag wordt door de raad van bestuur van de SIPS-exploitant goedgekeurd en ondertekend voordat de SIPS-exploitant het indient bij of terugzendt aan de bevoegde autoriteit of de onafhankelijke deskundige, naargelang het geval.

6. Na afsluiting van een onderzoek of een onafhankelijke evaluatie verstrekt de onafhankelijke deskundige zijn ontwerpverslag aan de SIPS-exploitant en de bevoegde autoriteit en vervolgens haar eindverslag aan de bevoegde autoriteit in de vorm en de structuur die door deze autoriteit zijn bepaald. De onafhankelijke deskundige zorgt ervoor dat alle in het verslag opgenomen bevindingen gebaseerd zijn op bewijs en, naar beste weten en overtuiging, accuraat zijn.

alle andere personen te horen die wettelijk of contractueel verplicht zijn om informatie te verstrekken met het oog op het verzamelen van informatie over het voorwerp van het onderzoek, onafhankelijke evaluatie of inspectie ter plaatse.

het recht om schriftelijke of mondelinge toelichting van een vertegenwoordiger of personeelslid van de SIPS-exploitant of zijn aanbieders van kritieke diensten te verlangen (in het laatste geval alleen voor zover de respectieve contractuele afspraken tussen de SIPS-exploitant en een aanbieder van kritieke diensten dat toestaan en alleen in verband met de door die aanbieder van kritieke diensten aan het SIPS verleende diensten);

indien de uit te oefenen bevoegdheid het verrichten van om inspecties ter plaatse is en de schriftelijke kennisgeving aan de betrokken SIPS-exploitant achterwege wordt gelaten in overeenstemming met artikel 11, de redenen om de procedure voort te zetten zonder de SIPS-exploitant vooraf te informeren;

4. Het in lid 3 bedoelde besluit gaat in op het volgende:

3. Onverminderd artikel 11 stelt de bevoegde autoriteit een SIPS-exploitant schriftelijk in kennis van haar besluit om van de in artikel 21, lid 1, onder b) of c), van Verordening (EU) nr. 795/2014 (ECB/2014/28) genoemde bevoegdheden uit te oefenen.

Indien de bevoegde autoriteit tevreden is met het bewijs dat een van deze omstandigheden van toepassing is, kan zij de SIPS-exploitant extra tijd gunnen om de relevante informatie of het relevante document te verstrekken.

de informatie of het document is niet uitsluitend eigendom van de SIPS-exploitant, of heeft niet uitsluitend betrekking op zijn activiteiten, als gevolg waarvan toestemming van een derde partij moet worden verkregen om die informatie of dat document aan de bevoegde autoriteit te verstrekken.

de informatie of het document is niet onmiddellijk beschikbaar;

het tijdslimiet voor het verstrekken van de informatie of het document en, indien van toepassing, de tijdsintervallen waarbinnen de informatie of het document moet worden verstrekt, onverminderd de algemene verplichting van een SIPS-exploitant om onverwijld te reageren.

Artikel 4

Uitoefening van de bevoegdheid van een bevoegde autoriteit om de aanwijzing van een onafhankelijke deskundige

1. De bevoegde autoriteit kan van de SIPS-exploitant verlangen dat hij een onafhankelijke deskundige benoemt om een onderzoek overeenkomstig artikel 5 te laten verrichten of een onafhankelijke evaluatie overeenkomstig artikel 6 te laten uitvoeren. De bevoegde autoriteit stelt een SIPS-exploitant in kennis van haar besluit om een SIPS-exploitant een onafhankelijke deskundige te laten aanstellen overeenkomstig artikel 2, lid 4. De SIPS-exploitant draagt alle kosten in verband met de aanstelling van een onafhankelijke deskundige.

2. Bij de aanstelling van een onafhankelijke deskundige raadpleegt de SIPS-exploitant, in voorkomend geval, zijn aanbieder van kritieke diensten.

3. De bevoegde autoriteit draagt er zorg voor dat het besluit waarmee zij van de SIPS-exploitant verlangt om een onafhankelijke deskundige aan te stellen ten minste de volgende vereisten en informatie omvat: a) de door de SIPS-exploitant aangewezen onafhankelijke deskundige is in de afgelopen twee jaar niet direct of indirect betrokken geweest bij de exploitatie van of het toezicht op het betrokken SIPS, en beschikt over de specifieke deskundigheid die nodig is voor de onderzoeken en onafhankelijke evaluaties, waaronder bijvoorbeeld deskundigheid op het gebied van financiële marktinfrastructuren, financiële regelgeving, informatiesystemen en communicatietechnologie, risicobeheer, financiële verslaggeving of de controle van jaarrekeningen; b) bijzonderheden over de rol, de taken, de bevoegdheden en het vereiste deskundigheidsgebied, bekwaamheid en kennis van de onafhankelijke deskundige; c) de garantie van de SIPS-exploitant dat de onafhankelijke deskundige over de vereiste kwalificaties, vaardigheden en kennis beschikt en zijn taken vrij van belangenconflicten uitvoert, in overeenstemming met de vereisten van de leden 5 tot en met 7 van dit artikel; d) de tijdslimiet waarbinnen de onafhankelijke deskundige moet worden aangesteld; e) de garantie van SIPS-exploitant dat hij de bevoegde autoriteit op de hoogte stelt van de manier waarop aan de door de bevoegde autoriteit opgelegde vereisten is voldaan en in dit verband relevante richtsnoeren verstrekt; f) de bevestiging dat de SIPS-exploitant de contactgegevens van de onafhankelijke deskundige verstrekt voor de toepassing van lid 13 van dit artikel.

4. Het besluit waarbij de bevoegde autoriteit van de SIPS-exploitant verlangt dat hij een onafhankelijke deskundige aanstelt kan aanvullende vereisen bevatten op de vereisen welke in lid 3 hierboven zijn vermeld. De SIPS-exploitant voegt het besluit waarmee de bevoegde autoriteit van de SIPS-exploitant verlangt om een onafhankelijke deskundige aan te stellen voor toe aan de contractuele afspraken met de onafhankelijke deskundige.

5. Bij de uitvoering van zijn taken beschikt een onafhankelijke deskundige over alle in de artikel 6, lid 3, genoemde bevoegdheden.

6. De SIPS-exploitant zorgt ervoor dat de onafhankelijke deskundige die is aangewezen om een onderzoek of een onafhankelijke evaluatie te verrichten, de volgende minimumkwalificaties heeft: a) een voltooide universitaire opleiding of een gelijkwaardig kwalificatieniveau, of b) een door een EU-lidstaat afgegeven of erkend certificaat of diploma van vakbekwaamheid dat betrekking heeft op een van de voor het onderzoek of de onafhankelijke evaluatie relevante expertisegebieden.

7. Om waar nodig te verzekeren dat de onafhankelijke deskundige over voor praktische ervaring bezit naast de op grond van lid 6 vereiste kwalificaties, kan de bevoegde autoriteit ook verlangen dat de SIPS-exploitant ervoor verzekert dat de onafhankelijke deskundige ervaring heeft (bij voorkeur van 3 jaar of meer) in het verrichten van soortgelijke onderzoeken, onafhankelijke evaluaties of onafhankelijke controles voor ondernemingen binnen de financiële sector. Alvorens aanvullende eisen met betrekking tot praktische ervaring op te leggen, houdt de bevoegde autoriteit evenwel rekening met de mogelijke noviteiten in het onderzoek of de onafhankelijke evaluatie en met de beperkingen die dergelijke aanvullende eisen kunnen betekenen voor potentiële toekomstige deskundigen. De SIPS-exploitant zorgt ervoor dat de onafhankelijke deskundige onderworpen is aan de beginselen van beroepsethiek en daarbij ten minste de functie van openbaar belang, de integriteit en objectiviteit en de professionele bekwaamheid en de zorgvuldigheid van in acht neemt.

8. Bij de aanwerving van een onafhankelijke deskundige verlangt de SIPS-exploitant voldoende bewijs van de in de leden 6 en 7 bedoelde kwalificaties en ervaring. De SIPS-exploitaint stelt de bevoegde autoriteit in kennis van de identiteit van de geselecteerde onafhankelijke deskundige en, indien de bevoegde autoriteit daarom verzoekt, van de wijze waarop de aanwijzing van de onafhankelijke deskundige voldoet aan de vereisten in de leden 6 en 7. De bevoegde autoriteit behoudt zich het recht voor om de SIPS-exploitant te verplichten een andere onafhankelijke deskundige aan te stellen indien hij van mening is dat de door de SIPS-exploitant gekozen onafhankelijke deskundige niet voldoet aan de vereisten van dit besluit of van het besluit waarbij de onafhankelijke deskundige moet worden benoemd.

9. Tenzij anders bepaald door de bevoegde autoriteit, kan de SIPS-exploitant met de onafhankelijke deskundige het exacte tijdstip voor de aanvang en de duur van het onderzoek of de onafhankelijke evaluatie overeenkomen, afhankelijk van het door de bevoegde autoriteit verstrekte toepassingsgebied, ook in gevallen waarin de bevoegde autoriteit om periodieke evaluatie verzoekt.

10. De SIPS-exploitant zorgt ervoor dat de onafhankelijke deskundige gedurende de gehele duur van het onderzoek of de onafhankelijke evaluatie toegang heeft tot alle documenten en informatie die noodzakelijk zijn voor het onderzoek of de onafhankelijke evaluatie overeenkomstig de artikelen 5 en 6. Met betrekking tot artikel 2, lid 5, onder c), neemt de SIPS-exploitant clausules in zijn contractuele afspraken met zijn aanbieders van kritieke diensten op basis waarvan de onafhankelijke deskundige toegang kan krijgen tot de verklaringen van vertegenwoordigers of personeelsleden van de aanbieders van kritieke diensten en voor het verzenden van informatie aan de centrale bank die oversight of toezicht houdt op de aanbieder van kritieke diensten overeenkomstig artikel 9, lid 4.

11. De SIPS-exploitant stelt de onafhankelijke deskundige in staat onderzoeken of onafhankelijke evaluaties in de gebouwen van de SIPS-exploitant uit te voeren wanneer de bevoegde autoriteit oordeelt dat dit zal resulteren in het efficiënte en effectieve verloop van de onderzoeken of onafhankelijke evaluaties.

12. De SIPS-exploitant zorgt ervoor dat de contractuele regelingen voor de dienstverlening van de onafhankelijke deskundige met betrekking tot het verrichten van onderzoeken of onafhankelijke evaluaties voorziet in de verplichting voor de onafhankelijke deskundige om vragen van de bevoegde autoriteit over de bevindingen te beantwoorden nadat de einddatum voor de uitvoering van de onafhankelijke evaluatie of het onderzoek is verstreken.