BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT

van 17 juli 1996

tot instelling van een tijdelijke enquêtecommissie

(96/C 239/01)

Het Europees Parlement,

- gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name artikel 138 C daarvan,

- gezien het besluit van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie van 19 april 1995 tot vaststelling van de wijze van uitoefening van het enquêterecht van het Europees Parlement (1),

- gezien artikel 136 van zijn reglement,

- gezien het aan dit besluit gehechte verzoek van meer dan een vierde van zijn leden tot instelling van een tijdelijke enquêtecommissie voor het onderzoeken van vermeende inbreuken op het Gemeenschapsrecht of van gevallen van wanbeheer bij de toepassing van het Gemeenschapsrecht met betrekking tot BSE,

- overwegende dat het ervan op de hoogte is gebracht dat er momenteel verscheidene gerechtelijke stappen voor nationale en communautaire rechtbanken zijn ondernomen,

- overwegende dat de presidenten van het Hof van Justitie en van het Gerecht van eerste aanleg op 12 en 13 juli 1996 beschikkingen in kort geding hebben uitgesproken in respectievelijk de zaken C-180/96 R en T-76/96 R,

- gezien het voorstel van de Conferentie van voorzitters van 17 juli 1996 betreffende dit verzoek,

1. besluit hierbij tot instelling van een tijdelijke enquêtecommissie voor het onderzoeken van vermeende inbreuken op het Gemeenschapsrecht of van gevallen van wanbeheer bij de toepassing van het Gemeenschapsrecht met betrekking tot BSE, onverminderd de jurisdictie van de nationale en communautaire rechtbanken;

2. besluit dat de tijdelijke enquêtecommissie binnen drie maanden na de publikatie van dit besluit in het Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen een verslag aan het Parlement zal voorleggen;

3. besluit dat de tijdelijke enquêtecommissie uit 19 leden zal bestaan.

(1) PB nr. L 113 van 19. 5. 1995, blz. 2.

BIJLAGE

Verzoek tot instelling van een tijdelijke enquêtecommissie voor het onderzoeken van vermeende inbreuken op het Gemeenschapsrecht of van gevallen van wanbeheer bij de toepassing van het Gemeenschapsrecht in verband met boviene spongiforme encefalopathie (BSE)

Overeenkomstig artikel 138 C van het EG-Verdrag verzoeken de ondergetekende leden om de instelling van een enquêtecommissie voor het onderzoeken van vermeende inbreuken op het Gemeenschapsrecht of van gevallen van wanbeheer bij de toepassing van het Gemeenschapsrecht in verband met BSE.

1. Onderwerp van de enquête

1.1. Het verschijnsel BSE

BSE, de zogenoemde "gekke-koeienziekte" werd voor het eerst in 1986 in het Verenigd Koninkrijk geïdentificeerd. Sedert 1988 zijn er meer dan 160 000 bevestigde gevallen van BSE in Britse veebestanden geïdentificeerd, volgens cijfers die in mei 1996 door het Verenigd Koninkrijk werden verstrekt.

Er zijn ook in Frankrijk, Ierland, Portugal en Zwitserland gevallen van BSE gerapporteerd.

Sedert 1988 is een aantal preventieve maatregelen in het Verenigd Koninkrijk genomen, en op het niveau van de Unie sedert 1990.

Sedert 1990 heeft het Europees Parlement een aantal resoluties in verband met BSE aangenomen en heeft het een aantal voorstellen ter uitroeiing van deze ziekte gedaan (1).

In maart 1996 publiceerde de onafhankelijke instantie die de Regering van het Verenigd Koninkrijk van advies dient over zaken in verband met BSE, nieuwe informatie over de recente verschijning van bepaalde atypische gevallen van de ziekte van Creutzfeld-Jakob in het Verenigd Koninkrijk en verklaarde dat momenteel de meest waarschijnlijke verklaring hiervoor, bij afwezigheid van enig geloofwaardig alternatief, is dat er een verband bestaat tussen deze gevallen en blootstelling aan BSE.

Op 22 maart 1996 erkende het Wetenschappelijk Veterinair Comité van de Europese Unie de noodzaak zich te bezinnen op de vraag of de bestaande communautaire maatregelen in het licht van de nieuwe informatie nog adequaat waren; het comité zag tevens in dat het gevaar voor een verspreiding van BSE verder verminderd zou kunnen worden door dieren die zeer waarschijnlijk aan infectie waren blootgesteld, uit de voedselketen uit te sluiten.

Op 27 maart 1996 nam de Commissie Beschikking 96/239/EG aan, die een verbod inhoudt op de uitvoer van het Verenigd Koninkrijk naar de andere Lid-Staten en naar derde landen van levende runderachtigen, vlees van in het Verenigd Koninkrijk geslachte runderachtigen, een aantal produkten verkregen van in het Verenigd Koninkrijk geslachte runderachtigen, alsmede beendermeel. Bij deze gelegenheid verklaarde de Commissie dat het risico van overdracht van BSE op de mens niet was uit te sluiten.

Op 11 juni 1996 werden de bij Beschikking 96/239/EG door de Commissie opgelegde preventieve maatregelen gedeeltelijk verzacht. Het exportverbod op sperma van runderachtigen werd opgeheven. Voor andere produkten (voornamelijk gelatine en talk) werd opheffing van het exportverbod afhankelijk gemaakt van de toepassing van bepaalde produktiemaatregelen. Dit nieuwe besluit houdt eveneens in dat de Commissie communautaire inspecties uitvoert voordat de export van gelatine of talk kan worden hervat.

Op 16 juli 1996 legden de Voorzitter van de Commissie Jacques Santer, en het voor landbouw verantwoordelijke Commissielid, Franz Fischler, op uitnodiging van het Europees Parlement verklaringen af over het voorlichtingsbeleid van de Commissie over BSE sinds 1988 en de maatregelen die zijn genomen om te zorgen voor eerbiediging van het exportverbod en tot uitroeiing van de ziekte.

1.2. Huidige problemen

Er zijn belangrijke factoren die erop wijzen dat het BSE-probleem door de Commissie en de nationale ambtelijke apparaten niet met de vereiste waakzaamheid is aangepakt, gelet op hun verantwoordelijkheid om de economische actoren te controleren, en dat de ondernomen acties en initiatieven onvoldoende zijn gebleken voor het behoud van de gezondheid van de bevolking van de Europese Unie en voor een effectieve bestrijding van de epidemie van de "gekke-koeienziekte".

- Volgens een intern document van de Commissie dat in de pers is gepubliceerd zou de Commissie blijk hebben gegeven van onderschatting van haar plicht om de Lid-Staten op een gepaste wijze op de hoogte te stellen van de aan BSE verbonden risico's en zou zij één Lid-Staat ertoe hebben aangezet de resultaten van zijn onderzoek niet meer te publiceren.

- Recente onthullingen in de pers wijzen erop dat het exportverbod waartoe de Commissie op 27 maart 1996 had besloten door sommige Lid-Staten niet zou zijn nageleefd. De Commissie verricht thans in samenwerking met de Lid-Staten onderzoek om licht op deze beweringen te werpen.

- Hoewel de Britse Regering in juli 1988 een verbod uitvaardigde op de verkoop van voeders voor herkauwers die eiwitten van herkauwers bevatten, nam de Raad de eerste maatregelen in dit verband pas in 1990 aan. Bovendien had het Parlement de Commissie al in 1990 verzocht een voorstel voor te leggen waarin het voederen van herkauwers met dierlijke eiwitten, afkomstig van gerecycleerde karkassen, zou worden verboden (1).

- Naar aanleiding van een technische verandering van het procédé voor de produktie van meel op dierlijke basis zou de epidemie zich hebben gemanifesteerd zonder dat de Lid-Staten en de Commissie zouden zijn overgagaan tot een doeltreffende controle op de onschadelijkheid van deze nieuwe procédés en de handelwijze van de betrokken economische actoren.

1.3. Het doel van de tijdelijke enquêtecommissie

Het doel van de onderhavige tijdelijke enquêtecommissie is, vast te stellen of er een grond van waarheid is aan deze beweringen en vast te stellen wat de consequenties zijn voor de betrokken ambtenarenapparaten en economische actoren, onverminderd de bevoegdheden van de communautaire en nationale rechtbanken. De Commissie zou de aanbevelingen kunnen formuleren waarin artikel 4, lid 3, van het besluit van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie van 19 april 1995 tot vaststelling van de wijze van uitoefening van het enquêterecht van het Europees Parlement, alsmede artikel 136, lid 10, van het reglement van het Europees Parlement voorzien.

2. Toelichting

2.1. Houding van de Commissie tegenover de verspreiding van informatie over BSE

In het bovengenoemde Commissiedocument wordt vastgesteld dat men "desinformatie moet bedrijven" ten aanzien van BSE en dat "beter gezegd kan worden dat de pers de neiging tot overdrijving heeft". De enquêtecommissie zal de vraag moeten beantwoorden of en in welke mate een dergelijke opstelling in het algemeen karakteristiek is geweest voor de Commissie en de betrokken Lid-Staten ten aanzien van de werkelijke gegevens betreffende de verspreiding van BSE en hun plichten op het vlak van het Gemeenschapsrecht, zowel voor wat betreft de bescherming van de gezondheid van de Europese consument als de noodzakelijke controle van de betrokken produkten op de interne markt.

Zij zal ook de gevolgen en repercussies daarvan voor de ambtenarenapparaten van de Lid-Staten en de nationale controle- en onderzoeksdiensten onderzoeken.

2.2. Publikatie van de onderzoeksresultaten op BSE-gebied

De enquêtecommissie zal nagaan of tot de ambtelijke apparaten van de Lid-Staten, particulieren of andere organen verzoeken of aanbevelingen zijn gericht om geen ruchtbaarheid te geven aan in hun bezit zijnde gegevens in verband met de aard en de omvang van de epidemie of aan de ontwikkeling van de wetenschappelijke kennis over deze materie.

2.3. Controle op de produktie en de export van gerecycleerde dierlijke eiwitten

De Britse Regering heeft in juli 1988 een verbod uitgevaardigd op de verkoop van voor herkauwers bestemde voeders die eiwitten van herkauwers bevatten. Daarna zou het Verenigd Koninkrijk zijn doorgegaan met de uitvoer naar de andere Lid-Staten en naar derde landen van dierlijke eiwitten, afkomstig van gerecycleerde karkassen. De uitvoer, met name naar Frankrijk, zou aanzienlijk zijn toegenomen sinds het moment waarop het gebruik van deze dierlijke eiwitten op de Britse markt verboden werd.

De enquêtecommissie zal een onderzoek wijden aan de controlemaatregelen op de kwaliteit en distributie van diervoeders die zijn genomen door de bevoegde diensten van de Commissie en de Lid-Staten naar aanleiding van de invoering van nieuwe produktieprocédés voor meel van dierlijke oorsprong in het Verenigd Koninkrijk en andere Lid-Staten.

2.4. Controles op het tijdelijke verbod op de uitvoer van runderachtigen, vlees van runderachtigen en produkten op basis van vlees

De beschikking van de Commissie van maart 1996 houdende een verbod op de export van runderachtigen van oorsprong uit het Verenigd Koninkrijk en bestemd voor andere Lid-Staten en derde landen, lijkt niet te zijn geëerbiedigd. De enquêtecommissie zal zich buigen over de doeltreffendheid van de administratieve controles op het vlak van de Lid-Staten.

3. Mandaat vans de tijdelijke enquêtecommissie

De tijdelijke enquêtecommissie wordt ingesteld om opheldering te brengen in de aard en oorzaken van vermeende inbreuken op het Gemeenschappsrecht of van gevallen van wanbeheer bij de toepassing van het Gemeenschapsrecht die zouden zijn toe te schrijven aan de bevoegde autoriteiten van de Europese Unie en de Lid-Staten op het gebied van BSE, onverminderd de bevoegdheden van de communautaire en nationale rechtbanken.

Zij zal eventueel gebrekkig functioneren identificeren en zal conclusies formuleren in het licht van de eisen met het oog op de volksgezondheid. Zij zal aanbevelingen doen, met name ten aanzien van

- de doorzichtigheid van het beleid ter bestrijding van BSE door middel van een zo uitgebreid mogelijke verspreiding van gegevens en resultaten van het onderzoek op dit gebied,

- het stelsel van controle op de verbodsmaatregelen op de export van de betrokken produkten,

- het nemen van iedere geschikte maatregel ter bescherming van de volksgezondheid en ten behoeve van een herstel van een goede werking van de markten.

4. Duur van het mandaat van de tijdelijke enqêtecommissie

De tijdelijke enquêtecommissie brengt verslag uit binnen een termijn van drie maanden na publikatie van het besluit van het Europees Parlement waarbij zij wordt ingesteld.(1) Deel II, punt 11, van de notulen van 6 juni 1996.

PB nr. C 177 van 22. 4. 1996, blz. 55.

PB nr. C 42 van 15. 2. 1993, blz. 273.

PB nr. C 175 van 16. 7. 1990, blz. 173.

(1) PB nr. C 175 van 16. 7. 1990, blz. 173.