Beschikking van de Commissie

van 19 september 2001

betreffende de staatssteun die Nederland voornemens is in de vorm van ontwikkelingshulp ten behoeve van een hoogtechnologische sleepboot toe te kennen ten gunste van de Republiek Djibouti

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2001) 2900)

(Slechts de tekst in de Nederlandse taal is authentiek)

(Voor de EER relevante tekst)

(2002/284/EG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 88, lid 2, eerste alinea,

Gelet op de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, en met name op artikel 62, lid 1, onder a),

Gelet op Verordening (EG) nr. 1540/98 van de Raad van 29 juni 1998 betreffende de steunverlening aan de scheepsbouw(1),

Gelet op Verordening (EG) nr. 659/1999 van de Raad van 22 maart 1999 tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van artikel 93 van het EG-Verdrag(2), en met name op artikel 7,

Na de belanghebbenden overeenkomstig het genoemde artikel te hebben aangemaand hun opmerkingen te maken(3),

Overwegende hetgeen volgt:

I. Procedure

(1) Bij schrijven van 12 april 2000 hebben de Nederlandse autoriteiten, overeenkomstig artikel 88, lid 3, van het EG-Verdrag, bij de Commissie ontwikkelingshulp aangemeld die zij voornemens zijn aan de Republiek Djibouti toe te kennen ten behoeve van de aanschaf van een sleepboot van meer dan 365 KW die zal worden gebouwd door de scheepswerf Damen Shipyards Gorinchem.

(2) Bij schrijven van 13 februari 2001 heeft de Commissie Nederland in kennis gesteld van haar besluit de procedure van artikel 88, lid 2, van het EG-Verdrag in te leiden ten aanzien van deze steun. Bij schrijven van 21 februari 2001 hebben de Nederlandse autoriteiten hun opmerkingen aan de Commissie doen toekomen.

(3) Het besluit van de Commissie tot inleiding van de procedure is in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen(4) bekendgemaakt, met een uitnodiging aan belanghebbenden hun opmerkingen te maken.

(4) De Commissie heeft van belanghebbenden geen opmerkingen terzake ontvangen.

II. Gedetailleerde beschrijving van de steunmaatregel

(5) Het project, dat voorziet in ontwikkelingshulp krachtens een algemene regeling inzake hulp aan ontwikkelingslanden, behelst een transactie die betrekking heeft op de sleepboot en drie andere vaartuigen voor een totaalbedrag van 11,664 miljoen NLG (5,293 miljoen EUR). Er is voorzien in 3,447 miljoen NLG (1,464 miljoen EUR) steun. Alleen de sleepboot valt binnen de werkingssfeer van Verordening (EG) nr. 1540/98. De kostprijs ervan bedraagt 9,564 miljoen NLG (4,340 miljoen EUR) en de daarvoor toegewezen steun bedraagt 2,392 miljoen NLG (1,085 miljoen EUR) ofwel 25 % van de contractprijs. De begunstigde is de autonome haven van Djibouti.

(6) Bij de inleiding van de procedure van artikel 88, lid 2, van het EG-Verdrag betwijfelde de Commissie of dit project volledig voldeed aan de in artikel 3, lid 5, van Verordening (EG) nr. 1540/98 genoemde voorwaarden inzake de verenigbaarheid van ontwikkelingshulp op het gebied van scheepsbouw.

(7) In artikel 3, lid 5, van Verordening (EG) nr. 1540/98, waarin nieuwe voorschriften zijn vastgesteld inzake steun aan de scheepsbouw die wordt verleend in de vorm van ontwikkelingshulp, is bepaald dat dergelijke steun als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt kan worden beschouwd wanneer hij in overeenstemming is met de bepalingen die OESO-werkgroep nr. 6 met het oog daarop heeft opgenomen in zijn akkoord over de uitlegging van de artikelen 6, 7 en 8 van de OESO-overeenkomst inzake exportkredieten voor schepen. De Commissie moet de ontwikkelingscomponent van de beoogde steun onderzoeken en zich ervan vergewissen dat de steun onder de OESO-overeenkomst valt en dat de aangeboden ontwikkelingshulp openstaat voor offertes van verschillende werven.

(8) Op basis van de inlichtingen waarover de Commissie beschikte, stelde zij vast dat bij dit project aan de OESO-criteria was voldaan.

(9) De Commissie betwijfelde evenwel of de aangeboden ontwikkelingshulp had opengestaan voor offertes van andere werven, en zij kon derhalve niet uitsluiten dat de steun exploitatiesteun vormde ten behoeve van scheepswerf Damen.

III. Opmerkingen van de Nederlandse autoriteiten

(10) In hun opmerkingen hebben de Nederlandse autoriteiten een nieuw element aangevoerd waarvan zij nog geen kennis hadden tijdens de diverse bijeenkomsten voorafgaande aan de inleiding van de procedure.

(11) Zij verklaarden dat de autoriteiten in Djibouti twee andere Nederlandse scheepswerven hadden verzocht een offerte in te dienen, maar dat deze niet op dat verzoek waren ingegaan. Bovendien blijkt uit diverse brieven dat andere Nederlandse scheepswerven kennis hadden van de transactie.

(12) Voorts wezen de Nederlandse autoriteiten nogmaals op hun rol bij de nieuwe procedure die is ontwikkeld om in de toekomst ruime bekendheid te geven aan aanbestedingen op het gebied van ontwikkelingshulp. Dankzij deze procedure zullen alle Nederlandse scheepswerven beter geïnformeerd zijn over de specifieke projecten. Het betreft informatie over de projecten waarvoor een Nederlandse scheepswerf een aanvraag voor ontwikkelingshulp heeft ingediend, die zal worden verspreid door de Vereniging Nederlandse Scheepsbouw Industrie, hierna "VNSI" genoemd, - waarbij nagenoeg alle Nederlandse scheepswerven zijn aangesloten - zodra een scheepswerf bij de regering een aanvraag heeft ingediend. De VNSI zal haar leden alle belangrijke informatie geven over de transactie (contractbedrag, scheepstype en klant). Op die manier zal nagenoeg de hele Nederlandse scheepsbouwsector worden geïnformeerd.

IV. Beoordeling van de steunmaatregel

(13) Zoals bij de inleiding van de procedure van artikel 88, lid 2, van het EG-Verdrag is opgemerkt, moet de steun ten behoeve van het betrokken contract worden getoetst aan artikel 3, lid 5, van Verordening (EG) nr. 1540/98, waarin nieuwe voorschriften zijn vastgesteld inzake ontwikkelingshulp ten behoeve van de scheepsbouw.

(14) Volgens dit artikel kan dergelijke steun als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt worden beschouwd wanneer hij in overeenstemming is met de bepalingen die OESO-werkgroep nr. 6 met het oog daarop heeft opgenomen in zijn akkoord over de uitlegging van de artikelen 6, 7 en 8 van de OESO-overeenkomst inzake exportkredieten voor schepen. De Commissie moet de ontwikkelingscomponent van de beoogde steun onderzoeken en zich ervan vergewissen dat de steun onder de OESO-overeenkomst valt en dat de aangeboden ontwikkelingshulp openstaat voor offertes van verschillende werven.

(15) Zoals verder nog bij de inleiding van de procedure werd aangegeven, heeft de Commissie reeds kunnen constateren dat is voldaan aan de OESO-criteria waarnaar de lidstaten zich moeten voegen, zoals deze door de Commissie zijn omschreven in haar brief SG(89) D/311 van 3 januari 1989, gewijzigd bij brief SG(97) D4645 van 10 juni 1997.

(16) Wat betreft de vraag of dit aanbod van ontwikkelingshulp openstaat voor offertes van verschillende werven, wijst de Commissie erop dat het hier gaat om een nieuwe bepaling die is ingevoerd bij Verordening (EG) nr. 1540/98. Zij wijst er voorts op dat in deze bepaling niet is aangegeven op welke basis de Commissie nagaat of dit criterium werd nageleefd. Dit criterium kon dus aanleiding geven tot een aantal interpretaties. De Commissie is van oordeel dat het strikt moet worden toegepast, en dat bijgevolg de aangeboden hulp had moeten openstaan voor offertes van andere werven.

(17) Bij de inleiding van de procedure was de Commissie van oordeel dat, gelet op de door de Nederlandse autoriteiten verstrekte inlichtingen en op het feit dat de scheepswerf en de autoriteiten van Djibouti over het contract hadden onderhandeld vóór de nieuwe procedure in werking trad, geen enkel element voorhanden was op basis waarvan kon worden geconcludeerd dat aan dit contract voldoende ruchtbaarheid was gegeven, zodat het beginsel van een "open aanbesteding" was nageleefd.

(18) In de opmerkingen die de Nederlandse autoriteiten maakten in het kader van de procedure hebben zij een nieuw element aangevoerd. De autoriteiten in Djibouti zouden aan twee andere Nederlandse scheepswerven hebben gevraagd een offerte in te dienen voor de betrokken opdracht, maar beide werven waren niet op dit verzoek ingegaan.

(19) De Commissie constateert dat de aanbesteding aanvankelijk niet beperkt was tot uitsluitend scheepswerf Damen, aangezien andere scheepswerven in de gelegenheid waren gesteld een offerte in te dienen.

(20) Daarnaast had de bekendmaking van de inleiding van de procedure tot gevolg dat alle elementen van dit contract op ruime schaal werden verspreid onder alle potentiële belanghebbenden.

(21) Hoewel de wijze waarop dit contract werd gesloten, niet precies aan de beste interpretatie van het vereiste van een open aanbesteding voldoet, is de Commissie bereid aan te nemen dat de gevolgde procedure al sinds vele jaren werd toegepast en dat de Nederlandse autoriteiten zich niet volledig rekenschap hadden gegeven van de draagwijdte van artikel 3, lid 5, van Verordening (EG) nr. 1540/98. Een en ander wordt gestaafd door het vaste voornemen van de Nederlandse autoriteiten om hun procedure in toekomstige zaken te herzien. De Commissie benadrukt dan ook dat bij dossiers die in de toekomst zullen worden behandeld, enkel de nieuwe procedure dient te zijn gevolgd, wil zijn voldaan aan de voorwaarde inzake open aanbestedingen als omschreven in artikel 3, lid 5, van Verordening (EG) nr. 1540/98.

V. Conclusie

(22) Gelet op het voorgaande is de twijfel die de Commissie bij de inleiding van de procedure van artikel 88, lid 2, van het EG-Verdrag had kenbaar gemaakt, weggenomen. Mitsdien kan worden geconcludeerd dat het betrokken voornemen voldoet aan het bepaalde in artikel 3, lid 5, van Verordening (EG) nr. 1540/98 en bijgevolg verenigbaar is met de gemeenschappelijke markt,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

De steun met een intensiteit van 25 % die Nederland voornemens is in de vorm van ontwikkelingshulp toe te kennen ten gunste van de Republiek Djibouti ten behoeve van de aanschaf van een sleepboot bij scheepswerf Damen, is verenigbaar met de gemeenschappelijke markt.

De toekenning van deze steun is bijgevolg geoorloofd.

Artikel 2

Deze beschikking is gericht tot het Koninkrijk der Nederlanden.

Gedaan te Brussel, 19 september 2001.

Voor de Commissie

Mario Monti

Lid van de Commissie

(1) PB L 202 van 18.7.1998, blz. 1.

(2) PB L 83 van 27.3.1999, blz. 1.

(3) PB C 172 van 16.6.2001, blz. 12.

(4) PB C 172 van 16.6.2001, blz. 12.