30.8.85 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.L233/1
II
(Besluitenwaarvandepublikatienietvoorwaardeisvoordetoepassing)
COMMISSIE
BESCHIKKING VANDECOMMISSIE
van10juli1985
inzakeeenprocedureopgrondvanartikel85vanhetEEG-Verdrag
(IV/29.420-Grundig-EG-verkoopbinding
(SlechtsdetekstindeDuitsetaalisauthentiek)
(85/404/EEG)
DECOMMISSIE VANDEEUROPESEGEMEENSCHAPPEN ,
GeletophetVerdragtotoprichtingvandeEuropese
EconomischeGemeenschap ,
GeletopVerordeningnr.17vandeRaadvan6februari
1962,eersteverordeningoverdetoepassingvandeartikelen
85en86vanhetVerdrag(*),laatstelijkgewijzigdbijde
Toetredingsakte vanGriekenland ,enmetnameopde
artikelen6en8,
GeziendedoorGrundigAGop29maart1977verrichte
aanmeldingvandeGrundig-EG-verkoopbinding voorde
groot-endedetailhandel ,
Geziendebekendmaking vanhetessentiëlegedeeltevande
aanmelding (2)overeenkomstig artikel19,lid3,vanVer­
ordeningnr.17,
NaraadplegingvanhetAdviescomitévoormededingingsre­
gelingeneneconomischemachtsposities ,
Overwegende hetgeenvolgt:Grundigbrengthaartelevisie-,video-enhi-fi-apparaten met
toebehorenindeBondsrepubliek Duitslandindehandelvia
degespecialiseerde groot-endetailhandelenindeandere
Lid-Statenviaalleenverkopers dietendeledochtermaat­
schappijenvanGrundigzijnenhunnerzijdsgespecialiseerde
groot-ofdetailhandelaren bevoorraden .Intotaalbehorenin
deGemeenschap ongeveer28000handelarentothetver­
koopnetvanGrundig.Grundiggeeftvoordeverkoopvan
haarproduktengeenprijsaanbevelingen uit.
Grundigbehoortmeteenomzetvanbijna2,8miljardDMin
hetboekjaar1983/1984totdebelangrijkefabrikantenvan
produktenindesectoramusementselektronica inEuropa.
Haarmarktaandelen bedragenbijdevoornaamstetroeven
voordeomzet,kleurentelevisietoestellen envideorecorders ,
indeGemeenschap10,6%,respectievelijk6,0%.Insom­
migeLid-StatenwordendoorGrundighogeremarktaande­
lenbereikt,namelijkvoorkleurentelevisietoestellen 19,5%
indeBondsrepubliek Duitsland,12,4%inItaliëen9,6%in
Frankrijk.Voorvideorecorders behaaltGrundigindeze
Lid-Statenrespectievelijk 16,5%,5,5%en3,3%.
DeindustriëleleidingvanGrundigberustsinds1april1984
bijPhilipsGloeilampenfabrieken ,Eindhoven,Nederland,
hierna„Philips"tenoemen,diereedssinds1977een
deelnemingvan24,5%inGrundigbezit.I.DEFEITEN
A.Structuurvandeverkoopenmarktpositie
vanGrundig
DeondernemingGrundigAG,hierna„Grundig"tenoemen,
metzetelteFürth,Bondsrepubliek Duitsland,heeftop
29maart1977eenverkoopbinding bijdeCommissieaan­
gemeldvoordeafzetvanhaarproduktenindesectoramuse­
mentselektronica opdegemeenschappelijke markt,welkezij
op1april1977heeftingevoerd .B.Hetverkoopsysteem vanGrundig
DedoorGrundigmetingangvan1april1977toegepaste
verkoopbinding richttezichnaarhaarinhoudopdebegin­
selenwelkedeCommissieinhaarBeschikking76/159/EEG
inzakehetdistributiesysteem vandeondernemingSaba(3)
hadopgesteld.Inhetspoorvandegedeeltelijkekoersveran­
HPBnr.13van21.2.1962,blz.204/62.
(2)PBnr.C276van16.10.1984,blz.2. (3)PBnr.L28van3.2.1976,blz.19.

Nr.L233/2 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen 30.8.85
deringin'deadministratieve praktijkvandeCommissie
jegensselectieveverkoopsystemen indesectoramusements­
elektronica,dieindetweedeBeschikking83/672/EEGvan
deCommissieinzakehetdistributiesysteem vanSaba('),
hiernamet„SabaII"aangeduid,haaruitdrukkingvond,
heeftookGrundighaarverkoopbindingsovereenkomsten
aandenieuwevereistenaangepast.
DeafzetvandeGrundig-produkten binnendeGemeenschap
wordtderhalvethansgeregelddoor:
—deGrundig-EG-verkoopbinding voordegroothandel
en
—deGrundig-EG-verkoopbinding voordedetailhandel .
Dezeovereenkomsten houdenhetvolgendein:
1.a)VolgensdeGrundig-EG-verkoopbinding voorde
groothandelerkentGrundigalsgespecialiseerd
Grundig-groothandelaar allegroothandelaren die
o.a.:
—eengroothandelexploiterendieindeverkoop
vanproduktenindesectoramusementselektro ­
nicaisgespecialiseerd ,ofovereendaaringespe­
cialiseerdeafdelingbeschikkendiemeteengespe­
cialiseerdegroothandelovereenkomt ,
—overgeschooldpersoneelmetdenodigetechni­
schekenniseneenvakkundigebuitendienstvoor
deadequatevoorlichtingderklantenbeschik­
ken,
—deorganisatorische enfinanciëlevoorwaarden
biedenomzomogelijkhetgeheleGrundig-pro­
grammatevoereneninvoorraadtenemenende
stiptebevoorrading vanhunafnemerstewaar­
borgen,en
—deGrundig-EG-verkoopbinding hebbenonder­
tekend.
HeeftGrundigovereenverzoekomerkenningniet
binnenvierwekenbeslist,dangeldtdebetrokken
handelaaralsgespecialiseerd Grundig-groothande ­
laar.Grundigverplichtzichonverwijldeenverkoop­
bindingsovereenkomst methemteondertekenen en
hemopdelijstvanGrundig-branchehandelaren te
plaatsen.
b)Grundig-branchegroothandelaren zijno.a.ver­
plicht:
—binnendegemeenschappelijke marktalsweder­
verkopersslechtserkendeGrundig-handelaren te
bevoorradenenzicheventueelvóórdelevering
bijdedoorGrundigingeschakeldetrusteeervan
tevergewissenofdewederverkoper totdeafzet
vanGrundig-produkten gerechtigdis;
—Grundig-produkten alleenaaneindverbruikers te
vervreemden ,wanneerdezenovereenindustrieel
bedrijfbeschikkenendewaarvooreigenindus­triëledoeleindenbetrekkenenditdooronderte­
keningvaneenextragarantieopobjectiefverifi­
eerbarewijzeaantonen;
—vooreenwaterdichtenummercontrole overde
verkoopvaniederGrundig-produkt boekte
houdenendezegegevenstenminstedriejaarte
bewaren;
—Grundigbijdehandhavingvandeverkoopbin­
dingenbijhetvervolgenvaninbreukenophet
verkoopbindingssysteem bijstandteverlenen.
c)Grundig-branchegroothandelaren hebbenhetrecht
beroepshandelaren dieaandevakbekwaamheids ­
criteriavandeGrundig-EG-verkoopbinding voorde
détailhandelvoldoen,totGrundig-branchedetail ­
handelaartebenoemen .
d)Grundig-branchegroothandelaren zijngerechtigd
omopdegemeenschappelijke marktaanalleerkende
Grundig-handelaren televeren,respectievelijk bij
hentekopen,enhunwederverkoopprijzen vrijelijk
vasttestellen.
e)Grundigverplichtzicho.a.dewaterdichtheid vande
Grundig-EG-verkoopbinding tewaarborgenende
completelijstvanalleerkendeGrundig-handelaren
indelaatsteversieaaneentrusteeterhandtestellen,
dietotbeantwoording vanvrageninzakehetlid­
maatschapvanwederverkoper inhetGrundig-ver­
koopsysteemverplichtis.
f)VoldoeteenGrundig-branchegroothandelaar nietof
nietlangeraandeerkenningscriteria ,dankan
Grundigdeverkoopbindingsovereenkomst onder
schriftelijkeopgavevanredenenonmiddellijkopzeg­
gen.Maakthij,opeenwijzediehetGrundig-
EG-verkoopsysteem ingevaarbrengt,inbreukopde
voorschriften vandeverkoopbindingsovereen ­
komst,dankanGrundigoptermijn,ofbijherhaalde
inbreukopstaandevoet,eenleveringsstop met
gelijktijdigeonmiddellijke opzegginguitspreken.In
gevalvanovertredingvandenationalewetteninzake
deoneerlijkemededingingbeschiktGrundigover
dezesanctiemogelijkheden alleenwanneerde
inbreuknietisweersproken ,danwellangsgerechte­
lijkewegisvastgesteld.Totopzeggingmag
Grundignormaalalleenovergaanwanneervanhet
Grundig-EG-verkoopsysteem wordtafgestapt.
2.a)VolgensdeGrundig-EG-verkoopbinding voorde
detailhandel moeteendetailhandelaar o.a.aande
volgendevakbekwaamheidscriteria voldoenomtot
Grundig-branchedetailhandelaar tekunnenworden
benoemd.Hijmoet
—eendetailhandeldrijvendieindeverkoopvan
produktenindesectoramusementselektronica is
gespecialiseerd ,
—eenspecialeafdelingvoordeverkoopvanpro­
duktenuitdesectoramusementselektronica heb­
beningericht,diemethetbedrijfvaneenopde
amusementselektronica gespecialiseerde zaak
kanwordenvergeleken, 1PBnr.L376van31.12.1983,blz.41.

30.8.85 Nr.L233/3 Publikarieblad vandeEuropeseGemeenschappen
hoedanigheid vanbranchehandelaar wordenge­
steld,hetexploiterenvaneenopenwinkelbedrijf ,de
representatieve uitstallingvandeGrundig-produk­
ten,hetindiensthoudenvangeschooldverkoopper­
soneelenhetverrichtenvangarantie-enklantenser­
viceprestaties .
c)Grundig-branchehandelaren zijno.a.verplicht:
—Grundig-produkten binnendegemeenschappelij­
kemarktalleenteleverenaanwederverkopers die
erkendeGrundig-branchehandelaars zijnenzich
eventueelvóóreenleverantievandezeomstan­
digheidtevergewissendoorbijdetrusteete
informeren ,
—bijeenvervreemdingaanwederverkopers methet
oogopeenwaterdichtenummercontrole overde
verkoopvaniederGrundig-produkt boekte
houden,diegegevenstenminstedriejaarte
bewarenenGrundigdienaangaande informatie
teverstrekken ,wanneereencontrolevanhet
afzetkanaalomtechnischeredenenofwegenshet
gegrondevermoedenvaninbreukenopde
EG-verkoopbinding nodiglijkt.
DeGrundig-EG-verkoopbinding vermeldtuitdruk­
kelijkhetrechtvandeGrundig-branchedetailhande ­
larenomopdegemeenschappelijke marktalle
erkendeGrundig-handelaren tebevoorraden ,respec­
tievelijkbijhentekopen,enhunwederverkoop­
prijzenvrijelijkvasttestellen.
d)DeverplichtingvanGrundigtotwaarborgingvande
waterdichtheid vanhetverkoopsysteem entot
inschakelingvaneentrustee,endevoorwaarden
voordenormaleenonmiddellijke opzeggingstem­
menovereenmetdevoordebranchegroothandela ­
rengetroffenregelingen (zieI.B.1.e)enf)).—Grundig-produkten demonstreren enrepresenta­
tieftentoonstellen inverkoopruimten dienaar
hunuiterlijkrechtdoenaandereputatievanhet
merkGrundig.Gespecialiseerde afdelingenmoe­
tenvandeandereafdelingengescheidenzijn,
—geschooldverkooppersoneel mettechnischeken­
nisvoordeadequatevoorlichtingvandeklantin
diensthebben,
—hetassortimentvanhetGrundig-gamma zo
volledigmogelijkalsdeomvangvandezaakofde
gespecialiseerde afdelingzulkstoelaten,kunnen
aanbieden,
—overeenadequatevoorraadvooreenrepresenta­
tievekeuzeuithetactueleGrundig-produkten ­
gammabeschikken ,waarbijdeadequaatheid
moetwordenbeoordeeldnaardegroottevan
deonderneming ,haarplaatselijkebetekenisen
haarafzetmogelijkheden ,ennietvoorhanden
Grundig-produkten opbestellingvandeklant
onverwijldkunnenleveren,
—deadequateenstipteuitvoeringvanallevoorko­
mendegarantie-enserviceprestaties waarbor­
gen,hetzijineigenwerkplaats,hetzijviaeenop
grondvaneenpermanentecontractuelerelatie
methemverbondenwerkplaats,
—deGrundig-EG-verkoopbinding voordedetail­
handelhebbenondertekend .
Hetisdedetailhandelaar verbodenomviareclameen
commerciëlegedragingentwijfeltelatenontstaan
aanhetfeitdathijuitsluitendtotdedetailhandel
behoort.Voortsishethemniettoegestaanin
verbandmetdeafzetvanGrundig-produkten in
aankondigingen enreclameboodschappen opmislei­
dendewijzeopverkopentegen„afhaal-,zelfbedie­
nings-ofmeeneemprijzen "tewijzenofGrundig-pro­
duktenindepostorderhandel teverkopen.
b)Grundigzalallebranchedetailhandelaren dieaan
devakbekwaamheidscriteria voldoen,alsGrun­
dig-branchedetailhandelaar erkennen .Bovendien
hebbenGrundig-branchegroothandelaren hetrecht
ombranchedetailhandelaren totdeafzetvanGrun­
dig-produkten toetelaten.WanneerbijGrundigeen
verzoekomerkenningwordtingediend,geldtde
betrokkenhandelaaralsGrundig-branchedetailhan ­
delaar,indienoverhetverzoeknietbinnenvier
wekenisbeslist.Grundigverplichtzichindatgeval
deverkoopbindingsovereenkomst metdedetailhan­
delaaronverwijldteondertekenen enhemopde
Grundig-branchehandelarenlijst teplaatsen.
Gezienhetfeitdatdeverkoopbinding voordegehele
gemeenschappelijke marktgeldt,heeftGrundigzich
hetrechtvoorbehouden vanindividuelevakbe­
kwaamheidscriteria inovereenstemming metde
omstandigheden vanhetbetrokkenlandaftezien.
DitgeldechternietvoordevereistendieaandeC.Deverbreidingvanselectievedistributiesystemen voor
produktenuitdesectoramusementselektronica
Selectievedistributiesystemen voorproduktenuitdesector
amusementselektronica vindenindeLid-Statenvande
Gemeenschap inuiteenlopende matetoepassing .Zijzijn
vooralindeBondsrepubliek Duitslandvanoudshereenveel
verbreidafzetinstrument .InandereLid-Statenkomenzij
duidelijkmindervoor.Iniedergevaloperereninalle
Lid-Statentalrijkefabrikantendiehunproduktenzonder
verkoopbindingen afzetten.Hunaandeelindeomzetaande
betrokkenwarenismeestalhetgrootst.Ookdeverkoopsys­
temenvandiefabrikantendiedetoegangtothunverkoop­
netafhankelijkstellenvanbepaaldecriteria,vertonenechter
somsduidelijkeverschillen .Eengrootaantalvandebijde
Commissieaangemeldedistributiesystemen isslechtsvoor
hetbinnenlandbestemdenstrektzichnietoverdegehele
Gemeenschap uit.Enkeleverkoopovereenkomsten bevatten
slechtseensimpeleberoepshandelsbinding dienietonder
artikel85,lid1,vanhetEEG-Verdragvalt.Tenslottedient

Nr.L233/4 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen 30.8.85
opgemerkttewordendateengrootaantalvandefabrikanten
meteenverkoopbinding geencompleetassortimentappara­
tenuitdesectoramusementselektronica aanbiedt,maar
slechtsopbepaaldedeelmarktenvertegenwoordigd is.
HettotaleaantalvandebijdeCommissieaangemelde
selectievedistributiesystemen issindshetarrestinzaak
26/76„Metro"vanhetHofvanJustitiein1977(!)niet
gestegen.
D.Opmerkingen vanderden
ErzijnbijdeCommissienaaraanleidingvandebekendma­
kingvanhetessentiëlegedeeltevandeaangemeldeovereen­
komstenviercommentaren vanbelanghebbende derden
binnengekomen .Daarinwerdmetnamebetoogddathet
Grundig-verkoopsysteem ,tezamenmetsoortgelijkever­
koopsystemen vananderefabrikanten,toteenfeitelijke
uitschakelingvandenietgespecialiseerde handelleiddeentot
eenbeperkingvandemededingingtussendeGrundig-han­
delaren,vooralophetgebiedvandeprijzen,enbovendientot
eenverstarringvandeprijsstructuur indehandel.Mensprak
detwijfeluitofdeerkendegespecialiseerde handelareninde
praktijkwelvoordeadviesverlening endeservicezorg
dragenwelkeopgrondvandeverkoopbinding vanhen
wordtverlangd.Afgeziendaarvanmeentmendatklanten­
service,gezienhetbijdeproduktenuitdesectoramusements­
elektronicaintussensterkgedaaldeaantalgevallendietot
herstellingleiden,ooknietmeervooreenbehoorlijkeafzet
onontbeerlijkmoetwordengeacht.Ineenvandecommen­
tarenwerdkritiekgeuitophetvoordetailhandelaren
geldendetoelatingscriterium metbetrekkingtotdeinrichting
vandeverkoopruimten enderepresentatieve uitstallingvan
deGrundig-produkten .Ditcriteriumwerdtevaaggeacht.verkoopruimten wordengesteld,gaannietverder
danhetgeennodigisvooreenselectiefdistributie­
systeemdatgebaseerdisopdekwaliteitscriteria voor
detechnischveeleisendeproduktenuitdesector
amusementselektronica .Dehogegraadvaninnova­
tiediekenmerkend isvoordezeindustrietakleidtniet
alleentothetgeregeldontwikkelenvanvolkomen
nieuweprodukten,maarooktoteenvoortdurende
uitbreidingvandetoepassingsmogelijkheden ,van
reedsbestaandeapparaten.Bovendientekentzich
eentoenemendeintegratieaftussendegebiedenvan
deamusementselektronica ,degegevensoverbren­
gingendegegevensverwerking ,methetgevolgdat
bijvoorbeeldtelevisietoestellen naasthunvroegere
functietoepassingvindenalseindstationvooraan­
sluitingvaneenreeksvanrandapparaten .Eisenaan
devakbekwaamheid vandehandelareninhetgeven
vanadviesenhetverrichtenvanklantenservice zullen
derhalvegesteldblijven.Degroterebetrouwbaar­
heidvandeproduktenuitdesectoramusements­
elektronicaverandertdaaraanniets.Nogafgezien
vanhetfeitdatgarantieverlening enreparatieslechts
ééndeelaspectvanhetalgeheleserviceaanbodvande
gespecialiseerde handelaarvormen,moetenook
voordevakbekwamewegnemingvangebreken,al
komendiewellichtmindervaakvoor,faciliteiten
aanwezigzijn.
b)OokdeverplichtingvandehandelarenomGrun­
dig-produkten indaartoegeschikteverkoopruimten
tedemonstreren enrepresentatieftentoontestellen
moetnoodzakelijkwordengeacht.Grundigheefter
terechtbelangbij,tewaarborgendathaarhoog­
waardigeproduktendeconsumentineenpassend
kaderwordenaangeboden .Natuurlijkmoetde
omschrijvingvandezeverplichtingvanalgemene
aardzijneneenzekerebeoordelingsruimte openla­
ten.HetgevaardatditcriteriumdoorGrundigop
discriminerende wijzezouwordentoegepast,is
intussengeringomdat,enerzijds,ookgespecialiseer­
degroothandelaren hetrechthebbendetailhandela­
rentoetelatenendusditerkenningscriterium toete
passenen,anderzijds,debetrokkendetailhandela­
rendemogelijkheidbezittendeweigeringvande
toelatingdoorGrundigaaneenrechterlijkoordeelte
onderwerpen .
c)HetverbodomvoorGrundig-produkten reclamete
makenmet„afhaal-,zelfbedienings -enmeeneemprij­
zen"vindtzijnrechtvaardiging inhetfeitdatvolgens
deGrundig-verkoopbinding allehandelarenver­
plichtzijnbepaaldeprestatiesophetgebiedvanhet
verlenenvanadviesenklantenservice teverrichten .
Ditheefttotgevolgdathetdehandelarennietis
toegestaaneencommercieelbeleidtevolgenwaarvan
dezeprestatiesnietprincipieelmededeeluitmaken.
PrijstofbiedteenhandelaarechterGrundig-produk­
tentegen„meeneem"-prijzen ofdergelijkeaan,dan
houdtdateigenlijkindatdegebruikerstenopzichte
vanhemvandegenoemdeklantenservice afzien.De
contractueleuitsluitingvanzulkeenwijzevanzaken­
doenisbijgevolgdoordekwalitatievetoelatings­
voorwaardengedekt.VoortsbehoefthetgevaarvanII.JURIDISCHE BEOORDELING
A.Artikel85,lid1
1.Deovereenkomsten metgroot-endetailhandelaren tot
regelingvandeafzetvanGrundig-produkten binnende
Gemeenschap ,waarophetGrundig-verkoopsysteem is
gegrond,vormeninwezeneenvoudigeberoepshandels­
bindingen,diealszodanignietonderartikel85,lid1,
vallen.Zijbevattenslechtsweinigbedingendiede
beperkingvandemededingingbinnendegemeenschap­
pelijkemarktbeogenentengevolgehebbenendehandel
tussenLid-Statenongunstigkunnenbeïnvloedenendie
daaromkrachtensartikel85,lid3,zoudenmoeten
wordenvrijgesteld.
2.VoorzoverdeGrundig-EG-verkoopbindingsovereen ­
komstenalleenprofessionelevoorwaardenvoordetoe­
gangtotdeafzetinhouden,diezonderdiscriminatie
wordentoegepast,deerkenningsprocedure regelenen
ondergeschikte controleverplichtingen bevatten,vallen
zijdaaromnognietonderhetverbodvanartikel85,lid
1.Ditgeldtmetnamevoordevolgendebedingen:
a)Deeisendieaandevakbekwaamheid vandeGrun­
dig-handelaren ,devakkennisvanhunverkoopper­
soneel,deklantenservice endeinrichtingvande
t1)TuriSDrudentie 1977.blz.1875.

30.8.85 Nr.L233/5 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen
eenalgemeenafwijkenvaneenopdeverrichtingvan
debetrokkenklantenserviceprestaties gerichtecom­
mercieelbeleidniettewordengevreesdwanneerde
handelaaropuitdrukkelijkverlangenvandeklant
bepaaldevandieprestatiesnietlevert.Inzulkeen
gevalwordtdehandelaardoordeGrundig-verkoop­
bindingnietgehinderd,indienhijvoordekosten
welkehijheeftbespaard,deklantkortinggeeft.
HetverbodomGrundig-produkten inhetpostorder­
bedrijfteverhandeleniseveneensgedektdoorde
verplichtingdeklantenteadviserenendewarenten
toontestellen.Weliswaarsluitditdeverzendingvan
apparatenopverlangenvandeklantinindividuele
gevallennietuit.
d)Grundigbeoogtmethetstellenvankwalitatieve
vereistenoprechtmatigewijzeervoorzorgtedragen
dathaarproduktenalleendoorvoldoendebekwame
wederverkopers indehandelwordengebracht.Met
eencontroleopdehandelarenvóór,enzonodigook
na,deerkenning,wilmenwaarborgendatalle
handelarenookwerkelijkaandeeisenvoldoen.Men
mag,gezienhetzeergroteaantalhandelarendattot
hetverkoopnetvanGrundigbehoort,nietuitsluiten
datergevallenzullenzijnwaarineenhandelaarzijn
verplichtingen nietadequaatnakomt.Dezemoge­
lijkheidmagechtergeenbeperkingopleverenvanhet
rechtvanGrundigomeenverkoopconcept toete
passendatopkwaliteitseisen isgebaseerd.
e)Decontroleplichten dieopdeerkendehandelaren
rusteningevalvanverkoopaanwederverkopers ,
vertonenevenminalsdeaandegroothandelaren
opgelegdeverplichtingomGrundigbijdehandha­
vingvandeverkoopbinding bijtestaan,eenzelfstan­
digconcurrentiebeperkend karakter.Hetrechtvan
Grundigomnummercontroles uittevoerenisuit­
drukkelijkbeperkttotgemotiveerde gevallenvan
contractbreuk doordebetrokkenGrundig-hande­
laarofdoorderden.Devoorgeschreven verificatie,
ofdetebevoorradenhandelaar-nog-als
Grundig-handelaar isgeregistreerd ,kandoorna­
vraagbijGrundigofbijdedoordeonderneming
ingeschakelde trusteeplaatsvinden .Eenconcurren­
tiebeperkende toepassingvandezebedingenkan
derhalveuitgeslotenwordengeacht.
f)Hetvoorgroothandelaren geldendeverbodvan
bevoorradingvanparticuliereeindverbruikers valt
nietonderartikel85,lid1,omdathetbeoogtde
taakverdeling tussengroot-endetailhandeltecon­
soliderenenconcurrentievervalsingen teverhinderen
(ziehetarrest„Metro"vanhetHofvanJustitie,
rechtsoverweging 28).
g)Voortskunnendebepalingenmetbetrekkingtotde
procedurevanerkenningenuitsluitingvanhandela­
rengeenwaarneembare concurrentiebeperkingen
veroorzaken ,omdatGrundigrekeningheeftgehou­
denmetdebeginselenwelkedeCommissieinhaar
BeschikkingSabaIIheeftopgesteld(zieII.A.6.b)en
c)):aa)Grundigzaloveriederverzoekomerkenning
binnenvierwekenbeslissen,
bb)erkendegroothandelaren zijnbovendiengerech­
tigd,geschiktedetailhandelaren totGrundig-de­
tailhandelaar tebenoemen,
cc)opzeggingkanoprechtmatigewijzenogalleen
voorhetgeheleverkoopbindingssysteem plaats­
vinden;
dd)opzeggingomgewichtigeredenenen/ofleve­
ringsstopzijningevalvaninbreukenophet
mededingingsrecht alleenmogelijk,wanneerhet
betrokkenverwijtdoordehandelaarnietwordt
bestreden,danwelinrechteisvastgesteld .
3.Verkoopbindingsovereenkomsten moetenechteranders
wordenbeoordeeldwanneerzijverplichtingen voorde
betrokkenondernemingen entoelatingscriteria inhou­
dendiedehierbovenaangegevengrenzentebuitengaan.
Zijvallendanonderartikel85,lid1,maarkunnenin
voorkomendgevalovereenkomstig artikel85,lid3,
wordenvrijgesteld.
UitdeGrundig-EG-verkoopbindingscontracten voorde
detail-envoordegroothandelvloeitvoortdatGrundig
zichverbindtnietaanhandelarenteleverendieniettot
hetverkoopsysteem behoren.WatdeGrundig-handela­
renbetreft,ishethunverboden,handelarentebevoor­
radendienietdoorGrundigofeenerkendegroothande­
laarzijntoegelaten.
Dezeverplichtingen vormeninhetonderhavigegeval
beperkingenvandemededinging ,wantdetoegangtot
hetGrundig-verkoopsysteem staatuitsluitendopenaan
handelarendienietslechtsaanalgemenetechnischeen
beroepsvoorwaarden voldoen,maarbovendienbereid
zijnbepaaldeverkoopbevorderende maatregelente
nemenenspecialeverkoopprestaties teverrichten.
Grundig-detailhandelaren moetenhetGrundig-produk­
tengammazovolledigmogelijkalsdeomvangvande
gespecialiseerde zaakofdegespecialiseerde afdeling
toelaat,tentoonstellen eneenrepresentatieve keuzevan
hetactueleGrundig-produktengamma invoorraadheb­
ben.
Grundig-groothandelaren moetenzozijngeorganiseerd
enfinancieelgestructureerd ,datzijzomogelijkhet
volledigeGrundig-produktengamma voereneninvoor­
raadhebben.
Dezeverplichtingen gaanverderdanhetgeenterwaar­
borgingvaneenbehoorlijkeafzetnodigisenvormen
beperkingenvandemededinging ;zijleidennamelijkbij
deerkendehandelarentotbeperkingenvanhunautono­
mecommerciële beleid.
4.HetGrundig-verkoopsysteem ,datvoordegehele
Gemeenschap geldtendehierbovengenoemdeconcur­
rentiebeperkingen bevat,kanreedsnaarzijnaardde
handeltussenLid-Statenongunstigbeïnvloeden .Aande
waarneembaarheid vandezeongunstigebeïnvloeding
kan,geziendemarktaandelen welkeGrundiginbepaal­
deLid-Statenbehaalt,geentwijfelbestaan.

Nr.L233/6 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen 30.8.85
B.Artikel85,lid3
Deovereenkomsten diehetGrundig-EG-verkoopsvsteem
vormen,voldoenaandevoorwaarden vanartikel85,
lid3:
1.Deafzetbevorderende verplichtingen welkedegroot-en
dedetailhandelaren zijnopgelegd,dragen,tezamenmet
debranchehandelscriteria ,bijtoteenverbeteringvande
betrokkenprodukten,wantdaarmeewordtervoorzorg
gedragendatGrundig-apparaten slechtsindehandel
wordengebrachtdoorhandelarendiedeclientèledes­
kundigkunnenadviserenennadekoopdevoorhet
opstellen,inbedrijfnemenenonderhouden vande
apparatennoodzakelijke dienstenverrichtenenzich
bovendienvoordeafzetvandezefabrikantinzetten.
Grundigkanaldussteunenopeennetvanvakkundig
geschooldehandelarendieervoorzorgendathaarpro­
duktengamma degebruikersindegewensteomvang
wordtgepresenteeerd envoorheninvoorraadwordt
gehouden.DaardoorkandeafzetvanGrundig-produk­
tenrationelerendoeltreffender wordengeorganiseerd .
DeconcurrentietussenGrundigenanderemerkenwordt
erdoorgestimuleerd ,zonderdatdietussenGrundig-han­
delarenwordtbeperkt.
2.Dedaaruitvoortvloeiende voordelen ,metnamede
garantievaneendoeltreffendeklantenservice ,hetbrede­
reassortimentbijdegroot-endedetailhandelaren enhun
betereleveringsmogelijkheden ,komendegebruikers
rechtstreekstengoede.
Grundig-handelaren zijnuithoofdevanhunvakbe­
kwaamheidinstaatdegebruikerszowelalgemeenover
detechnischeontwikkelingophetgebiedvandeamuse­
mentselektronica intelichtenenhundaarbijmetname
dewerkingvannieuweproduktenenhetuitgebreide
.toepassingsgebied vanbestaandeapparatenuiteente
zetten,alsookopdespecifiekeverschillentussende
onderscheiden fabrikantentewijzen.Metreclamebro­
churesvandefabrikanten ,enookmetdemededelingen
invak-ofconsumententijdschriften ,isslechtsonder
bepaaldevoorwaarden eenadviserendgesprektussen
branchehandelaar enklanttevervangen,endannog
alleenbijeentechnischzeergoedingelicht,betrekkelijk
geringdeelvanhetafnemerspubliek .Bovendienkande
gebruikerbijeenGrundig-handelaar eenoverzichtover
althansdeessentiëlegedeeltenvanhetGrundig-assorti­
mentverkrijgenindezekerheideenGrundig-apparaat
dadelijkofbinneneenzeerkortetermijngeleverdte
krijgen.Tenslottekanhijbijaankoopzekerzijn,datde
handelaarhemopvakkundigewijzedebedieningvanhet
betrokkenapparaatzaluitleggen,hetzonodigbijhem
thuisinstalleerteninsteltentijdensennaafloopvande
garantietermijn denodigereparatiesenklantenservice
verricht.
Dezevoordelenkomendegebruikerstengoede,zonder
datzijdaarvooreenmerkbaarhogereprijsopdekoop
toemoetennemen,wantdeprijsconcurrentie isindeze
sectorjuisttussenbranchehandelaren nogsteedszeer
intens(ziepunt4).3.VoorzoverhetGrundig-verkoopsysteem concurrentie­
beperkendeverplichtingen inhoudt,zijndezeterverwe­
zenlijkingvandebovengenoemde voordelenonmisbaar .
Datgeldtzowelvoorhetverbodomnieterkende
handelarenmetGrundig-waren tebevoorraden ,alsvoor
deafzetbevorderende verplichtingen .Zonderdezecon­
tractbestanddelen zoudendevoordelenbijdeverdeling
derproduktenenhungunstigeuitwerkingvoorde
gebruikersnietgewaarborgd zijn.Menmoetindit
verbandbedenkendathetbijdevraagvandeonmis­
baarheidnieteromgaatofdebetrokkenprodukteninhet
geheelnietopeenanderewijzeindehandelkunnen
wordengebracht,maaralleenofhetinhetkadervan
artikel85,lid3,positiefbeoordeeldeafzetbeleidvande
betrokkenfabrikantdebedoeldeconcurrentiebeperkin ­
genvannodeheeft.Vanbetekenisisinditverbandten
slotteook,datdeprocedurevantoelatingenuitsluiting
vanhandelarensindsdeBeschikkingSabaIIwijzigingen
heeftondergaandietoteenobjectiveringvandebetrok­
kenbeslissingenleidenendefabrikantallemogelijkheid
ontnemenomdeverkoopbinding vooroogmerkenin
strijdmetdevrijemededingingtemisbruiken .
4.Tenslottewordendoordeovereenkomsten diedebasis
vanhetGrundig-verkoopsysteem vormen,aande
betrokkenondernemingen geenmogelijkheden geopend
omvooreenwezenlijkdeelvandebetrokkenprodukten
demededinginguitteschakelen:
a)DebeperkingendieindeGrundig-verkoopbinding
beslotenliggen,hebbenbetrekkingopderelatie
tussenGrundigenhaartussenpersonen bijdeafzet.
Zijhebbengeenwaarneembare uitwerkingopde
concurrentieverhouding tussenGrundigenandere
fabrikantenvanamusementselektronica .Metname
wordendehandelarendoordeverkoopbinding
verhinderdomtegelijkertijddeafzetvandeproduk­
tenvanconcurrerende fabrikantenterhandtenemen
oftebevorderen .
b)Ookinhethandelsstadium wordtdemededinging
doordeGrundig-verkoopbinding nietuitgescha­
keld.
Ditwordtreedsgewaarborgddoordeinhouddieaan
deverkoopbinding isgegeven:
Detoelatingsprocedure waarborgtinhaarhuidige
vormdatallehandelarendieaandevoorwaarden
voldoen,totdeafzetwordentoegelaten .Zowelop
groothandels -alsopdetailhandelsniveau kunnende
Grundig-handelaren binnendegeheleGemeenschap
onderlingmetelkaarconcurreren .Zijzijnvrijinhet
bepalenvanhunprijzenenhebbenhetrechtzichde
aankoopmogelijkheid tennuttetemakendieinhun
gevalhetgunstigstis,aangezienleverantiestussen
handelarenbinnenhetGrundig-verkoopnet onbe­
perktzijntoegelaten .
BovendienneemtGrundignochopdegemeenschap­
pelijkemarktinhaargeheel,nochopeenwezenlijk
deeldaarvaneenpositieindiehetdezeonderneming
mogelijkzoumakendemededinginginhethandels­
stadiumuitteschakelen .

30.8.85 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.L233/7
nenwordengeconstateerd .Algemeengesproken
zijndeprijzenvanproduktenuitdesector
amusementselektronica ondankstechnischever­
beteringeninveelgeringeremategestegendan
dealgemenekostenvanlevensonderhoud .Zo
zijntelevisietoestellen ,ondankshunbetereuit­
voering,inreëleprijzenronddehelftgoedkoper
danin1968.
bb)DeCommissiekonevenminvaststellendatdoor
deselectieveverkoopsystemen ophetgebiedvan
deamusementselektronica bepaaldeafzetvor­
menalsconsumentenmarkten enzelfbedienings­
groot-endetailhandelaren vandeafzetvandeze
produktenprincipieelwordenuitgesloten .Zelf­
bedieningshandelaren worden,zoalsalleandere
belangstellende handelaren,doordeGrun­
dig-verkoopbinding uiteraardvandeverkoop
uitgesloten,indienzijweigerenaandetoela­
tingsvoorwaarden tevoldoen,dietrouwens
overwegendeenkwalitatiefkarakterhebbenen
derhalvenietonderartikel85,lid1,vallen,
indienzijzonderdiscriminatiewordentoege­
past.Voorzoverdezeafzetvormenzichechter
aanpassenaandeverkoopbindingsvoorwaar ­
denhebbenzijtoegangtotGrundig-produkten .
Infeitebehoortookeenaantalondernemingen
diehunwarengrotendeelsvolgenshetzelfbedie­
ningsbeginselverkopen,maarvoordeproduk­
tenvandesectoramusementselektronica aparte
afdelingenmetgespecialiseerd personeelhebben
ingericht,tothetGrundig-verkoopnet .
Onafhankelijk vandezeaanallebetrokken
handelarenopenstaandemogelijkheidomzelf
devoorwaarden tescheppenomteworden
opgenomeninhetverkoopnetvaneenfabrikant
diezijnafzetdooreenverkoopbinding regelt,
pastindeGemeenschap slechtseenminderheid
vandefabrikantenenpassenookindeBonds­
republieknietallebelangrijkefabrikantenver­
koopbindingtoe.Bovendienkunnenzelfbedie­
ningshandelaren diezich,bijvoorbeeldvia
nevenimport ,produktenvaneenfabrikantver­
schaffendieslechtseenbinnenlandseverkoop­
bindingtoepast,diensproduktenindeBonds­
republiekafzettenzonderdatdezefabrikanthun
datjuridischkanbeletten.
Vaneenfeitelijkeuitsluitingvandebovenge­
noemdeafzetvormenvandeafzetvandepro­
duktenuitdesectoramusementselektronica is
derhalvegeensprake,nochindeGemeenschap
inhaargeheel,nochineenwezenlijkdeel
daarvan.ZelfsopdeenigedeelmarktwaarGrundigeenhoger
aandeelbehaalt,dievoorkleurentelevisietoestellen
indeBondsrepubliek Duitsland (marktaandeel
19,5%),staatGrundigindaadwerkelijke concur­
rentiemetdeondernemingen uithetThom­
son-Brandt-concern (Telefunken,Saba,Nordmen­
de),dieeenmarktaandeel vanongeveer23%voor
hunrekeningnemen,alsmedemetanderebelangrij­
keondernemingen ,enkanzijderhalvemetbehulp
vanhaarverkoopbinding geenbeslissendeinvloed
opdemededingingindehandeluitoefenen .Indeze
beoordelingzou,geziendeconcurrentiesituatie ,ook
nietsveranderenwanneermendeaandelenvan
GrundigenPhilipsindezedeelmarktopgrondvan
defusievandebeideondernemingen bijelkaaroptelt
(rond33,5%).Ooktezamenzijndezefabrikanten
nietinstaateenuitschakelingvandemededingingbij
deverkoopvankleurentelevisietoestellen inde
Bondsrepubliek totstandtebrengen.Bovendienzou
hetgevaarvaneenverslechtering vande
concurrentiestructuur indehandelindehierbespro­
kensamenhangalleenontstaanwanneerGrundigen
Philipseenuniformofalthanszeersoortgelijkafzet­
beleidvolgden.Ditisechterniethetgeval,aangezien
PhilipsingeenderLid-Stateneenverkoopbinding
toepast.
Tenslotteiseenanderebeoordelingookniet,indien
menrekeninghoudtmetdeaanwezigheidvansoort­
gelijkeverkoopbindingssystemen vananderefabri­
kanten,aangewezen ,waarbijtrouwensalleende
situatieindeBondsrepubliek aanleidinggeefttoteen
onderzoekindiezin.Afgezienvanhetfeitdatdeze
systemeninnietonaanzienlijke matevanelkaar
afwijken(binnenlandseverkoopbindingen ,bindin­
gendievoordegeheleGemeenschap gelden,eenvou­
digebindingenvoordegespecialiseerde handeldie
nietonderartikel85,lid1,vallenenbindingenmet
verkoopbevorderende verplichtingen ,afzetinéénen
intweefasen),hebbenzijnochtoteenverstarring
vandeprijsstructuur ,nochtoteenfeitelijkeuitscha­
kelingvanbepaaldeafzetvormengeleid.
aa)HoewelhetHofvanJustitieinzijnrechtspraak,
zaak26/76„Metro",rechtsoverweging 21,en
zaak107/82„Selectiefdistributiestelsel ",
rechtsoverweging 42(*),ervanuitgaatdat,
wegenshetbelangdatbijselectieveverkoopsys­
temenaandeservicewordtgehecht,hetaccent
nietopdeprijsconcurrentie ligtenafzwakking
daarvaninhetbelangvandeconcurrentieop
anderegebiedenaanvaardt,kondeCommissie
jarenlangconstaterendater,juistindeLid-Staat
vandeGemeenschap waardergelijkesystemen
opgroteschaalwordentoegepast,somseenzeer
scherpeprijsconcurrentie opdetailhandelsni­
veau,inhetbijzondertussenGrundig-handela­
ren,heerst.Ditgeldtindezelfdematevoorde
verschillendeproduktgebieden ,waarbijdikwijls
zelfsbijvolkomennieuweproduktenreedskort
nahunintroductieopdemarktalsgevolgvande
concurrentieaanzienlijkeprijsverlagingen kun­C.Artikelen6en8vanVerordeningnr.17
GrundigheeftdeEG-verkoopbindingen voordegroot-ende
detailhandelop29maart1977bijdeCommissieaangemeld.
Deaangemeldeovereenkomsten voldedenopalleessentiële
puntenaandetoenmaligepraktijkvandeCommissieende
rechtspraakvanhetHofvanJustitie.Indeloopvande 0)Jurisprudentie 1983,blz.3151.

Nr.L233/8 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen 30.8.85
toelatingofuitsluitingvaneengroot-ofeendetailhandelaar
nietopdiscriminerende wijzeoptreedt.Grundigmoetde
Commissiederhalvejaarlijksverslaguitbrengenoverde
gevallenwaarinzijeengroot-ofeendetailhandelaar de
toelatingheeftgeweigerdofontnomendanweleenleverings­
stopheeftopgelegd,ofwaarinzijinzageheeftverlangdinde
stukkenvaneen„Grundig-handelaar "betreffendedenum­
mercontrole .Debeschikkingisindatopzichtgebaseerdop
artikel8,lid1,vanVerordeningnr.17,
HEEFTDEVOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN :
Artikel1
Artikel85,lid1,vanhetEEG-Verdragwordtovereenkom­
stigartikel85,lid3,buitentoepassingverklaardvoor:
—deGrundig-EG-verkoopbinding voordegroothandel
en
—deGrundig-EG-verkoopbinding voordedetailhandel .
Dezevrijstellinggeldtmetingangvan29maart1977toten
met28maart1989.procedureheeftdeCommissieonderinvloedvantalrijke
verificatiesindebetrokkenbedrijfstakhaaroordeelover
afzonderlijkebedingeninzakedebijtoelatingofuitsluiting
vanhandelarengevolgdeproceduredieindeverkoopbin­
dingsovereenkomsten geregeldvoorkomen ,gewijzigd.Over
debranchehandelsvoorwaarden endeverkoopbevorderings ­
verplichtingen ,diedemateriëlekernvandeverkoopbindin­
genvormen,ondergingdeopvattingvandeCommissiegeen
verandering .
NadatdeCommissieGrundighaargewijzigdeopvattingover
onderdelenvandetoelatings-enuitsluitingsregels had
medegedeeld ,heeftGrundigdeovereenkomsten indeaan­
gegevenzingewijzigd.Hetlijktdaaromredelijkdeverklaring
opgrondvanartikel85,lid3,vanhetEEG-Verdrag ,
overeenkomstig artikel6vanVerordeningnr.17,metingang
van29maart1977telatengelden.Tothettijdstipwaaropde
CommissieGrundighaargewijzigdeopvattingmededeelde
endezeondernemingdegelegenheidgafhaarovereenkomst
aantepassen,kanmenzichvoordejuridischebeoordeling
vandeGrundig-EG-verkoopbinding naardeoorspronkelijke
bestuurspraktijk vandeCommissierichten.Menkanname­
lijknietslechtsconstaterendatdeGrundig-EG-verkoopbin ­
dinginhaaroudeversieaandetoendoordeCommissie
opgesteldeendoorhetHofvanJustitiebevestigdevoorwaar­
denvoorvrijstellingvoldeed,maarookdatdedoorde
Commissieingesteldeonderzoekennaardestructuurvande
prijsconcurrentie endetoepassingvandeverkoopbindingen
doorGrundigindepraktijk,niettotbevindingenhebben
geleiddieaandevrijstelbaarheid vandeverkoopbinding
zoudenkunnendoentwijfelen.Metdeveranderingvanhaar
administratieve praktijktenaanzienvandeprocedurevan
toelatingenuitsluitingvanhandelarenbeoogtdeCommissie
vanmeetafaanenvoordetoekomstinversterktematezorg
tedragenvooreentoepassingvanverkoopbindingen dievrij
isvandiscriminatie .Denieuwerechtsopvatting pretendeert
niettegeldenvoorsituatiesindeperiodevoorafgaandaande
mededelingaanGrundiginzakedenoodzaakveranderingen
aantebrengen.Metbetrekkingtotdezeperiodezijn-zoals
inhetgevalGrundig-feitelijkeconstateringen overde
toepassingvandeverkoopbinding mogelijk.Degeëvolueer­
deprincipeskomendaaromeerstvanafhetbovengenoemde
tijdstipvanhetinlichtenvanGrundigtotgelding.
DeGrundig-verkoopbinding ,dieinhaarmateriëleessentie
vanmeetafaanovereenstemde metdeinzoverreongewij­
zigdeadministratieve praktijkvandeCommissie ,komt
derhalvezowelindeaangepastealsindeoorspronkelijk
toegepastevormmetingangvandedagderaanmeldingvoor
vrijstellinginaanmerking .
Metinachtnemingvandetijddiesindsdeaanmeldingreedsis
verstreken,ishetredelijk,degeldingsduurvandezebeschik­
kingovereenkomstig artikel8,lid1,vanVerordeningnr.17
totenmet28maart1989telatenlopen.DeCommissieis
daardoorinstaat,nabetrekkelijkkortetijd,degevolgenvan
hetGrundig-verkoopsysteem voordemededingingopnieuw
tetoetsen.
Aandebeschikkingdienenverplichtingen tewordenverbon­
den,zodatdeCommissiekannagaanofGrundigbijdeArtikel2
DeondernemingGrundigAGwordtverplichtdeCommissie
jaarlijks,voorheteerstuiterlijkop31december1985,
verslaguittebrengenoverdegevallenwaarinzij:
—eengroot-ofdetailhandelaar detoelatingals„Grun­
dig-handelaar"heeftgeweigerdofontnomen,ofeen
leveringsstopjegenshemheeftuitgevaardigd ;
—inzageindebescheidenvaneen„Grundig-handelaar "
betreffendedenummercontrole heeftverlangd.
Artikel3
Dezebeschikkingisgerichttotdeonderneming :
GrundigAG,
Kurgartenstrafie 37,
D-8510Fürth.
GedaanteBrussel,10juli1985.
VoordeCommissie
PeterSUTHERLAND
LidvandeCommissie