Initiatief van de Republiek Finland met het oog op de aanneming van een verordening van de Raad tot vaststelling van de verplichtingen tussen de lidstaten onderling inzake de overname van onderdanen van derde staten

(1999/C 353/05)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 63, lid 3, onder b),

Gezien het initiatief van de Republiek Finland

Gezien het advies van het Europees Parlement(1),

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Het communautaire immigratiebeleid op het in artikel 63, lid 3, onder b), van het Verdrag genoemde gebied omvat maatregelen inzake de repatriëring van illegaal verblijvende personen en dit vergt ook maatregelen betreffende de overname in het algemeen.

(2) De Europese Raad van Tampere op 15 en 16 oktober 1999 was het erover eens dat tot de elementen die in overweging moeten worden genomen bij de ontwikkeling van een gemeenschappelijk asiel- en migratiebeleid ook regels betreffende overname tussen de lidstaten onderling behoren.

(3) Deze verordening bouwt voort op het Schengenacquis in de zin van het Protocol tot opneming van het Schengenacquis in het kader van de Europese Unie, in het bijzonder gezien het feit dat de lidstaten overeenkomstig artikel 23 van de Overeenkomst van 19 juni 1990 ter uitvoering van het Akkoord van Schengen verplicht zijn, onderdanen van derde staten die zich op illegale wijze blijken op te houden op hun grondgebied, te verwijderen naar het land van herkomst of naar een andere derde staat waar zij op legale wijze kunnen inreizen.

(4) Derhalve is het opportuun vast te stellen welke lidstaat verplicht is om dergelijke onderdanen van derde staten terug te zenden.

(5) Voor de lidstaten blijft het evenwel een prioriteit onderdanen van derde staten die zich op illegale wijze blijken op te houden op hun grondgebied, terug te zenden naar het land van herkomst of naar een andere derde staat waar zij op legale wijze kunnen inreizen.

(6) Het is ook opportuun vast te stellen welke lidstaat verplicht is onderdanen van derde staten uit hoofde van een door de Gemeenschap gesloten overnameovereenkomst over te nemen.

(7) Deze verordening laat de verplichtingen van de lidstaten voorvloeiende uit internationale overeenkomsten inzake uitlevering en doorreis onverlet.

(8) Voorzover uit hoofde van deze verordening persoonsgegevens worden verstrekt, dienen de procedure, de inhoud en de wijze van gebruik van deze informatie in overeenstemming te zijn met Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlament en de Raad van 24 oktober 1995 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens(2).

(9) De voor de uitvoering van deze verordening vereiste maatregelen moeten worden aangenomen overeenkomstig Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden(3),

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

Doel en werkingsgebied

1. Deze verordening heeft tot doel de verplichtingen vast te stellen tussen de lidstaten onderling inzake de overname van onderdanen van derde staten.

2. Deze verordening is van toepassing op situaties waarin een onderdaan van een derde staat zich op illegale wijze blijkt op te houden op het grondgebied van een lidstaat.

3. De bepalingen van deze verordening, uitgezonderd de artikelen 7 en 10, zijn ook van toepassing om te bepalen welke lidstaat verplicht is een onderdaan van een derde staat over te nemen op grond van een tussen de Gemeenschap en een derde staat gesloten overnameovereenkomst.

4. Deze verordening is niet van toepassing op onderdanen van derde staten wier recht om op het grondgebiet van een lidstaat te verblijven, voortvloeiend uit op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap of de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte.

5. Deze verordening belet een lidstaat geenszins een onderdaan van een derde staat die niet of niet langer voldoet aan de voorwaarden om binnen te komen in of te verblijfen op het grondgebied van die lidstaat, terug te zenden naar het land van herkomst of een andere derde staat waar hij op legale wijze kan inreizen.

Artikel 2

Definities

Voor de toepassing van deze verordening wordt verstaan onder:

a) "onderdaan van een derde staat", een persoon die geen burger van de Unie is als bedoeld in artikel 17 van het Verdrag;

b) "verblijfstitel", een door de autoriteiten van een lidstaat afgegeven vergunning waarbij het een onderdaan van een derde staat wordt toegestaan, te verblijven op zijn grondgebied, met uitzondering van visa en verblijfsvergunningen die worden afgegeven voor de duur van het onderzoek van een aanvraag voor een verblijfstitel of een asielverzoek;

c) "visum", een beslissing van een lidstaat welke ertoe strekt een onderdaan van een derde staat toe te staan binnen te komen op zijn grondgebied of op het grondgebied van alle lidstaten die gebonden zijn door de op 19 juni 1990 ondertekende Overeenkomst ter uitvoering van het Akkoord van Schengen. Er wordt niet onder verstaan een transitvisum of een transitvisum voor luchthavens.

Artikel 3

Criteria

De in de artikelen 4 tot en met 10 genoemde criteria zijn van toepassing in de volgorde waarin zij worden genoemd teneinde te bepalen welke lidstaat verplicht is de onderdaan van een derde staat over te nemen overeenkomstig deze verordening.

Artikel 4

Geldige verblijfstitel

Wanneer een onderdaan van een derde staat houder is van een geldige verblijfstitel, is de lidstaat die de verblijfstitel heeft afgegeven, verplicht tot overname.

Artikel 5

Geldig visum

Wanneer een onderdaan van een derde staat houder is van een geldig visum, is de lidstaat die het visum heeft afgegeven, verplicht tot overname.

Artikel 6

Verscheidene geldige verblijfstitels of visa

Wanneer een onderdaan van een derde staat houder is van verscheidene geldige verblijfstitels of visa, afgegeven door verschillende lidstaten, dan berust de overnameverplichting volgens de hieronder vermelde rangorde bij:

a) de lidstaat die de verblijfstitel met het langste verblijfsrecht heeft afgegeven, of, indien alle verblijfstitels dezelfde geldigheidsduur hebben, de staat die de verblijfstitel heeft afgegeven waarvan de geldighedsduur het laatst verstrijkt;

b) de lidstaat die het visum heeft afgegeven waarvan de geldigheidsduur het laatst verstrijkt, wanneer de visa van dezelfde aard zijn, ongeacht of een onderdaan van een derde staat hiermee het grondgebied kan binnenkomen van één lidstaat dan wel het grondgebied van de lidstaten die gebonden zijn door de in artikel 2, onder c), bedoelde overeenkomst;

c) wanneer de visa van verschillende aard zijn, de lidstaat die het visum met de langste verblijfsduur heeft afgegeven, of, indien de visa dezelfde verblijfsduur hebben, de lidstaat die het visum heeft afgegeven waarvan de geldigheidsduur het laatst verstrijkt.

Artikel 7

Verlopen verblijfstitel of visum

1. De in de artikelen 3, 4, 5 en 6 bedoelde overnameverplichting is ook van toepassing wanneer een onderdaan van een derde staat houder is van een of meer verblijfstitels die minder dan twee jaar tevoren zijn verlopen of van een of meer visa die minder dan zes maanden tevoren zijn verlopen.

2. In het geval van een verblijfstitel of een visum dat door een lidstaat is afgegeven om de onderdaan van een derde staat toe te staan op het eigen grondgebied binnen te komen, geldt de in lid 1 bedoelde verplichting slechts indien de onderdaan van een derde staat is binnengekomen op het grondgebied van de lidstaat die de verblijfstitel of het visum heeft afgegeven tijdens de geldigheidsduur ervan; de laatstgenoemde voorwaarde geldt niet in het geval van een visum dat door een lidstaat is afgegeven om de onderdaan van een derde land toe te staan binnen te komen op het grondgebied van alle lidstaten die gebonden zijn de in artikel 2, onder c), bedoelde overeenkomst.

3. De in lid 1 bedoelde overnameverplichting geldt slechts zolang de onderdaan van een derde staat het grondgebied van de lidstaten niet heeft verlaten.

Artikel 8

Illegale binnenkomst

1. Wanneer kan worden aangetoond dat een onderdaan van een derde staat, kommende vanuit een derde staat, op illegale wijze over land, over zee of door de lucht een lidstaat is binnengekomen, is die lidstaat verplicht tot overname.

2. Bedoelde verplichting houdt voor de in lid 1 bedoelde lidstaat echter op te bestaan, indien wordt aangetoond dat de onderdaan van de derde staat tenminste gedurende zes maanden in een andere lidstaat heeft gewoond, voordat werd vastgesteld dat de betrokkene niet of niet meer aan de geldende voorwaarden voor binnenkomst of verblijf voldoet. In dat geval is de laatstgenoemde lidstaat verplicht tot overname.

Artikel 9

Verantwoordelijkheid voor controle aan de buitengrenzen

1. De verplichting tot overname berust bij de lidstaat die verantwoordelijk is voor de controle op de binnenkomst van de onderdaan van een derde staat op het grondgebied van de lidstaten.

2. Wanneer een onderdaan van een derde staat, na op legale wijze te zijn binnengekomen in een lidstaat waar deze persoon niet visumplichtig is, is binnengekomen in een andere lidstaat waar hij of zij niet visumplichtig is, is, onverminderd lid 1, laatstgenoemde lidstaat verplicht tot overname.

Artikel 10

Uitvoering terugkeermaatregelen

Wanneer een lidstaat is begonnen met de uitvoering van de noodzakelijke maatregelen om de onderdaan van een derde staat te laten terugkeren naar zijn land van herkomst of naar een ander land waar hij op legale wijze mag binnenkomen, is deze lidstaat verplicht tot overname, zolang de betrokkene het grondgebied van de lidstaten niet heeft verlaten.

Artikel 11

Bewijs van binnenkomst

1. Voor de toepassing van de artikelen 8 en 9 kan de binnenkomst op het grondgebied van de lidstaten afdoende worden bewezen door middel van:

a) een inreisstempel van een bevoegde instantie van een lidstaat in het reisdocument;

b) een uitreisstempel van een aan een lidstaat grenzende derde staat, met inachtneming van de reisroute en de datum van grensoverschrijding;

c) reisbiljetten aan de hand waarvan de binnenkomst formeel kan worden vastgesteld;

d) een instap-/uitstapkaart met de datum van binnenkomst op het grondgebied van een lidstaat.

2. De binnenkomst op het grondgebied van de lidstaten kan ook worden vastgesteld aan de hand van indicaties. Op basis van dergelijke indicaties wordt de binnenkomst vermoed.

Artikel 12

Termijnen voor overname

1. Het overnameverzoek wordt bij de bevoegde autoriteiten van de aangezochte lidstaat ingediend binnen zes maanden nadat de bevoegde autoriteiten van de verzoekende lidstaat gewaar zijn geworden dat de onderdaan van een derde staat wellicht illegaal op het grondgebied verblijft.

2. De aangezochte lidstaat beantwoordt de aan hem gerichte overnameverzoeken zo snel mogelijk en in ieder geval binnen één maand. Het niet nemen van een besluit binnen die periode staat gelijk met aanvaarding van het verzoek.

3. De aangezochte lidstaat die een verzoek tot overname van onderdanen van derde staten heeft aanvaard neemt die onderdanen onverwijld en in ieder geval binnen één maand over. Deze termijn kan op verzoek van de verzoekende lidstaat worden verlengd voorzover zulks nodig is voor de afhandeling van juridische vereisten of praktische problemen.

Artikel 13

Doorreis

Een lidstaat staat de doorreis van onderdanen van derde staten toe, indien door een andere lidstaat daarom is verzocht en indien de overname door de lidstaat die verantwoordelijk is voor overname en, indien van toepassing, de doorreis door eventuele lidstaten van doorreis verzekerd zijn.

Artikel 14

Kosten

1. Alle vervoerskosten die worden gemaakt in verband met de overname van een onderdaan van een derde staat tot aan de grens van de lidstaat die tot overname verplicht is, komen ten laste van de lidstaat die om overname verzoekt, voorzover die lasten niet op de betrokken persoon of de vervoerder kunnen worden verhaald.

2. De lidstaten dragen de kosten in verband met de bijstand die hun autoriteiten hebben verleend gedurende de doorreis over hun grondgebied.

Artikel 15

Gegevensbescherming

1. Voorzover voor de uitvoering van deze verordening persoonsgegevens moeten worden verstrekt, mogen de betrokken inlichtingen uitsluitend betrekking hebben op:

a) de personalia van de over te nemen persoon, en eventueel van zijn naaste verwanten (achternaam, eventueel naam van de vader, voornaam, eventueel vroegere namen, bijnaam of pseudoniem, alias, geboortedatum en -plaats, geslacht, huidige en, in voorkomend geval, vorige nationaliteit);

b) paspoort, identiteitsbewijs en andere identiteitspapieren of reisdocumenten en laissez passer (nummer, geldigheidsduur, datum van afgifte, afgevende autoriteit, plaats van afgifte enz.);

c) andere voor identificatie van de over te nemen persoon of voor de controle op het voldoen aan de voorwaarden voor overname krachtens deze verordening nuttige gegevens, zoals vingerafdrukken en foto's;

d) verblijfplaatsen en reisroutes;

e) verblijfsvergunningen of visa.

2. Gegevens die door de verstrekkende autoriteit verstrekt en vervolgens verwijderd zijn, moeten ook door de ontvangende autoriteit verwijderd worden binnen zes maanden nadat de gegevens niet langer noodzakelijk zijn voor de toepassing van deze verordening.

Artikel 16

Uitvoeringsmaatregelen

De verdere maatregelen die noodzakelijk zijn voor de uitvoering van deze verordening, met name met betrekking tot:

a) de procedure voor wederzijdse kennisgeving en de praktische aspecten daarvan,

b) de gegevens die de overname- en doorreisverzoeken moeten bevatten,

c) de voor de overname vereiste bewijsmiddelen of indicaties ter staving van de aannemelijkheid, en de waarde van deze middelen,

d) de aanwijzing van de voor de uitvoering van deze verordening bevoegde autoriteiten,

e) de regeling van de kosten en

f) algemene uitvoeringsmaatregelen met betrekking tot het gebruik van het standaardreisdocument, gehecht aan Aanbeveling van de Raad van 30 november 1994 betreffende de aanneming van een standaardreisdocument voor de verwijdering van onderdanen van derde landen(4),

worden aangenomen overeenkomstig artikel 17.

Artikel 17

Beheerscomité

1. De Commissie wordt bijgestaan door een beheerscomité.

2. Wanneer naar dit artikel wordt verwezen, is de beheersprocedure bedoeld in artikel 4 van Besluit 1999/468/EG van toepassing.

De in artikel 4, lid 3, van Besluit 1999/468/EG bedoelde termijn bedraagt drie maanden.

3. Het Comité stelt zijn reglement van orde vast.

Artikel 18

Inwerkingtreding

Deze verordening treedt in werking op de dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat, overeenkomstig het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap.

Gedaan te ...

Voor de Raad

De Voorzitter

(1) Advies uitgebracht op ... (og niet verschenen in het Publicatieblad).

(2) PB L 281 van 23.11.1995, blz. 31.

(3) PB L 184 van 17.7.1999, blz. 23.

(4) PB C 274 van 19.9.1996, blz. 18.