VERORDENING (EU) Nr. 1338/2011 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

van 13 december 2011

houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 1934/2006 van de Raad tot vaststelling van een financieringsinstrument voor de samenwerking met geïndustrialiseerde landen en andere landen en gebieden met een hoog inkomen

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 207, lid 2, en artikel 209, lid 1,

Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure, in het licht van de gemeenschappelijke ontwerptekst goedgekeurd door het Bemiddelingscomité op 31 oktober 2011 (1),

Overwegende hetgeen volgt:

De primaire en overkoepelende doelstelling van Verordening (EG) nr. 1905/2006 is het uitbannen van armoede door de verwezenlijking van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling. Het toepassingsgebied voor de geografische programma’s met ontwikkelingslanden, -gebieden en -regio’s in het kader van die verordening is bovendien beperkt tot de financiering van maatregelen die voldoen aan de criteria voor officiële ontwikkelingshulp („ODA-criteria”), die zijn vastgesteld door de Commissie voor Ontwikkelingsbijstand van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling („OESO/DAC”).

Het is in het belang van de Unie haar betrekkingen met de ontwikkelingslanden te verdiepen, omdat zij belangrijke bilaterale partners en spelers in multilaterale fora en mondiale bestuursstructuren zijn. De Unie heeft er strategisch belang bij relaties van verscheidene aard met deze landen te onderhouden, met name wat betreft economische, commerciële, academische, zakelijke en wetenschappelijke uitwisselingen. Daarom is een financieringsinstrument voor dergelijke maatregelen nodig, die in beginsel geen officiële ontwikkelingshulp zijn in de zin van ODA-criteria, maar die van doorslaggevende betekenis zijn voor het consolideren van de betrekkingen en een belangrijke bijdrage leveren aan de vooruitgang van de betrokken ontwikkelingslanden.

Via de begrotingsprocedures van 2007 en 2008 zijn daartoe vier voorbereidende acties opgezet om deze versterkte samenwerking in gang te zetten, overeenkomstig artikel 49, lid 6, onder b), van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad van 25 juni 2002 houdende het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen (3) . Deze vier voorbereidende acties zijn: handels- en wetenschappelijke uitwisselingen met India; handels- en wetenschappelijke uitwisselingen met China; samenwerking met landen met een middeninkomen in Azië; en samenwerking met landen met een middeninkomen in Latijns-Amerika. Op grond van het genoemde artikel moet de wetgevingsprocedure inzake voorbereidende acties vóór het einde van het derde begrotingsjaar zijn beëindigd.

Door de uitbreiding van het geografische toepassingsgebied van Verordening (EG) nr. 1934/2006 zijn op de betrokken ontwikkelingslanden twee verschillende financieringsinstrumenten op het vlak van het externe optreden van toepassing. Er moet voor worden gezorgd dat beide financieringsinstrumenten strikt van elkaar gescheiden blijven. Uit hoofde van Verordening (EG) nr. 1905/2006 zullen maatregelen worden gefinancierd, die beantwoorden aan de ODA-criteria, terwijl Verordening (EG) nr. 1934/2006 uitsluitend van toepassing zal zijn op maatregelen die in beginsel niet aan deze criteria beantwoorden. Bovendien moet er voor worden gezorgd dat de landen die voorheen onder het toepassingsgebied van Verordening (EG) nr. 1934/2006 vielen, namelijk de geïndustrialiseerde landen en andere landen en gebieden met een hoog inkomen, geen nadeel ondervinden van de uitbreiding van het geografische toepassingsgebied van die verordening, in het bijzonder uit financieel oogpunt.

Gezien de economische crisis die in de gehele Unie de begrotingen onder extreme druk zet en gezien het voorstel om de regeling uit te breiden tot landen waarvan de concurrentiepositie soms vergelijkbaar is met die van de Unie en waarvan de gemiddelde levensstandaard dicht in de buurt ligt van die van sommige lidstaten, moet de samenwerking van de Unie rekening houden met de inspanningen die de begunstigde landen leveren om te voldoen aan de internationale overeenkomsten van de Internationale Arbeidsorganisatie en bij te dragen aan de verwezenlijking van de algemene doelstellingen om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen.

Uit de evaluatie van de uitvoering van de financieringsinstrumenten voor het externe optreden is gebleken dat er sprake is van inconsistenties in de bepalingen die kosten met betrekking tot belastingen, rechten en andere heffingen uitsluiten van financiering. Met het oog op de consistentie wordt voorgesteld deze bepalingen in overeenstemming te brengen met de andere instrumenten.

HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

Wijzigingen van Verordening (EG) nr. 1934/2006

Verordening (EG) nr. 1934/2006 wordt als volgt gewijzigd:

de ondersteuning van specifieke initiatieven, met inbegrip van onderzoeksactiviteiten, studies, proefprojecten en gezamenlijke projecten, die bestemd zijn om daadwerkelijk en op soepele wijze te beantwoorden aan samenwerkingsdoelstellingen die voortvloeien uit ontwikkelingen in de bilaterale betrekkingen tussen de Unie en de partnerlanden, of die een nieuw elan geven aan de verdere verdieping en verruiming van de bilaterale betrekkingen met de partnerlanden.

het vergroten van het bewustzijn en de kennis over de Unie en van haar zichtbaarheid in de partnerlanden;

De financiering van de Unie dient ter ondersteuning van samenwerkingsacties die in overeenstemming zijn met artikel 1 en die beantwoorden aan het algemene doel, de het toepassingsgebied, de doelstellingen en de algemene beginselen van deze verordening. De financiering van de Unie is in beginsel bestemd voor acties die niet aan de ODA-criteria voldoen en die ook een regionale dimensie kunnen hebben, op de volgende samenwerkingsgebieden:

3. De op grond van deze verordening gefinancierde maatregelen komen overeen met en hebben betrekking op de met name in de instrumenten, overeenkomsten, verklaringen en actieplannen tussen de Unie en de partnerlanden opgenomen samenwerkingsgebieden, alsook gebieden die voor de Unie van specifiek belang zijn en tot haar prioriteiten behoren.

1. De beginselen waarop de Unie is gegrondvest zijn vrijheid, democratie, eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden en de rechtsstaat; zij streeft ernaar, door middel van dialoog en samenwerking, de naleving van deze beginselen in partnerlanden te bevorderen, te ontwikkelen en te consolideren.

5. Met betrekking tot de landen opgesomd in bijlage II bij deze verordening wordt nauwlettend toegezien op de coherentie van het beleid met de maatregelen die op grond van Verordening (EG) nr. 1905/2006 en Verordening (EG) nr. 1337/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2008 tot vaststelling van een snelleresponsfaciliteit voor maatregelen tegen de scherpe stijging van de voedselprijzen in de ontwikkelingslanden (6) worden gefinancierd.

3. De Commissie wijzigt de lijst in de bijlagen I en II overeenkomstig de periodieke herziening door de OESO/DAC van zijn lijst van ontwikkelingslanden en stelt het Europees Parlement en de Raad daarvan in kennis.

2. Teneinde de coherentie en de doeltreffendheid van de financiering van de Unie te waarborgen en de regionale samenwerking te bevorderen, kan de Commissie, wanneer zij jaarlijkse actieprogramma’s als bedoeld in artikel 6 goedkeurt, in naar behoren gerechtvaardigde gevallen besluiten dat landen die niet in de bijlagen zijn opgenomen ook in aanmerking komen voor maatregelen die worden gefinancierd op grond van deze verordening, als het uit te voeren project of programma een regionaal of grensoverschrijdend karakter heeft. In de in artikel 5 bedoelde meerjarenprogramma’s voor samenwerking moet in deze mogelijkheid worden voorzien.

1. De samenwerking heeft tot doel overleg te voeren met partnerlanden om de dialoog en toenadering te verbreden en dezelfde politieke, economische en institutionele structuren en waarden te delen en te bevorderen. De Unie streeft tevens naar uitbreiding van de samenwerking en uitwisseling met bestaande en belangrijker wordende bilaterale partners en spelers in multilaterale fora en op het vlak van het mondiale bestuur. De samenwerking heeft tevens betrekking op partners waar het voor de Unie van strategisch belang is haar betrekkingen en haar in de Verdragen vastgelegde waarden te versterken.

2. Het hoofddoel van de samenwerking met partnerlanden is een specifieke reactie op de noodzaak om de banden met deze landen aan te halen en met hen nader overleg te plegen op bilaterale, regionale dan wel multilaterale basis teneinde een gunstiger en transparanter klimaat te scheppen voor de ontwikkeling van de betrekkingen tussen de Unie en de partnerlanden overeenkomstig de in de Verdragen vastgelegde beginselen voor het externe optreden van de Unie. Dit betreft onder meer de bevordering van democratie, eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden en de rechtsstaat, alsmede de bevordering van fatsoenlijke arbeid en goed bestuur, en het milieubehoud, teneinde bij te dragen tot vooruitgang en duurzame ontwikkeling in de partnerlanden.

De financiering van de Unie op grond van deze verordening ondersteunt de economische, financiële, technische, culturele en academische samenwerking met de partnerlanden op de in artikel 4 vastgestelde gebieden, die binnen haar bevoegdheidsdomeinen vallen. Deze verordening dient ter financiering van maatregelen die in beginsel niet voldoen aan de criteria voor officiële ontwikkelingshulp („ODA-criteria”) die zijn vastgesteld door de Commissie voor Ontwikkelingsbijstand van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling („OESO/DAC”).

„2. Meerjarenprogramma’s voor samenwerking worden ten hoogste voor de geldigheidsduur van deze verordening opgesteld. In deze programma’s worden de specifieke belangen en prioriteiten van de Unie en de algemene doelstellingen en verwachte resultaten vastgelegd. Met name bij Erasmus Mundus streven de programma’s naar een zo evenwichtig mogelijke geografische dekking. Tevens worden daarin de gebieden bepaald die voor financiering van de Unie in aanmerking komen en bevatten zij een indicatieve financiële toewijzing van de middelen, als totaal genomen, per prioriteitengebied en per partnerland of groep van partnerlanden voor de betrokken periode. Een en ander kan met een zekere marge worden aangegeven. Meerjarenprogramma’s voor samenwerking worden onderworpen aan een herziening halverwege de looptijd of indien nodig aan een ad hoc-herziening.”.

Deze activiteiten zouden moeten leiden tot wederzijds voordeel uit samenwerking in onderwijs, cultuur en het maatschappelijk middenveld. Dit gebeurt door middel van verbeteringen van de kwaliteit van het geboden onderwijs en door de wederzijdse uitdagingen van zich ontwikkelende kennismaatschappijen tegenover elkaar te plaatsen. De uitgevoerde activiteiten zouden door middel van uitwisselingen in universitaire kringen en in het bedrijfsleven waarde moeten toevoegen aan de kruisbestuiving van ideeën, kennis, onderzoek en technologie, in het bijzonder uitwisselingen met partnerlanden waarvan de hoger-onderwijsstelsels vergelijkbaar zijn met die van de Unie.”.

steun te verlenen aan kwalitatief hoogwaardige partnerschappen tussen instellingen voor hoger onderwijs in de Unie en in derde landen als basis voor gestructureerde samenwerking, uitwisseling en mobiliteit, op alle hoger-onderwijsniveaus (Actie 2 — DEEL 2: Partnerschappen met landen en gebieden die onder het instrument voor geïndustrialiseerde landen vallen), in het kader van Erasmus Mundus II, Actie 2;

De programma’s zouden, wanneer van toepassing, een aanvulling moeten zijn op bestaande steunmaatregelen. De programma’s zouden concrete kansen moeten bieden voor betere samenwerking zowel in de zakenwereld als in de wetenschap, een hogere omzet en investeringen in doelgebieden en grotere handelsstromen met de in bijlage II opgesomde partnerlanden.

de markttoegang voor bedrijven in de Unie vergemakkelijken, met name door middel van op hen gerichte steunprogramma’s (zoals regelgevingssteun in verband met handelsbarrières), op basis van ervaring met reeds lang bestaande programma’s voor samenwerking tussen bedrijven.

nieuwe benaderingen ontwikkelen die een nieuwe impuls geven aan positieve, resultaatgerichte betrekkingen met landen die weinig of niets over de Unie weten.

aanzetten tot nadenken en discussiëren over de Unie en haar beleid en over betrekkingen van de Unie met de in bijlage II opgesomde partnerlanden;

De in artikel 5 bedoelde meerjarenprogramma’s voor samenwerking met de in bijlage II opgesomde partnerlanden worden gebaseerd op onderstaande algemene doelstellingen, prioritaire gebieden voor financiering en verwachte resultaten:

3. De financiering van de Unie op grond van deze verordening mag niet worden gebruikt ter financiering van de aanschaf van wapens of munitie, militaire acties of acties die te maken hebben met defensie.

„2. Maatregelen die vallen onder Verordening (EG) nr. 1257/96 van de Raad van 20 juni 1996 betreffende humanitaire hulp (7) , Verordening (EG) nr. 1717/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 15 november 2006 tot invoering van een stabiliteitsinstrument (8) of Verordening (EG) nr. 1905/2006, en op grond van die verordeningen voor financiering in aanmerking komen, worden niet op grond van deze verordening gefinancierd.

„3. De financiering van de Unie wordt in beginsel niet gebruikt voor het betalen van belastingen, rechten en andere heffingen in de partnerlanden.”.

„1. De financiering van de Unie kan de kosten dekken van voorbereidende werkzaamheden, follow-up, toezicht, audits en evaluaties die rechtstreeks noodzakelijk zijn voor de uitvoering van deze verordening en het verwezenlijken van de doelstellingen daarvan, en alle andere kosten van technische en administratieve bijstand die de Commissie, ook voor haar vertegenwoordigingen in de partnerlanden, moet maken voor het beheer van in het kader van deze verordening gefinancierde operaties.”;

2. In de overeenkomst wordt uitdrukkelijk bepaald dat de Commissie en de Rekenkamer het recht hebben een financiële controle, ook op basis van documenten of ter plaatse, uit te voeren bij alle contractanten of subcontractanten die middelen van de Unie hebben ontvangen. Voorts wordt in de overeenkomst de Commissie uitdrukkelijk gemachtigd controles en verificaties ter plaatse uit te voeren overeenkomstig Verordening (Euratom, EG) nr. 2185/96.

1. De Commissie evalueert geregeld, en zo nodig of op verzoek van het Europees Parlement of de Raad door middel van onafhankelijke externe evaluaties, de uit hoofde van deze Verordening gefinancierde maatregelen en programma’s, om na te gaan of de doelstellingen zijn verwezenlijkt en om aanbevelingen te kunnen opstellen voor de verbetering van toekomstige operaties. De uitkomst hiervan wordt verwerkt in de opzet van de programma’s en de toewijzing van middelen.

Het financiële referentiebedrag voor de uitvoering van deze verordening over de periode 2007 tot en met 2013 bedraagt 172 miljoen EUR voor de landen opgesomd in bijlage I en 176 miljoen EUR voor de landen opgesomd in bijlage II. De jaarlijkse kredieten worden door de begrotingsautoriteit goedgekeurd binnen de grenzen van het financieel kader.”.

Nieuwe bijlagen II en III worden toegevoegd, waarvan de tekst is weergegeven in de bijlage bij deze verordening.

Artikel 2

Inwerkingtreding

Deze verordening treedt in werking op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

(1) Standpunt van het Europees Parlement van 21 oktober 2010 (nog niet bekendgemaakt in het Publicatieblad), standpunt in eerste lezing van de Raad van 10 december 2010 (PB C 7 E van 12.1.2011, blz. 1). Standpunt van het Europees Parlement van 3 februari 2011 (nog niet in het Publicatieblad bekendgemaakt). Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 1 december 2011 (nog niet in het Publicatieblad bekendgemaakt) en besluit van de Raad van 28 november 2011.

(2) PB L 378 van 27.12.2006, blz. 41.

(3) PB L 248 van 16.9.2002, blz. 1.

(4) PB L 405 van 30.12.2006, blz. 41.

(5) PB L 378 van 27.12.2006, blz. 41.

(6) PB L 354 van 31.12.2008, blz. 62.”.

(7) PB L 163 van 2.7.1996, blz. 1.

(8) PB L 327 van 24.11.2006, blz. 1.”.

(9) PB L 312 van 23.12.1995, blz. 1.

(10) PB L 292 van 15.11.1996, blz. 2.

(11) PB L 136 van 31.5.1999, blz. 1.”.

Verdeling van middelen per prioritair gebied voor samenwerking met de partnerlanden opgesomd in bijlage II voor de periode 2011 tot en met 2013:

VERKLARING VAN DE COMMISSIE AD ARTIKEL 16

De verordening heeft betrekking op de financiering van een aantal specifieke buiten de werkingssfeer van de officiële ontwikkelingshulp (ODA) vallende activiteiten in landen die worden bestreken door het instrument voor ontwikkelingssamenwerking (IOS) (Verordening nr. 1905/2006). De verordening is als eenmalige oplossing voor deze kwestie bedoeld.

De Commissie bevestigt dat de uitbanning van armoede, met inbegrip van de verwezenlijking van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling, de hoofddoelstelling van haar ontwikkelingssamenwerking is en een prioriteit blijft.

Zij herinnert eraan dat het in artikel 16 vastgestelde financieel referentiebedrag voor de landen van bijlage II zal worden besteed met gebruikmaking van de daarvoor bedoelde begrotingslijnen die voor andere activiteiten dan officiële ontwikkelingshulp zijn bestemd.

Voorts bevestigt de Commissie dat zij voornemens is het financieel referentiebedrag dat in artikel 38 van het instrument voor ontwikkelingssamenwerking (Verordening nr. 1905/2006) is vastgesteld voor de periode 2007-2013, alsook de bepalingen in diezelfde verordening betreffende het voldoen aan de criteria voor ODA, in acht te nemen. Zij wijst erop dat dit referentiebedrag op basis van de huidige financiële programmering in 2013 zal worden overschreden.

In dit verband is de Commissie voornemens ontwerp-begrotingen op te stellen waarmee wordt gezorgd voor progressie in de ontwikkelingshulp voor Azië en Latijns-Amerika uit hoofde van IOS-Verordening nr. 1905/2006 gedurende de periode tot 2013, zodat de thans uit hoofde van het IOS en de EU-begroting geprogrammeerde ODA-bedragen in het algemeen niet aangetast worden.