RICHTLIJN VAN DE RAAD van 14 juni 1989 tot wijziging van Richtlijn 79/112/EEG betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der Lid-Staten inzake etikettering en presentatie van levensmiddelen bestemd voor de eindverbruiker alsmede inzake de daarvoor gemaakte reclame ( 89/395/EEG )

DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, inzonderheid op artikel 100 A,

Gezien het voorstel van de Commissie ( 1 ),

In samenwerking met het Europese Parlement ( 2 ),

Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité ( 3 ),

Overwegende dat Richtlijn 79/112/EEG ( 4 ), laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 86/197/EEG (5 ), in verscheidene gevallen voorziet in de mogelijkheid van afwijkingen op nationaal vlak;

Overwegende dat met het oog op de verwezenlijking van het nagestreefde tweeledige doel, namelijk voltooiing van de interne markt en betere voorlichting van alle consumenten in de Gemeenschap, deze uitzonderingen dienen te worden opgeheven;

Overwegende in het bijzonder dat de sinds de vaststelling van Richtlijn 79/112/EEG opgedane ervaring het mogelijk maakt deze richtlijn overal in de Gemeenschap op restaurants, ziekenhuizen en kantines en andere soortgelijke instellingen toe te passen;

Overwegende dat de datum van minimale houdbaarheid zijn nut heeft bewezen; dat evenwel in het belang van een betere bescherming van de volksgezondheid aan een strikter stelsel van datumvermelding de voorkeur moet worden gegeven in het geval van uit microbiologisch oogpunt zeer bederfelijke levensmiddelen; dat bij twijfel een communautaire procedure moet worden voorzien;

Overwegende dat deze richtlijn enkel betrekking heeft op etikettering, presentatie en reclame en niet op de vraag of doorstraling van levensmiddelen of ingrediënten daarvan moet worden toegestaan of verboden;

Overwegende echter dat, onverminderd een besluit op communautair niveau inzake het principiële aspect, de consument nu al het recht moet hebben om ervan in kennis te

worden gesteld of een levensmiddel behandeld is met ionise -

rende straling, wanneer dit is toegestaan; dat daartoe dient te worden bepaald dat op elk aldus behandeld levensmiddel een passende vermelding moet worden aangebracht; dat evenwel specifieke bepalingen inzake samengestelde levensmiddelen met een vooraf met ioniserende stralen behandeld ingrediënt pas worden vastgesteld wanneer voorschriften inzake deze behandeling worden vastgesteld;

Overwegende dat, ten einde het handelsverkeer tussen de Lid-Staten te vergemakkelijken, kan worden bepaald dat in het stadium vóór de verkoop aan de eindverbruiker uitsluitend de vermeldingen over elementen van wezenlijk belang op de buitenverpakking moeten voorkomen en dat bepaalde verplichte vermeldingen die een voorverpakt levensmiddel dienen te vergezellen slechts op de daarop betrekking hebbende handelsdocumenten worden opgenomen;

Overwegende dat, voor alle gevallen waarin de Raad bevoegdheid voor de tenuitvoerlegging van de voorschriften op het gebied van voor menselijke voeding bestemde waren aan de Commissie toekent, dient te worden voorzien in een procedure voor nauwe samenwerking tussen de Lid-Staten en de Commissie in het kader van het door de Raad bij Besluit 69/414/EEG ( 6 ) ingestelde Permanent Comité voor levensmiddelen,

HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD :

Artikel 1 Richtlijn 79/112/EEG wordt als volgt gewijzigd :

1 . de titel van de richtlijn wordt vervangen door :

"Richtlijn van de Raad van 18 december 1978 betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der Lid-Staten inzake etikettering en presentatie van levensmiddelen alsmede inzake de daarvoor gemaakte reclame'';

2 . artikel 1, lid 2, wordt vervangen door :

"2 . Deze richtlijn is ook van toepassing op levensmiddelen bestemd om aan restaurants, ziekenhuizen, kantines en andere soortgelijke instellingen, hierna "instellingen'' genoemd, te worden geleverd .'';

3 . in artikel 1, lid 3, onder b ), wordt het woord "eindverbruiker'' vervangen door "eindverbruiker en instellingen'';

4 . artikel 2, lid 1, onder b ), wordt vervangen door :

"b ) mogen, onder voorbehoud van de communautaire bepalingen ten aanzien van natuurlijk mineraalwater en voor een bijzondere voeding bestemde levensmiddelen, aan levensmiddelen geen eigenschappen toeschrijven inzake het voorkomen, behandelen of genezen van een ziekte van de mens, of toespelingen maken op dergelijke eigenschappen .'';

5 . artikel 3, lid 1, punt 4, wordt vervangen door :

"4 . De datum van minimale houdbaarheid of, bij uit microbiologisch oogpunt zeer bederfelijke levensmiddelen, de uiterste consumptiedatum .'';

6 . aan artikel 4 wordt het volgende lid toegevoegd :

"3 . De in lid 1 en 2 bedoelde communautaire voorschriften worden vastgesteld volgens de procedure van artikel 17 .'';

7 . in artikel 5, lid 1, wordt het woord "eindverbruiker'' vervangen door "eindverbruiker en instellingen''

8 . aan artikel 5, lid 3, wordt de volgende tekst toegevoegd :

"Een levensmiddel dat met ioniserende straling is behandeld, moet een van onderstaande vermeldingen bevatten :

- in het Spaans :

"irradiado'' of "tratado con energia ionizante ''.

- in het Deens :

"bestraalet / . . .'' of "straalekonserveret'' of "behandlet med ioniserende straaling'' of "konserveret med ioniserende straaling'',

- in het Duits :

"bestrahlt'' of "mit ionisierenden Strahlen behandelt'',

- in het Grieks :

"epexergasmeno me ionizoysa aktinovolia'' of "aktinovolimeno'',

- in het Engels :

"irradiated'' of "treated with ionising radiation'',

- in het Frans :

"traité par rayonnements ionisants'' of ''traité par ionisation'',

- in het Italiaans :

"irradiato'' of "trattado con radiazioni ionizzanti'',

- in het Nederlands :

"doorstraald'' of "door straling behandeld'' of "met ioniserende straling behandeld'',

- in het Portugees :

"irradiado'' of "tratado por irridiaçao'' of "tratado por radiaçao ionizante''.'';

9 . artikel 6, lid 5, onder b ), eerste streepje, wordt vervangen door :

"- mogen de ingrediënten die tot één van de in bijlage I genoemde categorieën behoren en die bestanddelen zijn van een ander levensmiddel, ook enkel met de naam van deze categorie worden vermeld . In de in bijlage I opgenomen lijst van categorieën kunnen volgens de procedure van artikel 17 wijzigingen worden aangebracht,'';

10 . aan artikel 6, lid 5, onder b ), derde streepje, wordt de volgende tekst toegevoegd :

"Deze communautaire voorschriften worden volgens de procedure van artikel 17 vastgesteld .'';

11 . artikel 6, lid 5, onder b ), vierde streepje, wordt vervangen door :

"- specifieke communautaire voorschriften inzake de vermelding van de behandeling van een ingrediënt met ioniserende stralen worden in een later stadium overeenkomstig artikel 100 A van het Verdrag vastgesteld .'';

12 . aan artikel 6, lid 6, wordt de volgende alinea toegevoegd :

"De in dit lid bedoelde communautaire voorschriften worden vastgesteld volgens de procedure van artikel 17 .'';

13 . aan artikel 7, lid 3, wordt de volgende alinea toegevoegd :

"De in dit lid bedoelde communautaire voorschriften worden vastgesteld volgens de procedure van artikel 17 .'';

14 . artikel 8, lid 4, wordt vervangen door :

"4 . Indien een vast levensmiddel wordt aangeboden in een opgietvloeistof, dient ook het netto-uitlekgewicht van dat levensmiddel te worden vermeld in de etikettering .

In de zin van dit lid verstaat men onder opgietvloeistof de volgende produkten en mengsels daarvan, ook wanneer zij bevroren of diepgevroren zijn, voor zover de vloeistof slechts van ondergeschikt belang is ten opzichte van de essentiële bestanddelen van deze bereiding en derhalve niet doorslaggevend is voor de aankoop : water, waterige oplossingen van zouten, pekel; waterige oplossingen van voedingszuren, azijn; waterige oplossingen van suiker, waterige oplossingen van andere zoetstoffen, sap van vruchten of groenten voor wat groenten of fruit betreft .

Deze opsomming kan worden aangevuld volgens de procedure van artikel 17 .

Methoden voor de controle op het netto-uitlekgewicht worden vastgesteld volgens de procedure van artikel 17 .'';

15 . aan artikel 8 wordt het volgende lid toegevoegd :

"7 . De in de leden 1 en 2, onder b ) en d ), en in lid 5 bedoelde communautaire voorschriften worden vastgesteld volgens de procedure van artikel 17 .'';

16 . de tweede en de derde alinea van artikel 9, lid 2, worden geschrapt;

17 . artikel 9, lid 5, wordt vervangen door :

"5 . De Lid-Staten kunnen tot en met 31 december 1992 op hun grondgebied toestaan dat de minimale houdbaarheidsperiode anders wordt uitgedrukt dan door middel van de datum van minimale houdbaarheid . Onverminderd de in artikel 22 bedoelde kennisgeving, delen de Lid-Staten aan de Commissie en aan de andere Lid-Staten alle op grond van dit lid getroffen maatregelen mede .'';

18 . artikel 9, lid 6, wordt vervangen door :

"6 . Onder voorbehoud van de communautaire bepalingen waarbij andere datumaanduidingen worden voorgeschreven, is de vermelding van de datum van houdbaarheid niet vereist bij :

- verse groenten, aardappelen daaronder begrepen, en vers fruit, die niet zijn geschild of gesneden, of soortgelijke bewerkingen hebben ondergaan . Deze ontheffing geldt niet voor gekiemde zaden en soortgelijke produkten zoals scheuten van peulvruchten,

- wijn, likeurwijn, mousserende wijn, gearomatiseerde wijn en soortgelijke uit andere vruchten dan druiven verkregen produkten, alsmede uit druiven of druivemost vervaardigde dranken van de GN-codes 2206 00 91, 2206 00 93 en 2206 00 99,

- dranken met een alcoholgehalte van 10 of meer volumepercenten,

- alcoholvrije frisdranken, vruchtesappen, vruchtennectars en alcoholhoudende dranken in aparte recipiënten van meer dan 5 liter, bestemd voor levering aan instellingen,

- broodbakkerij - of banketbakkerijprodukten die naar hun aard bestemd zijn om binnen 24 uur na de bereiding te worden geconsumeerd,

- azijn,

- keukenzout,

- suikers in vaste vorm,

- suikergoedprodukten bijna uitsluitend bestaande uit gearomatiseerde en/of gekleurde suiker(s ),

- kauwgom en soortgelijke produkten om te kauwen,

- afzonderlijke porties consumptie-ijs .'';

19 . het volgende artikel wordt toegevoegd :

"Artikel 9 bis

1 . Bij levensmiddelen die uit microbiologisch oogpunt zeer bederfelijk zijn en derhalve na korte tijd een onmiddellijk gevaar voor de menselijke gezondheid kunnen opleveren, wordt de datum van minimale houdbaarheid vervangen door de uiterste consumptiedatum .

2 . De datum wordt voorafgegaan door de woorden :

- in het Spaanse« "fecha de caducidad'',

- in het Deens : "sidste anvendelsesdato'',

- in het Duits : "verbrauchen bis'',

- in het Grieks : "analosi mechri'',

- in het Engels : "use by'',

- in het Frans : "à consommer au plus tard le'',

- in het Italiaans : "da consumarsi entro'',

- in het Nederlands : "te gebruiken tot'',

- in het Portugees : " da consumir até ''.

Deze woorden gaan vergezeld van :

- hetzij de datum zelf,

- hetzij een verwijzing naar de plaats waar de datum op de etikettering is aangegeven .

Deze gegevens moeten worden gevolgd door een beschrijving van de bewaarvoorschriften .

3 . De datum dient ongecodeerd te worden aangegeven door vermelding van achtereenvolgens de dag, de maand en eventueel het jaar .

4 . In sommige gevallen mag volgens de procedure van artikel 17 worden bepaald of aan de voorwaarden van lid 1 is voldaan .'';

20 . aan artikel 10, lid 2, wordt de volgende alinea toegevoegd :

"De in dit lid bedoelde communautaire voorschriften worden vastgesteld volgens de procedure van artikel 17 .'';

21 . artikel 11 wordt vervangen door :

"Artikel 11

1 . a ) Wanneer de levensmiddelen zijn voorverpakt, staan de vermeldingen bedoeld in artikel 3 en artikel 4, lid 2, op de voorverpakking of op een daaraan gehecht etiket .

b ) In afwijking van het onder a ) bepaalde en onverminderd de communautaire voorschriften inzake nominale hoeveelheden is het toegestaan dat, wanneer de voorverpakte levensmiddelen

- bestemd zijn voor de eindverbruiker, doch worden verhandeld in een stadium vóór de verkoop aan de eindverbruiker en indien dit stadium niet de verkoop aan een instelling is,

- bestemd zijn om aan instellingen te worden geleverd om daar te worden toebereid, verwerkt, verdeeld of en détail te worden verkocht,

de in artikel 3 en artikel 4, lid 2, voorgeschreven vermeldingen slechts op de op die levensmiddelen betrekking hebbende handelsdocumenten voorkomen, wanneer kan worden gegarandeerd dat deze documenten met alle etiketteringsgegevens de levensmiddelen waarop zij betrekking hebben vergezellen, dan wel tegelijkertijd met of vóór de levering worden verzonden .

c ) In de onder b ) bedoelde gevallen worden de in artikel 3, lid 1, punten 1, 4 en 6, genoemde vermeldingen, alsmede, in voorkomend geval,

de in artikel 9 bis genoemde vermelding, ook aangebracht op de buitenste verpakking waarin de levensmiddelen in de handel worden aangeboden .

2 . Deze vermeldingen worden begrijpelijk geformuleerd op een duidelijk zichtbare plaats en in duidelijk leesbare en onuitwisbare letters aangebracht .

Zij mogen in geen geval verborgen, bedekt of gescheiden zijn door andere aanduidingen of afbeeldingen .

3 . a ) De in artikel 3, lid 1, punten 1, 3, 4 en 9, bedoelde vermeldingen moeten in hetzelfde gezichtsveld staan .

Deze verplichting kan worden uitgebreid tot de in artikel 4, lid 2, bedoelde vermeldingen .

b ) Deze verplichting geldt echter, gedurende een periode van tien jaar vanaf de kennisgeving van deze richtlijn, niet voor glazen flessen die bestemd zijn om opnieuw te worden gebruikt en waarop een van de onder a ) bedoelde vermeldingen op onuitwisbare wijze is aangebracht .

4. Bij glazen flessen die bestemd zijn om opnieuw te worden gebruikt, die op onuitwisbare wijze zijn gemerkt en waarop bijgevolg geen etiket, band of label is aangebracht en bij verpakkingen of recipiënten waarvan het grootste vlak kleiner is dan 10 vierkante centimeter, zijn slechts de in artikel 3, lid 1, punten 1, 3 en 4, genoemde vermeldingen verplicht .

Lid 3, onder a ), is in dit geval niet van toepassing .

5 . De Lid-Staten mogen tot en met 31 december 1996 afzien van de eis dat de datum van minimale houdbaarheid of de uiterste gebruiksdatum wordt vermeld op de in lid 4 bedoelde flessen .

6 . Ierland, Nederland en het Verenigd Koninkrijk kunnen in afwijkingen van artikel 3, lid 1, en van lid 3, onder a ), van het onderhavige artikel voorzien voor melk - en zuivelprodukten die zijn verpakt in glazen flessen die bestemd zijn om opnieuw te worden gebruikt .

7 . De Lid-Staten delen aan de Commissie alle op grond van lid 5 of lid 6 getroffen maatregelen mede .'';

22 . in artikel 12, eerste alinea, wordt het woord "eindverbruiker'' vervangen door "eindverbruiker of instellingen'';

23 . in artikel 12, tweede alinea, wordt het woord "consument'' vervangen door "koper'';

24 . artikel 17 wordt vervangen door

"Artikel 17

In de gevallen waarin wordt verwezen naar de in dit artikel omschreven procedure wordt deze procedure bij

het Permanent Comité voor levensmiddelen, hierna te noemen het "Comité'', ingeleid door de voorzitter, hetzij op diens initiatief, hetzij op verzoek van een vertegenwoordiger van een Lid-Staat .

De vertegenwoordiger van de Commissie legt het Comité een ontwerp voor van de te nemen maatregelen . Het Comité brengt advies uit over dit ontwerp binnen een termijn die de voorzitter kan vaststellen naar gelang van de urgentie van de materie . Het Comité spreekt zich uit met de meerderheid van stemmen die in artikel 148, lid 2, van het Verdrag is voorgeschreven voor de aanneming van de besluiten die de Raad op voorstel van de Commissie dient te nemen . Bij de stemming in het Comité worden de stemmen van de vertegenwoordigers van de Lid-Staten gewogen overeenkomstig genoemd artikel . De voorzitter neemt niet aan de stemming deel .

De Commissie stelt de beoogde maatregelen vast wanneer zij in overeenstemming zijn met het advies van het Comité .

Wanneer de beoogde maatregelen niet in overeenstemming zijn met het advies van het Comité of indien geen advies is uitgebracht, dient de Commissie onverwijld bij de Raad een voorstel in betreffende de te nemen maatregelen . De Raad besluit met gekwalificeerde meerderheid van stemmen .

Indien de Raad, na verloop van een termijn van drie maanden na de indiening van het voorstel bij de Raad geen besluit heeft genomen, worden de voorgestelde maatregelen door de Commissie vastgesteld .'';

25 . artikel 18 vervalt;

26 . artikel 23 vervalt .

Artikel 2 Zo nodig wijzigen de Lid-Staten hun wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen zodanig dat :

- de handel in produkten die aan deze richtlijn voldoen, uiterlijk op 20 december 1990 wordt toegestaan,

- de handel in produkten die niet aan deze richtlijn voldoen, vanaf 20 juni 1992 wordt verboden .

Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis .

Artikel 3 Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten .

Gedaan te Luxemburg, 14 juni 1989 .

Voor de Raad

De Voorzitter

P . SOLBES

( 1 ) PB nr . C 124 van 28 . 5 . 1986, blz . 5, en PB nr . C 154 van 12 . 6 . 1987, blz . 10 .

( 2 ) PB nr . C 99 van 13 . 4 . 1987, blz . 65, en PB nr . C 120 van 16 . 5 . 1989 .

( 3 ) PB nr . C 328 van 22 . 12 . 1986, blz . 27 .

( 4 ) PB nr . L 33 van 8 . 2 . 1979, blz . 1 .

( 5 ) PB nr . L 144 van 29 . 5 . 1986, blz . 38.(6 ) PB nr . L 291 van 19 . 11 . 1969, blz . 9 .