Beschikking van de Commissie

van 15 mei 2002

betreffende de steunregeling die Frankrijk ten uitvoer heeft gelegd met het oog op een accijnsdifferentiatie ten gunste van biobrandstoffen

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2002) 1866)

(Slechts de tekst in de Franse taal is authentiek)

(Voor de EER relevante tekst)

(2003/238/EG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 88, lid 2, eerste alinea,

Gelet op de overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, en met name op artikel 62, lid 1, onder a),

Na de belanghebbenden overeenkomstig de genoemde artikelen te hebben aangemaand hun opmerkingen te maken(1) en gezien deze opmerkingen,

Overwegende hetgeen volgt:

I. PROCEDURE VAN ARTIKEL 88, LID 2, VAN HET VERDRAG

(1) Naar aanleiding van een beroep van BP Chemicals Ltd heeft het Gerecht van eerste aanleg van de Europese Gemeenschappen in zijn arrest van 27 september 2000 in zaak T-184/97 (BP Chemicals tegen Commissie)(2) de beschikking van de Commissie van 9 april 1997(3) (hierna "de beschikking" te noemen) gedeeltelijk nietig verklaard. In deze beschikking werd een steunregeling ten behoeve van biobrandstoffen (methylesters van plantaardige olie en ethyl-tertiair-butylether of ETBE), die Frankrijk in een schrijven van 29 november 1996 had aangemeld, verenigbaar met de gemeenschappelijke markt verklaard.

(2) In een schrijven van 28 april 1997 had de Commissie Frankrijk meegedeeld op grond van de bepalingen inzake staatssteun geen bezwaar te maken tegen de vrijstelling van de binnenlandse verbruiksbelasting op aardolieproducten, die Frankrijk voor bepaalde hoeveelheden ETBE en methylesters wilde verlenen.

(3) Bij verzoekschrift ingediend ter griffie van het Gerecht op 20 juni 1997 had BP Chemicals Ltd beroep aangetekend tegen de beschikking van de Commissie.

(4) In zijn arrest van 27 september 2000 verklaarde het Gerecht:

"1. (...) het beroep tegen de beschikking van de Commissie van 9 april 1997 (SG(97) D/3266) betreffende een Franse steunregeling voor biobrandstoffen niet-ontvankelijk voorzover die beschikking betrekking heeft op de maatregelen voor esters;

2. (...) de bestreden beschikking nietig voorzover zij betrekking heeft op de maatregelen voor ETBE.".

(5) Het arrest is op 2 oktober 2000 aan de Commissie meegedeeld(4).

(6) Overeenkomstig artikel 233 van het Verdrag is de Commissie gehouden de maatregelen te nemen die nodig zijn ter uitvoering van het arrest van het Gerecht.

(7) Wat betreft de maatregelen in verband met ETBE en gezien het feit dat door de nietigverklaring van de beschikking van 9 april 1997 de goedkeuring in de zin van artikel 87, lid 3, onder c), is ingetrokken, is de administratieve procedure teruggebracht naar de fase van het vooronderzoek, die de Commissie met een passende beschikking moet afsluiten.

(8) In een schrijven van 27 december 2000 heeft de Commissie meegedeeld de procedure van artikel 88, lid 2, van het Verdrag in te leiden ten aanzien van de maatregelen in het kader van de ETBE-regeling.

(9) In een op 30 januari 2001 geregistreerd schrijven heeft Frankrijk zijn opmerkingen gemaakt.

(10) Naar aanleiding van de bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen van de mededeling waarin derden op de hoogte werden gebracht van de inleiding van de procedure van artikel 88, lid 2, van het Verdrag(5), hebben 19 derden, waaronder British Petroleum Chemicals Ltd (BP Chemicals) en het Verenigd Koninkrijk (ter ondersteuning van BP Chemicals) vóór eind maart hun opmerkingen gemaakt(6).

(11) Deze opmerkingen zijn aan Frankrijk doorgezonden bij brieven van 18 en 30 april 2001(7). In een op 11 juni 2001 geregistreerd schrijven heeft Frankrijk commentaar geleverd op de opmerkingen van de derden.

(12) Gelijktijdig met de voornoemde procedure en na de gedeeltelijke nietigverklaring door het Gerecht van de beschikking van de Commissie van 9 april 1997, hebben de Franse autoriteiten in een schrijven van 17 november 2000, overeenkomstig artikel 8, lid 4, van Richtlijn 92/81/EEG van de Raad van 19 oktober 1992 betreffende de harmonisatie van de structuur van de accijns op minerale oliën(8), laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 94/74/EG(9), de Commissie verzocht vrijstelling te mogen verlenen van de binnenlandse verbruiksbelasting op esters van plantaardige olie en op derivaten van ethylalcohol waarvan het alcoholbestanddeel van agrarische oorsprong is.

(13) Naar aanleiding van verzoeken van de Commissie om aanvullende inlichtingen heeft Frankrijk bij brieven van 18 januari en 21 februari 2001 de informatie verstrekt die nodig was voor de bestudering van het dossier.

(14) Op 11 december 2001 heeft de Commissie de tekst goedgekeurd van een voorstel voor een beschikking van de Raad(10) waarbij Frankrijk wordt gemachtigd om overeenkomstig artikel 8, lid 4, van Richtlijn 92/81/EEG van 1 november 1997 tot en met 31 december 2003 vergunningen toe te kennen voor de toepassing van een gedifferentieerde accijns voor de als motorbrandstof gebruikte mengsels van "benzine/derivaten van ethylalcohol waarvan het alcoholbestanddeel van agrarische oorsprong is" en "gasolie/methylesters van plantaardige oliën", alsook voor het mengsel van "huisbrandolie/methylesters van plantaardige oliën".

(15) Op 25 maart 2002 heeft de Raad bij Beschikking 2002/266/EG(11) Frankrijk gemachtigd van 1 november 1997 tot en met 31 december 2003 een gedifferentieerde accijns op biobrandstoffen toe te passen, overeenkomstig artikel 8, lid 4, van Richtlijn 92/81/EEG.

II. HET ARREST VAN HET GERECHT VAN EERSTE AANLEG

(16) In de gedeeltelijk nietig verklaarde beschikking had de Commissie:

- enerzijds onderzocht of en vervolgens vastgesteld dat de steunregeling verenigbaar was in het licht van de regels inzake staatssteun;

- anderzijds verklaard dat de aangemelde regeling de kenmerken had van een proefproject in de zin van artikel 8, lid 2, onder d), van Richtlijn 92/81/EEG, op grond waarvan de Commissie de steunregeling in kwestie verenigbaar met de gemeenschappelijke markt kon verklaren;

- besloten geen bezwaar te maken tegen de aangemelde regeling.

(17) In zijn arrest oordeelt het Gerecht dat de Commissie met de bestreden beschikking, voorzover deze betrekking heeft op de maatregelen in het kader van de ETBE-regeling, de bevoegdheden heeft overschreden die haar worden verleend op grond van artikel 88, lid 3, van het Verdrag, aangezien deze steunregeling niet voldoet aan de eisen van artikel 8, lid 2, onder d), van Richtlijn 92/81/EEG. In het bijzonder is het Gerecht van mening dat de Commissie in strijd heeft gehandeld met artikel 8, lid 2, onder d), van Richtlijn 92/81/EEG, door te bepalen dat de desbetreffende steunregeling moest worden beschouwd als een proefproject voor de technologische ontwikkeling van milieuvriendelijker producten.

(18) In de huidige formulering valt de door Frankrijk voorgestelde regeling buiten het kader van het proefproject zoals dat door het Gerecht wordt geïnterpreteerd, waaruit kan worden opgemaakt dat de aangemelde regeling niet de kenmerken heeft van een proefproject in de zin van artikel 8, lid 2, onder d), van Richtlijn 92/81/EEG.

(19) Het Gerecht preciseert in zijn arrest evenwel ook, dat niets belet dat de Raad krachtens artikel 8, lid 4, van Richtlijn 92/81/EEG zijn goedkeuring hecht aan belastingvrijstellingsregelingen voor een betere marktpenetratie van biobrandstoffen:

"Ten slotte moet erop worden gewezen, dat ten behoeve van een betere penetratie van biobrandstoffen op de markt zeer wel op de voet van het Altener-programma belastingvrijstellingsregelingen als de in geding zijnde kunnen worden ingevoerd, die tegelijkertijd voldoen aan de vereisten van Richtlijn 92/81/EEG, aangezien dergelijke regelingen door de Raad krachtens artikel 8, lid 4, van Richtlijn 92/81/EEG kunnen worden goedgekeurd. Er zijn dan ook tal van programma's van de lidstaten ter bevordering van het gebruik van milieuvriendelijker brandstoffen door de Raad overeenkomstig die bepaling goedgekeurd, zoals blijkt uit de antwoorden van de Commissie op schriftelijke vragen van het Gerecht en uit verklaringen van haar vertegenwoordiger ter terechtzitting.".

III. BESCHRIJVING VAN DE MAATREGEL

(20) Op basis van de in 1996 aangemelde steunregeling wenste Frankrijk de "taxe intérieure sur les produits pétroliers" (binnenlandse verbruiksbelasting op aardolieproducten; TIPP) voor bepaalde producten uit plantaardige grondstoffen, die toegevoegd worden aan motor- of verwarmingsbrandstoffen, te verlagen. De accijnsdifferentiatie wordt op deze producten toegepast ongeacht de teeltwijze of de soort grondstof waaruit deze worden bereid. Het doel van deze regeling is om een beperkte hoeveelheid biobrandstoffen op te nemen in brandstoffen voor motorvoertuigen en van huisbrandolie.

(21) Deze regeling geldt voor die soorten ETBE waarvan het alcoholbestanddeel van plantaardige oorsprong is (en voor methylesters van plantaardige olie).

(22) De verkoop van de bedoelde producten wordt, voorzover de jaarlijks beschikbare middelen dit toelaten, geheel of gedeeltelijk vrijgesteld van de TIPP om de hogere productiekosten van die producten ten opzichte van die van fossiele oorsprong ten dele te compenseren. Deze meerkosten worden berekend aan de hand van de gemiddelde kostprijs van de biobrandstoffen die in Frankrijk op de markt worden gebracht.

(23) Voor ETBE (en voor methylesters van plantaardige olie) wordt een gedifferentieerde accijns vastgesteld. Het gebruik van een specifiek tarief voor elke bedrijfskolom vloeit voort uit het feit dat deze bedrijfskolommen verschillende kenmerken, productiekosten en toepassingen hebben. Welk tarief voor iedere bedrijfskolom geldt, wordt vastgelegd in de jaarlijkse begrotingswetten die door het Franse parlement worden aangenomen. Naar gelang van het voor deze verlaging bestemde budget, kan worden vastgesteld wat de maximale hoeveelheid biobrandstoffen is die voor de verlaging in aanmerking komt.

(24) In artikel 25 van de rectificerende begrotingswet voor 1997(12) heeft Frankrijk een gedeeltelijke vrijstelling van de TIPP verleend. Deze vrijstelling bedroeg 230 FRF per hectoliter voor esters van plantaardige olie verwerkt in huisbrand- en dieselolie, en 329,50 FRF per hectoliter voor het alcoholgehalte van derivaten van ethylalcohol (met name ETBE) van agrarische oorsprong, verwerkt in superbenzine en gewone benzine. Die belastingvrijstelling geldt voor productie-eenheden die door de Franse autoriteiten zijn erkend op basis van een in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen bekendgemaakte oproep tot kandidaatstelling.

(25) Bovendien moet de verlaging van de TIPP naar beneden worden bijgesteld afhankelijk van de door deze bedrijfskolommen verkregen productiviteitswinst en de ontwikkeling van de regelgeving betreffende de toevoeging van biobrandstoffen aan andere brandstoffen.

(26) Die vrijstelling van de TIPP wordt verleend aan productie-eenheden (-inrichtingen) van biobrandstoffen die door de Franse autoriteiten zijn erkend na een daartoe bekendgemaakte oproep tot kandidaatstelling in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. Op grond van die erkenning mogen de betrokken eenheden in Frankrijk een bepaalde hoeveelheid biobrandstoffen op de markt brengen die aanspraak kan maken op de in de jaarlijkse begrotingswet voorziene belastingvrijstelling.

(27) De criteria om voor een vergunning in aanmerking te komen zijn dat de productie-eenheid:

- op de hoogte moet zijn van de sociale en fiscale verplichtingen ten opzichte van het land waar zij is gevestigd;

- in overeenstemming moet zijn met de milieuregelgeving van het land waar zij is gevestigd;

- een technisch rapport moet overleggen waarin de biobrandstofinstallaties van de eenheid worden beschreven, en moet aantonen dat zij een motorbrandstof kan produceren die voldoet aan de technische specificaties die in de aankondiging worden genoemd. Om dit te bewijzen worden monsters genomen;

- een uitgebreid verslag moet overleggen van de activiteiten van de eenheid gedurende de laatste drie boekjaren, waarin vermeld wordt welke biobrandstoffen zijn geproduceerd en welke overige chemische activiteiten de eenheid heeft verricht en waarin deze eenheid wordt gesitueerd binnen het kader van de activiteit van de bedrijfslocatie waartoe zij mogelijkerwijs behoort;

- melding moet maken van de investeringen die specifiek zijn gedaan met het oog op de productie van biobrandstoffen (technische eigenschappen en geldbedragen);

- zich ertoe moet verbinden deze biobrandstoffen overeenkomstig de bepalingen van de besluiten op Frans grondgebied te verkopen;

- zich ertoe moet verbinden om de zes maanden een verslag mee te delen over de productie van de biobrandstoffen, de verrichte kwaliteitscontroles en de uitkomsten ervan, en in de verkoopcontracten voor biobrandstoffen de verplichting moet noemen die de kopers hebben om technische controle uit te oefenen op de afzet en het gebruik van biobrandstoffen die in Frankrijk op de markt zijn gebracht;

- de hoeveelheid en de soort (ETBE of methylester van plantaardige olie) moet aangeven waarvoor een vergunning wordt aangevraagd.

(28) De hoeveelheden waarvoor een eenheid een vergunning kan aanvragen, worden bepaald aan de hand van de volgende criteria:

- Wat betreft de eenheden die reeds in bedrijf zijn en die geregeld biobrandstoffen op de markt brengen, gelden de productiecapaciteiten van deze locaties waarmee doeltreffend en regelmatig biobrandstoffen worden vervaardigd(13), behalve als deze eenheden reeds in bedrijf zijn en voorheen in een lidstaat een vergunning hebben gekregen, zonder evenwel de productiecapaciteit die hun op grond van deze vergunning is toegestaan, volledig te benutten. In dit geval kunnen zij geen vergunning aanvragen voor een grotere hoeveelheid dan hun reële productie in het verleden, behalve als zij kunnen aantonen dat een uitbreiding van de productiecapaciteit noodzakelijk is wegens nieuwe investeringen die specifiek bestemd zijn voor de productie van biobrandstoffen. Hierbij zal van de laatste drie jaren het jaar met de hoogste productie als uitgangspunt worden genomen;

- wat betreft recente eenheden die specifiek voor de productie van biobrandstoffen zijn gebouwd en waarvan de productiecapaciteit nog in opbouw is, wordt de technische productiecapaciteit van de locaties in aanmerking genomen. Dit criterium heeft betrekking op investeringen van minder dan drie jaar oud;

- een eenheid die zonder dat er nieuwe investeringen zijn verricht, de faciliteiten heeft om biobrandstoffen te produceren maar dat nog nooit heeft gedaan, kan gedurende een "test"-periode een vergunning krijgen voor maximaal 5000 t per jaar. Deze hoeveelheid wordt tijdens de eerste oproep tot kandidaatstelling toegekend (als er sprake is van een ontvankelijke aanvraag); bij een tweede oproep tot kandidaatstelling kan de desbetreffende productie-eenheid een aanvraag om aanvullende hoeveelheden indienen als zij gedurende het (de) vorige boekja(a)r(en) in Frankrijk de erkende hoeveelheden heeft verkocht;

- exploitanten die nieuwe investeringen in de productie van biobrandstoffen gaan verrichten, kunnen voor de beoogde technische capaciteit een vergunning aanvragen wanneer deze projecten een onherroepelijk karakter hebben op de dag dat de vergunningsaanvraag wordt ingediend. Deze vergunning wordt pas definitief verkregen na de bouw en inbedrijfstelling van de projecteenheid. Volgens de Franse autoriteiten vallen de verplichting tot en de bewaking van dit onherroepelijke karakter te vergelijken met die welke genoemd worden in Verordening (EG) nr. 1868/94 van de Raad van 27 juli 1994 tot vaststelling van een contingenteringsregeling voor de productie van aardappelzetmeel(14).

(29) De verleende vergunningen worden ieder jaar gevalideerd, waarbij de erkende exploitanten ieder jaar moeten aantonen dat:

- zij over een voorraad plantaardig materiaal beschikken dat op de vergunning is afgestemd, en dat voor de in het vorige jaar geproduceerde hoeveelheden uitsluitend plantaardige grondstoffen zijn gebruikt;

- zij in Frankrijk een hoeveelheid biobrandstoffen hebben verkocht die overeenkomt met de Franse specificaties en die gelijk is aan de hoeveelheid die in de vergunning wordt vermeld.

(30) Een aankondiging van oproep tot kandidaatstelling voor de verlening van vergunningen aan productie-eenheden voor biobrandstoffen, voor een maximum van 350000 t esters en 270000 t ETBE, is bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen(15). In een schrijven van 18 februari 1998 hebben de Franse autoriteiten de Commissie in kennis gesteld van de inhoud en de resultaten van de oproep. Vier vergunningsaanvragen zijn ingediend, voor een totale hoeveelheid van 227600 t per jaar voor de ETBE-kolom.

(31) De nationale wettelijke regeling(16), die op 1 november 1997 van kracht werd en naar aanleiding van de beschikking van de Commissie van 9 april 1997 is ingesteld, kan als volgt schematisch worden weergegeven:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

(32) De bestaande belastingvrijstellingsregeling geldt voor onbepaalde tijd. Een vergunning wordt slechts verleend voor drie of negen jaar vanaf de datum van afgifte van de vergunning (decreet nr. 98-309 van 22 april 1997, artikel 3).

(33) De belastingvrijstelling voor erkende hoeveelheden biobrandstoffen is van toepassing op biobrandstoffen die aan de in de besluiten vermelde technische specificaties voldoen en die geproduceerd zijn in door Frankrijk erkende eenheden, binnen de grenzen van de erkende hoeveelheid. Alleen ETBE(17) komt in aanmerking voor de belastingvrijstelling en moet met motor- of verwarmingsbrandstoffen in communautaire productie- of opslageenheden (belastingentrepots) worden gemengd.

(34) Onderaanbesteding van de productie is niet toegestaan. De productie van een eenheid moet worden gecontroleerd door de bevoegde autoriteit die met instemming van Frankrijk wordt aangewezen door de staat waar de productie plaatsvindt. Deze autoriteit moet voor elke productie die voor de Franse markt bestemd is, een productiebewijs afgeven dat de biobrandstoffen moet vergezellen en moet worden overgelegd aan het douanekantoor waartoe het belastingentrepot behoort waar de menging zal plaatsvinden.

(35) Het vrijstellingspercentage wordt op het ontheffingsbewijs vermeld. Hierdoor kan tegen een gereduceerde accijns dezelfde hoeveelheid motor- of verwarmingsbrandstof in het vrije verkeer worden gebracht als de aangegeven hoeveelheid biobrandstof.

(36) De erkende eenheden mogen geen enkele steun, waaronder productiesteun, voor de productie van biobrandstoffen ontvangen die in de zin van artikel 87 van het Verdrag onverenigbaar is.

(37) De vergunningen worden aan de geselecteerde eenheden verleend voor negen of drie jaar. Het type vergunning hangt, enerzijds, af van de omvang van de materiële investeringen voor de productie van biobrandstoffen en van de omvang van de afschrijvingen ten opzichte van de productiecapaciteit voor biobrandstoffen van de desbetreffende locatie en, anderzijds, van de omvang van de biobrandstofproductie ten opzichte van de totale activiteit van de locatie in de chemische sector.

(38) Om de verrichte investeringen te meten, wordt de ratio "netto vaste activa(18)/productiecapaciteit" gebruikt die geldt voor de eenheid waar biobrandstoffen worden geproduceerd. Wat deze ratio betreft onderscheiden de Franse autoriteiten twee categorieën eenheden(19), die met een ratio van meer dan 2000 FRF/t voor ETBE (en 700 FRF/t voor esters) en die met een ratio van ongeveer 400 FRF/t. Bij waarden boven 2000 FRF/t voor ETBE (en 700 FRF/t voor esters) wordt een vergunning voor negen jaar verleend. Beneden deze drempel heeft de vergunning een looptijd van drie jaar.

(39) Om de omvang van de biobrandstoffenactiviteit te meten, wordt naar de ratio "biobrandstoffenactiviteit/chemische activiteit van de locatie (biobrandstoffen + chemie)" gekeken.

(40) Per productie-eenheid wordt één type vergunning verleend. Het type vergunning wordt bepaald door het geheel van technische eigenschappen (netto vaste activa, productiecapaciteit en omvang van de biobrandstoffenactiviteit ten opzichte van de totale activiteit van de locatie) op het tijdstip waarop de vergunningsaanvraag wordt ingediend.

(41) Wanneer de geldigheidsduur van de vergunning is verstreken, kan Frankrijk de hoeveelheid biobrandstoffen die van de regeling profiteert, beperken of voor de vrijgekomen hoeveelheid een nieuwe oproep tot kandidaatstelling aankondigen. Als een producent niet in staat is de hoeveelheden te leveren waarvoor hij een vergunning heeft ontvangen, wordt deze ingetrokken.

(42) De projecten worden uitgekozen door het Ministerie van Landbouw, Visserij en Voedselzaken en het Ministerie van Economie en Financiën, na raadpleging van een commissie die daartoe door de minister-president is aangewezen. Het aantal geselecteerde ondernemingen en de hoeveelheden die hun worden toegekend, worden door deze ministeries vastgesteld met inachtneming van de vermelde criteria en de voor de belastingvrijstelling beschikbare budgetten.

(43) Als de belastingvrijstellingsbudgetten ontoereikend zijn voor het totaal van de hoeveelheden die met de uitgekozen projecten gepaard gaan, worden de vergunningen verleend pro rato (volgens het volume) van de ontvankelijk geachte aanvragen.

(44) Ingeval een onderneming zich benadeeld voelt, kan kosteloos beroep worden ingesteld bij de betrokken ministeries.

(45) De vergunningsaanvragen moeten uiterlijk vóór een te bepalen datum worden ingediend, waarbij Frankrijk zich het recht voorbehoudt de aanvragen die na deze datum zijn binnengekomen of op deze datum onvolledig zijn, niet te behandelen. Deze aanvragen moeten in het Frans zijn gesteld en de officiële documenten in een andere taal moeten vergezeld gaan van een Franse vertaling.

(46) Alle gegadigden moeten op de hoogte worden gebracht van de uitkomsten van de behandeling van hun aanvraag binnen een te bepalen termijn na de datum van indiening.

(47) Wat het belastingmechanisme betreft, moet erop worden gewezen dat bij de levering van biobrandstoffen aan een opslag- of productie-eenheid onder douanetoezicht (belastingentrepot) waar de toevoeging aan de aardolieproducten zal plaatsvinden, de exploitant een ontheffingsbewijs ontvangt voor een bedrag dat overeenstemt met de door hem ontvangen hoeveelheid, vermenigvuldigd met het tarief waarvoor ontheffing wordt verleend. Deze bewijzen worden vervolgens bij de aangiften ten invoer tot verbruik van aardolieproducten gevoegd.

(48) Vindt de menging in een andere lidstaat dan Frankrijk plaats, dan wordt in het begeleidende document vermeld dat aan het aardolieproduct een biobrandstof is toegevoegd, alsmede de aard daarvan. Wanneer de accijns in Frankrijk verschuldigd wordt, wordt een ontheffingsbewijs afgegeven voor een bedrag dat overeenstemt met de hoeveelheid van de toegevoegde biobrandstof, vermenigvuldigd met het tarief waarvoor ontheffing wordt verleend.

IV. OPMERKINGEN VAN BELANGHEBBENDEN

1. Algemeen

(49) 19 derden, waaronder British Petroleum Chemicals Ltd (hierna "BP Chemicals" te noemen) en het Verenigd Koninkrijk (ter ondersteuning van BP Chemicals), hebben hun opmerkingen gemaakt(20).

2. De opmerkingen van BP Chemicals

2.1. Inleiding

(50) In haar uiteenzetting legt BP Chemicals uit waarom naar haar mening de huidige bepalingen van de Franse staatssteunregeling ten gunste van bio-ethanol de concurrentie op de traditionele ethanolmarkt vervalsen. BP Chemicals begint haar betoog met een verwijzing naar een uitspraak die te vinden is aan het eind van de toelichting van het voorstel voor een verordening houdende een gemeenschappelijke ordening van de markt voor ethylalcohol uit landbouwproducten:

"ten slotte mag de alcoholsector van de EU verwachten voor uitdagingen op zijn traditionele afzetmarkten te zullen worden geplaatst door de alcohol die wordt geproduceerd in het kader van grootschalige biobrandstoffenprogramma's, met belastingvrijstellingen als een extra stimulans"

(21).

(51) Daarnaast stelt BP Chemicals maatregelen voor die naar haar oordeel deze concurrentievervalsing zouden wegnemen. Zij verstrekt daarbij enkele gegevens over de Spaanse regeling voor de promotie van bio-ethanol, die naar haar mening zodanig functioneert dat concurrentievervalsing tot een minimum wordt beperkt. BP Chemicals geeft aan dat zij niet tegen de productie en het vrijwillige gebruik van biobrandstoffen is.

(52) Zij benadrukt dat zij, wat biodiesel betreft, geen problemen ziet.

(53) BP Chemicals is er niet van overtuigd dat de Franse regeling niet discriminerend is, omdat de onderzochte regeling naar haar mening voorziet in toegangsregels die voor nieuwkomers anders zijn dan voor ondernemingen die reeds aan de oude regeling deelnamen.

(54) De opmerkingen die BP Chemicals in het kader van dit onderzoek heeft gemaakt, bevatten de volgende kernpunten:

- Zij wil voorkomen dat er op de traditionele ethanolmarkt concurrentievervalsing ontstaat;

- de ethanolproducenten die contracten hebben afgesloten in het kader van de Franse regeling voor de promotie van bio-ethanol, vervaardigen ook ethanol dat bestemd is voor de traditionele markt. De Franse steunregeling ten behoeve van motorbrandstof-ethanol betekent in de praktijk een verbetering van de economische situatie van deze producenten en een versterking van hun concurrentievermogen op de traditionele markt;

- de angst van BP Chemicals voor een concurrentievervalsing op de ethanolmarkt is derhalve gebaseerd op het feit dat ethanol onder de huidige omstandigheden in één enkele productie-eenheid tegelijkertijd voor de motorbrandstofmarkt en voor de traditionele markt kan worden geproduceerd, waardoor op diverse niveaus kruissubsidiëring mogelijk wordt, wat het product een betere concurrentiepositie geeft op de traditionele markt;

- BP Chemicals is van mening dat deze concurrentievervalsing grotendeels kan worden uitgebannen als motorbrandstof-ethanol wordt geproduceerd op andere productielocaties dan het ethanol dat bestemd is voor de bevoorrading van de traditionele ethanolmarkt;

- zij stelt ook voor, de regeling in kwestie zodanig aan te passen dat het verplicht wordt de installaties voor de productie van bio-ethanol fysiek te scheiden van de installaties voor de productie van ethanol dat niet voor de motorbrandstofmarkt bestemd is;

- in essentie staat BP Chemicals positief tegenover de goedkeuring van de steunregeling, maar wel op voorwaarde dat de productie-eenheden voor motorbrandstof-ethanol niet gebruikt worden voor de vervaardiging van ethanol voor de traditionele markt;

- er wordt aangekondigd dat de Franse regering de regeling in de toekomst gaat uitbreiden. De aanvullende productie van motorbrandstof-ethanol zou dan gemakkelijk kunnen worden toegekend aan installaties die momenteel zowel voor de motorbrandstofmarkt als voor de traditionele markt produceren. Hierdoor zouden deze installaties zich volledig kunnen specialiseren met als doel dat zij uitsluitend voor de productie van motorbrandstof worden gebruikt;

- gezien het voorgaande ziet BP Chemicals niet in waarom een scheiding van de beide productietypen in de nabije toekomst moeilijk te realiseren of kostbaar zou zijn. In het bijzonder zou het eenvoudig zijn deze voorwaarde te laten gelden voor elke nieuwe distilleerderij die in de toekomst wordt gebouwd;

- ten slotte vindt BP Chemicals dat deze voorwaarde moet worden opgenomen in de regelingen voor de promotie van motorbrandstof-ethanol van de andere lidstaten;

- om te worden goedgekeurd, moet de onderzochte steunregeling een specifieke voorwaarde bevatten;

- deze voorwaarde houdt in dat motorbrandstof-ethanol wordt geproduceerd op een bedrijfslocatie die gescheiden moet zijn van iedere bedrijfslocatie waar ethanol wordt geproduceerd dat bestemd is voor de traditionele markt;

- als deze garantie wordt ingebouwd, wordt de vrees van BP Chemicals met betrekking tot de Franse regeling volledig weggenomen en wordt de ontwikkeling van het vrijwillige gebruik van bio-ethanol in de Gemeenschap aangemoedigd.

(55) Vervolgens heeft BP Chemicals zeer uitgebreid argumenten aangevoerd tegen de Franse belastingvrijstellingsregeling voor biobrandstoffen.

2.2. De opmerkingen van BP Chemicals met betrekking tot de ethanolmarkt

(56) BP Chemicals geeft aan dat ethanol ook met de term "ethylalcohol" wordt aangeduid, en vaak abusievelijk als "alcohol". Wanneer het met behulp van agrarische grondstoffen via een gistingsprocédé wordt gefabriceerd, wordt het veeleer aangeduid met de term "landbouwalcohol"; wanneer het echter bestemd is voor de motorbrandstofmarkt, wordt het doorgaans aangeduid als "bio-ethanol". Ethanol bereid via een procédé van chemische synthese, wordt doorgaans "synthetische alcohol" genoemd. BP Chemicals beklemtoont dat al deze producten met dezelfde chemische stof overeenkomen en dat zij technisch gelijkwaardig zijn, mits zij een passend zuiveringsproces ondergaan.

(57) Volgens BP Chemicals bestaat de ethanolmarkt in de Gemeenschap uit drie basissegmenten:

- De industriële sector vormt momenteel het belangrijkste segment. Deze behelst een zeer grote verscheidenheid aan toepassingen op basis van solventen en in de vorm van chemische grondstoffen. De toepassingen op basis van solventen omvatten de productie van inkten, cosmetica en aërosols, bepaalde soorten verven, schoonmaakproducten, producten voor het onderhoud van auto's (bijvoorbeeld voor de voorruit) en farmaceutische solventen met een zuiverende werking;

- het tweede segment komt momenteel overeen met de zogenaamde drankensector, die betrekking heeft op alcohol die als bestanddeel in gedistilleerde dranken wordt gebruikt (zoals wodka, pastis en gin) en als grondstof voor de bereiding van azijn. In dit segment wordt vanouds landbouwalcohol gebruikt. De communautaire regelgeving betreffende gedistilleerde dranken staat het gebruik van synthetische alcohol tot een percentage van (maximaal) 15 % toe, ook al wordt in de drankensector uit gewoonte en om emotionele redenen uitsluitend landbouwalcohol gebruikt;

- het derde segment wordt tegenwoordig gevormd door motorbrandstof-ethanol. Ook al kunnen landbouwalcohol en synthetische alcohol beide als motorbrandstof worden gebruikt, de productiekosten van ethanol zijn - ongeacht het toegepaste procédé - hoog vergeleken met de klassieke brandstoffen. Daarom kan ethanol als bestanddeel van benzine slechts economisch zijn als de productie ervan op de een of andere manier wordt ondersteund. Omdat in het kader van de verschillende programma's voor de promotie van biobrandstoffen alleen staatssteun wordt verleend voor landbouwalcohol, is de motorbrandstofsector op grond van de economische logica in feite volledig aangewezen op landbouwalcohol.

(58) Volgens BP Chemicals concurreert synthetisch ethanol in de traditionele industriële sector met landbouwethanol, maar mag het niet met landbouwethanol concurreren op de overige segmenten van de ethanolmarkt. Op dit moment voorziet synthetisch ethanol voor ongeveer tweederde in de behoeften van de industriële sector en landbouwethanol in het restant.

(59) Volgens BP Chemicals houdt dit in dat elke verbetering van de concurrentiepositie van producenten van landbouwalcohol de industriële markt beïnvloedt. BP Chemicals juicht dan ook toe dat de Commissie in haar besluit tot inleiding van de procedure van artikel 88, lid 2, van het Verdrag heeft erkend dat het nodig is vast te stellen of de toename van de productie van biobrandstoffen kan leiden tot concurrentievervalsing ten opzichte van synthetische alcohol op de traditionele markt.

(60) BP Chemicals is van oordeel dat het feit dat slechts enkele van de vele producenten van landbouwalcohol van de steunregeling profiteren, ertoe zal leiden dat er ook een concurrentievervalsing plaatsvindt ten opzichte van de producenten van landbouwalcohol die geen steun ontvangen, en dat zulks op alle marktniveaus zichtbaar zal worden.

(61) BP Chemicals legt cijfers over die in onderstaande tabel worden weergegeven. De communautaire wijnalcohol staat daarin niet vermeld:

ETHANOLMARKT IN DE GEMEENSCHAP

Markt voor ethylalcohol in de Europese Unie in 1999

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

(62) BP Chemicals is van mening dat, als men wil beoordelen wat de uitwerking van de Franse steunregeling op de traditionele ethanolmarkt is, het van wezenlijk belang is te bedenken dat het om één communautaire markt gaat, en dat bijgevolg elke concurrentievervalsing op de Franse markt gevolgen heeft die verder strekken dan laatstgenoemde markt. Ook is BP Chemicals van mening dat als een steunregeling ten gunste van bio-ethanol in een andere lidstaat een concurrentievervalsing op de markt veroorzaakt, deze vervalsing de door de Franse regeling veroorzaakte concurrentievervalsing versterkt. BP Chemicals voegt daaraan toe dat het van essentieel belang is te kijken naar de andere bio-ethanolprojecten in de Gemeenschap. BP Chemicals wil zich er zo van vergewissen dat de Commissie goed op de hoogte is van het bestaan van de verschillende productie-eenheden voor bio-ethanol die reeds in bedrijf zijn, alsmede van de projecten voor de bouw van nieuwe installaties in de nabije toekomst.

(63) Wat Frankrijk betreft, merkt BP Chemicals op dat de Franse regering in 2000 goedkeuring heeft verleend voor de bouw van twee nieuwe ETBE-eenheden, die 155000 t ETBE extra zouden produceren. Net als de drie bestaande eenheden zouden deze beide eenheden door Total Fina Elf worden gebouwd.

(64) In Spanje is reeds een ethanoleenheid in bedrijf. De werkzaamheden voor de bouw van een tweede ethanoleenheid zijn reeds begonnen. De ETBE-eenheden blijken voormalige MTBE-eenheden te zijn, die in de raffinaderijen van Repsol en CEPSA zijn aangepast.

(65) In Zweden is een relatief bescheiden project voor de promotie van bio-ethanol uitgevoerd dat bedoeld was om de bussen in Stockholm van brandstof te voorzien. Op dit moment wordt een nieuwe regeling ingevoerd op grond waarvan de onderneming Agroetanol voor de productie zal zorgen. De - reeds gebouwde - fabriek zou in 2001 0,5 miljoen hl bio-ethanol gaan produceren.

(66) Tot op heden is in Italië de productie van bio-ethanol nog niet van de grond gekomen. Enkele Italiaanse producenten hebben echter zeer ambitieuze projecten uitgewerkt in het kader van een regeling die in grootschalige productie voorziet. Volgens BP Chemicals zal de productie van motorbrandstof-ethanol in Italië in 2002 een niveau bereiken van 1,9 miljoen hl per jaar en in 2003 van 3 miljoen hl.

(67)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

(68) BP Chemicals geeft aan dat deze prognoses moeten worden getoetst aan de doelstellingen van de Commissie met betrekking tot de toename van de productie van biobrandstoffen. BP Chemicals wijst erop dat het Altener-programma momenteel voorziet in de productie van 5 miljoen t vloeibare biobrandstoffen.

2.3. De opmerkingen van BP Chemicals met betrekking tot de voor- en nadelen van bio-ethanol

(69) BP Chemicals geeft aan dat het onmogelijk is de milieubalans van een steunregeling op te maken wanneer gegevens over het productieproces van ethanol ontbreken. Hoewel bio-ethanol vooral als milieuvriendelijk wordt beschouwd omdat er minder CO2 vrijkomt dan bij fossiele brandstoffen, is BP Chemicals van oordeel dat ook gekeken moet worden naar andere aspecten van de productie van bio-ethanol.

(70) Zo hangt volgens BP Chemicals de totale CO2-balans van een regeling ten faveure van bio-ethanol of ETBE volledig af van de CO2-balans van de productieketen van ethanol. Deze balans kan grote verschillen vertonen. Hij wordt bijvoorbeeld sterk beïnvloed door de bestemming van de bijproducten die tijdens het proces ontstaan. Wanneer deze als diervoeding dienen en niet als brandstof voor de fabricage van ethanol, valt de balans minder gunstig uit. BP Chemicals suggereert in haar opmerkingen dat de ondernemingen die van de Franse steunregeling profiteren, al hun bijproducten verkopen in plaats van ze als brandstof te gebruiken, wat betekent dat deze regeling, voorzover het de CO2-balans betreft, niet zo voordelig is als zij zou kunnen zijn. Gezien alle mogelijke verschillen met betrekking tot de grondstoffen, de productiemethode en de oogstwijze van deze grondstoffen, de afvalverwerking en het productiesysteem (gistingsinstallaties of, beter, distillatie-inrichtingen), is BP Chemicals van oordeel dat niet automatisch geldt dat biobrandstoffen een nettoverlaging van CO2-emissies oplevert ten opzichte van traditionele motorbrandstoffen.

(71) BP Chemicals geeft aan dat bij de productie van bio-ethanol andere stoffen dan CO2 vrijkomen. Zij geeft ook aan dat veel van deze emissies een behoorlijke omvang hebben en dat het zeer waarschijnlijk is dat het milieu daardoor zwaarder wordt belast dan door de productie van conventionele brandstoffen. Als voorbeeld noemt BP Chemicals het gevaar van meer waterverontreiniging (met name door stikstofhoudend effluent afkomstig van de intensieve landbouw) en meer stikstofmonoxide-emissies, wegens een intensiever gebruik van kunstmest en bestrijdingsmiddelen.

(72) BP Chemicals is van oordeel dat het in cultuur brengen van de gronden die nodig zijn om op grote schaal vloeibare biobrandstoffen te produceren, een significante uitwerking heeft op de biodiversiteit. Zo werd berekend dat ter compensatie van de CO2-uitstoot veroorzaakt door 10 % van het benzineverbruik in de Verenigde Staten, 48 % van het huidige bouwland van de Verenigde Staten zou moeten worden bestemd voor de productie van biobrandstoffen.

(73) BP Chemicals geeft eveneens aan dat vloeibare biobrandstoffen tot de duurste alternatieven behoren om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen. Er zijn veel goedkopere alternatieven, waaronder boshout voor energieopwekking (opwekking van elektriciteit door landbouwproducten, bijvoorbeeld Chinees riet, rechtstreeks als hernieuwbare brandstof te gebruiken).

(74) BP Chemicals geeft evenwel aan dat haar opmerkingen niet bedoeld zijn:

"om te bepalen of het gebruik van bio-ethanol voordelen voor de Europese Gemeenschap oplevert. Het is evenmin de bedoeling argumenten aan te voeren tegen het gebruik van biobrandstoffen of tegen staatssteun die nodig is om de productie van biobrandstoffen economisch levensvatbaar te maken. BP Chemicals verlangt alleen maar dat de staatssteun voor de productie van bio-ethanol wordt onderworpen aan maatregelen die ervoor zorgen dat de concurrentievervalsing op de traditionele ethanolmarkt zo veel mogelijk wordt beperkt

(") (punt 4.6 van de opmerkingen).

(75) BP Chemicals beëindigt haar opmerkingen met betrekking tot de voor- en nadelen van bio-ethanol met het verzoek aan de Commissie:

"twee versies van de Franse regeling met elkaar te vergelijken, te weten:

- de door de Franse regering voorgestelde regeling;

- een regeling gelijkwaardig aan de voornoemde regeling, in het kader waarvan motorbrandstof-ethanol moet worden geproduceerd in industriële installaties die gescheiden zijn van installaties die ethanol voor de traditionele markt produceren"

(punt 4.7 van de opmerkingen).

2.4. De opmerkingen van BP Chemicals met betrekking tot de steunintensiteit

(76) BP Chemicals erkent dat er langdurige en aanhoudende staatssteun nodig is om de productie van bio-ethanol levensvatbaar te maken. Als voorbeeld noemt zij de federale belastingvrijstellingsregeling in de Verenigde Staten, die in het begin van de jaren tachtig in het leven werd geroepen en voor het laatst in 1999 werd verlengd tot 2007. BP Chemicals geeft aan dat de subsidie krachtens de federale steunregeling voor de productie van bio-ethanol in de Verenigde Staten in bijna 30 jaar slechts met 4 % is verminderd, terwijl het totale subsidiebudget wegens de toename van de geproduceerde hoeveelheden zeer sterk is gestegen.

(77) BP Chemicals wijst erop dat de Commissie in punt 57 van het schrijven waarin de Franse regering op de hoogte wordt gebracht van de inleiding van de procedure van artikel 88, lid 2, van het Verdrag, aangeeft dat het, gezien de toepassing van één enkel belastingvrijstellingspercentage voor bio-ethanol in het kader van de Franse regeling, onvermijdelijk is dat zelfs bepaalde steunontvangers vergeleken met andere overgecompenseerd worden. BP Chemicals komt tot de conclusie dat de regeling zo opgevat is dat zij de concurrentiepositie van een klein aantal producenten steeds meer zal versterken.

(78) BP Chemicals geeft aan dat het steunbedrag krachtens de Franse regeling, bijna 50 EUR per hectoliter, groot is. Volgens berekeningen van BP Chemicals is het werkelijke niveau van de TIPP lager dan 10 EUR per hectoliter, een bedrag dat volgens BP Chemicals beduidend onder het minimumtarief voor benzine ligt dat in Richtlijn 92/81/EEG is vastgesteld (287 EUR per 1000 l, ofwel 28,7 EUR per hectoliter).

(79) BP Chemicals is van mening dat er een kostenraming voor de productie van bio-ethanol beschikbaar moet zijn om te kunnen beoordelen in hoeverre de concurrentiepositie van de begunstigde ondernemingen door de steun kan worden versterkt. BP Chemicals raamt de basiskosten voor de productie van bio-ethanol uit suikerbieten op ongeveer 42 EUR per hectoliter. Volgens BP Chemicals moet de staatssteun van 50 EUR per hectoliter Total Fina Elf in staat stellen ethanol in plaats van methanol te kopen en dit te verwerken tot ETBE en niet tot MTBE (het product dat verkregen wordt wanneer methanol wordt gebruikt). BP Chemicals voegt daaraan toe dat de kosten voor de verwerking tot ETBE en MTBE identiek zijn.

(80) In het licht van haar kostenraming van 42 EUR per hectoliter bio-ethanol zegt BP Chemicals verbaasd te zijn over het bedrag van de staatssteun dat zij op 50 EUR per hectoliter raamt.

(81) BP Chemicals voegt daaraan toe dat tevens de mogelijkheid bestaat dat wellicht 1 miljoen hl wijnalcohol wordt afgezet in het kader van diverse promotieregelingen voor bio-ethanol in de Gemeenschap, waarmee in de totaalanalyse rekening moet worden gehouden.

(82) Ten slotte wijst BP Chemicals erop dat de Commissie sinds de aanmelding van de Franse regeling de communautaire kaderregeling inzake staatssteun ten behoeve van het milieu(22) heeft geïntroduceerd. BP Chemicals geeft aan dat zij niet heeft kunnen vaststellen of de projecten die van de desbetreffende steunregelingen profiteren, investeringen vormen die als doel hebben het gebruik van hernieuwbare energiebronnen te bevorderen. Mocht dit het geval zijn, dan is volgens BP Chemicals op grond van deel E.1.3, punt 32, van de kaderregeling een steunpercentage van maximaal 40 % van de subsidiabele kosten toegestaan.

2.5. De opmerkingen van BP Chemicals met betrekking tot wat zij "de mechanismen van concurrentievervalsing" noemt

(83) BP Chemicals geeft aan niet te vrezen dat er ethanol wordt geproduceerd, dat staatssteun voor dit ethanol wordt gevraagd en dat het ethanol waarvoor staatssteun is gevraagd, vervolgens niet op de biobrandstoffenmarkt maar op de traditionele markt (solventen, dranken en chemische producten) wordt afgezet. Mocht dit toch gebeuren, dan zou het volgens BP Chemicals om flagrante fraude gaan. Binnen het kader van de Franse regeling lijkt dit onmogelijk, "voorzover wij [BP Chemicals] weten" (punt 6.1 van de opmerkingen).

(84) De vrees van BP Chemicals heeft veeleer te maken met het feit dat de regeling de deelnemende ethanolproducenten een hele reeks belangrijke concurrentievoordelen biedt, wat haar concurrentiepositie op de traditionele ethanolmarkt zou verstoren. BP Chemicals geeft aan dat dit zeer duidelijk blijkt uit de toelichting van het (door de Commissie ingediende) voorstel voor een verordening houdende een gemeenschappelijke ordening van de markt voor ethylalcohol uit landbouwproducten. De Commissie zou daarin uitdrukkelijk melding maken van een toename van de mededinging op de nationale ethanolmarkt:

"Gezien de sterke interdependentie tussen agrarische en niet-agrarische alcohol dient bij de toepassing van de voorgestelde verordening rekening te worden gehouden met de totale marktsituatie in de sector alcohol en mogen daarom bij die toepassing geen maatregelen worden genomen die op de interne markt discriminatie tussen beide typen alcohol zouden veroorzaken"

(punt 10 van de toelichting van het voorstel).

(85) BP Chemicals is van mening dat de Franse steunregeling de begunstigde producenten de volgende concurrentievoordelen biedt:

- de uitgaven voor apparatuur en de overige vaste productiekosten worden per geproduceerde ton verminderd;

- er wordt een grotere hoeveelheid bijproducten vervaardigd, wat een verbetering betekent van het concurrentievermogen op de markten van deze bijproducten, zoals die van de diervoeding;

- de leveringscontracten voor motorbrandstof-ethanol bieden de garantie dat over een lange periode een grote hoeveelheid brandstof tegen een aantrekkelijke prijs kan worden afgezet;

- dit gegeven maakt het ook mogelijk de knelpunten in de productie via een grote capaciteit weg te nemen, wat niet uitvoerbaar zou zijn zonder het productieniveau dat op grond van de leveringscontracten voor motorbrandstof-ethanol gerealiseerd kan worden;

- de biobrandstoffenmarkt vereist, vergeleken met vele traditionele afzetmarkten, geen erg hoge productzuiverheid. Voor een producent die gelijktijdig de motorbrandstofmarkt en de traditionele markt bevoorraadt, betekent dit dat de brandstofmarkt een afzetgarantie biedt die niet strookt met de technische specificaties voor de andere traditionele toepassingen dan motorbrandstof. Daardoor kan er worden bespaard op de kosten voor de verdere bewerking van de niet-conforme productie;

- omdat aan het eindgebruik geen erg hoge kwaliteitseisen worden gesteld (het gebruik als motorbrandstof), kan de producent de fabriek vanaf het begin efficiënter exploiteren. Hij kan het zuiveringsproces toepassen om slechts een deel van de grondstof tot hoogwaardig materiaal te verwerken en, wat het restant betreft, genoegen te nemen met motorbrandstofkwaliteit;

- via de basisproductie van motorbrandstof-ethanol kunnen de vaste kosten van de fabriek worden gedekt. Dat betekent dat bij de boekhouding de marginale kosten toegerekend kunnen worden aan alle andere producten dan motorbrandstof. Het gaat daarbij om een overdracht van subsidies naar de vaste kosten.

(86) BP Chemicals komt tot de conclusie dat, wanneer al deze voordelen zijn geconcentreerd op een productielocatie waar ook ethanol wordt bereid voor de markt van solventen/chemische producten of dranken, de kostenstructuur van dit ethanol aanzienlijk kan worden verbeterd. BP Chemicals raamt de waarde van dit voordeel uit de marginale verkoop van hoogwaardig materiaal op de traditionele markt op 45 EUR per ton (of 3,5 EUR per hectoliter).

(87) BP Chemicals geeft aan dat het productieniveau van de eenheid de totale rentabiliteit aanzienlijk beïnvloedt. Een distilleerderij die berekend is op 1 miljoen hl per jaar en gebruikmaakt van de modernste technologieën op het gebied van procesontwerp en -besturing, kan functioneren op basis van vaste bedrijfskosten van 60 EUR per ton ethanol (of 4,5 EUR per hectoliter). Elke extra hoeveelheid wordt tegen lagere kosten geproduceerd. Daarentegen gelden voor een locatie waar voor de drankensector en industriële sector een relatief bescheiden jaarlijkse hoeveelheid van 100000 hl ethanol wordt geproduceerd, vaste bedrijfskosten van 150 EUR per ton ethanol (of 11,5 EUR per hectoliter).

(88) BP Chemicals beëindigt haar opmerkingen met de erkenning dat de exacte gevolgen van de steun voor de marktprijzen moeilijk kunnen worden ingeschat wegens andere vormen van druk die gelijktijdig op de communautaire alcoholmarkt worden uitgeoefend. BP Chemicals geeft geen nadere precisering van deze "andere vormen van druk", maar verwijst eenvoudigweg naar de toelichting van het voorstel voor een verordening (ingediend door de Commissie) houdende een gemeenschappelijke ordening van de markt voor ethylalcohol uit landbouwproducten.

2.6. De opmerkingen van BP Chemicals met betrekking tot de mogelijkheden om de concurrentieverstoring tot een minimum te beperken

(89) De doeltreffendste manier om de concurrentieverstoring tot een minimum te beperken, is te eisen dat bio-ethanol dat voor de motorbrandstofmarkt is bestemd, uitsluitend wordt vervaardigd op productielocaties voor ethanol die volledig bestemd zijn voor de productie van motorbrandstof. BP Chemicals noemt een dergelijke maatregel "afzondering" ("ringfencing") van de productielocaties. Dat houdt volgens de onderneming in dat industriële installaties die ethanol produceren in het kader van een steunregeling voor de productie van motorbrandstoffen, absoluut geen materiaal mogen leveren op de industriële en drankenmarkt. Door de productielocaties voor motorbrandstof-ethanol van ondernemingen die in aanmerking wensen te komen voor productiecontracten voor motorbrandstof-ethanol, fysiek te isoleren, zou het gros van de oneerlijke voordelen verdwijnen, of in ieder geval tot een minimum worden beperkt.

(90) BP Chemicals is van mening dat ondernemingen die meer dan één productielocatie bezitten, op het gebied van de bevoorrading bepaalde voordelen kunnen blijven genieten. Sommige producenten "kunnen een uitwisselingssysteem opzetten. Dit houdt in dat op de ene locatie enkel en alleen motorbrandstof wordt geproduceerd en op de andere uitsluitend materiaal voor de traditionele markt, waarbij vervolgens de producten worden uitgewisseld om op beide markten actief te kunnen blijven (het kan gaan om verschillende locaties van eenzelfde onderneming of om verschillende ondernemingen die mogelijkerwijs een en dezelfde locatie bezitten)" (punt 7.4. van de opmerkingen). De invoering van een dergelijk systeem zou voor de betrokken producenten geen hoge kosten meebrengen, en wel om de volgende redenen.

(91) Volgens BP Chemicals kunnen de fabrieken die momenteel gelijktijdig de motorbrandstofmarkt en de traditionele markt bevoorraden, voldoen aan de groeiende vraag naar motorbrandstof-ethanol als gevolg van de uitbreiding van de Franse regeling. De extra vraag die door de nieuwe ETBE-eenheden zal ontstaan, zou voldoende groot zijn om deze fabrieken zonder problemen volledig te laten overschakelen op de productie van motorbrandstof. Op deze wijze zouden de betrokken locaties geen productieverlies lijden. BP Chemicals is van oordeel dat de "concurrentie" de plaats van die locaties kan innemen door de hoeveelheden te leveren die zij voorheen op de traditionele markt leverden, mits de desbetreffende producenten uitwisselingsovereenkomsten sluiten - zulke afspraken zijn eenvoudig te maken en zorgen ervoor dat een producent die zijn producten voorheen op de traditionele markt verkocht, dat kan blijven doen.

2.7. De opmerkingen van BP Chemicals: conclusie

(92) BP Chemicals eindigt haar betoog met te stellen dat de onderzochte staatssteunregeling een specifieke voorwaarde moet bevatten om te worden goedgekeurd. Deze voorwaarde houdt in dat motorbrandstof-ethanol wordt geproduceerd op een bedrijfslocatie die gescheiden moet zijn van iedere bedrijfslocatie waar ethanol wordt geproduceerd dat bestemd is voor de traditionele markt. Tijdens een bijeenkomst met de diensten van de Commissie die op 29 januari 2002 in Brussel plaatsvond, heeft BP Chemicals de argumenten hernomen die zij in het kader van haar opmerkingen heeft ontwikkeld, en geëist dat de eindbeschikking de voorwaarde bevat dat motorbrandstof-ethanol wordt geproduceerd op een bedrijfslocatie die gescheiden moet zijn van iedere bedrijfslocatie waar ethanol wordt geproduceerd dat bestemd is voor de traditionele markt. Ingeval deze scheiding niet haalbaar is en op de bedrijfslocatie gelijktijdig motorbrandstof-ethanol en ethanol voor de traditionele markt worden geproduceerd, eist BP Chemicals subsidiair dat in de eindbeschikking de steunregeling in kwestie wordt goedgekeurd op voorwaarde dat er capaciteitsbeperkingen worden geïntroduceerd om de in overweging 85 van deze beschikking beschreven voordelen ongedaan te maken, met name de positieve gevolgen van schaalvoordelen.

3. Opmerkingen van de overige belanghebbenden

3.1. De opmerkingen van het Verenigd Koninkrijk

(93) Het Verenigd Koninkrijk staat welwillend tegenover de promotie van hernieuwbare energiebronnen, waarbij het evenwel soortgelijke argumenten hanteert als BP Chemicals:

"het gevaar bestaat dat de steun voor bio-ethanol in minerale oliën leidt tot concurrentievervalsing op andere markten, bijvoorbeeld de productie van ethanol voor gebruik in solventen en in chemische processen. Twee voorbeelden kunnen ter illustratie dienen. Er kan concurrentievervalsing plaatsvinden door kruissubsidiëring binnen fabrieken die de beide stoffen produceren, of doordat bio-ethanol waarvan de productie belastingtechnisch gezien gunstig is, wordt afgeleid naar andere markten voor andere toepassingen.".

3.2. De opmerkingen van het Syndicat national des producteurs d'alcool agricole

(94) Het Syndicat national des producteurs d'alcool agricole (hierna "SNPAA" te noemen) behartigt de belangen van de Franse producenten van ethylalcohol uit suikerbieten en granen; een deel van hun productie is bestemd voor de fabricage van ETBE als motorbrandstof. De opmerkingen van het SNPAA kunnen als volgt worden samengevat.

(95) Bewust als zij zich waren van de vele voordelen van de bereiding van biobrandstoffen, zijn de alcoholproducenten deze richting ingeslagen zodra de Franse overheid de benodigde politieke wil had getoond en de voorwaarden had geschapen waaronder dit mogelijk werd.

(96) De argumenten ten gunste van biobrandstoffen worden sinds lang door de Commissie verwoord, bijvoorbeeld in de toelichting bij het voorstel voor een richtlijn betreffende de belasting op biobrandstoffen in 1992. Ook in het Altener-programma worden ze mee in rekening genomen. Recenter zijn ze nog uitvoerig uiteengezet in het Witboek inzake hernieuwbare energiebronnen en in het Groenboek inzake een continue energievoorziening, waarbij telkens ook doelstellingen werden geformuleerd.

(97) Frankrijk heeft niet als enige een biobrandstoffenprogramma opgestart; meerdere andere lidstaten hebben hetzelfde gedaan, zonder echter identieke maatregelen te treffen bij gebrek aan communautaire harmonisatie.

(98) Zo wordt in de conclusies van de mededeling van de Commissie over de tenuitvoerlegging van de strategie voor duurzame energiebronnen van 16 februari 2001 benadrukt dat "het in dit stadium echter nog lang niet zeker is dat de indicatieve doelstelling van het witboek (...) kan worden verwezenlijkt in de periode tot 2010" en dat er "nog vele inspanningen vereist zijn (...) op communautair niveau en in de nationale beleidslijnen van de lidstaten (...)".

(99) Als het gaat om ethanol hebben distilleerbedrijven in Frankrijk getracht rechtstreekse menging met benzine te promoten, maar zij stuitten op tegenstand van aardoliemaatschappijen en autofabrikanten die de voorkeur gaven aan ETBE.

(100) De ethanolproductie vindt plaats in bestaande eenheden waar capaciteit beschikbaar is; de capaciteit wordt dus niet vergroot en er worden geen nieuwe fabrieken gebouwd.

(101) De productie van traditionele alcohol en motorbrandstof-ethanol vindt gelijktijdig plaats, inspelend op de behoeften van de markt en zonder de traditionele alcoholmarkt te verstoren.

(102) Wat Frankrijk betreft, kan worden vastgesteld dat de productie van landbouwalcohol betrekkelijk stabiel is gebleven vergeleken met de periode dat ethanol nog niet als motorbrandstof werd gebruikt, terwijl de synthetische alcohol een zekere groei heeft doorgemaakt.

(103) De Franse alcoholproducenten werden, evenals al hun Europese collega's, geconfronteerd met verstoringen op de traditionele markten die het gevolg zijn van een alsmaar toenemende invoer uit derde landen. Het SNPAA heeft de volgende argumentatie ontwikkeld.

(104) De alcoholmarkt in de Gemeenschap wordt, wat betreft alle toepassingen behalve gedistilleerde dranken waarvoor uitsluitend landbouwalcohol wordt gebruikt, bevoorraad door Europese producten van agrarische en synthetische oorsprong en door importproducten.

(105) De belangrijke groei van de invoer in de afgelopen jaren heeft geleid tot ernstige verstoringen voor de Europese producenten.

(106) Uit het onderzoek van de statistische gegevens van Eurostat - de enige gegevens die op dit moment compleet en betrouwbaar zijn - blijkt dat de volgende ontwikkeling gaande is.

(107) Door de invoer in de Gemeenschap van alcohol uit landen die volledig vrijgesteld zijn van douanerechten, heeft de communautaire industrie een marktverlies van meer dan 5 % geleden, als de productie van alcohol van agrarische (uitgezonderd wijnalcohol) en synthetische oorsprong geraamd wordt op ongeveer 16 miljoen hl voor de gehele Gemeenschap. Bovendien is het aantal exporterende landen toegenomen van zes in 1995 tot 16 in 1999. De grote meerderheid van de distilleerderijen die tegenwoordig vrij van rechten naar de Gemeenschap exporteren, zijn gedurende de laatste tien jaar opgericht om te profiteren van de zeer gunstige douanevoorwaarden die de Gemeenschap hun land bood. Wat de ACS-landen betreft, wordt de uitvoer naar de Gemeenschap niet beperkt door een quotastelsel, zoals dat wel het geval is bij andere, nauw met alcohol verwante producten, zoals suiker, melasse of rum.

(108) Wat betreft de invoer in de Gemeenschap van alcohol waarover douanerechten moeten worden betaald, moet er allereerst op gewezen worden dat na toepassing van de reductie van 36 % waartoe in het kader van de multilaterale handelsbesprekingen is besloten, vanaf 2000 de volgende "normale" douanerechten gelden: natuurlijke alcohol (GN-code 2207 10 ): 19,2 EUR per hectoliter; gedenatureerde alcohol (GN-code: 2207 20 ): 10,24 EUR per hectoliter. Deze bedragen worden met nog eens 15 % verminderd voor landen die in aanmerking komen voor het algemeen preferentiestelsel (APS).

(109) In totaal bedraagt de invoer van natuurlijke en gedenatureerde alcohol met 254341 hl in 1999 reeds meer dan 1 % van de markt.

(110) De invoer in de Gemeenschap van met alcohol concurrerende mengsels wordt aangegeven met GN-code 3814 00 90 om te voorkomen dat douanerechten verschuldigd zijn die van toepassing zijn op alcohol met GN-code 2207 20. Dankzij deze indeling hoeven er maar weinig douanerechten te worden betaald, zodat invoer mogelijk is die economisch weinig rendabel zou zijn wanneer de voor alcohol toepasselijke douanerechten zouden gelden. Ondanks deze indeling gaat het wel degelijk om producten die alle eigenschappen van alcohol bezitten (alcohol blijft het hoofdbestanddeel ervan). In 1999 bedroeg deze invoer 1417760 hl, of ongeveer 9 % van de markten voor landbouwalcohol en synthetische alcohol, en is in vier jaar met 200 % toegenomen.

(111) Concluderend, onder gecombineerde invloed van internationale overeenkomsten waardoor douanerechten sterk zijn verlaagd of zelfs afgeschaft, van nationale subsidieprogramma's die het ontstaan hebben bevorderd van overschotten die tegen marginale kosten worden verkocht, van een twijfelachtige of onrechtmatige indeling onder GN-code 3814 om zodoende geen douanerechten te hoeven betalen, en van muntontwaardingen waardoor het "concurrentievermogen" van bepaalde landen willekeurig wordt versterkt, is de invoer toegenomen van 824235 hl in 1995 tot 2540584 hl in 1999. Dit is 16 % van de markt voor landbouwalcohol en synthetische alcohol, die ongeveer 16 miljoen hl per jaar vertegenwoordigt.

(112) De Europese alcoholindustrie voelt zich door deze invoer bedreigd en deze dreiging is zodanig verontrustend geworden dat de Commissie voorstelt regelgeving voor deze sector op te stellen.

(113) In de toelichting van het voorstel voor een verordening houdende een gemeenschappelijke ordening van de markt voor ethylalcohol uit landbouwproducten wordt erkend dat "in de afgelopen vijf jaar (...) de sector zich geplaatst [heeft] gezien voor een aantal problemen, die hoofdzakelijk verband houden met de toegenomen concurrentie op de interne markt: - de invoer uit derde landen is gestegen sinds (...) 1995 (...), - bovendien worden toegenomen hoeveelheden tegen veel lagere tarieven ingevoerd in de vorm van mengsels van alcohol en denaturerende stoffen (...)".

(114) Het is derhalve heel duidelijk dat er marktverstoringen hebben plaatsgevonden en dat deze niet te wijten zijn aan de productie van motorbrandstof-ethanol zoals BP Chemicals beweerde. Om zijn betoog kracht bij te zetten, heeft het SNPAA de onderstaande tabel overgelegd:

ETHYLALCOHOLPRODUCTIE IN FRANKRIJK VAN AGRARISCHE (SUIKERBIETEN EN GRANEN) EN SYNTHETISCHE OORSPRONG

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

(115) SNPAA geeft voorts aan dat BP Chemicals een investeringsprogramma heeft opgezet om haar capaciteit op het gebied van synthetische alcohol te vergroten. Dit programma is in de pers bekendgemaakt. Het blijkt dat de desbetreffende eenheden met opstartproblemen te kampen hebben gehad en de marktverliezen die daar het gevolg van waren, kunnen uiteraard niet worden toegeschreven aan de productie van motorbrandstof-ethanol.

(116) De steun die via de belastingvrijstelling aan de ETBE-kolom wordt verleend, is dus niet bestemd voor de ethanolproducent maar voor de distributeur van de benzine waaraan ETBE is toegevoegd op het moment dat de benzine in het vrije verkeer wordt gebracht.

(117) De ETBE-waarde wordt berekend aan de hand van aardoliecriteria zoals de vluchtigheid of het octaangetal, waarbij de ethanolprijs slechts een resultante vormt. Het bedrag van de vrijstelling omvat ook de afschrijvingen in verband met de grote investeringen die moesten worden verricht met het oog op de bouw van de ETBE-eenheden.

(118) SNPAA merkt tevens op dat de vrijstelling niet geldt voor de gehele TIPP voor benzine. De TIPP voor ethanol bedraagt namelijk ongeveer 15 % van die voor benzine, wat meer is dan op grond van het voorstel-"Scrivener" voor de belasting op biobrandstoffen zou mogen worden verwacht (10 %).

3.3. De opmerkingen van Ethanol Union

(119) Ethanol Union heeft haar opmerkingen gemaakt als een onderneming die het door haar aandeelhouders-distillateurs(23) geproduceerde ethanol verkoopt aan de raffinaderij ELF Antar France de Feyzin. Deze raffinaderij verwerkt dit ethanol met het oog op de bereiding van ETBE die vervolgens wordt toegevoegd aan de brandstoffen waarvan ELF Antar France de distributie verzorgt.

(120) Ethanol Union kan zich vinden in de verklaring van de Commissie dat de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen reeds vele jaren sterk door de Europese autoriteiten wordt aangemoedigd en dat met het oog daarop talrijke studies, aanbevelingen en besluiten het licht hebben gezien.

(121) In Frankrijk was op dit punt een van de groeipolen de introductie op de markt van motorbrandstof-ethanol via de ETBE-bedrijfskolom, die duidelijk een voorkeursbehandeling van de aardolie-industrie krijgt.

(122) De regeling die Frankrijk in het leven heeft geroepen, berust op het verlenen van een vergunning aan de ETBE-productie-eenheden. Zoals de Commissie opmerkt, bevatten de criteria voor de erkenning van de ondernemingen geen discriminerende elementen en schuilt in de keuze van de begunstigden geen discretionair element.

(123) Deze regeling is zodanig opgebouwd dat de ETBE-tonnen die van de belastingvrijstelling profiteren, behoorlijk beperkt zijn en onder controle staan en dat in de toekomst de voor biobrandstoffen geldende belastingregeling met name moet evolueren, al naar gelang van de verwachte ontwikkelingen van deze activiteit.

(124) Voorts kan op adequate wijze worden beoordeeld of er gevaar bestaat van concurrentievervalsing ten gunste van de productie van ethanol van agrarische oorsprong en ten nadele van synthetisch ethanol, door de situatie in het verleden te bestuderen: belangrijke indicaties hiervoor vormt de ontwikkeling qua hoeveelheid van de Franse productie van ethanol van agrarische oorsprong (uitgezonderd motorbrandstof-ethanol) vergeleken met die van synthetisch ethanol in de afgelopen jaren.

(125) Als de bewering dat er concurrentievervalsing ten gunste van ethanol van agrarische oorsprong is opgetreden, gefundeerd was, zou deze op een markt waarvan de totale omvang relatief stabiel blijft, vanaf de start van de productie van motorbrandstof-ethanol tot uitdrukking zijn gekomen in een groei van de productie van ethanol van agrarische oorsprong (uitgezonderd motorbrandstof-ethanol) en in een afname (ten minste gedeeltelijk door de lokalisering van de markten) van de productie van synthetisch ethanol.

(126) Uit de analyse van de beschikbare productiestatistieken voor Frankrijk over de periode 1991-1999 blijkt evenwel dat daar geen sprake van is(24):

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

(127) Wat betreft de beschouwde periode wordt opgemerkt dat de productie van synthetisch ethanol sterker is gestegen dan die van landbouwethanol en dat niets erop wijst dat het gevaar bestaat van concurrentievervalsing ten nadele van synthetisch ethanol.

(128) Daarentegen moet worden benadrukt dat de ethanolmarkt (uitgezonderd motorbrandstof-ethanol) recentelijk ernstig is verstoord, niet door de ontwikkeling van brandstof-ethanol van agrarische oorsprong, maar door een enorme toename van de invoer van ethanol en van mengsels op ethanolbasis die bij binnenkomst in de Gemeenschap profiteren van gunstige douaneregelingen.

(129) De totale invoer in de Gemeenschap van ethanol en van met ethanol concurrerende producten is aldus in vijf jaar verdrievoudigd - van ongeveer 800000 hl in 1995 tot meer dan 2,5 miljoen hl in 1999. Dit heeft een enorme invloed op de hele ethanolmarkt gehad en deze verstoringen hebben ertoe geleid dat de Commissie onlangs een GMO-voorstel voor ethanol van agrarische oorsprong heeft aangenomen.

(130) In het kader van de gewenste ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen is het gerechtvaardigd dat er, gezien de structuur van de op tarwe en suikerbieten gebaseerde bedrijfskolom, fiscale steun wordt verleend. Daarom ondersteunt Ethanol Union krachtig het verzoek dat Frankrijk heeft ingediend op grond van artikel 8, lid 4, van Richtlijn 92/81/EEG.

3.4. De opmerkingen van Ethanol Holding

(131) Ethanol Holding heeft haar opmerkingen gemaakt als een onderneming waarvan de aandeelhouders producenten van motorbrandstof-ethanol zijn. Ethanol Holding is aandeelhouder van de onderneming OUEST-ETBE die de ETBE-productie-eenheid op het terrein van de raffinaderij te Gonfreville-l'Orcher in Normandië exploiteert.

(132) Sinds vele jaren wordt de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen voortdurend door de Europese autoriteiten gestimuleerd. Talrijke teksten zijn in de afgelopen jaren opgesteld met als doel beleidslijnen uit te werken of doelstellingen vast te stellen met het oog op de ontwikkeling van biobrandstoffen: voorstel voor een richtlijn betreffende de belasting op biobrandstoffen (1992), Altener-programma's voor de promotie van hernieuwbare energiebronnen, Witboek "Energie voor de toekomst: duurzame energiebronnen" (1997), Groenboek "Op weg naar een Europese strategie voor een continue energievoorziening" (2000).

(133) Verscheidene lidstaten, waaronder Frankrijk, hebben programma's voor biobrandstoffen opgezet, maar de bepalingen verschillen aanzienlijk per staat door het ontbreken van geharmoniseerde regels op communautair niveau.

(134) Wat motorbrandstof-ethanol betreft, heeft Frankrijk sinds 1992 voor ETBE gekozen. Hiermee werd voldaan aan het verzoek van de aardolie-industrie en er waren enorme investeringen nodig voor de bouw van nieuwe eenheden voor de productie van ETBE (onder meer de eenheid OUEST-ETBE te Gonfreville l'Orcher). Bij het vaststellen van de duur van de vergunningen is rekening gehouden met de afschrijving van deze eenheden.

Wat betreft de effecten van de steun op de ethanolmarkt kan Ethanol Holding zich vinden in de verklaring van de Commissie dat, in tegenstelling tot bepaalde beweringen uit de gegevens waarover zij beschikt, niet kan worden opgemaakt dat een groei van de bio-ethanolproductie zou leiden tot concurrentievervalsing ten opzichte van synthetisch ethanol. Dit wordt bevestigd door het onderzoek naar de ontwikkeling van de Franse productie van bio-ethanol en van synthetisch ethanol, dat sinds de introductie van motorbrandstof-ethanol op de markt wordt verricht(25). De genoemde cijfers zijn dezelfde als die welke door het SNPAA zijn overgelegd (zie overweging 114).

(135) Er kan worden geconstateerd dat tussen 1990 en 1999 de productie in Frankrijk van synthetisch ethanol niet bepaald nadeel heeft ondervonden van de opkomst van bio-ethanol, maar dat zij zelfs sterker is toegenomen dan de productie van ethanol van agrarische oorsprong.

(136) In het licht van de genoemde gegevens kan niet echt worden beweerd dat er door de productie van motorbrandstof-ethanol concurrentievervalsing is opgetreden ten nadele van synthetisch ethanol.

(137) De Europese ethanolmarkt in zijn geheel (agrarische en synthetische oorsprong) heeft in de laatste jaren zeker te maken gehad met verstoringen, maar de oorzaken daarvan moeten in het bijzonder worden gezocht in de recente ontwikkeling van de invoer in de Gemeenschap van alcohol en alcoholhoudende mengsels, en niet in de ontwikkeling van de productie van motorbrandstof-ethanol.

(138) De invoer van ethanol en daarmee concurrerende mengsels heeft de afgelopen jaren een aanhoudende groei gekend tot een totaal van meer dan 2,5 miljoen hl in 1999 (ofwel een verdrievoudiging ten opzichte van 1995) en vertegenwoordigt ongeveer 16 % van de Europese alcoholmarkt.

(139) Met het oog op de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen moet het mogelijk zijn fiscale steun toe te kennen aan bedrijfskolommen die worden opgezet om aan die ontwikkeling bij te dragen.

(140) Verscheidene lidstaten (Spanje, Italië, Nederland, Zweden, Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Oostenrijk) stimuleren initiatieven die aansluiten bij de beleidslijnen en doelstellingen die herhaaldelijk door de communautaire autoriteiten zijn vastgesteld, of zijn voornemens dergelijke initiatieven te stimuleren. De beoogde of reeds operationele regelingen zijn gebaseerd op diverse stelsels van fiscale steun voor biobrandstoffen en de belastingen in deze sector behoren zich te ontwikkelen al naar gelang van de prognoses die met betrekking tot deze activiteiten worden gesteld.

3.5. De opmerkingen van Union des sucreries et distilleries de l'Aisne

(141) Union des sucreries et distilleries de l'Aisne (hierna "Union SDA" te noemen) is via haar dochters Bio-Ethanol Nord Picardie (hierna "BENP" te noemen) en Brie Champagne Ethanol (hierna "BCE" te noemen) de eerste producent in Frankrijk van motorbrandstof-ethanol uit granen en een van de producenten van motorbrandstof-ethanol uit suikerbieten. Het is haar taak alle industriële ontwikkelingen te bevorderen waarmee afzetmarkten kunnen worden gecreëerd voor de agrarische grondstoffen (suikerbieten en tarwe) van de coöperatieleden.

(142) De tarwedistilleerderij van BCE in Provins is als proefeenheid in 1989 gebouwd, dus ruim voordat de ELF-eenheid te Feyzin voor het eerst producten op de markt bracht - pas in april 1993. De eenheid van BENP in Origny-Sainte-Benoîte is in 1993 gebouwd voor de productie van ethanol uit tarwe en voor de dehydratie van alcohol uit suikerbieten die in de bestaande distilleerderijen van het concern worden bereid. Beide eenheden ontvangen tarwe van 20000 landbouwproducenten uit het noorden van Frankrijk en uit de regio Centre.

(143) Union SDA heeft deelgenomen aan de investeringen in de twee ETBE-eenheden van het Total-concern in Duinkerken en Gonfreville. De prijs van het bio-ethanol dat aan deze eenheden wordt geleverd, is afhankelijk van de valorisatie van ETBE op basis van de marktprijzen van Premium, Regular en butaan. Ook de afschrijving van de ETBE-eenheden wordt in de prijs verwerkt.

(144) Union SDA onderstreept eveneens dat de belastingvrijstelling waarvan bio-ethanol profiteert, niet volledig is, omdat de belasting op bio-ethanol ongeveer 15 % van de TIPP voor benzine bedraagt, meer dan de 10 % die in een door mevrouw Scrivener voorgestelde ontwerp-richtlijn werd vastgesteld. Voorts geldt voor bio-ethanol een duidelijk grotere belastingdruk dan voor alternatieven als LNG, LPG of elektriciteit.

(145) Union SDA wijst erop dat de Commissie, bewust als zij zich is van het feit dat biobrandstoffen een beslissende bijdrage leveren aan de beperking van de uitstoot van broeikasgassen en aan de vermindering van de communautaire energieafhankelijkheid van de Gemeenschap, zich in haar groenboek van november 2000 hoge doelen voor biobrandstoffen stelt op korte en middellange termijn.

(146) Union SDA wijst erop dat deze stellingname aansluit bij de analyse die Union SDA verscheidene jaren geleden heeft verricht om het belang van bio-ethanol te bepalen, wat Union SDA de verzekering geeft dat haar afzetmarkten een duurzaam karakter hebben en de economische risico's rechtvaardigt die zij heeft genomen door in de productie-eenheden voor ethanol uit tarwe te investeren.

(147) Union SDA is eveneens een belangrijke producent van alcohol met traditionele toepassingen.

(148) Zij vraagt de Franse statistische gegevens met betrekking tot de productie van agrarische en synthetische alcohol te raadplegen, die zijn gepubliceerd door de Direction générale des douanes et des droits indirects, en de vergelijking te maken tussen de ontwikkeling van de productie in 1990/1991-1992/1993 (de drie jaren voorafgaand aan de bio-ethanolproductie) en die in 1996/1997-1998/1999 (de drie jaren na de start van de ETBE-eenheden van het aardolieconcern Total).

(149) Geconstateerd kan worden dat de productie van landbouwalcohol (uitgezonderd bio-ethanol) is gegroeid van 367407 m3 tot 381886 m3, ofwel een stijging van 3,9 %, terwijl in dezelfde periode de productie van synthetische alcohol is gegroeid van 129862 m3 tot 150772 m3, ofwel een stijging van 16,1 %.

(150) Evenals haar Franse en Europese medeproducenten van alcohol heeft Union SDA te maken gehad met ernstige verstoringen op de markt voor traditionele alcohol, die te wijten zijn aan een zeer grote toename van de invoer uit derde landen, die in 1999 16 % van de markt bedroeg.

(151) Deze dreiging is zo ernstig geworden dat de Commissie voorstelt een gemeenschappelijke marktordening voor ethylalcohol uit landbouwproducten in het leven te roepen. In de toelichting bij haar voorstel geeft de Commissie duidelijk aan dat de marktverstoringen te wijten zijn aan de invoer - en niet aan de productie van bio-ethanol in Frankrijk zoals BP Chemicals beweert.

(152) Concluderend is het dus duidelijk dat de nieuwe bio-ethanolbedrijfskolom er niet toe heeft geleid dat de producenten van landbouwalcohol hun productie ten koste van synthetische alcohol hebben vergroot, terwijl BP Chemicals zelf onlangs in capaciteitsuitbreidingen van haar fabrieken heeft geïnvesteerd.

(153) De Europese markt is in de afgelopen jaren weliswaar verstoord, maar de oorsprong van die verstoringen is terug te voeren op de invoer uit derde landen, zodat de Commissie een gemeenschappelijke marktordening heeft voorgesteld.

(154) De handelwijze van BP Chemicals stelt de productie van bio-ethanol in Frankrijk opnieuw ter discussie, wat in strijd is met de doelstellingen van de Commissie.

(155) Om de productie van biobrandstoffen in de Gemeenschap verder te ontwikkelen, is een richtlijn op het gebied van belastingharmonisatie nodig waardoor verstoringen tussen staten (zoals bijvoorbeeld tussen Frankrijk en Spanje) uitblijven en een duurzaam kader wordt geschapen waarbuiten geen significante ontwikkeling van biobrandstoffen mogelijk is.

3.6. De opmerkingen van Agence de l'environnement et de la maîtrise de l'énergie

(156) Het Agence de l'environnement et de la maîtrise de l'énergie (hierna "ADEME" te noemen) heeft opmerkingen gemaakt over de energie- en milieuaspecten van biocomponenten en additieven ter formulering van motorbrandstoffen in Frankrijk.

(157) ADEME stelt dat de productie van biocomponenten en formuleringsadditieven tussen 1992 en 2000 in Frankrijk behoorlijk is gegroeid. Het verbruik van ethanol is met een factor 27 gestegen tot 92550 t in 2000 en het verbruik van esters uit plantaardige olie met een factor 448 tot 308600 t. Dit totaal van 401000 geproduceerde ton in 2000 vormt 1 % van het verbruik van benzine en diesel voor het wegvervoer en maakt dat Frankrijk de grootste Europese producent is, gevolgd door Duitsland dat slechts esters uit plantaardige olie vervaardigt en door Spanje dat slechts ethanol produceert.

(158) Deze groei ging vergezeld van een stelsel van fiscale stimuli dat in Frankrijk, net als in alle andere betrokken landen in Europa, ten behoeve van deze biocomponenten tot stand is gebracht, evenals dat trouwens het geval was voor andere alternatieve brandstoffen (LPG, LNG, "aquazole") of voor een alternatieve energiebron zoals elektriciteit. De bedragen die door de nationale overheid waren bestemd voor onderzoek en ontwikkeling om het concurrentievermogen van deze alternatieven te verbeteren, werden in 1994 verhoogd, waarna ze aan het eind van deze periode werden verminderd ten gunste van niet-energetische exploitatie.

(159) In Frankrijk is de vervoerssector voor meer dan 95 % afhankelijk van koolwaterstoffen, een niet-hernieuwbare hulpbron die een belangrijk aandeel heeft in de uitstoot van broeikasgassen. De sector is in de laatste jaren sterk gegroeid, waardoor hij met name in de steden de grootste energieverbruiker en milieuvervuiler is geworden.

(160) Op het Europese vlak is in het groenboek van de Commissie van 29 november 2000 de doelstelling opgenomen dat in 2010 7 % en in 2020 20 % van alle vervangende brandstoffen uit biobrandstoffen moet bestaan.

(161) Deze biocomponenten, die erkend zijn als co-brandstoffen en additieven, maar ook vanwege de bijdrage die zij leveren aan de beperking van bepaalde verontreinigende emissies en de gunstige uitwerking ervan op het broeikaseffect, worden in Frankrijk niet in zuivere vorm gebruikt: in het geval van esters worden ze gemengd en vormen dan tot 30 % van de bestanddelen van diesel, voor gebruik in bedrijfswagenparken (bussen, vrachtwagens, bedrijfsvoertuigen enz.), of, en dat komt het vaakst voor, ze worden in kleine hoeveelheden (enige procenten) aan benzine en diesel toegevoegd, als formulerings- of smeermiddeladditieven.

(162) Voertuigen en motoren hoeven niet te worden aangepast, wat een voordeel is ten opzichte van andere alternatieve brandstoffen.

(163) Voor beide bedrijfskolommen zijn analyses van de levensduur verricht, waardoor op energie- en milieugebied vergelijkingen kunnen worden gemaakt.

(164) De energiebalansen van deze bedrijfskolommen zijn significant, bijvoorbeeld voor het jaar 2000: 337000 toe per jaar vervangen; 220000 toe per jaar bespaard; het ontstaan van 810000 nettoton CO2 voorkomen dankzij de productie en het energiegebruik van het deel dat voor deze toepassing is gereserveerd, zonder de koolstof in de rest van het gewas mee te tellen; energierendement van 2 voor esters tegen 0,9 voor diesel; energierendement van 1,2 tot 1,6 voor ethanol tegen 0,8 voor benzine; aanvullende bereiding van bijproducten, die rijk zijn aan eiwitten voor veekoeken en bostel en gebruikt worden in diervoeding (raap- en zonnepitkoeken, tarwebostel, bietenpulp) of in de chemie (glycerol).

(165) Technisch gezien is het grootste voordeel van ethanol en het ETBE-derivaat de verbetering van het octaangetal van benzine. Een hoeveelheid van 5 % ethanol of 10 % ETBE zorgt ervoor dat het registeroctaangetal (ROG) van eurosuperbenzine met 1,2 punt stijgt.

(166) Daarnaast zorgen ethanol en ETBE voor toevoeging van zuurstof, waardoor de brandstof vollediger kan worden verbrand: 2 % zuurstof (in massa) wordt toegevoegd door middel van 5,7 % ethanol of 12,7 % ETBE (in volume).

(167) UTAC-tests met benzinemengsels met een ETBE-gehalte van 15 % in lichte voertuigen hebben voorts uitgewezen dat verontreinigende emissies, zoals van aromatische koolwaterstoffen, worden teruggedrongen en dat de effecten op het potentieel van fotochemische reacties worden verminderd. ETBE draagt bovendien 19 % minder bij aan het broeikaseffect dan MTBE uit aardolie.

(168) De vooruitzichten voor ontwikkeling houden verband met de technische voordelen, maar ook met het gebruik van bestanddelen van biomassa als hernieuwbare grondstof. Aardoliemaatschappijen onderzoeken deze bestanddelen die een eerste aanzet kunnen geven tot de verdunning van aardolieformules en het mogelijk maken niet-fossiele koolstof in de brandstoffen op te nemen. Synthetisch ethanol dat uit fossiele koolstof wordt verkregen, kan niet gelijk worden gesteld met ethanol van plantaardige oorsprong en gezien de algemene energie- en milieuaspecten kan er geen sprake zijn van een identieke economische waarde. Plantaardig ethanol zou ook gebruikt kunnen worden in brandstofcellen en biedt momenteel de beste energiebalans voor deze toepassing. Al deze ontwikkelingen houden verband met de verkleining van de voorraad fossiele brandstoffen, maar ook met het stijgende verbruik wereldwijd en, als uitvloeisel daarvan, een periodieke prijsopstoot die niet te beheersen valt. De strijd tegen het broeikaseffect zal er ook toe leiden dat er onderzoek wordt gedaan naar vervangende energiebronnen. De vooruitzichten op energiegebied voor de middellange termijn nopen ertoe het energieverbruik te beheersen, de verontreinigende emissies terug te dringen en vervangende energiebronnen te ontwikkelen.

(169) De productie in Frankrijk van bio-ethanol uit tarwe en suikerbieten bedroeg 83370 t in 1997 en 97907 t in 1998. De gebruikte oppervlakte is bijna gelijk over deze beide gewassen verdeeld. Het gemiddelde rendement is 2 t/ha voor tarwe en 5,3 t/ha voor suikerbieten.

(170) Volgens de milieubalans van 1996 voor ethanol uit suikerbieten bedraagt de CO2-besparing 0,66 t CO2/t ETBE ten opzichte van MTBE. Deze besparing komt overeen met 1,404 t CO2/ton ethanol uit suikerbieten dat dient voor de bereiding van ETBE, ten opzichte van MTBE. De besparing per hectare is 8,14 t CO2/ha. De winst met betrekking tot de productie van 1998, ofwel 98000 t ethanol (of 208300 t ETBE), bedraagt 137600 t CO2/jaar.

(171) Van deze CO2 kan 60 tot 80 % worden teruggewonnen, ofwel 45 tot 60 kg CO2/hl zuivere alcohol, of 0,567 tot 0,755 t CO2/t zuivere alcohol. De bovengenoemde besparing van de bedrijfskolom van 1,404 t CO2/t ethanol zou dan 1,971 tot 2,16 t CO2/t ethanol worden. In dat geval zou de winst met betrekking tot de productie van 1998 (98000 t ethanol) gemiddeld ongeveer 202400 t CO2/jaar bedragen.

(172)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

(173) De waarde van de factor "Besparing op het broeikaseffect" ten opzichte van MTBE en per ton ethanol uit suikerbieten zou dan zijn: 136 FRF/t CO2 × 1,404 t CO2/t ethanol = 191 FRF/t ethanol of 29,1 EUR/t ethanol.

(174) Per hectare bieten zou deze waarde bedragen: 136 FRF/t CO2 × 8,14 t CO2/ha = 1107 FRF/ha of 169 EUR/ha.

(175)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

(176) Als naar het verkregen resultaat wordt gekeken, dan wordt jaarlijks gemiddeld 30 % van deze koolstofflux van het gewas door het gewas vastgehouden en vervolgens als organische stof in de grond opgeslagen. Hierdoor ontstaat een voorraad koolstof in de grond van ongeveer 3,3 t/ha gebonden CO2 in de driejarige wisselteeltperiode.

(177) De economische waarde van dit deel zou zijn: 136 FRF/t CO2 × 3,3 t CO2/ha/jaar = 449 FRF/ha/jaar = 68 EUR/ha/jaar. De totale economische waarde van de koolstofbinding zou dan zijn: de besparing dankzij bio-ethanol/ETBE ten opzichte van MTBE + de hoeveelheid in het gewas opgeslagen koolstof = 1107 FRF/ha/jaar + 449 FRF/ha/jaar = 1556 FRF/ha/jaar = 237 EUR/ha/jaar.

3.7. De opmerkingen van Saint Louis Sucre

(178) Saint Louis Sucre geeft aan dat zij haar opmerkingen maakt als producent van ethylalcohol uit suikerbieten. Een deel van haar productie is bedoeld voor de fabricage van ETBE als brandstof door Ethanol Union en Ethanol Holding waarin Saint Louis Sucre een belang heeft van, respectievelijk, 6,66 % en 16,24 %.

(179) Saint Louis Sucre geeft ook aan dat zij aanzienlijke bedragen heeft geïnvesteerd in de ETBE-fabriek te Gonfreville (OUEST-ETBE). Saint Louis Sucre koopt elk jaar ongeveer 100000 t suikerbieten van telers en bereidt daaruit de brandstof ethylalcohol.

(180) Saint Louis Sucre wijst op de argumenten ten gunste van biobrandstoffen die niet meer uiteengezet hoeven te worden en op het Witboek inzake duurzame energiebronnen en het Groenboek inzake een continue energievoorziening.

(181) De ethanolproductie vindt plaats in een bestaande eenheid die nog over voldoende capaciteit beschikt. De ontwikkeling van ethanol als brandstof is dus mogelijk zonder capaciteitsuitbreiding of de bouw van een nieuwe fabriek. Saint Louis Sucre geeft aan dat de productie van traditionele alcohol en die van motorbrandstof-ethanol gelijktijdig worden gerealiseerd en op de behoeften van de markt worden afgestemd, zonder de traditionele alcoholmarkt te verstoren.

(182) Voor de onderneming lijkt het overduidelijk dat de productie van landbouwalcohol betrekkelijk stabiel is gebleven vergeleken met de tijd dat ethanol nog niet als motorbrandstof werd gebruikt, terwijl de synthetische alcohol een zekere groei heeft doorgemaakt.

(183) Daarentegen wordt Saint Louis Sucre geconfronteerd met verstoringen op de traditionele markt die het gevolg zijn van een alsmaar toenemende invoer uit derde landen.

(184) Het is voor Saint Louis Sucre derhalve heel duidelijk dat er verstoringen op de traditionele markt hebben plaatsgevonden en dat deze niet te wijten zijn aan de productie van motorbrandstof-ethanol, zoals BP Chemicals in haar beroepschrift beweerde.

(185) Saint Louis Sucre geeft ook aan dat BP Chemicals een investeringsprogramma heeft opgezet om haar capaciteit op het gebied van synthetische alcohol te vergroten. Dit programma is in de pers bekendgemaakt. Saint Louis Sucre suggereert dat de desbetreffende eenheden met opstartproblemen te kampen hebben gehad en dat de marktverliezen die daar het gevolg van waren, uiteraard niet kunnen worden toegeschreven aan de productie van motorbrandstof-ethanol.

(186) Ter afsluiting wijst Saint Louis Sucre de Commissie op het feit dat de verwerping door het Gerecht van eerste aanleg van het experimentele karakter van het gebruik van ETBE in Frankrijk betrekking lijkt te hebben op de productie van ethanol. Het gaat hier om ethanol dat uitsluitend als motorbrandstof dient. Vanaf 1997 was Frankrijk het enige land in de Gemeenschap dat ethanol voor dit doel gebruikte, maar kort geleden heeft Spanje zijn voorbeeld gevolgd. Andere lidstaten zoals Italië nemen maatregelen in dezelfde richting en in de begrotingswet voor 2001 van het Verenigd Koninkrijk zijn belastingverlagingen of -vrijstellingen voor proefprojecten op het gebied van waterstof, bio-ethanol, methanol en biogas gepland.

3.8. De opmerkingen van SAF Agriculteurs de France

(187) In haar opmerkingen geeft SAF Agriculteurs de France aan dat het bio-ethanolverbruik in Frankrijk 1,15 miljoen hl bedraagt, ofwel 0,6 % van het benzineverbruik.

(188) Deze hoeveelheid (samen met 0,9 % voor diesel) ligt lager dan de 2 % die de Commissie voor het jaar 2003 heeft vastgesteld.

(189) Deze biobrandstoffen worden momenteel als additieven gebruikt; op grond van de regelgeving mogen zij 1,5 % van de benzine uitmaken, in de vorm van ETBE. Het doel is niet om fossiele brandstoffen volledig door biobrandstoffen te vervangen, maar om een van de oplossingen te creëren ter verbetering van het milieu binnen een beleid van duurzame ontwikkeling, met name wat betreft de vermindering van het broeikaseffect, een hernieuwd evenwicht in de landbouwproductie, innovatie, een strategische investering om op energiegebied onafhankelijk te zijn en een nieuwe bron van eiwitten.

3.9. De opmerkingen van de distilleerderij van de regio Châlons in Champagne

(190) In haar opmerkingen geeft de distilleerderij van de regio Châlons in Champagne (hierna "DRC" te noemen) aan dat zij de productie-eenheid voor ethylalcohol uit suikerbieten van het concern Eridania Béghin-Say in Frankrijk vormt.

(191) DRC wijst kort op de context van de Franse regeling: gedeeltelijke vervanging van fossiele brandstoffen door plantaardige brandstoffen om de rekening voor aardolie te verlagen, om de ontwikkeling van industriële teelt in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid mogelijk te maken en om het milieu te verbeteren, en in het bijzonder de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen. Frankrijk heeft voor dit experiment de bedrijfskolom voor ETBE-ethanol uitgekozen, die goed afgestemd blijkt te zijn op de technische eisen van motorenfabrikanten en aardoliemaatschappijen.

(192) De productie van deze biobrandstof kon slechts uitgebouwd worden met behulp van een gedeeltelijke belastingvrijstelling zodat de verkoop van ETBE de grondstof, de ethanolproducenten en de investeringen in de ETBE-eenheden kan vergoeden, zonder dat dit zware programma door de schommelingen van de aardolieprijzen periodiek in gevaar komt. DRC merkt daarna het volgende op.

(193) De steun wordt verleend aan ETBE-eenheden die voorheen door de nationale autoriteiten zijn erkend; de aanbestedingen met betrekking tot deze vergunningen waren bijzonder helder en transparant, ook al werden er betrouwbaarheidsgaranties geëist, wat normaal is. Er blijkt geen sprake te zijn geweest van discriminatie, want er werd een levering geëist van de totale geplande hoeveelheid.

(194) De productie van agrarische ethylalcohol (uitgezonderd voor brandstof) is sinds de inwerkingtreding van het programma niet gestegen. DRC merkt op dat zij er zelfs toe werd gedwongen de verkoop van traditionele alcohol te beperken. DRC is van oordeel dat door het gekozen traject de voor brandstof bestemde hoeveelheden feitelijk zijn afgenomen en er geen grote investeringen in de distillatiesector hebben plaatsgevonden. Had er rechtstreekse toevoeging van ethanol plaatsgevonden, dan zouden deze problemen zich niet hebben voorgedaan.

(195) Algemeen gezien stelt DRC vast dat op een relatief stabiele markt voor traditionele alcohol er geen concurrentievervalsing ten opzichte van synthetisch ethanol heeft plaatsgevonden. Als bewijs hiervan betoogt DRC dat tot 1997 het concern Eridania Béghin-Say de eigenaar was van SODES, de enige Franse producent van synthetische alcohol, en dat beide soorten alcohol probleemloos door dezelfde commerciële afdeling werden beheerd. Sinds de verkoop van SODES gebruikt DRC deze onderneming om al haar traditionele alcohol op de markt te brengen.

(196) De recente marktverstoringen worden veroorzaakt door de groei van de preferentiële invoer, wat de Commissie in haar voorstel voor een verordening houdende een gemeenschappelijke ordening van de markt voor ethylalcohol uit landbouwproducten toegeeft.

3.10. De opmerkingen van AGPB Céréaliers de France

(197) AGPB Céréaliers de France (hierna "AGPB" te noemen) vertegenwoordigt de leveranciers van tarwe die gebruikt wordt voor de productie van bio-ethanol dat bestemd is voor de bereiding van ETBE. Bio-ethanol uit tarwe wordt verwerkt in de eenheden van Total Fina Elf.

(198)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

(199) AGPB wijst erop dat BP Chemicals niet is benadeeld door de invoering van de belastingregeling voor biobrandstoffen in Frankrijk.

(200) AGPB geeft aan dat uit de gegevens van de Franse bio-ethanolmarkt over acht productieseizoenen het volgende blijkt:

- De productie van synthetische alcohol, die door BP Chemicals wordt bereid, is sterker toegenomen dan die van landbouwalcohol voor andere doeleinden dan brandstof-bio-ethanol.

-

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Bron:

Direction générale des douanes et droits indirects, Franse Republiek.

- Uit deze gegevens blijkt dat de Franse productie van synthetische alcohol niet nadelig is beïnvloed door stimulansen voor de productie van bio-ethanol. Als deze stimulansen voor een verstoring van de markt hadden gezorgd, zou de Franse productie van synthetische alcohol daar onmiddellijk van te lijden hebben gehad, gezien het feit dat de productiezones voor synthetische alcohol en bio-ethanol vlak bij elkaar liggen.

(201) AGPB geeft aan dat uit gegevens over de handel in alcohol blijkt dat de in de Gemeenschap ingevoerde hoeveelheden die van douanerechten zijn vrijgesteld (GN-code 2207 ), en de invoer van mengsels die met alcohol concurreren (GN-code 3814 ) aanzienlijk zijn toegenomen (van 0,7 miljoen hl in 1995 tot 2,1 miljoen hl in 1999), onder invloed van diverse factoren die verband houden met het internationale handelsverkeer, waartoe in de eerste plaats de internationale overeenkomsten behoren die gezorgd hebben voor een drastische verlaging of zelfs afschaffing van douanerechten.

(202) Volgens AGPB kon op een stagnerende communautaire markt van ongeveer 16 miljoen hl een dergelijke groei slechts bijdragen aan een sterke daling van de alcoholprijzen en van de winstgevendheid van de traditionele afzetmarkten die geen betrekking hebben op voeding. Bij deze toegenomen druk op de marktprijzen lijkt synthetische alcohol zich beter te hebben kunnen aanpassen dan zijn agrarische tegenhanger wat betreft de groei van de productie.

(203) AGPB onderstreept ook de volgende aspecten:

- Bio-ethanol wordt zwaarder belast dan alternatieve brandstoffen van fossiele oorsprong.

- Uit de kostprijs van bio-ethanol kan worden opgemaakt dat er nog sprake is van een demonstratiefase; de graanproducenten hebben een aanzienlijke inspanning geleverd door een vergoeding voor de voor bio-ethanol bestemde tarwe te aanvaarden die 10 % tot 20 % lager ligt dan de gemiddelde prijs of de conventionele afzetmarkten. Sinds juli 2000 is deze inspanning nog groter geworden omdat de specifieke compensatie voor braakland beteeld met handelsgewassen is verdwenen:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

- Andere lidstaten hebben regelingen ter bevordering van het gebruik van biobrandstoffen uitgewerkt. Als laatste heeft het Verenigd Koninkrijk in de begroting 2001 voor biodiesel een belastingvrijstelling voorgesteld waardoor het belastingtarief 20 pence per liter lager ligt dan het tarief voor diesel met een extreem laag zwavelgehalte, dat sinds 2002 zonder kwantitatieve beperking van kracht is.

- Energieopwekking is een natuurlijk gegeven van de landbouw: het vermogen van gewassen om zonne-energie op te vangen en deze om te zetten en op duurzame wijze in de vorm van chemische energie op te slaan, laat zien dat elke landbouwer (of bosbouwer) in wezen een potentiële producent van primaire energie is.

- De ontwikkeling van energie uit planten is vanuit milieuoogpunt beslist legitiem: het vermogen van gewassen om CO2 uit de atmosfeer op te vangen om daar koolstof uit te halen en zuurstof af te geven, maakt de teelt van gewassen een uiterst interessant middel om de toename van CO2 in de lucht te bestrijden. Het gebruik van plantaardige koolstof in plaats van fossiele koolstof is daarvoor bijzonder doeltreffend. Alternatieve brandstoffen uit biomassa vormen een van de zeldzame materialen waarmee een positieve CO2-balans kan worden bereikt.

- Een continue koolwaterstofvoorziening is een politieke prioriteit geworden: een aandeel van 10 % hernieuwbare zuurstofverbindingen in brandstoffen zou voldoende zijn om de invoer en de aardolieprijzen te beïnvloeden.

- De ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen is een politieke keuze van Europa. In dit verband noemt AGPB het Altener-onderzoeksprogramma, het Witboek inzake duurzame energiebronnen en de mededelingen over de olievoorziening van de Europese Unie (COM(2000) 631) en over de tenuitvoerlegging van de communautaire strategie en het actieplan voor duurzame energiebronnen (COM(2001) 69).

(204) AGPB geeft aan dat het Gerecht van eerste aanleg de regeling weliswaar ter discussie stelt, maar dat het daarbij slechts gaat om de interpretatie van de accijnsrichtlijn en niet om staatssteunaspecten. AGPB neemt bijgevolg aan dat, voorzover de inhoud identiek is, de belastingvrijstellingsregeling verenigbaar is met de regels inzake staatssteun.

(205) AGPB stelt vast dat de productie van landbouwalcohol (uitgezonderd bio-ethanol) met 3,9 % is gestegen terwijl tegelijkertijd de productie van synthetische alcohol met 16,1 % is toegenomen. De ontwikkeling van bio-ethanol is niet gepaard gegaan met een soortgelijke ontwikkeling van de productie van landbouwethanol voor andere doeleinden dan bio-ethanol.

(206) AGPB stelt eveneens vast dat gegevens over de handel in alcohol wijzen op ernstige verstoringen op de markt voor traditionele alcohol, die te wijten zijn aan een zeer grote toename van de invoer uit derde landen, die in 1999 16 % van de markt bedroeg. Deze groei heeft bijgedragen aan lagere alcoholprijzen en een verminderde winstgevendheid van de conventionele afzetmarkten die geen betrekking hebben op voeding, een sector die door BP Chemicals wordt gedomineerd.

(207) AGPB wijst er tevens op dat andere Europese landen biobrandstoffen subsidiëren en dat de Franse ETBE-bedrijfskolom een discriminerende behandeling weigert, in afwachting van een harmonisatie.

(208) Tot slot signaleert AGPB dat het gebruik van bio-ethanol en plantaardige olie niet alleen positieve gevolgen heeft voor de energiebalans en de fossiele CO2-uitstoot, maar ook dat bio-ethanol en plantaardige olie bijproducten met een hoog eiwitgehalte (bostel en veekoeken) leveren voor diervoeders. De Gemeenschap schiet op dit punt schromelijk tekort. Zij voert steeds meer koeken van genetisch gemodificeerde soja in. Deze afhankelijkheid wordt nog versterkt door het verbod op diermeel als eiwitbron.

(Om herhalingen te vermijden, worden hieronder slechts opmerkingen genoemd die tot nu toe nog niet zijn vermeld.)

3.11. De opmerkingen van Association pour le développement des carburants agricoles

(209) De Association pour le développement des carburants agricoles (hierna "ADECA" te noemen) verenigt producenten, ophaalbedrijven en verwerkers van brandstoffen van agrarische oorsprong, waarvan louter ter indicatie en zonder enige aanspraak op volledigheid onder meer genoemd kunnen worden: de eerder genoemde AGPB, de Fédération nationale de coopératives agricoles, het Syndicat national des fabricants de sucre en de eerder genoemde SNPAA. De opmerkingen van ADECA komen overeen met die van AGPB.

3.12. De opmerkingen van Sucrerie de Toury

(210) Sucrerie de Toury maakt haar opmerkingen als producent van ethylalcohol uit suikerbieten waarvan een deel bestemd is voor de productie van de brandstof ETBE.

(211) Sucrerie de Toury is met de productie begonnen naar aanleiding van de stimulans die de Franse overheid in afwachting van Europese harmonisatie heeft gegeven.

(212) Sucrerie de Toury had graag een rechtstreekse menging gewild. De keuze voor ETBE is aangehouden. Deze kan, gezien de capaciteit van de bestaande fabrieken, slechts in beperkte hoeveelheid worden geproduceerd en de productie is dan ook klein van omvang.

(213) De productie van traditionele alcohol door Sucrerie de Toury is in deze periode stabiel gebleven.

(214) Sucrerie de Toury heeft te kampen gehad met ernstige verstoringen op de markt voor traditionele alcohol, die te wijten zijn aan een zeer grote toename van de invoer uit derde landen. Bovendien vermeldt Sucrerie de Toury de stijging van de productie van synthetische alcohol door bepaalde aardoliemaatschappijen.

3.13. De opmerkingen van Sucrerie Bourdon

(215) Sucrerie Bourdon maakt haar opmerkingen als kleine onafhankelijke coöperatie die sinds 1992 80000 hl alcohol en 30000 hl motorbrandstof-ethanol produceert.

(216) Sucrerie Bourdon stelt dat zij "deze late, felle aanval op biobrandstoffen niet begrijpt" en voert soortgelijke argumenten aan als die reeds genoemd zijn met betrekking tot het terugdringen van verontreinigende emissies,