Advies van de Raad

van 9 maart 2004

over het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Spanje voor de periode 2003-2007

(2004/C 68/01)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,

Gelet op Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid(1), met name op artikel 5, lid 3,

Gezien de aanbeveling van de Commissie, na raadpleging van het Economisch en Financieel Comité,

BRENGT HET VOLGENDE ADVIES UIT:

Op 9 maart 2004 heeft de Raad het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Spanje voor de periode 2003-2007 besproken. Dit programma voldoet in grote lijnen aan de gegevensvereisten van de herziene "gedragscode voor de inhoud en de vorm van de stabiliteits- en convergentieprogramma's". Het geactualiseerde programma is evenwel, zonder een duidelijke geldige reden, bijna zes weken na de in de gedragscode vastgestelde uiterste termijn ingediend.

Doel van de aan het geactualiseerde programma ten grondslag liggende begrotingsstrategie, die in grote lijnen ongewijzigd is ten opzichte van het vorige programma, is handhaving van deugdelijke openbare financiën die worden bepaald door een begrotingssituatie die nagenoeg in evenwicht of positief is. Hiertoe zullen volgens het programma de ontvangsten en de niet voor rente bestemde uitgaven in verhouding tot het BBP gedurende de programmaperiode op 40 % respectievelijk 37,4 % blijven, wat een stijging van de investeringen in verhouding tot het BBP en een verhoudingsgewijze daling van de lopende uitgaven mogelijk maakt. De hieruit resulterende primaire overschotten sporen met een evenwicht of overschot in het totale saldo en met een gestage daling van de schuldquote, die naar verwacht zal afnemen van 51,8 % van het BNP in 2003 tot 43,8 in 2007.

Volgens het geactualiseerde programma zal de reële groei van het BBP zich herstellen van 2,3 % in 2003 tot 3 % vanaf 2004. Verwacht wordt dat de groei van de werkgelegenheid zal aantrekken van 1,8 % in 2003 gemiddeld tot iets meer dan 2 % gedurende de programmaperiode. De naar de deflator van de particuliere consumptie gemeten inflatie zal naar verwachting dalen van 3,2 % in 2003 tot 2,7 % in 2004 en zich nadien stabiliseren op 2,4 %. Op basis van de momenteel beschikbare informatie lijkt het macro-economische scenario dat aan het programma ten grondslag ligt realistisch. Met name spoort het groeipercentage van de economie op de middellange termijn in grote lijnen met de huidige ramingen van de potentiële groei.

Na het voor 2003 geraamde overschot behoudt de actualisering een doelstelling van een sluitende begroting voor 2004 en geringe doch toenemende overschotten (0,1 %, 0,2 % en 0,3 % van het BBP voor 2005 respectievelijk 2006 en 2007) voor de daaropvolgende jaren, overeenkomstig de eerdere prognoses. Volgens berekeningen van de Commissie zal het conjunctuurgezuiverde overschot in 2004 met een half procentpunt dalen tot 0,1 % van het BBP. Dit weerspiegelt het voor 2003 geraamde resultaat, dat beter is dan werd verwacht, alsmede de handhaving van de doelstelling van een evenwichtige begroting van het voorgaande jaar. Gedurende de resterende programmaperiode verbetert het voor de conjunctuur gecorrigeerde begrotingssaldo met 0,2 procentpunt tot een overschot van 0,3 % van het BBP in 2007.

De in het programma vervatte begrotingsdoelstellingen komen overeen met een begroting die in ieder programmajaar vrijwel in evenwicht is of een overschot vertoont. De risico's kunnen worden beschouwd als min of meer in evenwicht: in feite zijn de streefcijfers, vooral de sluitende begroting voor 2004, voorzichtig en kunnen zij worden overschreden en aldus een marge bieden waarmee aan minder positieve economische ontwikkelingen het hoofd kan worden geboden. Derhalve kan de begrotingsstrategie volstaan om te waarborgen dat gedurende de hele periode de doelstelling van het stabiliteits- en groeipact van een begroting die nagenoeg in evenwicht is, wordt gehandhaafd. Om dezelfde redenen biedt dit ook een voldoende veiligheidsmarge om te voorkomen dat de drempel van een tekort van 3 % van het BBP wordt overschreden.

Op basis van het huidige beleid, zoals dat wordt weerspiegeld in de situatie van de openbare financiën en de ontwikkeling daarvan op middellange termijn die uit het programma blijkt, alsook de in het programma vervatte langetermijnprognoses voor leeftijdsgebonden uitgaven kan worden gesteld dat Spanje zich in een relatief gunstige positie bevindt om aan de begrotingskosten van de vergrijzing het hoofd te bieden. Gelet echter op de risico's die vastzitten aan dit soort langetermijnprognoses betreffende de uitgaven en de op de zeer lange termijn verwachte sterke stijging van de pensioenuitgaven, moeten de huidige beleidsmaatregelen worden aangevuld met maatregelen om te voorkomen dat onhoudbare tendenzen ontstaan, met name een grondige hervorming van het pensioenstelsel, overeenkomstig de aanbevelingen van het tussen meerdere partijen gesloten Pact van Toledo.

Het economisch beleid zoals dat uit het geactualiseerde programma naar voren komt, stemt grotendeels overeen met de aanbevelingen in de globale richtsnoeren voor het economisch beleid, met name die welke gevolgen hebben voor de begroting. Wat de aanbevelingen betreft om in verband met de vergrijzing, de houdbaarheid van de openbare financiën op lange termijn te verzekeren, zijn er nog geen stappen gezet om een grondige pensioenhervorming door te voeren, hoewel recent een aantal positieve maatregelen is genomen.

(1) PB L 209 van 2.8.1997.