++++

BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE

van 18 december 1972

inzake een procedure op grond van artikel 85 van het E.E.G.-Verdrag ( IV/581 - Cementregeling voor Nederland - 1971 )

( Slechts de teksten in de Duitse , de Franse en de Nederlandse taal zijn authentiek )

( 72/468/EEG )

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN ,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap , inzonderheid op artikel 85 ,

Gelet op Verordening nr . 17 van de Raad van 6 februari 1962 ( 1 ) ,

Gezien de op 31 october 1962 op formulier B overeenkomstig artikel 5 , lid 1 , eerste zin van Verordening nr . 17 bij de Commissie gedane aanmelding van het Noordwijks-Cement Accoord en van de op grond daarvan genomen besluiten , alsmede van de statuten van de stichting Cement-Centrale voor Nederland ; gezien de op 1 oktober 1967 in werking getreden wijzigingen van de aangemelde besluiten alsmede de met ingang van 1 januari 1971 ingegane wijzigingen van het geheel van overeenkomsten door het sluiten van de Cementregeling voor Nederland - 1971 ( C.R.N . 1971 ) ;

Gehoord de betrokken ondernemingen overeenkomstig artikel 19 , lid 1 , van Verordening nr . 17 en overeenkomstig Verordening nr . 99/63/EEG ( 2 ) ,

Gehoord het overeenkomstig artikel 10 van Verordening nr . 17 op 27 april 1972 gegeven advies van het Adviescomité voor Mededingingsregelingen en Economische Machtposities

I

1 . Overwegende dat de naamloze vennootschappen naar Nederlands recht

- Eerste Nederlandse Cement Industrie ( E.N.C.I . ) N.V . , fabrikant van cement met zetel te Maastricht , Nederland ,

- Cementfabriek IJmuiden ( Cemij ) N.V . , fabrikant van cement met zetel te IJmuiden , Nederland ,

de naamloze vennotschap naar Belgisch recht

- La Cimenterie Belge " Cimbel " S.A . , belangengroepering en orgaan van de Belgische cementfabrikanten met zetel te Brussel , België

en de naamloze vennootscap naar Nederlands recht

- de Nederlandse Cement-Handelmaatschappij N.V . ( N.C.H . ) , verkoopkantoor van de in de export naar het Beneluxgebied geïnteresserde Duitse cementfabrikanten met zetel te Den Haag , Nederland ,

op 6 juli 1956 te Den Haag een als het " Noordwijks Cement Accoord " ( N.C.A . ) aangeduide , met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 1955 in werking getreden overeenkomst hadden gesloten met als uitdrukkelijk hoofddoel " de volledige en regelmatige voorziening van de Nederlandse markt met cement van goede kwaliteit tegen redelijke prijzen te garanderen " ( inleiding sub 1 , N.C.A . ) ;

Overwegende dat de met het N.C.A . tot aan de ondertekening van een gewijzigde , op 1 januari 1971 in werking getreden nieuwe overeenkomst , die het eigenlijke onderwerp van deze beschikking uitmaakt ( zie hieronder sub 13 ) , beoogde particuliere regeling van het marktgebeuren qua oorsprong geruime tijd ligt voor het tijdstip van totstandkoming ;

Overwegende dat de Nederlandse markt tot 1926 volledig op invoer was aangewezen en dit tegenwoordig ook nog voor ongeveer een derde gedeelte van het cementverbruik is ; dat de bevoorrading van deze markt met cement sedert tientallen jaren berust op afspraken tussen producenten uit verschillende Europese landen ; dat reeds in de eerste bekende overeenkomst uit 1904 Belgische en Duitse cementproducenten de bevoorrading van de Nederlandse markt onder elkaar verdeeld hebben ; dat een soortgelijke overeenkomst omstreeks dezelfde tijd werd gesloten tussen Franse en Engelse producenten ; dat in 1928 een overeenkomst werd gesloten tussen Belgische en Duitse producenten waarvan de voornaamste elementen nog terug te vinden zijn in de tegenwoordige marktorganisatie nadat de Franse producenten in een Frans-Belgische overeenkomst uit 1927 hadden afgezien van bevoorrading van de Nederlandse markt ; dat speciaal door het optreden van Nederlandse producenten in 1926 en 1929 de huidige regeling in de jaren na 1928 enige tijd werd verstoord totdat in 1938 op de " Conferentie van Dublin " het aandeel van Nederland , België , Duitsland , Frankrijk en Engeland in de bevoorrading van de Nederlandse markt bij overeenkomst werd vastgelegd ;

Overwegende dat de controle op en de uitvoering van deze nieuwe overeenkomst werd opgedragen aan de op 19 februari 1938 te Amsterdam opgerichte " Stichting Cement-Centrale voor Nederland ( C.C.N . ) ; dat de C.C.N . heden ten dage nog bestaat ; dat deze stichting op 31 december 1970 de cementindustrie behulpzaam was bij de uitvoering van kartelovereenkomsten en -besluiten ;

Overwegende dat na de tweede wereldoorlog via de tussenfase van de overeenkomst van Parijs ( 1950 ) tussen Belgische , Duitse en Nederlandse producenten en de " Belgisch-Nederlandse Conventie " ( 1953 ) op 6 juli 1956 tussen E.N.C.I . , Cemij , Cimbel en N.C.H . het N.C.A . werd gesloten ; dat Cimbel en N.C.H . daarbij handelden voor de door hen vertegenwoordigde Belgische , respectievelijk Duitse cementproducenten ; dat dus behalve de Nederlandse fabrikanten bij de overeenkomst oorspronkelijk meer dan 20 Belgische en 44 Westduitse ondernemingen betrokken waren ; dat het totale aantal hierbij betrokken producenten thans tengevolge van fusies , verkopen , liquidaties en oprichting van nieuwe bedrijven 45 bedraagt ;

2 . Overwegende dat het N.C.A . - zoals dit tot 31 december 1970 werd toegepast - in hoofdzaak het volgende behelsde :

a ) De Nederlandse , Belgische en Duitse partijen hadden de bevoorrading van de Nederlandse markt onder elkander verdeeld . Het leveringsrecht van partijen werd tevens als leveringsverplichting opgevat ( artikel 4 , N.C.A . ) . Dit was gebaseerd op het Nederlandse cementverbruik binnen een kalenderjaar en was zo opgezet dat het procentuele aandeel van de Nederlandse fabrikanten des te hoger was naarmate het cementverbruik in Nederland lager was , ( 62,5 % bij een jaarlijks verbruik van 2 000 000 ton of meer , 73,33 % bij een jaarlijks verbruik van minder dan 1 500 000 ton ) ( artikel 5 , N.C.A . ) . Het aandeel voor de buitenlandse fabrikanten van ongeveer 35 % was onder de Belgische en Westduitse fabrikanten verdeeld in de verhouding 57,5 en 42,5 ( artikel 9 , N.C.A . ) .

Partijen bij de overeenkomst waren verplicht het gehele jaar zo veel mogelijk in overeenstemming te blijven met hun leveringsrechten . Indien de ontwikkeling in de leveranties in de loop van het jaar voor een of meer partijen een belangrijke voorsprong opleverde moesten partijen in loyale samenwerking met het oog op compensatie de nodige maatregelen treffen ( artikel 17 , N.C.A . ) . Indien desondanks van het leveringsrecht werd afgeweken moest aan het einde van ieder kalenderjaar een minnelijke schikking worden getroffen . Wanneer dit niet gelukte moest de partij , die het aandeel in de levering had overschreden , aan partijen die niet aan hun aandeel waren toegekomen voor de teveel geleverde hoeveelheid een vergoeding betalen ten bedrage van 10 % van de gemiddelde prijs . Bij een overschrijding van de leverantie van meer dan 10 % werd de compenserende betaling verhoogd tot 20 % . Zolang de leverantieoverschrijding niet meer bedroeg dan 2 000 ton behoefde geen compenserende betaling te worden gedaan . De teveel geleverde hoeveelheid werd in dit geval van het leveringsrecht van het volgende jaar afgetrokken en gevoegd bij het aandeel van die partijen , die niet aan hun aandeel waren toegekomen ( artikel 19 , N.C.A . ) .

b ) Partijen waren verplicht op de Nederlandse markt uniforme prijzen en verkoopvoorwaarden toe te passen . Deze prijzen en voorwaarden moesten in onderling overleg worden vastgesteld . Indien men in het overleg niet tot overeenstemming kon komen was de stem van de Nederlandse Cementindustrie doorslaggevend ( artikel 20 , N.C.A . ) . Ter uitvoering van deze bepaling hadden partijen een reeks besluiten genomen waarvan de voornaamste inhoud is vermeld onder nr . 3 en de nrs . 5 t/m 8 .

c ) De Nederlandse Cementindustrie mocht zonder schriftelijke toestemming van de andere partijen in België of in West-Duitsland geen cementfabriek oprichten , niet aan de oprichting van een dergelijke fabriek deelnemen of aan een dergelijke fabriek leveren . De Belgische en Westduitse partners hadden hunnerzijds de verplichting op zich genomen in Nederland geen cementfabriek op te richten respectievelijk aan de oprichting van een dergelijke fabriek niet deel te nemen ( artikel 2 , N.C.A . ) .

d ) Partijen waren verplicht hun verkooporganisaties de nodige instructies te geven voor de naleving van het N.C.A . Zij stonden er voor in dat deze organisaties geen maatregelen zouden treffen die de naleving van het N.C.A . nadelig zouden beïnvloeden ( artikel 3 , N.C.A . ) .

e ) Partijen hadden de raad van bestuur van de C.C.N . belast met de publikatie van de overeenkomstig artikel 20 van het N.C.A . vastgestelde uniforme prijzen en verkoopvoorwaarden alsmede met de controle op de naleving daarvan .

f ) De Nederlandse cementindustrie had zich verplicht om , voor zover zij haar behoefte aan klinker niet kon dekken uit eigen produktie , klinker slechts bij haar Belgische en Westduitse contractspartijen te kopen . Deze waren verplicht aan de verlangens van de Nederlandse industrie bij tijdige bestelling te voldoen en zonder voorafgaande toestemming van de Nederlandse industrie geen klinker te leveren aan derden in Nederland .

De leveringen van klinker aan de Nederlandse cementindustrie waren tussen de Belgische en Westduitse partijen verdeeld in de verhouding van 6 tot 4 ( artikel 24 - 28 , N.C.A . ) .

3 . Overwegende dat de deelnemers aan het N.C.A . ter uitvoering van artikel 20 N.C.A . een reeks besluiten hadden genomen inzake uniforme prijzen en verkoopvoorwaarden , dat hier speciaal de volgende voorwaarden van belang zijn :

a ) " Algemene voorwaarden voor de verkoop en de levering van cement in Nederland " , deze voorwaarden vormden de basis van iedere aankoop bij partijen bij het N.C.A . , respectievelijk bij de door hen in Nederland opgerichte verkoopkantoren en de op de C.C.N.-lijst genoemde importeurs ( zie onder 4 ) .

b ) " Prijslijst en verdere voorwaarden " , ook deze lijst vormde de basis van alle aankopen van het N.C.A.-cement .

c ) " Aanvullende voorwaarden voor de verkoop en de levering van cement in Nederland aan handelaren " ; behalve de " Algemene voorwaarden " vormden ok deze voorwaarden de basis voor leveranties aan handelaren . Onder " handelaren " in de zin van deze voorwaarden werden oorspronkelijk alleen leden van de " Vereniging van Cementhandelaren " verstaan . Sinds 1 oktober 1967 werden ook derden onder bepaalde voorwaarden door de C.C.N . als handelaren erkend .

d ) " Aanvullende voorwaarden voor de verkoop en de levering van cement in Nederland aan betonmortelbedrijven " ; behalve de " Algemene voorwaarden " zijn ook deze voorwaarden de basis voor leveringen aan Nederlandse betonmortelbedrijven . Als betonmortelbedrijven in de zin van deze voorwaarden werden alleen die bedrijven beschouwd , die door de Betonvereniging te 's Gravenhage waren erkend en genoemd in een door de C.C.N . uitgegeven lijst .

e ) " Aanvullende voorwaarden voor de verkoop en de levering van cement in Nederland aan fabrikanten van betonwaren en asbestcementprodukten " ; ook deze voorwaarden werden slechts naast de " Algemene voorwaarden " toegepast op fabrikanten van betonwaren en asbestcementprodukten . Om onder deze voorwaarden te vallen gold voor 1 januari 1964 de eis dat men was vermeld op een door de C.C.N . gepubliceerde " Lijst van fabrikanten van betonwaren " . Sinds 1 januari 1964 werd echter als fabrikant van betonwaren en asbestcementprodukten beschouwd iedere in Nederland gevestigde onderneming die zich met de vervaardiging van deze produkten bezig hield .

f ) " Aanvullende voorwaarden voor de verkoop en de levering van cement in Nederland aan aannemers "

g ) " Voorschriften voor de erkenning van cementsilobedrijven " . De erkende cementsilobedrijven werden , evenals de erkende betonmortelbedrijven , vermeld in een door de C.C.N . uitgegeven lijst ;

4 . Overwegende dat de cementleveranties van partijen bij het N.C.A . gedeeltelijk liepen via eigen verkoopkantoren , gedeeltelijk via Nederlandse importeurs ; dat de C.C.N . in opdracht van partijen bij het N.C.A . een lijst publiceerde waarop een twaalftal van dergelijke leveranciers vermeld stond ; dat deze , voor zover zij verkoopkantoren waren , werden gebonden krachtens de in artikel 3 N.C.A . , door hun bij het N.C.A . aangesloten leden aanvaarde verplichting ( hierboven sub 2 , d ) ) alleen cement te verkopen , die door partijen bij het N.C.A . was vervaardigd ; dat zij verplicht waren aan de voorschriften inzake prijzen en verkoopvoorwaarden nauwgezet de hand te houden ; dat ook de importeurs slechts N.C.A.-cement verkochten en de prijzen en verkoopvoorwaarden in acht namen ;

3 . Overwegende dat met genoemde besluiten tot 30 september 1967 inzonderheid het volgende werd beoogd :

- de Nederlandse markt werd aan de aanbods - en aan de vraagzijde afgesloten tegen de concurrentie van derden via een systeem van wederzijdse en collectieve exclusiviteitsbindingen ,

- de verdeling van de Nederlandse markt in quota's tussen partijen bij het N.C.A . werd gegarandeerd door uitschakeling van de concurrentie ten aanzien van prijzen en voorwaarden , zowel van de fabrikanten onderling als in de handelsfase ;

Overwegende dat de afsluiting van de Nederlandse markt niet alleen bleek uit de besluiten overeenkomstig artikel 20 , N.C.A . doch ook uit het samengaan daarvan met een reeks maatregelen van de georganiseerde Nederlandse cementhandel tot regulering van de markt ; dat door deze maatregelen tevens de concurrentie ten aanzien van prijzen en voorwaarden in de handelsfase in verstrekte mate werd uitgesloten ;

Overwegende dat de maatregelen van de handel in de eerste plaats bleken uit een door de C.C.N . respectievelijk haar rechtsvoorganger de " Commissie van Toezicht " , met de " Vereniging van Cementhandelaren " ( V.C.H . ) in 1937 gesloten overeenkomst ( V.C.H.-contract ) en speciaal uit een reeks besluiten die de algemene vergadering van de V.C.H . had genomen en waaraan ieder lid van de V.C.H . was gebonden ;

Overwegende dat aan de zijde van de fabrikanten de Nederlandse markt werd afgesloten doordat de ongeveer 500 V.C.H.-leden alleen cement mochten betrekken bij de twaalf N.C.A.-leveranciers ; dat deze exclusiviteitsverplichting voortvloeide uit het V.C.H . contract ; dat ook de ongeveer 350 in Nederland gevestigde fabrikanten van betonwaren alsmede de ongeveer 100 betonmortelbedrijven praktisch alleen N.C.A.-cement kochten ; dat zulks o.a . het gevolg was van de door de N.C.A.-leden vastgestelde en door de C.C.N . gepubliceerde aanvullende voorwaarden voor fabrikanten van betonwaren en betonmortelbedrijven , volgens welke deze ondernemingen ingeval van aankoop bij de twaalf leveranciers of bij de leden van de V.C.H . op de totale omzet een rabat ontvingen tussen Fl . 0,25 en Fl . 1,75 per ton ; dat deze regelimg sinds 1 januari 1964 van kracht was ; dat voordien de partijen bij het N.C.A . de fabrikanten van betonwaren en betonmortelbedrijven bij overeenkomst nog extra exclusiviteitsbindingen hadden opgelegd ;

Overwegende dar het V.C.H.-contract , welks verenigbaarheid met artikel 85 van het E.E.G.-Verdrag het onderwerp was van de andere procedure , op 29 september 1967 is beëndigd ; dat daardoor de collectieve exclusiviteitsbinding van de V.C.H.-leden aan de bij het N.C.A . betrokken leveranciers is vervallen ;

Overwegende dat hiermede overeenkomt een reeks van wijzigingen in de besluiten van de N.C.A.-leden die op 1 oktober 1967 in werking waren getreden ;

Overwegende dat deze besluiten tezamen ook voor de toekomst beoogden om

- de kring van ondernemingen , waaraan cement geleverd werd of waaraan speciale kortingen werden toegekend gesloten te houden ,

- de concurrentie ten aanzien van prijzen en voorwaarden door de producenten onderling volledig uit te schakelen ;

6 . Overwegende dat de twaalf leveranciers van N.C.A . cement ook na 1 oktober 1967 praktisch alleen leverden aan erkende handelaren , erkende betonmortelbedrijven en fabrikanten van betonwaren ; dat derden bij hen weliswaar eveneens cement konden kopen , doch eerst dan kortingen kregen wanneer zij ten minste 5 000 ton afnamen en deze hoeveelheid gebruikten voor hetzelfde bouwproject ;

Overwegende dat partijen bij het N.C.A . voor 30 september 1967 de kring van voor de handel in cement in aanmerking komende ondernemingen hadden afgegrensd door in de overeenkomstig artikel 20 , N.C.A . vastgestelde " Algemene voorwaarden voor de verkoop en de levering van cement in Nederland " een principieel verbod op te nemen krachtens welk verbod het de koper van cement werd verboden cement , ongemengd of vermengd met andere stoffen , door te verkopen ; dat van dit verbod vervolgens die groepen afnemers werden vrijgesteld die op grond van de door hen aanvaarde verplichtingen moesten worden toegelaten tot de handel in cement ;

a ) De leden van de " Vereniging van Cementhandelaren " te Amsterdam ( V.C.H . ) waren op grond van de " Aanvullende voorwaarden voor de verkoop en de levering van cement in Nederland aan handelaren " in zoverre vrijgesteld van het verbod tot doorverkopen , dat het verbod geen betrekking had op de verkoop van onverpakt cement uit voorraad ; alleen V.C.H.-leden ontvingen ook de in deze voorwaarden genoemde handelaarskortingen ;

b ) Tot de verkoop van cement in onverpakte vorm uit voorraad waren alleen de door de C.C.N . erkende en op een speciale lijst genoemde cementsilobedrijven gerechtigd ; deze bedrijven zijn lid van de V.C.H . doch moesten , om te worden toegelaten tot de handel in onverpakt cement , nog aan aanvullende voorwaarden voldoen ;

c ) Van het verbod tot doorverkoop van cement in de vorm van betonmortel ( doch niet op andere wijze ) waren krachtens de " Aanvullende voorwaarden voor de verkoop en de levering van cement in Nederland aan betonmortelbedrijven " tenslotte een reeks betonmortelbedrijven vrijgesteld , namelijk die , welke door de Betonvereniging te 's-Gravenhage waren erkend en vermeld op een speciale lijst van de C.C.N . ;

d ) Indien een lid van de V.C.H . van de ledenlijst van deze vereniging werd geschrapt mocht iedere leverancier de verdere levering van cement aan deze onderneming en mocht iedere koper de verdere afname van cement van deze onderneming overeenkomstig de door partijen bij het N.C.A . vastgestelde verkoopvoorwaarden ook dan weigeren , wanneer het cement reeds definitief verkocht was . Door het V.C.H.-contract en de door de V.C.H . uitgevaardigde voorschriften werd dit recht om een levering te weigeren verplicht gesteld . Volgens de " Aanvullende voorwaarden voor betonmortelbedrijven " was het deze bedrijven verboden betonmortel te leveren aan ondernemingen ten aanzien waarvan de C.C.N . of de V.C.H . een leveringsverbod had uitgevaardigd .

7 . Overwegende dat bij een nieuwe redactie van de N.C.A.-besluiten van 1 oktober 1967 voornamelijk de volgende wijzigingen werden aangebracht :

a ) " leverancier " was volgens deze tekst niet langer alleen de op de lijst der verkoopkantoren en importeurs voorkomende onderneming doch iedereen die overeenkomstig de nieuwe algemene voorwaarden cement aanbood , verkocht of leverde . In de praktijk werd echter geen nieuwe leverancier door partijen bij het N.C.A . ingeschakeld . De enige wijziging was deze , dat de afnemers bij schrapping van een leverancier van de ook voortaan door de C.C.N . gepubliceerde lijst ( wegens beëindiging van het V.C.H.-contract ) niet meer het recht hadden afname te weigeren ;

b ) het algemene verbod tot doorverkoop , het doorbreken daarvan en het toekennen van handelaarskortingen uitsluitend ten gunste van de V.C.H.-leden werd ingetrokken . In de plaats van deze regeling kwam een voorschrift volgens hetwelk de leveranciers met toekening van handelaarskortingen alleen leverden aan de door de C.C.N . erkende handelaars ;

c ) de leden van de - voortbestaande - V.C.H . kregen automatisch de status van erkend handelaar onder het voorbehoud van intrekking van deze status wanneer de voorwaarden voor de erkenning niet werden nageleefd ;

d ) met het oog op de verkoop van onverpakt cement uit voorraad werd ook verder uitsluitend geleverd aan de door de C.C.N . erkende cementsilobedrijven ; de voorwaarden voor de erkenning bleven ongewijzigd van kracht ;

e ) met het oog op de verkoop van cement in de vorm van betonmortel werd ook verder uitsluitend geleverd aan de door de Betonvereniging erkende betonmortelbedrijven ; ook hier bleven de voorwaarden voor de erkenning ongewijzigd van kracht ;

f ) betonmortelbedrijven , betonwarenfabrikanten , aannemers en andere derden werd geen verbod tot wederverkoop meer opgelegd . De vrijheid van de betonmortelbedrijven om derden in te schakelen in hun verkooptransacties werd niet meer beperkt . Ook kon de C.C.N . aan de betonmortelbedrijven geen leveringsverbod meer opleggen ;

8 . Overwegende dat de door de N.C.A.-leveranciers tot nu toe toegepaste uniforme prijzen en kortingen hieronder worden genoemd op basis van de prijslijst van de C.C.N . van 1 oktober 1967 ; dat alle prijzen golden franco plaats van bestemming ; dat de prijzen waren onderverdeeld naar zones en naar transportmiddelen ( zie onderstaand overzicht ) ;

Overwegende dat voor Portlandcement klasse A de basisprijs bij levering per schip en afname van 100 ton voor verpakt cement Fl . 53,75 per ton bedroeg , plus Fl . 6 per ton voor verpakking ( papieren zakken ) , voor onverpakt cement Fl . 54,75 per ton ; dat bij levering per spoor en afname van ten minste 20 ton deze prijzen met Fl . 1,85 per ton werden verhoogd , en bij levering per vrachtauto en afname van ten minste 20 ton met Fl . 7,85 per ton ; dat zij voor de prijszones 2 en 3 met Fl . 0,50 per ton werden verhoogd ; dat bij levering per vrachtauto binnen een kring van 80 km om Maastricht of IJmuiden en van 25 km om Rozenburg de verhoging van de basisprijzen daarentegen daalde met afnemende afstand van het middelpunt van de zone van Fl . 7,85 per ton tot Fl . 2,95 per ton , d.w.z . binnen een marge van Fl . 4,90 per ton ;

Overwegende dat voor hoogovencement klasse A de prijzen met Fl . 3 ,- per ton werden verlaagd , voor cement van klasse B en klasse C verhoogd met Fl . 5 ,- respectievelijk Fl . 12,50 per ton ;

Overwegende dat bij levering per schip en individuele afname van ten minste 100 tot 400 ton hoeveelheidskortingen werden verleend van Fl . 0,25 tot Fl . 0,55 per ton ; dat daarentegen bij levering per schip tussen 15 en 50 ton toeslagen van Fl . 1 ,- tot Fl . 2 ,- per ton en bij levering per spoor tussen 10 en 20 ton toeslagen van Fl . 0,30 of Fl . 1,30 per ton werden berekend ;

Overwegende dat aan erkende handelaren een korting werd verleend van Fl . 1,85 per ton bij levering aan de handelaar en van Fl . 3 ,- per ton bij levering af bedrijf aan de verbruiker waarbij de handelaar bemiddeld heeft ( per silo - of vrachtwagen ) , in het laatste geval plus een verdere korting van 0,9 % voor het Nederlandse cement ;

Overwegende dat erkende betonmortelbedrijven en betonwarenfabrikanten een van 1 000 tot 20 000 ton en meer gestaffelde korting ontvingen over de totale omzet tussen Fl . 0,25 en Fl . 1,75 per ton ; dat aankopen bij outsiders bij de berekening van de korting in aanmerking werden genomen ; dat aan aannemers een korting werd verleend tussen Fl . 0,75 en Fl . 1,50 per ton ; dat dit werd berekend naar de hoeveelheid cement die voor de uitvoering van het bouwproject nodig was , en gestaffeld was van 5 000 tot 15 000 ton en meer ;

Overwegende dat de onderverdeling naar zones en naar transportmiddelen door het volgende overzicht kan worden verduidelijkt :

Prijszone * Verpakt cement * Onverpakt cement *

* Schip ( 100 t ) * Spoor ( 20 t ) * Vrachtauto ( 20 t ) * Schip ( 100 t ) * Spoor ( 20 t ) * Vrachtauto ( 20 t ) *

Vrachtautozone 1a ( Maastricht ) * * * 56,70 * * * 57,20 *

1b ( IJmuiden ) en 1c ( Rozenburg ) * * * 61,60 * * * 62,10 *

Zone 1 ( vrachtautozone 2 ) * Basisprijs * * * * * *

Noord-Holland , Zuid-Holland , Utrecht , Zeeland , Noord-Brabant , Limburg , delen van Gelderland * 53,75 * 55,10 * 61,60 * 54,25 * 56,10 * 62,10 *

Zone 2 ( vrachtautozone 3 ) * * * * * * *

Rest Gelderland , Overijsel , Oost-Flevoland * 54,25 * 56,10 * 62,10 * 54,75 * 56,60 * 62,60 *

Zone 3 ( vrachtautozone 4 ) * * * * * * *

( Drente , Groningen , Friesland , Noord-Oostpolder ) * 54,75 * 56,60 * 62,60 * 55,25 * 57,10 * 63,10 *

9 . Overwegende dat bij de verdere uiteenzetting van de zaak door de aanmelders en bij de bespreking van het N.C.A . met vertegenwoordigers van de Nederlandse Regering is gebleken dat de Nederlandse Regering aan het begin van ieder cementjaar met vertegenwoordigers van de Nederlandse , Belgische en West-Duitse industrie een gentlemen's agreement sloot waarin de vertegenwoordigers van de industrie zich bereid verklaarden de bevoorrading van de Nederlandse markt zonder voorbehoud tegen een bepaalde prijs te garanderen ; dat volgens de vertegenwoordigers van de Nederlandse regering deze prijzen behoren tot de laagste in West-Europa .

10 . Overwegende dat de Commissie bij schrijven van 3 januari 1966 aan de bij het N.C.A . betrokken ondernemingen overeenkomstig artikel 15 , lid 6 , van Verordening nr . 17 had medegedeeld dat zij de overeenkomst voorlopig had onderzocht en daarbij tot de overtuiging was gekomen dat aan de voorwaarden van artikel 85 , lid 1 , van het E.E.G.-Verdrag was voldaan en dat toepassing van artikel 85 , lid 3 , op de aangemelde overeenkomst niet gerechtvaardigd was ; dat tegen de mededelingen door betrokkenen bij het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen beroep is ingesteld ; dat het Hof van Justitie de mededeling van de Commissie bij arrest van 15 maart 1967 op formele gronden ongedaan heeft gemaakt ;

11 . Overwegende dat de vertegenwoordigers van betrokken partijen zich bij schrijven van 29 maart 1966 aan de Commissie bereid hebben verklaard alle in de mededeling van de Commissie van 3 januari 1966 genoemde overeenkomsten , met uitzondering van het systeem van quota's en prijzen ongedaan te maken , voor zover overeenkomstig artikel 85 , lid 3 , van het E.E.G.-Verdrag het in artikel 85 , lid 1 , neergelegde verbod voor laatstgenoemde regelingen buiten toepassing kon worden verklaard ;

Overwegende dat de gevolmachtigde van de bij het N.C.A . betrokken partijen bij schrijven van 15 juni 1967 het uit de aanmelding van het N.C.A . voortvloeiende verzoek om ontheffing overeenkomstig artikel 85 , lid 3 , van het E.E.G.-Verdrag ten aanzien van deze overeenkomst zo heeft gewijzigd dat niet meer werd verzocht om een ontheffing van de overeenkomst in zijn oorspronkelijke vorm , zoals deze bestond bij de aanmelding van 31 oktober 1962 en ook niet in de redactie die tot 31 december 1970 werd toegepast en die gekenmerkt was door de op 1 oktober 1967 in werking getreden beëindiging van het daarmee samenhangende V.C.H.-contract ; dat het verzoek sinds juni 1967 gericht was op ontheffing ten behoeve van een gewijzigd N.C.A.-contract en waarin als enige concurrentiebeperking afspraken inzake quota's en prijzen zouden voorkomen ;

Overwegende dat tijdens de eerste hoorzitting op 11 juli 1967 alsmede in aansluiting daarop , met name in een schrijven van de gevolmachtigde van partijen bij het N.C.A . van 10 november 1967 de uiteenzettingen van de betrokkenen in verband met een wijziging van het N.C.A . nader gepreciseerd zijn :

a ) de verdeling van de Nederlandse markt op grond van quota's zou worden gehandhaafd ( artikel 2 van het ontwerp voor een gewijzigd N.C.A . ) ; compenserende betalingen voor overschrijding van de quota's zouden echter niet meer voorkomen en evenmin een aftrek van de quota's voor het volgende jaar ;

b ) de verplichte toepassing van uniforme prijzen en verkoopvoorwaarden zou worden gehandhaafd ( artikel 7 , N.C.A . ) ; anders dan in de tot nu toe geldende regeling zou niet de prijspolitiek van de Nederlandse partijen , doch de prijspolitiek van de Nederlandse Regering de doorslag geven ;

c ) het verbod tot oprichting van fabrieken zou komen te vervallen ;

d ) de afspraak inzake klinker zou tegen het eind van 1968 worden beëindigd ; een nieuwe overeenkomst inzake klinker werd in ieder geval voor de eerste jaren na 1968 vanwege de uitgebreide capaciteit voor klinker van de E.N.C.I . door partijen bij het N.C.A . niet noodzakelijk geacht ;

12 . Overwegende dat de aanmelders ter motivering van dit verzoek om ontheffing met name het volgende hebben aangevoerd :

a ) het N.C.A . streeft in zijn gewijzigd vorm twee hoofddoelen na , d.w.z .

- de volledige en regelmatige bevoorrading van de Nederlandse markt met cement van goede kwaliteit tegen redelijke en stabiele prijzen te garanderen ,

- te voorkomen dat de voor het bereiken van dit doel noodzakelijke reservecapaciteit uitmondt in een heilloze prijzenslag .

b ) De bevoorrading van de Nederlandse markt is ook in de toekomst voor een zeer belangrijk gedeelte afhankelijk van invoer ; door het N.C.A . en de daarin vastgelegde leveringsplicht alsmede door de garanties die de Belgische en Duitse fabrikanten aan de Nederlandse Regering op gezette tijden geven zou de bevoorrading van deze markt met een voldoende hoeveelheid cement van goede kwaliteit en tegen redelijke prijzen gewaarborgd zijn ; aan de Belgische en de Duitse partijen zou de quotaregeling tevens de onmisbare zekerheid geven dat zij de aan hen voorbehouden hoeveelheden kunnen verkopen . Zonder het N.C.A . zou de bevoorrading van de Nederlandse markt in perioden van een eventuele vermindering van het aanbod in gevaar komen , b.v . bij een sterke prijsstijging op de exportmarkten ( derde landen ) . De Nederlandse markt zou in dat geval voor de keuze worden gesteld ofwel met de prijsschommelingen mee te gaan ofwel een tekort aan cement op de koop toe te nemen . De wederopbouw in Nederland na de tweede wereldoorlog zou alleen in de sector cement ongehinderd zijn verlopen ; zulks zou te danken zijn geweest aan de garantie tot bevoorrading van de Belgische en Duitse partijen . Vanwege deze garantie zouden de Belgische en Duitse fabrikanten gunstiger exporttransacties ontgaan zijn .

c ) De aanpassing van de capaciteit aan de vraag zou vanwege het kapitaalintensieve karakter van de cementproduktie , de toenemende rentabiliteit daarvan met toenemende omvang van de produktieeenheid alsmede seizoenschommelingen en de geringe elasticiteit van de prijzen aan de vraagzijde alleen mogelijk zijn wanneer het investeringsrisico van de afzonderlijke producenten door middel van een prijzen - en quotaregeling zou worden weggenomen .

Weliswaar heeft de cementindustrie bij de nieuwe aanschaf van ovens en molens de keuze uit installaties van verschillende grootte . De kosten voor de aanschaf van ovens van een normale grootte zouden ongeveer 1 000 tot 1 500 frank per ton jaarlijkse capaciteit bedragen , de kosten voor de oprichting van de thans gebruikte zeer grote ovens daarentegen ongeveer 2 000 frank per ton jaarlijkse capaciteit .

Omdat echter de bedrijfs - en onderhoudskosten per ton geproduceerd cement bij kleinere installaties hoger zijn dan bij grotere , kunnen alleen bij de afschaf van zeer grote installaties optimale resultaten worden bereikt . Deze ervaring kan men opdoen bij alle kapitaalintensieve industrieën ( b.v . ijzer - en staalindustrie , olieraffinaderijen ) . De aanpassing aan de stijgende vraag met kleine bijkomende installaties zou na enkele jaren tot een belangrijk hogere kostprijs leiden dan de aanschaf van een grote installatie .

Het kapitaalintensieve karakter van de cementindustrie komt ( na de energieproducenten ) op de tweede plaats , d.w.z . nog voor de ijzer - en staalindustrie , de papierindustrie en de aardolieindustrie . Weliswaar zijn veel installaties langer in bedrijf dan 16 jaar ( afschrijvingsduur bij 6 % per jaar ) . De langere levensduur van de produktieinstallaties eist echter een kostbaar onderhoud en het verwisselen van talrijke losse onderdelen .

De kosten voor de niet gebruikte reservecapaciteit moeten worden gedekt door de verkoopprijzen . De reservecapaciteit moet 20 % bedragen .

Het seizoengebonden karakter van de cementverkoop is nauwelijks te compenseren . De cementverwerkende industrie , die niet afhankelijk is van weersinvloeden , neemt slechts ongeveer 30 % van de produktie af . De bouwprojecten in de winter oefenen slechts een zeer beperkte stabiliserende invloed uit en in de silo's van partijen bij het N.C.A . is slechts plaats voor de produktie van enkele dagen . Een merkbare verhoging van de silobouw zou extra overslagkosten van Fl . 15 per ton in de silo overgeslagen cement ten gevolge hebben . Op grond van zijn hoedanigheid kan klinker slechts enkele dagen in de open lucht worden opgeslagen . Bij een voorraadproduktie van klinker zouden extra kosten van ong . Fl . 8 per ton ontstaan . De invoering van winterkortingen heeft weinig zin omdat de vraag naar cement uit een oogpunt van prijzen onelastisch is , de verminderde vraag in de winter een gevolg is van weersomstandigheden en de opslag door de handel in verband met de daaraan verbonden kosten onmogelijk is . Het aandeel van cement bij de totale bouwkosten is zelfs bij algemene cementconstructies ( weg - en waterbouw ) zo gering , dat via prijsverminderingen geen stijging van de vraag kan worden bereikt .

d ) De hoge vaste kosten zouden bij vermindering van de vraag aanleiding geven tot een benutting van de volledige capaciteit en tot een heilloze prijzenslag met kritieke gevolgen voor de cementindustrie ; daarom is discipline van de fabrikanten ten aanzien van de prijzen onontbeerlijk . Ten gevolge van de zeer kapitaalintensieve structuur van de cementindustrie zijn de marginale kosten vergeleken met de totale kostprijs van het produkt zeer gering . In perioden van teruggaande conjunctuur zouden met name de kleinere , op minder gunstige plaatsen gevestigde Westduitse fabrikanten geen weerstand kunnen bieden aan de verleiding de verkoop in Nederland uit te breiden via prijsverlagingen . Dit zou een directe aanleiding zijn voor een ongebreidelde concurrentie op de Nederlandse markt . Op de markt in het eigen land zouden de cementfabrikanten slechts aarzelend overgaan tot strijdmaatregelen omdat dit hun grootste afzetgebied is . Op de exportmarkten - zoals de Nederlandse markt - is er minder risico van terugslag op de eigen markt ;

13 . Overwegende dat in aansluiting op een reeks verdere besprekingen die de Commissie met partijen heeft gevoerd na de in het najaar van 1967 in werking getreden of in het vooruitzicht gestelde wijzigingen in het N.C.A . , partijen besloten hebben het N.C.A . in de toenmalige redactie op 31 december 1970 te beëindigen en de buiten toepassing verklaring van het in artikel 85 , lid 1 , neergelegde verbod voor de toekomst te verzoeken voor een op 23 november 1970 aangemelde en op 1 januari 1971 in werking getreden gewijzigde tekst van de overeenkomst ; dat de overeenkomst in de huidige redactie - de " Cementregeling voor Nederland - 1971 " ( C.R.N . 1971 ) - de handhaving van een minder strikte quotaregeling gedurende een overgangsperiode van drie jaren tot onderwerp heeft terwijl alle tot nu toe toegepaste concurrentiebeperkingen zijn afgeschaft ; dat het doel van de tussen de betrokken partijen bestaande overeenkomst , thans evenals vroeger , is de volledige en regelmatige bevoorrading van de Nederlandse markt met cement van goede kwaliteit en tegen redelijke prijzen te garanderen ( artikel 2 , C.R.N . ) ;

Overwegende dat de nieuwe regeling hoofdzakelijk de volgende inhoud heeft :

a ) Partijen stellen gemeenschappelijk voor ieder jaar een prognose op van de totale Nederlandse vraag ( artikel 7 , C.R.N . ) . Van de geschatte totale hoeveelheid blijven 550 000 ton voorbehouden aan de verkoop door betrokkenen in vrije onderlinge concurrentie . De door outsiders op de Nederlandse markt gebracht hoeveelheden worden hieronder begrepen geacht tot maximaal 300 000 ton . De na aftrek van de 550 000 ton overblijvende de hoeveelheid wordt onder partijen verdeeld in de verhouding 69 ( Nederlandse industrie ) , 17 ( Belgische industrie ) en 14 procent ( West-Duitse industrie ) . Partijen zijn tot levering van deze quota's zowel gerechtigd als verplicht ( artikelen 3 en 4 , C.R.N . ) .

b ) De partijen zullen niet langer uniforme prijzen en verkoopvoorwaarden vaststellen . Zij passen in de toekomst hun eigen prijzen en voorwaarden toe speciaal wat betreft de toekenning van kortingen aan handelaren , cementsilobedrijven en betonmortelbedrijven . De C.R.N . heeft in dit verband geen functies of bevoegheden meer .

c ) De Nederlandse cementindustrie stelt haar prijzen vast in overleg met de Nederlandse Regering , voor zover laatstgenoemde zulks wenst . De Belgische en Duitse partijen zijn vrij in hun beslissing om zich aan de Nederlandse prijzen aan te passen . Deze aanpassing mag niet gebasserd zijn op een afstemming van de gedragingen van partijen , doch moet het gevolg zijn van het vrije spel der economische krachten op de markt .

d ) Enkele partijen stellen de door de voor de Nederlandse markt toegepaste prijzen en verkoopvoorwaarden thans nog vast op basis van hun nationale kartelovereenkomsten . Deze overeenkomsten zijn aangemeld . Op de door de Commissie te geven beschikkingen inzake verenigbaarheid van deze overeenkomsten met artikel 85 van het E.E.G.-Verdrag wordt door de onderhavige procedure niet vooruitgelopen .

e ) De partijen zullen elkander wederzijds op de hoogte stellen van die investeringen die van belang zijn voor de bevoorrading van de Nederlandse markt . Zij zullen bij de research samenwerken ( artikelen 5 en 6 , C.R.N . ) .

f ) De partijen benoemen uit hun midden een commissie die toezicht uitoefent op de juiste toepassing en uitvoering van de overeenkomst en die zorgt voor de diverse coordinatiemaatregelen . De partijen zijn verplicht om aan deze commissie ieder voor de vervulling van haar taak noodzakelijke inlichting te verstrekken ( artikel 8 , C.R.N . ) .

g ) De overeenkomst is gesloten voor de duur van 3 jaren . De overeenkomst kan stilzwijgend worden verlengd ( artikel 11 , C.R.N . ) .

h ) Alle geschillen die in verband met de C.R.N . ontstaan moeten door een scheidsgerecht worden beslist . Voor zover de partijen niet besluiten een arbiter aan te stellen bestaat dit scheidsgerecht uit drie arbiters die naar billijkheid oordelen en de procedure-regels zelf vaststellen . Voor de interpretatie en de uitvoering van de overeenkomst is Nederlands recht toepasselijk . Bevoegd is de rechter op de plaats waar de overeenkomstig artikel 8 van de C.R.N . opgerichte commissie kantoor houdt ( artikel 12 , C.R.N . ) .

II

14 . Overwegende dat artikel 85 , lid 1 , van het E.E.G.-Verdrag bepaalt dat onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt en verboden zijn alle overeenkomsten tussen ondernemingen , alle besluiten van ondernemersverenigingen en alle onderling afgestemde feitelijke gedragingen welke de handel tussen Lid-Staten ongunstig kunnen beïnvloeden en ertoe strekken of ten gevolge hebben dat de mededinging binnen de gemeenschappelijke markt wordt verhinderd , beperkt of vervalst ;

15 . Overwegende dat de C.R.N . 1971 is gesloten tussen ondernemingen en overeenkomsten bevat die onder het verbod van artikel 85 , lid 1 , van het E.E.G.-Verdrag vallen ; dat deze overeenkomsten ertoe strekken of ten gevolge hebben dat de mededinging binnen de gemeenschappelijke markt wordt beperkt ;

a ) de vaststelling van quota's voor de levering laat aan partijen bij de overeenkomst niet de volledige vrijheid de omvang van hun cementleveranties naar Nederland vast te stellen . De omstandigheid , dat het aan iedere partij toekomende leveringsrecht overeenkomstig artikel 4 C.R.N . tevens als leveringsplicht moet worden opgevat sluit niet alleen het concurrentie-beperkende karakter van de quota-regeling niet uit , doch versterkt dit nog . De aanbod - en verkoopmogelijkheden van partijen worden hierdoor tegelijk naar boven ( de quota's mogen niet worden overschreden ) en naar beneden ( men mag niet onder de quota's komen ) vastgesteld . De quota-regeling wordt hierdoor niet een interne verdeling van overeengekomen en vast te leveren hoeveelheden ;

b ) de verplichting van partijen de door hen in het leven geroepen commissie alle nodige inlichtingen te verstrekken dient er toe de afspraak inzake de quota's waterdicht te maken ;

16 . Overwegende dat genoemde overeenkomsten de handel tussen Lid-Staten ongunstig kunnen beïnvloeden ;

Overwegende dat de C.R.N . is gesloten tussen ondernemingen uit drie verschillende Lid-Staten ; dat de C.R.N . door de quotaregeling voor cement de vrije uitvoer van Belgisch en Duits cement naar Nederland ongunstig beïnvloedt ; dat de gevolgen hiervan de vrijheid van het grensoverschrijdende verkeer in cement tussen België en de Bondsrepubliek enerzijds en Nederland anderzijds zodanig in gevaar kunnen brengen dat de verwerkelijking van de doelstelling één enkele markt tussen de Lid-Staten nadelig wordt beïnvloed ;

III

17 . Overwegende dat de Commissie overeenkomstig artikel 85 , lid 3 , de bepalingen van artikel 85 , lid 1 , buiten toepassing kan verklaren voor overeenkomsten , besluiten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen die bijdragen tot verbetering van de produktie of van de verdeling der produkten of tot verbetering van de technische of economische vooruitgang , mits een billijk aandeel in de daaruit voortvloeiende voordelen de gebruikers ten goede komt , en zonder nochtans aan de betrokken ondernemingen

a ) beperkingen op te leggen welke voor het bereiken van deze doelstellingen niet onmisbaar zijn ,

b ) de mogelijkheid te geven , voor een wezenlijk deel van de betrokken produkten de mededinging uit de schakelen ;

18 . Overwegende dat de C.R.N . 1971 niet voldoet aan de voorwaarden van artikel 85 , lid 3 ; dat men kan daarlaten of deze regeling een bijdrage vormt tot verbetering van de produktie of van de verdeling der produkten respectievelijk tot de bevordering van de technische of economische vooruitgang ; dat de Commissie in elk geval zulk een bijdrage hoogst twijfelachtig voorkomt ; dat echter zelfs onder de hypothese dat de C.R.N . in 1971 op een positieve invloed in de zin van artikel 85 , lid 3 , zou kunnen wijzen , haar ontheffing moet falen aan de ontbrekende onmisbaarheid van de quotaregeling ter verwezenlijking van de door de deelnemers nagestreefde doelstellingen

19 . Overwegende dat de deelnemers door de quotaregeling voor de Nederlandse markt aangepaste produktiecapaciteiten willen waarborgen ( en daarmede tot de verbetering van de produktie willen bijdragen ) ;

Overwegende dat zij wijzen op moeilijkheden bij de aanpassing van de capaciteit aan de vraag , die , naar zij betogen , vooral voortvloeien uit de technisch-economische dwang tot het oprichten van steeds grotere produktie-eenheden , uit de seizoenschommelingen in de vraag en het ontbreken van prijselasticiteit ;

Overwegende dat het de Commissie twijfelachtig lijkt of de deelnemers deze moeilijkheden niet overschatten en of deze moeilijkheden door de aangemelde quotaregeling eventueel al ooit opgelost zouden kunnen worden ;

Overwegende dat seizoenschommelingen in Nederland wegens het daar heersende zeeklimaat een geringere rol spelen dan in de overige Lid-Staten ; dat zij overigens niet tot de cementmarkt beperkt zijn ; dat door de aanzienlijke toename van de behoeften van de minder van het weer afhankelijke cementverwerkende industrieën en door het toenemen van de winterbouw de afhankelijkheid van het jaargetijde voor de vraag bovendien steeds geringer wordt ; dar men aan deze moelijkheid trouwens tot op zekere hoogte door een sterkere produktie van klinker en in ieder geval door het oprichten van meer silo's en door de verlening van winterrabatten tegemoet kan komen ; dat de opmerking dat de vraag via de cementprijs nauwelijks kan worden gestimuleerd , meer van toepassing is op de woningbouw dan op cementbouwwerken in het algemeen en de van het jaargetijde onafhankelijke cementverwerkende industrie zoals bijvoorbeeld de 350 in Nederland gevestigde fabrikanten van betonwaren ;

Overwegende dat anderzijds de situatie op de Nederlandse markt voor de investeringspolitiek van de deelnemende Belgische en Duitse cementfabrikanten reeds een secundaire rol speelt omdat hun cementleverantie naar Nederland slechts een gering percentage van hun totale afzet vormt ; dat de ervaring overigens heeft geleerd dat het probleem van overcapaciteiten met behulp van quota-overeenkomsten nauwelijks op te lossen is , omdat bij de verlenging van afgelopen kartelovereenkomsten respectievelijk na opzegging van bestaande overeenkomsten tussen de deelnemers geregeld quotagevechten ontstaan en de deelnemers daarom reeds gedurende de looptijd der overeenkomsten streven naar uitbreiding van hun capaciteiten ; dat dit in het betoog van de Belgische cementindustrie in zaak IV/245 ( Cimbel ) onomwonden wordt toegegeven ;

20 . Overwegende dat de deelnemers met de quotaregeling voorts de bevoorrading van de Nederlandse markt willen garanderen ; dat de bevoorrading van deze markt met name naar het oordeel van de Nederlandse C.R.N.-leden wegens zijn afhankelijkheid van invoer zonder een afspraak in groot gevaar verkeert ;

Overwegende dat de Commissie ook hier twijfel koestert of de moeilijkheden van een toereikende bevoorrading van de Nederlandse markt door de deelnemers niet sterk worden overschat ; dat de Belgische cementindustrie in het afgelopen decennium volgens de O.E.S.O.-statistieken overcapaciteiten heeft gehad , die zonder meer reeds voldoende waren geweest om de Nederlandse importbehoefte van circa 1,5 miljoen ton per jaar te dekken ; dat ook de Duitse cementindustrie alleen de Nederlandse behoefte met haar - procentueel iets geringere - capaciteitsoverschot reeds had kunnen dekken ;

Overwegende dat moeilijk valt in te zien waarom bij deze stand van zaken zou moeten worden afgeweken van de principes die bij de totstandbrenging van de gemeenschappelijke markt worden nagestreefd en volgens welke het de redelijke en onvervalste concurrentie is die de bevoorrading van de markten van een Lid-Staat met de daar gevraagde produkten door ondernemingen uit andere Lid-Staten het beste waarborgt ; dat men , indien men dit even buiten beschouwing laat en aanneemt dat een eventueel Nederlands vraagoverschot onbevredigd zou blijven en het concurrentiesysteem niet in staat zou blijken om bij stijgende behoefte meer aanbod en daartoe zo nodig nieuwe capaciteiten in het leven te roepen , in ieder geval niet een quota-afspraak en de daardoor veroorzaakte vergaande uitschakeling van de onderlinge mededinging tussen de deelnemers nodig zou hebben om de cementschaarste op te heffen ; dat de Nederlandse deelnemers bijv . door het sluiten van leveringscontracten op lange of middellange termijn met buitenlandse cementfabrikanten de bevoorradingsleemte zouden kunnen opvullen ; dat ook hier de quota-afspraak derhalve voor de verwezenlijking van de doelstellingen der deelnemers niet onmisbaar is ;

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN :

Artikel 1

De bepalingen van de Cementregeling voor Nederland - 1971 ( C.R.N . 1971 ) betreffende de vaststelling en de verdeling van en de controle op de leveringsquoten maken inbreuk op artikel 85 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap .

Artikel 2

De door de deelnemers verzochte verklaring van niettoepasselijkheid overeenkomstig artikel 85 , lid 3 , van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap wordt niet verleend .

Artikel 3

De deelnemers zijn verplicht aan de vastgestelde inbreuk een einde te maken .

Artikel 4

Deze beschikking is gericht tot de volgende ondernemingen en ondernemersverenigingen :

- Eerste Nederlandse Cement Industrie ( E.N.C.I . ) N.V . , Maastricht , Nederland ,

- Cementfabriek IJmuiden ( Cemij ) N.V . , IJmuiden , Nederland ,

- Cementfabriek Rozenburg , N.V . , Rozenburg , Nederland ,

- La Cimenterie Belge ( Cimbel ) S.A . , Brussel , België ,

- S.A . Cimenteries C.B.R . Cementbedrijven N.V . , Brussel , België ,

- S.A . Ciments d'Obourg , Obourg , België ,

- S.A . Ciments de Thieu , Thieu , België ,

- S.A . Ciments Portland liégeois , Haccourt , België ,

- S.A . Ciments de Visé , Brussel , België ,

- S.A . Compagnie des Ciments Belges , Gaurain-Ramecroix , België ,

- N.V . Portlandcement J . Van den Heuvel , Hemiksem , België ,

- S.A . Sté Générale des Ciments Portland de l'Escaut , Antoing , België ,

- S.A . Carrières et Cimenteries Lemay , Vaulx , België ,

- Nederlandse Cement-Handelmaatschappij N.V . , Den Haag , Nederland ,

- Alsen'sche Portland-Cement-Fabriken KG , Hamburg , Duitsland ,

- Anneliese Portland-Cement - und Wasserkalkwerke AG , Ennigerloh , Duitsland ,

- Bonner Zementwerk AG , Oberkassel , Duitsland

- Breitenburger Portland-Cement-Fabrik , Hamburg , Duitsland ,

- Burania Portlandzement - und Kalkwerk Betriebs-GmbH , Bueren , Duitsland ,

- Dyckerhoff Zementwerke AG , Wiesbaden , Duitsland ,

- Elsa Zement - und Kalkwerke AG , Neubeckum , Duitsland ,

- Evers Portlandzement - und Kalkwerke Betriebs-GmbH , Bueren , Duitsland ,

- Felsenfest Westfaelische Portland-Zement - u . Kalkwerke GmbH , Erwitte , Duitsland ,

- Germania Zementwerke AG , Misburg , Duitsland ,

- Westdeutsche Portland-Zement - und Kalkwerke Gebr . Grone , Ennigerloh , Duitsland ,

- Hannoversche Portland-Cementfabrik AG , Misburg , Duitsland ,

- Portland-Cementwerke Hellbach Feldmann und Co . , Beckum , Duitsland ,

- Portland-Zementwerke Heidelberg AG , Heidelberg , Duitsland ,

- Hemmoor Zement AG , Hemmoor , Duitsland ,

- Holsteinische Portland-Cement-Fabrik GmbH , Hamburg , Duitsland ,

- Ilse Baustoffvertriebs-GmbH , Paderborn , Duitsland ,

- W . Kalthoener Portland-Zement - und Kalkwerke , Ennigerloh , Duitsland ,

- Kloeckner-Werke AG , Huette Bremen , Bremen , Duitsland ,

- Westfaelische Portland-Zementwerke Kohle und Co . , Geseke , Duitsland ,

- C . Mersmann Zement - und Kalkwerke GmbH , Beckum , Duitsland ,

- Hermann Milke KG , Soest , Duitsland ,

- Montanzement Vertriebs-GmbH , Duesseldorf , Duitsland ,

- Hoesch AG , Huettenwerke , Dortmund , Duitsland ,

- Gloeckner-Werke AG , Georgsmarienwerke , Osnabrueck , Duitsland ,

- Friedr . Krupp Huettenwerke AG , Rheinhausen , Duitsland ,

- Huettenwerke Oberhausen AG , Oberhausen , Duitsland ,

- Rheinstahl Huettenwerke AG , Werk Schalker Verein , Gelsenkirchen , Duitsland ,

- August-Thyssen-Huette AG , Duisburg , Duitsland ,

- Nordcement AG , Hannover , Duitsland ,

- Portland Zementwerke Nordstern Josef Spenner , Erwitte , Duitsland ,

- Phoenix Zementwerke Krogbeumker KG , Beckum , Duitsland ,

- E . Schwenck Zement - und Steinwerke KG , Ulm/Donau , Duitsland ,

- Teutonia Misburger Portland-Cementwerk , Misburg , Duitsland ,

- Tubag Trass-Zement - und Steinwerke KG , Kruft , Duitsland ,

- Portland-Zementwerke Westfalen Schonlau und Co . KG , Geseke , Duitsland ,

- Portlandzementwerk Wittekind Hugo Miebach Soehne , Erwitte , Duitsland .

Gedaan te Brussel , 18 december 1972 .

Voor de Commissie

De Voorzitter

S . L . MANSHOLT

( 1 ) PB nr . 13 van 21 . 2 . 1962 , blz . 204/62 .

( 2 ) PB nr . 127 van 20 . 8 . 1963 , blz . 2268/63 .