Beschikking van de Commissie

van 9 april 2002

betreffende de door Duitsland ten uitvoer gelegde steunmaatregel C 86/2001 (ex N 334/2001) ten gunste van Infineon Technologies SC 300 GmbH & Co. KG, Duitsland

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2002) 1346)

(Slechts de tekst in de Duitse taal is authentiek)

(Voor de EER relevante tekst)

(2002/867/EG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 9388, lid 2, eerste alinea,

Gelet op de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, inzonderheid op artikel 62, lid 1, onder a),

Na de belanghebbenden overeenkomstig de genoemde artikelen te hebben aangemaand hun opmerkingen te maken(1),

Overwegende hetgeen volgt:

I. PROCEDURE

(1) Bij schrijven van 22 mei 2001, geregistreerd op 28 mei 2001, heeft Duitsland de Commissie zijn voornemen meegedeeld om Infineon Technologies SC 300 GmbH & Co. KG investeringssteun toe te kennen overeenkomstig de multisectorale kaderregeling betreffende regionale steun voor grote investeringsprojecten(2) (hierna "multisectorale kaderregeling voor regionale steun" genoemd). Het steunproject werd ingeschreven onder nummer N 334/2001.

(2) De Commissie bevestigde bij schrijven van 13 juni 2001 de ontvangst van het schrijven, zij deelde Duitsland tevens mede dat de kennisgeving als onvolledig werd beschouwd en stelde aanvullende vragen. Bij schrijven van 18 juni 2001 werd om meer informatie verzocht. Duitsland verstrekte informatie bij schrijven van 3 juli 2001, geregistreerd op 5 juli 2001, alsmede van 16 juli 2001, geregistreerd op 17 juli 2001. Op 17 augustus 2001 vond er een bespreking plaats met vertegenwoordigers van de Duitse overheid. Bij schrijven van 30 augustus 2001 verzocht de Commissie Duitsland de bepalingen over de controle achteraf in de kennisgeving aan te vullen. Bij schrijven van 19 september 2001 werd Duitsland er nogmaals op gewezen dat het aanvullende gegevens moest verstrekken. Duitsland verstrekte onvolledige informatie bij schrijven van 24 september 2001, geregistreerd op 25 september 2001. Bij schrijven van 1 oktober 2001 bevestigde de Commissie de ontvangst en wees Duitsland erop dat de kennisgeving nog altijd als onvolledig werd beschouwd. Duitsland verstrekte aanvullende gegevens bij schrijven van 22 oktober 2001, geregistreerd op 23 oktober 2001. Bij schrijven van 26 oktober 2001 deelde de Commissie Duitsland mede dat de kennisgeving als volledig werd beschouwd en dat er binnen twee maanden vanaf de dag van registratie van de brief met de volledige gegevens een eindbeschikking zou worden gegeven.

(3) Op 21 november 2001 deed Duitsland een laatste schrijven toekomen, geregistreerd op 22 november 2001, waarin het van mening is dat de steun overeenkomstig artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt moet worden verklaard.

(4) Bij schrijven van 30 november 2001 heeft de Commissie Duitsland in kennis gesteld van haar besluit tot inleiding van de procedure van artikel 88, lid 2, van het EG-Verdrag ten aanzien van deze steunmaatregel.

(5) Het besluit van de Commissie tot inleiding van de procedure is in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen(3) bekendgemaakt. De Commissie heeft de belanghebbenden uitgenodigd hun opmerkingen over de betrokken steunmaatregel te maken.

(6) Bij schrijven van 10 januari 2002, geregistreerd op 14 januari 2002, en van 28 januari 2002, geregistreerd op 29 januari 2002, antwoordde Duitsland op de inleiding van de procedure. Bij schrijven van 15 februari 2002 werd om meer inlichtingen verzocht. Daarop werd geantwoord bij schrijven van 27 februari 2002, geregistreerd op 28 februari 2002. Bij schrijven van 21 maart 2002 werden verdere vragen gesteld, waarop Duitsland bij schrijven van 25 maart 2002, geregistreerd op dezelfde datum, heeft geantwoord.

(7) De Commissie heeft van drie belanghebbenden opmerkingen terzake ontvangen. De Commissie heeft deze voor een reactie doorgezonden aan Duitsland en heeft bij schrijven van 18 februari 2002, geregistreerd op 19 februari 2002, diens opmerkingen ontvangen.

(8) De onderneming in kwestie stuurde aanvullende gegevens bij schrijven van 7 maart 2002, geregistreerd op dezelfde datum.

II. BESCHRIJVING

2.1. Begunstigde van de steun

(9) De begunstigde van de steun, Infineon Technologies SC 300 GmbH & Co. KG (hierna "SC 300" genoemd), werd in februari 1998 opgericht en is voor 87 % een dochtermaatschappij van Infineon Technologies AG (hierna "Infineon" genoemd) in München. Infineon zelf, die in maart 2000 naar de beurs ging, is een van Siemens AG afgesplitste onderneming die de divisie halfgeleiders van Siemens AG heeft overgenomen. De rest van het maatschappelijk kapitaal van SC 300 is in het bezit van een andere particuliere vennootschap met beperkte aansprakelijkheid (4 % - waarover M+W Zander Facility Engineering GmbH via SC 300 Beteiligungs GmbH in Stuttgart de zeggenschap uitoefent) en een vennootschap met beperkte aansprakelijkheid waarover de deelstaat Saksen en de stad Leipzig de zeggenschap hebben (9 % - Leipziger Messe GmbH). De kernactiviteit van Infineon bestaat uit de productie van halfgeleiders. Duitsland benadrukt dat Infineon de enige Europese onderneming op deze markt is.

(10) Duitsland verstrekte de volgende gegevens over de omzet en het personeelsbestand van Infineon in de jaren 1999 tot 2001:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

(11) Nadat Infineon in het boekjaar 1997/1998 een verlies van 775 miljoen EUR had geleden, boekte de onderneming in 1998/1999 en 1999/2000 een winst van 61 miljoen EUR respectievelijk 1126 miljoen EUR.

2.2. Het project

(12) Het investeringsproject bevindt zich in Dresden in de deelstaat Saksen, een steungebied in de zin van artikel 87, lid 3, onder a), van het EG-Verdrag.

(13) Het project behelst de bouw van installaties voor de productie van dynamische halfgeleidergeheugens (dynamic random access memory - DRAM) met een feature size van maximaal 0,14 µm op 300-mm-siliciumschijven, die ook wel "wafels" worden genoemd. Dit wordt de eerste productielijn ter wereld voor (geheugen-)chips op 300-mm-wafels. Naast de productielijn zal SC 300 ook een proef- en ontwikkelingslijn exploiteren onder gebruikmaking van de reeds in de fabriek aanwezige installaties.

(14) Het project ging in april 2000 van start en moet eind 2003 zijn afgerond. Volgens de verstrekte gegevens zal de volledige capaciteit uiteindelijk 5000 wafels per week bedragen. Voor het project zijn twee uitbreidingsfasen voorzien. Eind 2001 werd er met de massaproductie begonnen, die nog duidelijk onder de uiteindelijke capaciteit ligt. In de tweede uitbreidingsfase, die tot ongeveer begin 2003 duurt, zal de productiecapaciteit tot het hoogste niveau worden opgeschroefd. Deze geleidelijke uitbreiding is blijkens de verstrekte gegevens economisch gezien de beste oplossing, omdat met name de geplande massaproductie van deze nieuwe technologie zich nog in een ontwikkelingsstadium bevindt.

(15) Er worden DRAM geproduceerd met een geheugencapaciteit van minimaal 512 megabit. Deze DRAM zullen geleidelijk de geheugencomponenten met een capaciteit van 256 megabit en minder vervangen. Momenteel produceert Infineon in Dresden, in de Verenigde Staten en in Taiwan DRAM met minder geheugencapaciteit.

(16) De stap om voor de productie van chips 300-mm-wafels in plaats van 200-mm-wafels te gaan gebruiken, betekent dat het aantal chips per wafel (d.w.z. de productiviteit) ongeveer 2,5 keer zo groot zal worden. Dit zou een daling van de productiekosten per chip met 30-40 % moeten opleveren. Door de geringere feature size zullen de productiekosten nog verder dalen en kan tevens de minimumgrootte van de afzonderlijke elementen worden gereduceerd, waardoor er kleinere en goedkopere computercomponenten kunnen worden geproduceerd.

(17) De projectkosten kunnen als volgt worden ingedeeld:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

(18) Door het nieuwe project zal het marktaandeel van Infineon op het gebied van DRAM wereldwijd van 8 % in 1999 naar 10 % in 2003 stijgen en op het gebied van halfgeleiders van 3,5 % in 1999 naar 3,7 % in 2003.

(19) Volgens de kennisgeving zullen de investeringen 1300 duurzame arbeidsplaatsen creëren en 400 vaste banen veilig stellen. Verwacht wordt dat het project in het steungebied zelf en in het aangrenzende steungebied indirect 1030 banen zal creëren.

2.3. Steunmaatregelen

(20) Het steunproject omvat investeringssteun in de vorm van een niet-terugvorderbare subsidie van 88,073 miljoen EUR, die op grond van de Gemeinschaftsaufgabe "Verbetering van de regionale economische structuur" in de versie van het door de Commissie goedgekeurde 29e kaderplan zal worden toegekend. Een investeringspremie van 128,846 miljoen EUR zal worden toegewezen op basis van de door de Commissie goedgekeurde Investeringspremiewet (Investitionszulagengesetz) van 1999(4). Voorts wordt een garantie van 80 % voor een krediet van 450 miljoen EUR, die dus 360 miljoen EUR dekt, verstrekt in het kader van een goedgekeurde steunregeling(5). Op grond van de door Duitsland verstrekte gegevens gaat de Commissie ervan uit dat de garantie een steunelement van 1,8 miljoen EUR behelst. De totale steun voor de begunstigde bedraagt 218,718 miljoen EUR, hetgeen overeenkomt met 19,8 % van de voor steun in aanmerking komende investeringskosten. De niet-terugvorderbare subsidie wordt alleen toegekend voor de eerste uitbreidingsfase van het project.

2.4. Redenen voor de inleiding van de formele onderzoeksprocedure

(21) Op 30 november 2001 bracht de Commissie Duitsland op de hoogte van haar besluit tot inleiding van de formele onderzoeksprocedure van artikel 88, lid 2, van het EG-Verdrag met betrekking tot de steun voor het onderhavige project. De Commissie betwijfelde of de beoogde steunintensiteit van 19,8 % strookt met de toegestane maximale steunintensiteit, die in de multisectorale kaderregeling voor regionale steun is voorzien. Met name beschikte de Commissie niet over betrouwbare gegevens met betrekking tot de definitieve beoordeling van de kenmerken van de markt en kon zij niet uitsluiten dat het bij de betrokken sector om een absoluut krimpende markt gaat. Voorts betwijfelde de Commissie of alle arbeidsplaatsen op het gebied van ontwikkelings- en onderzoeksactiviteiten in aanmerking konden worden genomen, aangezien deze mogelijkerwijs niet rechtstreeks verband houden met het project. Bovendien betwijfelde de Commissie of het door Duitsland genoemde totale aantal indirect gecreëerde banen in aanmerking kon worden genomen voor de beoordeling van de effecten van het project op de regio.

(22) Verder betwijfelde de Commissie of het plan als project van gemeenschappelijk Europees belang kon worden gezien en of er dus steun kon worden toegekend op grond van artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag.

III. OPMERKINGEN VAN BELANGHEBBENDEN

(23) De Commissie ontving de opmerkingen van twee bonden van afnemende sectoren waarin DRAM worden gebruikt, en van een onafhankelijke organisatie van Europese ondernemingen en onderzoeksinstituten op het gebied van de Europese printplatenindustrie. Deze opmerkingen zijn aan Duitsland doorgezonden bij schrijven van 22 januari 2001 en 24 januari 2001 en bij schrijven van 18 februari 2002 zijn diens opmerkingen hierover ontvangen.

(24) Alle drie de belanghebbenden spraken zich uit voor het steunproject. Zij benadrukten het belang van een Europese halfgeleiderindustrie en de doorslaggevende rol van het project bij de versterking van de concurrentiepositie van deze bedrijfstak en verwante sectoren.

(25) Bij schrijven van 7 maart 2002 wees SC 300 erop dat de prijzen voor DRAM zich aan het herstellen waren en dat er met een verdere stijging werd gerekend. Volgens een economisch persbericht zal de markt voor DRAM in 2002 met 55 % stijgen.

IV. OPMERKINGEN VAN DUITSLAND

(26) In zijn standpunt ten aanzien van de inleiding van de procedure benadrukte Duitsland het belang van het onderhavige project. Infineon is de enige Europese DRAM-producent en krijgt door de toepassing van de nieuwe 300-mm-technologie een kostenvoordeel ten opzichte van zijn concurrenten. De onderneming houdt er rekening mee dat de vraag naar geheugenchips (gemeten in bit) in 2002 met 50 % zal stijgen ten opzichte van 2001.

(27) Duitsland verklaarde dat de markt voor DRAM aanzienlijke conjuncturele schommelingen en grote verschillen laat zien tussen waarde en volume van de afzet. Volgens Duitsland moest de concurrentiefactor op 1 worden vastgesteld, omdat er geen overcapaciteit bestaat en de markt niet krimpt.

(28) Duitsland beargumenteerde dat er op het geaggregeerde niveau van de NACE-klasse 32.10 geen overcapaciteit bestaat en verstrekte de relevante gegevens. Mocht de Commissie ervan uitgaan dat de capaciteitssituatie op dit geaggregeerd niveau de situatie van de DRAM-sector onvoldoende weergeeft, dan wijst Duitsland erop dat de relevante subsector ook op een lager niveau kan worden gesteld. De gegevens over de capaciteitsbezetting voor de beoordeling van de concurrentiefactor hoeven niet noodzakelijkerwijs op het laagste niveau van de NACE-classificatie gebaseerd te zijn. Duitsland legde vervolgens gegevens voor om te laten zien dat er geen sprake was van overcapaciteit, om het even hoe de relevante subsector wordt gedefinieerd. Volgens Duitsland waren de capaciteiten voor de productie van DRAM van 1994 tot 1999 bijna geheel bezet (95-100 %).

(29) Voor het geval dat de Commissie niet instemt met een beoordeling van de concurrentiefactor op basis van gegevens over de capaciteitsbezetting, voert Duitsland aan dat de DRAM-markt niet krimpt. Volgens Duitsland is er in de multisectorale kaderregeling voor regionale steun een periode van vijf jaar voorzien voor de berekening van het gemiddelde jaarlijkse groeipercentage ter beoordeling van de marktontwikkeling. Zodoende geldt voor dit project 1996 tot en met 2000 als relevante periode. Voor deze tijdspanne was het gemiddelde jaarlijkse groeipercentage positief. Verder verklaart Duitsland dat er in 1995 een buitengewoon groot marktvolume (qua waarde) is gerealiseerd. Derhalve is dat jaar niet representatief en dient het bij de beoordeling van de marktontwikkeling buiten beschouwing te worden gelaten.

(30) Duitsland benadrukt dat de Commissie in haar besluit tot inleiding van de formele onderzoeksprocedure zich voor de beoordeling van de markt uitsluitend baseert op de ontwikkeling van het zichtbare, in waarde uitgedrukte verbruik. Als men echter het volume van het zichtbaar, in bit gemeten verbruik bekijkt, kan men van 1996 tot en met 2000 een sterke stijging vaststellen met een gemiddeld jaarlijks groeipercentage van 83,3 %. Volgens Duitsland laten de volumegegevens een beter beeld van de marktsituatie zien, omdat met name op markten met aanzienlijke prijsschommelingen, zoals de DRAM-markt, waardegegevens geen goed beeld geven van de capaciteitssituatie van de markt. Terwijl het verbruik qua waarde aan grote schommelingen onderhevig was, nam het in bit uitgedrukte verbruik in het verleden voortdurend toe. Duitsland wijst erop dat de Commissie in eerdere beschikkingen overeenkomstig de multisectorale kaderregeling voor regionale steun ook rekening heeft gehouden met het volume van het verbruik. Verder beargumenteert Duitsland dat cijfers die de waarde van het verbruik aangeven, niet veelzeggend zijn, omdat ze door subsidies van de Koreaanse regering worden vervalst.

(31) Duitsland verstrekte de nieuwste prognoses voor de DRAM-markt, die voor 2001 tot 2004 een gemiddeld jaarlijks groeipercentage van 17,7 % voorspellen.

(32) Wat de direct gecreëerde arbeidsplaatsen aangaat, verklaarde Duitsland dat alle banen in de sector onderzoeks- en ontwikkelingsactiviteiten moesten worden meegeteld. De halfgeleiderindustrie is een onderzoeksintensieve sector, en in het onderhavige project wordt een nieuwe productietechnologie toegepast. De uitvoering van een uiterst innovatief plan zoals de 300-mm-technologie, brengt dus bijzonder hoge uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling met zich mee, niet alleen vóór de toepassing ervan, maar ook tijdens de productie, opdat de nieuwe technologie optimaal kan worden aangewend.

(33) Ten aanzien van de indirect gecreëerde banen voert Duitsland aan dat elke door de begunstigde van de steun geschapen arbeidsplaats tot een gemiddelde toename van het aantal arbeidsplaatsen leidt. Duitsland verklaarde dat het moeilijk is nauwkeurige gegevens te verstrekken over de door toeleveranciers en afnemers gecreëerde arbeidsplaatsen. Duitsland verstrekte intentieverklaringen van afnemers en toeleveranciers van SC 300, waaruit blijkt dat het project van SC 300 al indirect voor 729 arbeidsplaatsen heeft gezorgd en dat er nog eens 666 arbeidsplaatsen zullen worden gecreëerd.

(34) Duitsland is derhalve van mening dat de beoordeling van de steun aan de hand van de bepalingen van de multisectorale kaderregeling voor regionale steun niet mag leiden tot een vermindering van de geplande steunintensiteit. Indien de Commissie deze mening niet deelt, verzoekt Duitsland dat de steun wordt goedgekeurd op grond van artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag. Duitland is van mening dat aan de vier voorwaarden voor de toepasbaarheid van dit artikel is voldaan.

(35) Duitsland verklaart dat SC 300 het investeringsproject zonder de beoogde steunmaatregelen niet zou kunnen uitvoeren. De halfgeleiderindustrie is zeer kapitaalintensief en heeft altijd te maken met grote technologische risico's. Gelet op de financiële en technologische omvang van het project is het niet te verwachten dat SC 300 het project zonder staatssteun kan uitvoeren.

(36) Duitsland beweert dat het project zowel in kwantitatief als in kwalitatief opzicht belangrijk is. Infineon is de enige Europese fabrikant van DRAM op een door producenten van buiten Europa beheerste markt. De onderneming kan haar positie op de markt alleen behouden wanneer zij in staat is de 300-mm-technologie toe te passen, omdat zij daarbij voorligt op de concurrentie en omdat deze haar een aanzienlijk kostenvoordeel oplevert ten opzichte van de concurrenten. Aangezien voor het eerst een Europese producent voorop zou lopen bij de innovatie, zouden de halfgeleiderindustrie en haar toeleveranciers de kans krijgen de toonaangevende economieën in te halen.

(37) Met betrekking tot het criterium van het gemeenschappelijk Europees belang betoogt Duitsland dat de toepassing van de nieuwe 300-mm-technologie tot een verbetering van de basisprocédés voor de productie van halfgeleiders zal leiden. Op die manier zorgt het project ervoor dat de concurrentiepositie en de efficiëntie van de Europese industrie worden verbeterd. Voor de producenten van apparatuur is het van groot belang dat er een Europese DRAM-fabrikant is. Op grond van de nauwe banden met verwante bedrijfstakken bevordert het bestaan van een Europese DRAM-producent de ontwikkeling van deze sectoren en de totale halfgeleiderindustrie.

(38) Volgens Duitsland is het niet nodig dat er meer dan één lidstaat aan het project deelneemt, opdat het als een project van gemeenschappelijk Europees belang kan worden beschouwd. De versterking van de economische structuur in een lidstaat kan voor de gehele Gemeenschap van belang zijn, als daardoor het internationale concurrentievermogen van de Europese industrie wordt verbeterd. De deelname van meerdere lidstaten is niet dwingend noodzakelijk.

(39) Duitsland verklaart dat de DRAM-industrie een strategische sector is en herinnert eraan dat de Commissie al in het verleden staatssteun voor onderzoeks- en ontwikkelingsactiviteiten heeft goedgekeurd. Het zou dus tegenstrijdig zijn als de staatssteun nu werd ingeperkt, omdat deze nieuwe technologie zal worden toegepast.

(40) Duitsland is daarom van mening dat de beoogde staatssteun kan worden goedgekeurd op grond van artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag.

(41) Met betrekking tot de opmerkingen van de belanghebbenden wijst Duitsland erop dat zij het belang van de Europese industrie bij het project van SC 300 aantonen aan de hand van de verwachte synergie-effecten die de groei van de Europese industrie kunnen aanzwengelen. Tevens blijkt uit de opmerkingen van de belanghebbenden dat de industrie de beoogde staatssteun ondersteunt.

V. BEOORDELING

5.1. Beoordeling op grond van artikel 87, lid 3, onder a), van het EG-Verdrag

(42) De steun is toegekend voor een nieuwe investering in een steungebied in de zin van artikel 87, lid 3, onder a), van het EG-Verdrag en moet als regionale steun worden gezien.

(43) De beoogde steun bedraagt 218,718 miljoen EUR. Aangezien de steun boven de drempelwaarde van 50 miljoen EUR ligt, moet het project worden aangemeld overeenkomstig de multisectorale kaderregeling voor regionale steun en aan de hand daarvan worden beoordeeld.

(44) In de multisectorale kaderregeling voor regionale steun wordt bepaald dat eerst de relevante markt moet worden vastgesteld, alvorens tot de beoordeling van het steunproject over te gaan.

5.1.1. Relevante markt

(45) De productmarkt die voor de vaststelling van het marktaandeel relevant is, omvat het product van het investeringsproject en eventueel de producten die door verbruikers of producenten als vervangende producten worden gezien.

(46) In het onderhavige geval betreft de investering de productie van DRAM. Deze vallen onder klasse 32.10 van de NACE-nomenclatuur, die de productie van elektronische componenten omvat. Bij de DRAM gaat het om halfgeleiders voor de opslag van binaire gegevens, die op hun beurt tot de elektronische bouwstenen behoren. DRAM zijn het meest gebruikte type halfgeleidergeheugens. Het product wordt het meest gebruikt in pc's en de producten die met een minimum aan kosten zijn vervaardigd.

(47) DRAM kunnen op basis van hun geheugencapaciteit (d.w.z. de hoeveelheid gegevens die op chips kan worden opgeslagen) worden ingedeeld. Deze capaciteit hangt van de chipgeneratie af. Het product is onderhevig aan snelle technologische veranderingen, zodat om de drie tot vier jaar een nieuwe generatie op de markt komt. DRAM kunnen ook op grond van toepassingsgebruik worden ingedeeld (FPM-DRAM, EDO-DRAM, SDRAM of RDRAM) of op soort eindproduct waarin zij worden ingebouwd.

(48) Er zijn ook andere typen geheugenchips, zoals SRAM (static random access memories), EPROM (electrically programmable read only memories) en flash-geheugens. In het algemeen hebben zij andere functies dan de DRAM en kunnen niet als vervangende producten worden gezien.

(49) DRAM zijn handelsgoederen met gestandaardiseerde specificaties. Wat betreft de vraagkant kunnen klanten over de hele wereld gelijksoortige DRAM van verschillende producenten kopen. Nieuwe DRAM-generaties concurreren met oudere. De beslissing van een klant voor een bepaald type hangt af van de verhouding tussen kosten en prestatie, alsmede van de functie van de DRAM in het eindproduct.

(50) Wat betreft de aanbodkant kunnen producenten DRAM met verschillende capaciteit vervaardigen, omdat de gebruikte technologieën op elkaar lijken. De overschakeling van de ene op de andere DRAM-generatie is echter binnen een bepaalde installatie in het algemeen niet gemakkelijk.

(51) Om deze redenen wordt de markt voor DRAM als de relevante productmarkt(6) beschouwd. Voor deze markt bestaat er geen eigen klasse in de NACE-nomenclatuur.

(52) Ten aanzien van de relevante geografische markt kan worden geconstateerd dat DRAM over de hele wereld volgens dezelfde specificaties en marketingconcepten worden verhandeld. De transportkosten zijn laag en er bestaan geen structurele belemmeringen voor toegang tot de markt. Daarom wordt de wereldmarkt als de relevante geografische markt beschouwd.

5.1.2. Multisectorale kaderregeling voor regionale steun

(53) Overeenkomstig de multisectorale kaderregeling voor regionale steun moet de Commissie voor het bepalen van de toegestane maximale steunintensiteit voor een aangemeld steunproject eerst de maximaal toelaatbare brutosteunintensiteit (regionaal steunplafond) bepalen die een onderneming in het desbetreffende steungebied kan krijgen op basis van de steunregeling die op het tijdstip van kennisgeving geldt.

(54) Voor de maximaal toelaatbare brutosteunintensiteit voor grote ondernemingen in het gebied waarin SC 300 gevestigd is, gelden er twee percentages, te weten 28 % en 35 %. De maximale brutosteunintensiteit van 35 % wordt alleen toegepast wanneer aan de volgende specifieke voorwaarden cumulatief wordt voldaan: op verzoek van een deelstaat en met toestemming van de subcommissie van de Plancommissie kunnen in met redenen omklede uitzonderingsgevallen hogere steunpercentages worden toegekend voor structureel bijzonder efficiënte maatregelen ten behoeve van regio's die met betrekking tot de vestiging van bedrijven blootgesteld zijn aan internationale concurrentie(7).

(55) Duitsland verstrekte geen gegevens waaruit blijkt dat aan deze voorwaarden is voldaan. Aangezien SC 300 als grote onderneming moet worden beschouwd, gaat de Commissie ervan uit dat de toegestane maximale brutosteunintensitei (R) in het onderhavige geval 28 % bedraagt. Derhalve stelt de Commissie vast dat de geplande brutosteunintensiteit van 19,8 % onder het toegestane plafond ligt voor een onderneming in deze regio.

(56) Vervolgens corrigeerde de Commissie het percentage van 28 % met de waarden die voortvloeien uit drie specifieke beoordelingsfactoren - te weten de factor concurrentie (T), de factor kapitaal/arbeid (I) en de factor regionaal effect (M) - om de hoogst toelaatbare steunintensiteit voor het betrokken project te bepalen.

Factor "concurrentie" (T)

(57) Het toekennen van steun aan ondernemingen in sectoren met structurele overcapaciteit houdt grote risico's van concurrentievervalsing in. Iedere capaciteitsuitbreiding die niet door een capaciteitsvermindering elders wordt gecompenseerd, zal het probleem van structurele overcapaciteit verergeren. De (sub)sector wordt op basis van het laagste niveau van de NACE-classificatie bepaald.

(58) Het laagste niveau van de NACE-classificatie voor de productie van DRAM is klasse 32.10, waarin alle soorten elektronische componenten zijn opgenomen. Duitsland verstrekte voor deze NACE-klasse cijfers over de capaciteitsbenutting en beweerde dat er geen sprake was van overcapaciteit. DRAM vormen evenwel slechts een klein onderdeel van de NACE-klasse 32.10, zodat de capaciteitssituatie op dit geaggregeerde niveau de situatie op de DRAM-markt onvoldoende weerspiegelt.

(59) Zoals in overweging 28 is vermeld, beargumenteert Duitsland dat de subsector niet noodzakelijkerwijs op een bepaald NACE-niveau hoeft te worden gedefinieerd. In voetnoot 13 (punt 7.7) van de multisectorale kaderregeling voor regionale steun staat echter dat de relevante (sub)sector op basis van het laagste niveau van de NACE-classificatie wordt bepaald. Het laagste niveau van de NACE-classificatie is klasse 32.10. Zoals in overweging 58 is uitgelegd, volstaan de capaciteitsgegevens voor dit geaggregeerd niveau niet om de capaciteitssituatie op de DRAM-markt, die als de relevante productmarkt wordt beschouwd, te kunnen bepalen. De Commissie is derhalve van mening dat voor de beoordeling van de factor concurrentie geen rekening hoeft te worden gehouden met deze analyse van de capaciteitssituatie.

(60) Overeenkomstig punt 3.4 van de multisectorale kaderregeling voor regionale steun onderzoekt de Commissie - wanneer onvoldoende gegevens over de capaciteitsbenutting beschikbaar zijn - in eerste instantie of er in een krimpende markt wordt geïnvesteerd. Een markt wordt geacht een krimpende markt te zijn wanneer de gemiddelde jaarlijkse groei van het zichtbare verbruik van het betrokken product in de laatste vijf jaar minstens 10 % onder het jaarlijks gemiddelde van de totale fabrieksnijverheid in de EER ligt, voorzover het relatieve groeipercentage van de vraag naar het product geen uitgesproken stijgende tendens vertoont. De markt wordt geacht absoluut krimpend te zijn wanneer het gemiddelde jaarlijkse groeipercentage van het zichtbare verbruik de laatste vijf jaar negatief is.

(61) Zoals in de overwegingen 45 tot en met 51 is uitgelegd, wordt de DRAM-markt als de relevante productmarkt beschouwd, omdat de uitwisselbaarheid tussen verschillende geheugenchips beperkt is. Aangezien DRAM over de hele wereld worden verkocht, kan de wereldmarkt als relevante geografische markt worden beschouwd.

(62) De Commissie stelt vast dat het marktaandeel van SC 300 en Infineon onder 40 % van de relevante markt ligt en dit percentage met de nieuwe investering ook niet zal overschrijden. Infineon had in 1999 een aandeel van 8 % op de DRAM-markt. Na voltooiing van het project in 2003 zal het aandeel van Infineon en SC 300 zijn toegenomen tot 10 %.

(63) Duitsland verstrekte de volgende cijfers over het zichtbare verbruik van DRAM in de hele wereld over de periode 1995-2000. Deze cijfers zijn gebaseerd op gegevens van een onafhankelijk onderzoeksinstituut (VLSI Research Inc.):

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

(64) Volgens deze cijfers bedroeg het gemiddelde jaarlijkse groeipercentage van het zichtbare verbruik op de DRAM-markt in de jaren 1995-2000 - 0,42 %. In een eerdere periode, d.w.z. van 1994 tot en met 1999, was het gemiddelde jaarlijkse groeipercentage van het zichtbare DRAM-verbruik eveneens negatief (- 1,3 %). Hieruit zou men kunnen concluderen dat de markt voor DRAM als een absoluut krimpende markt moet worden gezien.

(65) Duitsland beargumenteert dat de Commissie de ontwikkeling van het zichtbare verbruik voor een periode van vijf jaar, d.w.z. 1996 tot en met 2000, zou moeten beoordelen in plaats van zes jaar. In de multisectorale kaderregeling voor regionale steun wordt verwezen naar het gemiddelde jaarlijkse groeipercentage van de laatste vijf jaar. Daarom baseert de Commissie zich gewoonlijk op het zichtbare verbruik over een periode van zes jaar voor de berekening van vijf groeipercentages(8).

(66) Duitsland verstrekte de meest recente prognose van een onafhankelijk onderzoeksinstituut(9) voor de toekomstige ontwikkeling van de DRAM-markt:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

(67) Ondanks de huidige ernstige problemen zijn de vooruitzichten op de DRAM-markt positief. De meest recente prognoses gaan ervan uit dat de waarde van het zichtbare DRAM-verbruik in de jaren 2001 tot en met 2004 met gemiddeld 18,1 % per jaar zal stijgen. Het niveau van het zichtbare verbruik in 2004 zal echter volgens deze prognose altijd nog onder het verbruik in 2000 liggen. Een andere aan de Commissie ter beschikking staande studie voorspelt een nog sterker stijgende lijn voor de toekomst alsmede een niveau van het zichtbare verbruik in 2003 en 2004 dat boven dat van 2000 zal liggen.

(68) De markt voor DRAM is uiterst conjunctuurgevoelig en is onderhevig aan sterke schommelingen. Afhankelijk van de desbetreffende periode vertonen de gemiddelde jaarlijkse groeipercentages met betrekking tot de waarde aanzienlijke verschillen. Voor de periode 1993 tot en met 2000 was het gemiddelde jaarlijkse groeipercentage voor de waarde van het zichtbare verbruik met 14,66 % positief. Ondanks een zeer forse afname van het zichtbare verbruik tussen 2000 en 2001 bleef het gemiddelde jaarlijkse groeipercentage voor de jaren 1993 tot en met 2001 licht positief (0,51 %).

(69) De sterke schommelingen op de DRAM-markt zijn vooral te wijten aan extreem grote prijswijzigingen. De reden daarvoor is dat het productieproces voor DRAM wordt gekenmerkt door relatief hoge verloren kosten en lage marginale kosten. Daarom kunnen de prijzen binnen een zeer grote bandbreedte schommelen, omdat het voor ondernemingen rendabel is om DRAM te produceren zolang de marginale kosten zijn gedekt. Het feit dat uitsluitend de ontwikkeling van de waarde van het zichtbare verbruik wordt bekeken, geeft zodoende in sommige gevallen een ontoereikend beeld van de DRAM-markt.

(70) Het zichtbare verbruik uitgedrukt in volume (gemeten naar verkocht aantal stuks) vertoont de laatste jaren een gestage, forse stijging. In de periode 1995 tot en met 2000 bedroeg het gemiddelde jaarlijkse groeipercentage 10 %, en van 1994 tot en met 1999 lag dit percentage bij 11 %.

(71) De prijzen van DRAM laten op de lange termijn een dalende tendens zien. Dit schijnt echter niet te komen door overcapaciteit in de industrie, hoewel er af en toe grote voorraden ontstaan die scherpe prijsdalingen veroorzaken. De productiekosten voor DRAM zijn de afgelopen jaren sterk gedaald. De prijsdalingen zijn dus een gevolg van de voortdurend toenemende efficiëntie van de productie, waardoor de feature size is afgenomen en de wafeldiameter veranderingen heeft ondergaan, van een inch in de jaren zeventig tot de huidige 300-mm-wafel. Tegelijkertijd wordt het rendement voortdurend verbeterd, doordat getracht wordt het aantal defecte schakelingen te verminderen en het aantal goede schakelingen per wafel te verhogen.

(72) Bij de inleiding van de procedure wees de Commissie erop dat zij niet over genoeg betrouwbare informatie beschikt om de kenmerken van de markt nauwkeurig te kunnen bepalen en de concurrentiefactor juist te kunnen vaststellen.

(73) In het licht van het voorgaande komt de Commissie tot de conclusie dat de markt niet als een absoluut krimpende markt moet worden beschouwd, maar als relatief krimpend. Dit wordt bevestigd door het feit dat de capaciteiten voor de productie van DRAM in de laatste jaren nagenoeg geheel waren bezet en de bezettingsgraad aanzienlijk boven het gemiddelde van de industrie als geheel lag. Daarom wordt de factor concurrentie op 0,75 vastgesteld.

Factor "kapitaal/arbeid" (I)

(74) Voor zeer kapitaalintensieve projecten gebruikt de multisectorale kaderregeling voor regionale steun de factor "verhouding kapitaal/arbeid", aan de hand waarvan de maximaal toelaatbare steunintensiteit kan worden aangepast ten gunste van projecten die een effectieve en een grotere bijdrage leveren aan de vermindering van de werkloosheid door het creëren van een relatief groot aantal arbeidsplaatsen respectievelijk door het veilig stellen van bestaande arbeidsplaatsen. Deze beoordelingsfactor maakt het mogelijk ook rekening te houden met concurrentieverstorende gevolgen van de steun op de prijs van het eindproduct.

(75) De multisectorale kaderregeling voor regionale steun legt uitdrukkelijk vast dat met de verkregen arbeidsplaatsen alleen rekening wordt gehouden indien ze aantoonbaar rechtstreeks samenhangen met de geplande investering, een omvangrijke herscholing vereisen en bij het begin van het nieuwe project ontstaan.

(76) In het onderhavige geval worden 1300 arbeidsplaatsen gecreëerd en 400 behouden. Ze worden als volgt onderverdeeld:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

(77) De behouden arbeidsplaatsen hebben betrekking op de reeds bestaande proef- en ontwikkelingslijn van SC 300. Als het nieuwe project niet wordt uitgevoerd, zal SC 300 volgens Duitsland zijn activiteiten niet voortzetten, worden de installaties verkocht en zullen de arbeidsplaatsen verdwijnen. De behouden arbeidsplaatsen hangen dus rechtstreeks samen met het onderhavige project. Uit de gegevens concludeert de Commissie dat een groot deel van deze arbeidsplaatsen verband houden met onderzoeks- en ontwikkelingsactiviteiten voor de lopende productontwikkeling.

(78) De verhouding kapitaal/arbeid ligt aanzienlijk lager dan bij twee andere projecten in de halfgeleidersector. Volgens Duitsland is dit voor een deel toe te schrijven aan de integratie van technische activiteiten en arbeidsplaatsen op het gebied van onderzoek en ontwikkeling. Bij de inleiding van de procedure betwijfelde de Commissie of alle arbeidsplaatsen op het gebied van onderzoek en ontwikkeling in aanmerking konden worden genomen omdat ze mogelijkerwijs niet rechtstreeks met het project samenhangen.

(79) In zijn opmerkingen over de inleiding van de procedure gaf Duitsland een verklaring voor het groot aantal arbeidsplaatsen op het gebied van de onderzoeks- en ontwikkelingsactiviteiten. Voorts bevestigde Duitsland dat SC 300 geen staatssteun voor ontwikkeling en onderzoek krijgt. De Commissie komt derhalve tot de conclusie dat het door Duitsland genoemde aantal van 1700 directe arbeidsplaatsen volledig in aanmerking kan worden genomen bij de berekening van de factor kapitaal/arbeid. De verhouding kapitaal/arbeid voor een investering van 1106 miljoen EUR, waarmee 1700 directe arbeidsplaatsen worden gecreëerd of veilig gesteld, vertegenwoordigt een waarde van 650588 EUR per arbeidsplaats en kan derhalve op 0,8 worden vastgesteld.

Factor "regionale gevolgen" (M)

(80) Via de factor "regionale gevolgen" wordt rekening gehouden met het economisch nut voor het steungebied. Het creëren van arbeidsplaatsen kan volgens de Commissie als indicator gelden voor de bijdrage van een investeringsproject aan de regionale ontwikkeling. Kapitaalintensieve investeringen kunnen indirect leiden tot het scheppen van banen in het eigenlijke of een aangrenzend steungebied, waarbij hier onder arbeidsplaatsen worden begrepen banen die rechtstreeks door het project of bij directe leveranciers en afnemers ontstaan.

(81) Volgens de kennisgeving werden de arbeidsplaatsen die indirect door de investering zijn gecreëerd - hoofdzakelijk bij de leveranciers - op totaal 1030 geschat. Deze kunnen als volgt worden onderverdeeld:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Dit cijfer werd in de meest recente, door Duitsland verstrekte gegevens gerectificeerd.

(82) Oorspronkelijk zouden er indirect 600 arbeidsplaatsen worden gecreëerd via de bouw van een nieuwe fabriek van [...], die 300-mm-siliciumschijven aan SC 300 zou leveren. Bij de inleiding van de procedure sprak de Commissie haar twijfel uit over de vraag of dit project wel zou worden uitgevoerd. Zij was van mening dat de 600 indirecte arbeidsplaatsen die naar verluidt zouden worden geschapen, niet konden worden meegeteld.

(83) [...] beschikt momenteel over twee fabrieken in Duitsland, namelijk in Burghausen en Freiberg. De onderneming exploiteert in Freiberg productiestraten voor wafels met een diameter van 150 mm en 200 mm. Volgens Duitsland heeft de gemeenteraad van Freiberg onlangs toestemming gegeven voor het plan voor het bouwrijp maken van een perceel voor de uitbreiding van de fabriek. Bovendien legde Duitsland een intentieverklaring van [...] voor. Volgens Duitsland is er geen reden om aan de uitvoering van dit project te twijfelen.

(84) In de intentieverklaring geeft [...] aan dat het project van SC 300 120 arbeidsplaatsen zal opleveren. Volgens Duitsland is dit cijfer gebaseerd op de veronderstelling dat [...] 20 % van de productie aan SC 300 zal leveren. Deze hoeveelheid werd [...] uitdrukkelijk door SC 300 bevestigd, maar moet wel als minimumhoeveelheid worden beschouwd. Men kan ervan uitgaan dat [...] minstens 50 % van zijn productie aan SC 300 zal leveren, hetgeen betekent dat er indirect 300 arbeidsplaatsen worden gecreëerd. Om juridische redenen kon SC 300 zich tegenover [...] niet uitdrukkelijk verplichten deze hoeveelheid af te nemen, zodat de genoemde cijfers in de intentieverklaring te laag zijn. De Commissie is van mening dat er voor de beoordeling van de regionale gevolgen geen rekening kan worden gehouden met de 120 arbeidsplaatsen die door [...] worden gecreëerd.

(85) Bovendien verstrekte Duitsland een intentieverklaring van de onderneming [...], die al orders van SC 300 krijgt en voorbereidingen treft voor de bouw van een nieuwe fabriek voor de opwerking van testschijven. Deze opwerking betreft het recycleren van siliciumschijven, die op verschillende plaatsen worden ingezet voor de monitoring van de DRAM-productie en opnieuw kunnen worden gebruikt. Het recycleren van de siliciumschijven is zinvol vanwege hun extreem hoge prijs. De gerecycleerde schijven worden hoofdzakelijk als testschijven gebruikt. In de kennisgeving had Duitsland verklaard dat de opwerking van testschijven 100 arbeidsplaatsen zou scheppen. Volgens de recentelijk verstrekte informatie worden door het project van [...] indirect 130 arbeidsplaatsen geschapen. Volgens Duitsland worden 95 daarvan gecreëerd door het project van SC 300. De Commissie telt 95 indirecte, door [...] gecreëerde arbeidsplaatsen mee voor de beoordeling van de regionale gevolgen van het onderhavige project.

(86) Duitsland heeft in eerste instantie te kennen gegeven dat door de uitbreiding van de infrastructuur, materiaalleveringen, transport en onderhoud van het gebouw er indirect nog eens 330 arbeidsplaatsen worden gecreëerd. Bij schrijven van 29 januari 2002, 27 februari 2002 en 25 maart 2002 beweerde Duitsland dat op deze gebieden indirect 1145 arbeidsplaatsen worden gecreëerd en verstrekte intentieverklaringen van 53 ondernemingen, die afnemers of toeleveranciers van SC 300 zijn. Volgens Duitsland zijn er al 729 van deze arbeidsplaatsen gecreëerd, en men gaat ervan uit dat er nog eens 416 banen worden gecreëerd.

(87) Er zullen 224 arbeidsplaatsen op het gebied van de infrastructuur worden gecreëerd. Dit omvat arbeidsplaatsen met betrekking tot de bedrijfsveiligheid, kantine en reiniging. Er zijn al 150 van deze arbeidsplaatsen gecreëerd, omdat men al met de massaproductie is begonnen en de meerderheid van het personeel al ter plaatse werkzaam is.

(88) Er zullen waarschijnlijk 174 arbeidsplaatsen worden gecreëerd op het gebied van de levering van grondstoffen. Dit omvat de levering van gas, water, elektriciteit en de voor de productie benodigde chemicaliën alsmede de daarmee samenhangende bewerkingen en logistieke activiteiten. Er zijn al 122 arbeidsplaatsen gecreëerd.

(89) Het onderhoud van apparaten zal waarschijnlijk in nog eens 438 nieuwe arbeidsplaatsen resulteren, waarvan er 282 al zijn gecreëerd. Duitsland verklaarde dat het hierbij gaat om het onderhoud van de in de fabriek geïnstalleerde apparatuur. Deze service is nodig omdat het kenmerkend is voor de bedrijfsvoering in halfgeleiderfabrieken dat er voortdurend productieapparaten en componenten worden vervangen.

(90) Het transport van grondstoffen en toeleveringsproducten alsmede eindproducten heeft indirect al 21 nieuwe arbeidsplaatsen opgeleverd. Er zullen indirect nog eens 13 arbeidsplaatsen op dit gebied worden gecreëerd.

(91) Duitsland verwacht dat er indirect in totaal 275 arbeidsplaatsen zullen worden gecreëerd voor het in stand houden van de gebouweninfrastructuur. Deze arbeidsplaatsen hebben te maken met lopende werkzaamheden die moeten worden uitgevoerd om de kwaliteit van de gebouweninfrastructuur te waarborgen, zoals IT-dienstverlening, exploitatie en onderhoud van elektrische installaties, ventilatiesysteem en clean-room-installaties, alsmede met werkzaamheden die betrekking hebben op het beheer van het gebouw. Er zijn al 121 van deze arbeidsplaatsen gecreëerd.

(92) De bepalingen van de multisectorale kaderregeling voor regionale steun beogen indirecte arbeidsplaatsen, die bij directe leveranciers en afnemers zijn ontstaan als gevolg van het door staatssteun ondersteunde project, mee te laten tellen ter beoordeling van de regionale gevolgen van het project. Hiertoe worden arbeidsplaatsen gedefinieerd als nieuwe, vaste voltijdbanen of het equivalent daarvan deeltijdbanen.

(93) Duitsland bevestigde dat de indirecte arbeidsplaatsen voldoen aan de genoemde voorwaarden. Met betrekking tot het feit dat een groot deel van de indirecte arbeidsplaatsen reeds gecreëerd is - hoewel de productie pas begin 2003 op volle toeren zal draaien -, verklaarde Duitsland dat het gebouw al in april 2001 gereed was. Na de bouw werd er met de aanloopfase begonnen ("ramp up"). Tijdens deze fase worden de installaties en machines geïnstalleerd om met de test- en proefproductie te kunnen beginnen, hetgeen in de voorzomer van 2001 gebeurde. Met de massaproductie is in december 2001 een begin gemaakt.

(94) Op basis van de door Duitsland beschikbaar gestelde informatie is de Commissie van mening dat de berekening van de indirecte arbeidsplaatsen adequaat is. Derhalve komt de Commissie tot de conclusie dat als gevolg van het met staatssteun gefinancierde project, er indirect 1360 arbeidsplaatsen worden gecreëerd. Vergeleken met de 1700 gecreëerde en behouden arbeidsplaatsen, gaat het om een gemiddelde toename van indirecte arbeidsplaatsen (tussen 50 % en 100 %) en de factor "regionale gevolgen" wordt daarom op 1,25 vastgesteld.

Toegestane maximale steunintensiteit

(95) Op grond van het bovengenoemde wordt de toegestane maximale steunintensiteit als volgt berekend: 28 % x 0,75 x 0,8 x 1,25 = 21 % bruto. De steun van 218,718 miljoen EUR, die Duitsland aan SC 300 wil toekennen voor haar investeringen in Dresden (deelstaat Saksen) en die een steunintensiteit vertegenwoordigt van 19,8 % bruto, is daarom verenigbaar met de toelaatbare maximale steunintensiteit, die werd berekend overeenkomstig de multisectorale kaderregeling voor regionale steun.

5.1.3. Controle achteraf

(96) Gelet op de gevoelige aard van de grote, niet plaatsgebonden investeringen waarom het hier gaat, is het van wezenlijk belang een systeem op te zetten met behulp waarvan erop kan worden toegezien dat de hoeveelheid steun die daadwerkelijk aan de begunstigde wordt uitgekeerd in overeenstemming is met de beschikking van de Commissie.

(97) Voor ieder steunproject dat door de Commissie overeenkomstig de multisectorale kaderregeling voor regionale steun is goedgekeurd, geldt derhalve dat de steunovereenkomst tussen de bevoegde autoriteit van de lidstaat en de begunstigde van de steun een clausule bevat die in het terugbetalen van de steun voorziet bij niet-nakoming van de overeenkomst, of dat de laatste grote schijf van de steun (bijvoorbeeld 25 %) pas wordt uitbetaald nadat de lidstaat zich ervan heeft vergewist dat het project werd uitgevoerd in overeenstemming met de beschikking van de Commissie en op voorwaarde dat de Commissie aan de hand van de door de betrokken lidstaat verstrekte gegevens over de uitvoering van het project, binnen 60 werkdagen haar instemming heeft betuigd dan wel geen bezwaren heeft geuit inzake de betaling van de steun.

(98) De Commissie stelt vast dat het voorstel voor de beschikking over de toekenning van de steun aan SC 300 een clausule bevat die in de terugbetaling van de steun voorziet indien de begunstigde van de steun in strijd handelt met de beschikking over de toekenning van de steun.

(99) De Commissie stelt vast dat de laatste grote tranche van de steun (25 %) pas wordt uitbetaald als SC 300 de Duitse autoriteiten heeft kunnen aantonen dat de uitvoering van het project overeenkomt met de beschikking van de Commissie.

(100) De Commissie stelt bovendien vast dat de door Duitsland aangegane verplichting met betrekking tot de controle achteraf overeenkomt met de eisen van punt 6 in de multisectorale kaderregeling voor regionale steun. Dit geldt met name voor de verplichting om de Commissie een exemplaar van het besluit inzake de toekenning van de steun te doen toekomen, alsmede een jaarlijks verslag over het project en de overige in punt 6.4 van de multisectorale kaderregeling voor regionale steun genoemde informatie en documenten.

5.2. Artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag

(101) Voor het geval dat de Commissie het steunproject met een steunintensiteit van 19,8 % niet goedkeurt, wijst Duitsland als alternatief op artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag en beargumenteert dat de bouw van een chipfabriek een project van gemeenschappelijk Europees belang is. Aangezien de steun tot de beoogde intensiteit van 19,8 % verenigbaar is met de toegestane maximale steunintensiteit overeenkomstig de multisectorale kaderregeling voor regionale steun, hoeft het aspect van het gemeenschappelijk Europees belang niet meer te worden besproken.

VI. CONCLUSIES

(102) Om deze redenen komt de Commissie tot de conclusie dat de steun aan de voorwaarden voldoet om als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt te worden beschouwd.

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

De staatssteun van 218717884 EUR die Duitsland ten gunste van Infineon Technologies SC 300 GmbH & Co. KG wil toekennen, is met de gemeenschappelijke markt verenigbaar.

Artikel 2

Deze beschikking is gericht tot de Bondsrepubliek Duitsland.

Gedaan te Brussel, 9 april 2002.

Voor de Commissie

Mario Monti

Lid van de Commissie

(1) PB C 368 van 22.12.2001, blz. 2.

(2) PB C 107 van 7.4.1998, blz. 7.

(3) Zie voetnoot 1.

(4) Investitionszulagengesetz, C 72/98 (ex N 702/97), SG(98) D/12438 van 30.12.1998 en SG(2001) D/28651 van 2.3.2001.

(5) Programm für unmittelbare Bürgschaften des Bundes und der Länder in den neuen Bundesländern und Berlin Ost, N 297/91, SG(91) D/1344 van 15.7.1991 alsmede E 24/95, SG(96) D/5500 van 18.6.1996 en SG(98) D/54570 van 11.11.1998.

(6) Deze afbakening van de relevante productmarkt is door de Commissie ook in zaak nr. IV/M 0044, Hitachi/Nec onder punten 14-20 toegepast (beschikking van de Commissie van 3.5.2000, PB C 153 van 1.6.2000, blz. 8).

(7) PB C 340 van 27.11.1999, blz. 8.

(8) Zie N 783/2000 Wacker Chemie (beschikking van de Commissie van 8.5.2001), N 813/2000 Kronoply (beschikking van de Commissie van 3.7.2001) en C 72/2001 Hamburger AG (beschikking van de Commissie van 2.10.2000), (PB C 342 van 5.12.2001, blz. 9).

(9) Prognose van WSTS voor het vierde kwartaal (februari 2002).