PROGRAMMAVOORUITZICHTEN STAAL VOOR HET JAAR 2000

(2000/C 27/02)

(Voor de EER relevante tekst)

INLEIDING

Het herstel van de economie van de Europese Unie dat de afgelopen herfst is ingetreden, zou in 2000 moeten doorzetten en aan kracht winnen.

Onder het effect van zowel deze versterkte positieve conjuncturele ontwikkeling in de Unie als de krachtiger wereldgroei, met name door de verwachte versteviging van het economische herstel in Azië, moet de communautaire industrie in 2000 erop kunnen rekenen dat de interne vraag robuust blijft en de uitvoer tegelijk krachtig opveert.

De verwachte versteviging van de industriële activiteit, met name die van de voornaamste staalverbruikende sectoren, zal in de loop van het jaar 2000 leiden tot een toename van het verbruik van staalproducten, die overigens gepaard zal gaan met een stijging van de vraag uit landen buiten de Unie ten gevolge van het stabielere en betere internationale klimaat.

Deze factoren dragen in hun geheel bij tot de positieve ontwikkeling in 2000 van de condities op de communautaire staalmarkt, waarvan de eerste tekenen reeds midden 1999 konden worden waargenomen, zowel wat de staalprijs als wat de volumes betreft.

De communautaire staalindustrie gaat in 2000 derhalve zowel op intern als op internationaal gebied een gezondere marktsituatie tegemoet, met het vooruitzicht op een stevig herstel van de kwantitatieve en financiële resultaten, wat vereist is voor een steeds efficiënter beheer van de ondernemingen.

De Commissie deelt het optimisme van de marktdeelnemers in de sector, maar blijft toch oproepen tot voorzichtigheid bij de uitwerking van de verschillende bedrijfsstrategieën teneinde een duurzame stabiliteit op de zeer open en concurrerende communautaire staalmarkt te waarborgen.

1. DE ECONOMISCHE SITUATIE IN DE EUROPESE UNIE

Wat de economische groei betreft is het jaar 1999 beter geëindigd dan het begonnen is. De eerste helft van het jaar deden de gevolgen van de crisis in de ontluikende economieën zich immer snog steeds sterk gevoelen, met name op het gebied van de buitenlandse handel van de Europese Unie. Het ondernemersvertrouwen was aangetast en dat heeft gedurende deze periode geleid tot een stagnatie van de industriële productie, ook al is de consumptie van de huishoudens op een hoog peil gebleven en konden tijdelijke moeilijkheden daardoor worden opgevangen. In de tweede helft van het jaar is een krachtig economische herstel ingetreden, dankzij een sterke interne vraag en een toename van de externe vraag ten gevolge van de heropleving van de wereldgroei, met name in Azië.

De monetaire omstandigheden in de euro-zone zijn een belangrijke steun voor de uiteindelijke vraag gebleken. De inflatie in de euro-zone is op het lage peil van 1,2 % gebleven en dit ondanks twee negatieve factoren, namelijk de stijging van de olieprijzen (verdubbeling van de prijs van een vat aardolie sinds januari 1999) en de waardevermindering van de euro tegenover de dollar, wat de prijs van ingevoerde producten duurder heeft gemaakt.

De sinds een aantal jaren waargenomen trend van daling van de werkloosheid heeft niet te veel geleden onder de groeivertraging. Dit kan worden verklaard door: het arbeidsintensiever worden van de groei in de afgelopen jaren, het feit dat de externe schok hoofdzakelijk de verwerkende sector heeft getroffen die momenteel geen 20 % meer van de activa vertegenwoordigt, en tenslotte door het feit dat de vertraging vanaf het begin als voorbijgaand is ingeschat, wat het aantal ontslagen heeft beperkt. In het geheel zal het groeipercentage van het BBP in de EU ten gevolge van het in het eerste halfjaar opgelopen verlies in 1999 lichtjes hoger liggen dan 2 %, vergeleken met 2,6 % in 1998. De onderliggende driemaandelijkse trend wijst echter op een groeiversnelling in de loop van 1999.

In 2000 zal deze trend naar verwachting doorzetten zodat de groei van het BBP van de EU op jaarbasis ongeveer 3 % kan bereiken. Een nog steeds stevige interne vraag zal ondersteund worden door een opleving van de externe vraag ten gevolge van het herstel van de wereldgroei en de vrij gunstige concurrentiepositie van de Europese economieën. Onder de voornaamste lidstaten kunnen Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Spanje een wat meer uitgesproken economische activiteit kennen dan Duitsland en Italië. Afgezien van de uit het recente economisch verleden van Duitsland en Italië voortgekomen structurele problemen, lijken beide landen ook meer dan de andere landen van de Unie onder de externe schok te hebben geleden. In 2000 zal de werkloosheid in de EU waarschijnlijk blijven dalen, terwijl de inflatie wat kan toenemen, zonder evenwel de grens van 2 % te overschrijden. In de verschillende landen van de Unie zal het overheidstekort in verhouding tot het BBP in 2000 blijven dalen.

2. SITUATIE EN VOORUITZICHTEN OP DE STAALMARKT

2.1. De ruwstaalproductie in de Europese Unie

De communautaire staalproductie is tijdens de gehele eerste helft van 1999 blijven teruglopen en is aan het einde van het eerste halfjaar op een niveau van 78,3 miljoen ton beland, een daling met 7,4 % ten opzichte van het niveau van de eerste helft 1998.

In de loop van het derde kwartaal van 1999 vertoonde de staalproductie van de Unie nog steeds een licht negatieve tendens, maar geleidelijk is een stabilisering ingetreden. Aangezien er een einde was gekomen aan de periode van aanpassing van de voorraden, die begin 1999 een aanzienlijke daling van de staalvraag had veroorzaakt, en de invoer van staalproducten in de Unie stilaan begon terug te lopen, zijn de verschillende conjuncturele factoren geleidelijk de goede kant uitgegaan, wat in de komende maanden een toename van de communautaire staalproductie zal meebrengen.

De gecumuleerde productie van de eerste negen maanden van 1999 geeft weliswaar nog steeds een aanmerkelijke teruggang (- 6,1 %) te zien ten opzichte van het productieniveau in dezelfde periode van 1998, maar vanaf het begin van het vierde kwartaal is een ombuiging van die tendens waargenomen. Aan het einde van 1999 is dan ook een totale staalproductie van 156 miljoen ton bereikt, d.w.z. een niveau dat lichtjes boven het in het vorige programma vooruitzichten(1) geraamde niveau ligt en dat neerkomt op een daling van 2,3 % ten opzichte van de totale productie in 1998.

De in de tweede helft van 1999 waargenomen verbetering van de toestand van de staalmarkt zal in het jaar 2000 waarschijnlijk nog worden ondersteund door de lichte versnelling van de algemene economische activiteit in de Unie. Een dergelijk positiever klimaat zal wellicht resulteren in een grote toename van de staalproductie in de Unie, die in het eerste halfjaar kan oplopen tot 83 miljoen ton en in het gehele jaar 2000 tot 159 miljoen ton. Dit komt neer op een stijging van 6 %, respectievelijk 1,9 %, ten opzichte van de overeenkomstige volumes van 1999.

De staalproductie kan in het jaar 2000 derhalve het recordniveau van 1998 benaderen, wat het moet mogelijk maken de installaties opnieuw optimaal te benutten.

Het is echter nodig eraan te herinneren dat de internationale staalmarkt nog steeds onder een overaanbod gebukt gaat, wat een latente risicofactor vormt voor groeiende markten zoals de zeer open en concurrerend markt van de Unie. Het is bijgevolg nodig om bij de opstelling van de productie- en bevoorradingsprogramma's voorzichtig te blijven en de negatieve ervaring uit het recente verleden - een ontwrichting van de communautaire staalmarkt ten gevolge van een aanbod dat veel hoger ligt dan de vraag - te voorkomen.

In tabel 1 van de bijlage "Vraag en aanbod van ruwstaal" wordt enerzijds een overzicht gegeven van de recente en huidige volumes van verbruik, buitenlandse handel en staalproductie en -voorraden in de Europese Unie en zijn anderzijds indicatieve cijfers opgenomen omtrent de verwachte ontwikkelingen voor het jaar 2000 in zijn geheel.

2.2. Vooruitzichten voor het jaar 2000

Zoals aangekondigd in het vorige programma, heeft de communautaire economie zich vanaf de zomer van 1999 vrij goed hersteld, dankzij met name een stevige groei van de externe vraag die een opmerkelijke opleving van het vertrouwen van de ondernemers tot gevolg heeft gehad. De verbetering van het algemene conjuncturele klimaat in 1999 is eveneens het gevolg van de constante stijging van de indicator van het vertrouwen van de consumenten, die inzake de vooruitzichten van groei op korte termijn binnen de Europese Unie optimistischer zijn geworden.

Na de periode van aanpassing van de voorraden begin 1999 is de interne vraag voortdurend toegenomen, vanaf het tweede deel van het jaar gepaard aan een spectaculair herstel van de uitvoer ten gevolge van de opleving van de wereldgroei, in het bijzonder in bepaalde Aziatische landen.

Ten volle profiterend van dit economisch herstel hebben de voornaamste staalverbruikende sectoren, in het bijzonder die welke speciaal aan de wereldconcurrentie zijn blootgesteld zoals de elektrotechnische industrie en de machinebouw, hun activiteit in een hogere versnelling gebracht, met name in de tweede helft van 1999. In de staalsector heeft deze evolutie geresulteerd in een steeds duidelijker opleving van de vraag en een daarmee gepaard gaande opvering van de prijzen, in meer of mindere mate naargelang van het producttype.

Bij recente raadplegingen hebben de staalproducenten van de Unie zich tevreden getoond over de zeer positieve ontwikkeling van de vraag vanaf de zomer van 1999, alsook over de omkering van de prijstendens in de loop van datzelfde jaar. Voor 2000 vrezen zij echter dat de te verwachten toename van de invoer het herstel van de communautaire markt in het gedrang brengt. Al zijn de marktomstandigheden in 2000 duidelijk beter dan die van begin 1999, zij blijven immers nog steeds erg wisselvallig.

De staalhandelaars van de Unie daarentegen, die voldaan zijn over de in het jaar 1999 behaalde volumes en prijzen, tonen zich qua marktvooruitzichten voor het jaar 2000 optimistischer dan de producenten. Zij geloven immers dat de vooruitgang van de economische groei, die zowel op wereldniveau als in de Europese Unie wordt verwacht, alleen maar voordeel kan brengen voor de staalhandel.

Gezien de versterking van de trends van de communautaire en de wereldeconomie in de loop van het jaar 2000, zal het vertrouwen in de bedrijfswereld op een hoog niveau blijven, wat een sterke industriële activiteit mogelijk maakt. De staalverbruikende sectoren zullen bijgevolg, ten minste tijdens de eerste zes maanden van het jaar 2000, allicht zeer optimistisch gestemd blijven en dit kan een belangrijke toename van het staalverbruik met zich brengen.

Naar verwachting zullen de sectoren van de bouw, de elektrotechniek en de machinebouw hun groei in 2000 versterken. De automobielindustrie zal, na de buitengewone resultaten van de afgelopen jaren, mooie volumes blijven verkopen, hoewel er een lichte inzinking te verwachten valt. Wegens de sterke internationale concurrentie zullen de scheepswerven echter op een laag pitje blijven draaien.

Deze tendensen laten veronderstellen dat de vraag naar staal dynamischer zal worden, met name tijdens de eerste helft van het jaar 2000, met evenwel het risico van versterking van de conjunctuurcyclus door de accumulatie van voorraden en speculatieve aankopen.

Niettemin zullen, zelfs wanneer tijdens de tweede helft van het jaar 2000 een geringe vertraging optreedt, de algemene resultaten van het jaar in termen van vraag, verbruik en staalprijzen vrij positief en in ieder geval beter zijn dan die van 1999.

De tabellen 2 en 2a in de bijlagen bevatten de indicatoren voor de bedrijvigheid in de belangrijkste staalverbruikende sectoren voor het jaar 2000. Deze indicatoren moeten evenwel met enige voorzichtigheid worden geïnterpreteerd, want de door de betrokken sectoren verstrekte basisgegevens worden niet altijd unaniem gedeeld.

2.2.1. De sector primaire staalverwerking

Zowel de algemene economische vertraging als de noodzaak van voorraadvermindering hebben in 1999 op min of meer aanzienlijke wijze de activiteit van de verschillende industrietakken van de sector primaire staalverwerking beïnvloed.

De inkrimping van de vraag en de daling van de prijzen in het begin van jaar, die een overdreven pessimistische reactie van de verschillende beroepsgroepen hebben veroorzaakt, hebben echter stilaan plaats gemaakt voor een geleidelijke verbetering van de marktomstandigheden voor de producten van deze industrietakken en hebben van de meeste spelers in deze sector gematigde optimisten gemaakt. De fabrikanten van stalen buizen vormen hierop een uitzondering.

De opleving van de vraag, ten gevolge van de normalisatie van de voorraden, de daling van de invoer en de opvering van de prijzen vormden immers de voornaamste elementen van de verbetering van het economisch klimat in het geheel van de sector, behalve in de buizenindustrie waarvoor de marktcondities nog steeds zeer slecht zijn.

Aangezien de economische vooruitzichten van de Unie gunstiger zijn voor het jaar 2000 en het internationale klimaat naar verwachting zal verbeteren in vergelijking met 1999, is het zeer waarschijnlijk dat de activiteit binnen alle takken van de sector van de primaire verwerking zal toenemen, ook in die van de vervaardiging van stalen buizen die een grote achterstand heeft goed te maken.

A. Stalen buizen

De totale productie van stalen buizen in de Unie is tijdens de eerste zes maanden van 1999 met 12 % gedaald, met name ten gevolge van de ineenstorting van de vraag naar naadloze buizen en grote gelaste buizen. Aangezien de exploratie-investeringen van de olie-industrie en de werkzaamheden van de aanverwante industrietakken ondanks de opmerkelijke stijging van de olieprijzen aanzienlijk zijn teruggelopen, is hun behoefte aan boorbuizen sterk afgenomen.

De communautaire stalen-buizenindustrie heeft in deze periode derhalve niet alleen het hoofd moeten bieden aan de daling van verbruik, maar ook aan een zeer sterke concurrentie van buitenlandse producenten, waardoor de invoer met nog eens 2 % is gestegen na de stijging met 12 % die reeds in 1998 was opgetekend.

Vanaf het tweede deel van 1999 is de invoer van buizen in de Unie ten gevolge van de vaststelling van een aantal externe maatregelen teruggelopen. Bij afwezigheid van duidelijke tekenen van heropleving van de vraag, zal de productie van stalen buizen in de Unie voor geheel 1999 met 12 % zijn gedaald ten opzichte van het niveau van 1998.

Er kan echter niet worden uitgesloten dat een geleidelijke heropleving van de olieactiviteiten, ten gevolge van de zich verbeterende wereldconjunctuur en een steviger olieprijsniveau, in de komende maanden en in ieder geval in 2000 zal leiden tot een grotere vraag naar buizen, wat een betere benutting van de productiecapaciteit en dus een beperking van het verlies aan banen in deze sector mogelijk kan maken.

De communautaire productie van naadloze buizen is in de loop van de eerste helft van 1999 met 33 % teruggelopen, enerzijds wegens de implosie van de vraag en anderzijds wegens de ondraaglijke concurrentiedruk door invoer uit derde landen. Het aandeel van ingevoerde producten op de communautaire markt is gestegen van 19,9 % in de eerste helft van 1998 tot 26,3 % in 1999. Sinds de tweede helft van 1999 loopt de invoer van deze buizen in de Unie wat terug. De futloosheid van de investeringen in met name het olie-exploratieonderzoek weegt echter sterk op het verbruik, zodat er geen enkele opleving van de communautaire productie van naadloze buizen kan worden verwacht. Bedoelde productie zal einde 1999 zijn teruggelopen met 25 tot 30 % ten opzichte van de niveaus van 1998. Naar verwachting zal het herstel van de olieprijzen de exploratieactiviteit in de toekomst wat dynamischer maken en aldus een geleidelijke opleving van de vraag bevorderen. Dit kan in 2000 resulteren in een toename van de communautaire productie met naar schatting 5 tot 10 % en bijgevolg in een verbetering van de zeer geringe benuttingsgraad van het machinepark.

In de sector van de kleine gelaste buizen (met een diameter van minder dan 405,4 mm) is de activiteit begin 1999 vrij stabiel gebleven. De productie toont echter tekenen van herstel dank zij de aangehouden vraag uit de automobiel- en de bouwsector. Voor het jaar 1999 in zijn geheel is de communautaire productie van deze buizen met ten minste 3 % gestegen, zeker wanneer rekening wordt gehouden met de vermindering van de invoer. In het jaar 2000 echter kan waarschijnlijk geen versnelling van deze activiteit worden verwacht.

Een verbetering van de prijzen zoals zich in 1999 heeft voorgedaan, voornamelijk ten gevolge van de hausse van de staalprijzen, zal immers waarschijnlijk nieuwe invoerdruk op de communautaire markt meebrengen en bovendien kan deze markt reeds lijden onder de aangekondigde vertraging in de automobielindustrie.

Voor grote gelaste buizen (met een diameter van meer dan 406,4 mm) daarentegen is de aangekondigde verslechtering ten gevolge van de afwezigheid van nieuwe internationale projecten op oliegebied in de loop van de eerste helft van 1999 bevestigd. De productie van deze buizen in de Unie, die in het eerste deel van 1999 met ongeveer 15 % terugliep, zal nog verder afnemen. Voor het gehele jaar wordt aldus een inkrimping van de productie met 20 tot 25 % verwacht, terwijl de productie zich in 2000 hoogstens kan stabiliseren, aangezien de olie-industrie geen enkel belangrijk intern of internationaal project heeft aangekondigd.

B. Draad en andere getrokken producten

De communautaire industrie van draadproducten heeft haar activiteit in de eerste helft van 1999 in totaal met ongeveer 4 % zien toenemen. Dit was te danken aan de tak van de vervaardiging van wapeningsnetten, want het productieniveau van getrokken staaldraad was veeleer ontgoochelend. Tijdens de tweede helft van het jaar is de situatie op de markt van draadproducten in het algemeen beter geworden, wat voor geheel 1999 zou resulteren in een toename van de productie met 4 tot 5 %, hoofdzakelijk dankzij de vervaardiging van wapeningsnetten en afgeleide producten.

De invoer van draadproducten is begin 1999 lichtjes toegenomen en heeft zich daarna geleidelijk gestabiliseerd, terwijl de communautaire uitvoer van diezelfde producten zich dankzij de sterke dollar goed heeft kunnen handhaven.

Gezien de groeivooruitzichten in de bouwsector wordt voor het jaar 2000 een stijging van de draadproductie met ongeveer 3 % verwacht. Oplopende prijzen ten gevolge van de stijgende grondstofprijzen kunnen evenwel, wanneer dit in een toename van de invoervolumes resulteert, een bijstelling van deze prognose noodzakelijk maken.

De communautaire industrie voor getrokken producten, waarvan de activiteit voornamelijk van de automobielindustrie afhangt, kende in de loop van de eerste helft van 1999 een daling van de productie met ongeveer 3 %, gevolgd door een geleidelijke stabilisatie. Naar verwachting zal de totale productie voor 1999 ongeveer 2 tot 3 % laber liggen dan in 1999.

Een dergelijk resultaat is in ieder geval niet zeer negatief als men voor ogen houdt dat 1998 een bijzonder gunstig jaar was, voornamelijk wat de volumes betreft.

Deze industrie van halffabrikaten, gelegen tussen de staalindustrie stroomopwaarts en de automobielindustrie stroomafwaarts, kent echter een aantal specifieke moeilijkheden, aangezien door deze situatie de fluctuaties van de grondstofprijzen slechts gedeeltelijk kunnen worden doorgerekend.

Gezien de vertraging die in de automobielindustrie wordt verwacht, kan voor het jaar 2000 uitsluitend op een stabilisatie van de activiteit in deze sector worden gerekend.

C. Koudgewalst staal en profielen

Na een vrij negatieve start in het begin van 1999, vooral ten gevolge van de algemene tendens tot vermindering van de voorraden, heeft de activiteit van de industrie van koudgewalst bandstaal een zekere opleving gekend, waardoor tijdens het eerste halfjaar de productiedaling tot 8 % kon worden beperkt. De tendens tot verbetering van de marktcondities voor koudgewalst band heeft zich tijdens de tweede helft van het jaar versterkt, zodat de totale volumes in 1999 nauwelijks lager liggen dan in 1998, wat een zeer opmerkelijk jaar was.

De schommelingen van de staalprijzen maken het de fabrikanten van profielen echter zeer moeilijk, wat veel onzekerheid geeft bij nieuwe bestellingen en bijgevolg de activiteit in de sector vertraagt.

De ontwikkelingen die voor het jaar 2000 worden verwacht, laten in alle gevallen een terugkeer naar de productieniveaus van 1998 veronderstellen, wat moet resulteren in een betere benutting van de capaciteit. Ondanks de verwachte verzwakking van de activiteit in de automobielindustrie, zullen immers zowel de geleidelijk expanderende bouwsector als de opnieuw goed aantrekkende sector van de machinebouw impulsen geven aan het verbruik van koudgewalst bandstaal.

De sector van de brede profielen, die geribde staalplaten en sandwichpanelen en gegalvaniseerde plaat vervaardigt, kende in de loop van de tweede helft van 1999 een gematigde groei, na een periode van stilstand in het eerste halfjaar.

De geleidelijke opleving van de bouwactiviteit in de Unie ligt waarschijnlijk ten grondslag aan de evolutie van de activiteit van deze sector, waarvan de productie in 1999 met ongeveer 5 % ten opzichte van 1998 is toegenomen.

Ondanks deze ontwikkeling is het niet mogelijk gebleken om de benuttingsgraad van het machinepark in deze sector op significante wijze te verhogen. Onder meer ook omdat nieuwe installaties in bedrijf zijn genomen, wordt de bestaande capaciteit nog steeds maar voor 60 tot 70 % benut.

Voorts lijkt de activiteit van deze sector nu en dan te hebben geleden onder een zeker gebrek aan grondstoffen, wat uitstel van leveringen heeft meegebracht. Op dezelfde manier hebben de belangrijke fluctuaties van de prijzen van gegalvaniseerde plaat de uitvoering van bepaalde leveringsovereenkomsten onzekerder gemaakt.

Gezien de verwachte versteviging van de bouwsector wordt voor het jaar 2000 een grotere activiteit in deze industrietak voorspeld. Het productievolume zou met nog ongeveer 5 % toenemen, op voorwaarde dat periodieke moeilijkheden bij de aanvoer van grondstoffen het groeitempo niet komen vertragen.

Binnen de tak van de industrie voor lange profielen is de activiteit tijdens het eerste kwartaal van 1999 teruggelopen omdat de industrie zijn voorraden wilde wegwerken, gevolgd door een opmerkelijk inhaalbeweging in het tweede en derde kwartaal. Ondanks een stabilisatie van de volumes in het vierde kwaartaal zullen de resultaten van geheel 1999 waarschijnlijk dan ook in het verlengde liggen van die van 1998. Dit resultaat was overigens nog beter geweest wanneer verschillende communautaire producenten niet periodiek waren getroffen door tijdelijke tekorten aan hun grondstof, gegalvaniseerde plaat.

Deze bedrijfstak zal in 1999 dus betere resultaten kunnen voorleggen dan de andere takken van de sector primaire staalverwerking. Gezien de versnelling van de communautaire economie en meer bepaald rekening houdend met de robuuste groei van de bouwsector, die de voornaamste gebruiker is van de producten van de industrie voor lange profielen, zal het resultaat voor het jaar 2000 naar verwachting zelfs nog beter zijn.

2.2.2. De vooruitzichten van de bouwsector

Na een korte periode van onzekerheid begin 1999 heeft de bouwactiviteit in de Unie een positieve tendens gekregen die in de loop van het jaar steeds duidelijker is geworden, zodat kan worden verwacht dat over het gehele jaar een groei van 1 tot 2 % ten opzichte van 1998 zal worden opgetekend. Dit resultaat is echter vooral toe te schrijven aan de resultaten van de sector in Spanje, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Italië, want ten gevolge van het teruglopen van de bouwactiviteit in het oostelijke landsgedeelte is de totale bouwactiviteit in Duitsland stabiel gebleven.

De geleidelijke verbetering van het algemene conjuncturele klimaat in de Unie, alsook de gezondere situatie van de overheidsfinanciën en de aankondiging van belastingverlichtingen maken ongetwijfeld voor de sector in 2000 een nog sterkere groei mogelijk, wellicht zelfs tot 3 % boven het niveau van 1999.

Op het gebied van de woningbouw zouden de in 1999 verwezenlijkte volumes enigszins lager liggen dan die van 1998, met name vanwege de sterke daling van de bouw van huurwoningen in Duitsland, hoewel de activiteit op dit gebied bijzonder levendig is geweest in Frankrijk en Spanje. In de loop van het jaar 2000 kan echter een grotere activiteit worden verwacht ten gevolge van een stabilisatie van de toestand in Duitsland, een grotere maar tijdelijke groei in het Verenigd Koninkrijk en een naar verwachting nog steeds positieve evolutie in Spanje en Frankrijk.

De sub-sector van utiliteitsbouw is in 1999 hoofdzakelijk voortgestuwd door particuliere investeringen in Spanje, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Italië en zelfs Duitsland, terwijl de openbare activiteit in deze sector een grotere rol heeft gespeeld in Spanje en Italië.

Voor het jaar 2000 kan een consolidatie van deze activiteit worden verwacht, met name dankzij overheidsinvesteringen in de meeste landen, met uitzondering van Spanje en Duitsland.

Op het gebied van de weg- en waterbouw moet worden vastgesteld dat de licht positieve tendens van 1998 in 1999 moeilijk aan kracht heeft kunnen winnen, ondanks het snelle groeitempo in Spanje en Italië. Het echter is zeer goed mogelijk dat de gunstige conjunctuur en de structureel betere situatie van de openbare financiën de activiteit in deze sector een nieuwe impuls zullen geven, zodat in 2000 wellicht een steviger groeitempo kan worden opgetekend.

2.2.3. De ontwikkeling van de automobielmarkt

De onregelmatige marktfluctuaties van juli, augustus en september hebben het conjuncturele verloop van de automobielmarkt in Europa enigszins verstoord. Toch kan nu reeds voor 1999 een nieuw record inzake het aantal nieuwe inschrijvingen en geproduceerde voertuigen in de Europese Unie worden voorspeld, en dit na de periode van onafgebroken groei in de voorafgaande jaren.

Tussen januari en oktober 1999 zijn er niet minder dan 5,7 % meer voertuigen ingeschreven dan in dezelfde periode van 1998 en er wordt aangenomen dat deze tendens in einigszins afgezwakte vorm gehandhaafd blijft tot einde 1999.

De samenloop van verschillende positieve factoren, zoals de verbetering van het klimaat van vertrouwen in de huishoudens, de daling van de rentevoeten, het gediversifieerde aanbod van modellen, de stimuleringsmaatregelen en de promotiecampagnes van de constructeurs, lagen de afgelopen vijf jaar aan de basis van de sterke prestaties van deze belangrijke staalverbruikende sector.

De geleidelijke vertraging van de activiteit van de sector, met name ten gevolge van de daling van de huishoudelijke vraag, en de wat tragere stijging van het aantal nieuwe inschrijvingen in de Unie in 1999 ( geraamd op + 4 %), zullen niet beletten dat het productierecord van 1998 (16,2 miljoen voertuigen) in 1999 zal worden geklopt met een productie van meer dan 16,5 miljoen personenauto's en lichte bedrijfsvoertuigen.

Er kan niet worden uitgesloten dat de ontwikkeling van de rentevoeten, de onzekerheid inzake de evolutie van de olieprijzen, alsook de pauze in de ontwikkeling van nieuwe modellen, in de loop van het jaar 2000 een lichte daling van de vraag naar auto's zullen veroorzaken. Naar alle waarschijnlijkheid zal die vraag trouwens in 2001 afvlakken.

Gezien echter de in de afgelopen jaren bereikte niveaus, die een optimale benutting van de capaciteit mogelijk hebben gemaakt, zou zelfs een verwachte daling met 2 % van de vraag naar auto's in de Unie in 2000 geen grote daling van de activiteit in deze sector met zich brengen, temeer daar de vooruitzichten qua uitvoer van nieuwe automodellen naar derde landen uitstekend zijn.

2.3. Vooruitzichten voor de in- en uitvoer van staalproducten

2.3.1. Statistieken met betrekking tot de buitenlandse staalhandel van de Europese Unie

De bij de opstelling van deze prognose beschikbare statistieken over de buitenlandse staalhandel van de EU bestrijken de eerste zeven maanden van 1999 zodat deze prognose op vrij recente gegevens kon worden gebaseerd.

Uit de analyse van deze gegevens blijkt dat de communautaire invoer van staalproducten in de eerste helft van 1999, ondanks een forse stijging met 24 % van de hoeveelheid ingevoerde lange producten, met 13 % is teruggelopen ten opzichte van de zeer hoge volumes in dezelfde periode van 1998, terwijl de uitvoer een verdere volumedaling van 14 % heeft gekend.

Een diepgaander onderzoek naar deze statistieken maakt duidelijk dat met name de invoer van staal in de Gemeenschap van oorsprong uit de landen van Midden- en Oost-Europa (LMOE), evenals uit Taiwan, Zuid-Korea en India, sterk is afgenomen, terwijl de invoer van staal uit Turkije en Japan nogmaals aanzienlijk is toegenomen.

Wat de uitvoer daarentegen betreft, tonen de beschikbare gegevens een opmerkelijke daling aan van de volumes naar de ALENA-zone (Noordamerikaanse Vrijhandels-overeenkomst), evenals een aanzienlijke teruggang van de uitvoer naar Turkije, terwijl de uitvoervolumes naar de LMOE substantieel zijn gestegen.

Na de periode van grote schokken op het gebied van de internationale staalhandel in 1998, draagt de economische opleving die in Zuidoost-Azië begin 1999 van start is gegaan, ongetwijfeld bij tot de relatieve verlichting van de druk van het staalaanbod op de communautaire en wereldmarkt.

Overigens wordt aangenomen dat de situatie van het internationale handelsverkeer in staalproducten in de tweede helft van 1999 en met name in 2000 nog zal verbeteren, dit dankzij het gunstiger economisch klimaat in de Unie, de stevige groei van de Amerikaanse economie en de versnelling van de economische opleving in Azië.

Deze te verwachten ontwikkelingen kunnen leiden tot een evenwicht tussen de staalinvoer en -uitvoer van de Unie in 1999 en tot een klein batig saldo in 2000.

Volgens het waarschijnlijkste scenario zal de staalinvoer van de Unie immers ongeveer 19 miljoen ton bedragen in 1999 en stabiel blijven in 2000, terwijl de uitvoer in 1999 een niveau van 19 miljoen ton zal bereiken en in het jaar 2000 zal oplopen tot 20 miljoen ton.

Deze gunstigere vooruitzichten op het gebied van de staalhandel mogen er de betrokken partijen echter niet toe brengen het nog steeds bestaande risico dat de zaken opnieuw uit de hand lopen, over het hoofd te zien of te verwaarlozen. De onzekerheid inzake de internationale ontwikkelingen houdt immers aan en het evenwicht op de communautaire markt is nog altijd broos.

De Commissie spoort de marktdeelnemers er dan ook toe aan om de stabiliteit van de communautaire markt te bewaren en daarbij rekening te houden met de daadwerkelijke potentiële mogelijkheden daarvan. Zij is beschikbaar om daarbij te helpen wanneer dit noodzakelijk en gewenst is.

2.3.2. Ontwikkeling van de wereldeconomie in 2000

Na de financiële stormen die de opkomende landen hebben getroffen, lijkt de wereldeconomie vanaf 1999 in een fase van versnelde groei te zitten, met name ten gevolge van het spoedige herstel van de Aziatische economieën.

Het ziet er dus naar uit dat de wereldeconomie zich in 2000 in een steviger tempo zal kunnen ontwikkelen, met een groeipercentage van ongeveer 3,5 % tegen minder dan 3 % in 1999.

De in 2000 verwachte economische groei zal voortbouwen op de versterking van de opleving in Japan na de conjuncturele omkering die in 1999 kon worden waargenomen, de versnelling van de groei in de Europese Unie en de ontwikkeling van de Amerikaanse economie waarvoor de aangekondigde groeivertraging nog steeds niet is ingetreden.

Het herstel van het vertrouwen in de opkomende economieën moet in 2000 resulteren in een toename van het wereldverbruik van staal met 2 %, gepaard aan een stijging van de productie met een overeenkomstig percentage.

Op het gebied van de internationale staalhandel zal de reeds in 1999 ingezette verbetering in 2000 aanhouden, wat na de recente periode van ingrijpende schokken op de wereldstaalmarkt moet bijdragen tot een rustiger klimaat.

Het steeds om de hoek kijkende protectionisme kan bijgevolg wat gaan liggen, ook al blijft het risico van verstoring van de vrije handel bestaan wanneer bepaalde landen zich verplicht zien om te proberen hun overschotten op nieuwe markten af te zetten.

2.3.2.1. In de Verenigde Staten is de economie op volle kracht blijven voortsnellen en zou de groei in 1999 zelfs 4 % bedragen, met name dankzij het uitzonderlijk hoge niveau van consumptiebestedingen en productieactiviteit. In 2000 zou de in het verleden reeds meermaals aangekondigde zachte landing wel degelijk kunnen plaatsvinden, maar dat belet niet dat de groei ook dan nog altijd op 2,8 % wordt geraamd.

Wat de staalmarkt betreft wordt in het jaar 2000 nog steeds een stevige interne vraag verwacht. Waarschijnlijk zal de inbedrijfstelling van nieuwe capaciteit echter de invoerbehoeften doen teruglopen. Voorts kan reeds een kleine aanwezigheid van Aziatisch staal op de Amerikaanse markt de terugkeer naar een meer traditionele buitenlandse voorziening vergemakkelijken.

2.3.2.2. De economie in Japan lijkt vanaf begin 1999 eindelijk de weg naar duurzaam herstel te zijn ingeslagen, zodat in 1999 een groei van ongeveer 1 % kan worden verwacht.

Ondanks de kwetsbaarheid van dit herstel, gezien de zwakte van de huishoudelijke consumptie en de geringe investeringsactiviteit, zal de Japanse groei in het jaar 2000 in ieder geval ongeveer 2 % bedragen, dankzij de injectie van openbare middelen in de economie en een zekere opleving van het vertrouwen van industriëlen en consumenten.

Het staalverbruik zal in 2000 waarschijnlijk met 1,5 % toenemen en de stijgende trend van de staalproductie zal aanhouden. De te verwachten daling van de uitvoer naar de VS kan immers worden gecompenseerd door de uitvoer naar de andere heroplevende Aziatische landen.

2.3.2.3. Economische ontwikkelingen in China en Zuidoost-Azië

Er wordt van uitgegaan dat de in 1999 opgetekende groei met 3 % van het geheel van de economieën van Zuidoost-Azië in 2000 wordt gevolgd door eenzelfde groeicijfer. De beste prestaties van deze economieën worden geleverd door Korea dat in 1999 een groeipercentage van 5,5 % deed optekenen, hetgeen in 2000 tot 6,4 % kan oplopen.

Ondanks de regeringsmaatregelen met het oog op moderniseringen en controle op de economie zal de groei in China in 1999 meer dan 6 % bedragen, een percentage dat in 2000 ongeveer even hoog zal liggen.

Wat de staalhandel betreft, zal deze geografische zone, hoewel de binnenlandse staalproductie dankzij het opstarten van nieuwe installaties naar verwachting zal stijgen, in 2000 nog steeds met een tekort van ongeveer 30 miljoen ton kampen.

2.3.2.4. De landen van Latijns-Amerika

De meeste recente prognoses kondigen voor de economieën van de landen van Latijns-Amerika een verbetering aan van de groei, die in 2000 meer dan 3,5 % kan bedragen tegen een positieve tendens die voor 1999 op 2,7 % wordt geraamd. In dat verband moet worden gewezen op de aanzienlijke verbetering van de toestand van de Braziliaanse economie, waarvan de voor 1999 verwachte negatieve tendens (- 4 %) sterk opwaarts is herzien en nu dicht bij stabilisatie ligt. In 2000 kan de groei in dit land oplopen tot 4 %.

In 2000 zal het staalverbruik in deze regio naar verwachting blijven toenemen, maar de groei van de binnenlandse productie zal bijdragen tot de instandhouding van een overschot dat voor de internationale markten is bestemd.

2.3.2.5. Conjunctuur in de landen van Midden- en Oost-Europa (LMOE) en in de republieken van het GOS

Na de zeer goede resultaten van de LMOE-economieën in de afgelopen jaren is de in 1999 ingetreden vertraging, gezien de voor 2000 verwachte verbetering van het internationale klimaat, waarschijnlijk slechts van voorbijgaande aard. Wat Rusland betreft doen de laatste prognoses voor het jaar 2000 een grotere economische stabiliteit ten opzichte van het verleden verhopen.

In de staalsector zal de inkrimping van de uitvoer de staalproductie van deze landen in 2000 nog negatief blijven beïnvloeden, terwijl qua verbruik een geringe verbetering kan worden verwacht die in de LMOE in elk geval meer uitgesproken zal zijn.

2.4. Prijsontwikkeling

Na de nooit geziene ineenstorting van de prijzen sinds de lente van 1998 hebben de staalprijzen in de Europese Unie zich begin 1999 gestabiliseerd en is er een omkering van de tendens ingezet die zich vanaf het tweede kwartaal van dat jaar heeft veralgemeend.

Gedragen door een sterke vraag uit de sector van de burgerlijke bouw in het algemeen zijn de prijzen voor lichte lange producten (betonstaal en staafstaal) in de loop van het hele jaar tussen de eerste en het vierde kwartaal met ongeveer 20 % gestegen. De prijzen voor balken en walsdraad hebben dezelfde tendens gevolgd, maar op gematigdere wijze en met een zekere verschuiving in de tijd.

Op het gebied van de platte producten daarentegen is het prijsverloop pas in het derde kwartaal de andere richting uitgegaan. Deze terugkeer naar stijgende prijzen was overigens belangrijk voor warmgewalste breedband dat in het bijzonder was getroffen door de ineenstorting van de prijzen van het vorige jaar ten gevolge van de spectaculaire toename van de invoer. Ten opzichte van het begin van 1999 is de prijs van breedband met ongeveer 20 % gestegen, zonder echter opnieuw de niveaus van begin 1998 terug te vinden.

Voor de andere platte producten heeft de wending van de prijstendens, na de algemene stabilisatie van de prijzen in de eerste helft van 1999 op het zeer lage niveau van einde '98 en begin '99, pas tegen de herfst van het jaar plaatsgevonden.

De versterking van de vraag naar gegalvaniseerde plaat vanwege de automobiel- en bouwsector heeft geleidelijk geleid tot een aanbodtekort, wat een steile stijging van de prijzen van deze producten heeft veroorzaakt. Dat heeft zich vervolgens doorgezet in de prijzen van koud gewalste plaat.

Wat de prognoses voor het jaar 2000 betreft, wordt verwacht dat de oplopende vraag de voortzetting van de positieve tendens en de terugkeer naar prijsniveaus die vergelijkbaar zijn met die van het begin '98, mogelijk moeten maken. De voortzetting van deze tendens zal tot gevolg hebben dat in het grootste deel van de staalindustrie de balans terug in het zwart wordt geschreven, een positieve situatie die alleen door massale invoer van staal op de communautaire markt kan worden bedreigd.

Op de exportmarkten hebben de prijzen van alle producten, met uitzondering van de prijzen voor warmgewalste breedband, die net als op de communautaire markt naar omhoog zijn gegaan, zich op een zeer laag niveau gestabiliseerd en is er nog geen echte wending van de tendens aan het licht gekomen. Aangezien het aanbod op de wereldmarkt nog altijd te groot is, is een verbetering van het prijsniveau op korte termijn weinig waarschijnlijk.

2.5. Tendensen per product

Platte producten

- Warmgewalste breedband

De markt van de warmgewalste breedband heeft zich de afgelopen maanden goed hersteld en de huidige situatie is zeer positief. De voorraadniveaus zijn normaal en lijken zelfs te zullen dalen en de vraag van traditionele sectoren zoals de automobielsector, de buizenproducenten en de bouwsector is vrij stevig. Vergeleken bij de in 1998 opgetekende niveaus is de invoer teruggelopen, maar toch hoger gebleven dan in 1997.

Gezien de grote problemen die op de wereldmarkt heersen, is de uitvoer vrij zwak gebleven.

- Koudwalste breedband

Het verbruik van koudgewalste plaat ligt op een bevredigend niveau. De markt van de Unie gaat een positieve richting uit dankzij de vraag van met name de automobielsector en de sector van de elektrische huishoudapparatuur. De voorraden, zowel bij voorraadhoudende handelaars als bij de gebruikers, bevinden zich terug op een normaal niveau zodat in navolging van de prijstendens bij de breedbandproducten, de prijzen van koudgewalste plaat stilaan verbeteren.

- Beklede plaat

Sinds midden 1999 is er een gunstige ontwikkeling op de markt van de beklede plaat, waar de vraag terug toeneemt en de prijzen bijgevolg snel terug een behoorlijk peil hebben bereikt. Deze situatie is het gevolg van de stevige prestaties van de automobielsector, die nu wordt afgelost door de zich goed ontwikkelende bouwsector. De leveringstermijnen worden langer zodat speculatieve aankopen in de toekomst opnieuw een overdreven voorraadvorming in de hand kunnen werken, temeer daar de invoer uit Azië blijft toenemen.

- Kwartoplaat

Onder de platte producten is er alleen bij kwartoplaat geen verbetering waar te nemen, noch op het gebied van de vraag, noch wat de prijzen betreft. Het gebrek aan uitvoerbestellingen voor grote gelaste buizen en de zwakte van de bestellingen uit de scheepsbouwsector liggen hieraan ten grondslag. Bovendien blijven de vrij grote voorraden bij de voorraadhoudende handelaars druk uitoefenen op de markt en het herstel daarvan verhinderen.

Lange producten

- Zware profielen en balken

Aangezien de voorraden vrij klein zijn en de bouwsector goed presteert, is sinds midden '99 de vraag naar balken geleidelijk toegenomen en zijn de prijzen gestegen. Deze tendens zal in het jaar 2000 waarschijnlijk aanhouden omdat zowel de interne als de internationale vraag zich naar verwachting positief zullen ontwikkelen.

- Walsdraad

Het herstel van de activiteit in de bouwsector in het jaar 1999 is bepalend geweest voor de poitieve evolutie qua volumes en prijzen bij walsdraad voor wapeningsnetten.

De wat later ingetreden verbetering voor walsdraad voor draadtrekken was te danken aan het herstel na de zomer van 1999 van de vraag uit de machinebouw.

Gezien de groeivooruitzichten voor het jaar 2000 zal deze positieve tendens aanhouden, op voorwaarde dat grote invoerstromen de situatie niet vertroebelen.

- Betonstaal

Net als bij de overige lange producten heeft betonstaal de positieve invloed ondergaan van het herstel van de bouwsector. Afgezien van de te verwachten gebruikelijke vertraging in het winterseizoen, blijft de tendens positief voor het jaar 2000, temeer daar de invoer op de communautaire markt waarschijnlijk zal teruglopen ten gevolge van de toename van de internationale vraag.

- Staafstaal

De situatie en de vooruitzichten op de markt voor staafstaal zijn helemaal te vergelijken met die voor de overige lange producten. Het prijsniveau van begin 1998 moet dus op korte termijn kunnen worden teruggevonden en kan in de loop van het jaar 2000 wellicht zelfs worden overschreden.

2.6. Ruwstaalbalans voor het jaar 2000

Het in de tweede helft van 1999 ingetreden herstel van de communautaire economie lijkt in de toekomst door te zetten, wat uitstekende groeivooruitzichten voor het jaar 2000 mogelijk maakt.

Deze verbetering van de toestand van de economie binnen de Unie, in combinatie met de verwachte versterking van de wereldeconomie ten gevolge van het herstel in Azië, moet leiden tot een sterke toename van de investeringen en van de interne en externe vraag naar goederen en diensten, waarvan de communautaire industrie meer moet kunnen profiteren.

Deze prognose houdt in dat de staalverbruikende sectoren een zeer intense activiteit zullen kennen, wat resulteert in een staalverbruik dat zelfs hoger zal liggen dan het in 1998 bereikte recordniveau.

De communautaire marktcondities voor staal blijven derhalve verbeteren, omdat samen met de positieve evolutie van de interne en internationale vraag en ondanks de stabilisatie op hoog niveau van de invoer, een aanzienlijk herstel van de uitvoer van staalproducten uit de Unie waarschijnlijk lijkt.

Naar verwachting zal in deze context het reële verbruik van staal in de Unie in de eerste helft van 2000 ongeveer 82 miljoen ton bedragen, wat een toename met 1,6 % is ten opzichte van dezelfde periode van 1999, terwijl het schijnbare verbruik zal oplopen tot 83 miljoen ton. Rekening houdend met een lichte vermindering van de invoer en een sterkere verbetering van de uitvoer zal de communautaire staalproductie derhalve stijgen tot 83,5 miljoen ton, wat een toename met 6,6 % is ten opzichte van de eerste helft van 1999.

Gezien de te verwachten geleidelijke stabilisatie, dan wel lichte verzwakking van de tendensen van de eerste helft van het jaar, kan voor geheel 2000 een reëel en schijnbaar staalverbruik van respectievelijk 159 en 158 miljoen ton worden voorspeld, wat neerkomt op een stijging met 1,3 % en 1,9 % ten opzichte van de niveaus van 1999. Rekening houdend met de verwachte toename van de uitvoervolumes met 5,3 % en de stabilisatie van de staalinvoer wordt het evenwichtspunt van de productie op 159 miljoen ton geraamd, hetgeen 1,9 % hoger ligt dan de productie van het afgelopen jaar.

3. GRONDSTOFFEN

3.1. De schrootmarkt

Na een kortstondig herstel begin 1999 zijn de schrootprijzen opnieuw gaan dalen als gevolg van de negatieve tendens van de vraag die samenhangt met de inkrimping van de mondiale staalproductie. Ten gevolge van het nog steeds zwakke interne verbruik hebben deze prijzen op de communautaire markt overigens hun laagste peil bereikt sinds 1998.

Met ingang van de tweede helft van 1999 en met name sinds november is de prijstendens voor schroot steeds positiever geworden. Dit was het gevolg van enerzijds de groei van de communautaire en wereldvraag en anderzijds het effect van de uitvoerbeperkingsmaatregelen die bepaalde landen hebben toegepast of aangekondigd. Deze tendens zal in 2000 worden bevestigd, naar gelang van de ontwikkeling van de staalmarkt.

3.2. IJzererts

De aanzienlijke achteruitgang van de vraag van de Aziatische landen was de hoofdoorzaak voor de daling in 1998 van de uitvoervolumes en prijzen voor ijzererts op de wereldmarkt. In de eerste helft van 1999 ist de handel in deze grondstof nog verder ingekrompen ten gevolge van, enerzijds de vermindering van de vraag uit de VS en Europa en, anderzijds de tendens tot stabilisatie van de vraag uit Japan, Korea en China. In deze periode bereikten de ijzerertsprijzen hun laagste peil sinds 1995, wat de mijnbouwondernemingen ertoe heeft gebracht hun investeringen in nieuwe capaciteit uit te stellen.

Als gevolg van een plotse versterking van de vraag uit met name de Zuidoost-Aziatische landen zijn de uitvoervolumes van ijzererts op de wereldmarkt vanaf het derde en vooral het vierde kwartaal van 1999 echter aanzienlijk toegenomen.

Voor het jaar 2000 heeft de verwachte verbetering van de mondiale staalproductie waarschijnlijk positieve effecten op de vraag naar ijzererts, wat kan bijdragen tot de stabilisatie of zelfs omkering van de prijstendens voor deze grondstof.

3.3. Ferrolegeringen

In de loop van 1999 heeft het herstel van de vraag naar ferrolegeringen bijgedragen tot de stabilisatie en zelfs lichte stijging van de prijzen. De druk van het aanbod op de markt blijft deze stabiliteit echter bedreigen.

In de eerste helft van 2000 zal de voortzetting van de groei van de staalproductie er waarschijnlijk toe bijdragen dat de situatie op de markt van ferrolegeringen wat homogener wordt, ook al kunnen zich nog steeds onregelmatige prijsbewegingen voordoen.

3.4. Tin, zink en nikkel

In de eerste helft van 1999 is de wereldproductie van tin slechts met ongeveer 0,5 % gestegen ten opzichte van dezelfde periode van 1998, terwijl het verbruik met 5 % is toegenomen. In 1999 werd voor dit metaal opnieuw een situatie van evenwicht op de markt gevonden. In de eerste helft van 2000 zal het verwachte herstel van de vraag evenwel niet tot belangrijke prijsstijgingen leiden omdat de uitvoer van tin uit China naar alle waarschijnlijkheid zal toenemen.

Na een vooruitgang met 1,5 % in 1998 kan het wereldverbruik van zink in 1999 nog met 3,9 % toenemen en een volume bereiken van 8,2 miljoen ton. Op de communautaire markt daarentegen gaat het zinkverbruik in 1999 maar met 0,8 % vooruit, terwijl het in 2000 naar verwachting met 2,7 % zal toenemen. De wereldproductie van deze grondstof stijgt in 1999 met 2,5 % en in 2000 met 4,9 %, wat een volume inhoudt van 8,6 miljoen ton (na een stijging met 2,7 % in 1998). Ten gevolge van zowel het herstel van de vraag als de vermindering van de voorraden is de zinkprijs in 1999 lichtjes verbeterd. In de eerste helft van het jaar 2000 zal de vraag naar dit metaal waarschijnlijk blijven toenemen, maar deze tendens zal slechts een geringe invloed hebben op het prijspeil omdat de productie naar verwachting zal stijgen.

Overeenkomstig de raming van de Internationale Studiegroep voor Nikkel zal het verbruik van nikkel in 2000 hoger liggen dan de productie, wat resulteert in een tekort van 37000 ton. De wereldproductie van dit metaal in 1999 wordt geraamd op 1,033 miljoen ton, wat ongeveer hetzelfde volume is als in 1998, terwijl het verbruik is opgelopen tot ongeveer 1,070 miljoen ton, wat een stijging is met 6,5 % ten opzichte van 1998. Gezien de toenemende vraag van de fabrikanten van roestvrij staal zijn de nikkelprijzen sinds begin 1999 met meer dan 80 % gestegen en hebben zij hun hoogste niveau bereikt sinds twee jaar. Rekening houdend met de steeds steviger vraag en de voortdurende vermindering van de voorraden binnen de LME, blijft de prijstendens voor nikkel tijdens de eerste helft van 2000 opwaarts gericht.

4. WERKGELEGENHEID

Het leidt geen twijfel dat de tendens tot specialisatie in de Europese staalsector aanhoudt. Binnen de Gemeenschap brengt dit, samen met de technische vooruitgang in wijzigingen in de organisatie, nog steeds een groot verlies van banen mee, voornamelijk voor laaggeschoold personeel.

Deze wijzigingen, die passen in het kader van de algemene versterking van het concurrentievermogen van deze industrie, leggen voortdurend nieuwe eisen op. Om de vakbekwaamheden aan te passen aan de nieuwe behoeften die uit deze hervormingen voortkomen, moet dan ook werk worden gemaakt van permanente scholing van het personeel en moet de verspreiding van goede praktijken worden bevorderd.

De herstructureringsmaatregelen van de ondernemingen, openbaar dan wel particulier, die hebben geleid tot een hergroepering van de producenbten en een verhoging van hun productiviteit, maken het mogelijk de voordelen van de interne markt beter te benutten.

Uit industrieel en commercieel oogpunt lijken de voordelen van dit hele proces ontbetwistbaar en wordt dezelfde koers aangehouden, maar het is duidelijk dat dit alles negatieve effecten heeft op de werkgelegenheid in de sector.

In dat verband zijn de relevante betrokken partijen zich ervan bewust dat het beheer van de sociale gevolgen van de industriële omvorming de noodzaak van een intensive dialoog nog versterkt, zowel binnen de onderneming, tussen de sociale partners, als darbuiten. Die dialoog moet het mogelijk maken de problemen vóór te zijn en een strategie uit te werken waarmee de werkgelegenheid zo goed mogelijk kan worden beschermd.

Voor 2000 wordt het nettoverlies aan banen in de staalsector van de Europese Unie op 9000 geraamd. Voor de werknemers van de sector die door herstructureringsmaatregelen of fabriekssluitingen worden getroffen, zal de Commissie de uitvoering van haar sociaal beleid blijven voortzetten. Met uitzondering van de steun voor opleidingen, die voor medefinanciering door het ESF in aanmerking komen, zullen alle andere maatregelen waarin op grond van artikel 56, lid 2, onder b), door bilaterale overeenkomsten inzake steun voor omscholing is voorzien, tot aan het aflopen van het EGKS-Verdrag op 23 juli 2002 gehandhaafd blijven.

Het voor 2000 verwachte verlies van banen stemt evenwel niet overeen met het aantal werknemers dat voor EGKS-steun in aanmerking komt en dit om verschillende redenen, onder meer omdat bepaalde lidstaten niet deelnemen aan het omscholingsbeleid.

Voor het jaar 2000 is op de EGKS-begroting 61000000 EUR uitgetrokken voor de traditionele steun voor omscholing voor de kolen- en staalindustrie.

(1) PB C 24 van 29.1.1999.

BIJLAGE

TABEL 1

Vraag en aanbod van ruwstaal - EU-15

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

TABEL 2

Indicatoren voor de bedrijvigheid - Gemeenschap van de 12

(Niet voor seizoensinvloeden gecorrigeerde indexcijfers)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

TABEL 2a

Ontwikkelingen in de staalverbruikende sectoren in de voornaamste landen

(Index van de bedrijvigheid)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

TABEL 3

Ontwikkeling van de werkgelegenheid in de staalindustrie

(inclusief leerlingen)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>