Beschikking van de Commissie

van 16 december 2003

betreffende nationale bepalingen inzake het gebruik van kortketenige gechloreerde paraffines waarvan het Koninkrijk der Nederlanden overeenkomstig artikel 95, lid 4, van het EG-Verdrag kennis heeft gegeven

(kennisgeving geschied onder nummer C(2003) 4749)

(Slechts de tekst in de Nederlandse taal is authentiek)

(Voor de EER relevante tekst)

(2004/1/EG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 95, lid 6,

Overwegende hetgeen volgt:

I. DE FEITEN

(1) Bij brief van de Permanente Vertegenwoordiging van het Koninkrijk der Nederlanden aan de Europese Unie van 17 januari 2003 stelde de Nederlandse regering, onder verwijzing naar artikel 95, lid 4, van het Verdrag, de Commissie in kennis van de nationale bepalingen inzake het gebruik van kortketenige gechloreerde paraffines (hierna "KKCP's" genoemd) die haars inziens na de goedkeuring van Richtlijn 2002/45/EG van het Europees Parlement en de Raad van 25 juni 2002 tot twintigste wijziging van Richtlijn 76/769/EEG van de Raad inzake de beperking van het op de markt brengen en van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en preparaten (gechloreerde paraffines met een korte keten)(1) gehandhaafd moeten worden.

1. ARTIKEL 95, LEDEN 4 EN 6, VAN HET VERDRAG

(2) Artikel 95, leden 4 en 6, van het Verdrag bepaalt:

"4. Wanneer een lidstaat het, nadat de Raad of de Commissie een harmonisatiemaatregel heeft genomen, noodzakelijk acht nationale bepalingen te handhaven die hun rechtvaardiging vinden in gewichtige eisen zoals bedoeld in artikel 30 of verband houdend met de bescherming van het milieu of het arbeidsmilieu, geeft hij zowel van die bepalingen als van de redenen voor het handhaven ervan kennis aan de Commissie.

(...)

6. Binnen zes maanden na de kennisgeving keurt de Commissie de betrokken nationale bepalingen goed of wijst die af, nadat zij heeft nagegaan of zij al dan niet een middel tot willekeurige discriminatie, een verkapte beperking van de handel tussen de lidstaten of een hinderpaal voor de werking van de interne markt vormen.

Indien de Commissie binnen deze termijn geen besluit neemt, worden de in lid 4 (...) bedoelde nationale bepalingen geacht te zijn goedgekeurd.

Indien het complexe karakter van de aangelegenheid zulks rechtvaardigt en er geen gevaar bestaat voor de gezondheid van de mens, kan de Commissie de betrokken lidstaat ervan in kennis stellen dat de in dit lid bedoelde termijn met ten hoogste zes maanden kan worden verlengd.".

2. RICHTLIJN 2002/45/EG

(3) Richtlijn 76/769/EEG van de Raad van 27 juli 1976 betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen der lidstaten inzake de beperking van het op de markt brengen en van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en preparaten(2), zoals gewijzigd, bevat regels die het op de markt brengen en het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en preparaten beperken.

(4) Volgens artikel 1, lid 1, is de richtlijn van toepassing op de in bijlage I genoemde gevaarlijke stoffen en preparaten. Ingevolge artikel 2 moeten de lidstaten de nodige maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat de in bijlage I genoemde gevaarlijke stoffen en preparaten alleen onder de in die bijlage gestelde voorwaarden op de markt kunnen worden gebracht of kunnen worden gebruikt.

(5) Richtlijn 76/769/EEG is meermaals gewijzigd, onder andere om nieuwe gevaarlijke stoffen en preparaten aan bijlage I toe te voegen en daarbij de beperkingen met betrekking tot het op de markt brengen en/of het gebruik van deze stoffen en preparaten in te voeren die noodzakelijk zijn om de gezondheid van de mens en/of het milieu te beschermen.

(6) Bij Richtlijn 2002/45/EG, aangenomen op basis van artikel 95 van het Verdrag, is aan bijlage I van Richtlijn 76/769/EEG een nieuw punt 42 toegevoegd over alkanen, C10-C13, chloor (KKCP's), waarin regels worden vastgesteld voor het op de markt brengen en het gebruik van deze stoffen.

(7) Overeenkomstig punt 42.1 mogen kortketenige gechloreerde paraffines niet op de markt worden gebracht om in een hogere concentratie dan 1 % te worden gebruikt als stof of als bestanddeel van andere stoffen of preparaten:

- bij metaalbewerking,

- voor het "vetten" van leer.

(8) Punt 42.2 luidt: "Voor 1 januari 2003 zal de Commissie in samenwerking met de lidstaten en de OSPAR-commissie alle overige toepassingen van SCCP opnieuw onderzoeken in het licht van eventuele relevante nieuwe wetenschappelijke gegevens over de gezondheids- en milieurisico's van SCCP. Het Europees Parlement wordt op de hoogte gesteld van de resultaten van dit onderzoek."

(9) Artikel 2, lid 1, bepaalt dat de lidstaten uiterlijk op juli 2003 de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen dienen vast te stellen en bekend te maken om aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis en zij passen deze bepalingen toe vanaf 6 januari 2004.

3. NATIONALE BEPALINGEN

(10) De nationale bepalingen waarvan Nederland kennisgeving heeft gedaan, werden ingevoerd bij besluit van 3 november 1999 houdende regels inzake het beperken van het gebruik van kortketenige gechloreerde paraffines (Besluit gechloreerde paraffines WMS) - (Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden, jaargang 1999, 478).

(11) Artikel 1 bepaalt dat het besluit van toepassing is op gechloreerde alkanen met een keten van 10 tot en met 13 koolstofatomen en 48 of meer gewichtsprocent chloor.

Krachtens artikel 2, lid 1, is het verboden de in artikel 1 bedoelde kortketenige gechloreerde paraffines toe te passen:

a) als weekmaker in verven, coatings of hechtmiddelen;

b) in oliën ten behoeve van de bewerking van metalen;

c) als vlamvertrager in rubber, kunststof of textiel.

Krachtens artikel 2, lid 2, is het echter tot 31 december 2004 toegestaan kortketenige gechloreerde paraffines toe te passen in hechtmiddelen ten behoeve van het gebruik in waterkeringen of als vlamvertrager in transportbanden uitsluitend bestemd voor gebruik in de mijnbouw.

(12) De Commissie werd op 8 maart 1999 in de ontwerpfase van deze bepalingen in kennis gesteld krachtens Richtlijn 98/34/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 juni 1998 betreffende een informatieprocedure op het gebied van normen en technische voorschriften(3). Nederland wees erop dat de invoering van de betrokken bepalingen noodzakelijk was om te voldoen aan zijn internationale verplichtingen in het kader van het Verdrag ter voorkoming van verontreiniging van de zee vanaf het land (het "Verdrag van Parijs"), waarbij het Koninkrijk der Nederlanden verdragsluitende partij is, en van besluit 95/1 van de Commissie van Parijs (PARCOM) van juni 1995 betreffende de geleidelijke uitbanning van kortketenige gechloreerde paraffines dat in het kader van de tenuitvoerlegging van dat verdrag werd genomen(4). Vijf lidstaten(5) en de Commissie hebben opmerkingen gemaakt, terwijl Spanje een uitvoerig gemotiveerde mening heeft verstrekt.Op Denemarken en Oostenrijk na waren al deze lidstaten tegen de invoering van de geplande nationale bepalingen en dat gold ook voor de Commissie.

4. ACHTERGRONDINFORMATIE OVER KKCP'S

(13) Gechloreerde paraffines zijn chemische stoffen die worden verkregen door chlorering van paraffines met rechte keten of alkanen. Ze worden vaak in verschillende groepen onderverdeeld op basis van de lengte van de keten van het startmateriaal en de hoeveelheid chloor in het eindproduct. Drie belangrijke groepen zijn de kort-, middellang- en langketenige gechloreerde paraffines (respectievelijk KKCP's, MKCP's en LKCP's genoemd). KKCP's worden verkregen uit paraffines met rechte keten met een ketenlengte van C10 tot C13. Commerciële KKCP's bevatten gemiddeld tussen 49 en 71 % chloor. Ze kunnen in zuivere vorm op de markt worden gebracht en worden gebruikt, maar ze kunnen ook als onzuiverheden in andere stoffen en preparaten, met name MKCP's, aanwezig zijn(6).

(14) In de Europese Gemeenschap worden KKCP's hoofdzakelijk als additief in metaalbewerkingsvloeistoffen gebruikt. Daarnaast wordt de stof gebruikt als vlamvertrager in rubberformuleringen en als additief in verven en andere coatingproducten. Minder belangrijke toepassingen van de stof zijn het gebruik als vet- of weekmaker in de leerindustrie, als impregneermiddel in de textielindustrie en als additief in hechtmiddelen.

(15) KKCP's zijn toxisch en kennelijk persistent en bioaccumulerend van aard. Daarom worden in het Verdrag van Parijs (tegenwoordig OSPAR-Verdrag) maatregelen gepland om vervuiling met deze stoffen tegen te gaan(7). In het begin van de jaren negentig uitte de Commissie van Parijs haar bezorgdheid over de uitstoot van KKCP's voor het mariene milieu en begon ze regelgeving betreffende het gebruik van die stoffen te overwegen. De Europese producenten dienden destijds een voorstel voor een vrijwillig akkoord in om de levering van KKCP's voor toepassingen in metaalbewerkingsvloeistoffen geleidelijk te verminderen en de afnemers aan te moedigen producten te gebruiken die minder schadelijk voor het aquatisch milieu zijn. De onderhandelingen leverden niets op en uiteindelijk keurde de Commissie van Parijs PARCOM-besluit 95/1 goed. Het Verenigd Koninkrijk was tegen dit besluit omdat het niet door een passende risicobeoordeling werd gestaafd.

(16) Bij Verordening (EG) nr. 1179/94 van de Commissie(8) werden KKCP's opgenomen in de eerste lijst van prioriteitsstoffen voor risicobeoordeling krachtens Verordening (EEG) nr. 793/93 van de Raad van 23 maart 1993 inzake de beoordeling en de beperking van de risico's van bestaande stoffen(9), met het Verenigd Koninkrijk als rapporteur.

(17) Het door het Verenigd Koninkrijk opgestelde risicobeoordelingsverslag over KKCP's werd, na ter controle aan de technische deskundigen van de lidstaten te zijn voorgelegd, in september 1997 afgerond(10). Het verslag, dat rekening hield met alle beschikbare wetenschappelijke bewijzen tot 1996, inclusief die waarop PARCOM-besluit 95/1 was gebaseerd, wijst op een aantal milieurisico's voor aquatische organismen die voortvloeien uit het gebruik van KKCP's bij de bewerking van metaal en leer. Hiervoor zouden risicobeperkende maatregelen moeten worden overwogen. De overige bestaande toepassingen zouden geen risico's voor het milieu of de gezondheid inhouden, hoewel volgens het verslag aanvullende gegevens en onderzoeken nodig waren om mogelijke milieurisico's als gevolg van het gebruik van KKCP's in rubber juist in te schatten.

(18) Het door het Verenigd Koninkrijk opgestelde risicobeoordelingsverslag werd voor collegiale toetsing aan het Wetenschappelijk Comité voor de toxiciteit, de ecotoxiciteit en het milieu (WCTEM) voorgelegd. In zijn advies van 27 november 1998(11) heeft het WCTEM de wetenschappelijke geldigheid van de resultaten van de risicobeoordeling bevestigd.

(19) Bij Richtlijn 98/98/EG van de Commissie(12) zijn KKCP's ingedeeld bij de gevaarlijke stoffen in bijlage I van Richtlijn 67/548/EEG van de Raad van 27 juni 1967 betreffende de aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen inzake de indeling, de verpakking en het kenmerken van gevaarlijke stoffen(13). Ze behoren tot de kankerverwekkende stoffen van categorie 3 en worden aangeduid met standaardzin R 40 ("Onherstelbare effecten zijn niet uitgesloten") en symbool Xn ("Schadelijk"). Ze worden ook ingedeeld bij de gevaarlijke stoffen voor het milieu en worden aangeduid met standaardzin R 50/53 ("Zeer vergiftig voor in het water levende organismen" en "Kan in het aquatisch milieu op lange termijn schadelijke effecten veroorzaken") en het symbool N ("Gevaarlijk voor het milieu").

(20) Het risicobeoordelingsverslag over KKCP's werd in oktober 1999 afgerond(14). De resultaten van de risicobeoordeling van KKCP's en de risicobeperkingsstrategie ter zake werden op communautair niveau overeenkomstig Verordening (EEG) nr. 793/93 goedgekeurd via Aanbeveling 1999/721/EG van de Commissie(15). De relevante delen van de aanbeveling zijn hieronder weergegeven.

"I. RISICOBEOORDELING

A. Menselijke gezondheid

De conclusie van de beoordeling van de gezondheidsrisico's voor de WERKNEMER, de CONSUMENT en de MENS VIA HET MILIEU is dat er momenteel geen aanvullende gegevens en/of testen nodig zijn, noch maatregelen ter vermindering van de risico's naast die welke reeds van toepassing zijn. Deze conclusie is op de volgende gronden bereikt:

- Uit de risicobeoordeling blijkt dat er naar verwachting geen risico's zullen optreden voor de betrokken bevolkingsgroepen. De belangrijkste wijze van potentiële blootstelling van de werknemer bij productie en gebruik is blootstelling van de huid. Bij het gebruik van metaalbewerkingsvloeistoffen en smeltlijm die deze stoffen bevat, kan ook blootstelling door inademing optreden. De risicobeperkende maatregelen die momenteel al op het werk worden toegepast en andere geldende Gemeenschapswetgeving worden voldoende geacht;

- De blootstelling van de consument die kan optreden bij contact met leer dat met deze stoffen behandeld is, en bij niet-professionele toepassing van metaalbewerkingsvloeistoffen, wordt niet gezien als een reden voor ongerustheid.

B. Milieu

De conclusie van de beoordeling van de milieurisico's voor het AQUATISCH ECOSYSTEEM (sedimenten alleen) en het TERRESTRISCH ECOSYSTEEM is dat aanvullende gegevens en/of testen nodig zijn. Deze conclusie is op de volgende gronden bereikt:

- Er is behoefte aan betere informatie omtrent de risico's van de fabricage van de stof en de toepassing in rubber voor sedimenten, die voor bodem en sedimenten als gevolg van de formulering en het gebruik van metaalbewerkingsvloeistoffen en leerbehandelingsproducten, alsmede over de lokale en regionale effecten (voor bodem en sedimenten).

De volgende gegevens zijn nodig:

- experimentele bepaling van de Koc(16);

- observatiegegevens voor de bodem en sedimenten in de nabijheid van lozingsbronnen,

- toxiciteitstest voor organismen die in de bodem en de sedimenten leven, voor zover bovenstaande informatie de ongerustheid met betrekking tot de genoemde compartimenten niet wegneemt.

De conclusie van de beoordeling van de milieurisico's voor MICRO-ORGANISMEN IN AFVALWATERZUIVERINGSINSTALLATIES en de ATMOSFEER is dat er momenteel geen aanvullende gegevens en/of testen nodig zijn, noch maatregelen ter vermindering van de risico's naast die welke reeds van toepassing zijn. Deze conclusie is op de volgende gronden bereikt:

- Uit de risicobeoordeling blijkt dat er naar verwachting geen risico's zullen optreden voor de betrokken milieucompartimenten. De nu al toegepaste risicobeperkende maatregelen worden voldoende geacht.

De conclusie van de beoordeling van de milieurisico's voor het AQUATISCH ECOSYSTEEM (sedimenten uitgezonderd) en NIET-COMPARTIMENTSPECIFIEKE GEVOLGEN VOOR DE VOEDSELKETEN is dat er specifieke maatregelen moeten worden getroffen om de risico's te beperken. Deze conclusie is op de volgende gronden bereikt:

- Er bestaat kans op lokale effecten op het aquatische milieu als gevolg van blootstelling bij de formulering en het gebruik van metaalbewerkingsvloeistoffen en leerbehandelingsproducten die deze stof bevatten;

- Er bestaat kans op niet-compartimentspecifieke gevolgen voor de voedselketen ten gevolge van de formulering en het gebruik van leerbehandelingsproducten die de stof bevatten en van het gebruik van metaalbewerkingsvloeistoffen die deze stof bevatten.

II. RISICOBEPERKINGSSTRATEGIE VOOR HET MILIEU

Overwogen moet worden de verkoop en het gebruik van deze stof in de Gemeenschap aan banden te leggen om het milieu te beschermen tegen het gebruik en de formulering van producten, in het bijzonder voor metaalbewerking en leerbehandeling. Nadere werkzaamheden zijn nodig om te bepalen voor welke doeleinden uitzonderingen kunnen worden toegestaan. De maatregelen die zijn geformuleerd ter bescherming van het milieu, zullen ook de blootstelling van de mens doen verminderen."

(21) Op 20 juni 2000 keurde de Commissie een voorstel voor een wijziging van Richtlijn 76/769/EG goed om de door de communautaire risicobeoordeling gesuggereerde beperkingen van het op de markt brengen en het gebruik van kortketenige gechloreerde paraffines in te voeren, wat uiteindelijk tot de goedkeuring van Richtlijn 2002/45/EG door het Europees Parlement en de Raad heeft geleid.

(22) Ingevolge punt 42.2 van bijlage I bij Richtlijn 76/769/EEG, ingevoerd bij Richtlijn 2002/45/EG, is de Commissie begonnen met een nieuw onderzoek van de overige toepassingen van KKCP's. De Commissie heeft het Verenigd Koninkrijk - de rapporteur voor KKCP's in het kader van Verordening (EEG) nr. 793/93 - gevraagd relevante nieuwe gegevens te verzamelen en te onderzoeken en het risicobeoordelingsverslag van de Gemeenschap indien nodig te actualiseren. Bovendien heeft zij het secretariaat van OSPAR gevraagd of er nieuwe wetenschappelijke gegevens over de risico's van KKCP's zijn die van invloed kunnen zijn op de conclusies van de vorige risicobeoordeling. Ten slotte heeft de Commissie aan het WCTEM gevraagd of het op de hoogte was van nieuw wetenschappelijk bewijsmateriaal dat gevolgen kan hebben voor de resultaten van de risicobeoordeling en eventueel een wijziging van de conclusies noodzakelijk maakt.

(23) Het WCTEM concludeerde in zijn standpunt van 22 december 2002 dat uit het onderzoek van nieuwe kennis over KKCP's niet bleek dat de conclusies van de communautaire risicobeoordeling moesten worden gewijzigd(17).

(24) In februari 2003 werd door het Verenigd Koninkrijk in aansluiting op Richtlijn 2002/45/EG een ontwerp van een geactualiseerd risicobeoordelingsverslag inzake KKCP's opgesteld, dat vervolgens aan de technische deskundigen van de lidstaten(18) ter beoordeling werd voorgelegd. De definitieve versie kwam eind juli 2003 beschikbaar. In dit verslag worden de gegevens over de blootstelling van het milieu aan en het lot en de gevolgen van KKCP's onderzocht die sinds de voltooiing van de oorspronkelijke risicobeoordeling beschikbaar werden; de risico's van toepassingen die niet onder de beperkingen van Richtlijn 2002/45/EG ten aanzien van het op de markt brengen en het gebruik vallen, worden in het verslag opnieuw beoordeeld. Ook met de twee standpunten van het WCTEM (overwegingen 18 en 23) is rekening gehouden. In tegenstelling tot de oorspronkelijke risicobeoordeling heeft de geactualiseerde risicobeoordeling ook betrekking op de risico's voor het mariene milieu, zowel plaatselijk als in ruimere zin. Dit laatste aspect is beoordeeld in relatie tot de onlangs vastgestelde criteria voor de identificatie van persistente of zeer persistente, bioaccumulatieve of zeer bioaccumulatieve en toxische (PBT, vPBT, PVBT of vPvBT) stoffen(19). Ook wordt in detail gekeken naar de uitstoot van KKCP's gedurende de volledige levensduur van producten die KKCP's bevatten.

(25) Het verslag spitst zich toe op de milieurisico's en omvat twee delen. Het eerste deel illustreert de beoordeling die is uitgevoerd op basis van de verhouding tussen de PEC- en PNEC-waarde(20) (hierna de "klassieke risicobeoordeling" genoemd). Het tweede deel behandelt de toetsing van KKCP's aan de PBT-criteria en beoordeelt de risico's voor het mariene milieu in ruimere zin (hierna "PBT-beoordeling" genoemd).

(26) Hieronder zijn de resultaten van de geactualiseerde risicobeoordeling weergegeven:

"x) i) Noodzaak van aanvullende gegevens en/of onderzoeken.

De slechtst denkbare PEC/PNEC-verhoudingen duiden op een mogelijk risico voor het oppervlaktewater en de sedimenten (tengevolge van de formulering en het gebruik (de toepassing) van backcoatings voor textiel), de bodem (tengevolge van de formulering en het gebruik in rubber en textiel en van regionale bronnen van 'overgebleven afval in het milieu') en secundaire verontreiniging (tengevolge van de formulering en het gebruik in rubber en textiel en het gebruik in verven en coatings), alsmede de mariene ecosystemen (tengevolge van alle toepassingen van kortketenige gechloreerde paraffines, met uitzondering van het gebruik in hechtmiddelen, de productie van verven en de productieplaatsen). Er zijn aanvullende specifieke blootstellingsgegevens nodig om nauwkeuriger schattingen van de lozing te kunnen maken. Er kan met name informatie worden verstrekt over:

- de feitelijke lozing bij het mengen en omzetten van rubber;

- de hoeveelheden kortketenige gechloreerde paraffines die worden gebruikt op plaatsen waar textiel wordt samengesteld en van een backcoating wordt voorzien;

- lozingen bij de productie van backcoating en op plaatsen waar textiel van een backcoating wordt voorzien;

- lozingen op plaatsen waar verf wordt aangebracht; en/of

- de uitstoot tijdens het gebruik en het verwijderen van producten.

De stof voldoet aan de criteria om als PBT-stof te worden aangemerkt en dus kan ook een simulatietest voor biologische afbreekbaarheid worden uitgevoerd om de halveringstijd in het mariene milieu vast te stellen. Met aanvullende gegevens over de toxiciteit zou de PNEC-waarde voor zeewater en sediment kunnen worden herzien, maar de noodzaak om dergelijke gegevens te verzamelen is minder belangrijk dan de bepaling van de persistentie. Bovendien kan worden gedacht aan aanvullende onderzoeken naar de biologische afbreekbaarheid van kortketenige gechloreerde paraffines in de bodem.

Opmerking:

Uit metingen blijkt dat de stof op grote schaal in het milieu voorkomt. Hoe die hoeveelheden zich ontwikkelen is onbekend en zij kunnen trouwens te maken hebbben met vroegere toepassingen die intussen onder controle zijn. Bovendien is op basis van deze metingen nooit een duidelijk risico vastgesteld. De aanwezigheid van kortketenige gechloreerde paraffines in het noordpoolgebied en in zeeroofdieren geeft niettemin aan dat deze bevindingen een reden tot bezorgdheid blijven. Al dan niet op wetenschappelijke basis kan onmogelijk worden gezegd of er nu of in de toekomst een gevaar voor het milieu bestaat, maar in het licht van:

- gegevens die op de aanwezigheid in fauna en flora wijzen;

- de kennelijke persistentie van de stof (gebaseerd op laboratoriumonderzoek);

- de tijd die nodig is om informatie te verzamelen, en

- het feit dat het moeilijk kan zijn om de blootstelling te verminderen als de bijkomende informatie bevestigt dat er een risico bestaat,

kan op beleidsniveau aandacht worden geschonken aan de noodzaak om, hoewel metingen van de halveringstijd in het milieu ontbreken, voorzorgsmaatregelen inzake risicobeheer te onderzoeken om de lozing in water (en de bodem door het gebruik van rioolslib), ook door 'overgebleven afval in het milieu', te verminderen. Als uit een milieusimulatietest blijkt dat niet aan het criterium van de persistentie is voldaan, kan dit opnieuw worden bekeken. Overigens lijkt de stof te voldoen aan de criteria om krachtens internationale verdragen als een potentiële POP (persistent organic pollutant of persistente organische verontreinigende stof) te worden aangemerkt.

x) ii) Er is momenteel geen behoefte aan bijkomende gegevens en/of onderzoeken, noch aan risicobeperkende maatregelen die verder gaan dan de maatregelen die al worden toegepast.

Deze conclusie geldt voor de beoordeling van:

- het lokale en regionale oppervlaktewatercompartiment voor productieplaatsen, het mengen en omzetten van rubber, de productie en het gebruik van hechtmiddelen en de productie en gebruik van verven en coatings (opgemerkt zij dat er voor dit laatste punt enige onzekerheid omtrent de PNEC bestaat en bij een meer conservatieve interpretatie van de gegevens zouden mogelijke risico's kunnen worden vastgesteld voor productieplaatsen, het mengen en omzetten van rubber en de industriële toepassing van verven en coatings);

- het lokale en regionale sedimentcompartiment voor productieplaatsen, productie en gebruik van hechtmiddelen, productie en gebruik van verven en coatings;

- waterzuiveringsinstallaties (alle toepassingen);

- het luchtcompartiment en waterzuiveringsprocessen voor productie en alle toepassingen;

- het lokale terrestrische compartiment voor productieplaatsen, productie en gebruik van hechtmiddelen en verven, en het regionale landbouwgrondcompartiment (opgemerkt zij dat er voor dit laatste punt enige onzekerheid omtrent de PNEC bestaat en bij een meer conservatieve interpretatie van de gegevens zouden mogelijke risico's kunnen worden vastgesteld voor de industriële toepassing van verven en coatings); en/of

- secundaire verontreiniging voor productieplaatsen, het gebruik van hechtmiddelen en de productie van verven."

(27) Het WCTEM, dat door de Commissie was gevraagd het geactualiseerde beoordelingsverslag te bestuderen en een aantal specifieke punten te verduidelijken die van belang waren voor de beoordeling van de nationale bepalingen waarvan kennisgeving is gedaan, heeft op 3 oktober 2003 zijn standpunt daaromtrent vastgesteld(21). Bij de formulering van dit standpunt heeft het WCTEM ook rekening gehouden met de in opdracht van de Nederlandse regering verrichte studie "Ecotoxicologisch advies inzake gechloreerde paraffines" en de OSPAR Priority Substance Series on SCCPs (OSPAR-commissie, 2001) en het stoffendossier van de deskundigengroep ad hoc van de UNECE inzake KKCP's (Eindontwerp II, 2003). Wat de PBT-beoordeling betreft, is het WCTEM van mening dat, hoewel er nog steeds onzekerheid bestaat rond de indeling van KKCP's als PBT-stoffen, deze indeling op grond van de bewijskracht en met name gelet op de aangetoonde aanwezigheid van KKCP's in milieucompartimenten en toppredatoren op afgelegen plaatsen, correct is en dat het niet waarschijnlijk is dat daar door nader onderzoek nog verandering in zal komen. Het WCTEM stelt echter nogmaals dat de PBT-classificatie niet de enige grondslag voor risicobeheer kan vormen, en is van mening dat daarvoor uitvoerigere analyses van het risico en op zijn minst de bronnen, routes en trajecten naar het mariene milieu nodig zijn. Wat de "klassieke risicobeoordeling" betreft, merkt het WCTEM op dat deze beoordeling, hoewel gebaseerd op een aantal "worst case"-aannamen met betrekking tot lozingen en blootstellingen, het aandachtsgebied heeft uitgebreid tot de risico's voor het aquatisch milieu, de sedimenten en de bodem tengevolge van de backcoating van textiel en rubber. Het WCTEM merkt ook op dat voor bodem en sediment, in tegenstelling tot wat in het verslag wordt beweerd, op de PEC/PNEC-verhouding een extra factor van 10 moet worden toegepast waardoor alle risicoquotiënten (RQ's) voor de bodem- en sedimentcompartimenten bij meer dan 1 komen te liggen. Het WCTEM is echter van mening dat de PNEC-waarden die voor de beoordeling van de risico's voor deze milieucompartimenten gebruikt worden, niet betrouwbaar zijn. Het WCTEM stelt dat risicobeheersbeslissingen beter gebaseerd zouden worden op experimenteel afgeleide PNEC's en is van mening dat deze gegevens relatief snel verzameld kunnen worden. Het WCTEM wijst ook op onvolkomenheden in de aannamen in verband met secundaire verontreiniging. Hoewel het erkent dat de op het ogenblik niet aan controles krachtens bestaande communautaire risicobeperkende maatregelen onderworpen toepassingen van KKCP's aanleiding kunnen geven tot bezorgdheid wat de milieueffecten betreft, concludeert het WCTEM dat de beschikbare gegevens niet toereikend zijn om risicobeperkende maatregelen te rechtvaardigen en geeft het in overweging meer informatie te verzamelen en tests uit te voeren om de risico's adequaat te beoordelen.

(28) In aansluiting op bovengenoemde ontwikkelingen werkt de Commissie ingevolge artikel 10 van Verordening (EEG) nr. 793/93(22) aan een verordening om de industrie te verplichten de ontbrekende gegevens en informatie te verschaffen, zodat een betrouwbaardere risicobeoordeling mogelijk wordt. Na onderzoek door de technische deskundigen van de lidstaten zal de nieuwe bijgewerkte risicobeoordeling daarna zo nodig voor intercollegiale toetsing aan het WCTEM worden voorgelegd.

(29) Behalve in de bovengenoemde communautaire maatregelen komen KKCP's ook in andere Gemeenschapswetgeving voor. Gezien hun toxiciteit voor mens en water, hun grootschalige aanwezigheid in het aquatische milieu en het feit dat PARCOM-besluit 95/1 er al op van toepassing is, werden KKCP's krachtens Beschikking nr. 2455/2001/EG van het Europees Parlement en de Raad van 20 november 2001 tot vaststelling van de lijst van prioritaire stoffen op het gebied van het waterbeleid en tot wijziging van Richtlijn 2000/60/EG(23) bij de prioritaire gevaarlijke stoffen in de zin van artikel 16, lid 3, van deze richtlijn ingedeeld. Krachtens deze richtlijn moeten op communautair niveau specifieke maatregelen worden goedgekeurd met het oog op de stopzetting of geleidelijke beëindiging van lozingen, emissies en verliezen binnen 20 jaar na de vaststelling van die maatregelen. Tot nu toe bestaan dergelijke maatregelen ten aanzien van KKCP's niet.

II. PROCEDURE

(30) Bij de goedkeuring van Richtlijn 2002/45/EG heeft de Nederlandse delegatie tegengestemd; ze heeft in een stemverklaring van 24 april 2002 gezegd dat de tenuitvoerlegging van een richtlijn inzake KKCP's het voor Nederland onmogelijk zou maken zijn internationale verplichtingen in het kader van het Verdrag van Parijs en PARCOM-besluit 95/1 na te komen.

(31) In een brief van de Permanente Vertegenwoordiging van het Koninkrijk der Nederlanden aan de Europese Unie van 17 januari 2003 heeft de Nederlandse regering, onder verwijzing naar artikel 95, lid 4, van het Verdrag, de Commissie in kennis gesteld van haar nationale bepalingen inzake het gebruik van KKCP's die ze na de goedkeuring van Richtlijn 2002/45/EG wenst te handhaven.

(32) Bij schrijven van 25 maart 2003 heeft de Commissie de Nederlandse regering gemeld dat zij de kennisgeving krachtens artikel 95, lid 4, van het Verdrag had ontvangen en dat de periode van zes maanden voor het onderzoek ervan krachtens artikel 95, lid 6, is ingegaan op 22 januari 2003, de dag volgend op de dag van ontvangst van de kennisgeving.

(33) In een brief van 15 april 2003 heeft de Commissie de andere lidstaten op de hoogte gebracht van de kennisgeving van Nederland. De Commissie heeft ook een mededeling betreffende de kennisgeving gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie(24) om andere belanghebbenden te informeren over de nationale bepalingen die Nederland wenst te handhaven en de redenen die het land daarvoor inroept.

(34) In februari 2003 heeft het Verenigd Koninkrijk het eerste ontwerp opgesteld van het bijgewerkte risicobeoordelingsverslag over KKCP's, als bedoeld in deel I.4 van deze beschikking.

(35) Op 17 juli 2003 heeft de Commissie overeenkomstig artikel 95, lid 6, het Koninkrijk der Nederlanden in kennis gesteld van Beschikking 2003/549/EG van dezelfde datum waarbij zij de in de eerste alinea van dit artikel bedoelde termijn om de nationale bepalingen waarvan kennisgeving is gedaan goed te keuren of af te wijzen heeft verlengd tot 20 december 2003. De Commissie meende dat, aangezien er geen bewijzen waren dat er gevaar bestond voor de gezondheid van de mens, een dergelijke verlenging gerechtvaardigd was door de noodzaak het WCTEM te raadplegen om zoveel mogelijk duidelijkheid te verschaffen over de vragen die waren gerezen naar aanleiding van het ontwerp van het bijgewerkte risicobeoordelingsverslag.

(36) Eind juli 2003 heeft het Verenigd Koninkrijk de definitieve versie van het bijgewerkte risicobeoordelingsverslag over KKCP's opgesteld, dat voor onderzoek is voorgelegd aan het WCTEM, tezamen met de door het Koninkrijk der Nederlanden ter staving van zijn kennisgeving ingediende bewijsstukken.

(37) Op 3 oktober 2003 heeft het WCTEM het advies uitgebracht, als bedoeld in deel I.4 van deze beschikking.

III. BEOORDELING

1. ONTVANKELIJKHEID

(38) In bovengenoemde Beschikking 2003/549/EG concludeerde de Commissie dat de door het Koninkrijk der Nederlanden ingediende verzoek toegankelijk is. Voor deze beschikking wordt naar die beschikking verwezen. Het is echter nuttig nogmaals te wijzen op de aspecten waarin de nationale maatregelen waarvan kennisgeving is gedaan, onverenigbaar zijn met de eisen van Richtlijn 2002/45/EG.

(39) Kort samengevat wijken de nationale bepalingen waarvan kennisgeving is gedaan, op de volgende punten af van de eisen van Richtlijn 2002/45/EG:

- het gebruik van KKCP's met 48 of meer gewichtsprocent chloor als weekmaker in verven, coatings of hechtmiddelen en als vlamvertrager in rubber, kunststof of textiel, waarvoor de richtlijn geen beperkingen inzake het op de markt brengen en het gebruik oplegt, is in Nederland verboden;

- stoffen en preparaten waarin KKCP's met 48 of meer gewichtsprocent chloor als bestanddeel aanwezig zijn, waarvoor de richtlijn geen beperkingen inzake het op de markt brengen en het gebruik oplegt als de concentratie van KKCP's minder dan 1 % bedraagt, mogen in Nederland niet in metaalbewerkingsvloeistoffen worden gebruikt.

2. INHOUDELIJKE BEOORDELING

(40) Overeenkomstig artikel 95, lid 4 en lid 6, eerste alinea, van het Verdrag moet de Commissie nagaan of is voldaan aan alle in dat artikel genoemde voorwaarden die een lidstaat in staat stellen nationale bepalingen te handhaven die afwijken van een communautaire harmonisatiemaatregel.

(41) De Commissie moet met name beoordelen of de nationale bepalingen al dan niet worden gerechtvaardigd door de gewichtige eisen als bedoeld in artikel 30 van het Verdrag of verband houden met de bescherming van het milieu of het arbeidsmilieu en niet verder gaan dan wat nodig is om de nagestreefde gelegitimeerde doelstelling te bereiken. Bovendien moet de Commissie, wanneer zij van mening is dat de nationale bepalingen aan voornoemde voorwaarden voldoen, ingevolge artikel 95, lid 6, van het Verdrag nagaan of zij al dan niet een middel tot willekeurige discriminatie, een verkapte beperking van de handel tussen de lidstaten of een hinderpaal voor de werking van de interne markt vormen.

(42) Opgemerkt zij dat de Commissie, in het licht van het in artikel 95, lid 6, van het EG-Verdrag bepaalde tijdschema, bij de beoordeling of de nationale maatregelen waarvan krachtens artikel 95, lid 4, kennisgeving is gedaan, gerechtvaardigd zijn, moet uitgaan van de door de lidstaat aangevoerde "redenen". Dat betekent dat volgens de bepalingen van het Verdrag de lidstaat die het verzoek indient om de nationale maatregelen te handhaven, moet aantonen dat deze gerechtvaardigd zijn. Gezien de procedurele regeling van artikel 95 van het EG-Verdrag, die met name een strikte termijn oplegt voor de vaststelling van een beschikking, moet de Commissie zich gewoonlijk beperken tot een onderzoek van de relevantie van de gegevens die worden aangedragen door de lidstaat die het verzoek indient, zonder zelf te zoeken naar een mogelijke rechtvaardiging.

(43) Wanneer de Commissie in het bezit is van informatie in het licht waarvan de communautaire harmonisatiemaatregel waarvan de ter kennis gegeven nationale maatregelen afwijken, kan moeten worden herzien, kan zij dergelijke informatie in aanmerking nemen bij de beoordeling van de nationale bepalingen waarvan kennisgeving is gedaan.

2.1. MOTIVERING OP GROND VAN DE IN ARTIKEL 30 BEDOELDE GEWICHTIGE EISEN OF DE BESCHERMING VAN HET MILIEU OF HET ARBEIDSMILIEU

(44) Nederland is van mening dat de handhaving van zijn nationale bepalingen noodzakelijk is om het aquatisch milieu en de gezondheid van de mens te beschermen tegen de risico's die voortvloeien uit de bestaande toepassingen van KKCP's. Het land refereert in dat verband aan het voorzorgsbeginsel. Naar het oordeel van de Nederlandse regering geeft het voorzorgsbeginsel aan dat van haar niet kan worden verlangd te wachten tot er zich een urgent probleem voordoet, in het bijzonder vanwege het belang van een goede kwaliteit van het grond- en oppervlaktewater voor de volksgezondheid. Nederland herinnert eraan dat KKCP's uiterst gevaarlijke stoffen zijn en dat Richtlijn 67/548/EEG ze indeelt onder de stoffen die schadelijk zijn voor mens en milieu. Zij worden in het kader van het OSPAR-verdrag ook beschouwd als persistent en bijzonder schadelijk voor het aquatisch milieu. Gezien hun aanwezigheid in het milieu werd besloten de toepassing ervan geleidelijk stop te zetten via besluit 95/1 van de Commissie van Parijs (voortaan OSPAR-commissie). Nederland wijst erop dat KKCP's een ernstige bedreiging voor het Nederlandse aquatisch milieu vormen. Dat zou duidelijk blijken uit een studie van het Nederlandse Adviescentrum Toxicologie, die bij de Nederlandse kennisgeving is gevoegd. Ook de volksgezondheid zou in gevaar zijn aangezien oppervlaktewater en grondwater allebei op grote schaal worden gebruikt voor drinkwater.

(45) De Commissie was eerder in haar Beschikking 2003/549/EG van mening dat bij de beoordeling of de nationale bepalingen om redenen van bescherming van de gezondheid van de mens en het milieu gerechtvaardigd zijn, zoals door Nederland wordt aangevoerd, niet alleen rekening moet worden gehouden met het door Nederland ingediende bewijsmateriaal maar ook met alle relevante bewijsstukken waarover de Commissie beschikt, met name met de resultaten van de risicobeoordelingen die zijn uitgevoerd in het kader van Verordening (EEG) nr. 793/93 en met al het andere beschikbare bewijsmateriaal.

(46) Door dit standpunt te herhalen wil de Commissie erop wijzen dat sinds de datum van die beschikking de definitieve versie van het bijgewerkte risicobeoordelingsverslag over KKCP's en het desbetreffende advies van het WCTEM van 3 oktober 2003, als bedoeld in deel I.4, beschikbaar zijn gesteld. Er moet ook rekening worden gehouden met deze informatie, gezien de relevantie daarvan voor de beoordeling van de nationale bepalingen.

(47) Wat het door Nederland overgelegde bewijsmateriaal betreft, heeft de Commissie de bij het kennisgevingsdossier ingesloten Nederlandse studie eerder onderzocht en zij is in Beschikking 2003/549/EG tot de conclusie gekomen dat zij, in tegenstelling tot wat Nederland aanvoert, niet wijst op een risico voor het Nederlands aquatisch milieu en de Nederlandse bevolking en bijgevolg niet de door Nederland aangevoerde redenen ondersteunt om de nationale bepalingen te handhaven. Deze studie zal bijgevolg niet verder in overweging worden genomen.

(48) De bewijsstukken die door de Commissie in aanmerking zijn genomen voor de beoordeling van de nationale bepalingen omvatten: de in 1997 door het Verenigd Koninkrijk opgestelde oorspronkelijke risicobeoordeling en het desbetreffende advies van het WCTEM van 27 november 1998, de conclusies van de risicobeoordeling van de KKCP's, zoals goedgekeurd in Aanbeveling 1999/721/EG, de door het Verenigd Koninkrijk eind juli 2003 opgestelde bijgewerkte risicobeoordeling van de KKCP's, de uitkomst van de besprekingen daarvan tijdens de vergadering van het technisch comité van de lidstaten en het advies van het WCTEM van 3 oktober 2003. Er zij op gewezen dat bij de opstelling van het laatstgenoemde advies het WCTEM op verzoek van de Commissie ook de door Nederland overgelegde studie heeft onderzocht.

2.1.1. Menselijke gezondheid

(49) Het oorspronkelijke risicobeoordelingsverslag over KKCP's dat in 1997 is afgerond en het desbetreffende advies van het WCTEM van 27 november 1998 wijzen niet op problemen voor de menselijke gezondheid als gevolg van alle toepassingen van KKCP's die in het kader van de nationale bepalingen verboden zijn. Er is evenmin gewezen op problemen voor de menselijke gezondheid als gevolg van deze toepassingen in de conclusies van de risicobeoordeling die op communautair niveau in 1999 zijn goedgekeurd(25) of in het advies van het WCTEM van 22 december 2002. Er zij op gewezen dat bij de opstelling van het laatstgenoemde advies het WCTEM rekening heeft gehouden met zowel de nieuwe informatie over KKCP's als de te verwachten gunstige effecten van de toepassing van de beperkingen, als vastgelegd in de onlangs goedgekeurde Richtlijn 2002/45/EG. Het feit dat alle resterende toepassingen van KKCP's geen problemen voor de menselijke gezondheid opleverden, werd tenslotte bevestigd door de definitieve versie van het bijgewerkte risicobeoordelingsverslag dat eind juli 2003 door het Verenigd Koninkrijk is opgesteld en het desbetreffende advies van het WCTEM van 3 oktober 2003, waarin ook rekening is gehouden met de door Nederland overgelegde studie.

(50) In het licht van het voorgaande en bij gebrek aan bewijs van het tegendeel kan worden geconcludeerd dat de nationale bepalingen niet gerechtvaardigd zijn door de noodzaak om de menselijke gezondheid te beschermen.

2.1.2. Milieu

(51) De nationale bepalingen moeten worden beoordeeld in verband met alle aspecten waarin zij restrictiever zijn dan de eisen van Richtlijn 2002/45/EG, te beginnen met het verbod op de toepassingen van KKCP's als bestanddeel van andere stoffen en preparaten in de metaalbewerking.

2.1.2.1. Verbod op het gebruik van KKCP's als bestanddeel van andere stoffen en preparaten in de metaalbewerking

(52) Richtlijn 2002/45/EG maakt het gebruik van KKCP's als bestanddeel van andere stoffen en preparaten in de metaalbewerking in concentraties tot 1 % mogelijk. Deze grenswaarde die niet in het oorspronkelijke voorstel van de Commissie was opgenomen, werd uiteindelijk ingevoerd om te voorkomen dat middellangketenige gechloreerde paraffines (MKCP's) onder de werkingssfeer van de richtlijn zouden vallen. MKCP's bevatten KKCP's als bestanddelen of als onzuiverheden in concentraties variërend van 0,3 tot 1 % en "kunnen soortgelijke toepassingen als KKCP's hebben en worden gebruikt als vervanger voor KKCP's als extremedrukadditieven in metaalbewerkingsvloeistoffen, als weekmaker in verven en als additieven in hechtmiddelen"(26). De communautaire wetgever was van mening dat deze concentratiegrenswaarde zou zorgen voor een passend niveau van milieubescherming zonder afbreuk te doen aan mogelijke toekomstige maatregelen inzake MKCP's in afwachting van de uitkomst van de lopende communautaire risicobeoordeling van laatstgenoemde stoffen(27).

(53) Het oorspronkelijke risicobeoordelingsverslag over KKCP's noch het desbetreffende advies van het WCTEM van 27 november 1998 en de conclusies van de risicobeoordeling, goedgekeurd via Aanbeveling 1999/721/EG(28), maken duidelijk of deze concentratiegrenswaarde voldoende bescherming biedt. In zijn advies van 22 december 2002 stelt het WCTEM, na de nieuwe informatie over KKCP's zorgvuldig te hebben bestudeerd en de in Richtlijn 2002/45/EG vastgelegde beperkingen uitdrukkelijk in aanmerking te hebben genomen, die concentratiegrenswaarde niet ter discussie.

(54) Door de Commissie gevraagd om deze kwestie te verduidelijken, concludeert het WCTEM in zijn advies van 3 oktober 2003 dat dit gebruik van KKCP's nog steeds kan leiden tot onaanvaardbare risico's.

(55) Daarom kan worden geconcludeerd dat de nationale bepalingen, voor zover zij het gebruik van KKCP's als bestanddeel van andere stoffen en preparaten in de metaalbewerking verbieden, kunnen worden gerechtvaardigd door de noodzaak om het milieu te beschermen.

(56) Bij gebrek aan verdere informatie waaruit blijkt dat het nagestreefde gelegitimeerde doel kan worden bereikt door minder restrictieve maatregelen, zoals met name een lagere concentratiegrenswaarde voor KKCP's als bestanddeel van andere stoffen en preparaten, kan bovendien worden geconcludeerd dat de nationale bepalingen niet verder lijken te gaan dan wat noodzakelijk is om dat doel te bereiken.

2.1.2.2. Verbod op de toepassing van KKCP's als stoffen en als bestanddeel van andere stoffen en preparaten in de resterende toepassingen

(57) Het verbod op de resterende toepassingen van KKCP's als stoffen zal eerst worden beoordeeld.

(58) Het oorspronkelijke risicobeoordelingsverslag over KKCP's en het desbetreffende advies van het WCTEM van 27 november 1998 wijzen niet op risico's voor het milieu als gevolg van het gebruik van KKCP's in andere toepassingen dan in de metaalbewerking en voor leerbehandeling. Deze conclusie wordt door de Commissie bevestigd in Aanbeveling 1999/721/EG(29). Het WCTEM heeft in zijn advies van 22 december 2002 na zorgvuldige evaluatie van de nieuwe informatie over KKCP's en ook rekening houdend met de te verwachten gunstige effecten van de toepassing van de beperkingen, als vastgelegd in de onlangs goedgekeurde Richtlijn 2002/45/EG, gesteld dat deze conclusie niet hoefde te worden gewijzigd.

(59) De conclusies van het definitieve bijgewerkte risicobeoordelingsverslag, dat eind juli 2003 door het Verenigd Koninkrijk is opgesteld, wijken af van die van de voorgaande beoordelingen. Dit verslag beoordeelt op meer omvattende wijze en op grond van nieuwe gegevens en informatie opnieuw de milieurisico's in verband met deze toepassingen. Naast een nieuwe beoordeling van de milieurisico's, uitgevoerd onder gebruikmaking van de traditionele PEC/PNEC-gebaseerde methodologie (hierna de "klassieke risicobeoordeling" genoemd), wordt een evaluatie gemaakt van de risico's voor het mariene milieu in bredere zin in relatie tot de criteria voor de identificatie van PBT-stoffen (hierna de "PBT-beoordeling" genoemd). Het bijgewerkte verslag vervangt bijgevolg de voorgaande verslagen en de desbetreffende adviezen voor de gemeenschappelijke delen, die daarom niet meer in aanmerking mogen worden genomen voor de beoordeling van de nationale bepalingen.

(60) De Commissie heeft de eerste versie van dit verslag in de vorm van een ontwerp, zoals haar voorgelegd door het Verenigd Koninkrijk in februari 2003, vooraf onderzocht en zij heeft in Beschikking 2003/549/EG geconcludeerd dat het onduidelijke aanwijzingen gaf over het feit of de beschikbare informatie voldoende wetenschappelijk bewijsmateriaal vormde om het beroep op risicobeperkende maatregelen te rechtvaardigen. Bovendien wees de Commissie erop dat het ontwerp-verslag niet duidelijk aangaf welke toepassingen van KKCP's aanleiding gaven tot bezorgdheid, noch in welke mate risicobeperkende maatregelen gerechtvaardigd konden zijn om hierop op gepaste wijze te reageren.

(61) Hoewel de definitieve versie van het verslag sommige aspecten van de risicobeoordeling verduidelijkt, bevat zij nog steeds onduidelijke aanwijzingen. Enerzijds worden de resultaten van de "klassieke risicobeoordeling" niet als voldoende betrouwbaar beschouwd. De "PBT-beoordeling" wordt evenmin als overtuigend beschouwd. Anderzijds wordt het standpunt geuit dat de ruime verspreiding van KKCP's in het milieu, gecombineerd met de waarschijnlijke PBT-eigenschappen van deze stoffen, een probleem doet rijzen dat het nemen van preventieve beheersingsmaatregelen ter beperking van de lozing in het water en de bodem kan rechtvaardigen.

(62) De technische deskundigen van de lidstaten waren, nadat zij het bijgewerkte verslag hadden bestudeerd en op de resterende onzekerheden hadden gewezen, van mening dat onmiddellijk aandacht moest worden besteed aan risicobeperkende maatregelen.

(63) In zijn advies van 3 oktober 2003 komt het WCTEM tot andere conclusies. In tegenstelling tot de rapporteur en de technische deskundigen van de lidstaten is het WCTEM van mening dat de voor de "PBT-beoordeling" relevante gegevens en informatie, hoewel zij de indeling van KKCP's als PBT-stoffen ondersteunen, geen voldoende wetenschappelijke basis voor risicobeperkende maatregelen vormen. Wat de resultaten van de "klassieke risicobeoordeling" betreft, is het WCTEM het ondanks de resterende onzekerheden eens met het oordeel dat het gebruik van KKCP's in textiel en rubber risico's voor het milieu kan opleveren. Bovendien wijst het WCTEM erop dat alle andere toepassingen van KKCP's aanleiding kunnen geven tot bezorgdheid wat de waarschijnlijke effecten op bodem en sedimenten betreft. Het WCTEM vindt echter niet dat de beschikbare gegevens en informatie een deugdelijke wetenschappelijke basis voor risicobeperkende maatregelen vormen. Gezien het feit dat de voor het wegnemen van de resterende onzekerheden benodigde gegevens vrij snel kunnen worden verzameld, is het WCTEM van mening dat met het nemen van beperkende maatregelen moet worden gewacht totdat de uitkomst bekend is van een nieuwe herbeoordeling op grond van passende PEC- en PNEC-waarden.

(64) Uit het voorgaande blijkt dat er nog onzekerheden bestaan wat de evaluatie van de risico's van de resterende toepassingen van KKCP's betreft. Hoewel de adviezen verschillen wat de interpretatie van de beschikbare informatie in termen van rechtvaardiging van risicobeperkende maatregelen betreft, bestaat er overeenstemming over het feit dat alle resterende toepassingen van KKCP's, zij het om verschillende redenen en in verschillende mate, tot bezorgdheid aanleiding kunnen geven.

(65) De Commissie wijst erop dat een situatie van wetenschappelijke onzekerheid over het bestaan van een risico de handhaving kan rechtvaardigen van beschermende voorzorgsmaatregelen om te zorgen voor het gewenste niveau van bescherming gedurende een beperkte periode, voor zover deze periode nodig is om de wetenschappelijke onzekerheden weg te nemen(30). Het is duidelijk dat een dergelijke situatie bestaat ten aanzien van de mogelijke risico's van de resterende toepassingen van KKCP's. Verder houdt de mogelijke bezorgdheid in dat de Commissie niet kan uitsluiten dat Richtlijn 2002/45/EG, die deze toepassingen toestaat, ontoereikend kan zijn om te zorgen voor het door Nederland nagestreefde beschermingsniveau.

(66) In deze omstandigheden en rekening houdend met het voorzorgsbeginsel kan worden geconcludeerd dat de nationale bepalingen, voor zover zij de resterende toepassingen van KKCP's verbieden, gedurende een beperkte periode kunnen worden gehandhaafd om niet de toepassing te onderbreken van bestaande maatregelen die in het licht van een komende risicobeoordeling gerechtvaardigd kunnen blijken. Deze conclusie lijkt des te meer gerechtvaardigd te zijn daar KKCP's worden aangemerkt als prioritaire gevaarlijke stoffen uit hoofde van Richtlijn 2000/60/EG van het Europees Parlement en de Raad, waarvoor maatregelen met het oog op de stopzetting of geleidelijke beëindiging van lozingen, emissies en verliezen als noodzakelijk worden erkend om te zorgen voor een grotere bescherming en verbetering van het aquatisch milieu.

(67) Bovengenoemde conclusie geldt voor het verbod op de resterende toepassingen van KKCP's als stoffen. Wat het verbod op het gebruik van KKCP's als bestanddeel van andere stoffen en preparaten betreft, zij er eerst op gewezen dat het bijgewerkte risicobeoordelingsverslag geen betrekking heeft op deze toepassingen. Gevraagd door de Commissie om te verduidelijken of deze toepassingen een risico opleveren, komt het WCTEM in zijn advies van 3 oktober 2003 tot een negatieve conclusie, met uitzondering van het gebruik in kunststof waar zich mogelijke problemen kunnen voordoen.

(68) Daarom kan worden geconcludeerd dat de nationale bepalingen, voor zover zij het gebruik van KKCP's als bestanddeel van andere stoffen en preparaten in de resterende toepassingen, met uitzondering van kunststof, verbieden, niet gerechtvaardigd zijn door de noodzaak om het milieu te beschermen.

(69) Er moet nog worden nagegaan of de nationale bepalingen, voor zover de Commissie van oordeel is dat zij tijdelijk kunnen worden gehandhaafd, niet verder gaan dan wat noodzakelijk is om de nagestreefde gelegitimeerde doelstelling te bereiken. In dit verband merkt de Commissie op dat in het kader van Richtlijn 2000/60/EG discussies gaande zijn met het oog op de vaststelling van de passende kosteneffectiviteit en evenredige emissiebeheersingsmaatregelen voor KKCP's en dat het tot nu toe niet mogelijk is geweest om minder restrictieve maatregelen dan de nationale bepalingen vast te stellen die in staat zijn ervoor te zorgen dat het niveau van blootstelling van het milieu aan KKCP's als gevolg van de resterende huidige toepassingen effectief tot een minimum wordt beperkt. Op grond van de beschikbare informatie lijken de nationale bepalingen de enige beschikbare maatregel te zijn om te zorgen voor het behoud van het door Nederland nagestreefde hoge niveau van milieubescherming.

(70) Op grond van de beschikbare informatie en in afwachting van de vaststelling van de hierboven vermelde risicobeperkingsmaatregelen kan daarom worden geconcludeerd dat de nationale bepalingen niet onevenredig zijn met de nagestreefde gelegitimeerde doelstelling.

(71) De Commissie zal, rekening houdend met de hierboven vermelde aanvullende informatie, bekijken of het nodig is om Richtlijn 2002/45/EG aan te passen en/of passende maatregelen voor te stellen, als vereist door Richtlijn 2000/60/EG.

2.2. ONTBREKEN VAN WILLEKEURIGE DISCRIMINATIE, VAN ELKE VERKAPTE BEPERKING VAN DE HANDEL TUSSEN LIDSTATEN EN VAN ELKE HINDERPAAL VOOR DE WERKING VAN DE INTERNE MARKT

2.2.1. Ontbreken van willekeurige discriminatie

(72) Krachtens artikel 95, lid 6, moet de Commissie nagaan of de voorgenomen maatregelen al dan niet een middel tot willekeurige discriminatie zijn. Opdat er geen discriminatie plaatsvindt, mogen overeenkomstig de jurisprudentie van het Hof van Justitie soortgelijke situaties niet op verschillende wijzen worden behandeld en mogen verschillende situaties niet op dezelfde wijze worden behandeld.

(73) De nationale bepalingen zijn algemeen en zijn van toepassing op het gebruik van KKCP's, ongeacht of de stoffen in Nederland worden vervaardigd of uit andere lidstaten worden ingevoerd. Bij gebrek aan bewijs van het tegendeel kan worden geconcludeerd dat de nationale bepalingen geen middel van willekeurige discriminatie zijn.

2.2.2. Ontbreken van een verkapte beperking van de handel

(74) Nationale maatregelen die het gebruik van producten meer beperken dan een richtlijn van de Gemeenschap, vormen gewoonlijk een belemmering voor de handel, voorzover producten die in de rest van de Gemeenschap wettig in de handel mogen worden gebracht en gebruikt, in de betrokken lidstaat niet in de handel mogen worden gebracht. De in artikel 95, lid 6, vermelde voorwaarden zijn bedoeld om te voorkomen dat beperkingen op basis van de criteria van de leden 4 en 5 van dit artikel om onjuiste redenen worden gehanteerd en in feite economische maatregelen vormen die gericht zijn op belemmering van de invoer van producten uit andere lidstaten en dus een middel vormen om de nationale productie indirect te beschermen.

(75) Zoals reeds aangegeven is het echte doel van de nationale bepalingen de bescherming van het milieu tegen de risico's in verband met het gebruik van KKCP's. Bij gebrek aan bewijs dat de nationale bepalingen in feite een maatregel vormen om de nationale productie te beschermen, kan worden geconcludeerd dat zij geen verkapte beperking van de handel tussen lidstaten zijn.

2.2.3. Ontbreken van hinderpalen voor de werking van de interne markt

(76) Deze voorwaarde kan niet zodanig worden uitgelegd dat geen enkele nationale maatregel die gevolgen kan hebben voor de totstandkoming van de interne markt, kan worden goedgekeurd. Elke nationale maatregel die afwijkt van een harmonisatiemaatregel met het oog op de totstandkoming en de werking van de interne markt, is namelijk in wezen een maatregel die gevolgen kan hebben voor de interne markt. Om de procedure, als vastgelegd in artikel 95 van het EG-Verdrag, op een zinvolle wijze te kunnen gebruiken, moet het begrip "hinderpaal voor de werking van de interne markt" in de context van artikel 95, lid 6, dan ook worden opgevat als een vergeleken met de doelstelling onevenredig effect.

(77) Er is vastgesteld dat de nationale bepalingen tijdelijk kunnen worden gehandhaafd om redenen in verband met de bescherming van het milieu en dat zij op grond van de beschikbare informatie de enige beschikbare maatregel lijken te vormen om te zorgen voor het door Nederland nagestreefde hoge niveau van bescherming. De Commissie is daarom van mening dat zij in afwachting van de vaststelling van passende risicobeperkingsmaatregelen kan concluderen dat wordt voldaan aan de voorwaarde in verband met de afwezigheid van obstakels voor de werking van de interne markt.

IV. CONCLUSIE

(78) In het licht van het voorgaande kan worden geconcludeerd dat de nationale bepalingen:

- tijdelijk kunnen worden gehandhaafd om redenen in verband met de bescherming van het milieu en niet verder gaan dan wat nodig is om het nagestreefde doel te bereiken, voor zover zij het gebruik van KKCP's verbieden als bestanddeel van andere stoffen en preparaten in metaalbewerkingsvloeistoffen of bedoeld als vlamvertrager in kunststof, als weekmaker in verven, coatings en hechtmiddelen, en als vlamvertrager in textiel;

- niet gerechtvaardigd zijn om redenen in verband met de bescherming van het milieu, voor zover zij het gebruik van KKCP's verbieden als bestanddeel van andere stoffen en preparaten in concentraties van minder dan 1 %, bedoeld voor gebruik als weekmaker in verven, coatings en hechtmiddelen en als vlamvertrager in rubber of textiel.

(79) Bovendien zijn de nationale bepalingen, voorzover zij tijdelijk kunnen worden gehandhaafd, geen middel van willekeurige discriminatie of verkapte beperking van de handel tussen lidstaten en vormen zij geen hinderpaal voor de werking van de interne markt.

(80) De Commissie is daarom van mening dat de nationale bepalingen, in de hierboven aangegeven omvang, kunnen worden goedgekeurd. Gezien de specifieke omstandigheden waarin de nationale bepalingen zijn beoordeeld, meent de Commissie evenwel dat hun goedkeuring in de tijd beperkt moet worden. Zoals vermeld in deel I.4 van deze beschikking, worden initiatieven ontplooid om de informatie te verzamelen die nodig is om de onzekerheden rond de risico-evaluatie van KKCP's weg te nemen of te verminderen. Het kan daarom niet worden uitgesloten dat de nationale bepalingen in het licht van de nieuwe informatie niet meer gerechtvaardigd blijken. De goedkeuring moet de tijd die nodig is voor de verzameling en de zorgvuldige evaluatie van de nodige informatie verlengen. De Commissie is van mening dat daartoe een periode tot 31 december 2006 nodig is. De goedkeuring verstrijkt op deze datum,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING VASTGESTELD:

Artikel 1

De nationale bepalingen inzake KKCP's waarvan Nederland op 21 januari 2003 kennisgeving heeft gedaan overeenkomstig artikel 95, lid 4, worden goedgekeurd, voorzover zij niet van toepassing zijn op het gebruik van KKCP's als bestanddeel van andere stoffen en preparaten in concentraties van minder dan 1 %, bedoeld voor gebruik als:

- weekmaker in verven, coatings of hechtmiddelen,

- vlamvertrager in rubber of textiel.

Artikel 2

Deze beschikking is van toepassing tot en met 31 december 2006.

Artikel 3

Deze beschikking is gericht tot het Koninkrijk der Nederlanden.

Gedaan te Brussel, 16 december 2003.

Voor de Commissie

Erkki Liikanen

Lid van de Commissie

(1) PB L 177 van 6.7.2002, blz. 21.

(2) PB L 262 van 27.9.1976, blz. 201.

(3) PB L 204 van 21.7.1998, blz. 37.

(4) In het kader van het Verdrag van Parijs hebben de verdragsluitende partijen zich ertoe verbonden al het mogelijke te doen om verontreiniging van de zee vanaf het land te voorkomen en te bestrijden. Alle lidstaten van de Europese Gemeenschap met uitzondering van Oostenrijk, Griekenland, Luxemburg en Italië hebben het verdrag ondertekend. Ook de Europese Gemeenschap is partij bij het verdrag. De Commissie van Parijs (PARCOM), die bestaat uit vertegenwoordigers van alle verdragsluitende partijen, is verantwoordelijk voor het beheer van het verdrag. Artikel 18, lid 3, bepaalt dat de PARCOM programma's en maatregelen kan vaststellen ter voorkoming of ter vermindering van verontreiniging vanaf het land door bepaalde chemische stoffen die zijn opgesomd in bijlage A, delen I, II en III, bij het verdrag. PARCOM-besluit 95/1, dat is aangenomen op basis van artikel 18, lid 3, regelt de geleidelijke uitbanning van bepaalde KKCP-toepassingen aan de hand van het volgende tijdschema: gebruik als weekmaker in verven en coatings, gebruik in vloeistoffen voor metaalbewerking, gebruik als vlamvertrager in rubber, kunststof en textiel, uiterlijk 31 december 1999; gebruik als weekmaker in hechtmiddelen en als vlamvertrager in transportbanden uitsluitend bestemd voor gebruik in de mijnbouw, uiterlijk op 31 december 2004. Alle Europese lidstaten die het Verdrag van Parijs hebben ondertekend met uitzondering van het Verenigd Koninkrijk hebben zich ertoe verbonden PARCOM-besluit 95/1 na te leven. De Europese Gemeenschap is geen partij bij het PARCOM-besluit. Het Verdrag van Parijs werd vervangen door het nieuwe Verdrag voor de bescherming van het mariene milieu in het noordoostelijke deel van de Atlantische Oceaan (OSPAR-verdrag, 1992). In het nieuwe verdrag is de Commissie van Parijs vervangen door een nieuwe OSPAR-commissie.

(5) Italië, Denemarken, het Verenigd Koninkrijk, Oostenrijk en Duitsland.

(6) Krachtens Richtlijn 2002/45/EG mogen KKCP's in een concentratie van ten hoogste 1 % als bestanddeel van andere stoffen en preparaten voorkomen.

(7) Zie voetnoot 4.

(8) PB L 131 van 26.5.1994, blz. 3.

(9) PB L 84 van 5.4.1993, blz. 1. Deze verordening stelt onder andere een communautaire procedure vast voor de beoordeling van de risico's van bestaande stoffen, d.w.z. stoffen die zijn opgenomen in de EINECS (European Inventory of Existing Commercial Substances, Europese lijst van bestaande commerciële stoffen) (PB C 146 van 15.6.1990, blz. 1). Krachtens deze verordening moeten de lijsten met prioriteitsstoffen die aan een communautaire risicobeoordeling moeten worden onderworpen, worden goedgekeurd door middel van een verordening van de Commissie, die voor elke stof aangeeft welke lidstaat verantwoordelijk is voor de beoordeling (de rapporterende lidstaat). Bij de beoordeling van de werkelijke en potentiële risico's van de desbetreffende stoffen voor mens en milieu moeten specifieke procedures en methoden worden gevolgd. Die worden opgesomd in Verordening (EG) nr. 1488/94 van de Commissie van 28 juni 1994 tot vaststelling van de beginselen voor de beoordeling van de risico's voor mens en milieu van bestaande stoffen krachtens Verordening (EEG) nr. 793/93 van de Raad (PB L 161 van 26.6.1994, blz. 3) en nader uitgewerkt in het Technical Guidance Document on Risk Assessment for New and Existing Substances (TGD (http://ecb.jrc.it/existing- chemicals). De resultaten van de risicobeoordeling en, indien van toepassing, de aanbevolen strategie worden ten slotte op communautair niveau goedgekeurd, normaal gezien in de vorm van een aanbeveling van de Commissie. Op basis van de goedgekeurde risicobeoordeling en de aanbevolen strategie beslist de Commissie vervolgens of ze communautaire maatregelen voorstelt in het kader van Richtlijn 76/769/EEG of in het kader van andere relevante bestaande communautaire instrumenten.

(10) De nationale deskundigen komen geregeld samen om risicobeoordelingsverslagen te bespreken ter voorbereiding van de maatregelen die overeenkomstig de door Verordening (EEG) nr. 793/93 vastgestelde comitéprocedure moeten worden aangenomen.

(11) Standpunt van het WCTEM inzake de resultaten van de risicobeoordeling van SCCP's in het kader van Verordening (EEG) nr. 793/93 inzake de beoordeling en de beperking van de risico's van bestaande stoffen - Standpunt tijdens de zesde plenaire vergadering van het WCTEM in Brussel op 27 november 1998 (http://europa.eu.int/comm/ food/fs/sc/sct/out23_en.html).

(12) PB L 355 van 30.12.1998, blz. 1. Bij deze richtlijn worden onder andere KKCP's toegevoegd aan bijlage I bij de laatste richtlijn. Deze is een catalogus van gevaarlijke stoffen waarvoor op communautair niveau volgens de procedure van artikel 4, lid 3, van deze zelfde richtlijn overeenstemming is bereikt over een geharmoniseerde indeling en etikettering.

(13) PB 196 van 16.8.1967, blz. 1.

(14) "European Union Risk Assessment Report, CAS No.: 85535-84-8, EINECS No.: 287-476-5, alkanes, C10-13, chloro, 1st priority list, Volume: 4 - European Commission Joint Research Centre, Institute for health and Consumer Protection, European Chemicals Bureau, Existing substances Institute for Health and Consumer Protection, Joint Research Centre, European Commission" (http://ecb.jrc.it/existing- chemicals).

(15) PB L 292 van 13.11.1999, blz. 42.

(16) Coëfficiënt van de verdeling van organische koolstof, een parameter voor de splitsing van een verbinding in organische koolstof in de bodem (bv. humuszuur) en water.

(17) Standpunt van het WCTEM inzake KKCP's - Follow-up van Richtlijn 2002/45/EG, Ssandpunt tijdens de 35e plenaire vergadering van het WCTEM in Brussel op 17 december 2002 (http://europa.eu.int/comm/ food/fs/sc/sct/out23_en.html).

(18) Zie voetnoot 10.

(19) Volgens het TGD (zie voetnoot 9) kunnen stoffen met PBT-eigenschappen het mariene milieu in ruimere zin verontreinigen en vereisen zij dus maatregelen ter beheersing van de emissies.

(20) Bij deze risicobeoordelingsmethode, die is uiteengezet in Verordening (EG) nr. 1488/94 en nader uitgewerkt is in het Technical Guidance Document (zie voetnoot 9), wordt de verhouding berekend tussen de voorspelde concentratie van een bepaalde stof in het milieu (PEC) en de concentratie van die stof waarbij naar verwachting geen schadelijke effecten in een specifiek milieucompartiment zullen optreden (PNEC); een verhoudingscijfer boven de 1 duidt op een situatie waarin sprake is van reële of potentiële risico's, afhankelijk van de onzekerheden rond de PEC- en PNEC-waarde.

(21) Standpunt van het WCTEM inzake "The scientific basis of the national provisions on Short Chain Chlorinated Paraffins (SCCPs) being more restrictive than those laid down in Directive 2002/45/EC that The Netherlands intends to maintain in accordance with Article 95(4) of the EC Treaty" - Op 3 oktober 2003 via de schriftelijke procedure door het WCTEM goedgekeurd (http://europa.eu.int/comm/ food/fs/sc/sct/out200_en.pdf).

(22) Volgens de verordening moeten de fabrikanten en importeurs de rapporteur bepaalde informatie verstrekken of onderzoek uitvoeren. Artikel 10 bepaalt dat, indien de rapporteur het voor de risicobeoordeling nodig acht om van de fabrikanten of importeurs nadere inlichtingen en/of aanvullend onderzoek te verlangen, hij de Commissie daarvan op de hoogte stelt en dat een besluit daaromtrent genomen wordt volgens de procedure van artikel 15.

(23) PB L 331 van 15.12.2001, blz. 1.

(24) PB C 100 van 26.4.2003, blz. 20.

(25) Zie overweging 20 van deze beschikking.

(26) Zie document van de OSPAR-commissie over KKCP's, 2001, par. 33.

(27) De MKCP's zijn het onderwerp van een risicobeoordeling in het kader van Verordening (EEG) nr. 793/93, met het Verenigd Koninkrijk als rapporterende lidstaat.

(28) Zie overweging 20.

(29) Zie overweging 20.

(30) Mededeling COM(2000)1 van de Commissie over het voorzorgsbeginsel.