RICHTLIJN VAN DE RAAD van 14 december 1988 tot vaststelling van de eisen voor de produktie van en het handelsverkeer in gehakt, vlees in stukken van minder dan 100 gram en vleesbereidingen en tot wijziging van de Richtlijnen 64/433/EEG, 71/118/EEG en 72/462/EEG ( 88/657/EEG )

DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, inzonderheid op artikel 43,

Gezien het voorstel van de Commissie ( 1 ),

Gezien het advies van het Europese Parlement ( 2 ),

Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité ( 3 ),

Overwegende dat het dienstig is voorschriften vast te stellen voor bereiding, verpakking, opslag en vervoer van gehakt, van vlees in stukken van minder dan 100 gram en van vleesbereidingen; dat ook de gezondheidseisen waaraan dit vlees moet voldoen dienen te worden vastgesteld;

Overwegende dat bij Richtlijn 64/433/EEG ( 4 ), laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 88/288/EEG ( 5 ), en bij Richtlijn 71/118/EEG ( 6), laatstelijk gewijzigd bij Verordening ( EEG ) nr . 3805/87 ( 7 ), de gezondheidsvoorschriften voor het intracommunautaire handelsverkeer in vers vlees en het handelsverkeer in vers vlees van pluimvee zijn geharmoniseerd;

Overwegende dat bij Richtlijn 77/99/EEG ( 8 ), laatstelijk gewijzigd bij Verordening ( EEG ) nr . 3805/87, de gezondheidsvoorschriften voor het intracommunautaire handelsverkeer in vleesprodukten zijn geharmoniseerd;

( 8) PB nr . C 18 van 23 . 1 . 1988, blz . 8 . ( 9 ) PB nr . C 290 van 14. 11 . 1988, blz . 49 . ( 10 ) PB nr . C 134 van 24 . 5 . 1988, blz . 8. ( 11 ) PB nr . 121 van 29 . 7 . 1964, blz . 2012/64 . ( 12 ) PB nr . L 124 van 18 . 5 . 1988, blz . 28 . ( 13 ) PB nr . L 55 van 8 . 3 . 1971, blz . 23 . ( 14 ) PB nr . L 357 van 19 . 12 . 1987, blz . 1 . ( 15 ) PB nr . L 26 van 31 . 1 . 1977, blz . 85 .

Overwegende dat voor de vaststelling van de voorschriften voor vlees dat bestemd is om te worden gebruikt als grondstof en van de voorschriften voor de erkenning van bedrijven moet worden uitgegaan van de geldende richtlijnen; dat voorts op het handelsverkeer in gehakt, vlees in stukken van minder dan 100 gram en vleesbereidingen een aantal bepalingen van Richtlijn 64/433/EEG inzake het intracommunautaire handelsverkeer kan worden toegepast;

Overwegende dat de gemeenschappelijke markt niet op harmonische wijze kan functioneren en dat de marktordeningen niet de verwachte resultaten zullen opleveren, zolang het intracommunautaire handelsverkeer wordt belemmerd door de in de Lid-Staten bestaande ongelijkheid op het gebied van de gezondheidsvoorschriften inzake gehakt, vlees in stukken van minder dan 100 gram en vleesbereidingen;

Overwegende dat de Lid-Staten, vanwege het uiterst kwetsbare karakter van deze produkten, controlevoorschriften hebben ingevoerd met betrekking tot samenstelling en produktienormen, en dat het bestaan van deze uiteenlopende controlevoorschriften, die voor hun totale produktie gelden, ertoe zou leiden dat de grenscontroles gehandhaafd moeten worden;

Overwegende derhalve dat ter opheffing van deze ongelijkheid de voorschriften ter zake van de Lid-Staten nader tot elkaar moeten worden gebracht;

Overwegende dat, in het kader van de doelstellingen van het verwezenlijken van de interne markt, nu reeds het beginsel van een uitbreiding van geharmoniseerde voorschriften tot de gehele communautaire produktie moet worden vastgelegd; dat deze uitbreiding evenwel afhankelijk moet zijn van de voorschriften die krachtens artikel 5 van Richtlijn 88/409/EEG van de Raad van 15 juni 1988 houdende vaststelling van de gezondheidsvoorschriften voor vlees dat bestemd is voor de binnenlandse markt en van de niveaus van de

overeenkomstig Richtlijn 85/73/EEG voor de keuring van dit vlees te heffen retributies ( 16 ) moeten worden vastgesteld;

Overwegende dat voor een harmonisatie van de voorschriften voor de invoer van vlees in stukken van minder dan 100 gram Richtliin 72/462/EEG ( 17 ), laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 88/289/EEG ( 18 ), inzake de invoer van vers vlees moet worden gewijzigd om bepaalde specifieke eisen ook voor dat vlees te laten gelden;

Overwegende dat het voor een behoorlijke consumentenvoorlichting dienstig is af te wijken van de bepalingen van Richtlijn 79/112/EEG van de Raad van 18 december 1978 betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der Lid-Staten inzake etikettering en presentatie van levensmiddelen bestemd voor de eindverbruiker alsmede de daarvoor gemaakte reclame ( 19 ), laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 86/197/EEG ( 20);

Overwegende dat alle Lid-Staten nationale voorschriften kennen inzake de samenstelling van de onder deze richtlijn vallende produkten, waarin het gebruik van additieven voor de vervaardiging van deze produkten wordt beperkt; dat het bestaan van uiteenlopende normen ter zake strijdig kan zijn met de eisen van de interne markt; dat het dus wenselijk is bovengrenzen voor deze normen vast te stellen en dat later in communautair verband een besluit moet worden genomen over de vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften inzake de additieven die voor de betrokken produkten mogen worden gebruikt;

Overwegende dat de vaststelling van maatregelen voor de uitvoering van deze richtlijn aan de Commissie moet worden toevertrouwd : dat daartoe dient te worden voorzien in procedures waarbij, in het kader van het Permanent Veterinair Comite, een nauwe en doeltreffende samenwerking tussen de Commissie en de Lid-Staten tot stand wordt gebracht,

HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD :

Artikel 1

In deze richtlijn worden de eisen vastgesteld waaraan moet worden voldaan bij de produktie en het intracommunautaire handelsverkeer van gehakt, vlees in stukken van minder dan 100 gram en vleesbereidingen, bestemd voor rechtstreekse menselijke consumptie of voor de industrie .

Artikel 2

Voor de toepassing van deze richtlijn :

1 . gelden, voor zover nodig, de definities van de artikelen 2 van Richtlijn 64/433/EEG en Richtlijn 72 / 462/EEG en van de artikelen 1 en 2 van Richtlijn 71/118/EEG :

( 21 ) PB nr . L 194 van 22 . 7 . 1988, blz . 28 . ( 22 ) PB nr . L 302 van 31 . 12 . 1972, blz . 28 . ( 23 ) PB nr . L 124 van 18 . 5 . 1988, blz . 31 . ( 24 ) PB nr . L 33 van 8 . 2 . 1979, blz . 1 . ( 25 ) PB nr . L 144 van 29 . 5 . 1986, blz . 38 .

2 . wordt verstaan onder :

a ) gehakt : bereidingen die zijn verkregen door het in kleine stukken hakken van vers vlees in de zin van Richtlijn 64/433/EEG .

Ook gemalen vlees moet worden beschouwd als gehakt;

b ) vlees in stukken van minder dan 100 gram : vers vlees in de zin van Richtlijn 64/433/EEG dat in stukken van minder dan 100 gram is verdeeld;

c ) vleesbereidingen : bereidingen, geheel of gedeeltelijk verkregen van vers vlees, gehakt of vlees in stukken van minder dan 100 gram dat :

- ofwel een andere dan de in artikel 2, onder a ) en d ), van Richtlijn 77/99/EEG omschreven behandeling heeft ondergaan;

- ofwel bereid is door toevoeging van levensmiddelen, kruiderijen of additieven;

- ofwel onderworpen is geweest aan een combinatie van de vorige procedes .

De bereiding moet van dien aard zijn dat de celstructuur van het vlees niet is aangetast en dat er geen beendersplintersin het eindprodukt aanwezig zijn . Gehakt of vlees in stukken van minder dan 100 gram dat alleen een koudebehandeling heeft ondergaan, wordt evenwel niet als vleesbereiding beschouwd :

d ) kruiderijen : zout voor menselijke consumptie, mosterd, specerijen en extracten daarvan, aromatische kruiden en extracten daarvan;

e ) levensmiddel : elk produkt van dierlijke of plantaardige oorsprong dat voor menselijke consumptie geschikt is bevonden;

f ) werkplaats : elke uitsnijderij of inrichting voor de produktie van gehakt of vlees in stukken van minder dan 100 gram die voldoet aan de eisen genoemd in hoofdstuk I van bijlage I van de onderhavige richtlijn, alsmede elke werkplaats voor vleesbereidingen die voldoet aan de eisen genoemd in bijlage A, hoofdstuk I, van Richtlijn 77/99/EEG;

g ) zelfstandige produktie-eenheid : werkplaats die zich noch in de lokalen noch in een bijgebouw van een overeenkomstig Richtlijn 64/433/EEG of 77/99/ EEG erkende inrichting bevindt en voldoet aan de eisen genoemd in hoofdstuk I van bijlage I van de onderhavige richtlijn;

3 . er is geen sprake van gehakt, vlees in stukken van minder dan 100 gram of vleesbereidingen in de zin van deze richtlijn, maar van een vleesprodukt, wanneer het produkt een van de in artikel 2, onder d ), van Richtlijn 77/99/EEG genoemde behandelingen heeft ondergaan en niet meer de kenmerken van vers vlees heeft .

Artikel 3

1 . Elke Lid-Staat ziet erop toe dat gehakt, vlees en vleesbereidingen als omschreven in artikel 2, punt 2, slechts

van zijn grondgebied naar dat van een andere Lid-Staat worden verzonden indien het gehakt, het vlees of de vleesbereidingen aan de volgende voorwaarden voldoen :

a ) zii moeten bereid zijn uit vers vlees dat :

i ) ofwel aan Richtlijn 64/433/EEG of Richtlijn 71/118/EEG voldoet :

ii ) ofwel aan Richtlijn 72/462/EEG voldoet en hetzij rechtstreeks, hetzij via een andere Lid-Staat, uit een derde land afkomstig is . Indien het vers varkensvlees betreft, moet dit, overeenkomstig artikel 2 van Richtlijn 77/96/EEG ( 26 ), onderzocht zijn op trichinen;

b ) zij moeten bereid zijn in een werkplaats die :

i ) voldoet aan de eisen van hoofdstuk I van bijlage I van de onderhavige richtlijn, ongeacht of het een zelfstandige produktie-eenheid betreft, dan wel een werkplaats die zich in of bij een reeds overeenkomstig Richtlijn 64/433/EEG of Richtlijn 77/99/EEG erkende inrichting bevindt;

ii ) erkend is en voorkomt op de overeenkomstig artikel 7, lid 1, opgestelde lijst of lijsten;

c ) zij moeten zijn bereid, verpakt en opgeslagen overeenkomstig de hoofdstukken II, III en IV van bijlage I;

d ) zij moeten zijn gecontroleerd overeenkomstig de hoofdstukken V en VI van bijlage I;

e ) zij moeten van een keurmerk zijn voorzien overeenkomstig hoofdstuk VII van bijlage I;

f ) zij moeten zijn vervoerd overeenkomstig hoofdstuk VIII van bijlage I;

g ) zii moeten gedurende het vervoer naar het land van bestemming vergezeld gaan van een keuringscertificaat dat voldoet aan de eisen van hoofdstuk XII van bijlage I van Richtlijn 64/433 /EEG, waarop bovendien de volgende vermelding moet voorkomen :

"Ondergetekende, officïele dierenarts, verklaart dat het gehakt, het vlees in stukken van minder dan 100 gram en de vleesbereidingen als hierboven vermeld ( a ), zijn verkregen onder de produktie - en controlevoorwaarden van Richtlijn 88/657/EEG tot vaststelling van de eisen voor de produktie van en het handelsverkeer in gehakt, vlees in stukken van minder dan 100 gram en vleesbereidingen en tot wijziging van de Richtlijnen 64/433/EEG, 71/118/EEG en 72/462 /EEG .

( a ) Schrappen wat niet van toepassing is .

h ) de benamingen "gehakt van mager vlees'' of "gehakt'', eventueel verbonden met de naam van de diersoort waarvan het vlees afkomstig is, mogen uitsluitend worden gebruikt voor produkten die bestemd zijn voor de ( 27 ) PB nr . L 26 van 31 . 1 . 1977, blz . 67 .

eindverbruiker welke - behalve aan de algemene voorwaarden van hoofdstuk III van bijlage I - ook voldoen aan de eisen van bijlage II, punt 1 .

2 . De Lid-Staten zien erop toe dat gehakt, vlees in stukken van minder dan 100 gram en, voor zover zij dergelijk vlees bevatten, vleesbereidingen die bestemd zijn voor het intracommunautaire handelsverkeer - behalve aan de algemene voorwaarden genoemd in lid 1 - ook voldoen aan de volgende eisen :

a ) zij moeten - onverminderd artikel 4 - verkregen zijn van vers vlees van slachtdieren :

i ) voor zonder been bevroren of diepgevroren vlees, binnen een termijn van ten hoogste achttien maanden voor rundvlees, twaalf maanden voor schapevlees en zes maanden voor varkensvlees, na het bevriezen of diepvriezen in een overeenkomstig artikel 9 van Richtlijn 64/433/EEG erkende opslagruimte;

ii ) voor ander vers vlees, binnen een termijn van ten hoogste zes dagen na het slachten van de dieren waarvan zij afkomstig zijn; dat aan deze eis is voldaan moet worden gegarandeerd met behulp van een door de bevoegde autoriteit verplicht te stellen identificatiemethode;

b ) zij moeten binnen een uur nadat ze in porties zijn versneden en verpakt, een koudebehandeling hebben ondergaan, behalve wanneer gebruik wordt gemaakt van procedes waarbij de inwendige temperatuur van het vlees tijdens de bereiding moet worden verlaagd;

c ) wanneer ze bestemd zijn om op de markt te worden afgezet :

- in gekoelde vorm in individuele verpakkingen die bestemd zijn voor de eindverbruiker, mogen ze uitsluitend verkregen zijn van het onder a ), ii ), bedoelde vlees en moeten ze binnen ten hoogste éen uur op een inwendige temperatuur van minder dan + 2oC zijn gebracht;

- in diepgevroren vorm in individuele verpakkingen die bestemd zijn voor de eindverbruiker, moeten ze verkregen zijn van het onder a ), ii ), bedoelde vlees of, onverminderd het verbod van artikel 6, lid 1, eerste alinea, van het onder a ), i ), bedoelde vlees, en binnen ten hoogste vier uur op een inwendige temperatuur van minder dan - 18 oC zijn gebracht;

- in bevroren vorm, mogen ze verkregen zijn van het onder a ), i ) of ii ), bedoelde vlees en moeten ze binnen ten hoogste 12 uur op een inwendige temperatuur van minder dan - 12 oC zijn gebracht . Dit vlees mag niet in voor de eindverbruiker bestemde verpakkingen worden verpakt;

d ) ze mogen niet behandeld zijn met ioniserende of ultraviolette stralen;

e ) in vleesbereidingen mogen de toegevoegde kruiderijen niet meer dan 3 % van het eindprodukt uitmaken wanneer zij in droge toestand zijn toegevoegd, en niet meer dan 10 % wanneer zij in een andere toestand zijn toegevoegd . Artikel 4

Onverminderd artikel 6 dragen de Lid-Staten er zorg voor dat de volgende soorten vlees niet van hun grondgebied naar dat van een andere Lid-Staat worden verzonden :

a ) gehakt of vlees in stukken van minder dan 100 gram, van eenhoevigen;

b ) gehakt dat slachtafvallen bevat;

c ) van of met separatorvlees verkregen gehakt, vlees in stukken van minder dan 100 gram en vleesbereidingen;

d ) gehakt van pluimvee .

Artikel 5

1 . De landen van bestemming mogen, met inachtneming van de algemene bepalingen van het Verdrag, aan een of meer landen van verzending een algemene vergunning of een tot bepaalde gevallen beperkte vergunning verstrekken, op grond waarvan naar hun grondgebied kunnen worden overgebracht :

i ) vlees of vleesbereidingen, bedoeld in artikel 2, punt 2, die niet voldoen aan de normen van artikel 3, lid 1, onder h ), en lid 2, onder a ), i ), en c ), of van hoofdstuk VI van bijlage I :

ii ) vlees of vleesbereidingen als bedoeld in artikel 4 .

De verzending van dit vlees of die vleesbereidingen mag uitsluitend geschieden overeenkomstig artikel 3 .

2 . Indien een land van bestemming overeenkomstig lid l een algemene vergunning verleent, stelt het de andere Lid-Staten en de Commissie hiervan onverwijld in kennis in het permanent Veterinair Comite .

3 . De landen van verzending nemen alle nodige maatregelen opdat op het gezondheidscertificaat, bedoeld in artikel 3, lid 1, onder g ), wordt vermeld dat van een van de in lid l bedoelde mogelijkheden gebruik is gemaakt .

Artikel 6

1 . De Lid-Staten die het gebruik verbieden van het in artikel 3, lid 1, onder a ), i ), bedoelde vlees voor de vervaardiging van diepgevroren vleesbereidingen in individuele verpakkingen die bestemd zijn voor de eindverbruiker, en die het vervoer op hun grondgebied verbieden van gehakt, vlees in stukken van minder dan 100 gram of vleesbereidingen die niet bevroren of diepgevroren zijn, mogen het binnenbrengen op hun grondgebied van dit vlees of deze vleesbereidingen afkomstig uit andere Lid-Staten verbieden of beperken .

De Lid-Staat die van deze mogelijkheid gebruik wenst te maken, stelt de Commissie en de andere Lid-Staten in het permanent Veterinair Comite daarvan vooraf op de hoogte .

2 . De Lid-Staten die op hun eigen grondgebied de produktie of de afzet toestaan van :

- gehakt met kruiderijen of vleesbereidingen, beide verkregen van slachtafvallen,

- gehakt dat verkregen is van of met vers vlees van eenhoevige huisdieren of vers vlees van pluimvee, bestemd voor de verwerkende industrie,

mogen het binnenbrengen op hun grondgebied van gehakt of vleesbereidingen die onder overeenkomstige omstandigheden in een andere Lid-Staat zijn verkregen, niet verbieden of beperken .

Het handelsverkeer in gehakt en vleesbereidingen als bedoeld in de eerste alinea, dient aan de voorwaarden van deze richtlijn te voldoen .

De verzending van dat gehakt en die vleesbereidingen mag uitsluitend geschieden overeenkomstig artikel 3, lid 2, en wanneer het gaat om vlees dat vers vlees van pluimvee bevat, moet dit laatste voldoen aan de eisen van Richtlijn 71/118/EEG .

Voor de toepassing van dit artikel is artikel 6, leden 2 en 3, van Richtlijn 64/433/EEG van overeenkomstige toepassing .

3 . De Raad beslist, met name in het licht van de besluiten die ingevolge artikel 13, lid 2, moeten worden genomen, vóor 31 december 1991 op voorstel van de Commissie over de voorwaarden voor de uitbreiding van de voorschriften van deze richtlijn tot de in de voorgaande leden bedoelde produkten .

Artikel 7

1 . Iedere Lid-Staat stelt een lijst op van de inrichtingen voor de bereiding van in artikel 2, punt 2, onder a ), b ) en c ), omschreven produkten . Hij doet deze lijst toekomen aan de andere Lid-Staten en aan de Commissie en geeft daarbij op of het gaat om werkplaatsen of zelfstandige eenheden .

De Lid-Staat kent aan iedere werkplaats een erkenningsnummer toe dat in het eerste geval hetzelfde is als dat van de erkende inrichting, met de vermelding dat deze is erkend voor de produktie van in artikel 2 omschreven gehakt, vlees en vleesbereidingen .

De aldus erkende werkplaatsen worden opgenomen in een aparte kolom van de lijst van de in artikel 8 van Richtlijn 64/433/EEG of in artikel 6 van Richtlijn 77/99/EEG bedoelde inrichtingen of, indien het om een zelfstandige produktie-eenheid gaat, op een volgens dezelfde criteria opgestelde afzonderlijk lijst .

2 . De Lid-Staten nemen een werkplaats of een zelfstandige produktie-eenheid slechts op de in lid 1 genoemde lijst op

wanneer vaststaat dat die inrichting aan deze richtlijn voldoet . De Lid-Staten trekken deze specifieke vermelding in, indien niet meer aan de voorwaarden wordt voldaan .

3 . De betrokken Lid-Staten houden rekening met de uitkomst van een eventuele, overeenkomstig artikel 9 van Richtlijn 64/433/EEG uitgevoerde controle . Wanneer de specifieke vermelding als bedoeld in lid 1 wordt ingetrokken, wordt dit aan de andere Lid -Staten en aan de Commissie meegedeeld .

Artikel 8

1 . De Lid -Staten zien erop toe dat de werkplaatsen en zelfstandige produktie-eenheden worden onderworpen aan een officïele controle om vast te stellen of de eisen inzake hygïene bij de produktie worden nageleefd .

Indien bij de in de eerste alinea en in lid 2 bedoelde controles blijkt dat er niet wordt voldaan aan de eisen inzake hygïene, treft de officïele dierenarts passende maatregelen .

2 . De Lid-Staten zien erop toe dat de inrichtingen, onder supervisie, verantwoordelijkheid en controle van de officïele dierenarts, microbiologische controles verrichten op vlees in stukken van minder dan 100 gram, gehakt en vleesbereidingen, ten einde ervoor te zorgen dat bovengenoemd vlees en gehakt en bovengenoemde vleesbereidingen voldoen aan de eisen van deze richtlijn .

3 . De Lid-Staten zien erop toe dat er periodieke microbiologische controles naar de aanwezigheid van mesofiele aeerobe bacterïen, salmonella, stafylococcen, Escherichia coli en anaeerobe sulfaatreducerende bacterïen worden verricht onder de in hoofdstuk VI van bijlage I vastgestelde voorwaarden .

4 . De Lid-Staten zien erop toe dat de normen en interpretatiemethoden van bijlage II, punt II, van deze richtlijn toegepast worden op hun produktie van vlees en vleesbereidingen als omschreven in artikel 2, punt 2, met uitzondering van die welke op verzoek van de koper onmiddellijk bereid worden en die welke verkregen worden in inrichtingen die rechtstreeks aan de consument verkopen zonder vervoer of voorverpakking .

De Lid-Sraten mogen deze toepassing echter uitstellen tot de tenuitvoerlegging van de in artikel 13 bedoelde besluiten . Zij stellen de Commissie en de andere Lid-Staten daarvan in het kader van het permanent Veterinair Comite in kennis .

De Lid-Staten die geen gebruik maken van de in de tweede alinea geboden mogelijkheid, mogen aan de invoer op hun grondgebied van vlees en vleesbereidingen als omschreven in artikel 2, punt 2, de eis stellen dat dat vlees en die vleesbereidingen afkomstig zijn uit inrichtingen die de normen van bijlage II naleven .

5 . De microbiologische controles moeten worden verricht volgens methoden die wetenschappelijk zijn erkend en op

hun praktische waarde getoetst; in het bijzonder wordt hierbij gedoeld op de methoden die zijn omschreven in communautaire richtlijnen of in andere internationale normen .

De resultaten van de microbiologische controles moeten kunnen worden gëevalueerd volgens de interpretatienormen van bijlage II .

In geval van betwistingen in het handelsverkeer worden de ISO-methoden door de Lid-Staten als referentiemethoden erkend .

6 . Met het oog op de controle van de werkplaatsen stelt de Commissie - na advies van het permanent Veterinair Comite - een algemene code voor de hygïene op met de algemene eisen inzake hygïene waaraan in de werkplaatsen en zelfstandige produktie-eenheden moet worden voldaan, in het bijzonder de eisen ter zake van het onderhoud van de ruimten . De Commissie zorgt ervoor dat deze code wordt bekendgemaakt .

7 . Wanneer er een gegrond vermoeden bestaat dat niet wordt voldaan aan de eisen van deze richtlijn, verricht de officïele dierenarts de nodige controles en neemt hij, ingeval dat vermoeden wordt bevestigd, de passende maatregelen; met name stelt hij de bevoegde autoriteiten voor om de erkenning te schorsen .

Artikel 9

Inspectie en controle van de in artikel 7 bedoelde inrichtingen worden in het kader van de onderhavige richtlijn overeenkomstig artikel 8, lid 2, van Richtlijn 64/433/EEG, artikel 6, lid 2, van Richtlijn 77/99/EEG en artikel 2 van Richtlijn 88/409/EEG uitgevoerd .

Artikel 10

1 . Bij geschillen over de vraag of de onderhavige richtlijn in een erkende inrichting wordt nageleefd, is artikel 8, lid 3, van Richtlijn 64/433/EEG van overeenkomstige toepassing .

2 . Artikel 9 van Richtlijn 64/433/EEG is van overeenkomstige toepassing op de ter plaatse uitgevoerde controles die voor de eenvormige toepassing van de onderhavige richtlijn in de in artikel 7 bedoelde inrichtingen nodig zijn .

3 . De artikelen 10 en ll van Richtlijn 64/433/EEG zijn van overeenkomstige toepassing op het handelsverkeer in gehakt, vlees en vleesbereidingen als omschreven in artikel 2, punt 2, van de onderhavige richtlijn .

Artikel 11

1 . Richtlijn 64/433/EEG wordt als volgt gewijzigd :

a ) artikel 5, onder b ), wordt vervangen door : "b ) separatorvlees'';

b ) artikel 5, onder l ), wordt geschrapt;

c ) artikel 6, lid 1, onder iii ), wordt vervangen door : "iii ) het in artikel 5, onder b ), en onder i ) tot en met k ), genoemde verse vlees ''.

2 . Richtlijn 71/118/EEG wordt als volgt gewijzigd :

a ) aan artikel 3, lid 3, wordt de volgende alinea toegevoegd :

"vermalen of op soortgelijke wijze in stukken gehakt vers vlees van pluimvee is van het intracommunautaire handelsverkeer uitgesloten'';

b ) artikel 15 bis vervalt .

3 . Artikel 18, lid 2, van Richtlijn 72/462/EEG wordt vervangen door :

"2 . In afwijking van artikel 20, onder j ) en k ), kunnen de Lid-Staten op hun grondgebied de invoer toestaan van vlees in stukken van minder dan 100 gram, in de zin van artikel 2, punt 2, onder b ), van Richtlijn 88/657 / EEG ( 28 ), van kauwspieren en van hersenen, mits deze voldoen aan de eisen van artikel 17, lid 2, en van lid 1, onder b ), iii ), iv ) en v ), van het onderhavige artikel en, wat vlees in stukken van minder dan 100 gram betreft, aan de eisen van Richtlijn 88/657/EEG .

( 29 ) PB nr . L 382 van 31 . 12 . 1988, blz . 3 .''.

Artikel 12

Voor het handelsverkeer in gehakt, vlees en vleesbereidingen als omschreven in artikel 2, punt 2, gelden dezelfde veterinairrechtelijke voorschriften als voor het handelsverkeer in vers vlees bedoeld in Richtlijn 72/461/EEG .

Artikel 13

1 . De Lid-Staten zien erop toe dat uiterlijk op de datum die voor de tenuitvoerlegging van de in artikel 5, lid 1, van Richtlijn 88/409/EEG vermelde besluiten wordt vastgesteld, al het gehakt, vlees en de vleesbereidingen als bedoeld in artikel 2, punt 2, die op hun grondgebied worden geproduceerd ten einde daar in de handel te worden gebracht, onder voorbehoud van de tweede alinea van dit lid voldoen aan de eisen van deze richtlijn, behoudens door de Raad vóor 1 januari 1992 in samenhang met het in lid 2 bedoelde besluit vast te stellen afwijkingen, inzonderheid van artikel 3, lid 2, onder c ).

De eerste alinea is niet van toepassing op vlees en vleesbereidingen als bedoeld in artikel 4, vlees en bereidingen die ter plaatse op verzoek van de koper worden bereid, en vlees en bereidingen die zijn verkregen in inrichtingen die rechtstreeks zonder vervoer of voorverpakking aan de verbruiker leveren .

2 . Vóor 1 januari 1992 stelt de Raad, op voorstel van de Commissie, de minimumregels vast die moeten worden nageleefd door een inrichting die zijn produktie tot de plaatselijke markt wenst te beperken; bij die gelegenheid bespreekt hij tevens opnieuw artikel 6 .

Artikel 14

Op voorstel van de Commissie kunnen de bijlagen van deze richtlijn met gekwalificeerde meerderheid door de Raad worden gewijzigd, met name om deze aan de technische ontwikkelingen aan te passen .

Vóor 1 januari 1991 herziet de Raad de gegevens inzake de microbiologische normen van bijlage II, punt II, zulks in het licht van een rapport van de Commissie dat is gebaseerd op wetenschappelijke conclusies en eventueel vergezeld gaat van voorstellen waarover de Raad beslist volgens de procedure van de eerste alinea .

Artikel 15

In afwachting van de opstelling, in het kader van de communautaire wetgeving betreffende additieven, van de lijst van levensmiddelen waaraan voor het gebruik toegestane additieven mogen worden toegevoegd, en van de vaststelling van de voorwaarden waaronder deze toevoeging mag plaatsvinden, en in voorkomend geval van een beperking qua technisch gebruiksdoel, blijven de nationale voorschriften alsmede de op het tijdstip waarop deze richtlijn van toepassing wordt bestaande bilaterale regelingen betreffende de beperking van het gebruik van additieven in onder deze richtlijn vallende produkten met inachtneming van de algemene Verdragsbepalingen van kracht, voor zover deze voorschriften en regelingen zonder onderscheid voor zowel nationale als in - en uitgevoerde produkten gelden .

Artikel 16

De Lid-Staten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk op 1 januari 1992 aan deze richtlijn te voldoen . Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis .

Artikel 17

Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten .

Gedaan te Brussel, 14 december 1988 .

Y . POTTAKIS

BIJLAGE I HOOFDSTUKI BIJZONDERE VOORWAARDEN VOOR DE ERKENNING VAN BEDRIVEN VOOR DE PRODUKTIE VAN VLEES ALS GEDEFINIEERD IN ARTIKEL 2, PUNT 2

1 . De werkplaatsen en zelfstandige produktie-eenheden als gedefinieerd in artikel 2, punt 2, van deze richtlijn moeten niet alleen voldoen aan de algemene voorwaarden die respectievelijk zijn vastgesteld in bijlage I, punten 1 tot en met 12 en 14 tot en met l6 van Richtlijn 64/433/EEG en in bijlage A, hoofdstuk I, van Richtlijn 77/99/EEG, maar ook ten minste beschikken over :

a ) een van de uitsnijderij afgescheiden lokaal voor de gehaktbereiding, het verpakken en de toevoeging van andere levensmiddelen, dat is voorzien van een zelfregistrerende thermometer of telethermometer . De bevoegde autoriteiten kunnen echter toestaan dat het vlees in de uitsnijderij wordt gehakt, op voorwaarde dat dat in een afgescheiden ruimte geschiedt en dat er geen kruiderijen en andere levensmiddelen worden toegevoegd;

b ) een lokaal voor het aanbrengen van de eindverpakking, tenzij voldaan is aan de voorwaarden van bijlage I, hoofdstuk XI, punt 62, van Richtlijn 64/433/EEG;

c ) een lokaal voor het opslaan van kruiderijen en andere levensmiddelen, die schoon en gebruiksklaar zijn;

d ) koel - en vriesinstallaties van voldoende capaciteit om aan de in deze richtlijn vermelde bepalingen inzake temperatuur te kunnen voldoen .

De bedrijven waar vleesbereidingen worden geproduceerd moeten bovendien voldoen aan de desbetreffende voorwaarden van bijlage B, hoofdstuk I, van Richtlijn 77/99/EEG .

2 . Met betrekking tot de hygïene van het personeel, de lokalen, het gereedschap en de werktuigen in de inrichtingen gelden de voorschriften van hoofdstuk IV van bijlage I van Richtlijn 64/433/EEG .

Indien de bereiding met de hand plaartsvindt, moet het personeel dat bij de produktie van gehakt betrokken is, bovendien een mond-en neusmasker en chirurgische handschoenen dragen .

HOOFDSTUK II VOORWAARDEN VOOR DE PRODUKTIE VAN VLEES IN STUKKEN VAN MINDER DAN 100 GRAM

3 . Vóor het uitsnijden wordt het vlees onderzocht . Voordat het vlees wordt versneden, worden alle besmette of verdachte gedeelten weggesneden en in beslag genomen .

4 . Vlees in stukken van minder dan 100 gram mag niet worden bereid uit afval dat afkomstig is van het uitsnijden en de opmaak of uit slachtafvallen .

In het kader van deze richtlijn worden echter ook plakken slachtafval die in goede hygïenische omstandigheden zijn verkregen beschouwd als vlees in stukken van minder dan 100 gram .

5 . Indien de tijd voor de bewerkingen tussen het tijdstip waarop het vlees de lokalen bedoeld in hoofdstuk I, punt I, onder a ), wordt binnengebracht en het tijdstip waarop het eindprodukt wordt gekoeld, bevroren of diepgevroren, ten hoogste éen uur bedragt, mag de inwendige temperatuur van het vlees ten hoogste + 7 oC, en de tcmperatuur in de produktieruimten ten hoogste + 12 oC bedragen . De bevoegde autoriteiten kunnen in afzonderlijke gevallen een langere tijdsduur toestaan wanneer dat om technische redenen gerechtvaardigd is vanwege de toevoeging van kruiderijen of levensmiddelen, op voorwaarde evenwel dat de voorschriften op hygïenisch gebied onverminderd in acht worden genomen .

Indien deze bewerkingen meer dan een vur of meer dan de door de bevoegde autoriteiten overeenkomstig de vorige alinea toegestane tijdsduur in beslag nemen mag het verse vlees pas worden gebruikt nadat de inwendige temperatuur van dit vlees ten hoogste + 4oC teruggebracht is geweest .

6 . Onmiddellijk na de produktie moet het vlees in stukken van minder dan 100 gram hygïenisch worden verpakt en in de eindverpakking gedaan en worden opgeslagen bij een temperatuur van ten hoogste + 2oC voor gekoeld vlees, ten hoogste - 18 oC voor diepgevroren vlees, en ten hoogste - 12 oC voor bevroren vlees .

HOOFDSTUK III VOORWAARDEN VOOR DE PRODUKTIE VAN GEHAKT

7 . Vóor de gehaktbereiding wordt het vlees onderzocht . Voordat het vlees wordt gehakt, worden alle besmette of verdachte gedeelten weggesneden en in beslag genomen .

8 . Gehakt mag niet worden bereid uit afval dat afkomstig is van het uitsnijden of de opmaak .

Het mag met name niet worden bereid uit vlees afkcomstig van de volgende delen van runderen, varkens, schapen of geiten : kopvlees, vlees van poten, steekgat en omgeving, injectieplaatsen, buiklappen, middenrif en vleesresten die van de beenderen zijn geschraapt . Het mag geen beendersplinters bevatten .

De in punt 5 genoemde regels voor vlees in stukken van minder dan 100 gram zijn van overeenkomstige toepassing bij de produktie van gehakt .

9 . Onmiddellijk na de produktie moet het gehakt hygïenisch worden verpakt en in de eindverpakking gedaan en worden opgeslagen bij de in artikel 3, lid 2, onder c ), genoemde temperaturen .

HOOFDSTUK IV BIJZONDERE VOORSCHRIFTEN VOOR DE VERVAARDIGING VAN VLEESBEREIDINGEN

10 . Afgezien van de algemene voorwaarden van hoofdstuk I en naar gelang van de betrokken soort produktie :

a ) moet de vervaardiging van vieesbereidingen plaatsvinden onder beheerste temperatuur . Onmiddellijk na bëeindiging van de produktie moeten de vleesbereidingen onverwijld worden gebracht op de in artikel 3, lid 2, onder c ), bedoelde temperaturen;

b ) mogen de bereidingen op basis van gehakt vlees, als bedoeld in artikel 2, punt 2, onder c ), slechts worden verzonden :

- na te zijn bevroren, met dien verstande dat de invriessnelheid 1 cm/uur moet bedragen,

- verpakt in vervoerseenheden .

Deze bereidingen moeten uiterlijk binnen zes maanden in de handel worden gebracht;

c ) moeten de vleesbereidingen, met uitzondering van de onder b ) bedoelde bereidingen, voor rechtstreekse verkoop aan de eindverbruiker direct worden verpakt in ondeelbare handelsporties;

d ) is het verboden vleesbereidingen opnieuw in te vriezen .

HOOFDSTUK V CONTROLES

11 . De bedrijven waar vlees als gedefinieerd in artikel 2, punt 2, wordt geproduceerd, worden gecontroleerd door de officïele dienst . De officïele dierenarts moet aanwezig zijn wanneer wordt begonnen met de bewerking van het vlees of de vleesbereidingen, als gedefinieerd in artikel 2 .

De officïele dierenarts kan zich bij de tweede controle laten bijstaan door assistenten die onder zijn gezag en verantwoordelijkheid staan .

De nadere bepalingen voor het inschakelen van dergelijke assistenten worden voor zover nodig vastgesteld volgens de procedure van artikel 19 van Richtlijn 77/99/EEG .

Nadere bijzonderheden betreffende de voorwaarden waaraan de in dit lid genoemde assistenten moeten voldoen en inzake hun werkterrein worden door de Raad op voorstel van de Commissie vastgesteld .

12 . De controle van de officïele dierenarts omvat met name :

- controle van de afgeleverde hoeveelheden vlees als gedefinieerd in artikel 2, punt 2 :

- het nemen van de nodige monsters, met name van de monsters die nodig zijn voor microbiologisch onderzoek als bedoeld in hoofdstuk VI .

HOOFDSTUK VI MICROBIOLOGISCH ONDERZOEK

13 . De bereiding van gehakt, vlees in stukken van minder dan 100 gram en vleesbereidingen moet worden gecontroleerd via dagelijks microbiologisch onderzoek in het betrokken bedrijf of in een erkend laborarorium .

Daartoe moet de exploitant, de eigenaar van de inrichting of diens vertegenwoordiger de algemene hygïene bij de produktie in zijn inrichting regelmatig doen controleren, met name door middel van microbiologische controles .

Deze controles moeten gereedschap, installaties en machines in alle produktiestadia en, naar gelang van de betrokken soort produktie, de produkten betreffen .

Hij dient, op verzoek van de officïele dienst, in staat te zijn de bevoegde autoriteit of de veterinaire deskundigen van de Commissie in kennis te stellen van aard, frequentie en resultaat van de te dien einde verrichte controles, alsmede, zo nodig, van de naam van het controlelaboratorium .

De bevoegde autoriteit analyseert regelmatig de resultaten van de in de eerste alinea bedoelde controles . Zij kan op grond van deze analyses aanvullend microbiologisch onderzoek doen verrichten in alle produktiestadia of op de produkten .

Het resultaat van deze analyses wordt neergelegd in een verslag waarvan de conclusies of aanbevelingen ter kennis worden gebracht van de exploitant, die er zorg voor draagt dat de vastgestelde gebreken worden verholpen ter verbetering van de hygïene .

14 . Het voor onderzoek te nemen monster moet bestaan uit vijf delen van 100 gram elk . Als gehakt in rechtstreeks voor de eindverbruiker bestemde porties wordt bereid, moet het monster worden genomen uit de verpakte produkten . De monsters moeten representatief zijn voor de dagproduktie .

I5 . De monsters moeten - naar gelang van de betrokken soort - dagelijks worden onderzocht op mesofiele aeerobe bacterïen en salmonella en wekelijks op stafylococcen, Escherichia coli en anaeerobe sulfaatreducerende bacterïen .

Ingeval echter - gedurende een periode van drie maanden aan de normen voor salmonella wordt voldaan, kan de bevoegde autoriteit een wekelijks onderzoek toestaan;

- de produktie bestemd is om bevroren of diepgevroren op de markt te worden gebracht, kan de bevoegde autoriteit afzien van het opsporen van stafylococcen .

l6 . Bij de door de werkplaats of de zelfstandige produktie-eenheid uit te voeren steekproeven moet de produktie van vlees en vleesbereidingen, als bedoeld in artikel 2, punt 2, naar gelang van de gebruikte vleessoorten, voldoen aan de normen van bijlage II, punt II .

17 . De resultaten van de microbiologische controles dienen ter beschikking te worden gesteld van de officïele dierenarts .

Wanneer de in bijlage II, punt II, vastgestelde normen zijn bereikt, stelt de inrichting deze dierenarts daarvan in kennis . Hij neemt de passende maatregelen .

Indien bij het verstrijken van een termijn van 15 dagen vanaf de monsterneming de uit de betrokken werkplaats of zelfstandige produktie-eenheid afkcomstige produkten niet in overeenstemming zijn met de voorgeschreven normen, moeten de produkten van die inrichtingen van het intracommunautaire handelsverkeer en, bij toepassing van de normen overeenkomstig artikel 8, lid 4, eerste alinea, van het nationale handelsverkeer worden uitgesloten .

HOOFDSTUK VII HET AANBRENGEN VAN HET KEURMERK EN ETIKETTERING

18 . Op de verpakking van vlees en vleesbereidingen moet het bedrijfskeurmerk voorkomen als gedefinieerd in bijlage I, hoofdstuk X, van Richtlijn 64/433/EEG onderscheidenlijk bijlage A, hoofdstuk VIII, van Richtlijn 77/99/EEG .

Op de verpakking van vleesen vleesbereidingen als gedefinieerd in artikel 2, punt 2, van deze richtlijn, bereid in bedrijven als bedoeld in artikei 3, lid 1, onder b ), moet het bedrijfskeurmerk voorkomen als gedefinieerd in bijlage A, hoofdstuk VIII, van Richtlijn 77/99/EEG .

19 . De producent dient, voor controledoeleinden, zichtbaar en leesbaar op de verpakking van gehakt, viees in stukken van minder dan 100 gram en vleesbereidingen naast de in Richtlin 79/112/EEG voorgeschreven gegevens te vermelden :

- de diersoort of de diersoorten waarvan het vlees afkomstig is en, in geval van een engsel, het percentage van elke soort, voor zover dat niet duidelijk blijkt uit de verkoopbenaming van het produkt,

- de datum van de bereiding,

- de lijst van kruiderijen en eventueel die van de andere levensmiddelen .

- de vermelding : "vetpercentage lager dan . . . '',

- de vermelding : "verhouding collageen/vleeseiwit minder dan . . . ''.

20 . Onverminderd het bepaalde in de punten 18 en 19 dient bij vlees als gedefinieerd in artikel 2, punt 2, van deze richtlijn dat verpakt is in handelsporties die bestemd zijn voor de rechtstreekse verkoop aan de verbruiker, op de verpakking zelf of op een op de verpakking bevestigd etiket een reproduktie van het in punt 18 voorgeschreven keurmerk voor te komen . Daarin moet het erkenningsnummer van de betrokken inrichting staan . De in de Richtlijnen 64/433/EEG en 77/99/EEG voorgeschreven afmetingen gelden niet voor de bij dit punt voorgeschreven reproduktie van het keurmerk, op voorwaarde dat de verplichte vermeldingen leesbaar blijven .

HOOFDSTUK VIII VERVOER

21 . Vlees als gedefinieerd in artikel 2, punt 2, dient op zodanige wijze te worden vervoerd dat het gedurende het vervoer beschermd is tegen invloeden waardoor het kan worden besmet of aangetast . Hierbij dient rekening te worden gehouden met de duur en de omstandigheden van het vervoer, alsmede met de gebruikte vervoermiddelen . De voor het vervoer van vlees als gedefinieerd in artikel 2, punt 2, gebruikte vervoermiddelen dienen met name zo te zijn ingericht dat de in deze richtlijn aangegeven temperaturen niet overschreden worden, en voor intracommunautair handelsverkeer over grote afstanden te zijn uitgerust met een thermometer die de temperaturen registreert, zodat kan worden nagegaan of aan laatstgenoemde voorwaarde is voldaan .

BIJLAGE II NORMEN VOOR DE SAMENSTELLING EN MICROBIOLOGISCHE NORMEN I . NORMEN VOOR DE SAMENSTELLING

Verhouding collageen /

- gehakt van mager vlees 7 % 12

- zuiver rundergehakt 20 % 15

- gehakt dat varkensvlees bevat 30 % 18

- gehakt van vlees van andere soorten 25 % 15 II . MICROBIOLOGISCHE NORMEN

De werkplaatsen of zelfstandige produktie-eenheden moeten erop toezien dat, overeenkomstig hoofdstuk VI van bijlage I en volgens onderstaande interpretatiemethoden, gehakt alsmede vlees in stukken van minder dan 100 gram bestemd om als zodanig of als bestanddelen van vleesbereidingen op de markt te worden gebracht, aan de volgende normen voldoen :

M (;) m ($)

Mesofiele aeerobe bacterïen 5x1O(/g 5x1O& /g

Escherichia coli 5x10$/g 5O/g n : 5 c : 2

Anaeerobe sulfaatreducerende 102/g 10/g bacterïen

n : 5 c : l

Stafylococcen 5 x 10$/g 50/g n : 5 c : l

Salmonella n : 5 c : O

(!) M - bovengrens van aanvaardbaarheid . Fen hogere uitslag wordt niet meer bevredigend gacht . De waarden van M worden vastgesteId op IO m bij rclling in vasr m!lieu en op 30 m bij telling in vloeibaar milieu . ($) m : bovengrens . Alle uitslagen die lager zijn worden als bevredigend beschouwd . (;) n : aantal eenheden n het monster .

(.) : aanraleenhoden van her monster dat waardcn geefttussen m en M .

De resultaten van de microbiologische analyse dienen te worden gëinterpreteerd volgens

A . een indeling in drie besmettingsklassen voor de mesofiele aeerobe bacterïen, de Escherichia coli en de anaeerobe sulfaatreducerende bacterïen :

1 . De kwaliteit van de partij wordt beschouwd als

a ) bevredigend indien de waargenomen waarden lager dan of gelijk zijn aan 3 m bij het gebruik in een vast milieu en 10 m bij het gebruik in vloeibaar milieu;

b ) aanvaardbaar indien de waargenomen waarden liggen tussen i ) 3 m en 10 m (= M ) in vast milieu, ii ) 10 m en 30 m (= M ) in vloeibaar milieu,

en indien c/n lager of gelijk is aan 2/5 in de indeling n = 5 en c = 2 of enige andere indeling van gelijke of grotere doeltreffendheid die erkend is door de Raad, die daartoe, op voorstel van de Commissie, met gekwalificeerde meerderheid van stemmen besluit .

2 . De kwaliteit van de partij wordt als niet bevredigend beschouwd :

- in alle gevallen waarin waarden hoger dan M worden waargenomen,

- wanneer c/n hoger ligt dan 2 /5 .

Indien evenwel de laatstgenoemde drempel voor aeerobe micro-organismen bij + 30 oC wordt overschreden terwijl aan de andere criteria wordt voldaan, moet deze overschrijding met name voor rauwe produkten aanvullend gëinterpreteerd worden .

In elk geval moer het produkt als giftig of bedorven worden beschouwd wanneer de besmetting de bacterïele grenswaarde 5 bereikt, die in het algemene geval is vastgesteld op m 10 =.

Voor Stafylococcus aureus mag deze S-waarde nooit 5 10= overschrijden .

De toleranties die verband houden met de analysetechnieken zijn niet van toepassing op de waarden M en S :

B . een indeling in twee klassen voor salmonella, zonder tolerantie, met de voigende omschrijvingen :

- "Afwezigheid in '': de uitslag wordt als bevredigend beschouwd :

- Aanwezigheid in '': de uitslag wordt als niet bevredigend beschouwd .