Lijst van bijlagen

(1) Doorhalen wat niet van toepassing is. Alleen invullen als het onderdeel/de apparatuur ontworpen is voor het gebruik van een gefluoreerd broeikasgas met een aardopwarmingsvermogen van meer dan 150.

9. Bijgevoegd is de inhoudsopgave van het informatiepakket dat bij de goedkeuringsinstantie is ingediend en dat op verzoek verkrijgbaar is.

9.10.8.2.2. Indien de apparatuur is getest: referentie of onderdeelnummer en materiaal van de onderdelen van de apparatuur en informatie over de test (bijv. nummer testrapport, goedkeuringsnummer, enz.): …

9.10.8.2.1. Indien onderdelen op lekkage zijn getest: lijst van lekgevoelige onderdelen, inclusief referentie of onderdeelnummer en materiaal, met jaarlijkse lekkage en informatie over de test (bijv. nummer testrapport, goedkeuringsnummer, enz.): …

De volgende informatie moet, indien van toepassing, in drievoud worden overgelegd en van een inhoudsopgave zijn voorzien. Eventuele tekeningen moeten op een passende schaal met voldoende details in formaat A4 of tot dat formaat gevouwen worden verstrekt. Op eventuele foto’s moeten voldoende details te zien zijn.

1.1.2. In de buurt van deze rechthoek dient het „basisgoedkeuringsnummer”, dat wil zeggen het in bijlage VII bij Richtlijn 70/156/EEG bedoelde deel 4 van het typegoedkeuringsnummer, te worden aangebracht, voorafgegaan door de twee cijfers ter aanduiding van het volgnummer voor de recentste belangrijke technische wijziging van Richtlijn 2006/40/EG of deze verordening op de datum van de EG-typegoedkeuring van het betrokken onderdeel. Voor deze verordening is het volgnummer 00.

9. Bijgevoegd is de inhoudsopgave van het informatiepakket dat bij de goedkeuringsinstantie is ingediend en dat op verzoek verkrijgbaar is.

De volgende informatie moet, indien van toepassing, in drievoud worden overgelegd en van een inhoudsopgave zijn voorzien. Eventuele tekeningen moeten op een passende schaal met voldoende details in formaat A4 of tot dat formaat gevouwen worden verstrekt. Op eventuele foto’s moeten voldoende details te zien zijn.

BIJLAGE II

TECHNISCHE BEPALINGEN VOOR HET METEN VAN DE LEKKAGE VAN KLIMAATREGELINGSAPPARATUUR

1. INLEIDING

Deze bijlage is van toepassing op voertuigen met klimaatregelingsapparatuur (airco) die ontworpen is om gefluoreerde broeikasgassen te bevatten met een aardopwarmingsvermogen van meer dan 150, en betreft het meten van de hoeveelheid koelvloeistof die in de atmosfeer vrijkomt. In de bijlage komen de volgende punten aan de orde:

1. apparatuurvoorschriften,

2. testvoorwaarden,

3. testprocedure en vereiste gegevens.

2. BESCHRIJVING VAN DE TEST

2.1. De lektest voor klimaatregelingsapparatuur is bedoeld om te meten hoeveel fluorkoolwaterstoffen (HFK-134a) uit voertuigen met klimaatregelingsapparatuur bij normale werking van de apparatuur in de atmosfeer vrijkomen.

2.2. De test kan worden uitgevoerd op het gehele voertuig, op de klimaatregelingsapparatuur of op afzonderlijke lekgevoelige onderdelen.

2.3. Lekgevoelige onderdelen worden getest zonder toegevoegde olie. Restolie van het fabricageproces mag aanwezig blijven. Compressoren worden met de standaardhoeveelheid olie gevuld.

2.4. De uiteinden van afzonderlijke onderdelen worden op metalen buizen aangesloten. De uiteinden worden lekvrij gelast of lekvrij hard gesoldeerd. Een van de uiteinden van een onderdeel mag in voorkomend geval worden aangesloten op een metalen container met een geschikt volume die het tweefasige koelmiddel bevat.

2.5. De HFK-134a-container en het lekgevoelige onderdeel worden gevuld met het tweefasige koelmiddel HFK-134a (vloeistof- en dampfase), dat bij constante druk op de vereiste temperatuur wordt gebracht. Het lekgevoelige onderdeel is tijdens het voorbehandelen of testen in de gasdicht afgesloten ruimte geïnstalleerd. Het onderdeel wordt op de voorgeschreven voorbehandelings- of testtemperatuur gehouden, zodat in het onderdeel uitsluitend HFK-134a in dampfase aanwezig is. Voor volledige klimaatregelingsapparatuur wordt de feitelijke nominale belasting gebruikt. Het door de fabrikant aanbevolen type olie wordt gebruikt in de aanbevolen concentratie.

2.6. Elk lekgevoelig onderdeel van de klimaatregelingsapparatuur wordt aan een test onderworpen; onderdelen die als lekvrij worden beschouwd, hoeven niet te worden getest.

2.6.1. De volgende onderdelen worden als lekvrij beschouwd:

— verdamper zonder verbindingen;

— metalen buizen zonder verbindingen;

— condensator zonder geïntegreerde gebruiksklare droger en zonder verbindingen;

— ontvanger/droger zonder verbindingen;

— accumulator zonder verbindingen.

2.7. Voor de test wordt gebruikgemaakt van het meest ongunstige monster van een lekgevoelig onderdeel of klimaatregelingsapparatuur.

2.8. Het algehele testresultaat wordt verkregen door de massa van de gelekte koelvloeistof van alle lekgevoelige onderdelen op te tellen.

3. TESTAPPARATUUR

De test wordt uitgevoerd in een gasdicht afgesloten ruimte die voorzien is van apparatuur die zorgt voor een homogene gasconcentratie; er wordt een gasanalysemethode toegepast.

Alle apparatuur die bij de test wordt gebruikt, is gekalibreerd met behulp van referentieapparatuur.

3.1. Meetruimte

3.1.1. Het temperatuurregelsysteem regelt de luchttemperatuur in de meetruimte gedurende de hele voorbehandelingsfase met een toegestane afwijking van ± 3 K.

3.1.2. In de meetfase bevinden de aan de test onderworpen apparatuur en onderdelen zich in een gasdicht afgesloten meetruimte, zoals beschreven in het aanhangsel. Het binnenoppervlak van de meetruimte is ondoordringbaar en ongevoelig voor de koelvloeistof. Het temperatuurregelsysteem regelt de luchttemperatuur in de meetruimte gedurende de test met een toegestane gemiddelde afwijking van ± 1 K.

3.1.3. De meetruimte heeft stugge wanden die zorgen voor een vast volume.

3.1.4. De meetruimte heeft zodanige binnenafmetingen dat de aan de test onderworpen apparatuur of onderdelen met de vereiste nauwkeurigheid kunnen worden getest.

3.1.5. De homogeniteit van het gas en van de temperatuur in de meetruimte wordt gewaarborgd met ten minste één recirculatieventilator of met een alternatieve methode waarvan kan worden aangetoond dat zij zorgt voor een homogene temperatuur en gasconcentratie.

3.2. Meetapparatuur

3.2.1. De vrijkomende hoeveelheid HFK-134a wordt gemeten door middel van gaschromatografie, infraroodspectrofotometrie, massaspectrometrie of fotoakoestische infraroodspectroscopie (zie aanhangsel).

3.2.2. Bij toepassing van een niet hierboven genoemde techniek wordt de gelijkwaardigheid daarvan aangetoond en wordt de apparatuur gekalibreerd met een soortgelijke procedure als beschreven in het aanhangsel.

3.2.3. De nauwkeurigheid van de meetapparatuur voor de volledige klimaatregelingsapparatuur bedraagt ± 2 g/jaar.

3.2.4. Voor het testen van onderdelen wordt gebruikgemaakt van gasanalyseapparatuur, in combinatie met eventuele andere apparatuur, die een nauwkeurigheid tot op 0,2 g/jaar mogelijk maakt.

3.2.5. In het geval van onderdelen waarvoor een dergelijke nauwkeurigheid moeilijk kan worden bereikt, kunnen meer monsters in elke test worden betrokken.

3.2.6. De herhaalbaarheid van de metingen met analysator, uitgedrukt als één standaarddeviatie, moet bij alle meetbereiken beter zijn dan 1 % bij het nulpunt en bij 80 ± 20 % van de volleschaalwaarde.

3.2.7. Het nulpunt en het meetbereik van de gasanalysator worden volgens de aanwijzingen van de fabrikant gekalibreerd alvorens metingen worden uitgevoerd.

3.2.8. Het meetbereik van de analysator wordt zodanig ingesteld dat bij de procedures voor meting, kalibratie en controle op lekken de beste resolutie wordt verkregen.

3.3. Gegevensregistratiesysteem van de gasanalysator

3.3.1. De gasanalysator wordt uitgerust met apparatuur waarmee het elektrische signaal met een frequentie van ten minste eenmaal per 60 min kan worden vastgelegd op een papierschrijver of in een ander systeem voor gegevensverwerking. Het registratiesysteem moet functionele kenmerken hebben die ten minste gelijkwaardig zijn aan het geregistreerde signaal, en moet de resultaten permanent registreren. Bij de registratie wordt duidelijk aangegeven op welk tijdstip de test begint en eindigt (met inbegrip van begin- en eindpunt van de monsternemingsperiode en van de verstreken tijd tussen begin en einde van elke test).

3.4. Overige apparatuur

3.4.1. Temperatuurregistratie

3.4.1.1. De temperatuur in de meetruimte wordt op een of twee punten geregistreerd met temperatuursensoren die zodanig zijn gekoppeld dat zij een gemiddelde waarde aangeven. De meetpunten zijn representatief voor de temperatuur in de meetruimte.

3.4.1.2. De temperaturen worden gedurende de meting van de HFK-134a-lekkage met een frequentie van ten minste eenmaal per minuut geregistreerd of in een systeem voor gegevensverwerking opgeslagen.

3.4.1.3. De nauwkeurigheid van het temperatuurregistratiesysteem ligt binnen ± 1,0 K.

3.4.2. Drukmeetapparatuur

3.4.2.1. De nauwkeurigheid van het systeem voor drukregistratie voor Pshed (shed: sealed housing for evaporative determination) ligt binnen ± 2 hPa en de druk kan worden afgelezen tot op ± 0,2 hPa.

3.4.3. Ventilatoren

3.4.3.1. Door het gebruik van een of meer ventilatoren, aanjagers of andere passende methoden, zoals N2-stroom, moet het mogelijk zijn de HFK-134a-concentratie in de meetruimte tot het omgevingsniveau terug te brengen.

3.4.3.2. De in de meetruimte geteste lekgevoelige onderdelen of apparatuur mogen niet aan een rechtstreekse luchtstroom worden blootgesteld wanneer ventilatoren of aanjagers worden gebruikt.

3.4.4. Gassen

3.4.4.1. De volgende gassen moeten voor de kalibratie en de werking van de gasanalysator beschikbaar zijn wanneer de leverancier het gebruik hiervan voorschrijft:

— gezuiverde synthetische lucht met een zuurstofgehalte tussen 18 en 21 volumepercent;

— HFK-134a, minimale zuiverheid 99,5 %.

3.4.4.2. Er moeten kalibratie- en ijkgassen beschikbaar zijn die mengsels van HFK-134a en gezuiverde synthetische lucht of andere geschikte inerte gassen bevatten. De reële concentraties van een kalibratiegas moeten binnen ± 2 % van de vermelde cijfers liggen.

4. VOORBEHANDELING

4.1. Algemene eisen

4.1.1. Voorafgaand aan de voorbehandeling en de lekkagemetingen wordt de klimaatregelingsapparatuur leeggepompt en gevuld met de voorgeschreven nominale hoeveelheid HFK-134a.

4.1.2. Om te zorgen voor verzadigde condities tijdens de hele test, inclusief de voorbehandelingsfase, wordt elk lekgevoelig onderdeel, alsmede de eventuele aanvullende container, leeggepompt en gevuld met een toereikende hoeveelheid HFK-134a, die echter niet meer dan 0,65g/cm3 inwendig volume van het lekgevoelige onderdeel of de container mag bedragen.

4.2. Voorwaarden voor de voorbehandeling

4.2.1. De aanvrager van de goedkeuring kan de voorbehandeling hetzij in één stap bij 40 °C, hetzij in twee stappen met een kortere totale duur uitvoeren. In het laatste geval wordt de eerste fase bij 50 °C uitgevoerd, onmiddellijk gevolgd door de tweede fase bij 40 °C. De duur van de voorbehandeling is aangegeven in onderstaande tabel.

Optie 1 Optie 2 Onderdeel van de apparatuur 40 °C Duur [h] Stap 1: 50 °C Duur [h] Stap 2: 40 °C Duur [h] Volledige apparatuur 480 240 24 Compressor 144 72 24 Slangen en koppelingen 480 240 24 Alle overige lekgevoelige onderdelen 96 48 24

Een kortere voorbehandeling is toegestaan wanneer kan worden aangetoond dat de stabiele toestand voor permeatieverlies is bereikt (constant verliespercentage).

4.2.2. De lekgevoelige onderdelen of de apparatuur worden binnen vier uur na de voorbehandeling in de meetruimte geplaatst.

4.3. Compressor

4.3.1. Wanneer dit nodig is voor een goede smering en afdichting, mag de compressor tussen de voorbehandeling en de test gedurende ten hoogste 1 min warmdraaien bij een maximumtoerental van 200 omw./min.

4.3.2. De in het lekgevoelige onderdeel of de klimaatregelingsapparatuur aanwezige HFK-134a moet tussen de voorbehandeling en de meting intact blijven, zodat het effect van de voorbehandeling niet verloren gaat. Dit betekent dat de voorbehandeling en de meting moeten plaatsvinden bij dezelfde configuratie, zonder tussentijdse demontage en herassemblage.

5. UITVOERING VAN DE TEST

5.1. Algemene eisen

In de figuur zijn de verschillende stappen van de test schematisch weergegeven.

5.2. Lektest

5.2.1. De test wordt uitgevoerd onder statische en stabiele omstandigheden bij een temperatuur van 313 K (40 °C). Het jaarlijkse verlies wordt berekend aan de hand van het verschil tussen de HFK-134a-concentratie vóór en na de test.

5.2.2. De meetruimte wordt enkele minuten doorgeblazen totdat een stabiele achtergrond wordt verkregen.

5.2.3. Voorafgaand aan de test wordt het achtergrondniveau in de meetruimte gemeten en worden het nulpunt en het meetbereik van de gasanalysator ingesteld.

5.2.4. Als de configuratie na de voorbehandeling naar een andere meetruimte wordt verplaatst, begint de meetperiode ten vroegste vier uur nadat de meetruimte is dichtgedaan en gasdicht afgesloten en de testtemperatuur is ingesteld.

5.2.5. Het lekgevoelige onderdeel of de apparatuur wordt dan in de meetruimte geplaatst.

5.2.6. De meetruimte wordt dichtgedaan en gasdicht afgesloten. De meetruimte wordt bij atmosferische druk volledig gevuld met een referentiegas (bijv. schone lucht).

Figuur

5.2.7. De test begint wanneer de meetruimte gasdicht afgesloten is en de temperatuur in de meetruimte 313 K (40 °C) bedraagt. De temperatuur wordt tot het einde van de test gelijk gehouden. De HFK-134a-concentratie, de temperatuur en de barometerdruk worden gemeten om de beginwaarden CHFC-134ai, Pshed en Tshed van de test te bepalen; dit mag echter overeenkomstig punt 5.2.4 niet eerder gebeuren dan vier uur nadat de meetruimte is gesloten en de testtemperatuur is ingesteld. Deze waarden worden gebruikt voor de berekening van de lekkage overeenkomstig punt 5.3.

5.2.8. De nominale meetperiode bedraagt 24 uur. Een kortere periode is toegestaan mits kan worden aangetoond dat hiermee de vereiste nauwkeurigheid wordt bereikt.

5.2.9. Het nulpunt en het meetbereik van de gasanalysator worden onmiddellijk na het einde van de test ingesteld.

5.2.10. Aan het einde van de test worden de HFK-134a-concentratie, de temperatuur en de barometerdruk in de meetruimte gemeten. Dit zijn de eindwaarden CHFC134af, Pshed en Tshed voor de berekening van de lekkage overeenkomstig punt 5.3.

5.3. Berekening

5.3.1. Aan de hand van de uitkomsten van de in punt 5.2 beschreven test kunnen de HFK-134a-emissies worden berekend. De lekkage wordt berekend op grond van de begin- en eindwaarden voor de HFK-134a-concentratie, de temperatuur en de druk in de meetruimte, en het nettovolume van de meetruimte.

De totale massa van de HFK-134a-lekkage wordt berekend met de volgende formule:

waarbij

HFC-134a = massastroom van de HFK-134a-lekkage [kg/s] nHFC-134a = aantal mol HFK-134a [mol] Vshed = nettovolume van de meetruimte (shed: sealed housing for evaporative determination) [m3] VAC = brutovolume van de klimaatregelingsapparatuur of van het onderdeel [m3] Tshed = temperatuur in de meetruimte [K] Pshed = druk in de meetruimte [kPa] CHFC-134ae = eindwaarde van de HFK-134a-concentratie [ppmv] CHFC-134ai = beginwaarde van de HFK-134a-concentratie [ppmv] te = eindtijd [s] ti = begintijd [s] MHFC-134a = molaire massa van HFK-134a (= 102 kg/kmol) [kg/kmol] R = gasconstante (= 8,314 kJ/(kmol*K)) [kJ/(kmol*K)]

Opmerking: CHFC-134a is gedefinieerd als het aantal mol HFK-134a (nHFC-134a) per mol lucht (nair+HFC-134a).

ppmv: delen per miljoen volume/volume-equivalent met mol/mol.

5.3.2. De massa in gram, verkregen als functie van de tijd, wordt omgerekend naar gram/jaar (g/jaar).

5.4. Eindresultaat van de test

De totale lekkage van de volledige klimaatregelingsapparatuur wordt berekend door de deelwaarden voor alle geteste lekgevoelige onderdelen bij elkaar op te tellen.

1. Tests van volledige apparatuur Aircolekkage, L(g/jaar) = CF * HFC-134a (g/jaar)

2. Tests van onderdelen Aircolekkage, L(g/jaar) = CF * Σ HFC-134a (g/jaar) waarbij CF (correlatiefactor) = 0,277.

6. GOEDKEURING

1. De geteste klimaatregelingsapparatuur wordt goedgekeurd als de waarde L (g/jaar) lager is dan de waarden in onderstaande tabel, overeenkomstig Richtlijn 2006/40/EG: L (g/jaar) Koelmiddel airco 40/60 (1) HFK-134a

2. Het lekgevoelige onderdeel wordt goedgekeurd als het overeenkomstig de voorschriften van de punten 2 tot en met 5.3 is getest.

(1) Indien de apparatuur twee verdampers omvat.