Mededeling van de Commissie betreffende de toepassing van de artikelen 87 en 88 van het EG-Verdrag op staatssteun in de vorm van garanties

(2000/C 71/07)

1. INLEIDING

1.1. In deze mededeling wordt de aanpak van de Commissie beschreven ten aanzien van staatssteun die in de vorm van garanties wordt verleend. Garanties houden meestal verband met een lening of met een andere financiële verbintenis die door een kredietnemer ten aanzien van een kredietgever moet worden aangegaan. Deze mededeling bestrijkt echter alle garantievormen, ongeacht de rechtsgrond ervan en de door de garantie gedekte transactie. Het kan om individuele garanties gaan of om maatregelen in het kader van een garantieregeling. Indien er sprake is van steun, komt deze meestal de kredietnemer ten goede. In sommige gevallen kan er echter ook steun aan de kredietgever zijn.

1.2. Deze mededeling is van toepassing onverminderd artikel 295 en laat dus de regeling van het eigendomsrecht in de lidstaten onverlet. De Commissie is neutraal ten aanzien van openbare of particuliere eigendom. Deze mededeling is niet van toepassing op exportkredietgaranties.

1.3. In 1989 heeft de Commissie aan de lidstaaten twee brieven inzake staatsgaranties gericht. In de eerste brief [1] wees zij er op dat zij ervan uitgaat dat alle garanties die door een staat worden verleend, onder de toepassing van artikel 87, lid 1, vallen. Volgens deze brief moet derhalve elk voornemen om dergelijke garanties te verlenen of te wijzigen tijdig bij de Commissie worden aangemeld om deze in staat te stellen haar opmerkingen te maken. In de tweede [2] maakte zij duidelijk dat zij voornemens was een onderzoek in te stellen naar de invoering van staatsgarantieregelingen en dat in het kader van een goedgekeurde regeling verleende individuele garanties geen aanmelding zouden behoeven. In 1993 keurde de Commissie een mededeling [3] goed waarin eveneens de kwestie van de garanties werd behandeld.

1.4. De inmiddels opgedane ervaring houdt aanwijzingen in dat het beleid van de Commissie op dit gebied wellicht aan herziening toe is. De onderhavige mededeling vervangt de twee brieven van de Commissie van 1989 en punt 38 van de Mededeling van de Commissie van 1993. Zij is erop gericht de lidstaten een gedetailleerde uitlegging te geven over de beginselen waarop de Commissie haar interpretatie van de artikelen 87 en 88 en de toepassing ervan op staatsgaranties zal baseren. Daarmee beoogt de Commissie haar beleid ter zake zo transparant mogelijk te maken, waarbij ervoor wordt zorg gedragen dat haar beslissingen voorspelbaar zijn en gelijke behandeling wordt gewaarborgd.

2. TOEPASSELIJKHEID VAN ARTIKEL 87, LID 1

2.1. Steun aan de kredietnemer

2.1.1. Meestal is de begunstigde van de steun de kredietnemer. De staatsgarantie stelt de kredietnemer in staat voor een lening betere financiële voorwaarden te verkrijgen dan op de financiële markten normaal mogelijk is. Doorgaans kan de kredietnemer dank zij de staatsgarantie een lagere rentevoet verkrijgen en/of moet hij minder zekerheden verschaffen. In sommige gevallen zou de kredietnemer zonder staatsgarantie geen financiële instelling bereid vinden hem hoe dan ook een lening te verstrekken. Staatsgaranties kunnen dus nieuwe zakelijke activiteiten van de grond helpen en bepaalde ondernemingen in staat stellen middelen te verwerven om nieuwe activiteiten op te zetten of om gewoon hun bedrijf voort te zetten in plaats van "eronder door te gaan" of te worden geherstructureerd, hetgeen mededingingsdistorsies doet ontstaan. Staatsgaranties vallen derhalve in het algemeen onder de toepassing van artikel 87, lid 1, indien de handel tussen lidstaten daardoor ongunstig wordt beïnvloed en er geen marktpremie wordt betaald.

2.1.2. Het voordeel van een staatsgarantie is dat het ermee gepaard gaande risico, door de staat wordt gedragen. Het feit dat de staat dit risico draagt, zou normalerwijze met een passende premie vergoed moeten worden. Wanneer de staat van een dergelijke premie afziet, is er zowel een voordeel voor de onderneming als een derving van middelen door de staat. Zelfs indien de staat nimmer uit hoofde van de verleende garantie dient te betalen, kan er zich toch een steunmaatregel van de staat in de zin van artikel 87, lid 1, voordoen. De steun wordt verleend op het tijdstip waarop de garantie wordt toegekend, niet op dat waarop de garantie wordt ingeroepen of waarop betalingen uit hoofde van de garantievoorwaarden worden gedaan. Of een garantie al dan niet een steunmaatregel vormt, en zo ja, wat het bedrag van die staatssteun is, moet worden beoordeeld op het tijdstip waarop de garantie wordt verleend.

2.1.3. De Commissie beschouwt de gunstiger financieringsvoorwaarden die verkregen zijn door ondernemingen waarop wegens hun rechtsvorm geen faillissements- of andere insolventieprocedures van toepassing kunnen zijn, of welker rechtsvorm in een uitdrukkelijke staatsgarantie of in een dekking van de verliezen door de staat voorziet, als steun in garantievorm. Hetzelfde geldt voor de verwerving door een staat van een participatie in een onderneming indien daarbij onbeperkte aansprakelijkheid in plaats van de gebruikelijke beperkte aansprakelijkheid wordt aanvaard [4].

2.1.4. Artikel 87, lid 1, heeft betrekking op steun die door een lidstaat of die met staatsmiddelen wordt verleend. Bijgevolg kunnen zowel rechtstreeks door de staat (d.w.z. door de centrale, regionale of lokale autoriteiten) verleende garanties als garanties die door ondernemingen waarover de overheid zeggenschap heeft, worden verleend, staatssteun vormen.

2.2. Steun aan de kredietgever

2.2.1. Hoewel de kredietnemer gewoonlijk de begunstigde van de steun is, kan niet worden uitgesloten dat de steun in bepaalde omstandigheden (ook) de kredietgever ten goede komt. In een dergelijk geval zal de Commissie de zaak ongetwijfeld dienovereenkomstig behandelen.

2.2.2. Met name wanneer een staatsgarantie bijvoorbeeld achteraf ter dekking van een reeds aangegane lening of andere financiële verbintenis wordt verleend, zonder dat de voorwaarden van die lening of financiële verbintenis worden aangepast, of wanneer een gegarandeerde lening wordt gebruikt om aan dezelfde kredietinstelling een andere, niet gegarandeerde lening terug te betalen, kan er eveneens van steun aan de kredietgever sprake zijn, in zoverre de voor de leningen gestelde zekerheid hoger wordt. Dergelijke steun kan de kredietgever bevoordelen en de mededinging verstoren en valt in het algemeen onder artikel 87, lid 1, indien daardoor de handel tussen lidstaten ongunstig wordt beïnvloed.

3. BEDRAG VAN DE STEUN

3.1. In het geval van een individuele staatsgarantie moet het steunelement aan de hand van de precieze voorwaarden van de garantie en de lening (of andere financiële verbintenis) worden beoordeeld. Relevante factoren zijn onder meer de looptijd en het bedrag van de garantie en de lening, het risico dat de kredietnemer in gebreke blijft, de door de kredietnemer voor de garantie betaalde prijs, de aard van de gestelde zekerheid, de wijze en het tijdstip waarop de staat kan worden aangesproken en de middelen (bij voorbeeld faillietverklaring) die door de staat kunnen worden aangewend om de bedragen terug te verkrijgen die de kredietnemer hem verschuldigd is wanneer op de garantie een beroep is gedaan.

3.2. Voor garanties ter dekking van leningen kan het contante subsidie-equivalent in een bepaald jaar

- op dezelfde wijze worden berekend als het subsidie-equivalent van een zachte lening, na aftrek van de betaalde premies, waarbij de rentesubsidie gelijk is aan het verschil tussen de marktrentevoet en de dank zij de staatsgarantie verkregen rentevoet,

- als het verschil tussen a) het gegarandeerde verschuldigde bedrag, vermenigvuldigd met de risicofactor (de waarschijnlijkheid dat de schuldenaar in gebreke blijft) en b) de eventueel betaalde premie worden beschouwd, volgens de formule: (gegarandeerd bedrag × risico) - premie, of,

- volgens een andere, objectief gerechtvaardigde en algemeen aanvaarde methode worden berekend.

De eerste methode is in beginsel de standaardberekeningsformule voor individuele garanties, de tweede die voor garantieregelingen.

De risicofactor dient gebaseerd te zijn op ervaringen met de niet-terugbetaling van onder soortgelijke omstandigheden (sector, bedrijfsgrootte, niveau van de algemene economische activiteit) toegekende leningen. De jaarlijkse contante subsidie-equivalenten dienen aan de hand van het referentiepercentage naar hun actuele waarde te worden omgerekend en vervolgens te worden opgeteld om tot het totale contante subsidie-equivalent te komen.

Wanneer, op het tijdstip waarop de lening wordt toegekend, de waarschijnlijkheid dat de kredietnemer in gebreke zal blijven, groot is omdat hij bijvoorbeeld in financiële moeilijkheden verkeert, kan het subsidie-equivalent van de garantie zelfs even hoog zijn als het daadwerkelijk door die garantie gedekte bedrag.

3.3. Indien een financiële verbintenis volledig door een staatsgarantie wordt gedekt, wordt de kredietgever minder ertoe aangezet om het aan de leningoperatie verbonden risico naar behoren te onderzoeken, dat te dekken en tot een minimum te beperken en, in het bijzonder, om de kredietwaardigheid van de kredietnemer na te gaan. Die risicobeoordeling wordt mogelijk, bij gebrek aan middelen, niet altijd door de garant overgenomen. Dit ontbreken van een prikkel om het risico van niet-terugbetaling zo gering mogelijk te houden zal de kredietgevers wellicht ertoe aanzetten leningen toe te staan met een groter commercieel risico dan normaal en leidt mogelijk ertoe dat het aandeel van garanties met een groot risico in de portefeuille van de staat toeneemt.

3.4. De Commissie beschouwt een percentage van ten minste 20 % dat niet door een staatsgarantie behoort te worden gedekt, als een passende grens om de kredietgever tot een behoorlijke beoordeling van de kredietwaardigheid van de kredietnemer aan te sporen [5] en om deze ertoe aan te zetten voor zijn leningen passende zekerheden te verlangen alsmede het aan de transactie verbonden risico tot een minimum te beperken [6]. Daarom zal de Commissie over het algemeen garanties die een financiële transactie geheel (of nagenoeg geheel) dekken, aan een kritisch onderzoek onderwerpen.

3.5. Bij staatsgarantieregelingen zijn de specifieke kenmerken van de individuele gevallen op het tijdstip waarop de regeling moet worden beoordeeld, wellicht niet bekend. In die omstandigheden moet het steunelement aan de hand van de bepalingen van de regeling betreffende onder meer het maximumbedrag en de looptijd van de leningen, het soort ondernemingen en het soort projecten dat in aanmerking komt, de van de kredietnemers verlangde zekerheden, de te betalen premie en de door hen verkregen rentevoeten, worden beoordeeld.

4. OMSTANDIGHEDEN WELKE HET BESTAAN VAN STEUN UITSLUITEN

4.1. Een individuele garantie of een garantieregeling waartoe een staat zich verbindt, vallen buiten de werkingssfeer van artikel 87, lid 1, wanneer het niet om steun gaat die bepaalde ondernemingen of de productie van bepaalde goederen begunstigt. In dergelijke gevallen is aanmelding door de lidstaat onnodig. Een garantie vormt evenmin staatssteun in de zin van artikel 87, lid 1 wanneer de maatregel de handel tussen lidstaten niet ongunstig beïnvloedt.

4.2. De Commissie gaat ervan uit dat een individuele staatsgarantie geen steunmaatregel in de zin van artikel 87, lid 1, vormt indien aan alle volgende voorwaarden wordt voldaan:

a) de kredietnemer verkeert niet in financiële moeilijkheden;

b) de kredietnemer zou op de financiële markten in beginsel ook zonder enig staatsoptreden een lening tegen marktvoorwaarden kunnen verkrijgen;

c) de garantie heeft betrekking op een specifieke financiële transactie, geldt voor een vast maximumbedrag, dekt niet meer dan 80 % van de uitstaande lening of andere financiële verbintenis (uitgezonderd obligaties en soortgelijke instrumenten) en is beperkt in de tijd;

d) de kredietnemer betaalt voor de garantie de marktprijs (die onder meer afhangt van het bedrag en de looptijd van de garantie, de door de kredietnemer gestelde zekerheid, de financiële positie van de kredietnemer, de bedrijfstak en de vooruitzichten, de percentages van niet-terugbetaling en andere economische voorwaarden).

4.3. De Commissie gaat ervan uit dat een staatsgarantieregeling geen steunregeling in de zin van artikel 87, lid 1, vormt indien aan alle volgende voorwaarden wordt voldaan:

a) in het kader van de regeling kan aan kredietnemers die in financiële moeilijkheden verkeren, geen garantie worden verleend;

b) de kredietnemers zouden op de financiële markten in beginsel ook zonder enig staatsoptreden een lening tegen marktvoorwaarden kunnen verkrijgen;

c) de garanties hebben betrekking op een specifieke financiële transactie, gelden voor een vast maximumbedrag, dekken niet meer dan 80 % van elke uitstaande lening of andere financiële verbintenis (met uitzondering van obligaties en soortgelijke instrumenten) en zijn beperkt in de tijd;

d) de toepassingvoorwaarden van de regeling zijn gebaseerd op een realistische risicobeoordeling, zodat de door de begunstigde ondernemingen betaalde premies meebrengen dat de regeling naar alle waarschijnlijkheid zichzelf financiert;

e) de regeling bevat de criteria volgens welke de garanties voortaan worden toegekend, en voorziet in de algemene financiering van de regeling, welke minstens eenmaal per jaar opnieuw wordt bekeken;

f) de premies dekken zowel de normaal met de toekenning van de garantie gepaard gaande risico's als de administratieve kosten van de regeling, met inbegrip van een normale opbrengst van het kapitaal indien de staat het beginkapitaal voor het opstarten van de regeling ter beschikking stelt.

4.4. Indien aan een van de in de punten 4.2 en 4.3 genoemde voorwaarden niet is voldaan, betekent dit niet dat een garantie of garantieregeling automatisch als staatssteun wordt beschouwd. Indien er enige twijfel bestaat of een voorgenomen garantie of regeling staatssteun vormt, dient deze te worden aangemeld.

4.5. Er kunnen omstandigheden zijn waarin het voornemen bestaat staatsgaranties te gebruiken om ondernemingen, en vooral kleine en middelgrote ondernemingen, in staat te stellen leningen te verkrijgen die de markt niet zou verstrekken. Het kan om beginnende, snel groeiende of kleine ondernemingen gaan, die om die redenen niet in staat zijn de vereiste zekerheid te verschaffen om een lening te dekken of een garantie te verkrijgen. Zij behoren mogelijk tot de categorie van "een zeer hoog risico" meebrengende ondernemingen (waarvan pas op lange termijn wordt verwacht dat zij rendabel worden en/of waarvoor de kans op mislukking zeer groot is). Dit kan bij voorbeeld het geval zijn voor projecten betreffende nieuwe, innoverende producten of processen. Naar het oordeel van de Commissie onttrekken over het algemeen dergelijke omstandigheden de staatsgaranties niet aan de werkingssfeer van artikel 87, lid 1. Staatsgaranties die in dergelijke omstandigheden worden verleend, dienen derhalve tijdig bij de Commissie te worden aangemeld, juist zoals bij in andere omstandigheden verleende staatsgaranties het geval is.

5. VERENIGBAARHEID VAN STAATSSTEUN IN DE VORM VAN GARANTIES MET DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKT

5.1. Staatsgaranties die binnen de werkingssfeer van artikel 87, lid 1, vallen, moeten door de Commissie worden onderzocht om na te gaan of zij al dan niet met de gemeenschappelijke markt verenigbaar zijn. De begunstigde van de steun moet worden geïdentificeerd alvorens die verenigbaarheid van de steun kan worden beoordeeld. Zoals in punt 2 is uiteengezet, kan de steun aan hetzij de kredietnemer, hetzij de kredietgever, hetzij beiden ten goede komen.

5.2. In de meeste gevallen bevat de garantie steun aan de kredietnemer (punt 2.1). De verenigbaarheid van deze steun met de gemeenschappelijke markt zal door de Commissie volgens dezelfde regels worden onderzocht als die welke worden toegepast op in een andere vorm ingeklede steunmaatregelen. De concrete criteria voor de verenigbaarheidstoets zijn door de Commissie in kaderregelingen en in richtsnoeren betreffende horizontale, regionale en sectorale steun toegelicht en uiteengezet [7]. Bij het onderzoek zal met name rekening worden gehouden met de steunintensiteit, met de kenmerken van de begunstigden en met de nagestreefde doeleinden.

5.3. De Commissie zal garanties slechts aanvaarden voor zover de inschakeling ervan contractueel aan specifieke voorwaarden is gebonden die zover kunnen gaan als een verplichte faillietverklaring van de begunstigde onderneming, respectievelijk een gelijkaardige procedure. Die voorwaarden moeten worden overeengekomen bij het door de Commissie gevoerde inleidend onderzoek van de voorgestelde garantie in het kader van de normale procedures van artikel 88, lid 3, in de garantietoekenningsfase. Indien een lidstaat de garantie tegen andere voorwaarden wenst te mobiliseren dan die welke aanvankelijk in de toekenningsfase waren overeengekomen, zal de Commissie de mobilisering van de garantie als een invoering van een nieuwe steunmaatregel beschouwen die op grond van artikel 88, lid 3, moet worden aangemeld.

5.4. Voor zover de garantie steun ten behoeve van de kredietgever bevat (punt 2.2), dient erop te worden gewezen dat dergelijke steun in beginsel exploitatiesteun kan vormen.

6. DE GEVOLGEN VAN DE INBREUK OP ARTIKEL 88, LID 3

6.1. Wanneer de lidstaten de in artikel 88, lid 3, vervatte verplichtingen inzake voorafgaande aanmelding en opschorting van tenuitvoerlegging niet naleven, wordt het steunelement van de garantie overeenkomstig artikel 1, punt f), van Verordening (EG) nr. 659/1999 van de Raad van 22 maart 1999 tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van artikel 93 van het EG-Verdrag als onrechtmatig aangemerkt [8]. Met betrekking tot de gevolgen van de inbreuk op de derde volzin van het bepaalde in artikel 88, lid 3, dient tussen verschillende situaties een onderscheid te worden gemaakt. Hieronder wordt achtereenvolgens de positie onderzocht van de steunbegunstigde en van de kredietgevers die geen begunstigden zijn.

6.2. Bij een onrechtmatige steunverlening lopen in de eerste plaats de begunstigden van de in de garantie vervatte steun een risico. De Commissie kan overeenkomstig artikel 11 van Verordening (EG) nr. 659/1999 voorlopige maatregelen nemen in afwachting van de uitkomst van het onderzoek naar de verenigbaarheid van de steun. Indien de Commissie na dit onderzoek tot de bevinding komt dat de steunmaatregel onverenigbaar is met de gemeenschappelijke markt, moet de steun van de begunstigde overeenkomstig artikel 14 van Verordening (EG) nr. 659/1999 worden teruggevorderd zelfs wanneer dit het faillissement van de onderneming meebrengt.

6.3. Bovendien lopen de begunstigden van de steun eveneens een risico op nationaal niveau omdat de derde volzin van artikel 88, lid 3, rechtstreekse werking heeft. Het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen heeft herhaaldelijk bevestigd dat de nationale rechterlijke instanties ertoe gehouden zijn de rechten van de betrokkenen, zoals concurrenten van bedrijven die onrechtmatige steun ontvangen, tegen inbreuken op het bepaalde in de derde volzin van artikel 88, lid 3, te bescermen. De nationale rechter is ertoe verplicht alle passende conclusies te trekken uit de onrechtmatige aard van staatssteunmaatregelen, die in strijd met de procedureregels van het Verdrag verleend zijn. Normalerwijze moet de nationale rechter een verzoek om teruggave van onrechtmatig verleende steun toewijzen [9].

6.4. Garanties verschillen in de tweede plaats van andere steunmaatregelen van de staten zoals subsidies of belastingvrijstellingen, voor zover de staat bij een garantie eveneens in een rechtsverhouding met de kredietgever komt te staan. Derhalve moet worden onderzocht of de onrechtmatige toekenning van staatssteun eveneens gevolgen voor derden sorteert. Bij staatsgaranties met betrekking tot leningen betreft dit voornamelijk de kredietverstrekkende financiële instellingen. Bij garanties bij obligaties die met het oog op de financiering van ondernemingen zijn uitgegeven, betreft dit de financiële instellingen die bij de uitgifte van de obligaties betrokken zijn.

6.5. De vraag of de onrechtmatige aard van de steun gevolgen heeft voor de rechtsverhouding tussen de staat en derden, dient aan het nationale recht te worden getoetst. De nationale rechterlijke instanties kunnen ertoe verplicht zijn te onderzoeken of het nationale recht eraan in de weg staat dat garantiecontracten worden gehonoreerd. De Commissie is van oordeel dat zij bij die beoordeling rekening dienen te houden met inbreuken op het Gemeenschapsrecht. Om die reden kunnen kredietgevers er belang bij hebben om als standaardvoorzorgsmaatregel na te gaan of de communautaire voorschriften inzake steunmaatregelen van de staten zijn nageleefd wanneer garanties worden verstrekt. De lidstaat moet een door de Commissie toegekend zaaknummer voor een individuele zaak of een regeling en uiteindelijk een niet-vertrouwelijke kopie van de beschikking van de Commissie kunnen verstrekken alsook de relevante verwijzing naar het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. Harerzijds zal de Commissie haar best doen om op doorzichtige wijze informatie over door haar goedgekeurde zaken en regelingen beschikbaar te stellen.

7. DOOR DE LIDSTATEN AAN DE COMMISSIE VOOR TE LEGGEN VERSLAGEN

7.1. Aangezien zich nieuwe ontwikkelingen op de financiële markten kunnen voordoen en de waarde van staatsgaranties moeilijk te beoordelen is, is het voortdurende onderzoek overeenkomstig artikel 88, lid 1, van door de Commissie goedgekeurde garantieregelingen van bijzonder belang. Naast de gebruikelijke gegevens inzake kosten moeten de aan de Commissie voorgelegde jaarverslagen (voor individuele garanties en garantieregelingen) gegevens verstrekken over het totale bedrag van de uitstaande staatsgaranties, over het totale bedrag dat in het voorgaande jaar door de staat aan in gebreke blijvende schuldenaren (verminderd met eventueel teruggevorderde bedragen) is betaald en de premies die in dat jaar voor staatsgaranties zijn betaald. Deze gegevens zullen nuttig zijn om het percentage in gebreke blijvende kredietnemers te berekenen en om de toekomstige garanties en, zonodig, van het bedrag van de in de toekomst te betalen premie te herwaarderen.

7.2. De Commissie is voor herziening van haar aanvankelijke conclusies betreffende het bestaan of de omvang van de steun die in staatsgarantieregelingen vervat is, niet voornemens gebruik te maken van de gegevens die in de bovenbedoelde verslagen worden verstrekt en bij de vaststelling van een eerdere beschikking niet bekend of voorzienbaar waren. De Commissie kan dergelijke gegevens wel gebruiken om op grond van artikel 88, lid 1, een lidstaat dienstige maatregelen voor te stellen teneinde een bestaande staatsgarantieregeling te wijzigen.

[1] Brief SG(89) D/4328 van 5.4.1989 van de Commissie aan de lidstaten.

[2] Brief SG(89) D/12772 van 12.10.1989 van de Commissie aan de lidstaten.

[3] Mededeling van de Commissie aan de lidstaten inzake de toepassing van de artikelen 92 en 93 van het EEG-Verdrag en van artikel 5 van Richtlijn 80/723/EEG op openbare bedrijven in de industriesector (PB C 307 van 13.11.1993, blz. 3).

[4] Zie voetnoot 3, punten 38.1 en 38.2.

[5] Dit in de veronderstelling dat de onderneming de staat en de kredietinstelling hetzelfde zekerheidsniveau biedt.

[6] Uit de antwoorden op de vragenlijst over staatsgaranties blijkt dat verscheidene lidstaten die regel reeds toepassen. Het gedekte percentage varieert van 20 % tot 100 %. Toch zijn er nog heel wat garanties die het volledige bedrag van de gewaarborgde financiële transactie dekken en zo de kredietinstelling van de noodzaak ontslaan om in haar eigen belang een behoorlijk onderzoek naar de kredietwaardigheid van de begunstigde in te stellen.

[7] Zie Mededingingsrecht in de Europese Gemeenschappen, volume IIA, Controle op steunmaatregelen van de staten, gepubliceerd door het Bureau voor officiële publicaties der Europese Gemeenschappen. Bepaalde teksten zijn ook bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen en zijn beschikbaar op Internet.

[8] PB L 83 van 27.3.1999, blz. 1.

[9] Arrest van 11.7.1996 in zaak C-39/94, Syndicat Français de l'Express International (SFEI) en andere/La Poste en andere, Jurispr. 1996, blz. I-3547.

--------------------------------------------------