BESCHIKKING VAN DE RAAD van 23 november 1994 houdende aanneming van een specifiek programma voor onderzoek en technologische ontwikkeling, inclusief demonstratie, op het gebied van normalisatie, metingen en proeven (1994-1998) (94/803/EG)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 130 I, lid 4,

Gezien het voorstel van de Commissie (1),

Gezien het advies van het Europees Parlement (2),

Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (3),

Overwegende dat het Europees Parlement en de Raad bij Besluit nr. 1110/94/EG (4) een vierde kaderprogramma voor communautaire werkzaamheden op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (OTO) hebben vastgesteld voor de periode 1994-1998, waarin onder meer de activiteiten zijn omschreven die moeten worden uitgevoerd op het gebied van normalisatie, metingen en proeven; dat deze beschikking wordt vastgesteld in het licht van de in de preambule van genoemd besluit uiteengezette overwegingen;

Overwegende dat in artikel 130 I, lid 3, van het Verdrag is bepaald dat het kaderprogramma ten uitvoer wordt gelegd door middel van specifieke programma's die binnen elke activiteit worden ontwikkeld; dat in elk specifiek programma de nadere bepalingen voor de uitvoering ervan, de looptijd en de noodzakelijk geachte middelen worden vastgesteld;

Overwegende dat het noodzakelijk geachte bedrag voor de uitvoering van dit programma is vastgesteld op 173 miljoen ecu; dat de kredieten voor elk begrotingsjaar door de begrotingsautoriteit worden vastgesteld, afhankelijk van de beschikbare middelen binnen de financiële vooruitzichten en onder de voorwaarden van artikel 1, lid 3, van het vierde kaderprogramma;

Overwegende dat de ontwikkelingen op het gebied van metingen en proeven bijdragen tot het versterken van de concurrentiekracht van de industrie door het vergemakkelijken van wetenschappellijk onderzoek en technische innovatie;

Overwegende dat de totstandbrenging en de consolidatie van de interne markt niet mogelijk zijn zonder de gestadige ontwikkeling van geharmoniseerde meetsystemen, beproevingsmethoden en normen en de wederzijdse erkenning van conformiteitscertificaten;

Overwegende dat het voor een uniforme toepassing van de Gemeenschapswetgeving op gebieden zoals gemeenschappelijk landbouwbeleid, gezondheid en veiligheid, milieu, consumentenbescherming en beveiliging van de buitengrenzen noodzakelijk is dat gebruik kan worden gemaakt van verbeterde meet- en beproevingsmethoden;

Overwegende dat dit programma in sterke mate kan bijdragen tot stimulering van de groei, de versterking van de concurrentiepositie en de ontwikkeling van de werkgelegenheid in de Gemeenschap zoals uiteengezet in het Witboek "Groei, concurrentievermogen, werkgelegenheid";

Overwegende dat de inhoud van het vierde kaderprogramma voor communautaire OTO-acties is vastgesteld overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel; dat in dit specifieke kaderprogramma de inhoud is omschreven van de overeenkomstig dit beginsel uit te voeren activiteiten op het van normalisatie, metingen en proeven;

Overwegende dat Besluit nr. 1110/94/EG (vierde kaderprogramma) bepaalt dat een communautaire actie gerechtvaardigd is indien het onderzoek onder andere bijdraagt tot de versterking van de economische en sociale samenhang van de Gemeenschap en de evenwichtige ontwikkeling daarvan bevordert, met inachtneming van het streven naar wetenschappelijke en technische kwaliteit; dat met dit programma wordt beoogd tot het bereiken van deze doelstellingen bij te dragen;

Overwegende dat de Gemeenschap alleen OTO-activiteiten van hoge kwaliteit zou moeten steunen;

Overwegende dat de onderzoekactiviteiten met betrekking tot normalisatie, metingen en proeven in de ijzer- en staalnijverheid in dit specifiek programma in aanmerking komen voor zover zij precompetitief en multisectorieel zijn;

Overwegende dat de regels voor deelneming van ondernemingen, onderzoekcentra (waaronder het Gemeenschappelijk centrum voor Onderzoek (GCO)) en universiteiten, alsmede de regels voor de verspreiding van de onderzoekresultaten als bepaald bij de maatregelen van artikel 130 J van het verdrag op dit specifieke programma van toepassing zijn;

Overwegende dat bij de uitvoering van dit programma maatregelen moeten worden genomen ter bevordering van de deelneming van het midden- en kleinbedrijf (MKB), met name technologische stimuleringsmaatregelen;

Overwegende dat de Commissie haar inspanningen om de aanmeldings- en selectieprocedures te vereenvoudigen, te bespoedigen en transparanter te maken, moet voortzetten om gedaan te krijgen dat het programma effectief wordt uitgevoerd en het voor bedrijven, met name voor het MKB, onderzoekcentra en universiteiten gemakkelijker te maken om aan een communautair OTO-project deel te nemen;

Overwegende dat dit programma zal bijdragen tot een grotere synergie tussen de OTO-activiteiten op het gebied van normalisatie, metingen en proeven door onderzoekcentra, universiteiten en bedrijven, met name het MKB, in de Lid-Staten en tussen deze activiteiten en overeenkomstige communautaire OTO-activiteiten; dat de cooerdinatie tussen de onderzoekprojecten met een gemeenschappelijk thema moet worden verbeterd; dat de totstandbrenging van thematische netwerken de synergie tussen fundamenteel onderzoek en industrieel onderzoek kan vergroten en cooerdinatie mogelijk kan maken met andere Europese initiatieven en kaders, met name Eureka;

Overwegende dat de aard van de activiteiten die in het kader van dit programma moeten worden ondernomen, nauwe cooerdinatie vereist met activiteiten die in het kader van andere specifieke programma's worden ondernomen;

Overwegende dat fundamenteel onderzoek op het gebied van metingen moet worden aangemoedigd teneinde de totstandkoming van een Europese infrastructuur voor metrologie te bevorderen;

Overwegende dat bij de uitvoering van dit programma internationale samenwerking met internationale organisaties en derde landen wenselijk kan zijn;

Overwegende dat dit programma ook ondersteunende activiteiten en activiteiten voor de verspreiding en de exploitatie van de OTO-resultaten zou moeten behelzen, met name ten behoeve van het MKB, in het bijzonder die ondernemingen in de Lid-Staten of regio's die het minst aan het programma deelnemen, alsmede activiteiten ter stimulering van de mobiliteit en de opleiding van onderzoekers, die binnen dit programma en voor zover nodig is voor de goede uitvoering ervan moeten worden ontwikkeld;

Overwegende dat een analyse moet worden gemaakt van de mogelijke sociaal-economische gevolgen en de technologische risico's in het kader van dit programma;

Overwegende dat de voortgang van dit programma voortdurend en systematisch moet worden bekeken teneinde het programma eventueel aan te passen aan de wetenschappelijke en technologische ontwikelingen op dit gebied; dat te zijner tijd ook een onafhankelijke evaluatie van de voortgang van het programma moet worden verricht, waarmee alle nodige achtergrondinformatie moet worden aangereikt om de doelstellingen van het vijfde OTO-kaderprogramma te kunnen bepalen; dat ten slotte na afloop van dit programma een eindevaluatie van de resultaten moet worden verricht in het licht van de in deze beschikking omschreven doelstellingen;

Overwegende dat het GCO kan deelnemen aan indirecte werkzaamheden in het kader van dit programma;

Overwegende dat het GCO via zijn eigen programma zelf ook bijdraagt aan de verwezenlijking van de doelstellingen van het communautaire OTO op de door dit programma bestreken gebieden;

Overwegende dat het Comité voor wetenschappelijk en technisch onderzoek (CREST) is geraadpleegd,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING VASTGESTELD:

Artikel 1

Voor de periode vanaf de datum van aanneming van deze beschikking tot en met 31 december 1998 wordt een in bijlage I nader omschreven specifiek programma voor onderzoek en technologische ontwikkeling, inclusief demonstratie, op het gebied van normalisatie, metingen en proeven vastgesteld.

Artikel 2

1. Het bedrag dat noodzakelijk wordt geacht voor de uitvoering van het programma beloopt 173 miljoen ecu, waarvan maximaal 10,9 % voor personeels- en huishoudelijke uitgaven.

2. Een indicatieve verdeling van de middelen is opgenomen in bijlage II.

3. De begrotingsautoriteit stelt voor elk begrotingsjaar de kredieten vast, afhankelijk van de beschikbaarheid van middelen binnen de financiële vooruitzichten en overeenkomstig de voorwaarden die zijn weergegeven in artikel 1, lid 3, van Besluit nr. 1110/94/EG over het vierde kaderprogramma, met inachtneming van de beginselen van goed beheer die worden genoemd in artikel 2 van het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen.

Artikel 3

1. De algemene regels voor de financiële deelneming van de Gemeenschap zijn weergegeven in bijlage IV bij Besluit nr. 1110/94/EG.

2. De regels voor de deelneming van ondernemingen, onderzoekcentra en universiteiten en voor de verspreiding van de resultaten worden vastgesteld in de in artikel 130 J van het Verdrag bedoelde maatregelen.

3. Bijlage III bevat de specifieke regels voor de uitvoering van dit programma, naast die waarnaar wordt verwezen in de leden 1 en 2.

Artikel 4

1. Teneinde onder meer een vanuit kostenoogpunt doeltreffende uitvoering van dit programma te garanderen, bekijkt de Commissie voortdurend en systematisch, met passende hulp van onafhankelijke externe deskundigen, de voortgang van dit programma in het licht van de in bijlage I aangegeven doelstellingen, zoals deze nader zijn omschreven in het werkprogramma. In het bijzonder gaat zij na of de doelstellingen, prioriteiten en financiële middelen nog altijd beantwoorden aan de situatie zoals die zich heeft ontwikkeld. Indien nodig dient zij, met de resultaten van dit onderzoek als basis, voorstellen in ter aanpassing of aanvulling van dit programma.

2. Als bijdrage tot de algehele evaluatie van de communautaire werkzaamheden, die is vereist bij artikel 4, lid 2, van Besluit nr. 1110/94/EG, en overeenkomstig het in dat lid bepaalde tijdschema, laat de Commissie door onafhankelijke deskundigen een externe evaluatie verrichten van de werkzaamheden die in de loop van de vijf aan deze evaluatie voorafgaande jaren zijn uitgevoerd op de onder dit programma vallende gebieden, en van het beheer van deze werkzaamheden in die periode.

3. Na afloop van dit programma laat de Commissie een onafhankelijke eindevaluatie van de verkregen resultaten uitvoeren in het licht van de doelstellingen als omschreven in bijlage III van het vierde kaderprogramma en bijlage I van deze beschikking. Het verslag van de eindevaluatie wordt ingediend bij het Europees Parlement, de Raad en het Economisch en Sociaal Comité.

Artikel 5

1. Overeenkomstig de doelstellingen van bijlage I en de indicatieve verdeling van de financiële middelen in bijlage II, wordt door de Commissie een werkprogramma opgesteld en zonodig bijgewerkt. Hierin wordt het volgende nader omschreven:

- de wetenschappelijke en technologische doelstellingen en onderzoektaken;

- het uitvoeringsschema, met inbegrip van data voor uitnodigingen tot het indienen van voorstellen;

- de voorgestelde financiële en beheersregelingen, inclusief specifieke bepalingen ter uitvoering van technologiestimulerende maatregelen voor het MKB en andere maatregelen, met inbegrip van voorbereidende, begeleidende en ondersteunende maatregelen;

- regelingen voor de cooerdinatie met andere OTO-werkzaamheden in deze sector, inzonderheid in het kader van het GCO-programma en andere specifieke programma's, en indien nodig, om te zorgen voor betere wisselwerking met werkzaamheden binnen andere instanties zoals Eureka;

- regelingen voor de verspreiding, bescherming en exploitatie van de resultaten van in het kader van dit programma uitgevoerde OTO-werkzaamheden.

2. De Commissie stelt op basis van het werkprogramma uitnodigingen tot het indienen van voorstellen voor projecten op.

Artikel 6

1. De Commissie wordt belast met de uitvoering van het programma.

2. In de gevallen als bedoeld in artikel 7, lid 1, wordt de Commissie bijgestaan door een comité bestaande uit vertegenwoordigers van de Lid-Staten en voorgezeten door de vertegenwoordiger van de Commissie.

3. De vertegenwoordiger van de Commissie legt het comité een ontwerp voor van de te nemen maatregelen. Het comité brengt over dit ontwerp advies uit binnen een termijn die die voorzitter kan vaststellen naar gelang van de urgentie van de materie. Het comité spreekt zich uit met de meerderheid van stemmen die in artikel 148, lid 2, van het Verdrag is voorgeschreven voor de aanneming van de besluiten die de Raad op voorstel van de Commissie dient te nemen. Bij de stemming in het comité worden de stemmen van de vertegenwoordigers van de Lid-Staten gewogen overeenkomstig genoemd artikel. De voorzitter neemt niet aan de stemming deel.

4. De Commissie stelt de beoogde maatregelen vast wanneer zij in overeenstemming zijn met het advies van het comité.

5. Wanneer de beoogde maatregelen niet in overeenstemming zijn met het advies van het comité of indien geen advies is uitgebracht, dient de Commissie onverwijld bij de Raad een voorstel in betreffende de te nemen maatregelen. De Raad besluit met gekwalificeerde meerderheid van stemmen.

6. Indien de Raad, na verloop van een termijn van drie maanden na de indiening van het voorstel bij de Raad, geen besluit heeft genomen, worden de voorgestelde maatregelen door de Commissie vastgesteld.

Artikel 7

1. De procedure van artikel 6, leden 2 tot en met 6, geldt voor:

- de opstelling en bijwerking van het werkprogramma als bedoeld in artikel 5, lid 1,

- de inhoud van de uitnodigingen tot het indienen van voorstellen,

- de evaluatie van de voor communautaire financiering voorgestelde OTO-activiteiten en van het geraamde bedrag van de communautaire bijdrage aan iedere activiteit afzonderlijk wanneer deze ten minste 0,25 miljoen ecu bedraagt,

- iedere aanpassing van de in bijlage II vermelde indicatieve verdeling van het bedrag,

- specifieke bepalingen voor de financiële deelneming van de Gemeenschap in de diverse overwogen activiteiten,

- de maatregelen en het mandaat voor de beoordeling van het programma,

- elke afwijking van de in bijlage III weergegeven regels,

- deelneming aan de acties door rechtspersonen uit derde landen en internationale organisaties.

2. Wanneer krachtens lid 1, derde streepje, het bedrag van de communautaire bijdrage lager is dan 0,25 miljoen ecu, stelt de Commissie het comité in kennis van de activiteiten, alsmede van het resultaat van de evaluatie ervan.

3. De Commissie licht het comité op gezette tijden in over het verloop van de uitvoering van het gehele programma.

Artikel 8

Deelneming aan dit programma staat voor ieder project afzonderlijk, zonder financiële steun van de Gemeenschap, open voor in derde landen gevestigde rechtspersonen, indien die deelneming daadwerkelijk bijdraagt aan de uitvoering van het programma en het beginsel van wederzijds voordeel in acht wordt genomen.

Artikel 9

Deze beschikking is gericht tot de Lid-Staten.

Gedaan te Brussel, 23 november 1994.

Voor de Raad

De Voorzitter

J. BORCHERT

(1) PB nr. C 228 van 17. 8. 1994, blz. 68, en PB nr. C 262 van 20. 9. 1994, blz. 14.(2) PB nr. C 205 van 25. 7. 1994.(3) Advies uitgebracht op 14 en 15 september 1994 (nog niet verschenen in het Publikatieblad).(4) PB nr. L 126 van 18. 5. 1994, blz. 1.

BIJLAGE I

WETENSCHAPPELIJKE EN TECHNOLOGISCHE DOELSTELLINGEN EN INHOUD 1. Algemeen

Dit specifieke programma is volledig in overeenstemming met de oriëntaties van het vierde kaderprogramma; de daarin aangegeven selectiecriteria worden hierin toegepast en de wetenschappelijke en technologische doelstellingen ervan worden hierin nader omschreven.

Punt 2.D van bijlage III (eerste activiteit) van genoemd kaderprogramma vormt een integrerend deel van dit programma.

2. Wetenschappelijke en technologische doelstellingen van het onderzoekprogramma op het gebied van normalisatie, metingen en proeven

Precieze en betrouwbare metingen van fysische, chemische of biologische aard zijn van wezenlijk belang voor de goede werking van de moderne samenleving. Zonder metingen kan het bedrijfsleven, met name in hoogtechnologische sectoren, niet functioneren, wordt de handel belemmerd door geschillen, valt de gezondheidszorg terug op empirische methoden, kan de wetgeving inzake de bescherming van het milieu en van de werknemer niet worden toegepast en kan een beleid zoals het gemeenschappelijk landbouwbeleid of de interne markt niet tot een goed einde worden gebracht. De industrieel geavanceerde landen besteden dan ook meer dan 6 % van hun bruto nationaal produkt aan metingen en rechtstreeks daaraan verwante activiteiten. Een actie van de Gemeenschap die op het harmoniseren van meetsystemen, referentiematerialen en normen is gericht, is dan ook volledig in overeenstemming met de beginselen van subsidiariteit en samenhang en betekent een steun voor de doelstellingen van het Witboek van de Commissie betreffende groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid. Deze behoefte is bijzonder groot in Lid-Staten met minder goed ontwikkelde infrastructruren voor metingen en proeven.

Als het bedrijfsleven, met name in hoogtechnologische sectoren, juiste metingen met bekende onzekerheidsfactoren kan verrichten, zal het hierdoor beschikken over de noodzakelijke hulpmiddelen voor een doelmatige ontwikkeling van nieuwe produkten en procédés of zal het controleprocédés en kwaliteitsborgingsprocedures kunnen toepassen die de concurrentiepositie moeten vebeteren. Aangezien weinig produkten worden vervaardigd uit materialen die uit een zelfde bedrijf afkomstig zijn, is het bestaan van een gemeenschappelijke infrastructuur voor metingen en proeven, in combinatie met de wederzijdse erkenning van de resultaten en met aangepaste technische normen, een absolute vereiste voor de ontwikkeling van het bedrijfsleven.

Omdat werd ingezien dat meningsverschillen over meetresultaten of de interpretatie daarvan nadelig zijn voor de handel, werd met bepaalde richtlijnen de harmonisatie van metingen binnen de Gemeenschap beoogd. Deze richtlijnen bevatten zeer gedetailleerde uiteenzettingen van de technieken en procedures die moeten worden toegepast om de mate van overeenstemming aan te tonen. De onnodige complexiteit van deze procedures vormt een beperking van deze aanpak en een rem voor de vooruitgang. Voor de voltooiing van de interne markt is gebruik gemaakt van richtlijnen die op de nieuwe aanpak zijn gebaseerd. Daarin wordt een overzicht gegeven van de essentiële eisen waaraan moet worden voldaan, terwijl wordt toegestaan dat het bewijs dat aan deze eisen is voldaan, op verschillende manieren wordt geleverd, en de meest directe manier daarvoor is de toepassing van Europese normen. Ter ondersteuning van dit beleid is communautair normvoorbereidend onderzoek op korte en middellange termijn nodig om vóór het einde van dit decennium te kunnen beschikken over de duizenden normen die door CEN/Cenelec/ETSI in opdracht van de Commissie moeten worden opgesteld. De urgentie van deze technische ondersteuning en de steun die moet worden gegeven aan de accreditatie-instellingen wordt onderstreept in de enquête die in 1993 over de voltooiing van de interne markt is gehouden via de Euro Info-centra (EIC).

81 % van de EIC's die gereageerd hebben, maken melding van bedrijven die het om praktische of commerciële redenen noodzakelijk achten dat hun produkten in andere Lid-Staten worden gecertificeerd, en 47 % daarvan hebben moeilijkheden ondervonden met betrekking tot de erkenning van nationale normen of proeven in andere Lid-Staten.

De ontwikkeling van de interne markt en de inwerkingtreding van het Verdrag van Maastricht hebben eveneens de aandacht gevestigd op de behoefte aan harmonisatie van de meet- en beproevingsmethoden die door de overheid zelf worden toegepast. Als voorbeeld kunnen de methoden worden vermeld die door douanelaboratoria worden gebruikt bij de beveiliging van de buitengrenzen van de Gemeenschap tegen de invoer van verboden stoffen, ondeugdelijke produkten, namaak of materialen met bedrieglijke opschriften. Voor de ondersteuning en de tenuitvoerlegging van het gemeenschapelijk landbouwbeleid zijn soortgelijke acties nodig.

Betrouwbare metingen zijn evenwel niet alleen nuttig voor industriële of commerciële doeleinden. Zij zijn tevens van vitaal belang voor de volksgezondheid en voor de toepassing van de wetgeving inzake de bescherming van het milieu en van de werknemers. Bij metingen op dat gebied zijn vaak chemische of biologische analyses vereist waarbij de herleidbaarheid onvoldoende is in vergelijking met die welke in de afgelopen 100 jaar is bereikt op het gebied van fysische metingen. Al te vaak zijn de verschillen tussen de resultaten van analyses die in verschillende laboratoria met kennelijk identieke methoden zijn verricht, groter dan de a priori geschatte onzekerheidsmarges, als dergelijke schattingen al bestaan. Het is duidelijk wat de gevolgen voor de gezondheid van mens en dier kunnen zijn van bij voorbeeld fouten bij biomedische analyses of onderzoek naar de verontreiniging van levensmiddelen door residuen van toxische stoffen.

De ontwikkeling van metingen met de bijbehordende bekende onzekerheidsfactoren moet plaatsvinden in samenhang met een erkend referentiestelsel dat herleidbaar is tot de fundamentele eenheden zoals vastgesteld door de meterconventie. Het belang van deze activiteit voor de kwaliteit van het leven en voor de toepassing van het Gemeenschapsbeleid geldt als motivering voor op een Europees niveau gecooerdineerde actie.

Dit programma heeft voor alle gebieden van metingen en proeven de volgende doelstellingen:

- verbetering van de concurrentiepositie van alle bedrijfstakken in Europa (met inbegrip van het MKB) door het bevorderen van betere metingen bij onderzoek en technologische ontwikkeling, een betere bepaling en een betere controle van de produktkwaliteit, efficiëntere metingen in het produktiestadium en technische bijstand voor wederzijdse erkenning van certificaten in overeenstemming met de globale aanpak op het gebied van conformiteitsbeoordeling;

- bevordering van onderzoek en elke andere vorm van technische ondersteuning die noodzakelijk is voor de ontwikkeling en de uitvoering van het overige Gemeenschapsbeleid (interne markt, milieu, landbouw en visserij, gezondheid, vervoer en beveiliging van de buitengrenzen van de Gemeenschap);

- bevordering van onderzoek ter ondersteuning van de activiteiten van CEN, Cenelec, ETSI en andere Europese instellingen die tot doel hebben via nieuwe of bestaande normen of praktijkvoorschriften kwaliteitseisen te handhaven of vast te stellen;

- ondersteuning van de toekomstige ontwikkeling van een Europese infrastructuur voor metingen door het vergemakkelijken van de cooerdinatie van nationale activiteiten; ondersteuning van de ontwikkeling van meetstandaarden, van geavanceerde meetmethoden en -systemen, en van de wederzijdse erkenning van resultaten en accreditatiesystemen;

- bevordering van de verspreiding en exploitatie van goede meetpraktijken in geheel Europa en in het bijzonder verbreiding daarvan in de minst begunstigde regio's (bij voorbeeld door de organisatie van opleidingscursussen en de oprichting van netwerken).

Bij het nastreven van deze doelstellingen moeten de activiteiten van het programma normalisatie, metingen en proeven worden uitgevoerd in nauwe samenwerking met andere specifieke programma's. Op dezelfde wijze zullen de activiteiten die tot doel hebben de metrologische infrastructuur op Europees niveau te versterken, worden uitgevoerd in overleg met de bestaande netwerken van nationale laboratoria, zoals Euromet, Eurachem, Eurolab, WECC en WELAC. Gezien het toenemende belang dat wordt gehecht aan de oplossing van op korte of middellange termijn niet te voorziene moeilijkheden die opduiken bij de ontwikkeling en uitvoering van het Gemeenschapsbeleid op een groot aantal gebieden, is het tevens noodzakelijk nieuwe thematische expertisenetwerken tot stand te brengen. Zulke netwerken kunnen niet alleen dienen voor het oplossen van wetenschappelijke en technische problemen, maar ook als referentiepunten voor ondernemingen (vooral het MKB) die goederen en diensen produceren, als centra voor het analyseren van nationale behoeften en voor het verspreiden en de overdracht van informatie, en als geavanceerde opleidingscentra.

Het GCO zal in nauwe samenwerking met de nationale laboratoria aanvullende activiteiten ondernemen op de gebieden waarop het zich bekwaamd heeft, met name normalisatie in de bouw en het ontwikkelen van nieuwe metingen en referentiematerialen. De referentiematerialen die uit het programma normalisatie, metingen en proeven voortvloeien, zullen worden verspreid door het GCO (IMRM).

WETENSCHAPPELIJKE EN TECHNOLOGISCHE INHOUD De activiteiten van het programma kunnen aan de hand van hun doelstellingen in drie categorieën worden ingedeeld:

Thema I - Metingen voor Europese kwaliteitsprodukten

Thema II - Onderzoek inzake normen en technische ondersteuning voor de handel

Thema III - Metingen ten dienste van de samenleving

Gezien het uiteenlopende karakter van de behoeften waarin moet worden voorzien, is een zekere soepelheid onontbeerlijk en kunnen bepaalde onderwerpen onder verschillende rubrieken vallen. Om de deelneming van het MKB, daarbij tevens rekening houdend met de behoeften van het MKB in de minst begunstigde regio's, aan te moedigen en te vergemakkelijken, zullen maatregelen voor technologische stimulering worden getroffen.

Voor zover nodig omvatten alle hierna volgende activiteiten de ontwikkeling van nieuwe referentiematerialen, de organisatie van wetenschappelijke en technische onderlinge vergelijkingen (interlaboratoriumproeven) van verschillende meet- of beproevingsmethoden en steun bij het opzetten van laboratoriumnetwerken.

Thema I - Metingen voor Europese kwaliteitsprodukten Achtergrond

In het Witboek is bij de behandeling van de voorwaarden voor groei en concurrentiekracht onderstreept hoe belangrijk het is de ontwikkeling van nieuwe generaties van produkten te bevorderen door zo goed mogelijk gebruik te maken van alle beschikbare technologieën, en tevens een dynamische verwerking van innovaties in fabricageprocédés en in produkten aan te moedigen. De concurrentiepositie van de industrie is afhankelijk van het vermogen om onderzoek te verrichten, de resultaten van dit onderzoek tot ontwikkeling te brengen en op het geschikte moment en tegen concurrerende prijzen produkten van goede kwaliteit te vervaardigen. Om elk van deze taken tot een goed einde te brengen dient gebruik te worden gemaakt van meet- en/of beproevingstechnieken met voldoende gevoeligheid en met een bekende en aangepaste herhaalbaarheid en reproduceerbaarheid die bovendien worden ondersteund door doeltreffende kwaliteitsborgingsprocédés die aangepast zijn aan de betrokken bedrijfstak.

Voorgestelde OTO-activiteiten:

- ontwikkeling van meetmethoden en -instrumenten die voor de onderzoekers onmisbaar zijn om op macroscopisch en microscopisch niveau de fysische, chemische en biologische verschijnselen te bestuderen en te exploiteren op basis waarvan toekomstige produkten kunnen worden ontwikkeld. Deze op Europees niveau gecooerdineerde activiteit kan tevens de produktie van hoogwaardige referentiegegevens omvatten die nodig zijn voor de ontwikkeling en validering van de wetenschappelijke theorieën, alsook voor de modelvorming van systemen. Door gebruik te maken van netwerken van laboratoria met een nationale verantwoordelijkheid kunnen verbeteringen worden aangebracht in de uitvoering en herleidbaarheid van de in onderzoek- en beproevingslaboratoria en in de handel en industrie gebruikte meetschalen. Er moet ook onderzoek worden verricht ter verbetering van de analyse en benutting van gegevens, met inbegrip van de ontwikkeling van expertsystemen voor het nemen van beslissingen;

- ontwikkeling van algemeen inzetbare meet- en beproevingsmethoden, referentiematerialen en instrumenten die nodig zijn voor de verbetering van produkten. Deze metingen zijn onmisbaar voor het optimaliseren van het ontwerp en de controle van produkten ten aanzien van hun functionele en ergonomische eigenschappen, van hun weerslag op het milieu en de veiligheid, enz. Een verbetering van de beoordeling van grondstoffen, onderdelen en eindprodukten maakt het mogelijk de verspilling tegen te gaan die met storingen en ontwerpfouten is verbonden. Het verbeteren van dit soort metingen draagt er ook toe bij het milieu-effect van industriële processen en van het gebruik of de verwijdering van produkten (recycling, afbreekbaarheid) te verminderen. Technische ondersteuning van de ontwikkeling van generieke produkten, procédés of ijkstandaarden zal de efficiëntie en dus de concurrentiepositie van de Europese industrie verbeteren;

- ontwikkeling van algemeen inzetbare meetmethoden, ijkmiddelen en meetinstrumenten die bij de fabricage omisbaar zijn voor het bereiken van een betere verhouding produktkwaliteit/produktiekosten. De nadruk zal worden gelegd op de toepassing van geavanceerde ijkmethoden, op herleidbaarheid van de resultaten en op metingen die nodig zijn voor procesbesturing en kwaliteitsborging. De activiteiten zullen metingen omvatten met betrekking tot detectie, het stellen van diagnoses, geautomatiseerde produktie en niet-destructieve proeven in reële produktiecondities. Een bijzondere inspanning zal worden geleverd om het MKB in staat te stellen een beroep te doen op nieuwe meettechnologieën, en kwaliteitsborgingssystemen te ontwikkelen die aan hun specifieke behoeften voldoen. Zo nodig zal prenormatief onderzoek worden ondersteund als hulpmiddel voor het bedrijfsleven dat aan de eisen van de Gemeenschapswetgeving moet voldoen, met name wat betreft de consumentenbescherming en het afvalbeheer met het oog op de bescherming van het milieu.

Thema II - Onderzoek inzake normen en technische ondersteuning voor de handel Achtergrond

In het Witboek wordt gesteld dat het van essentieel belang is de voordelen van de interne markt te optimaliseren. Voorts wordt gezegd dat de Gemeenschap een open en solidaire partner moet zijn en wordt de invoering van meer harmonische en striktere regels in de wereldeconomie aanbevolen. In dat verband zijn activiteiten voor onderzoek en technologische ontwikkeling nodig voor het uitwerken en toepassen van een gemeenschappelijk stelsel van richtlijnen, voorschriften en normen die via de wederzijdse erkenning van resultaten en certificaten de grondslag vormen voor het handelsverkeer van goederen, produkten en diensten binnen de interne markt alsook voor de bescherming van de consument en het milieu.

Voorgestelde OTO-activiteiten:

- ondersteuning van de wetgeving: onderzoek op het gebied van meetmethoden en meetinstrumenten is van wezenlijk belang voor het opstellen van wetgeving, met name wanneer de essentiële eisen moeten worden vastgesteld die in de ontwerp-richtlijnen worden opgenomen. Voor de richtlijnen volgens de "nieuwe aanpak" is prenormatief onderzoek noodzakelijk wanneer er geen voldoende wetenschappelijke en technische basis bestaat voor een desbetreffende normalisatie. Er zal ook ondersteuning moeten worden verleend bij het oplossen van de problemen die zich voordoen bij de toepassing en de herziening van bestaande richtlijnen of normen, hetzij omdat de huidige meetmethoden niet precies genoeg zijn, hetzij omdat zij tot tegenstrijdige resultaten leiden. Onder deze categorie activiteiten vallen ook: de nodige metingen en ijkstandaarden voor het detecteren van fraude in verband met de tenuitvoerlegging van het Gemeenschapsbeleid, met name op het gebied van de landbouw, en prenormatief onderzoek om het bedrijfsleven in staat te stellen aan de Gemeenschapswetgeving te voldoen;

- ondersteuning van normalisatie voor het bedrijfsleven: sectoren van het Europese bedrijfsleven kunnen, ook als zij niet onder de Gemeenschapswetgeving vallen, in samenwerking met CEN, Cenelec en ETSI, de ontwikkeling aanvragen van geharmoniseerde normen teneinde innovatie, integratie of handel te bevorderen of ook om geavanceerde fabricagetechnieken of materialen te kunnen toepassen. Daarom is het belangrijk dat geharmoniseerde meet-, analyse- en beproevingsmethoden worden ontwikkeld, die nodig zijn bij het opstellen of toepassen van zulke normen. Gezien de snelle ontwikkeling van de normalisatie op internationaal niveau, kunnen voortdurend nieuwe prioriteiten ontstaan waardoor de situatie op gezette tijdstippen zal moeten worden herzien;

- bevordering van een Europese infrastructuur voor metingen: om ten volle van de interne markt te kunnen profiteren, moet een doeltreffende en betrouwbare Europese infrastructuur voor metingen tot stand worden gebracht die berust op de herleidbaarheid met betrekking tot erkende fysische, chemische en biologische standaarden. Daartoe is een gecooerdineerde aanpak nodig van het onderzoek en de ontwikkeling op het gebied van fundamentele en afgeleide ijkmiddelen, referentiematerialen en herleidbaarheid, teneinde onnodige herhaling van de inspanningen in de Lid-Staten te vermijden. De totstandbrenging van een gestructureerd metrologisch systeem voor de chemie door middel van een gecooerdineerde Europese actie en in samenwerking met Eurachem en Euromet zou gunstig zijn voor de herleidbaarheid van de metingen op dit gebied ten opzichte van internationaal erkende referentiestandaarden, zoals reeds het geval is voor fysische metingen. Het bevorderen van de herleidbaarheid tussen laboratoria in de Lid-Staten is vooral van belang voor de kleinere onder hen, terwijl de opleiding die in de minder begunstigde regio's wordt verstrekt, de samenhang zal versterken. Voor zover dit bijdraagt aan de Europese belangen, kan de internationale samenwerking met organisaties als IBMG, WGO en NIST worden uitgebreid;

- technische bijstand voor wederzijdse erkenning en accreditatie: technische bijstand is onontbeerlijk voor een goed functioneren van de Europese systemen en netwerken op het gebied van ijking, beproeving en accreditatie (bij voorbeeld EOTC, WECC, WELAC) die belast zijn met certificatie, conformiteits- en bekwaamheidsproeven en industriële kwaliteitsborging;

- metingen voor douanelaboratoria: voor de beveiliging van de buitengrenzen van de Gemeenschap tegen de invoer van verboden stoffen, produkten van inferieure kwaliteit, namaak of frauduleus geëtiketteerde produkten is het nodig nieuwe, verbeterde en geharmoniseerde meet- en bemonsteringsmethoden te ontwikkelen. Met name zullen metingen worden gestimuleerd om na te gaan of de inhoud overeenstemt met wat op het etiket is vemeld, met als doel de bescherming van consument en milieu. Metingen zijn ook nodig voor het vaststellen van de te innen of de te restitueren heffingen.

Thema III - Metingen ten dienste van de samenleving Achtergrond

De resultaten van andere metingen en proeven dan die welke nodig zijn voor industrie en handel, hebben vérstrekkende gevolgen voor de samenleving. Zij worden gebruikt om te bepalen of stoffen, structuren of situaties een mogelijk risico inhouden, dan wel op een gevaarlijke en subtiele wijze van invloed zijn op de toestand van het milieu. Analyses die worden uitgevoerd voor het stellen van een medische diagnose of voor criminologisch onderzoek kunnen voor de betrokken personen ernstige gevolgen hebben. Op deze gebieden is het nodig dat de methoden en instrumenten worden verbeterd en dat de met deze metingen verbonden onzekerheidsfactoren worden bepaald door middel van interlaboratoriumproeven.

Voorgestelde OTO-activiteiten:

- volksgezondheid en veiligheid: om de Gemeenschapswetgeving te kunnen toepassen moet de blootstelling van werknemers aan bepaalde fysische, chemische en biologische agentia worden gemeten en moeten de daarmee verbonden gevaren worden beoordeeld, evenals de doeltreffendheid van de maatregelen die worden genomen om deze te beperken. Ook zullen de metingen en proeven moeten worden verbeterd die worden toegepast ter beoordeling van de gezondheid van de bevolking en van dieren, de hygiëne van voedingsmiddelen, de veiligheid van produkten en de veiligheid van arbeiders op het werk. Zo nodig zullen nieuwe of verbeterde meetmethoden en/of standaarden worden ontwikkeld met het oog op de toepassing van de desbetreffende wetgeving;

- bewaking van het milieu: om de milieuwetgeving ten uitvoer te kunnen leggen en ten behoeve van de activiteiten van het Europees Milieuagentschap zijn ook nieuwe of verbeterde meettechnieken nodig waarmee de kwaliteit van het milieu kan worden beoordeeld (atmosfeer, zoet water en zeewater, bodem, afvalbeheer, toxiciteit, microbiologische activiteit enz.);

- juridische toepassingen: er zijn gecooerdineerde activiteiten nodig voor het ontwikkelen en harmoniseren van de specifieke metingen die in de criminalistiek en in de drugsbestrijding worden toegepast voor het versterken van de recent tot stand gekomen Europese samenwerking op justitieel gebied. Al betreft dit soort metingen slechts een klein aantal laboratoria, het pionierkarakter van deze metingen en het grote belang van hun resultaten rechtvaardigen een gecooerdineerde actie;

- steun voor het Europees cultureel erfgoed: het behoud van het Europees cultureel erfgoed is afhankelijk van de mate waarin men de staat van objecten kwantitatief kan beoordelen, inclusief de staat waarin gebouwen en andere constructies bewaard zijn gebleven, en van de doeltreffendheid van de methoden en produkten die worden gebruikt om deze objecten tegen vervuiling en de tand des tijds te beschermen.

BIJLAGE II

INDICATIEVE VERDELING VAN HET NOODZAKELIJK GEACHT BEDRAG

"(in miljoen ecu)

"" ID="1">Thema I - Metingen voor Europese kwaliteitsprodukten> ID="2">69"> ID="1">Thema II - Onderzoek inzake normen en technische ondersteuning voor de handel> ID="3">61"> ID="1">Thema III - Metingen ten dienste van de samenleving> ID="2">43"> ID="1">Totaal> ID="2">173 (1) (1)""Deze verdeling over verschillende thema's sluit niet uit dat projecten tot verscheidene thema's kunnen behoren.

>

(1) Waarvan:

- ten hoogste 8,7 % voor personeelsuitgaven en 2,2 % voor huishoudelijke uitgaven;

- ten hoogste 5 % voor voorbereidende, begeleidende en ondersteunende maatregelen, inclusief 2 miljoen ecu voor de verspreiding en exploitatie van resultaten;

- maximaal 10 % voor specifieke maatregelen ter ondersteuning van het MKB.(1) Een som van 115 miljoen ecu - het verschil tussen het voor dit programma nodig geachte bedrag en het bedrag dat is vastgesteld in het vierde kaderprogramma voor normalisatie, metingen en proeven - wordt gereserveerd voor het specifiek OTO-programma, uit te voeren enerzijds door middel van eigen werkzaamheden (GCO) en anderzijds door middel van activiteiten in een concurrentieel kader ter wetenschappelijke en technische ondersteuning van het communautaire beleid (1995-1998).

BIJLAGE III

SPECIFIEKE REGELS VOOR DE UITVOERING VAN HET PROGRAMMA Het programma zal worden uitgevoerd via werkzaamheden onder contract, waarbij de Gemeenschap een financiële bijdrage levert aan OTO-werkzaamheden die worden uitgevoerd door derden of door met derden geassocieerde GCO-instellingen:

1. De volgende types acties voor gezamenlijke rekening:

a) OTO-projecten die worden uitgevoerd door ondernemingen, onderzoekcentra en universiteiten.

De communautaire financiering bedraagt normaal niet meer dan 50 % van de projectkosten, met een geleidelijk lagere deelneming naarmate het project meer op de markt is gericht. Universiteiten en andere instellingen welke geen analytische begrotingsboekhouding hebben, zullen worden vergoed op basis van 100 % van de bijkomende kosten.

b) Thematische netwerken waarbij onderzoek verricht door fabrikanten, eindgebruikers, universiteiten en onderzoekcentra op een bepaald gebied van metingen, analyses of proeven wordt gebundeld, zullen worden gebruikt om de overdracht van technologie of kennis en de mobiliteit van de onderzoekers te vergemakkelijken en ervoor te zorgen dat er meer rekening wordt gehouden met de marktbehoeften. De communautaire financiering van de netwerken bedraagt normaal niet meer dan 10 000 ecu per partner per jaar en dekt tot 100 % van de bijkomende kosten voor de cooerdinatie van de actie. Leden van een netwerk kunnen ook volgens normale procedures onderzoekprojecten aanvragen.

c) Stimulansen voor de technologie teneinde de deelneming aan OTO-activiteiten door het MKB te stimuleren en te vergemakkelijken

i) door premies toe te kennen voor het uitvoeren van de verkennende fase van een OTO-activiteit, inclusief het zoeken naar partners, gedurende een periode van maximaal twaalf maanden. De premie wordt toegekend na de keuze van schematische voorstellen die te allen tijde door ten minste twee niet-geaffilieerde MKB's uit twee verschillende Lid-Staten mogen worden ingediend. De premie bedraagt tot 75 % van de kosten van de verkennende fase, met een maximum van 45 000 ecu, of van 22 500 ecu in het uitzonderlijke geval dat er slechts één MKB is dat een aanvraag doet, en

ii) door steun te verlenen aan cooeperatieve onderzoekprojecten waarbij MKB's die gelijkaardige technische problemen hebben, doch zelf niet over adequate onderzoekfaciliteiten beschikken, andere rechtspersonen inschakelen om namens hen OTO te verrichten. Normaal wordt 50 % van de onderzoekkosten gedekt door communautaire financiering voor cooeperatieve onderzoekprojecten waarbij normaal ten minste vier niet-geaffilieerde MKB's uit ten minste twee verschillende Lid-Staten zijn betrokken.

In beide gevallen kunnen gedurende de uitvoering van het werkprogramma na een eerste oproep te allen tijde voorstellen worden ingediend.

Deze activiteiten worden aangevuld met specifieke voorbereidende, begeleidende en ondersteunende maatregelen.

2. Voorbereidende, begeleidende en ondersteunende maatregelen:

- studies ter ondersteuning van dit programma en als voorbereiding op toekomstige activiteiten;

- steun voor uitwisseling van informatie, conferenties, studiebijeenkomsten, workshops of andere wetenschappelijke of technische bijeenkomsten, met inbegrip van intersectoriële of multidisciplinaire cooerdinatievergaderingen;

- gebruik van externe deskundigheid, inclusief toegang tot wetenschappelijke gegevensbanken;

- wetenschappelijke publikaties en activiteiten voor de verspreiding, bevordering en exploitatie van resultaten, gecooerdineerd met de in het kader van de derde actie verrichte werkzaamheden; de factoren die tot het gebruik van resultaten kunnen stimuleren, zullen in aanmerking worden genomen vanaf het begin en tijdens de hele duur van OTO-projecten, waarbij de partners een essentieel netwerk zullen vormen voor de verspreiding en exploitatie van resultaten;

- analyse van mogelijke sociaal-economische gevolgen en aan het programma verbonden technologische risico's, die tevens zal bijdragen tot het programma "Targeted Socio-economic Research" (doelgericht sociaal-economisch onderzoek);

- opleidingsacties in verband met door dit programma bestreken onderzoek, teneinde de beroepsvaardigheden te vergroten en de overdracht van technologie naar de industrie te vergemakkelijken;

- onafhankelijke evaluatie van het beheer en de uitvoering van het programma en van de tenuitvoerlegging van de activiteiten;

- maatregelen ter ondersteuning van de exploitatie van netwerken, die erop gericht zijn het bewustzijn te verhogen en aan het MKB gedecentraliseerde bijstand te verlenen, zulks in cooerdinatie met de Euromanagement accountantswerkzaamheid voor de OTO.

De communautaire financiering kan tot 100 % van de kosten van deze maatregelen bedragen.

3. Gecooerdineerde acties, die bestaan uit de cooerdinatie van reeds door de overheid of particuliere lichamen gefinancierde OTO-projecten.

De optie "gecooerdineerde actie" kan bij dit programma tevens worden gebruikt als een manier om de haalbaarheid na te gaan en de inhoud van voorstellen voor onderzoekacties voor gezamenlijke rekening te bepalen.

De communautaire financiering bedraagt tot 100 % van de kosten van de cooerdinatie.