RICHTSNOER VAN DE EUROPESE CENTRALE BANK

van 20 september 2011

betreffende monetaire beleidsinstrumenten en -procedures van het Eurosysteem

(herschikking)

(ECB/2011/14)

(2011/817/EU)

DE RAAD VAN BESTUUR VAN DE EUROPESE CENTRAL BANK,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, inzonderheid het eerste streepje van artikel 127, lid 2,

Gezien de Statuten van het Europees Stelsel van centrale banken en van de Europese Centrale Bank, inzonderheid het eerste streepje van artikel 3.1, en de artikelen 12.1, 14.3 en 18.2, en de eerste alinea van artikel 20,

Overwegende hetgeen volgt:

Richtsnoer ECB/2000/7 van 31 augustus 2000 betreffende monetaire beleidsinstrumenten en -procedures van het Eurosysteem (1) is verscheidene malen aanzienlijk gewijzigd (2) . Aangezien verdere wijzigingen nodig zijn, is omwille van de duidelijkheid een herschikking noodzakelijk.

De verwezenlijking van een gemeenschappelijk monetair beleid noopt tot het definiëren van instrumenten en procedures die door het Eurosysteem gebruikt kunnen worden om een dergelijk beleid op uniforme wijze in te voeren in alle lidstaten die de euro als munt hebben.

HEEFT HET VOLGENDE RICHTSNOER VASTGESTELD:

Artikel 1

Beginselen, instrumenten, procedures en criteria voor de implementatie van het gemeenschappelijke monetaire beleid van het Eurosysteem

Het gemeenschappelijke monetaire beleid wordt geïmplementeerd overeenkomstig de in de bijlagen I en II bij dit richtsnoer omschreven beginselen, instrumenten, procedures en criteria. De nationale centrale banken (NCB’s) nemen alle passende maatregelen om de monetaire beleidstransacties overeenkomstig de in de bijlagen I en II bij dit richtsnoer omschreven beginselen, instrumenten, procedures en criteria uit te voeren.

Artikel 2

Verificatie

De NCB’s doen de Europese Centrale Bank (ECB) ten laatste op 11 oktober 2011 details inzake teksten en middelen toekomen, middels welke zij voornemens zijn te voldoen de bepalingen van dit richtsnoer die in vergelijking met Richtsnoer ECB/2000/7 aanzienlijk gewijzigd zijn.

Artikel 3

Intrekking

1. Richtsnoer ECB/2000/7 wordt met ingang van 1 januari 2012 ingetrokken.

2. Verwijzingen naar het ingetrokken richtsnoer worden opgevat als verwijzingen naar dit richtsnoer.

Artikel 4

Slotbepalingen

1. Dit richtsnoer treedt twee dagen volgende op de vaststelling ervan in werking.

2. Dit richtsnoer is vanaf 1 januari 2012 van toepassing.

Artikel 5

Geadresseerden

Dit richtsnoer is gericht tot alle centrale banken van het Eurosysteem.

(1) PB L 310 van 11.12.2000, blz. 1.

(2) Zie bijlage III.

BIJLAGE 1

DE UITVOERING VAN MONETAIR BELEID IN HET EUROGEBIED

Algemene documentatie betreffende monetaire beleidsinstrumenten en -procedures van het Eurosysteem

INHOUD

INLEIDING

HOOFDSTUK 1 — OVERZICHT VAN HET MONETAIRE-BELEIDSKADER

1.1. Het Europees Stelsel van centrale banken

1.2. Doelstellingen van het Eurosysteem

1.3. Monetaire-beleidsinstrumenten van het Eurosysteem

1.3.1. Open-markttransacties

1.3.2. Permanente faciliteiten

1.3.3. Reserveverplichtingen

1.4. Tegenpartijen

1.5. Beleenbare activa

1.6. Aanpassing van het monetaire-beleidskader

HOOFDSTUK 2 — TEGENPARTIJEN

2.1. Algemene criteria voor tegenpartijen

2.2. Keuze van tegenpartijen bij snelle tenders en bilaterale transacties

2.3. Sancties ingeval een tegenpartij verplichtingen niet nakomt

2.4. Opschorting, beperking of uitsluiting uit overwegingen van prudentieel handelen of in gevallen van verzuim

2.4.1. Maatregelen op grond van overwegingen van prudentieel handelen

2.4.2. Maatregelen na gevallen van verzuim

2.4.3. Proportionele en non-discriminatoire toepassing van discretionaire maatregelen

HOOFDSTUK 3 — OPEN-MARKTTRANSACTIES

3.1. Transacties met wederinkoop

3.1.1. Algemeen

3.1.2. Basis-herfinancieringstransacties

3.1.3. Langer lopende herfinancieringstransacties

3.1.4. Finetuningtransacties met wederinkoop

3.1.5. Structurele transacties met wederinkoop

3.2. Rechtstreekse aan- of verkopen van waardepapier

3.2.1. Soort instrument

3.2.2. Juridische status

3.2.3. Koers

3.2.4. Overige operationele kenmerken

3.3. Uitgifte van ECB-schuldbewijzen

3.3.1. Soort instrument

3.3.2. Juridische status

3.3.3. Rente

3.3.4. Overige operationele kenmerken

3.4. Deviezenswaps

3.4.1. Soort instrument

3.4.2. Juridische status

3.4.3. Valuta’s en koersen

3.4.4. Overige operationele kenmerken

3.5. Aantrekken van termijndeposito’s

3.5.1. Soort instrument

3.5.2. Juridische status

3.5.3. Rente

3.5.4. Overige operationele kenmerken

HOOFDSTUK 4 — PERMANENTE FACILITEITEN

4.1. De marginale beleningsfaciliteit

4.1.1. Soort instrument

4.1.2. Juridische status

4.1.3. Toegang

4.1.4. Looptijd en rente

4.1.5. Opschorting van de faciliteit

4.2. De depositofaciliteit

4.2.1. Soort instrument

4.2.2. Juridische status

4.2.3. Toegang

4.2.4. Looptijd en rente

4.2.5. Opschorting van de faciliteit

HOOFDSTUK 5 — PROCEDURES

5.1. Tenders

5.1.1. Algemeen

5.1.2. Kalender voor tenders

5.1.3. Aankondiging van tenders

5.1.4. Inschrijving en de voorbereiding daarop door tegenpartijen

5.1.5. Toewijzingsprocedures bij tenders

5.1.6. Bekendmaking van de resultaten van de toewijzing

5.2. Procedures voor bilaterale transacties

5.2.1. Algemeen

5.2.2. Rechtstreekse benadering van tegenpartijen

5.2.3. Transacties via effectenbeurzen en marktagenten

5.2.4. Aankondiging van bilaterale transacties

5.2.5. Transactiedagen

5.3. Procedures voor het afrekenen van transacties

5.3.1. Algemeen

5.3.2. Afrekening van open markttransacties

5.3.3 Einde-dagprocedures

HOOFDSTUK 6 — BELEENBARE ACTIVA

6.1. Algemeen

6.2. Beleenbaarheidsspecificaties voor onderpand

6.2.1. Beleenbaarheidscriteria voor verhandelbare activa

6.2.2. Beleenbaarheidscriteria voor niet-verhandelbare activa

6.2.3. Aanvullende vereisten voor het gebruik van beleenbare activa

6.3. Kredietbeoordelingskader van het Eurosysteem

6.3.1. Doel en elementen

6.3.2. Vaststelling van de hoge kwaliteitseisen voor verhandelbare activa

6.3.3. Vaststelling van de hoge kwaliteitseisen voor niet-verhandelbare activa

6.3.4. Aanvaardingscriteria voor kredietbeoordelingssystemen

6.3.5. Toezicht op de prestaties van kredietbeoordelingssystemen

6.4. Risicobeheersingsmaatregelen

6.4.1. Algemeen

6.4.2. Risicobeheersingsmaatregelen voor verhandelbare activa

6.4.3. Risicobeheersingsmaatregelen voor niet-verhandelbare activa

6.5. Waarderingsgrondslagen voor beleenbare activa

6.5.1. Verhandelbare activa

6.5.2. Niet-verhandelbare activa

6.6. Grensoverschrijdend gebruik van beleenbare activa

6.6.1. Het correspondentenmodel voor centrale banken

6.6.2. Koppelingen tussen effectenafwikkelsystemen

6.7. Acceptatie van niet in euro luidend onderpand in noodgevallen

HOOFDSTUK 7 — RESERVEVERPLICHTINGEN

7.1. Algemeen

7.2. Reserveplichtige instellingen

7.3. Vaststelling van reserveverplichtingen

7.3.1. Reservebasis en reserveratio’s

7.3.2. Berekening van reserveverplichtingen

7.4. Aanhouding van verplichte reserves

7.4.1. Aanhoudingsperiode

7.4.2. Plaats van aanhouding

7.4.3. Rentevergoeding op aangehouden reserves

7.5. Kennisgeving van, instemming met en controle op de reservebasis

7.6. Niet-nakoming van reserveverplichtingen

APPENDIX 1 — Voorbeelden van monetaire-beleidstransacties en -procedures

APPENDIX 2 — Lijst van termen

APPENDIX 3 — Keuze van tegenpartijen bij deviezeninterventies en bij deviezenswaps voor monetaire-beleidsdoeleinden

APPENDIX 4 — Rapportagekader voor de monetaire en bancaire statistieken van de Europese Centrale Bank

APPENDIX 5 — De websites van het Eurosysteem

APPENDIX 6 — Procedures en sancties ingeval een tegenpartij niet aan verplichtingen voldoet

APPENDIX 7 — Vestiging van een geldig zekerheidsrecht op kredietvorderingen

Lijst van afkortingen

CCBM correspondentenmodel voor centrale banken CET Centraal-Europese tijd CSD Central securities depository (centrale effectenbewaarinstelling) CRD Capital Requirements Directive (richtlijn Kapitaalvereisten) EG Europese Gemeenschap ECAF Eurosystem credit assessment framework (kredietbeoordelingskader van het Eurosysteem) ECB Europese Centrale Bank EEG Europese Economische Gemeenschap EER Europese Economische Ruimte EG Europese Gemeenschap EKBI externe kredietbeoordelingsinstelling ESCB Europees Stelsel van centrale banken ESR95 Europees Systeem van Rekeningen 95 EU Europese Unie ICAS NCB in-house credit assessment system (intern kredietbeoordelingssysteem van een NCB) ICBE Instelling voor collectieve belegging in effecten ICSD International central securities depository (internationale centrale effectenbewaarinstelling) IDK Intraday-krediet IRB Op interne ratings berustend systeem ISIN International Securities Identification Number (internationaal effectenidentificatienummer) KI’s Kredietinstellingen MFI Monetaire financiële instelling MMF Geldmarktfonds NCB Nationale Centrale Bank PD Probability of default (wanbetalingsrisico) PSE Public sector entity (entiteit uit de publieke sector) RMBD Retail mortgage-backed debt instrument (retail-schuldbewijzen met hypothecair onderpand) RoW Rest van de wereld RT Rating tool (rating instrument) RTBV Realtime-brutovereveningssysteem SSS Securities settlement system (effectenafwikkelsysteem) TARGET het geautomatiseerde trans-Europees realtime-brutovereveningssysteem, zoals vastgelegd in Richtsnoer ECB/2005/16 TARGET2 het geautomatiseerde trans-Europees realtime-brutovereveningssysteem, zoals vastgelegd in Richtsnoer ECB/2007/2.

Inleiding

In dit document wordt het door het Eurosysteem voor het gemeenschappelijke monetaire beleid in het Eurogebied gekozen operationele kader uiteengezet. Het is de bedoeling dat dit document, dat deel uitmaakt van het juridische kader van het Eurosysteem voor de monetaire-beleidsinstrumenten en -procedures, zal dienen als „algemene documentatie” inzake de monetaire-beleidsinstrumenten en -procedures van het Eurosysteem, en meer in het bijzonder als informatiebron met betrekking tot het monetaire-beleidskader van het Eurosysteem ten behoeve van tegenpartijen.

Aan de algemene documentatie zelf kunnen door tegenpartijen geen rechten worden ontleend noch kunnen aan hen op basis daarvan verplichtingen worden opgelegd. De juridische verhouding tussen het Eurosysteem en tegenpartijen is vastgelegd in contracten of regelingen.

Het document bestaat uit zeven hoofdstukken. In hoofdstuk 1 wordt een overzicht gegeven van het operationele kader voor het door het Eurosysteem te voeren monetaire beleid. In hoofdstuk 2 worden de criteria uiteengezet waaraan tegenpartijen moeten voldoen die wensen deel te nemen aan de monetaire-beleidstransacties van het Eurosysteem. In hoofdstuk 3 worden de open-markttransacties beschreven en in hoofdstuk 4 de aan tegenpartijen ter beschikking staande permanente faciliteiten. Hoofdstuk 5 biedt een overzicht van de procedures voor de uitvoering van monetaire-beleidstransacties. Hoofdstuk 6 gaat in op de criteria voor de beleenbare activa die bij de uitvoering van monetaire-beleidstransacties worden gebruikt. In hoofdstuk 7 wordt het stelsel van reserveverplichtingen van het Eurosysteem uiteengezet.

De appendices bevatten voorbeelden van monetaire-beleidstransacties en -procedures, een lijst van termen, criteria voor de keuze van tegenpartijen bij deviezeninterventies van het Eurosysteem, een uiteenzetting van het rapportagekader voor de monetaire en bancaire statistieken van de Europese Centrale Bank, een overzicht van de websites van het Eurosysteem, een beschrijving van de procedures en sancties die gelden wanneer een tegenpartij niet aan verplichtingen voldoet en additionele juridische vereisten voor de vestiging van een geldig zekerheidsrecht op kredietvorderingen wanneer deze tegenover het Eurosysteem als onderpand worden gebruikt.

HOOFDSTUK 1

OVERZICHT VAN HET MONETAIRE-BELEIDSKADER

1.1. Het Europees Stelsel van centrale banken

Het Europees Stelsel van centrale banken (ESCB) bestaat uit de Europese Centrale Bank (ECB) en de centrale banken van de EU-lidstaten (1). De activiteiten van het ESCB worden uitgevoerd overeenkomstig het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en de Statuten van het Europees Stelsel van centrale banken en van de Europese Centrale Bank (hierna de „ESCB-Statuten” te noemen). Het ESCB wordt bestuurd door de besluitvormende organen van de ECB. Daarbij is de Raad van bestuur van de ECB verantwoordelijk voor het formuleren van het monetaire beleid, terwijl de directie bevoegd is het monetaire beleid uit te voeren volgens de door de Raad van bestuur vastgestelde besluiten en richtsnoeren. Voor zover mogelijk en passend en met het oog op het verzekeren van operationele doelmatigheid, doet de ECB een beroep op de NCB’s (2) voor het uitvoeren van de werkzaamheden die tot de taken van het Eurosysteem behoren. De NCB’s mogen, indien dit noodzakelijk is voor de uitvoering van monetair beleid, individuele informatie delen met leden van het Eurosysteem, zoals operationele gegevens die betrekking hebben op tegenpartijen die deelnemen aan transacties van het Eurosysteem (3). De monetaire beleidstransacties van het Eurosysteem worden in alle lidstaten op uniforme voorwaarden ten uitvoer gelegd (4).

1.2. Doelstellingen van het Eurosysteem

Het hoofddoel van het Eurosysteem is het handhaven van prijsstabiliteit, zoals vastgelegd in artikel 127, lid 1, van het Verdrag. Onverminderd het hoofddoel van prijsstabiliteit moet het Eurosysteem het algemene economische beleid in de Unie ondersteunen. Bij het nastreven van zijn doelstellingen moet het Eurosysteem handelen in overeenstemming met het beginsel van een open-markteconomie met vrije mededinging, waarbij een doelmatige allocatie van middelen wordt bevorderd.

1.3. Monetaire-beleidsinstrumenten van het Eurosysteem

Ter verwezenlijking van de doelstellingen staat aan het Eurosysteem een samenstel van monetaire-beleidsinstrumenten ter beschikking: het Eurosysteem verricht open-markttransacties, biedt permanente faciliteiten en verplicht kredietinstellingen minimumreserves aan te houden op rekeningen bij het Eurosysteem.

1.3.1. Open-markttransacties

Open-markttransacties spelen een belangrijke rol in het monetaire beleid van het Eurosysteem en dienen voor het sturen van de rente, het beheersen van de liquiditeitsverhoudingen op de markt en het afgeven van signalen omtrent de koers van het monetaire beleid. Het Eurosysteem beschikt over vijf instrumenten voor het uitvoeren van open-markttransacties. Het belangrijkste instrument is dat van transacties met wederinkoop (op basis van repo-overeenkomsten of leningen tegen onderpand). En voorts kan het Eurosysteem zich bedienen van rechtstreekse aan- of verkopen van waardepapier in de open markt, de uitgifte van ECB-schuldbewijzen, deviezenswaps en het aantrekken van termijndeposito’s. Open-markttransacties vinden plaats op initiatief van de ECB, die tevens het te benutten instrument bepaalt alsmede de modaliteiten. De transacties kunnen worden uitgevoerd als standaardtenders, snelle tenders of bilaterale transacties (5). Met betrekking tot doelstellingen, frequentie en procedures kunnen de open-markttransacties van het Eurosysteem in de volgende vier categorieën worden ingedeeld (zie ook tabel 1):

a) Basis-herfinancieringstransacties zijn reguliere liquiditeitsverschaffende transacties met wederinkoop welke wekelijks worden uitgevoerd en doorgaans een looptijd kennen van een week. Deze transacties worden verricht door de NCB’s op basis van standaardtenders. De basisherfinancieringstransacties staan centraal bij de doelstellingen van de open-markttransacties van het Eurosysteem;

b) Langer lopende herfinancieringstransacties zijn liquiditeitsverschaffende transacties met wederinkoop, welke maandelijks worden uitgevoerd en een looptijd kennen van doorgaans drie maanden. Deze transacties beogen tegenpartijen te voorzien van aanvullende herfinanciering op langere termijn en worden door de NCB’s verricht op basis van standaardtenders. Bij deze transacties geeft het Eurosysteem doorgaans geen signalen af aan de markt zodat normaliter de door de markt gewenste rentevoet wordt gehanteerd.

c) Finetuningtransacties worden uitgevoerd op ad-hocbasis en hebben tot doel de liquiditeitsverhoudingen in de markt te beheersen en de rente te sturen, met name om de rente-effecten van onverwachte fluctuaties in de liquiditeitsverhoudingen op de markt te egaliseren. Finetuningtransacties kunnen worden uitgevoerd op de laatste dag van een reserveperiode om de sinds de gunning van de laatste basis-herfinancieringstransactie geaccumuleerde liquiditeitsonevenwichtigheden op te vangen. Finetuningtransacties worden meestal uitgevoerd als transacties met wederinkoop, maar ook wel in de vorm van deviezenswaps of het aantrekken van termijndeposito’s. De daarbij gebruikte instrumenten en procedures kunnen variëren naar gelang het type transactie en het specifiek beoogde doel. Normaliter worden deze transacties door de NCB’s uitgevoerd via snelle tenders of bilaterale transacties. De Raad van bestuur van de ECB kan besluiten dat onder uitzonderlijke omstandigheden bilaterale finetuningtransacties door de ECB zelf kunnen worden uitgevoerd.

d) Daarnaast kan het Eurosysteem ook structurele transacties uitvoeren door middel van uitgifte van ECB-schuldbewijzen, transacties met wederinkoop en rechtstreekse aan- of verkopen van waardepapier. Deze transacties vinden (al dan niet regelmatig) plaats wanneer de ECB de structurele positie van het Eurosysteem ten opzichte van de financiële sector wil beïnvloeden. Structurele transacties met wederinkoop en de uitgifte van schuldbewijzen worden door de NCB’s uitgevoerd via standaardtenders. Structurele transacties in de vorm van rechtstreekse aan- of verkopen van waardepapier worden door de NCB’s door middel van bilaterale transacties uitgevoerd. De Raad van bestuur van de ECB kan besluiten dat onder uitzonderlijke omstandigheden structurele transacties door de ECB zelf kunnen worden uitgevoerd.

1.3.2. Permanente faciliteiten

Permanente faciliteiten dienen ertoe zeer kortlopende liquiditeiten te verschaffen en te onttrekken, signalen af te geven omtrent de algemene koers van het monetaire beleid en grenzen te stellen aan de zeer korte marktrente. Aan de daarvoor in aanmerking komende tegenpartijen staan twee permanente faciliteiten ter beschikking, waarvan zij, wanneer zij aan bepaalde operationele toegangsvoorwaarden voldoen, op eigen initiatief gebruik kunnen maken (zie ook tabel 1):

a) Tegenpartijen kunnen gebruikmaken van de marginale beleningsfaciliteit ter verkrijging van daggeld van de NCB’s tegen onderpand van beleenbare activa. Normaliter is de toegang tot de faciliteit niet gebonden aan kredietlimieten of andere beperkingen, behoudens het vereiste dat voldoende onderpand beschikbaar wordt gesteld. De rente op de marginale beleningsfaciliteit stelt normaliter een bovengrens aan de zeer korte marktrente.

b) Tegenpartijen kunnen gebruikmaken van de depositofaciliteit om bij de NCB’s kortlopende deposito’s aan te houden. Normaliter is de toegang tot de faciliteit niet gebonden aan limieten of andere beperkingen. De rente op de depositofaciliteit stelt normaliter een ondergrens aan de zeer korte marktrente.

De permanente faciliteiten worden door de NCB’s decentraal beheerd.

1.3.3. Reserveverplichtingen

Het stelsel van reserveverplichtingen van het Eurosysteem geldt voor kredietinstellingen in het eurogebied en dient hoofdzakelijk om de geldmarkt-rente te stabiliseren en een structureel liquiditeitstekort te bewerkstelligen (of te vergroten). Het bedrag aan reserves dat elke instelling moet aanhouden wordt bepaald als percentage van een aantal balansposten. In het kader van het streven de rente te stabiliseren is in het stelsel van reserveverplichtingen van het Eurosysteem een middelingsbepaling opgenomen, waarbij op grond van de gemiddeld per dag aangehouden reserves gedurende een aanhoudingsperiode wordt bepaald of een instelling al dan niet aan de reserveverplichtingen voldoet. Over de door de instellingen aangehouden reserves wordt rente vergoed tegen het tarief voor de basisherfinancieringstransacties van het Eurosysteem.

Tabel 1

De monetaire-beleidstransacties van het Eurosysteem

Monetaire beleidstransacties Soort transactie Looptijd Frequentie Procedure Liquiditeitsverruimend Liquiditeitsverkrappend Open-markttransacties Basis- herfinancieringstransacties Transacties met wederinkoop — Een week Wekelijks Standaardtenders Langer lopende herfinancieringstransacties Transacties met wederinkoop — Drie maanden Maandelijks Standaardtenders Finetuningtransacties Transacties met wederinkoop Deviezenswaps Transacties met wederinkoop Aantrekken van termijndeposito’s Deviezenswaps Niet gestandaardiseerd Niet regelmatig Snelle tenders Bilaterale procedures Structurele transacties Transacties met wederinkoop Uitgifte van ECB-schuldbewijzen Gestandaardiseerd/niet gestandaardiseerd Regelmatig en niet regelmatig Standaardtenders Rechtstreekse aankopen van waardepapier Rechtstreekse verkopen van waardepapier — Niet regelmatig Bilaterale procedures Permanente faciliteiten Marginale beleningsfaciliteit Transacties met wederinkoop — Overnight Toegang op initiatief van tegenpartijen Depositofaciliteit — Deposito’s Overnight Toegang op initiatief van tegenpartijen

1.4. Tegenpartijen

Het monetaire-beleidskader van het Eurosysteem is zodanig geformuleerd dat een breed scala aan tegenpartijen kan deelnemen. Reserveplichtige instellingen conform artikel 19.1 van de ESCB-Statuten kunnen gebruikmaken van de permanente faciliteiten en deelnemen aan open-markttransacties op basis van standaardtenders, alsook aan rechtstreekse aan- of verkoop van waardepapier. Het Eurosysteem kan een beperkt aantal tegenpartijen selecteren voor het aangaan van finetuningtransacties. Deviezenswaps, die ten behoeve van het monetaire beleid worden afgesloten, worden aangegaan met actieve marktpartijen. Deelname aan deze transacties is beperkt tot tegenpartijen die door het Eurosysteem zijn geselecteerd voor deviezentransacties en in het eurogebied zijn gevestigd.

Deelnemers worden geacht bekend te zijn met, en zijn gehouden tot naleving van, al hun verplichtingen uit hoofde van de regelgeving inzake het voorkomen van witwassen en het financieren van terrorisme.

1.5. Beleenbare activa

Conform artikel 18.1 van de Statuten van het ESCB en van de ECB moeten alle krediettransacties van het Eurosysteem (liquiditeitsverruimende transacties en krediet binnen de werkdag) worden gedekt door toereikend onderpand. Het Eurosysteem aanvaardt een breed scala aan activa als onderpand bij transacties. Het Eurosysteem heeft een enkelvoudig kader voor beleenbare activa voor alle krediettransacties van het Eurosysteem opgezet (ook wel de „enkelvoudige lijst” genoemd). Op 1 januari 2007 verving dit enkelvoudige kader de twee lijsten die sinds het begin van de derde fase van de Economische en Monetaire Unie zijn gehanteerd. Het enkelvoudige kader omvat verhandelbare en niet-verhandelbare activa die voldoen aan voor het gehele eurogebied geldende, door het Eurosysteem vastgestelde beleenbaarheidscriteria. Tussen de verhandelbare en niet-verhandelbare activa wordt met betrekking tot de kwaliteit van de activa en hun beleenbaarheid voor de verschillende monetaire-beleidstransacties van het Eurosysteem geen onderscheid gemaakt (behalve dat niet-verhandelbare activa niet door het Eurosysteem worden gebruikt bij rechtstreekse aan- of verkopen van waardepapier). Alle beleenbare activa kunnen ook grensoverschrijdend worden gebruikt, via het correspondentenmodel voor centrale banken en, in het geval van verhandelbare activa, via erkende koppelingen tussen effectenafwikkelsystemen binnen de Unie.

1.6. Aanpassing van het monetaire-beleidskader

De Raad van bestuur van de ECB kan te allen tijde besluiten tot aanpassing van de instrumenten, voorwaarden, criteria en procedures voor de tenuitvoerlegging van de monetaire-beleidstransacties van het Eurosysteem.

HOOFDSTUK 2

TEGENPARTIJEN

2.1. Algemene criteria voor tegenpartijen

De tegenpartijen bij de monetaire-beleidstransacties van het Eurosysteem moeten aan bepaalde criteria voldoen (6). Deze criteria zijn erop gericht een breed scala aan tegenpartijen toegang te verlenen tot de monetaire-beleidstransacties van het Eurosysteem, zodat de gelijkheid van behandeling van instellingen in het gehele eurogebied wordt bevorderd en wordt verzekerd dat de tegenpartijen voldoen aan bepaalde operationele en bedrijfseconomische vereisten.

a) Alleen instellingen die conform artikel 19.1 van de Statuten van het ESCB en van de ECB zijn onderworpen aan het stelsel van reserveverplichtingen van het Eurosysteem komen in aanmerking om als tegenpartijen op te treden. instellingen die zijn uitgezonderd van hun verplichtingen ingevolge het stelsel van reserveverplichtingen van het Eurosysteem (zie paragraaf 7.2) kunnen niet optreden als tegenpartijen bij de permanente faciliteiten en open-markttransacties van het Eurosysteem.

b) Tegenpartijen moeten financieel gezond zijn. Zij dienen onderworpen te zijn aan ten minste één vorm van binnen de Unie/EER geharmoniseerd, door nationale autoriteiten uitgeoefend toezicht (7). Gezien hun specifiek institutionele aard krachtens het recht van de Unie, kunnen financieel gezonde instellingen in de zin van artikel 123, lid 2, van het Verdrag die onderworpen zijn aan toezicht door bevoegde nationale autoriteiten dat aan vergelijkbare normen voldoet, als tegenpartijen worden aanvaard. Financieel gezonde instellingen die onderworpen zijn aan niet-geharmoniseerd toezicht door bevoegde nationale autoriteiten dat aan vergelijkbare normen voldoet als binnen de Unie/EER geharmoniseerd toezicht, kunnen ook als tegenpartijen worden aanvaard, zoals bijkantoren in het eurogebied van instellingen waarvan het hoofdkantoor zich buiten de EER bevindt.

c) Tegenpartijen moeten voldoen aan operationele criteria, vastgelegd in de desbetreffende, door de respectieve NCB (of de ECB) toegepaste contracten of regelgeving, teneinde de doelmatige tenuitvoerlegging van de monetaire-beleidstransacties van het Eurosysteem te waarborgen.

Deze algemene criteria zijn gelijk voor het gehele eurogebied. instellingen die aan de criteria voldoen, zijn gerechtigd:

a) gebruik te maken van de permanente faciliteiten van het Eurosysteem, en

b) deel te nemen aan de open-markttransacties van het Eurosysteem op basis van standaardtenders.

Toegang tot de permanente faciliteiten en open-markttransacties van het Eurosysteem op basis van standaardtenders kan een instelling alleen verkrijgen via de NCB van de lidstaat naar wiens recht de instelling is opgericht. Indien een instelling vestigingen (haar hoofdkantoor of bijkantoren) heeft in verschillende lidstaten, kan elk van deze vestigingen toegang tot deze faciliteiten verkrijgen via de NCB van de lidstaat van vestiging; inschrijvingen van een instelling kunnen echter slechts worden ingediend door één vestiging (hetzij het hoofdkantoor, hetzij een daartoe aangewezen bijkantoor) in elke lidstaat.

2.2. Keuze van tegenpartijen bij snelle tenders en bilaterale transacties

Bij rechtstreekse aan- of verkopen van waardepapier worden a priori geen beperkingen gesteld aan het scala aan tegenpartijen.

Met betrekking tot deviezenswaps voor monetaire-beleidsdoeleinden moeten tegenpartijen in staat zijn onder alle marktomstandigheden grootschalige deviezentransacties doelmatig te verrichten. De tegenpartijen bij deviezenswaps zijn dezelfde als de in het eurogebied gevestigde tegenpartijen die zijn geselecteerd voor deviezentransacties van het Eurosysteem. De bij de keuze van tegenpartijen toegepaste criteria en procedures worden beschreven in appendix 3.

Bij andere door middel van snelle tenders en bilaterale transacties uitgevoerde operaties (finetuningtransacties met wederinkoop en het aantrekken van termijndeposito’s) selecteert elke NCB tegenpartijen uit de in de desbetreffende lidstaat gevestigde instellingen die aan de algemene erkenningscriteria voor tegenpartijen voldoen. Hierbij is activiteit op de geldmarkt het belangrijkste criterium. Mogelijke andere criteria zijn bijvoorbeeld het vermogen om transacties doelmatig te verrichten en het vermogen voor grote bedragen in te schrijven.

Bij snelle tenders en bilaterale transacties doen de NCB’s alleen zaken met tegenpartijen die zijn opgenomen in hun desbetreffende lijsten van tegenpartijen voor finetuningtransacties. Snelle tenders en bilaterale transacties kunnen eveneens worden uitgevoerd met een breder scala van tegenpartijen.

De Raad van bestuur van de ECB kan beslissen dat, in uitzonderlijke omstandigheden, bilaterale transacties voor finetuningdoeleinden kunnen worden uitgevoerd door de ECB zelf. Indien de ECB zelf bilaterale transacties uitvoert, zal zij per geval de tegenpartijen bij toerbeurt kiezen uit die tegenpartijen in het eurogebied die in aanmerking komen voor snelle tenders en bilaterale transacties, teneinde billijke toegangsverlening te waarborgen.

2.3. Sancties ingeval een tegenpartij verplichtingen niet nakomt

Conform Verordening (EG) nr. 2532/98 van de Raad van 23 november 1998 met betrekking tot de bevoegdheid van de Europese Centrale Bank om sancties op te leggen (8), Verordening (EG) nr. 2157/1999 van de Europese Centrale Bank van 23 september 1999 met betrekking tot de bevoegdheid van de Europese Centrale Bank om sancties op te leggen (ECB/1999/4) (9), Verordening (EG) nr. 2531/98 van de Raad van 23 november 1998 inzake de toepassing van reserveverplichtingen door de Europese Centrale Bank (10), als gewijzigd, en Verordening (EG) nr. 1745/2003 van de Europese Centrale Bank van 12 september 2003 inzake de toepassing van reserveverplichtingen (ECB/2003/9) (11) legt de Europese Centrale Bank sancties op aan instellingen die niet voldoen aan verplichtingen voortvloeiend uit Verordeningen en Besluiten van de Europese Centrale Bank met betrekking tot de toepassing van reserveverplichtingen. De desbetreffende sancties en de procedurele regels voor de toepassing ervan zijn in bovenvermelde verordeningen vastgelegd. Daarnaast kan het Eurosysteem, bij ernstige overtreding van de reserveverplichtingen, een tegenpartij schorsen als deelnemer aan open-markttransacties.

Conform de bepalingen van de door de desbetreffende NCB (of de ECB) gehanteerde contractuele of andere regelingen, legt het Eurosysteem financiële sancties op aan tegenpartijen of schorst de deelname van tegenpartijen aan open-markttransacties indien deze tegenpartijen niet voldoen aan hun verplichtingen ingevolge de door de NCB (of de ECB) gehanteerde contracten of regelgeving, zoals hieronder uiteengezet.

Dit heeft betrekking op overtreding van a) regels die gelden voor tenders, indien een tegenpartij niet in staat is een voldoende hoeveelheid beleenbare activa of liquide middelen (12) over te dragen ter verevening (op de vereveningsdatum) van het bedrag aan toegewezen liquiditeiten bij een liquiditeitsverruimende transactie, of onderpand te verstrekken voor dat bedrag, gedurende de looptijd van de transactie middels overeenkomstige margestortingen, of indien een tegenpartij niet in staat is een voldoende hoeveelheid liquide middelen te leveren ter verevening van het toegewezen bedrag bij een liquiditeitsverkrappende transactie; en b) regels die gelden voor bilaterale transacties, indien een tegenpartij niet in staat is een voldoende hoeveelheid beleenbare activa over te dragen of niet in staat is een voldoende hoeveelheid liquide middelen te leveren tegenover het bij een bilaterale transactie overeengekomen bedrag, of indien een tegenpartij niet in staat is onderpand te verstrekken voor een openstaande bilaterale transactie op enigerlei tijd tot het einde van de looptijd ervan middels overeenkomstige margestortingen.

Dit geldt ook indien een tegenpartij niet voldoet aan: a) de regels voor het gebruik van activa als onderpand (als een tegenpartij activa gebruikt die niet of niet meer beleenbaar zijn of niet door die tegenpartij mogen worden aangewend, bijvoorbeeld als de emittent/garant en de tegenpartij nauwe banden onderhouden dan wel een en dezelfde partij zijn); b) de regels met betrekking tot de einde-dagprocedures en toegangsvoorwaarden voor de marginale beleningsfaciliteit (hetgeen gebeurt als een tegenpartij die aan het einde van de dag een negatief saldo heeft op de vereveningsrekening niet voldoet aan de toegangsvoorwaarden voor de marginale beleningsfaciliteit).

Daarnaast kan een opschortende maatregel jegens een tegenpartij die niet aan de regels voldoet, ook worden uitgebreid tot bijkantoren van die tegenpartij in andere lidstaten. Waar dit, als uitzonderlijke maatregel gegeven de ernst van de overtreding, nodig is, blijkens bijvoorbeeld de frequentie of de duur ervan, kan de deelname van een tegenpartij aan alle toekomstige monetaire-beleidstransacties gedurende een bepaalde periode worden opgeschort.

Financiële sancties die door NCB’s worden opgelegd bij niet-naleving van de regels inzake tendertransacties, bilaterale transacties, beleenbare activa, einde-dagprocedures of de toegangsvoorwaarden voor de marginale beleningsfaciliteit worden berekend op basis van een tevoren vastgestelde boeterente (zoals uiteengezet in appendix 6).

2.4. Mogelijke maatregelen op grond van overwegingen van prudentieel handelen of na gevallen van verzuim

2.4.1. Maatregelen op grond van overwegingen van prudentieel handelen

Het Eurosysteem op grond van overwegingen van prudentieel handelen de volgende maatregelen treffen:

a) conform de door de respectieve NCB of de ECB gehanteerde contracten of regelgeving, kan het Eurosysteem afzonderlijke tegenpartijen uitsluiten van toegang tot monetaire-beleidsinstrumenten of deze toegang beperken of opschorten;

b) het Eurosysteem kan activa die specifieke tegenpartijen in krediettransacties van het Eurosysteem als onderpand geleverd hebben, afwijzen, het gebruik ervan beperken of op dergelijke activa aanvullende surpluspercentages toepassen;

2.4.2. Maatregelen na gevallen van verzuim

Indien tegenpartijen uit hoofde van door NCB’s toegepaste contracten of regelgeving in verzuim zijn, kan het Eurosysteem hun toegang tot monetaire beleidstransacties schorsen, beperken of uitsluiten.

2.4.3. Proportionele en non-discriminatoire toepassing van discretionaire maatregelen

Alle discretionaire maatregelen ter verzekering van prudent risicobeheer worden door het Eurosysteem proportioneel en non-discriminatoir toegepast en gecalibreerd. Ten overstaan van een afzonderlijke tegenpartij getroffen discretionaire maatregelen zullen naar behoren worden onderbouwd.

HOOFDSTUK 3

OPEN-MARKTTRANSACTIES

Open-markttransacties spelen een belangrijke rol in het monetaire beleid van het Eurosysteem. Zij dienen het sturen van de rente, het beheersen van de liquiditeitsverhoudingen in de markt en het afgeven van signalen omtrent de koers van het monetaire beleid. De open-markttransacties van het Eurosysteem zijn naar doel, frequentie en procedure in te delen in vier categorieën: basis-herfinancieringstransacties, langer lopende herfinancieringstransacties, finetuningtransacties en structurele transacties. Beschouwt men het type transactie, dan vormen transacties met wederinkoop het belangrijkste open-marktinstrument van het Eurosysteem; deze transacties kunnen voor alle vier soorten operaties worden gebruikt, terwijl ECB-schuldbewijzen zich lenen voor het structureel onttrekken van liquiditeiten. Structurele transacties kunnen ook worden uitgevoerd middels rechtstreekse aan- of verkopen van waardepapier. Daarnaast heeft het Eurosysteem nog twee andere instrumenten voor het uitvoeren van finetuningtransacties: deviezenswaps en het aantrekken van termijndeposito’s. In de volgende paragrafen worden de specifieke kenmerken van de verschillende typen door het Eurosysteem gebruikte open-marketinstrumenten in detail gepresenteerd.

3.1. Transacties met wederinkoop

3.1.1. Algemeen

3.1.1.1. Soort instrument

Transacties met wederinkoop zijn transacties waarbij het Eurosysteem door middel van repo’s beleenbare activa koopt of verkoopt, dan wel tegen onderpand van beleenbare activa krediet verstrekt. Dergelijke transacties worden benut voor basis- en langer lopende herfinancieringstransacties. Bovendien kan het Eurosysteem voor zijn structurele en finetuningtransacties gebruikmaken van transacties met wederinkoop.

3.1.1.2. Juridische status

De NCB’s kunnen transacties met wederinkoop uitvoeren hetzij als repo’s (waarbij de eigendom van het activum wordt overgedragen aan de crediteur en de partijen overeenkomen de transactie op een tijdstip in de toekomst om te keren door heroverdracht van het activum aan de debiteur) hetzij als leningen op onderpand (waarbij een afdwingbaar pandrecht op het activum wordt gevestigd, maar de eigendom van het activum, op grond van de verwachting dat aan de schuldverplichting zal worden voldaan, bij de debiteur blijft berusten). Verdere bepalingen ten aanzien van transacties met wederinkoop in de vorm van repo’s zijn vastgelegd in de door de desbetreffende NCB (of de ECB) gehanteerde contractuele regelingen. In de regelingen voor transacties met wederinkoop op basis van leningen op onderpand wordt rekening gehouden met de verschillende procedures en formaliteiten voor het vestigen en te gelde maken van een onderpandbelang (bijvoorbeeld pandrecht, cessie of een andere vorm van verpanding) zoals die gelden in de verschillende jurisdicties.

3.1.1.3. Rente

Bij een repo komt het verschil tussen de aankoopprijs en de wederinkoopprijs overeen met de verschuldigde rente op het geleende bedrag over de looptijd van de transactie, met andere woorden: de te betalen rente is begrepen in de wederinkoopprijs. Bij een transactie met wederinkoop in de vorm van een lening tegen onderpand wordt de rente bepaald door de vastgestelde rentevoet toe te passen op het bedrag van het krediet over de looptijd van de transactie. De rentevoet op door het Eurosysteem verrichte open-markttransacties met wederinkoop is enkelvoudig en wordt berekend volgens de conventie: „werkelijk aantal dagen/360”.

3.1.2. Basis-herfinancieringstransacties

Basis-herfinancieringstransacties zijn de belangrijkste open-markttransacties van het Eurosysteem en spelen een sleutelrol bij het sturen van de rente, het beheersen van de liquiditeitsverhoudingen in de markt en het afgeven van signalen omtrent de koers van het monetaire beleid.

De operationele kenmerken van de basis-herfinancieringstransacties kunnen als volgt worden samengevat:

a) zij zijn liquiditeitsverruimende transacties met wederinkoop;

b) zij worden wekelijks uitgevoerd (13);

c) zij hebben doorgaans een looptijd van een week (14);

d) zij worden decentraal uitgevoerd door de NCB’s;

e) zij worden uitgevoerd als standaardtenders (zoals beschreven in paragraaf 5.1);

f) alle tegenpartijen die voldoen aan de geldende algemene criteria (zoals beschreven in paragraaf 2.1) kunnen inschrijven op basis-herfinancieringstransacties, en

g) zowel verhandelbare als niet-verhandelbare activa (zoals beschreven in hoofdstuk 6) kunnen in het kader van de basis-herfinancieringstransacties als onderpand worden gebruikt.

3.1.3. Langer lopende herfinancieringstransacties

Het Eurosysteem maakt ook gebruik van periodieke herfinancieringstransacties met een looptijd van drie maanden, gericht op het voorzien in de herfinancieringsbehoefte van de financiële sector op de langere termijn. Bij deze transacties geeft het Eurosysteem doorgaans geen signalen af aan de markt zodat normaliter de door de markt gewenste rentevoet wordt gehanteerd. Daarom worden de langer lopende herfinancieringstransacties gewoonlijk uitgevoerd als variabele-rentetenders en geeft de ECB van tijd tot tijd het bedrag aan dat bij komende tenders zal worden toegewezen. Onder uitzonderlijke omstandigheden kan het Eurosysteem langer lopende herfinancieringstransacties ook vorm geven als vaste-rentetenders.

De operationele kenmerken van de langer lopende herfinancieringstransacties kunnen als volgt worden samengevat:

a) zij zijn liquiditeitsverruimende transacties met wederinkoop;

b) zij worden maandelijks uitgevoerd (15);

c) zij hebben doorgaans een looptijd van drie maanden (16);

d) zij worden decentraal uitgevoerd door de NCB’s;

e) zij worden uitgevoerd als standaardtenders (zoals beschreven in paragraaf 5.1);

f) alle tegenpartijen die aan de geldende algemene criteria (zoals beschreven in paragraaf 2.1) voldoen, kunnen inschrijven op langer lopende herfmancieringstransacties, en

g) zowel verhandelbare als niet-verhandelbare activa (zoals beschreven in hoofdstuk 6) kunnen in het kader van de langer lopende herfinancieringstransacties als onderpand worden gebruikt.

3.1.4. Finetuningtransacties met wederinkoop

Het Eurosysteem kan finetuningtransacties uitvoeren als open-markttransacties met wederinkoop. Finetuningtransacties strekken ertoe de liquiditeitsverhoudingen in de markt te beheersen en de rente te sturen, en in het bijzonder om de rente-effecten van onverwachte liquiditeitsfluctuaties in de markt te egaliseren. Finetuningtransacties kunnen worden uitgevoerd op de laatste dag van de reserveaanhoudingsperiode om de sedert de gunning van de laatste basis-herfinancieringstransactie geaccumuleerde liquiditeitsonevenwichtigheden op te vangen. Omdat het bij onverwachte marktontwikkelingen nodig kan zijn snel in te grijpen, is een grote keuzevrijheid gewenst met betrekking tot te hanteren procedures en operationele kenmerken bij het uitvoeren van deze transacties.

De operationele kenmerken van de finetuningtransacties met wederinkoop kunnen als volgt worden samengevat:

a) zij kunnen zowel liquiditeitsverruimend als liquiditeitsverkrappend zijn;

b) zij kennen geen standaardfrequentie;

c) zij kennen geen standaardlooptijd;

d) liquiditeitsverruimende finetuningtransacties met wederinkoop worden doorgaans uitgevoerd door middel van snelle tenders, hoewel de mogelijkheid van bilaterale transacties niet wordt uitgesloten (zie hoofdstuk 5);

e) liquiditeitsverkrappende finetuningtransacties met wederinkoop worden doorgaans uitgevoerd door middel van bilaterale transacties (zoals beschreven in paragraaf 5.2);

f) zij worden doorgaans decentraal uitgevoerd door de NCB’s (de Raad van bestuur van de ECB kan besluiten of onder uitzonderlijke omstandigheden bilaterale finetuningtransacties met wederinkoop door de ECB kunnen worden uitgevoerd);

g) het Eurosysteem kan, conform de in paragraaf 2.2 beschreven criteria, een beperkt aantal tegenpartijen selecteren voor deelname aan finetuningtransacties met wederinkoop;

h) zowel verhandelbare als niet-verhandelbare activa (zoals beschreven in hoofdstuk 6) kunnen in het kader van de finetuningtransacties met wederinkoop als onderpand worden gebruikt.

3.1.5. Structurele transacties met wederinkoop

Het Eurosysteem kan structurele transacties uitvoeren als open-markttransacties met wederinkoop, gericht op het beïnvloeden van de structurele positie van het Eurosysteem ten opzichte van de financiële sector.

De operationele kenmerken van deze transacties kunnen als volgt worden samengevat:

a) zij zijn liquiditeitsverruimend;

b) zij worden al dan niet periodiek uitgevoerd;

c) de looptijd ligt niet a priori vast;

d) zij worden uitgevoerd als standaardtenders (zoals beschreven in paragraaf 5.1);

e) zij worden decentraal uitgevoerd door de NCB’s;

f) alle tegenpartijen die voldoen aan de geldende algemene criteria (zoals beschreven in paragraaf 2.1) kunnen inschrijven op tenders voor structurele transacties met wederinkoop;

g) zowel verhandelbare als niet-verhandelbare activa (zoals beschreven in hoofdstuk 6) kunnen in het kader van de structurele transacties met wederinkoop als onderpand worden gebruikt.

3.2. Rechtstreekse aan- of verkopen van waardepapier

3.2.1. Soort instrument

Rechtstreekse aan- of verkopen van waardepapier zijn transacties waarbij het Eurosysteem activa rechtstreeks in de markt koopt of verkoopt. Dergelijke transacties worden uitsluitend verricht voor structurele doeleinden.

3.2.2. Juridische status

Bij rechtstreekse aan- of verkopen van waardepapier gaat de eigendom over van de verkoper naar de koper zonder een daarmee verbonden heroverdracht van eigendom. De transacties worden uitgevoerd conform de marktusance voor de verhandelde schuldtitel.

3.2.3. Koers

Bij de berekening van de koers handelt het Eurosysteem conform de marktusance voor de verhandelde schuldtitel.

3.2.4. Overige operationele kenmerken

De operationele kenmerken van de rechtstreekse aan- of verkopen van waardepapier door het Eurosysteem kunnen als volgt worden samengevat:

a) zij kunnen liquiditeitsverruimend (rechtstreekse aankoop) of liquiditeitsverkrappend (rechtstreekse verkoop) zijn;

b) zij kennen geen standaardfrequentie;

c) zij worden uitgevoerd als bilaterale transacties (zoals beschreven in paragraaf 5.2);

d) zij worden normaliter decentraal uitgevoerd door de NCB’s (de Raad van bestuur van de ECB kan besluiten dat, in uitzonderlijke omstandigheden, rechtstreekse aan- of verkopen van waardepapier door de ECB mogen worden uitgevoerd);

e) er worden a priori geen beperkingen gesteld aan de tegenpartijen bij rechtstreekse aan- of verkopen van waardepapier;

f) er worden bij rechtstreekse aan- of verkopen van waardepapier alleen verhandelbare activa (zoals beschreven in hoofdstuk 6) als onderpand gebruikt.

3.3. Uitgifte van ECB-schuldbewijzen

3.3.1 Soort instrument

De ECB kan schuldbewijzen uitgeven ter beïnvloeding van de structurele positie van het Eurosysteem ten opzichte van de financiële sector om aldus een liquiditeitstekort in de markt te bewerkstelligen (of te vergroten).

3.3.2. Juridische status

ECB-schuldbewijzen vertegenwoordigen een schuldverplichting van de ECB aan de houder. De schuldbewijzen worden in girale vorm uitgegeven en aangehouden bij effectenbewaarinstellingen in het eurogebied. De ECB stelt geen beperkingen aan de overdraagbaarheid van de schuldbewijzen. Nadere bepalingen omtrent ECB-schuldbewijzen worden gesteld in de voorwaarden voor deze schuldbewijzen.

3.3.3. Rente

ECB-schuldbewijzen worden uitgegeven op discontobasis. Dit betekent dat de gedisconteerde uitgiftekoers lager is dan de nominale waarde en dat tegen nominale waarde wordt afgelost. Het verschil tussen de uitgiftekoers en het bedrag van de aflossing is gelijk aan de rente over de gedisconteerde uitgiftekoers tegen de overeengekomen rentevoet over de looptijd van het schuldbewijs. De toegepaste rentevoet bestaat uit een enkelvoudige rente; de rente wordt berekend volgens de conventie: werkelijk aantal dagen/360. De berekening van de gedisconteerde uitgiftekoers wordt geïllustreerd in kader 1.

KADER 1

Uitgifte van ECB-schuldbewijzen

De gedisconteerde uitgiftekoers is:

waarbij geldt:

N = nominale waarde van het ECB-schuldbewijs rI = rente (in %) D = looptijd van het ECB-schuldbewijs (in dagen) PT = gedisconteerde uitgiftekoers van het ECB-schuldbewijs

3.3.4. Overige operationele kenmerken

De operationele kenmerken van de uitgifte van ECB-schuldbewijzen kunnen als volgt worden samengevat:

a) de schuldbewijzen worden uitgegeven om liquiditeiten aan de markt te onttrekken;

b) de schuldbewijzen kunnen op regelmatige of niet-regelmatige basis worden uitgegeven;

c) de schuldbewijzen hebben een looptijd van minder dan twaalf maanden;

d) de schuldbewijzen worden uitgegeven als standaardtenders (zoals beschreven in paragraaf 5.1);

e) de tenders voor de uitgifte van ECB-schuldbewijzen, alsmede de afrekening, worden decentraal verzorgd door de NCB’s;

f) alle tegenpartijen die aan de geldende algemene criteria (zoals beschreven in paragraaf 2.1) voldoen, kunnen inschrijven op de uitgifte van ECB-schuldbewijzen.

3.4. Deviezenswaps

3.4.1. Soort instrument

Deviezenswaps voor monetaire-beleidsdoeleinden bestaan uit een gelijktijdige contante transactie en een termijntransactie in euro tegen vreemde valuta. Zij worden gebruikt voor finetuningdoeleinden, hoofdzakelijk om de liquiditeitsverhoudingen in de markt te beheersen en de rente te sturen.

3.4.2. Juridische status

Deviezenswaps voor monetaire-beleidsdoeleinden zijn transacties waarbij het Eurosysteem contante euro aankoopt (of verkoopt) tegen een vreemde valuta onder gelijktijdige verkoop (of aankoop) op termijn per een overeengekomen datum. Verdere bepalingen ten aanzien van deviezenswaps zijn vastgelegd in de door de desbetreffende NCB (of de ECB) gehanteerde contractuele regelingen.

3.4.3. Valuta’s en koersen

Normaliter sluit het Eurosysteem slechts transacties af in valuta’s die op ruime schaal worden verhandeld, met inachtneming van de marktusance. Bij elke deviezenswap komen het Eurosysteem en de tegenpartijen de voor de transactie geldende swappunten overeen. De swappunten betreffen het verschil tussen de koers voor de termijntransactie en die voor de contante transactie. De swappunten van de euro ten opzichte van de vreemde valuta worden in overeenstemming met de algemene marktpraktijk genoteerd. Zie kader 2 voor de bij een deviezenswap gehanteerde koersen.

3.4.4. Overige operationele kenmerken

De operationele kenmerken van deviezenswaps kunnen als volgt worden samengevat:

a) zij kunnen liquiditeitsverruimend of -verkrappend zijn;

b) zij kennen geen standaardfrequentie;

c) zij kennen geen standaardlooptijd;

d) zij worden uitgevoerd als snelle tenders of bilaterale transacties (zie hoofdstuk 5);

e) zij worden normaliter decentraal uitgevoerd door de NCB’s (de Raad van bestuur van de ECB kan besluiten dat, in uitzonderlijke omstandigheden, bilaterale deviezenswaps door de ECB mogen worden uitgevoerd), en

f) het Eurosysteem kan, volgens de in paragraaf 2.2 en appendix 3 beschreven criteria, een beperkt aantal tegenpartijen selecteren voor deelname aan deviezenswaps.

KADER 2

deviezenswaps

S = Contante koers (per de transactiedatum van de deviezenswap) tussen de euro (EUR) en een vreemde valuta ABC FM = Termijnkoers tussen de euro en een vreemde valuta ABC per de terugkoopdatum van de swap (M) ΔΜ = Termijnpunten tussen de euro en ABC voor de terugkoopdatum van de swap (M) Δ M = F M – S N(.) = Contant bedrag aan valuta; N(.)M is het termijnbedrag aan valuta: N (ABC) = N (EUR) × S of N (ABC) M = N (EUR) M × F M of

3.5. Aantrekken van termijndeposito’s

3.5.1. Soort instrument

Het Eurosysteem kan tegenpartijen in de gelegenheid stellen rentedragende deposito’s met een vaste looptijd aan te houden bij de NCB van de lidstaat waarin de tegenpartij is gevestigd. Het is de bedoeling dat dit instrument alleen wordt gebruikt voor finetuningdoeleinden om liquiditeiten aan de markt te onttrekken.

3.5.2. Juridische status

Van tegenpartijen aanvaarde deposito’s hebben een vaste looptijd en een vaste rentevoet. Tegenover deposito’s wordt door de NCB’s geen onderpand verstrekt.

3.5.3. Rente

De toegepaste rentevoet bestaat uit een enkelvoudige rente; de rente wordt berekend volgens de conventie: „werkelijk aantal dagen/360”. De rente wordt betaald op de vervaldag van het deposito.

3.5.4. Overige operationele kenmerken

De operationele kenmerken van het aantrekken van termijndeposito’s kunnen als volgt worden samengevat:

a) deposito’s worden aangetrokken om liquiditeiten te onttrekken;

b) de frequentie waarmee deposito’s worden aangetrokken is niet gestandaardiseerd;

c) de looptijd van de deposito’s is niet gestandaardiseerd;

d) het aantrekken van deposito’s geschiedt doorgaans door middel van snelle tenders, hoewel de mogelijkheid van bilaterale transacties niet wordt uitgesloten (zie hoofdstuk 5);

e) het aantrekken van deposito’s wordt normaliter decentraal uitgevoerd door de NCB’s (de Raad van bestuur van de ECB kan besluiten dat, onder uitzonderlijke omstandigheden termijndeposito’s bilateraal (17) kunnen worden aangetrokken door de ECB);

f) het Eurosysteem kan, volgens de in paragraaf 2.2 beschreven criteria, een beperkt aantal tegenpartijen selecteren voor het aantrekken van termijndeposito’s.

HOOFDSTUK 4

PERMANENTE FACILITEITEN

4.1. De marginale beleningsfaciliteit

4.1.1. Soort instrument

Tegenpartijen kunnen een beroep doen op de marginale beleningsfaciliteit voor het verkrijgen van zeer kortlopende liquiditeiten van NCB’s tegen een tevoren vastgestelde rentevoet op onderpand van beleenbare activa (zoals beschreven in hoofdstuk 6). Deze faciliteit beoogt te voorzien in de tijdelijke liquiditeitsbehoefte van tegenpartijen. Normaliter stelt de rentevoet op de faciliteit een bovengrens aan de zeer korte marktrente. De modaliteiten van de faciliteit zijn voor het gehele eurogebied identiek.

4.1.2. Juridische status

De NCB’s kunnen liquiditeiten krachtens de marginale beleningsfaciliteit verstrekken in de vorm van repo’s tot de volgende werkdag (waarbij de eigendom van het activum wordt overgedragen aan de crediteur en de partijen overeenkomen de transactie op de volgende werkdag om te keren door heroverdracht van het activum aan de debiteur) of in de vorm van leningen op onderpand met een looptijd tot de volgende werkdag (waarbij een afdwingbaar pandrecht op het activum wordt gevestigd maar de eigendom van het activum, op grond van de verwachting dat aan de schuldverplichting zal worden voldaan, bij de debiteur blijft berusten). Verdere bepalingen ten aanzien van repo’s zijn vastgelegd in de door de desbetreffende NCB gehanteerde contractuele regelingen. In de regelingen voor het verstrekken van liquiditeiten in de vorm van leningen op onderpand wordt rekening gehouden met de verschillende procedures en formaliteiten in de verschillende jurisdicties voor het vestigen en te gelde maken van een onderpandbelang (pandrecht, cessie of een andere vorm van verpanding).

4.1.3. Toegang

Instellingen die voldoen aan de in paragraaf 2.1 vastgelegde algemene criteria kunnen een beroep doen op de marginale beleningsfaciliteit. Toegang tot de marginale beleningsfaciliteit wordt verleend via de NCB van de lidstaat van vestiging van de tegenpartij. Toegang tot de marginale beleningsfaciliteit wordt slechts verleend gedurende die dagen dat TARGET2 (18) operationeel is (19). Op de dagen dat de desbetreffende effectenafwikkelsystemen niet operationeel zijn, wordt toegang tot de marginale beleningsfaciliteit verleend op basis van de beleenbare activa die reeds tevoren bij de NCB’s zijn gedeponeerd.

Aan het einde van iedere werkdag wordt een debetpositie op de vereveningsrekeningen van tegenpartijen bij de NCB’s automatisch beschouwd als een verzoek om een beroep te mogen doen op de marginale beleningsfaciliteit. De procedures voor gebruikmaking van de marginale beleningsfaciliteit aan het einde van de werkdag worden beschreven in paragraaf 5.3.3.

Een tegenpartij kan ook een beroep doen op de marginale beleningsfaciliteit door een verzoek daartoe aan de NCB in de lidstaat van vestiging te zenden. Om de NCB in staat te stellen dit verzoek op dezelfde dag in TARGET2 te behandelen, moet het uiterlijk 15 minuten na sluitingstijd van TARGET2 in het bezit van de NCB zijn (20) (21). In het algemeen is de TARGET2-sluitingstijd 18.00u p.m. ECB-tijd (MET). De eindtijd voor verzoeken om toegang tot de marginale beleningsfaciliteit wordt met nog eens 15 minuten uitgesteld op de laatste werkdag van het Eurosysteem van een reserve- aanhoudingsperiode. Het verzoek dient het kredietbedrag te specificeren en, indien de onderliggende activa voor de transactie niet reeds vooraf bij de NCB zijn gedeponeerd, dienen ook de onderliggende activa voor de transactie te worden geleverd.

Afgezien van de eis dat voldoende beleenbare activa worden verstrekt, zijn er geen grenzen gesteld aan het middels de marginale beleningsfaciliteit op te nemen bedrag.

4.1.4. Looptijd en rente

De looptijd van krachtens de faciliteit verleende kredieten strekt zich uit tot de volgende ochtend. Ten aanzien van rechtstreeks aan TARGET2 deelnemende tegenpartijen wordt het krediet afgelost op de eerstvolgende dag dat i) TARGET2; en ii) het desbetreffende afwikkelsysteem voor effecten operationeel zijn en wel wanneer die systemen geopend zijn.

De rentevoet wordt tevoren door het Eurosysteem bekendgemaakt en wordt berekend als een enkelvoudige rente volgens de conventie: „„werkelijk aantal dagen/360””. De ECB kan te allen tijde de rentevoet wijzigen, een dergelijke wijziging wordt op zijn vroegst op de volgende werkdag van het Eurosysteem van kracht (22) (23). De rente op de faciliteit moet bij de aflossing van het krediet worden betaald.

4.1.5. Opschorting van de faciliteit

Toegang tot de faciliteit wordt slechts verleend indien dit in overeenstemming is met de doelstellingen en de algemene monetaire-beleidsoverwegingen van de ECB. De ECB kan te allen tijde de modaliteiten van de faciliteit wijzigen of de faciliteit opschorten.

4.2. De depositofaciliteit

4.2.1. Soort instrument

Tegenpartijen kunnen gebruikmaken van de depositofaciliteit om tot de volgende ochtend deposito’s bij NCB’s te plaatsen. Op de deposito’s wordt rente vergoed tegen een tevoren aangekondigd tarief. Normaliter stelt de rentevoet op de faciliteit een ondergrens aan de zeer korte marktrente. De modaliteiten van de faciliteit zijn voor het gehele eurogebied identiek (24).

4.2.2. Juridische status

Op de van tegenpartijen aanvaarde deposito’s wordt tegen een vast tarief rente vergoed. Tegenover deposito’s wordt geen onderpand verstrekt.

4.2.3. Toegang (25)

Instellingen die voldoen aan de in paragraaf 2.1 vastgelegde algemene criteria kunnen gebruikmaken van de depositofaciliteit. Toegang tot de depositofaciliteit wordt verleend via de NCB van de lidstaat waar de tegenpartij is gevestigd. Toegang tot de depositofaciliteit wordt slechts op openingsdagen van TARGET2 verleend (26).

Om toegang te krijgen tot de depositofaciliteit moet een tegenpartij een verzoek daartoe zenden aan de NCB van de lidstaat van vestiging. Om de NCB in staat te stellen dit verzoek op dezelfde dag in TARGET2 te behandelen, moet het uiterlijk 15 minuten na sluitingstijd van TARGET2, doorgaans 18.00u p.m. ECB-tijd (MET) (27) (28), in het bezit van de NCB zijn. De eindtijd voor verzoeken om toegang tot de depositofaciliteit wordt met nog eens 15 minuten uitgesteld op de laatste werkdag van het Eurosysteem van een reserve- aanhoudingsperiode. Het verzoek dient het krachtens de faciliteit te deponeren bedrag te specificeren.

Het door een tegenpartij krachtens de faciliteit te deponeren bedrag is niet aan beperkingen gebonden.

4.2.4. Looptijd en rente

De looptijd van krachtens de faciliteit aangehouden deposito’s strekt zich uit tot de volgende ochtend. Ten aanzien van rechtstreeks aan TARGET2 deelnemende tegenpartijen, vervallen krachtens de faciliteit aangehouden deposito’s op de volgende dag waarop TARGET2 operationeel is, en wel bij de opening daarvan.

De rentevoet wordt tevoren door het Eurosysteem bekendgemaakt en wordt berekend als een enkelvoudige rente volgens de conventie: „werkelijk aantal dagen/360”. De ECB kan te allen tijde de rentevoet wijzigen; een dergelijke wijziging wordt op zijn vroegst op de volgende werkdag van het Eurosysteem van kracht (29). De rente op de deposito’s moet worden betaald op de dag dat het deposito vervalt.

4.2.5. Opschorting van de faciliteit

Toegang tot de faciliteit wordt slechts verleend indien dit in overeenstemming is met de doelstellingen en de algemene monetaire-beleidsoverwegingen van de ECB. De ECB kan te allen tijde de modaliteiten van de faciliteit wijzigen of de faciliteit opschorten.

HOOFDSTUK 5

PROCEDURES

5.1. Tenders

5.1.1. Algemeen

De open-markttransacties van het Eurosysteem worden normaliter uitgevoerd in de vorm van tenders. De tenders van het Eurosysteem worden uitgevoerd in zes stappen, zoals weergegeven in kader 3.

Het Eurosysteem maakt een onderscheid tussen twee soorten tenderprocedures: standaardtenders en snelle tenders. De procedures voor beide soorten tenders zijn gelijk, met uitzondering van het tijdschema en de keuze van tegenpartijen.

5.1.1.1. Standaardtenders

Standaardtenders krijgen hun beslag binnen 24 uur, gerekend vanaf de aankondiging van de tender tot en met certificering van het toewijzingsresultaat (waarbij het tijdsverloop tussen het uiterste tijdstip van inschrijving en de aankondiging van het toewijzingsresultaat ongeveer twee uur bedraagt). Grafiek 1 biedt een overzicht van het normale tijdschema voor de operationele stappen bij standaardtenders. In individuele gevallen kan de ECB zo nodig het tijdschema aanpassen.

De basis-herfinancieringstransacties, de langer lopende herfinancieringstransacties en de structurele transacties (met uitzondering van rechtstreekse aan- of verkopen van waardepapier) worden altijd als standaardtenders uitgevoerd. Tegenpartijen die aan de in paragraaf 2.1 vastgelegde algemene criteria voldoen kunnen aan standaardtenders deelnemen.

5.1.1.2. Snelle tenders

Snelle tenders krijgen normaliter binnen 90 minuten hun beslag, gerekend vanaf de aankondiging van de tender, waarbij certificering plaatsvindt direct na de bekendmaking van het toewijzingsresultaat. In Grafiek 2 wordt een overzicht gegeven van het normale tijdschema voor de operationele stappen bij snelle tenders. In individuele gevallen kan de ECB zo nodig het tijdschema aanpassen. Snelle tenders worden alleen gebruikt voor het uitvoeren van finetuningtransacties. Het Eurosysteem kan, op grond van de in paragraaf 2.2 vastgelegde criteria en procedures, een beperkt aantal tegenpartijen selecteren voor deelname aan snelle tenders.

5.1.1.3. Vaste- en variabele-rentetenders

Het Eurosysteem kan kiezen tussen vaste-rentetenders (volumetenders) en variabele-rentetenders (rentetenders). Bij een vaste-rentetender maakt de ECB tevoren de rentevoet bekend en geven deelnemende tegenpartijen het bedrag op waarvoor zij tegen die vaste rentevoet een transactie wensen aan te gaan (30). Bij een variabele-rentetender doen tegenpartijen opgave van het bedrag waarvoor en de rentevoet waartegen zij een transactie met de NCB’s wensen aan te gaan (31).

KADER 3

De operationele stappen bij een tenderprocedure

Stap 1. Aankondiging van de tender

a) Aankondiging door de ECB via nieuwsagentschappen en de website van de ECB

b) Nationale aankondiging door de NCB’s via nieuwsagentschappen en rechtstreeks aan afzonderlijke tegenpartijen (indien noodzakelijk geacht)

Stap 2. Actie van de zijde van tegenpartijen en indiening van inschrijvingen

Stap 3. Beoordeling van de inschrijvingen door het Eurosysteem

Stap 4. Toewijzing en bekendmaking van tenderresultaten

a) Besluit omtrent toewijzing door de ECB

b) Bekendmaking van de toewijzingsresultaten

Stap 5. Certificering van de afzonderlijke toewijzingsresultaten

Stap 6. Afrekening van de transactie (zie paragraaf 5.3)

5.1.2. Kalender voor tenders

5.1.2.1 Basis- en langer lopende herfinancieringstransacties

Basis- en langer lopende herfinancieringstransacties worden uitgevoerd volgens een door het Eurosysteem gepubliceerde indicatieve kalender (32). De kalender wordt ten minste drie maanden vóór het begin van het desbetreffende jaar gepubliceerd. In tabel 2 zijn de normale transactiedagen voor de basis- en langer lopende herfinancieringstransacties weergegeven. De ECB streeft ernaar te waarborgen dat tegenpartijen in alle lidstaten kunnen deelnemen aan de basis- en langer lopende herfinancieringstransacties. Derhalve houdt de ECB bij het opstellen van de kalender voor deze transacties rekening met de officiële feestdagen in de afzonderlijke lidstaten.

5.1.2.2. Structurele transacties

Structurele transacties door middel van standaardtenders vinden niet plaats volgens een tevoren vastgestelde kalender maar worden gewoonlijk slechts uitgevoerd en afgerekend op dagen die in alle lidstaten werkdagen van de NCB zijn (33).

5.1.2.3. Finetuningtransacties

Finetuningtransacties worden niet volgens een tevoren vastgestelde kalender uitgevoerd. De ECB kan besluiten finetuningtransacties uit te voeren op elke werkdag van het Eurosysteem. NCB’s nemen alleen aan dergelijke transacties deel indien de transactiedag, de ingangsdatum en de einddatum voor deze banken alle als werkdag gelden.

Grafiek 1

Normaal tijdschema voor de operationele stappen bij standaardtenders

(tijden zijn aangegeven in ECB-tijd (Midden-Europese tijd))

Grafiek 2

Normaal tijdschema voor de operationele stappen bij snelle tenders

Tabel 2

Normale transactiedagen voor de basis- en langer lopende herfinancieringstransacties

Soort transactie Normale handelsdag (T) Basis-herfinancieringstransacties Elke dinsdag Langer lopende herfinancieringstransacties De laatste woensdag van elke kalendermaand (34)

5.1.3. Aankondiging van tenders

Standaardtenders van het Eurosysteem worden via nieuwsagentschappen en de website van de ECB openbaar aangekondigd. Daarnaast kunnen NCB’s de tenders ook rechtstreeks bekendmaken aan tegenpartijen die geen toegang tot nieuwsagentschappen hebben. De openbare tenderaankondiging zal doorgaans de volgende informatie bevatten:

a) het referentienummer van de tendertransactie;

b) de datum van de tendertransactie;

c) het type transactie (liquiditeitsverruimend of -verkrappend, alsmede het soort monetaire-beleidsinstrument);

d) de looptijd van de transactie;

e) het type tender (vast of variabel);

f) de methode van toewijzing („Nederlands” of „Amerikaans” veilingsysteem, zoals beschreven in paragraaf 5.1.5);

g) het voorgenomen volume (gewoonlijk alleen bij langer lopende herfinancieringstransacties);

h) vaste rentevoet/koers/swappunt (bij vaste-rentetenders);

i) minimaal/maximaal aanvaardbare rentevoet/koers/swappunt (indien van toepassing);

j) aanvangsdatum en afloopdatum van de transactie (indien van toepassing) of valutadatum en vervaldatum van het instrument (bij uitgifte van ECB-schuldbewijzen);

k) de bij de transactie betrokken valuta’s en de valuta waarvan het bedrag vast blijft (bij deviezenswaps);

l) de contante wisselkoers die dient als referentie bij het berekenen van inschrijvingen (bij deviezenswaps);

m) het maximumbedrag waarvoor kan worden ingeschreven (indien van toepassing);

n) de minimale toewijzing per tegenpartij (indien van toepassing);

o) het minimale toewijzingspercentage (indien van toepassing);

p) het tijdschema voor het doen van inschrijvingen;

q) de coupure van de schuldbewijzen (bij uitgifte van ECB-schuldbewijzen), en

r) de ISIN-code van de uitgifte (bij uitgifte van ECB-schuldbewijzen).

Teneinde de doorzichtigheid van finetuningtransacties te bevorderen, kondigt het Eurosysteem snelle tenders doorgaans tevoren publiekelijk aan. Onder uitzonderlijke omstandigheden kan de ECB echter besluiten snelle tenders tevoren niet publiekelijk aan te kondigen. Bij de aankondiging van snelle tenders wordt dezelfde procedure gevolgd als bij standaardtenders. Bij een snelle tender die niet van tevoren publiekelijk wordt aangekondigd, worden de gekozen tegenpartijen rechtstreeks door de NCB’s benaderd. Bij een snelle tender die wel van tevoren publiekelijk wordt aangekondigd, kan de NCB de gekozen tegenpartijen rechtstreeks benaderen.

5.1.4. Inschrijving en de voorbereiding daarop door tegenpartijen

Inschrijvingen moeten door tegenpartijen worden ingediend in een vorm volgens het door de NCB’s voor de desbetreffende transactie voorgeschreven pro-formamodel. Inschrijvingen moeten worden ingediend bij de NCB van een lidstaat waar de instelling een vestiging heeft (hoofdkantoor of bijkantoor). Op een tender mag door een instelling slechts worden ingeschreven via één vestiging (hoofdkantoor of bijkantoor) in elke lidstaat.

Bij vaste-rentetenders moeten tegenpartijen in hun inschrijving het bedrag opgeven waarvoor zij de transactie met de NCB’s wensen aan te gaan (35).

Bij variabelerentetenders mogen tegenpartijen inschrijvingen indienen voor maximaal tien verschillende rentevoeten/koersen/swappunten. In uitzonderlijke omstandigheden kan het Eurosysteem een limiet stellen aan het aantal inschrijvingen dat mag worden ingediend met betrekking tot variabelerentetenders. Bij elke inschrijving moeten tegenpartijen het bedrag opgeven waarvoor zij de transactie met de NCB’s wensen aan te gaan, alsook de betreffende rentevoet (36) (37). De rentevoet moet worden uitgedrukt als een veelvoud van 0,01 procentpunt. Bij een variabele deviezenswap moeten de swappunten conform de marktpraktijk worden uitgedrukt en moeten zij bij de inschrijving worden opgegeven als een veelvoud van 0,01 swappunt.

Op de basis-herfinancieringstransacties kan worden ingeschreven voor een minimaal bedrag van 1 000 000. Bedragen daarboven worden uitgedrukt als een veelvoud van 100 000. Voor finetuning- en structurele transacties gelden hetzelfde minimale inschrijvingsbedrag en dezelfde regels voor bedragen daarboven. Het minimale inschrijvingsbedrag is van toepassing op alle afzonderlijke rentevoeten/koersen/swappunten.

Voor de langer lopende herfinancieringstransacties stelt elke NCB een minimaal inschrijvingsbedrag vast tussen 10 000 en 1 000 000. Bedragen daarboven moeten zijn uitgedrukt als een veelvoud van 10 000. Het minimale inschrijvingsbedrag is van toepassing op elke afzonderlijke rentevoet.

De ECB is gerechtigd een plafond vast te stellen teneinde onevenredig grote inschrijvingen te voorkomen. Een dergelijk plafond wordt altijd in de openbare aankondiging van de tender vermeld.

Tegenpartijen worden geacht hun toewijzingen in alle gevallen te kunnen dekken door een toereikend bedrag aan beleenbare onderliggende activa (38). De door de desbetreffende NCB gehanteerde contracten of regelgeving voorzien in de mogelijkheid boeten op te leggen, indien de tegenpartij niet in staat is een toereikend bedrag aan onderliggende activa over te dragen of in liquide middelen te voldoen tegenover de toewijzing bij een tender.

Inschrijvingen kunnen tot het uiterste tijdstip van indiening worden teruggetrokken. Inschrijvingen die na het in de aankondiging van de tender vermelde uiterste tijdstip worden ingediend zijn ongeldig. Of een inschrijving al of niet vóór het uiterste tijdstip is ingediend is ter beoordeling aan de NCB’s. De NCB’s leggen alle inschrijvingen van een tegenpartij terzijde als het totale ingeschreven bedrag een eventueel door de ECB vastgestelde inschrijvingslimiet te boven gaat. De NCB’s leggen ook inschrijvingen terzijde waarvan het bedrag het minimale inschrijvingsbedrag onderschrijdt of waarvan het bedrag respectievelijk lager of hoger is dan een eventueel vastgesteld(e) laagste of hoogste rentevoet/koers/swappunt. De NCB’s kunnen voorts inschrijvingen terzijde leggen die niet volledig zijn of die niet voldoen aan het pro-formamodel. Als een inschrijving terzijde wordt gelegd, informeert de desbetreffende NCB de tegenpartij van haar besluit vóór de toewijzing van de tender.

5.1.5. Toewijzingsprocedures bij tenders

5.1.5.1. Vaste-rentetender

Bij de toewijzing van een vaste-rentetender worden de door tegenpartijen ingediende inschrijvingen opgeteld. Als het totale ingeschreven bedrag het totale bedrag aan te verschaffen liquiditeiten overtreft, worden de inschrijvingen toegewezen in evenredigheid met de verhouding tussen het toe te wijzen bedrag en het totale ingeschreven bedrag (zie kader 4). Het aan elke tegenpartij toegewezen bedrag wordt tot op één euro nauwkeurig afgerond. De ECB kan echter bij vaste-rentetenders besluiten aan iedere inschrijver een bepaald minimaal bedrag/percentage toe te wijzen.

KADER 4

Toewijzing van vaste-rentetenders

Het percentage van de toewijzing is:

Het aan de i-de tegenpartij toegewezen bedrag is:

alli = all % × (ai )

waarbij geldt:

A = totaal toegewezen bedrag n = totaal aantal tegenpartijen ai = inschrijvingsbedrag van de i-de tegenpartij all% = percentage toewijzing alli = totaal toegewezen bedrag aan de i-de tegenpartij

5.1.5.2. Variabele-rentetenders in euro

Bij de toewijzing van liquiditeitsverschaffende variabele-rentetenders in euro worden de inschrijvingen gerangschikt in aflopende volgorde van rentevoeten. Inschrijvingen met de hoogste rentevoet worden het eerst toegewezen, gevolgd door die met de naastlagere rentevoet totdat het totale bedrag aan de te verschaffen liquiditeiten is bereikt. Indien bij de laagste rentevoet waarop wordt toegewezen (de marginale rentevoet) de totale inschrijving de resterende toewijzing te boven gaat, wordt het resterende bedrag toegewezen in evenredigheid met de verhouding tussen het toe te wijzen resterende bedrag en het totale tegen de marginale rentevoet ingeschreven bedrag (zie kader 5). Het aan elke tegenpartij toegewezen bedrag wordt tot op één euro nauwkeurig afgerond.

Bij de toewijzing van liquiditeitsverkrappende variabelerentetenders (die kunnen worden gebruikt voor de uitgifte van ECB-schuldbewijzen en het aantrekken van termijndeposito’s) worden de inschrijvingen gerangschikt in oplopende volgorde van rentevoeten (of aflopende volgorde van koersen). Inschrijvingen met de laagste rentevoet (hoogste koers) worden het eerst toegewezen, gevolgd door die met de naasthogere rentevoet (naastlagere koers) totdat het totale bedrag aan te onttrekken liquiditeiten is bereikt. Indien bij de hoogste rentevoet (laagste koers) waarop wordt toegewezen (d.w.z. de marginale rentevoet/koers) de totale inschrijving de resterende toewijzing te boven gaat, wordt het resterende bedrag toegewezen in evenredigheid met de verhouding tussen het toe te wijzen resterende bedrag en het totale tegen de marginale rentevoet/koers ingeschreven bedrag (zie kader 5). Bij de uitgifte van ECB-schuldbewijzen wordt het aan elke tegenpartij toegewezen bedrag afgerond op een veelvoud van de coupure van de ECB-schuldbewijzen. Bij andere liquiditeitsverkrappende transacties wordt het aan elke tegenpartij toegewezen bedrag tot op één euro afgerond

De ECB kan besluiten bij variabele-rentetenders aan iedere meedingende inschrijver een bepaald minimaal bedrag toe te wijzen.

KADER 5

Toewijzing van variabele-rentetenders in euro

(Het voorbeeld gaat uit van inschrijvingen waarbij een rentevoet wordt opgegeven)

Het percentage van de toewijzing tegen de marginale rentevoet is:

De toewijzing aan de i-de tegenpartij tegen de marginale rentevoet is:

all (rm ) i = all%(rm ) × a(rm)i

De totale toewijzing aan de i-de tegenpartij is:

waarbij geldt:

A = totaal toegewezen bedrag r s = s-de rentevoet opgegeven door tegenpartijen n = totaal aantal tegenpartijen a(r s ) i = opgegeven bedrag bij s-de rentevoet (r s ) door de i-de tegenpartij a(r s ) = totaal opgegeven bedrag bij de s-de rentevoet (r s ) r m = Marginale rentevoet: r 1 ≥ rs ≥ rm bij een liquiditeitsverruimende tender rm ≥ rs ≥ r 1 bij een liquiditeitsverkrappende tender r m-1 = Rentevoet vóór de marginale rentevoet (laatste rentevoet waarbij inschrijvingen volledig worden toegewezen): rm–1 > rm bij een liquiditeitsverruimende tender rm > r m–1 bij een liquiditeitsverkrappende tender all%(r m ) = percentage toewijzing bij de marginale rentevoet all(r s ) i = toewijzing aan de i-de tegenpartij bij de s-de rentevoet all i = totaal toegewezen bedrag aan de i-de tegenpartij

5.1.5.3. Variabele deviezenswaptenders

Bij de toewijzing van liquiditeitsverschaffende variabele deviezenswaptenders worden de inschrijvingen gerangschikt in oplopende volgorde van opgegeven swappunten (39). Inschrijvingen met het laagste opgegeven swappunt worden het eerst toegewezen, gevolgd door die met het naasthogere opgegeven swappunt totdat het totale bedrag aan te verschaffen vaste valuta is bereikt. Indien bij het hoogste opgegeven swappunt waarop wordt toegewezen (het marginale swappunt) de totale inschrijving het resterende toe te wijzen bedrag te boven gaat, wordt het resterende bedrag toegewezen in evenredigheid met de verhouding tussen het resterende bedrag en het totale tegen het marginale swappunt ingeschreven bedrag (zie kader 6). Het aan elke tegenpartij toegewezen bedrag wordt tot op één euro nauwkeurig afgerond.

Bij de toewijzing van liquiditeitsonttrekkende variabele-deviezenswaptenders worden de inschrijvingen gerangschikt in aflopende volgorde van opgegeven swappunten. Inschrijvingen met het hoogste opgegeven swap-punt worden het eerst toegewezen, gevolgd door die met het naastlagere opgegeven swappunt totdat het totale bedrag aan te onttrekken vaste valuta is bereikt. Indien bij het laagste opgegeven swappunt waarop wordt toegewezen (het marginale swappunt) de totale inschrijving het resterende toe te wijzen bedrag te boven gaat, wordt het resterende bedrag toegewezen in evenredigheid met de verhouding tussen het resterende bedrag en het totale tegen het marginale swappunt ingeschreven bedrag (zie kader 6). Het aan elke tegenpartij toegewezen bedrag wordt tot op één euro nauwkeurig afgerond.

5.1.5.4. Methode van toewijzing

Bij variabele-rentetenders kan het Eurosysteem hetzij een op een enkelvoudige hetzij een op een meervoudige rentevoet gebaseerde toewijzingsprocedure toepassen. Bij een toewijzingsprocedure op basis van een enkelvoudige rentevoet (Nederlands veilingsysteem) is de rentevoet dan wel de koers dan wel het swappunt voor het toegewezen bedrag voor alle toegewezen inschrijvingen gelijk aan de marginale rentevoet dan wel de marginale koers dan wel het marginale swappunt (waarmee het totaal beschikbare bedrag wordt uitgeput). Bij een toewijzingsprocedure op basis van een meervoudige rentevoet (Amerikaans veilingsysteem) is de rentevoet dan wel de koers dan wel het swappunt op het toegewezen bedrag voor elke afzonderlijke inschrijving gelijk aan de rentevoet dan wel de koers dan wel het swappunt dat bij de inschrijving is opgegeven.

KADER 6

Toewijzing van variabele deviezenswaptenders

Het percentage van de toewijzing tegen het marginale swappunt is:

De toewijzing aan de i-de tegenpartij tegen het marginale swappunt is:

all (Δ m ) i = all% (Δ m ) × a(Δm)i

De totale toewijzing aan de i-de tegenpartij is:

waarbij geldt:

A = totaal toegewezen bedrag Δ s = s-de swappunt opgegeven door tegenpartijen n = totaal aantal tegenpartijen a(Δ s ) i = opgegeven bedrag bij s-de swappunt (Δ s ) door de i-de tegenpartij a(Δ s ) = totaal opgegeven bedrag bij s-de swappunt (Δs) Δ m = marginaal swappunt: Δ m ≥ Δ s ≥ Δ1 bij een liquiditeitsverruimende deviezenswap Δ1 ≥ Δ s ≥ Δ m bij een liquiditeitsverkrappende deviezenswap Δ m-1 = swappunt vóór het marginale swappunt (laatste opgegeven swappunt waarbij inschrijvingen volledig worden toegewezen), Δ m > Δ m–1 bij een liquiditeitsverruimende deviezenswap Δ m–1 > Δ m bij een liquiditeitsverkrappende deviezenswap all%(Δ m ) = percentage toewijzing bij het marginale swappunt all(Δ s ) i = toewijzing aan de i-de tegenpartij bij het s-de swappunt all i = totaal toegewezen bedrag aan de i-de tegenpartij

5.1.6. Bekendmaking van de resultaten van de toewijzing

De resultaten van de toewijzing van standaardtenders en snelle tenders worden publiekelijk via nieuwsagentschappen en de website van de ECB bekendgemaakt. Daarnaast kunnen NCB’s de resultaten van de toewijzing ook rechtstreeks aan tegenpartijen bekendmaken. De bekendmaking bevat doorgaans de volgende informatie:

a) het referentienummer van de tendertransactie;

b) de datum van de tendertransactie;

c) het type transactie;

d) de looptijd van de transactie;

e) het totale door tegenpartijen van het Eurosysteem ingeschreven bedrag;

f) het aantal inschrijvers;

g) de bij de transactie betrokken valuta’s (bij deviezenswaps);

h) het totale toegewezen bedrag;

i) het toewijzingspercentage (bij vaste-rentetenders);

j) de contante koers (bij deviezenswaps);

k) de/het aanvaarde marginale rentevoet/koers/swappunt en het toewijzingspercentage daarbij (bij variabele-rentetenders);

l) de minimale opgegeven rentevoet, de maximale opgegeven rentevoet en het gewogen gemiddelde van de toegewezen rentevoeten (bij toewijzing op basis van een meervoudige rentevoet);

m) de aanvangsdatum en de afloopdatum van de transactie (indien van toepassing) of de valutadatum en de vervaldatum van het instrument (bij uitgifte van ECB-schuldbewijzen);

n) de minimale toewijzing per tegenpartij (indien van toepassing);

o) het minimale toewijzingspercentage (indien van toepassing);

p) de coupure van de schuldbewijzen (bij uitgifte van ECB-schuldbewijzen);

q) de ISIN-code van de uitgifte (bij uitgifte van ECB-schuldbewijzen).

De NCB’s zullen de afzonderlijke toewijzingen rechtstreeks bekendmaken aan inschrijvers die een toewijzing ontvangen.

5.2. Procedures voor bilaterale transacties

5.2.1. Algemeen

De NCB’s kunnen transacties op bilaterale basis uitvoeren. Deze procedures kunnen worden benut voor open-markttransacties met een finetuningoogmerk en voor structurele rechtstreekse aan- of verkopen van waardepapier (40). Bilaterale transacties worden in algemene zin gedefinieerd als transacties tussen het Eurosysteem en één of enkele tegenpartijen zonder dat gebruik wordt gemaakt van een tender. Daarbij kunnen twee soorten bilaterale transacties worden onderscheiden: transacties waarbij de tegenpartijen rechtstreeks worden benaderd door het Eurosysteem en transacties die worden uitgevoerd via effectenbeurzen en marktagenten.

5.2.2. Rechtstreekse benadering van tegenpartijen

Hierbij benaderen de NCB’s rechtstreeks één of enkele binnenlandse tegenpartijen, die volgens de in paragraaf 2.2 vastgelegde criteria worden gekozen. Overeenkomstig de door de ECB verstrekte gedetailleerde instructies besluiten de NCB’s al of niet met de tegenpartijen een transactie aan te gaan. De transacties worden via de NCB’s afgerekend.

Als door de Raad van bestuur van de ECB zou worden besloten dat onder uitzonderlijke omstandigheden bilaterale transacties ook kunnen worden uitgevoerd door de ECB zelf (of door één of enkele NCB’s die dan als agent van de ECB optreden), zullen de procedures dienovereenkomstig worden aangepast. In dat geval zal de ECB (dan wel één of een klein aantal NCB’s die als agent optreden) één of enkele tegenpartijen in het eurogebied, gekozen volgens de in paragraaf 2.2 vastgelegde criteria, rechtstreeks benaderen. De ECB (dan wel één of een klein aantal NCB’s die als agent optreden) zal dan besluiten om al dan niet een transactie met de tegenpartijen aan te gaan. Desondanks zullen de transacties decentraal via de NCB’s worden afgerekend.

Bilaterale procedures via een directe benadering van tegenpartijen kunnen worden toegepast voor transacties met wederinkoop, rechtstreekse aan- of verkopen van waardepapier, deviezenswaps en het aantrekken van termijndeposito’s.

5.2.3. Transacties via effectenbeurzen en marktagenten

De NCB’s kunnen rechtstreekse aan- of verkopen van waardepapieren via effectenbeurzen en marktagenten uitvoeren. Daarbij is het scala aan tegenpartijen niet a priori beperkt; de procedures worden aangepast aan de geldende marktusance.

5.2.4. Aankondiging van bilaterale transacties

Bilaterale transacties worden gewoonlijk niet tevoren publiekelijk aangekondigd. De ECB kan besluiten de resultaten van bilaterale transacties niet publiekelijk bekend te maken.

5.2.5. Transactiedagen

De ECB kan besluiten bilaterale transacties met een finetuningoogmerk uit te voeren op elke werkdag van het Eurosysteem. NCB’s nemen alleen aan dergelijke transacties deel als de transactiedag, de ingangsdag en de einddag voor de banken als werkdag gelden.

Bilaterale rechtstreekse aan- of verkopen van waardepapier voor structurele doeleinden worden doorgaans slechts uitgevoerd en afgerekend op dagen die in alle lidstaten werkdagen van de NCB zijn.

5.3. Procedures voor het afrekenen van transacties

5.3.1. Algemeen

De geldtransacties die gemoeid zijn met het gebruik van de permanente faciliteiten van het Eurosysteem of met de deelname aan open-markttransacties, worden afgerekend via de door de tegenpartijen bij de NCB’s aangehouden rekeningen of via hun rekeningen bij verevenende banken die aan TARGET2 deelnemen. De geldtransacties worden slechts afgerekend na (of op het tijdstip van) de uiteindelijke overdracht van de aan de transactie ten grondslag liggende activa. Dit betekent dat beleenbare activa tevoren moeten worden gedeponeerd op een effectenrekening bij, of op basis van levering-tegen-betaling binnen de dag worden verrekend met, de NCB’s. De overdracht van beleenbare activa vindt plaats via de door tegenpartijen aangehouden effectenrekeningen bij een effectenafwikkelsysteem dat aan de minimumnormen van de ECB voldoet (41). Tegenpartijen die niet beschikken over een effectenrekening bij een NCB of een effectenrekening bij een effectenafwikkelsysteem dat aan de minimumnormen van de ECB voldoet, kunnen hun transacties in beleenbare activa verrekenen via een effectenrekening of de effectenrekening van een correspondent-kredietinstelling.

Verdere bepalingen met betrekking tot de verrekeningsprocedures zijn vastgelegd in de contractuele regelingen die door de NCB’s (of de ECB) voor het desbetreffende monetaire-beleidsinstrument worden gehanteerd. De verrekeningsprocedures van de diverse NCB’s kunnen enigszins van elkaar verschillen als gevolg van verschillen in nationale wetgeving en usance.

Tabel 3

Normale valutadata voor open-markttransacties van het Eurosysteem (42)

Monetair beleidsinstrument Valutadatum voor transacties op basis van standaardtenders Valutadatum voor transacties op basis van snelle tenders of bilaterale procedures Transacties met wederinkoop T + 1 (43) T Rechtstreekse aan- of verkopen van waardepapier — Conform de marktpraktijk voor het onderpand Uitgifte van ECB-schuldbewijzen T + 1 — Deviezenswaps — T, T + 1 of T + 2 Aantrekken van termijndeposito’s — T

5.3.2. Afrekening van open-markttransacties

Open-markttransacties op basis van standaardtenders (d.w.z. basis-herfinancieringstransacties, langer lopende herfinancieringstransacties en structurele transacties) worden gewoonlijk verevend op de eerste dag na de handelsdag waarop TARGET2 en alle desbetreffende effectenvereveningssystemen zijn geopend. De uitgifte van ECB-schuldbewijzen wordt echter verevend op de tweede dag na de handelsdag waarop TARGET2 en alle desbetreffende effectenvereveningssystemen zijn geopend. Het Eurosysteem streeft er principieel naar open-markttransacties in alle lidstaten met alle tegenpartijen die voldoende beleenbare activa hebben geleverd, gelijktijdig te verevenen. Als gevolg van operationele beperkingen en de technische kenmerken van de effectenvereveningssystemen kan het precieze tijdstip van verevening van open-markttransacties in het eurogebied binnen dezelfde dag verschillen. Het tijdstip waarop de basis- en de langer lopende herfinancieringstransacties worden verevend, valt doorgaans samen met het tijdstip waarop een vorige transactie met een overeenkomstige looptijd wordt afgewikkeld.

Het Eurosysteem streeft ernaar open-markttransacties op basis van snelle tenders en bilaterale procedures op de transactiedag te verrekenen. Om operationele redenen kan het Eurosysteem echter incidenteel voor deze transacties andere verrekeningsdata toepassen, in het bijzonder met betrekking tot rechtstreekse aan- of verkopen van waardepapier en deviezenswaps (zie tabel 3).

5.3.3. Einde-dagprocedures

De einde-dagprocedures zijn vastgelegd in documentatie met betrekking tot TARGET2. In het algemeen is de TARGET2-sluitingstijd 18.00u p.m. ECB-tijd (CET). Na sluitingstijd worden geen betalingsopdrachten voor de verwerking in TARGET2 meer aanvaard, alhoewel voor sluitingstijd aanvaarde maar niet verwerkte betalingsopdrachten nog worden verwerkt. Verzoeken van tegenpartijen om toegang tot de marginale beleningsfaciliteit of de depositofaciliteit moeten uiterlijk 15 minuten na de sluitingstijd van het TARGET2 bij de desbetreffende NCB zijn ingediend. De eindtijd voor verzoeken om toegang tot de permanente faciliteiten van het Eurosysteem wordt met nog eens 15 minuten uitgesteld op de laatste werkdag van het Eurosysteem van een reserveaanhoudingsperiode

Een eventueel negatief saldo op de vereveningsrekening in TARGET2 van een tegenpartij na voltooiing van de einde-dagcontroleprocedures wordt automatisch beschouwd als een verzoek om toegang tot de marginale beleningsfaciliteit (zie paragraaf 4.1).

HOOFDSTUK 6

BELEENBARE ACTIVA

6.1. Algemeen

Conform artikel 18.1 van de Statuten van het ESCB en van de ECB is het de ECB en de NCB’s toegestaan op de financiële markten te opereren door beleenbare activa rechtstreeks of door middel van repo’s te kopen en verkopen, en moeten alle krediettransacties van het Eurosysteem door toereikend onderpand worden gedekt. Alle liquiditeitsverschaffende transacties van het Eurosysteem zijn dan ook gebaseerd op door de tegenpartijen verstrekte beleenbare activa, hetzij door overdracht van de eigendom van de activa (bij rechtstreekse aan- of verkopen van waardepapier of repo’s) hetzij door de vestiging van een pandrecht, cessie of andere vorm van verpanding (bij leningen op onderpand) (44).

Teneinde het Eurosysteem te vrijwaren van verliezen als gevolg van de monetaire-beleidstransacties, de gelijke behandeling van tegenpartijen te waarborgen en de operationele doelmatigheid en transparantie te verhogen, moeten beleenbare activa aan bepaalde criteria voldoen om te mogen worden gebruikt bij de monetaire-beleidstransacties van het Eurosysteem. Het Eurosysteem heeft een enkelvoudig kader voor beleenbare activa voor alle krediettransacties van het Eurosysteem opgezet. Dit enkelvoudige kader (ook wel de „enkelvoudige lijst” genoemd) trad op 1 januari 2007 in werking en verving de twee lijsten die sinds het begin van de derde fase van de Economische en Monetaire Unie zijn gehanteerd.

Het enkelvoudige kader omvat twee afzonderlijke categorieën activa: verhandelbare en niet-verhandelbare activa. Tussen de twee categorieën activa wordt met betrekking tot de kwaliteit van de activa en hun beleenbaarheid voor de verschillende monetaire-beleidstransacties van het Eurosysteem geen onderscheid gemaakt, behalve dat niet-verhandelbare activa door het Eurosysteem niet worden gebruikt voor rechtstreekse aan- of verkopen van waardepapier. De activa die gebruikt kunnen worden voor de monetaire-beleidstransacties van het Eurosysteem kunnen ook worden gebruikt als onderpand bij de verstrekking van krediet binnen de werkdag.

De beleenbaarheidscriteria voor de twee categorieën activa zijn voor het gehele eurogebied gelijk en worden in paragraaf 6.2 toegelicht (45). Zij worden in paragraaf 6.2 uiteengezet. Om te waarborgen dat de twee categorieën activa voldoen aan dezelfde kwaliteitseisen, is een kredietbeoordelingskader van het Eurosysteem (Eurosystem credit assessment framework ofwel ECAF) opgezet, dat berust op verschillende bronnen voor de beoordeling van kredietkwaliteit. De procedures en regels door middel waarvan de „hoge kwaliteitseisen” voor beleenbaar onderpand van het Eurosysteem zijn vastgelegd en kunnen worden gecontroleerd, worden uiteengezet in paragraaf 6.3. De risicobeheersingsmaatregelen en waarderingsgrondslagen voor beleenbare activa worden uiteengezet in paragraaf 6.4 en 6.5. Tegenpartijen van het Eurosysteem kunnen beleenbare activa grensoverschrijdend gebruiken (zie paragraaf 6.6).

6.2. Beleenbaarheidsspecificaties voor onderpand

De ECB houdt een lijst bij van beleenbare verhandelbare activa en publiceert deze (46). Het Eurosysteem dient tegenpartijen alleen van advies ten aanzien van de beleenbaarheid als Eurosysteem-onderpand wanneer reeds uitgegeven verhandelbare activa of uitstaande niet-verhandelbare activa als onderpand worden aangeboden aan het Eurosysteem. Er is derhalve geen sprake van advies voorafgaand aan de uitgifte.

6.2.1. Beleenbaarheidscriteria voor verhandelbare activa

Schuldbewijzen uitgegeven door de ECB en alle schuldbewijzen uitgegeven door NCB’s vóór de datum waarop de betrokken lidstaat op de euro is overgegaan, zijn beleenbaar.

Voor de beleenbaarheid van andere verhandelbare activa gelden de volgende criteria (zie ook tabel 4):

6.2.1.1. Soort activa

De activa dienen schuldbewijzen te zijn die:

a) een vaste, onvoorwaardelijke hoofdsom (47) hebben, en waarvan

b) de coupon niet kan resulteren in een negatieve kasstroom. Bovendien moet de coupon voldoen aan een van de volgende voorwaarden: i) het is een nulcoupon; ii) het is een coupon met vaste rente; of iii) het is een coupon met een variabele rente die is gekoppeld aan een referentierente. Ook mag de coupon zijn gekoppeld aan een verandering van de rating van de emittent zelf. Daarnaast zijn ook inflatiegeïndexeerde obligaties beleenbaar.

Deze kenmerken moeten gelden totdat de schuld is afgelost. Schuldbewijzen mogen geen rechten verlenen op de hoofdsom en/of de rente die zijn achtergesteld aan rechten van houders van andere schuldbewijzen van dezelfde emittent.

Het vereiste onder a) geldt niet voor effecten op onderpand van activa, met uitzondering van obligaties die zijn uitgegeven door kredietinstellingen overeenkomstig de criteria in artikel 52 van de ICBE-Richtlijn (48) (de zogenoemde „gedekte bankbrieven”). Het Eurosysteem beoordeelt de beleenbaarheid van effecten op onderpand van activa die geen gedekte bankbrieven zijn, op grond van de volgende criteria.

De kasstroom genererende activa die dienen als onderpand voor de effecten op onderpand van activa moeten aan de volgende vereisten voldoen:

a) de verkrijging van dergelijke activa dient te worden beheerst door de wetgeving van een EU-lidstaat;

b) ze moeten worden verkregen van de initiator of van een tussenpersoon door een daartoe speciaal voor de securitisatie opgerichte rechtspersoon („special purpose vehicle”) op een wijze die het Eurosysteem als een „echte verkoop” beschouwt die ten overstaan van iedere derde afdwingbaar is, en door de initiator, noch diens schuldeisers kan worden aangetast, noch door de tussenpersoon en diens crediteuren, hetgeen ook geldt in geval van een faillissement van de initiator of de tussenpersoon;

c) ze moeten afkomstig zijn van en verkocht worden aan de emittent door een initiator of, indien van toepassing, een in de EER gevestigde tussenpersoon;

d) ze mogen niet bestaan - geheel noch gedeeltelijk, daadwerkelijk noch potentieel - uit tranches van andere effecten op onderpand van activa (49). Daarnaast mogen het — geheel noch gedeeltelijk, daadwerkelijk noch potentieel — geen credit-linked notes, swaps of andere afgeleide instrumenten (50) (51), of synthetische effecten zijn;

e) indien het kredietvorderingen zijn, moeten debiteuren en crediteuren gevestigd zijn (of, indien natuurlijke personen, ingezeten zijn) in de EER en moet, indien van toepassing, de bijbehorende zekerheid zich in de EER bevinden. Het recht dat van toepassing is op die kredietvorderingen, moet het recht van een EER-land zijn. Indien het obligaties zijn, moeten de emittenten gevestigd zijn in de EER, moeten ze worden uitgegeven in een EER-land onder het recht van een EER-land en eventuele bijbehorende zekerheid moet zich in de EER bevinden (52).

In gevallen waarin initiators of, indien van toepassing, tussenpersonen gevestigd waren in het eurogebied, of in het Verenigd Koninkrijk, heeft het Eurosysteem geverifieerd dat er in die rechtsgebieden geen strenge terugvorderingsbepalingen van kracht waren. Indien de initiator of, indien van toepassing, de tussenpersoon gevestigd is in een ander EER-land, kunnen de effecten op onderpand van activa slechts als beleenbaar worden beschouwd indien het Eurosysteem oordeelt dat zijn rechten naar behoren zouden worden beschermd door de wetgeving van het betreffende EER-land tegen door het Eurosysteem relevant geachte terugvorderingsbepalingen. Hiertoe dient een voor het Eurosysteem naar vorm aanvaardbare onafhankelijke juridische beoordeling te worden overgelegd waarin de in het land van toepassing zijnde terugvorderingsregels worden uiteengezet, voordat de activa als beleenbaar kunnen gelden (53). Om te besluiten of zijn rechten adequaat worden beschermd tegen terugvorderingsregels, kan het Eurosysteem andere documenten verlangen, waaronder een solvabiliteitscertificaat van de verkrijger, voor de verdachte periode. Terugvorderingsregels die het Eurosysteem als te streng beschouwt en daarom niet aanvaardbaar zijn, zijn onder andere regels waarbij de geldigheid van de verkoop van onderliggende activa kan worden aangetast door de vereffenaar op de enkele grond dat de verkoop werd gesloten binnen een bepaalde periode (verdachte periode) voorafgaande aan de faillietverklaring van de verkoper (initiator/tussenpersoon), of waarbij de verkrijger een dergelijke ongeldigverklaring alleen kan voorkomen indien hij kan bewijzen op het tijdstip van de verkoop niet op de hoogte te zijn geweest van de insolvabiliteit van de verkoper (initiator/tussenpersoon).

Binnen een gestructureerde emissie is een tranche (of subtranche) die is achtergesteld bij andere tranches van dezelfde emissie, niet beleenbaar. Een tranche (of subtranche) wordt als niet-achtergesteld beschouwd ten opzichte van andere tranches (of subtranches) van dezelfde emissie indien — overeenkomstig de toepasselijke betalingsprioriteit na betekening van een sommatie tot nakoming, zoals uiteengezet in het prospectus — geen andere tranche (of subtranche) prioriteit krijgt over die tranche of subtranche ten aanzien van de ontvangst van betaling (van hoofdsom en rente) en die tranche (of subtranche) aldus als laatste van de verschillende tranches of subtranches van een gestructureerde uitgifte verliezen neemt. Voor gestructureerde emissies waarbij het prospectus voorziet in de betekening van een sommatie tot vervroegde betaling en een sommatie tot nakoming, moet de niet-achterstelling van een tranche (of subtranche) worden verzekerd wat betreft de prioriteit van betalingen onder zowel de sommatie tot vervroegde betaling als de sommatie tot nakoming.

Het Eurosysteem behoudt zich het recht voor van enige relevante derde (bijvoorbeeld van de emittent, de originator of de organisator) de verduidelijking en/of de juridische bevestiging te verlangen die het noodzakelijk acht voor de beoordeling van de beleenbaarheid van de effecten op onderpand van activa.

6.2.1.2. Kredietwaardigheid

Het schuldbewijs moet voldoen aan de hoge kwaliteitseisen in de ECAF-regelgeving voor verhandelbare activa die in paragraaf 6.3.2 worden uiteengezet.

6.2.1.3. Plaats van uitgifte

Het schuldbewijs moet worden gedeponeerd/geregistreerd (uitgegeven) in de EER bij een centrale bank of bij een centrale effectenbewaarinstelling die voldoet aan de minimumnormen van de ECB (54). Indien een verhandelbaar schuldbewijs wordt uitgegeven door een niet-financiële vennootschap (55) zonder rating van een geaccepteerde externe kredietbeoordelingsinstelling (EKBI), moet de emissie in het eurogebied plaatsvinden.

6.2.1.4. Procedures voor het afrekenen van transacties

Het schuldbewijs dient giraal overdraagbaar te zijn. Voorts moet het worden aangehouden en verevend in het eurogebied via een rekening bij het Eurosysteem of bij een effectenvereveningssysteem dat voldoet aan de ECB-normen, zodat de totstandkoming en tegeldemaking ervan onderworpen zijn aan het recht van een lidstaat.

Indien de centrale effectenbewaarinstelling waar het activum is uitgegeven en het effectenafwikkelsysteem waar het wordt aangehouden niet dezelfde zijn, dienen beide instellingen verbonden te zijn via een door de ECB erkende koppeling (56).

6.2.1.5. Aanvaardbare markten

Het schuldbewijs moet zijn toegelaten tot de handel op een gereguleerde markt zoals omschreven in Richtlijn 2004/39/EG van het Europees Parlement en de Raad van 21 april 2004 betreffende markten voor financiële instrumenten tot wijziging van de Richtlijnen 85/611/EEG en 93/6/EEG van de Raad en van Richtlijn 2000/12/EG van het Europees Parlement en de Raad en houdende intrekking van Richtlijn 93/22/EEG van de Raad (57), of worden verhandeld op bepaalde niet-gereguleerde, door de ECB aangewezen markten (58). Niet-gereguleerde markten worden door het Eurosysteem getoetst aan drie beginselen: veiligheid, transparantie en toegankelijkheid (59).

6.2.1.6. Emittent/garant

Het schuldbewijs kan zijn u