L 400/300 NL Publicatieblad van de Europese Unie 30.12.2006 
 Beschikking van de Raad 
van 19 december 2006 
betreffende het specifieke programma "Capac iteiten" tot uitvoering van het zevende 
kaderprogramma van de Europese Gemeensc hap voor activiteiten op het gebied van 
onderzoek, technologische ontwi kkeling en demonstratie (2007-2013) 
(Voor de EER relevante tekst) 
(2006/974/EG) 
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Euro pese Gemeenschap, en met name op artikel 166, 
lid 4, 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
Gezien het advies van het Europees Parlement1, 
Gezien het advies van het Europ ees Economisch en Sociaal Comité2, 
                                                 
1 Advies uitgebracht op 30 november 2006 (nog niet bekendgemaakt in het Publicatieblad). 
2 PB C 185 van 8.8.2006, blz. 10. 
30.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 400/301 
 Overwegende hetgeen volgt: 
(1) Overeenkomstig artikel 166, lid 3, van het Verdrag moet Besluit nr. 967/EG van het 
Europees Parlement en de Raad van 20 december 2006 betreffende het zevende 
kaderprogramma van de Europese Gemeen schap voor activiteiten op het gebied van 
onderzoek, technologische ontwikkeli ng en demonstratie (2007-2013)1 (hierna "het 
kaderprogramma" genoemd) ten uitvoer wo rden gelegd door middel van specifieke 
programma's die de uitvoerings voorschriften ervan bepalen, de duur ervan vaststellen en in 
de noodzakelijk geachte middelen voorzien. 
(2) Het kaderprogramma is gest ructureerd volgens vier typen van activiteiten: transnationale 
samenwerking inzake beleidsged efinieerde thema's ("Samenwerking"), door onderzoekers 
aangestuurd onderzoek op basis van het initi atief van de onderzoekswereld ("Ideeën"), 
ondersteuning van opleiding en loopbaanontwikk eling van onderzoekers ("Mensen") en 
ondersteuning van onderzoekscapaciteiten ("Ca paciteiten"). De ac tiviteiten op grond van 
"Capaciteiten" met betrekking tot de acties onder contract moeten door middel van dit 
specifieke programma worden uitgevoerd. 
(3) De voor het kaderprogramma  vastgestelde regels voor de deelname van ondernemingen, 
onderzoekscentra en universiteiten en voor de verspreiding van de onderzoeksresultaten 
(hierna "de regels voor deelname en verspr eiding" genoemd) zijn van toepassing op dit 
programma. 
                                                 
1 PB L 391 van 30.12.2006, blz. 19. 
L 400/302 NL Publicatieblad van de Europese Unie 30.12.2006 
 (4) Het kaderprogramma complementeert de in de  lidstaten uitgevoerde activiteiten en andere 
communautaire acties die nodig zijn voor de al gemene strategische inspanning met het oog 
op de realisering van de Lissa bon-doelstellingen, alsmede met name de acties betreffende 
de Structuurfondsen, landbouw, onderwijs, ople iding, cultuur, concurrentievermogen en 
innovatie, industrie, gezondheid, consumente nbescherming, werkgelegenheid, energie, 
vervoer en milieu. 
(5) De op grond van dit kaderprogramma onders teunde innovatie- en  KMO-gerelateerde 
activiteiten moeten de ac tiviteiten aanvullen die worden ondernomen op grond van het 
kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie, hetgeen ertoe zal bijdragen dat 
de kloof tussen onderzoek en innovatie wordt gedicht, en alle vor men van innovatie zal 
bevorderen. 
(6) De uitvoering van het kaderprogramma ka n de aanzet geven tot aanvullende programma's 
waaraan slechts door bepaalde  lidstaten wordt deelgenomen, tot de deelname van de 
Gemeenschap aan door verschillende lidstaten opgezette programma's,  of tot het opzetten 
van gemeenschappelijke ondernemingen of a ndere structuren in de zin van de 
artikelen 168, 169 en 171 van het Verdrag. 
(7) Dit specifieke programma dient een bijdrage  te leveren aan de Eu ropese Investeringsbank 
voor de instelling van een "financieringsfacilite it met risicodeling" te neinde de toegang tot 
EIB-leningen te verbeteren. 
30.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 400/303 
 (8) De Gemeenschap heeft een aantal internati onale overeenkomsten op het gebied van onder-
zoek gesloten in de zin van artikel 170 van het Verdrag en er moeten inspanningen worden 
geleverd om de internationale samenwerki ng inzake onderzoek te versterken met het oog 
op de verdere integratie van de Gemeenscha p in de wereldwijde onderzoeksgemeenschap. 
Derhalve staat dit specifieke programma ope n voor de deelname van landen die met het 
oog hierop overeenkomsten hebben gesloten en st aat het, op basis van wederzijds voordeel, 
eveneens open voor deelname op projectniveau van entiteiten uit de rde landen en inter-
nationale organisaties voor we tenschappelijke samenwerking. 
(9) De onderzoeksactiviteiten die worden uitge voerd uit hoofde van dit programma moeten de 
fundamentele ethische beginselen respecteren, inclusief die welke zijn neergelegd in het 
Handvest van de grondrechten van de Europese Unie. 
(10) De uitvoering van het kaderprogramma  draagt bij tot het bevorderen van duurzame 
ontwikkeling. 
(11) Een deugdelijk financieel beheer van het kaderprogramma en de uitvoering ervan op een 
zo effectief en gebruikersvriendelijk mogelijk e wijze, alsook de rechtszekerheid en de 
toegankelijkheid van het programma voor alle de elnemers, dienen te worden verzekerd met 
inachtneming van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad van 25 juni 2002 houdende het Financieel Reglemen t van toepassing op de algemene begroting 
van de Europese Gemeenschappen
1 en Verordening (EG, Euratom) nr. 2342/2002 van de 
Commissie van 23 december 2002 tot vastste lling van uitvoeringsvoorschriften van het 
Financieel Reglement en alle toekomstige wijzigingen2. 
                                                 
1 PB L 248 van 16.9.2002, blz. 1. 
2 PB L 357 van 31.12.2002, blz. 1. Verordening laat stelijk gewijzigd bij Verordening (EG, 
Euratom) nr. 1261/2005 van de Comm issie (PB L 201 van 2.8.2005, blz. 3). 
L 400/304 NL Publicatieblad van de Europese Unie 30.12.2006 
 (12) Er dienen passende maatregelen - evenredi g aan de financiële be langen van de Europese 
Gemeenschappen - te worden genomen om de effectiviteit van zowel de verleende 
financiële steun als van de benutting van d eze middelen te controleren, teneinde onregel-
matigheden en fraude tegen te gaan, en de  nodige stappen moeten worden gezet om 
verloren gegane, ten onrechte betaalde of onjuist gebruikte middele n te recupereren in 
overeenstemming met Verordening (EG, Euratom) nr. 2988/95 van de Raad van 18 december 1995 betreffende de bescherming van de financiële belangen van de Europese 
Gemeenschappen
1, Verordening (Euratom, EG) nr. 2185/96 van de Raad van 
11 november 1996 betreffende de controles en  verificaties ter pl aatse die door de 
Commissie worden uitgevoerd ter bescherm ing van de financiële belangen van de 
Europese Gemeenschappen tegen fraudes en andere onregelmatigheden2 en Verordening 
(EG) nr. 1073/1999 van het Europees Parlemen t en de Raad van 25 mei 1999 betreffende 
onderzoeken door het Europees Bure au voor fraudebe strijding (OLAF)3. 
(13) De voor de uitvoering van deze beschikki ng noodzakelijke maatregelen zijn hoofdzakelijk 
beheersmaatregelen en moeten derhalve aange nomen worden volgens de beheersprocedure 
van artikel 4 van Besluit 1999/468/EG van de R aad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de 
voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verlee nde uitvoeringsbevoegd-
heden4. Anderzijds geeft onderzoek waarbij mens elijke embryo's en stamcellen van het 
menselijke embryo worden gebruikt aanleiding tot ethische problemen als omschreven in artikel 4; maatregelen voor de financieri ng van dergelijke projecten moeten derhalve 
aangenomen worden volgens de regelgevi ngsprocedure van artikel 5 van Besluit 
1999/468/EG van de Raad.  
                                                
 
1 PB L 312 van 23.12.1995, blz. 1. 
2 PB L 292 van 15.11.1996, blz. 2. 
3 PB L 136 van 31.5.1999, blz. 1. 
4 PB L 184 van 17.7.1999, blz. 23. Besluit gewijz igd bij besluit 2006/512/EG (PB L 200 van 
22.7.2006, blz. 11. 
30.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 400/305 
 (14) Het specifieke programma "Capaciteiten" heef t een eigen begrotingslijn in de algemene 
begroting van de Europese Gemeenschappen. 
(15) Bij de uitvoering van dit programma wo rdt de nodige aandacht besteed aan gender-
mainstreaming alsmede aan onder meer de arbeidsvoorwaarden, de transparantie van het rekruteringsproces en de l oopbaanontwikkeling met betrekki ng tot de onderzoekers die 
worden gerekruteerd voor projecten en progra mma's welke gefinancierd worden uit hoofde 
van de acties van dit programma, waarvoor  de Aanbeveling van de Commissie van 
11 maart 2005 betreffende het Europese Handve st voor Onderzoekers en betreffende een 
Gedragscode voor de Rekruteri ng van Onderzoekers een refere ntiekader biedt, met inacht-
neming van het vrijwillige karakter ervan, 
HEEFT DE VOLGENDE BESC HIKKING VASTGESTELD: 
Artikel 1 
Voor de periode van 1 januari 2007 tot en met 31 december 2013 wordt het specifieke programma 
"Capaciteiten" voor communautaire  activiteiten op het gebied va n onderzoek en technologische 
ontwikkeling, inclusief demonstr atie, hierna het "specifieke programma" genoemd, vastgesteld. 
L 400/306 NL Publicatieblad van de Europese Unie 30.12.2006 
 Artikel 2 
Het specifieke programma ondersteunt de activitei ten betreffende “Capaciteiten” en ondersteunt 
hiermee essentiële aspecten van de Eur opese onderzoeks- en innovatiecapaciteiten: 
a) onderzoeksinfrastructuren; b) onderzoek ten behoeve van middelgrote en kleine bedrijve n (MK-bedrijven); 
c) kennisregio's; d) onderzoekspotentieel; e) wetenschap in de maatschappij; f) ondersteuning van een coherente ontwikkeling van het onderzoeksbeleid; 
g) internationale samenwerkingsactiviteiten. De uitvoering van dit specifieke programma kan aanleiding geven tot aanvullende programma's 
waaraan slechts door bepaalde lidstaten wordt de elgenomen, tot de deelname van de Gemeenschap 
aan door verschillende lidstaten opgezette programma's, of tot het opzetten van gemeenschappelijke 
ondernemingen of andere structuren in de zi n van de artikelen 168, 169 en 171 van het Verdrag. 
De doelstellingen en de grote lijnen van d eze activiteiten zijn opge nomen in bijlage I. 
30.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 400/307 
 Artikel 3 
In overeenstemming met bijlage II  van het kaderprogramma is he t bedrag dat voor de uitvoering 
van het specifieke programma noodzakelijk wordt geacht 4 097 miljoen EUR, waarvan minder dan 
6 % bestemd is voor de administratieve uitgaven van de Commissie. Een i ndicatieve verdeling van 
dit bedrag is opgenomen in bijlage II. 
Artikel 4 
1. Alle onderzoeksactiviteiten uit hoofde van he t specifieke programma worden uitgevoerd 
met inachtneming van fundamentele ethische beginselen. 
2. De volgende onderzoeksgebieden worden niet gefinancierd uit hoofde van dit programma: 
– onderzoeksactiviteiten die gericht zijn op het klonen van mensen voor voort-
plantingsdoeleinden, 
– onderzoeksactiviteiten die gericht zijn op het modificeren van menselijk genetisch 
materiaal waardoor dergelijke ve randeringen erfelijk kunnen worden1, 
– onderzoeksactiviteiten die uitsluitend gerich t zijn op het aanmaken van menselijke 
embryo's voor onderzoeksdoeleinden of om stamcellen te verkrijgen, inclusief door 
overbrenging van somatische celkernen. 
                                                 
1 Onderzoek in verband met de behande ling van kanker van de gonaden kan worden 
gefinancierd. 
L 400/308 NL Publicatieblad van de Europese Unie 30.12.2006 
 3. Onderzoek op menselijke, zowel volwasse n als embryonale, stamcellen kan worden 
gefinancierd afhankelijk van zowel de inhoud van het wetenschappelijke voorstel als het 
regelgevingskader van de betr okken lidstaat of lidstaten. 
In een financieringsaanvraag voor onderzoek op menselijke embryonale stamcellen 
worden, voor zover nodig, nadere bijzonderheden  verstrekt over maatregelen op het gebied 
van vergunningen en toezicht die door de be voegde instanties van de lidstaten zullen 
worden genomen, alsmede nadere bijzonderheden  betreffende de ethische goedkeuring(en) 
die zullen worden voorzien. 
De instellingen, organisaties en onderzoekers die onderzoek wensen te doen op het gebied 
van de winning van menselijke embryonale stamcellen zijn onderworpen aan strenge 
regels betreffende vergunningen en toezich t in overeenstemming met het regelgevings-
kader van de betrokken lidstaat of lidstaten. 
4. Voor de tweede fase van dit programma (2010- 2013) vindt een herzie ning plaats van de 
hierboven genoemde onderzoeksgebieden, in  het licht van de wetenschappelijke 
ontwikkelingen. 
Artikel 5 
1. Het specifieke programma wordt uitgevoerd door middel van de in bijlage III bij het 
kaderprogramma vastgestel de financieringssystemen. 
2. In bijlage III bij dit specif ieke programma zijn de regeli ngen opgenomen voor een bijdrage 
aan de Europese Investeringsbank voor de opr ichting van een financ ieringsfaciliteit met 
risicodeling. 
30.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 400/309 
 3. In bijlage IV bij dit spec ifieke programma is een mogelijk initiatief opgenomen voor de 
gezamenlijke uitvoering van nationale onderzoe ksprogramma's waarvoor een afzonderlijk 
besluit zou kunnen worden genomen op basis van artikel 169 van het Verdrag. 
4. De regels voor deelname en verspreiding zi jn van toepassing op dit specifieke programma. 
Artikel 6 
1. De Commissie stelt een werkprogramma op voor de ui tvoering van het specifieke 
programma, waarin de in bijl age I opgenomen doelstellinge n en wetenschappelijke en 
technologische prioriteiten, het financiering ssysteem dat moet worden gebruikt voor het 
onderwerp waarvoor voorstellen wo rden ingewacht en het tijdschema voor de uitvoering 
verder zijn uitgewerkt. 
2. In het werkprogramma wordt rekening ge houden met relevante onderzoeksactiviteiten die 
door de lidstaten, geassocieerde landen en Euro pese en internationale  organisaties worden 
uitgevoerd, alsmede met de gerealiseerde Europese meerwaarde, het effect op het 
concurrentievermogen van de industrie en het belang voor andere beleidsterreinen van de 
Gemeenschap. Het werkprogramma wo rdt voor zover nodig geactualiseerd. 
3. Voorstellen voor werkzaamheden onder contract  in het kader van de financieringssystemen 
worden geëvalueerd en projecten worden geselecteerd op basis van de criteria van 
artikel 15, lid 1 bis, van de regels  voor deelname en verspreiding. 
L 400/310 NL Publicatieblad van de Europese Unie 30.12.2006 
 4. Het werkprogramma kan aanwijzen: 
a) organisaties die steun ontvange n in de vorm van een contributie; 
b) ondersteuningsacties voor  de activiteiten van specifi eke juridische entiteiten. 
Artikel 7 
1. De Commissie is verantwoordelijk voor de uitvoering van het specifieke programma. 
2. De beheersprocedure van arti kel 8, lid 2, geldt voor de aa nneming van de volgende maat-
regelen:  
a) het in artikel 6 bedoeld e werkprogramma, inclusief de  toepasselijke financiering-
systemen, de inhoud van de uitnodigingen voor het indienen van voorstellen en de 
toe te passen evaluatie- en selectiecriteria; 
b) iedere aanpassing van de indicatieve verd eling van het bedrag zoals vastgesteld in 
bijlage II; 
c) de goedkeuring van de financiering van de  in artikel 2, punt a) tot en met g), be-
doelde activiteiten indien het geraamde bedrag van de b ijdrage van de Gemeenschap 
uit hoofde van dit programma gelijk is aan of hoger ligt dan 0,6 miljoen euro; 
d) de opstelling van het mandaat voor de evaluaties waarin is voorzien in artikel 7, lid 2, 
en artikel 7, lid 3, van het Kaderprogramma. 
30.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 400/311 
 3. De in artikel 8, lid 3, bedoelde regelgevi ngsprocedure is van toepassing voor de goed-
keuring van de financiering van activiteiten waarbij menselijke embryo's en menselijke embryonale stamcellen worden gebruikt. 
Artikel 8 
1. De Commissie wordt bijgestaan door een comité. 
2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, zijn de artikelen 4 en 7 va n Besluit 1999/468/EG van 
toepassing. 
De in artikel 4, lid 3, van Besluit 1999/468/ EG bedoelde termijn wordt vastgesteld op 
twee maanden. 
3. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, zijn de artikelen 5 en 7 va n Besluit 1999/468/EG van 
toepassing. 
De in artikel 5, lid 6, van Besluit 1999/468/ EG bedoelde termijn wordt vastgesteld op 
twee maanden. 
4. De Commissie licht het comité regelmatig in over het algemene verloop van de uitvoering 
van het specifieke programma, en verstrekt het tijdig informatie over alle op grond van dit 
programma voorgestelde of gefinancierde OT O-acties als gespecificeerd in bijlage V. 
5. Het comité stelt zijn reglement van orde vast. 
L 400/312 NL Publicatieblad van de Europese Unie 30.12.2006 
 Artikel 9 
De Commissie zorgt ervoor dat de in artikel 7 betreffende he t kaderprogramma bedoelde onaf-
hankelijke voortgangscontrole en evaluatie pl aatsvinden met betrekking tot de activiteiten die 
worden uitgevoerd op de onder het specifieke programma vallende gebieden. 
Artikel 10 
Deze beschikking treedt in werking op de derde da g volgende op die van de bekendmaking ervan in 
het Publicatieblad van de Europese Unie. 
Deze beschikking is gericht tot de lidstaten. 
Gedaan te Brussel, 19 december 2006. 
 Voor de Raad 
 De voorzitter 
 J. KORKEAOJA  
 
30.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 400/313 
 BIJLAGE I 
WETENSCHAPPELIJKE EN TECHNOLOGISCHE DOELSTELLINGEN,  
GROTE LIJNEN VAN DE TH EMA'S EN ACTIVITEITEN 
INLEIDING 
Dit specifieke programma moet de onderzoeks- en innovatiecapaciteite n in heel Europa versterken 
en het optimale gebruik ervan waarbo rgen. Dit doel wordt bereikt door: 
– het optimaliseren van het gebruik en de ontwikkeling van onderzo eksinfrastructuren; 
– het versterken van de innovatieve capacite iten van MK-bedrijven en hun mogelijkheden 
om van onderzoek te profiteren; 
– het ondersteunen van de ontwikkeli ng van regionale door onderzo ek aangestuurde clusters; 
– het ontsluiten van het onderzoe kspotentieel in de convergen tieregio's en ultraperifere 
regio's van de EU; 
– het dichter bij elkaar brengen van wetensch ap en maatschappij, om wetenschap en 
technologie harmonieus in de Eur opese samenleving te integreren; 
– ondersteuning van de coherente ont wikkeling van onderzoeksbeleid; en 
– acties en maatregelen ter ondersteuni ng van internationale samenwerking. 
L 400/314 NL Publicatieblad van de Europese Unie 30.12.2006 
 Er zal terdege rekening worden gehouden met he t beginsel van duurzame ontwikkeling en met 
gendergelijkheid. Bovendien zal aandacht worden besteed aan de ethische, sociale, juridische en bredere culturele aspecten van het onderzoek en zullen de potentiële toep assingen ervan, alsook de 
sociaal-economische effecten van wetenschappe lijke en technologische ontwikkeling en prognose, 
in voorkomend geval deel uitmaken van de activ iteiten uit hoofde van dit specifieke programma. 
De coördinatie van niet-comm unautaire programma's kan in het kader van dit specifieke 
programma worden verricht via de ERA-NET-rege ling en de deelneming van de Gemeenschap aan 
gezamenlijk uitgevoerde nationale onderzoeksprogr amma's (artikel 169 van het EG-Verdrag) als 
beschreven in het specifieke  programma "Samenwerking". 
Er wordt gestreefd naar synerg ie en complementariteit met andere communautaire beleidsmaat-
regelen en programma's zoals het regionaal en cohesiebeleid van de Ge meenschap, de Structuur-
fondsen, het programma voor concurrentievermoge n en innovatie en re levante onderwijs- en 
opleidingsprogramma's
1. 
                                                 
1 Ter vergemakkelijking van de uitvoering van het programma zal de Commissie voor iedere 
vergadering van het programmacomité die in de  agenda is opgenomen, overeenkomstig haar 
geldende richtsnoeren de kosten vergoeden van één vertegenwoordiger per lidstaat, alsmede 
van één deskundige/adviseur per lidstaat, voor die agendapunten waarvoor een lidstaat 
specifieke deskundigheid nodig heeft. 
30.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 400/315 
 Ethische aspecten 
Tijdens de uitvoering van dit spec ifieke programma en in de d aaruit voortvloeiende onderzoeks-
activiteiten moeten fundamentele ethische beginselen in acht worden genomen. Deze omvatten 
onder meer de volgende beginselen die zijn neergelegd in het Handve st van de grondrechten van de 
Europese Unie: de bescherming van de menselijke  waardigheid, het recht op leven, de bescherming 
van persoonsgegevens en de persoonlijke levenssfeer en de bescherming van dieren en het milieu overeenkomstig het Gemeenschapsrecht en de mees t recente versie van de desbetreffende inter-
nationale overeenkomsten, richtsnoe ren en gedragscodes, zoals de Verklaring van Helsinki, het op 
4 april 1997 in Oviedo ondert ekende Verdrag inzake de rechten van de mens en de biogeneeskunde 
van de Raad van Europa en de aanvullende prot ocollen, het VN-verdrag inzake de rechten van het 
kind, de universele verklaring over het menselijk genoom en de mensenrechten van de UNESCO, 
het VN-Verdrag inzake biologische  en toxinewapens (BTWC), het Internationaal Verdrag inzake 
plantgenetische hulpbronnen voor voeding en landbouw  en de toepasselijke resoluties van de 
Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). 
Verder wordt rekening gehouden met de adviezen van de Europese groep van adviseurs op het 
gebied van de ethische implicaties van de bi otechnologie (1991-1997) en de adviezen van de 
Europese groep op het gebied van de ethiek in de wetenschap en nieuwe technologieën 
(sinds 1998). 
Gezien het subsidiariteitsbeginsel  en de diverse benaderingen in Europa moeten deelnemers aan 
onderzoeksprojecten zich houden aan de wetgevi ng, voorschriften en ethische normen van de 
landen waar het onderzoek wordt uitg evoerd. In ieder geval gelden de nationale bepalingen, en de 
Gemeenschap zal de uitvoering van onderzoek dat in een bepaalde lidstaat of in een ander land 
verboden is, in die lidstaat of dat land niet financieel ondersteunen. 
L 400/316 NL Publicatieblad van de Europese Unie 30.12.2006 
 In voorkomend geval moeten degenen die de onde rzoeksprojecten uitvoeren, toestemming vragen 
aan de bevoegde nationale of plaatselijke ethische  comités, voordat zij met de OTO-activiteiten van 
start kunnen gaan. De Commissie zal systematisch een ethische toetsing u itvoeren van voorstellen 
waarin ethisch gevoelige thema’s aan de orde z ijn of de ethische as pecten onvoldoende in aan-
merking zijn genomen. In bepaalde gevallen kan een  ethische toetsing worden verricht tijdens de 
uitvoering van een project. 
Er wordt geen steun ter beschi kking gesteld voor onderz oeksactiviteiten die in alle lidstaten 
verboden zijn. 
Krachtens het Protocol betreffende  de bescherming en het welzijn van dieren, dat aan het Verdrag 
tot oprichting van de Europese Gemeenschap is gehecht, moet de Gemeenschap bij het formuleren en uitvoeren van het beleid op het gebied van on derzoek ten volle rekening houden met de vereisten 
inzake het welzijn van dieren. Krachtens Rich tlijn 86/609/EEG van de Raad betreffende de 
bescherming van dieren die voor experimentel e en andere wetenschappelijke doeleinden
1 worden 
gebruikt, moet er bovendien op worden toegezien dat alle proeven zodanig worden opgezet dat de 
proefdieren ongemak, onnodige pijn en onnodig lijden  worden bespaard, dat gebruik wordt gemaakt 
van een zo gering mogelijk aantal dieren, dat dier en met de laagste graad van neurofysiologische 
gevoeligheid worden ingezet, en dat hun zo min m ogelijk pijn, lijden, ongemak of blijvend letsel 
wordt berokkend. Het veranderen van dierlijk gene tisch materiaal en het klonen van dieren mag 
alleen in overweging worden genomen als het een ethisch gerechtvaard igd doel dient en de 
voorwaarden zodanig zijn dat het welzijn van de dieren is gewaarborgd en  de biodiversiteits-
beginselen in acht worden genomen. 
                                                 
1 PB L 358 van 18.12.1986, blz. 1. Richtlijn gewijzigd bij Richtlijn 2003/65/EG van het 
Europees Parlement en de Raad (PB L 230 van 16.9.2003, blz. 32). 
30.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 400/317 
 Tijdens de uitvoering van dit pr ogramma zal de Commissie regelmatig de wetenschappelijke 
vooruitgang en de nationale en internationale bepalingen volg en zodat rekening kan worden 
gehouden met relevante ontwikkelingen. 
In het onderdeel "Wetenschap in de maatscha ppij" van dit programma zal onderzoek worden 
gedaan naar de ethische aspecten van wete nschappelijke en tec hnologische ontwikkelingen. 
1. ONDERZOEKSINFRASTRUCTUREN 
Doelstelling 
Het gebruik en de ontwikkeling van de beste onderzoeksinfrastructuren  in Europa optimaliseren, en 
op alle gebieden van wetenschap en technol ogie nieuwe onderzoeksinfrastructuren van pan-
Europees belang helpen tot stand brengen die de  Europese wetenschappelijke wereld nodig heeft 
om zijn leidende positie in he t onderzoek te behouden, en die de  industrie kunnen helpen bij het 
versterken van haar kennisba sis en technologische knowhow. 
L 400/318 NL Publicatieblad van de Europese Unie 30.12.2006 
 Aanpak 
Als de EU de meest concurrerende en dynamische  kenniseconomie ter wereld wil worden, moeten 
er moderne en doeltreffende onderzoeksinfrastruc turen in het leven worden geroepen om een 
leidende positie te veroveren op wetenschappe lijk en technologisc h gebied. Onderzoeks-
infrastructuren spelen een cruciale rol bij het creë ren van kennis en technologie en de verspreiding, 
toepassing en exploitatie daarva n, en dragen aldus bij tot de bevordering van innovatie en de 
totstandbrenging van de Europese onderzoeksruimte . De toegang tot deze infrastructuren is hoe 
langer hoe meer onontbeerlijk voor alle gebieden van wetenschap  en technologie en voor weten-
schappelijk onderbouwde beleidsvorming. Een groot aantal onderzoeksinfras tructuren heeft zich 
ontwikkeld van grote faciliteiten die nagenoeg uitsluitend op een sp ecifiek vakgebied  gericht waren, 
tot dienstverleningsfaciliteiten ten behoeve va n brede wetenschappelijk e kringen. De door de 
informatie- en communicatietechnologie mogelij k gemaakte moderne infrastructuurconcepten 
omvatten tegenwoordig ook gedistri bueerde hardware-, software- en inhoudssystemen met een 
enorme gecumuleerde kennis in een gr oot aantal verschillende vakgebieden.  
De voorgestelde maatregel draagt met name bij tot ontwikkeling, exploitatie en behoud van kennis, 
via de steun aan onderzoeksinfras tructuren op basis van een op het excellentiecriter ium steunende 
bottom-up-benadering en een gerichte benadering. De strategische opwaardering van op informatie 
en communicatie gebaseerde e-infr astructuren en virtuele infrastr ucturen geldt ook als een drijvende 
kracht voor veranderingen in  de manier waarop wetenschap word t bedreven. De lidstaten zullen in 
de ontwikkeling en financiering van infrastructuren een centrale rol blijven spelen.  
30.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 400/319 
 De term "onderzoeksinfrastructuren" in de cont ext van het kaderprogramma van de Europese 
Gemeenschap voor onderzoek en technologische ontwikkeling heeft betr ekking op faciliteiten, 
hulpbronnen en diensten die de onde rzoeksgemeenschap nodig heeft om  onderzoek te verrichten op 
alle wetenschappelijke en technologische gebied en. Deze definitie omvat, met inbegrip van het 
bijbehorende menselijk potentieel: 
– de belangrijkste apparatuur of instrumenten die voor onderz oeksdoelen worden gebruikt; 
– bij wetenschappelijk onderzoek gebruikt e kennisgebaseerde hulpbronnen zoals ver-
zamelingen, archieven, gestructureerde inform atie of systemen voor gegevensbeheer; 
– ICT-infrastructuren zoals Grid, com puters, software en verbindingen; 
– andere voor wetenschappelijk onderzoe k gebruikte speciale apparatuur. 
Alleen onderzoeksinfrastructuren of  netwerken van onderzoeksinfrastr ucturen die wat prestaties en 
toegang betreft van duidelijk be lang zijn voor de academische, pub lieke en industriële Europese 
wetenschappelijke gemeenscha p, kunnen voor steun in aanmerk ing komen. Zij moeten een 
significante bijdrage leveren aan de ontwikkeling van de Eu ropese onderzoekscapaciteit. 
De coördinatie van de thematische onderzoeks infrastructuur van he t specifieke programma 
"Samenwerking" wordt in het ka der van dit programma gewaarborgd. 
L 400/320 NL Publicatieblad van de Europese Unie 30.12.2006 
 Activiteiten 
De krachtlijnen van de activiteiten zijn: 
– optimaliseren van het gebruik van bestaande ond erzoeksinfrastructuren en verbeteren van 
de prestaties daarvan; 
– bevorderen van de ontwikkeling van nieuwe onderzoeksinfras tructuren (of belangrijke 
verbeteringen van bestaande structuren) van pan-Europees belang, hoofdzakelijk voort-
bouwend op de werkzaamheden van het ESFRI (Europees Strategieforum inzake onderzoeksinfrastructuren); 
– ondersteunende maatregelen, inclusief ondersteuning voor nieuwe behoeften. 
1.1. Bestaande onderzoeksinfrastructuren 
Met de activiteiten met betrekking tot onderzoeksinfr astructuren moeten de Europese capaciteit en 
prestaties van specifieke onderzoe ksinfrastructuren worden vergroot en moeten de gebruikers-
gemeenschappen meer worden gestimuleerd om van de mogelijkheden van de onderzoeks-infrastructuren gebruik te make n en te investeren in onderzoe k van topniveau. De activiteiten 
omvatten steun voor een optimaliser ing van de Europese onderzoeksi nfrastructuren via "Integratie" 
van capaciteiten en inspanningen, hetgeen moet le iden tot het meest doeltreffende gebruik van 
faciliteiten, hulpbronnen en diensten  in alle gebieden van wetensch ap en technologie en voorts de 
"Transnationale toegang" tot bestaa nde infrastructuren zal bevorderen. 
30.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 400/321 
 1.1.1.  Geïntegreerde activiteiten 
Voor onderzoeksinfrastructuren van wereldniveau zijn enorme en langdurige investeringen nodig in 
menselijke en financiële hulpbronnen. Deze moeten worden gebruikt en benut door een zo groot 
mogelijke groep van wetenschappers en industriële  afnemers op Europese schaal. Bovendien moet 
de optimalisering en versterking van de capaciteit en de prestaties van de onderzoeksinfrastructuren 
op communautair niveau voortdurend worden bevorderd en verbeterd om in te spelen op de nieuwe 
en toenemende wetenschappelijke behoeften. Dit kan beter worden bereikt via de gecoördineerde 
bevordering van het gebruik, de ont wikkeling en de verdere verbetering van deze infrastructuren. 
De Gemeenschap moet tot deze doelstelling bijdra gen via de bevordering van geïntegreerde acti-
viteiten. Deze activiteiten zullen ervoor zorgen dat Europese onde rzoekers, waaronder onderzoekers 
uit het bedrijfsleven, met inbegrip van onderzoekers uit MK-bedrijven en peri fere en ultraperifere 
regio's, toegang krijgen tot de beste onderzoe ksinfrastructuren om hun onderzoek te verrichten, 
door de ondersteuning van de geïntegreerde verleni ng van infrastructuurgere lateerde diensten aan 
de onderzoeksgemeenschap op Europees en op intern ationaal niveau, naarge lang van het geval. De 
geïntegreerde activiteite n zijn ook bedoeld voor een betere st ructurering, op Europese schaal, van 
de manier waarop onderzoeksinfrastructuren functioneren, en voor het stimuleren van hun 
gezamenlijke ontwikkeling wat betreft capaciteit en prestaties. 
L 400/322 NL Publicatieblad van de Europese Unie 30.12.2006 
 Geïntegreerde activiteiten voor bestaande onderzoeks infrastructuren zullen worden uitgevoerd door 
middel van: 
– "bottom-up" uitnodigingen tot het indienen van voorstellen voor het op gang brengen van 
de onderlinge coördinatie en de bundeling van de middelen van infras tructuurexploitanten 
teneinde een cultuur van onderlinge samenwer king te bevorderen. Deze activiteiten zijn 
ook bedoeld voor een betere structurering, op Europese schaal, van de manier waarop 
onderzoeksinfrastructuren functioneren en va n de wijze waarop potentiële gebruikers 
toegang tot die infrastructuren kunnen krijgen, voor het stimuleren van hun gezamenlijke ontwikkeling ten aanzien van capaciteit en prestaties en het bevorderen van hun 
samenhangend en interdisciplinair gebruik; 
– "gerichte uitnodigingen tot het indienen van voorstellen" voor gevallen waarin gerichte 
acties duidelijk gunstig zijn voor de onderste uning van potentieel belangrijke onderzoeks-
infrastructuren op lange termijn en om hun ge bruik op communautair niveau te versnellen. 
Zij worden geïmplementeerd in nauwe samenw erking met de activiteiten die plaatsvinden 
op de thematische gebieden om ervoor te zo rgen dat alle op Europees niveau in het 
communautaire kader ondernomen acties bean twoorden aan de behoeften aan onderzoeks-
infrastructuren op hun respectieve gebied. Er kunnen nu al gebieden worden vastgesteld
1 
waarin de reeds bestaande Eu ropese infrastructuren beter kunnen worden gebruikt en 
kunnen worden versterkt, waarmee zij zullen b eantwoorden aan de strategische behoeften 
op lange termijn van academische, publieke en industriële belanghebbenden en de maatschappij in zijn geheel, zoals voor bi owetenschappen en de toepassingen daarvan, 
informatie- en communicatietechnologie, de  ontwikkeling van industrieel onderzoek met 
inbegrip van metrologie, ste un voor duurzame ontwikkeling, in het bijzonder op het gebied 
van milieu, en voor sociale en menswetenschappen. 
                                                
 
1 Ook door het ESFRI vastgesteld. 
30.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 400/323 
 1.1.2. Elektronische ICT-infrastructuren 
De toepassing van e-infrastructuren biedt de ond erzoeksgemeenschappen essentiële diensten die 
gebaseerd zijn op complexe processen welke zoda nig zijn ontworpen dat de virtuele gemeen-
schappen gebruik kunnen maken van verspreide  ICT-hulpbronnen (computers, verbindingen, 
instrumentarium). De versterking van een Europe se aanpak en van gerelateerde Europese activi-
teiten op dit gebied kan een belangrijke bijdrage  leveren tot het stimuleren van het Europese 
onderzoekspotentieel en de benut ting ervan, door het consolideren  van e-infrastructuren als een 
pijler van de Europese onderzoe ksruimte, een "voorloper" van inte rdisciplinaire innovatie en een 
drijfveer bij het veranderen van de manier wa arop wetenschap wordt bedreven. Zij kan ook 
bijdragen tot de integratie van onderzoekteam s uit perifere en u ltraperifere gebieden. 
De voor e-infrastructuur voorgest elde activiteiten, gebaseerd op gerichte uitnodi gingen tot het 
indienen van voorstellen, beogen het bevorderen van de verdere ontwikkeling en groei van 
communicatie- en netinfrastructuren met een hoge cap aciteit en hoge prestatie (GÉANT en Grid) en 
van de Europese computercapaciteiten van hoge kw aliteit, waarbij de noodzaak wordt onderstreept 
faciliteiten voor gedistribueerde supercomputers,  gegevensopslag en geavanceerde visualisatie van 
wereldklasse te ondersteunen. De activiteiten beogen ook, waar passend, de toepassing door 
gebruikersgroepen, het versterken van de mondiale relevantie en het vergro ten van het niveau van 
vertrouwen te bevorderen, een en ander op ba sis van de successen van GÉANT en de Grid-
infrastructuren en van open sta ndaards voor interoperabiliteit. 
L 400/324 NL Publicatieblad van de Europese Unie 30.12.2006 
 Er moet op gecoördineerde wijze steun worden verleend aan digitale bi bliotheken, archieven, 
gegevensopslag, gegevensconservering, en de noodzakelijke bundeling van middelen op Europees 
niveau om de gegevensbestanden voor de huidige  en toekomstige generatie wetenschappers te 
organiseren. Hierbij wordt ook aa ndacht besteed aan de verbeteri ng van het vertrouwen en de 
betrouwbaarheid van de gegevens laag van e-infrastructuren. De voorgestelde activ iteiten beogen 
ook het anticiperen op en integreren van nieuwe eisen en oplossingen om de totstandbrenging te 
vergemakkelijken van grootschalige proefnetwerken die ontworpen zijn met nieuwe revolutionaire 
technologieën, en om in te spelen op nieuwe  gebruikerseisen, waaronde r e-learning. De eIRG 
(e-infrastructuur reflectiegroe p) zal op regelmatige basis st rategische aanbevelingen doen. 
1.2. Nieuwe onderzoeksinfrastructuren 
Het specifieke programma helpt bij het bevorderen van nieuwe onderzoeksinfrastructuren (inclusief 
belangrijke verbeteringen van bestaande infrastr ucturen), en is voornamelijk gericht op voor-
bereidende fasen en op "unieke" infrastructuren met een cruciale en pan-Europese uitwerking op de 
ontwikkeling van relevante wete nschapsgebieden in Europa. 
1.2.1. Ontwerpstudies voor nieuwe onderzoeksinfrastructuur 
Deze ontwerpstudies moeten via een bottom-up-bena dering in de vorm van uitnodigingen tot het 
indienen van voorstellen de to tstandbrenging van nieuwe onderz oeksinfrastructuren bevorderen 
door premies voor oriënterend onderzoek en haalb aarheidsstudies voor nieuwe infrastructuren te 
financieren. 
30.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 400/325 
 1.2.2. Steun voor de bouw van nieuwe infrastructuur 
Deze is bedoeld om, overeenkomstig het beginsel va n de "variabele geometrie", de totstandbrenging 
van nieuwe onderzoeksinfrastructuren te be vorderen, hoofdzakelijk voortbouwend op de werk-
zaamheden van het ESFRI betreffende de ontwikke ling van een Europese routekaart voor nieuwe 
onderzoeksinfrastructuren. In het werkprogramma  zullen prioritaire pr ojecten voor mogelijke 
communautaire steun worden vastgesteld. 
De bouw van de nieuwe infrastructu ren zal in twee fasen worden u itgevoerd, op basis van een in het 
kaderprogramma vastgestel de lijst van criteria. 
• Fase 1: ondersteuning van de voorbereidende fase 
In deze eerste fase worden uitnodigingen tot het indienen van voorstellen ge daan die zich beperken 
tot de in het werkprogramma vast gestelde prioritaire projecten. De voorbereidende fase omvat de 
voorbereiding van de gedetailleerde  bouwplannen, de juridische or ganisatie, het beheer en de 
meerjarenplanning van de geplande  onderzoeksinfrastructuren en de uiteindelijke overeenkomst 
tussen de belanghebbenden. Gedurende deze voorbereid ende fase zal de Commissie als katalysator 
fungeren, voornamelijk voor het vergemakkelijken va n financieringstechnische instrumenten voor 
de bouwfase. 
L 400/326 NL Publicatieblad van de Europese Unie 30.12.2006 
 Fase 2: ondersteuning van de bouwfase 
De tweede fase dient voor de uitvoering van de  bouwplannen, met de eventuele medewerking van 
particuliere financiële instellinge n, op basis van de bereikte techni sche, juridische, administratieve 
en financiële overeenkomsten, met name met benu tting van de complementariteit tussen nationale 
en communautaire instrumenten (zoals de Structuur fondsen en de Europese Investeringsbank) en in 
voorkomend geval rekening houdend met het potentie el voor wetenschappelijke excellentie van 
zowel de convergentieregio's als van de ultraperifer e regio's. De financiële steun uit hoofde van het 
kaderprogramma voor de bouwfase kan worden verl eend voor de prioritair e projecten waarvoor een 
aantoonbare behoefte aan steun best aat. Voor deze gevallen worden besluiten genomen volgens een 
formule die afhankelijk is van de aard en het niveau van de vereiste steun (bijvoorbeeld recht-streekse subsidie, EIB-leningen waartoe de toega ng kan worden vergemakkelijkt via de financie-
ringsfaciliteit met risicodeli ng (bijlage III),  artikel 171). 
1.3. Ondersteunende maatregelen,  ook voor nieuwe behoeften 
Een sterke coördinatie binnen de EU bij de va ststelling en aanneming van een Europees beleid 
inzake onderzoeksinfrastructuren is de sleutel tot het succes van deze activiteit. Daarom zullen er 
gedurende het hele programma maatregelen word en uitgevoerd voor de ondersteuning van die 
coördinatie, zoals het onderste unen van de ontwikkeling van internationale samenwerking. 
30.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 400/327 
 Deze activiteiten worden hoofdzakelijk op basis van periodieke uitnodigingen tot het indienen van 
voorstellen uitgevoerd. Deze activit eiten hebben tot doel, in het bijzonder, de coördinatie van 
nationale programma's via ERA-NET- acties te stimuleren, en bijstand te verlenen bij de analyse van 
nieuwe behoeften, bij de werkzaamheden van het E SFRI en eIRG, en bij de effectieve uitvoering 
van het programma (conferenties, contracten met deskundigen, effectstudies,  enz.), en de inter-
nationale dimensie van de in het kader van dit specifieke programma uitgevoerde activiteiten te 
ondersteunen. In het kader van de internationale  samenwerking kan aan de hand van de in dit 
specifieke deel van het capacite itsprogramma uitgevoerde activ iteiten ook worden vastgesteld wat 
de behoeften zijn van specifieke derde landen en  welke de wederzijdse belangen zijn waarop de 
specifieke samenwerking gebaseerd kan worden; op basis van gerichte uitnodigingen tot het 
indienen van voorstellen kunnen vervolgens cont acten worden ontwikkeld tussen belangrijke 
onderzoeksinfrastructuren in  derde landen en in de Europese onderzoeksruimte. 
2. ONDERZOEK TEN BEHOEVE VAN MK-BEDRIJVEN 
Doelstellingen 
De innovatiecapaciteit van de Europese MK-bedrijven  en de bijdrage van deze bedrijven tot de 
ontwikkeling van op nieuwe technol ogie gebaseerde producten en markten versterken door deze 
bedrijven te helpen bij het uitbesteden van onderzoek, het opvoeren van hun onderzoeks-
inspanningen, het uitbreiden va n hun netwerken, het beter benutten van onderzoeksresultaten en het 
verwerven van technologische knowhow, waarbij de kloof tussen onderzoe k en innovatie wordt 
gedicht. 
L 400/328 NL Publicatieblad van de Europese Unie 30.12.2006 
 Aanpak 
MK-bedrijven nemen een centrale plaats in binnen de Europese i ndustrie. Zij moeten een sleutel-
component zijn van het innovatiesysteem en in  de keten van omzetting van kennis in nieuwe 
producten, procédés en diensten. Tegen de achtergrond van toeneme nde concurrentie op de interne 
markt en op wereldvlak dienen de Europese MK-b edrijven hun kennis en onderzoeksintensiteit te 
vergroten, de exploitatie van onderzoek te verste rken, hun zakelijke activite iten geografisch uit te 
breiden en hun kennisnetwerken te  internationaliseren. De meeste  acties van de lidstaten die 
relevant zijn voor de MK-bedrijv en stimuleren en ondersteunen geen transnationale onderzoeks-
samenwerking en technologieoverd racht. Acties op EU-niveau z ijn nodig om de impact van op 
nationaal en regionaal niv eau ondernomen acties aan te vullen en te versterken. 
Er zijn specifieke acties gepland ter ondersteun ing van MK-bedrijven of  MKB-associaties die 
onderzoek moeten uitbesteden: overwegend low- en medium-tech-MK-bedrijven met weinig of 
geen onderzoekscapaciteit. Onderz oeksintensieve MK-bedrijven kunnen deelnemen als aanbieders 
van onderzoeksdiensten of onderzoek uitbestede n ter aanvulling van hun ke rnonderzoekscapaciteit. 
Deze acties worden uitgevoerd binnen het gehele gebied van wetenschap en technologie volgens 
een bottom-up benadering. De acties zullen ondersteu ning van demonstratie en  andere activiteiten 
omvatten; doel daarvan is de exploitatie van onderzoeksresultaten te vergemakkelijken met het oog op complementariteit met het programma Concurrent ievermogen en innovatie. Bij de evaluatie van 
de projectvoorstellen wordt terdege rekeni ng gehouden met de te verwachten economische 
gevolgen voor de MK-bedrijven. Financiële middelen worden toegekend via twee systemen: 
onderzoek voor MK-bedrijven en onderzoek voor MK B-associaties. 
30.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 400/329 
 Het eerste systeem is overwegend gericht op low-  en medium-tech-MK-bedrijven met weinig of 
geen onderzoekscapaciteit, maar ook onderzoeksinte nsieve MK-bedrijven die onderzoek moeten 
uitbesteden ter aanvulling van hun kernonderzoe kscapaciteit, mogen d eelnemen . Het tweede 
systeem is bedoeld voor MKB-associaties die no rmaliter het beste weten wat de gemeenschappe-
lijke technische problemen van hun leden zijn, name ns hen kunnen optreden en voor de effectieve 
verspreidingen en acceptatie van de resultaten kunnen zorgen. 
Acties met het oog op de coördinatie en ondersteun ing in het kader van "Onderzoek ten behoeve 
van MK-bedrijven" omvatten onder  meer de coördinatie van na tionale/regionale programma's 
gericht op MK-bedrijven en de ondersteuning van beste praktijken, de verspreiding en benutting 
van resultaten, de verbetering van de toegang va n MK-bedrijven tot KP7 en de evaluatie van de 
effecten. 
De acties kunnen ook voortbouwen op relevante na tionale onderzoeksprogramma's, ter aanvulling 
van de hierna genoemde onderzoeksactiviteiten1. 
Naast deze specifieke acties wordt de deelname va n MK-bedrijven in het gehele kaderprogramma 
gestimuleerd en vergemakkelijkt. Er wordt te rdege rekening gehouden met de onderzoeksbehoeften 
en het potentieel van MK-bedrijven  bij de ontwikkeling van de i nhoud van de thematische gebieden 
van het programma "Samenwerking"; deze thema tische gebieden zullen de vorm krijgen van 
projecten van verschillende omvang en reikwijdte , al naar gelang het gebied en het onderwerp. 
Gedurende de uitvoering van het OTO-kaderprogramma van de Europese Gemeenschap wordt 
complementariteit en synergie tot stand gebrach t met de uit hoofde van het kaderprogramma voor 
concurrentievermogen en innovati e ondernomen activiteiten, tene inde de deelname van MK-
bedrijven aan het communautaire OTO-kaderprogr amma te bevorderen en te vergemakkelijken.  
                                                 
1 Dit zou, voortbouwend op Eureka, eventuee l de gemeenschappelijk uitvoering kunnen 
omvatten van programma's die gericht zijn op MK-bedrijven die onderzoek verrichten. 
L 400/330 NL Publicatieblad van de Europese Unie 30.12.2006 
 Activiteiten 
De volgende twee specifieke regelinge n voor MK-bedrijven worden opgezet: 
• Onderzoek voor MK-bedrijven 
Deze regeling ondersteunt kleine groepen van in novatieve MK-bedrijven bij het oplossen van 
gemeenschappelijke of complementaire technolog ische problemen. De projecten moeten een vrij 
korte looptijd hebben en gericht zijn op de innovatiebehoeften va n de MK-bedrijven die onderzoek 
uitbesteden aan OTO-actoren en een aantoonbaar exploitatiepotentieel voor de betreffende MK-
bedrijven hebben. 
• Onderzoek voor MKB-associaties 
Deze regeling ondersteunt MKB-associaties bij he t ontwikkelen van technische oplossingen voor 
gemeenschappelijke problemen van grote aantallen MK -bedrijven in specifieke  industriële sectoren 
of segmenten van de waardeketen door midde l van onderzoek dat bijvoorbeeld nodig is om 
Europese normen en standaarden te ontwikkele n of zich daaraan te houden, en om aan regel-
gevingseisen te voldoen op gebieden als gezondheid, veiligheid en milieubescherming. De projecten kunnen een looptijd van een aantal jaren hebben en moeten worden geleid door de MKB-associaties die ten behoeve van hun leden onderzoe k uitbesteden aan OTO-actoren. Zij moeten een 
aantal afzonderlijke MK-bedrijven omvatten. 
• Gemeenschappelijke kenmerken van de regelingen 
– Andere ondernemingen en eindgebruikers kunnen  ook deelnemen aan de regelingen indien 
dit in het belang van de MK-bedri jven of de MKB-associatie is.  
30.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 400/331 
 – Behalve onderzoek moeten de projecten ook ac tiviteiten omvatten ter bevordering van de 
acceptatie en de doeltreffende exploitatie va n de onderzoeksresultaten zoals tests, 
demonstraties, opleidingen, technologieoverd racht, kennisbeheer en bescherming van de 
intellectuele eigendom. De onderzoeksprojec ten van MKB-associaties moeten ook acti-
viteiten omvatten voor de doeltreffende versprei ding van de onderzoeks resultaten onder de 
leden van de MKB-associatie s en, indien nodig, daarbuiten.  
– Voor beide regelingen gelden bijzondere re gels voor eigendom en toegangsrechten. 
De nadruk zal duidelijk liggen op de steun voor onderzoeksprojecte n. Daarnaast zullen nationale 
financieringsregelingen voor MK-bedrijven of  MKB-associaties worden ondersteund ter voor-
bereiding van voorstellen voor acties in het kade r van "Onderzoek voor MK-bedrijven", zodat de 
totstandbrenging van nieuwe nationale regelingen of de uitbreiding van de bestaande, wordt 
aangemoedigd. 
3. KENNISREGIO's 
Doelstellingen 
Het onderzoekspotentieel van Europese regio's ve rsterken, met name door in heel Europa de 
ontwikkeling van regionale "door onderzoek aangestuurde clusters " waarbij universiteiten, onder-
zoekscentra, ondernemingen en re gionale autoriteiten betrokken z ijn, te stimuleren en te onder-
steunen. 
L 400/332 NL Publicatieblad van de Europese Unie 30.12.2006 
 Aanpak 
De regio's worden steeds meer erkend als bela ngrijke spelers in het onderzoeks- en ontwikkelings-
landschap van de EU. Tegelijkertijd zijn er duidelijke aanwijzingen dat investeringen in O&O 
gunstig zijn voor de aantrekkelijkhe id van een regio en dat ze he t concurrentievermogen van de 
plaatselijke ondernemingen vergrote n. O&O-intensieve clusters zijn  een van de sterkste motoren 
van dergelijke investeringsactivit eiten en leiden rechtstreeks tot lokale concurrentievoordelen met 
positieve gevolgen voor groei en we rkgelegenheid. De proefactie van 2003 inzake kennisregio's1 
heeft het belang van dergelijke clusters en de noodzaak van ondersteuning en stimulering van hun 
ontwikkeling aangetoond. 
Deze actie stelt de Europese regio's in staat hun cap aciteit voor het investeren  in OTO te versterken, 
terwijl ook hun potentieel voor het succesvol be trekken van hun belanghebbenden bij Europese 
onderzoeksprojecten wordt gemaximaliseerd en het ontstaan van clusters wordt vergemakkelijkt, 
waardoor de regionale ontwikkeli ng in Europa wordt bevorderd. De  acties zullen het creëren van 
regionale clusters vergemakkelijken die bijdragen tot de ontwikkeling van de Europese onderzoeks-ruimte. Ook wordt gestreefd naar een groter en meer gericht gebruik van de Structuurfondsen voor 
O&O-investeringen en activiteiten d oor het verbeteren van de syne rgie tussen regionaal- en onder-
zoeksbeleid, met name door he t tot stand brengen van regional e onderzoeksstrategieën die de 
regionale autoriteiten kunnen integreren  in hun economische ontwikkelingsstrategie. 
Er specifiek aandacht worden besteed aan samenwerking tussen aangrenzende regio's in 
verschillende lidstaten. 
                                                
 
1 Een proefactie "Kennisregio's" is op initi atief van het Europees Parlement in de 
Gemeenschapsbegroting van 2003 opgenomen. Hi erop volgde nog een uitnodiging tot het 
indienen van voorstellen onder het zesde ka derprogramma van de Gemeenschap voor 
OTO (2004) in het kader van het progra mma "Samenhangende ontwikkeling van het 
beleid". 
30.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 400/333 
 Het initiatief "Kennisregio's" beoogt de onderste uning van de vaststelli ng en uitvoering van 
optimaal beleid en optimale strategieën voor de ontwikkeling van door O&O aangestuurde clusters. 
Het dient in het bijzonder voor he t verbeteren van de relevan tie en de doeltreffendheid van 
regionale onderzoeksagenda's door middel van wederz ijds leren; het bevorde ren en versterken van 
de samenwerking tussen clusters; en het bijdra gen tot de versterking van duurzame ontwikkeling 
van bestaande door O&O aangestuurde clusters alsmede het scheppen van een gunstige voedings-
bodem voor nieuwe clusters, in het bijzonder in opkomende kennisregio's. Steun wordt in het 
bijzonder verleend voor vraaggestuu rde en probleemgeoriënteerde  projecten ten behoeve van 
specifieke technologische gebieden of sectoren1. 
Deze actie is van toepassing op alle regio's,  met inbegrip van de convergentieregio's2. 
Activiteiten 
Aan de projecten wordt normaliter deelgenomen door  regionale autoriteiten, regionale ontwikke-
lingsagentschappen, universiteiten, onderzoekscentra  en de industrie alsmede, in voorkomend 
geval, organisaties die werkzaam zijn op het gebi ed van technologieoverdracht of financiële of 
maatschappelijke organisaties. De projecten op he t gebied van kennisregio's omvatten de volgende 
activiteiten: 
                                                 
1 Dit sluit een eventuele combinatie van versch illende technologische gebieden niet uit. 
2 Convergentieregio's zijn de regio's bedoeld  in artikel 5 van Verordening (EG) nr. 1083/2006 
van de Raad van 11 juli 2006 houdende algeme ne bepalingen inzake het Europees Fonds 
voor Regionale Ontwikkeling, het Europees So ciaal Fonds en het Cohesiefonds (PB L 239 
van 1.9.2006, blz. 248). Daartoe behoren de "con vergentie"doelstellingsregio's, de voor 
financiering uit het Cohesiefonds in aanmerking ko mende regio's en de ultraperifere regio's. 
L 400/334 NL Publicatieblad van de Europese Unie 30.12.2006 
 • Analyse, ontwikkeling en uit voering van onderzoeksagenda's  van regionale of grens-
overschrijdende clusters en samenwerking tussen  deze clusters. Dit omvat analyses alsmede een 
uitvoeringsplan dat gericht is op O&O-capacite it en O&O-prioriteiten. De projecten zullen 
gebruik maken van prognoses, benchmarking of andere methoden waaruit de verwachte voor-
delen blijken, zoals een sterkere  koppeling tussen de betrokken cl usters, een optimale deelname 
aan Europese onderzoeksprojecten en grotere effecten voor regionale ontwikkeling. Zij kunnen 
ook de voorbereiding op interregiona le proefacties zijn. Deze activ iteiten zijn vooral bedoeld om 
de verbeterde complementariteit van communaut aire regionale fondsen en andere commu-
nautaire en nationale fondsen te bevorderen. 
• "Mentoring"  van regio's met een minder ontwikk eld onderzoeksprofiel door hoogontwikkelde 
regio's, op basis van op O&O gerichte cluste rvorming. Transnationale  regionale consortia 
mobiliseren en associëren onderzoeksactoren ui t academische, industriële en overheidskringen 
om technologisch minder ontwikkelde regio's te begeleiden. 
• Initiatieven voor het verbeteren van de integratie  van onderzoeksactoren en -instellingen in 
regionale economieën door hun interacties op cluste rniveau. Dit omvat transn ationale activiteiten 
voor het verbeteren van contacte n tussen belanghebbende onderzoeks kringen en de lokale zaken-
wereld alsmede relevante activit eiten tussen clusters. Om de voor delen van integratie aan te 
tonen, zouden deze activiteiten kunnen bijdragen to t het in kaart brengen van OTO-complemen-
tariteiten.  
30.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 400/335 
 Steun wordt ook verleend aan activiteiten voor he t bevorderen van systematische onderlinge uit-
wisseling van informatie alsmede interactie tussen vergelijkbare projecten en  waar van toepassing, 
met acties van andere relevante communautaire pr ogramma's (bijvoorbeeld workshops over analyse 
en synthese, rondetafelconferentie s, publicaties), waarbij de nadr uk wordt gelegd op de betrokken-
heid van met name kandidaat-lidstaten en gea ssocieerde landen, alsmede van lidstaten die na 
1 mei 2004 tot de EU zijn toegetreden. 
4. ONDERZOEKSPOTENTIEEL 
Doelstelling 
De verwezenlijking van het volledige onderzoekspoten tieel van de uitgebreide Unie stimuleren door 
het ontsluiten en ontwikkelen van bestaande of ni euwe topkwaliteit in de convergentieregio's en 
ultraperifere regio's van de EU, en de capacite iten van hun onderzoekers om succesvol deel te 
nemen aan onderzoeksactiviteiten op comm unautair niveau helpen versterken. 
L 400/336 NL Publicatieblad van de Europese Unie 30.12.2006 
 Aanpak 
Om het volledige onderzoekspotentieel van de uitg ebreide Unie te kunnen benutten, moet met een 
specifieke actie worden getrac ht het potentieel van onderzoeks groepen te ontsluiten, in het 
bijzonder in de convergentieregio's en ultraperifere regio's van de  Europese Unie die hun mogelijk-
heden momenteel niet volledig gebruiken of die behoefte hebben aan nieuwe kennis en onder-
steuning om hun potentieel te benutten. De acties z ijn grotendeels gestoeld op oude en bestaande 
maatregelen zoals de Europese centra van excellentie  in de tien nieuwe lidstaten in het vijfde kader-
programma en de Marie Curie-gastbeurzen voor  kennisoverdracht. Ze vormen ook een aanvulling 
op de inspanningen die door het Europees Sociaal Fonds moeten worden geleverd in het kader van 
het nieuwe cohesiebeleid (2007-2013) dat geri cht is op de ontwikkeling van het menselijk 
potentieel voor onderzoek op nationaal niveau  in de in aanmerking komende gebieden.  
Door de inspanningen te richten op de verste rking en uitbreiding van de samenwerking van 
dergelijke onderzoeksgroepen met onde rzoekscentra in andere EU-lidst aten of geassocieerde landen 
kan een belangrijke bijdrage worden geleverd aan de ontsluiting van het potentieel van deze 
gebieden en bijgevolg aan hun duurzame ontwikke ling op lange termijn. Door  de internationale 
bekendheid en erkenning van deze onderzoeksgr oepen te optimaliseren worden hun leider-
schapspotentieel en de kwaliteit van hun wetensch appers, alsmede hun zichtbaarheid vergroot en 
hun deelname aan de Europese ond erzoeksruimte vergemakkelijkt. 
30.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 400/337 
 Activiteiten 
De actie is in het bijzonder gunstig voor partic uliere strategische partnerschappen, inclusief 
jumelages, tussen onderzoeksgroepen van de openbare en particuliere sector  in de convergentie-
regio's en ultraperifere regio's van de EU, di e op grond van hun kwaliteit en hoog potentieel worden 
uitgekozen, en reeds gevestigde onderzoeksgroe pen elders in Europa. Bijzondere nadruk wordt 
gelegd op de verwachte langere-ter mijneffecten van het partnersch ap op zowel EU- als regionaal 
niveau. Om hun volledig potentieel te verwezenlijk en (d.w.z. versterken van hun kennis, ontwikke-
len van extra bekwaamheden, ook in onderzoeksbeheer, of meer zichtb aarheid) omvat de actie steun 
voor de gekozen onderzoeksgroepen in de in aanm erking komende regio's, in het kader van de 
binnen het strategische partnerschap  ontwikkelde onderzoeksprogramma's voor: 
• de uitwisseling van knowhow en ervaring via tr ansnationale wederzijdse detacheringen van 
onderzoekspersoneel bij de gesel ecteerde centra in de in aanmerk ing komende regio's en een of 
meer partnerorganisaties in een andere EU-lidst aat of een geassocieerd  land, met een ingebouwd 
verplicht terugkeermechanisme voor gedetacheerd pers oneel van de geselectee rde centra in de in 
aanmerking komende regio's; 
• de rekrutering door de geselecteerde centra van bestaande of nieuwe topkwaliteit van pas 
gearriveerde ervaren onderzoekers, met inbe grip van managers, ten behoeve van kennis-
overdracht en/of opleiding van onderzoekers, ook be doeld om de terugkeer van wetenschappers 
naar hun land van herkomst te stimuleren; 
L 400/338 NL Publicatieblad van de Europese Unie 30.12.2006 
 • de aanschaf en ontwikkeling van bepaalde onderz oeksuitrusting en de opbouw van een materiële 
omgeving voor de geselecteerde cen tra, ten behoeve van bestaande of nieuwe topkwaliteit en ter 
ondersteuning van de in het kader van het st rategisch partnerschap  ontwikkelde onderzoek-
sprogramma's; 
• de organisatie van workshops en conferenties om kennisoverdracht op re gionaal, nationaal en 
internationaal niveau te vergemakkelijken. Hieraan kan zowel het eigen onderzoekspersoneel 
van de geselecteerde centra als gastonderzoekers van andere la nden deelnemen in het kader van 
de ontwikkeling van de internati onale opleidingscapaciteit en re putatie van de geselecteerde 
centra; deelname van het onderzoekspersoneel va n de uit hoofde van deze regeling geselecteerde 
centra aan internationale  conferenties of oplei dingsacties op korte termijn voor het delen van 
kennis, het totstandbrengen van netwerken en om  dit personeel met een meer internationale 
omgeving in contact te brengen; 
• publiciteitsactiviteiten om de bekendheid en de zi chtbaarheid van de gese lecteerde centra en hun 
activiteiten te vergroten. 
Bovendien is, onafhankelijk van deze ondersteun ende maatregelen, ook voorzien in evaluatie-
faciliteiten via welke elk onderzoekscentrum in de  in aanmerking komende regio's, ongeacht of het 
een steunaanvraag heeft ingediend, een internat ionale onafhankelijke deskundige evaluatie kan 
krijgen van het niveau van zijn algemene onderz oekskwaliteit en -infrast ructuren. Deze evaluatie 
zal worden uitgevoerd door voor aanstaande onafhankelijke interna tionale deskundigen, die door de 
Commissie worden benoemd. 
30.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 400/339 
 5. WETENSCHAP IN DE MAATSCHAPPIJ 
Doelstelling 
Met het oog op het opbouwen van een open, effectieve en demo cratische Europese kennis-
maatschappij bestaat het doel erin de harmonieu ze integratie van de wetenschappelijke en 
technologische inspanning en gerelateerd onderzoe ksbeleid in het Europese sociale weefsel te 
stimuleren, door op Europese schaal  de bezinning en het debat ove r wetenschap en technologie en 
over hun band met het volledige maatschappelijke en culturele spectrum, aan te moedigen. 
Aanpak 
Het thema "Wetenschap in de maatschappij" houdt een belangrijke uitbreiding en voortzetting in 
van de uit hoofde van het zesde kaderprogramma  uitgevoerde proefproje cten, overeenkomstig de 
toegenomen ambitie van het Europese onderzoeksbeleid. 
De ontwikkeling van Europese same nlevingen is in grote mate af hankelijk van hun capaciteit om 
kennis te ontwikkelen, te benutten en te vers preiden en voortbouwend daarop voortdurend te 
vernieuwen. Wetenschappelijk onderzoek speelt wat dit betreft als onderdeel van de "kennis-
driehoek" onderzoek, onderwijs en  innovatie een hoofdrol en moet een van de stuwende krachten 
blijven van de bevordering van groe i, welvaart en duurzame ontwikkeling. 
L 400/340 NL Publicatieblad van de Europese Unie 30.12.2006 
 Daartoe is het absoluut noodzakelijk  een sociale en culturele omgevi ng te creëren die bevorderlijk is 
voor succesvol en bruikbaar onderzoek. Dit houdt in dat rekening wordt gehouden met legitieme 
maatschappelijke bekommernissen en behoeften, he tgeen tot een waardevoller democratisch debat 
leidt met een meer betrokken en  beter geïnformeerd publiek, alsmed e tot betere voorwaarden voor 
collectieve keuzes over wetenschap pelijke kwesties, en de mogeli jkheid voor organisaties uit het 
maatschappelijk middenveld om onderzoek in verb and met hun aandachtspunten uit te besteden. Er 
moet aldus ook een gunstig klimaat tot stand wo rden gebracht voor wetens chappelijke doelen, een 
nieuwe golf van onderzoeksinvesteri ngen en de aansluitende versprei ding van kennis, die de basis 
vormt van de Lissabon-strategie. Deze activiteit zal tevens gericht zijn op de volledige integratie 
van vrouwen in de wetenschappelijke wereld.  
Dit deel van het capaciteitsprogramma wordt daar om toegespitst op de on twikkeling van een aantal 
voorwaarden waardoor een dergelijk bevorderlijk klimaat in Europa de norm in plaats van de 
uitzondering wordt. 
Op de eerste plaats moet aandacht worden best eed aan het gevaar voor een wetenschapskloof 
binnen onze samenlevingen. Deze scheidt de grote groep mensen die geen toegang tot relevante 
kennis heeft van de kleine groe p die dat wel heeft, degenen die hun invloed kunnen doen gelden op 
het beleid op onderzoeksgebied van degenen die dit niet kunnen. Daarom bestaan er onder de 
burgers gemengde gevoelens ten aanzien van de mogelijke voordelen van wetenschap en techno-
logie en ten aanzien van een echte publieke cont role daarvan. Enerzijds willen ze graag dat de 
onderzoeksector zich meer inzet voor de oplossing van de huidige problemen (ziekten, vervuiling, 
epidemieën, werkloosheid, enz.) en beter anticipe ert op de mogelijke gevolgen voor de toekomst. 
Anderzijds geven zij blijk van een duidelijk wa ntrouwen tegenover bepaal de gebruiksdoeleinden 
van de wetenschap en mogelijke interferenties van ge vestigde belangen in de besluitvormings-
procedures. 
30.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 400/341 
 Enkele redenen voor een vaak onbevredigende integr atie van wetenschap in de maatschappij zijn: 
• het publiek is onvoldoende betrokken bij het vastst ellen van de prioriteiten en het tot stand 
brengen van de richtsnoeren voor het wetensch apsbeleid. Een grotere betrokkenheid zou een 
breder debat over de eventuele risico's en gevolgen mogelijk maken. 
• er bestaan steeds meer reserves ten opzichte va n bepaalde wetenschappe lijke ontwikkelingen, er 
is een gevoel van gebrek aan controle en er zijn onbeantwoorde vragen betreffende de inacht-
neming van fundamentele waarden; 
• de indruk bestaat dat de wetenschap is afgesned en van de alledaagse economische en sociale 
realiteit; 
• de objectiviteit van wetenschappe lijke bewijzen die de publieke  beleidsvorming ter beschikking 
worden gesteld, wordt in twijfel getrokken; 
• de kwaliteit van de voor het publ iek beschikbare wetenschappelijk e informatie is ontoereikend. 
De gekozen aanpak heeft tot doel: 
– de mechanismen voor de toegang tot en het va lideren van de expertise veelomvattender en 
transparanter te maken om he t beleid beter te onderbouwen; 
– normen vast te stellen voor ethisch vera ntwoorde onderzoeksinspanningen met inacht-
neming van de fundamentele rechten; 
– Europa in staat te stellen een actievere rol te  spelen op het wereldtoneel, bij het debat over 
en bij de verbreiding van gemeenschappelijke waarden, gelijke kansen en maat-schappelijke dialoog; 
L 400/342 NL Publicatieblad van de Europese Unie 30.12.2006 
 – de kloof te overbruggen tussen degenen met en zonder wetenschappelijke opleiding en 
steden, regio's, stichtingen, wetenschapscentra,  musea, organisaties uit het maatschappelijk 
middenveld, enz. aan te moedigen de wetensch apscultuur in de directe omgeving van alle 
burgers te bevorderen; 
– een maatschappelijke dialoog over onderzoeksbele id te bevorderen en organisaties uit het 
maatschappelijk middenveld aan te moedigen  meer te participer en bij onderzoeks-
activiteiten; 
– wegen te verkennen om het beheer van het Europees onderzoeks- en  innovatiesstelsel te 
verbeteren; 
– een beeld van wetenschap en onderzoekers te geven dat iedereen en in het bijzonder jonge 
mensen aanspreekt; 
– de vooruitgang van vrouwen in wetensch appelijke loopbanen te bevorderen en hun 
professionele en wetenschappelijke talenten be ter te gebruiken, hetgeen iedereen ten goede 
komt; 
– wetenschappelijke communicatie  te vernieuwen door de voo rkeur te geven aan moderne 
middelen om een beter resultaat te verkrijgen en door de wetenschappe rs te helpen nauw 
met mediadeskundigen samen te werken. 
Het thema "Wetenschap in de maatschappij"  zal worden uitgevoerd door middel van: 
• beleidsgerelateerde actie s en onderzoeksactiviteiten die rech tstreeks uit hoofde  van dit thema 
ondersteund worden; 
30.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 400/343 
 • samenwerking tussen lidstaten om gezamenlijke doe lstellingen vast te stellen en nationale 
praktijken te versterken in de geest van de open coördinatiemethode; 
• bevordering, ondersteuning en monitoring van de in troductie in en de gevolgen van kwesties op 
het gebied van "Wetenschap in de maatscha ppij" in andere onderdelen van het kader-
programma1. De algehele coördinatie  van kwesties met betrekki ng tot "Wetenschap in de 
maatschappij" zowel met betrekking tot het ka derprogramma als binn en andere relevante 
communautaire activiteiten (bij voorbeeld ten aanzien van onderw ijs en cultuur) valt onder dit 
thema. 
Hiervoor worden drie actielijnen gevolgd: Eerste actielijn: Verbeteren van de in teractie tussen wetenschap en maatschappij 
• Versterking en verbetering van het Europese wetenschapssysteem 
De verwachtingen ten aanzien van het Europese wetenschapssysteem  om ons innovatiepotentieel te 
behouden zijn zo hoog gespannen dat de maatschapp ij een dieper inzicht moet verwerven in de 
onderdelen, economische processen, regels en ge woonten ervan. Hiertoe worden drie uiterst 
belangrijke aspecten behandeld die gericht zijn op de actoren en het dynamisme van de Europese 
onderzoeksruimte: 
– verbeteren van het gebruik van wetenscha ppelijke adviesverlening en expertise voor 
beleidsvorming in Europa (inclusief risicobeh eer) en evaluatie van de gevolgen daarvan, en 
ontwikkeling van praktische instrumenten en methoden (bijvoorbeeld elektronische 
netwerken); 
– bevorderen van vertrouwen en zelfregulering in de wetenschappelijke gemeenschap; 
                                                
 
1 Hiertoe behoort het uitvoeren van de ethische  evaluatieprocedures voor  voorstellen waarin 
gevoelige onderwerpen een ro l spelen, in het kader van het specifieke programma 
"Samenwerking". 
L 400/344 NL Publicatieblad van de Europese Unie 30.12.2006 
 – aanmoedigen van het debat over informatie verspreiding, waaronder toegang tot weten-
schappelijke resultaten en de toekomst van wetenschappelijke publicaties, waarbij tevens 
maatregelen ter verbetering van de toeg ang voor het publiek in aanmerking worden 
genomen. 
• Vergroten van de betrokkenheid om te antici peren op en uitleg te  geven over politieke, 
maatschappelijke en ethische kwesties 
Gedurende de hele looptijd van het onderzoekspro ces moeten de wensen en behoeften van de 
maatschappij, alsmede fundamentele ethische begi nselen, beter geïntegreerd worden, zodat een 
veilige en constructieve omgevi ng tot stand kan worden gebracht voor onderzoekers en voor de 
maatschappij in zijn geheel. Hierb ij spelen drie aspecten een rol: 
– grotere betrokkenheid bij wetenschapsgerelateerde kwesties; 
– voorwaarden voor een geïnformeerde disc ussie over ethiek en wetenschap; 
– een grotere nadruk op het bespreken in de onde rzoeksgemeenschap van de sociale aspecten 
van onderzoek. 
• Beter begrip van de plaats van wetensch ap en technologie in de maatschappij 
Om de betrekkingen tussen wetenschap en m aatschappij met een verantwoord beleid te onder-
bouwen, moet de in de vakgebieden geschieden is, W&T-erfgoed, sociologie en wetenschaps-
filosofie verzamelde kennis van de wetenschappen worden uitgebreid, geconsolideerd en in heel 
Europa worden verspreid. Daartoe moeten we tenschappers van deze vakgebieden netwerken 
vormen om het onderzoek en de discussie zodanig te  structureren dat duidelijk wordt welk aandeel 
de wetenschap echt heeft in de opbouw van een Eur opese maatschappij en id entiteit. Daarbij moet 
vooral aandacht worden geschonken aan: 
– de betrekkingen tussen wetens chap, democratie en recht; 
30.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 400/345 
 – onderzoek naar ethiek in we tenschap en technologie; 
– de wederzijdse invloed van wetenschap en cultuur; 
– de rol en het beeld van wetenschappers; 
– begrip bij het publiek voor wetenschap, en bevordering van het openbaar debat. 
• Veranderingen in de rol van universiteiten 
Er moeten passende hervormingen worden onderste und die de universiteiten in staat stellen om 
samen met de industrie en de maatschappij hun rol volledig te vervullen bij het voortbrengen, 
verspreiden en delen van kennis (overeenkomstig de communautaire  initiatieven in zake universitair 
onderzoek). De nadruk wordt gelegd op het volgende: 
– vaststellen van betere raamvoorwaarden voor  doeltreffender universitair onderzoek;  
– bevorderen van de oprichting va n gestructureerde partnersch appen met het bedrijfsleven 
met het oog op de onderzoeksmanagementcapaciteiten van universiteiten; 
– versterken van het delen van kennis tussen uni versiteiten en de maatschappij als geheel. 
L 400/346 NL Publicatieblad van de Europese Unie 30.12.2006 
 Tweede actielijn:  Versterken van het potentieel , verbreden van de horizon 
• Gender en onderzoek 
Op basis van de beleidsoriëntaties van het werkdoc ument van de diensten van de Commissie en de 
conclusies van de Raad1 alsmede andere relevante communautaire beleidsoriëntaties wordt een 
kader voor positieve acties tot stand gebracht om  de rol van vrouwen in wetenschappelijk onder-
zoek te versterken en de genderdimensie in onderzoek  te bevorderen. Binnen dit kader is plaats voor 
beleidsdiscussies, monitoring, coördinatie en on dersteunend onderzoek. Hierbij komen de volgende 
aspecten aan bod: 
– versterken van de rol van vrouwen in wetens chappelijk onderzoek en in wetenschappelijke 
besluitvormingsorganen; 
– de genderdimensie van onderzoek; 
– integreren van genderspecifieke kwesties in  onderzoeksbeleid en –programma's van de 
Gemeenschap. 
                                                 
1 "Vrouwen en wetenschap: excellentie en innovatie - gendergelij kheid in wetenschap" 
(SEC (2005) 370); Conclusies van de Raad van 18 april 2005. 
30.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 400/347 
 • Jongeren en wetenschap 
De geplande activiteiten beoge n bij meer jongeren met eender welke achtergrond interesse te 
wekken voor wetenschappelijke lo opbanen, contacten tussen de ge neraties te bevorderen en het 
algemene niveau van wetenschappelijke kennis te  verhogen. De Europese uitwisseling en samen-
werking heeft met name betrekking op aan jongeren aangepaste methoden voor wetenschaps-
onderwijs, ondersteuning van wetens chapsdocenten (concepten, materi aal) en ontwikkeling van de 
contacten tussen school en beroepsleven. Daarna ast kan steun worden verleend aan evenementen 
met een brede Europese draagwijdte , die bedoeld zijn om jonge aspirant-wetenschappers in contact 
te brengen met vooraanstaande wetenschappers, di e als rolmodel kunnen dienen. Er wordt aandacht 
besteed aan ondersteunend onderzoe k dat rekening houdt met de sociale context en culturele 
waarden. Hierbij komen dr ie aspecten aan bod: 
– ondersteunen van formeel en informeel we tenschapsonderwijs zowel op school, als via 
wetenschappelijke centra en musea en met andere passende middelen; 
– versterken van de koppeling tussen wetens chapsonderwijs en wetenschappelijke 
loopbanen; 
– onderzoek en coördinatie van nieuwe me thoden voor het wetenschapsonderwijs. 
L 400/348 NL Publicatieblad van de Europese Unie 30.12.2006 
 – Derde actielijn: Communicatie tussen wete nschap en maatschappij  
De activiteiten beogen het bevorderen van communi catiekanalen die voor het publiek en de beleids-
makers een doeltreffende interactie in twee richti ngen mogelijk maken tussen de maatschappij en de 
wetenschap. Deze benadering begunstigt een nauw ere samenwerking en uitwisseling van beste 
praktijken tussen wetenschappers en mediades kundigen, maar ook een grotere betrokkenheid van 
doelgroepen, zoals kinderen en jongeren, onderzoeke rs die contacten hebben  met het grote publiek, 
en de vakpers. De activiteiten worden geconcentreerd op: 
– verstrekken van betrouwbare en tijdige wetenscha ppelijke informatie aan de pers en andere 
media; 
– opleidingsactiviteiten om de kloof tussen de media en de wetenschappelijke gemeenschap 
te overbruggen; 
– versterken van de Europese dimensie in we tenschapsevenementen voor het grote publiek; 
– bevorderen van wetenschap door middel va n audiovisuele middelen via Europese 
coproducties en de verspreiding va n wetenschappelijke programma's; 
– bevorderen van transnationaal toponderzoek en wetenschappelijke communicatie door 
middel van populaire prijzen; 
– onderzoek ten behoeve van de verbetering van onderlinge communicatie over wetenschap, 
zowel wat de methoden als wat de producten betreft, met het oog op het vergroten van het wederzijds begrip tussen de wetenschappelijk e wereld en de bredere groep van beleids-
makers, de media en het grote publiek. 
30.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 400/349 
 6. ONDERSTEUNING VAN EEN SAMENHAN GENDE ONTWIKK ELING VAN HET 
ONDERZOEKSBELEID 
Doelstelling 
Het verhogen van de doeltreffendheid en de same nhang van het nationale en communautaire onder-
zoeksbeleid en de relatie ervan met andere beleid sterreinen, de verbetering van de effecten van 
overheidsonderzoek en de band met het bedrijfsleven  alsmede de versterking van overheidssteun en 
het hefboomeffect daarvan op particuliere investeringen. 
Aanpak 
De maatregelen in dit onderdee l ondersteunen de coherente ontw ikkeling van het onderzoeksbeleid, 
vullen de coördinatieactiviteiten op grond van het pr ogramma "Samenwerking" aan en dragen bij 
tot Gemeenschapsbeleid en -initiatieven (zoals  wetgeving, aanbevelingen en richtsnoeren) die 
gericht zijn op het verbeteren va n de coherentie en de impact van het beleid van de lidstaten. 
Zij dragen ook bij tot de  uitvoering van de Lissab on-strategie, in het bijz onder tot de doelstelling 
van 3 % investering in onderzoek, door de lidsta ten en de Gemeenschap te ondersteunen bij de 
ontwikkeling van een doeltreffende r onderzoeks- en ontwikkelingsbele id. Doel is de verbetering 
van onderzoek door de overheid en van de band met de industrie, alsmede de bevordering van 
particuliere investeringen in onde rzoek door middel van een verste rking van de overheidssteun en 
het hefboomeffect daarvan op particuliere inve steringen. Dit vergt aanpassingsvermogen van het 
onderzoeksbeleid, de inzet van een breder gamm a aan instrumenten, de coördinatie van de 
inspanningen over de nationale gr enzen heen en een beroep op andere beleidsterreinen, teneinde 
betere randvoorwaarden voor  onderzoek te creëren. 
L 400/350 NL Publicatieblad van de Europese Unie 30.12.2006 
 Activiteiten 
Er worden twee actielijnen gevolgd1: 
Eerste actielijn: monitoring en analyse van onderzoeksgerelateerd overheidsbeleid en industriële 
strategieën, inclusie f het effect ervan 
Doel is informatie, gegevens en analyses te verschaffen ter ondersteuning van ontwerp, 
implementatie, evaluatie en transnationale coör dinatie op het gebied van overheidsbeleid. Dit 
omvat: 
• Een informatie- en inlichtingendienst (ERAWATCH)  om op gegevens gebaseerde beleids-
vorming op onderzoeksgebied te ondersteunen en al dus bij te dragen tot de totstandbrenging van 
de Europese Onderzoeksruimte (ERA) door meer informatie ter beschikking te stellen over de 
aard, de onderdelen en de ontwikkeling van na tionale en regionale beleidsmaatregelen, 
initiatieven en systemen op het gebied van onderzoek. De werkzaamheden omvatten regel-matige, vanuit Europees perspec tief uitgevoerde analyses van kw esties die van belang zijn voor 
het onderzoeksbeleid, met name van factoren in verband met de ontwikkeling van onderzoek-
systemen en hun gevolgen voor beleids- en  governancestructuren, nieuwe kwesties of 
uitdagingen en beleidsop ties alsmede een evaluatie op Europees  niveau van de door de lidstaten 
geboekte vooruitgang op het gebi ed van de Europese onderzoeksru imte en de 3 %-doelstelling. 
                                                
 
1 De activiteiten in verband met het versterk en en verbeteren van het Europese weten-
schapssysteem, zoals wetenschappelijk advies  en expertise en bijdragen aan "betere 
regelgeving", vindt men in de afdeling "Wetensc hap in de maatschappij" van dit specifieke 
programma. 
30.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 400/351 
 • Monitoring van de investering en in industrieel onderzoek  om een autonome en aanvullende 
bron van informatie te verschaffen ten behoeve  van het overheidsbeleid en van ondernemingen 
die hun O&O-investeringsstrategieën willen benchmarken onder meer in sectoren die van 
cruciaal belang zijn voor de economie van de EU . Dit omvat de regelmatige productie van 
scoreborden van O&O-investeri ngen op ondernemings- en sectorni veau, peilingen betreffende 
particuliere O&O-investeringen, trends, analyses van factoren die de O&O-beslissingen en 
-praktijken van de bedrijven beïn vloeden en analyses van de ge volgen voor de economie en het 
beleid. 
• Ontwikkeling en analyse van indicatoren van  onderzoeksactiviteiten en de gevolgen 
daarvan voor de economie.  Dit omvat de opstelling en publi catie van nationale en regionale 
kerncijfers en scoreborden voor wetenschap en  technologie, in voorkomend geval met gebruik-
making van officiële statistische indicatoren; de beoordeling van de  sterke en zwakke punten van 
de O&O-systemen in de lidstaten; en de analyse van de positie en de pr estaties van de EU in 
wetenschappelijk en technologisch onderzoek. 
Deze werkzaamheden worden uitgevoerd in sa menwerking met het Gemeenschappelijk Centrum 
voor onderzoek alsmede door middel va n studies en deskundigengroepen. 
Tweede actielijn: coördinatie van onderzoeksbeleid Doel is op een vrijwillige basi s de coördinatie van onderzoeks beleid te versterken door: 
• acties ter ondersteuning van de  implementatie van de open coördinatiemethode (OCM), en 
L 400/352 NL Publicatieblad van de Europese Unie 30.12.2006 
 • transnationale samenwerkingsinitiatieven op nati onaal of regionaal niv eau over kwesties van 
gemeenschappelijk belang, waaraan in voorkom end geval andere belanghebbenden deelnemen 
(zoals de industrie, Europese organi saties en maatschappelijke organisaties).  
Hierbij gaat het om kwesties van algemeen bela ng in verband met onderzoek en ander relevant 
beleid ten behoeve van de totstandbrenging van de Europese onderzoeksruimte en de verwezen-
lijking van de doelstelling van 3 % onderzoeksinvesteringen. De maatregelen dragen bij tot de ontwikkeling van een doeltreffender nationaal en  regionaal beleid door middel van wederzijdse 
leerprocessen en peer reviews, bevorderen g ecoördineerde of gezamenlijke initiatieven tussen 
groepen van landen en regio's die geïnteresseerd zijn in activiteite n met een sterke transnationale 
dimensie of doorwerking en brengen in voorkome nd geval de problemen aan het licht waarvoor 
aanvullende en elkaar wederzijds versterkende maatregelen van de Gemeenschap en de lidstaten 
vereist zijn. 
De initiatieven die door verschillende landen en regio's worden ondernomen, kunnen betrekking 
hebben op activiteiten als peer review s van nationaal en regionaal be leid, uitwisseling van ervaring 
en personeel, gemeenschappelijke evaluaties en  effectbeoordelingen en  de ontwikkeling en 
uitvoering van gemeenschappelijke initiatieven. 
7. INTERNATIONALE SAMENWERKINGSACTIVITEITEN 
Doelstelling 
Om concurrerend te worden en een leidende rol te spelen op wereldniveau heeft de Europese 
Gemeenschap behoefte aan een sterk en coherent internationaal we tenschaps- en technologiebeleid. 
De internationale acties die worden uitgevoerd op grond van de verschillende programma's binnen 
het kaderprogramma worden geïm plementeerd in de context van een algemene internationale 
samenwerkingsstrategie. 
30.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 400/353 
 Dit internationaal beleid heeft drie onderling samenhangende doelstellingen: 
– ondersteunen van het Europese concurrentie vermogen, via strategische partnerschappen 
met derde landen op geselecteerde wetenschap sdomeinen, door de beste wetenschappers 
uit derde landen in dienst te neme n om in en met Europa te werken; 
– contacten met derde landen gemakkelijker ma ken om elders in de wereld uitgevoerd 
onderzoek beter toegankelijk te maken; 
– aanpakken van specifieke problemen waarmee derd e landen geconfronteerd worden of die 
een mondiaal karakter hebben, op basis van wederzijds belang en wederzijds voordeel. 
L 400/354 NL Publicatieblad van de Europese Unie 30.12.2006 
 Aanpak 
Om met het oog op de specifieke internationale sa menwerkingsacties van het specifieke programma 
"Samenwerking" voor bepaalde derde landen (par tnerlanden voor de intern ationale samenwerking1) 
de prioritaire gebieden voor onde rzoek vast te stellen die van wederzijds belang en wederzijds 
voordeel zijn, zullen de lopende po litieke dialogen en partnerschapsnetwerken worden uitgebreid 
naar de verschillende regio's in deze derde la nden, teneinde de uitvoering van deze acties te 
vergemakkelijken. De coherentie van nationale activiteiten bij internationale wetenschappelijke samenwerking wordt vergroot door de ondersteuning van de coördinatie van nationale programma's 
(van lidstaten en geassocieerde landen) via multilaterale coördinatie van nationaal beleid en nationale activiteiten op het gebied van OTO.  De samenwerking met derde landen binnen het 
kaderprogramma wordt met name gericht op de volgende groepen van landen
2: 
– kandidaat-lidstaten; 
– mediterrane partnerlanden (MPL), la nden van de westelijke Balkan (WBL)3 alsmede de 
landen van Oost-Europa en Centraal-Azië (OECA)4; 
– ontwikkelingslanden, waarbij de nadruk ligt op de specifieke behoeften van elk land of 
elke regio5; 
– opkomende economieën6. 
                                                 
1 Zie voorwaarden voor deelname. 
2 Momenteel nemen 9 mediterrane partnerl anden en 6 landen uit Oost-Europa en 
Centraal-Azië deel aan het Europees nabuurschapsbeleid. 
3 Andere dan geassocieerde kandidaat-lidstaten. 
4 Andere dan geassocieerde kandidaat-lidst aten en potentiële kandidaat-lidstaten. 
5 Armenië, Azerbeidzjan, Belarus, Georgië, Kazachstan, Kirgizstan, Moldavië, Oekraïne, 
Oezbekistan, Rusland, Tadzjikistan en Turkmenistan. 
6 Er zij op gewezen dat Latijns-Amerika zowel ontwikkelingslanden als opkomende 
economieën telt. 
30.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 400/355 
 De thematische acties in zake internationale onderzoekssamenw erking worden uitgevoerd in het 
kader van het specifieke program ma "Samenwerking". De interna tionale acties op het gebied van 
menselijk potentieel worden uitgevoerd in het kader van het specifieke programma “Mensen”. De horizontale ondersteunende acties en  maatregelen die niet gericht zi jn op een specifiek thematisch 
of interdisciplinair gebied van het programma "S amenwerking", zullen word en uitgevoerd door en 
kunnen in een beperkt aantal gevallen worden aangevuld met specifieke samenwerkingsacties van 
wederzijds belang. De algemene coördinatie van de  internationale samenw erkingsacties binnen de 
verschillende programma's zal worden versterkt, teneinde tot een cohere nte aanpak te komen en 
synergieën te ontwikkelen met andere communaut aire programma's (bv. IPA, Instrument voor 
Europees Nabuurschapsbeleid, de "ALA"-verord ening en regelingen voor ontwikkelingshulp). 
Rekening houdend met de ervaring die is opgedaan via INTAS en voortbouwend op zijn werk-
zaamheden in het kader van samenwerking met de  landen van Oost-Europa en Centraal-Azië 
worden via dit programma en de programma's "S amenwerking" en "Mense n" vervolgactiviteiten 
uitgevoerd.  
De Commissie zorgt voor de coördinatie van de internationale sa menwerkingsactiviteiten 
gedurende het gehele kaderpr ogramma, waaronder de beleidsdia loog met de partnerlanden en 
-regio's, en internationale fora. 
L 400/356 NL Publicatieblad van de Europese Unie 30.12.2006 
 Activiteiten 
De belangrijkste activiteiten ten behoeve van de ontwikkeling van een gezamenlijk overeen-
gekomen beleid inzake internationale wetenschappelijke samenwerking zijn: 
• Biregionale coördinatie van W&T-samenwerkin g, waaronder vaststelling van prioriteiten 
en strategieën voor het samenwerkingsbele id inzake wetenschap en technologie 
De prioriteiten op het gebied van W&T-samenwer king van de Gemeenschap worden gebaseerd op 
een brede beleidsdialoog met pa rtnerlanden en –regio's, rekeni ng houdend met hun sociaal-culturele 
situatie en onderzoekscapacite it. Deze dialoog voor W&T-same nwerking wordt op verschillende 
niveaus gevoerd: in internationale fora (de ve rschillende VN-conventies); in geïnstitutionaliseerde 
bi-regionale dialogen1 tussen Azië en Europa (ASEM); tussen Latijns-Amerika, het Caribische 
gebied en de EU (EU-LAC); met het mediterrane  partnerschap en het partnerschap met de 
Westelijke Balkan; tussen de EU en de landen van Afrika, het Caribisch gebi ed en de Stille Oceaan 
(ACS), en met Oost-Europa en Centraal Azië2; alsook in het kader van bilaterale en multilaterale 
overeenkomsten en door middel van informele transr egionale bijeenkomsten van wetenschappers en 
andere maatschappelijke partners. 
                                                 
1 In dit verband heeft de term biregionale  dialoog betrekking op de dialoog tussen de 
lidstaten, de EG en de betrokken derde landen. 
2 Met eventuele medewerking van het Inte rnationaal Centrum voor Wetenschap en 
Technologie (ICWT) en het Centrum voor Wetenschap en Technologie (OCWT). 
30.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 400/357 
 De hoogste prioriteit wordt verleend aan het versterken van de biregi onale en bilaterale dialogen die 
bedoeld zijn ter oriëntatie en om het kader vast  te stellen voor internat ionale W&T-samenwerking 
en de gezamenlijke vaststelling van onderzoeksgebieden die van wederzijds belang en voordeel zijn. Deze dialogen en partnerschappen zijn de meest doeltreffende manier om wereldwijd en 
onderling overeengekomen doelstelli ngen te bereiken met betrekking tot de specifieke behoeften op 
regionaal en nationaal niveau. Zo kan met behulp van deze dialogen en W&T-overeenkomsten
1 een 
geïntegreerd onderzoeksbeleid geformuleerd worden  dat binnen het kaderp rogramma een coherente 
internationale W&T-samenwerking mogelijk maakt. 
Deze initiatieven worden uitgevoerd door midde l van specifieke internationale samenwerkings-
activiteiten, waarmee de biregiona le dialoog in nauw overleg met de lidstaten, de geassocieerde 
landen en de partnerlanden voor intern ationale samenwerking wordt ontwikkeld. 
De vaststelling van prioriteiten en strategieën voor W&T-samenwerking heef t directe en meetbare 
gevolgen voor de andere activite iten waarin het specifieke progr amma "Capaciteiten" voor inter-
nationale W&T-samenwerking voorzi et, in het bijzonder de verb etering en ontwikkeling van 
W&T-overeenkomsten, W&T-samenwerkingspartnersch appen en een positief synergie-effect op de 
coördinatie van nationaal beleid  en nationale activiteiten inzake internationale W&T-samen-
werking. 
In het kader van W&T-overeenkomsten en confor m de vastgestelde prioriteiten moet worden 
bepaald in hoeverre nieuwe elementen naar bove n zijn gekomen die actie of beleidsmaatregelen 
behoeven zodat zij kunnen worden behandeld in  het kader van de desbetreffende thema's. 
                                                 
1 Gezien de belangen van de Gemeenschap zijn overeenkomsten gesloten met alle belangrijke 
industriële handelspartners of opkomende ec onomieën en met nagenoeg alle landen die 
onder het Europese nabuurschapsbeleid vallen. 
L 400/358 NL Publicatieblad van de Europese Unie 30.12.2006 
 Bovendien kunnen de mogelijkheden van de W& T-overeenkomsten dankzij de deelname van 
wetenschappers aan nationale onderzoeksprogramma 's van derde landen volledig worden benut en 
kunnen de wetenschappers kennis verwerven van de onderzoekssystemen en cultuur van derde 
landen. Hiertoe worden de kosten voor de deel name aan onderzoek door wetenschappers van de 
lidstaten en geassocieerde landen aan nationale onderzoeksprogramma's van de derde landen uit 
hoofde van het kaderprogramma betaald indien er  sprake is van wederzijds belang en voordeel. 
Deze samenwerking vindt op conc urrentiële basis plaats. 
De in het kader van bovengenoemde dial ogen en W&T-samenwerkingsovereenkomsten 
ontwikkelde gezamenlijke projecten zijn op de be hoeften afgestemd en zullen in termen van 
partnerschappen, bevoegdheden en financiering behoorlijk omvangrijk zijn en belangrijke gevolgen 
hebben op sociaal-economisch gebied. De projecten zi jn speciaal gericht op de  in de beleidsdialoog 
inzake W&T-samenwerking in de regionale fora vast gestelde prioriteiten. Daarom worden er per 
regio of groepen van partnerlande n voor internationale samenwerking specifieke oproepen tot het 
indienen van voorstellen gedaan. Het resultaat va n deze dialogen draagt bij tot de vaststelling van 
de prioriteiten en behoeften voor de specifiek e acties voor internationa le samenwerking bij de 
verschillende thema's van het spec ifieke programma "Samenwerking". 
• Bilaterale coördinatie voor de versterking en de ontwikkeling van W&T-partnerschappen 
Voor de praktische uitvoering en  verdere uitwerking van de vast gestelde prioriteiten worden 
evenwichtige partnerschappen voor  wetenschappelijke en technol ogische samenwerking opgericht, 
waarin verschillende belanghebbenden (uit onde rzoek, industrie, overheid en maatschappelijk 
middenveld) bijeen worden gebracht met het oog op de opbouw van onderzoekscapaciteit en de 
uitvoering van onderzoeksacties. Deze partnersch appen hebben bewezen het meest geschikte 
mechanisme te zijn om de gezamenlijke krachten va n de partners te mobiliseren. Zij vereisen een 
multidisciplinaire benadering om de verschillende behoeften op globaal, regionaal en/of nationaal 
niveau aan te pakken. 
30.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 400/359 
 De opzet van de W&T-partnerschappen wordt geba seerd op een biregionale leiding en coördinatie 
van beleidsinitiatieven in de vastgestelde pr ioritaire gebieden. Deze partnerschappen worden 
beheerd door stuurgroepen waarin, met inach tneming van hun vakgebied en onderzoeks-
capaciteiten, een beperkt aantal vertegenwoordigers van elke regio zitting heeft en die open staan 
voor alle partners in de betrokken regio. De partnerschappen bevorderen gezamenlijke onderzoeks-
activiteiten en een permanente beleidsdialoog over de doeltreffe ndheid en efficiëntie van de 
samenwerking alsmede over de vastst elling van toekomstige behoeften. 
• Ondersteuning van de coördinatie van nation ale beleidsmaatregelen en activiteiten van 
lidstaten en geassocieerde landen voor internat ionale wetenschappelijke en technologische 
samenwerking 
Een internationale strategie van de Gemeen schap voor wetenschappelijke samenwerking op 
EU-niveau kan alleen doeltreffend en efficiënt z ijn als de nationale bele idsmaatregelen voortdurend 
gecoördineerd worden en de in het kader van de biregionale en bilaterale  dialogen inzake weten-
schap en technologie aangegane verplichtingen ook worden nagekomen. 
Met deze coördinatie wordt de efficiëntie en de  uitwerking van de lope nde initiatieven inzake 
bilaterale samenwerking op dit gebied tussen de li dstaten en de partnerlanden voor internationale 
samenwerking versterkt en worden positieve synerg ieën tot stand gebracht. Hiermee wordt ook de 
complementariteit tussen de activiteiten van de Gemeenschap en de lidstaten op het gebied van 
W&T-samenwerking bevorderd. 
Bovendien wordt met deze coördinatie ook de verw ezenlijking van een "gemeenschappelijke visie" 
ondersteund doordat een innovatieve programmatisch e aanpak en nauwere samenwerking tussen en 
met lidstaten wordt vergemakkelijkt bij de ontwikkeling en uitvoering van een coherente weten-schappelijke en technologisc he samenwerking in de EU. 
 
L 400/360 NL Publicatieblad van de Europese Unie 30.12.2006 
 BIJLAGE II 
INDICATIEVE VERDELING VAN H ET BEDRAG (in miljoen EUR) 
Onderzoeksinfrastructuren1 1 715 
Onderzoek ten behoeve van MK-bedrijven 1 336 Kennisregio's  126 Onderzoekspotentieel  340 Wetenschap in de maatschappij  330 Samenhangende ontwikkeling van het onderzoeksbeleid  70 Internationale samenwerkingsactiviteiten  180 
  
Totaal 4 097 
 
 
                                                 
1 Inclusief een bijdrage ten belope van ma ximaal 200 miljoen EUR aan de Europese 
Investeringsbank voor haar financ ieringsfaciliteit met risicodeli ng, als bedoeld in bijlage III. 
Een bedrag ten belope van 100 miljoen EUR zal worden vastgelegd in jaartranches voor de 
periode 2007-2010. 
30.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 400/361 
 BIJLAGE III 
Financieringsfaciliteit met risicodeling 
Overeenkomstig bijlage II verleent de Gemeenschap een bijdrage (coördinatie- en ondersteunings-
actie) aan de Europese Investeringsbank (EIB), di e een risicodelende partner zal zijn voor de 
financieringsfaciliteit met risi codeling (RSFF). De RSFF, die door de Gemeenschap en de EIB 
wordt medegefinancierd, strekt ertoe de invester ingen van de particuliere  sector in onderzoek, 
technologische ontwikkeling en demonstratie (OTO ), alsmede in innovatie in heel Europa te 
bevorderen. 
De bijdrage van de Gemeenschap zal de risicobeheerscapaciteit van de bank vergroten, hetgeen de 
mogelijkheid biedt tot (i) een groter volume aan EIB-leningen en -garanties voor een bepaald 
risiconiveau, en (ii) de fina nciering van risicovollere Europe se OTO-activiteiten dan zonder een 
bijdrage van de Gemeenschap mogelijk zou zij n, waardoor wordt bijgedragen tot het ondervangen 
van marktdeficiënties. Zij strekt ertoe: 
• een meerwaarde te bieden op gebieden waar op de markt niet in de nodige middelen kan 
voorzien; en 
• voor een katalyserende werking te  zorgen door het hefboomeffect op particuliere investeringen. 
De bijdrage van de Gemeenschap aan de RSFF zal worden verleend in overeenstemming met de 
bepalingen van bijlage II. 
De EIB leent fondsen die van inte rnationale markten worden aange trokken en biedt garanties aan 
haar financieringspartners overeenkomstig de standaardregels, -regelingen en -procedures. 
L 400/362 NL Publicatieblad van de Europese Unie 30.12.2006 
 Vervolgens gebruikt ze deze bijdrage volgens het beginsel "wie het eerst komt, het eerst maalt", 
voor provisies en kapitaaltoewijzing binnen de ba nk om een deel van de risico's te dekken die 
samenhangen met haar activiteite n ter ondersteuning van in aa nmerking komende Europese 
OTO-activiteiten. 
Op basis van haar financiële evaluatie beoordeelt de EIB het financiële ri siconiveau en stelt de 
waarde vast van de provisi e en kapitaaltoewijzing. 
Bij de risicobeoordeling en -inde ling, en de daaruit voortvloeie nde besluiten inzake provisie en 
kapitaaltoewijzing worden standa ardprocedures van de bank in he t kader van haar faciliteit voor 
gestructureerde financieringen gevolgd, die door  haar aandeelhouders worden goedgekeurd en 
gecontroleerd en periodiek worden bijgewerkt en aangepast. De bijdra ge van de Gemeenschap 
brengt geen verandering in deze procedures. 
Het risico voor de Gemeenschapsbe groting blijft beperkt tot de be taalde of vastgelegde bedragen. 
Er bestaat geen bijkomende verplichting voor de Gemeenschapsbegroting, aangezien het resterende 
risico door de EIB wordt gedragen. 
De bijdrage van de Gemeenschap wordt jaarlijks uitbetaald op basis van een meerjarenplan en 
rekening houdend met de ontwikkeling van de vraag. Het jaarlijkse bedrag wordt vastgesteld in het werkprogramma, op basis van het activiteitenversla g en de prognoses die de EIB zal voorleggen. 
30.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 400/363 
 In de met de EIB te sluiten overeenkomst worden na nauw overleg met de lidstaten de bepalingen 
en voorwaarden vastgesteld waaronder de communa utaire middelen kunnen worden gebruikt als 
provisies en kapitaa ltoewijzingen. Deze overeen komst omvat onder meer de volgende bepalingen 
en voorwaarden: 
• De subsidiabiliteit van communautaire OTO-act iviteiten. De door de Gemeenschap in het kader 
van dit specifieke programma gefinancierde ont wikkeling van onderzoeksinfrastructuren is bij 
verstek automatisch subsidiabel. Juridische enti teiten die zijn gevesti gd in niet-geassocieerde 
derde landen komen eveneens in aanmerking indien zij deelnemen aan werkzaamheden onder contract in het kader van KP7 en hun koste n in aanmerking komen voor communautaire 
financiering. Ook andere onderzoeksinfrastructu ren van Europees belang kunnen in aanmerking 
worden genomen.  De RSFF zal in alle lidstaten en  geassocieerde landen ter beschi kking worden gesteld, teneinde 
te waarborgen dat a lle juridisch entiteiten, ongeacht hun grootte (ook MKB en onderzoeks-
instellingen, inclusief universite iten) in alle lidstaten van de ze faciliteit gebruik kunnen maken 
voor de financiering van hun activiteiten in de subsidiabele werkzaamheden.  Innovatiewerkzaamheden van commerciële aard komen uitsluitend door gebruik van de eigen 
bijdrage van de EIB in aanmerking voor de RSFF. 
• In overeenstemming met de ingevolge artikel 167  van het Verdrag vastgestelde verordening 
[betreffende de regels voor deelname] stelt de  overeenkomst ook procedures vast aan de hand 
waarvan de Gemeenschap in naar behoren gemo tiveerde gevallen bezwaar kan maken tegen het 
gebruik van de bijdrage van de  Gemeenschap door de EIB. 
L 400/364 NL Publicatieblad van de Europese Unie 30.12.2006 
 • De regels voor het vaststellen van het aandeel  van het financiële ri sico dat door de commu-
nautaire bijdrage wordt gedekt en de risi codrempel waarboven de EIB de communautaire 
subsidie kan gebruiken, alsmede de verdel ing van de daarmee verbonden opbrengsten.  
Het niveau van de bijdrage van de Gemeensc hap voor elke verrichting zal afhangen van de 
evaluatie van het financiële risico door de EIB. Het niveau van de totale provisies en kapitaal-
toewijzingen voor de meeste ve rrichtingen in het kader van de RSFF zal naar verwachting 
binnen een marge van 15 % tot 25 % van de nomi nale waarde van die verrichtingen vallen. Het 
niveau van de totale provisie s en kapitaaltoewijzingen in he t kader van de communautaire 
bijdrage mag in geen geval meer dan 50 % van de  nominale waarde van de leningen of garanties 
bedragen. Het risico wordt voor elke verrichting gedeeld. 
• De regelingen inzake het toezicht van de Gemeen schap op de lenings- en  garantieverrichtingen 
van de EIB in verband met de bijdrage van de Gemeenschap, met inbegrip van de verrichtingen 
die via de financieringspartne rs van de EIB plaatsvinden. 
De EIB mag de bijdrage van de Gemeenschap ui tsluitend gebruiken voor verrichtingen die zijn 
goedgekeurd in de periode tussen de datum van in werkingtreding van dit specifieke programma en 
31 december 2013. 
De rente en de opbrengsten die ti jdens deze periode door de bijdrage van de Gemeenschap worden 
gegenereerd, worden door de EIB jaarlijks overg edragen aan de Commissie, die het Europees 
Parlement en de Raad van de overdracht in kenn is stelt. Overeenkomstig artikel 18, lid 2, van het 
Financieel Reglement worden deze bedragen beschouwd als bestemming sontvangsten voor het 
RSFF en in de begroting opgenomen. 
30.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 400/365 
 De Commissie kan bij de goedkeuring van het we rkprogramma besluiten om na de tussentijdse 
evaluatie als bedoeld in bijlage II van het kaderprogramma de toewijzing te herzien van de niet door 
de RSFF gebruikte en derhalve door de EIB terugbe taalde bedragen, teneinde  deze te gebruiken in 
het kader van andere werkzaamheden onder contract op het gebied "'Onderzoeksinfrastructuur" van 
dit specifieke programma. De tussentijdse evaluatie omvat een externe beoordeling van de effecten van de RSFF. 
De Commissie zal nauwlettend toezien op het do eltreffend gebruik van de bijdrage van de 
Gemeenschap, onder meer door evaluaties achteraf van succesvolle elementen van de actie, en 
regelmatig verslag uitbrengen aan het programmaco mité. Bovendien zal de Commissie de belang-
rijkste bevindingen in dit verband opnemen in het ja arlijks verslag betreffende  de activiteiten inzake 
onderzoek en technologische ontwikkeling dat zij overeenkomstig artikel 173 VEG aan het 
Europees Parlement en de Raad dient voor te leggen. 
 
L 400/366 NL Publicatieblad van de Europese Unie 30.12.2006 
 BIJLAGE IV 
Gezamenlijke uitvoering van niet-c ommunautaire onderzoeksprogramma's 
Ter indicatie is hierna een init iatief omschreven voor de geza menlijke uitvoering van nationale 
onderzoekprogramma's, dat het onderwerp zou k unnen zijn van een afzonderlijke beschikking op 
basis van artikel 169 van het Verdrag. Verder e initiatieven kunnen wo rden vastgesteld en 
voorgesteld gedurende de uitvoering van het zevende kaderprogramma. 
In het geval van deze beschikking zou een specifie ke uitvoeringsstructuur worden opgezet, tezamen 
met de organisatiestructuur en passende beheersl ichamen die nodig zijn voor de uitvoering van de 
actie. Overeenkomstig bijlage II zou de Gemeen schap financiële steun aan het initiatief kunnen 
verstrekken ten belope van het in bijlage II ge noemde bedrag en actief kunnen deelnemen aan de 
uitvoering met de meest ade quate middelen voor de actie. 
Initiatief uit hoofde van ar tikel 169 van het EG-Verdrag be treffende MK-bedrijven die 
onderzoek uitvoeren 
Doel is het opzetten en uitvoeren van een gezamenlijk O&O-programma ten behoeve van MK-
bedrijven die onderzoek uitvoeren teneinde hun onderzoeks- en innovatiecapaciteit te ontwikkelen. 
Op basis van EUREKA bevordert en  ondersteunt dit initiatief de door dergelijke MK-bedrijven 
geleide transnationale O&O-projecten. Dit ini tiatief vormt een aanvulling op andere op MK-
bedrijven gerichte acties die wo rden uitgevoerd in het kader van het zevende kaderprogramma. 
De Gemeenschap zal ten behoeve van het initiatief  financiële steun verstrekken en deelnemen aan 
de tenuitvoerlegging met de meest adequate middelen voor de actie. 
 
30.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 400/367 
 BIJLAGE V 
Overeenkomstig artikel 8, lid 5, door de Commissie te verstrekken informatie 
1. Informatie over acties die het mogelijk maakt elk voorstel gedurende de volledige looptijd 
ervan te volgen, en die met name betrekking heeft op: 
– ingediende voorstellen; 
– evaluatieresultaten voor elk voorstel; 
– subsidieovereenkomsten; 
– afgeronde acties. 
2. Informatie over het resultaat van elke oproe p tot het indienen van voorstellen en over de 
uitvoering van de acties, met name over: 
– de resultaten van elke oproep tot het indienen van voorstellen; 
L 400/368 NL Publicatieblad van de Europese Unie 30.12.2006 
 – het resultaat van onderhandelinge n over subsidieovereenkomsten; 
– de uitvoering van de acties, waaronder de betalingsgegevens en het resultaat van de 
acties. 
3. Informatie over de uitvoering van het progr amma, waaronder relevante informatie op het 
niveau van het kaderprogramma, het speci fieke programma en elke activiteit. 
Deze informatie (met name over voorstellen, de ev aluatie ervan en subsidieovereenkomsten) moet 
worden verstrekt in een uniform gestructureerd, elektronisch leesba ar en verwerkbaar formaat dat 
toegankelijk is via een IT-gebaseerd informa tie- en rapportagesysteem waarmee gemakkelijk 
gegevens kunnen worden geanalyseerd.