BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE van 14 juli 1998 betreffende Duitse steunregelingen in het kader waarvan steun zou kunnen worden verleend, die onder het aanmeldingsvereiste valt van de multisectorale kaderregeling betreffende regionale steun voor grote investeringsprojecten (kennisgeving geschied onder nummer C(1998) 2271) (Slechts de tekst in de Duitse taal is authentiek) (Voor de EER relevante tekst) (98/639/EG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 93, lid 2, eerste alinea,

Na de betrokken partijen overeenkomstig het voormelde artikel in de gelegenheid te hebben gesteld hun opmerkingen te maken,

Overwegende hetgeen volgt:

I. PROCEDURE

(1) Bij schrijven nr. SG(98) D/1975 van 5 maart 1998 stelde de Commissie de Duitse autoriteiten, overeenkomstig artikel 93, lid 1, van het EG-Verdrag, een dienstige maatregel voor betreffende het aanmeldingsvereiste dat is vervat in een nieuwe kaderregeling voor staatssteun, de multisectorale kaderregeling betreffende regionale steun voor grote investeringsprojecten (1), hierna: "multisectorale kaderregeling" of "kaderregeling" genoemd.

(2) Bij hetzelfde schrijven deelde de Commissie de Duitse autoriteiten en alle overige lidstaten mee, dat de multisectorale kaderregeling per 1 september 1998 van kracht zou worden, met een aanvankelijke geldigheidsduur van drie jaar en dat alle gesteunde projecten die onder het aanmeldingsvereiste vielen en waarvoor door de bevoegde autoriteit van de lidstaat op 1 augustus 1998 nog geen definitieve goedkeuring was verleend, overeenkomstig deze kaderregeling moesten worden aangemeld.

(3) De Commissie verzocht Duitsland en de andere lidstaten binnen twintig werkdagen na de datum van genoemde brief mee te delen, of zij al dan niet akkoord gingen met de invoering van de multisectorale kaderregeling, voorzover het de aanmeldingsprocedure van artikel 93, lid 3, van het EG-Verdrag betrof.

(4) Duitsland antwoordde op de brief van de Commissie van 5 maart 1998 bij schrijven van 31 maart 1998, dat het om diverse redenen niet met de invoering van de multisectorale kaderregeling instemde.

(5) Bij schrijven van 28 mei 1998 (nr. SG(98) D/4197) stelde de Commissie Duitsland in kennis van haar besluit van 20 mei 1998 de procedure van artikel 93, lid 2, van het EG-Verdrag in te leiden ten aanzien van alle in Duitsland van kracht zijnde steunregelingen in het kader waarvan steun zou kunnen worden verleend die onder het aanmeldingsvereiste van de nieuwe multisectorale kaderregeling valt, en met name ten aanzien van het kaderplan van de Gemeinschaftsaufgabe "verbetering van de regionale economische structuur" en het Investitionszulagengesetz (investeringspremiewet), een fiscale steunregeling.

(6) Bij de inleiding van de procedure onderzocht de Commissie de argumenten die Duitsland aanvoerde ter ondersteuning van zijn weigering met het nieuwe aanmeldingsvereiste van de multisectorale kaderregeling in te stemmen. De Commissie kwam tot de slotsom dat er geen redenen waren de Duitse weigering te aanvaarden.

(7) In bovenvermeld schrijven stelde de Commissie de Duitse regering in de gelegenheid binnen een termijn van twee weken vanaf de ontvangst van dat schrijven haar opmerkingen kenbaar te maken. Overeenkomstig artikel 93, lid 2, van het EG-Verdrag werden de overige lidstaten en de andere belanghebbenden door de bekendmaking van het schrijven in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen (2) in kennis gesteld en werd hun verzocht hun opmerkingen te maken.

(8) In het kader van de procedure deelde Duitsland de Commissie bij schrijven van 12 juni 1998 zijn opmerkingen mee.

(9) Van de overige lidstaten of de andere belanghebbenden werden geen opmerkingen ontvangen.

II. OPMERKINGEN VAN DUITSLAND

(10) In hun schrijven van 12 juni 1998 stelden de Duitse autoriteiten dat zij hun standpunt aangaande de multisectorale kaderregeling in het kader van standpuntverklaringen, briefwisselingen en bilaterale gesprekken met de Europese Commissie reeds herhaaldelijk kenbaar hadden gemaakt. Zij hadden hun standpunt samengevat in hun mededeling van 31 maart 1998.

(11) De Duitse autoriteiten gingen in op de vier specifieke punten waarmee de Commissie volgens hen onvoldoende rekening had gehouden en die zij bij de in haar schrijven van 28 mei 1998 gemaakte beoordeling onvoldoende in aanmerking zou hebben genomen:

a) ondanks het standpunt van de Commissie dat de multisectorale kaderregeling voldoende voorspelbaarheid biedt door de toepassing van drie duidelijk omschreven factoren, kan een eventuele gegadigde voor steun die kennis heeft van alle relevante feiten, toch niet inschatten hoe de Commissie deze feiten zal beoordelen en wat zij in individuele zaken zal beslissen. In haar schrijven van 28 mei 1998 wees de Commissie er zelf op, dat zij voor de toepassing van artikel 93, lid 3, van het EG-Verdrag over een beoordelingsmarge beschikt;

b) wat meer bepaald de factor mededinging betreft, is het voor een eventuele gegadigde voor steun niet duidelijk hoe de Commissie de werkelijke marktsituatie beoordeelt. De Commissie heeft verklaard dat zij bij haar beoordeling zal uitgaan van de relevante sector of subsector. Door deze zeer formalistische benadering wordt geen rekening gehouden met het feit dat binnen de relevante sectoren verschillende deelsegmenten bestaan, die elk een eigen dynamiek kunnen vertonen, zodat - afhankelijk van de specifieke kenmerken van het product - het gerechtvaardigd kan zijn een beoordeling te maken die afwijkt van die voor de sector in zijn geheel;

c) terwijl de Commissie verklaart dat door toepassing van de factor "verhouding kapitaal/arbeid" het scheppen van arbeidsplaatsen wordt bevorderd, worden de duurzaamheid en het concurrentievermogen van die arbeidsplaatsen niet voldoende op de voorgrond geplaatst. Dit geldt inzonderheid voor vestigingsplaatsen met hoge loonkosten, zoals Duitsland;

d) uit de verklaringen van de Commissie blijkt dat ook ten aanzien van de factor "regionale gevolgen" de gegadigden voor steun onvoldoende rechtszekerheid en voorspelbaarheid wordt geboden. Zoals de Commissie zelf toegeeft, zou het mogelijk moeten zijn op het tijdstip van de toekenning van de steun vast te stellen hoe een individueel project rechtstreeks en indirect tot de schepping van arbeidsplaatsen kan leiden. Wanneer de Commissie in dit verband erop wijst, dat deze factor niet tot een vermindering van de steun aanleiding geeft, maar dat hij de uitwerking van de overige factoren enigermate compenseert en dat in dit verband bijzondere bepalingen betreffende het toezicht achteraf zijn vastgesteld moet hiertegen worden aangevoerd dat het achteraf verhogen van de steunintensiteit op grond van de uitkomsten van het toezicht een investeringsbesluit niet meer kunnen beïnvloeden, doch er enkel toe leiden dat bedrijven die toch al zouden investeren, steun ontvangen. Het achteraf verlagen van eerder goedgekeurde steun brengt de grondslag van de economische berekeningen van de investeerder in gevaar; dit is des te bedenkelijker, daar - althans wat het indirect scheppen van arbeidsplaatsen betreft - de geformuleerde vereisten niet alle binnen de invloedssfeer van de gegadigde voor de steun liggen.

(12) Duitsland wees er ten slotte op, dat de Commissie zijn bezwaren ten aanzien van de multisectorale kaderregeling niet had kunnen wegnemen en dat het daarom nog steeds oneens met de invoering ervan was.

III. BEOORDELING VAN DE OPMERKINGEN VAN DUITSLAND

Algemeen

(13) Volgens artikel 93, lid 1, van het EG-Verdrag onderwerpt de Commissie tezamen met de lidstaten de in die staten bestaande steunregelingen aan een voortdurend onderzoek. Zij stelt de dienstige maatregelen voor, welke de geleidelijke ontwikkeling of de werking van de gemeenschappelijke markt vereist.

(14) De Commissie heeft verscheidene jaren aan de formulering van de nieuwe voorschriften inzake het toezicht op regionale steun voor grote investeringsprojecten gewerkt. De Commissie kondigde haar voornemen om inzake het toezicht op staatssteun voor dergelijke investeringsprojecten een horizontale aanpak vast te stellen, voor het eerst aan in haar mededeling aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's, met de titel: "Het beleid inzake het concurrentievermogen van de Europese Unie op industriegebied" (3). In aansluiting hierop werd in de resolutie van de Raad van 23 november 1994 betreffende de versterking van het concurrentievermogen van de communautaire industrie (4) uitdrukkelijk gesproken over de noodzaak een horizontale benadering in overweging te nemen.

(15) Over de bepalingen van een nieuwe kaderregeling werden geregeld gesprekken gevoerd tussen de Commissie en de lidstaten. Als resultaat van deze besprekingen heeft de Commissie haar herziene ontwerp-kaderregeling "multisectorale kaderregeling betreffende het toezicht op regionale steun voor grote investeringsprojecten" voorgesteld tijdens de multilaterale vergadering van nationale deskundigen op het gebied van staatssteun die op 15 januari 1997 te Brussel werd gehouden. Na die vergadering, waar een ruime meerderheid van de lidstaten gunstig reageerde op het herziene voorstel van de Commissie, raadpleegde de Commissie bij schrijven van 25 februari 1997 de lidstaten over de technische details van het voorstel en had zij een aantal bilaterale besprekingen met lidstaten, waaronder Duitsland. De invoering van de multisectorale kaderregeling vormde ook een bijzondere prioriteit in het actieprogramma voor de interne markt van de Commissie, dat de Europese Raad op zijn zitting van 16 en 17 juni in Amsterdam gunstig ontving.

(16) De Commissie wees er bij de inleiding van de procedure op, dat zij in 1997 aanzienlijke inspanningen heeft geleverd om rekening te houden met het Duitse voorbehoud over de ontwerp-tekst van de kaderregeling, ook al had Duitsland niet schriftelijk geantwoord op het schrijven van de Commissie van 25 februari 1997 waarbij alle lidstaten werd verzocht hun opmerkingen over specifieke onderdelen van de tekst kenbaar te maken. Na diverse bilaterale besprekingen met de Duitse autoriteiten bracht de Commissie bepaalde wijzigingen in de ontwerp-tekst aan. Deze bilaterale contacten omvatten onder meer een bijeenkomst op 15 juli 1997, waarna een briefwisseling volgde (brieven van de Commissie van 28 juli 1997 en 15 december 1997, en een brief van de Duitse autoriteiten aan de Commissie van 24 november 1997).

(17) Tijdens deze bilaterale en multilaterale gesprekken, en rekening houdend met de compromissen die de meeste, zoniet alle lidstaten moesten sluiten om tot overeenstemming te komen, heeft de Commissie duidelijk gemaakt dat de multisectorale kaderregeling zou gelden voor een aanvankelijke proefperiode van drie jaar. Vóór het einde van de proefperiode zou de Commissie het nut en de werkingssfeer van de kaderregeling grondig onderzoeken, waarbij onder meer zou worden nagegaan of deze diende te worden verlengd, herzien of afgeschaft.

(18) Bij brief van 5 maart 1998 stelde de Commissie alle lidstaten, met inbegrip van Duitsland, overeenkomstig artikel 93, lid 1, van het Verdrag, dienstige maatregelen voor in de vorm van een verplichting tot voorafgaande aanmelding welke is vervat in de multisectorale kaderregeling.

(19) In geen enkele fase van de procedure heeft Duitsland de Commissie het recht betwist een dergelijk voorstel te doen. Het heeft de Commissie zelfs meegedeeld de beoogde vermijding van sectorspecifieke bepalingen door een horizontale aanpak te ondersteunen. Duitsland betoogt evenwel dat de bepalingen van de multisectorale kaderregeling op een aantal punten onbevredigend zijn en dat de Commissie onvoldoende rekening heeft gehouden met zijn voordien geuite bezwaren. Deze onderhavige procedure heeft betrekking op de weigering van Duitsland in te stemmen met het in de multisectorale kaderregeling neergelegde aanmeldingsvereiste.

Beoordeling van de door Duitsland aangevoerde bezwaren

(20) In de eerste plaats betoogt Duitsland, zonder nieuwe argumenten aan te voeren, dat de kaderregeling aan de gegadigden voor steun onvoldoende voorspelbaarheid biedt. Dit argument kan de Commissie niet aanvaarden. Haars inziens biedt de multisectorale kaderregeling door de toepassing van de drie beoordelingscriteria voldoende voorspelbaarheid en doorzichtigheid. Daar de gegadigden voor steun hun sectoren of subsectoren en hun positie daarbinnen grondig kennen, gaat de Commissie ervan uit, dat zij in de regel in staat moeten zijn met redelijke nauwkeurigheid te voorspellen welk resultaat mag worden verwacht van de beoordeling door de Commissie van de factor mededinging. Hetzelfde geldt voor de factor "verhouding kapitaal/arbeid" die wordt berekend door het voorgestelde kapitaalbedrag te delen door het verwachte aantal geschapen of behouden arbeidsplaatsen. Wat de toepassing van de factor "regionale gevolgen" betreft, moet de Commissie zich een oordeel vormen op basis van de gegevens die de betrokken lidstaat verstrekt in het in de bijlage bij de kaderregeling opgenomen standaardaanmeldingsformulier. Daar deze gegevens onvermijdelijk gebaseerd zijn op de door de gegadigde voor steun verstrekte inlichtingen, moet de uitkomst van de analyse van deze factor door de Commissie in de regel eveneens voorspelbaar zijn. Op het vraagstuk van het toezicht achteraf wordt hierna ingegaan.

(21) Bovendien is de Commissie van oordeel dat de kaderregeling, in tegenstelling tot wat Duitsland kennelijk wenst, geen invloed mag hebben op de beoordelingsmarge waarover de Commissie voor de toepassing van artikel 93, lid 3, van het EG-Verdrag volgens rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen, bijvoorbeeld in het arrest van 15 juni 1993 in zaak C-225/91, Matra/Commissie (5), beschikt. Op het tijdstip van aanmelding van het steunvoornemen bij de Commissie heeft geen enkele potentiële steunontvanger de juridische zekerheid dat de steun wordt goedgekeurd. Dit beginsel geldt onder meer voor voornemens voor regionale investeringssteun in sectoren met eigen kaderregelingen (bijv. de automobielindustrie, de synthetische vezel- en de ijzer- en staalindustrie). Daarnaast hebben lidstaten soms moeten instemmen met een vermindering van het voorgenomen steunpeil als voorwaarde voor de goedkeuring door de Commissie. De Commissie is evenwel van mening, dat zij door in de multisectorale kaderregeling doorzichtige en kwantificeerbare factoren vast te stellen, een benadering heeft gekozen die tot meer voorspelbaarheid moet leiden.

(22) In de tweede plaats betoogt Duitsland dat in individuele gevallen meer flexibiliteit van de Commissie vereist kan zijn dan de kaderregeling toestaat ten aanzien van de mate van onderverdeling van de sectoren of subsectoren die wordt toegepast bij de beoordeling van de factor mededinging.

(23) De Commissie acht dit argument niet steekhoudend. De door Duitsland voorgestelde methode houdt onvermijdelijk het gevaar in dat onenigheid ontstaat over het deelsegment dat de Commissie voor haar beoordeling gebruikt. Dit zou juist tot het soort onzekerheid en onvoorspelbaarheid kunnen leiden dat de Duitse autoriteiten beweren te willen voorkomen. Er zij op gewezen, dat in de kaderregeling reeds bepaald is dat de sector of subsector wordt beoordeeld op het laagst mogelijke niveau waarvoor voor de gehele Gemeenschap objectieve gegevens beschikbaar zijn. Wat het onderzoek naar eventuele structurele overcapaciteit betreft, wordt in voetnoot 13 duidelijk gesteld dat de sector of nulsector in de laagst mogelijke afdeling van de NACE-indeling zal worden vastgesteld.

(24) Voorts zal de Commissie volgens punt 3.4 voor de multisectorale kaderregeling, wanneer onvoldoende gegevens beschikbaar zijn over de capaciteitsbenutting, onderzoeken of de investering plaatsvindt in een krimpende markt, en zal zij daartoe de ontwikkeling van de schijnbare consumptie van het (de) betrokken product(en) vergelijken met het groeiritme van de be- en verwerkende industrie in de gehele EER. Bij een dergelijke analyse zou in ieder geval rekening moeten worden gehouden met de recente ontwikkeling van de desbetreffende productmarkt. Aangaande de beoordeling door de Commissie van de vraag of het toegelaten steunniveau moet worden verlaagd bij een hoog marktaandeel (meer dan 40 %) bepaalt punt 3.6 van de kaderregeling uitdrukkelijk dat uitzonderingen op de algemene regel mogelijk zijn, bijvoorbeeld indien de onderneming door werkelijke innovatie een nieuwe productmarkt schept.

(25) In de derde plaats voert Duitsland aan, dat bij de beoordelingsfactor "verhouding kapitaal/arbeid" geen rekening wordt gehouden met de duurzaamheid en het concurrentievermogen van de geschapen arbeidsplaatsen, noch met vestigingsplaatsen met hoge loonkosten zoals Duitsland.

(26) De Commissie kan deze argumenten niet aanvaarden. Volgens de Commissie is zij op grond van de kaderregeling niet verplicht zich uit te spreken over de vraag of het waarschijnlijk is dat de geschapen arbeidsplaatsen op lange termijn behouden kunnen blijven, daar dit tot de bevoegdheid van de betrokken nationale autoriteiten behoort. In ieder geval verlangen de nieuwe richtsnoeren inzake regionale steunmaatregelen (6), die de Commissie op 16 december 1997 heeft vastgesteld, dat arbeidsplaatsen die met behulp van regionale investeringssteun worden geschapen, ten minste vijf jaar behouden blijven. Ook wat het concurrentievermogen van de arbeidsplaatsen betreft, is de Commissie van oordeel dat het hier in wezen om een aangelegenheid gaat, die de lidstaten in het kader van hun regionale beleid moeten verduidelijken.

(27) Volgens de Commissie is er geen reden aan te nemen dat de lidstaten door de kaderregeling ertoe zullen worden gebracht, steun te verlenen voor projecten die meer - maar minder concurrerende - arbeidsplaatsen opleveren dan anders het geval zou zijn. De Commissie is niet voornemens het scheppen van hoogtechnologische arbeidsplaatsen te bestraffen; zij wil daarentegen het risico verminderen van ernstige mededingingsvervalsingen die door buitensporig hoge steun voor zeer grote investeringsprojecten en door het in gevaar brengen van arbeidsplaatsen elders in de Gemeenschap worden veroorzaakt. Ondernemingen met een betrekkelijk hoog kapitaalaandeel in de totale kosten kunnen dankzij de ontvangen steun een aanzienlijke vermindering van hun kosten per eenheid verwezenlijken, en daarmee een aanzienlijk mededingingsvoordeel verwerven ten opzichte van hun concurrenten die geen steun ontvangen. Hoe kapitaalintensiever het gesteunde investeringsproject, des te groter zijn waarschijnlijk de mededingingsvervalsende gevolgen van kapitaalsteun.

(28) Tegelijkertijd wil de Commissie dat de benadeelde gebieden van de Gemeenschap, waaronder de nieuwe Duitse deelstaten, hun aantrekkingskracht blijven behouden door ervoor te zorgen dat projecten die in de betrokken gebieden een aanzienlijk aantal zowel rechtstreekse als indirecte arbeidsplaatsen scheppen, een voorkeursbehandeling krijgen. Dit strookt volledig met de conclusies van de in november 1997 te Luxemburg gehouden topconferentie over de werkgelegenheid.

(29) Voorts moet worden beklemtoond, dat de nieuwe regels niet tot een verbod van steun in individuele gevallen zullen leiden, maar - aan de hand van de drie genoemde beoordelingsfactoren - tot een mogelijke aanpassing van het maximale regionalesteunpercentage dat normaal is toegestaan. In de praktijk wordt voor zeer grote investeringsprojecten die in de gehele Gemeenschap worden uitgevoerd, ook thans dikwijls niet de door de regionale steunregelingen toegestane maximale steunintensiteit verleend. Gelet op de aanmeldingsdrempels kan de nieuwe kaderregeling naar verwachting enkel op een relatief beperkt aantal projecten van toepassing zijn en zal zij de lidstaten in zeer weinig gevallen in hun vrijheid beperken om regionale beleidsmaatregelen toe te passen.

(30) De Commissie herinnert er voorts aan, dat de factor "regionale gevolgen" gebaseerd is op de verhouding tussen de rechtstreekse en indirecte arbeidsplaatsen die door een investering in de betrokken steungebieden worden geschapen. Bijgevolg kan een voornemen ook dan een "bonus" krijgen, wanneer door een zeer kapitaalintensieve investering weliswaar weinig rechtstreekse arbeidsplaatsen worden geschapen, maar ook een bescheiden aantal indirecte arbeidsplaatsen.

(31) In de vierde plaats voert Duitsland aan, dat de kaderregeling onvoldoende rechtszekerheid en voorspelbaarheid biedt aangaande de factor "regionale gevolgen", en dat bepaalde factoren zich aan die controle van de steunontvanger onttrekken; tevens heeft het bezwaren tegen de bepalingen inzake het toezicht achteraf. De Commissie geeft toe dat de precieze gevolgen van een voornemen voor het scheppen van rechtstreekse en indirecte arbeidsplaatsen niet in ieder geval vooraf kunnen worden ingeschat. Bij de onder de multisectorale kaderregeling vallende grootschalige regionale investeringsprojecten gaat zij echter ervan uit dat de steunontvangers in staat zijn een realistische schatting te maken van het aantal rechtstreeks door het project geschapen arbeidsplaatsen en van de indirect geschapen arbeidsplaatsen (dat zijn arbeidsplaatsen die worden geschapen bij de rechtstreekse leveranciers en afnemers in het steungebied waar de onderneming is gevestigd of in nabijgelegen steungebieden (te weten gebieden als bedoeld in artikel 92, lid 3, onder a) of c)). Om ervoor te zorgen dat de beschikkingen van de Commissie worden nageleefd moet volgens de Commissie meer dan in het verleden het geval was, belang worden gehecht aan regelingen voor het toezicht achteraf. Daar het aantal geschapen arbeidsplaatsen afhangt van een reeks factoren zullen in de praktijk bepaalde marges worden gehanteerd waarbinnen het daadwerkelijke aantal geschapen arbeidsplaatsen van het aangemelde aantal mogen afwijken, zonder dat het toegestane steunniveau bij het toezicht achteraf moet worden verlaagd. Ten slotte stelt de Commissie vast, dat de kaderregeling, in tegenstelling tot wat Duitsland kennelijk meent, geen bepaling bevat volgens welke het goedgekeurde steunbedrag in het kader van het toezicht achteraf kan worden verhoogd. Wanneer een gesteund project op het gebied van de schepping van arbeidsplaatsen meer succes heeft gehad dan aanvankelijk verwacht, zou dit integedeel erop kunnen wijzen dat geen verdere steun nodig is.

IV. CONCLUSIE

(32) Op grond van het voorgaande is het naar het oordeel van de Commissie niet gerechtvaardigd de dienstige maatregel inzake de multisectorale kaderregeling te wijzigen.

(33) Alle andere lidstaten hebben onvoorwaardelijk ingestemd met de invoering van het aanmeldingsvereiste van de multisectorale kaderregeling per 1 september 1998 voor een termijn van drie jaar, in overeenstemming met het voorstel van de Commissie. Gelet op het beginsel van de gelijke behandeling van de lidstaten kan de Commissie niet aanvaarden, dat de kaderregeling in één lidstaat niet wordt toegepast.

(34) Bijgevolg komt de Commissie tot de slotsom, dat de Duitse steunregelingen onverenigbaar zijn met de gemeenschappelijke markt in de zin van artikel 92, lid 1, van het EG-Verdrag, daar zij geen rekening houden met de dienstige maatregelen voor staatssteun die Duitsland bij schrijven SG(98) D/1975 van 5 maart 1998 zijn meegedeeld.

(35) Gelet op Duitslands weigering de dienstige maatregelen te treffen, heeft de Commissie, na de procedure van artikel 93, lid 2, van het EG-Verdrag, te hebben ingeleid en gevoerd, het recht op grond van diezelfde bepaling en de overwegingen van deel III bij een beschikking te eisen dat de bestaande steunregelingen worden gewijzigd, door Duitsland te gelasten aan de in de multisectorale kaderregeling vastgelegde aanmeldingsplicht te voldoen,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

Duitsland wordt gelast, voor de periode van 1 september 1998 tot en met 31 augustus 2001, overeenkomstig artikel 93, lid 3, van het EG-Verdrag alle steunvoornemens bij de Commissie aan te melden, die aan in punt 2, "Aanmeldingsvereiste", van de multisectorale kaderregeling betreffende regionale steun voor grote investeringsprojecten vastgestelde criteria voldoen.

Artikel 2

Duitsland deelt de Commissie binnen twee weken na de kennisgeving van deze beschikking de maatregelen mede die het heeft getroffen om hieraan te voldoen.

Artikel 3

Deze beschikking is gericht tot de Bondsrepubliek Duitsland.

Gedaan te Brussel, 14 juli 1998.

Voor de Commissie

Franz FISCHLER

Lid van de Commissie

(1) PB C 107 van 7. 4. 1998, blz. 7.

(2) PB C 171 van 5. 6. 1998, blz. 4.

(3) COM(94) 319 def.

(4) PB C 343 van 6. 12. 1994, blz. 1.

(5) Jurispr. 1993, blz. I-3203.

(6) PB C 74 van 10. 3. 1998, blz. 9.