VERORDENING ( EEG ) Nr . 1432/91 VAN DE COMMISSIE van 27 mei 1991 tot instelling van een voorlopig compenserend recht op de invoer van polyestervezels en polyestergarens van oorsprong uit Turkije

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap,

Gelet op Verordening ( EEG ) nr . 2423/88 van de Raad van 11 juli 1988 betreffende beschermende maatregelen tegen invoer met dumping of subsidiëring uit landen die geen lid zijn van de Europese Economische Gemeenschap ( 1 ), inzonderheid op artikel 11,

Na overleg in het in Verordening ( EEG ) nr . 2423/88 bedoelde Raadgevend Comité,

Overwegende hetgeen volgt :

A . PROCEDURE

( 1 ) In juni 1988 werd bij de Commissie een klacht ingediend door het Comité internationale de la rayonne et des fibres synthétiques ( CIFRS ) namens producenten die het grootste deel van de produktie van polyestervezels en polyestergarens in de Gemeenschap vertegenwoordigen . Het in de klacht vervatte bewijsmateriaal inzake subsidiëring en de daaruit voortvloeiende aanmerkelijke schade werd voldoende geacht om tot de inleiding van een anti-subsidie-onderzoek over te gaan . De Commissie heeft derhalve in het Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen bekendgemaakt ( 2 ) dat zij voornemens was een anti-subsidieprocedure in te leiden betreffende de invoer van polyestervezels en polyestergarens van oorsprong uit Turkije en is met een onderzoek begonnen . De betrokken produkten zijn :

a ) polyestervezel van GN-code 5503 20 00,

b ) gedeeltelijk verstrekt polyester-filamentgaren ( POY-garen ) van GN-code 5402 42 00,

c ) getextureerd polyester-filamentgaren van de GN-codes 5402 33 10 en 5402 33 90, en

d ) polyester-filamentgaren van de GN-codes 5402 43 10, 5402 43 90, 5402 52 10, 5402 62 10, 5402 52 90 en 5402 62 90 .

( 2 ) De Commissie heeft de Regering van Turkije, de haar bekende exporteurs en importeurs, en de indiener van de klacht officieel van haar voornemen in kennis gesteld en heeft de belanghebbenden in de gelegenheid gesteld om hun standpunt schriftelijk bekend te maken en om een onderhoud te vragen .

( 3 ) De Regering van Turkije, de meerderheid van de gekende producenten/exporteurs, de meeste EG-producenten en twee importeurs hebben hun standpunt schriftelijk medegedeeld . Sommigen van hen werden op hun verzoek gehoord .

( 4 ) De Commissie heeft alle informatie die zij voor een voorlopige vaststelling nodig achtte ingewonnen en geverifieerd en heeft een onderzoek ter plaatse ingesteld bij :

a ) Producenten in de Gemeenschap :

- Du Pont de Nemours GmbH ( Duesseldorf, Duitsland )

- Enka AG ( Arnhem, Nederland )

- Hoechst AG ( Frankfurt, Duitsland )

- Montefibre SpA ( Milaan, Italië )

- Rhône-Poulenc Fibres SA ( Lyon, Frankrijk )

- La Seda de Barcelona ( Barcelona, Spanje )

- Nerel SA ( Barcelona, Spanje )

- Sociedad Anónima de Fibras Artificiales ( Barcelona, Spanje )

- ICI Fibres ( Harrogate, Verenigd Koninkrijk );

b ) Turkse Regering en Turkse organisaties :

- Nationaal Planbureau

- Ondersecretariaat voor de Schatkist en de Buitenlandse Handel

- Centrale Bank ( hoofdvestiging te Ankara en bijkantoren te Adana en Bursa )

- Ministerie van Financiën en Douane

- Turkse Export en Import Bank

- Belastingkantoor, Bursa;

c ) Producenten/exporteurs buiten de Gemeenschap :

- SASA Artificial & Synthetic Fibres, Inc, Adana

- Sonmez Filament, Bursa

- Sonmez ASF, Bursa

- SIFAS Sentetik Iplik Fabrikalari AS, Bursa

- Polylen Sentetik Iplik Sanayii AS, Bursa

- Polyteks Tekstil Sanayi Arastirma Ve Egitim As, Bursa;

d ) Importeurs in de Gemeenschap :

Coats Viyella plc, Verenigd Koninkrijk ( handelsnaam India Mills ).

( 5 ) Het subsidie-onderzoek bestreek de periode van 1 juli 1987 tot en met 31 december 1988 .

( 6 ) Dit onderzoek heeft langer dan normaal geduurd gezien de hoeveelheid en de complexiteit van de ingewonnen en onderzochte gegevens .

B . VOORGAANDE ANTI-DUMPINGPROCEDURE

( 7 ) Op de invoer van de betrokken produkten ( met uitzondering van polyester-filamentgaren ) worden sinds 18 juni 1988 ( 3 ) anti-dumpingrechten geheven .

C . SUBSIDIES

1 . Algemeen

( 8 ) Op grond van het in de klacht en de antwoorden op de vragenlijsten van de Commissie vervatte materiaal heeft de Commissie elf subsidieregelingen onderzocht . Vijf hiervan zijn afhankelijk van exportprestaties en worden derhalve als exportsubsidies aangemerkt . Voorts zijn er vijf regelingen voor binnenlandse subsidies . Eén subsidieregeling kan zowel als een export - als een binnenlandse subsidie worden beschouwd daar het ook eisen inzake exportprestaties kan stellen.

2 . Exportsubsidies

Fonds ter bevordering van het gebruik van hulpbronnen ( Resource utilization support fund ( RUSF )

( 9 ) Dit fonds trad op 1 januari 1985 in werking en was bedoeld om het gebruik te bevorderen van binnenlandse hulpmiddelen bij de vervaardiging van exportprodukten . Op grond van een exportbevorderingscertificaat, afgegeven door het Nationale Planbureau, krijgt de exporteur een premie van 2 % tot 4 % van het netto inkomen aan vreemde valuta dat hij met export heeft verdiend . Deze regeling werd in november 1986 afgeschaft . Gedurende het onderzoektijdvak werden echter aan betrokken bedrijven een aantal uitkeringen gedaan op grond van export vóór november 1986 of bij het vervallen van het exportbevorderingscertificaat na november 1986 . Daar deze regeling vóór de aanvang van het onderzoektijdvak werd afgeschaft en er op grond hiervan geen voordelen meer worden toegekend, heeft de Commissie besloten deze regeling buiten beschouwing te laten bij het vaststellen van de voorlopige compenserende rechten .

Vermindering van de indirecte belastingen

( 10 ) Een aftrek van de indirecte belastingen werd voornamelijk toegestaan bij de aankoop van goederen die bij de vervaardiging van exportprodukten werden gebruikt . Deze regeling werd einde 1988 officieel afgeschaft .

( 11 ) Met ingang van 1 januari 1987 kwamen de betrokken produkten niet meer in aanmerking voor belastingaftrek, maar wel voor een aanvullende belastingvermindering ( volgens een afzonderlijke sub-regeling ). De aanvullende belastingvermindering werd niet langer rechtstreeks met de betaalde indirecte belastingen in verband gebracht, maar bestond uit een bedrag dat afhankelijk was van het bedrag van de gerepatrieerde vreemde valuta . Deze subsidieregeling kwam einde 1988 officieel te vervallen . Daar het einde van deze regeling samenviel met het einde van het onderzoektijdvak en er op grond hiervan voortaan geen voordelen meer zullen worden toegekend, heeft de Commissie besloten deze regeling buiten beschouwing te laten bij het vaststellen van de voorlopige compenserende rechten .

Vrijstelling van vennootschapsbelasting

( 12 ) Volgens deze regeling kan 20 % van de exportinkomsten van fabrikanten van de vennootschapsbelasting worden vrijgesteld . Indien een exporteur de goederen niet zelf produceert, wordt hem een vrijstelling van 5 % verleend die komt bij de 20 % die de producent wordt verleend . Slechts ondernemingen met een minimum exportinkomen van 1 miljoen US-dollar per jaar komen voor deze regeling in aanmerking .

( 13 ) Volgens de Turkse belastingwetgeving betalen Turkse ondernemingen normaal 46 % vennootschapsbelasting . 20 % van de exportinkomsten van een bedrijf dat voor bedoelde subsidie in aanmerking komt is van deze belasting vrijgesteld . Op de vrijgestelde exportinkomsten wordt echter een inkomstenbelasting geheven van 10 %. Op dezelfde wijze is 5 % van de exportinkomsten van een exporteur die niet zelf produceert vrijgesteld van vennootschapsbelasting . Op de vrijgestelde exportinkomsten moet wel weer 10 % inkomstenbelasting worden betaald . Voorts hebben ondernemingen die van deze regeling gebruik maken een klein voordeel doordat bijdragen aan verschillende fondsen die aan de hand van de verschuldigde vennootschapsbelasting worden berekend, voor hen lager uitvallen .

( 14 ) De voordelen die elk Turks bedrijf ontvangt, werden berekend aan de hand van het verschil tussen de belastingen die zij normaal zouden hebben moeten betalen en de bedragen die zij volgens deze regeling hebben betaald .

Voorts werd rekening gehouden met de lagere bijdragen aan verschillende fondsen en met het voordeel voor de exporteurs. Het in 1988 verkregen voordeel wordt dan voor iedere onderneming uitgedrukt in procenten van de totale exportverkoop in 1988 ( daar dit een volledig boekjaar is dat binnen het onderzoektijdvak valt ).

Exportkredieten

( 15 ) Exportkredieten werden in 1987/1988 ingevoerd . Er zijn twee exportkredietprogramma's :

a ) het Programma herdiscontering exportkrediet van de Centrale Bank;

b ) het Programma krediet na verzending van de Export-Import-Bank van Turkije .

Ondernemingen moesten voor kredieten die in het onderzoektijdvak werden gebruikt 36 % tot 37 % rente betalen . De rente op Turkse staatsobligaties die in het onderzoektijdvak werden uitgegeven bedroeg evenwel 44 % tot 58 %. Het is duidelijk dat het toekennen van deze kredieten voor de Turkse Regering kosten met zich brengt in termen van gederfde inkomsten . Er kan derhalve worden gesproken van een subsidie die tot compenserende rechten aanleiding kan geven .

( 16 ) De hoogte van de subsidie werd berekend op grond van het verschil tussen de rente die de ondernemingen werd aangerekend en de rente op staatsobligaties ( per kwartaal ). De subsidie wordt uitgedrukt in procenten van de exportverkoop van de betrokken produkten .

Ondersteunings - en prijsstabilisatiefonds

( 17 ) Uit dit fonds worden slechts premies betaald voor de export van bepaalde goederen en de hoogte ervan varieert naar gelang van het produkt . De betalingen zijn gebaseerd op het gewicht of de hoeveelheid van de uitgevoerde goederen . Deze regeling is bedoeld om de export van bepaalde produkten aantrekkelijk te maken en ze op de internationale markt concurrerend te maken .

De export van de betrokken produkten naar de Europese Gemeenschap komt niet voor uitkeringen uit dit fonds in aanmerking . De voorlopige vaststelling van de Commissie is derhalve dat deze regeling niet tot compenserende rechten aanleiding geeft .

Goedkope kredieten voor investeringsdoeleinden

( 18 ) Deze kredieten worden via een handelsbank bij de Centrale Bank aangevraagd . Een deel van de investeringskosten moet door de onderneming uit eigen middelen worden betaald . Het resterende deel wordt door de Centrale Bank en een handelsbank verschaft, ieder voor de helft . Ondernemingen die zich tot export verbinden, zoals de ondernemingen in dit geval voor sommige kredieten hebben gedaan, krijgen 70 % van de Centrale Bank en 30 % van de handelsbank . Het extra krediet dat de Centrale Bank verschaft indien een onderneming zich tot export verbindt, wordt als exportkrediet aangemerkt . Voor het overige worden de kredieten als binnenlandse subsidies behandeld ( zie punt 24 ).

( 19 ) De rente voor deze investeringskredieten varieert tussen de 33 % en de 45 %. Als bij de exportkredieten ( zie punt 15 ) brengt het toekennen van deze kredieten kosten met zich voor de Turkse Regering, daar de rente op staatsobligaties hoger is dan de rente die de ondernemingen voor deze kredieten betalen . Eenzelfde berekening heeft plaatsgevonden als bij bovengenoemde exportkredieten .

3 . Binnenlandse subsidies

( 20 ) Om voor binnenlandse subsidies in aanmerking te komen dienen ondernemingen in het bezit te zijn van het aanmoedigingscertificaat van het Nationale Planbureau . Om dit certificaat te verkrijgen moeten de ondernemingen een aanvraag indienen bij het Nationale Planbureau met gegevens over de voorgestelde investeringen. De aanvragen worden per geval behandeld . Certificaten worden niet afgegeven voor bepaalde investeringen die uitdrukkelijk niet worden aangemoedigd . Investeringen in de bedrijfstak voor kunstvezels, waar het in dit geval om gaat, worden wel aangemoedigd . Op het uitgereikte aanmoedigingscertificaat staat aangegeven van welke regelingen gebruik kan worden gemaakt .

( 21 ) Sommige subsidies zijn afhankelijk van de regio waarin een onderneming is gelegen . Turkije is te dien einde in vier regio's ingedeeld : ontwikkelingsregio's met eerste prioriteit, ontwikkelingsregio's met tweede prioriteit, normale regio's en ontwikkelde regio's . De bij deze zaak betrokken ondernemingen zijn alle in ontwikkelde regio's gelegen .

( 22 ) Volgens artikel 3, lid 4, punt c ), van Verordening ( EEG ) nr . 2423/88 wordt "in gevallen waarin de subsidie niet wordt verleend op basis van de gefabriceerde, vervaardigde, . . . hoeveelheden . . . het bedrag berekend door de waarde van de subsidie . . . om te slaan over de produktie . . .". Bij binnenlandse subsidies zijn de subsidiebedragen echter voorlopig vastgesteld door de waarde van de subsidie om te slaan over de verkoop, daar er geen produktiecijfers beschikbaar waren . De Commissie is van oordeel dat de verkoop - en produktiecijfers in de volgens punt 23 aan te houden periode niet ver uiteen konden liggen . Bij de berekening van de voordelen van de verschillende subsidies zou dit derhalve geen significant verschil opleveren .

( 23 ) Voor het omslaan van de kapitaalsubsidies uit hoofde van de aanschaf of toekomstige aanschaf van vaste activa ( premie ter aanmoediging van het gebruik van hulpbronnen; aanmoedigingspremie; subsidie ter bevordering van investeringen en vrijstelling van douanerechten ), is volgens artikel 3, lid 4, punt c ), van Verordening ( EEG ) nr . 2423/88 vereist dat een periode wordt aangehouden die "in de betreffende bedrijfstak overeenkomt met de normale afschrijvingstermijn voor dergelijke activa ". Vastgesteld werd dat de afschrijvingstermijn in de Turkse textielindustrie vier jaar bedraagt . De Commissie acht dit een passende periode met het oog op de toepassing van artikel 3, lid 4, punt c ), van Verordening ( EEG ) nr . 2423/88 . De subsidies zijn derhalve over deze periode omgeslagen .

Goedkope kredieten voor investeringsdoeleinden

( 24 ) Hier is dezelfde regeling bedoeld als in punt 18 . Indien de ondernemingen zich echter niet tot export hebben verbonden, worden de verkregen voordelen als binnenlandse subsidies beschouwd . De grondslag voor de berekening is dezelfde als voor bovengenoemde exportkredieten ( punten 15 en 16 ), behalve dat de subsidie wordt uitgedrukt in procenten van de totale verkoop .

Premie ter bevordering van het gebruik van hulpbronnen

( 25 ) Deze regeling, die de toekenning van een geldsom inhoudt, is op 1 januari 1985 in werking getreden . In 1985, 1986 en 1987 was de premie gebaseerd op het krediet voor de totale vaste investeringen of op de totale gerealiseerde vaste investeringen . Vanaf 5 april 1988 werd de premie gebaseerd op de hoogte van de eigen middelen die een bedrijf voor vaste investeringen had aangewend . De Commissie is tot een voorlopige vaststelling gekomen ten aanzien van de voordelen die elk bedrijf uit hoofde van deze regeling heeft gekregen . Deze voordelen worden uitgedrukt in procenten van de totale verkoop om per bedrijf het subsidiebedrag vast te stellen .

Aanmoedigingspremie

( 26 ) Deze bestaat uit een geldsom die beschikbaar is voor alle sectoren waaraan een aanmoedigingscertificaat is toegekend, en is gebaseerd op een percentage van de waarde van de aankoop van plaatselijk geproduceerde machines en uitrusting . De hoogte ervan wordt jaarlijks vastgesteld - 20 % in 1987, 25 % in 1988 . De Commissie heeft de voordelen die elk bedrijf uit hoofde van deze regeling heeft ontvangen, voorlopig vastgesteld . Deze voordelen worden uitgedrukt in procenten van de totale verkoop om per bedrijf het subsidiebedrag vast te stellen .

Uitkering ter bevordering van investeringen

( 27 ) Het Ministerie van Financiën en Douane, in samenwerking met het Nationale Planbureau, kan investeerders een belastingsvermindering toekennen gebaseerd op een percentage van de totale vaste investeringen .

De toegestane vermindering wordt van de belastbare winsten afgetrokken tot deze is opgebruikt . De regeling houdt rekening met zowel de bedrijfstak als de regio en is zodanig dat alleen specifieke sectoren hiervoor in aanmerking komen . In 1987 bedroeg het percentage 30 % voor investeringen in ontwikkelde gebieden . In 1988 was het 40 % voor georganiseerde industrieterreinen in ontwikkelde gebieden . Het niet gebruikte deel van de toegestane vermindering kan zonodig naar een volgend jaar worden overgedragen . De Commissie heeft per onderneming het voordeel uit hoofde van deze regeling voorlopig vastgesteld en heeft dit uitgedrukt in procenten van de totale verkoop van alle geproduceerde goederen .

Douanevrijstelling

( 28 ) Een totale vrijstelling van douanerechten wordt toegestaan bij de invoer van machines en uitrusting aan alle in aanmerking komende investeerders ( waaronder de onderzochte bedrijfstak ). De normale rechten in het onderzoektijdvak bedroegen 30 % ad valorem . Het niet betalen van douanerechten op sommige machines brengt een overeenkomstige verlaging van de kostprijs van de betrokken produkten met zich . Het per onderneming vastgestelde voordeel is omgeslagen over de totale verkoop van de betrokken produkten .

Goedkope kredieten voor de aanloopfase

( 29 ) Deze regeling is bedoeld om bijstand te verlenen tijdens de operationele fase van een investering in de betreffende sector in de eerste drie maanden van produktie . 50 % van het krediet wordt door de Centrale Bank verschaft en 50 % door een handelsbank . De rente varieert tussen de 48 % en 60 %. Slechts één onderneming heeft van deze regeling gebruik gemaakt . De weerslag ervan werd echter als te verwaarlozen beschouwd ( 0,001 %).

4 . Beëindiging van subsidies

( 30 ) Tijdens het overleg in december 1988 overeenkomstig artikel 3 van de subsidiecode van de GATT ( Overeenkomst over de interpretatie en toepassing van de artikelen VI, XVI en XXIII van de GATT ), heeft de Turkse Regering verklaard dat zij met de GATT had afgesproken een einde te maken aan de vrijstelling van de vennootschapsbelasting ( 20 %) afhankelijk van exportprestaties . Deze regeling was in 1990 echter nog steeds van kracht .

( 31 ) Sommige andere regelingen zijn vóór of tijdens het onderzoektijdvak komen te vervallen ( bijvoorbeeld het Fonds ter bevordering van het gebruik van hulpbronnen en de aanvullende belastingvermindering ). De Commissie heeft zich ervan vergewist dat uit hoofde van deze regelingen ook in de toekomst geen voordelen zullen worden toegekend . Onder deze omstandigheden zal de Commissie naar aanleiding van deze regelingen geen compenserende rechten instellen .

( 32 ) Alle andere regelingen worden geacht tot compenserende rechten aanleiding te kunnen geven . Subsidieregelingen die tegen het einde of na het onderzoektijdvak van kracht werden, en subsidieregelingen waarvan de voordelen pas na het onderzoektijdvak zullen worden toegekend, blijven in het kader van dit onderzoek buiten beschouwing . Zij kunnen slechts worden onderzocht in het kader van een nieuwe procedure op grond van artikel 14 van Verordening ( EEG ) nr . 2423/88 .

5 . Argumenten van de Turkse Regering en van de Turkse exporteurs

( 33 ) De Turkse Regering en/of exporteurs hebben subsidiëring toegegeven maar de vraag gesteld of deze wel tot compenserende rechten aanleiding kon geven .

Het aanvullende protocol bij de Associatie-overeenkomst EG-Turkije

( 34 ) Volgens de Turkse Regering is het Turkije toegestaan, op grond van artikel 43, lid 2, van het Aanvullend Protocol bij de Associatie-overeenkomst tussen de EG en Turkije van 23 november 1970 ( 4 ), steunmaatregelen te nemen ter bevordering van de economische ontwikkeling tot aan het einde van de "overgangsperiode" van de Associatie-overeenkomst . Deze overgangsperiode is nog niet afgelopen . Opgemerkt zij echter, dat volgens artikel 43, lid 2, op grond waarvan Turkije kan worden geacht zich te bevinden in de positie bedoeld in artikel 92, lid 3, onder a ), van het EEG-Verdrag, deze steun slechts verenigbaar is met de goede werking van de Associatie indien de handelsvoorwaarden daardoor niet zo worden gewijzigd dat zij in strijd komen met het wederzijdse belang van de partijen bij de overeenkomst . Gezien de toename van het Turkse marktaandeel voor garens en vezels en de bevindingen inzake schade ( Hoofdstuk D ), is de Commissie van oordeel dat aan deze laatste voorwaarde niet is voldaan .

( 35 ) Op grond van artikel 46 van het Aanvullend Protocol mogen partijen bovendien door hen passend geachte vrijwaringsmaatregelen treffen in geval van moeilijkheden die het gevolg zijn van het uitblijven van besluiten van de Associatieraad waarbij de voorwaarden en de wijze van toepassing worden vastgesteld van de principes neergelegd in artikel 92 van het EEG-Verdrag, zoals in artikel 43, lid 1, van het Protocol is bepaald . Daar een dergelijk besluit niet is genomen, is de Gemeenschap ten volle gerechtigd maatregelen te nemen om een einde te maken aan de aanmerkelijke schade die de bedrijfstak van de Gemeenschap lijdt en die het gevolg is van de invoer met subsidiëring van oorsprong uit Turkije .

Naleving van de verplichtingen in het kader van de GATT

( 36 ) De Turkse Regering heeft voorts naar voren gebracht dat volgens de Overeenkomst inzake de interpretatie en de toepassing van de artikelen VI, XVI en XXIII van de Algemene Overeenkomst inzake tarieven en handel ( Code van de GATT inzake subsidies en compensatiemaatregelen ) waarbij zowel de Gemeenschap als Turkije partij zijn, voor minder ontwikkelde landen een speciale behandeling geldt .

( 37 ) De Commissie heeft ten volle rekening gehouden met de verplichtingen van de subsidiecode van de GATT, inzonderheid met die van artikel 14 .

Binnenlandse subsidies en specificiteit

( 38 ) De Turkse Regering heeft verklaard dat de binnenlandse subsidies die in Turkije beschikbaar zijn, niet tot compenserende rechten aanleiding kunnen geven, daar zij niet specifiek op bepaalde sectoren betrekking hebben .

( 39 ) Er zijn geen binnenlandse aanmoedigingsmaatregelen die voor geheel Turkije gelden . Zij zijn altijd tot bepaalde bedrijfstakken en regio's beperkt . Er bestaat een "negatieve lijst" van bedrijfstakken die niet voor deze subsidies in aanmerking komen .

( 40 ) De Commissie komt derhalve tot de conclusie dat de onderzochte binnenlandse subsidies op specifieke wijze zijn toegekend, en voor bepaalde sectoren en/of aangewezen gebieden gelden . Zij kunnen derhalve tot compenserende rechten aanleiding geven .

6 . Totaal bedrag van de subsidies

( 41 ) In totaal werden de volgende tot compenserende rechten aanleiding gevende subsidies vastgesteld :

( Onderneming )

SASA 11,48 %

Sonmez Filament 10,73 %

Sonmez ASF 19,03 %

SIFAS 12,54 %

Polylen 9,52 %

Polyteks 10,84 %.

Aan ieder bedrijf is medegedeeld welke subsidieregelingen tot compenserende rechten aanleiding kunnen geven en de hoogte ervan . Daar deze gegevens vertrouwelijk zijn, worden ze hier niet gepubliceerd .

D . Schade

( 42 ) Bij het onderzoek van de relevante factoren om de weerslag van de gesubsidieerde invoer op de bedrijfstak van de Gemeenschap vast te stellen, heeft de Commissie rekening gehouden met het feit dat op de invoer in de laatste zes maanden van het onderzoektijdvak anti-dumpingrechten werden geheven .

( 43 ) Overeenkomstig artikel 4, lid 4, van Verordening ( EEG ) nr . 2423/88 zijn bij het vaststellen van de schade afzonderlijke cijfers aangehouden voor vezels en voor de drie soorten garen . Voor garens konden de Turkse exporteurs en de EG-producenten soms geen voldoende gedetailleerde statistische gegevens verstrekken .

De Commissie heeft afzonderlijke gegevens gebruikt voor zover deze beschikbaar waren, maar heeft in andere gevallen globale gegevens gebruikt, die zij niettemin voldoende representatief acht .

Soortgelijk produkt

( 44 ) De Commissie heeft voor elk van de vier onderzochte produkten het soortgelijke produkt in de Gemeenschap onderzocht . Deze soortgelijke produkten hebben dezelfde fysieke kenmerken en toepassingsmogelijkheden als de uit Turkije ingevoerde produkten . Turkse exporteurs hebben de geldigheid van de vergelijkingen betwist . Zij beweren dat de produkten niet precies dezelfde fysieke kenmerken hebben, niet van dezelfde kwaliteit zijn en niet voor dezelfde doeleinden worden gebruikt .

( 45 ) Verschillen in kwaliteit zijn echter geen voldoende reden om de ingevoerde vezels en garens en de overeenkomstige EG-produkten niet als soortgelijke produkten te beschouwen . De Commissie is het ermee eens dat er geringe kwaliteitsverschillen bestaan tussen de Turkse en de EG-produkten, deze zijn evenwel niet van dien aard om van een verschillend produkt te kunnen spreken . Dit blijkt ook uit de toepassingsmogelijkheden van deze produkten .

Ingevoerde hoeveelheid en marktaandeel

( 46 ) Vezels : Van 1984 tot en met 1987 nam de gesubsidiëerde invoer van polyestervezels uit Turkije toe van 12 514 ton tot 17 271 ton, d.w.z . met 38 %. In 1988 daalde de invoer weer tot het niveau van 1984 . Het Turkse aandeel op de EG-markt bedroeg 4 % in 1984 en meer dan 5 % in 1987 . In 1988 daalde dit marktaandeel tot 3,3 %.

( 47 ) Garens : De invoer van getextureerd garen steeg van 185 ton in 1984 tot 8 686 ton in 1988 . De invoer van POY-garen was nihil in 1984 en bedroeg 3 182 ton in 1988, terwijl die van polyester-filamentgaren in dezelfde periode steeg van 48 ton tot 1 447 ton . De totale invoer van de drie soorten garen komt neer op een groei van het Turkse marktaandeel in de EG van 0 % in 1984 tot meer dan 5 % in 1987 en 1988 . Turkije is op één na de grootste exporteur van garens naar de Gemeenschap .

Prijsonderbieding

( 48 ) Vezels : De uit Turkije ingevoerde vezels zijn sinds 1985 sterk in prijs gedaald, welke prijsdaling zich tot in 1988 heeft doorgezet . Tijdens het onderzoektijdvak was de prijs van de ingevoerde vezels 18 % tot 22 % lager dan die van de in de Gemeenschap geproduceerde vezels . Daar kwaliteitsverschillen geen duidelijke uitwerking hadden op de consumentenprijzen, is er geen reden hiervoor prijscorrecties toe te staan .

( 49 ) Garens : Het ingevoerde polyester-filamentgaren was in het onderzoektijdvak 65 % goedkoper en POY-garen 30 % goedkoper dan de overeenkomstige EG-produkten . De prijzen van het Turkse getextureerde garen lagen in het onderzoektijdvak 25 % tot 43 % lager dan de prijzen van het EG-produkt . Als voor vezels is er geen reden op grond van kwaliteitsverschillen prijscorrecties toe te staan .

Toestand van de bedrijfstak van de Gemeenschap

a ) Marktaandeel

( 50 ) De totale verkoop van vezels en garens door de bedrijfstak van de Gemeenschap is in de periode 1984-1988 enigszins gestegen . De hoeveelheid verkochte vezels bedroeg 247 000 ton in 1984 en nam toe tot 272 000 ton in 1988 . Deze cijfers dienen echter te worden vergeleken met het steeds toenemende verbruik van vezels in de Gemeenschap tussen 1984 en 1988 . Het marktaandeel van de bedrijfstak van de Gemeenschap voor vezels kromp langzaam in : van 79 % in 1984 tot een minimum van 72 % in 1987 . Daarna volgde weer een stijging tot 75,5 % in 1988 . Bij de drie soorten garens valt dezelfde ontwikkeling waar te nemen : de verkoop bedroeg 165 000 ton in 1984, liep op tot 166 000 ton in 1987 en tot 178 000 ton in 1988 . Het marktaandeel van de bedrijfstak van de Gemeenschap liep echter voortdurend terug : van 81 % in 1984 tot 70 % in 1987 en een verdere daling tot 69,8 % in 1988 .

b ) Prijzen

( 51 ) De gemiddelde verkoopprijs van de producenten van de Gemeenschap ging vanaf 1985 tot in het onderzoektijdvak aanzienlijk naar beneden . De gemiddelde prijsdalingen varieerden van 5 % voor getextureerd garen, 12 % voor polyester-filamentgaren, 20 % voor vezels tot 26 % voor POY-garen .

c ) Winstgevendheid

( 52 ) De winsten van de EG-producenten van vezels en garens gingen in de periode 1984-1988 hard achteruit en bereikten een dieptepunt in 1987. De cijfers geven voor vezels en garens hetzelfde beeld te zien . Bijna alle producenten in de Gemeenschap bereikten in 1987 een situatie waarin geen winsten meer werden gemaakt, en waarin een meerderheid zelfs verliezen leed . Enkele vooraanstaande ondernemingen lijden sinds enkele jaren steeds grotere verliezen .

Door de huidige verliezen, of soms de zeer bescheiden winsten, is de bedrijfstak van de Gemeenschap duidelijk niet in staat de uitgaven te doen om concurrerend te blijven . Hieronder volgt een overzicht van de winst-/verliespositie van de EG-producenten van de betrokken goederen :

Vezels Garens ( Onderneming ) 1987 1988 1987 1988 % % % % A 3,0 3,8 4,0 4,0 B 19,5 26,0 0,8 3,4 C 6,5 6,8 10,4 7,2 D Kostendekkend Kosten -

dekkend 1,2 E 1,7 15,6 1,7 3,1 F 15,0 10,3 1,6 0,8 G 1,3 1,9 18,0 15,0 H 7,3 4,5 24,0 3,0 I 26,2 15,2 7,4 4,6 J 1,4 1,6 17,5 10,0 K - - 1,0 4,1 .

Vaststelling van de schade

( 53 ) Na onderzoek van de bovengenoemde factoren is de Commissie tot de voorlopige conclusie gekomen dat de bedrijfstak van de Gemeenschap in dit geval aanmerkelijke schade heeft geleden door een geleidelijk maar constant verlies aan marktaandeel voor vezels en voor de drie soorten garen . Deze aanmerkelijke schade werd geleden ondanks het feit dat in een gedeelte van het onderzoektijdvak anti-dumpingrechten van kracht waren . De bedrijfstak van de Gemeenschap heeft slechts ten dele van het toegenomen verbruik in de Gemeenschap geprofiteerd en de prijzen van de EG-produkten stonden in het gehele onderzoektijdvak onder druk .

De bedrijfstak van de Gemeenschap heeft zijn produktiecapaciteit niet uitgebreid en zag zijn verkoop in slechts zeer bescheiden mate stijgen . De bezettingsgraad bleef daarom op een te laag niveau steken . De bedrijfstak maakte niet voldoende winsten en deze situatie is in de loop van de afgelopen jaren steeds verslechterd . Het voortbestaan van deze bedrijfstak staat derhalve op het spel .

Oorzaak van de schade

( 54 ) Wat het oorzakelijk verband betreft moet worden bedacht dat elk onderzocht produkt rechtstreeks met het soortgelijke EG-produkt op de EG-markt concurreert . Daar bedoelde produkten prijsgevoelig zijn en gezien de transparantie van de EG-markt, hebben de te lage prijzen van gesubsidieerde Turkse vezels, POY -garens, getextureerde garens en polyester-filamentgaren rechtstreeks een neerwaartse druk uitgeoefend op de prijzen van de soortgelijke produkten van EG-fabrikanten .

( 55 ) Dit kan worden aangetoond door het gecombineerde effect van een steeds grotere invoer en steeds lagere verkoopprijzen van Turkse produkten, dat precies samenviel met het verlies aan marktaandeel en de afnemende winsten van de bedrijfstak in de Gemeenschap .

( 56 ) Bij het onderzoek naar andere factoren die de door de EG-producenten geleden schade konden hebben veroorzaakt, heeft de Commissie geconstateerd dat het percentage van het marktaandeel van uit derde landen ingevoerde vezels sinds 1986 niet is veranderd, terwijl het marktaandeel van uit derde landen ingevoerde garens van 1985 tot en met 1988 met 20 % is gestegen . Naar evenredigheid is de invoer van elk van de drie soorten garen uit Turkije veel sterker gestegen ( zie punt 47 ), terwijl voor vezels de invoer sterk schommelde . Terzelfdertijd gingen in de periode van 1985 tot en met 1988 de Turkse prijzen voortdurend omlaag .

( 57) Voor sommige van de betrokken produkten hebben de anti-dumpingrechten de door de bedrijfstak van de Gemeenschap geleden schade geheel of gedeeltelijk opgeheven . Andere produkten blijven nog schade veroorzaken, terwijl de EG-producenten nog extra schade kregen te lijden doordat de Turkse invoer van subsidies kon profiteren .

( 58 ) De conclusie is dat de gesubsidieerde invoer uit Turkije op zich de EG-bedrijfstak aanmerkelijke schade heeft toegebracht .

E . BELANG VAN DE GEMEENSCHAP

( 59 ) Doel van anti-dumping - en/of compenserende rechten is een einde te maken aan oneerlijke concurrentie die de bedrijfstak van de Gemeenschap schade berokkent . Als gevolg van zulke maatregelen moet er weer een situatie van eerlijke concurrentie ontstaan, die als dusdanig in het belang van de Gemeenschap is . In dit geval is het voortbestaan van een bedrijfstak van de Gemeenschap ernstig bedreigd . Het is in het belang van de Gemeenschap deze bedrijfstak in stand te houden, daar zij belangrijke produkten fabriceert die vele toepassingsmogelijkheden kennen terwijl vele andere bedrijfstakken op een continu aanbod van deze produkten door de bedrijfstak van de Gemeenschap zijn aangewezen . Voorts is er in deze bedrijfstak een zeer groot aantal personen tewerkgesteld . Het is daarom in het belang van de Gemeenschap maatregelen te nemen die een einde maken aan de schade die de EG-producenten van vezels en garens lijden .

( 60 ) Een grootverbruiker van uit Turkije ingevoerde vezels heeft verklaard dat hij in grote moeilijkheden zal geraken indien anti-dumpingrechten en eventueel ook compenserende rechten worden ingesteld . Deze onderneming stelt ook dat de door hem gebruikte gekleurde vezels niet gemakkelijk bij EG-producenten verkrijgbaar zijn . Vastgesteld werd echter dat het soortgelijke produkt ( spinbad-geverfd ) in de EG wordt geproduceerd en verscheidene malen aan weverijen is aangeboden . De belangen van deze onderneming moeten worden afgewogen tegen de belangen van de EG-producenten die onder oneerlijke concurrentie te lijden hebben . De Commissie is van oordeel dat het eerder in het belang van de Gemeenschap is een einde te maken aan de schade die de producenten lijden dan toe te laten dat gebruikers van het produkt van oneerlijke handelspraktijken blijven profiteren .

( 61 ) De Commissie heeft voorts geconstateerd dat de voorgestelde maatregelen een betrekkelijk geringe uitwerking zullen hebben op de produktiekosten van de gebruikers van het betrokken produkt . Daar vezels en garens slechts een klein onderdeel uitmaken van de kosten van de verwerkende industrie, kan worden verwacht dat deze industrie in het algemeen met slechts een zeer kleine kostenverhoging te maken zal krijgen, ongeacht de oorsprong van de garens en vezels . De maatregelen zullen derhalve tot gevolg hebben dat de schade wordt opgeheven door een prijsverhoging van zowel de EG - als de Turkse produkten . Deze zal in dezelfde mate doorwerken voor de gehele verwerkende industrie in Europa .

( 62 ) Wat de eindverbruikers betreft, zal de uiteindelijke doorwerking op de consumentenprijzen waarschijnlijk te verwaarlozen zijn .

( 63 ) Na alle betrokken belangen te hebben afgewogen, is de Commissie van oordeel dat de heffing van voorlopige compenserende rechten in het belang van de Gemeenschap is, zulks om te voorkomen dat de ondernemingen in de Gemeenschap tijdens de procedure verdere schade ondervinden .

F . SCHADEDREMPEL

( 64 ) Voor het vaststellen van de hoogte van de voorlopige rechten heeft de Commissie enerzijds rekening gehouden met de hoogte van de subsidies die tot compenserende rechten aanleiding geven en anderzijds met de hoogte van het recht dat nodig is om een einde te maken aan de schade . Te dien einde heeft de Commissie voor elk van de vier produkten een vergelijking gemaakt van de Turkse exportprijzen tijdens het onderzoektijdvak en de produktiekosten bij representatieve EG-producenten vermeerderd met een redelijke winstmarge . De winstmarge was die welke in de voorgaande anti-dumpingzaken werd gebruikt en was gebaseerd op de winsten van de producenten in het tijdvak 1985/1986 ( 6 % voor vezels en 7 % voor garens ), toen de gevolgen van de invoer uit Turkije zich nog niet zo sterk deden gevoelen . Van de aldus berekende schadedrempel werd het percentage van het sinds juni 1988 op elk produkt toegepaste anti-dumpingrecht afgetrokken ten einde de resterende schadedrempel vast te stellen . In twee gevallen ( voor polyester-filamentgaren van Sonmez Filament en voor POY-garen van Sonmez ASF ) lag de schadedrempel lager dan het niveau van de subsidies die tot compenserende rechten aanleiding gaven .

( 65 ) Sonmez ASF en Polylen zijn beide nauw verbonden met respectievelijk Sonmez Filament en Sifas ( beide ondernemingen hebben dezelfde directie en aandeelhouders en/of zijn leden van dezelfde familie; de ondernemingen maken gebruik van dezelfde kantoren en Polylen is voor een groot deel in handen van Sifas ). Om te voorkomen dat rechten worden ontdoken dienen gemiddelde compenserende rechten te worden ingesteld ten aanzien van zowel de Sonmez-bedrijven als Sifas en Polylen .

Vorm

( 66 ) Met het oog op de doelmatigheid van de beschermende maatregelen en ter vergemakkelijking van de douanebehandeling is de Commissie van oordeel dat het voorlopige recht de vorm van een ad-valoremrecht dient aan te nemen .

G . CUMULATIE VAN ANTI-DUMPINGRECHTEN EN COMPENSERENDE RECHTEN

( 67 ) Op de betrokken produkten ( behalve polyester-filamentgaren ) werden in juni 1988 reeds anti-dumpingrechten ingesteld . Volgens artikel 13, lid 9, van Verordening ( EEG ) nr . 2423/88 is het niet toegestaan dat op een produkt tegelijkertijd anti-dumpingrechten en compenserende rechten worden geheven om eenzelfde situatie die het gevolg is van dumping of subsidiëring het hoofd te bieden . Er dient derhalve te worden nagegaan of een compenserend recht kan worden ingesteld wanneer reeds een anti-dumpingrecht wordt geheven .

( 68 ) Om dit vast te stellen dienen de gevolgen te worden onderzocht van de tot compenserende rechten aanleiding gevende subsidies ( zowel de binnenlandse subsidies als de subsidies bij uitvoer ) op de binnenlandse prijzen en de exportprijzen van de betrokken produkten .

Binnenlandse subsidies

( 69 ) Alle binnenlandse subsidies moeten als produktiesubsidie worden beschouwd ( met negatieve gevolgen voor de handel ) die de kostprijs van het onderzochte produkt verminderen . De verlaging van de kostprijs maakt een dienovereenkomstige vermindering van zowel binnenlandse prijzen als exportprijzen mogelijk . De binnenlandse subsidies kunnen derhalve niet van invloed zijn geweest op de eerder gevonden dumpingmarges . De binnenlandse subsidies moeten als neutraal worden beschouwd ten aanzien van de dumpingmarge . In deze omstandigheden staat artikel 13, lid 9, van Verordening ( EEG ) nr . 2423/88 er niet aan in de weg dat zowel anti-dumping - als compenserende rechten worden ingesteld .

Exportsubsidies

( 70 ) De Commissie heeft twee soorten exportsubsidies aangetroffen ( vrijstelling van vennootschapsbelasting en exportkredieten ) die in principe tot compenserende rechten aanleiding geven, nu deze subsidies worden toegekend op voorwaarde dat de produkten worden geëxporteerd . Er moet derhalve worden aangenomen dat deze subsidies een verlaging van de exportprijs tot gevolg hebben . Daar zij bij de binnenlandse verkoop niet worden toegekend, kunnen zij evenwel niet van invloed zijn op de normale waarde die aan de hand van de binnenlandse prijzen werd berekend .

Daar deze exportsubsidies de exportprijzen verlagen, maar geen invloed hebben op de normale waarde werd bij het anti-dumpingonderzoek een overeenkomstige dumpingmarge geconstateerd . Het zou derhalve in strijd zijn met artikel 13, lid 9, van Verordening ( EEG ) nr . 2423/88 naar aanleiding van deze exportsubsidies compenserende rechten in te stellen tot het niveau van het anti-dumpingrecht .

Het is daarom dienstig slechts compenserende rechten te heffen voor zover het niveau van de exportsubsidies de geldende dumpingmarge overschrijdt en voor zover dit niveau niet hoger ligt dan de gevonden schadedrempel .

Dit is echter slechts van toepassing op de exportsubsidies die tijdens het onderzoektijdvak van de anti-dumpingprocedure ( januari 1987-juni 1987 ) van kracht waren, d.w.z . de vrijstelling van vennootschapsbelasting en goedkope kredieten voor investeringsdoeleinden . De betrokken bedrijven maakten eerst in 1988 van exportkredieten gebruik en deze kunnen dus niet van invloed zijn geweest op de dumpingmarges . Het compenserend recht naar aanleiding van deze exportsubsidie hoeft niet te worden opgeschort .

H . SLOTBEPALINGEN

( 71 ) In het belang van een behoorlijk bestuur dienen belanghebbenden, die bij het onderzoek alle medewerking hebben verleend, over een redelijke termijn te beschikken om hun standpunt ten aanzien van de bevindingen die in deze verordening zijn vervat, schriftelijk bekend te maken en om te vragen te worden gehoord,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: Artikel 1

1 . Op de invoer van polyestervezel van GN-code 5503 20 00 van oorsprong uit Turkije wordt een voorlopig compenserend recht ingesteld .

De hoogte van het recht is 15,18 % op de prijs franco grens Gemeenschap, vóór inklaring . ( Taric aanvullende code : 8517 )

Voor de hieronder genoemde onderneming is het volgende recht van toepassing :

SASA Artificial & Synthetic Fibres Inc, Adana : 11,48 % ( Taric aanvullende code : 8516 ).

2 . Op de invoer van getextureerd polyester-filamentgaren van de GN-codes 5402 33 10 en 5402 33 90 van oorsprong uit Turkije wordt een voorlopig compenserend recht ingesteld .

De hoogte van het recht is 15,18 % op de prijs franco grens Gemeenschap, vóór inklaring . ( Taric aanvullende code : 8521 )

Voor de hieronder genoemde ondernemingen zijn de volgende rechten van toepassing :

- SASA Artificial & Synthetic Fibres, Inc ., Adana : 11,48 % ( Taric aanvullende code : 8518 ) - Sifas Sentetik Iplik Fabrikalari AS, Bursa : 11,57 % ( Taric aanvullende code : 8519 ) - Polylen Sentetik Iplik Sanayii AS, Bursa : 11,57 % ( Taric aanvullende code : 8519 ) - Polyteks Tekstil Sanayi Arastirma Ve Egitim AS, Bursa : 10,84 % ( Taric aanvullende code : 8520 ).

3 . Op de invoer van polyester-filamentgaren van de GN-codes 5402 43 10, 5402 43 90, 5402 52 10, 5402 52 90, 5402 62 10 en 5402 62 90, van oorsprong uit Turkije, wordt een voorlopig compenserend recht ingesteld .

De hoogte van het recht is 11,48 % op de prijs franco grens Gemeenschap, vóór inklaring . ( Taric aanvullende code : 8523 )

De volgende onderneming wordt van dit recht vrijgesteld :

Sonmez Filament, Bursa

( Taric aanvullende code : 8522 ).

4 . Op de invoer van gedeeltelijk verstrekt polyestergaren ( POY-garen ), van GN-code 5402 42 00, van oorsprong uit Turkije, wordt een voorlopig compenserend recht ingesteld .

De hoogte van het recht is 11,48 % op de prijs franco grens Gemeenschap, vóór inklaring . ( Taric aanvullende code : 8525 )

De volgende onderneming is van het recht vrijgesteld :

Sonmez ASF, Bursa

( Taric aanvullende code : 8524 ).

5 . De voor douanerechten geldende bepalingen zijn van toepassing .

6 . Het in het vrije verkeer brengen in de Gemeenschap van de in de leden 1, 2, 3 en 4 bedoelde produkten is afhankelijk van het stellen van een waarborg gelijk aan het bedrag van het voorlopige recht . Artikel 2

Een deel van de bij artikel 1 ingestelde voorlopige compenserende rechten wordt opgeschort om rekening te houden met de bij de Verordeningen ( EEG ) nr . 3905/88 ( 5 ) en ( EEG ) nr . 3946/88 ( 6 ) van de Raad ingestelde anti-dumpingrechten . Zolang deze verordeningen van toepassing zijn gelden derhalve de volgende netto voorlopige compenserende rechten :

i ) Polyestervezel 4,68 %

( Taric aanvullende code : 8527 )

Voor de hieronder genoemde onderneming, is het volgende recht van toepassing :

Somnez Filament 3,85 %

( Taric aanvullende code : 8526 );

ii ) Getextureerd polyester-filamentgaren 4,37 %

( Taric aanvullende code: 8532 )

Voor de hierna genoemde ondernemingen zijn de volgende rechten van toepassing :

- SASA 1,93 %

( Taric aanvullende code : 8531 )

- Sonmez Filament 3,85 %

( Taric aanvullende code : 8530 )

- Sonmez ASF 3,85 %

( Taric aanvullende code : 8529 )

- Polyteks 1,48 %

( Taric aanvullende code : 8528 );

iii ) Polyester-filamentgaren 11,48 %

( Taric aanvullende code : 8534 )

De volgende onderneming is van dit recht vrijgesteld :

Somnez Filament

( Taric aanvullende code : 8533 );

iv ) Gedeeltelijk verstrekt polyestergaren ( POY-garen ) 8,78 %

( Taric aanvullende code : 8536 )

De volgende onderneming is van dit recht vrijgesteld :

Somnez ASF

( Taric aanvullende code : 8535 ). Artikel 3

Onverminderd het bepaalde in artikel 7, lid 4, punten b ) en c ), van Verordening ( EEG ) nr . 2423/88 kunnen belanghebbenden binnen een termijn van één maand na de inwerkingtreding van deze verordening hun standpunt schriftelijk uiteenzetten en vragen door de Commissie te worden gehoord . Artikel 4

Deze verordening treedt in werking op de dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen .

Onverminderd het bepaalde in de artikelen 11, 12 en 14 van Verordening ( EEG ) nr . 2423/88 is deze verordening vier maanden geldig, tenzij de Raad vóór het verstrijken van deze periode definitieve maatregelen vaststelt . Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke Lid-Staat .

Gedaan te Brussel, 27 mei 1991 . Voor de Commissie

Frans ANDRIESSEN

Vice-Voorzitter ( 1 ) PB nr . L 209 van 2 . 8. 1988, blz . 1 . ( 2 ) PB nr . C 33 van 9 . 2 . 1989, blz . 7 . ( 3 ) Voorlopig recht : PB nr . L 151 van 17 . 6 . 1988, blz . 39 en 47 . Definitief recht : PB nr . L 347 van 16 . 12 . 1988, blz . 10 en PB nr . L 348 van 17 . 12 . 1988, blz . 49 . ( 4 ) PB nr . L 293 van 29 . 12 . 1972, blz . 4 . ( 5 ) PB nr . L 347 van 16 . 12 . 1988, blz . 10 . ( 6 ) PB nr . L 348 van 17 . 12 . 1988, blz . 49 .