BIJLAGE

ENIG DOCUMENT

„PAŠKA SOL”

EU-nr.: PDO-HR-02178 — 15.9.2016

BOB ( X ) BGA ( )

1. Naam/namen

„Paška sol”

2. Lidstaat of derde land

Kroatië

3. Beschrijving van het landbouwproduct of levensmiddel

3.1. Productcategorie

Categorie 1.8. Andere in bijlage I bij het Verdrag genoemde producten (specerijen enz.)

3.2. Beschrijving van het product waarvoor de in punt 1 vermelde naam van toepassing is

De bescherming van de naam „Paška sol” heeft betrekking op twee producten: fijn zeezout en fleur de sel.

Het fijne zeezout „Paška sol” is een niet-gemalen zeezout dat wordt verkregen uit zeewater van de Baai van Pag dat voortdurend in een systeem van verdampingsbekkens stroomt tot het kristalliseert in de zoutpannen van het eiland Pag. Het bestaat uit kleine, rechthoekige, kubusvormige kristallen die wit van kleur zijn en mineralen en spoorelementen bevatten. De meeste van deze kristallen zijn tot 1 mm groot, zodat meer dan 98 % van de kristallen door een zeef met een maaswijdte van 1,3 mm kan passeren. De smaak is geconcentreerd, zout en bittervrij.

Samenstelling:

Aandeel natriumchloride in de totale droge stof (%) > 98,0 Watergehalte (%) < 0,40 Magnesium (%) 0,02 -0,20 Calcium (%) 0,01 -0,10 Kalium (%) > 0,02 Arseen (mg/kg) < 0,25 Cadmium (mg/kg) < 0,25 Lood (mg/kg) < 0,20 Kwik (mg/kg) < 0,10 Granulatie Het residu op een zeef met een diameter van 1,3 mm is < 2 %.

De fleur de sel „Paška sol” is een product van de initiële fase van de vervaardiging van fijn zeezout, i.e. de fase waarin geconcentreerd zeewater wordt verkregen. De fleur de sel heeft een enigszins zoete smaak. De textuur is knapperig en zeer broos. Het product is wit tot lichtgeel van kleur door het hoge gehalte mineralen. Het heeft een kenmerkende smaak, is minder zout dan keukenzout en bevat meer natuurlijke mineralen (magnesium, calcium, kalium, jodium). De korrels van de fleur de sel „Paška sol” zijn grover dan die van het fijne zeezout „Paška sol”; de kristallen zijn schelpvormig en verkruimelen gemakkelijk wanneer ze tussen de vingertoppen worden gewreven.

Samenstelling:

Aandeel natriumchloride in de totale droge stof (%) > 97,0 Watergehalte (%) < 2,00 Magnesium (%) > 0,07 Calcium (%) 0,02 -0,20 Kalium (%) > 0,05 Arseen (mg/kg) < 0,25 Cadmium (mg/kg) < 0,25 Lood (mg/kg) < 0,30 Kwik (mg/kg) < 0,10

3.3. Diervoeders (alleen voor producten van dierlijke oorsprong) en grondstoffen (alleen voor verwerkte producten)

—

3.4. Specifieke onderdelen van het productieproces die in het afgebakende geografische gebied moeten plaatsvinden

Alle processen voor de productie van „Paška sol”, van het gebruik van het bekken tot de verwerking van het zout (productie van verzadigd zeewater, kristallisatie, drogen en zeven), moeten in het afgebakende geografische gebied plaatsvinden.

3.5. Specifieke voorschriften betreffende het in plakken snijden, het raspen, het verpakken enz. van het product waarnaar de geregistreerde naam verwijst

—

3.6. Specifieke voorschriften betreffende de etikettering van het product waarnaar de geregistreerde naam verwijst

—

4. Beknopte beschrijving van het afgebakende geografische gebied

„Paška sol” wordt geproduceerd in de zoutpannen van de Baai van Pag, die aan alle kanten door het eiland Pag wordt omgeven. De Baai van Pag staat via de Straat van Pag in verbinding met de wateren van het Kanaal van Velebit. De zoutpannen van Pag bevinden zich op drie kilometer van de stad Pag en liggen binnen de administratieve grenzen van het comitaat Zadar.

5. Verband met het geografische gebied

Specificiteit van het geografische gebied

De specifieke kenmerken van „Paška sol” zijn het resultaat van de klimaatomstandigheden in het afgebakende geografische gebied en van de geïsoleerde ligging van de zoutpannen van Pag, ver weg van zware industrie of landbouwactiviteiten.

Het gehele grondgebied van het eiland Pag is kenmerkend, in de eerste plaats omdat het om een eiland gaat, en de zoutpannen zich bevinden in de bijzonder kenmerkende setting van de Baai van Pag, die van alle kanten door de landmassa van het eiland wordt omgeven. Het is voorts vrij eenvoudig het geproduceerde zout daarvandaan te vervoeren omdat Pag door een brug met het vasteland is verbonden.

Het afgebakende geografische gebied heeft een overwegend mild mediterraan klimaat met weinig neerslag en meer dan 2 500 uren zonneschijn per jaar. Het milde mediterrane klimaat zorgt voor droge en warme zomers en zachte en natte winters.

Bepalend voor de ideale geografische ligging van het eiland Pag en de zoutpannen nabij de berg Velebit is de continue en snelle aanvoer van lucht door de natuurlijke stroming van de mistral (een noordwestelijke wind die overdag waait) en de burin (een noordoostelijke wind die in de vroege avond en 's nachts waait). De mistral is een frisse wind die gepaard gaat met stabiel weer dat de zengende zomerhitte tempert, terwijl de burin een zwakke aflandige nachtwind is.

Het gehele uitgestrekte gebied waar de zoutpannen van Pag zich bevinden en de grote ondiepe inham van de Baai van Pag die de zoutpannen omgeeft, zijn bedekt met dikke, ondoordringbare leem, die bijzonder gunstig is voor de productie van „Paška sol”.

De typiciteit van „Paška sol” is ook het gevolg van menselijke factoren. De speciale technieken en de knowhow van de „vodari” (zoals ze door de plaatselijke bewoners op Pag worden genoemd) op het gebied van het onderhoud van de zoutbekkens en het verkrijgen van pekel zijn van generatie op generatie doorgegeven. Door vele jaren ervaring weten de „vodari” hoe ze het beste moment voor het oogsten van de fleur de sel kunnen bepalen zonder het evenwicht aan het oppervlak van het verzadigd zeewater of de verzadigde pekel te verstoren, en hoe ze kunnen voorkomen golven te maken die de gekristalliseerde „korst” aan het oppervlak van het bekken of de kristallen van de fleur de sel scheuren. Aldus wordt voorkomen dat de fleur de sel naar de bodem zakt en verloren gaat.

Specificiteit van het product

Het fijne zeezout „Paška sol” kristalliseert onder gecontroleerde omstandigheden in vacuümverdampers en ondergaat geen vermalingsproces; de specifieke eigenschappen ervan resulteren veeleer uit de winningsmethode, die ervoor helpt zorgen dat het zout alle mineralen en spoorelementen behoudt die in het hoogwaardige zeewater aanwezig zijn. Het fijne zeezout „Paška sol” is volledig wit, met kristallen met een rechthoekige kubusvorm en een korrelgrootte van 1,3 mm. Het ondergaat geen proces van vermaling, in tegenstelling tot op conventionele wijze verkregen zeezout (kristallisatie in bekkens), dat moet worden vermalen, ongelijke korrels heeft, verscheidene onzuiverheden bevat en een gelige kleur heeft.

Fleur de sel „Paška sol” bestaat uit zeer kleine kristallen die natuurlijk wit tot lichtgeel van kleur zijn door de natuurlijke kristallisatie onder ideale omstandigheden (zeer zonnig en warm weer zonder wind en neerslag) op het zeeoppervlak in de zoutpannen. Enkel de dunne bovenlaag van de vlokkige kristallen wordt geoogst of verzameld met een traditioneel handgereedschap — een net bestaande uit een houten steel die is bevestigd aan een schopblad bedekt met een roestvrij metalen net met zeer kleine gaatjes. De fleur de sel wordt enkel gedurende enkele uren vroeg in de ochtend en laat in de avond geoogst; daarna wordt ze gedroogd in de zon. De fleur de sel „Paška sol” is zeer broos in vergelijking met het fijne zeezout „Paška sol”; de fleur de sel verbrokkelt gemakkelijk wanneer ze tussen de vingers wordt gewreven en heeft grovere korrels. De fleur de sel bevat meer natuurlijk jodium, calcium, magnesium en kalium.

Vergeleken met andere zeezouten die zijn onderzocht, is het aandeel zware metalen in „Paška sol” honderd keer lager dan toegestaan, terwijl het gehalte mineralen hoger is dan dat van andere in vacuümverdampers geproduceerde zouten (wetenschappelijke studie, Centrum voor marien onderzoek (CMR) van het Ruđer Bošković-instituut, 2011, „De kwaliteit van het zeewater in de Baai van Pag”).

De eerste geschreven vermeldingen van de productie van „Paška sol” gaan ver terug in de geschiedenis. Volgens de auteurs Koludrović en Franić werd „Paška sol” al in de negende eeuw vermeld: „Het zout, dat essentieel was voor de voeding van mens en dier, werd al zeer vroeg verhandeld; de oudste notariële bescheiden bevatten reeds details over de in- en verkoop van „Paška sol”” (Koludrović A., Franić M., Sol i morske solane [Zout en zoutpannen], 1954, Zagreb). Usmiani, de auteur van het boek „De zoutpannen van Pag — productie en handel van 1797 tot 1813”, schreef het volgende: „In Venetië werd altijd al „Paška sol” gebruikt, omdat het wit en zuiver was en er werd veel belang aan toegekend voor het algehele commerciële en financiële potentieel van de regio en vooral van Pag zelf” (Usmiani A., Paška solana — proizvodnja i trgovina od 1797. do 1813. godine, 1984). Blijkens een grote verscheidenheid aan historische documenten werd de naam „Paška sol” altijd al gebezigd en ook vandaag de dag wordt hij nog steeds in commerciële en alledaagse taal gebruikt.

Causaal verband tussen het product en het geografische gebied

De elementen die het microklimaat van het geografische gebied van het eiland Pag creëren, de gunstige ligging van de zoutpannen, de specifieke methode om fijn zeezout en fleur de sel te produceren en de honderden jaren traditie op het gebied van de zoutproductie zijn van invloed op de specifieke kwaliteit van het eindproduct „Paška sol”.

De zoutpannen of bekkens liggen in de natuurlijk ondiepe baai van het eiland Pag, waar de stromingen zwak zijn. De bodem van de baai is met ondoordringbare leem bedekt waardoor, in combinatie met de permanente winden (de mistral en de burin) die in het voorjaar en de zomermaanden waaien, de omstandigheden gunstig zijn voor de snelle verdamping van het zeewater in de bekkens en voor de winning van zout in zoutpannen.

Het zeewater van de Baai van Pag is uitzonderlijk zuiver en goed gefilterd doordat de bodem van de Baai van Pag rijk is aan schelpdieren, wat natuurlijke waterzuiveraars zijn. Daarom is het gehalte zware metalen in het zeewater zeer laag, beduidend lager dan het gemiddelde van de Middellandse Zee, en veel lager dan de concentraties die worden gebruikt om kwaliteitsnormen voor het mariene milieu te bepalen (wetenschappelijke studie, Centrum voor marien onderzoek (CMR) van het Ruđer Bošković-instituut, 2011, Kvaliteta mora u Paškom zaljevu [„De kwaliteit van het zeewater in de Baai van Pag”]).

Specifiek voor de productiemethode van „Paška sol” is dat het verzadigde zeewater, voordat het een gecontroleerd kristallisatieproces in vacuümverdampers ondergaat, een tijdje rust in accumulatiebekkens. Als gevolg daarvan bevat het verzadigde zeewater geen onzuiverheden van organische of anorganische oorsprong die door mariene micro-organismen worden gevormd of door de wind en vogels worden aangevoerd, omdat deze naar de bodem van het bekken zinken. Door deze specifieke productiemethode resulteert de gecontroleerde kristallisatie van het zout in zuivere kristallen die vrij zijn van ongerechtigheden van organische of anorganische oorsprong; de kristallen hebben een regelmatige, kubusvormige structuur (de kristallen breken niet), zijn wit en hebben een geconcentreerde, zilte, niet-bittere smaak.

De specifieke kwaliteit van „Paška sol” berust verder op het feit dat het zeewater van de Baai van Pag, op basis waarvan „Paška sol” wordt geproduceerd, en het mariene milieu ervan, van hoge kwaliteit zijn aangezien ze volgens wetenschappelijk onderzoek zeer weinig zware metalen bevatten. Volgens onderzoek van het Instituut voor Oceanografie en Visserij zijn de waarden voor zware metalen in het zeewater van de Baai van Pag aanzienlijk lager dan de gemiddelde waarden voor zware metalen in de Middellandse Zee. Daardoor heeft ook „Paška sol” aanzienlijk lagere waarden voor zware metalen en een hoger gehalte aan mineralen dan andere soorten zout (wetenschappelijke studie, Instituut voor Oceanografie en Visserij van Split, 2009, Kakvoća morske vode u Paškom zaljevu [De kwaliteit van het zeewater in de Baai van Pag]).

De hoge kwaliteit van het eindproduct wordt voorts gewaarborgd door menselijke factoren, aangezien de traditie van de productie van fijn zeezout en fleur de sel „Paška sol” steunt op de vaardigheden en de vele jaren ervaring op het gebied van het onderhouden van de zoutbekkens en het verkrijgen van pekel voor het „Paška sol”-eindproduct.

Verwijzing naar de bekendmaking van het productdossier

(artikel 6, lid 1, tweede alinea, van de onderhavige verordening)

http://www.mps.hr/datastore/filestore/82/Izmijenjena-Specifikacija-proizvoda-Paska-sol.pdf