Nr. C 212/2 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 8. 88 
Mededeling van de Commissie inzake de wijze van toepassing van artikel 92, lid 3, onder a) en 
c), van het EEG-Verdrag op regionale steunmaatregelen 
(88/C 212/02) 
Op 21 december 1978 stelde de Commissie de Lid-Staten 
in kennis van de beginselen die zij overeenkomstig de 
haar in artikel 92 e.v. van het EEG-Verdrag verleende 
bevoegdheden voornemens was toe te passen op be­
staande of nog vast te stellen regionale steunregelingen 
voor de regio's van de Gemeenschap. Deze beginselen 
zijn uiteengezet in een mededeling bekendgemaakt in het 
Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen ('). In 
deze mededeling werden sommige van de reeds geldende 
beginselen voor de coördinatie opnieuw geformuleerd (2) 
en werden de methoden voor de toepassing, met inbegrip 
van de gemeenschappelijke methode voor de beoordeling 
van de steunintensiteit, aangepast en aangevuld. 
In haar mededeling van 1979 stelde de Commissie voor 
de verschillende categorieën regio's een aantal gediffe­
rentieerde plafonds voor de steunintensiteit vast ten 
einde te voorkomen dat de Lid-Staten na het opheffen 
van de douane- en handelsbelemmeringen, binnen de ge­
meenschappelijke markt tegen elkaar zouden gaan op­
bieden met de steunniveaus. Regionale steun dient krach­
tens zijn aard op selectieve wijze te worden toegekend. 
Voor vele regio's in de Gemeenschap is regionale steun 
overbodig. Een regio die wel bijstand blijkt te behoeven 
moet steun ontvangen in een mate die in verhouding 
staat tot de ernst van de regionale onevenwichten waar­
mede deze regio te kampen heeft. De in de mededeling 
aangegeven plafonds zijn bedoeld als uiterste bovengren­
zen, waarin de aard en de ernst van de regionale proble­
men, in communautaire samenhang bezien, zijn ver­
werkt. Binnen de grenzen van deze parameters doen de 
Lid-Staten aan de Commissie mededeling van het voor­
genomen — veelal onder het gestelde maximum blij­
vende — niveau van de regionale steun, waarop de 
Commissie in op de artikelen 92 en 93 berustende be­
schikkingen haar goedkeuring verleent of eist dat veran­
deringen worden aangebracht. 
In artikel 92, lid 3, worden twee verschillende gevallen 
genoemd waarin de Commissie regionale steun verenig­
baar kan achten met de gemeenschappelijke markt, na­
melijk in artikel 92, lid 3, onder a) en c). Deze uitzon­
deringen gelden voor verschillende gradaties van regio­
nale achterstand. 
De Commissie heeft in 1983 een methode ontwikkeld 
voor de toepassing van artikel 92, lid 3, onder c), en 
deze is sindsdien bij alle door de Commissie gegeven be­
schikkingen gevolgd. 
Slechts bij wijze van uitzondering is bij het verlenen van 
goedkeuring van nationale steunmaatregelen gebruik ge­
maakt van artikel 92, lid 3, onder a). Door de achtereen­
volgende uitbreidingen van de Gemeenschap is de scala 
van regionale verschillen echter ook aanzienlijk breder 
geworden, waardoor er behoefte ontstond aan nieuwe 
beleidsinstrumenten voor de beheersing van de regionale steun. Ook artikel 130 van de Europese Akte is een 
nieuwe stimulans voor een grotere economische en so­
ciale samenhang; in dit artikel wordt gesteld dat de Ge­
meenschap zich in het bijzonder moet richten op het ver­
kleinen van het verschil tussen de onderscheiden regio's 
en van de achterstand van de minst begunstigde regio's. 
Daartoe heeft de Commissie in 1987 een methode vast­
gesteld om artikel 92, lid 3, onder a), op de door de 
Lid-Staten verleende regionale steun toe te passen. 
Om een beter inzicht te verschaffen in en grotere door­
zichtigheid te verlenen aan de door de Commissie op 
grond van de artikelen 92 en 93 ten aanzien van regio­
nale steunregelingen van de Lid-Staten gegeven beschik­
kingen, heeft zij, met instemming van het Europese Par­
lement, besloten om bekendheid te geven aan haar me­
thode voor de toetsing, die hierbij wordt uiteengezet. 
I 
Methode voor de toepassing van artikel 92, lid 3, onder 
a), op de regionale steunmaatregelen van de Lid-Staten 
Op grond van artikel 92, lid 3, onder a), kunnen steun­
maatregelen ter bevordering van de economische ontwik­
keling van streken waarin de levensstandaard abnormaal 
laag is of waar een ernstig gebrek aan werkgelegenheid 
heerst, als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt 
worden beschouwd. 
1. Beginselen van de methode 
Overeenkomstig artikel 92, lid 3, onder a), gaat de Com­
missie bij haar beschikkingen uit van een methode om 
het ontwikkelingsniveau van de verschillende regio's ten 
opzichte van het communautaire gemiddelde te beoorde­
len. De methode stoelt op de volgende beginselen: 
— De sociaal-economische situatie van de in artikel 92, 
lid 3, onder a), bedoelde regio's wordt voornamelijk 
beoordeeld op grond van de BBP/KKS (koopkracht­
standaard) per hoofd, waarbij men uitgaat van de 
communautaire indeling van de regio's. 
— Bij de beoordeling van de regio's wordt uitgegaan 
van de in de NUTS (J) onder niveau III ingedeelde 
geografische eenheden. 
— Het relatieve niveau van regionale ontwikkeling 
wordt bepaald door vergelijking met het communau­
taire gemiddelde. 
— Een regio komt in aanmerking voor steun overeen­
komstig artikel 92, lid 3, onder a), indien deze regio 
deel uitmaakt van een regio van niveau II, waarvan 
de meeste regio's van niveau III een BNP/KKS-
drempel vertonen van 75 of lager, waaruit een abnor­
maal lage levensstandaard of een ernstig gebrek aan 
werkgelegenheid blijkt. 
(') PB nr. C 31 van 3. 2. 1979, blz. 9. 
(2) Mededelingen van 26 februari 1975 en 23 juni 1971. (') Nomenclature des unités territoriales statistiques. 
12. 8. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 212/3 
2. Keuze van indicatoren 
Bij deze methode wordt het BBP per hoofd, gemeten 
naar de koopkrachtstandaard (KKS) gehanteerd, een 
meetmethode die is gebaseerd op vergelijking van de 
prijzen in de Lid-Staten voor een bepaald pakket van ar­
tikelen en diensten. Hierdoor beschikt men over een me­
thode om de levensstandaard te meten, waardoor de ver­
schillen in de kosten van levensonderhoud tussen de re­
gio's van de verschillende Lid-Staten kunnen worden 
vastgesteld. 
Ondertewerkstelling slaat op het aantal inwoners die niet 
in enigerlei vorm volwaardig aan het arbeidsproces deel­
nemen. Veelal zal de produktiviteit in gebieden met een 
ernstig gebrek aan werkgelegenheid laag zijn, hetgeen 
ook zal blijken uit het BBP per hoofd. Voor de betrok­
ken gebieden — voornamelijk plattelandsgebieden met 
een onderontwikkelde industriële structuur en een weinig 
ontwikkelde dienstensector — zijn de werkloosheidscij­
fers geen juiste maatstaf om de mate van gebrek aan 
werkgelegenheid vast te stellen. Een algemeen laag ni­
veau van technologie in de industriële infrastructuur en 
een weinig gespecialiseerde dienstensector zijn oorzaak 
van een proportionele oververtegenwoordiging van 
rechtstreeks bij het arbeidsproces betrokken arbeids­
krachten. Hierdoor kan een significant niveau van tekort 
aan werkgelegenheid worden verhuld, dat ook niet in het 
werkloosheidscijfer tot uitdrukking komt. 
Er zijn in de Gemeenschap van de Twaalf 822 in niveau 
II van de NUTS ingedeelde regio's. 
3. Geografische eenheden 
De geografische basiseenheid die bij het onderzoek 
wordt gehanteerd, is de in niveau III ingedeelde regio. 
Om vast te stellen of een regio overeenkomstig artikel 
92, lid 3, onder a), voor steun in aanmerking komt, gaat 
men echter uit van de situatie van de meerderheid van de 
niveau-III-regio's in een grotere (niveau-II-)regio. Op 
deze wijze verkrijgt met inzicht in de situatie van een 
afzonderlijke niveau-III-regio, ook indien deze sterk af­
wijkt van de daaraan grenzende regio's. Indien een be­
trekkelijk welvarende regio gelegen is in een voor het 
overige achtergebleven gebied, kan deze regio in aan­
merking komen voor steun overeenkomstig artikel 92, lid 
3, onder a), mits de meeste van de niveau-III-regio's in 
de desbetreffende niveau-II-regio voldoen aan de BBP/ 
KKS-drempelnormen. Daar staat echter tegenover dat 
een minder welvarend gebied van steunverlening wordt 
uitgesloten indien aan deze eis niet wordt voldaan. 
In bijlage I is een volgens deze methode geselecteerde 
lijst van regio's opgenomen. Het blijkt dat deze regio's in 
hoofdzaak zijn gelegen in de zuidelijke en westelijke pe­
riferie van de Gemeenschap. 
4. Bijzondere regio's 
Naast de volgens bovengenoemde criteria geselecteerde 
regio's zijn er nog twee regio's aan de lijst toegevoegd 
op grond van hun bijzondere positie. De ene, Noord-
Ierland, in verband met de uiterst moeilijke positie 
waarin het land verkeert, de andere Teruel, dat, hoewel 
het grenst aan meer ontwikkelde regio's, een van de 
meest onderontwikkelde regio's van Spanje is, doordat het zeer dun bevolkt en in sterke mate van landbouw af­
hankelijk is en wordt omgeven door andere regio's 
waarop artikel 92, lid 3, onder a), van toepassing is. 
5. Steunplafonds 
In de beginselen voor de coördinatie van 1979 werd een 
netto-subsidie-equivalent van 75 % van de aanvankelijke 
investeringen vastgesteld als de hoogst toegestane steun-
intensiteit. Daarom is besloten om het steunintensiteits-
plafond voor gebieden die overeenkomstig artikel 92, lid 
3, onder a), voor steun in aanmerking komen, vast te 
stellen op 75 % netto-steunequivalent. 
In de beginselen voor de coördinatie (') wordt gesteld 
dat de plafonds van de steunintensiteit moeten worden 
aangepast aan de soort intensiteit, het al dan niet drin­
gend karakter en de regionale problematiek. Hoewel alle 
onder artikel 92, lid 3, onder a), vallende regio's te kam­
pen hebben met aan de communautaire norm gemeten 
ernstige regionale problemen, kunnen tussen regio's bin­
nen een zelfde Lid-Staat significante verschillen in le­
vensstandaard en gebrek aan werkgelegenheid bestaan. 
Daarom zal de Commissie van haar discretionaire be­
voegdheid gebruik maken en staan op een regionale dif­
ferentiëring in steunintensiteit die lager is dan de 75 % 
netto-subsidie-equivalent. Als zodanig zal het relevante 
steunintensiteitsplafond voor een regionale steunregeling 
bestaan in het door de Lid-Staat bij de Commissie over­
eenkomstig artikel 93, lid 3, aangemelde en door de 
Commissie goedgekeurde maximum, wanneer zij over­
eenkomstig de artikelen 92 en 93 haar beslissing vaststelt. 
6. De verschillende instrumenten van steunverlening die 
nodig zijn voor het stimuleren van de regionale ontwik­
keling in onder artikel 92, lid 3, onder a), vallende ge­
bieden 
Globaal gezien kunnen regionale steunmaatregelen in de 
Gemeenschap in twee categorieën worden ingedeeld: 
steunmaatregelen waarvoor initiële investering of het 
scheppen van werkgelegenheid een voorwaarde is en 
steunmaatregelen die zijn ingesteld in verband met bij­
zondere of blijvende problemen (produktiesteun). 
Gezien de ernstige achterstand van de in artikel 92, lid 3, 
onder a), bedoelde regio's, zijn steunmaatregelen die ge­
relateerd zijn aan initiële investeringen niet steeds pas­
send of voldoende om investeringen of de ontwikkeling 
van economische bedrijvigheid ter plaatse te stimuleren. 
In deze regio's gevestigde bedrijven hebben te kampen 
met extra lasten die verband houden met de plaats van 
vestiging en een gebrekkige infrastructuur, die een blij­
vende druk op hun concurrentievermogen vormen. On­
der bepaalde omstandigheden kan produktiesteun een 
positieve vorm van hulp aan de armste delen van de Ge­
meenschap zijn. Bepaalde regio's kunnen namelijk ge­
bukt gaan onder zo zware lasten en infrastructurele te­
korten, dat het zelfs al moelijk is het bestaande investe-
ringspeil te handhaven. In de vroegste stadia van de ont­
wikkeling kan het handhaven van bestaande investerin-
0) PB nr. C 31 van 3. 2. 1979, blz. 9, punt 9, onder iv). 
Nr. C 212/4 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 8. 88 
gen, althans op korte of middellange termijn, een dwin­
gende voorwaarde zijn voor het aantrekken van nieuwe 
investeringen, die op hun beurt een bijdrage kunnen vor­
men voor de ontwikkeling van de regio. In vele in artikel 
92, lid 3, onder a), bedoelde regio's zou er nog geen 
stabiele industriële structuur bestaan. De meeste aldaar 
gevestigde bedrijven, die zeer klein van omvang zijn en 
meestal behoren tot de traditionele bedrijfstakken, zullen 
niet tot expansie komen zonder een stimulans van 
buitenaf. 
Onder dergelijke moeilijke plaatselijke omstandigheden 
kan het aangewezen zijn om bepaalde soorten steun, bij 
voorbeeld voor marketing, toe te staan, zodat de bedrij­
ven in deze regio's daadwerkelijk deel kunnen hebben 
aan de interne markt van de Gemeenschap, zowel als 
producent als als consument. Zonder deze steun zullen 
de mogelijkheden van de interne markt voor hen waar­
schijnlijk onbereikbaar blijven. Ook kunnen bepaalde re­
gio's vrijwel onoverkomelijke structurele achterstanden 
hebben, bij voorbeeld doordat ze zeer afgelegen zijn. Zo 
kunnen perifeer gelegen eilanden gebukt gaan onder een 
permanente kostprijsdruk ten gevolge van de hogere 
transportkosten. Hetzelfde geldt voor hun communica­
tiekosten. Produktiesteun die aan deze factoren tegemoet 
komt kan de aansluiting tussen de minder ontwikkelde 
en de centraal gelegen regio's bevorderen, en hierdoor 
de economische integratie van de Gemeenschap als ge­
heel naderbij brengen. Als erkenning van de bijzondere 
problematiek van deze regio's kan de Commissie be­
paalde produktiesteun aan onder artikel 92, lid 3, onder 
a), vallende regio's goedkeuren op de volgende voor­
waarden: 
— de steun moet in tijd beperkt zijn en bedoeld om de 
structurele achterstand van bedrijven die gelegen zijn 
in artikel 92, lid 3, onder a), bedoelde regio's te com­
penseren; 
— de steun moet bedoeld zijn om een duurzame en 
evenwichtige ontwikkeling van de economische be­
drijvigheid te bevorderen en communautair gezien 
overcapaciteit in de bedrijfstak teweegbrengen, waar­
door het daaruit voortvloeiende probleem voor de 
bedrijfstak in de Gemeenschap ernstiger wordt dan 
het aanvankelijke regionale probleem; in dit verband 
is een sectoriële benadering vereist en moeten met 
name de communautaire voorschriften, richtlijnen en 
beleidsvoornemens die gelden voor bepaalde sectoren 
van de industrie (staal, scheepsbouw, synthetische ve­
zels, textiel en kleding) en de landbouw, alsmede 
voor bepaalde agro-industrieën in acht worden geno­
men; 
— de steun mag niet worden verleend wanneer dit strij­
dig zou zijn met de specifieke voorschriften voor 
steun aan in moelijkheden verkerende bedrijven; 
— jaarlijks moet aan de Commissie verslag worden uit­
gebracht over de tenuitvoerlegging; in dit verslag 
moeten alle uitgaven (c.q. gederfde inkomsten in het 
geval van faciliteiten ten aanzien van belastingen of 
sociale premies) per steunsoort en per betrokken be­
drijfstak opgenomen zijn; 
— steun ter bevordering van uitvoer naar andere Lid-
Staten is uitgesloten. II 
Methode voor de toepassing van artikel 92, lid 3, onder 
c), op regionale steun van de Lid-Staten 
In artikel 92, lid 3, onder c), wordt gesteld dat steun­
maatregelen om de ontwikkeling van bepaalde regionale 
economieën te vergemakkelijken, mits de voorwaarden 
waaronder het handelsverkeer plaatsvindt niet zodanig 
worden veranderd dat het gemeenschappelijk belang 
wordt geschaad, als verenigbaar met de gemeenschappe­
lijke markt kunnen worden beschouwd. 
1. Grondslagen van de methode 
Bij de toepassing van artikel 92, lid 3, onder c), baseert 
de Commissie haar beslissing op een methode waarmede 
de sociaal-economische situatie in een regio, zowel natio­
naal als communautair gezien, kan worden onderzocht. 
Hierdoor kan de Commissie in het belang van de Ge­
meenschap nagaan of er significante regionale verschillen 
bestaan en, indien dit het geval is, de desbetreffende Lid-
Staat, ongeacht het niveau van zijn economische ontwik­
keling, toestemming verlenen om een nationaal regionaal 
beleid te voeren. 
De Commissie baseert zich bij haar beslissingen op de 
volgende beginselen: 
— De regio's worden beoordeeld op basis van de geo­
grafische eenheid die voorkomt in de niveau-III-lijst 
van de NUTS (in bijzondere omstandigheden kan 
men, mits deugdelijk gemotiveerd, van een kleinere 
eenheid uitgaan). 
— In de eerste onderzoekfase wordt de sociaal-econo­
mische situatie van de regio beoordeeld aan de hand 
van een van de twee volgende criteria: het bruto bin­
nenlands produkt (BBP) per hoofd of de bruto toege­
voegde waarde (BTW) tegen factorkosten en de 
structurele werkloosheid. 
— Een tweede fase van onderzoek, waarbij andere rele­
vante indicatoren in beschouwing worden genomen, 
vormt een aanvulling op de eerste fase. 
2. Eerste fase van het onderzoek 
De sociaal-economische situatie van een regio wordt be­
zien in samenhang tot bepaalde drempels, die in twee fa­
sen worden berekend. De eerste fase heeft betrekking op 
een regionaal minimumverschil in nationaal verband, ter­
wijl dit minimumverschil in de tweede fase wordt bijge­
steld, in die zin dat rekening wordt gehouden met de 
situatie in de Lid-Staten welke, communautair gezien, 
een minder gunstig ontwikkelingsniveau vertonen. 
Aangezien steun alleen aanvaardbaar is wanneer het de 
ontwikkeling van bepaalde regionale economieën verge­
makkelijkt, is hiertoe een zekere achterstand van de re­
gio binnen de eigen Lid-Staat vereist, dat wil zeggen een 
negatief regionaal minimumverschil op national niveau, 
ongeacht de positie van de Lid-Staat vergeleken bij de 
Gemeenschap als geheel. Dit regionale minimumverschil 
ten opzichte van de rest van het land wordt in de regio 
geacht bereikt te zijn, indien: 
— het inkomen ten minste 15 % lager ligt dan het 
BNP/BTW 
12. 8. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 212/5 
en/of 
— het structurele werkloosheidscijfer ten minste 10 % 
hoger ligt dan het nationale gemiddelde. 
Deze waarden worden bereikt indien het BNP/BTW-in-
dexcijfer voor de regio niet hoger ligt dan een basis­
drempel van 85 of/en indien het structurele werkloos­
heidscijfer niet lager ligt dan een basisdrempel van 110. 
In beide gevallen is het nationale indexcijfer op 100 ge­
steld. 
Een soepeler relatieve drempel voor structurele werk­
loosheid wordt gehanteerd om tegemoet te komen aan 
de dringende behoefte om de werkloosheid terug te drin­
gen. 
Voorts is steun alleen aanvaardbaar indien de voorwaar­
den waaronder het handelsverkeer plaatsvindt niet zoda­
nig worden veranderd dat het gemeenschappelijk belang 
wordt geschaad. 
Aangezien het strijdig is met het gemeenschappelijk be­
lang om de bestaande verschillen tussen regio's en de 
achterstand van minder welvarende streken te vergroten, 
heeft de Commissie vastgesteld dat de regionale verschil­
len van deze regio's nationaal bezien overeenkomstig 
groter moeten zijn in gevallen waarin steun moet worden 
verleend aan regio's in Lid-Staten waarvoor de indicator 
wijst op een situatie die gunstiger ligt dan het gemid­
delde van de Gemeenschap. 
Daarom moet de positie van de afzonderlijke Lid-Staten 
ten opzichte van de Gemeenschap als geheel worden be­
paald. Hiertoe worden voor elke Lid-Staat twee Euro­
pese indexcijfers berekend. 
Door deze indexcijfers wordt de positie van de Lid-Staat 
wat betreft inkomen en structurele werkloosheid vastge­
steld als een percentage van het dienovereenkomstige 
communautaire gemiddelde. De indexcijfers worden be­
rekend als gemiddelde waarden over een periode van vijf 
jaar en worden jaarlijks bijgesteld. In de tweede fase 
wordt het Europese indexcijfer gehanteerd als correctie 
op de respectieve basisdrempels voor elke Lid-Staat in­
dien de situatie in deze Lid-Staat gunstiger is dan het 
communautaire gemiddelde (overeenkomstig de positie 
die deze Lid-Staat ten opzichte van de andere in de Ge­
meenschap inneemt), waarbij de volgende formule wordt 
gehanteerd: 
(, . , . , basisdrempel x 100 \ basisdrempel + ^ •1 7TT~ I r Europees indexcijfer ƒ 
: 2 = gecorrigeerde drempel 
Aangezien de situatie in de verschillende regio's in de 
eerste plaats in nationaal verband wordt bezien, betekent 
het hanteren van deze formule een matiging van het ef­
fect van het Europese indexcijfer. Hoe gunstiger de posi­
tie van een Lid-Staat ten opzichte van het communau­
taire gemiddelde is, des te groter moet het verschil van 
een regio in nationaal verband zijn, om steunverlening 
aanvaardbaar te kunnen maken. De per 1 november 1987 geldende drempels zijn weerge­
geven in bijlage II. In bijlage III wordt een lijst gegeven 
van de regio's waarin momenteel goedkeuring is verleend 
voor regionale steun overeenkomstig artikel 92, lid 3, 
onder c), met vermelding van de door de Commissie 
voor deze regio's goedgekeurde maximumintensiteit. 
Om te voorkomen dat een situatie ontstaat waarin de 
drempel voor de structurele werkloosheid een onredelijk 
strenge maatstaf zou worden, is een maximum gesteld 
aan het vereiste verschil, dat overeenkomt met een index­
cijfer van 145. Hierdoor wordt het mogelijk steun te ver­
lenen in regio's met een nationaal gezien zeer ongunstige 
werkgelegenheidssituatie, ook al is deze situatie commu­
nautair gezien aanzienlijk minder ongunstig. Omdat de 
drempels voor BBP/BTW minder uiteenlopen, bestond 
hiervóór geen behoefte aan een vereist maximumverschil. 
3. Tweede fase van het onderzoek 
In een eerste stadium van onderzoek worden dus de ba­
sisgegevens verzameld over het werkloosheids- en het in­
komensniveau, waardoor onderlinge vergelijking van de 
regio's in nationaal en in communautair verband moge­
lijk wordt. Er zijn echter nog vele andere economische 
indicatoren die gehanteerd kunnen worden om een 
scherper beeld te krijgen van de sociaal-economische si­
tuatie van een bepaalde regio. Daarom mag voor deze 
regio, al wordt in de eerste fase geconstateerd dat daar 
de relevante drempels zijn bereikt, nog niet automatisch 
worden aangenomen dat er geen bezwaar bestaat tegen 
steunverlening door de nationale overheid. Het eerste 
stadium van onderzoek naar basisgegevens moet worden 
aangevuld met een tweede fase, waarin ook andere indi­
catoren, die gebaseerd zijn op communautaire en natio­
nale statistieken, in de beschouwing kunnen worden be­
trokken. Andere relevante indicatoren kunnen bij voor­
beeld zijn de tendens en de structuur van de werkloos­
heid, de evolutie van de werkgelegenheid, het netto-mi­
gratiecijfer, de demografische druk, de tewerkstellings­
graad, de produktiviteit, de structuur van de economi­
sche bedrijvigheid, met name het belang van bedrijfstak­
ken met een afnemende bedrijvigheid, investeringen, 
geografische ligging, topografie en infrastructuur. Met 
name voor regio's die de gehanteerde drempels in de 
eerste fase van het onderzoek benaderen, komt soms in 
de tweede fase aan het licht dat regionale steun toch op 
zijn plaats is. 
4. Plafonds voor de steunintensiteit 
Gedifferentieerde plafonds voor de steunintensiteit zijn 
vastgesteld overeenkomstig de in punt 9, onder iv), ge­
noemde beginselen voor de coördinatie. Op grond van 
deze beginselen moet de intensiteit van de steun worden 
beperkt, inachtgenomen de aard, de intensiteit en de ur­
gentie van de regionale problemen, tot de in punt 2 van 
de beginselen voor de coördinatie vastgestelde plafonds 
(20 «Vb, 25 % of 30 %). 
In de praktijk liggen de plafonds die de Commissie vast­
stelt in haar op grond van de artikelen 92 en 93 gegeven 
beschikkingen veelal aanzienlijk lager dan bovenge­
noemde maxima. 
Nr. C 212/6 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 8. 88 
BIJLAGE I 
Lijst van de in artikel 92, lid 3, onder a), bedoelde regio's 
GRIEKENLAND 
IERLAND 
PORTUGAL 
FRANKRIJK 
ITALIË 
SPANJE gehele Lid-Staat 
Overzeese departementen 
Calabrië 
Basilicata 
Sicilië 
Apulië 
Campania 
Molise 
Sardinië 
Abruzzi 
Extremadura 
Andalusië 
Castilië-Mancha 
Galicië Guadeloupe 
Guyana 
Martinique 
Réunion 
Reggio di Calabria 
Cosenza 
Catanzaro 
Potenza 
Matera 
Agrigentum 
Enna 
Palermo 
Messina 
Trapani 
Caltanissetta 
Catania 
Ragusa 
Siracuse 
Brindisi 
Lecce 
Foggia 
Bari 
Taranto 
Napels 
Benevento 
Avellino 
Salerno 
Caserta 
Campobasso 
Isernia 
Nuoro 
Oristano 
Cagliari 
Sassari 
Teramo 
L'Aquila 
Pescara 
Chieti 
Badajoz 
Caceres 
Granada 
Córdoba 
Jaén 
Sevilla 
Almeria 
Malaga 
Cadiz 
Huelva 
Albacete 
Cuenca 
Toledo 
Ciudad Real 
Guadalajara 
Orense 
Pontevedra 
Lugo 
La Coruna 
12. 8. Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 212/7 
Castilië en León 
VERENIGD KONINKRIJK Murcia 
Canarische eilanden 
Teruel 
Ceuta en Melilla 
Noord-Ierland Zamora 
Avila 
Salamanca 
Soria 
León 
Palencia 
Valladolid 
Segovia 
Burgos 
Las Palmas 
Tenerife 
BIJI^AGE II 
Door de Commissie per 1 oktober 1987 gehanteerde drempels 
België 
Frankrijk 
Nederland 
Denemarken 
Duitsland 
Verenigd Koninkrijk 
Italië 
Ierland 
Luxemburg 
Griekenland 
Spanje 
Portugal BBP/BTW 
per hootd 
82 
77 
79 
73 
74 
83 
85 
85 
77 
85 
85 
85 Structurele 
werkloosheid 
110 
118 
110 
121 
136 
110 
116 
110 
145 
128 
110 
125 
BIJLAGE 111 
REGIO'S WAAR OP 1 OKTOBER 1987 OVEREENKOMSTIG ARTIKEL 92, LID 3, ONDER c), 
REGIONALE STEUN MAG WORDEN VERLEEND 
Nota bene: Voor zover niet anders vermeld, worden de steunintensiteitsmaxima bruto aangegeven voor 
Frankrijk, Duitsland, Luxemburg en Nederland en netto voor België, Denemarken, Italië, 
Spanje en het Verenigd Koninkrijk. 
1. FRANKRIJK 
A. Steunintensiteit maximaal 25 % of 50 000 Ffr. per gecreëerde arbeidsplaats 
Creuse, Cantal, Aude, Lozere, Pyrénées-Orientales, Noord-Corsica, Zuid-Corsica. Delen van de 
Ardennen, Nord, Pas-de-Calais, Meurthe-et-Moselle, Meuse, Moselle, Vogezen, Bas-Rhin, Haut-Rhin, 
Loire-Atlantique, Cótes-du-Nord, Finistère, llle-et-Vilaine, Morbihan, Charente-Maritime, Pyrenées-
Atlantiques, Ariège, Aveyron, Lot, Tarn, Corrèze, Haute-Vienne, Ardèche, Loire, Allier, Haute-Loire, 
Puy-de-Dóme, Gard, Herault. 
Nr. C 212/8 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 8. 88 
B. Steunintensiteit maximaal 17 % of 35 000 Ffr. per gecreëerde arbeidsplaats 
Calvados, Manche, Maine-et-Loire, Mayenne, Vendée, Charente, Deux-Sèvres, Vienne, Dordogne, 
Landes, Lot-et-Garonne, Gers, Hautes-Pyrénées, Tarn-et-Garonne. Delen van de Ardennen, Haute-
Marne, Aisne, Somme, Seine-Maritime, Cher, Indre, Orne, Nord, Pas-de-Calais, Meurthe-et-Moselle, 
Meuse, Moselle, Vogezen, Haut-Rhin, Haute-Saóne, Loire-Atlantique, Cötes-du-Nord, Finistère, Ille-
et-Vilaine, Morbihan, Charente-Maritime, Gironde, Pyrénées-Atlantiques, Ariège, Aveyron, Haute-
Garonne, Lot, Tarn, Corrèze, Haute-Vienne, Ardèche, Loire, Allier, Haute-Loire, Puy-de-Döme, 
Gard, Hérault, Bouches-du-Rhóne, Var. 
2. ITALIË (') 
(tot 31 december 1987) 
A. Steunintensiteit maximaal 15 % 
Delen van Toscane, Marche, Umbrië, Latium. 
B. Steunintensiteit maximaal 8 % 
Delen van Piëmont, Valle d'Aosta, Liguria, Lombardije, Zuid-Tirol, Veneto, Friuli-Venezia Giulia, 
Emilia-Romagna. 
C. Steunintensiteit 7 % 
Delen van Toscane, Marche, Umbrië, Latium, Piëmont, Valle d'Aosta, Ligurië, Lombardije, Zuid-
Tirol, Veneto, Friuli-Venezia Giulia, Emilia-Romagna. 
3. NEDERLAND 
A. Steunintensiteit maximaal 20 % netto 
Nijmegen, Zuidoost-Drenthe, Delfzijl. Delen van Oost-Groningen, Zuid-Limburg. 
B. Steunintensiteit maximaal 25 % 
Overig Groningen, Twente, Helmond, Lelystad, Tilburg, Den Bosch, Maastricht, Valkenburg, Sittard. 
Delen van Oost-Groningen, Noord-Friesland, Zuidoost-Friesland. 
C. Steunintensiteit maximaal 15 % 
Arnhem, Zuidwest-Friesland. Delen van Noord-Limburg, Noord-Friesland, Zuidoost-Friesland, Noord-
Overijssel. 
4. BELGIË 
A. Steunintensiteit maximaal 20 % of 3 500 Ecu per gecreëerde arbeidsplaats met een maximum van 25 % 
Hasselt, Maaseik, Tongeren, Luik, Charleroi, Mons. Delen van Zinnik, Thuin. 
B. Steunintensiteit beperkt tot 15 % of 2 500 Ecu per gecreëerde arbeidsplaats met een maximum van 20 % 
Turnhout, Diksmuide, Veurne, leper, Bastogne, Marche-en-Famenne, Neufchateau, Dinant, Philippe-
ville, Arlon, Virton. Delen van Thuin, Huy, Verviers, Namur. 
5. LUXEMBURG 
A. Steunintensiteit maximaal 25 % 
Delen van Esch-sur-Alzette, Capellen. 
(') Met ingang van 1 januari 1988 werden bijna alle steunregelingen voor Centrum-Noord-Italië opgeheven. 
12. 8. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 212/9 
B. Steunintensiteit maximaal 20 % 
Delen van Esch-sur-Alzette, Capellen. 
C. Steunintensiteit maximaal 17,5 % 
Luxemburg, Grevenmacher, Wiltz, Clervaux. 
6. VERENIGD KONINKRIJK 
A. Steunintensiteit maximaal 75 % of 10 000 Ecu per gecreëerde arbeidsplaats (voor bedrijven met ten 
hoogste tien werknemers en met vastliggende activa van ten hoogste 600 000 Ecu) 
Shetland eilanden, Orkney eilanden, Thurso, Wiek, Sutherland, Invergordon en Dingwall, Skye en 
Wester Ross, Inverness, Forres en Upper Moray, Badenoch, Lochaber, Westelijke eilanden, Oban, 
Islay/Mid Argyll, Dundon en Bute, Campbeltown. 
B. Steunintensiteit maximaal 30 % of 5 500 Ecu per gecreëerde arbeidsplaats met een maximum van 40 % 
Engeland: 
Liverpool, Widnes en Runcorn, Wigan en St. Helens, Wirral en Chester, Workington, Bishop Auck-
land, Hartlepool, Middlesborough, Newcastle-upon-Tyne, South Tyneside, Stockton-on-Tees, Sunder-
land, Rotherham en Mexborough, Scunthorpe, Whitby, Corby, Falmouth, Helston, Newquay, Pen-
zance en St. Yves, Redruth en Camborne. 
Schotland: 
Arbroath, Bathgate, Cumnock en Sanquhar, Dumbarton, Dundee, Glasgow, Greenock, Irvine, Kilmar-
nock, Lanarkshire. 
Wales: 
Aberdare, Cardigan, Ebbw Vale en Abergavenny, Flint en Rhyl, Holyhead, Lampeter en Aberaeron, 
Merthyr en Rhymney, Neath en Port Talbot, Pontypridd en Rhondda, South Pembrokeshire, Wrex-
ham. 
C. Steunintensiteit maximum 20 % of 3 500 Ecu per gecreëerde arbeidsplaats met een maximum van 25 % 
Engeland: 
Accrington en Rossendale, Blackburn, Bolton en Bury, delen van Manchester, Oldham, Rochdale, Dar-
lington, Durham, Morpeth en Ashington, Barnsley, Bradford, Doncaster, Grimsby, Huil, Sheffield, Bir-
mingham, Coventry en Hinckley, Dudley en Sandwell, Kidderminster, Telford, Bridgnorth, Walsall, 
Wolverhampton, Gainsborough, Bodmin en Liskeard, Bude, Cinderford en Ross-on-Wye, Plymouth. 
Schotland: 
Ayr, Alloa, Badenoch, Campbeltown, Dunfermline, Dunoon en Bute, Falkirk, Forres, Girvan, Invergor­
don en Dingwall, Kirkcaldy, Lochaber, Newton Stewart, Skye en Wester Ross, Stewartry, Stranraer, 
Sutherland, Westelijke eilanden, Wiek. 
Wales: 
Bangor en Caernarfon, Bridgend, Cardiff, Fishguard, Haverfordwest, Llanelli, Newport, Pontypool en 
Cwmbran, Porthmadoc en Ffestiniog, Pwllheli, Swansea. 
D. Steunintensiteit maximaal 11 % indien de steun niet meer dan 100 000 Ecu bedraagt 
De binnensteden van Hackney, Islington, Lambeth, Brent, Hammersmith en Fulham, Leeds, Leicester, 
Nottingham, Tower Hamlets, Wandsworth, Burnley, Ealing, Greenwich, Haringey, Lewisham, 
Newham, Southwark. 
E. Steunintensiteit maximaal 7,5 % of 3 500 Ecu per gecreëerde arbeidsplaats met een maximum van 11 % 
Administratieve districten Ceredigion, Meirionnydd, Brecknock, Montgomery, Radnor. 
7. DENEMARKEN 
A. Steunintensiteit maximaal 25 % of 4 500 Ecu per gecreëerde arbeidsplaats met een maximum van 30 °/o 
Bornholm, Feroe, Samso en andere eilanden. Delen van Viborg, Noord-Jutland. 
Nr. C 212/10 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 8. 88 
B. Stcunintcnsitcit maximaal 20 °/o of 2 500 Ecu per gecreëerde arbeidsplaats met een maximum van 25 % 
Delen van Zuid-Jutland, Lolland, Fionië en Langeland. 
C. Steunintensiteit maximaal 17 % of 3 000 Ecu per gecreëerde arbeidsplaats met een maximum van 22 % 
Delen van Noord-Jutland, Viborg, Ringkobing, Ribe, Zuid-Jutland, Arhus. 
8. SPANJE 
A. Steunintensiteit maximaal 45 % 
Delen van Madrid, Asturië. 
B. Steunintensiteit maximaal 30 % 
Cantabrië. Delen van Alicante, Castellón, Valencia, Asturië, Zaragoza, Biscaïe, Alava. 
C. Steunintensiteit maximaal 20 % 
Guipüzcoa. Delen van Saragossa, Biscaïe, Alava, Huesca, Navarra, Barcelona. 
9. DUITSLAND (') (2) 
A. Steunintensiteit maximaal 23 % 
Amberg, Schwandorf. 
B. Steunintensiteit maximaal 18 % 
Heide-Meldorf, Cuxhaven, Bremerhaven, Wilhelmshaven, Emden-Leer, Ammerland-Cloppenburg, 
Oldenburg, Meppen, Nordhorn, Lingen, Detmold-Lemgo, Steinfurt, Ahaus, Bocholt, Kleve-Emmerich, 
Recklinghausen, Brilon, Alsfeld-Ziegenhain, Daun, Idar-Oberstein, Cochem-Zell, Trier, Bitburg-Prüm, 
Saarbrücken, Rothenburg o. d. T., Pirmasens, Nordfriesland, Straubing, Passau. Delen van Landau i. d. 
Pfalz. 
C. Steunintensiteit maximaal 15 % 
Stade-Bremervörde, Syke, Unterweser, Bremen, Rotenburg/Wümme, Fallingbostel, Graafschap Diep-
holz-Vechta, Nienburg-Schaumburg, Hameln, Coesfeld, Duisburg-Oberhausen, Bochum, Dortmund-
Lüdinghausen, Soest, Bad Kreuznach, Alzey-Worms, Weissenburg in Bayern, Neumarkt i. d. Ober-
pfalz, Nordlingen, Itzehoe, Soltau, Holzminden-Höxter, Neustadt a. d. Saaie, Bamberg, Weiden i. d. 
Oberpfalz, Regensburg. Delen van Osnabrück. 
D. Steunintensiteit beperkt tot 12 % 
Flensburg-Schleswig, Lüneburg, Deggendorf. 
(') Het zonenrandgebied, Berlijn (West) en de regionale steunregelingen van de Lander werden niet in deze lijst opgeno-
(2) Met ingang van 1 januari 1988.