*****

BESCHIKKING Nr. 3484/85/EGKS VAN DE COMMISSIE

van 27 november 1985

tot invoering van communautaire regels voor de steun aan de ijzer- en staalindustrie

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE

GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, en met name op artikel 95, eerste en tweede alinea,

Na raadpleging van het Raadgevend Comité en met instemming van de Raad bij eenstemmigheid bepaald,

Overwegende hetgeen volgt:

I

Met het oog op de herstructurering van de communautaire ijzer- en staalindustrie zijn bij Beschikking nr. 2320/81/EGKS van de Commissie (1), gewijzigd bij Beschikking nr. 1018/85/EGKS (2), regels ingevoerd die de toekenning van steun aan de ijzer- en staalindustrie tot en met 31 december 1985 mogelijk maken.

Uit de tot dusver bereikte resultaten blijkt dat de doelstellingen welke de Gemeenschap toen voor ogen stonden, te weten een betere aanpassing van de communautaire produktiecapaciteiten aan de vraag en een verbetering van de technische en financiële structuren der ondernemingen ten einde deze financieel levensvatbaar te maken onder normale marktomstandigheden, zullen worden verwezenlijkt.

Er blijven niettemin, naar gelang van de categorieën produkten, meer of minder omvangrijke overcapaciteiten bestaan die, rekening houdend met de ontwikkelingsperspectieven van de markt, de meeste ondernemingen verplichten hun inspanningen voor herstructurering nog te versterken, omdat de betrokken sector weliswaar in hoofdzaak is gesaneerd, maar nog in een kwetsbare toestand blijft; in dit verband moet derhalve worden verhinderd dat vanaf 1 januari 1986 financiële interventies van de Staten de resultaten die in het kader van de herstructureringsoperatie die juist heeft plaatsgevonden zijn bereikt, in gevaar brengen, dan wel de extra aanpassingen die nog nodig zijn om tot een evenwicht tussen vraag en aanbod te geraken, afremmen of zelfs verhinderen.

Algemeen gesproken ligt het voortaan op de weg van de ondernemingen om in hun eigen financiële resultaten de voorwaarden voor hun evenwicht en de middelen voor de bijkomende structurele aanpassingen te vinden onder de druk die een markt die geroepen is geleidelijk de haar normaal toekomende taak te hernemen, zal blijven uitoefenen.

Daartoe dient een globaal communautair systeem te worden ingevoerd waarmee alle steunmaatregelen welke de ijzer- en staalindustrie nog zal kunnen genieten, een uniforme behandeling wordt gegeven in het kader van één enkele procedure. Dit systeem moet zowel de specifieke steunmaatregelen, d. w. z. die welke worden genomen uit hoofde van regelingen die als voornaamste doel of gevolg hebben de ijzer- en staalondernemingen te begunstigen, als de steunmaatregelen uit hoofde van algemene of regionale steunregelingen omvatten; het moet bovendien worden uitgebreid tot alle staatsinterventies in het kapitaal van de ondernemingen, die onder bepaalde omstandigheden economische gevolgen kunnen hebben die overeenkomen met die van de steun in eigenlijke zin en dus aan dezelfde procedure moeten worden onderworpen.

De Gemeenschap ziet zich thans reeds geplaatst voor een geval dat in het EGKS-Verdrag niet is voorzien en waarin zij dient op te treden. Onder die omstandigheden dient een beroep te worden gedaan op artikel 95, lid 1, van het Verdrag, ten einde de Gemeenschap de mogelijkheid te verschaffen de in de eerste artikelen van dit Verdrag geschetste doelstellingen te verwezenlijken. De globale aard van het aldus ontworpen communautaire systeem houdt in dat naast de steunmaatregelen die uitdrukkelijk zijn geconcipieerd en op rechtmatige wijze goedgekeurd uit hoofde van deze beschikking, alle andere eventuele subsidies van de Lid-Staten, in welke vorm ook, ongeacht of zij al dan niet specifiek zijn, in geen geval worden gerechtvaardigd op grond van artikel 67 en derhalve moeten worden geacht verboden te zijn krachtens artikel 4, sub c), van het EGKS-Verdrag.

II

In toepassing van Beschikking nr. 2320/81/EGKS heeft de Commissie overeenkomstig de haar opgelegde verplichting nagegaan welke levensvatbaarheidsperspectieven vanaf 1986 door de herstructureringsprogramma's van de ijzer- en staalondernemingen worden geboden. Zij heeft zich er in het kader van dit onderzoek met name

van vergewist dat het bedrag van de steunmaatregelen welke zij goedkeurde, noodzakelijk en voldoende was om de begunstigde ondernemingen in staat te stellen tot de normale modernisering van hun installaties over te gaan; de toekenning na 1985 van steun aan de produktie of steun aan de investeringen kan derhalve niet langer gerechtvaardigd worden geacht.

Het zou daarentegen niet juist zijn de Lid-Staten welker ondernemingen geen steun hebben ontvangen die was goedgekeurd op basis van Beschikking nr. 257/80/EGKS van de Commissie (1) en Beschikking nr. 2320/81/EGKS, de mogelijkheid te ontzeggen om hun ijzer- en staalsector te laten profiteren van de algemene regionale steunregelingen zolang de aldus gesteunde investeringen niet leiden tot vergroting van de capaciteiten.

Voorts zou het niet gerechtvaardigd zijn de communautaire ijzer- en staalindustrie, door haar anders te behandelen dan andere sectoren, de steun voor research en ontwikkeling te onthouden of de steun die hun de mogelijkheden wil verschaffen hun installatie aan te passen aan de nieuwe milieubeschermingsnormen; deze steun kan namelijk, voor zover hij beantwoordt aan de doelstellingen van het algemeen belang en aan de voorwaarden in de onderhavige beschikking, aan de staalsector worden toegekend zoals analoge steun aan de andere sectoren van het bedrijfsleven op grond van het bepaalde in de artikelen 92 en 93 van het EEG-Verdrag.

De nog bestaande overcapaciteiten in een aantal categorieën ijzer- en staalprodukten rechtvaardigen eveneens de goedkeuring van steun die enerzijds de verdwijning kan versnellen van weinig rendabele installaties welker handhaving zelfs tijdelijk het evenwicht in de markt ten koste van alle ondernemingen in de sector zou kunnen belasten, en anderzijds de stopzetting van de produktie van de minst concurrerende ondernemingen begunstigen.

Ten einde discriminatie als gevolg van de uiteenlopende vormen waarin staatssteun kan worden gegeven te vermijden, moeten de interventies van de Lid-Staten in het kapitaal van openbare of particuliere ondernemingen worden onderworpen aan procedures op het gebied van steunmaatregelen; de Commissie moet van geval tot geval kunnen uitmaken of dergelijke operaties elementen van steun bevatten; dit zou het geval zijn wanneer blijkt dat het gedrag van de autoriteiten niet het gedrag is van een verschaffer van risicodragend kapitaal onder de normale condities van een markteconomie. Of deze eventuele steunelementen verenigbaar zijn met het Verdrag moet door de Commissie worden beoordeeld in het licht van de criteria van deze beschikking. Daartoe moeten alle interventies van de Lid-Staten in het kapitaal van ijzer- en staalondernemingen bij de Commissie worden aangemeld en kunnen zij niet tot uitvoering worden gebracht indien deze vóór het aflopen van de opschortende termijn uit hoofde van artikel 6, lid 5, vaststelt dat deze interventies elementen van steunverlening inhouden en besluit dienaangaande de procedure van artikel 6, lid 4, in te leiden.

Ten einde de goede werking van de gemeenschappelijke markt te verzekeren gedurende een periode waarin de ondernemingen in de EEG, ondanks het feit dat reeds een sanering van hun industriële en financiële structuren heeft plaatsgevonden, nog tot aanzienlijke aanpassingen moeten overgaan, moet deze beschikking tot en met 31 december 1988 van toepassing blijven.

De Akte van Toetreding van Spanje en Portugal bevat speciale bepalingen inzake de steunregeling voor de ijzer- en staalsector in deze twee nieuwe Lid-Staten; deze beschikking mag aan deze bepalingen niet afdoen,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING VASTGESTELD:

Artikel 1

1. Alle steun aan de ijzer- en staalindustrie die wordt gefinancierd door een Lid-Staat en door territoriale collectiviteiten dan wel via staatsmiddelen in welke vorm ook, ongeacht of hij al dan niet specifiek is, kan alleen als communautaire steun worden beschouwd en derhalve verenigbaar worden geacht met de goede werking van de gemeenschappelijke markt, indien hij voldoet aan het bepaalde in de artikelen 2 tot en met 5.

2. Onder het begrip steun vallen elementen van steunverlening die eventueel zijn vervat in financieringsmaatregelen als deelnemingen, kapitaalinjecties of soortgelijke maatregelen (zoals in aandelen converteerbare obligatieleningen of leningen waarvan het financieel rendement ten minste gedeeltelijk afhangt van de resultaten van de onderneming) die door de Lid-Staten, de territoriale collectiviteiten of lichamen die met het oog daarop staatsmiddelen gebruiken, ten gunste van ijzer- en staalondernemingen worden genomen en die niet vallen onder de inbreng van risicodragend kapitaal volgens de normale praktijk van vennootschappen in een markteconomie.

3. De in deze beschikking bedoelde steunmaatregelen mogen alleen overeenkomstig de procedure van artikel 6 tot uitvoering worden gebracht en kunnen niet leiden tot enige uitbetaling na 31 december 1988.

Artikel 2

Steun aan research en ontwikkeling

1. Steun die ingevolge algemene regelingen bestemd is tot dekking van de uitgaven van ijzer- en staalondernemingen voor research- en ontwikkelingsprojecten kan met de goede werking van de gemeenschappelijke markt verenigbaar worden geacht mits deze projecten van research en/of ontwikkeling een van de volgende doelstellingen nastreven:

- verlaging van de produktiekosten met name door energiebesparing of verhoging van de produktiviteit;

- verbetering van de kwaliteit der produkten;

- verbetering van de prestaties der staalprodukten of een uitbreiding van de reeks toepassingen van het staal;

- verbetering van de milieuomstandigheden en de arbeidsvoorwaarden (bescherming van werknemers uit een oogpunt van veiligheid of hygiëne).

2. Het totale bedrag van deze steun mag de 35 % aan netto subsidie-equivalent van de in aanmerking komende kosten van het project voor industriële basisresearch en de 25 % voor toegepaste research en ontwikkeling niet overschrijden.

3. Onder industriële basisresearch moet de originele theoretische of experimentele activiteit worden verstaan die de verwerving ten doel heeft van nieuwe kennis of het betere begrip van natuurwetenschappelijke en technologische wetten bij de eventuele toepassing daarvan in een industriesector of op de werkzaamheden van een bepaalde onderneming.

4. Alleen uitgaven die rechtstreeks verband houden met de research en de ontwikkeling komen voor steunverlening in aanmerking, niet die welke verband houden met de industriële toepassing en de commerciële exploitatie ervan.

Artikel 3

Steun ten behoeve van de milieubescherming

1. Steun die in toepassing van algemene regelingen bestemd is ter vergemakkelijking van de aanpassing aan nieuwe wettelijke normen van milieubescherming van installaties die ten minste twee jaar vóór de invoering van deze normen in bedrijf waren, kan verenigbaar worden geacht met de goede werking van de gemeenschappelijke markt.

2. Het bedrag van de uit hoofde van dit artikel toegekende steun mag de 15 % aan netto subsidie-equivalent niet overschrijden van de investeringskosten die rechtstreeks verbonden zijn aan de betrokken milieubeschermingsmaatregel. Ingeval de investering gepaard gaat met een vergroting van de produktiecapaciteit van de betrokken installatie, wordt met de waarde van deze investering slechts naar evenredigheid van de aanvankelijke capaciteit rekening gehouden.

Artikel 4

Steun aan de sluiting

1. Als verenigbaar met de goede werking van de gemeenschappelijke markt kan worden beschouwd de steun die bestemd is om uitkeringen te dekken aan werknemers die ontslagen of vervroegd gepensioneerd zijn, mits:

- de in aanmerking genomen uitkeringen niet het bedrag overschrijden van de gewoonlijk verstrekte uitkeringen uit hoofde van de regels die op 1 oktober 1985 in de Lid-Staten golden en werkelijk worden veroorzaakt door de gedeeltelijke of algehele sluiting van staalinstallaties die tot het tijdstip van de aanmelding van de steunmaatregel geregeld hebben geproduceerd en met welker sluiting niet reeds, hetzij in het kader van de toepassing van Beschikking nr. 257/80/EGKS of Beschikking nr. 2320/81/EGKS, hetzij in het kader van een gunstig advies uit hoofde van artikel 54 van het EGKS-Verdrag, rekening is gehouden;

- de steun de 50 % van het aandeel van deze uitkeringen niet overschrijdt, dat niet rechtstreeks door de Lid-Staat of door de Gemeenschap overeenkomstig artikel 56, lid 1, sub c), of lid 2, sub b), van het EGKS-Verdrag wordt gedekt en aldus ten laste van de ondernemingen blijft.

2. Steun aan ondernemingen die definitief hun EGKS-ijzer- en staalproduktiewerkzaamheden staken, kan verenigbaar worden geacht met de gemeenschappelijke markt mits deze ondernemingen:

- hun rechtspersoonlijkheid vóór 1 oktober 1985 hebben verkregen,

- tot het tijdstip van de aanmelding van deze steunmaatregelen geregeld warm gewalste produkten hebben vervaardigd,

- de structuur van hun produktie en hun installaties sinds 1 oktober 1985 niet hebben gewijzigd,

- niet rechtstreeks of indirect in de zin van Beschikking nr. 24-54 van de Hoge Autoriteit (1) worden gecontroleerd door een onderneming die zelf een ijzer- en staalonderneming is of die andere zulke ondernemingen controleert, en zelf niet zulk een onderneming controleren,

- en met de sluiting van hun installaties niet reeds rekening is gehouden in het kader van hetzij de toepassing van Beschikking nr. 257/80/EGKS of Beschikking nr. 2320/81/EGKS, hetzij van een gunstig advies uit hoofde van artikel 54 van het EGKS-Verdrag.

Het bedrag van deze steun mag het hoogste bedrag van de twee volgende waarden welke zijn vastgesteld door een onafhankelijk accountantsonderzoek, niet overschrijden:

- de geactualiseerde rendementswaarde over drie jaar van de betrokken installaties, na aftrek van ieder voordeel dat de begunstigde onderneming overigens uit hun sluiting kan genieten,

- de restwaarde van de te sluiten installaties, zonder, voor de herwaarderingen na 1 januari 1980, rekening te houden met het aandeel daarvan dat het nationale inflatiepercentage te boven gaat.

Artikel 5

Als verenigbaar met de goede werking van de gemeenschappelijke markt kunnen worden beschouwd regionale investeringssteunmaatregelen uit hoofde van algemene regelingen, mits:

- deze investeringen niet leiden tot een vergroting van produktiecapaciteit;

- de begunstigde onderneming is gevestigd op het grondgebied van een Lid-Staat waarin geen steun is toegekend uit hoofde van Beschikking nr. 257/80/EGKS of Beschikking nr. 2320/81/EGKS.

Artikel 6

1. De Commissie moet tijdig in kennis worden gesteld van projecten strekkende tot invoering of wijziging van de in de artikelen 2 tot en met 5 bedoelde steunmaatregelen om haar opmerkingen te kunnen maken. Zij wordt onder dezelfde voorwaarden in kennis gesteld van projecten

strekkende tot toepassing van steunregelingen op de staalsector aangaande welke zij reeds uit hoofde van het bepaalde in het EEG-Verdrag uitspraak heeft gedaan. Aanmeldingen van steunprojecten bedoeld in dit artikel moeten haar uiterlijk op 30 juni 1988 bereiken.

2. De Commissie wordt tijdig, om haar opmerkingen te kunnen maken, en uiterlijk op 30 juni 1988 in kennis gesteld van ieder project voor financiële interventies (deelnemingen, kapitaalinjecties of soortgelijke maatregelen) van de Lid-Staten, territoriale collectiviteiten of lichamen die met het oog daarop gebruik maken van staatsmiddelen ten gunste van staalondernemingen.

De Commissie bepaalt of deze interventies elementen van steunverlening bevatten in de zin van artikel 1, lid 2, en beoordeelt eventueel hun verenigbaarheid met het bepaalde in de artikelen 2 tot en met 5.

3. De Commissie wint het advies van de Lid-Staten in over de steunprojecten voor sluiting en andere belangrijke steunprojecten welke haar worden aangemeld, alvorens dienaangaande haar standpunt te bepalen. Zij deelt alle Lid-Staten het over ieder steunproject ingenomen standpunt mede en geeft de aard en de omvang daarvan aan.

4. Indien de Commissie, na de belanghebbenden te hebben aangemaand hun opmerkingen te maken, vaststelt dat een steunmaatregel niet verenigbaar is met het bepaalde in deze beschikking, stelt zij de betrokken Lid-Staat van haar beslissing in kennis. De Commissie neemt zulk een beslissing uiterlijk drie maanden na ontvangst van de inlichtingen welke zij nodig heeft om de betrokken steunmaatregel te kunnen beoordelen. Het bepaalde in artikel 88 van het EGKS-Verdrag is van toepassing ingeval een Lid-Staat zich niet naar de bedoelde beslissing voegt. De Lid-Staat kan de geprojecteerde maatregelen bedoeld in de leden 1 en 2 alleen tot uitvoering brengen met toestemming van de Commissie en met inachtneming van de door haar gestelde voorwaarden.

5. Indien na de datum van ontvangst van de aanmelding van het betrokken project een termijn van twee maanden is verlopen zonder dat de Commissie de in lid 4 bedoelde procedure heeft ingeleid of haar standpunt op een andere wijze heeft kenbaar gemaakt, kunnen de geprojecteerde maatregelen ten uitvoer worden gelegd mits de Lid-Staat de Commissie vooraf van zijn voornemen in kennis heeft gesteld.

6. Alle concrete gevallen van toepassing van steun als bedoeld in de artikelen 4 en 5 moeten bij de Commissie worden aangemeld onder de voorwaarden in lid 1. De Commissie behoudt zich het recht voor de aanmelding onder de in lid 1 bedoelde voorwaarden te verlangen van de concrete gevallen van toepassing van steunregelingen bedoeld in de artikelen 2 en 3 of van een gedeelte daarvan.

Artikel 7

De Lid-Staten brengen de Commissie tweemaal per jaar een rapport uit over steun die in de voorafgaande zes maanden is uitgekeerd over het gebruik dat daarvan is gemaakt en over de resultaten welke gedurende deze periode op het gebied van de herstructurering zijn bereikt. Deze rapporten moeten informatie bevatten over alle financiële maatregelen van de Lid-Staten of de regionale of plaatselijke autoriteiten ten aanzien van openbare ijzer- en staalondernemingen. Zij moeten binnen twee maanden na het eind van ieder halfjaar worden overgelegd en worden opgesteld in een door de Commissie aangegeven vorm.

Artikel 8

De Commissie stelt op geregelde tijden rapporten over de toepassing van deze beschikking op ten behoeve van de Raad en ten einde het Parlement en het Raadgevend comité op de hoogte te stellen.

Artikel 9

Het bepaalde in deze beschikking is niet van toepassing op steunmaatregelen die vallen onder de Akte van Toetreding van Spanje en Portugal.

Artikel 10

Deze beschikking is van toepassing gedurende de periode van 1 januari 1986 tot en met 31 december 1988.

Deze beschikking is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke Lid-Staat.

Gedaan te Brussel, 27 november 1985.

Voor de Commissie

Karl-Heinz NARJES

Vice-Voorzitter

(1) PB nr. L 228 van 13. 8. 1981, blz. 14.

(2) PB nr. L 110 van 23. 4. 1985, blz. 5.

(1) PB nr. L 29 van 6. 2. 1980, blz. 5.

(1) PB nr. 9 van 11. 5. 1954, blz. 345/54.