BESLUIT (GBVB) 2016/2383 VAN DE RAAD

van 21 december 2016

betreffende steun van de Unie voor activiteiten van de Internationale Organisatie voor Atoomenergie op het gebied van nucleaire beveiliging en ter uitvoering van de EU-strategie tegen de verspreiding van massavernietigingswapens

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie, en met name artikel 28 en artikel 31, lid 1,

Gezien het voorstel van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid,

Overwegende hetgeen volgt:

Op 12 december 2003 heeft de Europese Raad de strategie van de Europese Unie ter bestrijding van de verspreiding van massavernietigingswapens („de strategie”) aangenomen, met in hoofdstuk III een lijst van maatregelen die zowel in de Europese Unie als in derde landen met dat doel moeten worden getroffen.

De Unie geeft momenteel actief uitvoering aan de strategie en aan de in hoofdstuk III genoemde maatregelen, met name via de financiële ondersteuning van specifieke projecten die uitgevoerd worden door multilaterale instellingen zoals de Internationale Organisatie voor Atoomenergie (IAEA).

De wijziging van het Verdrag inzake de fysieke beveiliging van kernmateriaal (wVFBK) is op 8 mei 2016 in werking getreden. De Unie en haar lidstaten hebben voor deze wijziging geijverd door middel van diplomatieke contacten en de financiering van IAEA-activiteiten in dit verband. Na de inwerkingtreding zullen voortgezette inspanningen nodig zijn om te zorgen voor de handhaving op nationaal niveau en de wereldwijde toepassing van de wVFBK.

De in de overwegingen 3 tot en met 10 genoemde doelstellingen zijn dezelfde als die welke de IAEA nastreeft via de uitvoering van zijn plan voor nucleaire beveiliging, dat volledig gefinancierd wordt uit vrijwillige bijdragen aan het fonds voor nucleaire beveiliging van de IAEA.

De Unie streeft naar een aangescherpte nucleaire beveiliging wereldwijd en is bereid derde landen verdere bijstand in dit opzicht te verlenen. De Unie is ingenomen met recente initiatieven om het programma nucleaire beveiliging van de IAEA te versterken, alsmede met de International Conference on Nuclear Security; Commitments and Actions, dat van 5 tot en met 9 december 2016 door de IAEA georganiseerd werd. De Unie streeft ernaar de duurzaamheid en doeltreffendheid van de uitvoering van de Gemeenschappelijke Optredens 2004/495/GBVB, 2005/574/GBVB, 2006/418/GBVB, 2008/314/GBVB en Besluit 2010/585/GBVB („eerdere gemeenschappelijke optredens en besluiten”) ter ondersteuning van het plan voor nucleaire beveiliging van de IAEA te handhaven, en heeft haar verdere steun toegezegd met het oog op de vaststelling van het plan voor nucleaire beveiliging 2018-2021 van de IAEA. Er zal nauw worden samengewerkt met het EU-initiatief chemische, biologische, radiologische en nucleaire (CBRN) excellentiecentra, alsmede met andere initiatieven en programma's, teneinde doublures te vermijden en de kostenefficiëntie en permanente risicobeperking te maximaliseren.

De technische uitvoering van dit besluit dient te worden toevertrouwd aan de IAEA, die op grond van haar beproefde en alom erkende expertise op het gebied van nucleaire beveiliging, de relevante capaciteiten in de doellanden beduidend zou kunnen versterken. De door de Unie gesteunde projecten kunnen enkel worden gefinancierd via vrijwillige bijdragen aan het Fonds voor nucleaire beveiliging van de IAEA. Deze bijdragen van de Unie zullen de IAEA in staat stellen een sleutelrol te spelen op het gebied van nucleaire beveiliging, door landen te ondersteunen bij hun inspanningen om hun verantwoordelijkheden inzake nucleaire beveiliging na te komen.

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

1. Om onverwijld praktische uitvoering te geven aan sommige onderdelen van de strategie steunt de Unie de activiteiten van de IAEA op het gebied van nucleaire beveiliging, ter bevordering van de volgende doelstellingen:

zorgen voor meer capaciteit tot preventie van, opsporing van en reactie op criminele of opzettelijke ongeoorloofde daden waarbij kernmateriaal of ander radioactief materiaal is betrokken dat aan controle op naleving van de regelgeving ontsnapt, en tot het daartegen beschermen van mensen, eigendommen, het milieu en de samenleving;

de beveiliging van radioactieve bronnen aanscherpen en deze veilig en beveiligd opslaan in de landen die steun nodig hebben, daaronder begrepen het terugbrengen naar het land van oorsprong of de leverancier;

2. De projecten hebben ten doel:

3. De voorbereidingen voor dit besluit worden gebaseerd op reeds bij de IAEA beschikbare informatie en op de resultaten van de in het kader van eerdere gemeenschappelijke optredens en besluiten verrichte taken.

4. In de bijlage worden bovenbedoelde projecten nader omschreven. De lijsten van doellanden worden gebaseerd op een behoeftebepaling die volgt op een analyse van de lacunes in bestaande geïntegreerde ondersteuningsplannen voor nucleaire beveiliging (Integrated Nuclear Security Support Plans — INSSP), of op een aanvaard voorstel van het secretariaat van de IAEA. De lijsten van begunstigde landen en subregio's moeten in overleg met de IAEA worden opgesteld door de lidstaten van de Unie.

Artikel 2

1. De hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (de „HV”) is belast met de uitvoering van dit besluit.

2. De in artikel 1, lid 2, genoemde projecten worden uitgevoerd door de IAEA als uitvoeringsorgaan. Zij voert deze taak uit onder verantwoordelijkheid van de HV. Daartoe treft de HV de nodige regelingen met de IAEA.

Artikel 3

1. Het financieel referentiebedrag voor de uitvoering van de in artikel 1, lid 2, bedoelde projecten bedraagt 9 361 204,23 EUR.

2. Voor het beheer van de uitgaven die worden gefinancierd uit het in lid 1 genoemde bedrag, gelden de procedures en voorschriften die van toepassing zijn op de begroting van de Unie.

3. De Commissie ziet erop toe dat de in lid 1 bedoelde uitgaven correct worden beheerd. Daartoe sluit zij een financieringsovereenkomst met de IAEA. In de financieringsovereenkomst wordt bepaald dat de IAEA er zorg voor draagt dat de bijdrage van de Unie zichtbaar is in een mate die overeenstemt met haar omvang.

4. De Commissie streeft ernaar om de in lid 3 bedoelde financieringsovereenkomst zo spoedig mogelijk na de inwerkingtreding van dit besluit te sluiten. Zij stelt de Raad in kennis van eventuele moeilijkheden dienaangaande en van de datum van sluiting van de financieringsovereenkomst.

Artikel 4

1. De HV brengt aan de Raad verslag uit over de uitvoering van dit besluit, op basis van regelmatige verslagen van de IAEA. Deze verslagen vormen de basis voor de evaluatie door de Raad.

2. De Commissie brengt verslag uit over de financiële aspecten van de uitvoering van de in artikel 1, lid 2, bedoelde projecten.

Artikel 5

1. Dit besluit treedt in werking op de datum waarop het wordt vastgesteld.

2. Het vervalt 36 maanden na de datum van sluiting van de financieringsovereenkomst tussen de Commissie en de IAEA of twaalf maanden na de datum van vaststelling indien voor die datum geen financieringsovereenkomst is gesloten.

(1) Gemeenschappelijk Standpunt 2003/805/GBVB van de Raad van 17 november 2003 betreffende de universalisering en versterking van multilaterale overeenkomsten op het gebied van de non-proliferatie van massavernietigingswapens en overbrengingsmiddelen daarvoor (PB L 302 van 20.11.2003, blz. 34).

(2) Gemeenschappelijk Optreden 2004/495/GBVB van de Raad van 17 mei 2004 ter ondersteuning van het nucleair veiligheidsfonds van de IAEA en ter uitvoering van maatregelen van de strategie van de Europese Unie tegen de verspreiding van massavernietigingswapens (PB L 182 van 19.5.2004, blz. 46).

(3) Gemeenschappelijk Optreden 2005/574/GBVB van de Raad van 18 juli 2005 ter ondersteuning van de activiteiten van de IAEA op het gebied van nucleaire veiligheid en verificatie en ter uitvoering van maatregelen van de strategie van de Europese Unie tegen de verspreiding van massavernietigingswapens (PB L 193 van 23.7.2005, blz. 44).

(4) Gemeenschappelijk Optreden 2006/418/GBVB van de Raad van 12 juni 2006 ter ondersteuning van de activiteiten van de IAEA op het gebied van nucleaire veiligheid en verificatie en ter uitvoering van maatregelen van de strategie van de Europese Unie tegen de verspreiding van massavernietigingswapens (PB L 165 van 17.6.2006, blz. 20).

(5) Gemeenschappelijk Optreden 2008/314/GBVB van de Raad van 14 april 2008 ter ondersteuning van de activiteiten van de IAEA op het gebied van nucleaire veiligheid en verificatie en ter uitvoering van maatregelen van de strategie van de Europese Unie tegen de verspreiding van massavernietigingswapens (PB L 107 van 17.4.2008, blz. 62).

(6) Besluit 2010/585/GBVB van de Raad van 27 september 2010 ter ondersteuning van de activiteiten van de IAEA op het gebied van nucleaire veiligheid en verificatie en ter uitvoering van maatregelen van de strategie van de Europese Unie tegen de verspreiding van massavernietigingswapens (PB L 259 van 1.10.2010, blz. 10).

(7) Besluit 2013/517/GBVB van de Raad van 21 oktober 2013 betreffende steun voor activiteiten van het Internationaal Atoomenergie Agentschap op het gebied van nucleaire beveiliging en verificatie en ter uitvoering van de EU-strategie tegen de verspreiding van massavernietigingswapens (PB L 281 van 23.10.2013, blz. 6).

BIJLAGE

Steun van de Unie voor activiteiten van de IAEA op het gebied van nucleaire beveiliging ter uitvoering van maatregelen van de strategie van de Europese Unie tegen de verspreiding van massavernietigingswapens

Steuncriteria en selectie van begunstigde staten

Voor steun krachtens dit besluit komen in aanmerking alle lidstaten van de IAEA die behoefte hebben aan steun op het gebied van nucleaire beveiliging, onder voorbehoud van een besluit van de Unie op voorstel van de IAEA. De IAEA kan schriftelijk, ter attentie van de Unie, wijzigingen in de voorstellen aanbrengen, met een motivering daarvoor. Deze wijzigingen zullen worden aangebracht nadat de Unie haar akkoord heeft gegeven. De selectie van begunstigde staten als aangegeven in dit besluit moet worden gebaseerd op beoordelingen en gegevens waarover de IAEA reeds beschikt en die mede zijn verkregen in het kader van eerdere besluiten van de Raad. Zij geschiedt in overleg met de bevoegde organen van de Raad, teneinde ervoor te zorgen dat de actie maximaal effect sorteert. Er zal nauw worden samengewerkt met het initiatief voor excellentiecentra, met door de Europese Commissie gefinancierde projecten alsmede met andere initiatieven en programma's, teneinde doublures te voorkomen en de kostenefficiëntie en permanente risicobeperking te maximaliseren, een en ander door middel van vergaderingen van het bestuur van het EU-initiatief CBRN-excellentiecentra tijdens de jaarlijkse vergaderingen tussen het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek en het secretariaat van de IAEA en in de marge van de jaarlijkse plenaire vergadering van de ondersteuningscentra voor nucleaire beveiliging (Nuclear Security Support Centres — NSSC). Het gebruik van middelen voor specifieke activiteiten dient te stroken met de prioriteiten van de Unie en is aan regelmatig voorafgaand overleg onderworpen. Sommige activiteiten zoals opleidingen op regionaal niveau (Regional Training Courses — RTC) en internationale opleidingscursussen (International Training Courses — ITC) zullen door andere staten dan de begunstigde landen worden georganiseerd. De organiserende staat levert hiermee een bijdrage aan de IAEA-activiteiten.

Elk project bevat een lijst van mogelijke begunstigde landen die is overeengekomen tussen de Unie en de IAEA. Projecten worden uitgevoerd in de geselecteerde staten van deze regio's en kunnen activiteiten omvatten op de volgende gebieden:

1. duurzaamheid en doeltreffendheid van de door eerdere gemeenschappelijke optredens en besluiten verstrekte steun;

2. het versterken van de eigen ondersteunende infrastructuur voor nucleaire beveiliging in staten;

3. het aanscherpen van het wet- en regelgevingskader van de staten;

4. het aanscherpen van de systemen en maatregelen inzake nucleaire beveiliging van kernmateriaal en ander radioactief materiaal;

5. het versterken van de institutionele infrastructuur van staten en van hun vermogen om de problematiek van kernmateriaal en radioactief materiaal die aan controles op naleving van de regelgeving ontsnappen, aan te pakken;

6. het verhogen van het reactievermogen en de veerkracht van staten tegen cybercriminaliteit, en het beperken van de gevolgen ervan voor de nationale en nucleaire beveiliging;

7. het aanpakken van de beveiliging van radioactieve bronnen door het terugbrengen van de bronnen naar het land van oorsprong of de leverancier;

8. preventieve en beschermende maatregelen tegen dreigingen van binnenuit en boekhouding en controle voor kernmateriaal.

I. PROJECTEN

Project 1:

Steun voor de uitvoering van de wVFBK

De wVFBK is op 8 mei 2016 in werking getreden. Door de wijziging worden staten er juridisch toe verbonden een passende fysieke beschermingsregeling op te zetten, uit te voeren en te handhaven op basis van 12 grondbeginselen, die van toepassing is op nucleaire materialen en nucleaire faciliteiten binnen hun rechtsgebied die voor vreedzame binnenlandse doeleinden worden gebruikt, opgeslagen en vervoerd. Het project is toegespitst op uitvoering, capaciteitsopbouw en universalisering van de wVFBK. Door de wijziging worden staten bij het verdrag juridisch verbonden tot het beschermen van nucleaire faciliteiten en materialen die voor vreedzame binnenlandse doeleinden worden gebruikt, opgeslagen en vervoerd en wordt tevens voorzien in ruimere samenwerking tussen staten met betrekking tot snelle maatregelen om gestolen of vermist kernmateriaal op te sporen en terug te krijgen, beperkt eventuele stralingsgevolgen door sabotage, en voorkomt en bestrijdt daarmee verband houdende strafbare feiten.

Doelstellingen van het project:

— de uitvoering van de wVFBK steunen;

— het nationale wet- en regelgevingskader aanscherpen, alsmede het vermogen van staten tot het regionaal uitwisselen van beste praktijken, zoals deze gelden voor elke autoriteit die betrokken is bij de beveiliging van kernmateriaal binnen of buiten de controle op naleving van de regelgeving;

— staten voorzien van kosteneffectieve middelen om hen te helpen bij de nakoming van hun nationale, regionale en internationale verplichtingen en bij de tenuitvoerlegging van bindende en internationale rechtsinstrumenten;

— verdere internationale samenwerking intensiveren met het oog op de vaststelling, in overeenstemming met het nationaal recht van elke staat en in het kader van het wVFBK, van doeltreffende maatregelen voor de fysieke bescherming van kernmateriaal en nucleaire faciliteiten.

Projectomschrijving:

— activiteiten die in tien staten in een INSSP zijn opgenomen en verband houden met de nakoming van verplichtingen uit hoofde van de wVFBK, zullen worden omgezet in concrete acties. Er worden mijlpalen voor de aanpak van relevante onderwerpen omschreven, die zullen leiden tot duurzame oplossingen ter versterking van de nationale regeling inzake nucleaire beveiliging van de betrokken staat. Overeengekomen termijnen en toezeggingen zullen ervoor zorgen dat de plannen volledig worden uitgevoerd;

— herziening van het opleidingsmateriaal: er zullen nieuwe opleidingsoefeningen worden uitgewerkt die beter aansluiten bij de doelgroep.

Verwachte resultaten van het project:

— verhoogde capaciteit in de staten met het oog op de nakoming van hun verplichtingen uit hoofde van de wVFBK;

— begin van de verdere ontwikkeling en verbetering van het regelgevingskader voor fysieke bescherming;

— opstellen van een leidraad voor gebruik door de staten bij de ontwikkeling van nationale capaciteiten voor de regulering, evaluatie en beoordeling en voor inspectie van nucleaire faciliteiten ter waarborging van de nucleaire beveiliging van een nucleaire faciliteit gedurende de volledige levenscyclus.

Project 2:

Duurzame projecten

Het voorgestelde duurzame project bouwt voort op de intensieve werkzaamheden inzake het kader voor detectiearchitectuur, gefinancierd uit hoofde van Besluit 2013/517/GBVB. Het vloeit voort uit de vier effectbeoordelingsmissies voor de eerdere gemeenschappelijke optredens en besluiten die in Cuba, Indonesië, Jordanië, Libanon, Maleisië en Vietnam zijn uitgevoerd. Deze zes staten hebben de IAEA om projectsteun verzocht in het kader van hun INSSP.

De projecten hebben ten doel te voorzien in instrumenten ter ondersteuning van de „detectiearchitectuur voor nucleaire beveiliging”, d.w.z. de geïntegreerde reeks van systemen en maatregelen voor nucleaire beveiliging, op basis van een passend wet- en regelgevingskader dat nodig is ter uitvoering van de nationale strategie voor de detectie van kernmateriaal en ander radioactief materiaal dat aan de controle op naleving van de regelgeving ontsnapt. Het voorgestelde project strookt met de steun die reeds door de Unie wordt verstrekt en de levering inhoudt van detectieapparatuur zoals stralingsportaalmonitoren (Radiation Portal Monitors — RPM's) en handapparatuur.

2.1. Opleidingsinstrumenten voor onderhoud

Doelstellingen van het project:

— staten bijstaan bij het waarborgen van de beschikbaarheid ter plaatse van technische en wetenschappelijke steun, en bij de ontwikkeling van human resources die nodig zijn voor doeltreffende en duurzame nucleaire beveiliging;

— zorgen voor een optimaal gebruik en een passend onderhoud van de door de Unie geschonken apparatuur gedurende de volledige levenscyclus ervan.

Projectomschrijving:

— passend onderhoud is van cruciaal belang voor de opsporing van en de respons op diefstal, sabotage, onbevoegde toegang, illegale overdracht of andere kwaadwillige daden waarmee kernmateriaal, andere radioactieve stoffen of de faciliteiten daarvoor gemoeid zijn. Er zal worden voorzien in opleidingsinstrumenten voor het onderhoud van detectieapparatuur (RPM's en handapparatuur). Er zullen proefmodellen van de instrumenten worden ontwikkeld om specifiek te trainen op onderhoud en correct gebruik;

— onderhoudsopleiding voor de detectieapparatuur.

Verwachte resultaten van het project:

— op peil houden van de door de IAEA verleende steun voor de uitvoering van het kader voor detectieapparatuur;

— ervoor zorgen dat opleidingsmateriaal beschikbaar en in gebruik is om de opleiding voor alle nieuwe betrokken personeelsleden op peil te houden; prototypes van het opleidingsmateriaal zullen door de Groep non-proliferatie ter beschikking van de lidstaten van de Unie worden gesteld;

— ervoor zorgen dat detectieapparatuur zolang mogelijk in bedrijf kan worden gehouden door de instanties in de begunstigde landen.

2.2. Softwaretools voor gebruik door regelgevende instanties

Voor de doeltreffende werking van RPM's is informatie van vitaal belang. De ontwikkeling van gemeenschappelijke dataformaten en testprotocollen maakt doeltreffende communicatie tussen verschillende operatoren mogelijk. Het integreren, in informatienetwerken, van gegevens uit detectie-instrumenten zoals RPM's die van verschillende fabrikanten afkomstig zijn, is een belangrijk element voor de ontwikkeling van een effectief algemeen detectiesysteem. Dit project kan staten helpen hun operationele doeltreffendheid aanzienlijk te verbeteren door detectiesystemen te integreren in nationale netwerken voor gegevensuitwisseling. Het uitwisselen van gegevens tussen locaties en operatoren kan het aantal dubbele inspecties verminderen en onschuldige en valse alarmen bij vele passieve detectiesystemen snel ondervangen.

Met dit project zou door middel van softwaretools uitvoering worden gegeven aan een geïntegreerd systeem, met als doel het analyseproces te verbeteren en aanbevelingen voor passende apparatuur te doen. Een kanaal voor feedback van de regelgevende instantie naar het lokale RPM-station zal de efficiëntie van het systeem vergroten en het werk van eerstelijnsfunctionarissen ondersteunen.

Doelstellingen van het project:

— staten bijstaan bij het waarborgen van de beschikbaarheid ter plaatse van technische en wetenschappelijke steun, en bij de ontwikkeling van human resources die nodig zijn voor doeltreffende en duurzame nucleaire beveiliging;

— alarmgegevens harmoniseren zodat deze kunnen worden vergeleken tussen verschillende fabrikanten van apparatuur.

Projectomschrijving:

— regelgevende instanties bijstaan bij het integreren van gegevens en het harmoniseren van de alarmsoftware, zodat zij gegevens van verschillende fabrikanten kunnen vergelijken, en ervoor zorgen dat de besluitvorming op regelgevend gebied op correcte informatie is gebaseerd;

— het proefinstrument zal worden geleverd en getest door de belanghebbenden van elke staat. Zij zullen met de steun van de IAEA een test in reële omstandigheden uitvoeren in het kader van deskundigenmissies. Er zal een testverslag over het opleidingsinstrument worden opgesteld, dat aan het definitieve verslag zal worden gehecht. Feedback van de regelgevende instantie naar het lokale RPM-stations zal de efficiëntie van het systeem vergroten en het werk van eerstelijnsfunctionarissen ondersteunen.

Verwachte resultaten van het project:

— voorzien in een opleidingsmodule en een interactief expertsysteem voor valse alarmen voor opname in het ontwikkelde systeem. Het prototype zal worden geleverd en getest door de belanghebbenden van elke staat. Een opleidingsmodule en een interactief expertsysteem voor valse alarmen zullen in het ontwikkelde systeem worden geïntegreerd. Er zal een specifiek testverslag over het opleidingsinstrument worden opgesteld, dat aan de Commissie wordt toegezonden. Prototypes van het materiaal zullen door de Groep non-proliferatie ter beschikking van de lidstaten van de Unie worden gesteld;

— een „mock-uptest” in één staat uitvoeren, een analyse maken en, in voorkomend geval, vereiste wijzigingen formuleren op basis van het verslag van de testresultaten;

— harmonisatie op het niveau van de regelgevende instantie en als gevolg daarvan tussen regelgevende instanties ten behoeve van hun regionale en internationale samenwerking, de detectie van en de respons op kernmateriaal en ander radioactief materiaal;

— één functionerend prototype laten draaien per land;

— voorzien in een protocol voor opname in toekomstige openbare aanbestedingen voor RPM's, met de specifieke vereisten voor de software.

Project 3:

Versterken van de nucleaire beveiliging, met regionale aandacht voor de buurlanden van de EU en Latijns-Amerika

Het doel van dit project is de nationale capaciteit voor de ontwikkeling en opstelling van een wet- en regelgevingskader vergroten en capaciteit in de lidstaten van de IAEA opbouwen voor de uitwerking van een alomvattende nationale regeling inzake nucleaire beveiliging. De Europese Unie is begonnen met een regionaal project in Sub-Saharaans Afrika dat betrekking heeft op veiligheid, beveiliging en waarborgen ten behoeve van de uraniumproductie, alsmede op het vervoer en het veilige beheer van radioactieve bronnen. In het kader van dat project worden activiteiten inzake nucleaire beveiliging opgezet die kunnen worden vergeleken met die welke in dit project worden voorgesteld. Derhalve zal de IAEA profijt van de feedback en de resultaten van het project van de Unie kunnen trekken bij de uitvoering, geheel of gedeeltelijk, van activiteiten in de betrokken regio's. Het programma volgt de richting die is aangegeven in OP 13 van GC/RES/10, waarin het secretariaat wordt aangemoedigd een coördinatieproces wat betreft het raakvlak tussen veiligheid en beveiliging te faciliteren. Twee afdelingen van de IAEA zullen hierbij worden betrokken: NRSW (veiligheid) en NSNS (beveiliging) in een subregionale capaciteitsaanpak.

3.1. Aanscherpen van de nucleaire beveiliging

Doel van het project:

— het verhogen van de capaciteit van staten tot preventie van, opsporing van en reactie op criminele of opzettelijke ongeoorloofde daden waarbij kernmateriaal of andere radioactief materiaal betrokken is dat aan controle op naleving van de regelgeving ontsnapt, en tot het daartegen beschermen van mensen, eigendommen, het milieu en de samenleving, onder meer via eventueel voor handen zijnde regionale capaciteitsopbouw.

Projectomschrijving:

— activiteiten die in tien staten in een INSSP zijn opgenomen en verband houden met de implementatie van nationale regelingen inzake nucleaire beveiliging, zullen worden omgezet in concrete acties. Er worden mijlpalen voor de aanpak van relevante onderwerpen omschreven, die zullen leiden tot duurzame oplossingen inzake nucleaire beveiliging voor de betrokken staat. Overeengekomen termijnen en toezeggingen zullen ervoor zorgen dat de plannen volledig worden uitgevoerd. De plannen worden pas uitgevoerd na een kruiselingse controle met bestaande projecten van CBRN-excellentiecentra van de EU.

Verwacht resultaat van het project:

— verhoogde nationale capaciteiten in de begunstigde landen.

3.2. Versterken van het nationale wet- en regelgevingskader inzake nucleaire beveiliging

Doel van het project:

— het aanscherpen van het nationale wet- en regelgevingskader, en van het vermogen van staten tot het regionaal uitwisselen van beste praktijken, zoals deze gelden voor elke autoriteit die betrokken is bij de beveiliging van kernmateriaal en ander radioactief materiaal, binnen of buiten de controle op naleving van de regelgeving;

— het verstrekken van kosteneffectieve middelen aan staten om hen bij te staan bij het nakomen van nationale, regionale en internationale verplichtingen, de tenuitvoerlegging van bindende en internationale rechtsinstrumenten, en toewijding aan niet-bindende rechtsinstrumenten.

Projectomschrijving:

— opzetten van deskundigenmissies om lacunes in bestaande wet- en regelgeving in kaart te brengen; staten helpen bij de eventuele aanpassing van hun wet- en regelgeving, door optimaal gebruik te maken van bestaande Europese wetgeving op de betrokken gebieden;

— in voorkomend geval gebruikmaken van synergieën met andere internationale organisaties, zoals de Werelddouaneorganisatie;

— met de betrokken lidstaten overleg plegen over hun strategieën, en zorgen voor steun bij de opbouw van hun nationale infrastructuur;

— politieke besluitvormers bewust maken van het belang van passende wet- en regelgeving inzake nucleaire beveiliging;

— integratie in het INSSP van de betrokken staten.

Verwachte resultaten van het project:

— bijstand bieden bij het opstellen van wet- en regelgeving voor landen;

— in voorkomend geval wet- en regelgeving actualiseren;

— verslag uitbrengen over de stand van zaken, met aanbevelingen voor het wet- en regelgevingskader van de betrokken staat;

— toezegging van de betrokken staten om uitvoering te geven aan de aanbevelingen en na twee jaar een follow-up uit te voeren;

— het resultaat uitwerken en beoordelen;

— verwezenlijkingen opnemen in het eindverslag.

3.3. Beveiliging van radioactieve bronnen

Doelstellingen van het project:

— de regelgevingsinfrastructuur van een staat versterken ten behoeve van de beveiliging van radioactieve bronnen, de faciliteiten daarvoor en aanverwante activiteiten zoals vervoer;

— in voorkomend geval nationale registers van radioactieve bronnen in de geselecteerde staten opzetten;

— samenwerken met staten bij het ontwikkelen en uitvoeren van nationale strategieën voor het beheer van afgedankte bronnen, daaronder begrepen het terugbrengen naar het land van oorsprong of de leverancier; veilige nationale opslag in afwachting van verwijdering, of uitvoer voor recycling of hergebruik of veilige opslag (zoals bedoeld in project 7).

Projectomschrijving:

Zorgen voor beveiliging van de bronnen door: — het opstellen van een nationale inventaris van radioactieve bronnen en het beoordelen van systemen voor fysieke bescherming in de faciliteiten; — het organiseren van vijf deskundigenmissies die een syntheseverslag opstellen met de stand van zaken en aanbevelingen.

Verwachte resultaten van het project: — beoordelingsverslagen na de missies, waarin een samenvatting wordt gegeven van de bevindingen met betrekking tot de nationale inventaris en/of de fysieke bescherming in de faciliteiten; — maatregelen inzake fysieke bescherming in faciliteiten waar hoogactieve bronnen worden gebruikt of opgeslagen; — apparatuur ter ondersteuning van de regelgevende instanties bij het uitvoeren van nationale veiligheids- en beveiligingsinspecties van faciliteiten.

3.4. Ontwikkeling van het menselijk potentieel

Doel van het project:

Het verhogen van de capaciteit van staten tot preventie van, opsporing van en reactie op criminele of opzettelijke ongeoorloofde daden waarbij kernmateriaal of ander radioactief materiaal betrokken is dat aan controle op naleving van de regelgeving ontsnapt, en tot het daartegen beschermen van mensen, eigendommen, het milieu en de samenleving, onder andere via eventueel voor handen zijnde regionale ontwikkeling van menselijk personeel en capaciteitsopbouw.

Projectomschrijving:

— Het ontwikkelen van bijscholingscursussen voor docenten van universiteiten die voornemens zijn postuniversitaire opleidingen in nucleaire beveiliging aan te bieden, teneinde de docenten in staat te stellen over nucleaire beveiligingscultuur te onderwijzen in hun instellingen, waarbij voldoende rekening wordt gehouden met vergelijkbare inspanningen die tot dusver zijn geleverd en met het garanderen van de continuïteit daarvan;

— het bevorderen van het aanbieden van opleidingen inzake nucleaire beveiligingscultuur aan verschillende beroepsgroepen, via de NSSC of de CBRN-kenniscentra van de EU in de regio;

— speciale uitrusting voor onderwijs en opleiding verschaffen, zoals echte door FLO's gebruikte opsporingsinstrumenten, zodat de studenten of stagiairs er mee kunnen omgaan en ze onder de knie kunnen krijgen.

Verwachte resultaten van het project:

— ten minste 15 opgeleide docenten in elke bijscholingscursus over een later te bepalen onderwerp (er moet een lijst van de opgeleide docenten worden verstrekt);

— ten minste twee opleidingscursussen die worden aangeboden via NSSC's in de regio (er moet een lijst van cursussen en opgeleide ambtenaren worden verstrekt);

— les- en opleidingsmateriaal dat ter beschikking wordt gesteld in de bijscholingscursussen en bij opleidingsactiviteiten (materialen ook te evalueren door de vertegenwoordigers van de Unie).

3.5. Focus op Latijns-Amerika

Bijzondere aandacht voor ondersteuning van Spaanstalige Latijns-Amerikaanse staten. Doelstelling is om zoveel mogelijk betrokken documenten in het Spaans te vertalen, met het oog op een grotere toe-eigening van de resultaten van de activiteiten door die lidstaten.

3.5.1. Onderwijsprogramma

Internationale/regionale cursus voor nucleaire beveiliging

Een twee weken durende cursus zal zich richten tot beroepsbeoefenaars uit ontwikkelingslanden, die idealiter over een tot drie jaar ervaring beschikken, in een betrokken instelling in hun thuisland werken, en wiens verantwoordelijkheden bepaalde aspecten van nucleaire beveiliging bestrijken. De kandidaten moeten ook een specifiek professioneel belang hebben bij de kennis van nucleaire beveiliging, hoewel hun academische achtergrond kan variëren. In het bijzonder kandidaten met een wetenschappelijke of technische achtergrond die relevant is voor nucleaire beveiliging, zoals kernfysica, nucleaire technologie of politieke wetenschappen, en/of daarmee verband houdende domeinen worden aangemoedigd om te solliciteren.

De bedoeling is deze activiteit aan te bieden in Spanje, waarbij in het Spaans en het Engels wordt lesgegeven. Zij zal gericht zijn op staten uit Latijns- en Centraal Amerika. De inhoud van de cursus zal gebaseerd zijn op de inhoud die wordt gebruikt in de cursussen van het Internationaal Centrum voor theoretische natuurkunde, met de steun van de Italiaanse regering.

Regionale cursus over nucleaire beveiliging in Cuba

De in punt 3.5.1 beschreven inhoud en materialen zullen de basis vormen voor een regionale cursus over nucleaire beveiliging in Cuba. Dit zal worden uitgevoerd in samenwerking met het ondersteuningscentrum voor nucleaire beveiliging, dat momenteel in Cuba wordt opgericht. Deze cursus is bestemd voor gebruik op regionaal niveau, en om het onderwijs in Latijns-Amerika op het gebied van nucleaire beveiliging te ontwikkelen.

Verwachte resultaten van het project

— Een beter begrip van de beginselen van nucleaire beveiliging in de regio.

3.5.2. Vervolgactiviteiten inzake nucleaire beveiliging van materiaal dat aan controle op naleving van de regelgeving ontsnapt, met betrekking tot eerdere gemeenschappelijke optredens en besluiten

Doel van het project:

— Zorgen voor de duurzaamheid van de in het kader van eerdere gemeenschappelijke optredens en besluiten gestarte werkzaamheden, en doorgaan met het versterken van nucleaire beveiliging in staten van Latijns- en Centraal-Amerika.

Projectomschrijving:

De IAEA heeft een aantal bijstandsverzoeken uit Latijns- en Centraal-Amerika ontvangen; door aan deze verzoeken gevolg te geven zou gezorgd worden voor de duurzaamheid van de in het kader van eerdere gemeenschappelijke optredens en besluiten gestarte werkzaamheden. De verzoeken zijn omschreven in het overkoepelend nationaal ondersteuningsplan voor nucleaire beveiliging (INSSP), en behelzen deskundigenmissies, met name in ziekenhuizen, veldoefeningen, nationale opleidingsprogramma's (NTC)/RTC's/ITC's en de aanbesteding van bepaalde opsporingsapparatuur in Argentinië en Cuba.

Verwachte resultaten van het project:

— Het uitvoeren van de activiteiten in de betrokken staten.

3.6. Nucleaire beveiliging van materiaal dat aan controle op naleving van de regelgeving ontsnapt in de landen uit het nabuurschap van de EU

Doel van het project:

— Deskundigenmissies, veldoefeningen, NTC's/RTC's/ITC's en een aantal aanbestedingen van opsporingsapparatuur in Azerbeidzjan, Jordanië, Libanon, Marokko en Oekraïne, en andere landen uit het nabuurschap van de EU.

Project 4:

Bewustmaking in verband met computerbeveiliging

De afdeling nucleaire beveiliging van de IAEA biedt een geïntegreerde reeks activiteiten aan om staten te ondersteunen bij het opzetten en versterken van de computerbeveiliging binnen nationale stelsels voor nucleaire beveiliging. Dit project dient ter ondersteuning van het activiteitenprogramma van de IAEA ter ondersteuning van staten bij het verbeteren van de computerbeveiliging in het kader van hun nucleaire beveiligingsstelsels.

Doel van het project:

— De IAEA streeft ernaar te helpen bij de bewustmaking en sturing te bieden aan staten om hun vermogen tot preventie van en respons op een reeks voorvallen in verband met nucleaire beveiliging. De steun is vooral gericht op de preventie en opsporing van, en de respons op, voorvallen in verband met informatiebeveiliging die mogelijk rechtstreekse of onrechtstreekse negatieve gevolgen hebben voor de nucleaire veiligheid en beveiliging.

Projectomschrijving:

— Internationale en regionale steun voor onderwijs en opleiding aanbieden, ter versterking van het bewustzijn en de capaciteitsontwikkeling inzake computerbeveiliging;

— steun verlenen aan nationale capaciteitsontwikkeling inzake informatie- en computerbeveiliging voor nucleaire beveiligingsstelsels;

— deskundigenbijeenkomsten en -fora organiseren en faciliteren, ter ondersteuning van informatie-uitwisseling en besprekingen over relevante gebieden van computerbeveiliging;

— steun verlenen aan de internationale conferentie/het internationale symposium van de IAEA over computerbeveiliging in een nucleaire wereld in 2019 (hoofdkwartier van de IAEA).

Verwachte resultaten van het project:

— Toegenomen bewustzijn van de computerbeveiligingsnoden die relevant zijn voor nucleaire beveiliging, en ontwikkeling van ondersteunende materialen/activiteiten ter bevordering van de ontwikkeling en verbetering van computerbeveiligingsprogramma's;

— Toegenomen nationale capaciteit om computerbeveiliging te implementeren en in stand te houden als onderdeel van het nucleair beveiligingsstelsel;

— Bewustzijn van en gebruikmaking van de sturings- en ondersteuningsactiviteiten van NSNS, om de computerbeveiliging van staten te helpen versterken, als onderdeel van hun nucleaire beveiligingsstelsels;

— Wereldwijde/regionale uitwisseling van informatie over geleerde lessen en goede praktijken met betrekking tot de implementatie van computerbeveiliging binnen een nucleair beveiligingsstelsel;

— Verbeterde samenwerking met en tussen de industriële partners bij het ontwikkelen van technologieën en diensten die een hogere graad van veerkracht tegen, en respons op, cyberaanvallen bieden;

— Nationale opleidingsstructuren voor capaciteitsopbouw in computerbeveiliging binnen het nucleair beveiligingsstelsel, bijvoorbeeld bijstand aan ondersteuningscentra voor nucleaire beveiliging bij het ontwikkelen van curricula voor computerbeveiliging;

— Bevordering van gecentraliseerde informatiedeling ter ondersteuning van de uitwisseling van computerbeveiligingsinformatie die relevant is voor belanghebbenden inzake nucleaire beveiliging;

— Het houden van de internationale conferentie/het internationale symposium van de IAEA over computerbeveiliging in een nucleaire wereld.

Project 5:

Beveiliging van kernmateriaal en nucleaire faciliteiten

De IAEA zal blijven bijdragen tot het verbeteren van de wereldwijde en nationale nucleaire beveiliging door staten op hun verzoek te helpen bij het beperken van het risico op kwaadwillig gebruik van nucleair materiaal of ander radioactief materiaal dat wordt gebruikt, opgeslagen en/of vervoerd. Nationale systemen voor nucleaire beveiliging dienen te worden gesteund via het verbeteren van de beveiliging in nucleaire faciliteiten of radioactieve bronnen, systematische nationale opleiding, en het aanbieden van de specifieke technische ondersteuning die nodig is voor het doeltreffend gebruik en onderhoud van fysiekebeveiligingssystemen en van andere technische systemen voor nucleaire beveiliging.

Doel van het project:

— Het versterken van de eerstelijnsverdediging van een staat in de vorm van beveiliging voor kernmateriaal en nucleaire faciliteiten.

Projectomschrijving:

— Verbetering van de fysieke beveiliging van één faciliteit om te verzekeren dat zij voldoet aan de aanbevelingen in INFCIRC/225/Rev.5;

— evaluatie van de fysiekebeschermingssystemen in nucleaire faciliteiten op verzoek van lidstaten.

Verwachte resultaten van het project:

— Beveiligd kernmateriaal en beveiligde nucleaire faciliteiten; — hulp aan de staat om de verstrekte uitrusting na de installatie ervan op duurzame wijze te onderhouden;

— uitvoering van een effectbeoordeling van de toegevoegde waarde en het nut van Uniemiddelen.

Project 6:

Missies van de internationale adviserende dienst inzake fysieke beveiliging (IPPAS)

Het IPPAS-programma, dat begon in 1995, is een fundamenteel onderdeel van de inspanningen van de IAEA om de lidstaten te helpen bij het opzetten en handhaven van een doeltreffend fysiek beveiligingssysteem, ter bescherming tegen de ongeoorloofde verwijdering van kernmateriaal en de sabotage van nucleaire faciliteiten en kernmateriaal. IPPAS geeft collegiaal advies over de tenuitvoerlegging van de relevante internationale instrumenten, in het bijzonder de wVFBK, en over de tenuitvoerlegging van de richtsnoeren van de „Nuclear Security Series” van de IAEA, met name de basisbeginselen en aanbevelingen („Fundamentals and Recommendations”).

Doel van het project

— Staten helpen bij het omzetten van de bepalingen van de internationale instrumenten op het gebied van nucleaire beveiliging en van de IAEA-richtsnoeren in voorschriften voor het ontwerp en de besturing van fysiekebeveiligingssystemen;

— staatsorganen en -faciliteiten nieuwe concepten aanreiken, en goede praktijken inzake fysieke beveiliging bepalen en bespreken, ten behoeve van de versterking van de nucleaire beveiliging.

Projectomschrijving:

— Uitvoeren en voltooien van IPPAS-missies in zes staten;

— op grond van de reeds door de IAEA ontvangen verzoeken, missies uitvoeren in: Belarus, de Democratische Republiek Congo, Jamaica, Libanon, Madagaskar en Vietnam.

Verwachte resultaten van het project:

— Verbetering en handhaving van de nucleaire beveiliging in de doellanden;

— Voorleggen van eindverslagen van de missies in de betrokken landen, met een beschrijving van follow-upactiviteiten als onderdeel van het eindverslag.

Project 7:

Repatriëring van bronnen

De beveiliging van radioactieve bronnen moet in alle fasen van de levenscyclus aan de orde worden gesteld, ook wanneer bronnen afgedankt worden. Staten zullen aangemoedigd worden nationale strategieën te ontwikkelen voor het beheer van afgedankte bronnen; die strategieën bevatten één of meer van de volgende beheeropties: repatriëring naar het land van oorsprong of de leverancier, veilige nationale opslag in afwachting van verwijdering, of uitvoer voor recycling of hergebruik of veilige opslag.

Doelstellingen van het project:

— Voortzetting van de steun van de IAEA aan staten met het oog op de verbetering van het nationaal vermogen tot nucleaire beveiliging, om mensen, eigendommen en het milieu te beschermen tegen voorvallen in verband met nucleaire beveiliging waarbij kernmateriaal of ander radioactief materiaal betrokken is die aan controle op naleving van de regelgeving ontsnapt. Dit omvat onder meer de ontwikkeling van nationale capaciteit voor het beheer van afgedankte bronnen; het opsporen van weesbronnen en zo nodig het repatriëren of uitvoeren ervan voor recycling. Afhankelijk van de urgentie van de bronnen die zijn opgespoord via de activiteiten van project 3, in verband met het opstellen van nationale inventarissen, zullen verschillende hoogactieve bronnen via deze financiering worden gerepatrieerd;

— het opsporen en lokaliseren van radioactieve bronnen die zich in zodanige staat bevinden dat zij moeten worden geconditioneerd en veilig en beveiligd in de geselecteerde landen moeten worden opgeslagen, dan wel naar het land van oorsprong of de leverancier moeten worden teruggebracht.

Projectomschrijving:

— Afhankelijk van de urgentie van de te repatriëren bronnen die zijn opgespoord via de in het kader van project 3 opgestelde inventaris, zullen verschillende bekende bronnen worden gerepatrieerd.

— Begunstigde staten moeten van Uniezijde worden bepaald op basis van een voorstel van de IAEA.

Verwachte resultaten van het project:

— Consolidatie en conditionering van de bronnen;

— repatriëring van twee bekende bronnen naar het land van oorsprong of uitvoer voor recycling/hergebruik.

Voor de selectie van de te repatriëren bronnen zullen de volgende criteria worden gehanteerd: hoogactieve bron (categorie 1 of 2); Europese oorsprong; geen financiering voor repatriëring beschikbaar op dit moment; repatriëring van een enkele bron, ingeval de bron geen deel uitmaakt van een ruimere inventaris, zodat de repatriëring ervan zou resulteren in een aanzienlijke risicobeperking.

Project 8:

Follow-up van cyclus IV tot cyclus VI-projecten

8.1. dreiging van binnenuit, boekhouding en controle voor kernmateriaal (NMAC)

Doel van het project

— Voorgesteld wordt de acties uit eerdere gemeenschappelijke optredens en besluiten en de laatste bijdrageovereenkomst krachtens Besluit 2013/517/GBVB voort te zetten op de volgende twee punten: preventieve en beschermende maatregelen tegen dreigingen van binnenuit en boekhouding en controle voor kernmateriaal.

Projectomschrijving:

— Basiskennis verstrekken inzake concepten, methodologieën en technologieën die voldoen aan de bindende en niet-bindende instrumenten op het gebied van nucleaire beveiliging; elementen aantonen van een doeltreffend binnenlands NMAC-systeem voor kerninstallaties om de capaciteit van de lidstaten voor de opsporing van ongeoorloofd gebruik of ongeoorloofde verwijdering van kernmateriaal te vergroten; de lidstaten vertrouwd maken met bedreigingen van binnenuit en preventieve en beschermende maatregelen tegen bedreigingen van binnenuit in kaart brengen.

Verwachte resultaten van het project:

— De cursussen komen de lidstaten ten goede omdat er goede praktijken worden verstrekt, afgeleid uit richtsnoeren en geleerde lessen van deskundigen, die de lidstaten helpen voldoen aan de behoeften en doelstellingen op het gebied van nucleaire beveiliging van installaties.

— NMAC: doel van de cursus is bewustmaking inzake de behoefte aan een binnenlands NMAC-systeem voor kerninstallaties dat doeltreffend is in het opsporen van ongeoorloofde verwijdering van kernmateriaal, met name ten aanzien van niet-statelijke actoren. In de cursus zullen de elementen van een binnenlands NMAC-programma worden vergeleken met en getoetst aan de IAEA-veiligheidscontroles.

— Dreiging van binnenuit: doel van de cursus is de deelnemers vertrouwd te maken met de nucleaire beveiligingsmaatregelen voor dreigingen van binnenuit, met inbegrip van ongeoorloofde verwijdering van kernmateriaal (diefstal), sabotage en cyberbeveiliging van installaties die kernmateriaal bevatten.

— De richtsnoeren van de „Nuclear Security Series” komen de lidstaten ten goede omdat er algemene instructies worden verschaft voor het verwezenlijken van de doelstellingen van doeltreffende nucleaire beveiligingsregelingen.

— NMAC: NSS 25-G én NST-33 komen ten goede aan de lidstaten omdat er sturing wordt gegeven aan aspecten van de uitvoering van het NMAC-systeem, waaronder het beheer ervan, het gebruik van gegevens, de opstelling van een inventaris, metingen en bijbehorende kwaliteitscontrole, controle op kernmateriaal, verplaatsingen van kernmateriaal, opsporing, onderzoek en oplossing van NMAC-onregelmatigheden, en beoordeling en prestatieonderzoek van het NMAC-systeem.

— Dreiging van binnenuit: NSS 8 komt de lidstaten ten goede omdat er sturing wordt gegeven aan preventieve en beschermende maatregelen tegen dreigingen van binnenuit in verband met ongeoorloofde verwijdering van kernmateriaal en sabotage van kernmateriaal en kerninstallaties, en verwijst naar de aanbevelingen in NSS 13. NSS 8 verschaft algemene sturing voor bedreigingen van binnenuit op basis van een goed begrip van de graduele aanpak, waarbij de dreiging van binnenuit wordt gedefinieerd en ingedeeld, wordt bepaald welke doelen en faciliteiten moeten worden beschermd tegen kwaadwillige handelingen, en er op het niveau van de faciliteit preventieve en beschermende maatregelen worden toegepast en geëvalueerd om de dreiging van binnenuit aan te pakken.

8.2. Ontwikkeling van beveiliging en veiligheid van vervoer

Doel van het project:

De IAEA ontwikkelt alomvattende sturing in het kader van de „Nuclear Security Series” ter ondersteuning van staten bij het nakomen van hun verplichtingen uit hoofde van het internationale wettelijke kader voor nucleaire beveiliging. Er is aanvullende sturing nodig om de beveiliging van kernmateriaal en ander radioactief materiaal tijdens het vervoer aan te pakken.

Projectomschrijving:

— Activiteiten om staten te helpen bij het verbeteren van de beveiliging van het vervoer, zijn gericht op de regelgevende instanties en andere bevoegde autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor de beveiliging van radioactief materiaal tijdens het vervoer. Momenteel worden opleiding en begeleiding op het gebied van beveiliging en veiligheid grotendeels afzonderlijk aan de lidstaten verstrekt, hoewel in veel lidstaten de doelgroep dezelfde is. De IAEA meent dat, als de bestaande regionale veiligheidsnetwerken als hefboom worden gebruikt, er gezamenlijke opleidingscursussen kunnen worden aangeboden waarin de nadruk wordt gelegd op de beveiliging van materiaal en interfaces met beveiliging en veilig vervoer aan bod komen.

Verwachte resultaten van het project:

— De opstelling van een handboek voor de veiligheid en beveiliging van radioactieve bronnen tijdens het vervoer. Een dergelijk handboek kan ook dienen als instrument voor diegenen die zich bezighouden met beveiliging en veiligheid, om een beter inzicht te krijgen in wat de ander doet, wat uiteindelijk zal resulteren in een sterkere, efficiëntere beveiligings- en veiligheidscultuur.

— De uitvoering van een ITC, een RTC en twee NTC's via de regionale netwerken om het besef betreffende de noodzaak van beveiliging tijdens het vervoer van radioactief materiaal te vergroten en om de deelnemers de nodige kennis bij te brengen voor de ontwikkeling en uitvoering van nationale voorschriften voor beveiliging van het vervoer.

8.3. Nucleaire forensische wetenschap

Doel van het project:

— De internationale conferenties over de vooruitgang in nucleaire forensische wetenschap benadrukten de noodzaak van regionale benaderingen in nucleaire forensische wetenschap om rekening te houden met de gemeenschappelijke eisen en bestaande capaciteiten van de lidstaten bij de ontwikkeling van nucleaire forensische capaciteit, teneinde in hun behoeften te voorzien als onderdeel van een nucleairebeveiligingsinfrastructuur. Er is grote belangstelling van de Afrikaanse lidstaten om in het kader van de ontwikkeling en herziening van INSSP nucleaire forensische wetenschap op te nemen als onderdeel van de respons op voorvallen in verband met nucleaire beveiliging. Die belangstelling wordt aangezwengeld door de snelle groei in Afrika, die afhankelijk is van een vlotte toegang tot nucleaire en andere radioactieve materialen in de industrie, de geneeskunde en het onderzoek, maar wordt getemperd door ernstige veiligheidsdreigingen met betrekking tot terroristen die hebben toegeslagen in Noord- en Sub-Saharisch Afrika.

Projectomschrijving:

— De IAEA zal vereende inspanningen leveren om de behoeften van de lidstaten op te vangen met innovatie, daaronder begrepen voorlichting in laboratoriumtechnieken. De IAEA organiseerde een nieuwe praktische inleiding in nucleaire forensische wetenschap, onderwezen in nucleaire forensische laboratoria. Het project omvat een ITC voor gebruikers en een lange residentiële opdracht voor een wetenschapper in een leidend nucleair forensisch laboratorium onder leiding van de gastheer en de IAEA.

Verwachte resultaten van het project:

— Een belangrijke component van de bijstand op het gebied van nucleaire forensische wetenschap aan Noord-Afrika is de ontwikkeling van menselijke hulpbronnen, bijvoorbeeld deskundigen. Onderwerpen en mogelijkheden voor toekomstige betrokkenheid op het gebied van nucleaire forensische wetenschap en de ontwikkeling ervan (d.w.z. onderzoek, wetshandhaving, analytische vermogens, uraniumwinning en beveiliging van radioactieve bronnen) in de hele regio zullen in kaart worden gebracht. Deze zullen betrekking hebben op de uitvoering van nucleaire forensische wetenschap in Noord-Afrika. De vergaderingen zullen in het Engels en het Frans worden gehouden, en alle documentatie zal in het Frans worden vertaald met het oog op een beter begrip door de begunstigde landen.

Mogelijke begunstigde landen: alle Noord-Afrikaanse lidstaten en landen uit het nabuurschap van de EU.

8.4. Totstandbrenging van een doeltreffend nationaal responskader

De dreiging van nucleair terrorisme is erkend als een bron van zorg voor alle staten, en het risico dat kernmateriaal of ander radioactief materiaal kan worden gebruikt voor het plegen van een strafbaar feit of een opzettelijke ongeoorloofde handeling, vormt een ernstige bedreiging voor de nationale en regionale veiligheid, met mogelijk ernstige gevolgen voor de bevolking, eigendommen en het milieu.

De mogelijke gevolgen van een strafbaar feit of een opzettelijke ongeoorloofde handeling in verband met kernmateriaal en ander radioactief materiaal die aan de controle op naleving van de regelgeving ontsnappen, hangen af van de omvang, de vorm, de samenstelling en de activiteit van het materiaal. Dergelijke handelingen kunnen leiden tot ernstige gezondheids-, sociale, psychologische en economische gevolgen, schade aan eigendommen, alsmede politieke en milieugevolgen. Zo vinden bijvoorbeeld regelmatig grote openbare evenementen met een internationale status plaats. Wegens hun zichtbaarheid, het resultaat van media-aandacht de klok rond, wordt algemeen erkend dat er een wezenlijke dreiging bestaat van een terroristische aanslag op een belangrijke politieke of economische top of belangrijk sportevenement.

Nucleair en ander radioactief materiaal wordt elke dag vervoerd, hetzij toegestaan en onderworpen aan nationale en internationale voorschriften voor het vervoer, hetzij niet-toegestaan of afgehandeld door degenen die opsporing willen voorkomen. Doeltreffende nucleaire veiligheidscontroles helpen ervoor te zorgen dat zich enkel legitieme verplaatsingen voordoen en dat realistische en doeltreffende procedures worden toegepast om voorvallen te voorkomen, op te sporen en snel daarop te reageren.

Elke staat draagt de verantwoordelijkheid om voorvallen in verband met nucleaire beveiliging te voorkomen, op te sporen en daarop te reageren, ook die welke aanleiding kunnen geven tot een radiologische noodsituatie.

Doel van het project:

— Ter handhaving en verbetering van het vermogen van de lidstaten om te reageren op criminele of opzettelijke ongeoorloofde handelingen waarbij kernmateriaal of ander radioactief materiaal betrokken is, verleent de IAEA bijstand die gericht is op het opzetten van een doeltreffend nationaal responskader. In dit verband streeft de IAEA ernaar de lidstaten te helpen bij het opsporen van kernmateriaal en ander radioactief materiaal die aan de controle op naleving van de regelgeving ontsnappen, en te reageren op incidenten in verband met nucleaire beveiliging door het verrichten van advies- en evaluatiemissies, de opleiding van personeel en het verlenen van bijstand bij de toetreding tot internationale rechtsinstrumenten en/of de verbetering van de relevante nationale wetgeving, alsook door de ontwikkeling en opstelling van internationaal aanvaarde richtsnoeren die de staten ter beschikking staan.

Projectomschrijving:

— Landen helpen bij de totstandbrenging en instandhouding van een doeltreffende nationale responsinfrastructuur door het plannen, coördineren, uitvoeren en monitoren van de resultaten van de volgende activiteiten: — het uitvoeren van advies/dienstmissies aan staten voor het vaststellen, en aanbevelen van een versterking, van het responskader op het gebied van nucleaire beveiliging; — het bieden van technische ondersteuning aan staten om een doeltreffende responscapaciteit op het gebied van nucleaire beveiliging tot stand te brengen, mede wat betreft plaatsdelictmanagement van misdrijven waarbij radioactieve stoffen zijn betrokken en grote openbare evenementen; — het bieden van steun voor capaciteitsopbouw, waaronder opleidingen, workshops, oefeningen en seminars over responsmaatregelen op het gebied van nucleaire beveiliging.

Verwachte resultaten van het project:

— Verwacht wordt dat de staten die deelnemen aan dit programma, hun nationale responscapaciteit met betrekking tot criminele of opzettelijke ongeoorloofde handelingen waarbij kernmateriaal of ander radioactief materiaal betrokken is, zullen hebben versterkt door te zorgen voor een snelle beoordeling en indeling van het evenement op basis van factoren als de dreiging, de potentiële gevolgen voor mens en milieu, de economische gevolgen, alsmede de aard van het betrokken nucleaire of ander radioactief materiaal.

8.5. Opsporing

Doel van het project:

— Deze activiteiten vormen de follow-up van die welke op het gebied van opsporing worden uitgevoerd via de eerdere gezamenlijke optredens en besluiten en de laatste bijdrageovereenkomst. Een van de noodzakelijke elementen ter ondersteuning van de totstandbrenging van een doeltreffende regeling inzake nucleaire beveiliging is de uitwerking van een nationale opsporingsstrategie. Een doeltreffende opsporingsarchitectuur inzake nucleaire beveiliging is gebaseerd op de nationale opsporingsstrategie en de nationale wet- en regelgeving inzake nucleaire beveiliging, en wordt ondersteund door een goed werkend systeem van wetshandhaving.

Projectomschrijving:

— De IAEA is voornemens zes missies van deskundigen uit te voeren en te voorzien in opsporingsinstrumenten, een en ander gericht op het ontwerpen en ontwikkelen van opsporingsarchitectuur.

Verwachte resultaten van het project

— Donatie van opsporingsapparatuur overeenkomstig de opsporingsstrategie

II. RAPPORTAGE EN BEOORDELING

De IAEA zal bij de HV en bij de Commissie twee jaarverslagen indienen en een definitief financieel en beschrijvend verslag over de uitvoering van de projecten; daarnaast zal zij drie informele halfjaarlijkse voortgangsverslagen voorleggen. De IAEA zal indien nodig op verzoek van de Commissie, specifieke informele verslagen over relevante onderwerpen voorleggen.

In het definitieve financieel en beschrijvend verslag zal nader worden ingegaan op de gedetailleerde uitvoering van alle projecten,; het zal ook de volgende elementen bevatten:

— een omvattend testverslag over het opleidingsinstrument in het kader van Hoofdstuk I, punt 2.2;

— een verslag over de stand van zaken en aanbevelingen voor het wet- en regelgevingskader van de respectieve staat in project 3, in overeenstemming met de door de begunstigde staat gevraagde vertrouwelijkheid;

— de verwezenlijkingen in het kader van Hoofdstuk I, punt 3.2;

Een kopie van de verslagen wordt toegezonden aan de Uniedelegatie in Wenen.

III. KOSTELOZE DEELNAME VAN DESKUNDIGEN UIT DE LIDSTATEN VAN DE EU

Het besluit zal niet met succes kunnen worden geïmplementeerd zonder de actieve medewerking van deskundigen uit de lidstaten van de Unie. De IAEA zal voor de projecten gebruikmaken van die deskundigen. De IAEA zal op een analyse van de behoeften gebaseerde voorstellen uitwerken voor kosten met betrekking tot personeel die moeten worden gefinancierd uit de bijdrage van de Unie, zodra de lijst van begunstigden is overeengekomen. Dat personeel zal worden aangesteld overeenkomstig de regels van de IAEA.

IV. LOOPTIJD

De totale duur van de uitvoering van de projecten wordt op 36 maanden geraamd.

V. BEGUNSTIGDEN

De begunstigde landen van de diverse projecten zullen worden gekozen uit de volgende lijsten.

Indien staten besluiten geen gevolg te kunnen geven aan de bijstand, zal de IAEA op basis van de via het INSSP vastgestelde behoeften nieuwe ontvangers aan de Groep non-proliferatie voorstellen.

De begunstigden van project 1 zijn in Afrika: Algerije, Egypte, Mauritanië, Niger, Marokko, Tunesië; In Azië en de Stille Oceaan: Maleisië, Pakistan en andere staten — te bepalen, die de IAEA om steun verzoeken; in Latijns-Amerika en het Caribisch Gebied: Argentinië, Chili, Colombia, Cuba, Peru, Uruguay, alsook landen uit het nabuurschap van de EU.

De begunstigden van project 2 zijn Cuba, Indonesië, Jordanië, Libanon, Maleisië en Vietnam;

De begunstigden van project 3 zijn landen uit het nabuurschap van de EU: Albanië, Algerije, Armenië, Azerbeidzjan, Belarus, Bosnië en Herzegovina, Egypte, Georgië, Jordanië, Libanon, Libië, de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, Mauritanië, Moldavië, Montenegro, Marokko, Tunesië, Turkije en Oekraïne, alsook landen in Latijns- en Centraal-Amerika: Bolivia, Chili, Colombia, Cuba, Ecuador, Honduras, Panama en Paraguay.

De begunstigden van project 4 zijn Noord-Afrika, Zuidoost-Azië, Latijns-Amerika, landen/regio's in de eerste fase van ontwikkeling van kernenergieprogramma's en onderzoeksreactorvermogens — Vietnam, Egypte, Turkije, Thailand, en andere landen, te bepalen in een latere fase.

De begunstigde van project 5 is Egypte.

De begunstigden van project 6 zijn Belarus, de Democratische Republiek Congo, Jamaica, Libanon, Madagaskar en Vietnam.

De begunstigden van project 7 worden geselecteerd uit: Albanië, Bahrein, Burkina Faso, de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, Libanon en Madagaskar.

De begunstigden van project 8 zijn Algerije, Albanië, Bangladesh, Cuba, Georgië, Kazachstan, Maleisië, Marokko, Oekraïne, Vietnam, of andere staten — te bepalen in een latere fase — uit Afrika, Azië, en Midden- en Latijns-Amerika die de IAEA om steun in het INSSP verzoeken; Specifieke gastlanden: Duitsland, Oostenrijk.

VI. ZICHTBAARHEID VAN DE EU

De IAEA doet al het nodige om het feit dat de actie door de Unie wordt gefinancierd, onder de aandacht te brengen. Die maatregelen worden getroffen in overeenstemming met de communicatie- en zichtbaarheidshandleiding betreffende externe maatregelen van de Europese Unie, die de Europese Commissie heeft opgesteld en gepubliceerd. De IAEA zal aldus zorg dragen voor de zichtbaarheid van de bijdrage van de Unie door middel van passende profilering en publiciteit, en op die manier de rol van de Unie benadrukken, de transparantie van haar optreden verzekeren en bekendheid geven aan de redenen die aan het besluit ten grondslag liggen, evenals aan de EU-steun voor het besluit en de resultaten waartoe die steun heeft geleid. Op het door het project geproduceerde materiaal zal de EU-vlag duidelijk zichtbaar zijn, overeenkomstig de EU-richtsnoeren voor het juiste gebruik en de juiste weergave van de vlag. In voorkomend geval zal de IAEA vertegenwoordigers van de Unie en van de lidstaten van de Unie uitnodigen voor missies of evenementen die verband houden met de uitvoering van dit besluit.

VII. UITVOERINGSINSTANTIE

De IAEA wordt belast met de technische uitvoering van de projecten. De uitvoering van de projecten geschiedt rechtstreeks door personeel van de IAEA, deskundigen van de lidstaten en contractanten. De projecten worden uitgevoerd overeenkomstig de Financiële en Administratieve Kaderovereenkomst en de financieringsovereenkomst die de Europese Commissie en de IAEA moeten sluiten.