BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE van 13 november 1996 inzake een procedure op grond van artikel 83 van het EGA-Verdrag (XVII-05-Jenson Tungsten Ltd, Hemel Hempstead) (Slechts de tekst in de Engelse taal is authentiek) (96/671/Euratom)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, inzonderheid op artikel 83,

Gezien de gelegenheid die de firma Jenson Tungsten Ltd, Hemel Hempstead (Verenigd Koninkrijk) heeft gekregen om haar standpunt ten aanzien van de door de Commissie aangevoerde bezwaren kenbaar te maken,

Overwegende hetgeen volgt:

I. DE FEITEN

Deze beschikking betreft het niet voldoen aan fundamentele eisen inzake de veiligheidscontrole door de firma Jenson Tungsten Ltd (Hemel Hempstead, Verenigd Koninkrijk) in de periode tussen mei 1992 en oktober 1995.

Jenson Tungsten Ltd is een technische onderneming, werkzaam in een bedrijfsruimte waar voorheen andere bedrijven waren gevestigd, die verarmd uranium bewerkten. Aldus heeft Jenson Tungsten Ltd toen zij haar werkzaamheden in 1992 begon, een restant spanen verarmd uranium, "draaisel", overgenomen, die van vorige bewerkingen waren overgebleven. Als eigenaar van dit materiaal werd Jenson Tungsten Ltd ook verantwoordelijk voor de verplichtingen inzake de veiligheidscontrole krachtens hoofdstuk VII van het Verdrag. Jenson Tungsten Ltd werkt nu op het gebied van de vervaardiging en bewerking van wolfraamlegeringen. Het bedrijf verricht geen werkzaamheden meer met kerntechnisch materiaal en is ook niet voornemens dit te doen.

Op basis van briefwisseling, een aantal inspecties en een op 29 november 1995 ten kantore van de Commissie gehouden hoorzitting zijn de volgende feiten vastgesteld:

- Op 9 maart 1992 heeft Euratom de firma geïnspecteerd. De bevindingen zijn in juli 1992 per brief aan de exploitant gezonden en hielden het volgende in:

- er bestond geen boekhoudsysteem voor de kerntechnische materialen dat voldeed aan de verordeningen van de Commissie. De exploitant werd verzocht een dergelijk systeem in te voeren. Dit moest ook etikettering van de opslagcontainers, een register van werkstaten en documentatie over de oorsprong omvatten;

- het was onmogelijk om naar behoren een controle uit te voeren als gevolg van ontoereikende en onvolledige staten betreffende het in voorraad zijnde materiaal;

- een groot aantal van de ingediende rapporten waren onvolledig gebleken, veel rapporten ontbraken en er was een groot aantal inconsistenties aan het licht gekomen.

De exploitant werd er ook op gewezen dat kerntechnisch materiaal, alvorens verzonden te worden, moest worden gekarakteriseerd en dat deze verzending overeenkomstig de verordeningen van de Commissie moest worden gemeld. Op basis van deze controle en de door de exploitant verstrekte gegevens werd overeenstemming bereikt over de inventaris per 31 juli 1992. Deze bestond uit 9,073 ton verarmd uranium en 7,5 kg natuurlijk uranium.

- Naar aanleiding van een brief van het Directoraat Veiligheidscontrole van Euratom (hierna "Euratom" genoemd) d.d. 23 maart 1994, waarin om informatie verzocht werd over de situatie met betrekking tot het verarmd-uraniumdraaisel dat moest worden afgevoerd, heeft Jenson Tungsten Ltd op 12 mei 1994 bevestigd dat 6,407 ton verarmd-uraniumdraaisel op 7 oktober 1993 was verzonden.

- Op 19 september 1994 heeft Euratom, in aansluiting op verscheidene acties naar aanleiding van de inspectie van 9 maart 1992 en de verzending van 7 oktober 1993, Jenson Tungsten Ltd schriftelijk verzocht haar opmerkingen te doen toekomen omtrent de berekende resterende inventaris van 2,666 ton verarmd uranium en 7,5 kg natuurlijk uranium.

- Op 7 april 1995 heeft Euratom het antwoord van Jenson Tungsten Ltd ontvangen, dat inhield dat:

- nog vier containers met verarmd-uraniumdraaisel bij de vestiging over waren;

- Jenson Tungsten Ltd niet in staat was het precieze gewicht van het resterende materiaal te bevestigen en dat dit volgens de best mogelijke schatting op basis van het gewicht van de al afgevoerde containers 1,2 ton was;

- Jenson Tungsten Ltd voornemens was al het resterende materiaal te verzenden met het oog op weging en verwijdering, maar dat dit pas later in 1995 zou kunnen gebeuren in verband met problemen met de verwerking bij de ontvanger;

- Jenson Tungsten Ltd zodra het materiaal verzonden en bij de ontvangende installatie gecontroleerd was, een verslag over de inventariswijzigingen zou indienen met gegevens over de precieze hoeveelheden materiaal.

- Op 26 april 1995 heeft Euratom nogmaals een inspectie bij Jenson Tungsten Ltd uitgevoerd.

- Op 16 mei 1995 werden de eerste resultaten van de inspectie van 26 april naar Jenson Tungsten Ltd gefaxt. Deze werden als onbevredigend aangemerkt aangezien:

- er geen documentatie aan de inspecteurs verstrekt was over de voorraad aan kernmaterialen, wat inhield dat er geen documenten over de oorsprong, werkstaten of boekhoudstaten betreffende de kerntechnische materialen waren voorgelegd. De containers waren niet geëtiketteerd;

- er een verschil aan het licht kwam. De enige wijziging nadat de inventaris op 9,073 ton verarmd uranium en 7,5 kg natuurlijk uranium was vastgesteld, was de verzending van 6,407 ton verarmd uranium geweest. Er hadden geen werkzaamheden zoals bewerking van uranium plaatsgevonden. Daar de best mogelijke schatting van de resterende inventaris 1,2 ton verarmd uranium bedroeg, was er een verschil van 1,466 ton verarmd uranium en 7,5 kg natuurlijk uranium.

De exploitant werd gewezen op de noodzaak om de verzendingen te melden.

- Op 2 juni 1995 ontving Euratom een antwoord (ongedateerd). Jenson Tungsten Ltd verstrekte hierin bijzonderheden over de voorgeschiedenis die tot deze onbevredigende situatie had geleid. Met name werd in deze brief gesteld dat de exploitant bij de vorige inspectie in maart 1992 medegedeeld had dat de curator van een van de voorgangers van Jenson Tungsten Ltd, die failliet gegaan was, de bescheiden niet beschikbaar gesteld had. Tijdens de inspectie was een schatting gemaakt van de aanwezige hoeveelheid verarmd uranium. Ook werd in de brief gesteld dat het natuurlijk uranium waarschijnlijk bij de rest van het draaisel was gevoegd en dat het onvermijdelijk was dat de schattingen onnauwkeurig waren.

- Op 2 juni 1995 werden de verlangens van Euratom naar aanleiding van de inspectie van 26 april 1995 in detail aan Jenson Tungsten Ltd medegedeeld:

- de fundamentele technische kenmerken van 18 mei 1992 moesten worden herzien;

- er moest een boekhoudsysteem voor de kerntechnische materialen worden ingevoerd dat voldeed aan Verordening (Euratom) nr. 3227/76 van de Commissie. Dit was al schriftelijk verzocht naar aanleiding van de inspectie van 9 maart 1992, maar bij hun inspectie van 26 april 1995 constateerden de inspecteurs dat er nog steeds niet zo'n systeem was;

- dit systeem diende ook te omvatten dat het kerntechnisch materiaal, met inbegrip van draaisel, vóór verzending wordt gekenmerkt door partijomschrijving, materiaalbeschrijving, categorie, gewicht van het element en bijzondere verbintenis. Alle verzendingen van kerntechnisch materiaal moeten overeenkomstig de bepalingen van Verordening (Euratom) nr. 3227/76 worden gerapporteerd. Dit was niet gebeurd, met name bij de zending van 6,407 ton verarmd-uraniumdraaisel;

- verklaard moest worden waarom niet aan de volgende vereisten was voldaan:

- werkstaten om een boekhouding mogelijk te maken;

- een systeem voor boekhouding en staten;

- bewaring van de staten gedurende ten minste vijf jaar;

- melding van alle inventariswijzigingen;

- het per fax van 16 mei 1995 medegedeelde verschil diende verklaard te worden;

- de resterende vaten met verarmd uranium moesten elk geëtiketteerd worden, met op elk etiket het unieke identificatienummer van het vat, de categorie en vorm van het kerntechnisch materiaal en het geschatte, of indien beschikbaar het gemeten gewicht daarvan. Al het materiaal in en om de bedrijfsruimte diende geïdentificeerd en gemeld te worden;

- de kernmaterialen dienden opnieuw geïnventariseerd te worden en de resultaten van de vaststelling van de actuele inventaris moesten uiterlijk 31 juli 1995 medegedeeld worden;

- het door de inspecteurs op 26 april 1995 genomen monster moest tot nader order veilig in de verzegelde houder bewaard worden.

- Op 22 juni 1995 antwoordde Jenson Tungsten Ltd dat:

- het formulier voor de fundamentele technische kenmerken zo volledig mogelijk was ingevuld;

- er een systeem van staten was opgezet voor het verarmd-uraniumdraaisel dat bij het bedrijf aanwezig was;

- elk van de vier kisten waarvan de inhoud als verarmd-uraniumdraaisel was gekarakteriseerd, een partijnummer hadden gekregen. Voor het gewicht was de schatting gebruikt;

- Jenson Tungsten Ltd in het geheel geen documentatie had ontvangen toen het ermee instemde het verarmde uranium opnieuw te verpakken;

- de op 31 juli 1992 vastgestelde hoeveelheid van 9,073 ton een schatting was geweest, die nog niet bevestigd was, en dat de 7,5 kg natuurlijk uranium waarschijnlijk bij het verarmde uranium gevoegd was, aangezien het niet als anders was aangemerkt;

- de vaten geëtiketteerd zouden worden;

- er nog vier containers met een geschat gewicht tussen 1,2 en 1,4 ton bij het bedrijf over waren. Er was ter plaatse geen mogelijkheid om deze te wegen;

- nota genomen was van het verzoek om het monster van Euratom tot nader order veilig te bewaren.

- Op 13 oktober 1995 heeft Euratom een volgende inspectie uitgevoerd. Deze was bedoeld als follow-up van de inspectie van 26 april 1995 in het licht van de daarop gevoerde correspondentie.

- Op 16 november 1995 heeft Euratom de inspectieresultaten medegedeeld; deze werden onbevredigend geacht omdat:

- op iedere container naast het identificatienummer nog steeds etiketten met daarop de aard en het gewicht van de inhoud moesten worden aangebracht;

- ondanks verzoeken om op de hoogte te worden gehouden en een brief waarin officieel kennis werd gegeven van het verzuim tot melding van ontvangst, een rapport betreffende de inventariswijzigingen voor de overbrenging van materiaal op 7 oktober 1993 pas tijdens de inspectie van 13 oktober 1995 kon worden verkregen. Euratom heeft verklaard dat dergelijke vertraging onaanvaardbaar is en verzocht om meldingen betreffende de resterende voorraden of de veranderingen in de kerntechnische materialen in de toekomst overeenkomstig Verordening (Euratom) nr. 3227/76 van de Commissie op te stellen;

- documenten over de oorsprong, ter rechtvaardiging van de voorraadstaten, nog steeds niet konden worden overgelegd;

- de gegeven verklaring voor het kennelijke verschil van 1,466 ton verarmd en 7,5 kg natuurlijk uranium niet bevredigend was.

- Op 29 november 1995 is in Londen een hoorzitting met de vertegenwoordigers van Jenson Tungsten Ltd en de Britse autoriteiten gehouden teneinde de positie van Jenson Tungsten Ltd ten opzichte van het Verdrag (hoofdstuk VII), Verordening nr. 8 van de Commissie van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en Verordening (Euratom) nr. 3227/76 te verduidelijken. Deze hoorzitting leidde onder andere tot de volgende conclusie:

- Jenson Tungsten had geen toereikende staten voor het bij het bedrijf opgeslagen verarmd en natuurlijk uranium bijgehouden;

- documenten over de oorsprong en werkstaten ter rechtvaardiging van inventariswijzigingen waren niet overgelegd;

- er bestond gedurende onaanvaardbaar lange tijd geen systeem voor materiaalboekhouding;

- de verzending van 6,407 ton verarmd uranium op 7 oktober 1993 was pas na een verzoek daartoe en na onaanvaardbaar lange tijd gemeld;

- het resterende draaisel bij het bedrijf moest nog steeds op passende wijze geëtiketteerd worden;

- er was nog altijd een verschil van 1,466 ton verarmd uranium en 7,5 kg natuurlijk uranium.

De hiervoor uiteengezette feiten worden door de exploitant niet betwist.

II. JURIDISCHE BEOORDELING

A. De wettelijke bepalingen

In verband met het kerntechnisch materiaal onder haar verantwoordelijkheid in haar bedrijfsruimte is de firma Jenson Tungsten Ltd een onderneming die onder de bepalingen van artikel 196, onder b), van het Verdrag valt. Derhalve zijn op haar van toepassing de bepalingen van hoofdstuk VII van de tweede titel van het Verdrag, Verordening (Euratom) nr. 3227/76 van 19 oktober 1976 houdende toepassing van de bepalingen inzake de veiligheidscontrole van Euratom (1), laatstelijk gewijzigd bij Verordening (Euratom) nr. 2130/93 (2), en Verordening nr. 8 van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie tot vaststelling van de aard en de strekking van de in artikel 79 van het Verdrag bedoelde verplichtingen (3), voor zover deze laatste verordening van toepassing is op Jenson Tungsten Ltd krachtens artikel 40 van Verordening (Euratom) nr. 3227/76.

Overeenkomstig artikel 77 van het Verdrag moet de Commissie zich ervan vergewissen of op het grondgebied van de Lid-Staten:

a) de ertsen, grondstoffen en bijzondere splijtstoffen niet voor andere doeleinden worden angewend dan waarvoor de gebruikers verklaard hebben ze te bestemmen;

b) de bepalingen met betrekking tot de voorziening en elke bijzondere verbintenis betreffende controle, die de Gemeenschap heeft aangegaan in een akkoord met een derde Staat of een internationale organisatie, worden nageleefd.

Overeenkomstig artikel 197 van het Verdrag omvat "grondstoffen" onder meer uranium dat het mengsel van isotopen bevat zoals dit in de natuur wordt aangetroffen en uranium waarvan het gehalte aan uranium-235 lager is dan normaal.

Overeenkomstig artikel 79, lid 1, van het Verdrag verlangt de Commissie het bijhouden en overleggen van werkstaten om de rekening en verantwoording van de gebruikte of geproduceerde ertsen, grondstoffen en bijzondere splijtstoffen mogelijk te maken.

Krachtens artikel 2 van Verordening nr. 8 houden de producenten en de gebruikers van ertsen, grondstoffen en bijzondere splijtstoffen een materiaalboekhouding bij, die hen in staat stelt de in die verordening omschreven staten bij de Commissie in te dienen en de juistheid daarvan aan te tonen.

Overeenkomstig artikel 5 van Verordening nr. 8 doen de producenten en de gebruikers van grondstoffen of bijzondere splijtstoffen uiterlijk op de 15e van iedere maand van elk van hun installaties aan de Commissie een balans toekomen van de materialen waarover zij in de loop van de voorafgaande maand hebben beschikt, overeenkomstig staat nr. III, waarvan een voorbeeld als bijlage aan die verordening is toegevoegd, vergezeld van een lijst van verzendingen en ontvangsten van materialen gedurende deze maand met aanduiding voor elk van hen van de datum, hoeveelheid, samenstelling, vorm alsmede van de leverancier of geadresseerde.

Overeenkomstig de artikelen 81 en 82 van het Verdrag controleren de inspecteurs de ertsen, grondstoffen en bijzondere splijtstoffen en zien zij de in artikel 79 bedoelde staten na.

B. De geconstateerde inbreuken

Naar aanleiding van het door het Directoraat Veiligheidscontrole van Euratom ingestelde onderzoek zijn de volgende door Jenson Tungsten Ltd gemaakte inbreuken geconstateerd:

1. inbreuk op de bepalingen van artikel 79 van het Verdrag en artikel 2 van Verordening nr. 8 ten aanzien van het bijhouden van werkstaten om rekening en verantwoording van de ertsen, grondstoffen en bijzondere splijtstoffen mogelijk te maken;

2. onverenigbaarheid van het systeem van materiaalboekhouding met de vereisten uit hoofde van de artikelen 81 en 82 van het Verdrag in die zin dat het onmogelijk was om de materialen en de boekhouding te controleren;

3. inbreuk op de bepalingen van artikel 5 van Verordening nr. 8 ten aanzien van het melden aan de Commissie van verzendingen en ontvangsten, met name betreffende de verzending van een aanzienlijk deel van de inventaris van kerntechnische materialen in 1993.

Ook is geconstateerd dat een verschil van 1,466 ton verarmd uranium en 7,5 kg natuurlijk uranium niet op bevredigende wijze verklaard of gerechtvaardigd is.

C. De uit te spreken sanctie

Krachtens artikel 83, lid 1, van het Verdrag kan de Commissie, ingeval personen of ondernemingen inbreuk maken op de verplichtingen welke hun worden opgelegd, sancties tegen hen uitspreken.

Deze sancties zijn, naar hun gewicht gerangschikt, de volgende:

a) de waarschuwing;

b) het intrekken van bijzondere voordelen, zoals financiële bijstand of technische hulp;

c) het stellen van de onderneming, voor een tijdsduur van ten hoogste vier maanden, onder het beheer van een persoon of groep van personen, daartoe aangewezen in onderlinge overeenstemming tussen de Commissie en de Staat waaronder de onderneming ressorteert;

d) het geheel of gedeeltelijk intrekken van grondstoffen of van bijzondere splijtstoffen.

Daar het doorslaggevende criterium voor de toepassing van dit artikel de ernst van de gemaakte inbreuk is, is in de eerste plaats zowel een objectieve als een subjectieve analyse van de aard van de inbreuk nodig.

Objectief gezien blijkt dat de bepalingen waarop inbreuk is gemaakt, wezenlijke elementen vormen van de communautaire wetgeving op het gebied van de veiligheidscontrole.

Bovendien maakten de geconstateerde feiten het de Commissie onmogelijk de taak uit te voeren die haar bij artikel 2, onder e), van het Verdrag is opgedragen, namelijk "door passende controle waarborgen, dat de kernmaterialen niet voor andere doeleinden worden aangewend dan waarvoor zij bestemd zijn".

Hoewel de verplichtingen van het Verdrag uiteraard bedoeld zijn om te waarborgen dat met betrekking tot alle kerntechnische materialen, met inbegrip van grondstoffen, naar behoren boekhouding, registratie en rapportage plaatsvindt, wordt hierbij wel de hoeveelheid en de aard van het kerntechnische materiaal in kwestie in aanmerking genomen. In dit geval was dat materiaal van geringe strategische waarde.

Subjectief gezien blijkt dat Jenson Tungsten Ltd niet de vereiste staten en rapporten voor het ter plaatse bewaarde kerntechnische materiaal heeft bijgehouden en dat er, ondanks verzoeken daartoe alsmede verscheidene herinneringen, gedurende een onaanvaardbaar lange periode geen systeem voor materiaalboekhouding bestond. Hiervoor zou normaliter een sanctie overeenkomstig artikel 83, lid 1, onder c), moeten worden opgelegd.

In aanmerking nemende dat Jenson Tungsten Ltd geen werkzaamheden uitvoert waarbij kerntechnisch materiaal is betrokken en dat het bedrijf verarmd-uraniumdraaisel van zijn voorganger in bezit heeft in afwachting van de afvoer daarvan, dient Jenson Tungsten Ltd staten met betrekking tot het nog ter plaatse aanwezige verarmd-uraniumdraaisel op te stellen en bij te houden en alle vaten met dit materiaal van een juist etiket te voorzien. Op deze etiketten moeten afgezien van het unieke identificatienummer de inhoud en het geschatte gewicht daarvan worden vermeld. Voorts dient Jenson Tungsten Ltd kennis te geven van alle toekomstige veranderingen in het kerntechnische materiaal, met name de verzending van het resterende verarmd-uraniumdraaisel met het oog op de verwijdering daarvan, overeenkomstig de geldende verordeningen van de Commissie. Voor toekomstige veranderingen moet een systeem voor documentatie over de oorsprong worden ingevoerd.

Zowel het objectieve als het subjectieve standpunt in overweging nemende, is de Commissie van oordeel dat de inbreuken die Jenson Tungsten Ltd heeft gemaakt van dien aard zijn dat een sanctie op haar plaats is.

Gegeven de omstandigheden, in het bijzonder dat in de installatie geen werkzaamheden met kerntechnisch materiaal of kerntechnische apparatuur worden uitgevoerd en dat het resterende verarmd-uraniumdraaisel zal worden afgevoerd zodra hiervoor commerciële regelingen kunnen worden getroffen, en dat er geen sprake is van bijzondere voordelen voor Jenson Tungsten Ltd, zoals financiële bijstand of technische hulp, is de passende sanctie die welke wordt genoemd in artikel 83, lid 1, onder a), van het Verdrag,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

1. Jenson Tungsten Ltd heeft inbreuk gemaakt op de artikelen 77, 79, 81 en 82 van het Verdrag en artikel 2 van Verordening nr. 8, aangezien er gedurende onaanvaardbaar lange tijd geen boekhoudsysteem voor de kerntechnische materialen bestond en met name geen werkstaten met betrekking tot en documenten over de oorsprong van het verarmd en natuurlijk uranium zijn overgelegd, hierbij inbegrepen de etikettering van het in voorraad gehouden kerntechnisch materiaal, waardoor volledige controle van het boekhoudsysteem onmogelijk was.

2. Jenson Tungsten Ltd heeft inbreuk gemaakt op artikel 5 van Verordening nr. 8 door te verzuimen tijdig kennis te geven van de verzending van een aanzienlijk deel van haar kerntechnische inventaris.

Artikel 2

1. De commissie legt Jenson Tungsten Ltd een waarschuwing op.

2. Deze waarschuwing wordt opgelegd met dien verstande dat de tekortkomingen met betrekking tot de documentatie over de oorsprong, de etikettering en het boekhoudsysteem voor kerntechnische materialen worden verholpen.

3. De Commissie beoordeelt aan de hand van het in artikel 3 bedoelde rapport en haar eigen controles of Jenson Tungsten Ltd aan het in lid 2 genoemde vereiste voldoet.

Artikel 3

Jenson Tungsten Ltd dient bij de Commissie binnen drie maanden na de datum van deze beschikking een rapport in met een beschrijving van de maatregelen die zijn getroffen om de in artikel 1 genoemde gebreken te corrigeren.

Artikel 4

1. Deze beschikking is gericht tot de firma Jenson Tungsten Ltd, 11, Maxted Road, Hemel Hempstead, Herts HP2 7DX, Verenigd Koninkrijk.

2. Deze beschikking wordt ter kennis gebracht van het Verenigd Koninkrijk.

Gedaan te Brussel, 13 november 1996.

Voor de Commissie

Christos PAPOUTSIS

Lid van de Commissie

(1) PB nr. L 363 van 31. 12. 1976, blz. 1.

(2) PB nr. L 191 van 31. 7. 1993, blz. 75.

(3) PB nr. 34 van 29. 5. 1959, blz. 651/59.