BIJLAGE

BIJDRAGE VAN DE UNIE TEN BEHOEVE VAN HET SEESAC-PROJECT INZAKE SALW-BEHEERSINGSACTIVITEITEN IN DE WESTELIJKE BALKAN BIJ DE UITVOERING VAN DE ROUTEKAART VOOR EEN DUURZAME OPLOSSING VOOR ILLEGAAL BEZIT VAN, MISBRUIK VAN EN HANDEL IN SALW/VUURWAPENS EN BIJBEHORENDE MUNITIE IN DE WESTELIJKE BALKAN

1. Inleiding en doelstellingen

Zuidoost-Europa blijft een aandachtsgebied en een belangrijke uitdaging in de strategie van de EU ter bestrijding van de illegale accumulatie van en handel in SALW en bijbehorende munitie („de EU-SALW-strategie”). Hoewel de laatste jaren aanzienlijke vooruitgang is geboekt, lijdt de doeltreffendheid van de inspanningen voor de beheersing van handvuurwapens en lichte wapens („SALW”) nog steeds onder de accumulatie van SALW en de bijbehorende munitie, ontoereikende opslagomstandigheden, illegaal bezit, hiaten in de beleidsvorming en de uitvoeringscapaciteit, en fragiele politieke systemen. Om vooruitgang te blijven boeken, de behaalde winst veilig te stellen en het pad te effenen voor een duurzame langetermijnoplossing die bestaat uit volledige harmonisatie met het wet- en regelgevingskader van de Unie en naleving van de internationale normen, vormt de blijvende ondersteuning van de strijd tegen de dreiging die uitgaat van de verspreiding van en de illegale handel in SALW in en vanuit Zuidoost-Europa, dan ook een essentieel onderdeel van de inspanningen van de Unie ter verwezenlijking van de doelstellingen van de EU-SALW-strategie.

Om de resterende problemen in verband met de beheersing van SALW aan te pakken en het engagement van de landen van de Westelijke Balkan voor de bestrijding van de illegale handel in en het misbruik van vuurwapens te versterken, werd na een regionale vergadering van de onderministers van Binnenlandse en Buitenlandse Zaken op 1 februari 2018 in Podgorica de volgende routekaart opgesteld: regionale routekaart voor een duurzame oplossing voor illegaal bezit van, misbruik van en handel in SALW/vuurwapens en munitie daarvoor in de Westelijke Balkan tegen 2024 („de routekaart”). De routekaart werd na raadpleging van de betrokken instellingen en internationale organisaties door de SALW-commissies van de Westelijke Balkan op 29 mei 2018 in Tirana afgerond. De routekaart werd goedgekeurd in het kader van de top over de Westelijke Balkan op 9 juli 2018 in Londen werd gehouden. De routekaart gaat uit van de gedachte dat de Westelijke Balkan een veiliger regio wordt, waar op de Unie- en andere internationale normen afgestemde, alomvattende en duurzame toezicht- en beheersingsregelingen voorhanden zijn om illegaal bezit van, misbruik van en handel in vuurwapens, munitie en explosieven op het spoor te komen, te voorkomen, te vervolgen en te bestrijden. De routekaart is ontwikkeld als sturend document en, beoogt daarom overeengekomen prestatieniveaus, hij beschrijft de inzet die de begunstigden op strategisch, politiek en operationeel niveau moeten leveren, en hij bouwt voort op het politieke engagement van de autoriteiten van de Westelijke Balkan ten aanzien van de wapenbeheersingsafspraken en de strategische documenten van de VN en de Unie.

Het Regionaal Uitwisselingscentrum voor Zuidoost-Europa inzake de beperking van het aantal handvuurwapens (Seesac) onderschreef, als de uitvoerende instantie van het regionaal uitvoeringsplan tegen de verspreiding van handvuurwapens en lichte wapens, de ontwikkeling van de routekaart en zal de uitvoering ervan coördineren en ondersteunen. Dit optreden zal dus de krachtens de Besluiten 2010/179/GBVB, 2013/730/GBVB en (GBVB) 2016/2356 van de Raad verleende bijstand voor SALW-beheersing verdiepen. Het zal de processen en maatregelen die nodig zijn voor het bereiken van duurzame SALW-beheersing in de Westelijke Balkan, verder vooruithelpen.

Dit optreden zal: a) de coördinatie van de uitvoering van de routekaart ondersteunen; b) de afstemming van het wet- en regelgevingskader betreffende SALW/vuurwapens op dat van de Unie ondersteunen, en c) het mogelijk maken om een duidelijk beeld van de huidige lacunes en behoeften te schetsen teneinde de capaciteiten voor grensoverschrijdende opsporing van illegale vuurwapenhandel verder te verbeteren door voort te bouwen op de instelling van contactpunten voor vuurwapens („FFP's”) in Zuidoost-Europa. Het zal ook zorgen voor een beter zicht op de huidige situatie en gebieden aanduiden waar de capaciteit voor het voorkomen van de illegale verspreiding van en handel in SALW/vuurwapens in Oekraïne en Belarus moet worden ondersteund, voortbouwend op de bijstand die krachtens Besluit (GBVB) 2016/2356 wordt verleend ter ondersteuning van de beperking van de dreiging van illegale accumulatie van en illegale handel in SALW in Zuidoost-Europa (Seesac IV). De uitvoering van dit optreden als zodanig zal een aanvulling vormen op de activiteiten uit hoofde van Besluit (GBVB) 2016/2356, waardoor het effect op de bestrijding van de illegale handel in vuurwapens zal kunnen worden vergroot. Het optreden zal zorgen voor coördinatie van andere regionale acties en initiatieven op het gebied van de bestrijding van de illegale handel in vuurwapens, teneinde synergieën te benutten, de interoperabiliteit te verbeteren en dubbel werk te voorkomen (1).

De algemene doelstelling van het project is bij te dragen tot de Europese en mondiale vrede en veiligheid door het tegengaan van de dreiging van accumulatie van en illegale handel in SALW en bijbehorende munitie in en vanuit Zuidoost-Europa. Tegelijkertijd zal het project de regionale stabiliteit versterken door te opereren binnen het kader van de Raad voor regionale samenwerking (RCC) en in partnerschap met andere relevante internationale partners en initiatieven.

Het project zal rechtstreeks bijdragen tot de uitvoering van de EU-veiligheidsstrategie, de EU-SALW-strategie, de EU-vuurwapenstrategie, het actieplan inzake illegale vuurwapenhandel tussen de EU en Zuidoost-Europa voor de periode 2015-2019 („het actieplan 2015-2019”), de EU-beleidscyclus voor georganiseerde en zware internationale criminaliteit, inclusief het Europees multidisciplinair platform tegen criminaliteitsdreiging (Empact vuurwapens), het wapenhandelsverdrag, het VN-actieprogramma ter voorkoming, bestrijding en uitroeiing van de illegale handel in SALW in al zijn aspecten, het internationaal traceringsinstrument, het VN-vuurwapenprotocol en Resolutie 1325 (2000) van de VN-Veiligheidsraad en zal in het bijzonder de regionale samenwerking bij het tegengaan van de dreiging die uitgaat van de verspreiding van SALW en bijbehorende munitie intensiveren. De resultaten van het project zullen tevens rechtstreeks bijdragen tot de uitvoering van doelstelling nr. 16 inzake duurzame ontwikkeling, betreffende vreedzame en rechtvaardige samenlevingen, in het bijzonder voor streefdoelen 16.1 (alle vormen van geweld en het daarmee verband houdende sterftecijfer overal aanzienlijk verminderen) en 16.4. (de illegale wapenstromen drastisch beperken). Voorts zal het project de uitvoering aanvullen van het actieplan van de Commissie ter bestrijding van de illegale handel in vuurwapens en explosieven in de Unie.

Specifiek zal het project in het volgende voorzien:

— coördinatie van en toezicht op de uitvoering van de regionale routekaart voor een duurzame oplossing voor illegaal bezit van, misbruik van en handel in SALW/vuurwapens en munitie daarvoor in de Westelijke Balkan;

— steun aan de autoriteiten in de Westelijke Balkan teneinde hun wapenbeheersingswetgeving af te stemmen op het regelgevingskader van de Unie en andere daarmee samenhangende internationale verplichtingen, en

— steun voor de strijd tegen de illegale wapenhandel in de Westelijke Balkan, de Republiek Moldavië, Oekraïne en Belarus. door middel van capaciteitsbeoordelingen en technische hulp aan de rechtshandhavings- en grenscontrole-instanties.

Voortbouwend op de succesvolle uitvoering van Besluit 2013/730/GBVB en Besluit (GBVB) 2016/2356 en conform de EU-SALW-strategie beoogt dit vervolgproject dus de beheersingsregelingen van de partners verder te versterken en de multilaterale aanpak verder te bevorderen door de gevestigde regionale mechanismen tegen het aanbod en de destabiliserende verspreiding van SALW en bijbehorende munitie te versterken. Om ervoor te zorgen dat de bij de Zuidoost-Europese instanties ontwikkelde capaciteiten worden gedeeld met andere probleemregio's, zal met het project voorts worden gestreefd naar een bredere regionale dimensie, via gerichte inspanningen voor kennisoverdracht.

2. Keuze van het uitvoeringsorgaan en coördinatie met andere relevante financieringsinitiatieven

Het Seesac is een gezamenlijk initiatief van het ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties (UNDP) en van de RCC, en fungeert derhalve als aanspreekpunt voor alle activiteiten in verband met SALW in Zuidoost-Europa. Als uitvoerende instantie van het regionaal uitvoeringsplan tegen de verspreiding van handvuurwapens en lichte wapens werkt het Seesac sinds 2002 met nationale en internationale belanghebbenden in Zuidoost-Europa aan de toepassing van een holistische aanpak van SALW-beheersing door middel van het ontplooien van een breed spectrum van activiteiten, waaronder: het faciliteren van strategische en operationele regionale samenwerking, ondersteuning van beleidsontwikkeling en capaciteitsverbetering bij instanties, bewustmakingscampagnes en SALW-inzamelingscampagnes, voorraadbeheer, vermindering van overschotten en verbetering van de markerings- en traceringscapaciteiten en van de controle op wapenexport. Het Seesac beschikt dus over een unieke capaciteit en ervaring wat de uitvoering van regionale multistakeholderinitiatieven betreft in de gemeenschappelijke economische en politieke context van de partners in de regio; het draagt daarbij zorg voor nationale en regionale zeggenschap en de levensvatbaarheid op lange termijn van zijn acties en heeft zich ontwikkeld tot voornaamste regionale instantie op het gebied van SALW-beheersing.

Het Seesac onderhoudt met alle relevante actoren en organisaties bilaterale en multilaterale communicatiekanalen. In dat opzicht fungeert het Seesac nog altijd als het secretariaat van de regionale stuurgroep SALW (RSG). Voorts fungeert het Seesac als het secretariaat van het initiatief inzake de regionale aanpak van het verkleinen van de wapenvoorraden (Regional Approach to Stockpile Reduction — RASR). Het Seesac neemt tevens deel aan de SALW-coördinatievergaderingen, een informeel coördinatiemechanisme inzake SALW-beheersing, tussen de NAVO, de Unie, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) en het Seesac. Het Seesac neemt regelmatig deel aan bevoegde regionale fora. Het Seesac onderhoudt een uitgebreid netwerk van formele en informele partnerschappen met organisaties als het Centrum voor Veiligheidssamenwerking (Centre for Security Cooperation — RACVIAC) en het Forum voor Veiligheidssamenwerking (Forum for Security Co-operation — FSC) van de OVSE. Er vinden regelmatig coördinatievergaderingen en uitwisselingen van informatie en gegevens plaats met VN-organisaties als UNODC en Unoda via onder meer het VN-mechanisme tot coördinatie van de actie op het gebied van handvuurwapens (UN Coordinating Action on Small Arms — CASA). Het Seesac fungeert dus als regionaal knoop- en aanspreekpunt voor een breed scala aan thema's in verband met de hervorming van de veiligheidssector en in het bijzonder SALW-beheersing en voorraadbeheer. Het Seesac onderhoudt nauwe contacten met relevante instellingen van de Unie om de contacten met tegenhangers uit Zuidoost-Europa doeltreffender te maken, en biedt daarbij ondersteuning aan. Het betreft voornamelijk DG Migratie en Binnenlandse Zaken van de Commissie, en Europol, alsmede door de Unie geleide initiatieven, zoals het Empact vuurwapens en de Groep Europese vuurwapendeskundigen (EFE).

Het Seesac, dat in Belgrado gevestigd is, bestrijkt momenteel heel Zuidoost-Europa en is actief in Albanië, Bosnië en Herzegovina (BiH), Kosovo, Montenegro, Servië, de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië en de Republiek Moldavië en het biedt beperkte steun aan Oekraïne en Belarus. In het verleden was het Seesac ook actief in Bulgarije, Kroatië en Roemenië. Regionale zeggenschap wordt gegarandeerd via de RCC en via de RSG, waar vertegenwoordigers van alle partners in Zuidoost-Europa strategische sturing verlenen en met initiatieven en verzoeken aangaande Seesac-activiteiten komen.

Het Seesac heeft een pioniersrol gespeeld door gemeenschappelijke problemen aan te pakken met regionale initiatieven; die benadering heeft indrukwekkende resultaten opgeleverd in Zuidoost-Europa, niet alleen wegens de essentiële informatie-uitwisseling en de stimulans voor gezonde regionale mededinging waartoe dit heeft geleid, maar ook omdat deze aanpak het dankzij een holistische uitvoeringswijze gemakkelijker maakt op nationaal en regionaal niveau samenhangende en gemakkelijk meetbare resultaten te boeken. De organisatie van jaarlijkse vergaderingen van de RSG en de deelname van het Seesac aan alle belangrijke processen en initiatieven garanderen de tijdige en open informatie-uitwisseling, een sterk omgevingsbewustzijn en voldoende vooruitziendheid om er zorg voor te dragen dat bij de uitvoering overlappingen worden voorkomen en wordt ingespeeld op de actuele behoeften van de regeringen en de regio's en op nieuwe trends.

Het Seesac baseert al zijn activiteiten op de behoeften die de tegenhangers hebben meegedeeld en op de verzamelde baselinegegevens, en onderneemt niets zonder goedkeuring en politieke steun van de nationale belanghebbenden. Daarnaast zijn alle inspanningen gericht op ondersteuning van de door de Unie geleide processen en verwezenlijking van de normen en criteria van de Unie. Het Seesac heeft bij vorige door de Unie gefinancierde projecten een zeer groot deel van de voorgenomen activiteiten ook daadwerkelijk uitgevoerd, waarbij duurzame projectresultaten werden bereikt door het tot stand brengen en bevorderen van de zeggenschap van de partners over de projecten en activiteiten, en waarbij regionale coördinatie, ervaring en de uitwisseling van beste praktijken, alsmede regionaal onderzoek, werden aangemoedigd. Door zijn expertise inzake SALW en zijn grondige kennis van de regionale aangelegenheden en de belanghebbenden is het Seesac de meest geschikte uitvoeringspartner voor deze specifieke actie.

Het project vormt ook een aanvulling op de bestaande nationale en regionale inspanningen om te zoeken naar maximale synergie. Het Seesac zal optreden in combinatie met de volgende internationale inspanningen voor hulpverlening:

— in Bosnië en Herzegovina (BiH): — het project van de Unie voor voorraadbeheer, technische ondersteuning en de vermindering van overtollige munitie (EU STAR), dat wordt gefinancierd door de kortetermijncomponent van het Unie-instrument voor bijdrage aan stabiliteit en vrede, en wordt uitgevoerd door het UNDP-kantoor in Sarajevo; het EU STAR-project bouwt voort op de resultaten en geleerde lessen van het EXPLODE-project, dat werd gefinancierd door de Unie en werd uitgevoerd door het UNDP van april 2013 tot en met november 2016, en dat beoogde steun te blijven verlenen aan de instelling van een duurzaam systeem voor voorraadbeheer in BiH; — het door de Duitse Ministerie van Buitenlandse Zaken gefinancierde project, gericht op de bestrijding van de illegale wapenhandel (CIAT) dat de grenspolitie van BiH en het Ministerie van Veiligheid van BiH ondersteunt bij het onderkennen, voorkomen en bestrijden van de illegale handel in vuurwapens, munitie en explosieven vanuit en via BiH; — het coördinatiemechanisme dat door het Ministerie van Defensie (MoD) van BiH en internationale actoren is opgezet met het oog op permanente complementariteit met de inspanningen van de internationale gemeenschap om een oplossing te vinden voor de overtollige voorraden conventionele munitie in handen van het MoD van BiH, en om mogelijke toekomstige campagnes voor het inzamelen van illegale conventionele wapens in BiH voor te bereiden. Tot dusver is aanzienlijke winst geboekt door nauwe samenwerking en coördinatie met deze drie projecten, wat tot efficiëntere resultaten heeft geleid;

— in Servië heeft het project van de voorraadbeheer inzake conventionele munitie (CASM), dat door het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse Zaken, het UNDP en de OVSE wordt gefinancierd, ten doel de veiligheid en beveiliging van geselecteerde opslagplaatsen van conventionele munitie te vergroten en gerapporteerde overtollige munitie te vernietigen;

— in Montenegro is het project van de demilitarisering van Montenegro (MONDEM), dat door het UNDP in partnerschap met de OVSE wordt beheerd, gericht op de beperking van het risico van contraproliferatie door het creëren van veilige en beveiligde opslaginfrastructuur en beheersystemen voor conventionele munitie, het beperken van het explosiegevaar voor de bevolking door milieuvriendelijke demilitarisering, het vernietigen van giftige gevaarlijke afvalstoffen (vloeibare raketbrandstof) en de ondersteuning van de defensiehervorming door de vernietiging van een beperkt aantal door het MoD van Montenegro aangewezen zware wapens;

— in de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, het project dat is gericht op de vermindering van het proliferatierisico van wapens en munitie, dat de beveiliging van bestaande voorraden handvuurwapens en munitie moet verhogen, dat wordt beheerd door het Ministerie van Binnenlandse Zaken, en dat wordt uitgevoerd door de OVSE-missie in Skopje;

— in Kosovo heeft het FERM-project (Firearms and Explosives Risk Mitigation — voorheen KOSSAC), dat aanvankelijk gericht was op de terugdringing van het wapengeweld in Kosovo en het vergroten van de veiligheid van de bevolking, als doelstelling de belanghebbenden in Kosovo te ondersteunen bij het beheersen van het wijdverbreide illegaal bezit van en de handel in SALW en bij het tot een minimum beperken van de risico's van deze wapens en explosieven, via risicobeheer en een empirisch onderbouwde aanpak;

— regionaal, het Regional Security Sector Reform Platform (RSSRP), een beproefd platform dat wereldwijd snelle, doeltreffende en vraaggerichte antwoorden geeft op behoeften in verband met de rechtsstaat op technisch niveau; met een snel ontplooiingsmechanisme, dat stoelt op het unieke Seesac-netwerk van beveiligingsdeskundigen met ervaring op het gebied van de hervorming van de veiligheidssector, biedt het RSSRP op maat gesneden steun, met bijzondere nadruk op de beheersing van SALW en gendermainstreaming in het veiligheidsbeleid.

Het Seesac onderhoudt regelmatig contact met de OVSE, de NAVO, Europol, Empact en Interpol, alsmede met andere betrokkenen, teneinde zorg te dragen voor de complementariteit van de acties, tijdig optreden en een kosteneffectief gebruik van middelen.

3. Projectbeschrijving

De nieuwe fase van het Seesac-project zal voortbouwen op de resultaten die zijn bereikt in het kader van Besluit 2013/730/GBVB en sporen met Besluit (GBVB) 2016/2356.

Zij zal voornamelijk op drie belangrijke gebieden gericht zijn, met behoud van de holistische aanpak van de dreiging die SALW in de regio vormt. Die drie gebieden hebben betrekking op het strategisch/beleidsmatig niveau en de operationele aspecten, waardoor alle niveaus van SALW-beheersing rechtstreekst worden ondersteund met een focus op: nauwe coördinatie van de regionale aanpak voor de uitvoering van de routekaart; versterking van de capaciteiten voor het afstemmen van de wapenbeheersingwetgeving, en, wat Oekraïne en Belarus betreft, een beter begrip van de capaciteiten voor de strijd tegen illegale handel.

Meer concreet zal het project leiden tot:

— gecoördineerde uitvoering van de regionale routekaart voor een duurzame oplossing voor illegaal bezit van, misbruik van en handel in SALW/vuurwapens en munitie daarvoor in de Westelijke Balkan;

— ondersteuning van de autoriteiten in de Westelijke Balkan teneinde hun wapenbeheersingswetgeving af te stemmen op het regelgevingskader van de Unie en andere daarmee samenhangende internationale verplichtingen, en ten einde regionale normen af te spreken;

— ondersteuning van de strijd tegen de illegale wapenhandel in de Westelijke Balkan, de Republiek Moldavië, Oekraïne en Belarus, door middel van capaciteitsbeoordelingen en technische hulp aan de rechtshandhavings- en grenscontrole-instanties.

De strategie van het project is gebaseerd op de unieke aanpak van het Seesac, die erin bestaat vertrouwen en samenwerking in de regio te bevorderen, als een noodzakelijke voorwaarde voor het tot stand brengen van concrete en meetbare grondige hervormingen. In het bijzonder op regionaal niveau zijn de verschillende door het Seesac gefaciliteerde samenwerkingsprocessen, waarbij zowel beleidsmakers als praktijkmensen op operationeel niveau zijn betrokken, essentieel gebleken om te zorgen voor een concurrerende omgeving die gunstig is voor kennisoverdracht, uitwisseling van deskundigheid, en informatiedeling. Dit heeft niet alleen bijgedragen tot het vergroten van de capaciteit in de regio, maar heeft vooral vertrouwen helpen opbouwen en directe samenwerking helpen tot stand brengen tussen instellingen en individuele deskundigen die onder meer de ontwikkeling van de routekaart mogelijk hebben gemaakt. Het klimaat van professioneel vertrouwen maakt het op zijn beurt mogelijk dat op nationaal niveau vooruitgang wordt geboekt inzake de met de routekaart aangepakte kwesties: Voorts heeft de aanpak van regionale samenwerking de regio transparanter en efficiënter gemaakt in zijn inspanningen om de wapenhandel te beheersen, met als gevolg dat de partners van Zuidoost-Europa nu wereldwijd behoren tot de meest transparante landen wat betreft de rapportage over wapenoverdrachten. Het project zal daarom regionale samenwerking blijven bevorderen als een essentieel element dat bijdraagt tot meetbare resultaten.

Het geografisch toepassingsgebied van het project is de Westelijke Balkan. De rechtstreekse begunstigden zijn Albanië, BiH, Kosovo, Montenegro, Servië en de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië. Daarnaast zal het project trachten meer steun te bieden aan Oost-Europese landen die met gelijkaardige SALW-beheersingsproblemen kampen, zoals de Republiek Moldavië, Oekraïne en Belarus, via de overdracht van kennis en ervaring en goede praktijken die sinds 2001 in de Westelijke Balkan werden opgedaan en ontwikkeld.

3.1. Coördineren van de uitvoering van de regionale routekaart voor een duurzame oplossing voor illegaal bezit van, misbruik van en handel in SALW/vuurwapens en munitie daarvoor in de Westelijke Balkan

Doel

Zorgen voor een doeltreffende coördinatie van de uitvoering door zes begunstigden van de routekaart en de bijbehorende zes actieplannen, die specifieke doelstellingen bevatten en worden getoetst aan de hand van kernprestatie-indicatoren („KPI's”). De vooruitgang zal worden gemeten door middel van een mechanisme voor toezicht, evaluatie en verslaglegging over de resultaten die zijn behaald bij de uitvoering van de routekaart en de bijbehorende actieplannen van de partners.

Beschrijving

De partners van de Westelijke Balkan bevestigden op 9 juli 2018 tijdens de Westelijke Balkan-top nog eens hun gemeenschappelijke wil en vastbeslotenheid om een eind te maken aan het illegaal bezit en het misbruik van vuurwapens en de illegale handel in deze wapens door hun steun te verlenen aan de routekaart. De regionale routekaart die via een grondig raadplegingsproces en met de steun van het Seesac werd ontwikkeld, is een aanvulling op bestaande maatregelen van de Unie die deze dreiging het hoofd willen bieden, met name het actieplan 2015-2019, de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger betreffende elementen ten behoeve van een EU-strategie tegen illegale vuurwapens, SALW en bijhorende munitie, en het Empact-werk van Europol in de regio. De routekaart is een illustratie van de consensus onder alle belanghebbenden in de regio over de bestaande uitdagingen, de te bereiken doelstellingen en het tijdschema van de te nemen maatregelen. Zij biedt een breed platform voor de verwezenlijking van gezamenlijk overeengekomen KPI's op strategisch, beleidsmatig en operationeel niveau. De werkzaamheden in het kader van deze component zullen resulteren in: een doeltreffende coördinatie van de uitvoering van de routekaart op regionaal vlak; op maat gesneden steun voor SALW-commissies en bevoegde autoriteiten bij het uitvoeren van hun routekaart-actieplannen; geregelde monitoring en evaluatie van de voortgang aan de hand van de gezamenlijk overeengekomen KPI's, en een beter begrip van de mogelijkheden van de begunstigden om acties uit te voeren onder de functionele onderdelen van de routekaart.

Het project wil de uitvoering van de routekaart coördineren door middel van:

— formele regionale routekaartcoördinatievergaderingen waarbij vooral de balans wordt opgemaakt van de gemaakte vorderingen en van informatie-uitwisseling;

— deskundige en technische steun aan lokale routekaartcoördinatievergaderingen die toezien op de uitvoering van actieplannen van de partners;

— het opstellen van tweejaarlijkse toezichts- en evaluatieverslagen over de vooruitgang, de uitdagingen en de behoeften bij de uitvoering van de routekaart, gebaseerd op de gezamenlijk overeengekomen KPI's;

— een tussentijdse evaluatie van de uitvoering van de routekaartactieplannen waaronder capaciteitsbeoordeling betreffende SALW-beheersing voor de zes begunstigden;

— voorlichtings- en zichtbaarheidsacties in verband met de routekaart (waaronder de oprichting van een onlineplatform, betrokkenheid van belanghebbenden en bewustmakingsactiviteiten).

Projectresultaten/uitvoeringsindicatoren:

— organisatie van maximaal zes routekaartcoördinatievergaderingen;

— ondersteunende maatregelen om de balans op te maken van de gemaakte vorderingen, om informatie uit te wisselen, om kennis over te dragen en om normen af te spreken;

— organiseren van lokale coördinatievergaderingen (tot 36 in totaal);

— opstellen van tweejaarlijkse toezichts- en evaluatieverslagen (tot zes stuks);

— tussentijdse evaluatie, met onder meer capaciteitsbeoordeling voor zes routekaartbegunstigden;

— oprichting van een onlineplatform om een goede voorlichting over en zichtbaarheid van de routekaart te verzekeren.

3.2. Steun bieden aan de autoriteiten in de Westelijke Balkan teneinde hun wapenbeheersingswetgeving af te stemmen op het regelgevingskader van de Unie en andere daarmee samenhangende internationale verplichtingen en om regionale normen af te spreken

Doel

Dit onderdeel zal algemene technische bijstand leveren voor de ontwikkeling en uitvoering van een sterk wettelijk kader voor SALW-beheersing dat volledig is afgestemd op en in overeenstemming is met het regelgevingskader van de Unie en andere internationale overeenkomsten en normen.

Beschrijving

Doelstelling 1 van de routekaart wil verzekeren dat in de Westelijke Balkan wapenbeheersingswetgeving wordt ingevoerd en dat deze tegen 2023 volledig is afgestemd op het regelgevingskader van de Unie en andere, daarmee samenhangende, internationale verplichtingen. Er is in de Westelijke Balkan duidelijk en dringend behoefte aan een dergelijk wet- en regelgevingskader betreffende de beheersing van SALW/vuurwapens, teneinde de beheersing van vuurwapens op een doeltreffende manier te reglementeren en het antwoord op relevante bedreigingen te vergemakkelijken. Dit zal de compatibiliteit van wapenbeheersingswetgeving en -procedures in de Westelijke Balkan vergemakkelijken, evenals het afstemmen van procedures voor de beheersing van SALW/vuurwapens op de praktijk. Door een dergelijke normalisatie zouden rechtshandhavings- en gerechtelijke instanties rechtstreeks kunnen samenwerken, informatie kunnen uitwisselen en gezamenlijke of parallelle onderzoeken kunnen uitvoeren. Dit zou ook kunnen leiden tot een beter en meer doeltreffend antwoord op vuurwapengerelateerde bedreigingen op nationaal, regionaal en Europees niveau. Daarnaast wordt in Zuidoost-Europa het genderaspect vaak niet erkend of komt het niet op adequate wijze aan de orde in de wetgevings- en beleidskaders betreffende de SALW-beheersing, waardoor die beheersing minder efficiënt wordt in zijn streven naar veiligheid voor alle burgers, ongeacht of het vrouwen, mannen, meisjes of jongens zijn. Het project zal dan ook bijdragen tot de integratie van het genderperspectief in de wapenbeheersingswetgeving.

Voortbouwend op de deskundige ondersteuning die middels de tenuitvoerlegging van Besluit 2013/730/GBVB in de regio aan de autoriteiten is verleend, zal dit onderdeel steun verlenen aan de autoriteiten in de regio met het oog op: een beter begrip van het huidige basisscenario en de hiaten in het rechtskader van de zes begunstigde partners; technische steun voor volledige harmonisering met de normen en methoden die de EU en andere internationale instanties hanteren, op maat gemaakte nationale en regionale thematische workshops; de actualisering van het regionale wapenwetgevingscompendium; een gendergerelateerde doorlichting van het rechtskader van de begunstigden van het project teneinde te verzekeren dat beleidsmaatregelen rond wapenbeheersing het verband tussen SALW en gender niet verzwijgen; de voortzetting van het Gender Coach-programma. Deze actie zal ook zorgen voor een grotere capaciteit van de SALW-commissies op het vlak van voorlichting en bewustmaking door opleidingen rond de ontwikkeling van mediastrategieën aan te bieden.

Middelen om dat te bereiken:

— ontwikkeling van een beoordelings- en kloofanalyse van rechtskaders van de partners voor SALW-beheersing en het niveau van harmonisering met Unie- en internationale wetgeving, evenals de normaliseringsgraad van procedures in de regio;

— steun voor normalisering en harmonisering door het voortdurend aanbieden van advies op aanvraag evenals thematische workshops over wapenwetgeving, regelgeving en het strafwetboek op zowel regionaal als nationaal niveau;

— actualisering van het regionale wapenwetgevingscompendium als gemakkelijk te raadplegen gids voor SALW/vuurwapenbeheersingswetgeving in de regio;

— gendergerelateerde doorlichting van het juridisch rechtskader en de voortzetting van het Gender Coach-programma;

— opleidingen betreffende de ontwikkeling van mediastrategieën.

Projectresultaten/uitvoeringsindicatoren:

— beoordelings- en kloofanalyse (zes) van verslagen over het rechtskader voor iedere begunstigde;

— tot drie regionale workshops en zes thematische workshops voor de begunstigden;

— een voorstel voor expertise op aanvraag betreffende wetgevings- en beleidsactualisering;

— een geactualiseerd wapenwetgevingscompendium dat in alle relevante talen van de regio is vertaald;

— verslagen over een gendergerelateerde doorlichting van het rechtskader voor wapens (zes verslagen);

— Gender Coach-programma met twee hoofden van SALW-commissies;

— mediastrategieontwikkeling en -opleiding.

3.3. De strijd aangaan met de illegale wapenhandel in de Westelijke Balkan, de Republiek Moldavië, Oekraïne en Belarus, door middel van capaciteitsbeoordelingen en technische hulp aan de rechtshandhavings- en grenscontrole-instanties.

Doel

De dreiging van de illegale vuurwapenhandel verminderen door de capaciteit van rechtshandhavers en grenspolitie voor het verzamelen, analyseren en doorgeven van informatie te verhogen.

Beschrijving

Dit onderdeel beoordeelt het vermogen van regionale autoriteiten om zowel preventieve als repressieve activiteiten uit te voeren die noodzakelijk zijn om de illegale handel in wapens, munitie en explosieven vanuit en via hun rechtsgebied op te sporen, te dwarsbomen en te bestrijden. De hulp zal vooral bestaan uit een grondige evaluatie van de behoeften van de grensautoriteiten en van de personeels- en uitrustingsbehoeften van de recherche (NL)/gerechtelijke politie (BE) voor het goed functioneren en presteren. Er zal een proefproject worden uitgevoerd met het oog op de totstandbrenging van een netwerk voor ballistische informatie voor Zuidoost-Europa — een operationele, kostenefficiënte structuur ter uitwisseling van ballistische informatie die rechtstreeks in verbinding staat met Europol, met als doel het geautomatiseerd verzamelen en uitwisselen van bruikbare ballistische informatie over de bestaande wapengerelateerde grensoverschrijdende criminaliteit, de preventie van nog meer criminaliteit en de verbetering van het strategisch beeld in verband met de aard en de patronen van wapencriminaliteit.

De voorgestelde activiteiten zullen zorgvuldig worden gecoördineerd met en een aanvulling vormen op de bestaande acties van de Unie in Zuidoost-Europa, in de eerste plaats de EU-beleidscyclus voor georganiseerde en zware internationale misdaad, en met name de operationele actieplannen van Empact Firearms alsmede de activiteiten van Europol, Frontex en Interpol. Ten slotte zullen de activiteiten van dit onderdeel bijdragen tot de uitvoering van het actieplan 2015-2019.

Voortbouwend op de succesvolle poging om de autoriteiten van de Republiek Moldavië, Oekraïne en Belarus bij de reeds bestaande regionale samenwerkingsprocessen in Zuidoost-Europa te betrekken, is er al een aantal behoeften op het vlak van SALW-beheersing in kaart gebracht. In het belang van een grotere capaciteit voor de SALW-beheersinstanties in de Republiek Moldavië, Oekraïne en Belarus in de algemene strijd tegen de misdaad en in het bijzonder bij de aanpak van de illegale verspreiding van en handel in SALW/vuurwapens, zal dit onderdeel in deze rechtsgebieden een beeld schetsen van probleemgebieden wat betreft de SALW-beheersing, en zo de weg vrijmaken voor gerichte interventies tegen de dreiging die uitgaat van de illegale handel in SALW.

Belangrijkste beoogde activiteiten:

— evaluatie van de behoeften van de grenspolitie en de recherche/gerechtelijke politie in de Westelijke Balkan bij de strijd tegen de illegale wapenhandel;

— voortbouwen op het huidige werk betreffende de oprichting van de contactpunten voor vuurwapens (Focal Point Firearms — FFP's) door praktische steun te verlenen aan de mogelijkheden voor informatie-uitwisseling, met name van ballistisch bewijsmateriaal, en aan het aanschaffen van gespecialiseerd materiaal ter ondersteuning van de FFP's;

— evaluatie van de capaciteit van de Republiek Moldavië, Oekraïne en Belarus voor bepaalde aspecten van de beheersing van SALW, munitie en explosieven evenals voor de strijd tegen illegale vuurwapenhandel met onder meer de nadruk op wetgevings- en beleidskaders, capaciteiten van de fysieke beveiliging en het voorraadbeheer (PSSM), grenscontrole, de recherche/gerechtelijke politie en het justitiële antwoord op de illegale handel in en het misbruik van vuurwapens. De gedetailleerde evaluatie zal kansen, bedreigingen en uitdagingen benoemen en aanbevelingen doen voor gerichte interventies teneinde de dreiging aan te pakken die uitgaat van de illegale handel in SALW.

Projectresultaten/uitvoeringsindicatoren:

— evaluatie van de behoeften van de grenspolitie en de recherche/gerechtelijke politie in de Westelijke Balkan bij de strijd tegen de illegale wapenhandel;

— meer ballistische deskundigen en onderzoekers om grensoverschrijdende vuurwapengerelateerde criminaliteit aan te pakken;

— uitgevoerd proefproject betreffende een operationele structuur voor de uitwisseling van ballistische informatie;

— evaluatie van de capaciteiten van de Republiek Moldavië, Oekraïne en Belarus en betreffende bepaalde aspecten van de SALW-beheersing, met vastgestelde gerichte interventies.

4. Begunstigden

De directe begunstigden van het project zijn de instellingen die belast zijn met SALW-beheersing in de Westelijke Balkan. De autoriteiten van Binnenlandse Zaken, politie, grenswacht en douane van de Republiek Albanië, BiH, Kosovo, Montenegro, Servië, de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië en de Republiek Moldavië zullen de vruchten plukken van de verhoogde capaciteit, nieuwe kennis, verbeterde procedures en gespecialiseerde, kostenefficiënte uitrusting die nodig zijn voor beleidsmatige, operationele en technische ontwikkelingen op het gebied van SALW-beheersing. De SALW-commissies en andere instellingen die belast zijn met de beheersing van SALW in Zuidoost-Europa zullen ten slotte profiteren van opleidings- en gegevensuitwisseling en van regionale samenwerking. Daarnaast zullen belangrijke instellingen, belast met de SALW-beheersing in de Republiek Moldavië, Oekraïne en Belarus de vruchten plukken van doelgerichte kennisoverdracht en van een beter begrip van de dreiging die uitgaat van de illegale wapenhandel.

De voorgestelde activiteiten stemmen zowel volledig overeen met de routekaart als met de prioriteiten van de partners inzake SALW-beheersing en zijn door de bevoegde SALW-beheersinstanties van de partners goedgekeurd, waaruit hun betrokkenheid bij en hun inzet voor het verwezenlijken van projectresultaten blijken.

De bevolking van de landen in de Westelijke Balkan, Zuidoost-Europa en de Unie, die bedreigd wordt door de grootschalige SALW-proliferatie, zal de vruchten van dit project plukken naarmate het risico afneemt.

5. Zichtbaarheid van de Unie

Het Seesac maakt met passende maatregelen bekend dat de Unie de actie heeft gefinancierd. Die maatregelen worden getroffen aan de hand van de Handleiding communicatie en zichtbaarheid van de Commissie voor het externe optreden van de Europese Unie. Het Seesac zal zorg dragen voor de zichtbaarheid van de bijdrage van de Unie door middel van passende profilering en publiciteit, en op die manier de rol van de Unie benadrukken, de transparantie van het optreden verzekeren en bekendheid geven aan de redenen die aan het besluit ten grondslag liggen, evenals aan de Unie-steun voor het besluit en de resultaten waartoe die steun heeft geleid. Op het door het project geproduceerde materiaal zal de vlag van de Europese Unie duidelijk zichtbaar zijn, overeenkomstig de richtsnoeren van de Unie voor het juiste gebruik en de juiste weergave van de vlag.

Aangezien de geplande activiteiten sterk verschillen qua reikwijdte en aard, zal gebruik worden gemaakt van een veelheid aan promotie-instrumenten, waaronder: traditionele media, websites, sociale media en informatie- en promotiemateriaal waaronder infographics, folders, nieuwsbrieven, persmededelingen en andere instrumenten, naargelang het geval. Op de in het kader van dit project gefinancierde publicaties, publieke evenementen, campagnes, uitrusting en bouwwerken zal de nodige informatie worden vermeld. Teneinde de impact van het project te vergroten door middel van bewustmaking van de diverse nationale regeringen en de bevolking, de internationale gemeenschap en de lokale en internationale media, wordt iedere doelgroep in de passende taal aangesproken. Er zal bijzondere nadruk worden gelegd op nieuwe media en aanwezigheid op het internet.

6. Looptijd

Op basis van de ervaring met de uitvoering van Besluiten 2010/179/GBVB en 2013/730/GBVB en gezien de regionale reikwijdte van het project, het aantal begunstigden en het aantal en de complexiteit van de voorgenomen activiteiten, is voor de uitvoering 36 maanden uitgetrokken.

7. Algemene opzet

De technische uitvoering van deze actie is toevertrouwd aan het UNDP, dat handelt namens het Seesac, het regionaal initiatief dat werkt in het kader van het mandaat van het UNDP en van de RCC. Als uitvoerende instantie van het regionaal uitvoeringsplan tegen de verspreiding van SALW fungeert het Seesac derhalve als aanspreekpunt voor alles in verband met SALW in de regio Zuidoost-Europa, waaronder de coördinatie van de uitvoering van de regionale routekaart.

Het UNDP draagt, namens het Seesac, de algemene verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de projectactiviteiten en moet verantwoording afleggen voor de uitvoering van het project. De looptijd van het project is drie jaar (36 maanden).

8. De partners

Het Seesac voert de actie rechtstreeks uit in nauwe samenwerking met SALW-commissies en met de autoriteiten van Binnenlandse Zaken van Albanië, BiH, Kosovo, Montenegro, Servië, de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië en de Republiek Moldavië en relevante instellingen in Oekraïne en Belarus. Andere instellingen zullen nauw bij het project worden betrokken, in overeenstemming met de vaste holistische multistakeholderaanpak van SALW-beheersing.

9. Rapportering

De inhoudelijke en financiële verslaglegging heeft betrekking op de volledige actie die wordt beschreven in de betreffende overeenkomst voor de bijdrage en de bijbehorende begroting, ongeacht of de actie volledig of gedeeltelijk door de Commissie wordt gefinancierd.

Er worden inhoudelijke kwartaalverslagen ingediend om de vooruitgang met betrekking tot het bereiken van de kernresultaten te registreren en te volgen.

10. Geraamd budget

De totale geraamde kosten van het door de Unie gefinancierde project bedragen 4 002 587,52 EUR.

(1) Actieplan inzake illegale vuurwapenhandel tussen de EU en Zuidoost-Europa voor de periode 2015-2019; conclusies van de Raad over de uitvoering van een EU-beleidscyclus voor georganiseerde en zware internationale criminaliteit voor 2018-2021 — Empact vuurwapens.