NL Publicatieblad van de Europese Unie C 79/5

ADVIES VAN DE RAAD

van 18 januari 2005

over het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Oostenrijk voor de periode 2004-2008

(2005/C 79/03)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,

Gelet op Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid (1), en met name op artikel 5, lid 3,

Gezien de aanbeveling van de Commissie,

Na raadpleging van het Economisch en Financieel Comité,

BRENGT HET VOLGENDE ADVIES UIT:

Op 18 januari 2005 heeft de Raad het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Oostenrijk voor de periode 2004-2008 onderzocht. Dit programma voldoet aan de gegevensvereisten van de „gedragscode” voor de inhoud en de vorm van de stabiliteits- en convergentieprogramma's.

Volgens het macro-economische scenario dat aan het programma ten grondslag ligt zal de reële BBP-groei, die in 2004 1,9 % bedroeg, in 2005 en 2006 naar verwachting aantrekken tot circa 2,5 % en op dat peil blijven gedurende de rest van de programmaperiode. Op basis van de op dit ogenblik beschikbare gegevens lijkt dit scenario met de groeihypothesen voor de eerste jaren geloofwaardig maar voor de laatste jaren veeleer optimistisch, aangezien in de prognose gedurende vier achtereenvolgende jaren een groei wordt verwacht die hoger is dan het potentieel. De in het programma vervatte prognoses voor de inflatie zijn realistisch.

Oostenrijk wil uiterlijk in 2008 een begroting in evenwicht bereiken. Het tekort, dat in 2004 op 1,3 % van het BBP lag, zal in 2005 naar verwachting stijgen tot 1,9 % van het BBP, waarna het eerst traag terugloopt, tot 1,7 % in 2006 en vervolgens in twee even grote stappen in 2008 tot nul daalt. Dit pad weerspiegelt een begrotingsstrategie die een gestage vermindering van de belastingdruk combineert met een terugkeer, op de middellange termijn, naar een begroting in evenwicht. De overeenkomstig het ESR 95 berekende belastingdruk moet dalen van 43,1 % in 2003 tot 40 % in 2008, en anderzijds zullen de totale uitgaven naar verwachting met 4,8 procentpunt dalen. Het consolidatietraject is neergelegd in een nationaal stabiliteitspact tussen de territoriale autoriteiten, dat op alle overheidsniveaus door middel van een sanctiemechanisme ten uitvoer wordt gelegd.

Het begrotingsresultaat zou minder gunstig kunnen zijn dan de ramingen in het programma. Met name worden maatregelen voor belastingverlichting vervroegd ingevoerd terwijl de dienovereenkomstige uitgavenbeperkingen naar de latere programmajaren worden verschoven. De risico's houden elkaar in evenwicht voor 2005 en 2006, aangezien de ontwikkeling van het tekort in die periode hoofdzakelijk valt te verklaren door de aanzienlijke belastingverlagingen die op 1 januari 2005 van kracht worden, terwijl het onderliggende macro-economische scenario realistisch is. Voor 2007 en 2008, daarentegen, zijn er duidelijke neerwaartse risico's: ten eerste wordt aangenomen dat de groei van het BBP aanhoudend boven het potentieel zal liggen en ten tweede wordt de verwachte aanzienlijke daling van de uitgavenquote in het programma niet nader aangeduid. Rekening houdende met deze risicobeoordeling is de in het programma uitgestippelde begrotingsstrategie mogelijk niet toereikend om de doelstelling van het stabiliteits- en groeipact om op middellange termijn een conjunctuurgezuiverde begroting te hebben die nagenoeg in evenwicht is, vóór 2008 te halen. Toch verschaft deze kennelijk een veiligheidsmarge die ruim genoeg is om gedurende de gehele programmaperiode te voorkomen dat het tekort bij normale macro-economische fluctuaties de drempel van 3 % van het BBP overschrijdt.

Volgens de ramingen lag de schuldquote in 2004 met 64,2 % van het BBP boven de in het Verdrag vastgelegde referentiewaarde van 60 % van het BBP. Volgens het programma zal de schuldquote gedurende de programmaperiode met 5 procentpunten dalen. De ontwikkeling van de schuldquote zou niettemin minder gunstig kunnen uitvallen dan verwacht, gelet op de hogervermelde risico's voor de begrotingsdoelstellingen. Anderzijds zou Oostenrijk dit risico potentieel kunnen compenseren door middel van grootscheepse privatiseringen.

Oostenrijk bevindt zich, ondanks de verwachte hoge kosten van de vergrijzing, kennelijk in een vrij gunstige positie ten aanzien van de houdbaarheid van de openbare financiën op lange termijn. De pensioenhervormingen van 2003 en 2004 zullen de begroting op de lange termijn in aanzienlijke mate ontlasten. Na de pensioenhervorming van 2003 heeft Oostenrijk in 2004 nog een pensioenhervorming doorgevoerd (Pensionsharmonisierung), die tot doel had alle werknemers in de publieke en particuliere sector in een geharmoniseerd pensioenstelsel op te nemen. De aanzienlijke bijdrage van de wet van 2004 tot de houdbaarheid van de openbare financiën op lange termijn zal nu pas na 2030 voelbaar zijn, terwijl de besparingen op middellange termijn ingevolge de wet van 2003 ten dele worden verminderd.

Het in het programma uiteengezette economische beleid spoort ten dele met de landenspecifieke globale richtsnoeren voor het economisch beleid wat de openbare financiën betreft. Oostenrijk zal zijn hoge belastingdruk verminderen, maar deze stap gaat niet gepaard met uitgavenbeperkingen, zodat de voor conjunctuurgecorrigeerde begrotingscijfers in 2005 fors zullen verslechteren en het evenwicht naar verwachting pas in het laatste jaar van het programma zal worden benaderd.

Gelet op bovenstaande evaluatie wordt Oostenrijk aanbevolen het zwaartepunt van de totale begrotingsconsolidatie in sterkere mate bij de eerste programmajaren te leggen. Daarnaast dient Oostenrijk meer in detail de specifieke maatregelen aan te geven waarmee in de laatste twee jaren van het programma een aanzienlijke begrotingsconsolidatie zou kunnen worden bereikt.

Vergelijking van de belangrijkste macro-economische en budgettaire prognoses

2004 2005 2006 2007 2008 Reëel BBP (Verandering in %) SP dec. 2004 1,9 2,5 2,5 2,2 2,4 COM najaar 2004 1,9 2,4 2,4 n.b. n.b. SP nov. 2003 1,9 2,5 2,5 2,4 n.b. HICP-inflatie (%) SP dec. 2004 2,1 1,8 1,4 1,5 1,6 COM najaar 2004 2,1 1,8 1,4 n.b. n.b. SP nov. 2003 1,2 1,5 1,7 1,8 n.b. Overheidssaldo (% van het BBP) SP dec. 2004 – 1,3 – 1,9 – 1,7 – 0,8 0,0 COM najaar 2004 – 1,3 – 2,0 – 1,7 n.b. n.b. SP nov. 2003 – 0,7 – 1,5 – 1,1 – 0,4 n.b. Primair saldo (% van het BBP) SP dec. 2004 1,9 1,2 1,3 2,2 2,9 COM najaar 2004 1,7 0,9 1,2 n.b. n.b. SP nov. 2003 2,8 1,9 2,2 2,8 n.b. Conjunctuurgezuiverd saldo (% van het BBP) SP dec. 2004 (2) – 0,9 – 1,7 – 1,6 – 0,8 – 0,1 COM najaar 2004 – 1,0 – 1,9 – 1,7 n.b. n.b. SP nov. 2003 (2) – 0,4 – 1,4 – 1,1 – 0,5 n.b. Bruto overheidsschuld (% van het BBP) SP dec. 2004 64,2 63,6 63,1 61,6 59,1 COM najaar 2004 64,0 63,9 63,4 n.b. n.b. SP nov. 2003 65,8 64,1 62,3 59,9 n.b. Bronnen: Stabiliteitsprogramma (SP); najaarsprognoses 2004 van de Commissiediensten (COM); berekeningen van de Commissiediensten.

(1) PB L 209 van 2.8.1997.

(2) Berekeningen van de Commissiediensten op basis van de in het programma voorkomende informatie

Bronnen:

Stabiliteitsprogramma (SP); najaarsprognoses 2004 van de Commissiediensten (COM); berekeningen van de Commissiediensten.