SPECIAAL VERSLAG Nr. 3/94 over de tenuitvoerlegging van de interventiemaatregelen krachtens de marktordening in de sector rundvlees vergezeld van de antwoorden van de Commissie (94/C 356/01)

1. INLEIDING 1.1. De rundveehouderij speelt een zeer belangrijke, hoewel licht teruglopende rol in de Europese landbouw. Voor de produkten van de veeteelt gelden twee gemeenschappelijke marktordeningen (GMO): de GMO in de sector melk en zuivelprodukten en de GMO in de sector rundvlees. De GMO in de sector melk en zuivelprodukten werd onderzocht in speciaal verslag nr. 4/93 over de tenuitvoerlegging van het quotastelsel voor de beheersing van de melkproduktie (1). In dit verslag worden de interventiemaatregelen in de sector rundvlees, met name die betreffende de openbare opslag van rundvlees, behandeld.

1.2. Sedert het begin van de jaren tachtig bevindt de communautaire rundvleesmarkt zich in een permanente overschotsituatie, die geleidelijk ernstiger is geworden. Reeds in 1984 overtrof de interne produktie van de Gemeenschap (7,4 Mio ton) het interne verbruik met ruim 800 000 ton en dit overschot kon slechts worden opgevangen door steeds grotere interventieaankopen van rundvlees. Door middel van zeer grote begrotingsuitgaven ter overbrugging van het verschil tussen verkoopprijs en aankoopprijs konden deze interventievoorraden worden geëxporteerd naar markten waarvan de kredietwaardigheid, wat de meeste betrokken landen betreft, steeds zwakker is geworden. Bovendien heeft de Gemeenschap, voornamelijk in het kader van internationale overeenkomsten, sinds 1981 jaarlijks tot 600 000 ton rundvlees ingevoerd, waardoor de hiervoor beschreven interne onevenwichtige situatie alleen maar verergerde.

1.3. Door een samenloop van omstandigheden (de gekke-koeienziekte, ofwel BSE (2), de Duitse hereniging, de Golfoorlog, de evolutie van de betrekkingen met Oost-Europa, . . .) kende de communautaire markt van 1990 tot 1992 een crisis zonder weerga, die vanaf het begrotingsjaar 1991 leidde tot een explosie van de begrotingsuitgaven van de Gemeenschap in deze sector. Het Europees Parlement heeft herhaaldelijk zijn bezorgdheid geuit over het beheer van de rundvleessector, met name in het kader van de procedure ter verlening van kwijting aan de Commissie voor het begrotingsjaar 1990 (3).

Eerdere onderzoeken van de Kamer 1.4. Voor haar jaarverslag onderzocht de Kamer in 1990 de premie voor het aanhouden van het zoogkoeienbestand (4) en in 1992 de speciale premie voor rundvleesproducenten (5). In die beide verslagen onderstreepte de Kamer dat de Commissie niet over voldoende gegevens beschikt om vooraf en achteraf het effect van deze premies op de inkomens van de producenten en op het evenwicht van de rundvleesmarkt te kunnen evalueren (zie ook de paragrafen 4.4 - 4.6).

1.5. Daarnaast heeft de Kamer in 1988 een speciaal verslag uitgebracht over het beheer en de controle van de openbare opslag (6), waarin zij wees op de noodzaak om voor een verplichte jaarlijkse fysieke inventarisatie te zorgen, met willekeurige steekproeven en met de mogelijkheid van opsplitsing in gedeeltelijke inventarisaties die over het gehele jaar kunnen worden gespreid; ook beklemtoonde zij de noodzaak om minimumkwaliteitseisen vast te leggen. In de bepalingen van Verordening (EEG) nr. 618/90 van de Commissie van 14 maart 1990 (7) is goeddeels rekening gehouden met de opmerkingen van de Kamer in het speciaal verslag.

Door de Kamer verricht onderzoek 1.6. De Kamer verrichtte een onderzoek bij de diensten van de Commissie en, in vijf Lid-Staten (Duitsland, Frankrijk, Ierland, Italië en het Verenigd Koninkrijk), bij de nationale en regionale overheidsinstanties die zijn belast met het beheer van de GMO in de sector rundvlees en bij een aantal begunstigden.

1.7. Hoewel in dit onderzoek de GMO als geheel werd bestudeerd, had de controle van de systemen meer in het bijzonder betrekking op de diverse interventieactiviteiten en met name de openbare opslag.

2. DE RUNDVLEESMARKT 2.1. In 1992 was de Gemeenschap met een netto rundvleesproduktie van 8,4 Mio ton de tweede producent ter wereld, na de Verenigde Staten (10,6 Mio ton) en vóór het Gemenebest van Onafhankelijke Staten (7,3 Mio ton). De communautaire produktie vormt 15,8 % van de wereldproduktie van rundvlees.

Beloop van de produktie, het verbruik en de prijzen 2.2. In tabel 2.1 wordt de balans vanaf 1980 van de GMO in de sector rundvlees opgemaakt. Op communautair niveau vertoont de rundvleesproduktie (7,2 Mio ton in 1980 en 7,7 Mio ton in 1990 (7,2 Mio ton voor EUR 10), met een geschatte waarde in communautaire prijzen van 24,6 miljard ECU) sedert jaren een licht stijgende tendens (zie grafiek 2.2), maar minder dan de produktie van andere vleessoorten (zie de grafieken 2.1 en 2.3).

Het aandeel van de rundvleesproduktie in de interne vleesproduktie van de Gemeenschap daalde van 29,7 % in 1980 tot 24,7 % in 1990. Het consumptiepatroon in de Gemeenschap is eveneens veranderd. Het verbruik van rundvlees is vrijwel gelijk gebleven (zie de grafieken 2.4 en 2.5), terwijl het verbruik van andere vleessoorten (met name gevogelte en varkensvlees) is gestegen.

Tabel 2.1 - Beloop van de produktie, het verbruik en de voorraden op de rundvleesmarkt (1 000 ton) "" ID="2">1980> ID="3">1981> ID="4">1982> ID="5">1983> ID="6">1984> ID="7">1985> ID="8">1986> ID="9">1987> ID="10">1988> ID="11">1989> ID="12">1990> ID="13">1991> ID="14">1992"> ID="1">BBPR> ID="2">7 182> ID="3">7 014> ID="4">6 685> ID="5">6 943> ID="6">7 535> ID="7">7 394> ID="8">8 014> ID="9">8 066> ID="10">7 614> ID="11">7 340> ID="12">7 736> ID="13">8 705> ID="14">8 378"> ID="1">EXLD> ID="2">364> ID="3">448> ID="4">391> ID="5">391> ID="6">398> ID="7">385> ID="8">443> ID="9">399> ID="10">391> ID="11">390> ID="12">388"> ID="1">IMLD> ID="2">374> ID="3">381> ID="4">391> ID="5">373> ID="6">365> ID="7">412> ID="8">494> ID="9">474> ID="10">461> ID="11">519> ID="12">634"> ID="1">NP> ID="2">7 192> ID="3">6 947> ID="4">6 685> ID="5">6 925> ID="6">7 502> ID="7">7 421> ID="8">8 065> ID="9">8 141> ID="10">7 684> ID="11">7 469> ID="12">7 982> ID="13">8 723> ID="14">8 396"> ID="1">IMRV> ID="2">1 567> ID="3">1 439> ID="4">1 526> ID="5">1 584> ID="6">1 555> ID="7">1 739> ID="8">1 787> ID="9">1 839> ID="10">1 768> ID="11">1 797> ID="12">1 834> ID="13">447> ID="14">480"> ID="1">EXRV> ID="2">1 766> ID="3">1 736> ID="4">1 577> ID="5">1 711> ID="6">1 990> ID="7">2 096> ID="8">2 538> ID="9">2 317> ID="10">2 173> ID="11">2 445> ID="12">2 318> ID="13">1 244> ID="14">1 239"> ID="1">NSH> ID="2">-199> ID="3">-297> ID="4">-51> ID="5">-127> ID="6">-435> ID="7">-357> ID="8">-751> ID="9">-478> ID="10">-405> ID="11">-648> ID="12">-484> ID="13">-797> ID="14">-759"> ID="1">VER> ID="2">7 012> ID="3">6 751> ID="4">6 607> ID="5">6 628> ID="6">6 701> ID="7">6 864> ID="8">7 469> ID="9">7 573> ID="10">7 321> ID="11">7 338> ID="12">7 159> ID="13">7 670> ID="14">7 424"> ID="1">SV> ID="2">-19> ID="3">-101> ID="4">27> ID="5">170> ID="6">366> ID="7">200> ID="8">-155> ID="9">90> ID="10">-42> ID="11">-517> ID="12">339"> ID="1">IA> ID="2">410> ID="3">280> ID="4">270> ID="5">445> ID="6">495> ID="7">455> ID="8">580> ID="9">540> ID="10">390> ID="11">170> ID="12">660> ID="13">1 030> ID="14">890"> ID="1">IV> ID="2">360> ID="3">430> ID="4">250> ID="5">265> ID="6">230> ID="7">395> ID="8">755> ID="9">335> ID="10">750> ID="11">460> ID="12">175> ID="13">770> ID="14">675"> ID="1">IVO> ID="2">360> ID="3">210> ID="4">230> ID="5">410> ID="6">675> ID="7">735> ID="8">575> ID="9">780> ID="10">420> ID="11">130> ID="12">615> ID="13">875> ID="14">1 090"> ID="1">OV> ID="2">180> ID="3">196> ID="4">78> ID="5">297> ID="6">801> ID="7">557> ID="8">596> ID="9">568> ID="10">363> ID="11">131> ID="12">823> ID="13">1 033> ID="14">972""BBPR: Bruto binnenlandse produktie van rundvleesEXLD: Export levende dieren

IMLD: Import levende dierenNP: Netto produktie vlees

IMRV: Import rundvleesEXRV: Export rundvlees

NSH: Netto saldo internationaal handelsverkeerVER: Verbruik rundvlees

SV: Schommeling voorraden in de GemeenschapIA: Interventieaankopen

IV: InterventieverkopenIVO: Interventievoorraden aan het eind van het jaar

OV: Produktie-overschot

Bron: EUROSTAT - CRONOS en berekeningen DG VI/A-2 in Voorzieningsbalansen vlees 1965-1990 - VI/2643/91-DG - juli 1992 - voor de interventie: aankopen, verkopen en voorraden - DG VI-D-2

>

Grafiek 2.1. - Beloop van de bruto binnenlandse produktie van vlees

(Mio ton)

N.B.: EUR12 omvat vanaf 1990 ook de voormalige DDR

Bron: Voorzieningsbalansen vlees - vlees 1965-1990 - VI/2643/91 - DGVI/A-2 en CRONOS

Grafiek 2.2. - Beloop van de bruto binnenlandse produktie van rundvlees

(Mio ton)

N.B.: EUR12 omvat vanaf 1990 ook de voormalige DDR

Bron: Voorzieningsbalansen - vlees 1965-1990 - VI/2643/91 - DGVI/A-2 en CRONOS

Grafiek 2.3. - Beloop (per vleessoort) van de bruto binnenlandse produktie van vlees in de Gemeenschap (EUR12 sedert 1986)

(Mio ton)

N.B.: EUR12 omvat vanaf 1990 ook de voormalige DDR

Bron: Voorzieningsbalansen vlees 1965-1990 - VI/2643/91 - DGVI/A-2 en CRONOS

Grafiek 2.4. - Beloop van het verbruik per vleessoort in kg/inwoner in de Gemeenschap (EUR12 sedert 1986)

N.B.: EUR12 omvat vanaf 1990 ook de voormalige DDR

Bron: Voorzieningsbalansen vlees 1965-1990 - VI/2643/91 - DGVI/A-2 en CRONOS

Grafiek 2.5. - Beloop van het communautaire rundvleesverbruik

(Mio ton)

N.B.: EUR12 omvat vanaf 1990 ook de voormalige DDR

Bron: Voorzieningsbalansen vlees 1965-1990 - VI/2643/91 - DGVI/A-2 en CRONOS

2.3. Het aandeel van de rundveehouderij in de totale landbouwproduktie van de Gemeenschap (in 1991 27 %, waarvan 15,8 % voor melkproduktie en 11,2 % voor de vleesproduktie) is in het noorden van de Gemeenschap veel groter dan in het zuiden. Frankrijk is met 1,9 Mio ton (24,7 % van de communautaire produktie) de eerste producent in de Gemeenschap, vóór Duitsland met 1,7 Mio ton. In 1992 telde de communautaire rundveestapel 76,8 miljoen stuks, waarvan 20,9 miljoen melkkoeien, 32,6 miljoen andere volwassen runderen en 23,3 miljoen kalveren (grafieken 2.6 - 2.9). De rundveestapel is tussen 1983 en 1992 met 11,6 % afgenomen - het betreft voornamelijk het aantal melkkoeien wegens de verlaging van de melkquota - en de stijging van het gemiddelde aantal dieren per bedrijf van ongeveer 30 stuks tot ongeveer 41 stuks in het afgelopen decennium is veroorzaakt door de vermindering van het aantal bedrijven met ongeveer 30 % sedert 1981.

2.4. De voor de vleesproduktie geslachte runderen komen momenteel nog voor ongeveer 65 % van melkveekudden (reformkoeien, kalveren en mannelijke runderen van zuiver of gekruist melkveeras) en voor de rest van zoogkudden of slachtveerassen speciaal bestemd voor de vleesproduktie. Het aandeel van deze laatste groep neemt echter toe.

2.5. In tien jaar is het gemiddeld gewicht bij de slacht van volwassen runderen dermate toegenomen (8), dat de vleesproduktie ondanks de vermindering van de veestapel is gestegen (zie de grafieken 2.6 en 2.7).

Grafiek 2.6. - Beloop van het aantal runderen (miljoen stuks)

N.B.: EUR12 omvat vanaf 1990 ook de voormalige DDR

Bron: EUROSTAT - CRONOS

Grafiek 2.7. - Beloop van het aantal melkkoeien (miljoen stuks)

N.B.: EUR12 omvat vanaf 1990 ook de voormalige DDR

Bron: EUROSTAT - CRONOS

Grafiek 2.8. - Beloop van het aantal kalveren (miljoen stuks)

N.B.: EUR12 omvat vanaf 1990 ook de voormalige DDR

Bron: EUROSTAT - CRONOS

Grafiek 2.9. - Beloop van het aantal overige runderen (miljoen stuks)

N.B.: EUR12 omvat vanaf 1990 ook de voormalige DDR

Bron: EUROSTAT - CRONOS

Tabel 2.2 - Beloop van de prijzen (stierkalveren - R3) - Gemiddelde jaarprijs in ECU per 100 kg gewicht van hele dieren "" ID="1">B> ID="2">319,6> ID="3">315,6> ID="4">315,6> ID="5">312,5> ID="6">325,3> ID="7">305,3> ID="8">296,6> ID="9">304,2"> ID="1">DK> ID="2">352,9> ID="3">346,9> ID="4">326,2> ID="5">333,5> ID="6">353,9> ID="7">329,4> ID="8">311,4> ID="9">303,9"> ID="1">D> ID="2">322,3> ID="3">311,0> ID="4">317,7> ID="5">312,3> ID="6">322,8> ID="7">310,7> ID="8">290,4"> ID="1">GR> ID="2">369,3> ID="3">313,3> ID="4">307,3> ID="5">319,9> ID="6">356,1> ID="7">359,2> ID="8">363,5> ID="9">384,2"> ID="1">E> ID="3">312,3> ID="4">327,3> ID="5">343,2> ID="6">334,1> ID="7">338,5> ID="8">337,5"> ID="1">F> ID="2">332,1> ID="3">322,0> ID="4">316,2> ID="5">311,6> ID="6">338,1> ID="7">318,3> ID="8">306,3> ID="9">308,6"> ID="1">IRL (1)> ID="2">304,1> ID="3">299,6> ID="4">296,3> ID="5">320,7> ID="6">304,4> ID="7">293,8> ID="8">286,7> ID="9">286,7"> ID="1">I> ID="2">356,8> ID="3">357,1> ID="4">331,6> ID="5">316,6> ID="6">360,2> ID="7">339,3> ID="8">319,1> ID="9">321,5"> ID="1">L> ID="2">338,6> ID="3">324,2> ID="4">320,7> ID="5">315,6> ID="6">325,7> ID="7">325,9> ID="8">313,2> ID="9">313,7"> ID="1">NL> ID="2">335,1> ID="3">322,6> ID="4">325,7> ID="5">316,1> ID="6">332,9> ID="7">314,2> ID="8">299,9> ID="9">311,4"> ID="1">P> ID="8">380,0> ID="9">377,9"> ID="1">UK> ID="2">332,2> ID="3">291,4> ID="4">280,3> ID="5">329,6> ID="6">327,1> ID="7">281,4> ID="8">287,8> ID="9">275,6""Bron: EUROSTAT - CRONOS.

>

2.6. Sedert enkele jaren dalen de prijzen en worden de prijsverschillen tussen de meeste Lid-Staten (zie tabel 2.2) kleiner (variatie van 10 tot 20 % ten opzichte van het gemiddelde van de vastgestelde prijzen). In 1992 werd de maximale gemiddelde jaarprijs in Griekenland, welke Lid-Staat niet geheel in zijn behoeften aan rundvlees voorziet (zie paragraaf 2.10), verhoogd (384,2 ECU/100 kg (9)), en werd de minimale gemiddelde jaarprijs in het Verenigd Koninkrijk vastgesteld (275,6 ECU/100 kg).

Evolutie van de internationale handel 2.7. In 1992 droeg de Gemeenschap, wereldwijd de tweede exporteur van rundvlees na Australië (10), voor een kwart bij aan de internationale handel. Met het oog op de afzet van interventievoorraden met een ongekende omvang werd de communautaire uitvoer in 1991 en 1992 constant gehouden op 1,2 Mio ton, ofwel ongeveer 15 % van de netto rundvleesproduktie in de Gemeenschap.

2.8. Het niveau van de handel met derde landen wordt grotendeels bepaald door de overeenkomsten tussen de Gemeenschap en deze derde landen voor het verlenen van preferentiële toegang tot de communautaire markt. Zo vinden importen met douanerechten en invoerheffingen tegen een verminderd of nultarief in het algemeen plaats in het kader van contingenten. Deze importen, die reeds tien jaar lang toenemen (+ 57 % sinds 1981), komen bij het interne produktieoverschot en vergroten zo de communautaire voorraden, hetgeen leidt tot bijkomende interventieuitgaven voor de afzet van de overschotten, met name op de wereldmarkt. In 1992 werden tegen een verlaagde heffing 214 500 jonge runderen uit Hongarije, Polen, Joegoslavië en de Tsjechische en Slowaakse Federatieve Republiek (11) ingevoerd om in Italië en Griekenland te worden gemest; dit gaf niet alleen aanleiding tot een derving van eigen middelen ten belope van 53,5 Mio ECU, maar ook tot uitgestelde extra kosten, bij voorbeeld uitvoerrestituties voor levende runderen (in totaal 122 Mio ECU in 1992 (12)). Voor het begrotingsjaar 1992 wordt het financiële gewicht van de invoer tegen verlaagd recht of nulrecht in de toelichting van de begroting geraamd op 1 030 Mio ECU (890 Mio ECU als rekening wordt gehouden met de ontvangen heffingen).

Onbalans van de rundvleesmarkt 2.9. Een der doelstellingen van de GMO in de sector rundvlees is het stabiliseren van de markten in de Gemeenschap (zie paragraaf 3.1). Bij vergelijking van het beloop van de produktie en het verbruik sedert 1980 (zie grafiek 2.10) blijkt dat de communautaire produktie - die een cyclus doorloopt - altijd, zelfs op het dieptepunt van een cyclus, groter was dan het verbruik. Deze structurele onbalans, die reeds meer dan tien jaar voortduurt, lijkt nog te verergeren. Het overschot dat jaarlijks op de wereldmarkt moet worden afgezet, vormde in de afgelopen tien jaar gemiddeld ongeveer 6 % van de communautaire produktie, die een doorlopende stijging van bijna 0,5 % per jaar kent.

2.10. Bij een onderzoek van de graad van zelfvoorziening in de Gemeenschap (zie tabel 2.3) blijkt dat vier Lid-Staten (Griekenland, Italië, Portugal, Verenigd Koninkrijk) geen volledige zelfvoorziening bereiken. In alle andere Lid-Staten, behalve in Spanje, waar verbruik en produktie in evenwicht zijn, overtreft de produktie in meerdere of mindere mate het eigen verbruik. In alle Lid-Staten is de zelfvoorzieningsgraad tussen 1986 en 1989 gedaald, behalve in België (159 % in 1990 tegen 108 % in 1980) en in Ierland (948 % in 1990 tegen 484 % in 1981).

Grafiek 2.10. - Evolutie van het evenwicht tussen de binnenlandse produktie en het verbruik - EUR6, EUR9 & EUR12

(Mio ton)

XTB:981HG01000N.B.: - EUR12 omvat vanaf 1990 ook de voormalige DDR.

- CONS = Verbruik

PROD = Produktie

Bron: Voorzieningsbalansen - vlees 1965-1990 - VI/2643/91 - DGVI/A-2

2.11. Hoewel de marktsituatie de laatste tijd aanzienlijk lijkt te zijn verbeterd, lagen de voorraden, die begin 1993 meer dan 1,1 miljoen ton beliepen, begin 1994 toch nog op ongeveer 450 000 ton. De fundamentele onbalans, die wordt verhuld door een tijdelijke verbetering van de export, het cyclische beloop van de produktie en het feit dat de veehouders de slacht uitstellen om in het kader van het nieuwe stelsel premierechten te krijgen, zal duidelijk zichtbaar worden in de komende jaren, op een moment waarop solvabele exportmarkten zeldzaam zouden kunnen worden (13).

Tabel 2.3 - Evolutie van de zelfvoorzieningsgraad (zelfvoorzieningsgraad in % - vlees van volwassen runderen en kalveren) "" ID="1">B (1)> ID="2">108> ID="3">116> ID="4">103> ID="5">114> ID="6">126> ID="7">127> ID="8">136> ID="9">135> ID="10">149> ID="11">150> ID="12">159> ID="13">178> ID="14">179"> ID="1">DK> ID="2">351> ID="3">372> ID="4">413> ID="5">414> ID="6">363> ID="7">328> ID="8">283> ID="9">290> ID="10">249> ID="11">208> ID="12">208> ID="13">231> ID="14">204"> ID="1">D> ID="2">104> ID="3">109> ID="4">109> ID="5">112> ID="6">119> ID="7">113> ID="8">121> ID="9">118> ID="10">112> ID="11">113> ID="12">120> ID="13">137> ID="14">121"> ID="1">GR> ID="2">46> ID="3">57> ID="4">47> ID="5">37> ID="6">37> ID="7">35> ID="8">33> ID="9">27> ID="10">38> ID="11">28> ID="12">29> ID="13">32> ID="14">28"> ID="1">E> ID="5">95> ID="6">88> ID="7">87> ID="8">99> ID="9">99> ID="10">96> ID="11">96> ID="12">102> ID="13">95> ID="14">100> ID="15">97"> ID="1">F> ID="2">111> ID="3">115> ID="4">112> ID="5">113> ID="6">121> ID="7">118> ID="8">118> ID="9">121> ID="10">118> ID="11">108> ID="12">114> ID="13">119> ID="14">122> ID="15">116"> ID="1">IRL> ID="2">629> ID="3">484> ID="4">476> ID="5">547> ID="6">601> ID="7">692> ID="8">706> ID="9">692> ID="10">776> ID="11">716> ID="12">903> ID="13">977> ID="14">977"> ID="1">I> ID="2">63> ID="3">60> ID="4">59> ID="5">63> ID="6">67> ID="7">61> ID="8">58> ID="9">59> ID="10">59> ID="11">56> ID="12">62> ID="13">62> ID="14">69"> ID="1">NL> ID="2">141> ID="3">156> ID="4">154> ID="5">172> ID="6">196> ID="7">185> ID="8">220> ID="9">182> ID="10">169> ID="11">154> ID="12">160> ID="13">173> ID="14">179"> ID="1">P> ID="5">99> ID="6">91> ID="7">84> ID="8">86> ID="9">80> ID="10">82> ID="11">83> ID="12">71> ID="13">76> ID="14">70"> ID="1">UK> ID="2">84> ID="3">83> ID="4">83> ID="5">86> ID="6">92> ID="7">89> ID="8">81> ID="9">84> ID="10">76> ID="11">81> ID="12">91> ID="13">92> ID="14">85> ID="15">91"> ID="1">EUR

12> ID="5">104> ID="6">111> ID="7">106> ID="8">107> ID="9">107> ID="10">104> ID="11">100> ID="12">108> ID="13">115> ID="14">113"> ID="1">EUR

10> ID="2">102> ID="3">104> ID="4">101> ID="5">105> ID="6">112> ID="7">108> ID="8">108> ID="9">107> ID="10">105> ID="11">101> ID="12">109""Bron: Voorzieningsbalansen - vlees 1965-1990 - VI/2643/91 - DGVI/A-2

>

3. GEMEENSCHAPPELIJKE MARKTORDENING IN DE SECTOR RUNDVLEES 3.1. De GMO in de sector rundvlees werd ingesteld bij Verordening (EEG) nr. 805/68 van de Raad van 27 juni 1968 (1), hierna te noemen "de basisverordening". Op de grondslag van de doeleinden van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, neergelegd in artikel 39 van het Verdrag van Rome, worden in deze verordening de te hanteren instrumenten vastgelegd. Doelstellingen met prioriteit zijn, de markten te stabiliseren door met name te voorkomen dat prijsschommelingen op de wereldmarkt een terugslag hebben op de prijzen binnen de Gemeenschap, en de betrokken landbouwbevolking een redelijke levensstandaard te verzekeren (2).

Evolutie van de regelgeving: de drie perioden van de GMO 3.2. De communautaire regelgeving van deze GMO doorliep achtereenvolgens de volgende drie tijdvakken:

a) de periode met een tekort aan rundvlees van 1960 tot 1973, waarin de voorschriften waren gericht op het stimuleren van de produktie;

b) de periode met een wankel evenwicht van 1974 tot 1981, waarin de ad hoc-maatregelen met name ten doel hadden, de prijzen op de communautaire markt te ondersteunen;

c) de periode met de structurele overschotten sinds 1981, waarin de communautaire regelgeving steeds meer is gericht op de inkomenssteun voor de producenten met behulp van een stelsel van rechtstreeks aan de producent betaalde premies, terwijl de marktprijzen binnen bepaalde grenzen mogen dalen onder druk van de produktieoverschotten.

3.3. De diverse premies, die in het begin van de jaren zeventig te hooi en te gras werden ingevoerd als reactie op tijdelijk lijkende problemen, werden geleidelijk vervangen door premies van meer stabiele aard die ten slotte werden opgenomen in de basisverordening voor de GMO. De Raad reageerde op de marktsituatie met de instelling van het communautaire indelingsschema, waarmee werd overgegaan van een systeem van prijzen voor levende dieren op een systeem van prijzen voor geslachte dieren, met de invoering van een meer homogeen premiestelsel, gecombineerd met een beleid tot verlaging van de interventieprijzen, alsook met opeenvolgende wijzigingen van de mechanismen voor de aankoop bij inschrijving. Herhaaldelijk heeft de Raad geoordeeld dat het interventiestelsel in de rundvleessector zijn doel - ondersteuning van de prijzen en stabilisering van de markt - niet had bereikt en dat de interventie een doel op zich leek te worden, hetgeen bleek uit het ontstaan van een typisch "interventierund" (zware geslachte dieren met goede bevleesdheid, . . .).

De geldende communautaire regeling 3.4. Na de laatste aanpassing in mei 1992 in het kader van de "hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid" omvat de GMO-basisverordening (3), evenals in het begin, een prijs- en interventieregeling en een regeling van het handelsverkeer met derde landen.

Regeling van het handelsverkeer met derde landen 3.5. De in de basisverordening vastgelegde maatregelen omvatten een stelsel van restituties bij uitvoer die verschillen volgens de bestemming en een stelsel van douanerechten en eventueel heffingen bij invoer. Voorts is er voorzien in een uitzonderingsregeling voor de verwerkende industrie en een voor de invoer van mestdieren.

3.6. Elk jaar stelt de Raad "een op ramingen berustende balans op betreffende voor de verwerkende industrie bestemd vlees, rekening houdend met enerzijds de hoeveelheden van de voor industriële verwerking geschikte kwaliteiten en aanbiedingsvormen die naar verwachting in de Gemeenschap beschikbaar zullen zijn, en anderzijds de behoeften van de industrie" (4). Bij deze opeenvolgende balansen is met name rekening gehouden met de ontwikkeling van de communautaire produktie. De importbehoefte, die in 1990 voor het laatst een maximum bereikte met 50 000 ton, werd vanaf 1991 door de Raad op nul gesteld. Toch blijft de Gemeenschap elk jaar ongeveer 500 000 ton rundvlees - waarvan 200 000 ton in de vorm van bereidingen of conserven (tariefpost 16.02), die kunnen worden ingevoerd met 26 % douanerechten - tegen preferentiële tarieven invoeren om te voldoen aan haar verplichtingen (193 795 ton vlees en 472 600 levende dieren) in het kader van internationale overeenkomsten (GATT; ACS-landen, namelijk Botswana, Kenia, Madagaskar, Namibië (sedert 1993), Swaziland, Zimbabwe - zie tabel 3.1).

3.7. In de opeenvolgende op ramingen berustende balansen betreffende jonge mannelijke runderen met een gewicht van ten hoogste 300 kg en bestemd voor de mest in de Gemeenschap werd rekening gehouden met het communautaire overschot aan stierkalveren, dat in de toekomst zou moeten verminderen dank zij de invoering in 1993 van de verwerkingspremie voor jonge stierkalveren van een melkras (premie van 100 ECU per jong stierkalf van een melkras dat uit de produktie wordt genomen voordat het de leeftijd van 10 dagen bereikt). Deze voor de Lid-Staten facultatieve maatregel werd nog niet toegepast. Om harmonieuze handelsbetrekkingen met de betrokken derde landen (Hongarije, Polen, Joegoslavië in 1992, Tsjechische republiek en Slowaakse republiek in 1993, Roemenië) in stand te houden, heeft de Raad drie jaar geleden besloten het aantal jonge stieren dat onder preferentiële voorwaarden mag worden ingevoerd op 198 000 te handhaven, ondanks een verwacht overschot van 600 000 stuks in 1992 en van 100 000 stuks in 1993.

Premieregeling 3.8. De verschillende soorten premies, namelijk de speciale premie, de seizoencorrectiepremie, de zoogkoeienpremie en de verwerkingspremie, zijn ingesteld om, enerzijds, het aanbod van rundvlees te beïnvloeden, met name de te verhandelen hoeveelheid, het tijdstip en de vorm (kalveren, jonge stieren, ossen) van verhandeling, en anderzijds het inkomen van de producenten te ondersteunen.

Interventieregeling 3.9. De interventieregeling heeft betrekking op hele volwassen runderen, die levend meer dan 300 kg wegen, alsmede op vers of gekoeld vlees daarvan in de vorm van hele of halve dieren, "compensated quarters", voorvoeten of achtervoeten, ingedeeld volgens het communautaire indelingsschema.

3.10. De interventie omvat de openbare opslag, georganiseerd volgens de regels die gelden voor de aankopen door de interventiebureaus van elke Lid-Staat, en de particuliere opslag, dat wil zeggen de steun aan anderen dan de interventiebureaus voor het voor eigen rekening en op eigen risico in depot bewaren van produkten (5). De begrotingsuitgaven voor de particuliere opslag vormden de laatste jaren echter slechts een te verwaarlozen deel van de interventieuitgaven voor opslag (zie tabel 3.1).

3.11. Deze maatregelen kunnen worden genomen op het niveau van een Lid-Staat of een regio, dan wel voor de hele Gemeenschap, naar gelang van het niveau van de prijzen die worden geconstateerd op de markten van de Lid-Staten ten opzichte van een indicator, de interventieprijs (oorspronkelijk de oriëntatieprijs (6)).

Openbare opslag Aankopen

3.12. Interventieaankopen kunnen worden verricht in twee welbepaalde gevallen, naar gelang van het niveau van de gemiddelde marktprijs in de Gemeenschap en van

Tabel 3.1 - Invoercontingenten in de sector rundvlees "" ID="1">Raad 129/94> ID="2">GATT Hilton rund> ID="3">Argentinië, Australië,> ID="4">20 % (DR)> ID="5">24 300 t> ID="6">34 300 t"> ID="1">Comm. 212/94> ID="2">GATT Hilton rund USA> ID="3">Uruguay, USA, Canada> ID="4">20 % (DR)> ID="5">10 000 t"> ID="1">Raad 131/94

Comm. 212/94> ID="2">GATT Buffel> ID="3">Australië> ID="4">20 % (DR)> ID="5">2 250 t"> ID="1">Raad 132/94> ID="2">GATT Lende> ID="3">Erga omnes> ID="4">4 % (DR)> ID="5">800 t> ID="6">1 500 t"> ID="1">Comm. 139/94> ID="2">GATT Lende

Argentinië> ID="3">Argentinië> ID="4">4 % (DR)> ID="5">700 t"> ID="1">Raad 130/94> ID="2">GATT ingevroren vlees> ID="3">Erga omnes> ID="4">20 % (DR)> ID="5">53 000 t"> ID="1">Comm. 214/94> ID="2">Balans verwerktvlees> ID="3">Erga omnes> ID="4">0 %/45 % (H)

20 % (DR)> ID="5">0 t"> ID="1">Raad 715/90> ID="2">ACS-vlees> ID="3">Kenia, Zimbabwe, Swaziland, Botswana, Madagaskar, Namibië> ID="4">10 % (H)> ID="5">52 100 t"> ID="1">Comm. 336/94> ID="2">Balans jonge runderen> ID="3">Tsjechische Rep., Slowaakse Rep., Polen, Hongarije, Roemenië, Slovenië, Bulgarije> ID="4">25 %/35 % (H)

16 % (DR)> ID="5">198 000 St> ID="6">425 000

Gebruikelijk niveau"> ID="1">Comm. 2697/93

Comm. 3558/93> ID="2">Associatieovereenkomst (vlees)> ID="3">Polen, Hongarije, Tsjechische Rep., Slowaakse Rep.> ID="4">40 % (H)

8 % (DR)> ID="5">14 100 t"> ID="1">Comm. 358/94> ID="2">Associatieovereenkomst (levende dieren van 160 tot 300 kg)> ID="3">Polen, Hongarije, Tsjechische Rep., Slowaakse Rep.> ID="4">25 % (H)

16 % (DR)> ID="5">59 400 St"> ID="1">Raad 1157/92

Comm. 3409/93> ID="2">Kalveren < 80 kg> ID="3">Erga omnes> ID="4">100 % (H)

16 % (DR)> ID="5">167 600 St"> ID="1">Raad 775/94

Comm. 957/94> ID="2">Compensatie (balans) vlees van hoge kwaliteit> ID="3">Argentinië, Australië, Uruguay, Nieuw-Zeeland, Brazilië> ID="4">20 % (DR)> ID="5">11 430 t"> ID="1">Raad 774/94

Comm. 1001/94> ID="2">Compensatie oliehoudende produkten> ID="3">Argentinië, Uruguay, Brazilië> ID="4">20 % (DR)> ID="5">18 000 t"> ID="2">Bergrassen> ID="3">Oostenrijk, Zwitserland> ID="4">4 % (DR)> ID="5">47 600 St"> ID="1">Comm. 266/94> ID="2">Vlees Zweden> ID="3">Zweden> ID="4">0 % (DR)

0 % (H)> ID="5">4 000 t vers of ingevroren vlees 2 500 t conserven"> ID="1">Comm. 346/94> ID="2">Vlees Bulgarije & Roemenië> ID="3">Bulgarije, Roemenië> ID="4">60 % (H)

12 % (DR)> ID="5">75 t (Bulgarije)

540 t (Roemenië)""Bron: Commissie.

>

de gemiddelde marktprijzen in de Lid-Staten of gebieden van een Lid-Staat (7) ten opzichte van de interventieprijs. In het eerste geval geldt voor de interventieaankopen een kwantitatieve beperking (zie de paragrafen 3.13 en 3.14). In het tweede geval worden de interventieaankopen verricht met toepassing van het vangnetsysteem (zie paragraaf 3.15).

3.13. In het eerste geval worden de aankopen verricht via een inschrijvingsprocedure; de aankoopprijzen en de aanvaarde hoeveelheden worden bepaald op basis van de door de Commissie ontvangen offertes. Deze procedure wordt geopend als gedurende twee opeenvolgende weken is voldaan aan twee voorwaarden:

a) de gemiddelde prijs op de markt van de Gemeenschap, geconstateerd op basis van het communautaire indelingsschema voor geslachte volwassen runderen, is lager dan een bepaald percentage van de interventieprijs (84 % sedert 1992 (8));

b) de gemiddelde marktprijs in de Lid-Staat of het betrokken gebied, geconstateerd op basis van genoemd schema, ligt lager dan een bepaald percentage van de interventieprijs (80 % sedert 1992 (9)).

3.14. De procedure wordt opgeschort wanneer aan een van beide voorwaarden gedurende twee opeenvolgende weken niet meer wordt voldaan of wanneer het voor de aankopen volgens deze procedure gestelde maximum is bereikt. Dit maximum was voor 1993 bepaald op 750 000 ton en daalt geleidelijk tot 350 000 ton in 1997.

3.15. In het tweede geval worden de aankopen verricht volgens de zogeheten "vangnetprocedure", waarbij alle offertes worden aanvaard. Deze aankoopprocedure wordt in gang gezet bij een sterkere daling van de prijzen gedurende een periode van twee opeenvolgende weken, namelijk indien de gemiddelde communautaire marktprijs lager is dan 78 % van de interventieprijs en indien in een Lid-Staat of gebieden van een Lid-Staat de op basis van het communautaire indelingsschema voor geslachte dieren geconstateerde gemiddelde marktprijs van volwassen runderen lager is dan 60 % van de interventieprijs.

3.16. In de beide hiervoor beschreven gevallen worden alleen offertes geaccepteerd waarvan de prijs niet hoger is dan de gemiddelde marktprijs van de Lid-Staat of het gebied, vermeerderd met een bedrag dat door de Commissie werd vastgesteld op 8 ECU. Het vlees dat wordt gekocht is van de kwaliteitsklasse waarvoor de in paragraaf 3.13 bedoelde prijsvoorwaarden zijn geconstateerd.

3.17. Het stelsel der interventieaankopen kende een belangrijke ontwikkeling door de talrijke wijzigingen en verbeteringen die de Commissie in de maatregelen heeft aangebracht. Met name valt te wijzen op:

a) de sedert 1974 aan de interventiebureaus geboden mogelijkheid, bij massale aanvoer ter interventie de aankopen te beperken tot de hoeveelheden die zij kunnen invriezen en opslaan (10);

b) de in 1978 aan de interventiebureaus verleende machtiging, het gekochte rundvlees te doen uitbenen, met bepaalde beperkingen (11); nadat er verschillende malen van afgeweken was, werden deze beperkingen in 1989 opgeheven (12) en werden er in 1993 nieuwe beperkingen ingevoerd (13);

c) het sinds 1988 bestaande verbod om produkten ter interventie te accepteren die afkomstig zijn van met bepaalde hormonale stoffen behandelde dieren (14);

d) de verplichting, produkten te weigeren waarvan de interventiebureaus de indeling niet in overeenstemming achten met het communautaire indelingsschema (15); vanaf 1989 is herindeling niet meer mogelijk;

e) de mogelijkheid die de Commissie zich sinds 1990 voorbehoudt om, indien de hoeveelheden die worden aangeboden tegen een prijs, die hoogstens de maximumprijs bedraagt, de aankoopmogelijkheden overtreffen, deze hoeveelheden te verminderen door toepassing van verminderingscoëfficiënten (zie paragraaf 4.16);

f) de sedert 1992 aan de inschrijver opgelegde verplichting, de zekerheid voor de naleving van zijn verbintenissen uitsluitend te stellen in de vorm van deposito's in contanten, teneinde elke speculatie inzake de toepassing van de verminderingscoëfficiënten te beperken (16) (zie paragraaf 4.15).

Afzet van de voorraden

3.18. De voor de afzet van de interventievleesvoorraden getroffen maatregelen beogen enerzijds de verruiming van de vraag op de communautaire markt, en wel door verkoop aan de vleesverwerkende industrie en gratis verstrekking aan filantropische instellingen, en anderzijds de vergemakkelijking van de uitvoer op de wereldmarkt (17).

3.19. In de uitvoeringsbepalingen (18) is voorgeschreven dat elke koopaanvraag een verklaring van de gegadigde moet bevatten waarbij hij afziet van klachten ten aanzien van de kwaliteit en de kenmerken van het eventueel toegewezen produkt. Toch zullen de interventiebureaus de gegadigden de gelegenheid gegeven moeten hebben om zich van de staat van de produkten te vergewissen voordat zij hun offerte indienen. De interventiebureaus moeten bij voorrang de langst opgeslagen produkten afzetten.

Ontwikkeling van de begrotingsuitgaven 3.20. De begrotingsuitgaven van de GMO in de sector rundvlees (zie tabel 3.2) stegen van 1 736 Mio ECU in 1983 tot 3 894 Mio ECU in 1993 (+ 124 %). Deze ontwikkeling werd sterk beïnvloed door de interventieaankopen van overschotten. Tussen 1983 en 1993 stegen de interventieuitgaven voor opslag van 632 tot 1 291 Mio ECU, een toename met 104 %. De uitvoerrestituties vormen de grootste uitgave van de GMO in 1993, met 1 711 Mio ECU ofwel 44 % van de totale begrotingsuitgaven van de GMO. De uitgaven voor de uitvoerrestituties stegen minder snel dan de totale uitgaven van de GMO (+ 106 % tegenover + 124 %). De verschillende rechtstreeks aan de producenten van rundvlees betaalde premies leidden tot begrotingsuitgaven die tussen 1983 en 1993 stegen met 123 %. Blijkens de ramingen die als grondslag voor de opstelling van de begroting voor het jaar 1994 dienden, zullen deze uitgaven in 1994 bijna het drievoudige van 1993 belopen (zie tabel 3.2 en grafiek 3.1).

Tabel 3.2 - Beloop van de begrotingsuitgaven - Gemeenschappelijke marktordening in de sector rundvlees "(Mio ECU)

>(3)(4)"> ID="1">210> ID="2">RESTITUTIE VOOR RUNDVLEES> ID="3">828> ID="4">1 393> ID="5">1 339> ID="6">1 214> ID="7">878> ID="8">769> ID="9">1 343> ID="10">1 110> ID="11">1 282> ID="12">1 333> ID="13">1 711> ID="14">902> ID="15">1 552"> ID="1">2110> ID="2">PARTICULIERE OPSLAG> ID="3">14> ID="4">14> ID="5">160> ID="6">102> ID="7">66> ID="8">60> ID="9">102> ID="10">87> ID="11">1> ID="12">0> ID="13">-93> ID="14">28> ID="15">pm"> ID="1">2111> ID="2">TECHNISCHE KOSTEN VAN OPENBARE OPSLAG> ID="3">94> ID="4">136> ID="5">198> ID="6">170> ID="7">130> ID="8">175> ID="9">109> ID="10">70> ID="11">256> ID="12">292> ID="13">273> ID="14">296> ID="15">74"> ID="1">2112> ID="2">FINANCIËLE KOSTEN VAN OPENBARE OPSLAG> ID="3">56> ID="4">59> ID="5">128> ID="6">112> ID="7">83> ID="8">104> ID="9">49> ID="10">14> ID="11">77> ID="12">88> ID="13">104> ID="14">80> ID="15">18"> ID="1">2113> ID="2">ANDERE KOSTEN VAN OPENBARE OPSLAG> ID="3">469> ID="4">606> ID="5">608> ID="6">1 497> ID="7">771> ID="8">563> ID="9">132> ID="10">-55> ID="11">81> ID="12">65> ID="13">-119> ID="14">-64> ID="15">-294"> ID="1">2114> ID="2">WAARDEVERMINDERING VAN DE VOORRADEN> ID="3">0> ID="4">0> ID="5">0> ID="6">149> ID="7">0> ID="8">344> ID="9">270> ID="10">882> ID="11">1 897> ID="12">1 747> ID="13">1 126> ID="14">1 268> ID="15">90"> ID="1">211> ID="2">INTERVENTIES IN DE VORM VAN OPSLAG> ID="3">632> ID="4">815> ID="5">1 094> ID="6">2 030> ID="7">1 050> ID="8">1 246> ID="9">663> ID="10">998> ID="11">2 312> ID="12">2 192> ID="13">1 291> ID="14">1 608> ID="15">-112"> ID="1">2120> ID="2">PREMIES VOOR ZOOGKOEIEN> ID="3">91> ID="4">90> ID="5">113> ID="6">91> ID="7">62> ID="8">156> ID="9">182> ID="10">292> ID="11">367> ID="12">437> ID="13">558> ID="14">691> ID="15">891"> ID="1">2121> ID="2">AANVULLENDE PREMIES VOOR ZOOGKOEIEN> ID="14">52> ID="15">70"> ID="1">2122> ID="2">SPECIALE PREMIES> ID="3">0> ID="4">0> ID="5">0> ID="6">0> ID="7">74> ID="8">192> ID="9">158> ID="10">401> ID="11">335> ID="12">454> ID="13">319> ID="14">967> ID="15">671"> ID="1">2123> ID="2">SEIZOENCORRECTIEPREMIES (1)> ID="3">82> ID="4">98> ID="5">83> ID="6">74> ID="7">65> ID="8">71> ID="9">41> ID="10">0> ID="11">0> ID="13">0> ID="14">21> ID="15">35"> ID="1">2124> ID="2">VERWERKINGSPREMIES VOOR JONGE STIERKALVEREN (2)> ID="3">103> ID="4">152> ID="5">117> ID="6">72> ID="7">19> ID="8">42> ID="9">41> ID="10">32> ID="11">8> ID="13">0> ID="14">59> ID="15">1"> ID="1">2125> ID="2">PREMIES VOOR EXTENSIVERING> ID="14">448> ID="15">401"> ID="1">2126> ID="2">ACTIES TER BEVORDERING VAN VERKOOP EN AFZET> ID="13">9> ID="14">10> ID="15">10"> ID="1">2127> ID="2">AANVULLENDE PREMIES VOOR ZOOGKOEIEN (PORTUGAL)> ID="14">28> ID="15">31"> ID="1">2129> ID="2">OVERIGE INTERVENTIES> ID="4">0> ID="5">0> ID="6">0> ID="7">0> ID="8">0> ID="9">0> ID="10">0> ID="11">0> ID="12">0> ID="13">6> ID="14">pm> ID="15">pm"> ID="1">212> ID="2">ANDERE INTERVENTIES DAN OPSLAG VAN RUNDVLEES> ID="3">276> ID="4">340> ID="5">313> ID="6">237> ID="7">220> ID="8">461> ID="9">422> ID="10">725> ID="11">710> ID="12">891> ID="13">892> ID="14">2 276> ID="15">2 116"> ID="1">B1-21> ID="2">TOTAAL VAN HET HOOFDSTUK (rundvlees)> ID="3">1 736> ID="4">2 547> ID="5">2 746> ID="6">3 482> ID="7">2 149> ID="8">2 476> ID="9">2 429> ID="10">2 833> ID="11">4 304> ID="12">4 416> ID="13">3 894> ID="14">4 786> ID="15">3 550""Bron: Financiële verslagen 1983-1991 - SINCOM 92-93 - Begroting 1994.

>

Grafiek 3.1. - Begrotingsuitgaven - GMO in de sector rundvlees

(Miljard ECU)

Bron: Financiële verslagen 1983-91 - SINCOM 92-93 - Begroting 1994

4. TENUITVOERLEGGING VAN DE INTERVENTIEMAATREGELEN 4.1. De rundvleesmarkt kent sinds ongeveer tien jaar blijvende, structurele overschotten, waarvan circa een derde slechts een uitvloeisel is van in het kader van de GMO in de sector melk en zuivelprodukten genomen besluiten. Deze zorgwekkende toestand (jaarvoorschot van ongeveer 1 miljoen ton rundvlees in 1991/1992) zou wel eens kunnen voortduren, ondanks de hervorming van het GLB van 1992 (1).

4.2. Ook al lijkt de huidige neerwaartse cyclische ontwikkeling van de rundvleesproduktie te worden beïnvloed door het geheel der in het kader van deze hervorming getroffen maatregelen, toch kunnen de structurele overschotten uiteindelijk weer op het in 1991 en 1992 bereikte peil komen, tenzij er intussen door de Gemeenschap corrigerende maatregelen van restrictieve aard ten uitvoer worden gelegd.

4.3. Wat de communautaire financiën betreft betekenen de instelling van nieuwe premies en de verhoging van bestaande premies ten behoeve van de rundvleesproducenten een extra jaarlijkse begrotingslast die door de Commissie voor 1996 wordt geschat op circa 2 100 Mio ECU (2). Indien de communautaire prijzen in de toekomst, zoals voorzien, de wereldmarktprijzen zullen benaderen, zal de begrotingslast voor de restituties, maar ook voor de interventieaankopen weliswaar verminderen. De besparing voor de gemeenschapsbegroting is door de Commissie op 778 Mio ECU geraamd. Maar de financiering van de interventieaankopen, de communautaire opslag en de afzet van de overschotten op de wereldmarkt, die het in het kader van de GATT toegestane exportvolume (817 000 ton in het jaar 2000) juridisch evenwel niet mag overschrijden, zal een niet te verwaarlozen begrotingslast blijven opleveren. De structurele overschotten blijven op termijn een probleem waarvoor de hervorming van het GLB in 1992 geen enkele oplossing heeft geboden en waarvan de omvang ook nauwelijks zal veranderen, tenzij er corrigerende maatregelen ten uitvoer worden gelegd; sommige daarvan zijn inmiddels reeds goedgekeurd (b.v. in het kader van het prijzenpakket 94/95).

Premieregeling en de invloed ervan op het inkomen van in de rundvleesproduktie gespecialiseerde landbouwers 4.4. De Kamer heeft in haar jaarverslagen over de begrotingsjaren 1989 (3) en 1991 (4) onderzoek verricht naar de tenuitvoerlegging van de premie voor zoogkoeien en de speciale premie voor jonge mannelijke runderen. Bovendien heeft de Kamer laten evalueren welk effect de twee premies hebben op met name het inkomen van de in rundvlees gespecialiseerde producenten.

4.5. Volgens deze evaluatie zou de speciale premie, die was ingevoerd ter compensatie van een inkomensverlies als gevolg van een onmiddellijke verlaging van de interventieprijzen waartoe de Raad besluit, op termijn geen effect hebben op de inkomens van de producenten. De netto inkomens van de producenten zullen op den duur immers nauwelijks verbeteren door de betaling van de premie, waarvan een deel wordt geabsorbeerd door de marktmechanismen. Als er geen premie bestond zou het prijsverschil ten gunste van de producenten gelijk zijn aan of groter zijn dan het premiebedrag. De invloed van de premie voor zoogkoeien op het inkomen van de producenten is op den duur marginaal.

4.6. Een van de voornaamste doelstellingen van het GLB in de sector rundvlees is het verschaffen van een redelijke levensstandaard aan de betrokken landbouwbevolking (zie paragraaf 3.1). Vergelijkt men het inkomen per bedrijf van de gespecialiseerde rundvleesproducenten met dat van de melkproducenten, dan stelt men vast dat het inkomen van de eerstgenoemde groep ongeveer 50 % lager is dan dat van de laatstgenoemde (5). De in 1992 in het kader van de GLB-hervorming genomen besluiten beogen het inkomen van de gespecialiseerde rundvleesproducenten met 16 % en dat van de melkproducenten met 8 % te verbeteren. Deze doelstelling - een stijging van 16 % - wordt slechts overtroffen bij de landbouwbedrijven die minder dan 92 ton graan per jaar produceren; voor deze bedrijven wordt een inkomensverbetering van 19 % beoogd (6). Bovendien heeft de Raad, die zich herhaaldelijk bezig hield met het probleem van de inkomens van rundvleesproducenten, niet alleen de reeds genoemde premies ingesteld, maar ook aan rundvleesproducenten de mogelijkheid geboden hun activiteiten uit te breiden met de produktie van melk; daartoe kan hun een individuele referentiehoeveelheid of quotum tot 120 000 kg worden toegekend.

Interventieregeling Diverse functies van de interventie

4.7. Bepaalde slachthuizen die overschotten ter interventie aanbieden, kunnen daardoor naar gelang van de behoeften van de markt, een keuze maken uit de geslachte dieren die zij van de mesters hebben gekocht. De dieren waarvoor op de markt moeilijk een koper wordt gevonden, worden ter interventie aangeboden. Voor sommige slachthuizen, met verschillende afzetmarkten in meerdere Lid-Staten, gaat het bij de interventieaankopen niet om een bepaald type karkas, maar voor de meeste is het standaardkarkas dat ter interventie wordt aangeboden een zwaar karkas (zie paragraaf 4.10). Voor deze laatste slachthuizen, die merendeels in de produktiegebieden en de lokale en regionale afzetgebieden zijn gevestigd, is de communautaire interventieregeling voor rundvlees "de beste klant of een van de beste klanten".

4.8. Volgens sommige tijdens de controles in de Lid-Staten bezochte ondernemers zou de interventie een belangrijke rol kunnen spelen met het oog op de grootschalige export. Er zouden namelijk slechts weinig bedrijven groot genoeg zijn om zich ertoe te kunnen verbinden om op korte termijn tien- of honderdduizenden tonnen rundvlees uit te voeren. Zo zou de interventie, onafhankelijk van het communautaire prijspeil, een belangrijke rol moeten spelen en in feite ook al spelen bij de concentratie van het aanbod voor de grote exportcontracten.

4.9. Sommige leidinggevende personen van interventiebureaus in de bezochte Lid-Staten verwierpen het huidige systeem van permanente interventieaankoop. Volgens hen dient de interventie zo snel mogelijk te worden teruggebracht tot een middel ter regulering van seizoengebonden of incidentele overschotten, maar zou zij niet mogen dienen ter regulering van structurele overschotten zoals de Gemeenschap die sinds enige jaren kent. In het Verenigd Koninkrijk lijken sommige slachthuizen zich reeds in 1993 erbij te hebben neergelegd dat de aankopen via de interventieregeling binnen twee jaar worden afgeschaft (7).

4.10. Een van de bezwaren die door ondernemers in verschillende Lid-Staten werden genoemd, was dat het bij een structurele overproduktie aantrekkelijk was, zeer zware mannelijke volwassen runderen ter interventie aan te bieden, en dat de produktie daarvan door de interventie zelfs werd bevorderd. Deze runderen met een levend gewicht van 340 kg vinden tegen de interventieprijs geen koper op de markt, omdat zij, uitgebeend en in stukken gesneden, niet aansluiten op de consumptiegewoonten. Bij het snijden ontstaan er in het algemeen namelijk grotere en zwaardere stukken dan de standaard-stukken waarnaar vraag is op de markt. Zich bewust van dit bezwaar heeft de Raad op initiatief van de Commissie besloten het gewicht van de geslachte dieren die voor interventieaankoop in aanmerking komen, per 1 juli 1993 te beperken tot 380 kg (8). Dit gewicht werd per 1 januari 1994 tot 360 kg en per 1 juli 1994 tot 340 kg teruggebracht.

Bij het beheer van de GMO voor rundvlees betrokken instanties

4.11. In iedere Lid-Staat zijn een of meer nationale interventiebureaus belast met het dagelijkse beheer van de interventieverrichtingen: inschrijving, aankoop, voorraadbeheer en verkoop. De structuur van de betrokken organen kan beperkt zijn tot een ministerie, zoals in Ierland, of een aantal verschillende provinciale instanties omvatten, zoals in Italië.

Inschrijvingsprocedure

4.12. De procedures voor de vaststelling van de marktprijzen, zoals vastgelegd in de communautaire regelgeving, spelen een sleutelrol bij de inwerkingstelling van de interventiemechanismen. De aankopen door de interventiebureaus waartoe via open inschrijving wordt besloten met het oog op een redelijke ondersteuning van de markt, zijn namelijk afhankelijk van de voor volwassen runderen geconstateerde marktprijzen (9). De voorwaarden voor de opening van de inschrijvingsprocedure zijn gedetailleerd beschreven in de basisverordening (10) (zie de paragrafen 3.12-3.16). De opening van de inschrijvingen en de wijzigingen daarvan worden opgenomen in het Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen.

4.13. Slechts bepaalde geslachte volwassen runderen, te weten jonge, niet gecastreerde mannelijke dieren van minder dan twee jaar oud en gecastreerde mannelijke dieren, komen voor interventie in aanmerking, maar al dan niet voor de melkproduktie bestemde koeien en vaarzen niet. Voorts moeten de geslachte dieren bepaalde kenmerken vertonen (11); met name moeten zij van oorsprong uit de Gemeenschap zijn, voldoen aan bepaalde gezondheids- en hygiënische normen en ingedeeld zijn overeenkomstig het communautaire indelingsschema.

4.14. De gegadigden nemen deel aan de inschrijving bij het interventiebureau van de Lid-Staten. De inschrijver verbindt zich er schriftelijk toe alle voorschriften met betrekking tot de betrokken aankopen na te leven (12). Daartoe dient hij een zekerheid van 30 ECU per 100 kg te stellen in de vorm van een deposito in contanten (13).

4.15. Het deposito in contanten is in maart 1992 ingesteld om een speculatiegolf tegen te gaan die werd ontketend door het toenemende gebruik van verminderingscoëfficiënten die bij Verordening (EEG) nr. 1282/90 (14) waren ingevoerd. Het deposito in contanten is voor de inschrijver circa tien maal zo duur als de bankgarantie. Tegenover de bedragen die er bij de interventieverkoop omgaan, zijn deze extra kosten nauwelijks toereikend om het gedrag van de ondernemers te beïnvloeden. Niettemin vormen de door de Commissie op de offertes toegepaste verminderingscoëfficiënten voor de ondernemers een zeer storende want onzekere factor. Indien een bod niet wordt geaccepteerd of de gekochte hoeveelheden niet voldoende zijn, moet het tempo van de slacht in de slachthuizen - waarvan sommige 30 tot 50 % van hun produktie ter interventie aanbieden - tijdelijk worden verlaagd, hetgeen direct van invloed is op het functioneren van het slachthuis en indirect op het inkomen van de mesters.

4.16. Als gevolg van de verminderingscoëfficiënten (zie paragraaf 3.18) worden de inschrijvingen slechts voor een fractie van de aangeboden hoeveelheden aanvaard. De coëfficiënten zijn ingevoerd voor een betere ondersteuning van de marktprijzen. Met deze methode kunnen bepaalde hoeveelheden worden aangekocht tegen een prijs die hoger is dan de prijs bij evenwicht tussen vraag en aanbod. Zolang de verminderingscoëfficiënt een waarde heeft waarbij bijna 100 % van de aangeboden hoeveelheden wordt gekocht, blijven de vooruitzichten van de ondernemers binnen redelijke grenzen. Sinds juli 1990 hebben deze coëfficiënten echter tot gevolg gehad dat de per offerte geaccepteerde hoeveelheden verminderden. In februari 1992 waren de vooruitzichten van de ondernemers zodanig dat zij verwachtten voor categorie A (jonge mannelijke runderen) slechts 5 % van hun aanbod te kunnen leveren. Daarom boden zij tien tot twintig keer zoveel ter interventie aan als ze van plan waren te verkopen. In Duitsland werd de top bereikt bij de 61ste inschrijving, toen er 82 465 ton te koop werd aangeboden, terwijl 1 402 ton (ofwel 1,7 % van het aanbod) ter interventie werd aanvaard op grond van de verminderingscoëfficiënt. In die periode bedroegen de met het oog op de stabilisatie van de markt terug te kopen hoeveelheden in Duitsland ongeveer 8 000 - 10 000 ton per inschrijvingsprocedure.

4.17. Rekening houdend met de voor elke inschrijving ontvangen offertes en volgens de procedure van artikel 27 van Verordening (EEG) nr. 805/68 (15), stelt de Commissie na advies van het Comité van beheer (16), de maximumaankoopprijs (17) per categorie vast voor de kwaliteit R3 (18) (bevleesdheidsklasse R en vetheidsklasse 3). Iedere inschrijver wordt door het interventiebureau onmiddellijk in kennis gesteld van het resultaat van de inschrijving waaraan hij heeft deelgenomen. Het interventiebureau verstrekt elke inschrijver wiens offerte is aanvaard onverwijld een leveringsbon waarop de te leveren hoeveelheid, de prijs waartegen is toegewezen, de leveringstermijnen en de opslagplaats(en) waar de produkten geleverd moeten worden, zijn vermeld (19).

4.18. Degenen aan wie is gegund dienen de produkten te leveren binnen 17 dagen na de dag waarop de termijn voor het indienen van de offertes verstrijkt. De levering mag in gedeelten plaatsvinden. De uit de inschrijving voortvloeiende rechten en verplichtingen zijn niet overdraagbaar (20). Tijdens de bezoeken aan de Lid-Staten, met name aan het Verenigd Koninkrijk (Noord-Ierland), is vastgesteld dat meerdere ondernemingen verschillende offertes indienden, waarbij zij gebruik maakten van dochterondernemingen ter omzeiling van de bepaling dat per onderneming slechts één offerte mag worden ingediend (21). Deze dochterondernemingen lieten de produkten voor hun rekening door de moedermaatschappij leveren, daarmee inbreuk makend op de bepaling dat de uit de inschrijving voortvloeiende rechten en verplichtingen niet overdraagbaar zijn. Bij Verordening (EEG) nr. 2456/93 van de Commissie van 1 september 1993 wordt de toepassing van deze niet-overdraagbaarheid versterkt met de bepaling dat de Lid-Staten zich ervan dienen te vergewissen dat de inschrijvers onafhankelijk van elkaar zijn wat hun directie, personeel en werking betreft.

Communautaire aankopen

4.19. De communautaire interventieaankopen zijn toegenomen van 540 000 ton (equivalent hele dieren) in 1987 tot 1 030 000 ton in 1991, een stijging met 90,7 % in vier jaar (zie tabel 2.1). Weliswaar vertoonden de aankopen een cyclische ontwikkeling met een dieptepunt van 170 000 ton in 1989 (22), maar de aankopen van 1991 vormen meer dan 13 % van de communautaire rundvleesproduktie, ofwel circa 30 % van de produktie van vlees van jonge mannelijke runderen en van ossen.

4.20. In 1990/91 vond 69,8 % (zie tabel 4.1) van de communautaire aankopen plaats met behulp van het vangnetsysteem (zie paragraaf 3.15). In het Verenigd Koninkrijk bedroeg dit percentage 97,1 %, in Ierland 94,7 % en in Duitsland 52,9 %. Daarentegen was dit percentage in Frankrijk, toch ook een grote rundvleesproducent, slechts 37,9 %. Voor het verkoopseizoen 1992/93 vormden de via dit - ondertussen gewijzigde - systeem verrichte aankopen nog slechts 13,2 % van de totale communautaire aankopen.

Tabel 4.1 - Openbare rundvleesaankopen, uitgesplitst naar aankoopsysteem: inschrijving of vangnet "Gewicht hele dieren (ton)

"" ID="1">Belgiëa> ID="2">10> ID="4">10> ID="5">109> ID="6">2 924> ID="7">3 033> ID="8">7 684> ID="9">1 800> ID="10">9 484> ID="11">1 447> ID="13">1 447"> ID="1"> b"> ID="1"> c> ID="2">10> ID="4">10> ID="5">109> ID="6">2 924> ID="7">3 033> ID="8">7 684> ID="9">1 800> ID="10">9 484> ID="11">1 447> ID="13">1 447"> ID="1">Dene-a> ID="5">16 192> ID="6">8 989> ID="7">25 181> ID="8">40 470> ID="9">3 215> ID="10">43 685> ID="11">39 743> ID="13">39 743> ID="14">10 170 (1)> ID="16">10 170"> ID="1">markenb> ID="5">385> ID="6">407> ID="7">792> ID="8">655> ID="9">90> ID="10">745> ID="11">140> ID="12">615> ID="13">745> ID="14">45> ID="16">45"> ID="1"> c> ID="5">16 577> ID="6">9 396> ID="7">25 973> ID="8">41 125> ID="9">3 305> ID="10">44 430> ID="11">39 883> ID="12">615> ID="13">40 488> ID="14">10 215> ID="16">10 215"> ID="1">Duits-a> ID="2">66 940> ID="4">66 940> ID="5">125 652> ID="6">130 425> ID="7">256 077> ID="8">122 376> ID="9">66 983> ID="10">189 359> ID="11">173 962> ID="13">173 962> ID="14">17 959> ID="16">17 959"> ID="1">landb> ID="2">8 603> ID="4">8 603> ID="6">11 113> ID="7">11 113> ID="9">9 255> ID="10">9 255> ID="11">3 117> ID="12">4 536> ID="13">7 653> ID="14">82> ID="16">82"> ID="1"> c> ID="2">75 543> ID="4">75 543> ID="5">125 652> ID="6">141 538> ID="7">267 190> ID="8">122 376> ID="9">76 238> ID="10">198 614> ID="11">177 079> ID="12">4 536> ID="13">181 615> ID="14">18 041> ID="16">18 041"> ID="1">Griekenc

land"> ID="1">Spanjea> ID="2">3 994> ID="4">3 994> ID="5">435> ID="7">435> ID="8">551> ID="9">1 330> ID="10">1 881> ID="11">264> ID="13">264"> ID="1"> b"> ID="1"> c> ID="2">3 994> ID="4">3 994> ID="5">435> ID="7">435> ID="8">551> ID="9">1 330> ID="10">1 881> ID="11">264> ID="13">264"> ID="1">Frank-a> ID="2">2 776> ID="4">2 776> ID="5">49 062> ID="6">37 190> ID="7">86 252> ID="8">176 368> ID="10">231 532> ID="11">137 758> ID="13">137 758> ID="14">12 062> ID="16">12 062"> ID="1">rijkb> ID="5">11 876> ID="7">11 876> ID="8">55 164> ID="11">33 506> ID="13">33 506"> ID="1"> c> ID="2">2 776> ID="4">2 776> ID="5">60 938> ID="6">37 190> ID="7">98 128> ID="8">231 532> ID="10">231 532> ID="11">171 264> ID="13">171 264> ID="14">12 062> ID="16">12 062"> ID="1">Ierlanda"> ID="1"> b> ID="2">84 241> ID="4">84 241> ID="5">13 062> ID="6">234 767> ID="7">247 829> ID="8">79 560> ID="9">187 592> ID="10">267 152> ID="11">164 512> ID="12">73 622> ID="13">238 134> ID="14">22 342> ID="16">22 342"> ID="1"> c> ID="2">84 241> ID="4">84 241> ID="5">13 062> ID="6">234 767> ID="7">247 829> ID="8">79 560> ID="9">187 592> ID="10">267 152> ID="11">164 512> ID="12">73 622> ID="13">238 134> ID="14">22 342> ID="16">22 342"> ID="1">Italiëa> ID="5">41 255> ID="6">39 776> ID="7">81 031> ID="8">134 016> ID="10">134 016> ID="11">54 105> ID="13">54 105"> ID="1"> b"> ID="1"> c> ID="5">41 255> ID="6">39 776> ID="7">81 031> ID="8">134 016> ID="10">134 016> ID="11">54 105> ID="13">54 105"> ID="1">Luxem-c

burg"> ID="1">Neder-a> ID="5">426> ID="6">881> ID="7">1 307> ID="8">2 010> ID="9">414> ID="10">2 424> ID="11">664> ID="13">664"> ID="1">landb"> ID="1"> a> ID="5">426> ID="6">881> ID="7">1 307> ID="8">2 010> ID="9">414> ID="10">2 424> ID="11">664> ID="13">664"> ID="1">Portugalc"> ID="1">Verenigd a"> ID="1">Koninkrijkb> ID="2">11 654> ID="4">11 654> ID="5">4 230> ID="6">140 654> ID="7">144 884> ID="8">43 211> ID="9">83 793> ID="10">127 004> ID="11">66 261> ID="12">23 914> ID="13">90 175> ID="14">4 565> ID="16">4 565"> ID="1"> c> ID="2">11 654> ID="4">11 654> ID="5">4 230> ID="6">140 654> ID="7">144 884> ID="8">43 211> ID="9">83 793> ID="10">127 004> ID="11">66 261> ID="12">23 914> ID="13">90 175> ID="14">4 565> ID="16">4 565"> ID="1">EGa> ID="2">73 720> ID="4">73 720> ID="5">233 131> ID="6">220 185> ID="7">453 316> ID="8">483 475> ID="9">73 742> ID="10">557 217> ID="11">407 943> ID="13">407 943> ID="14">40 191> ID="16">40 191"> ID="1"> b> ID="2">104 498> ID="4">104 490> ID="5">29 553> ID="6">386 941> ID="7">416 494> ID="8">178 590> ID="9">280 730> ID="10">459 320> ID="11">267 536> ID="12">102 687> ID="13">370 223> ID="14">27 034> ID="16">27 034"> ID="1"> c> ID="2">178 218> ID="4">178 218> ID="5">262 684> ID="6">607 126> ID="7">869 810> ID="8">662 065> ID="9">354 472> ID="10">1 016 537> ID="11">675 479> ID="12">102 687> ID="13">778 166> ID="14">67 225> ID="16">67 225""I: inschrijving - V: vangnet - a: jonge mannelijke runderen - b: ossen - c: totaal.

Bronnen: voor Frankrijk: "Le marché des viandes et des produits avicoles" (De markt van vlees en pluimveeprodukten) (OFIVAL); voor de Gemeenschap: Jaarrekeningen en DG VI-D-2.

>

4.21. In het verkoopseizoen 1991/92 werden de belangrijkste aankopen in Ierland verricht, namelijk 267 152 ton, ofwel iets minder dan de helft van de nationale rundvleesproduktie. Voor het seizoen 1992/93 belopen de interventieaankopen in Ierland nog altijd 238 134 ton.

4.22. De hoeveelheid geslachte dieren die door de interventiebureaus in de verschillende Lid-Staten wordt aangekocht hangt af van de vraag welke categorieën en klassen van dieren voor interventieaankoop in aanmerking komen. Zo is in Italië, een van de weinige Lid-Staten die karkassen van categorie A (jonge mannelijke runderen) en bevleesdheidsklasse O (van het communautaire indelingsschema) voor interventie accepteert, in mei 1990 een golf van interventieaankopen op gang gekomen als gevolg van de toename van de import van rundvlees, met name van categorie A en klasse O, grotendeels afkomstig uit de voormalige DDR en waarschijnlijk ook uit andere landen in Midden- en Oost-Europa. De rundvleesmarkt van de Gemeenschap, en met name van Italië, werd daardoor verstoord. Italië, dat het niveau van zelfvoorziening bij lange na niet haalt, moest tot begin maart 1991 zelfs de vangnetmaatregelen toepassen.

4.23. Het gedeelte van het in Italië ter interventie aangeboden vlees van categorie A en klasse O dat afkomstig was uit Duitsland (68 000 ton voor het verkoopseizoen 1990/91 en 78 000 ton voor 1991/92) was zeer hoog van september 1990 (circa 70 %) tot november 1992 (circa 50 %); maar ook andere ondernemers hebben er geslachte dieren verkocht die in hun land van oorsprong niet voor interventie in aanmerking kwamen.

De aankoopprocedure

4.24. De succesvolle inschrijvers die hun leveringsbon hebben ontvangen, vervoegen zich op de aangegeven dag en tijd bij de op de bon vermelde opslagplaats om de toegewezen geslachte dieren te leveren (zie paragraaf 4.17).

4.25. De interventiebureaus stellen de lijst op van de opslagplaatsen waar de toegewezen geslachte dieren worden geleverd. In Lid-Staten waar het interventiebureau de geslachte dieren niet laat uitbenen ligt het voor de hand om, zoals in Duitsland, koelhuizen als opslagplaatsen aan te wijzen.

4.26. In Frankrijk daarentegen, waar een deel van de geslachte dieren wordt uitgebeend (36,1 % in 1992), zou het slechts zin hebben om koelhuizen als opslagplaatsen aan te wijzen indien de succesvolle inschrijver nooit zijn eigen karkassen behoefde uit te benen. Dit is echter slechts in theorie het geval. In de praktijk komt het voor dat deze inschrijver de geslachte dieren naar de opslagplaats - het koelhuis - brengt, ze lost om ze ter interventie aan te bieden aan de medewerkers van OFIVAL, het Franse interventiebureau, en ze vervolgens weer in dezelfde vrachtwagen laadt om ze naar het bij zijn slachthuis gelegen uitbeenlokaal terug te brengen.

4.27. In Lid-Staten als het Verenigd Koninkrijk en Ierland, waar respectievelijk alle of bijna alle geslachte dieren worden uitgebeend, vinden de interventieaankopen hetzij in het slachthuis van degene aan wie is gegund, hetzij in de uitbenerij plaats. Voortaan dient de definitieve overname door het interventiebureau voor de uit te benen geslachte dieren in alle Lid-Staten te geschieden op de plaats van weging bij de ingang van de uitbenerij van het interventiebureau (23). In vrijwel alle gevallen beende de inschrijver die de geslachte dieren ter interventie aanbood zijn eigen dieren zelf uit. Sinds de inwerkingtreding van de nieuwe uitvoeringsverordening dienen de inschrijver en de uitbenerij onafhankelijk van elkaar te zijn (24). Dit leidt tot een vermindering van de aan het uitbenen verbonden risico's, zoals verwisseling van geslachte dieren.

4.28. Tijdens de aankooptransacties zijn de interventiebureaus verplicht bepaalde handelingen te verrichten om na te gaan of de geslachte dieren voor interventie in aanmerking komen (25).

4.29. In Frankrijk worden alle gegevens over de geslachte dieren bij het wegen op geautomatiseerde gegevensdragers opgenomen, terwijl de invoer ervan in de computer handmatig plaatsvindt. Het gewicht van de ontvangen kwartieren, dat wordt afgelezen van de weegschaal in de opslagplaats, en de kwaliteit ervan volgens de verklaring van de vertegenwoordiger van OFIVAL, worden door een vertegenwoordiger van het koelhuis ingevoerd in een portable computer. Gezien het hoge tempo van de aankooptransacties kan deze procedure tot vergissingen leiden. De OFIVAL-vertegenwoordiger verricht geen enkele controle achteraf van de weegbriefjes, zelfs niet steekproefsgewijze. Tijdens de aankooptransactie wordt een etiket met de kwaliteit van het geslachte dier en het verkoopnummer ervan aan elk kwartier gehecht. De bij de weging geregistreerde nummers van de geslachte dieren worden nadien niet gebruikt voor het voorraadbeheer.

4.30. In Italië vult de vertegenwoordiger van de Associazione Provinciale Allevatori (APA) volgens dezelfde procedure als in Frankrijk de aankooplijst in van het ter interventie aangeboden vlees.

4.31. In Duitsland worden alle gegevens handmatig geregistreerd op standaardformulieren die dienen voor de centrale codering bij het interventiebureau (BundesAnstalt fuer Landwirdschaftliche Marktordnung - BALM). Doordat er bij het verlaten van het slachthuis een kopie van het interne document met het gewicht van de geslachte dieren bij het protocol wordt gevoegd - ook al is dit niet door de medewerker van het interventiebureau (BALM) gecontroleerd - wordt een extra beveiligingselement ingebouwd waarmee de resultaten van de eigenlijke aankooptransactie kunnen worden geverifieerd. Doordat het elektronische weegsysteem een afdruk maakt van een document met het gewicht van iedere groep tegelijk gewogen kwartieren en het totaalgewicht van de kwartieren tijdens de aankooptransactie, worden fouten die voortvloeien uit het overschrijven van deze gegevens vermeden.

4.32. In het Verenigd Koninkrijk en Ierland worden vergelijkbare procedures toegepast als in Duitsland.

4.33. De vertragingen bij de registratie variëren echter aanzienlijk van Lid-Staat tot Lid-Staat. In Frankrijk vindt de bijwerking van de gegevens, dankzij de elektronische overdracht, iedere nacht plaats (zie paragraaf 4.66). In Duitsland belopen de vertragingen met het bijwerken ongeveer twee weken. In het Verenigd Koninkrijk kunnen zij oplopen tot meerdere maanden.

4.34. In de communautaire regelgeving (26) is bepaald dat, ingeval de hoeveelheid geweigerde produkten meer dan 20 % van de partij ter interventie aangeboden geslachte dieren bedraagt, de volledige partij wordt geweigerd.

4.35. In Frankrijk heeft de Kamer tijdens de aankooptransacties waarbij zij aanwezig was, geconstateerd dat geslachte dieren door de vertegenwoordiger van OFIVAL opnieuw werden ingedeeld. Bij een strikte toepassing van de communautaire regelgeving (27) hadden deze dieren moeten worden geweigerd. Voorts wordt in deze regelgeving voorgeschreven dat er een lijst wordt opgesteld van de geslachte dieren die moeten worden geweigerd. Daartoe is geen enkele algemene maatregel getroffen.

4.36. In Duitsland werd in deel A van het protocol, dat werd opgesteld na de beoordeling van de kwaliteit van het vlees in het slachthuis, wel vermeld hoeveel halve karkassen voor interventie in aanmerking kwamen, maar niet hoeveel er waren aangeboden. Daardoor was het onmogelijk om na te gaan of de hoeveelheid geweigerde produkten groter was dan 20 % van de aangeboden partij, en om vast te stellen of de volledige partij kon worden geaccepteerd of niet. Indien slechts rekening moest worden gehouden met de halve karkassen die op het moment van aankoop in het koelhuis werden geweigerd, zou de splitsing van de aankoopprocedure in een voorafgaand onderzoek in het slachthuis en een officiële aanvaarding in het koelhuis, ertoe leiden dat het merendeel van de weigeringen, te weten de afwijzingen die voortvloeiden uit de beoordeling van de geslachte dieren door de controleur van de BALM in het slachthuis, onbekend bleef. Deze in Duitsland toegepaste splitsing van de procedure is inmiddels toegestaan volgens de nieuwe uitvoeringsverordening van de Commissie (28), maar het blijft noodzakelijk het totale aantal weigeringen te kennen.

4.37. In Groot-Brittannië komt het regelmatig voor dat de medewerkers (fatstock officers) van de Meat and Livestock Commission (MLC) die de interventieaankopen van geslachte dieren in slachthuizen verrichten, dieren accepteren maar in een lagere klasse indelen, of ze weigeren indien ze niet voor interventieaankoop in aanmerking komen. Deze weigeringen, en de indelingen in een lagere klasse die als vergelijkbaar met een weigering moeten worden gezien, worden nergens geregistreerd. Noch de MLC-medewerkers, noch het interventiebureau (MLC) zelf zijn dan ook in staat na te gaan wanneer de betrokken communautaire bepalingen van toepassing zijn.

4.38. Hoewel de communautaire regelgeving (29) voorwaarden op het gebied van de gezondheid bevat voor de interventieaankopen van rundvlees, was de veterinaire inspectie in Frankrijk niet aanwezig bij de inontvangstneming van de geslachte dieren in het aankoopcentrum.

4.39. Tijdens de bezoeken ter plaatse in Italië in december 1992 is de dienstdoende "valutatore" meermalen attent gemaakt op de aanwezigheid van bloeduitstortingen op de voor interventie aanvaarde kwartieren. Krachtens de communautaire regelgeving mogen de geslachte dieren namelijk geen oppervlakkige bloedsporen, verwondingen of bloeduitstortingen vertonen (30). De "valutatore" had derhalve strenger moeten zijn en de betrokken kwartieren moeten verwijderen.

Uitbenen 4.40. Verordening (EEG) nr. 859/89 van de Commissie van 29 maart 1989 (31) bevat de uitvoeringsbepalingen die tot 1 september 1993 van kracht waren. Sindsdien is deze vervangen door Verordening (EEG) nr. 2456/93 van de Commissie van 1 september 1993, hierna te noemen de nieuwe uitvoeringsverordening.

Aandeel van interventievlees zonder been

4.41. In de periode van 1 januari tot 31 oktober 1993 was 103 146 ton ter interventie aangeboden rundvlees uitgebeend; dit is 64,9 % van de totale hoeveelheid aangeboden geslachte dieren. Per 31 januari 1993 bevond zich 484 419 ton rundvlees zonder been in de openbare interventievoorraden van de Gemeenschap, ofwel het equivalent van 712 318 ton rundvlees in de vorm van hele geslachte dieren (32), ter waarde van 686,9 Mio ECU (33). Sinds 1990 is ongeveer de helft van het inter(34) Bron: EOGFL VI.G.2 - Toestand van de interventievoorraden per 31 januari 1993 - Declaraties van de Lid-Staten vóór controle.ventierundvlees uitgebeend (zie de tabellen 4.2 en 4.3). Slechts vijf Lid-Staten, namelijk Denemarken, Frankrijk, Ierland, Italië en het Verenigd Koninkrijk, laten - een deel van - het ter interventie aangeboden rundvlees uitbenen. In Ierland en het Verenigd Koninkrijk wordt meer dan 90 % van het interventierundvlees uitgebeend. In Denemarken is het percentage vlees zonder been gedaald van 100 % in 1989 tot 48 % in 1991. In Italië schommelde dit percentage in de periode 1988-1991 tussen 10 en 60 %, en in Frankrijk tussen 0 en 25 %. In Duitsland wordt het vlees niet uitgebeend omdat de forfaitaire bijdragen van de Gemeenschap volgens de Duitse overheid slechts ongeveer de helft van de reële kosten dekken.

Tabel 4.2 - Hoeveelheid uitgebeend rundvlees "(in ton)

"" ID="1">DK> ID="2">19 375> ID="3">24 896> ID="4">441> ID="5">4 331> ID="6">21 773> ID="7">29 166> ID="8">26 622"> ID="1">D> ID="3">14 352"> ID="1">F> ID="2">45 208> ID="3">41 075> ID="4">1 225> ID="7">44 752> ID="8">30 281"> ID="1">IRL> ID="2">57 300> ID="3">64 657> ID="4">25 539> ID="5">141 221> ID="6">256 538> ID="7">249 440> ID="8">153 985"> ID="1">I> ID="2">7 318> ID="3">19 461> ID="4">2 487> ID="5">8 425> ID="6">39 381> ID="7">45 058> ID="8">5 773"> ID="1">UK> ID="2">31 216> ID="3">33 767> ID="4">16 914> ID="5">40 742> ID="6">141 547> ID="7">75 774> ID="8">39 656"> ID="1">Totaal> ID="2">160 416> ID="3">198 207> ID="4">46 606> ID="5">194 719> ID="6">459 240> ID="7">444 190> ID="8">256 318""Bron: Commissie - Jaarlijkse declaraties van de Lid-Staten

>

Tabel 4.3 - Kosten van het uitbenen "(in ECU)

"" ID="1">DK> ID="2">1 322 312> ID="3">1 699 152> ID="4">30 122> ID="5">295 619> ID="6">1 814 357> ID="7">2 727 011> ID="8">2 976 848"> ID="1">D> ID="3">979 543"> ID="1">F> ID="2">3 085 458> ID="3">2 803 335> ID="4">83 616> ID="7">4 184 327> ID="8">3 385 991"> ID="1">IRL> ID="2">3 910 730> ID="3">4 412 816> ID="4">1 734 047> ID="5">9 638 342> ID="6">21 377 338> ID="7">23 322 618> ID="8">17 218 640"> ID="1">I> ID="2">499 447> ID="3">1 328 221> ID="4">169 723> ID="5">574 994> ID="6">3 281 591> ID="7">4 212 949> ID="8">645 572"> ID="1">UK> ID="2">2 130 469> ID="3">2 304 570> ID="4">1 154 359> ID="5">2 780 636> ID="6">11 795 153> ID="7">7 084 904> ID="8">4 434 379"> ID="1">Totaal> ID="2">10 948 417> ID="3">13 527 638> ID="4">3 180 867> ID="5">13 289 591> ID="6">38 268 439> ID="7">41 531 809> ID="8">28 661 430""Bron: Commissie - Jaarlijkse declaraties van de Lid-Staten

>

Financieel beheer bij het uitbenen

4.42. Het besluit om het vlees te laten uitbenen valt onder de bevoegdheid van het interventiebureau van elke Lid-Staat (35). Oorspronkelijk moesten bij dit besluit bepaalde door de Commissie opgelegde grenzen in acht worden genomen (36). Momenteel hangt dit besluit voornamelijk af van:

a) de resterende capaciteit van de opslagplaats; per kubieke meter kan gemiddeld 170 kg vlees met been of drie maal zoveel uitgebeend vlees worden opgeslagen;

b) de koelinstallaties, die zich in het algemeen beter lenen voor de opslag van kartons dan van hele geslachte dieren;

c) de voorkeur van de kopers;

d) de noodzaak om het vlees uit te benen om gezondheidsredenen, zoals momenteel het geval is in het Verenigd Koninkrijk na het uitbreken van de "gekke-koeienziekte" (BSE).

4.43. Aan de in paragraaf 4.42 genoemde overwegingen zou het criterium van goed financieel beheer van de communautaire uitgaven moeten worden toegevoegd. Het besluit om het ter interventie aangeboden vlees uit te benen is namelijk niet zonder gevolgen voor de begrotingsuitgaven (zie tabel 4.3). Tussen 1987 en 1991 zijn deze uitgaven voor het uitbenen gestegen van 10,9 tot 38,3 Mio ECU.

4.44. Bij de beoordeling van deze gevolgen dienen de volgende elementen in aanmerking te worden genomen:

a) het feit dat het vlees bij het uitbenen wordt ontdaan van onderdelen waarvan de opslag geen enkel belang heeft; circa 30-32 % van het gewicht van de ter interventie aangeboden karkassen wordt daarbij verwijderd;

b) het verschil in opslagkosten tussen vlees met en vlees zonder been; deze maandelijkse kosten bedragen 17,99 ECU/ton voor vlees met been en 12,04 ECU/ton voor vlees zonder been (37);

c) de kosten van het uitbenen, die door de Commissie forfaitair zijn vastgesteld op 169,30 ECU per ton uit te benen vlees; deze kosten omvatten tevens de kosten van de inslag van het uit te benen vlees, terwijl bij vlees met been de inslagkosten van 75,80 ECU/ton bij de aankoopkosten moeten worden gerekend; de Gemeenschap vergoedt derhalve een forfaitair bedrag van 93,5 ECU/ton voor het uitbenen van de geslachte dieren;

d) het verschil in uitslagkosten tussen vlees met en vlees zonder been; deze kosten bedragen respectievelijk 7,47 en 6,85 ECU/ton.

4.45. Aan de hand van deze elementen kan worden onderzocht bij welke opslagtermijn de totale kosten voor de gemeenschapsbegroting gelijk zouden zijn voor vlees met en zonder been, dat wil zeggen waar het "break-even point" tussen de twee mogelijkheden ligt: deze termijn kan worden gesteld op 10 maanden. Daarboven blijkt het goedkoper te zijn het vlees zonder been op te slaan, daar de meerkosten van het uitbenen worden terugverdiend door de winst als gevolg van de verwijdering van bepaalde delen van het geslachte dier en door het verschil in opslag- en uitslagkosten per ton vlees.

4.46. Deze opslagtermijn is in alle Lid-Staten meermalen bereikt of overschreden, in het bijzonder in 1987 en begin 1988, alsmede in 1993 als gevolg van de omvangrijke interventieaankopen die sinds het tweede kwartaal van 1990 hebben plaatsgevonden. In 1988 en 1990 bedroeg de hoeveelheid opgeslagen geslachte dieren respectievelijk 548 661 en 185 769 ton.

Rendement van het uitbenen

4.47. Krachtens de uitvoeringsbepalingen dient het rendement bij het uitbenen, berekend voor de hoeveelheden uitgebeend vlees ten opzichte van de hoeveelheden uit te benen vlees, ten minste 68 % (38) te bedragen. De hoogste rendementen werden bereikt in Frankrijk (70,60 %), de laagste in Italië (68,10 %) en Ierland (68,71 %). Het rendement bij het uitbenen hangt enerzijds af van de zorg die aan het werk wordt besteed, en anderzijds van het runderras. Bij vleesrassen kan het rendement 72 % en, in de beste gevallen, nog hoger zijn.

4.48. Voor het uitbenen wordt stukloon betaald in de vorm van een forfaitair bedrag (zie paragraaf 4.44). De uitbener krijgt van het interventiebureau het geslachte dier en geeft het vlees zonder been aan het bureau terug. Het rendement bij het uitbenen geeft aan hoeveel vlees, dat in de vorm van geslachte dieren is gekocht, door de Gemeenschap wordt opgeslagen. Hoe lager het rendement dus is, hoe groter het risico dat de uitbener naast zijn forfait een vergoeding in natura verdient, te weten het vlees dat niet in de interventievoorraad gaat. De interventiebureaus dienen des te meer belang te hechten aan het toezicht op het uitbenen omdat het voor deze werkzaamheden betaalde forfait 3 à 4 % van de waarde van het geslachte dier bedraagt.

Verloop van het uitbenen en controle door de interventiebureaus

4.49. Het uitbenen verloopt per Lid-Staat vrij verschillend. Het toezicht erop valt toe aan het interventiebureau van de Lid-Staat (39), en moet geschieden in de vorm van een permanente fysieke controle of van een onaangekondigde controle, vergezeld van een steekproef van de kartonnen dozen met deelstukken. Het toezicht omvat voorts een vergelijking van de uit te benen hoeveelheden met de verkregen hoeveelheid vlees en de restanten. In de communautaire regelgeving was echter noch rechtstreeks, noch via instructies aan de Lid-Staten een speciale kwantitatieve norm vastgesteld voor de steekproefcontrole van de kartons met deelstukken. Hoewel vooraf vastgestelde controlenormen een essentiële voorwaarde voor de onafhankelijkheid van de controleur zijn, is pas sinds 1993 in de nieuwe uitvoeringsverordening van de Commissie voorgeschreven dat voortaan ten minste 5 % van de kartons wordt gecontroleerd.

4.50. In Frankrijk wordt bij het transport van de door het interventiebureau gekochte kwartieren tussen de uitbenerij en het koelhuis, geen enkele bijzondere voorzorgsmaatregel getroffen, zoals verzegeling van de vrachtwagens. Voordat het uitbenen begint verricht de medewerker van OFIVAL die het verloop daarvan moet controleren, geen enkele vergelijking - zelfs niet steekproefsgewijs - tussen de kenmerken van de aangeboden kwartieren en de op de aankoopbon vermelde kenmerken. Een dergelijke steekproefcontrole zou zelfs niet mogelijk zijn geweest, aangezien de aan de karkassen bevestigde labels merendeels onleesbaar waren.

4.51. De deelstukken worden in kartonnen dozen verpakt volgens de voorschriften van de algemene voorwaarden van de interventiebureaus, die overeenkomen met de communautaire eisen (40). Na het inpakken wordt er een touw om de kartons gedaan (41) en worden zij verzegeld met een of meer etiketten. Dit systeem moet verhinderen dat de inhoud van het karton achteraf wordt vervangen. Het gewicht, het soort deelstuk en eventueel het aantal stukken worden met de hand op het karton aangebracht. In Frankrijk wordt tijdens het uitbenen permanent controle uitgeoefend. Na afloop ervan wordt een aantal kartons weer geopend om de inhoud ervan te verifiëren. Het aantal aldus geverifieerde kartons en het soort deelstukken worden vermeld op een formulier dat als controleverslag dient. Dit wordt ondertekend door de controleur van het regionale kantoor van OFIVAL. De gecontroleerde kartons worden in dit verslag weliswaar niet geïdentificeerd, maar ze worden wel gemerkt door de controleur die, binnen het gevarieerde takenpakket van OFIVAL, de controle in een koelhuis of uitbeenlokaal verricht.

4.52. Tijdens de controle van voorraden vlees zonder been in Frankrijk werd vastgesteld dat de zelfklevende zegel op de kartonnen dozen niet voldeed, daar hij kon worden losgemaakt en weer op dezelfde doos vastgeplakt zonder dat dit sporen naliet. In enkele gevallen lieten de etiketten vanzelf los zonder sporen na te laten, en om sommige kartons zat zelfs geen touw.

4.53. In Italië werd het uitbenen, tijdens de bezoeken ter plaatse, na de afsluiting van de aankooptransactie verricht in een ruimte naast het lokaal waar de kwartieren in ontvangst waren genomen, waarbij een vertegenwoordiger van de Associazione Italiana Allevatori (AIA) onaangekondigde controles verrichtte. Hoewel deze vertegenwoordiger niet permanent aanwezig was, werd er na het uitbenen geen enkele steekproef van de kartons met uitgebeend vlees genomen om de inhoud ervan te verifiëren. De etiketten, die niet genummerd zijn, liggen op verschillende plaatsen in het uitbeenlokaal, los of op een rol. Er is geen enkel toezicht op het aantal gebruikte etiketten, behalve, in een van de bezochte uitbenerijen, de registratie in duizendtallen van het aantal aan het uitbeenlokaal verstrekte exemplaren, en een periodieke controle van de waarschijnlijkheid van dit aantal. Vroeger werden de zegels na het aanbrengen geparafeerd door iemand die daartoe door de uitbener bevoegd was verklaard. Deze trage procedure, die niettemin een zekere bescherming tegen frauduleuze voornemens bood, werd later afgeschaft omdat zij zinloos werd geacht. In een van de bezochte Italiaanse uitbenerijen worden de etiketten met alle kenmerken van het verpakte vlees door een elektronisch weegsysteem afgedrukt, waardoor het aantal foutenoorzaken wordt beperkt.

4.54. De controleur van de AIA verricht zijn werkzaamheden, die slechts in deeltijd plaatsvinden, in het kader van een contract van één jaar, dat in de praktijk van jaar tot jaar wordt verlengd. In dit contract wordt bepaald welke controles moeten worden verricht in het kader van de functie die bij een bepaalde uitbenerij moet worden vervuld. De controleur verricht zijn taak derhalve jarenlang bij een zelfde bedrijf. In sommige bezochte uitbenerijen wordt de functie van controleur van de AIA uitgeoefend door de veearts van het plaatselijk medisch centrum, die aan het slachthuis verbonden is.

4.55. In Ierland en het Verenigd Koninkrijk vindt de aankooptransactie in de slachtinrichtingen plaats. In Ierland wordt het vlees tegelijkertijd uitgebeend, onder permanente controle van een ambtenaar van het Ministerie van landbouw (Department of Agriculture and Food) die voor vele jaren bij een zelfde bedrijf is aangesteld. In het Verenigd Koninkrijk geschiedt de controle door een vertegenwoordiger van het interventiebureau onaangekondigd (Groot-Brittannië) dan wel permanent (Noord-Ierland). In Groot-Brittannië vervult de vertegenwoordiger van de MLC (Meat and Livestock Commission) die belast is met de controle van het uitbenen, in het algemeen nog andere taken binnen het bedrijf; hij bevindt zich in een conflictueuze positie die nadelig kan zijn voor de kwaliteit van het voor rekening van het interventiebureau verrichte werk. Zo is geconstateerd dat een aantal door de MLC ontslagen controleurs vervolgens een betrekking hebben gevonden bij het bedrijf dat zij voordien hadden gecontroleerd. Overigens is in beginsel voorgeschreven dat de controleurs rouleren, maar in de praktijk gebeurt dit niet. In Noord-Ierland zijn de controleurs van de LMC (Livestock and Meat Commission) ambtenaren in voltijdse dienst van het interventiebureau, en rouleren zij regelmatig.

4.56. In Ierland dragen de etiketten een volgnummer en wordt het gebruik van de rollen, soms vrij beknopt, bijgehouden in een daartoe bestemd register. Er vindt echter geen systematische vergelijking plaats van het aantal gebruikte etiketten met het aantal geproduceerde kartons met vlees.

4.57. In het Verenigd Koninkrijk worden de kartons verzegeld met twee ongenummerde etiketten van het interventiebureau en een genummerd exemplaar van de veterinaire diensten. Hoewel deze diensten in het algemeen een beknopte boekhouding van hun genummerde etiketten voeren, vindt er geen enkele vergelijking plaats tussen het aantal gebruikte zegels en het aantal geproduceerde kartons. Na afloop van de uitbeenwerkzaamheden wordt een aantal kartons heropend. Het is echter niet mogelijk achteraf vast te stellen welke controles zijn verricht of welke dozen zijn geopend. Dit kan slechts leiden tot uitholling van de verantwoordelijkheid van de controleurs van het interventiebureau.

4.58. Aangezien de communautaire regelgeving een maximaal vetpercentage voorschrijft voor de van de voorvoet afkomstige delen (42), wordt in Ierland één karton met elk van de betrokken delen geopend en wordt het vet ervan verwijderd; vervolgens wordt het vetpercentage berekend, en ingeval dit uitzonderlijk hoog is ten opzichte van de communautaire normen, weigeren de Ierse autoriteiten naar eigen zeggen de hele produktie van genoemde voorvoeten. Tijdens uitbeenwerkzaamheden waarbij controleurs van de Kamer aanwezig waren, werd echter geconstateerd dat bij overschrijding van de maximale vetpercentages de inhoud van het gecontroleerde karton opnieuw werd bewerkt totdat aan dit maximum werd voldaan. Toen de controleurs van de Kamer navraag deden bij de Ierse overheid omtrent het aantal kartons met delen van voorvoeten die door de toepassing van deze maatregelen waren geweigerd, konden zij geen cijfermateriaal verkrijgen. De gegevens die de Kamer na haar controles ter plaatse zijn verstrekt, wijzen er echter op dat de verificatie van het maximale vetpercentage sindsdien in praktijk is gebracht.

Voorraden 4.59. Per 1 januari 1993 bedroegen de communautaire rundvleesvoorraden (zie tabel 4.4) 1 089 999 ton, waarvan 408 940 ton hele dieren en 681 059 ton uitgebeend vlees (equivalent hele dieren). De boekwaarde van deze voorraad wordt geschat op circa 3,4 miljard ECU. Op dit moment is meer dan de helft van het rundvlees in kwestie gekocht in het Verenigd Koninkrijk en Ierland. Per 31 oktober 1993 beliep dit percentage 66,7 %.

4.60. In Frankrijk was de opslagcapaciteit voor rundvlees ten tijde van de controlebezoeken (juni 1992) voor circa 85 % in gebruik. Om het hoofd te bieden aan het capaciteitsgebrek dat zich aftekende, vond de kortdurende opslag tijdelijk op koelschepen plaats en werden er met firma's in andere Lid-Staten contracten voor de opslag van rundvlees gesloten.

4.61. In Italië, waar de maximale opslagcapaciteit wordt geschat op 150 000 ton, bedroegen de rundvleesvoorraden tijdens de controlebezoeken in augustus 1992, dat wil zeggen kort voordat de dieren in de herfst uit de wei worden gehaald, reeds 85 000 ton. In de onderzochte periode bleef het vlees gemiddeld 60 dagen opgeslagen.

4.62. Ten tijde van de controles ter plaatse in het Verenigd Koninkrijk (maart 1992) bevond zich daar 137 789 ton rundvlees in de communautaire opslagplaatsen, waarvan 28 968 ton moeilijk afzetbaar vlees. Voor dit vlees, dat begin 1990 was ingeslagen, in welke periode de gekke-koeienziekte (BSE) uitbrak, is op de wereldmarkt geen koper te vinden. Lange tijd kon het vlees dat in het Verenigd Koninkrijk ter interventie was aangeboden, slechts met zeer veel moeite ten verkoop worden uitgevoerd. De vermindering van de rundvleesvoorraden is dan ook voornamelijk tot stand gekomen via verkoop aan de verwerkende industrie.

Selectiecriteria voor de keuze van koelhuizen

4.63. In Italië en Ierland kan een zelfde bedrijf tegelijkertijd interventievlees aan- en verkopen en erkend zijn als aankoopcentrum, uitbenerij en opslagplaats. Het vlees wordt meestal opgeslagen in koelhuizen die rechtstreeks toebehoren aan de slachthuizen die de geslachte dieren ter interventie hebben aangeboden, of in die van de uitbenerijen waar het vlees voor rekening van de interventiebureaus is uitgebeend. Deze koelhuizen zijn in veel gevallen zelfs naast de slachthuizen of uitbenerijen gevestigd. In Groot-Brittannië staat het interventiebureau de slachthuizen en uitbenerijen daarentegen niet toe de ter interventie aangeboden karkassen of het voor rekening van de interventiebureaus uitgebeende vlees in hun eigen koelhuizen op te slaan.

4.64. Het feit dat degenen die de interventieaankopen in opslag hadden, tegelijkertijd beschikten over alle middelen ter identificatie van de betrokken produkten, zoals verpakkingen, zegels of stempels en zelfklevende etiketten, vergemakkelijkte, bij frauduleuze bedoelingen en onvoldoende strenge controles door het interventiebureau, de vervanging van de goederen tijdens de opslag in of bij de uitslag uit het koelhuis. De Commissie heeft dit risico onderkend, en eist in de nieuwe uitvoeringsverordening dat de uitbenerijen en de koelinstallaties voor opslag onafhankelijk zijn van het slachthuis en/of degene aan wie is gegund (43) (zie paragraaf 4.27).

Beheer en controle van de voorraden

4.65. In Frankrijk kent het computersysteem (zie paragraaf 4.29) tijdens de aankooptransactie aan elk geslacht dier twee nummers toe, een voor de twee voorvoeten en een voor de twee achtervoeten van hetzelfde dier. In de fysieke voorraad zijn de voor- en achtervoeten identificeerbaar dankzij het etiket met het aankoopnummer. De kwartieren worden echter uitgeslagen zonder dat dit nummer wordt geregistreerd. Registratie van dit nummer zou als voordeel hebben dat de samenstelling van de voorraad op elk moment bekend is, waardoor er steekproefcontroles aan de hand van de weegbriefjes kunnen worden verricht.

4.66. Tijdens het bezoek ter plaatse in Frankrijk bleek bij controle van de voorraad opgeslagen vlees zonder been dat de "voorraadstaat" van de beherende instantie niet bijgewerkt was. In de listings die bij het interventiebureau in Parijs beschikbaar waren, werden de voorraadmutaties van enkele dagen tevoren niet opgenomen, hoewel het computersysteem elke dag foutloos over de exacte stand van de voorraden van de vorige dag zou moeten beschikken.

4.67. In Ierland kent het voor het voorraadbeheer ingevoerde computersysteem dermate grote vertragingen dat de door het systeem geproduceerde gegevens onbruikbaar zijn voor dit beheer. Sommige mededelingen van de koelhuizen aan het interventiebureau met betrekking tot voorraadmutaties, inslag of uitslag, zijn namelijk zeven maanden na ontvangst door het bureau nog niet geregistreerd. Het computersysteem produceert regelmatig een lijst met gedetailleerde gegevens over de beschikbaarheid van de voorraden per koelhuis. Het praktische nut daarvan is echter marginaal, aangezien deze beschikbaarheid vóór elke uitslag telefonisch moet worden bevestigd door de opslaghouder. Niettemin speelt dit systeem een sleutelrol bij het voorraadbeheer in Ierland.

4.68. In Italië wordt iedere voorvoet en iedere achtervoet geïdentificeerd met een nummer op een etiket dat eraan wordt bevestigd aan de binnenkant van de stockinette. Tijdens de controles moet men de stockinettes openen om de nummers van de geslachte dieren te kunnen zien. De kwartieren worden per partij opgeslagen. Een partij bestaat uit de kwartieren die tijdens een aankooptransactie zijn aangeschaft. De vorming van kleine partijen vergemakkelijkt het beheer.

4.69. Ieder interventiebureau maakt vóór het einde van elk begrotingsjaar de volledige inventaris op van de opgeslagen landbouwprodukten die zijn aangekocht in het kader van de maatregelen voor het marktbeheer. De communautaire regelgeving (44) bepaalt dat elk koelhuis in de laatste twee maanden van ieder begrotingsjaar de aan de hand van de boeken opgemaakte inventaris moet verifiëren. Een gemachtigde van het interventiebureau (45) dient bij deze verificatie aanwezig te zijn of deze later zelf te verrichten en een verslag van de inventariscontrole op te stellen. De inventaris wordt opgemaakt aan de hand van de volledige maandelijkse inventarissen van de opslaghouders, alsmede de verslagen van de inventariscontrole (46). Voor het begrotingsjaar 1991 zijn deze bepalingen in Frankrijk niet volledig nageleefd, aangezien in geen van de bezochte koelhuizen een dergelijke controle was verricht. In Ierland was de situatie nauwelijks beter. In het Verenigd Koninkrijk wordt van de verrichte controles wel een verslag opgesteld. Dit wordt echter niet medeondertekend door de opslaghouder of zijn vertegenwoordiger, zoals bepaald in de communautaire regelgeving (47). In Noord-Ierland worden niet alle opslagplaatsen regelmatig gecontroleerd. In één geval waren de opslagomstandigheden al lang zeer slecht, want een pallet met vlees zonder been zat volledig ingepakt in het ijs. Gezien de wijze waarop de partijen voor opslag worden samengesteld, zijn de inventariscontroles in Italië relatief gemakkelijk uit te voeren. De medewerkers die door het interventiebureau zijn gemachtigd om te controleren, verrichten echter geen enkele controle en hebben overigens niet de noodzakelijke instructies ontvangen.

4.70. In sommige Lid-Staten (Duitsland, Frankrijk, Italië) wordt bij de materiële inspectie met het oog op het opmaken van de inventaris door het interventiebureau geen correct gebruik gemaakt van de methoden van aselecte steekproeven. De te inspecteren partijen worden namelijk vaak geselecteerd volgens selecte methoden - hetgeen niet in strijd is met de bestaande communautaire regelgeving - om te voldoen aan het minimaal te controleren percentage zoals voorgeschreven in Verordening (EEG) nr. 618/90 van de Commissie van 14 maart 1990 (48). Door deze aanpak wordt de betrouwbaarheid van de extrapolatie van de resultaten van de betrokken steekproef naar de totale inventaris twijfelachtig.

Tabel 4.4 - Openbare rundvleesvoorraden per 30 september, uitgesplitst in hele dieren en uitgebeend vlees "(ton)

>(1)(1)(1)(1)(1)(1)"> ID="1">België> ID="2">7 139> ID="3">805> ID="4">14> ID="5">5 874> ID="6">2 666> ID="7">184> ID="8">0> ID="9">0> ID="10">0> ID="11">0> ID="12">0> ID="13">0"> ID="1">Denemarken> ID="2">841> ID="3">0> ID="4">3 983> ID="5">22 193> ID="6">18 003> ID="7">1 558> ID="8">19 333> ID="9">1 844> ID="10">3 130> ID="11">13 037> ID="12">21 090> ID="13">20 573"> ID="1">Duitsland> ID="2">218 642> ID="3">84 219> ID="4">114 281> ID="5">102 867> ID="6">174 492> ID="7">17 499> ID="8">5 432> ID="9">0> ID="10">0> ID="11">0> ID="12">0> ID="13">0"> ID="1">Griekenland> ID="2">0> ID="3">0> ID="4">0> ID="5">0> ID="6">0> ID="7">0> ID="8">0> ID="9">0> ID="10">0> ID="11">0> ID="12">0> ID="13">0"> ID="1">Spanje> ID="2">16 368> ID="3">3 515> ID="4">14 037> ID="5">3 882> ID="6">12 895> ID="7">0> ID="8">0> ID="9">0> ID="10">0> ID="11">0> ID="12">0> ID="13">0"> ID="1">Frankrijk> ID="2">170 379> ID="3">4 334> ID="4">35 828> ID="5">162 112> ID="6">151 094> ID="7">6 084> ID="8">44 888> ID="9">942> ID="10">222> ID="11">1 154> ID="12">35 285> ID="13">15 191"> ID="1">Ierland> ID="2">41 513> ID="3">15 472> ID="4">7 968> ID="5">23 115> ID="6">15 527> ID="7">2 617> ID="8">51 320> ID="9">12 257> ID="10">67 935> ID="11">184 752> ID="12">226 316> ID="13">163 807"> ID="1">Italië> ID="2">49 937> ID="3">7 808> ID="4">5 489> ID="5">40 609> ID="6">31 178> ID="7">10 363> ID="8">19 428> ID="9">635> ID="10">5 775> ID="11">11 338> ID="12">21 891> ID="13">10 622"> ID="1">Luxemburg> ID="2">0> ID="3">0> ID="4">0> ID="5">0> ID="6">0> ID="7">0> ID="8">0> ID="9">0> ID="10">0> ID="11">0> ID="12">0> ID="13">0"> ID="1">Nederland> ID="2">38 790> ID="3">1 224> ID="4">249> ID="5">2 623> ID="6">1 774> ID="7">681> ID="8">0> ID="9">0> ID="10">0> ID="11">0> ID="12">0> ID="13">0"> ID="1">Portugal> ID="2">0> ID="3">0> ID="4">0> ID="5">0> ID="6">0> ID="7">0> ID="8">0> ID="9">0> ID="10">0> ID="11">0> ID="12">0> ID="13">0"> ID="1">Verenigd Koninkrijk> ID="2">5 052> ID="3">2 605> ID="4">3 920> ID="5">3 315> ID="6">1 311> ID="7">0> ID="8">27 055> ID="9">6 809> ID="10">38 755> ID="11">136 431> ID="12">158 538> ID="13">85 614"> ID="1">Totaal> ID="2">548 661> ID="3">119 982> ID="4">185 769> ID="5">366 690> ID="6">408 940> ID="7">38 986> ID="8">167 456> ID="9">22 487> ID="10">115 827> ID="11">346 712> ID="12">463 120> ID="13">295 807"> ID="1">Totaal equivalent hele dieren> ID="2">548 661> ID="3">119 982> ID="4">185 769> ID="5">366 690> ID="6">408 940> ID="7">38 986> ID="8">246 260> ID="9">33 069> ID="10">170 334> ID="11">509 870> ID="12">681 059> ID="13">435 010"> ID="1">Totaal vlees zonder en met been (equivalent hele dieren)> ID="2">794 921> ID="3">153 051> ID="4">356 103> ID="5">876 383> ID="6">1 089 999> ID="7">473 996""Bron: declaraties van de Lid-Staten bij het EOGFL.

>

Gewichtsverliezen

4.71. Voor het gewicht dat bij de opslag verloren gaat wordt een tolerantiegrens vastgesteld als percentage van het werkelijke gewicht, zonder verpakking, van de tijdens het betrokken begrotingsjaar ingeslagen en overgenomen hoeveelheden, verhoogd met de hoeveelheden die aan het begin van dat jaar reeds in voorraad waren. Voor rundvlees moet dit normale, toegestane verlies minder zijn dan 0,6 % van de totale door het interventiebureau in opslag gehouden hoeveelheid rundvlees (1).

4.72. De gewichtsverschillen tussen de weging bij de inslag en die bij de uitslag zijn toe te schrijven aan verschillende oorzaken, met name indroging van slecht verpakt vlees, het niet-tarreren van de weegschalen bij de in- of uitslag, diefstal of het verschil tussen het werkelijke gewicht van de verpakking en het standaardgewicht van deze verpakking dat in aanmerking wordt genomen voor de berekening van het nettogewicht van het vlees.

4.73. In Italië zijn de gewichtsverliezen bij de geslachte dieren ten gevolge van het invriezen en opslaan in verschillende van de bezochte koelhuizen systematisch hoger dan het voorgeschreven maximum van 0,6 %. Voor het vlees zonder been is er geen enkel toezicht op dergelijke verliezen ingesteld. Het nettogewicht van het vlees zonder been in elk karton (30 kg) wordt, vooruitlopend op deze verliezen, tijdens de verpakking van het vlees forfaitair met 100 gram verminderd. Bij de controle van het nettogewicht van de kartons met vlees zonder been werd echter een vrijwel systematisch extra gewichtsverlies van 100 gram geconstateerd, waaruit blijkt dat het noodzakelijk is toezicht te houden op het gewichtsverlies bij vlees zonder been.

4.74. In Frankrijk zijn aanzienlijke gewichtsverliezen bij vlees ten gevolge van de opslag geconstateerd. In één geval vertoonde de voorraad een tekort van 1 072 kg, ofwel 0,77 % van het aanvankelijke gewicht van 139 380 kg. In een ander geval werd een tekort van 10 215 kg, ofwel 1,10 % van het aanvankelijke gewicht van 927 881 kg geconstateerd.

4.75. In Ierland nemen de koelhuizen, in strijd met de bestaande communautaire regelgeving, geen enkele verantwoordelijkheid voor de gewichtsverliezen van het opgeslagen vlees. Hun verantwoordelijkheid blijft beperkt tot het teruggeven, bij de uitslag, van hetzelfde aantal kwartieren of kartons met vlees zonder been als bij de inslag in ontvangst is genomen.

4.76. In Duitsland zijn de geregistreerde gewichtsverliezen de opgegeven verliezen bij de uitslag van een volledige partij. Om vast te stellen welk verliespercentage moet worden getoetst aan de tolerantiegrens van 0,6 %, worden de opgegeven verliezen afgezet tegen de hoeveelheden die in de loop van het begrotingsjaar zijn ingeslagen, verhoogd met de hoeveelheden die aan het begin van het jaar reeds in voorraad waren.

Afzet van de interventievoorraden 4.77. Het onderzoek dat de Kamer in 1992 in de Lid-Staten heeft uitgevoerd was niet gericht op de afzet van de rundvleesvoorraden. Naar aanleiding van haar bevindingen bij de controles ter plaatse wil de Kamer niettemin enkele opmerkingen maken over het beheer van de ten verkoop aangeboden voorraden.

4.78. De interventievoorraden kunnen, volgens de bezochte overheidsinstanties in de Lid-Staten, afhankelijk van de bestemming met meer of minder gemak ten behoeve van de export worden verkocht, naar gelang het vlees is uitgebeend of niet. Voorts zijn exporten naar de islamitische landen gemakkelijker indien de dieren zijn geslacht volgens de islamitische rites. Een bevestiging daarvan is voor vlees uit communautaire interventievoorraden moeilijk te geven.

4.79. Onder bepaalde omstandigheden kunnen de Lid-Staten, binnen zekere grenzen, op kosten van de Gemeenschap gebruik maken van de communautaire voorraden om de activiteiten van sociale instellingen of groeperingen te ondersteunen. De Lid-Staten (Ierland, Groot-Brittannië, Frankrijk) nemen ten aanzien van de voorraden die aan deze met de verdeling onder de behoeftigen belaste instellingen ter beschikking worden gesteld, een uiteenlopende houding aan. In één Lid-Staat [Frankrijk] wordt voornamelijk de minste kwaliteit vlees voor gratis verstrekking aangeboden. In een andere Lid-Staat [Ierland] beantwoordt het interventiebureau aan de wensen van deze instellingen en levert het hun de gevraagde soort vlees, dat wil zeggen zeer weinig van de minste kwaliteit. In weer een andere Lid-Staat [Groot-Brittannië] worden de oudste voorraden aan deze organisaties geschonken.

4.80. Wanneer er vlees aan sociale instellingen werd afgestaan (gratis vlees voor de minstbedeelden), konden de transportkosten onder bepaalde voorwaarden in natura worden betaald. In één geval [Griekenland] moest de Commissie een onderzoek instellen om na te gaan in hoeverre de transportkosten voor het gratis beschikbaar gestelde vlees in natura aan de transporteurs waren betaald (460 en 570 ton rundvlees met been). Een andere Lid-Staat [Italië] constateerde namelijk dat bepaalde hoeveelheden vlees afkomstig uit openbare interventievoorraden (circa 460 ton) de prijzen op deze markt korte tijd verstoorden.

4.8