NL Publicatieblad van de Europese Unie L 60/52

VERORDENING (EU) Nr. 168/2013 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

van 15 januari 2013

betreffende de goedkeuring van en het markttoezicht op twee- of driewielige voertuigen en vierwielers

(Voor de EER relevante tekst)

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 114,

Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen,

Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (1),

Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure (2),

Overwegende hetgeen volgt:

(1) De interne markt omvat een gebied zonder binnengrenzen waarin het vrije verkeer van goederen, personen, diensten en kapitaal moet worden gewaarborgd. Daartoe is bij Richtlijn 2002/24/EG van het Europees Parlement en de Raad (3) betreffende de goedkeuring van twee- of driewielige motorvoertuigen: een allesomvattend EG-typegoedkeuringsstelsel voor twee- of driewielige voertuigen ingesteld. Deze beginselen moeten ook blijven gelden voor deze verordening en de op grond van deze verordening vastgestelde gedelegeerde en uitvoeringshandelingen.

(2) De interne markt moet gebaseerd zijn op transparante, eenvoudige en consistente regelgeving die rechtszekerheid en duidelijkheid biedt ten bate van zowel het bedrijfsleven als de consument.

(3) Teneinde de typegoedkeuringswetgeving te vereenvoudigen en de vaststelling ervan te versnellen is op het gebied van de EU-typegoedkeuringswetgeving voor voertuigen een nieuwe regelgevingsaanpak ingevoerd, volgens welke de wetgever in de gewone wetgevingsprocedure slechts de fundamentele regels en beginselen vaststelt en het vastleggen van de nadere technische bijzonderheden aan de Commissie delegeert. Wat de materiële voorschriften betreft, moeten in deze verordening daarom alleen fundamentele bepalingen inzake functionele veiligheid en milieuprestaties worden vastgesteld en moet de Commissie bevoegd zijn om de technische specificaties vast te leggen.

(4) Deze verordening moet maatregelen op nationaal of Unieniveau inzake het gebruik van voertuigen van categorie L op de weg, zoals specifieke vereisten voor rijbewijzen, beperkingen van de maximumsnelheid, of de regeling van de toegang tot bepaalde wegen, onverlet laten.

(5) Het markttoezicht op de automobielsector, en met name op de categorie L-voertuigsector, moet worden verbeterd door versterking van de wettelijke bepalingen betreffende de conformiteit van de productie en precisering van de verplichtingen van de marktdeelnemers in de toeleveringsketen. Met name moeten de rol en de verantwoordelijkheden van de instanties van de lidstaten die bevoegd zijn voor typegoedkeuring en markttoezicht worden verduidelijkt, en moeten de voorschriften met betrekking tot de bevoegdheid, verplichtingen en prestaties van de technische diensten die testen voor typegoedkeuring van voertuigen uitvoeren, worden aangescherpt. De naleving van de voorschriften inzake typegoedkeuring en conformiteit van de productie van de wetgeving betreffende de automobielsector moet de hoofdverantwoordelijkheid van de goedkeuringsinstanties blijven, terwijl de bevoegdheid voor het markttoezicht door verschillende nationale instanties gedeeld mag worden. Er zal op Unie- en nationaal niveau doeltreffende coördinatie en controle moeten worden toegepast om ervoor te zorgen dat goedkeuringsinstanties en markttoezichtautoriteiten de nieuwe maatregelen effectief toepassen.

(6) De in de bepalingen inzake markttoezicht van deze verordening vastgestelde verplichtingen van de nationale instanties zijn specifieker dan de overeenkomstige bepalingen van Verordening (EG) nr. 765/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 9 juli 2008 tot vaststelling van de eisen inzake accreditatie en markttoezicht betreffende het verhandelen van producten (4).

(7) Deze verordening moet materiële voorschriften voor milieubescherming en functionele voertuigveiligheid bevatten. De belangrijkste elementen van de desbetreffende voorschriften van deze verordening zijn gebaseerd op de resultaten van de door de Commissie uitgevoerde effectbeoordeling van 4 oktober 2010 en de analyse van verschillende opties door de mogelijke voor- en nadelen met betrekking tot de economische, sociale, milieu- en veiligheidsaspecten tegen elkaar af te zetten. Bij deze analyse kwamen zowel kwalitatieve als kwantitatieve aspecten aan bod. Nadat de verschillende opties waren vergeleken werden de voorkeursopties aangewezen en gekozen om de basis voor deze verordening te vormen.

(8) Het doel van deze verordening is geharmoniseerde regels voor de type-goedkeuring van voertuigen van categorie L vast te stellen om de goede werking van de interne markt te waarborgen. Voertuigen van categorie L zijn twee-, drie- of vierwielige voertuigen zoals gemotoriseerde tweewielers, driewielers en vierwielers. Deze verordening beoogt verder het huidige regelgevingskader te vereenvoudigen, de emissies van voertuigen van categorie L te verminderen, hetgeen moet resulteren in een meer evenredig aandeel van de emissies van voertuigen van categorie L in de totale emissies van het wegverkeer, het algemene veiligheidsniveau te verbeteren, de bepalingen aan de technische vooruitgang aan te passen, en de regels inzake markttoezicht aan te scherpen.

(9) Om een hoog niveau van functionele voertuigveiligheid, arbeidsveiligheid en milieubescherming te waarborgen, moeten de technische voorschriften en milieunormen die in het kader van de typegoedkeuring van toepassing zijn op voertuigen, systemen, onderdelen en technische eenheden worden geharmoniseerd.

(10) De doelstellingen van deze verordening mogen niet in het gedrang komen door de montage van bepaalde systemen, onderdelen of technische eenheden nadat de voertuigen in de handel zijn gebracht, zijn geregistreerd of in het verkeer zijn gebracht. Daarom moeten passende maatregelen worden genomen om ervoor te zorgen dat systemen, onderdelen of technische eenheden die op voertuigen kunnen worden gemonteerd en die de werking van voor de milieubescherming of de functionele veiligheid essentiële systemen in aanzienlijke mate nadelig kunnen beïnvloeden, door een goedkeuringsinstantie vooraf worden gecontroleerd voordat zij in de handel worden gebracht, worden geregistreerd of in het verkeer worden gebracht.

(11) Richtlijn 95/1/EG van het Europees Parlement en de Raad van 2 februari 1995 betreffende de door de constructie bepaalde maximumsnelheid, het maximumkoppel en het nettomaximumvermogen van twee- of driewielige motorvoertuigen (5) maakte het mogelijk voor lidstaten om de eerste registratie en alle daaropvolgende registraties op hun grondgebied van voertuigen met een maximaal nettovermogen van meer dan 74 kW te weigeren. Het verwachte verband tussen veiligheid en beperking van het vermogen in absolute zin kon in meerdere wetenschappelijke onderzoeken niet worden aangetoond. Om deze reden, en met het oog op het opheffen van interne handelsbelemmeringen op de markt van de Unie, mag deze optie niet langer worden gehandhaafd. Er moeten andere en doeltreffendere veiligheidsmaatregelen worden getroffen om de grote aantallen dodelijke en letselslachtoffers onder berijders van gemotoriseerde tweewielers bij verkeersongelukken in de Unie terug te dringen.

(12) In deze verordening worden milieuvoorschriften voor twee fasen vastgesteld, waarvan de tweede (Euro 5) verplicht is voor nieuwe voertuigtypes vanaf 1 januari 2020, en kunnen de voertuigfabrikanten en toeleveranciers zo de planning op de lange termijn voorspellen. Op basis van in de toekomst beschikbare gegevens moet het in deze verordening voorgeschreven milieueffectonderzoek dit verder onderbouwen met modellering en een analyse van de technische haalbaarheid en de kosteneffectiviteit op basis van de recentste gegevens die dan beschikbaar zullen zijn. Voorts moet het onderzoek onder meer de haalbaarheid en kosteneffectiviteit van de voorschriften inzake conformiteitscontrole van in gebruik zijnde voertuigen, de voorschriften voor emissies buiten de cyclus en een grenswaarde voor deeltjesemissies voor bepaalde (sub)categorieën evalueren. Op basis van de resultaten van het onderzoek moet de Commissie overwegen een voorstel in te dienen om deze nieuwe elementen op te nemen in toekomstige typegoedkeuringswetgeving die na de in deze verordening bepaalde fasen van toepassing zal zijn.

(13) Het EU-typegoedkeuringsstelsel heeft ten doel elke lidstaat in staat te stellen voor elk voertuigtype te bevestigen dat het de in deze verordening en in op grond van deze verordening vastgestelde gedelegeerde en uitvoeringshandelingen voorziene controles heeft ondergaan en dat de fabrikant ervan een typegoedkeuringscertificaat heeft verkregen. Het verplicht fabrikanten er bovendien toe een certificaat van overeenstemming af te geven voor elk voertuig dat in overeenstemming met de typegoedkeuring is geproduceerd. Een van dit certificaat vergezeld voertuig mag op de markt worden aangeboden en worden geregistreerd om op het gehele grondgebied van de Unie te worden gebruikt.

(14) Om te garanderen dat de procedure voor de controle van de conformiteit van de productie, die een van de hoekstenen van het EU-typegoedkeuringssysteem vormt, juist is toegepast en naar behoren functioneert, moet een bevoegde instantie of een voldoende gekwalificeerde technische dienst die daartoe is aangewezen, geregeld verificaties verrichten bij de fabrikanten.

(15) Deze verordening bevat een reeks specifieke veiligheids- en milieuvoorschriften. Het is daarom belangrijk bepalingen vast te stellen om te waarborgen dat, indien een voertuig een ernstig risico vormt voor gebruikers of voor het milieu, de fabrikant of enige andere marktdeelnemer in de toeleveringsketen doeltreffende beschermingsmaatregelen, met inbegrip van het terugroepen van voertuigen, heeft getroffen in de zin van artikel 20 van Verordening (EG) nr. 765/2008. Goedkeuringsinstanties moeten daarom kunnen beoordelen of deze maatregelen volstaan.

(16) In een beperkt aantal gevallen moet nationale typegoedkeuring van kleine series worden toegestaan. Om verkeerd gebruik te voorkomen, moet de vereenvoudigde procedure voor in kleine series gebouwde voertuigen tot zeer geringe producties worden beperkt. Het begrip kleine series dient dan ook nauwkeurig te worden gedefinieerd door het aantal geproduceerde voertuigen aan te geven.

(17) De Unie is partij bij de overeenkomst van de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties (VN/ECE) betreffende het aannemen van eenvormige technische eisen voor wielvoertuigen, uitrustingsstukken en voertuigdelen die kunnen worden aangebracht en/of gebruikt op wielvoertuigen en de voorwaarden voor wederzijdse erkenning van goedkeuringen verleend op basis van deze eisen („Herziene overeenkomst van 1958”) (6). Om de typegoedkeuringswetgeving volgens de aanbevelingen van het verslag dat de Commissie in 2006 heeft gepubliceerd met als titel „CARS 21: Een concurrerend regelgevingskader voor de automobielindustrie voor de 21e eeuw” te vereenvoudigen, is het wenselijk alle bijzondere richtlijnen in te trekken zonder daarmee het beschermingsniveau te verminderen. De voorschriften die in die richtlijnen zijn vastgesteld, moeten in deze verordening of de gedelegeerde handelingen die op grond van deze verordening zijn vastgesteld, worden overgenomen en moeten, daar waar van toepassing, worden vervangen door verwijzingen naar de desbetreffende reglementen van de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties (VN/ECE) die de Unie bij stemming heeft goedgekeurd of waartoe de Unie is toegetreden en die als bijlage zijn bijgevoegd bij de Herziene overeenkomst van 1958. Om de administratieve lasten als gevolg van de typegoedkeuringsprocedure te verlichten, moet het voor voertuigfabrikanten mogelijk zijn typegoedkeuring aan te vragen overeenkomstig deze verordening, in voorkomend geval, rechtstreeks door het verkrijgen van een goedkeuring krachtens een van de toepasselijke VN/ECE-reglementen die in de bijlagen bij deze verordening en in de op grond van deze verordening vastgestelde gedelegeerde handelingen zijn vermeld.

(18) De VN/ECE-reglementen en de wijzigingen daarop waaraan de Unie, in het kader van de toepassing van Besluit 97/836/EG, haar goedkeuring heeft gehecht, moeten derhalve in de EU-typegoedkeuringswetgeving worden opgenomen. Daartoe moet aan de Commissie de bevoegdheid worden overgedragen om de nodige aanpassingen aan de bijlagen bij deze verordening of de op grond van deze verordening vastgestelde uitvoeringshandelingen vast te stellen.

(19) Een onbeperkte toegang tot reparatie-informatie - via een gestandaardiseerd formaat voor het vinden van technische informatie - en effectieve concurrentie op de markt voor reparatie- en onderhoudsinformatiediensten is nodig om de werking van de interne markt te verbeteren, met name wat het vrije verkeer van goederen, het recht van vestiging en het vrij verrichten van diensten betreft. Een groot deel van deze informatie betreft boorddiagnosesystemen en de interactie daarvan met andere voertuigsystemen. Het is wenselijk vast te stellen aan welke technische specificaties de websites van fabrikanten moeten voldoen, naast gerichte maatregelen om een redelijke toegang voor het midden- en kleinbedrijf te waarborgen.

(20) Om eenvormige voorwaarden voor de uitvoering van deze verordening te waarborgen, moeten aan de Commissie uitvoeringsbevoegdheden worden toegekend. Die bevoegdheden moeten worden uitgeoefend overeenkomstig Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en van de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren (7).

(21) Teneinde deze verordening aan te vullen met nadere technische bijzonderheden moet de bevoegdheid om handelingen vast te stellen overeenkomstig artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie aan de Commissie worden overgedragen ten aanzien van voorschriften voor milieu- en aandrijvingsprestaties, functionele veiligheid en constructievoorschriften. Het is van bijzonder belang dat de Commissie bij de voorbereiding passend overleg pleegt, onder meer met deskundigen. De Commissie moet er bij de voorbereiding en opstelling van de gedelegeerde handelingen voor zorgen dat de desbetreffende documenten tijdig en op gepaste wijze gelijktijdig worden toegezonden aan het Europees Parlement en de Raad.

(22) De lidstaten moeten regels vaststellen inzake sancties wegens inbreuken op deze verordening en de gedelegeerde handelingen of uitvoeringshandelingen die op grond van deze verordening zijn vastgesteld, en erop toezien dat deze regels worden uitgevoerd. Deze sancties moeten doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn.

(23) Om te kunnen beoordelen en besluiten of meer categorieën motorfietsen verplicht met geavanceerde remsystemen moeten worden uitgerust, moet de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad verslag uitbrengen op basis van onder meer de door de lidstaten verstrekte gegevens over verkeersongevallen.

(24) Hoewel niets in deze verordening de lidstaten belet om hun respectieve individuele goedkeuringssystemen te blijven toepassen, moet de Commissie, op basis van de door de lidstaten verstrekte informatie, aan het Europees Parlement en de Raad verslag uitbrengen over de werking van deze nationale systemen, teneinde te overwegen of zij een wetgevingsvoorstel moet indienen betreffende de harmonisatie van de individuele goedkeuringssystemen op Unieniveau.

(25) In de context van de herziening van Richtlijn 2007/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van 5 september 2007 tot vaststelling van een kader voor de goedkeuring van motorvoertuigen en aanhangwagens daarvan en van systemen, onderdelen en technische eenheden die voor dergelijke voertuigen zijn bestemd (8) moet de scheidingslijn tussen deze verordening en Richtlijn 2007/46/EG worden bekeken in het licht van de ervaring van de lidstaten met de toepassing van deze verordening, met name om eerlijke concurrentie tussen voertuigcategorieën te garanderen.

(26) Ter wille van de duidelijkheid, voorspelbaarheid en vereenvoudiging en om de lasten voor de voertuigfabrikanten te verminderen, mag deze verordening slechts een beperkt aantal uitvoeringsfasen voor de invoering van strengere emissieniveaus en veiligheidsvoorschriften omvatten. Daarom moet de industrie voldoende tijd worden geboden om zich aan te passen aan de nieuwe voorschriften van deze verordening en aan de technische specificaties en administratieve bepalingen die in op grond van deze verordening vastgestelde gedelegeerde en uitvoeringshandelingen worden beschreven. Het is van essentieel belang de voorschriften tijdig te definiëren om de fabrikanten voldoende aanlooptijd te bieden om technische oplossingen voor in series geproduceerde voertuigen te ontwikkelen, te testen en toe te passen en de fabrikanten en de goedkeuringsinstanties in de lidstaten voldoende aanlooptijd te bieden om de nodige administratieve systemen in te voeren.

(27) Richtlijn 2002/24/EG en de in die richtlijn bedoelde bijzondere richtlijnen zijn meerdere malen ingrijpend gewijzigd. Ter wille van de duidelijkheid, rationele ordening en vereenvoudiging, moeten Richtlijn 2002/24/EG en de in die richtlijn bedoelde bijzondere richtlijnen worden ingetrokken en door één verordening en een klein aantal gedelegeerde en uitvoeringshandelingen worden vervangen. Door de vaststelling van een verordening wordt ervoor gezorgd dat de bepalingen in kwestie rechtstreeks van toepassing zijn en veel sneller en efficiënter kunnen worden bijgewerkt om ze beter aan de technische vooruitgang aan te passen.

(28) De volgende richtlijnen moeten worden ingetrokken: — Richtlijn 2002/24/EG, — Richtlijn 93/14/EEG van de Raad van 5 april 1993 betreffende de reminrichting van twee- of driewielige motorvoertuigen (9), — Richtlijn 93/30/EEG van de Raad van 14 juni 1993 betreffende de geluidssignaalinrichting van motorvoertuigen op twee of drie wielen (10), — Richtlijn 93/33/EEG van de Raad van 14 juni 1993 betreffende de inrichting ter beveiliging tegen het gebruik door onbevoegden van motorvoertuigen op twee of drie wielen (11), — Richtlijn 93/93/EEG van de Raad van 29 oktober 1993 betreffende de massa's en afmetingen van twee- of driewielige motorvoertuigen (12), — Richtlijn 95/1/EG, — Richtlijn 97/24/EG van het Europees Parlement en de Raad van 17 juni 1997 betreffende bepaalde onderdelen of eigenschappen van motorvoertuigen op twee of drie wielen (13), — Richtlijn 2000/7/EG van het Europees Parlement en de Raad van 20 maart 2000 betreffende de snelheidsmeter van twee- of driewielige motorvoertuigen (14), — Richtlijn 2002/51/EG van het Europees Parlement en de Raad van 19 juli 2002 betreffende de verlaging van het niveau van verontreiniging door uitlaatgassen van motorvoertuigen op twee of drie wielen (15), — Richtlijn 2009/62/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreffende de montageplaats voor de achterkentekenplaat van twee- of driewielige motorvoertuigen (16), — Richtlijn 2009/67/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreffende de installatie van de verlichtings- en lichtsignaalinrichtingen op twee- of driewielige motorvoertuigen (17), — Richtlijn 2009/78/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreffende de standaard van motorvoertuigen op twee wielen (18), — Richtlijn 2009/79/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreffende het beveiligingssysteem voor passagiers van motorvoertuigen op twee wielen (19), — Richtlijn 2009/80/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreffende de identificatie van bedieningsorganen, verklikkerlichten en meters van motorvoertuigen op twee of drie wielen (20), — Richtlijn 2009/139/EG van het Europees Parlement en de Raad van 25 november 2009 betreffende de voorgeschreven opschriften op twee- of driewielige motorvoertuigen (21).

(29) Aangezien de doelstellingen van deze verordening, namelijk de vaststelling van geharmoniseerde regels inzake de administratieve en technische voorschriften voor de typegoedkeuring van en het markttoezicht op voertuigen van categorie L, niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt en derhalve wegens hun omvang en gevolgen beter verwezenlijkt kunnen worden op het niveau van de Unie, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen vaststellen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze verordening niet verder dan wat nodig is om die doelstellingen te verwezenlijken,

HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

HOOFDSTUK I

ONDERWERP, TOEPASSINGSGEBIED EN DEFINITIES

Artikel 1

Onderwerp

1. In deze verordening worden de administratieve en technische voorschriften vastgesteld voor de typegoedkeuring van alle in artikel 2, lid 1, bedoelde nieuwe voertuigen, systemen, onderdelen en technische eenheden.

Deze verordening is niet van toepassing op de goedkeuring van individuele voertuigen. Lidstaten die dergelijke individuele goedkeuringen verlenen, aanvaarden echter alle typegoedkeuringen van voertuigen, systemen, onderdelen en technische eenheden die krachtens deze verordening zijn verleend in plaats van krachtens de desbetreffende nationale bepalingen.

2. In deze verordening worden de voorschriften vastgesteld voor het markttoezicht op voertuigen, systemen, onderdelen en technische eenheden die overeenkomstig deze verordening aan goedkeuring worden onderworpen. In deze verordening worden ook de voorschriften vastgesteld voor het markttoezicht op voertuigdelen en uitrustingsstukken voor dergelijke voertuigen.

3. Deze verordening laat de toepassing van de wetgeving inzake verkeersveiligheid onverlet.

Artikel 2

Toepassingsgebied

1. Deze verordening is van toepassing op alle twee- of driewielige voertuigen en vierwielers, zoals gecategoriseerd in artikel 4 en bijlage I (hierna „voertuigen van categorie L” te noemen), die bedoeld zijn om op openbare wegen te rijden, ook wanneer zij in een of meer fasen ontworpen en gebouwd zijn, en op voor dergelijke voertuigen ontworpen en gebouwde systemen, onderdelen en technische eenheden, alsook voertuigdelen en uitrustingsstukken.

Deze verordening is ook van toepassing op enduromotorfietsen (L3e-AxE (x = 1, 2 of 3)), trialbikes (L3e-AxT (x = 1, 2 of 3)) en zware terreinquads (L7e-B) zoals gecategoriseerd in artikel 4 van en bijlage I.

2. Deze verordening is niet van toepassing op:

a) voertuigen met een door de constructie bepaalde maximumsnelheid van ten hoogste 6 km/h;

b) voertuigen die uitsluitend bestemd zijn voor gebruik door lichamelijk gehandicapten;

c) voertuigen die uitsluitend bestemd zijn om door een voetganger te worden meegevoerd;

d) voertuigen die uitsluitend bestemd zijn voor gebruik in wedstrijden;

e) voertuigen die zijn ontworpen en gebouwd voor gebruik door de strijdkrachten, de burgerbescherming, de brandweer, de ordehandhavingsdiensten en de medische nooddiensten;

f) landbouw- of bosbouwvoertuigen die vallen onder Verordening (EU) nr. 167/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 5 februari 2013 inzake de goedkeuring van en het markttoezicht op landbouw- en bosbouwvoertuigen (22), machines die vallen onder Richtlijn 97/68/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 1997 betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten inzake maatregelen tegen de uitstoot van verontreinigende gassen en deeltjes door inwendige verbrandingsmotoren die worden gemonteerd in niet voor de weg bestemde mobiele machines (23) en Richtlijn 2006/42/EG van het Europees Parlement en de Raad van 17 mei 2006 betreffende machines (24), en motorvoertuigen die vallen onder Richtlijn 2007/46/EG;

g) voertuigen die voornamelijk bestemd zijn voor gebruik in het terrein en ontworpen zijn om op onverharde oppervlakken te rijden;

h) fietsen met trapondersteuning, voorzien van een elektrische hulpmotor met een nominaal continu vermogen van ten hoogste 250 W waarvan de aandrijfkracht wordt onderbroken wanneer de bestuurder ophoudt met trappen en anders geleidelijk vermindert en ten slotte wordt onderbroken voordat het voertuig een snelheid van 25 km/h bereikt;

i) zelfbalancerende voertuigen;

j) voertuigen die niet met ten minste één zitplaats zijn uitgerust;

k) voertuigen uitgerust met een bestuurderszitplaats waarvan de hoogte van een R-punt ≤ 540 mm voor de categorieën L1e, L3e en L4e of ≤ 400 mm voor de categorieën L2e, L5e, L6e en L7e.

Artikel 3

Definities

Voor de toepassing van deze verordening en de in de lijst van bijlage II vermelde besluiten, tenzij daarin anders is bepaald, wordt verstaan onder:

1) „typegoedkeuring”: de procedure waarbij een goedkeuringsinstantie certificeert dat een type voertuig, systeem, onderdeel of technische eenheid aan de toepasselijke administratieve bepalingen en technische voorschriften voldoet;

2) „typegoedkeuringscertificaat”: het document waarmee de goedkeuringsinstantie officieel certificeert dat voor een type voertuig, onderdeel, of technische eenheid typegoedkeuring is verleend;

3) „typegoedkeuring van een geheel voertuig”: een typegoedkeuring waarbij een goedkeuringsinstantie certificeert dat een incompleet, compleet of voltooid voertuigtype aan de toepasselijke administratieve bepalingen en technische voorschriften voldoet;

4) „EU-typegoedkeuring”: de procedure waarbij een goedkeuringsinstantie certificeert dat een type voertuig, systeem, onderdeel of technische eenheid aan de toepasselijke administratieve bepalingen en technische voorschriften van deze verordening voldoet;

5) „EU-typegoedkeuringscertificaat”: het op het model in de krachtens deze verordening vastgestelde uitvoeringshandeling gebaseerde certificaat, dan wel het begeleidende mededelingenformulier in de relevante VN/ECE-reglementen als bedoeld in deze verordening of de op grond van deze verordening vastgestelde gedelegeerde handelingen;

6) „typegoedkeuring van een systeem”: een typegoedkeuring waarbij een goedkeuringsinstantie certificeert dat een in een specifiek voertuigtype ingebouwd systeem aan de toepasselijke administratieve bepalingen en technische voorschriften voldoet;

7) „typegoedkeuring van een technische eenheid”: een typegoedkeuring waarbij een goedkeuringsinstantie certificeert dat een technische eenheid in samenhang met een of meer specifieke voertuigtypen aan de toepasselijke administratieve bepalingen en technische voorschriften voldoet;

8) „typegoedkeuring van een onderdeel”: een typegoedkeuring waarbij een goedkeuringsinstantie certificeert dat een onderdeel onafhankelijk van een voertuig aan de toepasselijke administratieve bepalingen en technische voorschriften voldoet;

9) „nationale typegoedkeuring”: een in de nationale wetgeving van een lidstaat vastgestelde typegoedkeuringsprocedure waarvan de geldigheid beperkt is tot het grondgebied van die lidstaat;

10) „certificaat van overeenstemming”: het document dat door de fabrikant wordt afgegeven en dat certificeert dat een geproduceerd voertuig in overeenstemming is met het goedgekeurde voertuigtype;

11) „basisvoertuig”: een voertuig dat in de eerste fase van een meerfasentypegoedkeuringsprocedure wordt gebruikt;

12) „incompleet voertuig”: een voertuig dat nog minstens één voltooiingsfase moet ondergaan om aan de toepasselijke technische voorschriften van deze verordening te voldoen;

13) „voltooid voertuig”: een voertuig dat na de meerfasentypegoedkeuringsprocedure te hebben doorlopen aan de toepasselijke technische voorschriften van deze verordening voldoet;

14) „compleet voertuig”: een voertuig dat niet hoeft te worden voltooid om aan de toepasselijke technische voorschriften van deze verordening te voldoen;

15) „systeem”: een geheel van voorzieningen die gecombineerd zijn om in een voertuig een of meer specifieke functies te vervullen, en dat aan de voorschriften van deze verordening of een van de op grond van deze verordening vastgestelde gedelegeerde of uitvoeringshandelingen moet voldoen;

16) „onderdeel”: een voorziening die aan de voorschriften van deze verordening of een van de op grond van deze verordening vastgestelde gedelegeerde of uitvoeringshandelingen moet voldoen en die bedoeld is om deel uit te maken van een voertuig, en waarvoor onafhankelijk van een voertuig typegoedkeuring kan worden verleend overeenkomstig deze verordening en de op grond van deze verordening vastgestelde gedelegeerde of uitvoeringshandelingen indien deze handelingen daar uitdrukkelijk in voorzien;

17) „technische eenheid”: een voorziening die aan de voorschriften van deze verordening of een van de op grond van deze verordening vastgestelde gedelegeerde of uitvoeringshandelingen moet voldoen en bedoeld is om deel uit te maken van een voertuig, en waarvoor afzonderlijk, maar alleen met betrekking tot een of meer specifieke voertuigtypes, typegoedkeuring kan worden verleend indien deze handelingen daar uitdrukkelijk in voorzien;

18) „voertuigdelen”: goederen die worden gebruikt voor de montage van een voertuig alsmede reserveonderdelen;

19) „uitrustingsstukken”: andere goederen dan onderdelen, die kunnen worden toegevoegd aan of geïnstalleerd in of op een voertuig;

20) „originele voertuigdelen of uitrustingsstukken”: voertuigdelen of uitrustingsstukken die worden geproduceerd volgens specificaties en productienormen die de voertuigfabrikant heeft verstrekt voor de productie van voertuigdelen of uitrustingsstukken die bestemd zijn voor de montage van het betrokken motorvoertuig; dit is met inbegrip van voertuigdelen en uitrustingsstukken die in dezelfde productielijn als de betrokken voertuigdelen of uitrustingsstukken geproduceerd zijn; er is een weerlegbaar vermoeden dat voertuigdelen of uitrustingsstukken originele voertuigdelen of uitrustingsstukken zijn indien de fabrikant certificeert dat zij van gelijke kwaliteit zijn als de voertuigdelen die voor de montage van het betrokken motorvoertuig zijn gebruikt en dat zij volgens de specificaties en productienormen van de fabrikant van het voertuig zijn vervaardigd;

21) „reserveonderdelen”: goederen die ter vervanging van de originele voertuigdelen in of op het voertuig worden gemonteerd, met inbegrip van goederen zoals smeermiddelen, die voor het gebruik van het voertuig noodzakelijk zijn, met uitzondering van brandstof;

22) „functionele veiligheid”: het ontbreken van een onaanvaardbaar risico van lichamelijk letsel of van schade aan de menselijke gezondheid of aan eigendom als gevolg van door ondeugdelijk gedrag van mechanische, hydraulische, pneumatische, elektrische of elektronische systemen, onderdelen of technische eenheden veroorzaakte gevaren;

23) „geavanceerd remsysteem”: een antiblokkeerremsysteem, een gecombineerd remsysteem of beide systemen;

24) „antiblokkeerremsysteem”: een systeem dat het slippen van een wiel meet en de druk die de remkrachten op het (de) wiel(en) produceren automatisch moduleert om de mate van wielslip te beperken;

25) „gecombineerd remsysteem”:

a) voor voertuigcategorieën L1e en L3e: een bedrijfsremsysteem waarbij ten minste twee remmen op verschillende wielen worden bediend door activering van één enkel bedieningsorgaan;

b) voor voertuigcategorie L4e: een bedrijfsremsysteem waarbij de remmen op ten minste de voor- en achterwielen worden bediend door activering van één enkel bedieningsorgaan (als het achterwiel en het wiel van het zijspan door hetzelfde remsysteem worden geremd, wordt dit als de achterrem beschouwd);

c) voor voertuigcategorieën L2e, L5e, L6e en L7e: een bedrijfsremsysteem waarbij de remmen op alle wielen worden bediend door activering van één enkel bedieningsorgaan;

26) „automatisch inschakelen van de verlichting”: een verlichtingssysteem dat wordt ingeschakeld als de contactschakelaar of de aan/uitschakelaar van de motor zich in de aan-stand bevindt;

27) „voorziening tegen verontreiniging”: de onderdelen van een voertuig die de uitlaat- en/of verdampingsemissies beheersen of verminderen;

28) „vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing”: een systeem voor verontreinigingsbeheersing of samenstel van dergelijke systemen dat bedoeld is ter vervanging van een origineel systeem voor verontreinigingsbeheersing en dat kan worden goedgekeurd als technische eenheid;

29) „zitplaats”:

a) een zadel voor de bestuurder of een passagier, dat wordt gebruikt door er schrijlings op te zitten, of

b) een stoel die, in het geval van de bestuurder, ten minste plaats biedt voor een persoon ter grootte van een antropomorfe dummy die een volwassen man van het 50e percentiel voorstelt;

30) „motor met compressieontsteking” of „CI-motor”: een verbrandingsmotor die werkt volgens de principes van de dieselcyclus;

31) „motor met elektrische ontsteking” of „PI-motor”: een verbrandingsmotor die werkt volgens de principes van de ottocyclus;

32) „hybride voertuig”: een gemotoriseerd voertuig met ten minste twee verschillende energieomzetters en twee verschillende, in het voertuig aanwezige energieopslagsystemen voor de aandrijving van het voertuig;

33) „hybride elektrisch voertuig”: een voertuig dat voor mechanische aandrijving energie ontleent aan beide volgende, in het voertuig aanwezige bronnen van opgeslagen energie/vermogen:

a) een verbruiksbrandstof;

b) een accu, condensator, vliegwiel/generator of een ander opslagsysteem voor elektrische energie/vermogen.

Deze definitie omvat ook voertuigen die alleen energie van een verbruiksbrandstof krijgen voor het opladen van het systeem voor de opslag van elektrische energie/vermogen;

34) „aandrijving”: een verbrandingsmotor, een elektrische motor, een hybride toepassing of een combinatie van deze motortypen of van enig ander motortype;

35) „nominaal continu maximumvermogen”: maximumvermogen over dertig minuten aan de uitgaande as van een elektrische motor, als vermeld in VN/ECE-Reglement nr. 85;

36) „nettomaximumvermogen”: het maximumvermogen van een verbrandingsmotor dat op de testbank aan het uiteinde van de krukas of het equivalente onderdeel wordt verkregen;

37) „manipulatie-instrument”: een constructieonderdeel dat de temperatuur, de rijsnelheid, het toerental en/of de belasting van de motor, de versnelling, de inlaatonderdruk of andere parameters meet om een onderdeel van het emissiecontrole- en uitlaatgasnabehandelingssysteem in werking te stellen, te moduleren, te vertragen of buiten werking te stellen, zodat de doelmatigheid van het emissiebeperkingssysteem wordt verminderd onder omstandigheden die bij een normaal gebruik van het voertuig te verwachten zijn;

38) „duurzaamheid”: het vermogen van onderdelen en systemen om stand te houden zodat nog steeds aan de in artikel 23 en bijlage V vastgestelde milieuprestaties kan worden voldaan bij een aantal gereden kilometers zoals gedefinieerd in bijlage VII en zodat de functionele voertuigveiligheid wordt gegarandeerd als dit onder normale omstandigheden of onder de omstandigheden waarvoor het is bestemd, wordt gebruikt en volgens de aanbevelingen van de fabrikant wordt onderhouden;

39) „cilinderinhoud”:

a) bij motoren met op- en neergaande zuigers, het nominale slagvolume van de motor;

b) bij draaizuigermotoren (Wankel), het nominale slagvolume van de motor vermenigvuldigd met twee;

40) „verdampingsemissies”: de koolwaterstofdampen die uit het brandstofopslag- of -toevoersysteem van een motorvoertuig weglekken en die geen uitlaatemissies zijn;

41) „SHED-test”: een test op een voertuig in een gesloten behuizing voor het bepalen van de verdamping, waarbij een speciale verdampingsemissietest wordt uitgevoerd;

42) „gasbrandstofsysteem”: een systeem dat is samengesteld uit onderdelen voor de opslag van gasvormige brandstof, brandstoftoevoer, meting en regeling die op een motor zijn gemonteerd zodat deze op lpg, aardgas of waterstof kan lopen bij monofuel-, bifuel- of multifueltoepassing;

43) „verontreinigende gassen”: de als uitlaatgassen uitgestoten koolmonoxide (CO), stikstofoxiden (NOx), uitgedrukt in stikstofdioxide(NO2)-equivalent, en koolwaterstoffen (HC);

44) „uitlaatemissies”: emissies van verontreinigende gassen en deeltjes via de uitlaatpijp van het voertuig;

45) „deeltjes”: bestanddelen van het uitlaatgas die bij een temperatuur van maximaal 325 K (52 °C) uit het verdunde uitlaatgas worden verwijderd door middel van de in de testprocedure voor controle van de gemiddelde uitlaatemissies beschreven filters;

46) „Worldwide harmonised Motorcycle Testing Cycle” of „WMTC”: de wereldwijd geharmoniseerde WMTC-laboratoriumtestcylus voor emissies, zoals gedefinieerd in mondiaal technisch Reglement nr. 2 van de VN/ECE;

47) „fabrikant”: een natuurlijke of rechtspersoon die jegens de goedkeuringsinstantie verantwoordelijk is voor alle aspecten van de typegoedkeuring, de vergunningsprocedure en de conformiteit van de productie en die tevens verantwoordelijk is voor kwesties met betrekking tot het markttoezicht op de door hem geproduceerde voertuigen, systemen, onderdelen en technische eenheden, ongeacht of deze natuurlijke of rechtspersoon direct betrokken is bij alle fasen van het ontwerp en de bouw van het voertuig, het systeem, het onderdeel of de technische eenheid waarvoor goedkeuring wordt aangevraagd;

48) „vertegenwoordiger van de fabrikant”: een in de Unie gevestigde natuurlijke of rechtspersoon die door de fabrikant is aangewezen om de fabrikant te vertegenwoordigen bij de goedkeuringsinstantie of de markttoezichtautoriteit en namens de fabrikant op te treden bij onder deze verordening vallende aangelegenheden;

49) „importeur”: een in de Unie gevestigde natuurlijke of rechtspersoon die een voertuig, systeem, onderdeel, technische eenheid, voertuigdeel of uitrustingsstuk uit een derde land in de handel brengt;

50) „distributeur”: een andere natuurlijke of rechtspersoon in de toeleveringsketen dan de fabrikant of de importeur, die een voertuig, systeem, onderdeel, technische eenheid, voertuigdeel of uitrustingsstuk op de markt aanbiedt;

51) „marktdeelnemer”: de fabrikant, de vertegenwoordiger van de fabrikant, de importeur of de distributeur;

52) „registratie”: de permanente, tijdelijke dan wel kortdurende administratieve goedkeuring voor het in het verkeer brengen van een voertuig, wat de identificatie ervan en de afgifte van een serienummer (het kenteken) impliceert;

53) „in het verkeer brengen”: het eerste gebruik in de Unie van een voertuig, systeem, onderdeel, technische eenheid, voertuigdeel of uitrustingsstuk overeenkomstig het gebruiksdoel;

54) „in de handel brengen”: een voertuig, systeem, onderdeel, technische eenheid, voertuigdeel of uitrustingsstuk voor het eerst aanbieden in de Unie;

55) „op de markt aanbieden”: een voertuig, systeem, onderdeel, technische eenheid, voertuigdeel of uitrustingsstuk leveren voor distributie of gebruik op de markt in het kader van een commerciële activiteit, ongeacht of dit tegen betaling dan wel gratis gebeurt;

56) „goedkeuringsinstantie”: de instantie van een lidstaat die door de lidstaat is opgericht of aangewezen en door de lidstaat is aangemeld bij de Commissie en die bevoegd is voor alle aspecten van de typegoedkeuring van een type voertuig, systeem, onderdeel of technische eenheid, voor de vergunningsprocedure, voor de afgifte en eventuele intrekking of weigering van goedkeuringscertificaten, en die bevoegd is om op te treden als contactpunt voor de goedkeuringsinstanties van andere lidstaten, om de technische diensten aan te wijzen en om te waarborgen dat de fabrikant voldoet aan zijn verplichtingen inzake de conformiteit van de productie;

57) „markttoezichtautoriteit”: de autoriteit of autoriteiten van een lidstaat verantwoordelijk voor het uitvoeren van markttoezicht op het eigen grondgebied;

58) „markttoezicht”: activiteiten en maatregelen van de nationale instanties om ervoor te zorgen dat voertuigen, systemen, onderdelen of technische eenheden die op de markt worden aangeboden, voldoen aan de voorschriften van de desbetreffende harmonisatiewetgeving van de Unie en geen gevaar opleveren voor gezondheid, de veiligheid of andere aspecten van de bescherming van het openbaar belang;

59) „nationale instantie”: een goedkeuringsinstantie of enige andere instantie die betrokken is bij en verantwoordelijk is voor markttoezicht, grenscontrole of registratie in een lidstaat met betrekking tot voertuigen, systemen, onderdelen, technische eenheden, voertuigdelen of uitrustingsstukken;

60) „technische dienst”: een organisatie of instantie die door de goedkeuringsinstantie van een lidstaat is aangewezen om namens haar als testlaboratorium tests of als overeenstemmingsbeoordelingsinstantie de initiële beoordeling en andere tests of inspecties te verrichten. De goedkeuringsinstantie mag deze functies ook zelf vervullen;

61) „zelftesten”: het uitvoeren van tests in zijn eigen faciliteiten, de registratie van de testresultaten en de indiening van een verslag met conclusies bij de goedkeuringsinstantie door een fabrikant die als technische dienst is aangewezen om de naleving van bepaalde voorschriften te beoordelen;

62) „virtuele testmethode”: computersimulatie, daaronder begrepen berekeningen die aantonen dat een voertuig, systeem, onderdeel of technische eenheid voldoet aan de technische voorschriften van een gedelegeerde handeling die wordt vastgesteld op grond van artikel 32, lid 6, zonder dat daarvoor gebruik hoeft te worden gemaakt van fysieke voertuigen, systemen, onderdelen of technische eenheden;

63) „boorddiagnosesysteem” of „OBD-systeem”: een systeem dat bij een storing door middel van in een computergeheugen opgeslagen foutcodes kan aangeven in welk gebied de storing waarschijnlijk is opgetreden;

64) „reparatie- en onderhoudsinformatie”: alle informatie die nodig is voor diagnose, onderhoud, inspectie, periodieke controle, reparatie, herprogrammering of re-initialisatie van een voertuig en die de fabrikanten aan hun erkende handelaren en reparatiebedrijven verstrekken, met inbegrip van alle latere wijzigingen van en aanvullingen op deze informatie. Deze informatie omvat alle gegevens die nodig zijn voor het aanbrengen van voertuigdelen en uitrustingstukken op voertuigen;

65) „onafhankelijke marktdeelnemer”: ondernemingen, met uitzondering van erkende handelaren en reparatiebedrijven, die direct of indirect bij de reparatie en het onderhoud van voertuigen betrokken zijn, met name reparateurs, fabrikanten of distributeurs van reparatieapparatuur, -gereedschap of reserveonderdelen, uitgevers van technische informatie, automobielclubs, wegenwachtdiensten, bedrijven die keurings- en controlediensten aanbieden en bedrijven die opleidingen aanbieden voor installateurs, fabrikanten en reparateurs van uitrustingsstukken voor voertuigen die op alternatieve brandstof rijden;

66) „erkende reparateur”: een verrichter van reparatie- en onderhoudsdiensten voor voertuigen, die actief is in het distributiestelsel dat door een leverancier van voertuigen is opgezet;

67) „voertuig uit restantvoorraad”: een voertuig dat deel uitmaakt van een voorraad en dat niet op de markt kan worden aangeboden of niet langer op de markt kan worden aangeboden, kan worden geregistreerd of in het verkeer kan worden gebracht omdat nieuwe technische voorschriften in werking zijn getreden waarvoor het niet is goedgekeurd;

68) „gemotoriseerde tweewieler” of „PTW”: een gemotoriseerd voertuig op twee wielen, met inbegrip van gemotoriseerde rijwielen op twee wielen, bromfietsen op twee wielen en motorfietsen op twee wielen;

69) „gemotoriseerde driewieler”: een gemotoriseerd voertuig op drie wielen dat voldoet aan de indelingscriteria voor voertuigen van categorie L5e;

70) „vierwieler”: een voertuig op vier wielen dat voldoet aan de indelingscriteria voor voertuigen van categorie L6e of L7e;

71) „zelfbalancerend voertuig”: een voertuigontwerp dat is gebaseerd op een inherent instabiel evenwicht en dat een hulpcontrolesysteem nodig heeft om in evenwicht te blijven, en waartoe onder andere gemotoriseerde eenwielers en gemotoriseerde voertuigen met twee parallel geplaatste wielen behoren;

72) „dubbellucht”: twee op dezelfde as gemonteerde wielen die als één wiel worden beschouwd, waarbij de afstand tussen het midden van de contactvlakken van deze wielen met de grond ten hoogste 460 mm bedraagt;

73) „voertuigtype”: een groep voertuigen, met inbegrip van varianten en uitvoeringen, van een bepaalde categorie die op de volgende essentiële punten onderling niet verschillen:

a) categorie en subcategorie;

b) fabrikant;

c) chassis, frame, subframe of bodemplaat of structuur waaraan de belangrijkste onderdelen zijn bevestigd;

d) typeaanduiding van de fabrikant;

74) „variant”: voertuigen van hetzelfde type waarvoor geldt dat:

a) de basiskenmerken van de vorm van de carrosserie gelijk zijn;

b) ze dezelfde aandrijving en aandrijvingsconfiguratie bezitten;

c) als een verbrandingsmotor deel uitmaakt van de aandrijving, ze hetzelfde werkingsprincipe hebben;

d) ze hetzelfde aantal cilinders in dezelfde opstelling hebben;

e) ze hetzelfde type versnellingsbak hebben;

f) het verschil in massa in rijklare toestand tussen de laagste waarde en de hoogste waarde ten hoogste 20 % van de laagste waarde bedraagt;

g) het verschil in de toelaatbare maximummassa tussen de laagste waarde en de hoogste waarde ten hoogste 20 % van de laagste waarde bedraagt;

h) het verschil in cilinderinhoud van de motor (bij een verbrandingsmotor) tussen de laagste waarde en de hoogste waarde ten hoogste 30 % van de laagste waarde bedraagt, en

i) het verschil in motorvermogen tussen de laagste waarde en de hoogste waarde ten hoogste 30 % van de laagste waarde bedraagt;

75) „uitvoering van een variant”: een voertuig dat bestaat uit een combinatie van punten in het in artikel 29, lid 10, bedoelde informatiepakket;

76) „motor met externe verbranding”: een thermische motor waarin de verbrandings- en expansiekamer fysiek gescheiden zijn en waarbij een interne werkvloeistof wordt verhit door verbranding in een externe bron; de hitte van de externe verbranding doet de interne werkvloeistof uitzetten, die vervolgens door expansie en inwerking op het mechanisme van de motor beweging en bruikbare arbeid produceert;

77) „aandrijflijn”: de onderdelen en systemen van een voertuig die vermogen leveren en op het wegdek overbrengen, zoals de motor(en), motormanagementsystemen of andere controlemodules, de voorzieningen tegen milieuverontreiniging, zoals systemen om vervuilende emissies en geluidshinder te beperken, de overbrenging en de bediening daarvan (aandrijfas, riemaandrijving of kettingaandrijving), de differentiëlen, de eindaandrijving en de (straal van de) band van het aangedreven wiel;

78) „monofuelvoertuig”: voertuig dat ontworpen is om in de eerste plaats op één type brandstof rijden;

79) „monofuelvoertuig op gas”: monofuelvoertuig dat in de eerste plaats op lpg, aardgas/biomethaan of waterstof rijdt, maar dat ook een benzinetank mag hebben voor noodgevallen of alleen voor het starten van de motor, op voorwaarde dat de inhoud van deze tank niet meer dan 5 l bedraagt;

80) „E5”: een brandstofmengsel van 5 % watervrije ethanol en 95 % benzine;

81) „lpg”: vloeibaar petroleumgas dat bestaat uit propaan en butaan die door opslag onder druk vloeibaar zijn gemaakt;

82) „aardgas”: aardgas met een zeer hoog methaangehalte;

83) „biomethaan”: een hernieuwbaar natuurlijk gas uit biologische bronnen dat oorspronkelijk „biogas” is maar vervolgens wordt gezuiverd volgens het zogenoemde „van biogas tot biomethaan”-proces waarbij de onzuiverheden in het biogas, zoals kooldioxide, siloxanen en waterstofsulfide (H2S) worden verwijderd;

84) „bifuelvoertuig”: voertuig met twee afzonderlijke brandstofopslagsystemen dat op twee verschillende brandstoffen kan rijden, maar volgens het ontwerp slechts op één brandstof tegelijkertijd;

85) „bifuelvoertuig op gas”: bifuelvoertuig dat op benzine en ook op lpg, aardgas/biomethaan of waterstof kan rijden;

86) „flexfuelvoertuig”: voertuig met één brandstofopslagsysteem dat op verschillende mengsels van twee of meer brandstoffen kan rijden;

87) „E85”: een brandstofmengsel van 85 % watervrije ethanol en 15 % benzine;

88) „flexfuelvoertuig op ethanol”: flexfuelvoertuig dat zowel op benzine als op een mengsel van benzine en ethanol met maximaal 85 % ethanol kan rijden;

89) „H2NG”: een brandstofmengsel van waterstof en aardgas;

90) „H2NG-flexfuelvoertuig”: een flexfuelvoertuig dat op verschillende mengsels van waterstof en aardgas/biomethaan kan rijden;

91) „flexfuelvoertuig op biodiesel”: flexfuelvoertuig dat zowel op minerale diesel als op een mengsel van minerale diesel en biodiesel kan rijden;

92) „B5”: een mengsel van maximaal 5 % biodiesel en 95 % petroleumdiesel;

93) „biodiesel”: een dieselbrandstof op basis van plantaardige olie of dierlijke vetten die bestaat uit op duurzame wijze geproduceerde langeketenalkylesters;

94) „zuiver elektrisch voertuig”: een voertuig dat zijn vermogen verkrijgt van:

a) een systeem bestaande uit een of meer opslagsystemen voor elektrische energie, een of meer stroomconditioneringsvoorzieningen en een of meer elektrische machines waarmee opgeslagen elektrische energie wordt omgezet in mechanische energie die naar de wielen gaat voor de aandrijving van het voertuig;

b) een elektrische hulpaandrijving die op een voertuig met trappers is aangebracht;

95) „waterstofcelvoertuig”: een voertuig met een brandstofcel die chemische energie uit waterstof omzet in elektrische energie voor de aandrijving van het voertuig;

96) „R-punt” of „referentiepunt van de zitplaats”: een door de voertuigfabrikant voor iedere zitplaats gedefinieerd ontwerppunt, vastgesteld in relatie tot het driedimensionale referentiesysteem.

Verwijzingen in de verordening naar voorschriften, procedures of regelingen die zijn vastgelegd in deze verordening gelden als verwijzingen naar voorschriften, procedures of regelingen die zijn vastgelegd in deze verordening en in de gedelegeerde en uitvoeringshandelingen die op grond van deze verordening zijn vastgesteld.

Artikel 4

Voertuigcategorieën

1. Tot de voertuigen van categorie L behoren voertuigen op twee, drie en vier wielen volgens de indeling van dit artikel en bijlage I, waaronder gemotoriseerde rijwielen, bromfietsen op twee en drie wielen, motorfietsen op twee en drie wielen, motorfietsen met zijspan, lichte en zware quads voor gebruik op de weg en lichte en zware quadri-mobiles.

2. Voor de toepassing van deze verordening worden de volgende categorieën en subcategorieën van voertuigen gehanteerd, zoals beschreven in bijlage I:

a) voertuig van categorie L1e (licht gemotoriseerd voertuig op twee wielen), met als subcategorieën: i) L1e-A-voertuig (gemotoriseerd rijwiel); ii) L1e-B-voertuig (bromfiets op twee wielen);

b) voertuig van categorie L2e (bromfiets op drie wielen), met als subcategorieën: i) L2e-P-voertuig (bromfiets op drie wielen bestemd voor passagiersvervoer); ii) L2e-U-voertuig (bromfiets op drie wielen bestemd voor vrachtvervoer);

c) voertuig van categorie L3e (motorfiets op twee wielen), met als subcategorieën: i) vermogen van de motorfiets (25), met als verdere subcategorieën: — L3e-A1-voertuig (motorfiets met laag vermogen), — L3e-A2-voertuig (motorfiets met middelhoog vermogen), — L3e-A3-voertuig (motorfiets met hoog vermogen); ii) bijzonder gebruik: — L3e-A1E-, L3e-A2E- of L3e-A3E-enduromotorfietsen, — L3e-A1T-, L3e-A2T- of L3e-A3T-trialbikes;

d) voertuig van categorie L4e (motorfiets op twee wielen met zijspan);

e) voertuig van categorie L5e (gemotoriseerde driewieler), met als subcategorieën: i) L5e-A-voertuig (driewieler), voertuig dat voornamelijk voor personenvervoer in ontworpen; ii) L5e-B-voertuig (bedrijfsdriewieler), vrachtdriewieler die speciaal is ontworpen voor goederenvervoer;

f) voertuig van categorie L6e (lichte vierwieler), met als subcategorieën: i) L6e-A-voertuig (lichte quad voor gebruik op de weg); ii) L6e-B-voertuig (lichte quadri-mobile), met als verdere subcategorieën: — L6e-B-U-voertuig (lichte quadri-mobile voor vrachtvervoer): vrachtvoertuig dat speciaal is ontworpen voor goederenvervoer, — L6e-B-P-voertuig (lichte quadri-mobile voor personenvervoer): voertuig dat voornamelijk voor personenvervoer is ontworpen;

g) voertuig van categorie L7e (zware vierwielers), met als subcategorieën: i) L7e-A-voertuig (zware quad voor gebruik op de weg), met als subcategorieën: — L7e-A1: A1-quad voor gebruik op de weg, — L7e-A2: A2-quad voor gebruik op de weg; ii) L7e-B-voertuig (zware terreinquad), met als subcategorieën: — L7e-B1: terreinquad, — L7e-B2: side-by-side buggy; iii) L7e-C-voertuig (zware quadri-mobile), met als subcategorieën: — L7e-C-U-voertuig: (zware quadri-mobile voor vrachtvervoer) vrachtvoertuig dat speciaal is ontworpen voor goederenvervoer, — L7e-C-P-voertuig: (zware quadri-mobile voor personenvervoer) voertuig dat voornamelijk voor personenvervoer is ontworpen.

3. De in lid 2 genoemde voertuigen van categorie L worden verder ingedeeld naar gelang de aandrijving van het voertuig:

a) aangedreven door een interne verbrandingsmotor: — compressieontsteking (CI), — elektrische ontsteking (PI);

b) aangedreven door een motor met externe verbranding, een turbine of een draaizuigermotor, waarbij een voertuig met het oog op naleving van de functionele veiligheids- en milieuvoorschriften gelijk wordt gesteld aan een voertuig dat door een interne verbrandingsmotor met elektrische ontsteking wordt aangedreven;

c) aangedreven door een motor die op perslucht werkt en die geen hogere emissieniveaus voor verontreinigende stoffen en/of inerte gassen heeft dan die in de omgevingslucht aanwezig zijn, waarbij een dergelijk voertuig met betrekking tot functionele veiligheidsvoorschriften en brandstofopslag en -toevoer gelijk wordt gesteld aan een voertuig dat op gasvormige brandstof werkt;

d) aangedreven door een elektromotor;

e) een hybride voertuig met een combinatie van de in de punten a), b), c) of d) van dit lid bedoelde aandrijvingsconfiguraties, of een meervoudige combinatie van die aandrijvingsconfiguraties, met inbegrip van meervoudige verbrandings- en/of elektrische motoren.

4. Met betrekking tot de indeling van voertuigen van categorie L in lid 2 geldt dat een voertuig dat niet in een bepaalde categorie valt omdat het ten minste een van de voor die categorie vastgestelde criteria overschrijdt, tot de volgende categorie wordt gerekend aan de criteria waarvan het wel voldoet. Dit is van toepassing op de volgende groepen categorieën en subcategorieën:

a) categorie L1e met subcategorieën L1e-A en L1e-B en categorie L3e met subcategorieën L3e-A1, L3e-A2 en L3e-A3;

b) categorie L2e en categorie L5e met subcategorieën L5e-A en L5e-B;

c) categorie L6e met subcategorieën L6e-A en L6e-B en categorie L7e met subcategorieën L7e-A, L7e-B en L7e-C;

d) elke andere logische opeenvolging van categorieën en/of subcategorieën die de fabrikant voorstelt en die door de goedkeuringsinstantie wordt goedgekeurd.

5. Onverminderd de in de leden 1 tot en met 4 van dit artikel en in bijlage I vermelde (sub)indelingscriteria zijn de in bijlage V vermelde aanvullende subcategorieën van toepassing teneinde de milieutestprocedures op internationaal niveau te harmoniseren met verwijzing naar de reglementen en mondiale technische reglementen van de VN/ECE.

Artikel 5

Bepaling van de massa in rijklare toestand

1. De massa in rijklare toestand van een voertuig van categorie L wordt bepaald door de massa van het onbeladen voertuig, klaar voor normaal gebruik, te meten inclusief de massa van:

a) de vloeistoffen;

b) de standaarduitrusting volgens de specificaties van de fabrikant;

c) de „brandstof” in de brandstoftank(s) die tot ten minste 90 % van hun inhoud wordt (worden) gevuld. Voor de toepassing van dit punt: i) indien het voertuig met een „vloeibare brandstof” wordt aangedreven, wordt deze als „brandstof” beschouwd; ii) indien het voertuig met een vloeibaar „brandstof/oliemengsel” wordt aangedreven: — indien de brandstof voor de aandrijving van het voertuig en de smeerolie voorgemengd zijn, wordt dit „voormengsel” als „brandstof” beschouwd, — indien de brandstof voor de aandrijving van het voertuig en de smeerolie afzonderlijk worden bewaard, wordt alleen de „brandstof” voor de aandrijving van het voertuig als „brandstof” beschouwd, of iii) indien het voertuig met een gasvormige brandstof, met een vloeibaar gemaakte gasvormige brandstof of met perslucht wordt aangedreven, kan de massa van de „brandstof” in de gastank(s) op 0 kg worden vastgesteld;

d) de carrosserie, de cabine, de deuren, en

e) de ruiten, de koppelingen, het (de) reservewiel(en), alsook het gereedschap.

2. De massa in rijklare toestand van een voertuig van categorie L is exclusief de massa van:

a) de bestuurder (75 kg) en de passagier (65 kg);

b) de machines of uitrusting die op het laadplatform is geïnstalleerd;

c) bij een hybride of volledig elektrisch aangedreven voertuig, de aandrijfbatterij(en);

d) bij een monofuel-, bifuel- of multifuelvoertuig, het gasvormigebrandstofsysteem en de opslagtanks voor gasvormige brandstof, en

e) bij persluchtaandrijving, de opslagtank(s) voor perslucht.

HOOFDSTUK II

ALGEMENE VERPLICHTINGEN

Artikel 6

Verplichtingen van lidstaten

1. De lidstaten richten overeenkomstig deze verordening de voor goedkeuringsaangelegenheden bevoegde goedkeuringsinstanties en de voor markttoezichtaangelegenheden bevoegde markttoezichtautoriteiten op of wijzen deze aan. De lidstaten stellen de Commissie in kennis van de oprichting en aanwijzing van deze autoriteiten.

De kennisgeving betreffende de goedkeuringsinstanties en de markttoezichtautoriteiten bevat hun naam, adres, inclusief elektronisch adres, alsmede hun bevoegdheidsgebied. De Commissie publiceert de lijst en de gegevens van de goedkeuringsinstanties op haar website.

2. De lidstaten staan alleen toe dat voertuigen, systemen, onderdelen en technische eenheden die aan de voorschriften van deze verordening voldoen, in de handel worden gebracht, worden geregistreerd of in het verkeer worden gebracht.

3. De lidstaten mogen het in de handel brengen, de registratie of het in het verkeer brengen van voertuigen, systemen, onderdelen of technische eenheden die aan de voorschriften van deze verordening voldoen, niet verbieden, beperken of belemmeren op grond van aspecten die verband houden met de constructie of de werking ervan en die onder deze verordening vallen.

4. De lidstaten organiseren en verrichten overeenkomstig hoofdstuk III van Verordening (EG) nr. 765/2008 markttoezicht en controles met betrekking tot voertuigen, systemen, onderdelen of technische eenheden die op de markt worden ingevoerd.

Artikel 7

Verplichtingen van goedkeuringsinstanties

1. De goedkeuringsinstanties zien erop toe dat fabrikanten die een typegoedkeuring aanvragen, hun verplichtingen krachtens deze verordening nakomen.

2. De goedkeuringsinstanties verlenen alleen goedkeuring voor voertuigen, systemen, onderdelen en technische eenheden die aan de voorschriften van deze verordening voldoen.

Artikel 8

Markttoezichtsmaatregelen

1. Voor voertuigen, systemen, onderdelen en technische eenheden waarvoor typegoedkeuring is verleend, voeren de markttoezichtautoriteiten op toereikende schaal passende documentencontroles uit, rekening houdend met gevestigde beginselen van risicobeoordeling, klachten en andere informatie.

De markttoezichtautoriteiten kunnen van marktdeelnemers verlangen dat deze de documenten en informatie beschikbaar stellen die de autoriteiten noodzakelijk achten om hun werkzaamheden uit te voeren.

Indien marktdeelnemers certificaten van overeenstemming voorleggen, houden de markttoezichtautoriteiten daar naar behoren rekening mee.

2. Op andere voertuigdelen en uitrustingsstukken dan die welke onder lid 1 van dit artikel vallen, is artikel 19, lid 1, van Verordening (EG) nr. 765/2008 in zijn geheel van toepassing.

Artikel 9

Verplichtingen van fabrikanten

1. Fabrikanten zorgen ervoor dat wanneer hun voertuigen, systemen, onderdelen of technische eenheden in de handel of in het verkeer worden gebracht, deze overeenkomstig de voorschriften van deze verordening en de op grond van deze verordening vastgestelde gedelegeerde en uitvoeringshandelingen zijn geproduceerd en goedgekeurd.

2. Bij meerfasentypegoedkeuring is elke fabrikant verantwoordelijk voor de goedkeuring en de conformiteit van de productie van de systemen, onderdelen en technische eenheden die tijdens de door hem uitgevoerde voltooiingsfase van het voertuig worden toegevoegd. Een fabrikant die reeds in eerdere fasen goedgekeurde onderdelen of systemen wijzigt, is verantwoordelijk voor de goedkeuring en conformiteit van de productie van de gewijzigde onderdelen en systemen.

3. Fabrikanten die het incomplete voertuig zodanig wijzigen dat dit wordt aangemerkt als behorende tot een andere voertuigcategorie en dat bijgevolg de reeds in een eerste goedkeuringsfase beoordeelde wettelijke voorschriften zijn gewijzigd, zijn ook verantwoordelijk voor de naleving van de toepasselijke gewijzigde voorschriften met betrekking tot de voertuigcategorie waartoe het gewijzigde voertuig wordt geacht te behoren.

4. Voor de goedkeuring van voertuigen, systemen, onderdelen of technische eenheden die onder deze verordening vallen, wijzen fabrikanten die buiten de Unie zijn gevestigd één binnen de Unie gevestigde gemachtigde aan om hen voor de goedkeuringsinstantie te vertegenwoordigen.

5. Fabrikanten die buiten de Unie zijn gevestigd, wijzen tevens één binnen de Unie gevestigde vertegenwoordiger aan voor het markttoezicht, hetzij dezelfde vertegenwoordiger als in lid 4 is bedoeld, hetzij een extra vertegenwoordiger.

6. Fabrikanten zijn jegens de goedkeuringsinstantie verantwoordelijk voor alle aspecten van de goedkeuringsprocedure en voor het waarborgen van de conformiteit van de productie, ongeacht of zij al dan niet rechtstreeks bij alle fasen van de bouw van een voertuig, systeem, onderdeel of technische eenheid betrokken zijn.

7. Overeenkomstig deze verordening en de op grond deze verordening vastgestelde gedelegeerde en uitvoeringshandelingen zorgen fabrikanten ervoor dat zij beschikken over procedures om de conformiteit van hun serieproductie met het goedgekeurde type te blijven waarborgen. Overeenkomstig hoofdstuk VI wordt rekening gehouden met wijzigingen in het ontwerp van een voertuig, systeem, onderdeel of technische eenheid of in de kenmerken daarvan, en met wijzigingen in de voorschriften waarmee een voertuig, systeem, onderdeel of technische eenheid conform is verklaard.

8. Behalve de overeenkomstig artikel 39 op hun voertuigen, onderdelen of technische eenheden aangebrachte voorgeschreven opschriften en typegoedkeuringsmerken, vermelden fabrikanten hun naam, geregistreerde handelsnaam of geregistreerd handelsmerk en contactadres in de Unie op hun voertuigen, onderdelen of technische eenheden die op de markt worden aangeboden of, wanneer dit niet mogelijk is, op de verpakking of in een bij het onderdeel of de technische eenheid gevoegd document.

9. Fabrikanten zorgen gedurende de periode dat zij voor een voertuig, systeem, onderdeel of technische eenheid verantwoordelijk zijn, voor zodanige opslag- en vervoersomstandigheden dat de conformiteit ervan met deze verordening niet in het gedrang komt.

Artikel 10

Verplichtingen van fabrikanten met betrekking tot producten die niet conform zijn of een ernstig risico vormen

1. Fabrikanten die van mening zijn of redenen hebben om aan te nemen dat een van hun voertuigen, systemen, onderdelen of technische eenheden dat of die in de handel is gebracht of in het verkeer is gebracht niet conform is met deze verordening of de op grond van deze verordening vastgestelde gedelegeerde en uitvoeringshandelingen, nemen onmiddellijk de nodige corrigerende maatregelen om dat voertuig, systeem of onderdeel, dan wel die technische eenheid conform te maken of zo nodig uit de handel te nemen of terug te roepen.

De fabrikant brengt de goedkeuringsinstantie die de goedkeuring heeft verleend, onmiddellijk op de hoogte, waarbij hij in het bijzonder de non-conformiteit en alle genomen corrigerende maatregelen uitvoerig beschrijft.

2. Als het voertuig, het systeem, het onderdeel, de technische eenheid, het voertuigdeel of het uitrustingsstuk een ernstig risico vormt, brengen de fabrikanten de goedkeuringsinstanties en markttoezichtautoriteiten van de lidstaten waarin het voertuig, het systeem, het onderdeel, de technische eenheid, het voertuigdeel of het uitrustingsstuk op de markt is aangeboden of in het verkeer is gebracht hiervan onmiddellijk op de hoogte, waarbij zij in het bijzonder de non-conformiteit en alle genomen corrigerende maatregelen uitvoerig beschrijven.

3. Gedurende tien jaar nadat een voertuig in de handel is gebracht en gedurende vijf jaar nadat een systeem, onderdeel of technische eenheid in de handel is gebracht, houden fabrikanten het in artikel 29, lid 10, bedoelde informatiepakket en houdt de voertuigfabrikant een kopie van de in artikel 38 bedoelde certificaten van overeenstemming ter beschikking van de goedkeuringsinstanties.

4. Fabrikanten verstrekken op een met redenen omkleed verzoek van een nationale instantie aan deze instantie via de goedkeuringsinstantie een kopie van het EU-typegoedkeuringscertificaat of de in artikel 51, lid 1, bedoelde vergunning waaruit de conformiteit van een voertuig, systeem, onderdeel of technische eenheid blijkt, in een taal die deze instantie gemakkelijk kan begrijpen. Fabrikanten verlenen de nationale instantie medewerking aan eventueel overeenkomstig artikel 20 van Verordening (EG) nr. 765/2008 getroffen maatregelen om de risico's van hun voertuigen, systemen, onderdelen of technische eenheden die in de handel zijn gebracht, zijn geregistreerd of in het verkeer zijn gebracht, weg te nemen.

Artikel 11

Verplichtingen van vertegenwoordigers van fabrikanten met betrekking tot markttoezicht

De vertegenwoordiger van de fabrikant op het gebied van markttoezicht voert de taken uit die gespecificeerd zijn in het mandaat dat hij van de fabrikant heeft ontvangen. Dit mandaat staat een vertegenwoordiger toe ten minste de volgende taken te verrichten:

a) toegang hebben tot het in artikel 27 bedoelde informatiedossier en de in artikel 38 bedoelde certificaten van overeenstemming, zodat deze gedurende tien jaar nadat een voertuig in de handel is gebracht en gedurende vijf jaar nadat een systeem, onderdeel of technische eenheid in de handel is gebracht, ter beschikking van de goedkeuringsinstanties kunnen worden gesteld;

b) op een met redenen omkleed verzoek van een goedkeuringsinstantie aan deze instantie alle benodigde informatie en documentatie verstrekken om de conformiteit van de productie van een voertuig, systeem, onderdeel of technische eenheid aan te tonen;

c) op verzoek van de goedkeuringsinstanties of markttoezichtautoriteiten medewerking verlenen aan eventueel getroffen maatregelen om de ernstige risico's van de voertuigen, systemen, onderdelen, technische eenheden, voertuigdelen of uitrustingsstukken die onder hun mandaat vallen, weg te nemen.

Artikel 12

Verplichtingen van importeurs

1. Importeurs brengen alleen conforme voertuigen, systemen, onderdelen of technische eenheden waarvoor EU-typegoedkeuring is verleend of die aan de voorschriften voor nationale goedkeuring voldoen, of voertuigdelen of uitrustingsstukken die volledig aan de voorschriften van Verordening (EG) nr. 765/2008 zijn onderworpen, in de handel.

2. Voordat een voertuig, systeem, onderdeel of technische eenheid waarvoor EU-typegoedkeuring is verleend, in de handel wordt gebracht, zien de importeurs erop toe dat er een informatiepakket voorhanden is dat voldoet aan artikel 29, lid 10, en dat het systeem, het onderdeel of de technische eenheid van het voorgeschreven typegoedkeuringsmerk is voorzien en aan artikel 9, lid 8, voldoet. Bij een voertuig controleert de importeur of het van het vereiste certificaat van overeenstemming vergezeld gaat.

3. Importeurs die van mening zijn of redenen hebben om aan te nemen dat een voertuig, systeem, onderdeel, technische eenheid, voertuigdeel of uitrustingsstuk niet conform is met de voorschriften van deze verordening, en met name niet overeenstemt met de typegoedkeuring ervan, mogen dit voertuig, dit systeem, dit onderdeel of deze technische eenheid niet in de handel brengen, in het verkeer laten brengen of registreren totdat het of hij conform is gemaakt. Als zij van mening zijn of redenen hebben om aan te nemen dat het voertuig, het onderdeel, de technische eenheid, het voertuigdeel of het uitrustingsstuk een ernstig risico vormt, brengen zij de fabrikant en de markttoezichtautoriteiten hiervan op de hoogte. Wat betreft voertuigen, systemen, onderdelen en technische eenheden waarvoor typegoedkeuring is verleend, brengen zij ook de goedkeuringsinstantie die de goedkeuring heeft verleend, op de hoogte.

4. Importeurs vermelden hun naam, geregistreerde handelsnaam of geregistreerd handelsmerk en contactadres op het voertuig, het systeem, het onderdeel, de technische eenheid, het voertuigdeel of het uitrustingsstuk, of wanneer dit niet mogelijk is, op de verpakking of in een bij het systeem, het onderdeel, de technische eenheid, het voertuigdeel of het uitrustingsstuk gevoegd document.

5. Importeurs zorgen ervoor dat het voertuig, het systeem, het onderdeel of de technische eenheid vergezeld gaat van instructies en informatie, zoals overeenkomstig artikel 55 voorgeschreven, in de officiële taal of talen van de betreffende lidstaten.

6. Importeurs zorgen gedurende de periode dat zij voor een voertuig, systeem, onderdeel of technische eenheid verantwoordelijk zijn, voor zodanige opslag- en vervoersomstandigheden dat de conformiteit ervan met deze verordening niet in het gedrang komt.

7. Indien dit gezien de ernstige risico's van een voertuig, systeem, onderdeel, technische eenheid, voertuigdeel of uitrustingsstuk passend wordt geacht, stellen importeurs met het oog op de bescherming van de gezondheid en veiligheid van de consumenten een onderzoek in naar en houden zij zo nodig een register bij van klachten en teruggeroepen voertuigen, systemen, onderdelen, technische eenheden, voertuigdelen of uitrustingsstukken en houden zij de distributeurs van dit toezicht op de hoogte.

Artikel 13

Verplichtingen van importeurs met betrekking tot producten die niet conform zijn of een ernstig risico vormen

1. Importeurs die van mening zijn of redenen hebben om aan te nemen dat een voertuig, systeem, onderdeel of technische eenheid dat of die zij in de handel hebben gebracht, niet conform is met deze verordening, nemen onmiddellijk de nodige corrigerende maatregelen om dat voertuig, dat systeem, dat onderdeel of die technische eenheid conform te maken of zo nodig uit de handel te nemen of terug te roepen.

2. Als een voertuig, systeem, onderdeel, technische eenheid, voertuigdeel of uitrustingsstuk een ernstig risico vormt, brengen importeurs de fabrikant, de goedkeuringsinstanties en de markttoezichtautoriteiten van de lidstaten waarin zij het voertuig, het systeem, het onderdeel of de technische eenheid in de handel hebben gebracht hiervan onmiddellijk op de hoogte. De importeur brengt hen tevens op de hoogte van elke actie die is ondernomen, waarbij zij in het bijzonder het ernstige risico en alle door de fabrikant genomen corrigerende maatregelen uitvoerig beschrijven.

3. Gedurende tien jaar nadat het voertuig in de handel is gebracht en gedurende vijf jaar nadat een systeem, onderdeel of technische eenheid in de handel is gebracht, houden importeurs een kopie van het certificaat van overeenstemming ter beschikking van de goedkeuringsinstanties en markttoezichtautoriteiten en zorgen zij ervoor dat het in artikel 29, lid 10, bedoelde informatiepakket op verzoek aan die autoriteiten kan worden verstrekt.

4. De importeurs verstrekken op een met redenen omkleed verzoek van een nationale instantie aan deze instantie alle benodigde informatie en documentatie, in een taal die deze instantie gemakkelijk kan begrijpen, om de conformiteit van een voertuig, systeem, onderdeelonderdeel of technische eenheid aan te tonen. Op verzoek van deze instantie verlenen importeurs medewerking aan eventueel getroffen maatregelen om de risico's van een voertuig, systeem, onderdeelonderdeel, technische eenheid, voertuigdeel of uitrustingsstuk dat of die zij in de handel hebben gebracht, te elimineren.

Artikel 14

Verplichtingen van distributeurs

1. Distributeurs die een voertuig, systeem, onderdeel of technische eenheid op de markt aanbieden, betrachten de nodige zorgvuldigheid in verband met de voorschriften van deze verordening.

2. Voordat een voertuig, systeem, onderdeel of technische eenheid op de markt wordt aangeboden, wordt geregistreerd of in het verkeer wordt gebracht, verifiëren de distributeurs of het voertuig, het systeem, het onderdeel of de technische eenheid voorzien is van de vereiste voorgeschreven markering of het vereiste typegoedkeuringsmerk, vergezeld gaat van de voorgeschreven documenten en van instructies en veiligheidsinformatie in de officiële taal of talen van de lidstaat waarin het voertuig, het systeem, het onderdeel of de technische eenheid op de markt zal worden aangeboden, en of de importeur en de fabrikant hebben voldaan aan de in artikel 12, leden 2 en 4, en artikel 39, leden 1 en 2, vermelde voorschriften.

3. De distributeurs zorgen gedurende de periode dat zij voor een voertuig, systeem, onderdeel of technische eenheid verantwoordelijk zijn, voor zodanige opslag- en vervoersomstandigheden dat de conformiteit ervan met de voorschriften van deze verordening niet in het gedrang komt.

Artikel 15

Verplichtingen van distributeurs met betrekking tot producten die niet conform zijn of een ernstig risico vormen

1. Distributeurs die van mening zijn of redenen hebben om aan te nemen dat een voertuig, systeem, onderdeel of technische eenheid niet conform is met de voorschriften van deze verordening, mogen dit voertuig, dit systeem, dit onderdeel of deze technische eenheid niet op de markt aanbieden, registeren of in het verkeer brengen totdat het of hij conform is gemaakt.

2. Distributeurs die van mening zijn of redenen hebben om aan te nemen dat een voertuig, systeem, onderdeel of technische eenheid dat of die zij op de markt hebben aangeboden of hebben geregistreerd of voor het in het verkeer brengen waarvan zij verantwoordelijk zijn, niet conform is met deze verordening, stellen de fabrikant of de vertegenwoordiger van de fabrikant hiervan op de hoogte opdat overeenkomstig artikel 10, lid 1, of artikel 13, lid 1, de nodige corrigerende maatregelen worden getroffen om dat voertuig, dat systeem, dat onderdeel of die technische eenheid conform te maken of zo nodig terug te roepen.

3. Als het voertuig, het systeem, het onderdeel, de technische eenheid, het voertuigdeel of het uitrustingsstuk een ernstig risico vormt, brengen de distributeurs de fabrikant, de importeur, de goedkeuringsinstanties en de markttoezichtautoriteiten van de lidstaten waarin zij het systeem, het onderdeel, de technische eenheid, het voertuigdeel of het uitrustingsstuk op de markt hebben aangeboden, hiervan onmiddellijk op de hoogte. De distributeur brengt hen tevens op de hoogte van alle genomen maatregelen, waarbij zij in het bijzonder het ernstige risico en alle door de fabrikant genomen corrigerende maatregelen uitvoerig beschrijven.

4. Op een met redenen omkleed verzoek van een nationale instantie zorgen de distributeurs ervoor dat de fabrikant de nationale instantie de in artikel 10, lid 4, genoemde informatie verstrekt of dat de importeur de nationale instantie de in artikel 13, lid 3, genoemde informatie verstrekt. Op verzoek van deze instantie verlenen zij medewerking aan overeenkomstig artikel 20 van Verordening (EG) nr. 765/2008 getroffen maatregelen om de risico's van het voertuig, het systeem, het onderdeel, de technische eenheid, het voertuigdeel of het uitrustingsstuk dat of die zij op de markt hebben aangeboden, te elimineren.

Artikel 16

Gevallen waarin verplichtingen van fabrikanten van toepassing zijn op importeurs en distributeurs

Een importeur of distributeur wordt voor de toepassing van deze verordening beschouwd als een fabrikant en moet aan de in de artikelen 9 tot en met 11 vermelde verplichtingen van de fabrikant voldoen wanneer deze importeur of distributeur een voertuig, systeem, onderdeel of technische eenheid onder zijn eigen naam of handelsmerk op de markt aanbiedt of registreert of verantwoordelijk is voor het in het verkeer brengen daarvan, of een voertuig, systeem, onderdeel of technische eenheid zodanig wijzigt dat de conformiteit met de toepasselijke voorschriften in het gedrang kan komen.

Artikel 17

Identificatie van marktdeelnemers

Marktdeelnemers delen de goedkeuringsinstanties en markttoezichtautoriteiten op verzoek gedurende tien jaar voor een voertuig en gedurende vijf jaar voor een systeem, onderdeel, technische eenheid, voertuigdeel of uitrustingsstuk mee:

a) welke marktdeelnemer een voertuig, systeem, onderdeel, technische eenheid, voertuigdeel of uitrustingsstuk aan hen heeft geleverd;

b) aan welke marktdeelnemer zij een voertuig, systeem, onderdeel, technische eenheid, voertuigdeel of uitrustingsstuk hebben geleverd.

HOOFDSTUK III

MATERIËLE VOORSCHRIFTEN

Artikel 18

Algemene materiële voorschriften

1. Voertuigen van categorie L en voor dergelijke voertuigen bestemde systemen, onderdelen en technische eenheden moeten voldoen aan de voorschriften die vermeld zijn in de bijlagen II tot en met VIII die op de desbetreffende voertuig(sub)categorieën van toepassing zijn.

2. Voertuigen van categorie L en systemen, onderdelen en technische eenheden daarvan waarvan de elektromagnetische compatibiliteit valt onder de in lid 3 van dit artikel bedoelde gedelegeerde handelingen met betrekking tot voertuigconstructie en de op grond van deze verordening vastgestelde uitvoeringshandelingen, vallen niet onder Richtlijn 2004/108/EG van het Europees Parlement en de Raad van 15 december 2004 betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten inzake elektromagnetische compatibiliteit (26).

3. Om de in deze verordening vastgestelde typegoedkeuringsvoorschriften voor voertuigen van categorie L aan te vullen, stelt de Commissie overeenkomstig artikel 75 gedelegeerde handelingen vast betreffende de gedetailleerde technische voorschriften en testprocedures als samengevat in bijlage II, delen A), B) en C), waarbij zij een hoog niveau van veiligheid en milieubescherming garandeert als omschreven in de desbetreffende voorschriften van deze verordening. De eerste van deze gedelegeerde handelingen worden uiterlijk 31 december 2014 vastgesteld.

Artikel 19

Verbod op manipulatie-instrumenten

Het is verboden manipulatie-instrumenten te gebruiken die afbreuk doen aan de doeltreffendheid van systemen voor de veiligheid en elektromagnetische compatibiliteit, het boorddiagnosesysteem, of reductiesystemen voor geluid en voor emissies van verontreinigende stoffen. Een constructieonderdeel wordt niet als manipulatie-instrument beschouwd indien aan een of meer van de volgende voorwaarden wordt voldaan:

a) het instrument is nodig om de motor te beschermen tegen schade of ongevallen en om de veilige werking van het voertuig te verzekeren;

b) het instrument functioneert slechts tijdens het starten van de motor;

c) de bedrijfsomstandigheden zijn in aanzienlijke mate opgenomen in de testprocedures waarmee wordt geverifieerd of het voertuig aan deze verordening en de op grond van deze verordening vastgestelde gedelegeerde en uitvoeringshandelingen voldoet.

Artikel 20

Maatregelen voor fabrikanten met betrekking tot wijzigingen van de aandrijflijn van voertuigen

1. Voertuigfabrikanten voorzien voertuigen van categorie L, met uitzondering van de subcategorieën L3e-A3 en L4e-A3, van specifieke kenmerken om manipulatie van de aandrijflijn te voorkomen, door middel van een reeks technische voorschriften en specificaties met als doel:

a) wijzigingen te voorkomen die de veiligheid in het gedrang kunnen brengen, met name door de prestaties van het voertuig te verhogen door manipulatie van de aandrijflijn om het maximumkoppel en/of het maximumvermogen en/of de door de constructie bepaalde maximumsnelheid van het voertuig, die naar behoren zijn vastgesteld tijdens de typegoedkeuringsprocedure die de fabrikant van het voertuig heeft gevolgd, en/of

b) milieuschade te voorkomen.

2. De Commissie stelt overeenkomstig artikel 75 gedelegeerde handelingen vast betreffende de specifieke voorschriften met betrekking tot de in lid 1 bedoelde maatregelen en om de naleving van lid 4 van dit artikel te vergemakkelijken. De eerste van deze gedelegeerde handelingen worden uiterlijk 31 december 2014 vastgesteld.

3. Na een wijziging van de aandrijflijn moet een voertuig voldoen aan de technische voorschriften van de oorspronkelijke voertuigcategorie en -subcategorie, of indien van toepassing, de nieuwe voertuigcategorie en -subcategorie, die golden toen het oorspronkelijke voertuig in de handel werd gebracht, werd geregistreerd of in het verkeer werd gebracht, met inbegrip van de recentste wijzigingen van die voorschriften.

Indien de voertuigfabrikant de aandrijflijn van een voertuigtype op dergelijke wijze ontwerpt dat deze zodanig kan worden gewijzigd dat het voertuig niet langer in overeenstemming is met het goedgekeurde type, maar met een extra variant of uitvoering zou overeenkomen, neemt de voertuigfabrikant de relevante informatie over elke op dergelijke wijze gecreëerde variant of uitvoering in de aanvraag op en wordt voor elke variant of uitvoering uitdrukkelijk typegoedkeuring verleend. Indien het gewijzigde voertuig in een nieuwe categorie of subcategorie valt, moet een nieuwe typegoedkeuring worden aangevraagd.

4. Onverminderd lid 1 en om wijzigingen of aanpassingen met negatieve gevolgen voor de functionele veiligheid of de milieuprestaties van het voertuig te voorkomen, spant de fabrikant zich in om door goed vakmanschap te voorkomen dat dergelijke wijzigingen of aanpassingen technisch mogelijk zijn, tenzij deze wijzigingen of aanpassingen uitdrukkelijk zijn aangegeven en in het informatiedossier zijn opgenomen en dus onder de typegoedkeuring vallen.

Artikel 21

Algemene voorschriften voor boorddiagnosesystemen

1. Voertuigen van categorie L worden uitgerust met een OBD-systeem dat voldoet aan de functionele voorschriften en testprocedures die zijn vastgelegd in de ingevolge lid 5 vastgestelde gedelegeerde handelingen en vanaf de in bijlage IV vermelde toepassingsdata.

2. Vanaf de in bijlage IV, punt 1.8.1, vermelde data worden voertuigen van de (sub)categorieën L3e, L4e, L5e-A L6e-A en L7e-A uitgerust met een OBD-fase I-systeem dat elektrische of elektronische storingen in het emissiebeperkingssyteem detecteert en die storingen meldt die ertoe leiden dat de in bijlage VI, onder B 1), vastgestelde emissiegrenswaarden worden overschreden.

3. Vanaf de in bijlage IV, punt 1.8.2, vermelde data worden voertuigen van de (sub)categorieën L3e tot en met L7e uitgerust met een OBD-fase I-systeem dat elektrische of elektronische storingen in het emissiebeperkingssysteem detecteert en dat in werking treedt zodra de in bijlage VI, onder B 2), vastgestelde emissiegrenswaarden worden overschreden. Fase I-boorddiagnosesystemen voor deze voertuig(sub)categorieën melden ook de inwerkingtreding van een functioneringsmodus die het motorkoppel aanzienlijk vermindert.

4. Vanaf de in bijlage IV, punt 1.8.3, vermelde data en afhankelijk van de resultaten van het in artikel 23, lid 5, bedoelde milieueffectonderzoek worden voertuigen van de (sub)categorieën L3e, L5e-A L6e-A en L7e-A bovendien uitgerust met een OBD-fase II-systeem dat storingen en aantasting van het emissiebeperkingssysteem detecteert en meldt die ertoe leiden dat de in bijlage VI, deel B 2), vastgestelde OBD-emissiegrenswaarden worden overschreden.

5. Teneinde de melding van storingen in de functionele veiligheid of het emissiebeperkingssysteem door OBD-systemen te harmoniseren en een effectieve en efficiënte reparatie van voertuigen te vergemakkelijken, is de Commissie bevoegd overeenkomstig artikel 75 gedelegeerde handelingen vast te stellen betreffende de gedetailleerde technische voorschriften met betrekking tot boorddiagnose, met inbegrip van functionele voorschriften voor boorddiagnosesystemen en testprocedures voor de onderwerpen opgesomd in de leden 1 tot en met 4 en als bedoeld in bijlage II, onder C 11), en testtype VIII als bedoeld in bijlage V.

Artikel 22

Voorschriften voor de functionele voertuigveiligheid

1. De fabrikanten zien erop toe dat de voertuigen zodanig worden ontworpen, gebouwd en geassembleerd dat de inzittenden en andere weggebruikers zo weinig mogelijk risico's op verwondingen lopen.

2. De fabrikant zorgt ervoor dat het voertuig gedurende de normale levensduur functioneel veilig blijft als het onder normale omstandigheden wordt gebruikt en volgens de aanbevelingen van de fabrikant wordt onderhouden. De fabrikant verstrekt in het informatiedossier een verklaring waarin wordt bevestigd dat de duurzaamheid van de systemen, voertuigdelen en uitrustingsstukken die essentieel zijn voor de functionele veiligheid, wordt gegarandeerd door de nodige tests en goed vakmanschap.

3. De fabrikanten waarborgen dat voertuigen, systemen, onderdelen en technische eenheden aan de desbetreffende voorschriften van de bijlagen II en VIII en aan de in een gedelegeerde handeling die wordt vastgesteld volgens lid 5 vastgelegde testprocedures en prestatie-eisen voldoen.

4. Onderdelen van voertuigen waarvan de risico's van elektrische aard vallen onder de op grond van deze verordening vastgestelde gedelegeerde of uitvoeringshandelingen, zijn niet onderworpen aan Richtlijn 2006/95/EG van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2006 betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke voorschriften der lidstaten inzake elektrisch materiaal bestemd voor gebruik binnen bepaalde spanningsgrenzen (27).

5. Om voor een hoog niveau van functionele veiligheid te kunnen zorgen, stelt de Commissie overeenkomstig artikel 75 gedelegeerde handelingen vast betreffende de in bijlage II, onder B, vermelde specifieke voorschriften voor de functionele veiligheid van voertuigen en baseert zij zich, indien van toepassing, op de in bijlage VIII vermelde verhoogde functionele veiligheidsvereisten. De eerste van deze gedelegeerde handelingen worden uiterlijk 31 december 2014 vastgesteld.

6. In een tweede fase stelt de Commissie uiterlijk 31 december 2020 overeenkomstig artikel 75 een gedelegeerde handeling vast teneinde de voorschriften inzake de normale levensduur en de tests betreffende de integriteit van de voertuigstructuur als vermeld in bijlage II, onder B 17), te harmoniseren.

7. De Commissie kan uitvoeringshandelingen vaststellen betreffende het vastleggen van een model voor de verklaring van de fabrikant. Die uitvoeringshandelingen worden vastgesteld volgens de in artikel 73, lid 2, bedoelde onderzoeksprocedure.

Artikel 23

Voorschriften voor milieuprestaties

1. De fabrikanten zorgen ervoor dat de voertuigen zodanig worden ontworpen, gebouwd en geassembleerd dat de milieueffecten ervan zoveel mogelijk worden beperkt. De fabrikanten zorgen ervoor dat voertuigen waarvoor typegoedkeuring is verleend, binnen de in bijlage VII vermelde duurzaamheidsafstand voldoen aan de in de bijlagen II, V en VI vastgelegde milieuprestatievereisten.

2. De fabrikanten zorgen ervoor dat voertuigen, systemen, onderdelen en technische eenheden binnen de in bijlage IV vermelde data voor toepassing voldoen aan de in een gedelegeerde handeling die wordt vastgesteld volgens lid 12 van dit artikel, vast te leggen testprocedures en testvoorschriften als vermeld in bijlage V.

3. De fabrikanten zorgen ervoor dat de typegoedkeuringsvoorschriften voor het verifiëren van de duurzaamheidseisen worden nageleefd. Naar keuze van de fabrikant wordt een van de volgende duurzaamheidstestprocedures gebruikt om de goedkeuringsinstantie bewijs te kunnen leveren van de duurzaamheid van de milieuprestaties van een voertuig waarvoor typegoedkeuring is verleend:

a) daadwerkelijk testen van de duurzaamheid waarbij het voertuig de volledige afstand aflegt: de testvoertuigen leggen fysiek de volledige in bijlage VII, onder A), vermelde afstand af en worden getest volgens de procedure van testtype V als vermeld in de gedelegeerde handeling die wordt vastgesteld volgens lid 12 van dit artikel. De resultaten van de emissietests tot en met de volledige afstand als vermeld in bijlage VII, onder A), moeten lager zijn dan de milieugrenswaarden in bijlage VI, onder A);

b) daadwerkelijk testen van de duurzaamheid waarbij het voertuig de afstand gedeeltelijk aflegt: de testvoertuigen leggen fysiek minimaal 50 % van de in bijlage VII, onder A), vermelde volledige afstand af en worden getest volgens de procedure van testtype V als vermeld in de gedelegeerde handeling die wordt vastgesteld volgens lid 12 van dit artikel. De testresultaten worden overeenkomstig die handeling geëxtrapoleerd tot en met de volledige afstand als vermeld in bijlage VII, onder A). Zowel de testresultaten als de geëxtrapoleerde resultaten moeten lager zijn dan de milieugrenswaarden in bijlage VI, onder A);

c) mathematische duurzaamheidsprocedure: voor elk emissiebestanddeel moet het product van de vermenigvuldiging van de verslechteringsfactoren in bijlage VII, onder B), met de milieutestresultaten van een voertuig dat meer dan 100 km heeft afgelegd sinds het aan het einde van de productielijn voor het eerst is gestart, lager zijn dan de milieugrenswaarden in bijlage VI, onder A).

4. Uiterlijk 1 januari 2016 voert de Commissie een alomvattend milieueffectonderzoek uit. In dit onderzoek zullen de luchtkwaliteit en het aandeel verontreinigende stoffen dat door voertuigen van categorie L wordt bijgedragen worden beoordeeld, en de voorschriften van de tests van type I, IV, V, VII en VIII in bijlage V worden behandeld.

In het onderzoek zullen de recentste wetenschappelijk gegevens, wetenschappelijke onderzoeksresultaten, modellen en kostenefficiëntie tegen elkaar worden afgewogen en beoordeeld, om te komen tot definitieve beleidsmaatregelen door middel van bevestiging en definitieve bepaling van de uitvoering van Euro 5 in bijlage IV en de milieuvoorschriften van Euro 5 in bijlage V, bijlage VI, onder A2), B2) en C2), en bijlage VII met betrekking tot de af te leggen afstanden voor duurzaamheidstests en verslechteringsfactoren van Euro 5.

5. Op basis van de in lid 4 bedoelde resultaten brengt de Commissie uiterlijk 31 december 2016 aan het Europees Parlement en de Raad verslag uit over het volgende:

a) de uitvoeringsdata van het Euro 5-niveau als bedoeld in bijlage IV;

b) de Euro 5-emissiegrenswaarden als bedoeld in bijlage VI, onder A2), en de OBD-drempelwaarden in bijlage VI, onder B2);

c) dat alle nieuwe voertuigtypes in de (sub)categorieën L3e, L5e, L6e-A en L7e-A naast OBD-fase I ook met OBD-fase II op het Euro 5-niveau worden uitgerust;

d) de af te leggen afstanden voor duurzaamheidstests voor het Euro 5-niveau als bedoeld in bijlage VII, onder A), en de verslechteringsfactoren voor het Euro 5-niveau als bedoeld in bijlage VII, onder B).

In het licht van dat verslag dient de Commissie zo nodig wetgevingsvoorstellen in.

6. Op basis van de resultaten van het milieueffectonderzoek stelt de Commissie overeenkomstig artikel 75 een gedelegeerde handeling vast waarin wordt bepaald welke van de (sub)categorieën L1e-A, L1e-B, L2e, L5e-B, L6e-B, L7e-B en L7e-C voor het Euro 5-niveau SHED-tests, dan wel permeatietests van de brandstoftank en brandstofleidingen moeten ondergaan, met inachtneming van de in bijlage VI, onder C2), vermelde testgrenswaarden.

7. De fabrikanten zorgen ervoor dat voertuigen van categorie L voor goedkeuring en uitbreidingen als vermeld in bijlage V, onder A), voldoen aan de toepasselijke testvoorschriften met betrekking voor milieuprestaties.

8. Wat testtype I betreft, is de desbetreffende emissiegrenswaarde voor L3e-AxE- (enduro, x = 1, 2 of 3) en L3e-AxT- (trial, x = 1, 2 of 3) motorfietsen de som van L2 (THC) en L3 (NOx) van bijlage VI, onder A). De resultaten van de emissietests (NOx + THC) moeten lager zijn dan of gelijk zijn aan deze grenswaarde (L2 + L3).

9. Voertuigen van categorie L4e voldoen aan de milieuvoorschriften in bijlage V voor voertuigen van categorie L3e, waarbij voor de tests van type I, IV, VII en VIII van bijlage V in voorkomende geval hetzij het gehele samenstel van het basismotorvoertuig met het zijspan, hetzij alleen het basismotorvoertuig zonder het zijspan wordt getest.

10. De fabrikanten zorgen ervoor dat voor alle vervangingssystemen voor verontreinigingsbeheersing die in de Unie in de handel of in het verkeer worden gebracht, typegoedkeuring is verleend overeenkomstig deze verordening.

11. De voorschriften in de leden 1 tot en met 10 zijn van toepassing op de voertuigen, systemen, onderdelen en technische eenheden als aangeduid in bijlage II.

12. Om een hoog niveau van milieubescherming te waarborgen, is de Commissie bevoegd overeenkomstig artikel 75 gedelegeerde handelingen vast te stellen betreffende de gedetailleerde technische specificaties voor milieuvoorschriften vast te stellen voor de in de leden 1, 2, 3, 6 en 7 van dit artikel genoemde onderwerpen, met inbegrip van testprocedures.

Artikel 24

Bijkomende milieuvoorschriften met betrekking tot emissies van broeikasgassen, brandstofverbruik, elektriciteitsverbruik en elektrisch bereik

1. Kooldioxide-emissies (CO2) worden door de fabrikant bepaald in de toepasselijke laboratoriumtestcyclus voor emissies en door de fabrikant aan de goedkeuringsinstantie meegedeeld. Het brandstofverbruik en/of het elektriciteitsverbruik en het elektrisch bereik worden onder toezicht van de technische dienst, hetzij berekend op basis van de laboratoriumtestresultaten voor emissies ten tijde van de typegoedkeuring, hetzij gemeten en aan de goedkeuringsinstantie meegedeeld.

2. Het resultaat van de CO2-meting en het berekende of gemeten brandstofverbruik, elektriciteitsverbruik en elektriciteitsbereik worden opgenomen in het informatiedossier zoals nader beschreven in de uitvoeringshandeling als bedoeld in artikel 27, lid 4, en de desbetreffende informatie wordt ook op het certificaat van overeenstemming vermeld.

Naast de vermelding op het certificaat van overeenstemming zorgen de fabrikanten er ook voor dat de gegevens over CO2-emissies, brandstofverbruik, elektriciteitsverbruik en elektriciteitsbereik aan de koper van het voertuig ter beschikking worden gesteld ten tijde van de aanschaf van een nieuw voertuig, in een formaat dat zij hiervoor geschikt achten.

3. Aan de Commissie wordt de bevoegdheid verleend om overeenkomstig artikel 75 gedelegeerde handelingen vast te stellen betreffende de testprocedurevoorschriften voor testtype V met betrekking tot de methoden voor het meten van de CO2-emissies en het berekenen of meten van het brandstofverbruik, het elektriciteitsverbruik en het elektriciteitsbereik.

HOOFDSTUK IV

EU-TYPEGOEDKEURINGSPROCEDURES

Artikel 25

Procedures voor EU-typegoedkeuring

1. Bij de aanvraag voor typegoedkeuring van een geheel voertuig mag de fabrikant een van de volgende procedures kiezen:

a) stapsgewijze typegoedkeuring;

b) eenstapstypegoedkeuring;

c) gemengde typegoedkeuring.

Daarnaast mag de fabrikant van voertuigcategorieën als vermeld in lid 5 voor de meerfasentypegoedkeuring kiezen.

Alleen de eenstapstypegoedkeuring is van toepassing voor de typegoedkeuring van systemen, onderdelen of technische eenheden.

2. De stapsgewijze typegoedkeuring omvat het stapsgewijs verzamelen van de hele reeks EU-typegoedkeuringscertificaten voor de systemen, onderdelen en technische eenheden die onderdeel uitmaken van het voertuig en resulteert uiteindelijk in de typegoedkeuring van het gehele voertuig.

3. De eenstapstypegoedkeuring omvat de goedkeuring van een voertuig in zijn geheel in één handeling.

4. De gemengde typegoedkeuring is een stapsgewijze goedkeuringsprocedure waarbij in de laatste fase van de goedkeuring van het gehele voertuig een of meer systemen worden goedgekeurd zonder dat voor deze systemen een EU-typegoedkeuringscertificaat moet worden afgegeven.

5. Bij een meerfasentypegoedkeuringsprocedure certificeren een of meer goedkeuringsinstanties dat een incompleet of voltooid type voertuig, al naar gelang de staat van voltooiing, aan de desbetreffende administratieve bepalingen en technische voorschriften van deze verordening voldoet.

Meerfasentypegoedkeuring wordt verleend voor een type incompleet of voltooid voertuig dat conform is met de gegevens van het informatiedossier bedoeld in artikel 27, en voldoet aan de technische voorschriften van de desbetreffende, in bijlage II vermelde besluiten, al naar gelang de voltooiingsfase waarin het voertuig zich bevindt.

6. De typegoedkeuring voor de laatste voltooiingsfase wordt pas verleend nadat de goedkeuringsinstantie heeft geverifieerd dat het voertuig waarvoor tijdens de laatste fase een typegoedkeuring is verleend op dat moment voldoet aan alle toepasselijke technische voorschriften. Dit houdt in dat een documentencontrole wordt uitgevoerd voor alle voorschriften van een typegoedkeuring voor een incompleet voertuig die tijdens een meerfasenprocedure is verleend, zelfs als deze is verleend voor een andere voertuigcategorie of -subcategorie.

De in lid 1, tweede alinea, bedoelde meerfasentypegoedkeuring is alleen van toepassing op voertuigen van de subcategorieën L2e -U, L4e, L5e-B, L6e-BU en L7e-CU.

7. De keuze voor een bepaalde goedkeuringsprocedure heeft geen gevolgen voor de toepasselijke inhoudelijke voorschriften waaraan het goedgekeurde voertuigtype ten tijde van de afgifte van de typegoedkeuring voor een geheel voertuig moet voldoen.

8. De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 75 gedelegeerde handelingen vast te stellen betreffende gedetailleerde regelingen met betrekking tot typegoedkeuringsprocedures. De eerste van deze gedelegeerde handelingen worden uiterlijk 31 december 2014 vastgesteld.

Artikel 26

Typegoedkeuringsaanvraag

1. De fabrikant dient de typegoedkeuringsaanvraag bij de goedkeuringsinstantie in.

2. Voor een type voertuig, systeem, onderdeel of technische eenheid mag slechts in één lidstaat één aanvraag worden ingediend.

3. Voor ieder goed te keuren type wordt een afzonderlijke aanvraag ingediend.

Artikel 27

Informatiedossier

1. De aanvrager legt een informatiedossier over aan de goedkeuringsinstantie.

2. Het informatiedossier bevat de volgende elementen:

a) een inlichtingenformulier;

b) alle gegevens, tekeningen, foto's en andere informatie;

c) voor voertuigen, een vermelding van de overeenkomstig artikel 25, lid 1, gekozen procedure(s);

d) alle aanvullende informatie waarom de goedkeuringsinstantie in het kader van de aanvraagprocedure vraagt.

3. Het informatiedossier mag zowel in papieren als elektronische vorm worden verstrekt, met goedvinden van de technische dienst en de goedkeuringsinstantie.

4. De Commissie stelt door middel van uitvoeringshandelingen modellen voor het inlichtingenformulier en het informatiedossier vast. Die uitvoeringshandelingen worden vastgesteld volgens de in artikel 73, lid 2, bedoelde onderzoeksprocedure. De eerste van deze uitvoeringshandelingen worden uiterlijk 31 december 2014 vastgesteld.

Artikel 28

Specifieke voorschriften voor de gegevens die bij de verschillende typegoedkeuringsprocedures moeten worden ve