Advies van de Raad

van 7 maart 2003

over het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Luxemburg voor de periode 2001-2005

(2003/C 64/01)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,

Gelet op Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid(1), en met name op artikel 5, lid 3,

Gezien de aanbeveling van de Commissie,

Na raadpleging van het Economisch en Financieel Comité,

BRENGT HET VOLGENDE ADVIES UIT:

Op 7 maart 2003 heeft de Raad het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Luxemburg voor de periode 2001-2005 onderzocht. Het programma voldoet niet volledig aan de eisen van de gedragscode voor de inhoud en de vorm van de programma's die op 10 juli 2001 is goedgekeurd door de Raad Ecofin; het is met name zes weken te laat toegezonden. Het programma is gedeeltelijk in overeenstemming met de aanbevelingen in de GREB.

In 2002 is de reële groei van het BBP verder gedaald tot naar raming 0,5 %, in vergelijking met 1,0 % in 2001, wat duidelijk lager is dan de in het stabiliteitsprogramma 2001 opgenomen prognose. De verzwakking is voor een groot deel te wijten aan negatieve ontwikkelingen in de sector financiële diensten, die ongeveer een vierde van de totale toegevoegde waarde vertegenwoordigt. Op basis van een voorzichtig macro-economisch scenario, waarin wordt verondersteld dat het herstel van de economisch activiteit enigszins zwakker zal zijn dan is geraamd in de najaarsprognose 2002 van de Commissie, wordt verwacht dat de reële groei van het BBP slechts geleidelijk zal aantrekken tot ongeveer 3 % in 2005.

De Raad merkt op dat de overheidsfinanciën in 2002 aanzienlijk zijn verslechterd, daar de ontvangsten daalden als gevolg van de belastinghervorming en de economische achteruitgang, terwijl de stijging van de uitgaven zeer sterk bleef. Bijgevolg wordt verwacht dat de begroting in 2002 een tekort van 0,3 % van het BBP zal vertonen, wat een sterke verslechtering is in vergelijking met het grote overschot van 6,1 % in 2001(2). De begroting zal volgens de ramingen in 2003 een tekort van 0,3 % vertonen en in 2004 een tekort van 0,7 %, terwijl in 2005 vrijwel sprake zal zijn van een evenwicht met een klein nominaal tekort van 0,1 % van het BBP. Verwacht wordt dat het onderliggende begrotingssaldo tijdens de programmaperiode positief zal blijven. Derhalve is de Raad van oordeel dat Luxemburg blijft voldoen aan de eis van het stabiliteits- en groeipact dat op middellange termijn een begrotingsevenwicht of -overschot moet worden gerealiseerd.

De Raad stelt vast dat een gezond beheer van de overheidsfinanciën het leidende beginsel van de bijwerking 2002 blijft; hij verheugt zich over de voornaamste elementen van het huidige budgettaire kader, met onder meer het gebruik van voorzichtige macro-economische prognoses als basis voor het begrotingsbeleid, het beginsel van een nettofinancieringsoverschot voor de overheid, van een sluitende begroting voor de centrale overheid, en van het voorkomen van een stijging van de lopende uitgaven die de groei van de totale uitgaven overtreft. De Raad neemt met genoegen kennis van de verlaging van de belastingdruk middels de tenuitvoerlegging van de belastinghervorming waarbij wordt gestreefd naar een gezonde begrotingssituatie voor de middellange termijn; in dit verband moedigt hij de toekomstige regering aan om zich te houden aan reële uitgavenplafonds die in overeenstemming zijn met de doelstelling van een begrotingsevenwicht of -overschot op middellange termijn.

De Raad is evenwel bezorgd over de snelle verslechtering van het begrotingssaldo van de centrale overheid, die slechts een deel is van de totale overheid. Het begrotingssaldo van de centrale overheid vertoonde in 2001 nog een overschot van 2,6 % van het BBP, maar zal volgens de prognoses een tekort vertonen van 2,2 % in 2002 en in 2003 een tekort van 2,1 %, dat in 2004 en 2005 naar verwachting verder zal oplopen tot 2,8 %. De Raad merkt op dat dit gedeeltelijk te wijten is aan tegenvallende belastingopbrengsten als gevolg van de economische achteruitgang, terwijl de uitgaven van de centrale overheid volgens de prognoses snel zullen stijgen; hoewel de uitgangspositie van de overheidsfinanciën van Luxemburg buitengewoon gezond is, zou de snelle stijging van de lopende uitgaven een risicofactor kunnen worden, mocht de groei op middellange termijn sterk vertragen.

Bij het huidige beleid is de Raad van oordeel dat de overheidsfinanciën van Luxemburg zich in een goede uitgangspositie bevinden om de geraamde kosten van de vergrijzing van de bevolking op te vangen. Hij merkt evenwel op dat de evaluatie van de houdbaarheid van de overheidsfinanciën van Luxemburg zeer gevoelig is voor ontwikkelingen met betrekking tot het aantal grensarbeiders. De Raad is van oordeel dat het streven om in de komende jaren een sluitende begroting te handhaven aangewezen is gelet op de budgettaire gevolgen van de vergrijzing van de bevolking, en hij is ingenomen met de maatregelen om de aantrekkelijkheid van de pensioenen van de derde pijler te verhogen.

(1) PB L 209 van 2.8.1997.

(2) Uit recentere gegevens in de mededeling van 1 maart blijkt dat het tekort van de centrale overheid in 2002 niet meer dan 0,1 % van het BBP bedroeg, hetgeen een overschot van 2,6 % van het BBP voor de algemene overheid heeft opgeleverd. Daarmee kon in de beoordeling van de Commissie evenwel nog geen rekening worden gehouden.