UITVOERINGSVERORDENING (EU) 2020/1001 VAN DE COMMISSIE

van 9 juli 2020

tot vaststelling van nadere bepalingen voor de uitvoering van Richtlijn 2003/87/EG van het Europees Parlement en de Raad wat betreft de werking van het moderniseringsfonds ter ondersteuning van investeringen met het oog op de modernisering van de energiesystemen en de verbetering van de energie-efficiëntie in bepaalde lidstaten

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Richtlijn 2003/87/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 oktober 2003 tot vaststelling van een systeem voor de handel in broeikasgasemissierechten binnen de Unie en tot wijziging van Richtlijn 96/61/EG van de Raad (1), en met name artikel 10 quinquies, lid 12,

Overwegende hetgeen volgt:

Bij Richtlijn 2003/87/EG is het moderniseringsfonds voor de periode van 2021 tot 2030 ingesteld om investeringen ter modernisering van de energiesystemen en verbetering van de energie-efficiëntie in bepaalde lidstaten te ondersteunen. Zoals verklaard werd in de mededelingen van de Commissie getiteld “De Europese Green Deal” (2) en “European Green Deal Investment Plan” (3) , moet de uitvoering van het moderniseringsfonds bijdragen aan het bereiken van de doelstellingen van de Europese Green Deal door een groene en sociaal rechtvaardige transitie te ondersteunen.

De vaststelling van nadere bepalingen voor de werking van het moderniseringsfonds is nodig om een vlotte verdeling van de financiële middelen over de begunstigde lidstaten mogelijk te maken, met name door procedures vast te stellen voor de indiening en beoordeling van investeringsvoorstellen en de uitbetaling van opbrengsten uit het fonds.

Om de verenigbaarheid van de financiering uit het moderniseringsfonds met de interne markt te verzekeren, moeten de begunstigde lidstaten de Commissie overeenkomstig artikel 108, lid 3, VWEU, op de hoogte brengen van geplande investeringen die staatssteun vormen in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU, en die niet onder een bestaande goedgekeurde of vrijgestelde steunregeling of een individueel besluit zouden vallen. De beoordeling van investeringen die onder het Fonds vallen moet worden verbonden met de staatssteunbeoordeling, en de modaliteiten voor het indienen van investeringsvoorstellen moeten afgestemd zijn op de modaliteiten voor het aanmelden van staatssteun. De uitbetaling van opbrengsten uit het fonds moet pas mogelijk zijn na goedkeuring van de staatssteun.

In de Europese Green Deal worden territoriale plannen voor een rechtvaardige transitie vooropgesteld als hoeksteen van het mechanisme voor een rechtvaardige transitie. Wanneer met een investering in het kader van het moderniseringsfonds wordt gestreefd naar de uitvoering van een territoriaal plan voor een rechtvaardige transitie van een begunstigde lidstaat, moet die lidstaat informatie verstrekken over de verwachte bijdrage van de investering tot dat plan, om de samenhang en de complementariteit met de doelstellingen van het plan te ondersteunen.

De financiering van investeringen uit het moderniseringsfonds moet afhangen van de beschikbaarheid van middelen voor de begunstigde lidstaat in kwestie, en van het aandeel van de middelen dat aan prioritaire investeringen is toegekend. Om een nauwlettend toezicht op de toewijzing van de middelen mogelijk te maken, en daarbij de efficiëntie van het uitbetalingsproces te waarborgen, moeten de beoordeling van de investeringsvoorstellen door de EIB, of, in voorkomend geval, het investeringscomité, en de uitbetaling van de middelen door de Commissie in halfjaarlijkse cycli worden georganiseerd.

In de procedures met betrekking tot de werking van het moderniseringsfonds moet rekening worden gehouden met de specifieke kenmerken van de door de begunstigde lidstaten ingediende regelingen. Wanneer de EIB heeft bevestigd dat de regeling een prioritaire investering is, of, in voorkomend geval, het investeringscomité heeft aanbevolen de regeling op een niet-prioritair gebied te financieren, en wanneer de Commissie een besluit heeft genomen met betrekking tot de eerste uitbetaling van middelen voor de regeling, moet de begunstigde lidstaat vervolgens voor elke latere uitbetaling een nieuw voorstel indienen. Wat deze latere uitbetalingen betreft, moet de bevestiging van de EIB of, in voorkomend geval, de aanbeveling van het investeringscomité, beperkt zijn tot de verificatie van de beschikbaarheid van de middelen voor de begunstigde lidstaat in kwestie, en met betrekking tot regelingen die onder de niet-prioritaire investeringen vallen, tot de verificatie van de inachtneming van de drempels voor toelaatbare steun als bedoeld in artikel 10 quinquies, lid 2, en artikel 10 quinquies, lid 6, tweede alinea, vierde zin, van Richtlijn 2003/87/EG. Daarnaast moeten met betrekking tot regelingen vereenvoudigde regels voor de jaarlijkse verslaglegging door de begunstigde lidstaten gelden.

Overeenkomstig artikel 10 quinquies, lid 3, van Richtlijn 2003/87/EG, beheert de EIB de opbrengsten uit het moderniseringsfonds. Daartoe moet de EIB richtsnoeren voor het beheer van activa ontwikkelen die de doelstellingen van de richtlijn ondersteunen en die in overeenstemming zijn met de interne voorschriften van de EIB. Daarnaast moet de EIB andere taken in verband met de uitvoering van het moderniseringsfonds verrichten, zoals bepaald in Richtlijn 2003/87/EG. De specifieke voorwaarden voor het verrichten van die taken moeten worden vastgelegd in een overeenkomst tussen de Commissie en de EIB. Het mechanisme voor de dekking van de kosten van de EIB moet afgestemd zijn op die taken, moet rekening houden met het aantal en de complexiteit van de door de respectieve begunstigde lidstaten ingediende voorstellen, en moet erop letten of de voorstellen betrekking hebben op prioritaire of op niet-prioritaire investeringen.

Wanneer lidstaten besluiten de opbrengsten uit de veiling van emissierechten te gebruiken om hun uitgaven in verband met de uitvoering van het moderniseringsfonds te financieren, kunnen dergelijke uitgaven worden aangemerkt als administratieve uitgaven als bedoeld in artikel 10, lid 3, onder i), van Richtlijn 2003/87/EG, en kunnen zij derhalve meetellen voor de doelstelling van 50 % klimaatgerelateerd gebruik voor de opbrengsten uit de veiling van emissierechten.

De in deze verordening vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het Comité klimaatverandering,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

HOOFDSTUK I

ALGEMENE BEPALINGEN

zij is bedoeld om steun te verlenen aan meer dan één publieke of particuliere persoon of entiteit die verantwoordelijk is voor ofwel het initiëren, ofwel het initiëren en uitvoeren, van de projecten in het kader van de regeling.

“begunstigde lidstaat”: een lidstaat die in bijlage II ter bij Richtlijn 2003/87/EG is opgenomen;

HOOFDSTUK II

FINANCIERING VAN INVESTERINGEN

3. De in het overzicht opgenomen informatie is niet bindend voor de begunstigde lidstaat die overeenkomstig artikel 4 een investeringsvoorstel indient.

2. In het in lid 1 bedoelde overzicht verstrekt de begunstigde lidstaat met betrekking tot elke geplande investering de volgende informatie:

1. Uiterlijk op 30 november van elk jaar bezorgt elke begunstigde lidstaat aan de Europese Investeringsbank (EIB) en het investeringscomité een overzicht van de investeringen met betrekking tot dewelke hij voornemens is de daaropvolgende twee kalenderjaren investeringsvoorstellen in te dienen, alsook actuele informatie over de investeringen uit vorige overzichten.

3. Wanneer de begunstigde lidstaat in eenzelfde halfjaarlijkse uitbetalingscyclus verschillende voorstellen ter beoordeling indient, moet hij een rangorde voor de beoordeling van prioritaire investeringen en een rangorde voor de beoordeling van niet-prioritaire investeringen opgeven. Als de lidstaat geen rangorde opgeeft, beoordeelt de EIB of, in voorkomend geval, het investeringscomité, de voorstellen volgens de datum van indiening.

Nadat de Commissie een besluit heeft genomen over de eerste uitbetaling aan de regeling in overeenstemming met artikel 8, lid 1, is voor elke latere betaling een afzonderlijk voorstel van de begunstigde lidstaat vereist, waarin het uit te betalen bedrag wordt gespecificeerd en, in voorkomend geval, bijgewerkte informatie over de regeling wordt verstrekt.

De begunstigde lidstaat geeft aan of het voorstel een prioritaire investering of een niet-prioritaire investering betreft.

de aan beëindigde investeringen uitbetaalde bedragen die een aanvulling vormen op de voor de begunstigde lidstaat beschikbare middelen in het moderniseringsfonds, in overeenstemming met het in artikel 10, lid 2, bedoelde besluit van de Commissie.

het beschikbare bedrag bij de EIB, met uitzondering van bedragen die overeenkomstig artikel 9 reeds aan de lidstaat zijn uitbetaald maar waarvan de betaling nog niet is verricht, en met uitzondering van de kosten van de EIB die in de in artikel 12, lid 3, bedoelde overeenkomst zijn vermeld;

1. Vier weken voor de in artikel 11, lid 1, bedoelde vergadering van het investeringscomité, informeert de EIB de begunstigde lidstaat, het investeringscomité en de Commissie over de middelen die voor die lidstaat ter beschikking staan om investeringen uit het moderniseringsfonds te financieren (“staat van de beschikbare middelen”).

9. De EIB neemt ten laatste twee weken voor de in artikel 11, lid 1, bedoelde vergadering van het investeringscomité een besluit over de bevestiging van het voorstel als prioritaire investering.

8. Indien een voorstel betrekking heeft op een latere uitbetaling voor een regeling die voorafgaand aan de eerste uitbetaling door de EIB in overeenstemming met lid 9 is bevestigd, is de beoordeling van het voorstel door de EIB beperkt tot de verificatie van de beschikbare middelen in overeenstemming met lid 7, onder b), op voorwaarde dat de regeling niet is gewijzigd.

de door de begunstigde lidstaat verstrekte informatie over de bijdragen uit andere nationale en Unie-instrumenten bevestigt dat de uit het moderniseringsfonds aangevraagde bedragen niet zijn bedoeld om kosten voor de investering te dekken die reeds door een ander nationaal of Unie-instrument zijn gefinancierd.

de begunstigde lidstaat beschikt over voldoende middelen op grond van de in artikel 5, lid 1, bedoelde staat van de beschikbare middelen, na aftrek van eventuele bedragen die moeten worden uitbetaald voor investeringen die reeds overeenkomstig lid 9 van dit artikel zijn bevestigd;

7. De EIB kan bevestigen dat het voorstel een prioritaire investering is, als aan de volgende voorwaarden is voldaan:

5. De beoordeling van het voorstel omvat de verificatie van de kosten van de voorgestelde investering, tenzij de evenredigheid van het bedrag aan ontvangen steun reeds door de Commissie is geverifieerd in het kader van de desbetreffende staatssteunprocedure.

3. Indien de EIB van oordeel is dat het voorstel een niet-prioritaire investering betreft, brengt zij de begunstigde lidstaat hiervan binnen vier weken na de indiening van het voorstel op de hoogte, en licht zij de redenen voor die conclusie toe. In dat geval wordt het voorstel beoordeeld in overeenstemming met de in artikel 7 opgenomen vereisten en termijnen.

2. De EIB kan de begunstigde lidstaat om de informatie of documenten verzoeken die zij noodzakelijk acht om de investering te beoordelen, op voorwaarde dat dergelijke informatie of documenten vereist zijn uit hoofde van bijlage I. De EIB vraagt de informatie of de documenten zonder onnodige vertraging op. Indien de begunstigde lidstaat de opgevraagde informatie of documenten minder dan zes weken voor de in artikel 11, lid 1, bedoelde vergadering van het investeringscomité verstrekt, kan de EIB de beoordeling van het voorstel uitstellen tot de volgende halfjaarlijkse uitbetalingscyclus.

Indien zij later dan zes weken voor de tweede in artikel 11, lid 1, bedoelde halfjaarlijkse vergadering van het investeringscomité zijn ingediend, worden zij in de eerste halfjaarlijkse uitbetalingscyclus van het daaropvolgende kalenderjaar beoordeeld.

Indien de voorstellen later dan zes weken voor de eerste in artikel 11, lid 1, bedoelde halfjaarlijkse vergadering van het investeringscomité zijn ingediend, maar ten minste zes weken voor de tweede halfjaarlijkse vergadering van het comité, worden zij beoordeeld in de tweede halfjaarlijkse uitbetalingscyclus van het kalenderjaar.

1. Investeringsvoorstellen die door de begunstigde lidstaten als prioritaire investeringen zijn ingediend, worden door de EIB beoordeeld in de eerste halfjaarlijkse uitbetalingscyclus van het kalenderjaar, indien de voorstellen ten minste zes weken voor de eerste in artikel 11, lid 1, bedoelde halfjaarlijkse vergadering van het investeringscomité zijn ingediend.

Artikel 7

Aanbevelingen met betrekking tot niet-prioritaire investeringen

1. De investeringsvoorstellen die door de begunstigde lidstaten als niet-prioritaire investeringen zijn ingediend, worden door het investeringscomité beoordeeld in de eerste halfjaarlijkse uitbetalingscyclus van het kalenderjaar, indien de voorstellen ten minste tien weken voor de eerste in artikel 11, lid 1, bedoelde halfjaarlijkse vergadering van het investeringscomité zijn ingediend. Indien de voorstellen later dan tien weken voor de eerste in artikel 11, lid 1, bedoelde halfjaarlijkse vergadering van het investeringscomité zijn ingediend, maar ten minste tien weken voor de tweede halfjaarlijkse vergadering van het comité, worden zij beoordeeld in de tweede halfjaarlijkse uitbetalingscyclus van het kalenderjaar. Indien zij later dan tien weken voor de tweede in artikel 11, lid 1, bedoelde halfjaarlijkse vergadering van het investeringscomité zijn ingediend, worden zij in de eerste halfjaarlijkse uitbetalingscyclus van het daaropvolgende kalenderjaar beoordeeld.

2. Ten laatste twee weken voor de in artikel 11, lid 1, bedoelde vergadering van het investeringscomité, verricht de EIB een technische en financiële zorgvuldigheidsbeoordeling van het voorstel, met inbegrip van een beoordeling van de verwachte emissiereducties.

3. De EIB kan de begunstigde lidstaat om de informatie of documenten verzoeken die zij noodzakelijk acht om de technische en financiële zorgvuldigheidsbeoordeling uit te voeren, op voorwaarde dat dergelijke informatie of documenten vereist zijn uit hoofde van bijlage I. De EIB vraagt de informatie of de documenten zonder onnodige vertraging op. Indien de begunstigde lidstaat de opgevraagde informatie of documenten minder dan tien weken voor de in artikel 11, lid 1, bedoelde vergadering van het investeringscomité verstrekt, kan de EIB de voltooiing van de zorgvuldigheidsbeoordeling uitstellen tot de volgende halfjaarlijkse uitbetalingscyclus.

4. De financiële zorgvuldigheidsbeoordeling door de EIB omvat de verificatie van de kosten van de voorgestelde investering, tenzij de evenredigheid van het bedrag aan ontvangen steun reeds door de Commissie is geverifieerd in het kader van de desbetreffende staatssteunprocedure.

5. De EIB verricht de zorgvuldigheidsbeoordeling met inachtneming van het toepasselijke Unierecht.

6. De zorgvuldigheidsbeoordeling door de EIB gaat vergezeld van een verklaring van de vertegenwoordiger van de EIB over de goedkeuring van de financiering van het investeringsvoorstel. De EIB bezorgt het investeringscomité onverwijld de resultaten van de zorgvuldigheidsbeoordeling.

7. Het investeringscomité kan een aanbeveling uitbrengen over de financiering van het investeringsproject als aan de volgende voorwaarden is voldaan: a) de begunstigde lidstaat heeft aangetoond dat de investering voldoet aan de vereisten uit hoofde van artikel 10 quinquies, lid 1, van Richtlijn 2003/87/EG; b) de begunstigde lidstaat beschikt over voldoende middelen op grond van de in artikel 5, lid 1, bedoelde staat van de beschikbare middelen, na aftrek van eventuele bedragen die moeten worden uitbetaald in overeenstemming met de in artikel 6, lid 10, gespecificeerde informatie, en op basis van de overeenkomstig lid 9 van dit artikel reeds uitgebrachte aanbevelingen; c) het aandeel van de middelen dat aan prioritaire investeringen is toegewezen, bedraagt ten minste 70 % van de totaalsom van de middelen die door de begunstigde lidstaat zijn benut, met inbegrip van de volgende middelen: — middelen die al voor prioritaire en niet-prioritaire investeringen zijn uitbetaald; — middelen die op grond van de in artikel 6, lid 10, bedoelde informatie nog moeten worden uitbetaald; — middelen die overeenkomstig de aanbevelingen die uit hoofde van lid 9 zijn uitgebracht, nog moeten worden uitbetaald; — middelen die voor het onder beoordeling zijnde investeringsvoorstel zijn aangevraagd; d) de financiering is in overeenstemming met artikel 10 quinquies, lid 6, tweede alinea, vierde zin, van Richtlijn 2003/87/EG; e) de begunstigde lidstaat heeft bewijsmateriaal verstrekt waaruit blijkt dat het investeringsvoorstel voldoet aan alle onderstaande vereisten: — de Commissie heeft haar goedkeuring gehecht aan de staatssteun; — het voorstel is vrijgesteld van de verplichte aanmelding van staatssteun overeenkomstig Verordening (EU) nr. 651/2014; — het voorstel vormt geen staatssteun in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU; f) de begunstigde lidstaat heeft schriftelijk bevestigd dat de investering voldoet aan alle andere toepasselijke vereisten van het nationale en Unierecht; g) de door de begunstigde lidstaat verstrekte informatie over de bijdragen uit andere nationale en Unie-instrumenten bevestigt dat de uit het moderniseringsfonds aangevraagde bedragen niet zijn bedoeld om kosten voor de investering te dekken die reeds door een ander nationaal of Unie-instrument zijn gefinancierd.

8. Indien een voorstel betrekking heeft op een latere uitbetaling voor een regeling waarvoor het investeringscomité, in overeenstemming met lid 9, financiering heeft aanbevolen voorafgaand aan de eerste uitbetaling, is niet vereist dat de EIB een zorgvuldigheidsbeoordeling voor het voorstel uitvoert, en is de beoordeling van het voorstel door het investeringscomité beperkt tot de verificatie van de naleving van de vereisten die in lid 7, onder b), c) en d), zijn opgenomen, op voorwaarde dat de regeling niet is gewijzigd.

9. Het investeringscomité brengt tijdens de in artikel 11, lid 1, bedoelde vergadering een aanbeveling over het investeringsvoorstel uit, en vermeldt daarin het bedrag van de steun uit het moderniseringsfonds, de redenen voor zijn conclusie en mogelijke suggesties over passende financieringsinstrumenten.