3. 9. 70 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 112/1 
I 
(Mededelingen) 
RAAD  EN  COMMISSIE 
TWAALFDE  VERSLAG 
VAN  DE WERKZAAMHEDEN  VAN  HET  MONETAIR  COMITÉ 
Brussel,  30 juni  1970 
INLEIDING 
Dit verslag  bevat  een  overzicht  van  de werkzaamheden  van  het Monetair  Comité  van 
16 mei 1969  tot 30 juni  1970. 
Het Comité  kwam  in deze  periode  negentien  maal  bijeen,  terwijl  de werkgroepen 
talrijke  vergaderingen  hielden. 
Na het  vertrek  van  Jonkheer  mr.  E. van  Lennep,  die  benoemd  werd  tot secretaris-
generaal  van  de O.E.S.O.,  heeft  het Comité  tijdens  zijn  vergadering  van  9 en 10 januari 
1970  met  algemene  stemmen  de heer  B. Clappier,  vioe-president  van  de Banque  de 
France,  ails voorzitter  gekozen  voor  de resterende  duur  van  het  mandaat  van  de heer 
van Lennep  en prof.  W. Drees,  thesaurier-generaal  bij het Nederlandse  Ministerie  van 
Financiën,  als vice-voorzitter  voor  de resterende  duur  van  het  mandaat  van  de heer 
Clappier.  De samenstelling  van het Comité  is in de bijlage  vermeld. 
Het versiag  werd  afgesloten  op 30 juni  1970.  Het  heeft  derhalve  geen  betrekking  op 
de sindsdien  binnen  of buiten  de Gemeenschap  ingetreden  monetaire  en financiële 
ontwikkeling  en getroffen  maatregelen. 
1. De  door  dit verslag  bestreken  periode  werd  in 
de Gemeenschap  gekenmerkt  door  het  aanhouden, 
ja zelfs  een  min  of meer  belangrijke  verscherping 
van de inflatoire  spanningen  welke  zich  reeds  in 
1968  aftekenden  alsmede  door  een  toenemend  ge-
brek  aan  evenwicht  van  de betalingsbalansen,  dat 
aanleiding  gaf tot een  aanpassing  van  de wisselkoer-
sen in Frankrijk  en Duitsland.  Deze  ontwikkeling  en 
de verschillende  in samenhang  daarmee  door  de Lid-
Staten  getroffen  maatregelen  hebben  duidelijk  hun 
stempel  gedrukt  op de activiteiten  van  het Monetair 
Comité,  dat  herhaaldelijk  voorafgaand  overleg  heeft 
gepleegd  overeenkomstig  de ter zake  geldende  com-
munautaire  bepalingen. Verder  heeft  het Comité  zijn  werkzaamheden  tot ver-
sterking  van  de coördinatie  van  de economische  en 
monetaire  politiek  binnen  de Gemeenschap  voort-
gezet.  Het  heeft  met  name  advies  uitgebracht  over 
passende  bepalingen  inzake  het  voorafgaand  over-
leg, zulks  overeenkomstig  de beschikking  van  de 
Raad  van  17 juli  1969  betreffende  de coördinatie 
van de economische  politiek  op korte  termijn  van 
de Lid-Staten,  en over  de uitvoeringsbepalingen  van 
een communautair  systeem  voor  het  verlenen  van 
financiële  bijstand  op middellange  termijn. 
Ten slotte  kwamen  op het gebied  van  de internatio-
nale monetaire  betrekkingen  verscheidene  belangrijke 
Nr. C 112/2 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 3. 9. 70 
beslissingen  tot stand,  in verband  waarmee  het  Co-
mité  ertoe  heeft  bijgedragen  de standpunten  van  de 
Zes op elkaar  af te stemmen  met  het  oog  op de 
in een  ruimer  kader  gevoerde  onderhandelingen; 
in het  bijzonder  werd  overleg  gepleegd  over  de 
creatie  van  bijzondere  trekkingsrechten  en de vijf-
jaarlijkse  herziening  van  de quota  in het  Internatio-
naal Monetair  Fonds. 
2. Wegens  de aandacht  die  actuele  gebeurtenissen 
vroegen  en de uitbreiding  van  zijn  taken  heeft  het 
Comité  minder  tijd  besteed  aan  het periodieke  onder-
zoek  van  de monetaire  en financiële  situatie  der  Lid-staten.  De geregelde  algemene  gedachtenwisseling  en 
de bijzondere  besprekingen  bij het plegen  van  over-
leg hebben  de  traditionele  procedure  van  syste-
matische  onderzoekingen  tot op zekere  hoogte  ver-
vangen.  Het  ziet  er bovendien  naar  uit  dat  het 
Comité  in de toekomst  een  steeds  groter  deel  van 
zijn activiteiten  zal moeten  richten  op internationale 
monetaire  vraagstukken  en de coördinatie  van  de 
lopende  economische  en monetaire  politiek  der  Lid-
staten.  Een  dergelijke  ontwikkeling  beantwoordt 
aan de doelstellingen  welke  in het  communiqué  van 
Den Haag  met  het  oog  op de fasegewijze  verwezen-
lijking  van  een  economische  en monetaire  unie  tussen 
de Zes  zijn  aangegeven. 
I — ALGEMEEN  OVERZICHT  VAN  DE ECONOMISCHE  EN MONETAIRE 
ONTWIKKELING  IN DE GEMEENSCHAP  EN IN ENKELE  BELANGRIJKE  DERDE 
LANDEN 
3. De  hoogconjunctuur  die  in 1968  binnen  de 
Gemeenschap  inzette  hield  het  gehele  jaar  1969  aan 
en heeft  in de meeste  Lid-Staten  zelfs  de vorm  van 
een uitgesproken  oververhitting  aangenomen.  De 
reële  stijging  van  het  bruto  nationaal  produkt  (BNP) 
bedraagt  voor  1969  7,1  %, een  percentage  dat  sinds 
de instelling  van  de gemeenschappelijke  markt  nog 
nooit  werd  bereikt.  De economische  groei  verliep  bij-
zonder  snel  in Duitsland,  Frankrijk  en Luxemburg, 
terwijl  hij in België  krachtig  en in Italië  en Neder-
land,  ondanks  een  geringe  teruggang  ten  opzichte 
van 1968,  bevredigend  mocht  worden  genoemd. 
4. Deze  ontwikkeling  ging  echter  gepaard  met 
het optreden  van  inflatoire  spanningen,  die  in de 
meeste  Lid-Staten  gedurende  de verslagperiode  ster-
ker zijn  geworden.  Hoewel  de produktie  opnieuw  blijk gaf van  een  opmerkelijke  elasticiteit,  vooral  in het 
eerste  halfjaar  1969,  steeg  de totale  vraag  geleidelijk 
boven  het  totale  aanbod  uit  en  overtroffen  de 
kostenstijgingen  de  produktiviteitsverbetering,  met 
name  als  gevolg  van  een  in verscheidene  gevallen 
onvoldoende  grondstoffenvoorziening  en de vermeer-
dering  van  het aantal  knelpunten  op de arbeidsmarkt 
van de meeste  Lid-Staten.  De  prijzen  gaven  in de 
loop  van  het  jaar  over  het  algemeen  een  krachtige 
opwaartse  beweging  te zien  binnen  de  Gemeen-
schap,  zowel  in het  produktiestadium  als in de ver-
schillende  stadia  van  de distributie;  de consumptie-
prijzen  stegen  met  4,8  %, het  hoogste  percentage 
sinds  de totstandkoming  van  de gemeenschappelijke 
markt. 
De versnelling  van  het  inflatieproces  blijkt  duidelijk 
uit de volgende  tabel: 
Groeipercentage  van het BNP  ia de Lid-Staten 
en de Gemeenschap  in 1968  en 1969 
(Mutatie  ten opzichte  van  het voorafgaande  jaar  in %) 
Waarde Prijzen Volume 
1968 1969 1968 1969 1968 1969 
Duitsland 8,9 11,6 1,6 3,3 7,2 8,0 
Frankrijk 9,6 15,5 4,6 7,0 4,8 7,9 
Italië 7,6 9,2 1,5 4,0 6,0 5,0 
Nederland 10,1 11,7 3,7 6,3 6,2 5,0 
België 6,3 10,4 2,4 4,0 3,8 6,2 
Luxemburg 7,1 15,0 3,0 7,5 4,0 7,0 
EEG  (!) 8,7 11,4 2,8 4,0 5,7 7,1 
(l) Waarde  : berekend  op basis  van  de officiële  wisselkoersen,  met  inachtneming  van  de in 1969  in Frankrijk  en 
Duitsland  opgetreden  pariteitswijzigingen. 
Volume  : berekend  op basis  van  de in 1963  geldende  officiële  wisselkoersen. 
3. 9. 70 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 112/3 
5. De  verhoging  van het groeitempo  in de Gemeen-
schap,  van  1968  op 1969,  berust  op een  toeneming 
van zowel  de buitenlandse  als de binnenlandse  vraag. 
De uitvoer  van  de Gemeenschap  bleef  een  bevredi-
gende  dynamiek  vertonen.  De goederenuitvoer  naar 
niet-Lid-Staten  onderging  van  het  ene  jaar  op het 
andere  een  waardestijging  van  11 %. Het  accres  van 
de binnenlandse  vraag  was  eveneens  zeer  groot.  De 
bruto-investeringen  in vaste  activa  namen  sterk  toe, 
terwijl  de particuliere  consumptie,  gestimuleerd  door 
een belangrijke  stijging  van de beschikbare  inkomens 
der gezinshuishoudingen,  een  versnelde  beweging  te 
zien gaf.  De aanzienlijke  uitbreiding  van  de binnen-
landse  vraag  ging  gepaard  met  een uitzonderlijke  ont-
wikkeling  van  het intracommunautaire  handelsverkeer 
en de invoer  uit derde  landen.  Naar  waarde  steeg  het 
goederenverkeer  tussen  Lid-Staten  met  bijna  30 % 
en overtrof  de goedereninvoer  van  de Gemeenschap 
uit niet-Lid-Staten  het  in 1968  bereikte  niveau  met 
17 %. 
6. De  krachtige  stijging  van  de invoer  der  Lid-
Staten  uit de Verenigde  Staten  en in geringere  mate 
uit de ontwikkelingslanden,  leidde  in 1969  tot een 
sterke  vermindering  van  het  handelsbalansoverschot 
van de Gemeenschap  (1,2  miljard  dollar  tegen  3,2 
miljard  dollar  in 1968).  Daar  de toeneming  van  het 
overschot  op de dienstenbalans  praktisch  werd  ge-
compenseerd  door  een  groter  tekort  uit hoofde  van 
de inkomensoverdrachten,  is het positieve  saldo  van 
de lopende  transacties  aanzienlijk  gedaald  (1,6  mil-
jard dollar  tegen  3,5  miljard  in 1968).  Voorts  werd 
een belangrijke  nettoafvloeiing  van  lang  kapitaal 
geregistreerd,  die  hoofdzakelijk  voor  rekening  van 
de private  sector  kwam,  zodat  de basisbalans  van 
de Gemeenschap  sloot  met  een  tekort  van  ongeveer 
7 miljard  dollar  (tegen  1,7  miljard  in 1968).  De 
ontwikkeling  van  de overige  posten  — kort  kapitaal-
verkeer  en statistische  verschillen  —. in aanmerking 
genomen,  beliep  het  totale  deficit  op de betalings-
balans  van  de Gemeenschap  6,7 miljard  dollar.  Het 
werd  voor  4,45  miljard  dollar  gedekt  door  een inkrim-
ping  van  het nettobedrag  der officiële  goud-  en devie-
zenreserves  (inclusief  nettopositie  van  het  I.M.F.)  en 
voor  2,26  miljard  dollar  door  een  teruggang  van 
de netto  buitenlandse  tegoeden  op  korte  termijn 
van het bankwezen. 
7. In  Duitsland  stond  de conjuncturele  situatie 
van 1969  in het  teken  van  een  aanzienlijke  verrui-
ming  van  de vraag,  die met  name  werd  veroorzaakt 
door  een  bijzonder  sterke  toeneming  van  de investe-
ringen  en de uitvoer,  waarbij  sinds  het  najaar  een 
duidelijk  versnelde  ontwikkeling  van  het particuliere 
verbruik  kwam. 
Op de arbeidsmarkt  deden  zich  steeds  grotere  span-
ningen  gevoelen.  Dank  zij een  belangrijke  verdere 
produktiviteitsverbetering  en een omvangrijker  beroep 
op buitenlandse  arbeidskrachten  kon  de produktie 
niettemin  aanmerkelijk  worden  opgevoerd.  Het  BNP 
vertoonde  in 1969  een  volumestijging  van  8 % ten opzichte  van  1968  ; de industriële  produktie  nam 
toe met  ongeveer  13 %. 
De opwaartse  beweging  van  de prijzen  heeft  sinds 
het najaar  onmiskenbaar  aan  kracht  gewonnen, 
vooral  als gevolg  van  de aanzienlijke  loonsverhogin-
gen welke  zich  in een  groot  aantal  bedrijfstakken 
hebben  voorgedaan. 
De lopende  rekening  van  de betalingsbalans  gaf in 
1969  een  belangrijk  overschot  te zien,  dat echter  ver 
werd  overtroffen  door  de uitvoer  van  lang  kapitaal. 
De toevloed  van  speculatief  kapitaal  veroorzaakte 
tot het  najaar  een  sterke  toeneming  van  de goud-
en deviezenreserves.  De betrekkelijke  kalmte  welke 
na de speculatiegolf  van  mei  1969  intrad  was  niet 
van lange  duur.  In september  1969  bereikte  de invoer 
van kort  kapitaal  een  zo verontrustende  omvang 
dat de Deutsche  Bundesbank  zich  gedwongen  zag  tot 
interventies  op grote  schaal.  Onder  deze  omstandig-
heden  nam  de  regering  de beslissing  de valuta-
markten  in Duitsland  vanaf  24 september  1969  te 
sluiten.  Op  30 september,  onmiddellijk  na de ver-
kiezingen,  besloten  de Duitse  autoriteiten  de koers 
van de Duitse  mark,  te laten  „zweven",  dat  wil 
zeggen  de grenzen  voor  de koersschommelingen  van 
de Duitse  mark  zoals  vastgesteld  bij  de overeen-
komsten  van  Bretton  Woods,  tot nader  order  niet 
meer  in acht  te nemen. 
Deze  maatregel  en meer  nog  het op 27 oktober  1969 
genomen  besluit  tot revaluatie  van  de Duitse  mark 
met 9,29  % gaven  het signaal  voor  een  snelle  terug-
stroming  van  het  korte  kapitaal,  zodat  de situatie 
op de valutamarkten  weer  een  normaal  karakter 
kreeg.  Bovendien  kon  in verscheidene  landen  die als 
gevolg  van  de speculatie  op de Duitse  mark  tijdelijk 
moeilijkheden  hadden  ondervonden,  dank  zij deze 
terugvloeiing,  een  herstel  van  de monetaire  reserves 
worden  geregistreerd. 
Hoewel  begin  1970  sprake  was  van  een  zekere  nor-
malisering  van  de uitvoer,  bleef  de totale  vraag  een 
zeer dynamisch  beeld  vertonen.  Ondanks  een  aan-
zienlijke  verdere  produktiestijging  waren  de prijzen 
aan een  krachtige  opwaartse  druk  onderhevig. 
8. In  Frankrijk  werd  de economische  ontwikkeling 
tijdens  het grootste  deel  van  1969  gekenmerkt  door 
het voortduren  en zelfs  het in betekenis  toenemen 
van het  gebrek  aan  intern  en extern  evenwicht  dat 
na de stakingen  van  mei-juni  1968  was  ontstaan. 
De onzekerheid  in verband  met  de gebeurtenissen 
op politiek  en sociaal  vlak  en de internationale 
monetaire  situatie  was  van  invloed  op het  gedrag 
van de economische  subjecten.  Zij  leidde  tot een 
vertraagde  werking  van  de restrictieve  maatregelen 
die eind  1968  werden  getroffen  en, wat  de krediet-
verlening  betreft,  in het voorjaar  van  1969  nog  wer-
den verscherpt.  De vraag  overtrof  geruime  tijd  de 
productiecapaciteit,  waardoor  de uitvoer  werd  afge-
remd  en de invoer  sterk  werd  gestimuleerd.  De 
stijging  van  de kosten  van  levensonderhoud  hield 
Nr. C 112/4 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 3. 9. 70 
aan en beliep  ongeveer  6 % op  jaarbasis.  Door 
handhaving  van  de deviezencontrole  kon  een  massale 
kapitaalafvloeiing,  zoals  die zich  in mei  en november 
1968  had  voorgedaan,  worden  voorkomen.  Gedeelte-
lijk onder  invloed  van  de minder  gunstige  „terms 
of payment"  bereikte  het  betalingsbalanstekort,  dat 
in 1968  reeds  3,2  miljard  dollar  bedroeg,  over  het 
eerste  halfjaar  1969  niettemin  een  niveau  van  bijna 
1,7 miljard  dollar. 
Begin  augustus  1969  besloot  de Franse  Regering  de 
frank  met  11,11  % te devalueren,  een  maatregel  van 
grote  psychologische  betekenis,  die echter  moest  wor-
den aangevuld  door  een  streng  herstelprogramma. 
Nieuwe  maatregelen  werden  genomen  om het begro-
tingstekort  geleidelijk  weg  te werken  en het  even-
wicht  tussen  ontvangsten  en uitgaven  reeds  in 1970 
te herstellen.  De  expansie  van  de kredietverlening 
aan de private  sector  werd  aan  grotere  beperkingen 
onderworpen,  terwijl  het disconto  van  de Banque  de 
France  tot  8 % werd  verhoogd.  De  binnenlandse 
liquiditeitscreatie  onderging  een  sterke  vertraging  en 
de uitbreiding  van  de liquiditeitenmassa  werd  terug-
gebracht  tot 6 %, tegen  11 % in 1968,  waarbij  de 
geldhoeveelheid  in  eigenlijke  zin  praktisch  niet 
toenam. 
Vanaf  het  najaar  kon  geleidelijk  een  duidelijke  ont-
spanning  van  de binnenlandse  vraag  worden  gecon-
stateerd,  vooral  bij de particuliere  consumptie.  Door 
een verbetering  van  de „terms  of payment"  en van 
het handelsbalanssaldo  maakten  de vroegere  tekorten 
in het buitenlandse  betalingsverkeer  plaats  voor  aan-
zienlijke  overschotten,  zodat  ten  slotte  het  nadelig 
betalingsbalanssaldo  over  het  jaar  in zijn  geheel 
het aan  het  einde  van  het  eerste  halfjaar  bereikte 
niveau  niet  overschreed.  In het  voorjaar  van  1970 
kon Frankrijk  de aflossing  van  zijn  buitenlandse 
schuld  op  korte  termijn  voltooien,  zulks  bij  een 
vergroting  van  zijn  brutodeviezenvoorraad. 
Een levendige  ontwikkeling  van  investeringen  en uit-
voer  en nieuwe  voorraadvorming  leidden  tot  een 
aanhoudende  krachtige  groei,  zowel  in de laatste 
maanden  van  1969  als gedurende  de eerste  maan-
den van  1970.  De  volumestijging  van  het  BNP 
bedroeg  voor  1969  ongeveer  8 % en de ramingen  van 
her nationaal  budget  voor  1970  werden  onlangs 
aanmerkelijk  verhoogd.  Hoewel  de prijzen  nog  te 
sterk  oplopen,  zijn  in de meeste  sectoren  de spannin-
gen verminderd. 
9. In  Italië  werd  de sinds  de zomer  van  1968 
voortdurende  snelle  expansie  tijdens  de laatste  vier 
maanden  van  1969  bruusk  onderbroken  door  een 
stakingsgolf  van  uitzonderlijke  omvang.  De groei  van 
het BNP  tegen  constante  prijzen  werd  daardoor 
teruggebracht  tot 5 %, terwijl  vóór  de sociale  con-
flicten  rekening  mocht  worden  gehouden  met  een 
stijging  van  ongeveer  7 %. Alle  componenten  van  de 
binnenlandse  vraag  vertoonden  echter  een  iets  groter jaarlijks  accres,  hetgeen  tot uitdrukking  kwam  in een 
zeer belangrijke  toeneming  van  de invoer. 
Na de jaarwisseling  begon  de Italiaanse  economie 
de produktieverliezen  in te halen,  waarbij  zij even-
wel door  nieuwe  stakingen  werd  afgeremd.  Gedu-
rende  het  eerste  kwartaal  van  1970  lag  de indu-
striële  produktie  ongeveer  5 % boven  het  een  jaar 
tevoren  bereikte  niveau. 
Op de arbeidsmarkt  vielen  een  sterke  daling  van 
de werkloosheid  en plaatselijke  tekorten  aan  ge-
schoolde  arbeidskrachten  te constateren. 
De opwaartse  beweging  van  de prijzen  verliep  tijdens 
het jaar  1969  in een  steeds  hoger  tempo  ; in het 
eerste  kwartaal  van  1970  gaven  de  consumptie-
prijzen  een  stijging  te zien  van  bijna  5 % ten 
opzichte  van  de overeenkomstige  periode  van  het 
voorafgaande  jaar,  tegen  gemiddeld  2,8  % in 1969. 
De betalingsbalans  werd  gekenmerkt  door  een  ge-
ringe  vermindering  van  het  overschot  op lopende 
rekening  en  een  aanzienlijke  toeneming  van  de 
kapitaaluitvoer.  Het  totale  deficit  bedroeg  1,4  mil-
jard dollar  tegen  een  overschot  van  0,6  miljard  in 
1968.  Niettegenstaande  deze  verslechtering  onder-
ging het nettobedrag  van  de officiële  goud-  en devie-
zenreserves  slechts  een  lichte  daling,  vooral  dank 
zij de omvangrijke  invoer  van  kort  kapitaal  door 
de banken. 
10. In  Nederland  heeft  de economische  expansie 
zich in 1969  krachtig  voortgezet.  De sterke  stijging 
van de totale  vraag  berustte  in het  bijzonder  op 
een versnelde  ontwikkeling  van  de uitvoer.  Daarente-
gen is de groei  van  de investeringen  in vaste  activa 
afgezwakt  en vertoonde  de particuliere  consumptie 
een duidelijk  geringere  volumetoeneming.  Hoewel 
wat de uitbreiding  van  de wereldhandel  betreft  sinds 
begin  1970  een meer  gematigde  tendens  is te bespeu-
ren, zijn  er geen  bijzondere  aanwijzingen  voor  een 
verflauwing  van de conjunctuur  in Nederland. 
Onder  de aanhoudende  druk  van  de vraag  en on-
danks  de grotere  spanningen  op  de arbeidsmarkt 
gaf het binnenlandse  aanbod  blijk  van  een  opmerke-
lijke  elasticiteit.  De industriële  produktie  steeg  met 
12,5 % tegen  11 % in 1968,  terwijl  het reële  accres 
van het BNP  5 % bedroeg  tegenover  6,2 % in 1968. 
Tijdens  de eerste  maanden  van  1969  is het  prijs-
klimaat  aanzienlijk  verslechterd,  niet  alleen  onder 
invloed  van  een  versterking  der  kostenverhogende 
factoren,  maar  ook  als gevolg  van  de invoering  van 
het BTW-stelsel.  De  consumptieprijzen  liepen  in 
1969  op met  7,5 %, de hoogste  stijging  sinds  1951. 
In het  eerste  kwartaal  van  1970  kwamen  zij slechts 
3,4 % boven  het in dezelfde  periode  van  het  vorige 
jaar bereikte  niveau  uit. 
3. 9. 70 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 112/5 
De lopende  rekening  van  de betalingsbalans  gaf  in 
1969  een  teruggang  te zien.  Indien  echter  de ont-
wikkeling  van  zowel  de lopende  transacties  als de 
voorraden  in aanmerking  wordt  genomen,  valt  een 
duidelijke  verbetering  van  de betalingsbalanspositie 
te constateren. 
Wegens  de toevloed  van  liquide  middelen  uit  het 
buitenland,  vooral  na de revaluatie  van  de Duitse 
mark,  en omdat  de overheid  in verband  met  het 
beneden  de verwachtingen  blijven  van  de belasting-
ontvangsten  voor  een  belangrijk  deel  haar  toevlucht 
nam tot  inflatoire  financiering,  was  de monetaire 
verkrapping  relatief  minder  groot  dan  voorzien.  Der-
halve  werd  het  restrictieve  beleid  in 1970  tot  op 
zekere  hoogte  versterkt. 
11. De  opgaande  conjunctuurbeweging  in België, 
die eind  1967  inzette,  hield  het  gehele  jaar  1969 
aan en vertoonde  eerst  begin  1970  tekenen  van  een 
vertraging.  De voornaamste  impulsen  gingen  uit van 
de buitengewone  snelle  expansie  van  de buitenlandse 
vraag,  welke  is toe  te schrijven  aan  de merkbaar 
toegenomen  aankopen  van  de Lid-Staten,  en het 
krachtige  herstel  van  de bruto-investeringen  in vaste 
activa.  Tegelijkertijd  zijn  de consumptie  bestedin-
gen van  de gezinshuishoudingen  sterk  gestegen. 
De produktie  werd  in een aanmerkelijk  hoger  tempo 
opgevoerd  : de toegevoegde  waarde  in de industrie, 
tegen  constante  prijzen,  nam  in 1969  toe met  onge-
veer 9,5  % tegen  5,6  % in het  voorafgaande  jaar. 
Ook in de overige  sectoren  was  sprake  van  een 
grotere  bedrijvigheid,  zodat  het BNP  een  volumestij-
ging onderging  van  6,2 % tegen  3,8 % in 1968. 
In verband  met  de geringere  produktiviteitsverhoging 
tekende  de verbetering  van  de werkgelegenheid  zich 
duidelijker  af. De terugggang  van  de werkloosheid 
heeft  zich  voortgezet  en is begin  1970  zelfs  ver-
sneld,  waardoor  op de arbeidsmarkt  algemene  span-
ningen  optraden. 
De hoogconjunctuur  oefende  een  steeds  grotere  op-
waartse  druk  uit op de binnenlandse  prijzen.  De 
stijging  van  het consumptieprijspeil  ten opzichte  van 
het voorafgaande  jaar  bedroeg  3,75  % in 1969  en 
liep op tot 4,3  % in het  tijdvak  januari-april  1970. 
Terwijl  de totale  betalingsbalans  voor  de  eerste 
negen  maanden  van  1969  met  een  tekort  van  0,4 
miljard  frank  sloot,  gaf zij over  de periode  oktober 
1969  — februari  1970  een  overschot  te zien  van 
23 miljard  frank,  hetgeen  vooral  is te verklaren  op 
grond  van  de verbetering  van  de „terms  of payment" 
na de revaluatie  van  de Duitse  mark. 
12. In  het Groothertogdom  Luxemburg  is de con-
junctuuropleving  in 1969  veel  krachtiger  geworden, 
waarbij  de uitvoer  en de investeringen  in vaste  activa de belangrijkste  impulsen  leverden.  De volumetoe-
neming  van  het  BNP  in 1969  kan  worden  geraamd 
op 7 % tegen  4 % in 1968.  Begin  1970  is de groei 
evenwel  vertraagd  als gevolg  van  de minder  sterke 
stijging  van  de buitenlandse  vraag  naar  ijzer-  en 
staalprodukten  en de volledige  bezetting  van  de 
produktiecapaciteit  in verscheidene  bedrijfstakken. 
De versnelde  uitbreiding  van  de produktie  berust 
niet alleen  op een  aanzienlijke  produktiviteitsverbe-
tering,  maar  ook  op een  belangrijke  vergroting  van 
het aantal  loontrekkenden.  De  spanningen  op  de 
arbeidsmarkt  namen  in de loop  van  het jaar  toe. 
De prijzen  vertoonden  tot de zomer  een  rustige  ont-
wikkeling  ; in het  tweede  halfjaar  liepen  zij wat 
sneller  op,  in het  bijzonder  door  het  duurder  wor-
den van  ingevoerde  industrieprodukten  en diensten. 
Het indexcijfer  van  de consumptieprijzen  steeg  over 
het gehele  jaar  met  2,3  %. Begin  1970  onderging 
de prijsindex  een  duidelijke  verhoging  in verband 
met de overgang  op het BTW-stelsel,  maar  door  het 
beleid  van  de regering  konden  excessieve  prijsstijgin-
gen als gevolg  van deze  overschakeling  in een periode 
van hoogconjunctuur  worden  vermeden. 
13. De  conjuncturele  ontwikkeling  in de Gemeen-
schap  verschilde  in 1969  aanzienlijk  van  die  in de 
Verenigde  Staten,  waar  de expansie  in deze  periode 
aanmerkelijk  is verzwakt  zonder  dat  daarop  de 
prijsstijgingen  zijn  verminderd.  Zij  vormt  eveneens 
een contrast  met  het  zeer  aarzelende  herstel  van  de 
economische  activiteit  in het Verenigd  Koninkrijk. 
Onder  invloed  van  de op monetair  en budgettair 
gebied  opgelegde  beperkingen  heeft  de Amerikaanse 
economie  namelijk  een  vertragende  tendens  gehad. 
Het indexcijfer  van de industriële  produktie  is sedert 
augustus  gedaald.  Het  stijgingstempo  van  de prijzen 
is gedurende  het  gehele  jaar  eveneens  zeer  hoog 
gebleven  (jaargemiddelde  van  ongeveer  5,8 %),  met 
name  onder  druk  van  de particuliere  investerings-
vraag  en van  een  stijging  van  de kosten,  in het 
bijzonder  als gevolg  van  loonsverhogingen  die  de 
produktiviteitsstijging  aanzienlijk  overtreffen. 
14. De  betalingsbalans  van  de Verenigde  Staten 
sloot  in 1969  op liquiditeitsbasis  met  een hoger  tekort 
dan ooit  en wel  van  ongeveer  7 miljard  dollar. 
Daarentegen  vertoonde  de betalingsbalans  op basis 
van officiële  salderingen  het hoogste  overschot  sedert 
vele jaren  (2,7  miljard  dollar)  f1). 
H Daar  de betalingsbalans  van  de Verenigde  Staten  op 
vele wijzen  wordt  gedefinieerd,  blijven  er  steeds 
bepaalde  interpretatieproblemen.  Opgemerkt  zij  dat 
geen  enkele  door  de Amerikaanse  autoriteiten  gebruikte 
definitie  overeenkomt  met  de definitie  van  de totale 
betalingsbalans,  zoals  die  in de Gemeenschap  wordt 
gebruikt. 
Nr. C 112/6 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 3. 9. 70 
De zeer  aanzienlijke  verslechtering  van  de betalings-
balans  op liquiditeitsbasis  die  in 1968  vrijwel  in 
evenwicht  was,  kan  vooral  worden  toegeschreven 
aan de tendensomkeer  in de „financiële  transacties 
van uitzonderlijke  aard"  (tekort  0,9  miljard  dollar 
tegenover  een  overschot  van  2,3 miljard)  en aan  de 
zeer sterke  toeneming  van  de  niet-geregistreerde 
kapitaalexport,  die  tot  uiting  komt  in een  zeer 
belangrijke  schommeling  van  de post  „statistische 
verschillen".  Bovendien  heeft  de netto-export  van 
lang particulier  kapitaal  voor  ongeveer  1,6  miljard 
dollar  bijgedragen  tot verslechtering  van  de externe 
situatie,  met  name  wegens  een  zekere  versoepeling 
van het  „Johnson"-programma  met  betrekking  tot 
de kapitaalafvloeiing.  De lopende  rekening  van  de 
betalingsbalans  heeft  geen  belangrijke  wijziging  on-
dergaan  ten  opzichte  van  het  vorige  jaar,  ondanks 
de aanzienlijke  vertraging  van  de economische  expan-
sie en van  de anti-inflatiepolitiek  van  de Ameri-
kaanse  autoriteiten. 
Gezien  de rol  die  de dollar  in het  internationale 
monetaire  stelsel  speelt  is het  duidelijk  dat  het 
blijven  voortbestaan  van  een  aanzienlijk  tekort  op 
de betalingsbalans  van  de Verenigde  Staten  het gevaar 
inhoudt  de internationale  monetaire  orde  aan  het 
wankelen  te brengen. 
15. Het  Verenigd  Koninkrijk  heeft  in 1969  aan-
zienlijke  vooruitgang  geboekt  op weg  naar  sanering 
van de externe  situatie,  terwijl  de interne  evenwichts-
voorwaarden  zijn  verslechterd. 
De in het kader  van  het budget  getroffen  restrictieve 
maatregelen  hebben  geleid  tot een  aanzienlijke  ver-
mindering  van  de consumptieve  vraag  en hebben 
een zekere  verschuiving  van  produktiefactoren  ten 
gunste  van  de export  bewerkstelligd.  De groei  van 
het BNP  is sterk  vertraagd  en bereikte  slechts  2 % 
tegenover  3,5 % in 1968.  Ondanks  de geringe  leven-
digheid  van  de economische  activiteit  bleef  de prijs-
stijging  hardnekkig  en vertoonde  zelfs  een versnelling. 
16. De  betalingsbalans  van  het  Verenigd  Konink-
rijk onderging  in 1969  een  opmerkelijke  verbetering. 
De Britse  export,  die  zowel  begunstigd  werd  door 
de vertraging  van  de binnenlandse  vraag  als door 
de buitengewoon  krachtige  ontwikkeling  van  de we-
reldhandel,  is in aanzienlijk  sneller  tempo  gestegen 
dan de invoer  (naar  waarde  14 % tegenover  5 %). 
Het tekort  op de handelsbalans  is dan  ook  aanzien-
lijk verminderd  en van  643  miljoen  pond  in 1968 
gedaald  tot 158  miljoen  pond  in 1969. 
Bovendien  onderging  het  overschot  op de diensten-
balans  een  voortdurende  verbetering,  zodat  de 
lopende  rekening  van  de betalingsbalans  een  over-
schot  van  415  miljoen  pond  vertoonde.  De  basis-
rekening  sloot  met  een  positief  saldo  van  398  mil-joen pond,  hetgeen  het  beste  resultaat  vormt  dat 
sedert  vele  jaren  is bereikt.  Hierdoor  heeft  het Ver-
enigd  Koninkrijk  — soms  vervroegd  — een  belang-
rijk deel  van  zijn  buitenlandse  schuld  kunnen  delgen. 
17. In  de loop  van  1969  heeft  zich  een  algemene 
stijging  van  de rentevoet  in de wereld  en een buiten-
gewone  ontwikkeling  van  de kapitaalbeweging  op 
korte  termijn  voorgedaan. 
De inflatoire  druk  die de Lid-Staten  in verschillende 
mate  hebben  ondervonden  en die de monetaire  auto-
riteiten  hebben  genoopt  tot  versterking  van  het 
restrictieve  karakter  van  de  politiek  heeft  steeds 
sterker  tot de rentestijging  bijgedragen. 
Bovendien  werd  dit  geaccentueerd  door  de in de 
Verenigde  Staten  gevoerde  monetaire  politiek.  Gezien 
het aanhouden  van  een  krachtige  kredietvraag  heeft 
deze  politiek  eerst  geleid  tot  een  geprononceerde 
stijging  op de Amerikaanse  markt  en daarna  wegens 
het beroep  van  de Amerikaanse  banken  op de Euro-
dollarmarkt  op laatstgenoemde  markt.  Deze  ontwik-
keling  heeft  namelijk  de in de Gemeenschap  heer-
sende  rentevoet  meegesleept.  Bepaalde  Lid-Staten 
waren  verplicht  de zich  op de Eurodollarmarkt  voor-
doende  beweging  te volgen  ter vermijding  van  een 
massale  kapitaalafvloeiing. 
De rentevoet  op korte  termijn,  die bijzonder  sterk 
reageert  op de kredietpolitiek,  heeft  in de laatste 
maanden  van  het jaar  in de meeste  Lid-Staten  record-
hoogten  bereikt  en blijft  zich  sedertdien  op een  zeer 
hoog  niveau  bewegen,  hoewel  een  zekere  ombui-
ging zowel  in de Verenigde  Staten  als op de Euro-
dollarmarkt  kan  worden  geconstateerd.  Daarentegen 
schijnt  de lange  kapitaalrente  zich  nog  steeds  in 
vele landen  in opgaande  lijn te bewegen.  De gevoerde 
evenwichtspolitiek  is er niet  in geslaagd  te vermijden 
dat men  in de particuliere  sector  bleef  anticiperen 
op het  blijven  voortgaan  van  het  inflatieproces, 
hetgeen  via een  zeer  starre  kredietvraag  heeft  bijge-
dragen  tot het  ontstaan  van  een  autonome  verster-
kingsfactor. 
Hoewel  er in de loop  van  deze  periode  geen  tegen-
strijdigheid  was  tussen  de  invloeden  van  buiten 
en de eisen  van  de interne  situatie  in de Gemeenschap 
staat  het niet  vast  dat dit convergeren  zich  zal hand-
haven  of zich  in de toekomst  weer  zal voordoen. 
Voorts  hebben  de  Lid-Staten  nagegaan  hoe  de 
ongunstige  repercussies  van  de monetaire  politiek 
van de Verenigde  Staten  op  hun  eigen  politiek 
zouden  kunnen  worden  vermeden.  In dit verband 
is in het Monetair  Comité  herhaaldelijk  van  gedach-
ten gewisseld  over  de ontwikkeling  van  de rentevoet. 
Op grond  van  deze  besprekingen  kon  een  grpte 
mate  van  overeenstemming  binnen  de Zes  worden 
bereikt,  terwijl  deze  gezamenlijke  houding  een belang-
rijke  rol  heeft  gespeeld  bij  de besprekingen  in 
andere  organen. 
3. 9. 70 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 112/7 
18. De  buitengewone  omvang  van  de kapitaal-
bewegingen  op korte  termijn  kan  in hoofdzaak  aan 
twee  oorzaken  worden  toegeschreven  : enerzijds  het 
verschil  dat zich  zekere  tijd  heeft  voorgedaan  tussen 
de rentevoet  op  de nationale  geld-  en kapitaal-
markten  en die  op de Eurodollarmarkt  en ander-
zijds  de anticipatie  op  de pariteitswijzigingen  in 
hoofdzaak  met  betrekking  tot de Franse  frank  en 
de Duitse  mark. 
De geleidelijke  opklimming  van  de rentevoet  zowel 
in de Verenigde  Staten  als op de Eurodollarmarkt 
heeft  tijdelijk  geleid  tot  aanzienlijke  dispariteiten 
in rendement  tussen  deze  markten  en die  van  de 
meeste  andere  industrielanden.  Deze  stand  van  zaken 
heeft  banken  en particulieren  in Europa  genoopt  hun 
uitzettingen  in dollars  aanzienlijk  op  te voeren. Voorts  hebben  Amerikaanse  ondernemingen  en ban-
ken ter voldoening  aan  hun  financierings-  en liqui-
diteitsbehoeften  waarvan  de dekking  werd  bemoei-
lijkt door  de in de Verenigde  Staten  gevoerde  restric-
tieve  monetaire  politiek,  een  groot  deel  van  de bij 
hun filialen  in het  buitenland  beschikbare  fondsen 
gerepatrieerd.  Deze  beide  factoren  hebben  soms  ge-
leid tot een  belangrijke  aftapping  van  de reserves 
van de verschillende  Lid-Staten,  die  zich  derhalve 
gedwongen  zagen  afweermaatregelen  te treffen  door 
verhoging  van  hun  disconto  en/of  reglementering 
van de externe  positie  van  hun  handelsbanken. 
De gevolgen  van  de anticipaties  op pariteitswijzi-
gingen  voor  de kapitaalbewegingen  op korte  termijn 
zijn besproken  in paragraaf  7 en 8 van dit verslag. 
II — OVERLEG  INZAKE  DE  PARITEITSWIJZIGINGEN  VAN  DE  FRANSE  FRANK  EN 
DE DUITSE  MARK 
19. Overeenkomstig  de geldende  bepalingen  werd 
over de in de Gemeenschap  in 1969  verrichte  pari-
teitswijzigingen  vooraf  overleg  gepleegd  in het Mone-
tair Comité.  Alvorens  in te gaan  op de omstandig-
heden  waaronder  dit overleg  plaatsvond  zij gewezen 
op de bepalingen  die  de institutionele  basis  hiertoe 
vormen. 
In toepassing  van  artikel  107  van  het  Verdrag  van 
Rome,  dat bepaalt:  „Iedere  Lid-Staat  behandelt  zijn 
wisselkoerspolitiek  als  een  aangelegenheid  van  ge-
meenschappelijk  belang",  hebben  de regeringsverte-
genwoordigers  van  de Lid-Staten  in het  kader  van 
de Raad  bijeen  op 8 mei  1964  een  verklaring  afge-
legd ter bevestiging  van  hun  intentie  tot voorafgaand 
overleg  bij iedere  pariteits  wijziging  van  hun  munt-
eenheden.  Overeenkomstig  het  in deze  verklaring 
gegeven  mandaat  heeft  het  Monetair  Comité  de 
modaliteiten  van  dit overleg  vastgesteld. 
20. Voorts  bepaalt  Verordening  nr. 129  van  de 
Raad  van  23 oktober  1962  dat  de gemeenschappe-
lijke  landbouwprijzen  worden  uitgedrukt  in reken-
eenheden,  terwijl  in Verordening  (EEG)  nr.  653/68 
van de Raad  van  30 mei  1968  de voorwaarden 
worden  bepaald  voor  wijziging  van de waarde  van  de 
hiertoe  gebruikte  rekeneenheid.  Ter  vergemakkelij-
king  van  de voorbereiding  van  de door  de Raad  te 
nemen  beslissingen  in geval  van  wijziging  van  de 
muntpariteit  van  de Lid-Staten  heeft  het  Monetair 
Comité  tot  taak  advies  uit  te brengen  over  de 
wenselijkheid  van  wijziging  van  de waarde  van  de 
munteenheid  en/of  bepaalde  landbouwprijzen.  Het 
is in dit geval  eveneens  zijn  taak  de op dit gebied 
geschapen  situatie  te onderzoeken,  advies  uit  te 
brengen  over  de economische  en monetaire  conse-
quenties  van  automatische  aanpassingen  van  de in 
nationale  munteenheid  uitgedrukte  prijzen,  en zich uit te spreken  over  de wenselijkheid  voor  de desbe-
treffende  Lid-Staat  tijdelijke  verzachtingen  aan  te 
brengen  in de consequenties  van  automatische  aan-
passingen. 
21. Voor  de eerste  keer  sedert  de inwerkingtreding 
werden  deze  bepalingen  toegepast  bij de door  de 
Lid-Staten  van  de Gemeenschap  in 1969  besloten 
pariteits  wijzigingen  en wel  bij de devaluatie  van  de 
Franse  frank,  waarover  vooraf  overleg  is gepleegd 
op de vergadering  van  het  Monetair  Comité  van 
10 augustus  1969,  en bij de revaluatie  van  de Duitse 
mark  die in twee  etappes  werd  gerealiseerd  : 
— beslissing  van  de Duitse  Regering  over  te gaan 
tot een  vlottende  koers  van  de Duitse  mark, 
hetgeen  in de marge  van  de jaarvergadering  van 
het I.M.F.  te Washington  aanleiding  was  tot een 
vergadering  van  het  Monetair  Comité  en een 
bijeenkomst  van  de ministers  van  Financiën  van 
de Zes  op 29 september  ; 
— definitieve  vaststelling  van  de nieuwe  pariteit  van 
de Duitse  mark,  waarover  voorafgaand  overleg 
is gepleegd  op de vergaderingen  van  het  Comité 
van 8 oktober  en 24 en 25 oktober  1969. 
Op grond  van  dit  overleg  hebben  de Lid-Staten 
gedetailleerde  informaties  verkregen  over  de beoogde 
maatregelen  en konden  te dien  aanzien  een  standpunt 
innemen.  De ervaring  heeft  echter  geleerd  dat  deze 
procedure  aanzienlijk  kan  worden  verbeterd,  met 
name  ter verzekering  van  het voorafgaande  karakter 
van dit overleg  dat  in hoge  mate  bepalend  is voor 
de doeltreffendheid  van  dit overleg. 
22. De  vergaderingen  van  het Monetair  Comité  op 
10 augustus  en 24 en 25 oktober  waren  in het  bij-
zonder  gewijd  aan  een  behandeling  van  de gevolgen 
Nr. C 112/8 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 3. 9. 70 
van de  pariteitswijzigingen  voor  de  functionering 
van de gemeenschappelijke  landbouwmarkt.  In weer-
wil van  de aanvaarde  techniek  van  de rekeneenheid 
kan een  wijziging  van  de wisselkoers  de een-  en 
ondeelbaarheid  van  het  prijzenstelsel  in de gemeen-
schappelijke  landbouwmarkt  aantasten.  Het  Monetair 
Comité  heeft  zich  met  name  moeten  uitspreken  over 
de wenselijkheid  van  een  wijziging  van  de waarde 
van de rekeneenheid  of van  de landbouwprijzen.  In 
beide  gevallen  — de devaluatie  van  de Franse  frank 
en de revaluatie  van  de Duitse  mark  — heeft  het 
Comité  het  niet  wenselijk  geacht  een  dergelijke 
wijziging  aan  te bevelen. 
De normale  spelregels  van  de rekeneenheid  houden 
in dat  bij de devaluatie  van  de Franse  frank  uitge-
drukte  landbouwprijzen  automatisch  in een  met  het 
devaluatiepercentage  overeenkomend?  verhouding 
zouden  worden  verhoogd.  Het  slagen  van  deze 
operatie  werd  reeds  bij het begin  in gevaar  gebracht wegens  de versterking  van  de inflatoire  tendensen 
die ongetwijfeld  uit een  dergelijke  aanpassing  zouden 
voortvloeien. 
Omgekeerd  zou  de revaluatie  van  de Duitse  mark 
automatisch  de in Duitse  mark  uitgedrukte  land-
bouwprijzen  verlagen.  Consequente  toepassing  van 
het mechanisme  van  de  rekeneenheid  zou  echter 
onmiddellijk  hebben  geleid  tot een  aanzienlijke  daling 
van het agrarisch  inkomen  in Duitsland. 
Deze  overwegingen  hebben  het  Monetair  Comité 
ertoe  geleid  het  advies  uit  te brengen  dat  beide 
regeringen  tijdelijke  en aflopende  maatregelen  zou-
den moeten  treffen  ter verzachting  van  een  auto-
matische  aanpassing  van  de in nationale  munteen-
heid uitgedrukte  landbouwprijzen  en wel  zodanig 
dat deze  maatregelen  geen  belemmering  voor  de 
vrijheid  van  handel  binnen  de Gemeenschap  mogen 
inhouden. 
III _ OVERLEG  INZAKE  DE INTERNATIONALE  MONETAIRE  PROBLEMEN 
23. De  beschouwde  periode  werd  op dit  gebied 
gekenmerkt  door  twee  belangrijke  beslissingen.  Op 
de algemene  vergadering  van  3 oktober  1969  heeft 
de Raad  van  Gouverneurs  van  het  I.M.F.  besloten 
tot schepping  van  speciale  trekkingsrechten.  Boven-
dien werd  begin  1970  overeenkomstig  de bepalingen 
van het  statuut  van  het  I.M.F.,  dat  een  vijfjaarlijkse 
herziening  van  de quota  der  Lid-Staten  voorschrijft, 
besloten  tot  verhoging  van  de quota.  In het  voor-
bereidende  stadium  werd  over  deze  beslissingen 
overleg  gepleegd  binnen  het Monetair  Comité. 
24. Bij  de onderlinge  afstemming  der  standpunten 
ten aanzien  van  de te creëren  speciale  trekkingsrech-
ten heeft  het  Comité  zich  met  name  moeten  uit-
spreken  over  de  wenselijkheid  van  de  activering 
van het stelsel,  de omvang  van  de te creëren  speciale 
trekkingsrechten  en de termijn  van  de aan  te gane 
verplichtingen.  Het  na het  overleg  over  deze  drie 
punten  door  de Zes  aangenomen  standpunt  heeft  in 
hoge  mate  bijgedragen  tot het bereiken  van  een  alge-
meen  accoord  binnen  het  I.M.F.  en heeft  het tijdens 
de onderhandelingen  mogelijk  gemaakt  ambitieuzere 
voorstellen  op een  voor  de Gemeenschap  acceptabel 
niveau  te brengen. 
Besloten  is tot  schepping  van  speciale  trekkings-
rechten  met  ingang  van  1 januari  1970  ten  bedrage 
van 3,5  miljard  dollar  en van  3 miljard  voor  elk 
der jaren  1971  en 1972.  Deze  oplossing  werd  geba-
seerd  op bepaalde  veronderstellingen  met  betrekking 
tot de ontwikkeling  van  andere  internationale  bron-
nen van  liquiditeit,  met  name  de betalingsbalans  van 
de Verenigde  Staten.  Het  is duidelijk  dat  grotere 
voorzichtigheid  op dit gebied  moet  worden  betracht indien  deze  veronderstellingen  in de komende  jaren 
niet gerealiseerd  worden. 
25. De  herziening  van  de quota  die  in de herfst 
van dit  jaar  in werking  zou  moeten  treden,  is 
eveneens  bedoeld  ter  versterking  van  de actiemid-
delen  van  het  I.M.F.  De onderhandelingen  hierover 
zijn op internationaal  niveau  bijzonder  moeilijk  ge-
bleken.  Door  het  overleg  binnen  het  Monetair 
Comité  is een  diepgaande  kennis  verkregen  van  de 
verschillende  gezichtspunten,  hetgeen  een  geleidelijke 
toenadering  van  de standpunten  van  de Zes  met 
het oog  op de besprekingen  die  in groter  verband 
zijn gevoerd,  vergemakkelijkt  heeft.  De totale  quota 
van de Lid-Staten  van  het I.M.F.  moeten  met  ingang 
van 30 oktober  1970  stijgen  van  21,3  miljard  tot 
28,9 miljard  dollar,  hetgeen  een  stijging  is van 
ongeveer  36 %, terwijl  de quota  van  de landen  van 
de Gemeenschap  zullen  stijgen  van  3.771  tot 5.474 
miljoen  dollar,  zijnde  17,7  tot  18,9  % van  het 
totaal.  De  besloten  verhoging  is het  resultaat  van 
een lineaire  aanpassing  van  de quota  met  25 % en 
selectieve  verhogingen  waardoor  rekening  kan  wor-
den gehouden  met  de wijziging  die zich  heeft  voor-
gedaan  in de economische  en financiële  betekenis 
van bepaalde  Lid-Staten  van  het  I.M.F. 
Hoewel  dit stijgingspercentage  belangrijk  kan  lijken, 
moet  niet  uit het  oog  worden  verloren  dat  het  in 
dit geval  gaat  om  voorwaardelijke  liquiditeiten,  dat 
wil zeggen  bestemd  ter  financiering  van  tijdelijke 
tekorten  en waarop  slechts  onder  bepaalde  econo-
mischpolitieke  voorwaarden  een  beroep  kan  worden 
gedaan. 
3. 9. 70 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 112/9 
IV — VERSTERKING  VAN  DE  COÖRDINATIE  VAN  DE  ECONOMISCHE 
EN MONETAIRE  POLITIEK 
26. Het  memorandum  betreffende  de coördinatie 
van de economische  politiek  en de monetaire  samen-
werking  in de Gemeenschap,  dat  de Commissie  op 
12 februari  1969  aan  de Raad  heeft  doen  toekomen, 
bevat  voorstellen  waarover  het  Monetair  Comité 
zich heeft  uitgesproken  in zijn  advies  van  10 mei 
1969  (1). Deze  voorstellen,  die  in beginsel  door  de 
Raad  zijn  goedgekeurd,  hebben  gediend  tot uitgangs-
punt  voor  nieuwe  vooruitgang  op het  gebied  van 
de coördinatie  van  de economische  politiek  en de 
monetaire  solidariteit. 
27. Op  het  gebied  van  de economische  politiek 
berust  de taak  tot  het  gemeenschappelijk  bepalen 
van de doeleinden  op middellange  termijn  in eerste 
instantie  bij het  Comité  voor  economische  politiek 
op middellange  termijn.  Het  Monetair  Comité  heeft 
te dien  aanzien  opgemerkt  dat  voorlopige  algemene 
beleidslijnen  door  de  Raad  werden  goedgekeurd 
op de zitting  van  26 januari  1970.  Voorts  werd  het 
Comité  rechtstreeks  betrokken  bij  het  inwerking 
doen  treden  van  voorstellen  betreffende  de harmoni-
satie  van  de politiek  op korte  termijn,  die  gecon-
cretiseerd  zijn  in de beschikking  van  de Raad  van 
17 juli  1969.  Hierbij  is bepaald  dat  er een  verplich-
ting is tot voorafgaand  overleg  over  iedere  beslissing 
inzake  de  politiek  op  korte  termijn  welke  een 
aanmerkelijke  weerslag  heeft  op  de  economieën 
der andere  Lid-Staten  of afwijkt  van  de gemeen-
schappelijk  bepaalde  doelstellingen  op middellange 
termijn.  Een  ontsnappingsclausule  ontheft  de Lid-
Staten  van  voorafgaand  overleg  indien  de omstandig-
heden  dit vereisen. 
Deze  beschikking  werd  aangevuld  met  die  van  16 
februari  1970  met  betrekking  tot de modaliteiten  van 
dit overleg,  bepaald  door  de Commissie  in samen-
werking  met  de comités  voor  economische  politiek 
op korte  termijn. 
28. Verschillende  malen  heeft  in 1969  overleg 
plaatsgevonden  overeenkomstig  de bepalingen  van 
de beschikking  van  17 juli 1969.  Zo heeft  het Mone-
tair Comité  vlak  na de devaluatie  van  de Franse 
frank  het Franse  plan  tot herstel  bestudeerd.  Voorts 
werd  het  plan  tot uitstel  van  de toepassing  van  de 
BTW  in België  in het Comité  besproken.  Ten  slotte 
vond  in oktober  overleg  plaats  over  de opschorting 
door  de Duitse  Regering  van  de exportbelasting  en 
van de restituties  bij invoer.  Dit overleg  heeft  mede 
wegens  het  onderwerp  en het  verband  waarin  dit 
plaatsvond  noodzakelijkerwijze  geleid  tot  een  ge-
(!) Bijlage  bij  het  11e  verslag  van  de werkzaamheden 
van het Monetair  Comité. dachtenwisseling  over  het probleem  van  de vaststelling 
van een  nieuwe  pariteit  voor  de Duitse  mark. 
29. Op  het  gebied  van  de monetaire  solidariteit 
bevat  het  memorandum  van  12 februari  1969  een 
voorstel  voor  een  systeem  inzake  monetaire  steun 
op korte  termijn  en financiële  bijstand  op middel-
lange  termijn.  De Raad  heeft  het Comité  van  gou-
verneurs  van  de centrale  banken  opgedragen  een 
akkoord  op te stellen  om tussen  de centrale  banken 
van de Lid-Staten  een  stelsel  van  monetaire  steun 
op korte  termijn  in te voeren.  Dit  akkoord,  dat  op 
9 februari  1970  in werking  is getreden,  wijst  aan 
elk der  deelnemende  centrale  banken  een  quotum 
toe dat de steun  bepaalt  waarvan  zij kan  profiteren, 
en de steun  waarvoor  zij toestemt  voor  de financie-
ring te zorgen.  Deze  bijstand  bedraagt  in totaal  1 
miljard  dollar  met  de mogelijkheid  van  een  maxi-
male  verhoging  met  1 miljard  dollar.  Het  beroep 
op het  systeem  geschiedt  automatisch  en wordt  op 
zo kort  mogelijke  termijn  gevolgd  door  speciaal 
overleg  over  de economische  situatie  van  het  hier-
van gebruik  makende  land.  Dit  overleg  heeft  vol-
gens  de inhoud  van  bovengenoemde  beschikking 
van 16 februari  1970  plaats  in het Monetair  Comité. 
30. Het  Monetair  Comité  werd  door  de Raad 
uitgenodigd  zijn  mening  te geven  over  uitvoerings-
modaliteiten  van  een  communautair  stelsel  van 
financiële  bijstand  op middellange  termijn.  Hierover 
werd  een  rapport,  gedateerd  10 april  1970,  uitge-
bracht  waarin  de doeleinden  van  een  dergelijk 
systeem  en de voorwaarden  waaronder  dit zou  kun-
nen worden  ingesteld  nader  zijn  vermeld. 
In dit rapport  constateert  het  Comité  dat  de finan-
ciële  bijstand  op middellange  termijn  de vorm  van 
samenwerking  is waardoor  de Lid-Staten  de finan-
ciële  bijstand,  bepaald  bij artikel  108,  lid 2, sub  c), 
van het  Verdrag  (wederzijdse  bijstand)  overeenko-
men.  Het  verlenen  van  bijstand  kan  met  name  wor-
den gerechtvaardigd  door  het feit  dat de geleidelijke 
verwezenlijking  van  een  economische  en monetaire 
unie tijdelijk  een ongunstige  invloed  kan  hebben  op 
het evenwicht  van  de betalingsbalansen  van  de Lid-
Staten.  De wederzijdse  verlening  van  financiële  steun 
tussen  de landen  van  de gemeenschappelijke  markt 
zal dan  ook  een  uiting  zijn  van  de communautaire 
solidariteit,  die verlichting  of gedeeltelijke  opheffing 
van de moeilijkheden  die zich  in nationaal  verband 
kunnen  voordoen,  kan  brengen. 
Dergelijke  bijstand  heeft  twee  hoofddoeleinden  : 
— bij te dragen  tot de goede  functionering  van  de 
gemeenschappelijke  markt,  door  de kans  op een 
beroep  door  een  Lid-Staat  op de bij het  Ver-
Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 3. 9. 70 
drag  bepaalde  vrijwaringsclauöule  te verminde-
ren ; 
— versnelling  van  de  economische  integratie  door 
bevordering  van  de harmonisatie  van  de politiek 
op korte  en middellange  termijn,  met  name  om 
redenen  van  economisch-politieke  omstandighe-
den,  waaronder  de kredietverlening  valt,  en door 
voorbereiding  van  de  instelling  van  een  econo-
mische  en monetaire  unie  tussen  de Zes. 
Met betrekking  tot  het  eigenlijke  mechanisme  heeft 
het Comité  zich  met  name  verdiept  in de te volgen 
procedureregels,  zijn  banden  met  het  de 
omvang  van  de  hierbij  betrokken  middelen,  de 
verdeling  van  de maximumverplichtingen  en de duur 
van de kredieten  ; voorts  heeft  het  probleem  van 
de liquiditeit  van  schuldvorderingen  zijn  bijzondere 
aandacht  gehad. 
"Wegens  de betekenis  die  de invoering  van  het  stelsel 
zou kunnen  hebben,  met  name  met  het  oog  op de 
realisering  van  de economische  en monetaire  unie, 
heeft  het  Comité  het  wenselijk  geacht  dit  verslag 
als bijlage  op te nemen. 
31. Voorts  werd  in het  kader  van  de versterking 
van de  coördinatie  van  de  monetaire  politiek  het 
Comité  door  de Raad  en door  de Commissie  uitge-
nodigd  advies  uit te brengen  over  het  memorandum 
van de Commissie  aan  de Raad  van  5 maart  1969, 
„Motivering  en beschrijving  van  een  actie  op  het 
gebied  van  het  kapitaalverkeer".  In dit memorandum 
zijn bepaalde  maatregelen  aanbevolen  tot  vergroting 
van de  vrijheid  van  het  kapitaalverkeer  en  ter 
vermindering  van  bepaalde  discriminaties  alsmede 
harmonisatie  van  de  organisatie  van  de  nationale kapitaalmarkten  en  van  de  fiscale  regelingen  die 
invloed  kunnen  uitoefenen  op de kapitaalbewegingen. 
In zijn  advies  van  30  juni  1970  heeft  het  Comité 
erop  gewezen  dat  het  noodzakelijk  is onderlinge 
overeenstemming  te bereiken  tussen  de instanties  die 
toezicht  houden  op  de  geld-  en  kapitaalmarkten 
met betrekking  tot  het  gehele  complex  van  de ten 
opzichte  van  deze  markten  gevoerde  politiek  ; deze 
onderlinge  overeenstemming  moet  gepaard  gaan 
met pogingen  tot  harmonisatie  van  de  monetaire 
politiek  en de  kredietpolitiek.  Met  name  zal  hier-
door  het  vervolgen  van  twee  belangrijke  doelstellin-
gen worden  vergemakkelijkt,  namelijk  : 
— een  grotere  convergentie  in de  op  nationaal 
niveau  getroffen  maatregelen  ter  versterking  van 
de markten  van  de  Lid-Staten  en  verbetering 
van de voorwaarden  voor  de werking  daarvan  ; 
— een  systematischer  onderzoek  naar  het  gemeen-
schappelijk  optreden  met  betrekking  tot  ver-
schijnselen  die  zich  in groter  verband  voordoen 
dan dat  van  de gemeenschappelijke  markt,  zoals 
de bewegingen  van  de rentevoet  of de ontwikke-
lingen  op  de  internationale  geld-  en  kapitaal-
markt. 
Tenslotte  heeft  het  Comité  kennis  genomen  van  het 
tweede  deel  van  het  rapport  van  de  werkgroep 
„effectenmarkten"  waarin  een  analyse  is gegeven  van 
de door  de Lid-Staten  gevoerde  politiek  ten  aanzien 
van hun  markten  van  vastrentende  waarden  van 
1966  tot 1969.  Besloten  werd  tot  publikatie  van  dit 
rapport  en instandhouding  van  de werkgroep,  waar-
aan opdracht  is gegeven  tot  bestudering  van  alle 
problemen  van  de  geld-  en kapitaalmarkten,  met 
name  de  mogelijkheden  tot  bevordering  en verge-
makkelijking  van  hun  geleidelijke  integratie. 
BIJLAGE  1 
VERSLAG  AAN  DE  RAAD  EN DE COMMISSIE 
Ingevolge  de door  de Raad  tijdens  zijn  zitting  van  17 
juli 1969  verstrekte  opdracht  heeft  het Monetair  Comité 
in zijn  tussentijds  verslag  aan  de Raad  van  Ministers 
van 17 januari  1970  reeds  de conclusies  vermeld  waartoe 
het was  gekomen  met  betrekking  tot bepaalde  aspecten 
van de invoering  van  een  regeling  voor  het  verlenen 
van financiële  bijstand  op  middellange  termijn  in de 
Gemeenschap. 
In dit verslag  worden  de opvattingen  van  het  Comité 
betreffende  het  probleem  in zijn  geheel  samengevat. 
1. Doel  van  de regeling 
De regeling  voor  het  verlenen  van  financiële  bijstand 
op middellange  termijn  vormt  het  samenwerkingsmecha-nisme  waardoor  de Lid-Staten  elkaar  de in artikel  108, 
lid 2, sub  c), van  het  Verdrag  bedoelde  financiële  hulp 
(wederzijdse  bijstand)  verlenen.  De  invoering  van  deze 
regeling  wordt  met  name  gerechtvaardigd  door  de om-
standigheid  dat  de geleidelijke  verwezenlijking  van  een 
economische  en monetaire  unie  tijdelijk  een  nadelige 
invloed  op  het  betalingsbalansevenwicht  van  de  Lid-
Staten  kan  hebben.  De  onderlinge  toekenning  van  fi-
nanciële  bijstand  tussen  landen  van  de gemeenschappe-
lijke  markt  zou  een  blijk  van  communautaire  solidariteit 
zijn, waardoor  eventuele  moeilijkheden  op  nationaal 
vlak beperkt  of gedeeltelijk  opgeheven  kunnen  worden. 
De financiële  bijstand  op  middellange  termijn  heeft 
vooral  ten  doel: 
3. 9. 70 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 112/11 
— bij te dragen  tot  de goede  werking  van  de gemeen-
schappelijke  markt  door  de kans  dat  een  Lid-Staat 
een beroep  doet  op de in het  Verdrag  opgenomen 
vrijwaringsclausules  te verminderen  ; 
— het  proces  van  economische  integratie  te versnellen 
door  de harmonisatie  van  het  beleid  op  korte  en 
middellange  termijn  te bevorderen,  in het  bijzonder 
wegens  de voorwaarden  betreffende  de economische 
politiek  welke  aan  de kredietverlening  worden  ver-
bonden,  en door  de totstandbrenging  van  een  eco-
nomische  en monetaire  unie  tussen  de Zes  voor  te 
bereiden. 
De financiële  bijstand  op middellange  termijn  moet  niet 
worden  opgevat  als de consolidatie  van  door  de centrale 
banken  toegekende  steun  op korte  termijn.  De steun  op 
korte  termijn  loopt  niet  noodzakelijk  uit  op  bijstand 
op middellange  termijn  en de hulp  op middellange  ter-
mijn  kan  zeer  wel  worden  toegekend  aan  een  land  dat 
niet vooraf  heeft  verzocht  om  steun  op korte  termijn. 
2. Procedureregels 
Wat de instelling  van  het  mechanisme  betreft,  zou  de 
verplichting  van  elke  Lid-Staat  om  tot  een  nader  te 
bepalen  maximum  middelen  te verstrekken  moeten  voort-
vloeien  uit een  met  eenparigheid  van  stemmen  genomen 
en door  de nationale  Parlementen  goedgekeurd  besluit 
van de Raad.  Deze  verplichting  zou  betrekking  moeten 
hebben  op een  periode  van  verscheidene,  bij voorbeeld 
vijf jaren,  die  stilzwijgend  kan  worden  verlengd.  Iedere 
Lid-Staat  zou  het  recht  hebben  om  uiterlijk  zes maanden 
vóór  de afloop  van  een  dergelijke  periode,  het  voor-
nemen  kenbaar  te maken  zich  uit  het  systeem  terug 
te trekken. 
Ten einde  de flexibiliteit  van  de regeling  te vergroten, 
zou echter  moeten  worden  voorzien  in een  procedure 
waardoor,  met  inachtneming  van  voornoemde  voor-
waarden,  de modaliteiten  en het  bedrag  zelfs  vóór  het 
verstrijken  van  de eerste  periode  van  vijf  jaar  kunnen 
worden  herzien.  Deze  procedure  zou  hetzij  door  een 
Lid-Staat,  hetzij  door  de  Commissie,  na  raadpleging 
van het  Monetair  Comité  in werking  kunnen  worden 
gesteld. 
Elke  beslissing  inzake  het  verlenen  van  financiële  bij-
stand  op  middellange  termijn  zou  door  de Raad  met 
gekwalificeerde  meerderheid  van  stemmen  moeten  wor-
den genomen  en met  name  de voorwaarden  betreffende 
de economische  politiek  moeten  aangeven  waarvan  de 
bijstand  afhankelijk  zou  zijn.  In dit verband  bestaat  de 
indruk  dat  de strengheid  waarmee  de communautaire 
regeling  wordt  toegepast  analoog  dient  te zijn  aan  die 
van de regels  en de praktijk  van  het I.M.F. 
In het  algemeen  zou  iedere  op grond  van  de regeling 
verrichte  trekking  door  de crediteurlanden  moeten  wor-
den gefinancierd  naar  rato  van  hun  maximale  verplich-
ting. 
Elke  Lid-Staat  die  zich  zou  beroepen  op betalingsbalans-
moeilijkheden  en/of  een  verslechtering  van  zijn  reserve-
positie  zou  zich,  zonder  nader  onderzoek,  van  deelne-
ming  aan  een  actie  tot het  verlenen  van  financiële  bij-
stand  kunnen  onthouden. 
3. Betrekkingen  met  het  I.M.F. 
Elke  nuttige  verbinding  tussen  een  communautair  systeem 
voor  het  verlenen  van  financiële  bijstand  op middellange termijn  en de regelingen  voor  monetaire  samenwerking 
welke  in het  kader  van  het  Internationaal  Monetair 
Fonds  tot  stand  zijn  gekomen  zou  in overweging  moe-
ten worden  genomen.  In dit opzicht  is het  van  belang 
dat maatregelen  worden  getroffen  waardoor  een  zo 
groot  mogelijke  soepelheid  bij  de in concrete  gevallen 
te nemen  beslissingen  wordt  verzekerd.  Zo  zou  het, 
naar  gelang  van  de  omstandigheden,  gewenst  kunnen 
zijn zich  te richten  op een  hetzij  tot de communautaire 
regeling,  hetzij  tot  het  I.M.F.  beperkte  interventie  dan 
wel een  gecombineerd  beroep  op  beide  systemen  te 
overwegen.  Derhalve  dient  een  algemene  bepaling  te 
worden  opgenomen  volgens  welke  elk  verzoek  van  een 
Lid-Staat  om  internationaal  krediet  op middellange  ter-
mijn  in ieder  geval  zou  moeten  worden  voorafgegaan 
door  overleg  binnen  het  Monetair  Comité. 
De noodzakelijke  coördinatie  van  de  financiële  hulp 
van het  Internationaal  Monetair  Fonds  en de financiële 
bijstand  op  middellange  termijn  van  de  E.E.G.  zou 
door  het  uitwisselen  van  gegevens  en geëigende  con-
tacten  tussen  het  I.M.F.  en de E.E.G.  worden  verge-
makkelijkt. 
Twee  leden  zijn  van  mening  dat eerst  een  procedure  voor 
de nodige  samenwerking  tussen  de Gemeenschap  en het 
I.M.F.  tot stand  dient  te worden  gebracht.  Deze  samen-
werking  zou  ten  doel  hebben  van  geval  tot  geval  vast 
te stellen  of men,  rekening  houdend  met  de aard  van  het 
tekort  en de lokalisering  van  zijn  pendant,  de voorkeur 
zou moeten  geven  aan  een  gelijktijdig  beroep  op  het 
I.M.F.  en het  communautaire  mechanisme  dan  wel  aan 
een beroep  uitsluitend  op laatstgenoemd  mechanisme.  In 
het bijzonder  zou  men  eventueel  moeten  trachten  over-
eenstemming  te bereiken  over  de voorwaarden  betreffende 
de economische  en monetaire  politiek  welke  de krediet-
ontvangende  Lid-Staat  dient  te vervullen  alsmede  over 
de modaliteiten  van  een  mogelijke  herfinanciering  van 
het via  het  communautaire  mechanisme  toegekende  kre-
diet bij het  I.M.F.  In dit verband  zou  het  wenselijk  zijn 
dat de Raad  op  korte  termijn  de nodige  beslissingen 
neemt  voor  passend  overleg  met  het  I.M.F. 
4. Bedrag  van  de middelen 
De omvang  van  het  systeem  zou  vergelijkbaar  moeten 
zijn met  die  welke  door  de presidenten  van  de centrale 
banken  der  E.E.G.-landen  in het  akkoord  tot het  creëren 
van een  mechanisme  voor  het  verlenen  van  monetaire 
steun  op korte  termijn  is vastgelegd. 
Het maximumbedrag  van  de financiële  verplichting  waar-
voor  een  beroep  kan  worden  gedaan  op iedere  Lid-Staat 
zou door  de Raad  moeten  worden  vastgesteld  volgens  de 
onder  punt  2, eerste  alinea,  van  dit  verslag  aangegeven 
procedure.  Het  totaal  van  de maximale  verplichtingen 
zou aanvankelijk  kunnen  worden  bepaald  op 2 miljard 
rekeneenheden  (1). 
Overwogen  zou  kunnen  worden  van  het  begin  af een 
afzonderlijke  grens  aan  de schuldpositie  van  iedere  Lid-
Staat  te stellen.  Men  kan  er echter  van  uitgaan  dat  de 
Raad  de bevoegdheid  moet  hebben  om  in elk  concreet 
geval  de maximale  schuldenlast  te bepalen,  zodat  hij de 
interventies  op de omstandigheden  kan  afstemmen.  Een 
dergelijke  procedure  veronderstelt  evenwel  dat zeer  in het 
bijzonder  wordt  gestreefd  naar  het  handhaven  van  een 
H Sommige  leden  achten  dit  bedrag  te gering  ; andere  zouden  daar--
entegen  de voorkeur  geven  aan  een  lager  bedrag. 
Nr. C 112/12 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 3. 9. 70 
voldoende  liquiditeit  van  de binnen  het  systeem  ontstane 
vorderingen  (zie  punt  9 van  dit verslag)  alsmede  naar  het 
voorkomen  van  ieder  excessief  beroep  op de faciliteiten 
van het  systeem. 
5. Verdeelsleutel 
De verdeelsleutel  zou  gebaseerd  kunnen  zijn  op die welke 
voortvloeit  uit de quota  van  de Lid-Staten  in het  Inter-
nationaal  Monetair  Fonds.  Ook  zou  bij de regeling  voor 
het verlenen  van  financiële  bijstand  op middellange  ter-
mijn  gebruik  kunnen  worden  gemaakt  van  de voor  de 
monetaire  steun  op korte  termijn  aangehouden  percen-
tages,  hetgeen  de volgende  verdeling  zou  opleveren  : 
Verdeling  van  de maximale  verplichtingen 
Duitsland 30% 
België-Luxemburg 10% 
Frankrijk 30% 
Italië 20% 
Nederland 10% 
6. Looptijd  van  de kredieten 
De in het  kader  van  het  systeem  toegekende  kredieten 
zouden  in beginsel  een  looptijd  hebben  van  2 tot 5 jaar. 
Ten einde  in het  begin  een  hogere  liquiditeit  te verze-
keren,  zou  men  echter  in overweging  moeten  nemen  om 
gedurende  een  eerste  periode  van  hoogstens  3 jaren  na 
de feitelijke  inwerkingtreding  van  het  systeem  de loop-
tijd van  de kredieten  tot 2-3 jaar  te beperken. 
7. Rentevoet 
Naar  de mening  van  sommige  leden  van  het  Comité 
zouden  de rentepercentages  voor  de kredietverlening  bin-
nen het  systeem  ongeveer  overeen  moeten  komen  met  de 
rentetarieven  welke  door  het  I.M.F.  worden  berekend 
(momenteel  bewegen  deze  zich,  naar  gelang  van  de duur 
en de omvang  van  de schuld,  tussen  gemiddeld  2 en 
3,5 %).  Andere  leden  menen  dat  de rentepercentages  dicht 
bij de op het  tijdstip  van  de kredietverlening  geldende 
marktrente  zouden  moeten  liggen. 
Bij wijze  van  compromis  kunnen  de leden  van  het  Co-
mité  zich  verenigen  met  een  rentevoet  die  het  midden 
houdt  tussen  de marktrente  en de door  het  I.M.F.  bere-
kende  rentepercentages. 
Een 'soortgelijk  probleem  doet  zich  voor  met  betrekking 
tot de herfinanciering  van  de vorderingen  waartoe  de 
werking  van  het  systeem  leidt.  Het  Comité  erkent  dat 
het renteniveau  geen  wijzigingen  zou  mogen  ondergaan 
ingeval  van  herfinanciering  binnen  het  systeem.  Indien 
de herfinanciering  evenwel  buiten  het  systeem  om  zou 
moeten  plaatsvinden,  zouden  de daaruit  voortvloeiende 
extra  kosten  door  het  debiteurland  kunnen  worden  ge-
dragen  dan  wel,  aan  de hand  van  een  nader  te bepalen 
verdeelsleutel,  over  alle  aan  het  systeem  deelnemende 
landen  kunnen  worden  omgeslagen;  het Comité  is op dit 
punt  echter  niet  tot  een  definitieve  conclusie  gekomen. 
8. Eenheid  waarin  de vorderingen  worden  uitgedrukt 
De op grond  van  het  systeem  toegekende  kredieten  zou-
den kunnen  worden  uitgedrukt  in een  nader  vast  te stellen communautaire  rekeneenheid  (1). Wanneer  het  noodzake-
lijk zou  blijken  voor  de herfinanciering  van  een  toege-
kend  krediet  een  beroep  te doen  op derden  (Bank  voor 
Internationale  Betalingen  en/of  kapitaalmarkten),  zal het 
debiteurland  ermee  moeten  instemmen  dat  de rekeneen-
heid waarin  zijn  schuld  aanvankelijk  luidde  wordt  ver-
vangen  door  de voor  de herfinanciering  gebruikte  munt-
eenheid. 
9. Liquiditeit  van  de vorderingen 
In het  algemeen  zou  gehele  of gedeeltelijke  vervroegde 
aflossing  van  het  krediet  door  het  debiteurland  verplicht 
moeten  worden  gesteld  voor  het  geval  dat  de betalings-
balanspositie  van  dat  land  volgens  nog  te bepalen  criteria 
een verbetering  ondergaat. 
Mocht  het  crediteurland  op  zijn  beurt  met  betalings-
balansmoeilijkheden  te kampen  krijgen,  terwijl  de beta-
lingsbalanspositie  van  het  debiteurland  niet  voldoende 
verbetert,  dan  rijst  het  probleem  van  de liquiditeit  der 
vorderingen.  De schuldeiser  zou  namelijk  zijn  vordering 
steeds  liquide  moeten  kunnen  maken.  Daarbij  dienen  twee 
hypothesen  te worden  beschouwd  : 
1. De vorderingen  kunnen,  binnen  het raam  van  de maxi-
male  verplichtingen,  aan  andere  Lid-Staten  worden 
overgedragen,  met  inachtneming  van  de onder  punt  2, 
vijfde  alinea,  van  dit  verslag  bedoelde  uitzonderings-
bepalingen  betreffende  de ontwikkeling  van  de beta-
lingsbalans  en de reservepositie. 
2. Een  dergelijke  overdracht  is niet  mogelijk,  omdat  de 
maximumbedragen  van  de verplichtingen  der  overige 
Lid-Staten  zijn  uitgeput  of niet  beschikbaar  zijn  we-
gens  toepassing  van  de onder  punt  2, vijfde  alinea, 
bedoelde  uitzonderingsbepalingen. 
In het  tweede  geval  dient  te worden  overgegaan  tot een 
of meer  van  de hierna  vermelde  procedures  (door  de 
volgorde  waarin  zij worden  genoemd  wordt  niet  voor-
uitgelopen  op de volgorde  waarin  zij zouden  moeten  wor-
den toegepast)  : 
1. Herfinanciering  via de B.I.B.  en/of  de kapitaalmarkten. 
2. Beroep  van  de debiteur  op zijn  nog  beschikbare  trek-
kingsmogelijkheden  in het  kader  van  het  I.M.F.  of op 
zijn reserves.  In beide  gevallen  zou  het  debiteurland, 
door  middel  van  een  bij de trekking  gesloten  „gentle-
men's  agreement",  de verzekering  kunnen  geven  dat 
het, zonder  voorafgaande  instemming  van  het  credi-
teurland  of de crediteurlanden,  geen  gebruik  zal  ma-
ken van  een  in verhouding  tot het  getrokken  bedrag 
bepaald  gedeelte  van  zijn  financieringsmiddelen. 
3. Aanwending  ten  behoeve  van  de liquiditeit  van  het 
systeem  van  de middelen  welke  de Lid-Staten  te zijner 
tijd zouden  besluiten  volgens  een  geëigende  procedure 
samen  te voegen. 
(') In dit  verband  zij eraan  herinnerd  dat  de Raad,  op  initiatief  van 
de Nederlandse  minister  van  Financiën  heeft  gevraagd  een  onder-
zoek  in te stellen  naar  de mogelijkheden  om  te komen  tot  een 
grotere  homogeniteit  van  de in de Europese  Gemeenschappen  ge-
bruikte  rekeneenh  eden. 
3. 9. 70 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 112/13 
Verscheidene  leden  wensen  eraan  te herinneren  dat  zij 
in het advies  van  het  Monetair  Comité  van  10 mei  1969 
de mening  tot uitdrukking  hebben  gebracht  dat  het,  om 
inhoud  te geven  aan  het  begrip  „basisstructuur",  zoals 
dat door  de Commissie  werd  gebruikt  ter ondersteuning 
van de voorstellen  in haar  memorandum  van  12 februari 1969,  „wenselijk  ware  dat  de landen  die  om  toetreding 
tot de Gemeenschap  hebben  verzocht  van  deze  voor-
stellen  op de hoogte  worden  gebracht  alvorens  een  be-
sluit wordt  genomen  en eventueel  hun  reacties  kenbaar 
kunnen  maken". 
BIJLAGE  11 
LIJST  VAN  LEDEN  EN  PLAATSVERVANGENDE  LEDEN  VAN  HET 
MONETAIR  COMITÉ 
Voorzitter  : 
Jonkheer  mr.  E. van Lennep  Thesaurier-generaal  bij het  Ministerie  van  Financiën 
(tot 30. 9. 1969)  (Den  Haag) 
B. Clappier  Sous-gouverneur  de la Banque  de France  (Parijs) 
(m.i.v.  9-1-1970) 
Vice-voorzitters  : 
B. Clappier 
(tot 9-1-1970) 
Prof.  W. Drees 
(m.i.v.  9-1-1970) 
Dr. O. Emminger Sous-gouverneur  de la Banque  de France  (Parijs) 
Thesaurier-generaal  bij  het  Ministerie  van  Financiën 
(Den  Haag) 
Vizeprasident  der Deutschen  Bundesbank 
(Frankfurt  am Main) 
Leden  : 
P. Bastian 
(tot 24-9-1969) 
F. Boyer  de la Giroday 
M. D'Haeze 
Prof.  W. Drees 
(m.i.v.  1-10-1969) 
C. de Strycker 
Dr. W. Hanemann 
(tot 31-1-1970) 
Dr. W. Hankel 
(m.i.v.  1-2-1970) 
R. Larre Commissaire  du gouvernement  (Luxemburg) 
Directeur  bij  het  Directoraat-generaal  Economische 
en Financiële  Zaken,  Commissie  van  de Europese  Ge-
meenschappen  (Brussel) 
Directeur-général  de 1'administration  de la trésorerie 
et de la dette  publique  — Ministère  des  finances 
(Brussel) 
Thesaurier-generaal  bij het  Ministerie  van  Financiën 
(Den  Haag) 
Directeur  de la Banque  Nationale  de Belgique  (Brussel) 
Ministerialdirigent  —  Bundesministerium  für  Wirt-
schaft  (Bonn) 
Ministerialdirektor  — Bundesministerium  für  Wirt-
schaft  (Bonn) 
Directeur  du Trésor  — Ministère  de 1'économie  et des 
finances  (Parijs) 
Mr. A.W.R.  Baron  Mackay Directeur  der Nederlandsche  Bank  N.V.  (Amsterdam) 
Nr. C 112/14 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 3. 9. 70 
Dott.  U. Mosca 
Dott.  R. Ossola 
J. Schmitz 
(m.i.v.  24-9-1969) 
Prof.  G. Stammati 
R. Weber Directeur-generaal  Economische  en Financiële  Zaken 
— Commissie  van  de  Europese  Gemeenschappen 
(Brussel) 
V. Direttore  generale  della  Banca  d'Italia  (Rome) 
Conseiller  du gouvernement  au ministère  du trésor 
(Luxemburg) 
Ragioniere  generale  dello  Stato  — Ministero  del tesoro 
(Rome) 
Membre  du Comité  de direction  de la Caisse  d'épargne 
de 1'État  (Luxemburg) 
Voorzitter  van  de plaatsvervangende  leden  van  het  Monetair  Comité: 
Prof.  J. Mertens  de Wilmars Economisch  Adviseur  van  de Nationale  Bank  van België 
(Brussel) 
Plaatsvervangende  leden 
D. Deguen 
Dott.  L. Fronzoni 
Dott.  D. Gagliardi 
G. Jennemann 
(m.i.v.  24-2-1970) 
H. Koch 
M. Meulemans 
Dr. B. Molitor 
N. Rollmann 
Dr. H.O.Chr.  R. Ruding 
Drs. A. Szasz 
M. Schmit 
Dr. H. Ungerer 
(tot 24-2-1970) 
Dr. G. Willmann 
G. Wissels Directeur  adjoint  a la direction  du Trésor 
de 1'économie  et des finances  (Parijs) Ministère 
Delegato  della  Banca  d'Italia  per il Benelux  (Brussel) 
Ispettore  — Ministero  del commercio  estero  (Rome) 
Bankdirektor  — Deutsche  Bundesbank  (Frankfurt  am 
Main) 
Directeur  général  des  études  a la Banque  de France 
(Parijs) 
Ministère  des finances  (Brussel) 
Directeur  bij het Directoraat-generaal  Economische  en 
Financiële  Zaken  — Commissie  van  de Europese  Ge-
meenschappen  (Brussel) 
Conseiller  de direction  a la Caisse  d'épargne  de 1'État 
(Luxemburg) 
Ministerie  van  Financiën  (Den  Haag) 
Onderdirecteur  van  de Nederlandsche  Bank  N.V. 
(Amsterdam) 
Inspecteur  des finances  (Luxemburg) 
Abteilungsleiter  — Deutsche  Bundesbank  (Frankfurt 
am Main) 
Oberregierungsratin  — Bundesministerium  der  Finan-
zen (Bonn) 
Directeur  bij het Directoraat-generaal  Economische  en 
Financiële  Zaken  —  Commissie  van  de  Europese 
Gemeenschappen  (Brussel) 
Secretariaat: 
R. de Kergorlay 
(tot 24-7-1969) 
G. Morelli 
(m.i.v.  24-7-1969) 
G. Lermen 
/