BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE van 18/05/1998 waarbij een concentratie verenigbaar met de gemeenschappelijke markt wordt verklaard (Zaak nr. IV/M.1122 - KREDIETBANK / CERA BANK) op grond van Verordening (EEG) nr. 4064/89 van de Raad

(Slechts de tekst in de Nederlandse taal is authentiek)

De gedrukte uitgave van de beschikking is verkrijgbaar via de verkoopadressen van het Bureau voor Officiële Publikaties der Europese Gemeenschappen.

PUBLIEKE VERSIE

CONCENTRATIEPROCEDURE

BESCHIKKING OP GROND VAN ARTIKEL 6, LID 1, ONDER B)

Aan de aanmeldende partijen

Onderwerp: Zaak IV/M.1122 Kredietbank/CERA/Fidelitas/ABB

Aanmelding ingevolge artikel 4 van Verordening (EEG) nr 4064/89 van de Raad

1. Op 14 april 1998 ontving de Commissie een aanmelding van een beoogde concentratie in de zin van artikel 4 van Verordening (EEG) nr. 4064/89 van de Raad (hierna de concentratieverordening genoemd), waarin is medegedeeld dat de ondernemingen ABB N.V., Almanij N.V., Cera Hoofdkantoor C.V., Fidelitas N.V. en Kredietbank N.V., hun bancaire en verzekeringsactiviteiten zullen samenvoegen binnen een onderneming welke zal staan onder zeggenschap van Almanij N.V., dat op haar beurt onder de uiteindelijke zeggenschap van de familiale aandeelhouders van Almanij en de nieuw opgerichte onderneming CERA Holding staat.

2. Na een beoordeling van de aanmelding is de Commissie tot het besluit gekomen dat de aangemelde overname binnen het bereik valt van Verordening nr. 4064/89 van de Raad en dat deze geen ernstige twijfels oproept aangaande haar verenigbaarheid met de gemeenschappelijke markt.

I DE PARTIJEN EN DE AANGEMELDE OPERATIE

3. De activiteiten van de betrokken ondernemingen kunnen als volgt worden samengevat:

ABB N.V. is een algemene verzekeringsonderneming die een volledig gamma van verzekeringsproducten aanbiedt op de Belgische markt. ABB behoort tot de groep van de Belgische Boerenbond dat via de onderneming MRBB (Maatschappij voor Roerend Bezit van de Belgische Boerenbond c.v.) een controlerend belang in ABB houdt.

Almanij N.V. (Algemene Maatschappij voor Nijverheidskrediet N.V.) is een beursgenoteerde vennootschap en een holdingmaatschappij die voornamelijk actief is in de financiële sector. De meest significante ondernemingen waarin zij belangen houdt zijn: Kredietbank, Kredietbank S.A. Luxembourgeoise, de ondernemingen Fidelitas/Omniver/Omniver Leven en Gevaert N.V.

Cera (Cera Hoofdkantoor N.V.) is een onderneming die op coöperatieve grondslag werkt en ontplooit bancaire activiteiten ten behoeve van particuliere en professionele cliënten via een uitgebreid kantorennet.

Fidelitas N.V. biedt een volledig gamma van verzekerings producten aan via haar dochterondernemingen Delphi, Delphi Leven, Omniver en Omniver Leven.

Kredietbank N.V. beoefent het bankbedrijf in ruime zin en ontplooit eveneens verzekeringsactiviteiten als makelaar. De belangrijkste dochterondernemingen van Kredietbank in België zijn Crédit Général de Banque S.A., Bank van Roeselare N.V. en HSA-Spaarkrediet N.V.

4. De operatie bestaat uit een complexe fusie-operatie waarbij de bancaire en verzekeringsactiviteiten van drie onafhankelijke groepen, d.w.z. Almanij-Kredietbank/Cera-bankgroep/ABB zullen worden ondergebracht in één geïntegreerde bank-verzekeringsgroep. De nieuwe bank-verzekeringsgroep zal onder de uiteindelijke controle van Almanij (nieuw) worden geplaatst. Almanij (nieuw) zal uiteindelijk gecontroleerd worden door een syndicaat van aandeelhouders gevormd door de bestaande familiale aandeelhouders van het huidige Almanij (19% van de aandelen) en Cera Holding, welke met een gelijk percentage aandelen in het syndicaat vertegenwoordigd zal zijn. (19% van de 38.5% die in haar bezit zullen zijn). MRBB zal 16.9% van de aandelen verkrijgen in Almanij (nieuw), maar aan die aandelen zullen geen zeggenschapsrechten zijn verbonden.

II CONCENTRATIE

5. De overname van aandelen resulteert in het verkrijgen van de gezamenlijke zeggenschap door de familiale aandeelhouders van Almanij en Cera Holding over de nieuwe onderneming en is daardoor te definiëren als een concentratie in de zin van artikel 3 lid 1 sub b van de concentratieverordening.

III COMMUNAUTAIRE DIMENSIE

6. De betrokken partijen hebben een gezamenlijke wereldwijde jaaromzet van meer dan 5 miljard Ecu (ABB 1 045 miljoen Ecu, Almanij 9 122 miljoen Ecu, CERA 2 484 miljoen Ecu). Zij hebben ieder afzonderlijk een omzet van meer dan 250 miljoen ecu in de Gemeenschap, maar zij behalen niet meer dan tweederde van hun omzet binnen één en dezelfde lidstaat, daar Almanij niet meer dan 61.5% van haar omzet in België genereert. De aangemelde concentratie heeft daarom een communautaire dimensie.

IV. VERENIGBAARHEID MET DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKT

A. Bancaire Activiteiten

i) Relevante productmarkten

7. Uit de beschikkingspraktijk van de Commissie volgt dat de diensten die door een universeel opererende bank worden aangeboden in de volgende sectoren zijn op te splitsen: particuliere markt ('retail banking'), zakelijke markt ('corporate banking') en internationale financiële producten [Zie, bijvoorbeeld, zaak IV/M.342 - Fortis/CGER en zaak IV/M.873 - Bank Austria/Creditanstalt].

8. De particuliere markt bestaat uit bankdiensten als, bijvoorbeeld, lopende- en spaarrekeningen, deposito's, waardepapieren, leningen aan particulieren. De zakelijke markt bestaat uit diensten als deposito's, leningen, internationale betalingen, "letters of credit" en advies aangaande fusies en overnames. Met betrekking tot internationale financiële producten kunnen bijvoorbeeld de volgende activiteiten als afzonderlijke markten worden beschouwd: handel in equities, bonds, derivaten, buitenlandse wissel- en geldmarkten.

9. Het is in het onderhavige geval, echter, niet nodig om een meer precieze omschrijving te geven van relevante productmarkten omdat zelfs in het geval van de meest restrictieve productmarktdefinitie, de concentratie geen machtspositie in het leven roept of versterkt waardoor de mededinging op de EER markt of een wezenlijk deel daarvan op significante wijze wordt belemmerd.

ii) Relevante geografische markt

10. De aanmelding vermeldt dat de relevante geografische markt als nationaal wordt beschouwd waar het gaat om de particuliere en zakelijke markten. De markt voor internationale financiële diensten wordt als Europees of zelfs wereldwijd gezien. Die marktdefinitie sluit aan bij de beschikkingspraktijk van de Europese Commissie [Bijvoorbeeld zaak IV/M.9873 - Bank Austria/Creditanstalt en zaak IV/M.319 BHF/CCF/ Charterhouse] hoewel in het geval van zakelijke markt sommige activiteiten een meer internationaal karakter kunnen hebben.

11. Echter, de vraag van de precieze definitie van de geografische markt kan achterwege worden gelaten in het onderhavige geval, omdat zelfs in het geval van de meest restrictieve geografische marktdefinitie, de onderhavige concentratie geen machtspositie in het leven roept of versterkt waardoor de mededinging op de EER markt of een wezenlijk deel daarvan op significante wijze wordt belemmerd.

B. Verzekeringsactiviteiten

i) Relevante productmarkten

12. In het geval van verzekeringen kan elk type verzekering als een afzonderlijke markt worden beschouwd, omdat de verschillende types niet substitueerbaar zijn [Zie o.a.Zaak IV/M.812 - Allianz/Vereinte]. Meer in het algemeen kunnen drie sectoren worden onderscheiden: levensverzekeringen, schadeverzekeringen en herverzekeringen.

13. Echter, de precieze afbakening van de relevante productmarkt kan in het onderhavige geval achterwege blijven, omdat zelfs in het geval van de meest restrictieve productmarktdefinitie, de concentratie geen machtspositie doet ontstaan of versterkt waardoor de mededinging op de EER markt of een wezenlijk deel daarvan op significante wijze wordt belemmerd.

ii) Relevante geografische markten

14. In de beschikkingspraktijk van de Commissie worden de verzekeringsmarkten nog als overwegend nationaal beschouwd, bijvoorbeeld op grond van verschillen in vraag, consumentenvoorkeur, premiestructuur en distributiekanalen.[Zie tevens Zaak IV/M.812 - Allianz/Vereinte]. Alleen de markten voor herverzekeringen en grote commerciële risico's worden beschouwd als mondiaal.[Zie zaak IV/M.880 - Schweizerische Rückversicherungsgesellschaft/Unione Italiana di Riassurazione].

15. De precieze definitie van de relevante geografische markt kan echter achterwege worden gelaten omdat zelfs in het geval van de meest restrictieve geografische marktdefinitie, de onderhavige concentratie geen machtspositie doet ontstaan of versterkt waardoor de mededinging op de EER markt of een wezenlijk deel daarvan op significante wijze wordt belemmerd.

V. BEOORDELING

A. Bancaire Activiteiten

16. De bancaire activiteiten die zullen worden samengebracht worden momenteel uitgevoerd door Kredietbank en CERA. De enige markten die als betrokken markten kunnen worden aangeduid, d.w.z. waarop door de fusie een marktaandeel van 15% of meer wordt bereikt, zijn nationale markten in België. In geen enkele andere Lid-staat wordt de drempel van 15% overschreden.

17. Partijen zijn bij het presenteren van hun gegevens uitgegaan van een presentatie per financieel product, hetgeen tot gevolg heeft dat het bovenvermelde onderscheid tussen de particuliere en zakelijke markt soms wordt doorkruist omdat eenzelfde financieel product aan beide typen van klanten wordt aangeboden. De verstrekte cijfers tonen echter aan dat geen mededingingsproblemen zullen ontstaan als gevolg van de fusie. De hoogste gezamenlijke marktaandelen van Kredietbank en CERA zijn te vinden binnen zogenaamde termijnrekeningen, waar partijen een marktaandeel van [Geschrapt - bedrijfsgeheim: minder dan 30%] hebben op basis van cijfers van 1997. Echter, daarmee zou Kredietbank/CERA nog geen marktleider zijn, omdat één van haar concurrenten (Gemeentekrediet) op basis van dezelfde berekening een aandeel van [Geschrapt - bedrijfsgeheim: minder dan 30%] zou hebben. Andere concurrenten, zoals de Generale Bank en BBL hebben een marktaandeel van meer dan 10%. Voor het product "handelswissels en acceptkrediet" zou het marktaandeel [Geschrapt - bedrijfsgeheim: minder dan 30%] bedragen, maar daar is de Generale Bank marktleider met [Geschrapt - bedrijfsgeheim: minder dan 35%] en heeft BBL eveneens een aandeel van meer dan 10%. Verder kan nog genoemd worden de markt voor bemiddeling op de Brusselse Effectenbeurs. Kredietbank is daar weliswaar marktleider, maar haar marktaandeel is niet hoger dan [Geschrapt - bedrijfsgeheim: minder dan 25%] en de activiteiten van CERA, als achtste gerangschikt in termen van marktaandeel, zijn daar relatief gering.

B. Verzekeringsactiviteiten

18. De ondernemingen die op dit moment de verzekeringsactiviteiten uitvoeren, ABB en Fidelitas/Omniver/Omniver Leven, zijn vrijwel uitsluitend actief in België. Op geen van de boven gedefinieerde relevante markten overschrijdt de nieuwe entiteit een marktaandeel van 15%. Het hoogste (gecombineerde) marktaandeel is [Geschrapt - bedrijfsgeheim: tussen 10 en 15%] voor individuele levensverzekeringen. Op grond van deze gegevens kan niet gezegd worden dat de overname significante gevolgen heeft voor de mededinging en kan een verdere beoordeling van de gevolgen van de overname voor wat betreft verzekeringsactiviteiten achterwege worden gelaten.

VI. CONCLUSIE

19. Op basis van de bovenstaande gegevens kan geconcludeerd worden dat de aangemelde operatie niet tot gevolg heeft dat een machtspositie wordt versterkt of in het leven wordt geroepen die tot gevolg heeft dat de daadwerkelijke mededinging op de EER markt of een wezenlijk deel daarvan op significante wijze wordt belemmerd. De overname kan daarom als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt worden verklaard.

Voor de Commissie