BESLUIT 2010/430/GBVB VAN DE RAAD

van 26 juli 2010

tot instelling van een Europees netwerk van onafhankelijke denktanks inzake non-proliferatie ter ondersteuning van de uitvoering van een EU-strategie ter bestrijding van de verspreiding van massavernietigingswapens

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag betreffende de Europese Unie, en met name op artikel 26, lid 2, en artikel 31, lid 1,

Overwegende hetgeen volgt:

Op 12 december 2003 heeft de Europese Raad de EU-strategie ter bestrijding van de verspreiding van massavernietigingswapens (de EU-MVW-strategie) aangenomen, met in hoofdstuk III een lijst van maatregelen die zowel in de Unie als in derde landen moeten worden getroffen.

De Raad heeft op 8 december 2008 conclusies aangenomen alsmede een document getiteld „Nieuwe actielijnen voor de Europese Unie in de strijd tegen de proliferatie van massavernietigingswapens en de overbrengingsmiddelen daarvoor” waarin gesteld wordt dat proliferatie van MVW nog steeds een van de grootste veiligheidsproblemen vormt en dat een non-proliferatiebeleid een essentieel onderdeel van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid is.

In de nieuwe actielijnen onderstreept de Raad dat het EU-optreden ter voorkoming van proliferatie baat kan hebben bij de ondersteuning van een niet-gouvernementeel netwerk inzake non-proliferatie, waarin instellingen voor buitenlands beleid en onderzoekscentra die gespecialiseerd zijn in de strategische domeinen van de Unie, worden samengebracht en dat verankerd is in reeds bestaande nuttige netwerken. Dit netwerk kan worden uitgebreid tot instellingen in derde landen waarmee de Unie een specifieke dialoog inzake non-proliferatie voert.

De Europese Raad heeft op 15-16 december 2005 de EU-strategie ter bestrijding van de illegale accumulatie van en handel in handvuurwapens en lichte wapens (de EU-SALW-strategie) en munitie daarvoor aangenomen, waarin de richtsnoeren voor het EU-optreden op het gebied van SALW staan. Volgens de EU-SALW-strategie vormen de illegale handel in en de buitensporige accumulatie van SALW en munitie daarvoor een ernstige bedreiging voor de internationale vrede en veiligheid.

Een van de doelstellingen van de EU-SALW-strategie is het in de hand werken van een echte multilaterale aanpak bij de ontwikkeling van internationale, regionale en interne mechanismen in de Unie en haar lidstaten tegen het aanbod en de destabiliserende verspreiding van SALW en munitie daarvoor,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

1. Met het oog op een verbeterde toepassing van de EU-MVW-strategie, die gebaseerd is op effectief multilateralisme, preventie en samenwerking met derde landen, wordt een Europees netwerk van onafhankelijke denktanks inzake non-proliferatie ingesteld, ter bevordering van de volgende doelstellingen:

bevorderen van de politieke en veiligheidsgerelateerde dialoog en de langetermijndiscussie over maatregelen voor de bestrijding van de proliferatie van MVW en de overbrengingsmiddelen daarvoor in de civiele samenleving, en meer bepaald onder deskundigen, onderzoekers en academici;

de deelnemers aan de betrokken voorbereidende vergaderingen van de Raad de gelegenheid bieden het netwerk te consulteren over met non-proliferatie verband houdende vraagstukken en de vertegenwoordigers van de lidstaten in staat te stellen deel te nemen aan de vergaderingen van het netwerk, die voorgezeten worden door de vertegenwoordiger van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (HV);

derde landen meer bewust maken van de problemen van proliferatie en van de noodzaak van samenwerking met de Unie en in multilaterale fora, met name de Verenigde Naties, teneinde zorgwekkende proliferatieprogramma’s wereldwijd te voorkomen, te ontmoedigen, te stoppen en waar mogelijk geheel te doen verdwijnen.

2. In het licht van de EU-SALW-strategie zal het voorgestelde netwerk van onafhankelijke Europese denktanks inzake non-proliferatie zijn werkzaamheid niet beperken tot vraagstukken in verband met de door de proliferatie van MVW veroorzaakte dreiging, maar zich ook buigen over kwesties die met conventionele wapens, zoals SALW, te maken hebben. Dat het netwerk zich ook met conventionele wapens zal bezighouden, biedt een uitstekend handvat voor dialoog en aanbevelingen voor EU-optreden op dit gebied, binnen het kader van de uitvoering van de EU-SALW-strategie en het EU-beleid inzake conventionele wapens.

3. In deze context hebben de door de Unie te steunen projecten betrekking op de volgende specifieke activiteiten:

In de bijlage gaat een nadere omschrijving van bovenbedoelde projecten.

Artikel 2

1. De hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (HV) is verantwoordelijk voor de uitvoering van dit besluit.

2. Met de technische uitvoering van de in artikel 1, lid 3, bedoelde projecten is het „EU-Consortium non-proliferatie” belast, gebaseerd op „La Fondation pour la recherche stratégique” (FRS), „the Peace Research Institute Frankfurt” (HSFK/PRIF), „the International Institute for Strategic Studies” (IISS) en „the Stockholm International Peace Research Institute” (SIPRI). Het EU-Consortium non-proliferatie voert deze taak uit onder verantwoordelijkheid van de HV. De HV treft daartoe de nodige voorzieningen met het consortium.

Artikel 3

1. Het financieel referentiebedrag voor de uitvoering van de in artikel 1, lid 3, bedoelde projecten bedraagt 2 182 000 EUR.

2. De financiering van de in lid 1 gespecificeerde uitgaven wordt beheerd overeenkomstig de procedures en voorschriften die van toepassing zijn op de algemene begroting van de Unie.

3. De Commissie houdt toezicht op het correct beheer van de in lid 1 bedoelde uitgaven. Hiertoe sluit zij een financieringsovereenkomst met het „EU-Consortium non-proliferatie”. In de overeenkomst wordt bepaald dat het consortium er zorg voor moet dragen dat de EU-bijdrage zichtbaar is in een mate die overeenstemt met haar omvang.

4. De Commissie streeft ernaar om de in lid 3 bedoelde financieringsovereenkomst zo spoedig mogelijk na de inwerkingtreding van dit besluit te sluiten. Zij stelt de Raad in kennis van eventuele moeilijkheden en van de datum van sluiting van de financieringsovereenkomst.

Artikel 4

1. De HV brengt verslag uit aan de Raad over de toepassing van dit besluit op basis van de regelmatige rapporten van het „EU-Consortium non-proliferatie”. Deze rapporten vormen de basis voor de evaluatie door de Raad.

2. De Commissie brengt verslag uit over de uitvoering van de in artikel 1, lid 3, bedoelde projecten.

Artikel 5

1. Dit besluit treedt in werking op de dag waarop het wordt vastgesteld.

2. Het loopt af 36 maanden na de sluiting van de in artikel 3, lid 3, bedoelde financieringsovereenkomst.

Het loopt echter af zes maanden nadat het in werking is getreden indien de financieringsovereenkomst niet voor die tijd is gesloten.

BIJLAGE

ONTWERP-BESLUIT VAN DE RAAD TOT INSTELLING VAN EEN EUROPEES NETWERK VAN ONAFHANKELIJKE DENKTANKS INZAKE NON-PROLIFERATIE TER ONDERSTEUNING VAN DE UITVOERING VAN EEN EU-STRATEGIE TEGEN DE VERSPREIDING VAN MASSAVERNIETIGINGSWAPENS (EU-MVW-STRATEGIE)

1. Doelen

Doel van dit besluit is implementatie van de beleidsaanbeveling die de Raad op 8 december 2008 heeft vastgesteld in een document getiteld „Nieuwe actielijnen voor de Europese Unie in de strijd tegen de proliferatie van massavernietigingswapens en de overbrengingsmiddelen daarvoor”. Volgens dat document kan het EU-optreden ter voorkoming van proliferatie baat hebben bij de ondersteuning van een niet-gouvernementeel netwerk inzake non-proliferatie, waarin instellingen voor buitenlands beleid en onderzoekscentra die gespecialiseerd zijn in de strategische domeinen van de Europese Unie, worden samengebracht en dat verankerd is in reeds bestaande nuttige netwerken. Dit netwerk kan worden uitgebreid tot instellingen in derde landen waarmee de Europese Unie een specifieke dialoog inzake non-proliferatie voert.

Dit netwerk van onafhankelijke denktanks voor non-proliferatie zou bedoeld zijn ter bevordering van de politieke en veiligheidsgerelateerde dialoog en de langetermijndiscussie over maatregelen voor de bestrijding van de proliferatie van massavernietigingswapens (MVW) en de overbrengingsmiddelen daarvoor in de civiele samenleving, en meer bepaald onder deskundigen, onderzoekers en academici. Het zal een nuttige opstap vormen voor non-proliferatieactiviteiten van de Europese Unie en de internationale gemeenschap.

De werkzaamheden van het netwerk moeten worden uitgebreid tot kwesties die met conventionele wapens, waaronder SALW, te maken hebben, daaronder begrepen maatregelen om de continue uitvoering van de EU-SALW-strategie van 2005 te bewerkstelligen. Dankzij dit netwerk kunnen nieuwe dimensies van het optreden van de Unie worden ontwikkeld, die zowel de preventieve als de repressieve kant van met conventionele wapens verband houdende veiligheidsaspecten omvatten, onder meer illegale handel in en de buitensporige accumulatie van SALW en munitie daarvoor, zoals bepaald in de EU-SALW-strategie. Het voorkomen van de illegale en ongereguleerde handel in conventionele wapens, waaronder SALW, is ook onderkend als EU-prioriteit in het kader van proces voor een wapenhandelsverdrag.

Het netwerk zou ertoe kunnen bijdragen landen van buiten de Europese Unie meer bewust te maken van de problemen rond MVW-proliferatie en conventionele wapens, onder meer de illegale handel in en buitensporige accumulatie van SALW en munitie daarvoor en van de noodzaak van samenwerking met de Europese Unie en in multilaterale fora, met name de VN, teneinde zorgwekkende proliferatieprogramma’s wereldwijd te voorkomen, te ontmoedigen, te stoppen en waar mogelijk geheel te doen verdwijnen.

De Europese Unie wil dit netwerk als volgt ondersteunen:

— door het organiseren van een startvergadering en een jaarlijkse conferentie, met het oog op het voorleggen van een rapport en/of aanbevelingen aan de vertegenwoordiger van de HV;

— door het instellen van een internetplatform ter facilitering van de contacten en ter bevordering van de dialoog over onderzoek binnen het netwerk van denktanks.

2. Organisatie van het netwerk

Dit netwerk moet open staan voor alle betrokken onderzoeksinstellingen en denktanks van de Europese Unie, en de meningsverscheidenheid in de Europese Unie volledig eerbiedigen.

Het netwerk moet contacten tussen deskundigen van buiten de overheid, de vertegenwoordigers van de lidstaten en de EU-instellingen faciliteren. Het netwerk moet gereed zijn om samen te werken met niet-gouvernementele actoren uit derde landen, conform de EU-MVW- en SALW-strategieën van de Europese Unie, die gebaseerd zijn op multilateralisme en internationale samenwerking. Tot de taakomschrijving van het netwerk moet behoren non-proliferatie van MVW, de overbrengingsmiddelen daarvoor, en kwesties die met conventionele wapens, zoals SALW, te maken hebben.

Het netwerk zal worden voorgezeten door de vertegenwoordiger van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (HV), conform de binnen het Centrum voor MVW vastgestelde richtsnoeren inzake non-proliferatiemaatregelen. De deelnemers aan de betrokken voorbereidende vergaderingen van de Raad (CODUN/CONOP/COARM enz.) zullen het netwerk kunnen consulteren over thema’s die met non-proliferatie en conventionele wapens, waaronder SALW, verband houden, en hun vertegenwoordigers kunnen de vergaderingen van het netwerk bijwonen. Indien haalbaar, kunnen de vergaderingen van het netwerk gelijktijdig met de vergaderingen van de werkgroepen worden georganiseerd.

Het „EU-Consortium non-proliferatie”, gebaseerd op FRS, HSFK/PRIF, IISS en SIPRI, wordt belast met het beheer van het project, in nauwe samenwerking met de vertegenwoordiger van de HV.

Het consortium zal, in overleg met de vertegenwoordiger van de HV en de lidstaten, deelnemers die gespecialiseerd zijn in met non-proliferatie en conventionele wapens verband houdende thema’s uitnodigen voor de startvergadering en een jaarlijkse conferentie. Deelnemers moeten hun deskundigheid bewijzen door een aantal publicaties of andere onderzoeksactiviteiten op het gebied van met non-proliferatie van MVW en conventionele wapens verband houdende thema’s.

3. Beschrijving van de projecten

3.1. Project 1: Organisatie van een startvergadering en een jaarlijkse conferentie met een rapport en/of aanbevelingen

3.1.1. Doel van het project

De startvergadering heeft tot doel een Europees netwerk van in de Europese Unie gevestigde onafhankelijke denktanks in te stellen. De startvergadering, onder voorzitterschap van de vertegenwoordiger van de HV, moet de activiteiten van het netwerk organiseren en een jaarlijkse conferentie voorbereiden, met het oog op het aanbieden van een rapport en/of aanbevelingen aan de vertegenwoordiger van de HV.

De bedoeling is dat in de jaarlijkse non-proliferatie conferentie van het Carnegie-type, met deelneming van overheidsdeskundigen en onafhankelijke denktanks van de Europese Unie en derde landen, verdere maatregelen worden besproken en in kaart gebracht ter bestrijding van de proliferatie van MVW en de overbrengingsmiddelen daarvoor en om problemen in verband met conventionele wapens aan te pakken, onder meer het tegengaan van illegale handel en de buitensporige accumulatie van SALW en munitie daarvoor. De jaarlijkse conferentie kan worden onderverdeeld in themaclusters en een afsluitende plenaire vergadering, voorgezeten door de vertegenwoordiger van de HV.

Op basis van de jaarlijkse conferentie, wordt een beleidsgericht rapport en een pakket actiegerichte aanbevelingen opgesteld ten behoeve van de vertegenwoordiger van de HV. Het rapport zou dan verspreid worden onder de betrokken EU-instellingen en de lidstaten, en online beschikbaar worden gemaakt.

3.1.2. Resultaten van het project

— vaststellen van een werkwijze voor het Europees netwerk van onafhankelijke denktanks inzake non-proliferatie;

— instellen van een grote Europese non-proliferatieconferentie die het belangrijkste forum wordt voor het bevorderen van maatregelen voor de bestrijding van de proliferatie van MVW en de overbrengingsmiddelen daarvoor en het aanpakken van problemen in verband met conventionele wapens, onder meer het tegengaan van illegale handel en de buitensporige accumulatie van SALW en munitie daarvoor;

— indienen van een beleidsgeoriënteerd rapport en/of actiegerichte aanbevelingen die de uitvoering van de EU-MVW- en SALW-strategieën verbeteren en een nuttige opstap vormen voor activiteiten inzake non-proliferatie en conventionele wapens van de Europese Unie en de internationale gemeenschap;

— de EU-instellingen, de lidstaten, de civiele samenleving en derde landen meer besef en kennis bij te brengen over MVW en hun overbrengingsmiddelen, zodat zij beter kunnen anticiperen.

3.1.3. Omschrijving van het project

Het project behelst de organisatie van twee startvergaderingen, twee jaarlijkse vergaderingen en het opstellen van twee rapporten en/of aanbevelingen.

— een startvergadering met deelneming van 50 onafhankelijke denktanks van de Europese Unie, die gespecialiseerd zijn in met non-proliferatie en conventionele wapens verband houdende thema’s, waaronder SALW,

— een jaarlijkse conferentie met deelneming van overheidsdeskundigen en tot 200 onafhankelijke denktanks van de Europese Unie en derde landen, die gespecialiseerd zijn in met non-proliferatie en conventionele wapens verband houdende thema’s, waaronder SALW;

— een beleidsgeoriënteerd rapport en/of actiegerichte aanbevelingen die de uitvoering van de EU-MVW- en SALW-strategieën zullen verbeteren.

3.2. Project 2: Opzetten van een internetplatform

3.2.1. Doel van het project

Het opzetten van een internetwebsite zal de contacten tussen de vergaderingen van het netwerk vergemakkelijken en de dialoog over onderzoek tussen de non-proliferatie denktanks stimuleren. De EU-instellingen en de lidstaten kunnen ook baat hebben bij een gespecialiseerde website waar de deelnemers aan het netwerk vrijelijk informatie en ideeën kunnen uitwisselen, hun studies kunnen publiceren over thema’s die verband houden met non-proliferatie van MVW en hun overbrengingsmiddelen en met conventionele wapens, waaronder SALW. De website zou gecombineerd kunnen worden met een elektronische nieuwsbrief.

Het project moet online een vervolg geven aan de evenementen en een venster voor Europees onderzoek bieden. Het moet mede leiden tot een efficiënte verspreiding van onderzoeksresultaten binnen de denktank-gemeenschap en in overheidskringen. Daardoor zou beter moeten worden geanticipeerd op en zou er betere kennis moeten zijn over de dreigingen die verband houden met de proliferatie van MVW en de overbrengingsmiddelen daarvoor, en met conventionele wapens, onder meer de illegale handel in en de buitensporige accumulatie van SALW en de munitie daarvoor.

3.2.2. Resultaten van het project

— een platform tot stand brengen waar non-proliferatie denktanks hun onafhankelijke standpunten en analysen over met de proliferatie van MVW en conventionele wapens, waaronder SALW verband houdende thema’s, kunnen delen;

— een beter begrip van de EU-MVW- en SALW-strategieën bij de civiele samenleving bevorderen en een interface vormen tussen de Europese Unie en het netwerk van denktanks;

— het gratis downloaden mogelijk maken van documenten over de vergaderingen van het netwerk en van onafhankelijke denktanks die hun onderzoeksresultaten willen delen zonder financiële tegenprestatie;

— de EU-instellingen, de lidstaten, de civiele samenleving en derde landen meer besef en kennis bij te brengen over met conventionele wapens, MVW en hun overbrengingsmiddelen verband houdende thema’s, zodat zij beter kunnen anticiperen.

3.2.3. Omschrijving van het project

Indien haalbaar en wenselijk kan worden nagedacht over het gebruik van technologie van het facebook-type, teneinde kosten te besparen, actieve onlinecommunicatie en de uitwisseling van informatie tussen de deelnemers aan het netwerk in een vertrouwd milieu mogelijk te maken. Het „EU-Consortium non-proliferatie”, gebaseerd op FRS, HSFK/PRIF, IISS en SIPRI, dat de leiding over het project heeft, zou belast zijn met webhosting, webontwerp en het technische onderhoud van de website. Het consortium kan een basisopleiding over de website verstrekken aan de vertegenwoordiger van de HV en de bevoegde werkgroepen van de Raad.

4. Duur

De totale geschatte duur van de uitvoering van de projecten zal 36 maanden bedragen.

5. Begunstigden

5.1. Directe begunstigden

De proliferatie van MVW door zowel staten als terroristen is in de Europese veiligheidsstrategie als in de EU-MVW-strategie bestempeld als de potentieel belangrijkste bedreiging voor de veiligheid van de Europese Unie. Evenzo vormen volgens de EU-SALW-strategie de illegale handel in en de buitensporige accumulatie van SALW en munitie daarvoor een ernstige bedreiging voor de internationale vrede en veiligheid. De voorgestelde projecten dienen de doelstellingen van het Europees veiligheids- en defensiebeleid en dragen bij tot het bereiken van de in de Europese veiligheidsstrategie vastgestelde doelstellingen.

5.2. Indirecte begunstigden

De indirecte begunstigden van dit project zijn:

a) onafhankelijke denktanks die gespecialiseerd zijn in met non-proliferatie en conventionele wapens verband houdende thema’s, waaronder SALW, uit de Europese Unie en derde landen;

b) EU-instellingen;

c) EU-lidstaten;

d) derde landen.

6. Deelneming door derde partijen

De projecten worden volledig gefinancierd krachtens dit besluit. Deskundigen van de netwerken mogen als deelnemende derde partijen worden beschouwd. Zij zullen hun werkzaamheden verrichten volgens hun standaardwerkwijze.

7. Procedurele aspecten, coördinatie en het Stuurcomité

Het Stuurcomité is samengesteld uit een vertegenwoordiger van de HV en van het uitvoeringsorgaan vermeld in punt 8. Het Stuurcomité zal de uitvoering van het besluit van de Raad regelmatig evalueren, ten minste elk half jaar, ook met behulp van elektronische communicatiemiddelen.

8. Uitvoeringsorgaan

Met de technische uitvoering van dit besluit van de Raad wordt het „EU-Consortium non-proliferatie” belast, gebaseerd op FRS, HSFK/PRIF, IISS en SIPRI, dat zijn taken zal uitvoeren onder toezicht van de HV. Bij de uitvoering van zijn activiteiten werkt het consortium samen met de HV, en de lidstaten en andere verdragsluitende staten en internationale organisaties, naargelang van het geval.