NL Publicatieblad van de Europese Unie C 261/1

ADVIES VAN DE COMMISSIE

van 7 augustus 2015

over de ontwerpverordening van de Europese Centrale Bank betreffende het verzamelen van gedetailleerde kredietgegevens en gegevens betreffende kredietrisico

(2015/C 261/01)

1. Inleiding

Op 26 juni 2015 heeft de Commissie een verzoek van de Europese Centrale Bank (ECB) ontvangen om advies over een ontwerpverordening betreffende het verzamelen van gedetailleerde kredietgegevens en gegevens betreffende kredietrisico (hierna „de ontwerpverordening van de ECB” genoemd).

De Commissie is verheugd over dit verzoek en erkent dat de ECB hiermee handelt in overeenstemming met haar verplichting de Commissie over ontwerpverordeningen van de ECB te raadplegen zodra er verbanden zijn met de vereisten van de Commissie op het gebied van de statistiek, zoals bepaald in artikel 5, lid 2, van Verordening (EG) nr. 2533/98 van de Raad met betrekking tot het verzamelen van statistische gegevens door de ECB (1), teneinde de onderlinge samenhang te garanderen die nodig is voor de productie van statistieken die aan de respectieve informatievereisten van de ECB en de Commissie voldoen. Een goede samenwerking tussen de ECB en de Commissie is zowel voor beide instellingen als voor de gebruikers en de respondenten van nut, omdat daardoor op efficiëntere wijze Europese statistieken kunnen worden geproduceerd.

De Commissie ondersteunt de noodzaak van een geharmoniseerde aanpak bij het verzamelen van kredietgegevens en gegevens betreffende kredietrisico op microniveau volledig. De verdiensten van het voorstel zijn duidelijk en significant en van belang voor een groot aantal belanghebbenden en voor verschillende doeleinden, waaronder monetair en macroprudentieel beleid, taken op het gebied van bankentoezicht en kredietmarktanalyse.

2. Opmerkingen over en voorgestelde wijzigingen van het wetgevingsvoorstel

De Commissie merkt op dat in de ontwerpverordening van de ECB, wat de definities van institutionele sectoren en financiële instrumenten betreft, de nodige aandacht wordt geschonken aan het Europees systeem van nationale en regionale rekeningen (ESR 2010) dat is ingesteld bij Verordening (EU) nr. 549/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 21 mei 2013 betreffende het Europees systeem van nationale en regionale rekeningen in de Europese Unie (2).

Als toekomstige potentiële gebruiker van de statistische gegevensverzamelingen die uit de ontwerpverordening van de ECB zullen voortvloeien, heeft de Commissie de volgende opmerkingen:

2.1. Waarnemingsgebied van de gegevensverzameling

Gezien de ambitieuze omvang van het waarnemingsgebied en de mate waarin deze gegevens de besluitvorming in verschillende fasen van het wetgevingsproces kunnen verbeteren (effectbeoordelingen op het moment van de voorgestelde nieuwe wetgeving, evaluaties achteraf, zoals geregeld in de wetgeving vereist), is het essentieel dat de Commissie zowel tot gedetailleerde als tot geaggregeerde gegevens toegang heeft.

De Commissie stelt voor het waarnemingsgebied van de gegevensverzameling te vergroten door het uit te breiden met gegevens over consumentenkredieten, die in principe door alle kredietverleners (en niet alleen monetaire financiële instellingen) en tevens grensoverschrijdend kunnen worden aangeboden. Dit zou de lacunes in de bestaande kredietstatistieken opvullen. Het verzamelen van deze gegevens is voor de Commissie van cruciaal belang om toezicht op de prestaties op de markt voor consumentenkrediet te kunnen houden en aan haar verplichtingen uit hoofde van artikel 27 van Richtlijn 2008/48/EG van het Europees Parlement en de Raad (3) inzake kredietovereenkomsten voor consumenten te kunnen voldoen. De categorie consumptieve kredieten moet betrekking hebben subcategorieën als voorschotten in rekening-courant, kredietkaarten, kredietlijnen en andere consumentenkredieten.

Om een breed en volledig overzicht van de kredietpositie’s van de financiële sector en de daarmee samenhangende kredietrisico’s te krijgen, moet bovendien, zodra dat mogelijk is, de populatie van informatieplichtigen worden uitgebreid naar „andere financiële instellingen die zich bezighouden met het verstrekken van leningen”.

Ten slotte merkt de Commissie op dat gegevens, indien mogelijk, uit bestaande databanken moeten worden verkregen om de kosten van het verzamelen van ervan te beperken. Veel aanvullende niet-kredietgerelateerde gegevens van kmo’s (waaronder wettelijk adres, grootte en aantal werknemers) kunnen bijvoorbeeld uit de RIAD-database worden opgevraagd.

2.2. Specifieke opmerkingen over de bescherming van persoonsgegevens

De Commissie is van mening dat de tekst van de ontwerpverordening van de ECB, wat de bescherming van persoonsgegevens betreft, moet worden versterkt. Wanneer de in de ontwerpverordening van de ECB vastgelegde maatregelen met zich brengen dat persoonsgegevens moeten worden verwerkt, moeten deze maatregelen worden uitgevoerd overeenkomstig de EU-wetgeving betreffende de bescherming van deze gegevens, met name Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 1995 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens (4) en de desbetreffende nationale uitvoeringsmaatregelen, alsmede Verordening (EG) nr. 45/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2000 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door de communautaire instellingen en organen en betreffende het vrĳe verkeer van die gegevens (5). De Commissie stelt daarom voorstellen om in de overwegingen van de ontwerpverordening van de ECB naar deze algemeen geldende wetgeving te verwijzen, alsmede om in artikel 13 daarvan, ter vervanging van het voorgestelde artikel 13, lid 2, een duidelijke verplichting op te nemen tot eerbiediging van het EU-recht betreffende de bescherming van persoonsgegevens, met name Richtlijn 95/46/EG en Verordening (EG) nr. 45/2001

Artikel 13, lid 1, komt dan als volgt te luiden: „De in deze verordening vastgelegde maatregelen worden uitgevoerd overeenkomstig het recht van de Unie betreffende de bescherming van persoonsgegevens, in het bijzonder Richtlijn 95/46/EG betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en de desbetreffende nationale uitvoeringsmaatregelen, alsmede Verordening (EG) nr. 45/2001 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door de communautaire instellingen en organen en betreffende het vrĳe verkeer van die gegevens.”.

De Commissie pleit ook voor een voorzichtiger aanpak bij het aan derden verlenen van toegang tot persoonlijke gegevens. Onder verwijzing naar overweging 18 van de ontwerpverordening van de ECB acht de Commissie het niet passend om andere kredietgegevensbanken dan de centrale kredietregisters toe te staan gegevens te hergebruiken zonder nadere specificatie van deze derden, met name niet zonder toestemming van de overige betrokken partijen. De Commissie stelt daarom voor om in overweging 18 de woorden „en andere relevante, door de overheidssector opgestelde kredietgegevensverzamelingen” te schrappen. In dezelfde zin stelt de Commissie voor om in artikel 11, lid 1, van de ontwerpverordening van de ECB de woorden „en derden tot dergelijke gegevens toegang te verlenen” te schrappen. Bovendien moet artikel 11, lid 3, worden gewijzigd zodat het alleen niet rechtspersonen, maar ook natuurlijke personen betreft.

2.3. Overige opmerkingen

De Commissie is van mening dat de aansprakelijkheidsaspecten betreffende de verzamelde gegevens beter kunnen worden toegelicht. Het is bijvoorbeeld niet duidelijk wie er voor de ontwikkeling en het onderhoud van de genoemde beveiligde kanalen verantwoordelijk is en of de noodzakelijke infrastructuur al beschikbaar is. Het is ook niet helemaal duidelijk of gegevens (over huishoudens) aan de bron zullen worden geanonimiseerd op het niveau van de centrale gegevensbank alvorens deze in de AnaCredit-databank op te slaan, of bij het opvragen van de gegevens voor de terugkoppeling.

Indien mogelijkheden voor de terugkoppeling van informatie worden gecreëerd, moeten publieke en private kredietverleners op gelijke voet worden behandeld. Een dergelijke behandeling voorkomt potentiële marktverstorende effecten, zoals een openbaar centraal register met gegevens die niet beschikbaar zijn voor concurrerende particuliere dienstverleners die inlichtingen over kredietwaardigheid verstrekken.

De Commissie deelt de opvatting dat voor de terugkoppeling van informatie een voldoende mate van flexibiliteit noodzakelijk is. Te veel nationale vrijheid kan echter tot concurrentieverstoringen binnen de EU leiden en aldus het bestaande ecosysteem voor kredietinformatie schaden. Om dit te voorkomen, kan het gerechtvaardigd zijn om centraal regels over de terugkoppeling van informatie op te stellen. Uit de ontwerpverordening van de ECB blijkt niet of de lidstaten lagere drempels mogen toepassen en of dit wordt aangemoedigd. De doelstellingen van AnaCredit kunnen in het algemeen beter worden gedefinieerd. Momenteel is het aantal mogelijke doeleinden zeer ruim. Het niveau van toegankelijkheid van informatie (bv. geanonimiseerd, tijdig, geaggregeerd enz.) moet voor elke categorie gebruikers duidelijk worden gemaakt.

Er moeten verwijzingen naar de kosten-batenanalyse worden toegevoegd. Dergelijke verwijzingen vergroten de geloofwaardigheid van het voorstel en maken het evenwichtiger wat betreft het effect ervan.

3. Conclusie

De Commissie steunt de ontwerpverordening van de ECB, aangezien deze tot gevolg zou hebben dat op microniveau kredietgegevens en gegevens betreffende kredietrisico beschikbaar komen, hetgeen is voor belanghebbenden en de Commissie zelf van groot belang is.

De Commissie is echter van mening dat aan de bovengenoemde punten gevolg moet worden gegeven.

Gedaan te Brussel, 7 augustus 2015. Voor de Commissie Marianne THYSSEN Lid van de Commissie

(1) PB L 318 van 27.11.1998, blz. 8.

(2) PB L 174 van 26.6.2013, blz. 1.

(3) PB L 133 van 22.5.2008, blz. 66.

(4) PB L 281 van 23.11.1995, blz. 31.

(5) PB L 8 van 12.1.2001, blz. 1.