BESLUIT Nr. 377/2013/EU VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

van 24 april 2013

tot tijdelijke afwijking van Richtlijn 2003/87/EG tot vaststelling van een regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten binnen de Gemeenschap

(Voor de EER relevante tekst)

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 192, lid 1,

Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen,

Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (1),

Na raadpleging van het Comité van de Regio’s,

Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure (2),

Overwegende hetgeen volgt:

In de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie (ICAO) is vooruitgang geboekt in de richting van een goedkeuring op de 38e ICAO-vergadering van 24 september tot 4 oktober 2013 van een mondiaal kader voor beleid inzake emissievermindering dat de toepassing door staten van op marktwerking gebaseerde maatregelen voor emissies van de internationale luchtvaart bevordert, en voor de ontwikkeling van een mondiale op marktwerking gebaseerde maatregel („MBM”). Een dergelijk kader kan een belangrijke bijdrage leveren aan de reductie van de nationale, regionale en mondiale CO2-emissies.

Om deze vorderingen te vergemakkelijken en een impuls te geven is het wenselijk de handhaving op te schorten van vereisten die vóór de 38e ICAO-vergadering ontstaan en vluchten betreffen van en naar luchtvaartterreinen in landen buiten de Unie die geen lid zijn van de Europese Vrijhandelsassociatie (EVA), onderhorigheden en gebiedsdelen van staten die deelnemen aan de Europese Economische Ruimte (EER) of landen die een toetredingsverdrag met de Unie hebben ondertekend. Er mogen daarom geen maatregelen worden genomen tegen luchtvaartexploitanten met betrekking tot de vereisten die voortvloeien uit Richtlijn 2003/87/EG van het Europees Parlement en de Raad (3) , voor de rapportage van geverifieerde emissies voor de kalenderjaren 2010, 2011 en 2012 en voor de overeenkomstige inlevering van emissierechten voor 2012 van vluchten van en naar die luchtvaartterreinen. Voor luchtvaartexploitanten die dat wensen, moet het mogelijk zijn aan die vereisten te blijven voldoen.

Om concurrentieverstoringen te voorkomen, moet de in dit besluit bepaalde afwijking enkel gelden ten aanzien van luchtvaartexploitanten die geen kosteloze emissierechten hebben ontvangen of die alle kosteloze emissierechten welke zijn verleend voor zulke activiteiten in 2012, hebben teruggegeven. Om dezelfde reden mogen die emissierechten niet in aanmerking worden genomen ter berekening van de rechten om internationale kredieten te gebruiken in het kader van Richtlijn 2003/87/EG.

Luchtvaartemissierechten voor 2012 die niet aan zulke luchtvaartexploitanten zijn verleend of zijn teruggegeven, moeten via annulering uit de omloop worden genomen. Als gevolg van de tenuitvoerlegging van dit besluit moet het aantal luchtvaartemissierechten dat wordt geveild, worden aangepast, om te zorgen voor de naleving van artikel 3 quinquies, lid 1, van Richtlijn 2003/87/EG.

De afwijking bepaald in dit besluit zou geen invloed mogen hebben op de milieu-integriteit en de overkoepelende doelstelling van de Uniewetgeving inzake klimaatverandering, en evenmin mogen leiden tot concurrentieverstoring. Zodoende en ter vrijwaring van de overkoepelende doelstelling van Richtlijn 2003/87/EG, die deel uitmaakt van het wettelijk kader voor de Unie voor het verwezenlijken van haar onafhankelijke verbintenis om voor het einde van 2020 haar emissies terug te dringen tot 20 % onder het niveau van 1990, moet die richtlijn blijven gelden voor vluchten van of naar luchtvaartterreinen op het grondgebied van een lidstaat, alsook voor vluchten naar of van luchtvaartterreinen in bepaalde nauw verbonden of geassocieerde gebieden of landen buiten de Unie.

De in dit besluit bepaalde afwijking heeft uitsluitend betrekking op luchtvaartemissies van 2012. De ICAO-Groep op hoog niveau inzake de internationale luchtvaart en klimaatverandering (HGCC) is opgericht om richtsnoeren te geven voor de ontwikkeling van een kader voor MBM’s, de haalbaarheid van opties voor een mondiale MBM te onderzoeken en een serie technische en operationele maatregelen vast te stellen. De Unie heeft deze afwijking opgenomen om de weg te effenen voor een overeenkomst op de 38e ICAO-vergadering over een realistisch tijdschema voor de ontwikkeling van een mondiale MBM na de 38e ICAO-vergadering en over een kader voor het vergemakkelijken van een omvattende toepassing van de nationale en regionale MBM’s op de internationale luchtvaart, in afwachting van de toepassing van de mondiale MBM. Op deze basis is het mogelijk, met het oog op de bevordering van een optimale interactie tussen de uitkomst hiervan, welke deze ook moge zijn, en de Unieregeling voor de handel in broeikasgasemissierechten, verdere stappen te overwegen. In dit verband moet de Commissie, bij de afweging van de noodzaak tot verdere maatregelen, ook rekening houden met de mogelijke gevolgen voor het luchtverkeer binnen Europa teneinde concurrentieverstoringen te voorkomen.

Het is van essentieel belang dat luchtvaartexploitanten en nationale autoriteiten rechtszekerheid wordt geboden met het oog op de uiterste termijn voor inlevering van 30 april 2013 als bedoeld in Richtlijn 2003/87/EG. Dit besluit moet daarom van toepassing zijn vanaf de datum waarop het wordt vastgesteld,

HEBBEN HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

In afwijking van artikel 16 van Richtlijn 2003/87/EG nemen de lidstaten geen maatregelen tegen luchtvaartexploitanten met betrekking tot de vereisten van artikel 12, lid 2 bis, en artikel 14, lid 3, van die richtlijn voor de kalenderjaren 2010, 2011 en 2012 ten aanzien van activiteiten van en naar luchtvaartterreinen in landen buiten de Unie die geen lid zijn van de EVA, onderhorigheden en gebiedsdelen van landen die deelnemen aan de EER of landen die een toetredingsverdrag met de Unie hebben ondertekend, wanneer aan zulke luchtvaartexploitanten in 2012 geen kosteloze emissierechten voor zulke activiteiten zijn verleend of die, indien aan hen zulke emissierechten zijn verleend, uiterlijk op de dertigste dag na de inwerkingtreding van dit besluit een aantal luchtvaartemissierechten voor 2012 dat overeenkomt met het aandeel van geverifieerde tonkilometers van vluchtactiviteiten gebaseerd op het referentiejaar 2010, voor annulering aan de lidstaten hebben teruggegeven.

Artikel 2

1. De lidstaten annuleren alle luchtvaartemissierechten voor 2012 die niet zijn verleend, of die, indien ze wel zijn verleend, aan hen zijn teruggegeven, voor vluchten van en naar de in artikel 1 bedoelde luchtvaartterreinen.

2. Met betrekking tot de in lid 1 genoemde annulering veilen de lidstaten een verminderd aantal luchtvaartemissierechten voor 2012. Deze vermindering is evenredig met het lagere aantal van totale luchtvaartemissierechten die in omloop zijn. Voor zover het verminderde aantal luchtvaartemissierechten niet vóór 1 mei 2013 is geveild, passen de lidstaten het aantal luchtvaartemissierechten dat in 2013 wordt geveild dienovereenkomstig aan.

Artikel 3

Luchtvaartemissierechten die overeenkomstig artikel 2 zijn geannuleerd worden niet in aanmerking genomen voor het berekenen van de rechten om internationale kredieten te gebruiken in het kader van Richtlijn 2003/87/EG.

Artikel 4

De Commissie geeft de richtsnoeren die nodig zijn voor de tenuitvoerlegging van dit besluit.

Artikel 5

De Commissie houdt het Europees Parlement en de Raad regelmatig op de hoogte van de vooruitgang die wordt geboekt in het kader van ICAO-onderhandelingen en brengt aan hen uitvoerig verslag uit over de tijdens de 38e ICAO-vergadering bereikte resultaten.

Artikel 6

Dit besluit treedt in werking op de dag van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Het is van toepassing vanaf 24 april 2013.

Artikel 7

Dit besluit is gericht tot de lidstaten.

(1) Advies van 13 februari 2013 (nog niet bekendgemaakt in het Publicatieblad).

(2) Standpunt van het Europees Parlement van 16 april 2013 (nog niet bekendgemaakt in het Publicatieblad) en besluit van de Raad van 22 april 2013.

(3) PB L 275 van 25.10.2003, blz. 32.

Verklaring van de Commissie

De Commissie herinnert eraan dat volgens artikel 3 quinquies van Richtlijn 2003/87/EG de opbrengsten uit de veiling van luchtvaartemissierechten gebruikt zouden moeten worden om klimaatverandering in de EU en in derde landen aan te pakken, onder meer om de emissie van broeikasgassen terug te dringen, om de aanpassing aan het effect van de klimaatverandering in de EU en derde landen, met name de ontwikkelingslanden te bevorderen, om onderzoek en ontwikkeling te financieren op het gebied van beperking en aanpassing, inclusief met name in de luchtvaart en het luchtvervoer, om de emissies terug te dringen via transport met een lage emissie en om de beheerskosten van de Gemeenschapsregeling te dekken. De veilingopbrengsten moeten ook worden gebruikt voor de financiering van bijdragen aan het Wereldfonds voor energie-efficiëntie en hernieuwbare energie, alsmede van maatregelen ter voorkoming van ontbossing.

De Commissie merkt op dat de lidstaten de Commissie in kennis moeten stellen van acties die zijn ondernomen volgens artikel 3 quinquies van Richtlijn 2003/87/EG met betrekking tot het gebruik van opbrengsten uit de veiling van luchtvaartemissierechten. Specifieke voorschriften over de inhoud van deze rapportage worden uiteengezet in Verordening (EU) nr. …/2013 (1) betreffende een bewakings- en rapportagesysteem voor de uitstoot van broeikasgassen en een rapportagemechanisme voor overige informatie op nationaal niveau en op het niveau van de Unie met betrekking tot klimaatverandering en tot intrekking van Beschikking nr. 280/2004/EG. Verdere details zullen in een uitvoeringsverordening van de Commissie volgens artikel 18 van die verordening worden uiteengezet. Lidstaten maken de verslagen openbaar, en de Commissie zal informatie over de Unie als geheel samenbrengen en op een gemakkelijk toegankelijke manier bekendmaken.

De Commissie benadrukt dat een wereldwijde marktgebaseerde maatregel waarbij internationaal één prijs wordt vastgesteld voor de door het internationale luchtvervoer veroorzaakte koolstofemissies niet alleen haar belangrijkste doelstelling — het terugdringen van emissies — helpt verwezenlijken, maar ook de middelen kan helpen bijeenbrengen die nodig zijn om internationale maatregelen tegen klimaatverandering en voor aanpassing te ondersteunen.

(1) Wordt binnenkort in het Publicatieblad bekendgemaakt.