*****

BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE

van 8 februari 1983

betreffende door de Italiaanse Regering aan vissers in de Middellandse Zee toegekende brandstofsubsidie

(Slechts de tekst in de Italiaanse taal is authentiek)

(83/312/EEG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE

GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, en met name op artikel 93, lid 2, eerste alinea,

Gelet op Verordening (EEG) nr. 100/76 van de Raad van 19 januari 1976 houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector visserijprodukten (1), laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EEG) nr. 3443/80 (2), inzonderheid op artikel 26, en op Verordening (EEG) nr. 3796/81 van de Raad (3) die met ingang van 1 juni 1982 in de plaats is gekomen van Verordening (EEG) nr. 100/76, inzonderheid op artikel 28,

Na overeenkomstig het bepaalde in artikel 93, lid 2, eerste alinea, van het Verdrag alle belanghebbenden te hebben aangemaand hun opmerkingen te maken, en gelet op deze opmerkingen,

I

Overwegende dat de Italiaanse Regering bij schrijven van 28 maart 1980 van haar Permanente Vertegenwoordiging bij de Europese Gemeenschappen, de Commissie overeenkomstig artikel 93, lid 3, van het Verdrag, in kennis heeft gesteld van wet nr. 57 van 29 februari 1980 houdende buitengewone maatregelen ten gunste van de zeevisserij, welke uitsluitend voor 1980 voorziet in toekenning aan beroepsvissers in de Middellandse Zee van een buitengewone steun voor de uitgaven voor de bedrijfsvoering; dat deze wet per 13 april 1980 van toepassing is geworden; dat de uitvoeringsbepalingen inzake de toekenning van de steun zouden worden vastgesteld bij een ministerieel decreet en dat de Commissie van het ontwerp daarvoor, overeenkomstig artikel 93, lid 3, van het Verdrag, in kennis is gesteld bij schrijven van 13 mei 1980;

Overwegende dat uit dit decreet blijkt dat de steun rechtstreeks gekoppeld was aan het brandstofverbruik; dat zij in de praktijk 87 lire per kg brandstof heeft bedragen; dat voor deze steun een bedrag van 25 miljard lire was uitgetrokken;

Overwegende dat deze steun, op grond van de hierboven genoemde artikelen van de Verordeningen (EEG) nr. 100/76 en (EEG) nr. 3796/81, onder de artikelen 92 tot en met 94 van het Verdrag valt;

Overwegende dat, na een eerste onderzoek, de Commissie heeft geoordeeld dat het hier om steun bij de bedrijfsvoering gaat die wordt toegekend zonder reële tegenprestatie van de begunstigden; dat deze steun een belangrijke en rechtstreekse invloed op de concurrentie en het handelsverkeer tussen de Lid-Staten had en derhalve in de zin van artikel 92 van het Verdrag onverenigbaar was met de gemeenschappelijke markt; dat de Commissie derhalve besloten heeft ten aanzien van deze maatregel de in artikel 93, lid 2, van het Verdrag bedoelde procedure in te leiden; dat zij daartoe de Italiaanse Regering bij schrijven van 22 juli 1980 heeft aangemaand haar opmerkingen in te dienen;

Overwegende dat de Commissie in november 1981 heeft vernomen dat de Italiaanse Regering had besloten deze steunmaatregel ook voor 1981 van toepassing te verklaren; dat, na tweemaal, namelijk op 17 november 1981 en 22 december 1981, om bevestiging van deze inlichtingen te zijn verzocht, de Italiaanse Regering bij schrijven van 11 januari 1982 de Commissie in kennis heeft gesteld van wetsdecreet nr. 193 van 11 mei 1981 houdende verlenging van de geldigheidsduur van de betrokken steunmaatregel voor het eerste halfjaar van 1981;

Overwegende dat het principe tot steunverlening niet was gewijzigd, maar dat de steun was verhoogd tot 150 lire per kg brandstof voor het eerste kwartaal van 1981 en 140 lire per kg brandstof voor het tweede kwartaal van 1981;

Overwegende dat alleen al voor het eerste halfjaar van 1981 een bedrag van 21 miljard lire was uitgetrokken;

Overwegende dat de Commissie, die van oordeel was dat het om een verlenging van de in 1980 toegekende steun ging, ten aanzien van deze steunmaatregel de procedure van artikel 93, lid 2, van het Verdrag heeft ingeleid en daartoe de Italiaanse Regering bij schrijven van 24 februari 1982 heeft aangemaand haar opmerkingen in te dienen;

Overwegende dat uit het voorgaande blijkt dat de Italiaanse Regering de krachtens artikel 93, lid 3, van het Verdrag op haar rustende verplichtingen niet is nagekomen;

II

Overwegende dat de Italiaanse Regering in de antwoorden die zij op 13 augustus 1980 en 24 maart 1982 naar aanleiding van de schriftelijke aanmaningen aan de Commissie heeft toegezonden de toekenning van de brandstofsubsidie in 1980 en 1981 heeft gemotiveerd met verwijzing naar maatschappelijke redenen, naar de noodzaak een einde te maken aan een discriminatie tussen enerzijds Siciliaanse vissers aan wie reeds, onder bepaalde door de Commissie aanvaarde voorwaarden brandstofsubsidie werd verleend, en anderzijds de vissers uit andere gebieden, naar het feit dat invoering van deze steun geen concurrentiedistorsie tussen de Lid-Staten veroorzaakt, naar het feit dat het slechts een voorlopige maatregel betreft, naar het ontbreken van andere maatregelen ten gunste van de zeevisserij en ten slotte naar de geringe hoogte van de steun, namelijk 30 % van de brandstofprijs;

Overwegende dat een aantal Lid-Staten en een aantal beroepsorganisaties de Commissie hun opmerkingen hebben doen toekomen; dat sommige Lid-Staten en beroepsorganisaties het standpunt van de Commissie delen; dat andere Lid-Staten van oordeel zijn dat het ontbreken van een gemeenschappelijk visserijbeleid ertoe kan leiden dat de Lid-Staten steunmaatregelen treffen om een verslechtering van de huidige situatie te voorkomen; dat een aantal beroepsorganisaties de wens uiten dat de toekenning van steunmaatregelen ten gunste van de visserij op communautair niveau wordt geharmoniseerd;

III

Overwegende dat de in artikel 7 van het ministerieel decreet inzake uitvoeringsbepalingen van wet nr. 57 van 29 februari 1980 vastgestelde subsidie van 87 lire per kg brandstof en de in artikel 2 van het ministerieel decreet van 25 juli 1981 vastgestelde subsidie van 150 lire per kg brandstof voor het eerste kwartaal van 1981 en van 140 lire per kg voor het tweede kwartaal van 1981 van rechtstreekse invloed zijn op de produktiekosten van de begunstigden en hun een voordeel verschaffen ten opzichte van de andere vissers uit de Gemeenschap;

Overwegende dat de relatie die de Italiaanse autoriteiten met de Siciliaanse steun leggen niet pertinent is enerzijds omdat het loutere feit dat ergens in de Gemeenschap een steunmaatregel geldt nooit een reden kan zijn om elders een soortgelijke steunmaatregel te treffen en anderzijds omdat de beschikking van de Commissie om tijdelijk, tot en met 30 juni 1980, toestemming te geven voor een brandstofsubsidie aan Siciliaanse vissers gebaseerd was op de geringe omvang van het handelsverkeer in visserijprodukten tussen Sicilië en de rest van de Gemeenschap, wat niet het geval is voor de rest van Italië; dat de Commissie heeft besloten ten aanzien van de verlenging van de geldigheidsduur van de Siciliaanse steunmaatregel voor het tweede halfjaar van 1980, en voor 1981 en 1982, de procedure van artikel 93, lid 2, van het Verdrag in te leiden, met name omdat de Siciliaanse uitvoer naar de overige landen van de Gemeenschap sterk is toegenomen en voorts omdat voortdurende verlenging van de geldigheidsduur van deze steunmaatregel daaraan de kenmerken van een permanente regeling geeft;

Overwegende dat de betrokken steun in januari 1980 40 % van de brandstofprijs bedroeg;

Overwegende dat het intracommunautaire handelsverkeer in visserijprodukten voor menselijke consumptie van belangrijke betekenis is en ongeveer 30 % bedraagt van de totale aanvoer voor menselijke consumptie in de Gemeenschap; dat de Italiaanse markt, kwantitatief gezien, voor ongeveer 60 % wordt bevoorraad via aanvoer door de eigen vissers, voor ongeveer 30 % via invoer uit derde landen en voor ongeveer 10 % via invoer uit de overige Lid-Staten; dat Italië ongeveer 20 % van de produktie uitvoert, waarvan ongeveer de helft naar de overige Lid-Staten;

Overwegende voorts dat de communautaire vissers sinds een aantal jaren worden geconfronteerd met een zeer sterke prijsstijging voor brandstoffen en dat een zeer hevige concurrentie bestaat op de communautaire markt voor visserijprodukten;

IV

Overwegende dat uit het voorgaande blijkt dat de door de Italiaanse Regering ingevoerde steun het handelsverkeer ongunstig beïnvloedt en de concurrentie vervalst of dreigt te vervalsen, in de zin van artikel 92, lid 1, van het Verdrag; Overwegende dat in artikel 92, lid 1, van het Verdrag is bepaald dat steunmaatregelen die aan de in dat artikel bepaalde criteria beantwoorden, in beginsel onverenigbaar zijn met de gemeenschappelijke markt; dat ten aanzien van de toepassing van de in lid 3 van dat artikel genoemde afwijkingen op deze onverenigbaarheid, de enige die in dit specifieke geval voor toepassing in aanmerking komen, is gepreciseerd welke doeleinden in dat geval in het belang van de Gemeenschap en niet alleen in dat van bepaalde sectoren van een nationale economie moeten worden nagestreefd; dat deze afwijkingsbepalingen bij de beoordeling van elk steunprogramma dat beperkt is tot een bepaald gebied of een bepaalde sector en van elk afzonderlijk geval waarin algemene steunregelingen worden toegepast, stricto sensu moeten worden geïnterpreteerd; dat afwijkingen met name alleen mogen worden toegestaan in gevallen waarin de Commissie kan constateren dat de steun noodzakelijk is om een van de in de afwijkingsbepalingen genoemde doeleinden te bereiken;

Overwegende dat het toestaan van afwijkingen voor steunmaatregelen die een dergelijk resultaat niet hebben, zou betekenen dat belemmeringen van het handelsverkeer tussen de Lid-Staten en uit communautair oogpunt niet te verantwoorden concurrentiedistorsies, en dus ook ongewettigde voordelen voor bepaalde Lid-Staten, zouden worden toegestaan;

Overwegende dat in dit geval een dergelijk resultaat niet kon worden geconstateerd en dat de Italiaanse Regering geen enkel afdoend bewijs heeft kunnen leveren dat de betrokken steunmaatregel voldoet aan de voorwaarden om in aanmerking te komen voor één van de in artikel 92, lid 3, van het Verdrag bedoelde afwijkingen en dat ook de Commissie een dergelijk bewijs niet heeft kunnen vinden;

Overwegende dat het duidelijk niet gaat om steun om de ontwikkeling van bepaalde streken te bevorderen of te vergemakkelijken en dat derhalve de bepalingen in artikel 92, lid 3, sub a) en c), van het Verdrag ten aanzien van maatregelen van regionale strekking niet van toepassing zijn;

Overwegende dat deze steun geen belangrijk project van gemeenschappelijk Europees belang is, en evenmin een maatregel om een ernstige verstoring in de Italiaanse economie op te heffen; dat derhalve artikel 92, lid 3, sub b), van het Verdrag niet van toepassing is;

Overwegende dat een brandstofsubsidie, als steun tot kostenverlaging van bepaalde produktiefactoren, steun voor de bedrijfsvoering is die geen duurzaam effect heeft op de economische positie van de begunstigden; dat de Commissie zich in het algemeen steeds heeft verzet tegen dergelijke steunmaatregelen, aangezien deze gewoonlijk op zich niet beantwoorden aan de criteria voor toepassing van de afwijking waarin is voorzien in artikel 92, lid 3, sub c), van het Verdrag, omdat dergelijke steun de in die bepaling beoogde ontwikkeling van bepaalde vormen van economische bedrijvigheid niet vergemakkelijkt;

Overwegende dat de Commissie in haar mededeling aan de Raad van 25 mei 1978 inzake het beleid ten aanzien van sectoriële steunregelingen duidelijk heeft aangegeven dat tijdelijke steunregelingen om de sociale gevolgen van een crisis op te vangen gekoppeld moeten worden aan doelstellingen inzake herstructurering van de betrokken sector en afhankelijk moeten worden gesteld van maatregelen van de begunstigden zelf om aanpassingen te vergemakkelijken; dat dit bij deze steunmaatregel niet het geval is;

Overwegende dat, gelet op het voorgaande, de betrokken steunmaatregel niet voldoet aan de voorwaarden voor toepassing van één van de afwijkingen waarin is voorzien in artikel 92, lid 3, van het Verdrag,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

De brandstofsubsidie voor vissers in de Middellandse Zee die is vastgesteld bij artikel 1 van wet nr. 57 van 29 februari 1980 en waarvan de geldigheidsduur is verlengd bij artikel 1 van wetsdecreet nr. 193 van 11 mei 1981, is onverenigbaar met artikel 92 van het Verdrag. Dergelijke steun mag derhalve niet meer worden toegekend.

Artikel 2

De Italiaanse Republiek deelt de Commissie binnen één maand na kennisgeving van deze beschikking de maatregelen mede die zij heeft genomen om aan deze beschikking gevolg te geven.

Artikel 3

Deze beschikking is gericht tot de Italiaanse Republiek.

Gedaan te Brussel, 8 februari 1983.

Voor de Commissie

Giorgios CONTOGEORGIS

Lid van de Commissie

(1) PB nr. L 20 van 28. 1. 1976, blz. 1.

(2) PB nr. L 359 van 31. 12. 1980, blz. 13.

(3) PB nr. L 379 van 31. 12. 1981, blz. 1.