Verordening (EG) nr. 472/2002 van de Commissie

van 12 maart 2002

tot wijziging van Verordening (EG) nr. 466/2001 tot vaststelling van maximumgehalten aan bepaalde verontreinigingen in levensmiddelen

(Voor de EER relevante tekst)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,

Gelet op Verordening (EEG) nr. 315/93 van de Raad van 8 februari 1993 tot vaststelling van communautaire procedures inzake verontreinigingen in levensmiddelen(1), en met name op artikel 2, lid 3,

Na raadpleging van het Wetenschappelijk Comité voor de menselijke voeding,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Verordening (EEG) nr. 315/93 bepaalt dat ter bescherming van de volksgezondheid voor verontreinigingen in levensmiddelen maximumgehalten moeten worden vastgesteld.

(2) Verordening (EG) nr. 466/2001 van de Commissie(2), laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 257/2002(3), stelt maximumgehalten voor bepaalde verontreinigingen in levensmiddelen vast, die met ingang van 5 april 2002 van toepassing zijn.

(3) Een aantal lidstaten heeft voor aflatoxinen in specerijen en voor ochratoxine A in bepaalde levensmiddelen maximumgehalten vastgesteld of is voornemens dit te doen. Gezien de verschillen tussen de lidstaten en de concurrentievervalsing die daarvan het gevolg kan zijn, moeten op communautair niveau maatregelen worden genomen om, met inachtneming echter van het proportionaliteitsbeginsel, de eenheid van de markt te waarborgen.

(4) Aflatoxinen, en in het bijzonder aflatoxine B1, zijn genotoxisch carcinogene stoffen. Voor dergelijke stoffen bestaat geen drempel waaronder geen enkel schadelijk effect wordt waargenomen en derhalve kan er geen aanvaardbare dagelijkse inname worden vastgesteld. Bij de huidige stand van de wetenschap en techniek en ondanks de verbeteringen van de productie- en opslagmethoden is het niet mogelijk om de ontwikkeling van deze schimmels en, bijgevolg, de aanwezigheid van aflatoxinen in levensmiddelen geheel te voorkomen. Daarom moeten er grenswaarden worden vastgesteld op het laagste niveau dat redelijkerwijs haalbaar is.

(5) De resultaten van het gecoördineerde controleprogramma dat de lidstaten hebben uitgevoerd overeenkomstig Aanbeveling 97/77/EG van de Commissie van 8 januari 1997 betreffende een gecoördineerd programma voor 1997 inzake de officiële controle op levensmiddelen(4) zijn beschikbaar gekomen nadat de maximumgehalten voor aflatoxinen in andere levensmiddelen vastgesteld waren. Uit deze resultaten blijkt dat verscheidene soorten specerijen een hoog aflatoxinegehalte hebben. Het is derhalve wenselijk maximumgehalten vast te stellen voor de soorten specerijen die op grote schaal gebruikt worden en waarvoor de besmettingsincidentie hoog is.

(6) De maximumgehalten moeten vóór 31 december 2003 opnieuw bezien en, indien nodig, verlaagd worden rekening houdende met de mogelijkheden tot het reduceren van de aflatoxinecontaminatie in de productie-, oogst- en opslagmethoden en met de stand van wetenschap en techniek.

(7) Ochratoxine A is een mycotoxine die van verschillende schimmels afkomstig is (Penicillium en Aspergillus). Het komt overal ter wereld in natuurlijke vorm voor in planten, zoals graan, koffiebonen, cacao en gedroogde vruchten. De stof is aangetroffen in producten zoals graanproducten, koffie, wijn, bier en druivensap, maar ook in producten van dierlijke oorsprong, namelijk varkensnieren. Uit onderzoek naar de frequentie en de mate van voorkomen van ochratoxine A in voeding en menselijke bloedmonsters blijkt dat levensmiddelen dikwijls verontreinigd zijn.

(8) Ochratoxine A is een mycotoxine met carcinogene, nefrotoxische, teratogene, immunotoxische en mogelijk neurotoxische eigenschappen. De stof wordt in verband gebracht met nieraandoeningen bij de mens. Ochratoxine A kan in de mens een lange halfwaardetijd hebben.

(9) Het Wetenschappelijk Comité voor de menselijke voeding concludeerde in zijn advies over ochratoxine A van 17 september 1998 dat de inname van ochratoxine A voorzichtigheidshalve zo veel mogelijk moet worden beperkt en dat blootstelling aan de stof het best tot de laagste waarden van de door andere instanties vastgestelde aanvaardbare dagelijkse inname, namelijk 1,2-14 ng/kg lichaamsgewicht/dag, wordt verminderd, bijvoorbeeld tot minder dan 5 ng/kg lichaamsgewicht/dag.

(10) Bij de huidige stand van de wetenschap en techniek en ondanks de verbeteringen van de productie- en opslagmethoden is het niet mogelijk om de ontwikkeling van deze schimmels geheel te voorkomen. Daardoor kan ochratoxine A niet volledig uit levensmiddelen worden geweerd. Daarom moeten er grenswaarden worden vastgesteld op het laagste niveau dat redelijkerwijs haalbaar is.

(11) De inname van ochratoxine A vindt vooral plaats door de consumptie van granen en graanproducten. Preventie is zeer belangrijk om de verontreiniging zo veel mogelijk te voorkomen en om de consument te beschermen. Hiernaast verdient het aanbeveling om voor granen en graanproducten maximumgehalten op een redelijkerwijs haalbaar niveau vast te stellen, op voorwaarde dat in alle productiestadia en in elk onderdeel van de distributieketen maatregelen worden genomen ter voorkoming van verontreiniging.

(12) Vastgesteld is dat gedroogde druiven (krenten, sultana's en andere rozijnen) in hoge mate verontreinigd zijn. Gedroogde druiven vormen voor personen die daarvan veel consumeren, met name kinderen, een belangrijke voedingsbron van ochratoxine A. Er zou derhalve voorlopig een technisch haalbaar maximumgehalte vastgesteld moeten worden, maar het is absoluut noodzakelijk om de methoden ter vermindering van de verontreiniging te verbeteren.

(13) Ochratoxine A is ook aangetroffen in koffie, wijn, bier, druivensap, cacao en specerijen. Er moet door de lidstaten en belanghebbende partijen (zoals beroepsorganisaties) onderzoek worden verricht om na te gaan welke verschillende factoren een rol spelen bij de aanmaak van ochratoxine A, en welke preventieve maatregelen moeten worden genomen om de aanwezigheid van ochratoxine A in de genoemde levensmiddelen te beperken. Alles moet in het werk worden gesteld om, in afwachting van de vaststelling van maximumgehalten op grond van het Alara (As Low As Reasonably Achievable: zo laag als redelijkerwijs mogelijk)-beginsel, al het mogelijke te doen om via onderzoek en preventie het gehalte aan ochratoxine A in deze producten zo veel mogelijk te beperken. Wanneer geen maatregelen worden getroffen om voor bepaalde producten het gehalte aan ochratoxine A te verminderen, dient met het oog op de bescherming van de volksgezondheid voor deze producten een maximumgehalte te worden vastgesteld, zonder dat de technische haalbaarheid beoordeeld kan worden.

(14) Verordening (EG) nr. 466/2001 moet dus dienovereenkomstig worden gewijzigd.

(15) De in deze verordening vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het Permanent Comité voor de voedselketen en de diergezondheid,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

Verordening (EG) nr. 466/2001 wordt als volgt gewijzigd:

1. Artikel 4, lid 2, wordt als volgt gewijzigd:

a) de inleidende zin wordt vervangen door: "Wat de gehalten aan aflatoxinen en ochratoxine A in de in bijlage I, punten 2.1 en 2.2, vermelde producten betreft, is het verboden:";

b) onder b) worden de woorden "en 2.1.3" vervangen door ", 2.1.3, 2.1.4, 2.2.1 en 2.2.2".

2. Aan artikel 5 wordt het volgende lid toegevoegd: "2 bis. De Commissie beziet de in bijlage I, deel 2, punt 2.1.4, opgenomen maximumgehalten voor aflatoxinen uiterlijk 31 december 2003 opnieuw en verlaagt ze zo nodig om rekening te houden met de stand van de wetenschap en techniek.

De Commissie beziet de voorschriften van bijlage I, deel 2, punten 2.2.2 en 2.2.3, uiterlijk 31 december 2003 opnieuw wat betreft de maximumgehalten voor ochratoxine A in gedroogde druiven en om met het oog op de bescherming van de volksgezondheid een maximumgehalte voor ochratoxine A in ongebrande en gebrande koffie en in koffieproducten, wijn, bier, druivensap, cacao en cacaoproducten en specerijen vast te stellen in het licht van het uitgevoerde onderzoek en de preventieve maatregelen die zijn genomen om de aanwezigheid van ochratoxine A in genoemde producten te beperken.

Daartoe delen de lidstaten en de belanghebbende partijen de Commissie elk jaar de resultaten van het uitgevoerde onderzoek en de gegevens over de voortgang van de toepassing van preventieve maatregelen om verontreiniging door ochratoxine A te voorkomen mee.".

3. Bijlage I wordt gewijzigd zoals aangegeven in de bijlage bij deze verordening.

Artikel 2

Deze verordening treedt in werking op de tiende dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

Zij is van toepassing met ingang van 5 april 2002.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, 12 maart 2002.

Voor de Commissie

David Byrne

Lid van de Commissie

(1) PB L 37 van 13.2.1993, blz. 1.

(2) PB L 77 van 16.3.2001, blz. 1.

(3) PB L 41 van 13.2.2002, blz. 12.

(4) PB L 22 van 24.1.1997, blz. 27.

BIJLAGE

In deel 2 (Mycotoxinen) van bijlage I bij Verordening (EG) nr. 466/2001 wordt het volgende toegevoegd: >RUIMTE VOOR DE TABEL>

""

(1) PB L 75 van 16.3.2002, blz. 44.