Kaderregeling voor staatssteun aan de automobielindustrie (95/C 284/03)

(Voor de EER relevante tekst)

Met de eerste van de onderstaande brieven heeft de Commissie de Lid-Staten haar beslissing van 5 juli 1995 medegedeeld, om met retroactief effect vanaf 1 januari 1995 het oorspronkelijke kader voor staatssteun aan de automobielindustrie te verlengen. Met de tweede brief stelt zij aan de Lid-Staten als dienstige maatregel in de zin van artikel 93, lid 1, van het EG-Verdrag voor, om het kader met enkele in de brief aangegeven wijzigingen opnieuw in te voeren.

Hierbij deel ik u mede dat de Commissie tijdens haar vergadering van 5 juli 1995 besloten heeft, naar aanleiding van het arrest van het Hof van Justitie van 29 juni 1995 in de zaak C-135/93, Spanje vs. Commissie, voor te stellen om de communautaire kaderregeling voor staatssteun aan de automobielindustrie opnieuw in te voeren - met enkele kleine wijzigingen - als dienstige maatregel in de zin van artikel 93, lid 1, van het EG-Verdrag.

Met behulp van deze dienstige maatregel wil de Commisie gedurende een periode van twee jaar toezicht uitoefenen op alle steunmaatregelen ten behoeve van de diverse automobiel- en automotorenfabrikanten, overeenkomstig de aanmeldingsregels en de richtsnoeren ter beoordeling van steunmaatregelen die onder de kaderregeling vallen (1).

Met de onderstaande wijzigingen wordt de tekst van de kaderregeling aangepast aan de ontwikkelingen in de Gemeenschap. Bovendien is de drempel voor aanmelding van steun in het kader van goedgekeurde steunregelingen verhoogd tot 17 miljoen ecu. Op deze wijze wordt rekening gehouden met de prijsontwikkeling sedert 1989.

De nieuwe versie van de kaderregeling, die besproken is op de multilaterale vergadering van 4 juli 1995, bevat de volgende wijzigingen ten opzichte van de versie van 1989:

- "EEG" overal te vervangen door "EG".

- Paragraaf 1, derde alinea, eerste zin: "Het toekomstige beleid van de Commisie op het gebied van steunmaatregelen moet overeenstemmen met de voorwaarden van een eenheidsmarkt zonder interne grenzen zoals deze sedert eind 1992 bestaat".

- Paragraaf 1, zesde alinea: "Na beëindiging van haar voorbereidende behandeling besloot de Commissie de Lid-Staten, overeenkomstig artikel 93, lid 1, van het EG-Verdrag, voor te stellen, overeenkomstig de hieronder gegeven regels beduidende gevallen van steun aan de automobielsector vooraf aan te melden".

- Paragraaf 2.2, eerste alinea, eerste zin: "Alle steunmaatregelen van overheidsinstanties binnen het toepassingsgebied van een goedgekeurde steunregeling aan (een) onderneming(en), die werkzaam is (zijn) in de automobielsector als boven omschreven, vallen, indien de kosten van het te steunen project de 17 miljoen ecu overschrijden, onder de verplichting tot voorafgaande aanmelding uit hoofde van artikel 93, lid 3, van het EG-Verdrag".

- Paragraaf 2.5, eerste en tweede zin: "De dienstige maatregelen treden in werking zodra alle Lid-Staten hun goedkeuring hebben gegeven of uiterlijk op 1 januari 1996. Alle steunprojecten die op dat moment nog geen definitieve goedkeuring van de bevoegde instanties hebben ontvangen, vallen onder de verplichting tot voorafgaande aanmelding".

Aangezien de economische situatie van de automobielindustrie niet veranderd is en de staatssteun aan deze sector op een hoog niveau blijft, is nog steeds een kaderregeling voor staatssteun aan de automobielindustrie noodzakelijk.

De Commissie wenst uw Regering er tevens van in kennis te stellen, dat zij zich het recht voorbehoudt, deze kaderregeling na twee jaar opnieuw te bezien en eventueel te wijzigen of af te schaffen. Dit zal afhangen van de mogelijke invoering van een horizontale kaderregeling voor staatssteun. In voorkomend geval zal de Commissie eerst een multilaterale vergadering met vertegenwoordigers van de Lid-Staten bijeenroepen om de voorgenomen wijzigingen te bespreken.

De Commissie verzoekt uw Regering, haar uiterlijk 30 werkdagen na datum van deze brief mee te delen of zij instemt met de tekst van bijgevoegd document. Indien deze goedkeuring niet binnen de gestelde termijn wordt gegeven, is de Commissie verplicht de procedure van artikel 93, lid 2, van het EG-Verdrag toe te passen op alle goedgekeurde steunregelingen ten behoeve van de automobielindustrie.

Uit het arrest van het Hof van Justitie van 29 juni 1995 in de zaak C-135/93 vloeit voort dat het besluit van de Commissie van 23 december 1992 zodanig moet worden uitgelegd, dat het kader voor staatssteun aan de automobielindustrie daarbij slechts is verlengd tot het volgende heronderzoek dat, evenals de voorgaande, plaats moest vinden na afloop van een nieuwe periode van toepassing van twee jaar, d.w.z. per 31 december 1994.

De Commissie deelt u mede dat zij, in het belang van de Gemeenschap, heeft besloten tot de verlenging van dit besluit met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 1995. Het bovengenoemde kader blijft derhalve ononderbroken van toepassing.

Deze verlenging draagt een voorlopig karakter en geldt slechts tot op het tijdstip waarop de procedure van artikel 93, lid 1 van het Verdrag, die de Commissie tegelijkertijd heeft besloten in te stellen (in voorkomend geval gevolgd door procedures ex artikel 93, lid 2), is beëindigd, en wel voor ten hoogste één jaar, d.w.z. tot en met 31 december 1995.

Het onderhavige besluit wordt gerechtvaardigd door een dwingend communautair belang. De handhaving van een niet-vervalste mededinging in de automobielindustrie rechtvaardigt immers dat belangrijke gevallen van staatssteun voor voorafgaande goedkeuring aan de Commissie worden voorgelegd, teneinde rekening te kunnen houden met hun sectoriële gevolgen, zelfs wanneer het om gevallen van toepassing van bestaande steunregelingen gaat.

De Commissie is van oordeel dat met het gemeenschappelijk belang strijdige en voor de marktstructuur in de betrokken sector onomkeerbare gevolgen alleen door het onderhavige besluit kunnen worden voorkomen.

Deze maatregel vormt een verlenging zonder meer op grond van artikel 93, lid 1 van het Verdrag, voor een beperkte duur, van de oorspronkelijke kaderregeling die door de Lid-Staten was aanvaard. Zij is ter overleg met de Lid-Staten voorgelegd op de multilaterale vergadering welke op 4 juli 1995 is gehouden.

Dientengevolge impliceert het onderhavige besluit, conform de uit het Verdrag, en met name uit artikel 5 daarvan, voortvloeiende samenwerkingsverplichtingen dat de Lid-Staten zich onthouden van steunverlening aan de automobielindustrie zonder deze voorafgaand bij de Commissie aan te melden of zonder haar eindbeslissing af te wachten, in overeenstemming met de in de kaderregeling gegeven voorschriften.

De Commissie is tenslotte van mening dat de toepassing met terugwerkende kracht van dit besluit per 1 januari 1995 gerechtvaardigd is. Hoewel algemenerwijze het beginsel van de rechtszekerheid zich er tegen verzet dat de looptijd van een communautair besluit op een eerdere datum van kracht wordt dan die waarop het wordt vastgesteld, kan zulks bij wijze van uitzondering anders zijn, wanneer het te bereiken doel dit vereist en wanneer het gewettigd vertrouwen van de betrokkenen naar behoren wordt geëerbiedigd.

In het onderhavige geval vormt het feit dat het bovengenoemde arrest is gewezen na de datum waarop het heronderzoek van de kaderregeling nar het schijnt plaats had moeten vinden, een dergelijke uitzonderlijke omstandigheid. Bovendien kan, zoals hierboven is uiteengezet, de doelstelling van de handhaving van een niet-vervalste mededinging in de automobielindustrie alleen worden bereikt door de continue handhaving van de aanmeldingsregels als neergelegd in het kader voor staatssteun in de automobielindustrie, die de enige zijn welke de onomkeerbare gevolgen kunnen verhinderen, waartoe de verlening van steun zonder inaanmerkingneming van de sectoriële invloed daarvan zou leiden in een bijzonder kwetsbare sector waarin behoefte is aan grote investeringen, ondanks de huidige overcapaciteit. Ten slotte heeft het vermoeden van geldigheid dat met betrekking tot het besluit van de Commissie van 23 december 1992 bestond, belet dat een gewettigd vertrouwen bij de belanghebbenden werd geschapen; de Lid-Staten en het bedrijfsleven waren overigens steeds van mening dat de kaderregeling van toepassing was.

(1) PB nr. L 231 van 3. 9. 1994 en PB nr. C 123 van 18. 5. 1989.