NL Publicatieblad van de Europese Unie L 169/14

BESLUIT Nr. 554/2014/EU VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

van 15 mei 2014

over de deelname van de Unie aan het door verschillende lidstaten opgezette gezamenlijke onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma „Actief en ondersteund leven”

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 185 en artikel 188, tweede alinea,

Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen,

Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (1),

Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure (2),

Overwegende hetgeen volgt:

(1) In haar mededeling van 3 maart 2010, getiteld „Europa 2020 — Een strategie voor slimme, duurzame en inclusieve groei” (de „Europa 2020-strategie”), onderstreepte de Commissie de noodzaak van het scheppen van gunstige voorwaarden voor investering in kennis en innovatie teneinde slimme, duurzame en inclusieve groei te verwezenlijken in de Unie. Deze strategie is zowel door het Europees Parlement als door de Raad onderschreven.

(2) Bij Verordening (EU) nr. 1291/2013 van het Europees Parlement en de Raad (3) werd Horizon 2020 — Het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020) („Horizon 2020”), ingesteld. Horizon 2020 is erop gericht een groter effect op onderzoek en innovatie te bewerkstelligen door bij te dragen tot de versterking van publiek-publieke partnerschappen, onder meer door deelneming van de Unie aan door verscheidene lidstaten overeenkomstig artikel 185 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie opgezette programma's.

(3) Publiek-publieke partnerschappen dienen als doel te hebben grotere synergie tot stand te brengen, de coördinatie te intensiveren en overlapping met uniale, internationale, nationale en regionale onderzoeksprogramma's te voorkomen, en dienen de algemene beginselen van Horizon 2020, in het bijzonder de beginselen in verband met openheid en transparantie, na te leven. Bovendien moet de vrije toegang tot wetenschappelijke publicaties worden gewaarborgd.

(4) Beschikking nr. 742/2008/EG van het Europees Parlement en de Raad (4) voorziet in een financiële bijdrage van de Gemeenschap aan het gezamenlijke onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma voor Omgevingsondersteund leven (Ambient Assisted Living Joint Programme (AAL)) („het gezamenlijke AAL-programma”) die overeenkomt met die van de lidstaten, maar niet meer dan 150 000 000 EUR bedraagt voor de duur van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013), vastgelegd bij Besluit nr. 1982/2006/EG van het Europees Parlement en de Raad (5).

(5) In december 2012 heeft de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad een verslag van de tussentijdse evaluatie van het gezamenlijke AAL-programma voorgelegd. Deze evaluatie is uitgevoerd door een groep deskundigen. Hun algemene bevinding was dat met het gezamenlijke AAL-programma opmerkelijke resultaten zijn behaald, dat aanzienlijke vooruitgang is geboekt met de verwezenlijking van de doelstellingen, en dat het programma na de huidige financieringsperiode voortgezet zou moeten worden. De groep deskundigen wees echter ook op enkele tekortkomingen, in het bijzonder op de noodzaak de gebruiker meer bij projecten te betrekken, al van in de vroegst mogelijke fase, en op de noodzaak van verdere verbeteringen van de operationele prestaties als het gaat om de contracteringstermijn en de betalingstermijn.

(6) Uit de tussentijdse evaluatie van 2010 en het raadplegingsproces van 2012 bleek dat er uiteenlopende financieringsinstrumenten, subsidiabiliteitsregels en terugbetalingsstelsels bestaan. De deelnemende staten zouden hier via de algemene vergadering van het AAL-programma over kunnen reflecteren en de uitwisseling van goede praktijken kunnen bevorderen.

(7) In haar mededeling van 12 oktober 2006 met de titel „De demografische toekomst van Europa: probleem of uitdaging?” benadrukte de Commissie dat vergrijzing voor alle lidstaten een van de belangrijkste uitdagingen is, en dat intensiever gebruik van nieuwe technologieën de kosten beter beheersbaar kan maken, het welzijn van ouderen en hun actieve deelname aan de samenleving kan bevorderen en het concurrentievermogen van de economie van de Unie kan verbeteren.

(8) De Commissie heeft uit hoofde van het vlaggenschipinitiatief „Innovatie-Unie” van de Europa 2020-strategie de vergrijzing van de bevolking aangemerkt als een van de maatschappelijke uitdagingen waarbij innovatieve doorbraken een belangrijke rol kunnen spelen. Hierdoor krijgt het concurrentievermogen een impuls, worden Europese ondernemingen in staat gesteld het voortouw te nemen bij de ontwikkeling van nieuwe technologieën, te groeien en op nieuwe groeimarkten wereldleider te zijn, verbetert de kwaliteit en efficiëntie van overheidsdiensten en wordt zodoende bijgedragen tot het scheppen van grote aantallen nieuwe, hoogwaardige banen.

(9) In de Unie hebben ongeveer 20 miljoen mensen een baan in de gezondheidszorg of de sociale dienstverlening („white-coat”-banen), een cijfer dat in de komende jaren waarschijnlijk nog zal stijgen ten gevolge van de vergrijzing. Opleiding en een leven lang leren in deze gevoelige sector moeten een prioriteit zijn. Daarom moet de behoefte aan banen in deze sector en investeringen in moderne vaardigheden, zoals het gebruik van informatietechnologie, nader worden beoordeeld.

(10) In haar mededeling van 19 mei 2010 met als titel „Een digitale agenda voor Europa” stelt de Commissie voor het gezamenlijke AAL-programma te versterken om eraan bij te dragen de uitdaging van de vergrijzing van de bevolking het hoofd te bieden.

(11) In haar mededeling van 29 februari 2012 met als titel „Verdere ontwikkeling van het strategische uitvoeringsplan van het Europees innovatiepartnerschap voor actief en gezond ouder worden” stelt de Commissie voor, rekening te houden met de desbetreffende prioriteiten van het strategisch uitvoeringsplan voor toekomstige programma's en instrumenten voor onderzoek en innovatie die onderdeel zijn van Horizon 2020. De Commissie heeft eveneens voorgesteld rekening te houden met de bijdragen die het gezamenlijke AAL-programma kan leveren aan het Europees innovatiepartnerschap voor actief en gezond ouder worden.

(12) In het Europees innovatiepartnerschap op het gebied van actief en gezond ouder worden, vastgesteld op grond van de Innovatie-Unie, staat dat voor innovatieve, op informatie- en communicatietechnologie (ICT) gebaseerde oplossingen naar verwachting een belangrijke rol zal zijn weggelegd bij het realiseren van de doelstelling om tegen 2020 twee extra gezonde levensjaren te winnen en de levenskwaliteit voor burgers en de efficiëntie van de zorgstelsels in de Unie te verbeteren. In het strategische uitvoeringsplan zijn voor drie gebieden prioriteiten vastgesteld om de innovatie op het gebied van actief en gezond ouder worden te versnellen en uit te breiden: preventie en gezondheidsbevordering, zorg en behandeling, en zelfstandig leven en sociale inclusie.

(13) Aangezien ICT-systemen een grote hoeveelheid persoonsgegevens en persoonlijke profielen verwerken en in real-time communiceren, waardoor het risico op inbreuken op de gegevensbeveiliging erg groot is, dient rekening te worden gehouden met gegevensbeschermingsaspecten. Daarenboven dient het recht op privacy te worden geëerbiedigd.

(14) Het onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma Actief en ondersteund leven („het AAL-programma”) moet voortbouwen op de verworvenheden van het vorige programma en de tekortkomingen ervan verhelpen door de gebruiker van in de vroegste fase voldoende nauw bij alle projecten te betrekken teneinde ervoor te zorgen dat de ontwikkelde oplossingen aanvaardbaar zijn en aansluiten op specifieke behoeften, alsmede door het AAL-programma beter uit te voeren.

(15) De uitvoering van het AAL-programma dient uit te gaan van een brede definitie van innovatie, die ook organisatorische, zakelijke, technologische, maatschappelijke en milieuaspecten dient te omvatten. Deze definitie moet een multidisciplinaire aanpak garanderen en ervoor zorgen dat de sociale en menswetenschappen in het AAL-programma worden geïntegreerd.

(16) De activiteiten onder het AAL-programma moeten in overeenstemming zijn met de doelstellingen en de prioriteiten inzake onderzoek en innovatie van Horizon 2020, en met de in artikel 26 van Verordening (EU) nr. 1291/2013 vastgelegde algemene beginselen en voorwaarden.

(17) Er moet een plafond worden vastgesteld voor de financiële deelname van de Unie aan het AAL-programma voor de duur van Horizon 2020. De financiële deelname van de Unie aan het AAL-programma mag de financiële bijdrage van de deelnemende staten voor de duur van Horizon 2020 niet overtreffen, om de hefboomwerking te versterken en ervoor te zorgen dat de deelnemende staten actief betrokken zijn bij de verwezenlijking van de AAL-programmadoelstellingen.

(18) Teneinde rekening te houden met de looptijd van Horizon 2020 moeten oproepen tot het indienen van voorstellen in het kader van het AAL-programma uiterlijk op 31 december 2020 worden gedaan. In met redenen omklede gevallen kunnen oproepen tot het indienen van voorstellen worden gedaan tot en met 31 december 2021.

(19) Overeenkomstig de doelstellingen van Verordening (EU) nr. 1291/2013, hebben elke lidstaat die en elk land dat bij Horizon 2020 is betrokken, het recht om op elk gepast tijdstip aan het AAL-programma deel te nemen.

(20) Om ervoor te zorgen dat de financiële toezegging van de Unie overeenkomt met die van de deelnemende staten, dient de financiële bijdrage van de Unie afhankelijk te worden gemaakt van de formele toezeggingen van de deelnemende staten voordat het AAL-programma van start gaat, en van de garantie dat deze toezeggingen ook worden nagekomen. De bijdrage van de deelnemende staten aan het AAL-programma is inclusief de administratieve kosten die op nationaal niveau worden gemaakt om het AAL-programma doeltreffend uit te voeren.

(21) De gezamenlijke uitvoering van het AAL-programma vergt een uitvoeringsstructuur. De deelnemende staten hebben overeenstemming bereikt over de uitvoeringsstructuur voor het AAL-programma en hebben in 2007 de ivzw „Omgevingsondersteund leven” („Ambient Assisted Living ivzw”) opgericht, een internationale non-profitvereniging met rechtspersoonlijkheid naar Belgisch recht („AALA”). Aangezien de bestaande bestuursstructuur van het gezamenlijke AAL-programma volgens de tussentijdse evaluatie doeltreffend en van goede kwaliteit is, dient de AALA als uitvoeringsstructuur te worden gebruikt en als toewijzende en controlerende instantie van het AAL-programma te fungeren. De AALA dient de financiële bijdrage van de Unie te beheren en een doeltreffende uitvoering van het AAL-programma te garanderen.

(22) Om de doelstellingen van het AAL-programma te verwezenlijken, dient de AALA de financiële steun voornamelijk te verlenen in de vorm van subsidies voor de deelnemers aan de door de AALA geselecteerde maatregelen. Deze activiteiten dienen te worden geselecteerd op basis van oproepen tot het indienen van voorstellen onder verantwoordelijkheid van de AALA, die daarbij door onafhankelijke externe deskundigen moet worden bijgestaan. De rangorde dient bindend te zijn wat betreft de selectie van de voorstellen en de toewijzing van middelen uit de financiële bijdrage van de Unie en de nationale begrotingen voor de projecten van het AAL-programma.

(23) De financiële bijdrage van de Unie dient te worden beheerd overeenkomstig het beginsel van goed financieel beheer en de regels betreffende indirect beheer zoals vastgesteld in Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad (6) en Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1268/2012 van de Commissie (7).

(24) Met het oog op de bescherming van de financiële belangen van de Unie dient de Commissie door middel van evenredige maatregelen het recht te hebben om de financiële bijdrage van de Unie te verlagen, in te houden of te beëindigen als het AAL-programma ontoereikend, gedeeltelijk of laattijdig wordt uitgevoerd, of als de deelnemende staten niet, gedeeltelijk of laattijdig bijdragen aan de financiering van het AAL-programma. Deze rechten moeten in de tussen de Unie en de AALA te sluiten delegatieovereenkomst worden vermeld.

(25) Ten behoeve van de vereenvoudiging dienen de administratieve lasten voor alle betrokken partijen te worden verminderd. Overlappende controles en onevenredige documentatie en verslaglegging moeten worden vermeden. Bij het uitvoeren van controles moet, in voorkomend geval, rekening worden gehouden met de specifieke kenmerken van nationale programma's.

(26) Voor deelname aan acties onder contract die in het kader van het AAL-programma worden gefinancierd, geldt het bepaalde in Verordening (EU) nr. 1290/2013 van het Europees Parlement en de Raad (8). Vanwege specifieke operationele behoeften van het AAL-programma is het echter noodzakelijk te voorzien in afwijkingen van die verordening overeenkomstig artikel 1, lid 3, van die verordening.

(27) Oproepen tot het indienen van voorstellen door de AALA moeten worden bekendgemaakt op het gemeenschappelijk deelnemersportaal, alsmede via andere door de Commissie beheerde elektronische verspreidingsmiddelen van Horizon 2020.

(28) Specifieke afwijkingen van Verordening (EU) nr. 1290/2013 zijn gerechtvaardigd omdat het AAL-programma is bedoeld als een marktgericht onderzoeks- en innovatieprogramma waarin veel verschillende nationale financieringsstromen samenkomen (zoals financieringsprogramma's op het gebied van onderzoeksinnovatie, gezondheid en het bedrijfsleven). Omdat deze nationale programma's naar hun aard uiteenlopende regels voor deelname hebben, mag niet worden verwacht dat zij volledig op Verordening (EU) nr. 1290/2013 zijn afgestemd. Daarnaast richt het AAL-programma zich met name op het midden- en kleinbedrijf en op gebruikersorganisaties die doorgaans niet aan onderzoeks- en innovatieactiviteiten van de Unie deelnemen. Om de deelname van deze ondernemingen en organisaties te vergemakkelijken, wordt de financiële bijdrage van de Unie verstrekt in overeenstemming met de gebruikelijke regels van de nationale financieringsprogramma's, via één subsidie waarin de financiering van de Unie met de bijbehorende nationale financiering wordt gecombineerd.

(29) De financiële belangen van de Unie dienen te worden beschermd door gedurende de gehele uitgavencyclus evenredige maatregelen te nemen, onder meer op het gebied van preventie, opsporing en onderzoek van onregelmatigheden, de terugvordering van verloren gegane middelen, ten onrechte betaalde of onjuist bestede middelen en waar nodig de toepassing van administratieve en financiële sancties overeenkomstig Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012.

(30) De Commissie dient, met de hulp van onafhankelijke deskundigen, een tussentijdse evaluatie uit te voeren waarin met name een oordeel wordt gegeven over de kwaliteit en de doelmatigheid van het AAL-programma en de mate waarin vooruitgang wordt geboekt ten aanzien van de gestelde doelen, en voorts een slotevaluatie te maken en een verslag van deze evaluaties op te stellen.

(31) De evaluatie dient op nauwkeurige en actuele informatie gebaseerd te zijn. Op verzoek van de Commissie dienen de AALA en de deelnemende staten daarom alle informatie te overleggen die de Commissie nodig heeft voor de verslagen over de evaluatie van het AAL-programma.

(32) De in het kader van het AAL-programma geplande acties moeten de Europese openbare stelsels voor gezondheidszorg en zorg helpen onderbouwen, omdat zij een essentieel instrument zijn voor het behoud van het maatschappelijk welzijn en het dichten van de welvaartskloof tussen regio's en bevolkingsgroepen, die steeds alarmerender proporties aanneemt als gevolg van de heersende economische en sociale crisis.

(33) Het AAL-programma dient te zorgen voor de daadwerkelijke bevordering van gendergelijkheid zoals neergelegd in Horizon 2020. Het AAL-programma dient de gendergelijkheid en de genderdimensie in onderzoeks- en innovatieonderwerpen te bevorderen. Bijzondere aandacht moet uitgaan naar het genderevenwicht, afhankelijk van de plaatselijke situatie, in evaluatiepanels en in organen zoals adviesgroepen en deskundigengroepen. De genderdimensie moet naar behoren worden geïntegreerd in onderzoek en innovatie in het kader van strategieën, programma's en projecten, en in alle fasen van de onderzoekscyclus worden doorgevoerd.

(34) Het AAL-programma dient in overeenstemming te zijn met de in Horizon 2020 neergelegde ethische beginselen. Bijzondere aandacht dient te worden geschonken aan het beginsel van evenredigheid, het recht op privacy, het recht op bescherming van persoonsgegevens, het recht op lichamelijke en geestelijke integriteit, het recht op non-discriminatie en de noodzaak om een hoog niveau van bescherming van de menselijke gezondheid te verzekeren.

(35) Daar de deelnemende staten besloten hebben het AAL-programma voort te zetten en daar de doelstellingen van dit besluit, namelijk het beleid van de Unie op het gebied van het actief en gezond ouder worden rechtstreeks te ondersteunen en aan te vullen, onvoldoende door de afzonderlijke lidstaten maar vanwege de omvang van het optreden beter op het niveau van de Unie kunnen worden verwezenlijkt, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat dit besluit niet verder dan nodig is om deze doelstellingen te verwezenlijken,

HEBBEN HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

Deelname aan het AAL-programma

1. De Unie neemt deel aan het onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma Actief en ondersteund leven („AAL-programma”) dat in gezamenlijkheid is opgezet door België, Cyprus, Denemarken, Frankrijk, Hongarije, Ierland, Luxemburg, Nederland, Oostenrijk, Polen, Portugal, Roemenië, Slovenië, Spanje, het Verenigd Koninkrijk, Zweden en Zwitserland (de „deelnemende staten”), overeenkomstig de in dit besluit vastgestelde voorwaarden.

2. Elke andere lidstaat dan genoemd in lid 1 en elk ander land dat is betrokken bij Horizon 2020, kan zich op ieder gewenst moment aansluiten bij het AAL-programma op voorwaarde dat aan de voorwaarde in artikel 3, lid 1, onder c), van dit besluit wordt voldaan. Indien het aan de in artikel 3, lid 1, onder c), vastgestelde voorwaarde voldoet, wordt het in het kader van dit besluit als deelnemende staat beschouwd.

Artikel 2

Financiële bijdrage van de Unie

1. De financiële bijdrage van de Unie aan het AAL-programma ter dekking van de administratieve kosten en de operationele kosten bedraagt ten hoogste 175 000 000 EUR. De financiële bijdrage van de Unie wordt voldaan door middel van kredieten die in de algemene begroting van de Unie zijn toegewezen aan de relevante onderdelen van het specifieke programma voor de uitvoering van Horizon 2020, zoals vastgesteld bij Besluit 2013/743/EU van de Raad (9) overeenkomstig artikel 58, lid 1, onder c), punt vi), en de artikelen 60 en 61 van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012.

2. De jaarlijkse financiële verplichting van de Unie aan het AAL-programma bedraagt niet meer dan de jaarlijkse verplichting van de deelnemende staten aan het AAL-programma.

3. Ten hoogste 6 % van de in lid 1 bedoelde financiële bijdrage van de Unie wordt gebruikt om bij te dragen aan de administratieve kosten van het AAL-programma.

Artikel 3

Voorwaarden voor de financiële bijdrage van de Unie

1. De financiële bijdrage van de Unie wordt verleend nadat het volgende is geregeld:

a) het bewijs van de deelnemende staten dat het AAL-programma in overeenstemming met de bijlagen I en II is opgezet;

b) de aanwijzing door de deelnemende staten of door de deelnemende staten aangewezen organisaties, van de AALA, als verantwoordelijke structuur voor de uitvoering van het AAL-programma en voor de toewijzing van en de controle op de financiële bijdrage van de Unie;

c) een toezegging van elke deelnemende staat om bij te dragen aan de financiering van het AAL-programma;

d) door de AALA te leveren bewijs dat deze in staat is om het AAL-programma uit te voeren, inclusief het toewijzen van en het toezicht houden op de bijdrage van de Unie in het kader van indirect beheer van de begroting van de Unie overeenkomstig de artikelen 58, 60 en 61 van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012; en

e) het opzetten van een bestuursstructuur voor het AAL-programma in overeenstemming met bijlage III.

2. Als het AAL-programma wordt uitgevoerd, wordt de financiële bijdrage van de Unie verleend nadat het volgende is geregeld:

a) de uitvoering door de AALA van de in bijlage I opgenomen doelstellingen en de in bijlage II bij dit besluit opgenomen activiteiten van het AAL-programma in overeenstemming met Verordening (EU) nr. 1290/2013, met inachtneming van artikel 5 van dit besluit;

b) het handhaven van een passend en doelmatig governancemodel in overeenstemming met bijlage III;

c) de naleving door de AALA van de verslagleggingsvereisten die zijn vastgelegd in artikel 60, lid 5, van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012; en

d) het nakomen door elke deelnemende staat van de toezegging bedoeld in lid 1, onder c), en het nakomen van de jaarlijkse verplichtingen om bij te dragen aan de financiering van het AAL-programma.

Artikel 4

Bijdragen van deelnemende staten

De bijdragen van de deelnemende staten bestaan uit het volgende:

a) financiële bijdragen aan de op grond van het AAL-programma ondersteunde acties onder contract in overeenstemming met bijlage II;

b) bijdragen in natura die overeenkomen met de administratieve kosten die de nationale overheden hebben gemaakt voor een effectieve uitvoering van het AAL-programma in overeenstemming met bijlage II.

Artikel 5

Regels voor deelname en de verspreiding van resultaten

1. Voor de toepassing van Verordening (EU) nr. 1290/2013 wordt de AALA aangemerkt als een financieringsorgaan en biedt zij financiële steun aan acties onder contract, overeenkomstig bijlage II bij dit besluit.

2. In afwijking van artikel 15, lid 9, van Verordening (EU) nr. 1290/2013, wordt de financiële capaciteit van de deelnemers geverifieerd door de aangewezen beheersorganisatie van het nationale programma, volgens de regels van deelname aan de aangewezen nationale programma's.

3. In afwijking van artikel 18, lid 2, van Verordening (EU) nr. 1290/2013, worden de subsidieovereenkomsten met deelnemers door het aangewezen beheeragentschap van het nationale programma ondertekend.

4. In afwijking van artikel 23, lid 1, alsmede leden 5 tot en met 7, en de artikelen 25 tot en met 35 van Verordening (EU) nr. 1290/2013 zijn op de door de nationale financieringsinstanties beheerde subsidies de financieringsregels van de deelnemende nationale programma's van toepassing.

5. In afwijking van de artikelen 41 tot en met 49 van Verordening (EU) nr. 1290/2013, zijn de regels van de aangewezen nationale programma's betreffende de resultaten en de rechten van toegang tot bestaande kennis en resultaten van toepassing, onverminderd het beginsel van vrije toegang tot wetenschappelijke publicaties dat is neergelegd in artikel 18 van Verordening (EU) nr. 1291/2013.

Artikel 6

Uitvoering van het AAL-programma

Het AAL-programma wordt uitgevoerd op basis van een strategie die wordt uitgevoerd volgens jaarlijkse werkplannen in overeenstemming met bijlage II.

Artikel 7

Overeenkomsten tussen de Unie en de AALA

1. Onder voorbehoud van een positieve voorafgaande evaluatie van de AALA overeenkomstig artikel 61, lid 1, van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 sluit de Commissie namens de Unie met de AALA een delegatieovereenkomst en jaarlijkse overeenkomsten betreffende de overschrijving van middelen.

2. De in lid 1 bedoelde delegatieovereenkomst wordt gesloten overeenkomstig artikel 58, lid 3, en de artikelen 60 en 61 van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012, en overeenkomstig artikel 40 van Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1268/2012. In de overeenkomst wordt ook het volgende overeengekomen:

a) de eisen met betrekking tot de bijdrage van de AALA aangaande de relevante prestatie-indicatoren in bijlage II bij Besluit 2013/743/EU;

b) de eisen met betrekking tot de bijdrage van de AALA aan de controle als bedoeld in Besluit 2013/743/EU;

c) de specifieke prestatie-indicatoren die nodig zijn voor de controle op het functioneren van de AALA overeenkomstig artikel 3, lid 2;

d) de regelingen met betrekking tot het verstrekken van de informatie en gegevens die noodzakelijk zijn om te waarborgen dat de Commissie aan haar verspreidings- en verslagleggingsverplichtingen kan voldoen;

e) bepalingen inzake de bekendmaking van oproepen tot het indienen van voorstellen door de AALA, in het bijzonder op het gemeenschappelijk deelnemersportaal, alsmede via andere door de Commissie beheerde elektronische verspreidingsmiddelen van Horizon 2020.

Artikel 8

Beëindiging, vermindering of opschorting van de financiële bijdrage van de Unie

1. Indien het AAL-programma niet wordt uitgevoerd in overeenstemming met de in artikel 3 vermelde voorwaarden, kan de Commissie, in lijn met de daadwerkelijke uitvoering van het AAL-programma, de financiële bijdrage van de Unie beëindigen, proportioneel verminderen of opschorten.

2. Indien de deelnemende staten niet, gedeeltelijk of laattijdig hun bijdrage voldoen aan de financiering van het AAL-programma, kan de Commissie de financiële bijdrage van de Unie beëindigen, proportioneel verminderen of opschorten, rekening houdend met het bedrag van de middelen die door de deelnemende staten voor de uitvoering van het AAL-programma zijn toegewezen.

Artikel 9

Audits achteraf

1. Audits achteraf van uitgaven aan indirecte acties worden door de aangewezen beheeragentschappen van het nationale programma uitgevoerd overeenkomstig artikel 29 van Verordening (EU) nr. 1291/2013.

2. De Commissie kan besluiten de in lid 1 bedoelde audits zelf uit te voeren. Zij doet dat desgevallend overeenkomstig de toepasselijke voorschriften, met name de bepalingen van de Verordeningen (EU, Euratom) nr. 966/2012, (EU) nr. 1290/2013 en (EU) nr. 1291/2013.

Artikel 10

Bescherming van de financiële belangen van de Unie

1. De Commissie neemt passende maatregelen om ervoor te zorgen dat bij de uitvoering van uit hoofde dit besluit gefinancierde acties, de financiële belangen van de Unie worden beschermd door de toepassing van preventieve maatregelen tegen fraude, corruptie en andere onrechtmatige daden, door middel van doeltreffende controles en, indien onregelmatigheden worden ontdekt, door middel van terugvordering van de ten onrechte betaalde bedragen en, voor zover van toepassing, door middel van doeltreffende, evenredige en afschrikkende administratieve en financiële sancties.

2. Het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) kan onderzoek verrichten, inclusief controles en verificaties ter plaatse, overeenkomstig de bepalingen en procedures die zijn vastgelegd in Verordening (Euratom, EG) nr. 2185/96 van de Raad (10) en Verordening (EU, Euratom) nr. 883/2013van het Europees Parlement en de Raad (11), teneinde vast te stellen of er in verband met een subsidieovereenkomst die of subsidiebesluit of contract dat krachtens dit besluit is gefinancierd, sprake is van fraude, corruptie of andere onrechtmatige daden die de financiële belangen van de Unie schaden.

3. De contracten, subsidieovereenkomsten en subsidiebesluiten die voortvloeien uit de uitvoering van dit besluit, bevatten bepalingen die de Commissie, de AALA, de Rekenkamer en OLAF uitdrukkelijk de bevoegdheid verlenen om audits en onderzoeken te verrichten overeenkomstig hun respectieve bevoegdheden.

4. De AALA verleent het personeel van de Commissie en andere door de Commissie of de Rekenkamer gemachtigde personen toegang tot haar locaties en bedrijfsruimten en tot alle informatie, inclusief elektronische informatie, die nodig is om de in lid 3 bedoelde audits uit te voeren.

5. Bij de uitvoering van het AAL-programma nemen de deelnemende staten de wetgevende, regelgevende, bestuurlijke of andere maatregelen die nodig zijn om de financiële belangen van de Unie te beschermen, met name om de aan de Unie verschuldigde bedragen volledig terug te vorderen, zulks overeenkomstig Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 en Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1268/2012.

Artikel 11

Verstrekking van informatie

1. Op verzoek van de Commissie overlegt de AALA alle informatie aan de Commissie die deze nodig heeft om de in artikel 12 bedoelde verslagen voor te bereiden.

2. De deelnemende staten overleggen via de AALA alle ter zake doende informatie waarom door het Europees Parlement of de Raad met betrekking tot het financiële beheer van het AAL-programma is gevraagd.

3. De Commissie neemt de in lid 2 van dit artikel bedoelde informatie in de in artikel 12 vermelde verslagen op.

Artikel 12

Evaluatie

1. De Commissie voert vóór 30 juni 2017, met de hulp van onafhankelijke deskundigen, een tussentijdse evaluatie van het AAL-programma uit. De Commissie stelt van die evaluatie een verslag op, dat de conclusies van de evaluatie en de opmerkingen van de Commissie bevat. De Commissie stuurt dat verslag uiterlijk op 31 december 2017 naar het Europees Parlement en de Raad. Bij de tussentijdse evaluatie van Horizon 2020 zal met het resultaat van de tussentijdse evaluatie van het AAL-programma rekening worden gehouden.

2. Aan het eind van de deelname van de Unie aan het AAL-programma, maar uiterlijk op 31 december 2022, voert de Commissie een slotevaluatie van het AAL-programma uit. De Commissie stelt een verslag van die evaluatie op met de uitkomsten van de evaluatie. De Commissie stuurt dit verslag naar het Europees Parlement en de Raad.

Artikel 13

Inwerkingtreding

Dit besluit treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Artikel 14

Adressaten

Dit besluit is gericht tot de lidstaten.

Gedaan te Brussel, 15 mei 2014. Voor het Europees Parlement De voorzitter M. SCHULZ Voor de Raad De voorzitter D. KOURKOULAS

(1) Advies van 10 december 2013 (nog niet bekendgemaakt in het Publicatieblad).

(2) Standpunt van het Europees Parlement van 15 april 2014 (nog niet bekendgemaakt in het Publicatieblad) en besluit van de Raad van 6 mei 2014.

(3) Verordening (EU) nr. 1291/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 tot vaststelling van Horizon 2020 — Het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020) en tot intrekking van Besluit nr. 1982/2006/EG (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 104).

(4) Besluit nr. 742/2008/EG van het Europees Parlement en de Raad van 9 juli 2008 betreffende de deelneming van de Gemeenschap aan een door verscheidene lidstaten opgezet onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma dat de levenskwaliteit van ouderen beoogt te verbeteren door middel van het gebruik van nieuwe informatie- en communicatietechnologieën (PB L 201 van 30.7.2008, blz. 49).

(5) Besluit nr. 1982/2006/EG van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 betreffende het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (PB L 412 van 30.12.2006, blz. 1).

(6) Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 (PB L 298 van 26.10.2012, blz. 1).

(7) Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1268/2012 van de Commissie van 29 oktober 2012 houdende uitvoeringsvoorschriften voor Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 (PB L 362 van 31.12.2012, blz. 1).

(8) Verordening (EU) nr. 1290/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 tot vaststelling van de regels voor deelname en verspreiding in het kader van „Horizon 2020” — Het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020) (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 81).

(9) Besluit 2013/743/EU van de Raad van 3 december 2013 tot vaststelling van het specifieke programma tot uitvoering van „Horizon 2020” — Het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020) en tot intrekking van de Besluiten 2006/971/EG, 2006/972/EG, 2006/973/EG, 2006/974/EG en 2006/975/EG (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 965).

(10) Verordening (Euratom, EG) nr. 2185/96 van de Raad van 11 november 1996 betreffende de controles en verificaties ter plaatse die door de Commissie worden uitgevoerd ter bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen tegen fraudes en andere onregelmatigheden (PB L 292 van 15.11.1996, blz. 2).

(11) Verordening (EU, Euratom) nr. 883/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 september 2013 betreffende onderzoeken door het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1073/1999 van het Europees Parlement en de Raad en Verordening (Euratom) nr. 1074/1999 van de Raad (PB L 248 van 18.9.2013, blz. 1).

BIJLAGE I DOELSTELLINGEN VAN HET AAL-PROGRAMMA 1. De doelstellingen van het AAL-programma zijn: 1.1. het versnellen van de opkomst en invoering van relevante, betaalbare en geïntegreerde innovatieve, op ICT gebaseerde oplossingen om thuis, in de gemeenschap en op het werk actief en gezond ouder te worden en zo de levenskwaliteit, autonomie, sociale inclusie, deelname aan het sociale leven, vaardigheden en inzetbaarheid van ouderen te verbeteren en bij te dragen tot het vergroten van de efficiëntie en doeltreffendheid in de gezondheids- en welzijnszorg; 1.2. het ondersteunen van de ontwikkeling van oplossingen die bijdragen tot de onafhankelijkheid en het verlichten van een gevoel van sociaal isolement bij ouderen, op zodanige wijze dat de ICT-component het menselijk contact niet vermindert maar daaraan complementair is. In het kader van het AAL-programma ondersteunde, op ICT gebaseerde oplossingen moeten zo ontworpen worden dat ook niet-ICT-elementen daarin geïntegreerd worden; 1.3. het garanderen en verder ontwikkelen van een kritische massa van activiteiten op het gebied van toegepast onderzoek en toegepaste ontwikkeling en innovatie op het niveau van de Unie en op het gebied van op ICT gebaseerde producten en diensten voor actief en gezond ouder worden; 1.4. het ontwikkelen van kosteneffectieve, toegankelijke en, in voorkomend geval, energie-efficiënte oplossingen, waaronder het vaststellen van relevante interoperabiliteitsnormen en het faciliteren van de lokalisering en aanpassing van gemeenschappelijke oplossingen die verenigbaar zijn met de uiteenlopende sociale voorkeuren, sociaaleconomische factoren (zoals energiearmoede en sociale inclusie), genderaspecten, en regelgevingsaspecten op nationaal en regionaal niveau, die de persoonlijke levenssfeer en de waardigheid van ouderen eerbiedigen, waaronder de bescherming en beveiliging van persoonsgegevens door de toepassing van geavanceerde privacy-by-design en, in voorkomend geval, de toegang tot diensten in landelijke en perifere gebieden vergemakkelijken en nuttig zijn voor andere groepen, zoals mensen met een beperking. Teneinde de toegankelijkheid te verbeteren, wordt het „design for all”-concept bij de ontwikkeling en toepassing van oplossingen gestimuleerd. 2. Het AAL-programma creëert een gunstig klimaat voor de deelname van het midden- en kleinbedrijf. 3. Het AAL-programma richt zich op marktgerichte toegepaste onderzoeks- en innovatieactiviteiten en vormt een aanvulling op gerelateerd langetermijnonderzoek en grootschalige innovatieactiviteiten uit hoofde van Horizon 2020 en andere Europese en nationale initiatieven, zoals gezamenlijke programmeringsinitiatieven en -activiteiten die worden ontplooid binnen het Europees Instituut voor technologie en de relevante kennis- en innovatiegemeenschappen. Het draagt tevens bij aan de uitvoering van het Europees innovatiepartnerschap voor actief en gezond ouder worden.

BIJLAGE II ACTIVITEITEN VAN HET AAL-PROGRAMMA I. Acties onder contract 1. Bij de uitvoering van het AAL-programma worden voornamelijk marktgerichte onderzoeks- en innovatieprojecten op het gebied van actief en gezond ouder worden ondersteund die moeten aantonen dat de projectresultaten binnen een realistische termijn kunnen worden geëxploiteerd; deze acties onder contract in het kader van het AAL-programma zullen voornamelijk worden gefinancierd door middel van subsidies. De financiering mag ook andere vormen aannemen, zoals prijzen, precommerciële inkoop en overheidsopdrachten voor innovatieve oplossingen. 2. Daarnaast kunnen acties worden ondersteund die gericht zijn op bemiddeling, de promotie van het programma, in het bijzonder om landen bij het AAL-programma te betrekken die er momenteel niet aan deelnemen, op het onder de aandacht brengen van de huidige mogelijkheden, het bevorderen van de ontwikkeling van innovatieve oplossingen, het samenbrengen van organisaties en investeerders aan de vraag- en de aanbodkant en het faciliteren van de toegang tot financiering en investeerders. 3. Ook acties gericht op het verbeteren van voorstellen, haalbaarheidsonderzoeken en workshops kunnen worden ondersteund. Samenwerking met de regio's van de Unie mag worden overwogen om de groep van bij het AAL-programma betrokken belanghebbenden uit te breiden. 4. Activiteiten dienen gericht te zijn op het consolideren en analyseren van verschillende methoden om de eindgebruiker te betrekken bij de ontwikkeling van empirisch onderbouwde richtsnoeren voor optimale praktijken. II. Uitvoering 1. Het AAL-programma wordt uitgevoerd op basis van de jaarlijkse werkplannen waarin de financieringsvormen en de onderwerpen voor de oproepen tot het indienen van voorstellen zijn vastgelegd. De werkplannen worden overeenkomstig een door de AALA aangenomen, bekendgemaakte strategie opgesteld, waarin de uitdagingen en de prioriteiten worden vastgesteld. 2. De jaarlijkse werkplannen worden met de Commissie overeengekomen en dienen als basis voor de jaarlijkse financiële bijdrage van de Unie. 3. De uitvoering van het AAL-programma houdt raadpleging in, ook over de strategie, van belanghebbenden ter zake (onder meer personen die bij overheidsinstanties met de besluitvorming belast zijn, vertegenwoordigers van gebruikers, dienstverleners in de private sector en verzekeraars, alsook het bedrijfsleven, inclusief het midden- en kleinbedrijf) met betrekking tot de prioriteiten op het gebied van toegepast onderzoek en toegepaste innovatie. 4. Bij de uitvoering van het AAL-programma wordt rekening gehouden met demografische ontwikkelingen en demografisch onderzoek met het oog op oplossingen die toegesneden zijn op de sociale en economische situatie in de gehele Unie. 5. Bij de uitvoering van het AAL-programma wordt rekening gehouden met het industrie-, klimaat- en energiebeleid van de Unie. Het AAL-programma bevordert tevens de energie-efficiëntie en houdt rekening met de noodzaak energiearmoede aan te pakken. 6. Er wordt terdege rekening gehouden met vraagstukken op het gebied van gender, ethiek, sociale en menswetenschappen en privacy, overeenkomstig de beginselen en regels van Horizon 2020. Tevens worden de relevante Unie- en nationale wetgeving en internationale richtsnoeren, in het bijzonder betreffende het recht op privacy en het recht op bescherming van persoonsgegevens, in acht genomen. 7. Overeenkomstig de marktgerichte aard van het AAL-programma en overeenkomstig de regels in Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012, garandeert de AALA de termijn voor de besluitvorming in verband met subsidiëring en de termijn voor het uitbetalen van subsidie overeenkomstig de Verordening (EU) nr. 1290/2013 en ziet zij erop toe dat deze door de deelnemende staten gedurende de uitvoering van het AAL-programma worden nageleefd. 8. Elke deelnemende staat zet zich vanaf de vroegste fase van alle onderzoeks- en innovatieprojecten sterk in voor de deelname van organisaties die de actoren aan de vraagkant vertegenwoordigen, met inbegrip van de eindgebruikers. 9. Elke deelnemende staat co-financiert zijn nationale deelnemers wier voorstellen zijn geselecteerd via de nationale instanties die daarnaast ook de co-financiering door de specifieke uitvoeringsstructuur doorsluizen op basis van een gemeenschappelijke projectbeschrijving die onderdeel is van een overeenkomst die moet worden gesloten tussen de respectieve beheeragentschappen van het nationale programma en hun nationale deelnemers voor elk project. 10. Wanneer de termijn voor de oproep tot het indienen van projectvoorstellen is verstreken, voert de AALA samen met de aangewezen beheeragentschappen van het nationale programma een centrale subsidiabiliteitscontrole uit. De controle geschiedt op basis van de gemeenschappelijke subsidiabiliteitscriteria van het AAL-programma die samen met de oproep tot het indienen van projectvoorstellen worden bekendgemaakt. 11. De AALA gaat met hulp van de nationale beheeragentschappen na of aan de aanvullende nationale subsidiabiliteitscriteria die zijn vermeld in de oproepen tot het indienen van projectvoorstellen is voldaan. 12. Deze nationale subsidiabiliteitscriteria hebben alleen betrekking op de juridische en financiële status van de individuele aanvragers en niet op de inhoud van het voorstel, en betreffen de volgende aspecten: 12.1. type aanvrager, zoals juridisch statuut en doel; 12.2. aansprakelijkheid en levensvatbaarheid, zoals financiële soliditeit, de nakoming van fiscale en sociale verplichtingen. 13. Subsidiabele projectvoorstellen worden met hulp van onafhankelijke deskundigen door de AALA geëvalueerd op basis van transparante en gemeenschappelijke evaluatiecriteria, die zijn beschreven in de bekendgemaakte oproep tot het indienen van voorstellen, waarna een lijst van de projecten wordt opgesteld, in volgorde van de behaalde score. De projecten worden overeenkomstig die rangschikking geselecteerd, waarbij wordt gelet op de beschikbare middelen. Zodra deze selectie door de algemene vergadering van de AALA is aangenomen, is zij bindend voor de deelnemende staten. 14. Indien een projectdeelnemer niet voldoet aan een of meer nationale subsidiabiliteitscriteria of indien de bijbehorende nationale begroting voor de toegezegde financiering is uitgeput, kan de raad van bestuur van de AALA besluiten dat een aanvullende centrale onafhankelijke evaluatie van het betreffende voorstel met hulp van onafhankelijke deskundigen dient te worden uitgevoerd om te beoordelen of het project zonder de deelnemer in kwestie of met een door de projectdeelnemers voorgestelde vervangende deelnemer kan worden uitgevoerd. 15. De juridische en financiële aspecten met betrekking tot deelnemers aan voor financiering geselecteerde projecten worden door het aangewezen beheeragentschap van het nationale programma behandeld. Hierbij worden nationale bestuurlijke regels en beginselen gehanteerd.