Advies van de Raad

van 9 maart 2004

over het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van België voor de periode 2004-2007

(2004/C 68/03)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,

Gelet op Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid(1), en met name op artikel 5, lid 3,

Gezien de aanbeveling van de Commissie, na raadpleging van het Economisch en Financieel Comité,

BRENGT HET VOLGENDE ADVIES UIT:

Op 9 maart 2004 heeft de Raad het in 2003 ingediende geactualiseerde stabiliteitsprogramma van België voor de periode 2004-2007 behandeld. Het voldoet in grote lijnen aan de gegevensvereisten van de herziene gedragscode voor de inhoud en de vorm van de stabiliteits- en convergentieprogramma's.

De begrotingsstrategie van de Belgische autoriteiten blijft gericht op: i) naleving van de doelstellingen van het stabiliteits- en groeipact, te weten een begroting die vrijwel in evenwicht is of een overschot vertoont; ii) een gestage vermindering in de verhouding tussen de overheidsschuld en het BBP op middellange tot lange termijn; iii) het creëren van werkgelegenheid in combinatie met het gezond houden van de overheidsfinanciën.

In het programma wordt de BBP-groei in 2003 op 0,9 % geraamd. Daarmee valt de groei voor het derde jaar in recessie lager uit dan 1 %. In de daaropvolgende jaren zal de BBP-groei volgens de prognose in het geactualiseerde programma aantrekken tot 1,8 % in 2004 en 2,8 % in 2005. Voor 2006-2007 wordt een gemiddelde groei van 2,3 % voorspeld. Verwacht wordt dat de groei van de werkgelegenheid zal aantrekken van - 0,1 % in 2003 naar 0,7 % in 2004 en gemiddeld 0,8 % in 2005-2007. De GICP-inflatie blijft in de periode 2004-2007 stabiel op 1,4 %.

Op basis van de momenteel beschikbare informatie lijkt het macro-economische scenario dat aan het geactualiseerde programma ten grondslag ligt, realistisch, ofschoon het mogelijkerwijs aan de optimistische kant is wat de situatie in 2005 betreft, waarvoor de BBP-groei in het geactualiseerde programma wordt geraamd op 2,8 %, een half procent hoger dan in de najaarsprognose 2003 van de Commissie.

Ondanks de economische inzinking geven de algemene overheidsrekeningen voor 2003 volgens het geactualiseerde programma een overschot van 0,2 % van het BBP te zien (een recentere raming wijst zelfs op een overschot van 0,3 % van het BBP). Dit resultaat wordt evenwel beïnvloed door eenmalige maatregelen met een positief netto-effect van 1,2 % van het BBP, met name door een transactie waarbij het telecommunicatiebedrijf Belgacom (grotendeels in handen van de staat) betrokken was.

Of de begroting in 2004 in evenwicht blijft, hangt af van eenmalige maatregelen in de orde van grootte van 0,7 % van het BBP, inclusief de op 0,3 % van het BBP geschatte opbrengsten van een fiscale regularisatieoperatie. Ook voor 2005-2006 gaan de autoriteiten uit van een begroting in evenwicht; voor 2007 wordt gerekend op een gering overschot van 0,3 % van het BBP. In verband met een verwachte vermindering van de rentebetalingen daalt het primaire overschot van 5,6 % van het BBP in 2003 tot 4,8 % in 2005, waarna het stabiel blijft op dit niveau.

Op basis van berekeningen die de Commissie aan de hand van de programmagegevens volgens de algemeen aanvaarde methode heeft uitgevoerd, loopt het conjunctuurgezuiverde begrotingssaldo terug van een overschot van 0,8 % van het BBP in 2003 naar 0 % in 2004-2006; in 2007 is er sprake van een gering overschot. Zonder eenmalige maatregelen geven de conjunctuurgezuiverde cijfers een verbetering te zien en slaat het tekort van 0,4 % van het BBP in 2003 om in een overschot van 0,3 % in 2007.

Uitgaande van plausibele macro-economische en budgettaire hypothesen zal de begroting in de programmaperiode vrijwel in evenwicht zijn of een overschot vertonen. Dit zou tegelijk een veiligheidsmarge bieden die groot genoeg is om te voorkomen dat, bij normale conjunctuurschommelingen, de drempel van 3 % van het BBP wordt overschreden.

De overheidsschuld is gestaag gedaald van het absolute hoogtepunt van 138 % van het BBP in 1993 tot iets meer dan 100 % in 2003 en zal naar verwachting in 2007 uitkomen op 87 % van het BBP.

De in het programma uiteengezette begrotingsstrategie is in overeenstemming met de doelstelling om de houdbaarheid van de overheidsfinanciën te verbeteren. Dit neemt niet weg dat, gelet op de nog steeds hoge schuldquote door de gevolgen van de vergrijzing, in het bijzonder voor de uitgaven voor gezondheidszorg, het gevaar van onevenwichtigheden op lange termijn voor België aanwezig blijft. De uitstaande schuld verdient bijzondere aandacht. Het primaire overschot moet, zoals ook de bedoeling is, in de komende tien tot vijftien jaar op een hoog niveau worden gehouden, wil de situatie voor België houdbaar blijven. Ook moet, conform de globale richtsnoeren voor het economisch beleid, de huidige overheidsstrategie die erop gericht is de schuld terug te dringen, de arbeidsparticipatie te vergroten, de daadwerkelijke pensioenleeftijd te verhogen, de inspanningen ter financiering van het Zilverfonds te handhaven en de hervorming van het pensioenstelsel voort te zetten, worden opgevoerd om de budgettaire gevolgen van de vergrijzing op te vangen.

Het in het geactualiseerde programma beschreven economisch beleid is ten dele in overeenstemming met de aanbevelingen in de globale richtsnoeren voor het economisch beleid, met name die welke gevolgen hebben voor het begrotingsbeleid. Hoewel in het programma opnieuw de toezegging wordt gedaan dat extra ontvangsten als gevolg van een meevallende economische groei in de eerste plaats zullen worden gebruikt om de begrotingssituatie te verbeteren, wordt in het geactualiseerde programma niets gezegd over de wijze waarop de autoriteiten denken te voldoen aan de aanbeveling om de reële uitgavenstijging van Entiteit I (federale overheid en sociale zekerheid) tot 1,5 % te beperken.

(1) PB L 209 van 2.8.1997.